Viski nedir, nasıl içilir?
Viskinin ne olduğunu bileceğiz ki, nasıl içildiğini anlattığımızda hazım edilebilsin.Viski, toplumca fazla iyi bildiğimiz bir içki değil.
Şimdi acaba “viskiyi biliyoruz da mı içiyoruz”? yoksa “öylesine mi içiyoruz”, yoksa “bilecek nesi mi var viskinin”?
Viski, son derece özenli ve uzun bir üretim sürecinin ardından şişelenen bir içkidir. Aşağıda üretim sürecine ilişkin bilgileri de vereceğim ama öncelikle şu viskiyi bir tanımlayalım;
Arpa, buğday, çavdar veya mısırdan -önce mayalanıp sonra damıtılarak- üretilen ve meşe fıçılarda dinlendirilerek olgunlaştırılan alkollü bir içkidir. Viskinin atası Ferinthos’tur. İrlanda’da İrlandalı keşişler tarafından icat edilmiştir. Şişelenmiş bir viskinin 100 yıldan fazla süreyle tadını ve içilebilirliğini yitirmediğini de belirtmek gerekli. Dayanıklı bir içki anlayacağınız.
2010 yılında Antarktika’da bulunan bir şişe viski şu an için dünyadaki en eski viskidir. Tam 115 yıllık olduğu tespit edilmiştir.
Ayrıca viski dünya genelindeki en yüksek vergi dilimine sahip olan ürünlerden birisidir. Bazı ülkelerde %73 oranında vergiye tabidir. Ülkemiz, viskiye en yüksek oranda vergi uygulayanlar listesinde dünyanın öncülerindendir, tabii benim bunu yazmama bile gerek yoktu, ilk cümlenin ardından bizim listenin tepelerinde olduğumuzu tahmin etmişsinizdir.
Bu arada viskiye ilk vergiyi koyanı da yazalım. İskoç Parlementosu 17. yüzyılın sonlarında aldığı bir kararla, ülkede oldukça popüler olan bu içkiye vergi koyma kararı almıştır.
Viskilerin üzerinde yazan kaç yıllık olduğuna dair numaralar vardır ya hani; meselâ “8 years old” gibi. İşte buradaki 8 yıldan kasıt şudur; o viskinin üretildiği tahılın harmana giren en genç olanınıdır. Yani bir viskinin üzerinde 8 yıl yazıyorsa, siz en az 8 yıllık bir viski içiyorsunuz demektir ve büyük ihtimalle de 8 yıldan fazla dinlendirilmiş bir viski içiyorsunuzdur.
Viski ilk üretildiği dönemlerde yaşamın uzaması, çiçek hastalığı, felç gibi birçok tıbbi durum için doktorlar tarafından tavsiye edilmiş, hatta reçetelerde bile yer almıştır. Sadece bir içki olduğuna çok sonraları kanaat getirilmiştir.
Viski’nin kelime kökeni
Adı whiskey diye mi yazılır whisky diye mi? sorusu akla geliyor. İkisi de doğrudur, bu iki yazımdan birisi Amerikan ve İrlanda üretimi diğeri de İskoçya, Japonya, Kanada üretimi olduğunu ifade eder. İskoçlar whisky, İrlandalı ve Amerikalılar whiskey diye yazarlar adını anlayacağınız. Japon ve Kanadalı üreticiler de İskoçların yazımını benimsemişlerdir.
Kelimenin kökenine gelirsek eğer;
“Viski“sözcüğü Keltçe’den gelir. Keltçe, o coğrafyadaki birkaç dili beslediği için, farklı şekillerde ifade edilen bir bileşik kelime olarak da tanımlanabilir “viski”.
İrlanda diline göre “uisce beatha”, Gallilere göre “uisge beatha” ve İngiliz kaynaklara göre de “usquebaugh, usquebae” ya da “usquebaugh” sözcüğünden gelir. Üçü de “abı-ı hayat” yani “yaşam suyu” anlamını taşır. Yani, viski bir çeşit “yaşam suyu” olarak tanımlanabilir. Zaten “usque“nın karşılığı sudur. Lâtincedeki aqua vitea da yine aynı şeyi yani viskiyi tanımlamak için kullanılmıştır.
