WWW.NARCON.COM.TR
Vergi, Tasdik, Denetim, Örgütlenme, Yeniden yapılandırma, İhtilaf Çözümleri ve Hizmetleri
Özet
Gelir vergisi ve kurumlar vergisi kanunlarına ilişkin 2022 yılında geçerli olacak parasal hadler 21 Aralık 2021 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan 317 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde açıklanmış olup, aşağıdaki başlıklar açıklanacaktır.
a. Gelir vergisi tarifeleri,
b. Kiralanan binek otomobillerin gider yazılabilecek aylık/günlük kira tutarı, c. Binek otomobillerin doğrudan gider yazılabilecek azami KDV ve ÖTV tutarı, d. Binek otomobillerin amortisman suretiyle gider yazılabilecek azami tutarı, e. Vergiye uyumlu mükelleflerin yararlanabileceği azami vergi indirimi tutarı, f. Gelir vergisinden istisna yemek bedelleri,
g. Gelir vergisinden istisna günlük ulaşım bedeli, h. Sakatlık indirimi tutarları,
i. Konut kira gelirlerine ilişkin istisna tutarları, j. Arızi kazançlara ilişkin istisna tutarları,
k. Değer artışı kazançlarına ilişkin istisna tutarları,
Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına İlişkin 2022 Yılı Parasal Hadleri
NARCON SİRKÜLER
2022-02
l. Yıl içinde stopaj yoluyla vergilendirilmemiş gelirlerde beyanname verme haddi.
1) Gelir Vergisi Tarifeleri (Ücret ve Ücret Dışı Gelirler İçin)
GVK’nin 103.maddesinde yer almakta olan 2022 takvim yılında elde edilecek ücretlerin vergilendirilmesinde esas alınacak gelir vergisi tarifesi aşağıdaki gibidir.
Gelir Dilimleri Oran (%)
32.000 TL'ye kadar 15
70.000 TL'nin 32.000 TL'si için 4.800 TL, fazlası 20 250.000 TL'nin 70.000 TL'si için 12.400 TL, fazlası 27 880.000 TL'nin 250.000 TL'si için 61.000 TL, fazlası 35 880.000 TL'den fazlasının 880.000 TL'si için 281.500 TL, fazlası 40
GVK’nin 103.maddesinde yer almakta olan 2022 takvim yılında elde edilecek ücretler dışındaki diğer gelirlere (Ticari, Zirai, Serbest Meslek kazançları, MSİ, GMSİ, Sair Kazanç ve İratlar) ilişkin Gelir Vergisi tarifesi ise aşağıdaki gibidir.
Gelir Dilimleri Oran (%)
32.000 TL'ye kadar 15
70.000 TL'nin 32.000 TL'si için 4.800 TL, fazlası 20 170.000 TL'nin 70.000 TL'si için 12.400 TL, fazlası 27 880.000 TL'nin 1700.000 TL'si için 39.400 TL, fazlası 35 880.000 TL'den fazlasının 880.000 TL'si için 287.900 TL, fazlası 40
Normal ve emekli çalışanlar ile huzur hakkı ödemeleri için netten brüte ya da brütten nete ücret hesaplama aracına internet sitemizin bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz.
2) Kiralanan Binek Otomobillerin Gider Yazılabilecek Aylık/Günlük Kira TutarıGVK’nin 40/1-(1), ile 68/1-(5) maddeleri uyarınca; ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek kazancı elde edenlerinin kiralama yoluyla kullandıkları binek otomobillerin gider yazabilecekleri her birine ilişkin aylık kira bedeli 8.000 TL (2021 yılı 6.000 TL idi) olarak belirlenmiştir.
Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 311) uyarınca binek otomobillerin günlük şekilde kiralanmasında gider kısıtlaması, günlük kiralama bedelinin hesaplanması suretiyle
uygulanacaktır. Aylık azami kiralama giderinin o ayın gün sayısına bölünmesiyle elde edilecek tutar dikkate alınacaktır.
