- 7
- 2
- 1
- 0
- 0
- 0
Nasıl daha güzel fotoğraf çekilir? Fotoğraf çekerken nelere dikkat etmeli? Konu nasıl belirlenmeli? Fotoğraf daha estetik hale nasıl getirilir? Hangi açıdan fotoğraf çekilir? Fotoğraf kompozisyonu nasıl oluşturulmalıdır?
Fotoğrafta kompozisyon oluşturunca fotoğrafınızın izleme oranı artar. Estetik olarak daha iyi sonuçlar alır ve vermek istediğiniz mesajı daha etkili ve anlaşılır kılarsınız. Fotoğraf koleksiyonu oluşturma, sergi açma ve fotoğraf yarışmalarında başarı elde etme gibi birçok konuda kompozisyon kurallarının işlevi oldukça büyüktür.
Kompozisyon Unsurları
Fotoğrafta kompozisyon oluşturmak için ilk kural temel unsurlardır. Bunlar:
- Ana konu
- Konunun içinde bulunduğu çevre
- Fotoğrafçının konumu
- Ana konu: Fotoğraf değeri taşıyacak bir konunun bulunması ilk şarttır. Ana Konu; insan, doğada yaşayan bir canlı, bir manzara, bir iş veya meslek olabilir. Kimi zaman bir olguyu fotoğraflayabilirsiniz. Mesela savaş, fakirlik veya zıtlık fotoğrafın temel konusu için örnektir. Tavsiyemiz evinizin, iş yerinizin duvarına asmaya, bir gazete, dergi veya internet ortamında paylaşmaya değecek konuları fotoğraflamanızdır. Amaçsız çekilen fotoğrafların büyük bir kısmı değersizdir.
- Konunun içinde bulunduğu çevre : Fotoğrafını çekeceğiniz konunun içinde bulunduğu çevre kimi zaman konuyu destekleyici nitelikte diğer unsurları barındırır. Kimi zaman da çevresel unsurlar fotoğraftaki konuyu geri plana itecek şekilde bir araya gelir. Eğer konuyu destekliyorsa kompozisyonda bulunmasını sağlamak gerekir. Eğer konuyu geri plana itiyorsa bu unsurlardan uzak durun
- Fotoğrafçının konumu: Sizin konumunuz çok önemlidir. Bu noktada fotoğraf çekim açıları devreye girer. Birkaç adım atıp başka açıdan çekmek konunun arka planını değiştirir. Bu da konunun içinde bulunduğu çevre unsurlarının fotoğrafta yer alıp almayacağını veya karedeki konumlarının nerede olacağını belirler.
Bakış Açıları
Etrafı boş bir nesnenin 360 derece etrafında dönebilirsiniz. Aynı zamanda dikey olarak da hareket ederek 180 derecelik farklı bir bakış açısı elde edersiniz.
Kompozisyonun Düzenlenmesi
Kompozisyon düzenlenmesinde yaklaşım vardır.
- Kapalı Kompozisyon
- Açık Kompozisyon
- Kapalı Kompozisyon: Konunun tamamı kompozisyonun içindeyse kapalı bir kompozisyondur. Anlatılacak her şey karededir. Bu durum fotoğrafı gören kişilerin başka başka yorumlar yapması yerine fotoğrafçının yorumunun aynısını yapmasını sağlar. Bu neyin fotoğrafı veya bu fotoğrafın ismi ne olmalı sorusunun cevabı birçok kişi için aynıdır.
- Açık Kompozisyon: Konu fotoğraf karesi dışında devam eder. Bu durumda fotoğrafı gören kişilerin başka başka yorumlar yapması sağlanır. Bu neyin fotoğrafı veya bu fotoğrafın ismi ne olmalı sorusunun cevabı birçok kişi için farklıdır. Konu izleyicilerin zihninde tamamlanır.
Ana İlgi Odağı & Yardımcı Unsurlar
Fotoğrafın bir başrol oyuncusu vardır. Elbette tek başına sahne alınabileceği gibi yardımcı oyuncular da olması anlatımı kuvvetlendirir.
Ana İlgi Odağı: Fotoğraflanan konunun kendisidir. Örneğin konu bir meslekse mesleği icra eden kişi ana ilgi odağını oluşturur. Ana ilgi odağı bakılmasını istediğiniz temel objedir. En net o olmalı, en güzel ışığı o almış olmalıdır. Açık seçik bir şekilde ortada olmalıdır.
Yardımcı Unsurlar: Konunun etrafında ve konuyla ilgisi bulunan, konuyu tamamlayan nitelikteki her şey yardımcı unsur olabilir. Burada dikkat edilmesi gereken şey ana ilgi odağından daha baskın olmamaları gerektiğidir. Ana ilgi odağını ezen, onun yerine ilk dikkati kendisine çeken unsurlar yardımcı unsur olmaz ana ilgi odağına dönüşür. Yardımcı unsurlar kompozisyonun diğer unsurları olan sadelik, oranlar gibi alanlarda da uygun olmalıdır.