Viski üretimi yapılan ülkeler
Dünyanın en büyük viski üreticisi de tüketicisi de Hindistan’dır. Bunu en başından söyleyelim. Hindistan dışında dünyada en çok sırasıyla İskoçya, İrlanda, Kanada, Amerika, Yeni Zelanda ve Japonya’da üretilir. Diğer üretici ülkeleri de yazmak gerekirse; Avustralya, Danimarka, İngiltere, Finlandiya, Almanya, Hindistan, Japonya, İsveç, Galler, Çek Cumhuriyeti, Hollanda, Yeni Zelanda, Güney Afrika, İspanya, Tayvan, Hırvatistan ve Fransa.
Fark etmişsinizdir gerçi ama yine de yazayım, biz viski üreten ülkelerden değiliz.
Yerli Viski var mı? Türkiye’de viski üretiliyor mu?
Şu an bildiğim kadarıyla hayır. Birileri gizlice üretiyorsa orasını bilemiyorum. Evet, eskiden üretiyorduk. Tekel‘in ürettiği Ankara Viskisi var idi yakın zamana kadar. Özel sektöre satılan Tekel ile artık yerli viski olmasına gerek görülmedi yeni sahiplerince.
Dünyanın en pahalı Viskisi hangisi?
Macallan 1946, dünyada kayıtlara geçmiş en pahalı viskidir. Son olarak 2015 yılının Nisan ayına kadar bir şişesine ödenen en yüksek rakam 2012’de 460.000 $ karşılığında el değiştirmesiydi. 2015 Nisan ayında çıtayı biraz daha yukarı taşıdılar ve bir şişesi Honk Kong’da açık arttırmada 631.850 $ karşılığında satıldı. Şu an için satılık bir şişe bile “Macallan 1946” yok, ancak çıkarsa eğer, en son satılan rakamın üstünde bir fiyata alıcı bulacağı aşikârdır, tabii iyi muhafaza edilmişse. Yalnız bu bahsini ettiğim satışlarda el değiştiren viskilerin şişeleri bu aşağıda gördüğünüz resimdeki gibi değil. İlkinin şişe tasarımı Lalique idi ikincisini ise bilmiyorum.
Günümüzde şişesi 80.000 $ olan viskiler satıştadır. Bu viskiler 50 yıllık viskilerdir. Daha eskileri de var ve onların fiyatları daha da yüksek, tek mesele ise şu an sahipleri tarafından satılmıyorlar. Yani iyi bir viski satın alırsanız, onu saklayıp, çocuklarınıza veya torunlarınıza miras olarak bile bırakabilirsiniz. Gün geçtikçe fiyatı yükseliyor ve şarap gibi saklamak için bir mahzene ihtiyacınız yok.
Son olarak şunu da ekleyeyim; bugün dünyada 10.000 $’ın üzerinde fiyatla satılan, 40 yıl ve daha fazla dinlendirilmiş ürünler piyasa süren 50’den fazla viski markası var.
Viski türleri
Viskiler öncelikle majör bölgelere ayrılarak anılır. “Nedir bu majör bölgeler” derseniz; İskoç Viskisi, İrlanda Viskisi, Kentucky Viskisi (Bourbon), Kanada Viskisi, Tennessee Viskisi derim size. Bu beş majör bölge viskilerine, Japon Viskisi ve Yeni Zelanda Viskisini de ekleyebiliriz. Bunlar da son yıllarda iki ayrı majör bölge olarak kabul ediliyorlar.
Bunları da uzun uzun anlatmak gerekiyor ancak, açık söylemek gerekirse ben tüm bu majör bölgelerin viskileri hakkında bilgi sahibi değilim. Size sadece İskoç, İrlanda ve Amerikan viskileri hakkında bilgi vereceğim bu yüzden. Ülkelere göre sırasıyla anlatırken üretim aşamalarına göre de türlere ayrıldıklarını anlatmış olacağım. Tabii yine bunu yaparken, içkilerin minör bölgelere göre de ayrıldıklarını anlatmış olacağız, özellikle İskoçya ve Amerika’da bu minör bölgeler net bir şekilde bellidir. İrlanda için aynı şeyi söyleyemeyeceğim.
