Dünyadaki İlk Antiseptik
Dünyadaki ilk antiseptik kullanımı 1865 yılında Glaskow şehrinde Joseph Lister isimindeki cerrah tarafından geliştirilmiş ve ameliyatta ilk kez kullanılmaya başlanmıştır.
Antiseptikler enfeksiyon, septisemi veya çürümeyi önlemek amacıyla canlı dokuya uygulanan mikrop karşıtı (antimikrobiyal) maddelerdir. Vücuttaki mikroorganizmaları öldüren antibiyotikler ile canlı olmayan nesnelerde bulunan mikroorganizmaları öldürmekte kullanılan dezenfektanlarla karıştırılmamalıdırlar. Bazı antiseptikler gerçekten mikrop öldürücüyken, yani mikropları öldürebilirken (bakteriyosidal), diğerleri bakteriyostatiktir ve sadece mikropların gelişimini önler veya baskılar. Antibakteriyeller sadece bakterilere karşı kullanılabilen antiseptiklerdir.
Mikrop öldürücü olarak kullanılan antiseptiklerin bulunmasından önce, ameliyat salonları, hasta için bir umut ışığı olduğu kadar, çok büyük tehlikelerle dolu bir yerdi. Zira, ameliyat için vücudun açılan yerlerine, mikroplar kolayca girebiliyorlardı. 1865 yılında Glaskow’da Joseph Lister adlı cerrah tarafından geliştirilen mikrop öldürücülerin, ameliyatta ilk kez kullanılmaya başlanması ile, bu sorun büyük ölçüde ortadan kalktı ve tıp biliminde yeni bir çığır açıldı.
1867 yılında, Doktor Lister’in eski şefi Sir John Erichsen, “Karın boşluğu, göğüs ve beyin, başarılı bir ameliyat için insanoğluna sonsuza dek kapalı kalacaktır.” diyordu. Oysa Lister’in buluşu antiseptikler ve daha sonra anesteziklerin de devreye girmesiyle, Sir Erichsen’in bu iddiası, çok kısa sürede geçersiz kalacaktı. Doktor Lister’in Glaskow’da 1864-1866 yılları arasında yaptığı ameliyatlarda, ölüm oram yüzde 45 iken, 1867-1869 yılları arasındaki ameliyatlarda, mikrop öldürücüler sayesinde bu oran yüzde 15’e düştü.