Putin’in gaz sevkiyatı üzerinden Avrupa’yı bölme çabası resmen başladı. Moskova, Polonya ve Bulgaristan’a gaz sevkiyatını kesti.
Almanya'nın en büyük enerji şirketlerinden Uniper, Rusya'nın dayattığı ödeme yöntemini kabul etmeye hazır olduklarını açıkladı.
BAŞKA BİR HESAPTA RUBLEYE ÇEVRİLECEK
Uniper doğalgaz için parayı euro cinsinden Gazprom'un İsviçre'deki bankası Gazprombank'a yatıracak ve ardından bu para Rusya'daki başka bir hesapta rubleye çevrilecek.
Avrupalı bazı enerji şirketlerinin de aynı yolu izlemeyi planladığı aktarılıyor. Financial Times gazetesine göre Avusturyalı OMV ve İtalyan ENI bu şirketlerden bazıları.
Avrupa Komisyonu geçen hafta şirketlerin ödemeyi euro olarak yaptıktan sonra, para rubleye çevrilmeden önce buna dair bir makbuz alırlarsa yaptırımları delmemiş sayılacaklarını açıklamıştı.
Fakat bu konuda farklı görüşler de var. Avrupa Komisyonu lideri Ursula von der Leyen, bu uygulamanın yine de yaptırımları ihlal edeceğini söylemişti.
BBC News Ekonomi Muhabiri Daniel Thomas'a konuşan bir AB yetkilisi de Rusya'da euronun rubleye çevrilmesinin, Rusya Merkez Bankası'nın dahli nedeniyle "yaptırımların etrafından dolaşmak" anlamına geleceğini belirtmiş, "Şirketlerin iki ayrı hesap açarak paralarını rubleye çevirmeye zorlanmalarını kabul edemeyiz" demişti.
Rus enerji şirketi Gazprom, bu hafta bu ödeme yöntemini reddeden Polonya ve Bulgaristan'a doğal gaz akışını kesti. İki ülke kararın sözleşmelere aykırı olduğunu açıkladı. Avrupa Komisyonu kararı "şantaj aracı" olarak nitelendirdi.
Macaristan ve Slovakya ise Rusya'nın dayattığı yöntemi kabul ettiklerini açıkladı. Almanya Ekonomi Bakanı Robert Habeck de "Bu yöntem AB'nin bize önerdiği yöntemdir" dedi ve ekledi:
"Bu mevcut yaptırımlarla da uyumlu. Alman şirketleri sözleşmelerine uymak için bu yöntemi izliyor. Çoğu AB ülkesinin de bunu tercih ettiğini görüyoruz."
Bulgaristan Enerji Bakanı Alexander Nikolov Çarşambasabahı yaptığı açıklamada, ülkenin halihazırda Nisan ayı gaz teslimatının tüm ödemesini yaptığını söyledi ve Gazprom'u kontratı ihlal etmekle suçladı.
"Şu anda, devam eden savaşta doğal gaz daha çok bir siyasi ve ekonomik silah olarak kullanılıyor" diyen Nikolov; Bulgaristan'ın, AB'nin Rusya'nın doğal gaz ödemelerinin ruble ile yapılması isteğini yerine getirmeme konusundaki konumunu takip ettiğini belirtti.
Bulgaristan Başbakanı Kiril Petkov da Gazprom'un hareketini "devam eden sözleşmenin ihlali" olarak değerlendirdi; sınır komşuları Yunanistan ile görüştüklerini ve iki ülkenin enerji güvenliği konusunda birlikte çalışmaya devam edeceğini söyledi.
YENİLEMEYE SICAK BAKMIYOR
Rusya'nın doğal gaz akışını durdurması sonrası İngiltere Başbakan Yardımcısı Dominic Raab, bu kararın Rusya'yı uluslararası sahnede, sadece politik olarak değil ekonomik olarak da, daha çok yalnızlaştıracağını söyledi.