3) Satın Alınan Binek Otomobillerin Doğrudan Gider Yazılabilecek Azami KDV ve ÖTV Tutarı
GVK’nin 40/1-(1), ile 68/1-(5) maddeleri uyarınca; ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek kazancı elde edenlerinin satın aldıkları binek otomobillerin satın alma bedelinden doğrudan gider olarak indirim konusu yapılabilecek özel tüketim vergisi ve katma değer
vergisinin toplam tutarı 2022 yılı için 200.000 TL (2021 yılı 150.000 TL idi) olarak belirlenmiştir.
4) Satın Alınan Binek Otomobillerin Amortisman Suretiyle Gider Yazılabilecek Azami Tutarı
GVK’nin 40/1-(7), ile 68/1-(4) maddeleri uyarınca; Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere, özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi hariç ilk iktisap bedeli 230.000 Türk lirasını (2021 yılı için 170.000 TL idi), söz konusu vergilerin (KDV&ÖTV) maliyet bedeline eklendiği veya binek otomobilin ikinci el olarak iktisap edildiği hâllerde, amortismana tabi tutarı 430.000 Türk lirasını (2021 yılı için 320.000 TL idi) aşan binek otomobillerinin her birine ilişkin ayrılan amortismanın en fazla bu tutarlara isabet eden kısmı gider yazılabilecektir.
Buna göre;
a) Yeni alınan binek otomobilin KDV ve ÖTV’sinin doğrudan gider yazılmasının tercih edilmesi halinde, aracın geri kalan bedeli 230 Bin TL’den fazla ise, en fazla 230 Bin TL’ye isabet eden amortisman,
b) Yeni alınan binek otomobilin KDV ve ÖTV’sinin aracın maliyetine ilave edilerek amortisman ayrılmasının tercih edilmesi halinde, aracın bedeli 430 Bin TL’den fazla ise, en fazla 430 Bin TL’ye isabet eden amortisman,
c) İkinci el (kullanılmış) olarak alınan binek otomobilin bedeli 430 Bin TL’den fazla ise, en fazla 430 Bin TL’ye isabet eden amortisman,
gider yazılabilecektir.
Bu durumda muhasebe uygulamasının ya duruma göre 230/430 Bin TL üzeri için amortisman ayırmamak ya da üzeri için de amortisman ayrılmakla beraber, bu tutarların üzerindeki kısımların KKEG olarak kayıtlara alınması şeklinde yapılması mümkün görünmektedir. Bizim önerimiz (daha gerçekçi bir ticari bilanço çıkarılabilmesi için) 230/430 Bin TL üzeri için de amortisman ayrılarak KKEG olarak kayıtlara alınması şeklinde yapılmasıdır.
5) Vergiye Uyumlu Mükelleflerin Yararlanabileceği Azami Vergi İndirimi TutarıGVK’nin mükerrer 121.maddesinde “vergiye uyumlu mükelleflere” yönelik %5 gelir/kurumlar vergisi indirimi düzenlenmiştir.
GVK’nin mükerrer 121.maddesi uyarınca, vergiye uyumlu mükelleflerin yararlanabileceği azami vergi indirimi tutarı, 1 Ocak 2022 tarihinden itibaren verilmesi gereken yıllık gelir ve
kurumlar vergisi beyannamelerinde uygulanmak üzere 2.000.000 TL (2021 yılı için 1.500.000 TL idi) olarak tespit edilmiştir.
6) Gelir Vergisinden İstisna Yemek Bedeli
İşverenlerce işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere (ticket, yemek kartı) ilişkin Gelir Vergisi Kanunu’nun 23.maddesinin 8 numaralı bendinde yer alan istisnanın 2022 takvim yılında uygulanacak tutarı KDV hariç 34 TL, %8 ilavesiyle, KDV dâhil 36,72 TL’dir.