İskoç Viskisi – Scotch Whisky
İskoçya’da viski oldukça geniş bir sektör halini almıştır. 120’den fazla damıtım eviyle büyük bir üretim odağıdır. Ülkenin en önemli ihraç kalemlerinden birisidir. İskoçya’da tarihi belgelerle doğrulanmış en eski damıtımın 1494 yılında olduğunu da belirteyim.
Bir viskiye İskoç viskisi(Skocth) diyebilmemiz için bazı kriterleri taşıması gerekiyor. Bunlar, öncelikle viskinin İskoçya’da üretilmiş olması, %40 veya üstünde alkol oranına sahip olması, bu oranın %94,8’i de aşmaması, 700 litreden fazla hacmi olmayan meşe fıçılarda, en az 3 yıl bekletilmiş olması, içerisinde su ve karamel dışında katkı maddesi olmaması şeklindedir. Bu şartları taşıyan viskilerin tümüne İskoç Viskisi(Skocth Whisky) denir.
İskoç viskileri, damıtım evlerinin bulundukları bölgelere göre de kendi içlerinde ayrılır, çünkü tatları ve üretim aşamaları farklı olan bu ürünler, gerçekten de birbirlerinden büyük farklılıklar gösterirler. Bunlardan yukarıda minör bölgeler olarak bahsetmiştim. Bu bölgeler Speyside, Lowland, Campbeltown, Islay ve Highland‘dır. Sanki unutmuşum gibi görünse de aslında bir bölge daha vardır, o da Island‘dır. Bu aslen bir bölge sayılmaz, Highland’ın alt bölgesidir. Highland’e bağlı kabul edilir ama gerçekten farklı bir bölge kadar tat, aroma farklılığı gösterir. Bu yönüyle ayrı bir bölge olarak da kabul edilme eğilimindedir.
İskoç Viski Markaları
Speyside Viski Markaları
Dalwhinnie, Cragganmore, Glenfiddich, Balvenie, Benromach, Glenlivet, Tomintoul, Glen Moray,
Gelen Grant, Sprayburn, Aberlour, Glenfarclas, CuDhub, Knockando, Glenburgie, Miltonduff,
BenRiach, Strathisla, Glenrothes, Stronachie, Macphails, Tamdhu, Peat’s Beast, Cardhu, Old Ballantruan,
Singleton, Macallan, Glen Elgin, Glenallachie, Drumguish, Tormore, Aberlour, Balmenach, Spey, Dailuaine,
Mortlach, Glenlossie, Craigellachie, Aultmore, Glen Spey, Strathmill, Glendullan, Inchgower, Mannochmore,
Linkwood, Auchroisk, Glenfarclas, Benrinnes, Glentauchers, Miltonduff, Longmorn, Braeval, Aultmore,
Berrys, Imperial, Kininvie, Pittyvaich, Tamnavulin, Mortlach, Glendullan, Speyburn, Strathisla,
SMWS, Benrinnes, Convalmore, Macduff, Allt-A-Bhainne, Glen Mhor, Mosstowie, Coleburn, Dallas Dhu,
Craigduff, Secret Stills, Caperdonich, Glen Keith, Forties, William Grant & Sons, Hazelwood, Macphail’s,
Glentauchers, Pride of Strathspey
Lowland Viski Markaları
Glenkinchie, Auchentoshan, Bladnoch, Rosebank, Inverleven, St Magdalene, SMWS, Glen Flagler, Linlithgow, Dunglas, Kinclaith, Littlemill, Ladyburn
Campbeltown Viski Markaları
Glen Scotia, Kilkerran, Springbank, Hazelburn, Longrow, Balmoral, Glens Extra
Islay Viski Markaları
Bunnahabhain, Port Charlotte, Ardbeg, Lagavulin, Kilchoman, Laproaig, Bruichladdich, Bowmore, Caol ila, Ileach Peaty, Finlaggan, Port Askaig, Port Ellen.
