Benler (Nevuslar) Tehlikeli Midir? 403 kere okundu.
Riskli Benler (Displastik Ve Konjenital Nevuslar )
- Bazı benlerin, kanser oluşturma riski tespit edilmiştir. Bu tip benler, melanom olarak da bilinen, bir çeşit deri kanserine dönüşebilir. Melanoma dönüşebilecek benler için genellikle ailesel yatkınlık olduğu bilinmektedir. Bu nedenle ailesinde melanom hikayesi olan kişilerde benlerin takibi çok önemlidir. Güneş yanıkları, melanom riskini arttırır.
- 100 kişiden birinde, doğumsal bene rastlanır. Bunlara konjenital nevüsler adı verilir. Konjenital nevüsler, 5cm’den daha büyük çaplı ise daha büyük riske sahiptir. Bu kişiler; bir dermatolog tarafından deri kanseri gelişimi açısından takip edilmelidir.
Unutmayınız, “doğumsal benler, kansere dönüşmez”!!! halk arasında yanlış bilinen bir gerçektir; bu benler, doğumdan sonra gelişenlere göre melanom gelişimine daha yatkındır!!!
- Displastik nevüsler veya atipik nevüsler olarak bilinen benler; ortalamadan daha büyük ve düzensiz şekillidir ve birden fazla alacalı renkler içerebilir. Displastik nevüslü kişilerde ortalamanın üzerinde melanom gelişimi görülür. Bu kişiler; bir dermatolog tarafından deri kanseri gelişimi açısından takip edilmelidir.
Derinin Diğer Bene Benzeyebilen Yapıları
Derinize daha yakından bakarsanız, ben olmayan kahverengi lekeler görebilirsiniz.
- Çiller bunların çoğunluğunu oluşturur. Çiller genellikle güneş teması olan bölgelerde, yüz, boyun, kollar ve sırtta görülür. Güneş teması çilleri koyulaştırır. Sarışınlar ve kızıllarda çillenme daha fazladır.
- Orta ve ileri yaşta, bene benzeyen, deriden kabarık, kahverengi yapılar fark edebilir. Bu yapılar genellikle yüzde ve gövdede olan; kahverengi, sanki deriye yapıştırılmış izlenimi veren, yağlı görünümlü lezyonlardır. Bu lezyona “seboreik keratoz” denir. Seboreik keratozlar tamamen iyi huylu deri oluşumlarıdır.
- Yaşla birlikte artan, el sırtı, önkol ve yüzde, çok sayıda açık kahverengi, deriyle aynı seviyede lezyonlara “solar lentigo” denir. Bunlar ayrıca yaş noktaları olarak da adlandırılır. Solar lentigo ve seboreik keratoz dermatologunuz tarafından kolayca tanınır ve kanser oluşturmazlar.
Dikkat edilmesi gereken en önemli konu dermatoloğunuza danışmadan kendi hastalığınıza ait teşhis ve tedavi yaklaşımlarından kesinlikle sakınmanız gerektiğidir.
Benler Nasıl Görülür?
- Genel olarak, benler ilk ortaya çıktıklarında kahverengi-siyah renkli ve deriyle aynı seviyededir. Zaman içinde genişler ve üzerinde kıl gelişebilir.
- Yıllar geçtikçe deriden kabarık ve daha açık renk alabilir veya hiç değişmeyebilir. Birçok ben, yavaşça kaybolur. Kimileri ise, deriden o kadar kabarır ki, küçük bir sap geliştirir, düşer ya da kopar.
Benler neden çıkar?
- Kişi doğmadan önce benlerin belirlendiği düşünülmektedir. Benlerin çoğu çocukluk döneminde ortaya çıkar ve yirmili yaşlarda maksimum sayıya ulaşır, nadir olarak daha geç dönemlerde de çıkabilir.
- Güneş maruziyeti, maruz kalınan alanlardaki benlerin oluşumu için risk faktörüdür. Benler, güneş maruziyeti sonrası koyulaşabilir. Gençlik yılları ve hamilelik boyunca benler koyulaşıp, büyüyebilir ve yeni benler oluşabilir.
Tedavi; Benler nasıl yok edilir?
- Benlerin çoğunluğu kanser tehdidi oluşturmaz.
- Dermatolog benin zararsız olduğunu söyleyebilir veya beninizin tamamını veya bir kısmını çıkarabilir. Çıkarılan benler mikroskop altında incelenir. Bu basit ve zararsız bir işlemdir.
- Lezyonda kanser şüphesi olsa bile, çıkarılması kanserin yayılımına neden olmaz. Eğer çıkarılan bende kansere dönüşüm saptanırsa, çevre dokunun da çıkarılması gerektiği için, ikinci bir müdahale gerekebilir.
- Dermatolog tarafından benin zararsız olduğu söylense bile, kişi itici görüntüsü ve rahatsız etmesi nedeniyle beninden kurtulmak isteyebilir. En yaygın yöntem benlerin çıkarıldıktan sonra mevcut yaranın dikilerek, bölgenin kapatılmasıdır. Bu basit ve zararsız bir işlemdir fakat bazen ben alınan bölgede yara izi oluşabilir.
- Bu işlemlerin birçoğu dermatologlar tarafından yapılabilir. Genellikle çıkarılan ben tekrar aynı bölgede oluşmaz. Eğer; tekrar oluşuyorsa doktorunuza başvurulmalıdır.
Unutmayınız, “bene bıçak vurulmaz”!!! halk arasında yanlış bilinen bir gerçektir, aksine dermatologunuzun şüphe duyduğu ve çıkarılmasını önerdiği benler derhal alınmalıdır!!
Öneriler
- Birçok kişi benlerinin olduğu bölgeye tıraş yaparken huzursuz olur. Tıbbi çalışmalara göre, benli alanın traşlanması veya kesilmesi beni kansere dönüştürmez. Kişiyi çok rahatsız eden, sık kanayan benler, kanser riski taşımasalar da çıkarılabilir.
- Bazı benlerin üzerinde kıllar olabilir. Bu kıllar deri yüzeyine kadar makasla veya tıraş bıçağı ile kesilebilir veya dermatologunuzca iticiliğinden rahatsız olduğunuz benler çıkartılabilir.
Düzenli aralıklarla kendi benlerinizi incelemeniz, erken dönemde melanom belirtilerini tespit etmek ve tedaviyi etmek açısından hayati önem taşır. Beninizi incelerken (İngilizce olarak belirtilerin baş harflerinden oluşan) ABCD unutulmamalıdır.
- Asimetri: (asymmetry) Benin bir yarısının diğer yarısıyla uyum göstermemesi
- Sınır: (border) Benin sınırlarında düzensizlik, silinme, pürüzlenme görülmesi
- Renk: (color) Benin bütününde renk farklılığı olması veya kahverengi, siyah, kırmızı, beyaz veya mavilik saptanması.
- Çap: (diameter) Çapının kalem ucu silgisinden büyük olması veya zaman içinde genişlemesi
Eğer bir bende bu değişikliklerden herhangi biri saptanırsa; hemen bir dermatologa başvurulmalıdır.
- Beniniz sürekli kaşınıyorsa, üzerinde hassasiyet mevcutsa;
- Ailenizde melanom tanısı almış olan varsa
- Doğumsal beniniz mevcutsa
- Görüntüsü sizi endişelendiren beniniz varsa ya da herhangi bir bende kısa bir süre içinde değişiklik gözlemlediyseniz
Mutlaka dermatologa başvurulmalıdır.