Amerikan halkı, devletin bir sonraki liderini seçmek için Kasım ayında sandık başına gidecek.
Eski Başkan Donald Trump da ABD’nin lideri olma yolunda yeniden yarışıyor. Beyaz Saray’a giden uzun bir yol var ve Trump’ın öncelikle kendi partisi Cumhuriyetçiler içindeki yarışı kazanması gerekiyor. 2024 seçimlerinde Cumhuriyetçi Parti’nin adayı büyük ihtimalle Demokratların adayı olarak Lider Joe Biden ile karşı karşıya gelecek.
Cumhuriyetçilerin içindeki yarış hakkında bilmeniz gerekenler:
Amerikan siyasetinde iki ana parti var
ABD’de liberal Demokratlar şu anda Beyaz Saray’da. Muhafazakar kanattaki Cumhuriyetçiler ise muhalefette.
Demokratlar daha büyük hükümete ve harcamalara inanma eğilimindeyken, Cumhuriyetçiler genellikle daha az harcama ve hükümetin küçültülmesi çağrısında bulunuyor.
Cumhuriyetçi Parti’nin adayını belirlemek neredeyse iki yıl sürüyor
Trump, başkanlığı kazandığı 2016 yılından bu yana Cumhuriyetçi Parti’nin önde gelen isimlerinden biri. Ancak 2020 seçimlerinde Demokrat aday Biden’a karşı seçimi kaybetti.
Kasım ayında yapılacak başkanlık seçimi için Cumhuriyetçilerin adaylarını ön seçim adı verilen bir süreçle belirlemesi gerekiyor.
Biden’ın adaylığı Demokratlar tarafından kesin kabul ediliyor.
Ön seçimler eyalet seçimlerinden ve ardından ulusal konferanstan oluşur
Adaylar seçime bir yıldan fazla süre kala kendilerini öne çıkarmaya başlıyorlar.
Her eyalet, partisinin adayı olarak kimi istediğini belirlemek için bir seçim düzenler.
Nihai aday Temmuz 2024’te yapılacak ve büyük bir siyasi olay olan Cumhuriyetçi Ulusal Kongresi’nde (RNC) resmi olarak belirlenecek.
Bir eyalet tercih ettiği adayını iki şekilde seçebilir
Hemen hemen tüm eyaletlerde ön seçimler genel seçimlerde olduğu gibi aynı şekilde, bilinmeyen oylamayla yapılıyor. Az sayıda eyalette parti içi oylama el kaldırmak suretiyle yapılır.
Eyaletlerin kimin oy kullanabileceği konusunda farklı kuralları vardır. Çoğunlukla yalnızca Cumhuriyetçi Parti üyeleri oy kullanıyor.
Kazandıkları oy sayısına bağlı olarak adayların kendilerini kongrede temsil edecek makul sayıda delegeleri vardır.
Oy verme süreci Iowa parti seçimleriyle başlıyor
Eyalet ön seçimleri. Eski lider Donald Trump buradaki seçimleri büyük bir farkla kazandı.
Iowa’dan sonra New Hampshire’da ön seçimler var.
Mart ayının “Süper Salı” olarak bilinen gününde, birçok eyalette aynı gün seçimler yapılıyor. Oylama Haziran 2024’e kadar devam etse de o zaman kimin kazanacağı belli olabilir.
TV tartışmaları
Ülkede milyonlarca insan, önde gelen adayların politikalarını heyecanla takip etmek için ekranları izliyor. İlk TV tartışmaları Ağustos 2023’te başladı.
Ancak şu ana kadar bu tartışmalar en bilinen aday Donald Trump olmadan gerçekleşti. Trump, ön seçimleri kim kazanırsa kazansın destek sözü vermeyi reddetti ve rakipleriyle sahnede yüzleşmesine gerek olmadığını söyledi.
Trump yarışın favorisi ama işler değişebilir
Kendisine yöneltilen suçlamalara rağmen Trump, parti içi anketlerde en çok tanınan aday olmaya devam ediyor. Kendisi, bilinmeyen belgeleri yasadışı bir şekilde saklamak, bir porno yıldızına yapılan ödemeleri gizlemek ve seçim sonuçlarını bozmaya çalışmakla suçlanıyor.
Yanlış bir şey yapmayı reddediyor ve suçlamaların siyasi olduğunu söylüyor. Hapse girse bile Beyaz Saray yarışında kalabilir.
Trump’ın hukuki tehlikesi ve kürtaj hakları belirleyici olacak
Trump’ın Cumhuriyetçi rakipleri arasında Florida Valisi Ron DeSantis ve ABD’nin eski BM Büyükelçisi Nikki Haley yer alıyor.
DeSantis büyük ölçüde kültür savaşları bahislerine dayanan bir kampanya yürüttü ancak güçlü bir başlangıçtan sonra anketlerde düştü.
Haley ise son haftalarda daha klasik bir Cumhuriyetçi partiye dönüş sözü vermesiyle daha çok tanındı.
Hintli Amerikalı iş adamı, kurumsal dünyanın ırkçılık ve iklim sorunları konusundaki “hassasiyetiyle” mücadele etme sözü verdi, ancak Iowa’daki TV tartışmasına katılma hakkını kazanamadı. Iowa ön seçimlerinde kendisine dördüncü sırayı garantilediğinde, Trump lehine adaylıktan çekildiğini açıkladı.