Bakteriler antibiyotiklere karşı direnç özelliğini, geçmiş
dirençli jenerasyonlarından genetik miras olarak edindikleri
gibi, diğer bakterilerdeki direnç genlerini kendilerine
transfer etme yoluyla da elde edebilirler.
Direnç genleri genellikle "plasmid"ler aracılığıyla diğer
bakterilere taşınırlar. Plasmidler, bakterideki küçük DNA
halkacıklarıdır ve direnç genleri sıklıkla bu plasmidlerde
kodlu bulunur. Bu direnç genleri, bakterinin ortamdaki çeşitli
zararlı maddelere karşı dayanıklı hale gelmesini sağlar.
Direnç genleri aynı zamanda bakterideki kromozomal DNA'da
da bulunabilir. Kromozom, bilindiği gibi, bakteri hücresindeki
plasmidlerden çok daha büyük ve hücrenin çoğalmasını ve
fonksiyonlarını yöneten bir DNA molekülüdür.


Bakteriler, direnç genlerini
birbirlerine aktararak antibiyotiklere karşı kısa
sürede bağışıklık kazanırlar. Üstte, E. coli bakterilerinin
oluşturduğu bir popülasyon yer alıyor.
Bakteriler arasındaki plasmid transferi, başta
da belirttiğimiz gibi, direnç genlerinin yollanması için
de kullanılmaktadır. Antibiyotiklere karşı bağışıklık genine
sahip olan bir bakteri, sahip olduğu bu genetik bilgiyi,
diğer bir bakteriye plasmid transferi yaparak ulaştırabilmektedir.
Direnç genleri bakteriler arasında bazen virüsler aracılığıyla
da transfer edilir. Bu durumda virüs, bir bakteriden aldığı
direnç genini bir başka bakteriye aktarır. Ayrıca bir bakteri
öldüğünde ve içindeki hücre parçaları ortama dağıldığında,
bir başka bakteri ortamda serbest halde bulunan direnç genini
kendine aktarabilir.
Dirençsiz bir bakteri bu şekilde edindiği bir direnç genini
kolaylıkla kendi DNA molekülleri arasına entegre edebilir.
Çünkü direnç genleri genellikle "transpozon" adı verilen
küçük DNA üniteleri şeklindedir ve çok kolaylıkla başka
DNA molekülleri arasına kaynayabilir.
Bu gibi mekanizmalar sayesinde tek bir dirençli
bakteriden bile çok kısa bir süre içinde dirençli bir bakteri
kolonisi ortaya çıkabilir. Bu olgunun evrimle bir ilgisi
yoktur, çünkü bakterilere direnç sağlayan genler, mutasyonlar
sonucunda sonradan oluşmamaktadır. Sadece, zaten var olan
genler bakteriler arasında aktarılmaktadır.