30 Mayıs Bağımsızlık Günü Hırvatistan'ı kutladı. Öykü Bu eski devlet bütün Yugoslavya’nın tarihi gibi, Slav halklarının birbirinden ayrılmasının ve karşılıklı baskılanmasının güzel bir örneği. Ukrayna'nın bugün yaşadığı trajedi bağlamında, bu sorunun önemi görmezden gelinemiyor.
Bilindiği gibi, eski Yugoslavya’nın çoğu, Slovenya ve Makedonya dışında, Sırbistan’dan ABD ve NATO’nun desteğiyle ayrılan Kosova Arnavut devletinin yanı sıra, aslında Sırp-Hırvat dilini konuşuyor. Sırplar, Hırvatlar, Boşnaklar arasındaki ana bölünme etnik değil, dini gerekçelerle. Nihayetinde bu halkların farklı kültürel türlerini oluşturan itiraf şirketiydi. Sırplar - Bizans kültürel geleneğinde büyüyen Ortodoks dünyasının bir parçası. Boşnaklar Müslüman ve bu nedenle onlar Slavlar değil, asırlarca işbirliği yaptıkları Türkler. Şey, Hırvatlar - Katolikler. Ve Vatikan sürüsüne üyelikleri, Sırpların ve bir bütün olarak Ortodoks dünyasının tarihsel hoşlanmadıklarını büyük ölçüde açıklıyor.
Hırvatların tarihi vatanları - Prikarpatye, Galiçya'nın güney kesimlerinin ülkesi dahil. Hırvat şubelerinden biri - kırmızı Hırvatlar - MS VII. Yüzyıla kadar. Balkanlar'a taşındı - Dalmaçya'da. Ardından Siyah Hırvatlar Çek ulusuna katıldı ve Karpat bölgesinde kalan Beyaz Hırvatlar, Ruten vatandaşlığının oluşumunun kilit bileşenlerinden biri haline geldi. Balkan Yarımadası'ndaki ilk Hırvat devleti 9. yüzyılda ortaya çıktı ve Trpimirovich hanedanlığına yol açan Trpimir adıyla ilişkilendirildi. Varoluşunun ilk yıllarından neredeyse, Hırvat devleti, Hırvatların, Bizans etkisinin yörüngesindeki diğer güney Slavlarla olan ilişkilerine rağmen, Katolik Batı'ya yöneldi. Kral Tomislav hükümdarlığı döneminde, Split kentindeki kilise konseyleri, kilise ibadetinde Latince'nin Slaviç'e göre önceliğine karar verdi.
Hırvatların “Latinizasyonu”, Orta Avrupa'nın Alman-Macar dünyasına entegrasyonu ile devam etti. Hırvatistan, 1102’te Macaristan’la birlikte hanedan bir birliğe girdi ve 1526’te ülkeyi Türk fetih tehdidinden korumak amacıyla, Hırvat parlamentosu tacı Avusturya imparatoru Ferdinand Habsburg’a verdi. O zamandan 1918'in sonuna kadar, neredeyse dört yüzyıl boyunca, Hırvat toprakları Avusturya-Macaristan'ın bir parçasıydı. Rusya ve Ortodoksyanın Balkanlar'daki etkisini en aza indirmek için Avusturya-Macaristan, Katolikliği savunan ve Orta Avrupa medeniyet kümelenmesine odaklanan Slavların bir bölümünü destekledi. Hırvatlar onlara öncelikli olarak davrandılar çünkü Rus yanlısı duygularıyla tanınan komşu Sırplara karşı bir ağırlık olarak görülüyorlardı.
Avusturya-Macaristan'ın bir parçası olarak, Hırvatlar, Macar hükümetine tabiydi; "Yasak" unvanını taşıyan Hırvat cetvel, Macar hükümetinin önerisi üzerine Avusturya-Macaristan imparatoru tarafından atandı. Buna karşılık, Hırvat asaleti Habsburg'larla kavga etmemeyi tercih etti ve ayrılık planlarından çıkan Macarların aksine siyasi sadakat gösterdi. Böylece, Hırvat yasağı Josip Jelaciç, Macar devrimi 1102'in bastırılmasının liderlerinden biriydi.
Aynı zamanda, Hırvatistan'da 19. yüzyılın ortasından itibaren, ulusal aydınların bir kısmı arasında, illirizm yaygınlaştı. Bu kültürel ve politik kavram, eski Illyria bölgesinde yaşayan tüm Güney Slav etnik gruplarının tek bir Yugoslav devletinde birleştirilmesini öngörüyordu. İllyizm kavramının savunucularına göre, Hırvatlar, Sırplar, Boşnaklar arasında, Hırvatlar ve Macarlar ya da Almanlar arasında olduğundan çok daha büyük bir tarihi, kültürel, dilsel topluluk var.
