

Eleştirel Felsefe,
Eleştiri Felsefesi Nedir?
Kritisizm Nedir?
Kritisizm, temel anlamda ünlü filozof
Immanuel Kantın felsefi
öğretisidir. Kantın felsefesi genel olarak eleştiricilik, eleştiri
felsefesi veya kritisizm (critisisme) olarak adlandırılmaktadır.


Kantın bilginin yapısı ve kaynağı konusundaki görüşleri ne salt olarak deneycilik ne de salt olarak akılcılık içinde yer almayacak kadar farklıdır. Kantta bilginin meydana gelmesi için hem deney, hem de zihin (akıl) gereklidir. Yani bilginin üretimi için hem dış dünyadan gelen verilere, hem de bunları işleyip değerlendirecek bir akla ihtiyaç vardır. Kant bu durumu, şu ünlü sözüyle ifade etmektedir: Görüsüz (deneysiz) kavramlar boş, kavramsız (aklın kalıpları dışında) görüler kördür. Bu sözdeki deneysiz kavramların örneği olarak metafiziği, kavramsız görülerin örneği olarak da hayvanların yaşamlarındaki deneyimlerini gösterebiliriz.
Bütün bunların yanında, Kantın bilgi edinme sürecinde dışarıdan gelen verilere mi, yoksa aklık onlara kattığı değere mi daha büyük önem verdiği konusu tartışmalıdır. Yani Kant acaba daha çok deneyci midir, yoksa daha çok akılcı mıdır? sorusunun yanıtı, Kanttan sonraki farklı dönemlerde farklı biçimlerde yorumlanmıştır. Örneğin pragmatistler, Kantı daha çok deneyci olarak yorumlarken Hegel gibi romantik filozoflar, onu akılcı bir düşünür olarak yorumlamışlardır. Sonuç olarak Kantın felsefesinde, bu iki farklı yorumu da destekleyen farklı örneklerin mevcut olduğu bilinmektedir. Lütfen Aşağıdaki Bağlantıları da Kontrol Ediniz: - Kritisizm nedir? - Eleştirel teori nedir? Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM Kaynak: Prof. Dr. Ahmet Arslan - Felsefeye Giriş Kitabı