İlk olarak İkinci Dünya Savaşı'nda Amerika tarafından kullanılan nükleer bombalar, çok büyük yıkım gücüne sahip olan ve etkileri nesiller boyu gözlemlenebilen silahlardır. Kullanıldığı alanın binlerce kilometre çevresini etkileyebilen bu güçlü bombalar, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra yasaklanmışlardır ancak nükleer silahlara getirilen bu yasaklama emri silahların üretimini ve denemelerini engelleyememiştir.
Bu haberimizde tarih boyunca kullanılmış en büyük nükleer bombaları sizlerle paylaşacağız. Listemizde bulunan bombaların bazıları test amacıyla kullanılmış olsa da etkilerinin ne kadar büyük olduğu kolayca anlaşılabilir.
Ivy Mike (1952)
Tarihin ilk gerçek çaplı termonükleer silah denemesi olan Ivy Mike, Amerika'nın gerçekleştirdiği bir testti ve 5.2 kilometre çapındaki alanı etkilemeyi başarmıştır. Patlamanın gücü tam 10.4 megatondu. Patlamanın etkisi tam 8000 kilometre ötede bulunan bir bölgeden hissedilebilmişti.
Castle Bravo (1954)
Amerikanlar tarafından yapılan Castle Bravo adlı kuru hidrojen bombası, tam 15 megaton gücündeydi. 4 ile 8 megaton arasındaki bir güçle patlaması beklenen bomba, beklenenden çok daha güçlü bir şekilde patlamıştı. Sadece 1 saniyede 7 kilometrelik çapa ulaşan bombanın alev topu, 2 km genişliğinde ve 75 metre derinliğinde bir çukur yaratmıştı. Bombanın oluşturduğu bulut 40 kilometre yükselmişti. Japonya'ya atılan bombalardan tam 1000 kat daha güçlü olan Castle Bravo, yaklaşık 11 ton ağırlığındaydı. Bu bomba Amerika tarafından test edilen en güçlü nükleer cihazdı.
Castle Romeo (1954)
Castle Bravo'dan sadece 1 ay sonra denenen Castle Romeo, 11 megatonluk güce sahipti. "TX-17" adı verilen termonükleer silahın ilk denemesi olan Castle Romeo, kara yerine denizde denenen ilk nükleer bomba olmuştu. Bunun nedeni Castle Bravo'nun denendiği alanda kapatılamaz bir çukur bırakmış olmasıydı. Castle Romeo, Amerika tarafından kullanılan en güçlü 3. nükleer bombadır.
Castle Yankee (1954)
Aynı sene içerisinde denen 3. nükleer bomba olan Castle Yankee, 13.5 megaton güce sahipti. 6 ile 10 megaton arasında güce sahip olması beklenen bomba, beklenenden çok daha iyi bir performans sergiledi. Bu test Amerika'nın yaptığı en büyük 2. nükleer bomba testiydi. Testin gerçekleştirilmesinin ardından Amerika'ya cevap vermek için Rusya kolları sıvadı.
Test 123 (1961)
Rusya tarafından gerçekleştirilen bu nükleer bomba testi, Amerika'nın bomba denemelerine karşılık vermek amacıyla yapılmıştı. 12.5 megatonluk güce sahip olan bomba, Rusya'nın gerçek gücünü göstermeden önce denediği küçük bir bombaydı.
Tsar Bomb (1961)
Tsar Bomb insanlık tarihinin en güçlü silahıdır. Rusya tarafından atılmış olan bu nükleer bomba, tam 50 megatonluk güce sahipti. 27 ton ağırlığa sahip olan bombayı taşıyabilmek için özel bir uçak geliştiren Ruslar, bombanın düşüşünden önce pilotun kaçabilmesi için Tsar Bomb'u paraşütle atmışlardı. Bombanın patlaması o kadar güçlüydü ki sadece bir saniye içerisinde oluşan alev topu, tam 1000 kilometre öteden çıplak gözle görülebiliyordu. Bombanın yarattığı bulut 64 kilometre yüksekliğe ulaşmıştı (Everest Dağı'ndan neredeyse 7 kat daha yükseğe ulaşmış). Bomba tam 900 kilometre uzaklıktaki evlerin camlarını kırabilecek kadar güçlüydü. Bombanın bulutunun yarattığı güç ise bundan daha uzaktaki alanları etkilemişti ve Norveç ve Finlandiya'daki evlerin camlarını bile kırabilmişti. Tsar Bomb'un atılmasıyla birlikte oluşan titreşim dalgaları üçüncü şokta bile 5-5.25 şiddetindeydi ve Dünya'nın her noktasından hissedilebiliyordu. Bazı bilim adamlarına göre Tsar Bomb'dan daha güçlü bir nükleer silahın kullanılması, Dünya'nın nükleer krize girmesine neden olurdu.
Test 147 (1962)
Tsar Bomb sayesinde tüm ülkelere gücünü kanıtlamış olan Rusya, nükleer silah denemelerine sadece 1 sene sonra devam etti. "Test 147" kod adına sahip olan termonükleer bomba denemesi 21.1 megaton gücündeydi ve tarihin en büyük 3. nükleer denemesi olarak tarihe geçti.
Test 173 & Test 174 (1962)
Sadece iki gün arayla denenen bu nükleer silahlar 19.1 ve 20 megatonluk güce sahipti. Arka arkaya denenen bu bombalardan sonra Rusların Küba'daki, Florida'dan sadece 150 kilometre uzaktaki nükleer bombalarını keşfeden Amerika, Küba'ya birçok asker ve gemi göndermişti. Küba'nın deniz yolunu kapatan Amerikanlar, "Küba Füze Krizi" adı verilen olayın yaşanmasına neden olmuşlardı. Bu krizde Amerikanlar da Türkiye'ye nükleer başlık yerleştirmişlerdi. Savaşın eşiğine gelen Rusya ve Amerika, dönemin Rus başkanının başlıkları ülkelere geri götürme ve Küba'yı boşaltma talebinden sonra engellendi.
Test 219 (1962)
Yılbaşından sadece birkaç gün önce gerçekleştirilen Test 219 adlı termonükleer bomba denemesi tarihin en güçlü 2. nükleer bombası olarak biliniyor. 24.2 megatonluk güce sahip olan bomba, balistik füzeler sayesinde gönderilmişti. Yaklaşık 10 kilometrelik alanda etkisini hissettiren bomba, Rusların denediği son nükleer bombalardan birisiydi. Bu bomba denemesinin ardından Amerika, İngiltere ve Rusya (o zamanlar Sovyet Birliği) nükleer silahların denenmeyeceğine dair bir anlaşma yaptılar. Anlaşmanın amacı silahlanma yarışını yavaşlatmak ve yapılan sık denemelerden atmosferin zarar görmesini engellemekti. Bu anlaşmada yazanlara göre yerin altında yapılan testler hala yasal kabul ediliyordu ancak bundan bir süre sonra yeni bir anlaşmayla birlikte bu testler de yasaklandı. Günümüzde nükleer bomba denemesi yapmayacağına dair anlaşma yapmayan, yani hala bomba denemesi yapabilen ülkeler arasında Kuzey Kore, Hindistan ve Pakistan bulunuyor.