Highland Viski Markaları
Clynelish, Oban, Glengoyne, Old Pulteney, Tomatin Cu Bocan, Loch Lomond, Glenmorangie, Ardmore,
Glen Deveron, Ancnoc, Glen Garioch, Glencadam, Glendronach, Aberfeldy, Royal Lochnagar, Inchmurrin,
Glenglassaugh, Ben Nevis, Glenturret, Balblair, Deanston, Tullibardine, Fettercairn, Glen Garioch,
Dalmore, Royal Brackla, Blair Athol, Teaninich, Edradour, Macduff, Ballechin, Inchmoan, Glenesk,
Teaninich, Millburn, Spirit of Scotland, Banff, Glenury Royal, Glenlochy, Benrinnes, Glen Albyn,
North Port-Brechen, Deanston Mill, Glenturret, Speymalt, Stilman’s Dram, Tomatin, Glen Mhor,
Brora, Glenugie, Ben Wyvis, Old Elgin, Glamis
Island Viski Markaları
Talisker, Arran, Isle of Jura, Arran, Robert Burns, Highland Park, Ledaig, Tobermory, Scapa
Üretim işlemlerine göre viskiler
Bölgeleri de verdik, şimdi üretimde yapılan işleme göre ayıracağız. Malt, grain ve blended olmak üzere üç ana başlıkta ayırabiliriz. Yani arpa, tahıl ve harman oluyor bu üçü sırasıyla.
Sondan başlayalım; harman (blended), arpa ve tahılın harmanlanması ve bunun en az %51’inin arpa viskisi olması kaydıyla üretilen viskilere denir.
Grain yani Tahıl viskisi, buğday, çavdar ve mısırdan üretilen viskiye denir.
Son olarak da arpa maltından yapılan malt viskiyi açıklayayım.
%100 arpa maltından damıtılarak üretilmiş viskiye denir. Bu viskinin bir özelliği daha vardır ki meşe fıçılarda en az 8 yıl bekletilmesi gerekmektedir. Üretim aşaması en alengirli olanı sanırım budur.
İrlanda Viskisi – Irısh Whiskey
Üretim aşamaları tamamen Scotch viskiler gibi üç şekildedir, ancak temel bazı konularda ayrılırlar. Bu farklılıklar, arpanın çimlendikten sonra saç üzerinde kurutulması ve üç kez damıtılmasıdır. Saç üzerinde kurutulduğu için is ve turba kokusu sinmez bu viskilere. Üç kez damıtılmanın yanında is ve turba kokusu olmayışının daha kolay bir içim sağladığı söylenirse de ben buna pek katılmam, ancak genel kanı bu yöndedir. İrlanda viskilerinin bir farkı daha vardır ki o da “single pot still whiskey” adı verilen bu tür, çimlendirilip mayalanmayan arpayla, çimlendirilmeyip mayalanan arpanın harmanlanması ile üretilir.
Şimdi İrlanda Viskilerini de yazalım; malt whiskey, single pot still whiskey, grain whiskey, blended whiskey.
Amerikan Viskisi veya Kentucky Viskisi ya da Bourbon
Amerikan viskilerine genel olarak Burbon denir. Amerikan viskileri kendi içlerinde Bourbon ve Tennessee olmak üzere ikiye ayrılır, ancak temelde Tennessee de Bourbon’dur. Bourbon ile aralarında çok ufak bir fark vardır, o da üretim aşamasında, damıtım işleminin ardından fıçılara doldurulurken, kömür içerisinden süzülmesidir. Diğer tüm süreç bourbon ile aynıdır.
Bourbon’u anlatalım; arpa maltı yerine, çavdar, mısır, buğday ve maltlaşmamış arpa kullanılarak üretilir. içi yakılmış beyaz meşe fıçılarda iki yıl bekletiliyor, vanilya kokusu ve tadını da bu evrede alıyor. Bourbonların renkleri biraz daha kırmızımsıdır ve Scotch’lara göre biraz daha koyudur.
