Felipe Gonzalez Kimdir?
Felipe Gonzalez Kimdir?
Doğum tarihi: 5 Mart 1942 yıl Sevilla, İspanya
Felipe Gonzalez Kimdir?
1982’den 1996’ya kadar İspanya Başbakanı olan Felipe González Márquez (1942 doğumlu), İspanya’nın Avrupa uluslar topluluğuna girmesine yardımcı oldu.
Felipe González Márquez, 5 Mart 1942’de İspanya’nın güneyinde, Batı Endülüs’ün en büyük şehri olan Sevilla’da doğdu. Babası Felipe González Helguera, sığır alıp sattı ve Sevilla’nın alt-orta sınıf bir bölgesinde küçük bir mandıraya sahipti. Annesi Juana Márquez, oğlunun sözleriyle “ailenin itici gücü” idi.
González’in büyüdüğü İspanyol tarihinin belirli dönemi, daha sonra ideolojik inançları olacak olan şeyler üzerinde belirleyici bir etkiye sahipti. 1936 ile 1939 yılları arasında İspanya, Şubat 1936’da iktidara gelen reformist hükümeti deviren askeri bir ayaklanma sonucunda korkunç bir iç savaş yaşadı. 1939’da savaşın sonunda General Francisco Franco tarafından kurulan aşırı muhafazakar rejim altında, tüm siyasi partiler ve devletin örgütlediği sendikalar dışındaki sendikalar yasaklandı. Her türlü muhalefet yasaklandı. González, İspanyol hapishanelerinin siyasi mahkumlarla dolup taştığı bir zamanda doğdu. Savaşın bitiminden bu yana binlerce insan liberal inançları nedeniyle idam edilmişti. Seville’deki mahallesinde, yakınlardaki bir Frankocu çalışma kampında cezalarını çekmiş olan birkaç eski siyasi mahkum yaşıyordu. Son olarak, 1940’lar aşırı zorluk yıllarıydı. İç savaşın, ardından gelen dünya savaşının, Frankocu ekonomik özerklik politikasının ve uzun, şiddetli bir kuraklığın birleşik etkileri, yaşamın en temel gereksinmelerinde bile kıtlıklara neden oldu. İspanyollar 1940’ları “açlık yılları” olarak adlandırıyorlar.
O yıllarda González, Claretian rahipler tarafından yönetilen bir okula gitti, ardından Sevilla Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne girdi. Orada, 1960’larda İspanyol (ve diğer Avrupa) üniversitelerini karakterize eden oldukça politize atmosferden kısa süre sonra etkilendi. 1962’de yasadışı ve gizli Sosyalist Gençlik hareketine ve iki yıl sonra da aynı derecede gizli İspanyol Sosyalist İşçi Partisi’ne (PSOE) katıldı. 1969’da evlendiği Carmen Romero López ile de Sevilla Üniversitesi’nde tanıştı.
1960’ların ortalarına gelindiğinde, İspanya’daki ekonomik ve sosyal durum, 1940’lardaki açlık ve kıtlıklardan önemli ölçüde değişti. Franco rejimi otarşiyi terk etmiş ve İspanya yeniden dünya kapitalist sistemine dahil edilmişti. Ancak siyasi olarak rejim hiç değişmemişti. Grevler yasa dışıydı, ancak bu yıllarda gösteriler, yavaşlamalar, lokavtlar, haksız işten çıkarmalar ve işverenler ile işçiler arasındaki çatışmanın diğer birçok tezahürü gibi giderek daha sık hale geldi. González, 1966’da Sevilla Üniversitesi’nden mezun olduğunda, şehrin ilk işçi danışma bürosunu kurdu ve iş davalarında uzmanlaşmış bir avukat olarak, zamanın en önemli bazı uyuşmazlıklarında ülkenin çeşitli yerlerinde çalışanlar adına hareket etti.
Erken Siyasi Kariyer
Profesyonel kariyerinde ilerlerken González, gizli Sosyalist partinin bir üyesi olarak da kendisine bir isim kazandırıyordu. 1939’da partinin hayatta kalan liderlerinin çoğu sürgün için İspanya’yı terk etmişti. Ülke içinde, yeni liderlerin ortaya çıkmaya başladığı minimal bir organizasyon yapısı devam etmeyi başardı. Felipe González bu yeni nesil aktivistlerden biriydi. 1965’te Sevilla eyalet komitesinin ve daha sonra ulusal komitenin üyesi oldu. 1970 yılında PSOE 11. kongresini yaptı ve González partinin en önemli iç organı olan yürütme komisyonuna seçildi. O zamana kadar González ve PSOE’deki çağdaşları, çağdaş İspanya’nın gerçeklerinden kopmuş gibi görünen, yaşlanan, sürgüne gönderilmiş bir parti liderliğinden giderek daha fazla rahatsız oldular.
