İtalya'yı İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra en çok sarsan felaket olan yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını, resmi verilere göre ülkede birinci yılını doldururken, 2,5 milyonu aşkın kişiyi etkiledi.
AA muhabiri Kovid-19 salgınının Batı'da ilk ve en ciddi şekilde etkilediği ülke olan İtalya'da başladığı gün kabul edilen 20 Şubat 2020’den bu yana geçen bir yıllık sürede yaşananları derledi.
İtalya Sağlık Bakanlığının verilerine göre, ülkede bir yılda 2 milyon 780 bin 882 kişiye Kovid-19 bulaşırken, bunların 95 bin 235’i yaşamını yitirdi, 2 milyon 303 bin 199’u iyileşti, 382 bin 448'i ise halen hastalıkla mücadele ediyor.
Salgının ilk dalgasında 20 Şubat - 31 Ağustos 2020 döneminde 35 bin 483 kişi, 1 Eylül 2020 - 20 Şubat 2021 arasına denk gelen salgının ikinci dalgasında 59 bin 752 kişi hayatını kaybetti. Ülkede ölümlerin bu kadar yüksek olmasının nedenleri arasında, ölenlerin yaş ortalamasının 80 ve birden çok patolojik rahatsızlığı bulunanların çok olması ile bölgesel sağlık hizmetlerindeki yetersizlikler gösteriliyor.
Kabusun başlangıcı
Bazı bilimsel araştırmalar, Kovid-19'un, 2019'un son aylarında İtalya'da varlık gösterdiğini ortaya koysa da ülkede salgının başlangıcı olarak, ilk yerleşik vakanın resmen tespit edildiği 20 Şubat 2020 kabul ediliyor.
Ülkenin kuzeyindeki Codogno kasabasında bilindik tedavilere yanıt vermeyen bir hastaya, Kovid-19 olabileceği şüphesiyle protokollerin dışına çıkarak test yapan Anestezist Doktor Annalisa Malara, İtalya'da daha sonra "1 numaralı" hasta olarak anılacak 38 yaşındaki Mattia'nın ilk yerleşik Kovid-19 vakası olarak kayıtlara geçmesini sağladı.
İlk hasta Mattia'nın ardından İtalya'nın özellikle kuzey bölgelerinde Kovid-19 vaka ve ölümlerinde hızlı bir yükseliş yaşandı. Bu yükseliş, hükümeti daha sıkı önlemler almaya itti.
İlk başta 10 kasaba, sonra tüm ülke kapandı
O dönem dörtlü koalisyona liderlik eden Başbakan Giuseppe Conte, uzmanların tavsiyesiyle 21 Şubat'ta vakaların hızla yayıldığı 10 kasabayı karantina bölgesi ilan etti.
4 Mart'ta ülkede Kovid-19’dan ölenlerin sayısı 107’yi bulunca, ülke genelinde tüm okullarda eğitime ara verildi.
Dönemin Başbakanı Conte, 7 Mart gecesi toplam vaka sayısının 5 bin 883'ü, ölü sayısının 233’ü bulması sebebiyle vakaların yoğunlaştığı Lombardiya ve 14 kente giriş-çıkış yasağı getirdi.
Conte, toplam ölü sayısının 463, vaka sayısının 9 bin 172'yi bulduğu 9 Mart'ta "Evde kalıyorum" adı altında ülke genelini karantinaya alan kararnameyi imzaladı ve İtalya virüsle mücadelede topyekun karantinaya gitti. Ayrıca 11 Mart’ta hükümet, yeni bir kararnameyle market, şarküteri ve eczane haricindeki tüm ticari faaliyetleri yasaklayarak önlemleri sıkılaştırdı.
12 Mart'ta Kovid-19'dan ölenlerin sayısı bini geçti: 1016.
21 Mart'ta salgının ilk dalgasında İtalya'da 6 bin 557 ile en yüksek günlük vaka sayısına ulaşıldı.
27 Mart'ta ise 969 ölüm ile en yüksek günlük can kaybı kaydedildi.
29 Mart'ta ise Kovid-19'dan yaşamını yitirenlerin sayısı 10 bini geçerek, 10 bin 779 oldu.
1 Nisan'da Türkiye, maske, dezenfektan ve tıbbi önlüklerden oluşan tıbbi yardımı İtalya'ya ulaştırdı.
Ülkede 13 Nisan'da salgında ölenlerin sayısı 20 bin 465 olurken, 8 Mayıs'ta 30 bin 201'e yükseldi.
