

İSTANBUL


Amnion sıvı fazlalığı ve azlığı (polihidramnios ve olgohidramnios)


Amnion sıvısı nereden gelir?
İlk trimesterde yani gebeliğin ilk 3 ayında amnion sıvısı annenin kanının sıvı kısmından süzülerek gebelik kesesi içinde birikir. Gebelik büyüdükçe bebeğin cildinden süzülen vücut sıvıları da önemli katkı sağlar. 2. trimesterde yani gebeliğin 2. 3 ayında amnion sıvısının önemli bir kısmını artık bebeğin idrarı oluşturur. Anne karnında bebek aynı zamanda bu suyu yutar, mide ve barsaklar yoluyla emilen bu sıvı bebeğin kanına karışır. Daha sonra bebek böbrekleri vasıtasıyla idrar yapar ve böylece tekrar amnion sıvısına katılır. Ancak bu idrarda üre bulunmaz. Amnion sıvısının diğer önemli kaynakları bebeğin eşinin (plasenta) bebek tarafındaki yüzü, bebeğin akciğerlerinden ve göbek kordonundan süzülen vücut sıvılarıdır.
Gebelik boyunca amniotik sıvı nasıl değişir?
20. haftada ortalama hacim 500 ml’dir. 3. trimesterin başında yani gebeliğin son 3 ayının başında bu 700 ml’ye kadar çıkar. 28-32 haftalarda 1000 ml kadar olur. Miad gebelik (9 ay 10 gün veya 37-40 haftalık gebelik) hacim ortalama 800 ml’ye düşer. Miad aşımı yani 42 haftalığı geçen gebelerde hacim tekrar düşer.
Amnion sıvısı fazlalığı (polihidramnios) veya azlığı (oligohidramnios) ne gibi sakıncaları vardır?
Bebekte ciddi sıkıntılara yol açabilir.
Polihidramnios nedir?
Bol miktarda amnion sıvısını gösterir. Miad gebelikte amnion sıvısının 2000 ml’den fazla olması bu kritere uyar.
Teşhiste ultrasonda neye dikkat edilir?
Polihidramniosta ultrasonografik ilk belirti fetal yapıların çok kolay ve net olarak görülmesidir. Çok ciddi polhidramnios vakalarında bebek ultrasonun görüş alanının dışına çıktığından hiç görülemeyebilir. Annenin karnı 4 bölüme ayrılır, her bir bölümde dik olarak ölçülen amnion sıvı alanlarının toplamının 20 cm (200 ml’den fazla olması polihidramnios kabul edilir.
Ciddi polihidramnios ile konjenital (doğuştan) ve kromozomal anomaliler arasında ilişki nedir?
Doğuştan anomali bu gebeliklerin 2/3’ünde görülür ve % 10 vakada karyotip incelemesinde kromozomal anomali gösterilir.
Polihidramnioslu gebelerde en çok hangi organlar anormaldir?
En yaygın anomaliler merkezi sinir sistemi ve mide-barsak sisteminde görülür. Kalpte ritm bozukluğu ve kalp-damar anomalileri de sık görülür. Bu grupta kas-iskelet ve üreme sisteminde ve idrar yollarında anormallikler de sık görülür.
Polihidramniosa özel anomaliler nelerdir?
Polidramniosla ilgili en sık görülen merkezi sinir sistemi anomalisi anensefali yani bebeğin beyininin gelişmemesidir. Yarık damak ve boyun kitleleri de normal yutma fonksiyonunu bozarak polihidramniosa neden olabilir. Mide-barsak sistemindeki organların eksikliği ve gelişme bozukluğu da polihidramnios ile sonuçlanır. Tanatoforik cücelik ve akondroplazi denen ve kısa boyla seyreden kas-iskelet sistemi anomalileri de polihidramnios yapar.
Annedeki hastalıklar polhidramniosa sebep olur mu?
