Gebeliğin 9. haftasına kadar mide bulantısı gibi erken gebelik belirtilerinin üstesinden gelebildiğiniz için kendinizi tebrik etmelisiniz. Erken gebelik belirtileri bu haftalarda zirvede olabilir. Bunun nedeni gebelik hormonu olan insan koryonik gonadotropinin (hCG) en yüksek seviyelerde olmasıdır.
Bu hafta sizi ve bebeğinizi neler bekliyor?
İçindekiler
Siz
Gebeliğin 9. haftasında size dışarıdan bakan insanlar için hala gebe olduğunuz fark edilmeyebilir. Ancak gebelik hormonu seviyeniz artıyor ve buna bağlı olarak gebelik belirtileriniz şiddetleniyor.
Erken gebelik belirtileriniz muhtemelen şiddet açısından en üst seviyededir. Yiyeceklere karşı anlamsız arzularınız veya anlamsız tiksintileriniz olabilir. Ruh haliniz tahmin edilemeyecek hızda değişkenlik gösterebilir.
Gebelikte değişen hormonlar ve karın gölgenizdeki belli belirsiz büyüme kıyafetlerinizin dar gelmesine neden olabilir.
Memeleriniz daha dolgun ve meme uçlarınızdaki koyu renkli alan (areola) koyulaşmaya devam ediyor. Bebeğinize besin taşımak için kan hacminiz arttıkça damarlarınızın daha belirgin olduğunu fark edebilirsiniz.
Bebeğiniz
- Gebeliğin 9. haftasında ortalama bir fetüs 2.3 cm baş-popo uzunluğuna ve 2 gram ağırlığa sahiptir.
- Gebeliğin 9. haftasında bebeğinizi yeşil zeytin veya üzüm tanesi büyüklüğünde hayal edebilirsiniz.
- Bebeğiniz büyüyor: Kollar, ayak parmakları, göz kapakları ve kulaklar gibi ana organları da gelişiyor.
- Bebeğinizin hareketlerini hissedebilmeniz için henüz çok erken. Siz hareketlerini hissedemeseniz de bebeğiniz her geçen gün daha da aktif hale geliyor. Elde tutulan bir Doppler ultrasonda kalp atışının tespit edilmesi mümkün olabilir.
İkiz bebek gelişimi
Eğer bu hafta ultrason yaptırırsanız, çoğul gebelik tespit edilebilir. 9. haftada yapılan ultrasonda ikiz ve üçüz gibi çoğul gebelikler tespit edilebilir.
Birden fazla bebek taşıyan gebeler, genelde, yalnızca bir bebek taşıyan gebelere nazaran daha şiddetli gebelik semptomlarına sahiptir. Ayrıca çoğul gebeliklerde komplikasyon gelişme riski daha yüksektir.
- Anemi
- Gebelik hipertansiyonu
- Preeklampsi
- Erken doğum
- Gebelik kolestazı
- İntrauterin gelişme geriliği, fetal gelişme geriliği, bebeğin anne karnında yetersiz gelişimi
- İkizden ikize transfüzyon sendromu; bir bebeğin diğerinden daha fazla kan alması
- Vajinal kanama
Hiperemezis gravidarum belirtisi olabileceğinden, şiddetli mide bulantılarınız varsa doktorunuza belirtin.
9 haftalık gebelik belirtileri
Gebeliğinizin başlangıcından beri yaşadığınız belirti ve semptomlar muhtemelen bu hafta da devam eder. Üstelik bu belirtiler biraz daha şiddetlenebilir.