Salgında artan vakaları sıkı kapanma rejimiyle kontrol altına alabilen İtalya, 2 aydan sonra 18 Mayıs'ta tüm işletmeleri, bar, kafe ve restoranları ihtiyatlı normale dönüş kapsamında yeniden açtı.
Dönemin Başbakanı Conte, 19 Mayıs'ta 73. Dünya Sağlık Asamblesi'nde yaptığı konuşmada, "Kabul edelim ki bu kadar büyük bir küresel krize tamamen hazırlıklı değildik." dedi.
16 Temmuz itibariyle Kovid-19’dan yaşamını yitirenlerin sayısı 35 bin 17’ye, toplam vaka sayısı da 243 bin 736’ya ulaştı.
Salgının ikinci dalgası daha sert geçti
2020'nin yaz aylarında günlük vaka ve ölü sayılarını tek hanelere kadar gerileten İtalya'da salgın verileri eylül ayında hafif hafif yükselmeye başladı.
Ekim ayı ortasında salgının ikinci dalgasını hissetmeye başlayan ülkede, 14 Ekim'de 7 bin 332 ile 21 Mart'taki en yüksek günlük vaka sayısının da üstüne çıktı.
Takvimler 4 Kasım'ı gösterdiğinde ise günlük vaka sayısı 30 bin 550 ile o güne kadarki en yüksek seviyeye ulaştı ve hükümet yeni önlemler açıklamak zorunda kaldı.
Kovid-19'la mücadelede topyekun kapanma yerine bölgesel stratejiye geçildi
Hükümet, ekonominin daha fazla zarar görmemesi için salgının ilk dalgasındaki gibi tamamen kapanma yerine, bölgeleri üç risk kategorisine ayırarak yeni bir mücadele stratejisi açıkladı. Buna göre, 21 idari bölge, orta riskli (sarı), yüksek riskli (turuncu) ve çok yüksek riskli (kırmızı) kategori olmak üzere üç renge ayrıldı.
Bölgesel tedbir stratejisiyle, ülke ekonomisinin ilk dalgada olduğu gibi tamamen durmasının önüne geçildi.
Diğer yandan, günlük vaka artışı tüm hızıyla devam ederken, 13 Kasım'da 40 bin 902 ile İtalya'da 1 yılda kaydedilen en yüksek günlük vakasına ulaşıldı.
Vaka artışlarıyla doğru orantılı olarak ölü sayıları da hızla yükseldi ve günlük ölü sayısı 3 Aralık’ta 993 ile 27 Mart'taki rekoru kırmış oldu. Bu tarihten sonra vaka sayıları kademeli olarak düşmeye başladı.
İtalya'da hükümet, Noel ve yılbaşı tatillerinde tüm bölgeleri kırmızı kategoriye alarak önlemleri tatil döneminde sıkılaştırdı ve vakaların yeniden artmasının önüne geçti.
Salgının ocak ayında önlemlerle düşüş trendine girdiği ülkede, şubatta Kovid-19'un İngiltere, Brezilya ve Güney Afrika kaynaklı daha bulaşıcı ve öldürücü türlerinin görülmesi endişeleri artırdı.
Aşı normale dönüş için umut kaynağı
İtalyanlar, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra en çok can kaybı yaşadıkları Kovid-19 kabusundan kurtulmak için aşıları, tedariklerde yaşanan her türlü gecikmelere rağmen büyük umut olarak görmeye devam ediyor.
Ülkede, 27 Aralık 2020'de başlayan yaygın aşılama kampanyasında bugüne kadar 3 milyon 369 bin kişi aşılandı ve bunların 1 milyon 322 bin 811'i ikinci doz aşıyı da aldı.
Salgından İtalyan ekonomisi de ciddi şekilde etkilendi
Salgında, İtalya can kayıplarının yanı sıra ekonomik olarak da sert şekilde etkilendi.
İtalya Ulusal İstatistik Enstitüsünün (ISTAT) 2 Şubat’ta açıkladığı öncü verilere göre, Kovid-19 etkisiyle İtalyan ekonomisi, 2020 yılında yüzde 8,8 küçüldü. Hükümetin yüzde 9'luk küçülme beklentisinin altında gerçekleşen 2020 daralması, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana GSYH'deki en yüksek azalış olarak kayıtlara geçti.