1974’te Paris yakınlarındaki Suresnes’de düzenlenen 13. parti kongresinde González partinin ilk genel sekreteri seçildi. Onun seçilmesi, “yeni” PSOE’nin “tarihi” sektör üzerindeki zaferini temsil ediyordu. Aynı zamanda González’in İspanyol sosyalist hareketi içinde önemli bir figür olarak tanınmasını ve siyasi kariyerinde yeni bir aşamanın başlangıcını oluşturdu. PSOE’nin lideri olarak (“Isidoro” takma adıyla) siyasi sorumlulukları ve faaliyetleri, Kasım 1975’te General Franco’nun İspanya’da çok partili sistemin yasallaşmasının yolunu açarak ölmesiyle çoktan artmıştı. 1976 boyunca González, İspanya’nın ve PSOE’nin siyasi geleceğini diğer Avrupa sosyalist partilerinin liderleriyle tartışmak için Avrupa’yı dolaştı. Batı Almanya Sosyal Demokrat partisi ile özellikle güçlü bağlar kurdu. Ülkesinde, Adolfo Suárez’in merkezci hükümeti ile muhalefet partileri arasında, demokratik yönetime barışçıl bir geçişi sağlamak için radikal değişim yerine ılımlı reformist politikalara duyulan ihtiyaç konusunda fikir birliğine varmak için tasarlanan müzakerelere katıldı. Haziran 1977’de 41 yıl aradan sonra ilk serbest seçimler yapıldığında, PSOE İspanyol Cortes’te (parlamento) ana muhalefet partisi oldu.
González’in önderliğindeki PSOE, İspanya’nın yeni oluşmaya başlayan demokrasisini pekiştirmek ve İspanyol toplumunun ilerici ama ılımlı kesimleri nezdinde kendi çekiciliğini artırmak için çalıştı. Mayıs 1979’da 28. parti kongresinde, delegelerin çoğunluğu “Marksist” kelimesinin partinin tanımından çıkarılması yönündeki önergesini reddedince González genel sekreterlikten istifa etti. Ancak dört ay sonra olağanüstü bir kongrede görevine iade edildi ve önerge kabul edildi. Partiye sosyal demokrat bir imaj vermek, partisinin sol kanadından González’e eleştiri getirdi, ancak seçmenler açısından kazanç sağladı. Ekim 1982’de PSOE sandıklarda ezici bir zafer kazandı ve González, 1939’dan beri İspanya’nın ilk Sosyalist başbakanı oldu.
İspanya’nın İlk Sosyalist Başbakanı
González’in kişisel karizması, bir politikacı olarak prestiji ve PSOE’nin yürütme aygıtı üzerindeki kontrolü, daha sonra ona bir dizi iç fırtınayı atlatmasını ve tartışmalı politikalar uygulamasını sağladı. En önemlisi, PSOE’nin lideri, partinin İspanya’nın NATO üyeliği konusundaki tutumunu kararlı bir şekilde değiştirdi. İspanya 1981’de Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’ne (NATO) katıldığında PSOE’ye şiddetle karşı çıktı. Ancak 1982 seçimlerinden sonra González hükümeti ve PSOE’nin çoğunluğu ittifakta kalmayı savundu. Mart 1986’da yapılan bir referandumda, sorun NATO üyeliğinin sürdürülmesi lehine kararlaştırıldı. Üç ay sonra González, partisini genel seçimlerde tekrar zafere taşıdı. 29 Ekim 1989’da yapılan seçimlerde üçüncü dönemini kazandıysa da bu kez,
González’in görev süresi boyunca İspanya, Franco yıllarının uluslararası izolasyonunu kesin olarak geride bırakarak 1986’da Avrupa Ekonomik Topluluğu’nun ve 1988’de Batı Avrupa Birliği’nin bir üyesi oldu. Başbakan González bir dizi Latin Amerikalı liderle yakın ilişkiler sürdürdü ve, Sosyalist Enternasyonal’in başkan yardımcısı olarak, Orta Amerika’daki ekonomik ve siyasi istikrarsızlığın neden olduğu sorunları çözmeye yönelik ulusal ve uluslararası çabalara özel bir ilgi gösterdi.
Üst üste dördüncü dönemini dolduran González, Haziran 1997’de yeniden seçilmek istemeyeceğini açıkladı. Geri çekilmesi bir dizi mali ve siyasi skandalı takip etti. En ciddileri, 1980’lerde Bask ayrılıkçılarını öldüren timler organize etmekle ilgili olarak eski bir İçişleri Bakanı da dahil olmak üzere González yönetimindeki yaklaşık 20 siyasi ve polis yetkilisine yöneltilen suçlamalardı.