Altın Oran ve 1/3 Kuralı
Altın oran Fibonacci Sayısına dayanır. Bu sayı 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21 . . . şeklinde devam eden bir dizilimdir. Bu dizilimde her sayı kendisinden önce gelen iki sayının toplamıdır. 21= 8+13, 13= 8+5 şeklinde de ifade edilir. Haliyle bu sayılar daha önemli bir dizilim haline gelir.
Bu dizilimde bir sonraki sayı öncekinin 1.618033… katına denk gelir. Bu prensip hem tabiatta hem sanatta var olduğuna inanılan bir altın oran verir. Ve sanatta bir görsel hesaplama kuralı olarak kullanılır.
Bu oranı ince hesaplar yerine fotoğraf karesini yatay ve dikey olarak 3 eşit parçaya bölerek bu parçaların kesiştiği noktaları kullanırız. Her ne kadar kurala tam uymasa da yaklaşık olarak kurala uygundur. Bu uygulamaya 1/3 kuralı denir.
Bu kuralı uygularken ana ilgi odağınız her neyse onu fotoğraf karesindeki altın noktaya yerleştirin. Eğer bir insan, başka bir canlı veya hareket eden bir cisimse bakış ve hareket yönünü karedeki başka bir altın noktaya doğru gelecek şekilde boş bırakın.
Bu şekilde düzenlenmiş kompozisyonlar fotoğraf karenizi daha anlamlı, daha dinamik, daha dikkat çekici ve daha güçlü yapacaktır.
KOMPOZİSYON ÖGELERİ
Kompozisyonun ögelerini belirli bir sistematik içerisinde incelemek gerekir.
- Belirginlik (Sadelik, Şemalar, Ritim, Uyum, Kontrast, Işık, Perspektif, Doku, Hız Ve Hareket İzlenimi)
- Bütünlük
- Denge
- Oranlar
- Doğrultular Ve Yönler
- Yaşam Ögesi/Dramatik Öge
- Hareket Yönünde Boşluk
1. BELİRGİNLİK
Belirginlik unsurları; Sadelik, Şemalar, Ritim, Uyum, Kontrast, Işık, Perspektif, Doku, Hız ve Hareket İzlenimidir. Bunları ayrı ayrı inceleyecek olursak;
- Sadelik : Ana ilgi odağının görünmesini engelleyen ve gerçek anlamda destekleyen ögeler dışındaki her şeyin kadrajın dışına atılması. Eğer “Bu obje karede olmalı mı olmamalı mı?” sorusu aklınıza geliyorsa onu hemen çıkarın. Şayet gerçekten olması gerekiyorsa bu soru aklınıza gelmeyecektir.
- Şemalar: Grafiksel şekiller, eğriler, çizgiler anlatımı kuvvetlendirir. Konuda yer almaları veya konunun bu unsurların tam üzerine oturması anlatımı çok güçlü kılar. Bunların en önemlisi Diyagonal Çizgidir.
Diyagonal Çizgi: Dikdörtgenin bir köşesinden diğer köşesine doğru uzanan çizgidir. Biz bir köşeden başlayan ve diğer köşeye doğru uzanan çizgi şeklinde kullanabiliriz. Bu çizgi bulunduğumuz hemen her ortamda vardır. Duvar ve zemin arasındaki çizdi, kaldırım kenarı, yol kenarı, ırmak, göl veya deniz kıyısı gibi düşünülebilir.
- Ritim: Ritim müzikte olduğu gibi görsel sanatlarda da bir unsurdur. Birbirini tekrar eden her şey ritim oluşturur. Kaldırım taşları, merdiven basamakları, birbiri ardına dizilmiş sütunlar, kemerler, birbiri ardına dizilmiş ağaçlar ve hatta çiçeklerin yaprakları bile ritim oluşturur. Ana ilgi odağını ritmin bir parçası şeklinde kullanabilirsiniz. Ancak ritmi bozan bir unsur olarak kullanırsanız çok daha etkili olacaktır.
- Uyum: Birbiri ile sayı, hareket yönü, biçim, şekil gibi açılardan uyumlu olan nesnelerin bir araya getirilmesidir.
- Kontrast: Kontrast zıtlıkların genel adıdır. Bunun fotoğrafta vurgulanması etkili bir mesaj oluşturur. Çeşitli kontrast kullanım biçimleri vardır. Büyüklük-Küçüklük Kontrastı, Hareketlilik-Durağanlık Kontrastı, Biçim Kontrastı, Renk Kontrastı, İçerik Kontrastı vs. Zıtlıkların varlığı birçok şeyin düşünülmesine neden olur. İnsanları sorgulamaya teşvik eder. Eleştirel konuları fotoğraflamak için mükemmel seçimdir.
- Işık: Işık kaynağının kendisi konu olabileceği gibi, ışık huzmeleri veya ışığın sert kuvveti fotoğraf kompozisyonunda bir unsur olarak kullanılır.
