Kemoterapi bazı kişilerde iştah değişikliklerine yol açabilir. Bulantı nedeniyle iştahınız kaçması, ağız ve boğaz problemleri nedeniyle yeme sorunları ve yemeklerin tadında farklılıklar gibi... İştah kaybı çabuk düzeleceği gibi bazen haftalar, hatta aylar sürebilir.
İştahınız yoksa bile protein, vitamin ve kaloriden zengin beslenmeniz önemlidir. Düzgün beslenmek, vücudunuzun enfeksiyonla mücadelesine ve kemoterapinin yol açtığı hasarın onarılmasına yardım eder.
Doktorunuza veya uzman bir diyetisyene ne gibi yan etkilerle karşılaşabileceğinizi ve nasıl başa çıkacağınızı sorun.
Öneriler
Her gün 3 büyük öğün yerine 5-6 öğün ve atıştırma biçiminde yemek yiyin. Kalori ve protein içeriği yüksek gıdalar seçin.
Kemoterapi esnasında kendinizi aç hissetmeyebilirsiniz fakat hala yemeye ihtiyacınız var bu nedenle yemek saati geldiğinde yemeyi alışkanlık haline getirin.
Katı gıda yiyecek gibi hissetmiyorsanız milkşeyk, meyve suyu, çorba için. Bu tür içecekler vücudunuzun ihtiyaç duyduğu protein, vitamin ve kaloriyi sağlamada yardımcı olur.
Plastik çatal kaşık kullanın. Bazı kemoterapi tipleri ağzınızda metal tat bırakır. Plastik çatal kaşık yemekteki metal tadını azaltmaya yardımcı olabilir. Cam kapta ve güveçte pişirmek de işe yarayabilir.
Aktif kalarak iştahınızı artırın. Örneğin yemek öncesi kısa bir yürüyüş.
Alışkanlıklarınızı değiştirin. Farklı bir yerde, mesela mutfak yerine yemek odasında yemek yiyebilirsiniz. Yeni gıdalar ve tarifler deneyebilirsiniz.
Alışkanlıklarınızı değiştirin. Farklı bir yerde, mesela mutfak yerine yemek odasında yemek yiyebilirsiniz. Yeni gıdalar ve tarifler deneyebilirsiniz.
Doktorunuza danışın. Sizden ilave vitamin ya da beslenme ürünü (örneğin yüksek proteinli içecekler) kullanmanızı isteyebilir. Uzun zamandır yiyemiyor ve kilo kaybediyorsanız, iştahınızı artıracak ilaçlar olabilir veya damardan besin alabilirsiniz.
Bulantı ve kusma
Bazı kemoterapi tipleri bulantıya, kusmaya veya her ikisine birden sebep olabilir. Bulantı ve kusma kemoterapi süresince, hemen sonrasında, saatler hatta günler sonrasında da sürebilir.
Başa çıkma yolları
Başa çıkma yolları
Kusmayı önlemenin bir yolu bulantıyı önlemektir. Midenizi rahatsız etmeyecek, hafif, sindirimi kolay gıdalar deneyin. Örneğin kraker gibi…
Yeme içmenin ideal zamanını planlayın. Bazıları kemoterapi öncesi hafif yemek ve atıştırmayla iyi hissederler. Bazıları ise kemoterapiyi boş mide (tedaviden 2-3 saat öncesinden hiçbir şey yiyip içmeden) ile yaptırırsa daha iyi hisseder. Tedavi sonrasında yiyip içmeden önce en az 1 saat bekleyin.
Yiyecek ve içecekleriniz ılık ya da serin tutun (sıcak ya da soğuk değil).
Her gün 3 büyük öğün yerine 5-6 küçük öğün ve atıştırma şeklinde yiyin.
Her gün 3 büyük öğün yerine 5-6 küçük öğün ve atıştırma şeklinde yiyin.
Güçlü kokuları olan yiyecek ve içeceklerden uzak durun, kahve, balık, soğan, sarımsak ve pişen yemek kokusu gibi.
Buzlu dondurma veya meyveli buz deneyebilirsiniz. Pastil emmek de işe yarayabilir.
Şekersiz nane veya ekşi şekerleme çiğneyin. Ağız veya boğaz yarası varsa ekşi şekerleme uygun olmaz.
Tedavi öncesi gevşeyin. Her kemoterapi öncesi gevşerseniz daha az bulantı hissedebilirsiniz. Meditasyon yapın, derin nefes egzersizi yapın ya da sizi huzurlu hissettirecek görüntü veya olayları hayal edin. Okumak, müzik dinlemek, örgü örmek gibi şeyler de yapabilirsiniz.
Kusacak gibi hissederseniz derin ve yavaş nefes alın ya da açık havaya çıkın. Arkadaşlarınız veya ailenizle sohbet ederek, müzik dinleyerek, film ya da tv seyrederek oyalanabilirsiniz.
Doktorunuz kemoterapi sırasında ve sonrasında bulantıyı önleyecek ilaç verebilir. Bu ilaçları söylendiği gibi kullanın ve işe yaramazsa doktorunuza söyleyin. Bir günden fazla veya içtikten hemen sonra kusarsanız doktorunuza söyleyin. Bulantı ilacı işe yaramazsa doktorunuza söyleyin.
Kanser tedavisi nedenli bulantı ve kusmayı azaltmada yardımcı olan akupunktur konusunda doktorunuzdan görüş alabilirsiniz.
Kanser tedavisi nedenli bulantı ve kusmayı azaltmada yardımcı olan akupunktur konusunda doktorunuzdan görüş alabilirsiniz.