Bin Gün Savaşı
|Bin Gün Savaşı|
|Tarih||17 Ekim 1899 - 21 Kasım 1902|
|Yer||Kolombiya Cumhuriyeti , şimdi Kolombiya ve Panama|
|Sonuç||muhafazakar zafer|
|Dağıtımlar|
|Komutanlar|
|Wikipedia'da savaş söylentileri|
Bin Gün Savaşı ( İspanyolca guer de los mil días ), 1899 ve 1902 yılları arasında, yeni kurulan Kolombiya Cumhuriyeti'nde , o zamanlar basit bir Kolombiya departmanı olan Panama'yı yoğun bir şekilde dahil eden ve Muhafazakar Parti'ye karşı çıkan bir iç savaştı . Parti ve Liberal Parti , kendi radikal saçaklarıyla.
1899'da o sırada iktidarda olan Muhafazakar Parti, seçimlerde hile yaparak iktidarı ele geçirmekle suçlandı. Uluslararası pazarda kahve fiyatlarının düşmesinin neden olduğu ekonomik kriz nedeniyle de siyasi durum giderek radikalleşti; Liberal Parti'nin savunucularına büyük ölçüde zarar veren bir çöküş. Çatışmanın sonucu Kolombiya hükümetinin galip geldiğini gördü ve ardından 1903'te Panama'nın ayrılmasıyla sonuçlandı .
Geçmiş
İç Savaş Prelüdü
19. yüzyıl boyunca Kolombiya, 1886'da savaşa yol açan güçlü bir siyasi istikrarsızlık döneminden geçti . Aynı yıl 1863 tarihli Anayasa Bildirgesi iptal edildi ve yerine siyasi olarak merkezci politikalardan ve muhafazakar eğilimlerden ilham alan yeni bir anayasa metni getirildi; 1863'ün eski anayasası, Kolombiyalı muhafazakar siyasi sınıf tarafından, muhalif Liberal Parti (hükümetin o tarihsel döneminde) tarafından desteklenen aşırı federalist mantığı nedeniyle aslında eleştirilmişti.
Ancak 1886 tarihli yeni Anayasa Bildirgesi'nin ( Regeneración dönemi olarak anılır) ilan edilmesini takip eden dönemde , yeni merkeziyetçi rejim Kolombiya siyasi durumunu sadece ağırlaştırmayı başardı ve Kolombiya eyaletlerinde şiddetli muhalefet ceplerine yol açtı. Ve ekonomik alanda bile, yeni merkezci rota Kolombiya'yı saran devasa sorunları çözmede başarısız oldu.
İç savaşın tetikleyicisi, Kolombiyalı Liberaller ve Muhafazakarlar arasındaki, hatta kendi kurumsal partilerinin kadroları ile onların içindeki radikal çevreler arasındaki şiddetli siyasi çatışmaydı. Siyasi iklim , iktidardaki Muhafazakar parti tarafından görevde kalmak için hileli bir şekilde düzenlenen 1899 seçimleriyle patlayıcı hale geldi .
Bu noktada Başkan Manuel Antonio Sanclemente , siyasi-sosyal çatışmanın radikal doğasını vurgulayan bir güç boşluğunu vurgulayarak, kırılgan siyasi durumu yönetemeyecek kadar hastaydı. Siyasi durum ve büyüyen ekonomik kriz, gerçek bir savaşta patlamak için sadece küçük bir kıvılcım gerektiren patlayıcı bir durum yaratmıştı.
Liberallerin isyanı
İç savaşın başlangıcını belirlemek için tarihi referans olarak alınan tarih 20 Ekim 1899'dur , ancak daha doğrusu, gerçek düşmanlıklar birkaç gün sonra başlamıştır. Liberal siyasi güçlerin yanında yer alan bazı generaller, 17 Ekim gibi erken bir tarihte silaha sarılmak isteyerek tedbirsiz davrandılar, ancak gerçek bir isyanı yönetmek için yeterli güçleri olduğuna inanmayan birçok liberalin tepkisi oldukça tereddütlüydü. Bu şüphelere rağmen, isyancılar Venezuela'dan askeri takviye beklerken Socorro ve Santander departmanlarında hükümete karşı isyan patlak verdi .