7) Gelir Vergisinden İstisna Günlük Ulaşım Bedeli
GVK’nin 23/1-(10) maddesi uyarınca; İşverenlerce kendisine ait ya da kiralık araçlarla çalışanlarına toplu taşıma hizmeti verilmeyen durumlarda, çalışılan günlere ait bir günlük ulaşım bedelinin 17 Türk lirasını (2021 yılı için 13 TL idi) aşmaması ve buna ilişkin ödemenin toplu taşıma kartı, bileti veya bu amaçla kullanılan ödeme araçlarının temini şeklinde
yapılması şartlarıyla yapılacak ödeme gelir vergisi stopajından istisna olacaktır yani bordrolaştırılmayacaktır.
Aşağıdaki durumlarda ise yapılan taşıma ödemeleri işveren tarafından bordrolaştırılmak suretiyle, gelir vergisi stopajına tabi tutulacaktır:
a. Ödemenin günlük 17 TL’yi aşması hâlinde aşan kısım,
b. Çalışana ulaşım bedeli olarak nakden yapılan ödemeler ve bu amaçla sağlanan ayni menfaatler (akaryakıt verilmesi, bireysel araç tahsisi vb.)
8) Sakatlık İndirimi Tutarları
Gelir Vergisi Kanunu’nun 31.maddesi uyarınca, gelir vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılacak sakatlık indirimi tutarları şöyledir.
Yıllar /Engellilik dereceleri
1.Derece 2.Derece 3.Derece
2022 2.000 1.170 500
2021 1.500 860 380
9) Konut Kira Gelirlerine İlişkin İstisna Tutarları
Gelir Vergisi Kanunu’nun 21. maddesinde yer alan mesken (konut) kira gelirleri için uygulanan istisna tutarlarına aşağıda yer verilmiştir.
Gelirin Elde Edildiği Yıl
İstisna Tutarı (TL)
2022 9.500
2021 7.000
Dikkat edilmesi gereken hususlar:
a. İstisna münhasıran konut (mesken) kira gelirleri için geçerlidir. İşyeri kira gelirleri için geçerli değildir.
b. GMSİ (Kira Gelirleri) için Tahakkuk Esası değil Tahsilât Esası geçerlidir. Cari ve/veya geçmiş yıllara ilişkin olarak tahsil edilen kiraların tamamı cari yılın geliri olarak beyan edilir. Diğer bir ifadeyle, fiilen tahsil edilememiş olan kiralar beyan edilmez.
c. İstisna haddi üzerinde kira geliri elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamaz.
d. Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar bu istisnadan faydalanamazlar.
e. 6322 sayılı kanunla yapılan değişiklik uyarınca; 1.1.2013 tarihinden itibaren elde edilen hasılata uygulanmak üzere, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve
iratlarının gayri safi tutarları toplamı 103.maddede yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı (2022 yılı için 250.000 TL’yi) aşanlar bu istisnadan faydalanamazlar.
f. Elde edilen yıllık toplam konut kira gelirinin istisna haddini aşmaması halinde beyanname verilmez.
g. İşyeri kira gelirleri için herhangi bir istisna söz konusu değildir. Vergiye tâbi gelir toplamının 2022 yılında edilen tutarının 70.000 TL’yi aşmaması halinde stopaja tabi olan işyeri kira
gelirleri yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmez.
h. 1.11.2008 tarihinden itibaren, 500,- TL’yi aşan konut kira gelirleri ile tutarı ne olur ise olsun işyeri kira gelirlerinin banka ve PTT aracılığı ile tahsil edilmesi zorunludur (268 sıra nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği)
j. 2017 yılı gelirlerinden başlamak üzere, kira gelirlerine ilişkin götürü gider oranı hasılatın
%25’den %15’e düşürülmüştür.
10) Değer Artışı Kazançlarına İlişkin İstisna Tutarları
Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 80/3.maddesinde yer alan değer artışı kazançlarına ilişkin istisna tutarları şöyledir.