Viski’nin üretim aşaması
Viski tahıl maltının önce mayalandırılıp sonra damıtılmasından üretilir, genel mantık budur. Viski harmanlamadan sonra tatlarının birbirine iyice karışması için birkaç ay daha fıçılarda dinlendirilir. İşte bu evreye “evlendirme süresi” denir. Hangi tahılın maltının kullanıldığı, mayalama işlemleri, dinlendirme süreleri viskilerin bölgesine göre değişiklik arz eder. Genel olarak viski üretebilmek için aşağıdaki gibi bir damıtım tesisine ihtiyaç duyarsınız. Ben üretim aşamalarını viskileri majör bölgelere göre anlatırken yazdım, o yüzden tekrardan ayrıntıya girmedim burada.
Viski nasıl içilir?
En baştan üç savsöz ile konuyu açıklayayım.
1 – Viski bir karışım içkisi değildir.
2 – Gerçek viski içicileri viskiye buz koymazlar.
3 – Viski, viski olarak içilir, nokta.
Bu üçü kesin bilgidir, içiniz rahat bir şekilde yayabilirsiniz.
İrlandalılar, viskinin yanında bira içerler. Amerikalılar on the rocks yaparlar viskiyi tıpkı kolaya yaptıkları gibi bolca buzlu bir havuza çevirirler. Şunu iyi bilmek gerekir ki, hiçbir kaliteli viskiye buz veya başka bir içecek karıştırılmaz. Şayet bir karışım yapacaksanız, kaliteli bir viski içmezsiniz. Yazıktır o kaliteye verdiğiniz paraya.
“Viski dediğin şey viski olarak içilir” demiştim yukarıda. Viskiye bir şey karıştırılmaz demek istedim. Sek içilir viski. Yalnızca “sulandırılır”. Sulandırmak dediğim de viskisine göre 1 damla ile 8-9 damla arası buzdur. Damla dedim! Buzu elinize alıyorsunuz, bardağınızın üstüne getiriyorsunuz ve elinizin ısısıyla bir veya birkaç damla süzülüveriyor içine. İşte sulandırma budur!
İllâ soğusun istiyorsanız; -ki, havanın sıcak olduğu yaz aylarında, isteyebilirsiniz- hakkınızdır. Onun için de, buzluğunuzda soğuk tuttuğunuz plâstik buz küplerini kullanırsınız. Plastik olanı var, taş olanı var, başka malzemelerden olanları var çeşit çeşit.
Viskiye buz koyarak içilmesine “on the rocks” denir. Bunu oldukça Amerikanvari buluyorum onu da söyleyeyim. Harman viskilerde, Amerikan viskilerinde falan yapıldığında bir nebze olsun anlayış gösterebilirim de bunu malt viskiye yapmaya kalkışanlara gerçekten hayretle bakıyorum!
Şuraya on the rocks resmi ekleyelim;
Viski ne zaman içilir, aç mı, tok mu?
Viski yemekten önce içilen içkilerin en güzelidir. Yemekten sonra ya da yemeğin yanında içmek saçmadır, hatta hamallığın daniskasıdır. Digestive özelliği de yoktur. Yemekten en az üç-dört saat sonra içilmelidir. Anlayacağınız, viski tam olarak keyif içkisidir.
Viskiye cola katılır mı? Viski çikolatayla içilir mi?
Ka-tıl-maz!
İ-çil-mez!
“He ben seviyorum, tadı çok güzel oluyor!” diyor olabilirsiniz ama siz seviyorsunuz diye doğru olmaz bu. Hobi olarak yine sevilebilir ama doğruluğunu falan iddia etmemek gerek.
Olmaz kardeşim! Katılmaz ve çikolatayla da içilmez! Ancak Amerikalı iseniz, durum değişir. O zaman, size her şey mübah! Kola da katarsınız, afiyetle çikolatanızı da yersiniz.
Gerçi, son yıllarda viskinin anavatanında bile değişik lezzetler yakalamak adına, viski-çikolata birliktelikleri boy göstermeye başladı. Ama benim gibi konservatif bir viskiseverseniz, viskinin yanında çikolata yiyerek viski içmenin tadına varmış olamazsınız. Sizin içkinizin adı “viskilota” olabilir. Ne viski içip onun tadını almış olursunuz, ne de çikolatanın tadını. İkisinden de birazcık! Dedim ya viski, viski olarak içilmeli.