Ancak bu arada muhafazakar hükümet olaylar karşısında basitçe hareketsiz kalmamıştı; aslında Santander bölümünün başkenti Bucaramanga'ya gönderilmek üzere gerçek bir askeri sefer düzenlemeyi taahhüt etmişti . Ancak birlikler, hükümetin devam eden ekonomik kriz nedeniyle adapte etmek zorunda kaldığı bir ödeme yöntemi olan "kuponlarla" ödemeyi kabul etmeyi reddettiği için bu seferi gücü asla hedefine ulaşmadı. Ancak üç yıl sürecek ve tüm ülkeyi mahvedecek bir iç savaşı kimse beklemiyordu. Günler geçtikçe çatışma, Cumhuriyet'in her köşesine orman yangını gibi yayıldı.
Liberallerin ilk yenilgisi, daha iç savaşın ilk döneminde, Muhafazakarların 24 Ekim'de Magdalena Nehri savaşında kazandığı zaferle gerçekleşti. Ancak muhafazakar tarafta bile durum sakin değildi, Muhafazakar Parti , Kolombiya'nın geleceğine ilişkin farklı vizyon nedeniyle iç bölünmeler nedeniyle iki fraksiyona (bir yanda Históricos , diğer yanda Nacionalistas ) bölündü. cumhuriyete ve kamu düzeninin daha sıkı yönetimine. Bu arada, Başkan Sanclemente'nin hastalığından kaynaklanan siyasi açmazın üstesinden gelmek için, Sanclemente'in yerini José Manuel Marroquín aldı ; cevaben, Liberaller Gabriel Vargas Santos'u Başkanları olarak atadılar .
Aylar geçtikçe çatışma daha da kanlı ve kanlı bir hal aldı. Nüfus, düşmandan daha büyük bir sayısal ağırlıkla övünebilmek için, kendi rakipleri tarafından tavır almaya zorlandı, bu çabalar kısa sürede yanıltıcı ve yararsız olduğu ortaya çıktı.
Peralonso ve Palonegro savaşları ile tüm ülke sonunda iç savaşın neden olduğu insani, sosyal ve ekonomik maliyeti fark etti. Peralonso'da, General Rafael Uribe Uribe liderliğindeki Liberaller galip gelirken, Palonegro'da 26 Mayıs 1900'de olağanüstü şiddete sahip bir savaşta üstün gelen Muhafazakarlar oldu.
Sonun Başlangıcı
Palonegro savaşından sonra, iç savaş iki rakip hizbin her biri için orijinal anlamının neredeyse tamamını kaybetti. Yenilgileriyle birlikte, Liberaller içinde, bir yanda pasifistler (ya da daha doğrusu, silahlı çatışmanın devam etmesini yararsız görenler) ve diğer yanda "savaş çığırtkanları" olmak üzere iki iç hizip ortaya çıktı. Yukarıda sözü edilen Milliyetçi Muhafazakarlar bile, o zamanlar Panama eyaletini ve Karayip Denizi kıyılarını etkileyen Liberallerle silahlı çatışmanın devam etmesinin artık faydasız olduğunu savundular .
Çatışmaların askıya alınması kararıyla, özellikle General Uribe'yi gelecekteki başkan olarak destekleyen Kolombiya Liberal Partisi'ni (başkanı Cipriano Castro nedeniyle) destekleyen Venezuela ile, çatışmanın uluslararasılaşması süreci de kesintiye uğradı . 29 Temmuz 1901'de Muhafazakar Başkan Marroquín'in komutasındaki Muhafazakar birlikler, Venezüella'nın Muhafazakar General Juan B. Tovar'ın elinde birbiri ardına yenilgiye uğrayan Liberallere yardımını kesmeyi başardı . Bütün bunlar, liberal general Uribe'nin muhafazakar güçleri yenmenin artık imkansız olduğunu ve belirli koşullar altında da olsa teslim olma ihtiyacına artık ikna olduğunu ilan etmesine neden oldu.