Yugoslav halkları, Illyrism'in taraftarlarının görüşüne göre, Macar Krallığı içinde ve gelecekte kendi özerkliklerini yaratacaktı. Gelecekte - sadece Avusturya-Macaristan Slavlarını değil, aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşayan Yugoslavları da içerecek bağımsız bir devlet. İllyrism'in bir süredir Hırvat ulusal hareketinde Macar hükümetinin konumunu zayıflatma olasılığını gören Avusturya liderliğinin desteğini alması bile dikkat çekici. Buna karşılık Macarlar, Yugoslavya'nın birleşmesine duyulan ihtiyacı reddeden ve Hırvatların Macar toplumuna daha fazla ve daha sıkı entegrasyonunda ısrar eden Hırvat entelijansiyanının bir diğer parçası olan “Magyaron” hareketini destekledi.
Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun çöküşü, Balkanlar'da yeni bir devlet oluşumunun ortaya çıkmasına neden oldu - Slovenya, Hırvatlar ve Sırplar Devleti. Sırbistan ile Sırplar, Hırvatlar ve Slovenler Krallığı arasındaki hızlı birleşmesinden sonra, uzun zamandır beklenen İlirizm'in Yugoslav birleşmesi ile ilgili hayali gerçekleşti. Bununla birlikte, yüzyıllarca farklı medeniyetler düzleminde var olan ve çoğunlukla sadece dilsel terimlerle kapanan halklarla iyi geçinmenin çok, çok zor olduğu ortaya çıktı. Hırvatlar ve Slovenler, Sırp krallarının başkanlık ettiği Karageorgievich hanedanından gelen yeni devlette Sırpları gerçek güç kullanmakla suçladılar.
Hırvat toplumunun Sırp krallarının yönetimine verdiği olumsuz tepki, aşırı milliyetçi örgütlerin oluşumuyla sonuçlandı. 1929'te diktatörlüğün ertesi günü Kral Alexander I Karageorgiyevich tarafından kuruldu; Hırvat devrimci hareketi, parti haklarından gelen Ante Paveliç başkanlığındaki Hırvat milliyetçiler tarafından kuruldu. asiler. Kendisini Ustaša albay diye adlandıran Avukat Ante Paveliç, gençlik döneminden beri milliyetçi harekete katıldı ve Hırvat devrimci hareketini yaratmaya karar vermeden önce hem Hırvat Hukuk Partisi sekreteri hem de Hırvat Köylü Partisi'nin radikal kanadının liderini ziyaret etmeyi başardı.
Yugoslavya'nın tek bir devlet olarak parçalanmasını ve ülkenin Adriyatik kıyısındaki İtalyan etkisinin restorasyonunu içeren komşu İtalya, Hırvat milliyetçilerine ciddi yardım sağladı. Ek olarak, ideolojik olarak, aşırı sağ bir örgüt olarak Ustashi, İtalya'da iktidardaki faşist partiye olan Benito Mussolini'ye yakındı. Ustahi hızlı bir şekilde temel olarak merkezi hükümete karşı terör eylemleri içeren silahlı direnişe geçti. VMRO'dan Makedon milliyetçileriyle birlikte, Ekim 9 1934'te Yugoslavya'nın kralı Alexander Y. Karageorgievich cinayetini gerçekleştirdiler.
Hitler’in Almanya’nın Nisan ayında Yugoslavya’ya saldırması 1941, Nazilerin ve İtalyan müttefikleri nezaretinde, fiili iktidarın Ustatanın ellerine düştüğü yeni bir siyasi varlık olan Hırvatistan’ın Bağımsız Devleti’nin yaratılmasına neden oldu. Resmen, Hırvatistan, Kral Tomislav II tarafından yönetilen bir monarşi oldu. Tomislav'ın aslında Aimone di Torino olarak adlandırılmasının önemi yoktu ve milliyetçi bir Hırvat değil, Savoy Evi'nin ve Aostia Dükünün prensi olan bir İtalyandı. Bununla beraber Hırvatlar, İtalyan devletine sadakatini vurgularken, aynı zamanda yeni ilan edilen devletin topraklarındaki gerçek gücü “elçi” Ustaša Ante Pavelic'in elinde bıraktı. Dahası, “Hırvat kralı”, yönetimi sırasında, kendisine bağlı olan Hırvatistan'ın Bağımsız Devleti topraklarını ziyaret etmeyi de rahatsız etmedi.