Kazancın Elde Edildiği Yıl
İstisna Tutarı (TL)
2022 25.000
2021 19.000
Değer Artışı Kazançlarının mahiyeti:
Aşağıdaki mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artışı kazancıdır.
a. İvazsız olarak iktisap edilenler ile tam mükellef kurumlara ait olan ve iki yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetleri hariç, menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar.
b. GVK’nin 70. maddenin birinci fıkrasının (5) numaralı bendinde yazılı hakların (ihtira beratları hariç) elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
c. Telif haklarının ve ihtira beratlarının müellifleri, mucitleri ve bunların kanunî mirasçıları dışında kalan kimseler tarafından elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
d. Ortaklık haklarının veya hisselerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
e. Faaliyeti durdurulan bir işletmenin kısmen veya tamamen elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
f. İktisap şekli ne olursa olsun (ivazsız olarak iktisap edilenler hariç) GVK’nin 70.maddesinin birinci fıkrasının (1), (2), (4) ve (7) numaralı bentlerinde yazılı mal (gerçek usulde vergiye tâbi çiftçilerin ziraî istihsalde kullandıkları gayrimenkuller dâhil) ve hakların, iktisap tarihinden başlayarak beş yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar (Kooperatiflerin ortaklarına bu sıfatları dolayısıyla tahsis ettikleri gayrimenkulleri tahsis tarihinde ortak tarafından satın alınmış sayılır.)
11) Arızi Kazançlara İlişkin İstisna Tutarı
Gelir Vergisi Kanunu’nun 82/2.maddesinde yer alan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarları şöyledir.
Kazancın Elde Edildiği Yıl
İstisna Tutarı (TL)
2022 58.000
2021 43.000
Arızi Kazançların kapsamı:
Vergiye tâbi arızi kazançlar şunlardır:
a. Arızî olarak ticarî muamelelerin icrasından veya bu nitelikteki muamelelere tavassuttan elde edilen kazançlar.
b. Arızî olarak yapılan serbest meslek faaliyetleri dolayısıyla tahsil edilen hâsılat.
c. Ticarî veya ziraî bir işletmenin faaliyeti ile serbest meslek faaliyetinin durdurulması veya terk edilmesi, henüz başlamamış olan böyle bir faaliyete hiç girişilmemesi, ihale, artırma ve
eksiltmelere iştirak edilmemesi karşılığında elde edilen hâsılat.
d. Gayrimenkullerin tahliyesi veya kiracılık hakkının devri karşılığında alınan tazminatlar ile peştamallıklar (kiracıya ait tesisat ve malların tahliye ve devri sırasında kiralayan veya yeni kiracıya devrinde doğan kazançlar dâhil).
e. Gerçek usulde vergiye tâbi mükelleflerin terk ettikleri işleri ile ilgili olarak sonradan elde ettikleri kazançlar (zarar yazılan değersiz alacaklarla, karşılık ayrılan şüpheli alacakların tahsili dâhil).
f. Dar mükellefiyete tâbi olanların GVK’nin 45. maddesinde yazılı işleri arızî olarak yapmalarından elde ettikleri kazançlar.
12) Yıl İçinde Stopaj Yoluyla Vergilendirilmemiş Gelirlerde Beyanname Verme Haddi
Bir takvim yılı içinde elde edilen ve toplamı aşağıdaki hadleri aşmayan, tevkifata ve istisna uygulamasına konu olmayan menkul (örneğin yurt dışı banka mevduat gelirleri gibi) ve gayrimenkul sermaye iratları için beyanname verilmez. Bu haddin aşılması halinde iradın tamamı yıllık beyanname ile beyan edilir.
Gelirin Elde Edildiği Yıl
İstisna Tutarı (TL)
2022 3.800
2021 2.800
Bu Sirkülerimize ilişkin görüş, öneri ve sorularınızı firstname.lastname@example.org‘ye iletebilirsiniz.
Saygılarımızla.
NARCON YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.
www.narcon.com.tr 03.01.2022