question: quantum physics tells us that nothing that is observed is unaffected by the observer
passage: An especially unusual version of the observer effect occurs in quantum mechanics, as best demonstrated by the double-slit experiment. Physicists have found that even passive observation of quantum phenomena (by changing the test apparatus and passively 'ruling out' all but one possibility), can actually change the measured result. A particularly famous example is the 1998 Weizmann experiment. The ``observer'' in this experiment -- a sophisticated electronic detector -- wasn't human. And yet, possibly because the word ``observer'' implies a person, such findings have led to a popular belief that a conscious mind can directly affect reality. The need for the ``observer'' to be conscious has been rejected by mainstream science as a misconception rooted in a poor understanding of the quantum wave function ψ and the quantum measurement process.
question_kg: Кванттык физика бизге байкалган эч нерсе байкоочунун таасиринен сыртта калбайт дейт.
passage_kg: Байкоочу эффектинин өзгөчө адаттан тыш версиясы кванттык механикада кездешет, муну кош тешик эксперименти эң жакшы далилдейт. Физиктер кванттык кубулуштарга пассивдүү байкоо жүргүзүү (сыноо аппаратын өзгөртүү жана бир гана мүмкүнчүлүктөн башкасын пассивдүү түрдө жокко чыгаруу аркылуу) ченелген натыйжаны өзгөртө аларын аныкташкан. 1998-жылдагы Вейцман эксперименти өзгөчө белгилүү мисал болуп саналат. Бул эксперименттеги «байкоочу» – татаал электрондук детектор – адам эмес болчу. Ошентсе да, балким «байкоочу» деген сөз адамды билдиргендиктен, мындай тыянактар аң-сезимдүү акыл чындыкка түздөн-түз таасир эте алат деген кеңири тараган ишенимге алып келди. «Байкоочунун» аң-сезимдүү болушунун зарылчылыгы негизги илим тарабынан кванттык толкун функциясы ψ жана кванттык өлчөө процессин начар түшүнүүгө негизделген жаңылыштык катары четке кагылган.