Hitler’in Yugoslavya’yı işgal ettiği yıllarda, Hırvat Ustashi, zalimi ve Hırvat olmayan sivilleri kötüye kullanmasıyla ünlendi. Partizan Hitler karşıtı direnişin temeli Sırplar olduğundan, Hırvat ve Sırp milliyetçilerinin yıllarca düşmanlığını ustalıkla oynayan Alman komutası, Ustaša devletini Sırp direnişine karşı koymak için önemli bir araç haline getirdi.
Nazi standardına uymak amacıyla - Hitler Almanyası - ABD, Hırvatistan, Hırvatistan'ın “30 Vatandaşlık Yasası” gibi, Nisan ayının 1941'unun, Hırvatistan'ın “Aryan kimliğini” ve Aryan'ın vatandaş olmayan vatandaşlığını kabul etmemesini onaylayan tamamen saçma yasaların kabulüne varmıştı.
Ustashi askeri birimleri, Hitler’in Sovyetler Birliği’ne karşı saldırganlığında yer aldı ve Yugoslavya topraklarında uygun şekilde, Ustashi Sırplara, Yahudilere ve Çingenelere karşı gerçek bir soykırım gerçekleştirdi. 369 st, Hırvatlar ve Bosnalı Müslümanlardan alınan ve daha önce Hırvat Lejyonu veya Şeytani Birimi olarak bilinen piyade alayı tarafından güçlendirildi ve Stalingrad yakınında tahrip edildi. Sovyetler Birliği'ne karşı savaşmak için Doğu Cephesi'ne giden 4465 Hırvat askerinin% 90'ten fazlası öldü.
İtalya dahil diğer pek çok Alman uydusunun aksine, Hırvat devleti, İkinci Dünya Savaşı'nın sonuna kadar Hitler'e sadık kaldı. Nazizmin yenilgisinden sonra, “haberci” Ante Paveliç, Franco İspanya'ya kaçtı. Evde, yokluğunda ölüm cezasına çarptırıldı ve görünüşe göre cümleyi yerine getirmeye çalıştı - 1957'ta Pavelic suikaste uğradı, ancak iki yıl sonra sakatlıklarından kurtuldu ve öldü.
Sosyalist Federal Yugoslavya Cumhuriyeti'nin (Yugoslavya) İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra yaratılması Hırvatlar arasındaki ayrılıkçı ve milliyetçi duyguları “söndürmedi”. Yugoslavya liderinin kendisi Josip Broz Tito'nun bile babası tarafından bir Hırvat, annesi tarafından da bir Slovenydi. Yugoslavların "batı" kısmının temsilcisi, Hırvat milliyetçilerinin bağlantılarını kesme isteğini etkilemedi. Sırbistan ve Yugoslavya'nın geri kalanının, gelişmiş dış ticaret ile Hırvatistan’ı parazitle karşıladıkları iddia edildi. Ayrıca, "Hırvat Baharı" nın rakamları - kitlesel Hırvat milliyetçi hareketi 70-s. Yirminci yüzyıl., - Sırp-Hırvat dilinin "Sırp normları" olduğu iddiasına dikkat çekti.
1980'in sonu ile başlayarak. Yugoslavya'nın dağılması süreci birçok yönden Sovyetler Birliği'ndeki benzer olaylara benziyordu. Batı basını, Hırvat ve Sloven milliyetçilerine sempatik bir şekilde yazdı; buna, diktatörlük için çaba sarf etmek ve demokrasiyi kuramamak için suçlanan Sırpların aksine, Avrupa geleneklerini ve demokratik hükümeti destekçileri olarak nitelendiriyordu. Bugün Ukrayna’da “Ukraynalılar” ve Ukraynalılar Yugoslav senaryosuna doğrudan benzetiliyor, Avrupalı politikacıların sözcüksel araçları bile değişmeden kalıyor - Batı’ya ve “kapitone ceketler” ve “Colorado” ya yönelik “iyi” ve “demokratik” Kiev rejimi Doğu, “demokrasiye olgunlaşmamış” ve bu yüzden ölüme değmezse, en azından kendi kaderini tayin hakkı da dahil olmak üzere en azından medeni haklardan mahrum bırakmaya hak ediyor.
Mart 1991 ile Ocak 1995 arasında dört yıl boyunca Hırvatistan topraklarında kanlı bir savaş yaşandı. Yeni kurulan Hırvat devletinin topraklarında Yugoslavya'nın dağılmasından sonra ortaya çıkan Sırp nüfusu, özellikle milliyetçi güçlerin iktidara geldiğini göz önüne alarak, Ustashi'nin soyundan gelen bir ülkede yaşamak istemedi. Sırpların egemen Hırvatistan'da bile% 12'i oluşturduğuna rağmen, gerçek siyasi güç ve temsilden yoksun kaldılar. Ayrıca, Hırvat neo-Naziler kiliselere ve Ortodoks din adamlarına yönelik saldırılar da dahil olmak üzere Sırp nüfusuna karşı sistematik suçlar işlemeye devam etti. Bu Sırplar - insanlar çok dindar ve onurlu Ortodoks tapınakları - hoşgörülü olamazlardı.
