-
perde arkasında deriden görüntülerle oynanan karagöz oyununun canlı oyuncularla sahnelenen şekli gibidir. pek çok özelliği karagöz'le ortaktır ( örneğin her ikisinin de amacı güldürmektir, orta oyununda da karagöz'deki gibi 4 bölüm vardır vs.) ancak karagöz bir gölge oyunudur, perde arkasındaki kuklalara can veren, onları oynatan ve konuşturan tek bir kişidir. orta oyununda ise bütün roller erkek oyuncular tarafından seyircilerle çevrilmiş bir alanda canlandırılır.
özellikleri:
- orta oyunu, yuvarlak, etrafı seyircilerle çevrilmiş bir alanda oynanır.
- oyun yeriyle seyircilerin arası kazıklara takılmış iplerle veya parmaklıklarla ayrılır.
- oyuncularla seyirciler birbirine çok yakındır.
- oyun canlı oyuncular tarafından önceden belirlenmiş konular dahilinde doğaçlama olarak sergilenir. seyircinin durumuna göre yorumlamada, tiplerde değişiklik yapılabilir.
- oyun çalgı, şarkı, taklit gibi çeşitli unsurlarla zenginleştirilir.
- karagöz oyununa göre daha basit bir dekoru vardır.
oyunda;
pişekar: karagöz oyunundaki hacivat gibidir. bilgiç geçinen, kurnaz, düzenbaz biridir.
kavuklu: karagöz oyunundaki karagöz tiplemesinin oyundaki karşılığıdır.
zenne: kadın kılığına girmiş erkek oyuncudur.
bölümleri;
1- öndeyiş: pişekâr ortaya çıkar, çalgı çalan zurnacıyla yanlış anlaşılmalara dayanan konuşma yapar.
2- arabâr ve tekerleme: kavuklu ile pişekar'ın çene yarışı yaptığı bölümdür. tekerleme bölümünde abartılı anlatım vardır.
3- fasıl: oyunun asıl bölümüdür. bu bölümde kavuklu iş arar, pişekar ona iş bulur ve sonra olaylar gelişir.
4- bitiş: fasıldan sonra gelen bölümdür. seyircilerden özür dilenir. pişekar oyunu bitirir.