Daha önce yapılan pek çok araştırma ile bağırsak mikrobiyomu ve beyin arasında bir bağlantı olduğunun altı çizilmiş; ancak bu ilişkinin doğasının tam olarak ne olduğuna dair net bir açıklama getirilememişti. Konuya ilişkin yapılan yeni bir araştırmada ise bu konuyla ilgili yeni bilgiler elde edildi.
PLOS One’da yayımlanan ve toplam 14,542 kadın üzerinde yapılan yeni çalışmada, orta yaşlarda iki ay boyunca antibiyotik kullanılan bir dönemde ve bundan birkaç yıl sonra yapılan bilişsel puan değerlendirmelerinde görülen düşüş arasında bir bağlantı olduğu tespit edildi. Bu bağlantının tam olarak ne olduğu ise hala daha gizemini korumakta.
Uzun süreli antibiyotik maruziyeti, bilişsel bozukluğa sebep oluyor olabilir
Massachusetts'teki Harvard Tıp Okulu'ndan epidemiyologlar tarafından yönetilen araştırmada katılımcıların bilişsel yeteneği, antibiyotik kullanımının başlamasından ortalama yedi yıl sonra, katılımcıların evde yaptıkları çevrimiçi bir testle değerlendirildi ve katılımcılar bu test ile bilişsel performansın farklı yönlerini ölçmek için tasarlanmış toplamda dört farklı göreve tabi tutuldu.
Araştırma makalesinde "14.000'den fazla kadından oluşan bir grupta, orta yaşta antibiyotik kullanımının küresel biliş, öğrenme ve çalışma belleği ve psikomotor hız ve dikkat için sonraki daha düşük puanlarla önemli ölçüde ilişkili olduğunu gözlemledik" ifadelerine yer veren araştırmacılar, "Bildiğimiz kadarıyla, çalışmamız kronik uzun süreli antibiyotik kullanımı ve sonraki biliş üzerine ilk büyük çalışmayı temsil ediyor." şeklinde aktardı. Bununla birlikte ekip, çalışmalarının, antibiyotik kullanımını dikkatle izlemenin ve buna ek olarak bağırsaklarımızda ve beynimizde neler olup bittiği arasındaki bağlantı ile hangi antibiyotiklerin bu durumu etkilediğinin anlaşılması açısından oldukça önemli olduğunu kaydetti.
Araştırma sonucunda solunum yolu enfeksiyonları, diş sorunları, akne ve idrar yolu enfeksiyonları dahil olmak üzere çeşitli nedenlerle antibiyotik ilaçlar almış olan kadınlardan uzun süreli antibiyotik kullananlarının çeşitli öğrenme, tepki ve hafıza kategorilerinde beyin gücünde yaşanan düşüşün, yaklaşık olarak üç veya dört yıllık normal yaşlanmaya eşdeğer olduğu tespit edildi. Konuya dair olarak araştırmacılar, “Bu ilişki, daha uzun süreli antibiyotik kullanımıyla ilişkilendirildi ve birçok olası kafa karıştırıcı faktör için ayar yapıldıktan sonra da devam etti" şeklinde ifade etti.
Ancak, bu tarz çalışmalarda her zaman olduğu gibi, bu bağlantının bir neden-sonuç ilişkisini kanıtlamak için yeterli olmadığını belirtmek gerekiyor. Yani elde edilen veriler, bilişte düşüşe yol açan şeyin antibiyotik kullanımını olduğunu kesin bir şekilde kanıtlamıyor.
Öte yandan bu araştırma, konu üzerine daha fazla araştırma yapılması gerektiği adına kesin kanıtlar sunuyor. Araştırmacılar bununla ilişkili olarak “Antibiyotik maruziyetinden iki ve dört yıl sonra fonksiyonel potansiyeldeki değişiklikleri gösteren önceki çalışmalarla kanıtlanan antibiyotik kullanımının bağırsak mikrobiyomu üzerindeki derin etkisi göz önüne alındığında, bağırsak-beyin ekseni, antibiyotikleri bilişsel işlevle ilişkilendirmek için olası bir mekanizma olabilir" şeklinde belirtiyor.