Doğal bağışıklık sistemi, patojenlerin girişini ve büyümesini önlemek için var olan enfeksiyonun önündeki bir dizi doğal bariyerlere sahiptir.
Bu makale, bu rolü gerçekleştiren fiziksel, fizyolojik, kimyasal ve biyolojik engelleri ve bunların başarısızlıklarından kaynaklanabilecek klinik koşulları dikkate alacaktır.
Fiziksel Bariyer
Bu engeller patojenlere karşı bağışıklık sistemine girmelerine karşı fiziksel bir blok sağlar. En büyük bariyer, geniş bir yüzey alanına sahip olan ve vücudun dış yüzeylerinin çoğunu kaplayan cilde sahiptir.
Ağız mukozası , solunum yolu, GI yolu ve idrar yolu, aynı zamanda vücudun dış ortamla temas eden alanlarını da çizerek patojenlerin geçmesini önler.
Doğuştan gelen sistemin son fiziksel bariyeri bronşiyal kirpikleridir. Bu hücreler, patojenlerin solunum sisteminden kademeli olarak çıkarılmasını sağlayan bir mukosilier yürüyen merdiven oluşturur.
Fizyolojik Bariyer
Vücudun fizyolojik engelleri, onları sistemden çıkarmak için patojenlere cevap olarak ortaya çıkan ve yere ve duruma bağlı olarak değişen süreçlerdir. Temel fizyolojik engeller:
- İshal
- Kusma
- Öksürme
- Hapşırma
Kimyasal Bariyer
Enfeksiyona karşı iki ana kimyasal engel vardır; vücudun parçalarının nispeten düşük pH’ları ve antimikrobiyal moleküller. Vücudun aşağıdaki alanları asidik bir pH’a sahiptir:
- Cilt, pH 5.5
- Gastrik asit, pH 1-3
- Vajina, pH 4.4
Bu pH’lar, patojenlerin gelişmekte zorlandıkları ve kesinlikle mide asidi durumunda, patojenlerin proteinlerini denatüre edebilecekleri düşmanca bir ortam yaratırlar.
Patojenlerin yok edilmesine yardımcı olabilecek vücutta çeşitli doğal antimikrobiyal moleküller de bulunur:
- IgA, gözyaşı, tükürük ve mukoza zarlarında bulunur
- Seboz, terleme ve idrarda bulunan lizozim
- Mukus, mukoza zarında bulunur
- Epitelde mevcut olan beta-defensinler
- P epsin, gastrointestinal kanalda bulunur
Biyolojik Bariyer
Patojenlerin ana biyolojik engeli vücutta bulunan normal bitki örtüsüdür . Bunlar, vücudun stratejik bölgelerinde bulunan – dış çevre ile temasta olan patojenik olmayan mikroplardır. Tipik olarak bulunurlar:
- Nazofarenks
- Ağız ve boğaz
- cilt
- Gastrointestinal yol
- Vajina
Bunlar, bağlanma yerleri ve kaynaklar için patojenlerle rekabet eder ve hatta antimikrobiyal kimyasallar üretebilir . Buna ek olarak , bazıları K, B12 gibi önemli vitaminleri de üretirler.
Menenjit
Menenjit, beyni ve omuriliği örten koruyucu zarların akut bir enfeksiyonudur – menenjler. Çoğunluğu viral vaka olsa da, bakteriyel veya viral bir enfeksiyonun sonucu olabilir. Bakteriyel enfeksiyonlardan sorumlu ana patojen, Neisseria meningitidis’tir. En sık görülen semptomlar:
- Ateş
- Baş ağrısı
- Boyun sertliği
- karışıklık
- Değişmiş bilinç
- Kusma
- Fotofobi
Meningokokal bakterilerin neden olduğu durumlar, karakteristik, ağlanmayan döküntülerle de ortaya çıkabilir . Enfeksiyonun merkezi sinir sistemine yakınlığı nedeniyle tıbbi bir acil durum olarak sınıflandırılır ve lomber ponksiyon ile teşhis edilebilir .
Tedavi nedene bağlı olarak değişir, örneğin şüpheli bakteriyel menenjitte ampirik antibiyotiklere (seflosporinler) hemen başlanmalıdır. Bu destekleyici tedaviye ek olarak, sıvılar ve potansiyel olarak kortikosteroidler de verilir. Ağır vakalarda, özellikle bilinç kaybı ve solunum yetmezliği olan durumlarda yoğun bakım ünitesine kabul gerekebilir.