Polonya devlet gaz şirketi PGNiG da Gazprom'un sözleşmeyi ihlal ettiğini ve tazminat için tüm hukuki yolları arayacaklarını belirtti.
İki ülkenin de Rusya ile gaz sözleşmeleri bu yılın sonunda bitecek ve iki hükümet de bunları yenilemeye sıcak bakmıyor.
Bulgaristan'ın Türkiye üzerinden geçen boru hattıyla Azerbaycan'dan daha fazla gaz almayı hedeflediği, Polonya'nın ise Ekim'de açılacak olan, Norveç'ten gaz taşıyacak boru hattı ile Rus gazının açığını kapatmayı planladığı aktarılıyor.
Rusya Parlamentosu'nun alt kanadı Duma'nın sözcüsü Vyacheslav Volodin ise Telegram kanalından, Gazprom'un Bulgaristan ve Polonya'ya doğal gaz akışını durdurma kararında haklı olduğunu ve Rusya'nın da düşmanca davranan ülkeler için aynı şeyi yapması gerektiğini söyledi.
Rusya'nın bu hareketinin ardından gözler diğer büyük enerji sağlayıcılarına çevrildi.
Avrupa'nın kilit gaz tedarikçilerinden Norveç'in en büyük gaz ve petrol üreticilerinden Vaar Enerji, şu anda üretebileceği en yüksek doğal gazı ürettiğini ve kısa vadede bunu artıramayacaklarını açıkladı. Norveç 2020 yılında Avrupa'ya Rusya'dan sonra en çok gaz tedarik eden ülkeydi.
Avrupa Birliği'nin (AB) yürütme organı olan Avrupa Komisyonu da Rusya'ya tepki gösterdi.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, "haksız ve kabul edilemez" olarak değerlendirdiği Rusya'nın doğal gazı kesme kararının "şantaj aracı" olduğunu söyledi.
Ursula von der Leyen, "Rusya, gaz tedarikçisi olarak güvenilmez bir ülke" dedi.
Von der Leyen, AB'nin Rusya'ya karşı planları olduğunu, Avrupa Komisyonu'nun alternatif gaz tedariki ve en iyi depolama seviyelerini sağlama konusunda üye ülkelerle yakın ilişkiyi sürdürdüğünü söyledi.
Von der Leyen ayrıca alternatif gaz akışı için uluslararası ortaklarla da çalışmaların süreceğini ve hem Avrupa hem de dünya liderleriyle çalışmaya devam edeceğini belirtti.
NEDEN POLONYA VE BULGARİSTAN?
Rusya'ya gaz ödemesini euro üzerinden yapan Avusturya tedarikin kesintisiz devam ettiğini söyledi. Ülkenin doğal gazının yüzde 80'ini Rusya'dan sağlıyor.
Aynı şekilde ödemeyi ruble üzerinden yapmayı reddeden Almanya da durumu takip ettiklerini ancak kendi tedariklerinin şu an için devam ettiğini belirtti.
PEKİ GAZPROM NEDEN BULGARİSTAN VE POLONYA'YA GAZ AKIŞINI DURDURDU?
BBC'den Emily McGarvey, Moskova'dan neden bu iki ülkenin hedef alındığına dair henüz bir açıklama yapılmadığını söyledi. Ancak Ukrayna ile uzun bir sınırı bulunan Polonya, savaşın başından bu yana Kiev'e askeri ve finansal yardım yapıyor. Aynı zamanda Gazprom da dahil 50 Rus oligarkına ve şirketine yaptırım uyguluyor.
Bir zamanlar Rusya'nın yakın müttefiki olan Bulgaristan ise Ukrayna'nın işgalini kınamış ve AB'nin yaptırım kararını desteklemişti. Ülkenin her ne kadar Ukrayna'ya askeri yardım sağlama konusunda çekinceleri olsa da savaşın başından beri Ukrayna'ya insani yardım sağlıyor.
Kaynak:Milliyet