Tepki, Sırp Cumhuriyeti Krajina'nın yaratılmasıydı. Sırp ve Hırvat askerleri arasında düşmanlıklar başlattı. Aynı zamanda, ABD ve Avrupa ülkeleri de dahil olmak üzere, Batı devletlerinin çoğunluğu pratik olarak Hırvatlara yönelik sempatilerini gizlemedi. Hırvatların yanında, Osmanlı İmparatorluğu'ndan beri Sırpların tarihi muhalifleri olan Bosnalı Müslümanlar da vardı (çünkü işgal altındaki bölgelerde polis de dahil olmak üzere ortak dinciler tarafındaydı).
Sırp-Hırvat savaşına muazzam insan kayıpları ve bir zamanlar gelişen Yugoslavya'nın ekonomik harabesi eşlik ediyordu. Savaş, Hırvat tarafından öldürüldü - en az 13,5 bin kişiden (Hırvat verilerine göre), Sırp tarafından - 7,5 bin kişiden daha fazla (Sırp verilerine göre). 500'ten fazlası her iki taraftan binlerce insan mülteci oldu. Resmi Hırvatistan ve Hırvat Sırpların ılımlı liderleri bugün savaştan yirmi yıl sonra da, ülkenin Hırvat ve Sırp nüfusu arasındaki ilişkilerin normalleşmesinden bahsetseler de, buna inanılması güç. Hırvat milliyetçileri, hem İkinci Dünya Savaşı sırasında hem de 1991-1995'in Sırp-Hırvat savaşı sırasında Sırp halkına çok fazla üzüldü.
Savaşın sonuçlarını ve bağımsız bir Hırvatistan'ın yaratılmasını incelersek, kaybeden tarafın Sırbistan değil, genel olarak güney Slavlar ve Slav dünyası olduğunu söyleyebiliriz. Hırvat halkını Sırplara karşı kurarak, Hırvat toplumunun Batı Avrupa dünyası ile hayali olarak tanımlanmasına dayanan Hırvat toplumunda Sırp karşıtı ve Ortodoks karşıtı duyguları geliştirerek (Anglo-Saxon'un Hırvatların kendisiyle eşit olmasına izin vermesi çok şüpheli olsa da) ABD ve İngiltere'nin ana hedefini Güney Slavları ayırmaktı , bölgedeki Rus etkisinin zayıflaması.
Polonyalılar, Çekler ve diğer “Batıya yönelik” Slavlar gibi Hırvatlar, Batı dünyasına ait olduklarını ve stratejik çıkarlarının ABD ve Avrupa Birliği ile işbirliği düzleminde olduklarını söylüyor. Aynı stratejiyi bugün Ukrayna'da, Ukraynalıların “batılılaştırılmış” kısmı ile ilgili olarak - sadece Galiçyaları değil, aynı zamanda “zapadenskoe” ideolojik etkisi altına giren Orta Ukrayna'nın Ukraynalıları ile ilgili olarak kullanmaktadır.
Bugün, komşularının dinlediği ve ekonomik ve kültürel olarak pek çok diğer Avrupa ülkesine aşağılık duymayan eski Yugoslavya, aslında bağımsız dış ve iç politikadan yoksun olan birkaç küçük ve zayıf devlettir. Ancak, uzun zamandır acı çeken Balkanlar bir kereden fazla kendilerini benzer bir zor durumda buldu. Ancak tarihin gösterdiği gibi, Rusya ne zaman güçlense, Doğu Avrupa'daki etkisi de dahil olmak üzere siyasi ve askeri gücü arttı ve güney Slavlar - Sırplar, Karadağlılar ve Bulgarlar'ın konumu düzeldi.
Hırvatlar gelince, kendilerini “Batı” dünyasıyla o kadar sıkı bir şekilde ilişkilendirdiler ki, yakın gelecekte yakınları ile ilişkilerini normalleştiren “köklere” geri dönme ihtimalleri hakkında konuşmaları pek mümkün olmadı - Ortodoks Sırplar ve Karadağlılar. Rusya'nın bu durumdaki görevi, bir asır önce olduğu gibi, Balkan Yarımadası'nın Ortodoks ülkelerinde Rus etkisinin restorasyonu ve Ukrayna senaryosuna göre aynı Sırpların veya Karadağlıların Batılılaşmasının engellenmesi olarak kaldı.