Gebelikte Diabet (Gizli Şeker) , myotonik distrofi denen bir çeşit kas hastalığı, etkilenmiş RH uyuşmazlığı (etkilenmiş Kan uyuşmazlığı ) polihidramniosa sebep olur. Etkilenmemiş kan uyuşmazlığı polihidramniosa yol açmaz.
Gebelikte polihidramnios ile birlikte görülen doğumsal problemler nelerdir?
Rahim aşırı derecede gergin olduğu için Erken Doğum Tehdidi , erken doğum ve Suların Erken Gelmesi (erken membran rüptürü yani yırtılması=EMR) gibi problemler görülür.
Bu hastalara hangi tedaviler uygulanabilir?
Polihidramniosun altta yatan sebebini çoğu zaman düzeltmek mümkün değildir. Düzenli aralıklarla 500-1000 ml amnion sıvısının boşaltılması denenebilir. Ama çok kısa sürede sıvı tekrar toplanır. Anneye indometazin verilerek amnion sıvısının azalması sağlanabilir. Ancak bu tedavi sırasında bebekte duktus arteriozusun erken kapanma riski vardır.
Oligohidramnios
Oligohidramnios nedir?
Miad gebelikte 500 ml’den daha az amnion sıvısı olması olgohidramnios olarak değerlendirilir. Amniotik sıvı hacmini tam olarak ölçmek mümkün olmadığından, bu tanım pek yararlı değildir.
Olgohidramniosu gösteren kinik bulgular nelerdir?
Annenin karın muayenesinde bebek kısımlarının kolay ele gelmesi veya ultrasonda bebeğin net olarak görülememesi
Ultrasonografide oligohidramniosu tanımlamak için ne yapılır?
Tecrübeli ultrason kullanıcısı olan hekimler göz alışkanlığı ile karar verilebilirler. Anne karnı 4 kadrana bölünür. Dik olarak ölçülen amnion sıvısı alanlarının toplamının 5 cm’den düşük olması oligohidramnios olarak kabul edilir.
Oligohidramnioslu gebelerde gebelik sonucu nasıl etkilenir?
Oligohidramnios altta yatan anneye ya da bebeğe ait ciddi bir hastalığın belirtisidir. Konjenital (doğuştan) ve kromozomal anomaliler, rahim içi Gelişme Geriliği , Suların Erken Gelmesi (erken membran rüptürü=EMR) ve postmatürite yani miad aşımı (Günaşımı Gebelik ) olan gebelikler oligohidramniosa neden olurlar.
En çok hangi doğuştan anomaliler görülür?
Çift taraflı böbrek yokluğu ve displazik multikistik böbrek ve infantil polkistik böbrek hastalığı gibi böbrek hastalıkları en sık görülen gruptur. İdrar yollarında tıkanma yapan hastalıklarda oligohidramniosa neden olur.
Oligohidramnios ve rahim içi Gelişme Geriliği arasında ne gibi bir ilişki vardır?
Asimetrik gelişme geriliğinin yani bebeğin başının normal gelişimini sürdürüp diğer kısımların ultrasonografik ölçümlerinin geri kalması daha çok uteroplasetal yetmezliği (yani anneden bebeğe bir anlamda daha az kan gitmesi) düşündürür. Bu tür bebeklerde böbreklere de az kan gittiği için bebek az idrar yapar, bu da amnion mayi azlığına yani oligohidramniosa neden olur.
Gelişme geriliği simetrik ise yani bebeğin başı da dahil olmak üzere tüm organların gelişimi geri ise, bu daha çok kromozomal anomalileri düşündürür.
Oligohidramnoslu gebelerde bebekte pulmoner hipoplazi yani akciğerin az gelişmesi niçin sık görülür?
Akciğerlerin normal gelişimi bebeğin akciğerlerinin amniotik sıvı ile dolmasına bağlıdır. Bu nedenle bu bebeklerde akciğer gelişimi normal olmaz.

