Epilepsi (SARA)
Epilepsi, halk arasında sara hastalığı olarak bilinmektedir. Beyinde ani ve anormal elektrik deşarjına bağlı olarak duyu, hareket, algılama, bilinç ya da davranış değişikliklerine neden olan kronik, tekrarlayıcı nöbetler olarak tanımlanmaktadır. Epilepsi sık rastlanan ve sonuçları insan hayatı ve yaşam kalitesini etkileyen önemli bir nörolojik (sinirsel) hastalıktır.
NEDENLERİ:
Epilepsi primer ya da sekonder (bir başka hastalığın semptomu) olarak ortaya çıkabilir. Primer epilepsilerin çoğunun nedeni bilinmez, kalıtımsal olduğu düşünülür. Nedeninde yer alan etmenler; doğum travmaları, beyin tümörleri, beyin damar hastalıkları, santral sinir sistemi enfeksiyonları, metabolik hastalıklar, endokrin bozukluklar, akut ateş ve kafa travmalarıdır.
Belirti ve Bulgular:
Epilepsinin belirti ve bulguların şekli değişiklik gösterir. Epilepside en önemli belirti ve bulgu, tekrarlayan nöbetlerdir. Bazı hastalarda gözlerin dalması, bir yere bakakalma gibi olan nöbetler, bazılarında çok şiddetli kasılmalarla havale geçirmeye kadar gidebilir. Bazı hastalar nöbetlerin geleceğini anlayabilirler. Bir koku, farklı bir duyu veya duygusal değişiklikler (aura) nöbetten önce kendini gösterebilir.
Tedavi:
Tıbbi ve cerrahi olmak üzere iki yöntemle tedavi edilmektedir. Tedavide amaç, nöbete neden olan faktörleri ortadan kaldırarak nöbetlerin önlenmesidir. Bunun olanaksız olduğu durumlarda amaç nöbetin sayısını azaltıp şiddetini hafifletmektir.
Epilepsi Nöbetinde Neler Yapılmalı?
- Bir kişi yanınızda epilepsi nöbeti geçirirse öncelikle sakin olunmalıdır.
- Hastanın yanından ayrılmadan yardım istenmelidir.
- Hastanın hareketlerini durdurmayın ve/veya engellemeyin.
- Hastayı güvenli bir yere yatırın veya alın.
- Ucu sivri veya sert eşyalardan hastayı uzaklaştırarak hastayı koruyun.
- Sıkı giysilerini gevşetin (kravat, kemer gibi) takıyorsa gözlüğünü çıkarın.
- Sabit ve rahat olacak bir şekilde hastayı bir tarafa yatırıp, tükürüğünün dışarı akmasını sağlayın.
- Nöbet geçiren birinin asla ağzına bir şey sokmaya ve koymaya (dişlerini sıkıyorsa açmaya ve su vermeye) çalışmayın.
- Çene ile ilgili zorlayıcı hareketler zararlıdır.
- Nöbet sırasında ilaç vermeyin.
- Nöbetin geçmesi için soğan kolonya vb. şeyler koklatmayın.
- Nöbetin bitmesini bekleyin.
- Nöbet sonrasında kişi yorgun ve ne yaptığını bilemez haldedir.
- Dolayısıyla bu aşamada elinizden geldiğince sakin ve güven verici olun.
- Nöbet esnasında gözlediğiniz her durumla ilgili bilgiler hem hastaya hem de sağlık çalışanına yardımcı olacaktır.
Sağlıklı ve güzel günler geçirmeniz dileğiyle vesselam.
Musab BAYTAR