Şunu da net bir şekilde söyleyelim ki viskiye bir şeyler katacaksanız eğer, en ucuzunu almanızda fayda var. Bir şeyler katmak derken, buna buz da dahil.
Şöyle kısaca bir şey daha ekleyeyim bu bölüme.
Coca Cola’nın üstünde “soğuk içiniz” yazar, rakı bilirsiniz ki suyla karıştırılıp içilir, cin‘e tonik katarsınız; viskinin üstünde şöyle için, böyle için diye bir şey yazmaz. Biliniz ki, viski satıcısından aldıktan sonra kapağını açıp, bardağa koymak suretiyle içilir. Ne buzla içilir ne de su veya kolayla karıştırılır.
Viski içemiyorum, tadını beğenmiyorum
Böyle söyleyen çok insan gördüm, duydum, sosyal medyada da okuyorum. Bu kişilerin çoğu ne yazık ki doğru dürüst bir viskiyi denemeden, işi adabıyla yapmadan bir karar verenlerdir. Tabii bunu söyleyenler arasında haklı olanlar da vardır ama gerçekten bunlar azınlıktadırlar.
İyi bir tat istiyorsanız, şöyle bir 12 yıl ve üstüne çıkmak zorundasınız. Ayrıca siz eğer alkol alan birisiyseniz, mutlaka viskiyi de sevebilirsiniz, çünkü binbir çeşit viski var. Her biri farklı damak zevklerine hitap ediyor. Dediğim gibi iyi bir tat için 12 yılın üstüne çıkacaksınız, 40 yıla kadar da yolunuz var. Paranız varsa, kaliteye ulaşırsınız viskide. 40 yıl bekliyor, tabii pahalı olacak! Ama her 40 yıl bekleyenin tadı da birbirini tutmuyor. Binbir çeşit viski var. Her damağın zevki ayrı. Kimisi Burbon sever, kimisi Scotch, diğeri Irish. Bunlar sadece ülkeleri. Bunun daha bölgesi var, türü var, üretim şekli var. Yani, var oğlu var. Yukarıda da biraz anlatmaya çalıştım zaten.
Viskinin yanında ne ikram edilir, ne yenir?
Viskinin yanında genelde tuzlu ve kuru ürünler ikram edilir. Mesela tuzlu fıstık, şam fıstığı, kaju fıstık güzel gider. Ben kurutulmuş bacon da severim, çok güzel olur. Bunların dışında baharatsız krakerler olur, eriğin fazla ekşi olmayan bir türü olabilir, havyar çok iyi gider. Füme balık ve kurutulmuş etlerin tümü iyi gider ayrıca. İkramlar çeşitlendirilebilir ancak asla çikolata (bitter olsa bile) tatlı vs. ikram edilmez. Viski de diğer tüm içkiler gibi fazlaca şeker içerir bünyesinde ve bu yüzden viskiyi teknik olarak şekerli bir ikramlıkla birlikte almak doğru değil. Tat olarak da doğru değil, keskin tadı olan bir yiyecek hele hele çikolata gibi, hiç doğru değil. Viskiden alacağınız aromatik tatların tamamını öldürür. Yeni bir tat ortaya çıkarır ki siz bu yeni tadı seviyor olabilirsiniz, ancak viski seviyor olamazsınız bu durumda!
En iyi viski markaları hangileri?
Bilgi olmayınca, algılar markalar üzerinden ilerler. Kalite, fiyat üzerinden anlaşılmaya çalışılır şayet bilgi ve tecrübe yoksa. Lâkin kesin bir şey var; konu viski ise kalite ile fiyat doğru orantılı olarak yükselir. Ne kadar ekmek, o kadar köfte!
Şunu kesin ve net olarak söylemek gerekir ki en iyi viski markası diye bir şey yoktur. Bir sürü viski üreticisinin, ürettiği çok yüksek kalitede viski var. Bazı viski üreticileri, her gelir seviyesine uygun ürünlerini piyasaya sürmektedir. Meselâ Johnnie Walker‘in tabiri caizse köpek öldüreni de vardır 25 yıllık olanı da. Aynı şekilde Glenmorangie, Jack Daniels, Glenfiddich, Macallan, Chivas Regal gibi viskilerin 6 yıldan başlayarak 25 ve hatta 40 yıla ulaşan üretimleri piyasaya sunduklarını biliyoruz. Johnnie Walker‘in Red Label adlı viskisi ne kadar sıradan ve kalitesiz ise (bana göre) Blue Label‘ı da o kadar sıra dışı ve kalitelidir.
