PRİMER TİMPANİ
Etken; Kolay sindirilebilir yemlerin (Hububat taneleri, patates, pancar posası, baklagiller, yonca, fiğ vb.) fazla yedirilmesinden dolayı rumen ve retikulumun aşırı miktarda köpüklü gazla dolması ile karakterize bir indigasyon olayıdır. Çok sık görülen, asfeksi ile ölüme neden olan hastalıktır.
Primer timpani semptomu;
Riskli yemlerin yenmesinden birkaç saat sonra timpani belirtileri ortaya çıkar. Sol açlık çukurluğunda bariz şişkinlik meydana gelir. Elle vurulduğunda davul sesi algılanır. Solunum güçlüğü şekillenir ve hasta iki üç saat içinde asfexiden ölür.
Primer timpani tedavisi;
Hemen hayvan meyilli bir yere çekilir ve ön taraf yukarıda tutularak akciğerlere olan baskı engellenir. Acil durumlarda elde ne varsa ( bahçe hortumu gibi) ağızdan rumene girilmeye çalışılır. Bundan sonuç alınamassa sol açlık çukurluğundan keskin ve delici bir madde ile 5-10 cm. delik açılır ve gazın çıkması sağlanır. Özel rumen sondaları ile rumen boşaltılır. Köpük söndürücü ilaçlar, sabunlar, deterjanlar sulandırılarak içirilir. Kuru ottan bir gem yapılarak hayvanın ağzına takılır ki geviş getirme esnasında oluşan gazın ağızdan atılması sağlanır.
Primer timpani korunma;
Rasyona dikkat edilerek, kaba yem oranının mümkün olduğunca yüksek tutulması sağlanır.