Barış antlaşmaları
Barış anlaşması, 24 Ekim 1902'de Neerlandia'nın muz plantasyonunda imzalandı , ancak son çatışmalar Panama eyaletiyle sınırlı olmak üzere o yılın Kasım ayına kadar sürdü. 1901'in sonundan bu yana Panama eyaletindeki çatışmalar daha da şiddetlendi, bu sırada 'Almirante Padillas' (liberallerin) ile 'Almirante Padillas' arasındaki deniz çatışması (20 Ocak 1902 tarihli ve Panama şehri önünde gerçekleşti) Lautaro' (Şili bayrağını taşıyor, ancak muhafazakarlara kiralanmış), Liberaller gemisi galip geldi ve muhafazakar general Carlos Albán'ın ölümü ; ikincisi, diğer şeylerin yanı sıra, Panama'daki Kolombiya hükümetinin temsilcisiydi.
Anlaşma imzalandıktan sonra, orijinal belge ABD Donanması tarafından devralındı ve Başkan Theodore Roosevelt'e gönderilmek üzere , Panama Kanalı'nın inşasında ABD çıkarlarının soyutluğunu doğrulamak için incelendi . General Benjamin Herrera tarafından temsil edilen Liberallere daha sonra silahlarını herhangi bir direniş göstermeden teslim etmeleri emredildi.
Kesin barış anlaşması, 21 Kasım 1902'de ABD savaş gemisi 'Wisconsin'de imzalandı. İmza sırasında, Liberaller , Birleşik Cauca ve Panama Ordusu Genelkurmay Başkanı General Lucas Caballero Barrera tarafından temsil ediliyordu. Albay Eusebio A. Morales , General Benjamin Herrera ve Liberal Parti'nin temsilcisi olarak; Öte yandan Muhafazakarlar, Panama departmanı valisi General Víctor M. Salazar ve Atlantik Kıyısı, Pasifik ve Panama'daki Muhafazakar Ordu Genelkurmay Başkanı General Alfredo Vázquez Cobo tarafından yapıldı. temsilciler ayrıca Kolombiya hükümeti adına imza attılar).
Savaşın sonuçları
Herran-Hay anlaşmasının Kolombiya meclisi tarafından reddedilmesiyle karşı karşıya kalan Panamalılar, eski ayrılık niyetlerini desteklediler ve ABD'nin askeri ve siyasi desteğiyle 3 Kasım 1903'te bağımsızlıklarını ilan ettiler. Birkaç gün sonra hükümet ve Panama Meclisi, Hay-Bunau-Varilla anlaşması yoluyla, Torrijos-Carter Antlaşmalarının sonuna kadar korunan kanal bölgesinin kalıcı imtiyaz kontrolünü ABD'ye verdi.
Öte yandan ABD , Carlo E. Restrepo hükümeti döneminde Nisan 1914'te imzalanan Urrutia-Thomson Antlaşması ile Kolombiya ile ilişkilerini normalleştirdi. Bu anlaşma ile Kolombiya, Panama'dan ayrılmayı tanıdı ve onunla sınırları belirledi. Amerika Birleşik Devletleri, Kolombiya'ya ayrılığa katkıda bulunduğu için 25 milyon dolar tazminat ödemeyi taahhüt etti.
Ülke, 20. yüzyılın ikinci yarısı arasındaki bugünkü silahlı çatışmanın emsalini temsil eden Ulusal Cephe paktı ile 1958'de iki partili şiddet gerginliği kontrolden çıkarana kadar yaklaşık 45 yıl boyunca hassas barış dengesini koruma görevini üstlendi. yüzyıl ve 21. yüzyılın başı .
Diğer projeler
Diğer projeler