Gebeliğin 9. haftasında yaşayabileceğiniz bazı belirtiler:
- Bulantı ve kusma
- Sık idrara çıkma
- Memelerde karıncalanma hissi, ağrı
- Yorgunluk
- Baş dönmesi
- Sinirlilik veya beklenmedik duygular
- Göğüste ağrılı yanma hissi
- Mide ekşimesi
- Artan açlık hissi
- Yemeklere karşı seçicilik
- Kabızlık
Bu belirtilerin sizi yorduğunu ve eğlenceli olmadıklarını biliyoruz. Ancak birkaç hafta sonra bu belirtiler hafifleyecek. Sabırlı olmalısınız. Ayrıca erken gebelik belirtilerinizi hafifletmek için şu yöntemleri uygulayabilirsiniz:
- Hassas, ağrılı ve büyüyen memeleriniz hamile sütyeni edinin. Sporcu sütyenleri de yardımcı olabilir.
- Mide ekşimesini azaltmak için sık sık ve az az yemelisiniz. Ayrıca yemeklerinizden yağı ve baharatı da azaltabilirsiniz. Özellikle kalitesiz yağlar ve acı baharat mide ekşimesi şikayetinizi arttırır. Ayrıca lif içeriği zengin sebze, meyve, tahıl ve baklagiller sindirim sisteminizi rahatlatır ve kabızlıktan korur.
- Vücudunuzda dolaşan kan hacmi artıyor ve kalbiniz daha güçlü çalışmak zorunda. Ansızın ayağa kalkmak gibi ani hareketler kalbinizin zaten artmış iş yükünü daha da arttırır. Bu da baygınlık, baş dönmesi bayılmalara neden olabilir. Ani hareketlerden kaçının. Ayağa kalkacaksanız bunu yavaş ve temkinli yapın.
- Gebelerin çay, kahve, kola, çikolata ve enerji içeceği gibi kafein içeren besinleri belli bir miktarın üzerinde tüketmemesi gerekir. Fazla miktarda kafein tüketmek bebeklerde gelişim problemlerine neden olabilmektedir.
Bilinmesi gerekenler
Muhtemelen şu ana kadar bir kadın doğum uzmanına göründünüz. Eğer bunu henüz yapmadıysanız sormak istediğiniz soruların listesini hazırlayın ve bir kadın doğum uzmanına görünün. Şu soruları sormak isteyebilirsiniz:
- Ne kadar folik asit almalıyım?
- Ne kadar omega-3 almalıyım?
- Ne kadar multivitamin almalıyım?
- Ne kadar ve ne zamana kadar spor yapabilirim?
Mide bulantıları nedeniyle yemek yemekte zorlanabilirsiniz. Mümkün olduğu kadar lif içeriğinden zengin besinleri, yüksek karbonhidratlı ve yüksek proteinli besinlerle birlikte tüketmeye çalışın. Az az ve sık sık yiyin.
- Süt, yoğurt, peynir, yumurta, balık ve et güzel protein kaynaklarıdır.
- Makarna, pirinç, ekmek ve diğer hamur işi besinler güzel karbonhidrat kaynaklarıdır.
- Sebze, meyve ve tahıllar güzel lif kaynaklarıdır.
Sigara içiyorsanız veya nikotin içeren herhangi bir ürünü kullanıyorsanız, mutlaka bırakmalısınız. Gebelik süresince sigara içmek, aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli sağlık sorunların riskinin artmasına neden olur (1):
- Düşük
- Plasenta sorunları
- Erken doğum
- Düşük doğum ağırlığı
- Ani bebek ölüm sendromu (SIDS)
- Venöz tromboembolizm (pıhtılaşma)
- Kalp kusurları, yarık dudak veya damak ve diğer doğum anormallikleri
Gebeliğinizin bu aşamasında bebeğiniz için yapabileceğiniz en iyi şeylerden biri sağlıklı ve dengeli beslenmektir. İşte iyi şeyler hakkında bilgi vermek için bazı ipuçları:
- Az pişmiş et, balık veya yumurta yemekten kaçının. Tüm şarküteri etlerinden kaçının.
- Bütün sebze ve meyveleri yemeden önce iyice yıkayın. Yapraklı sebzeleri (maydanoz ve nane gibi) yıkamak zor olabilir, sirkeli suda bekletebilirsiniz.