- Perspektif: Tabiatın bir kuralıdır perspektif. Uzaktaki cisimler yakındakilerden daha küçük gözükür. Bu durum yolların uzakta birleşiyor gibi görünmesini sağlar. Bu olgu fotoğraf karesine bir derinlik katar, onu üç boyutlu şekilde izlememize destek olur. Varlığı kompozisyonu güçlendirir.
- Doku: Bir bütündür. Bilimde hücreler dokuları, dokular organları, organlar sistemleri, sistemler organizmayı oluşturur. Doku kendisini oluşturan unsurlar sayesinde tek başına fotoğraflanabileceği gibi oluşturdukları bütünlük kullanılır. Kimi zaman bir fondur doku. Doku mikro olabileceği gibi makro da olabilir. Örneğin çimen dokusu, saç dokusu olabileceği gibi orman dokusu, şehir dokusu, köy dokusu vardır. Dokular aynı zamanda yüzeyler oluşturduğu için fotoğrafın ihtiyaç duyduğu zeminleri de sağlar.
- Hız ve hareket izlenimi: Eğer bir konu hareketli ise onun hareketini belirgin hale getirmek gerekir. Son hız giden bir Formula arabasını 1/4000 perde hızında fotoğraflarsanız pistin ortasında duruyor gibi gözükecektir. Bunun yerine hareketini belirgin hale getirmek gerekir. Bunun için Pan veya Blur uzun pozlama teknikleri kullanılabileceği gibi onu havada dondurarak kısa pozlama ile bunu yapabilirsiniz. Her durumda amaç hareketi belirgin hale getirmektir.
2 .BÜTÜNLÜK
Fotoğraf karesindeki ögelerin bir bütünlük içerisinde bulunmasıdır. Bu sayede anlatım daha güçlü olacaktır. Bütünlüğü bozan unsurların varlığı anlatımı bozar, konunun anlaşılırlığını azaltır, dikkati dağıtır ve mesajı vermemizi engeller. Konuyla ilgisi olmayan şeylerin varlığı istenmez. Kural bütün ilgili unsurların konu etrafında sıralanmasıdır.
3. DENGE
Ana ilgi odağı ile yardımcı unsurların boyut, renk, kontrast, biçim, ton, sayı gibi kavramlar arasında denge kurulmasıdır. Simetrik ve asimetrik denge kurulur.
4. YAŞAM ÖGESİ/DRAMATİK ÖGE
Fotoğrafta bir insanın veya başka bir canlının olmasının birçok etkisi vardır. İnsanın olması, veya insana dair bir eşyanın varlığı yaşamın olduğu anlatımını sağlar. Bu durum izleyicinin kendisini konunun içinde bulmasını sağlar. Empati yapma imkanı sağlar.
Aynı zamanda yaşam unsuru büyüklüğü de gözler önüne serer. Örneğin bir şelalenin veya büyük bir ağacın yanında bir insanın varlığı izleyicinin şelalenin ne kadar yüksek, ağacın ne kadar büyük olduğunu anlamasını sağlar.
5. BAKIŞ ve HAREKET YÖNÜNDE BOŞLUK
Bu kural çok önemli bir kuraldır. Altın oran ile birlikte çalışır. Fotoğraf karesinde ortalanmamış nesnelerin neresinde boşluk bırakılacağına karar vermemizi sağlar. Bu durumda boşluğu cismin hareket edeceği yöne bırakmak gerekir. Hareketsiz konularda bedenin ön tarafının geldiği yöne veya başın ve gözlerin baktığı yöne vermek mantıklıdır.
Geleceği olan kişilerin yaşama hakkına saygı olarak ön kısmında boşluk olmalıdır. Geçmişi çok uzun olan kişilerin hem geçmişlerine saygı göstermek hem kareden çıkıp gitmek üzere olduklarını yani hayatın son demlerinde olduklarını belirtmek için arkalarında boşluk olmalıdır. Örneğin bir çocuğun ya da genç bir insanın önünde boşluk olur. Ama yaşlı biri için boşluk arkaya hayatı boyunca kullandığı bir eşya veya çalıştığı, yaşadığı yer konarak gerçekleştirilir.
KOMPOZİSYON GENEL TAVSİYELER
- Mümkün olduğunca sade,
- Mümkün olduğunca duygu yüklü,
- Karmaşa ve gereksiz kalabalıktan uzak,
- Aşırılık ve yapaylıktan uzak,
- Evinin veya iş yerinin duvarında görmek isteyeceğin kadar başarılı,
- Başkaları için değil kendi iç dünyan için bir şeyler kazandıracak nitelikte,
- Beğendirme kaygısı duymadan çekilen,
- Geleceğe bir demet ışık bırakacak kadar tarihsel,
- Bakmak istemeyenlere bakmayı, görmek istemeyenlere görmeyi öğretecek kadar anlamlı olduğu sürece mükemmeldir.