Rum Haber Ajansı KİPE'nin New York muhabirinden elde ettiği bilgileri kaynak gösteren Haravgi, Güvenlik Konseyi üyesi ülkelerin diplomatlarının, Downer'in Ban'la yapacağı görüşmenin Kıbrıs müzakere süreci açısından derinlemesine ve belirleyici olacağı imasında bulunduğunu yazdı.
Downer'in, Kıbrıs müzakere sürecinin 1 Temmuz'dan önce kesintiye uğramasıyla ilgili herhangi bir imada bulunmadığını kaydeden gazete, Güney Kıbrıs'ın AB Dönem Başkanı olacağı 1 Temmuz sonrası dönemle ilgili dört olası senaryoyu örnek gösterdiğini ifade etti.
Gazete, bunlardan birincisinin "Kıbrıs müzakere sürecinin, uluslararası konferans toplanmasına ilişkin koşullar yerine getirilene kadar olduğu gibi devam etmesi", ikincisinin "uluslararası konferans toplanması için ihtiyaç duyulan ilerlemenin olmaması ve seçimlere kadar sürecin ertelenmesinin ilan edilmesi", üçüncüsünün "ilerleme yaşanmaması ve BM Güvenlik Konseyi'nin bir sonraki adımlara karar vermeye çağrılması", dördüncüsünün de "süreçte çıkmaz tespit edildiği ölçüde, sürecin farklı koşullarla devam etmesi" olduğunu belirtti.
Gazete, diplomatik kaynakların dördüncü seçeneği, BM Genel Sekreteri'nin yetkilerinin ve müzakerelerin şeklinin değişmesi açısından; gerçekleşmesi olası bir senaryo olarak yorumladıklarını ekledi.
Alithia ise "Ban'ın Alacağı Kararlar İçin Tedirginlik" başlığıyla yayımladığı haberinde, Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu'nun, "müzakere süreciyle ilgili koşulların değişmesi önerisinin"; BM için de mesele olduğunu yazdı.
Bunun Downer'in kesin hedefini teşkil ettiğini savunan gazete, Downer'in bir araya geldiği muhataplarına "oyunun kurallarının değişmesi gerektiğini açıkça ima ettiğini" kaydetti.
Uzun lafın kısası "müzakerelerin Kıbrıslı aidiyetinin artık yararlı olmaktan çıktığını ve diyalogun devamı için başka bir çerçeveye ihtiyaç duyulduğunu" yazan gazete, BM genel sekreterinin Kıbrıs Özel Danışmanı Aleksander Downer'in, geçtiğimiz cumartesi günü, sahip olduğu niyetleri iki toplum liderine de açıklamadan adadan ayrıldığını belirtti.
Downer'in birtakım senaryoları Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu ve Rum Yönetimi Başkanı Dimitris Hristofyas ile paylaştığını ancak Downer'in, esas hedefini teşkil eden "Kıbrıs aidiyetli diyalogun lağvedilmesi" konusunu kendilerine aktarmadığını kaydeden gazete, bu mantıktan hareket edilecek olursa, BM'nin, Downer'in bir sonraki adımlarla ilgili Ban'a yönelik raporunun basına sızmaması için her türlü çabayı göstereceğini ekledi.
Gazete, BM'nin 19 Nisan'da Downer ile Ban arasında New York'ta gerçekleştirilecek olan görüşmede ne olacağı konusunda tarafları ele geçirecek olan tedirginliğin; tarafları diyalogun sürmesi için çeşitli alternatifler üzerinde daha iyi çalışmaları konusunda teşvik edeceğini düşündüğünü belirtti.
Politis gazetesi haberi "19 Nisan'ın Huzurunda... Downer'in Dört Senaryosu" başlığıyla yayımlarken, Filelefheros "Downer'den Dört Senaryo", Simerini gazetesi ise "Senaryo ve Anlaşmazlıklar" başlıklarını kullandı.
HRİSTOFYAS'IN AÇIKLAMASI
Rum Yönetimi Başkanı Dimitris Hristofyas'ın, EOKA'nın yıldönümü nedeniyle dün Güney Lefkoşa'da düzenlenen etkinliklerin ardından yaptığı konuşmada, BM'ye uluslararası hukukun koruyucusu olarak yükümlülüklerini anımsattığını yazan Haravgi, Hristofyas'ın BM'yi; Türkiye'yi sorumluluklarıyla karşı karşıya getirmeye çağırdığını kaydetti.
Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu'nun, "5'li toplantı yapılmazsa müzakerelere devam etmenin anlamı yok" şeklindeki açıklamasını da yorumlayan Hristofyas, topun BM'de olduğunu söyledi.
BM'nin önünde, genel sekreterin kararları ve açıklamaları çerçevesinde müzakere ilkeleri bulunduğunu dile getiren Hristofyas, Cumhurbaşkanı Eroğlu'nun bu ilkeleri defalarca ihlal etmesi halinde kınanması gerektiğini; başka yol ve yöntem bulunmadığını ileri sürdü.
BM'nin bazı şeyleri göz ardı etmemesi gerektiğini de savunan Hristofyas, BM'nin Türkiye'ye "yeter" demesinin görevi olduğunu öne sürdü.
Türkiye'nin büyük bir güç olabileceğini ancak uluslararası hukuk ve uluslararası toplum bulunduğunu ve uluslararası toplumun uluslararası hukuku uygulamakla yükümlü olduğunu ifade eden Hristofyas, Cumhurbaşkanı Eroğlu'nun "çizginin dışında olduğunu" iddia etti.
Cumhurbaşkanı Eroğlu'nu tehdit etmeye son vermeye çağıran Hristofyas, tehditlerin kendilerini korkutmadığını ve Cumhurbaşkanı Eroğlu'nun bunu bilmesi gerektiğini; hatta Eroğlu'nun bunu müzakerelerden de bildiğini savundu.
BM Genel Sekreterinin Kıbrıs Özel Danışmanı Aleksander Downer'in, Güvenlik Konseyi'ne sunduğu senaryolardan bilgisi olup olmadığının kendisine sorulması üzerine ise Hristofyas, tabii ki bunları bildiklerini, bunları bilmemelerinin zaten garip olacağını söyledi.
Senaryoları yorumlamayacağını ifade eden Hristofyas, Downer'in ortaya koyacağı öneri hakkında görüş belirteceğini ifade etti.
Cumhurbaşkanı Eroğlu'nun BM'ye yolladığı mektubun endişeye yol açıp açmadığının sorulması üzerine ise Hristofyas "Türkiye'nin bütün politikasının kendilerini endişelendirmekte olduğunu" kaydetti.
DOWNER'İN SENARYOLARINA RUM PARTİLERDEN TEPKİ
Gazete, başka bir haberinde ise, Rum siyasi partilerin, Downer'in 1 Temmuz sonrası dönemle ilgili olarak BM Güvenlik Konseyi'ne verdiği senaryolarla ilgili bilgilere ve Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu'nun Kıbrıs sorunuyla ilgili olarak son zamanlarda yaptığı açıklamalara tepki gösterdiğini yazdı.
Gazeteye göre AKEL Basın sözcüsü Yorgos Lukaidis, açıklamasında, BM'nin taahhütlerine sadık kalınmasını istedi ve Rum tarafının uluslararası örgütün kararlarını beklediğini ifade etti.
Lukaidis, Cumhurbaşkanı Eroğlu'nun açıklamalarının art niyetli olarak yapılmakta olduğunu da iddia etti.
Rum Anamuhalafet DİSİ partisi başkan yardımcısı İonas Nikolau ise açıklamasında, bu zor zamanda ve müzakerelerin başarısızlığa uğraması tehlikesi karşısında, her türlü olumsuz olasılığı tersine çevirmeleri için kolektif bir sorumluluk sergilemeleri gerektiğini dile getirdi.
Gazeteye göre, DİKO'nun meclisteki grup sözcüsü Neofitos Konstantinu ise açıklamasında, "iyi çocuğun başarısızlıkla sonuçlanan politikasının sonlandırılması gerektiğini" söyledi.
Rum Sosyal Demokratlar Hareketi EDEK'in başkan yardımcısı Kiriakos Mavranikolas ise açıklamasında, Rum tarafının taktiğinin yeniden tanımlanması gerektiğini belirtti.
Gazeteye göre, Rum Ekologlar ve Çevreciler Hareketi Genel Sekreter Yardımcısı Adonis Yanku ise açıklamasında, izledikleri yolu yeniden gözden geçirmeleri ve EOKA mücadelecilerinin çizdiği yolu izlemeleri gerektiğini dile getirdi.
(İY/HÖ)