Okuma Çalışmaları
Metni Anlama ve Çözümleme
1.Aşağıda, okuduğunuz metinden alınan cümleler verilmiştir. Bu cümlelerde geçen altı çizili kelime ve kelime gruplarının anlamlarını cümlenin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizi sözlükten kontrol ediniz.
a)"Tekrar aynaya geldi, yüzünü tetkik etti." incelemek
b)"Tutarından yüzde on iki iskonto yaparız." (indirim)
c)"Düşünüyor, fakat hâdiselere kendini öyle kaptırmış ki..." (olay)
çç) "Arkadaşının bu muazzam 'Otomobil Acentası' na sahip oluşundaki keramete, tesadüf deyip geçmişti." (çok büyük, koskocaman)
2. Aşağıda verilen boşluklara, hikâyedeki olayların gerçekleşme sırasına göre doldurarak metnin olay örgüsünü belirleyiniz. Olay örgüsünü oluşturan olayların niçin bu şekilde sı- ralandığını tartışmız.
a)Adamın kitaplarını satmaya karar vermesi
b) Kitaplarını ayrıması
c) Kitaplarını satmak için dükkana gitmesi
d) Kitaplarını satmaktan vazgeçmesi
e) Kızın ve annesinin, adamı beklemeleri
f) Adamın eve dönmesi
3. Aşağıda verilen bölümden hareketle okuduğunuz hikâyedeki anlatıcı ile bakış açısını belirleyiniz. Seçilen anlatıcı ve bakış açısı anlatımı nasıl etkilemiştir? Tartışınız.
"Kitaplarını bir arkadaşına satacaktı. Bu arkadaşla, aynı okulun, aynı sınıfın aynı sırasında, senelerce arkadaşlık etmişti. Şansa filan inanmadığı için, arkadaşının bu muazzam 'Otomobil Acentası'na sahip oluşundaki keramete, tesadüf deyip geçmişti. Lakin, ne olursa olsun, bu arkadaş ötekilerden çoğu gibi çıkmamıştı. Bu belki ona para yardımı da yapabilirdi. Fakat beriki, böyle şeyi kabul etmezdi ki... Onun için, 'Kitaplarını getir.. Hepsinin bedelini hesaplayalım, tutarından yüzde on iki iskonto yaparız...' demişti ki, bu suretle arkadaşının izzeti nefsini okşamıştı."
İlahi anlatıcının bakış açısı vardır. İlahi anlatıcının bakış açısıyla anlatıldığı için kişilerin duygu ve düşüncelerini öğrenebiliyoruz.
SAYFA 86
1. Okuduğunuz hikâyenin yapı unsurlarını ve bu unsurların özelliklerini belirleyerek aşağıda verilen tabloya yazınız.
Hikâyenin Yapı Unsurları
Kişiler:
Adam: Parasızlıktan kitaplarını satmak zorunda kalan adam. Kitapları ve kitap okumayı seven biri. Gururlu.
Adamın karısı ve kızı: Parasızlıktan yiyecek bulamıyorlar. Adamın kitaplarla ilgili ne düşündüğü onlar için önemli değil. Kitapların bir an önce satılmasını ve eve yiyecek getirilmesini istiyorlar.
Necdet (Doktor) Adamla aynı okulda okumuştur. Adam, Necdet'in müstehzi durumundan rahatsız olmuş, kitapları satmasıyla dalga geçeceğini düşünmüştür.
Hayri: Otomobil acentesi sahibi. Adamın kitaplarını almayı düşünmüştür.
Olay Örgüsü:
Mekân: Ev, sokak, cadde, dükkan, lokanta
Zaman: Bir günlük süre, Gece ve ertesi gün akşama kadar olan süre. Hikâyenin yazıldığı 1940'lı yıllar.
2. Okuduğunuz hikâyenin teması ve konusu nedir? Açıklayınız.
Tema: Yoksulluk, parasızlık
Konu: Adamın parasız kaldığı için kitaplarını satmak zorunda kalması
3. Okuduğunuz hikâyedeki temel çatışmayı ve ona bağlı diğer çatışmaları belirleyerek aşağıda verilen boşluğa yazınız.
HİKÂYEDE TEMEL ÇATIŞMA: Eve yiyecek götürmek için bir kişinin çok sevdiği kitaplarını satmak zorunda kalması. (Bu çatışma hikâyenin başından itibaren veriliyor.)
Zengin-fakir çatışması
Aynı okulu bitirmelerine rağmen diğer arkadaşlarının daha iyi bir hayat yaşamaları
Eve yiyecek götürmek için kitaplarını satıyor olmanın sınıf arkadaşı tarafından anlaşılmasının gururunu kırması ve adamın iş buldum diyerek yalan söylemesi
4. Okuduğunuz hikâyede açık veya örtük olarak verilen iletileri belirleyiniz.
Hikâyenin iletilerine bakarsak:
Açlık ve parasızlık, insanları en sevdiği şeylerden bile fedakarlık yapmasına neden olabilir.
Birilerinin yanında küçülmektense açlığa ve parasızlığa razı olunabilir.
Hikâyede örtük ileti olarak neler görüyoruz?
Hikâyede okumayı çok seven, kitaplarından ayrılmak istemeyen bir adam anlatılıyor ve bu adamın işi yok. Yazar şunu demek istiyor olabilir. Kitap okuyan, iş bulamıyor, para bulamıyor.
1. Okuduğunuz hikâyedeki olaylar ile kendi hayatınız ve çevrenizdeki olayları benzerlik veya farklılıklar açısından karşılaştınız.
2. Okuduğunuz hikâye 1948 yılında yazılmıştır. Sizce bu tarihteki olaylar ile hikâyede kurmaca olarak verilen olayların bir ilişkisi var mıdır? Araştırınız.
O yıllarda ekonomik sıkıntılar vardı ve bu sıkıntıların kişi ve toplumu olumsuz etkilemiştir. Yazar da bu sıkıntıları hikâyede dile getirmiş.
3. Sabahattin Ali'nin "Ses" adlı hikâyesini okuyunuz. Bu hikâye ile okuduğunuz hikâyeyi içerik ve anlatım yönünden karşılaştırınız.
4. Metnin kurmaca dünyası ile eserde anlatılan dönemin gerçekliği arasındaki ilişkiyi karşılaştırınız.
O dönemde ekonomik sıkıntılar yaşanmıştır.