Anlayacağınız bir sürü viski markasının çok çok güzel üretimleri var, yılına, bölgesine, üretim aşamasına ve en önemlisi de bütçenize göre size en uygun olanı seçersiniz. Buradan şu veya bu marka diye bir şey söylemek saçma olur, ben sadece kendi tercih ettiklerimi aşağıda başka bir bölümde yazacağım.
Bu arada dünyada en çok satılan viski markası, toplam satışın %9’unu gerçekleştiren Johnnie Walker’dır.
Viski hangi bardakla içilir?
Viskiye özel bardaklar olduğu doğru, ancak viski bildiğiniz üzere sadece tek tip bir bardakla değil, pekçok tipte bardakla içilir. Viskinin türüne, aromasına, kaç yıllık olduğuna göre, bardak değiştirmeniz gerekiyor aslen. Bildiğiniz şu geniş tipteki viski bardakları var ya, onlar aslında aromasız viskiler ve Tennessee viskileri içindir.
Bir züccaciye dükkanına gittiğinizde viski bardağı diye satılan standart modeller var ya, öyle bir tek model diye bir şey söz konusu değil aslında.
Bakın buraya birbirinden farklı tiplerde bir sürü viski kadehi resmi koydum ve hepsi de viski içmek için ideal, tek ihtiyacınız olan onlara uygun viskileri içlerine koymanız.
Meselâ özellikle “single malt”ların bol aromalı türleri için önerilen bir bardak var. Bildiğimiz “ajda”(ince belli çay bardağı vardır ya, hani bizim ajda dediğimiz) bardağı gibi bir bardak olduğunu söylesem şaşırırdınız, değil mi? Şaşırmayın, çünkü öyle! Hatta bu kadeh bu tip viskiler için “en mükemmel bardak” olarak tanımlanıyor. Aşağıda resmi veriyorum. Bu arada özellikle single malt viskilerin düz standart geniş bardaklarda içilmesini oldukça yanlış bulduğumu da belirtmeliyim.
Ajda viski bardağı ile ilgili iki görsel vereyim;
Benim viski tercihim
Yazıyı bitirirken kendi viski tercihimi de belirtmek istedim. Tercihim “Islay” viskilerdir. “Ayla” diye okunur aşağı yukarı. Tüm single malt viskileri de içerim, ancak en sevdiğim viskiler -az evvel yazdığım gibi- “islay” bölgesi viskileridir. Sevdiğim markalar ise; Bunnahabhain, Port Charlotte, Bruichladdich ve Lagavulin.
İlk üç markanın piyasaya sürdükleri standart üretimleri değil, sadece ortanın üstü kalitelerini tercih ederim, ancak üstünde Lagavulin yazan ne varsa tamamdır benim için.
Islay bölgesi dışından tercihlerim; Glenmorangie (hemen hemen 12 yıl üstü tüm üretimleri) ve Johnnie Walker (sadece Blue Label)’dir. Üretim yeri İskoçya dışında olan bir tercih yapacak olsam, Japon markası Nikka’yı seçerdim. Ülkemizde pek bulunmuyor. Bourbon ve Irish viskiseverler kızabilirler, ancak benim tercihlerim bu yöndedir. Tennessee üretimi viskileri zaten kategori dışı kabul etme eğiliminde olduğumdan, onları yok saydım.
Bir güzel reklâm filmi ile bitirelim
Bu kadar viskiden yazdık çizdik, bir de video vereyim. Hayır bu video sadece bir reklam videosu. Bu videoyu seçmemin sebebi Tullamore Dew markasını sevdiğimden dolayı değil (sevmem zaten), reklâmın gerçekten çok güzel oluşu. Umarım bu uzun yazıda viski hakkında “bilgim dahilinde” sizleri aydınlatabilmişimdir.