Karın, bedenin,sindirim sisteminin büyük bir bölümünü, boşaltım sistemini ve kadınlarda üreme organlarını içine alan bölümüdür.
Göğsün alt sınırını oluşturan diyaframdan başlayıp kasıklara kadar uzanan karın, bedendeki en geniş boşluktur. Arkada omurgalarla, üst yanlarda da kaburgalarla sınırlanmıştır. Önü ise, yalnızca karın içe çekildiğinde hissedilen kalın bir kas tabakasıyla örtülüdür. Gebelikte karnın nasıl genişlediğini anımsamak, bu kasların ne derece esnek olduğunu anlamaya yeter.
Karnın içinde genellikle “iç organlar” diye anılan, çok sayıda organ vardır. Diyaframın hemen altına yerleşmiş olan mideden başlayıp gödenbağırsağı ve makatla sonlanan sindirim kanalının aşağı yukarı tümü burada yer alır. Sindirim kanalı bedenin besinleri işleyen sistemidir. Besinleri, soğurulup bedenin çeşitli bölümlerine taşınacak biçime getirmek için parçalar ve sindirilmeyen artıkları dışarı atar. Sindirim kanalının arkasında, karın boşluğunun önemli organları olan karaciğer, pankreas ve bedenin hastalıklara karşı savunma sisteminin bir parçası olan dalak yer alır. Bütün karın içi organları ve sinirler büyük bir kan damarı ağıyla beslenir.
Sindirim kanalının arkasında, ayrıca idrar borularıyla (üreter) idrarkesesine bağlanan böbrekler vardır. İdrar kesesi karın boşluğunun alt bölgesindedir. İdrar, dışarı atılmadan önce orada depolanır. Boşaltım sisteminin yakınında üreme sistemi bulunur. Kadınlarda aşağı yukarı bütün üreme organları karın boşluğunda yer alır, erkeklerde ise üreme organlarının bir bölümü doğumdan önce aşağıya doğru inerek beden dışına çıkar.
Bu kadar çok yaşamsal organın böylesine dar bir boşluğa sığması olanaksız gibi görünebilir, ama yüzyıllardır süren evrim sırasında 10 m dolayında uzunluğu olan bağırsaklar sarılıp katlanmış ve karın içine uyacak bir biçim almıştır. Ayrıca karın boşluğunu “karınzarı” (periton) denilen bir tür doku kesesinin kaplaması ve organların buna mezenter denilen bağlarla tutunması, bütün organların yerli yerinde durmasını sağlar.
Karın içindeki organların etkinlikleri sürüp gider, ama bağırsakların gurultusu dışında, organların çalışması ayrı ayrı hissedilmez. Organları tek tek hissedemediğimiz için de, bedenin başka bir bölümüyle bağlantılı belirtiler vermedikçe, rahatsızlıkların farkına varamayız. Sözgelimi mide ülserinde ağrı yalnız midede hissedilmez; kanım üst bölgesine ulaşan sinirler nedeniyle, orada da duyulur.
Rahatsızlığın nedenine bağlı olarak karın ağrılarının yeri, türü ve şiddeti farklılık gösterir. Bu özellikler nedeniyle ağrılar, doktorların tam koymasını sağlayan değerli ipuçları sayılırlar. Ağrılara çoğunlukla bulantı, kusma ve ishal gibi belirtiler de eşlik eder. Karın içi organlarının hastalıkları, omuz ve bel gibi bedenin başka yerine yayılan ağrıldan da tanınabilir.
Cinsiyetle ilgili belirtiler
Birçok kadın adet çevrimlerinin ortalama rastlayan dönemde karnın alt bölgesinde ortaya çıkan bir ağrıdan yakınır. Aslında bu son derece normaldir ve ağrı yirmi dört saatten fazla sürmedikçe (ya da kanama ile birlikte olmadıkça) doktora başvurmayı gerektirmez. Bu ağrı, her adet çevriminin ortasına rastlayan yumurtlama sırasında, yumurtalıklardaki gerilmeye bağlıdır. Çoğu kadında hiçbir zaman böyle bir ağrı olmaz, ama olması olumlu bir özellik sayılır, çünkü yumurtanın ne zaman atıldığının, yani kadının gebe kalmaya ne zaman en yatkın olduğunun çok kesin bir göstergesidir.
Yine üreme ile ilgili, ancak ender görülen bir durum da yalancı gebeliktir, daha çok kadınlarda görülmesine karşılık, eşi bebek bekleyen erkeklerde de görülebilmektedir. Bu durumun aşırı anksiyete, yani sıkıntı ve endişe sonucu oluştuğu düşünülmektedir.
Karın ağrısının önemli olduğu durumlar
Karın ağrıları, neredeyse herkesçe bilinen bir rahatsızlıktır. Genellikle fazla yeme, kabızlık gibi nedenlerden kaynaklanır ama bir hastalığın belirtisi olabileceği de unutulmamalıdır. Bu yüzden ağrı kesicilerle geçiştirilmeye çalışılması yanlıştır.
Yabancısı olmadığınız ya da nedeni belli olan rahatsızlıklarda tıbbi yardım istemeden önce 48 saat bekleyebilirsiniz ama apansız başlayan şiddetli karın ağrılarında dişinizi sıkıp dayanmaya çalışmanız ya da ağrı kesicilere ve müshile başvurmanız doğru olmaz. Birkaç saatten fazla süren, şiddetli ağrı, özellikle karın şişmişse ve dokununca daha çok ağrıyorsa, dışkıda kan ya da katran benzeri maddeler varsa, hemen bir doktora gitmeyi gerektirir. Bu çok önemlidir; ciddi bir hastalık belirtisi olabilir.
Çocuklarda karın ağrısı
Çocuklardaki karın ağrıları için de aynı kurallar geçerlidir; ancak en küçük bir kuşkuda doktora damşmak daha büyük önem taşır. Çocuklardaki karın ağrılarının yetişkinlerde ender rastlanan nedenleri de vardır: Sözgelimi bademcik iltihabı, ortakulak iltihabı, kurşunlu boya içeren maddelerin ağza sokulmasına bağlı kurşun zehirlenmesi gibi.
Anksiyete, yani sıkıntı ve endişe hem çocuklarda hem de yetişkinlerde sık rastlanan bir karın ağrısı nedenidir. Bunun nedeni, bedenin, stresli zamanlarda bağırsak hareketlerini artırma eğilimidir. Böyle zamanlarda en iyisi hiçbir şey yememektir. Karın gergin olduğunda besinlerin sindirilmesi özellikle zorlaşır. Ancak sıcak içecekler bir miktar rahatlama sağlayabilir.
Karın ağrıları nın pek çok nedeni olabileceğinden doğru tanı önemlidir. Uzun süren ağrılarda ilaç almayıp doktora başvurmak en doğru davranıştır.
Kaynak Kitap: Doktorumuz Ansiklopedisi