Her ne kadar şu anda geçerli olan teori bu olsa da, kabule giden yol uzun ve inişli çıkışlı olmuştur. Tektonik plakalarBu, yer kabuğunun büyük bir bölümünün çamur içinde nasıl çok yavaş bir şekilde kaydığını, öğütüldüğünü, yükseldiğini ve battığını anlatıyor pelerin.
Ama çok uzak, Yarım asırdan fazla Artık bilimsel onay aldığına göre teorinin biraz iyileştirilmesi gerekiyor.
Batı Pasifik Okyanusu'ndaki dört platoyu inceleyen yeni bir çalışma, bu geniş bölgelerin katı plakalar olmadığını, daha ziyade plaka kenarındaki kuvvetler tarafından çekilen zayıf noktalar olduğunu öne sürüyor.
“Teori taşa kazınmış değil ve hala yeni şeyler keşfediyoruz.” o diyor Çalışmanın ortak yazarı, Toronto Üniversitesi'nden jeofizikçi Russell Biskelewic.
“Levha sınırlarından uzakta kıtasal levhaların iç kısımlarında faylar gibi jeolojik deformasyonların meydana geldiğini biliyorduk. Ancak aynı şeyin okyanus levhalarında da olduğunu bilmiyorduk.” Eklemek İlk yazar Erkan Gün, aynı zamanda Toronto Üniversitesi'nde yer bilimcisidir.
Onlarca yıldır bilim insanları deniz tabanına ilişkin anlayışlarını yeniden yazıyorlar; dolayısıyla bu yeni çalışma, okyanusun engebeli arazisini haritalandırma çabalarının sadece bir devamı.
1950'lerde okyanus haritacısı Mary Tharp'ın öncü çalışması… Deniz tabanının büyük bölümlerinin haritalanması Savaş gemilerinden alınan sonar verilerinin kullanılması, bilim adamlarının şüphelendiği gibi okyanus havzalarının hiçbir şekilde düz yüzeylere sahip olmadığını gösterdi.
Bunun yerine, deniz tabanı geniş hendekler ve devasa dağlarla oyulmuştur; hiçbiri Tharp'ın keşfettiği ve şu anda Orta Atlantik Sırtı olarak bilinen Orta Atlantik Sırtı'ndan daha büyük değildir. Gezegendeki en uzun dağ silsilesiAtlantik Okyanusu'nu ikiye bölüyor.
Bu harika Dağ sıraları oluşuyor İki tektonik plaka çarpıştığında ve yer kabuğu büküldüğünde veya bir plaka diğerinin altına çökerek üst plakayı yukarı doğru ittiğinde. Bununla birlikte, sualtı dağları tipik olarak iki levhanın farklı sınırlarda birbirinden ayrılması ve magmanın serbest bırakılmasıyla oluşur.
Ancak bilim insanları, levha sınırlarından uzakta, okyanus levhalarının merkezinde, yer kabuğunun büyük parçalarının manto üzerinde sürüklenirken oldukça katı kaldığını ve levha kenarları gibi deforme olmadığını düşünüyorlardı.
Bu düşünceyi test etmek için Gunn, Biskelewic ve meslektaşları, Japonya ile Hawaii arasında bulunan, Shatzki Sırtı ve Hesse Sırtı adı verilen iki okyanus platosuyla ilgili veriler topladılar; Ontong Java Platosu, kuzey Solomon Adaları; Fiji ve Tonga'nın kuzeydoğusundaki Manihiki Platosu.
Deniz tabanı araştırmasının zorlukları göz önüne alındığında, çalışmaları batı Pasifik Okyanusu'ndaki verilerin mevcut olduğu dört platoyla sınırlıydı.
Okyanus platoları en yakın levha sınırlarından yüzlerce ila binlerce kilometre uzakta bulunmaktadır. Bununla birlikte, Gunn ve meslektaşları platoların deformasyon ve magmatik özellikleri paylaştığını buldular; bu da platoların komşu plakaların altına daldığı Pasifik Plakasının kenarındaki yerçekimi kuvvetleri tarafından parçalandığını öne sürüyor.
Araştırmacılar tarafından belirlenen çatlaklar veya fay hatları, yukarıdaki haritada da görebileceğiniz gibi en yakın hendeğe paralel uzanma eğiliminde.
Ekip ayrıca, bu uzak deformasyona neden olan mekanizmaların daha iyi anlaşılmasını sağlamak için, en yakın batma bölgesinden 750 ila 1.500 kilometre (466 ila 932 mil) arasında bulunan dört varsayımsal platonun plaka tektoniği dinamiklerini de modelledi.
Plaka kenarından uzaklıkları ne olursa olsun, bu varsayımsal platolar milyonlarca yıl boyunca genişlemiş ve hendeğe yakın tarafta inceliyor.
Gunn, “Okyanusun altındaki platoların daha kalın olması nedeniyle daha güçlü olması gerektiği düşünülüyordu” diyor o diyor. “Fakat sismik modellerimiz ve verilerimiz bunun aslında tam tersi olduğunu gösteriyor: platolar daha zayıf.”
Araştırmacılar, Pasifik Okyanusu'ndaki yalnızca dört platoyu analiz ettiklerini kabul ederken, bulgularının deniz tabanını haritalandırmak için daha fazla araştırma yapılmasını teşvik edeceğini umuyorlar.
Gunn, “Veri toplamak için araştırma gemileri göndermek büyük bir çaba” diyor o diyor. “Dolayısıyla aslında araştırmamızın platolara biraz dikkat çekeceğini ve daha fazla veri toplanacağını umuyoruz.”
Çalışma şu tarihte yayınlandı: Jeofizik Araştırma Mektupları.
“Pop kültürkolik. Web nerd. Sadık sosyal medya uygulayıcısı. Seyahat fanatiği. Yaratıcı. Yemek gurusu.”