Fransa’da genel grev sürerken tartışmalı evrensel emeklilik rejimi yasası, Başbakan Édouard Philippe’e anayasa tarafından verilen yetki ile meclis yasaması olmadan geçti.
Fransa Başbakanı Édouard Philippe anayasanın 49 numaralı maddesinin üçüncü paragrafını kullanarak evrensel emeklilik rejimi yasasını meclis oylaması olmadan çıkarma kararı aldı.
29 Şubat günü koronavirüs salgını nedeniyle toplanan bakanlar kurulu, aynı zamanda emeklilik yasası tartışmalarına son vermek için anayasanın 49 numaralı maddesinin üçüncü paragrafını kullanmayı kararlaştırdı. Başbakan Phillippe hükümetin bu kararını akşam üstü beşte meclise açıkladı.
Yasanın meclise sunulmasından 13 gün sonra, Phillipe bu kararı “mecliste tıkanmış olan tartışmaları bitirmek için” aldığını söyledi. Başbakan Phillipe’in açıklamaları şöyle:
“1958 anayasasının 49 numaralı maddesinin üçüncü paragrafına uygun şekilde ve 29 Şubat günü toplanan bakanlar kurulunun onayına dayanarak hükümetin, evrensel emeklilik rejimi öngören kanununun geçmesi için sorumluluk almasına karar verdim.’’
Ancak hukuki süreç henüz bitmiş değil. Bakanlar kurulu yasanın sadece evrensel emeklilik rejimi ile ilgili kısmı için bu maddeyi kullanma kararı aldı. Kanun tasarısının bu yeni emeklilik sistemine uygun sosyal güvenlik reformlarını ilgilendiren kısımları ise meclis oylamasına sunulacak.
Sonrasında tüm kanun tasarısı senatoya sunulacak. Senatonun onayından sonra, tasarı senato ve meclisin temsilcilerinden oluşan bir komisyona gidecek ve iki yasama organının da kabul edeceği ortak bir tasarı aranacak. Anlaşma sağlanamadığı takdirde, tasarı iki yasama organında da tekrar gözden geçirilecek. Hükümet kanun paketini temmuz başından önce, meclis tatil edilmeden geçirmeyi hedefliyor.
Kararın duyulmasının ardından yüzlerce gösterici, cumartesi akşamı Fransız hükümetinin alt yasama organı olan Fransız Ulusal Meclisi’nin yer aldığı Bourbon Sarayı’nın önünde toplandı. Polisin hazır bulunduğu alanda insan zinciri oluştururan göstericiler, “Paris, ayağa kalk!” sloganı attı.
Fransız anayasasının 49 numaralı maddesinin üçüncü paragrafı ne diyor?
Anayasanın bu paragrafına göre, başbakan bakanlar kurulunun onayı ile meclise sunulmuş bir kanun tasarısını meclisin onayı olmadan çıkartabiliyor. Başbakanın bu yetkiyi kullanması halinde, mecliste yasaya yönelik tüm tartışmalar sona eriyor ve meclis oylaması olmadan kanun çıkıyor. Kanun ancak meclisin karardan 24 saat sonra güvenoylaması yapıp meclis çoğunluğu ile hükümeti devirmesi halinde yürürlüğe girmiyor.
Anayasanın bu maddesi, 1958’den beri tam 86 kez kullanıldı.
Muhalefet liderlerinden tepki
Boyun Eğmeyen Fransa hareketinin lideri Jean-Luc Mélenchon ve meclisteki diğer sol parti liderleri, yaptıkları ortak bir açıklamada güvenoylaması yapılması için bir metin yazdıklarını ve meclise sunduklarını aktardı. Sürecin adaletsiz bir şekilde işlediğinin altını çizen Mélenchon’un açıklamaları şöyle:
“Meclisteki komünist grubun lideri ile görüştüm, güvenoylaması yapılması için bir metin hazırladık. Konuştuğumuz bazı sosyalist milletvekilleri de bu metne destek vereceklerini söylediler, dolayısıyla güvenoyu olacaktır. Beni dinleyenlere bu sürecin ne kadar adaletsiz bir şekilde yönetildiğinin altını çizmek istiyorum, bir cumartesi günü saat akşamüstü altı ve bir güvenoyu metni yazıp yeterli imzayı toplamak için 24 saatimiz var. Bu demek oluyor ki yarın akşamüstüne kadar imza toplayabilmek için birbirimizin peşinden koşacağız. Hükümetin bu kararı bugün bu saatte alması bizim güvenoyu için yeterli imza toplayamamamız içindir.’’
Öte yandan, meclisteki bir diğer ana muhalefet partisi Ulusal Birlik‘in lideri Marine Le Pen, hükümetin sürece müdahale etmesini eleştirdi. Le Pen şöyle konuştu:
“Artık herkes hükümetin alaycı tavrının farkında. Koronavirüs vakalarının artması ile 5000 kişiyi aşan buluşmalara yasak getirildi. Bu yasak Fransızları korumak amaçlı mı getirilmiştir yoksa eylemleri engellemek için mi, bunu kendimize sormamız lazım.”