- Kılıç balığı, köpek balığı ve kral uskumru gibi yüksek cıva içerebilen balıklarından kaçının. Civa taşıma riski düşük olan balıklar elbette son derece sağlıklıdır ve haftada 3 öğüne kadar balık yemeyi alışkanlık haline getirebilirsiniz. Balıklar omega-3 yağ asitleri bakımından son derece zengindir. Doktorunuz DHA ve EPA içeren omega-3 takviyeleri almanızı önerebilir.
- Folik asit ve multivitaminler dahil tüm besin takviyeleri için doktorunuzun tavsiyelerine uyun.
- Amerikan Kadın Doğum Uzmanları ve Jinekologlar Koleji (ACOG); hamile kadınların bir günde toplam 200 mg’dan fazla kafein tüketmemelerini önerir (2). Türk kahvesi, filtre kahve, diğer kahveler, siyah çay, bitter çikolata ve kola bol miktarda kafein içerir. Günlük tükettiğiniz kafein miktarını sınırlayın.
- Asla alkol kullanmayın. Bir gebenin kullanabileceği güvenli alkol miktarı yoktur. Gebenin alkol alması bebekte; düşük, ölü doğum veya fetal alkol spektrum bozukluklarına neden olabilir.
Koryon villus örneklemesi
Koryon villus örneklemesi (CVS: Chorionic Villus Sampling) bebeğin kromozom yapısını ve varsa genetik rahatsızlıklarını inceler. Bu test ile Down Sendromunun yanı sıra, Edward Patten Sendromu, Turner Sendromu, Klinefelter sendromu gibi başka sağlık problemleri de tespit edilebilmektedir.
Koryon villus örneklemesi (CVS) testi gebeliğin 9 ila 14. haftaları arasında rahim ağzı yolundan girilerek yapılmaktadır. Buna “transvajinal yöntem” adı verilmektedir. Kanula adı verilen ince tüp vajina ağzından sokularak plasentaya ulaşılır ve örnek parça alınması işlemi tamamlanır.
Anne karnından ince bir iğne girilerek uygulanması ise gebeliğin 11. haftası itibari ile yapılabilmektedir. Bu yönteme ise “transabdominal yöntem” adı verilir. Bu yöntemde anne karnından iğne ile girilerek plasentaya ulaşılır ve örnek parça alınır.
Acil durumlar!
İlk üç aylık dönemde aşağıdaki belirtilerden herhangi biri meydana gelirse mutlaka doktorunuza belirtin!
- Kanama veya kramp
- Artan vajinal akıntı
- Vajinal koku
- 38°C üzerine çıkan ateş
- Titreme
- İdrar yaparken yanma ve ağrı
- Karnınızda veya pelvisinizde ağrı
- Herhangi bir depresyon veya anksiyete belirtisi
Şiddetli mide bulantısı ve kusmaya ek olarak eğer aşağıdakilerden bazılarını da yaşıyorsanız en kısa sürede bir doktora danışın.
- Kilo kaybı
- Yiyecek ve içecekleri sindiremeyecek kadar çok kusma, beslenememe!
- Kan kusma
- Baygınlık, bayılma
- Baş dönmesi
- Azalmış idrar miktarı
- Kalbin hızlı atması, çarpıntı
- Sık tekrarlayan baş ağrısı
- Kafa karışıklığı, sersemlik, dengede duramama
Gebeliğin 9. haftasında bir önceki haftaya nazaran pek farklı bir durum hissetmemiş olmanız muhtemeldir. Ancak bebeğiniz neredeyse tamamen minyatür bir şekilde gelişmiştir ve büyümeye devam etmeye hazırdır.
Soru Cevap
Yaklaşık bir yeşil zeytin büyüklüğünde olan ve tahminen 2 gram ağırlığındaki fetusun cinsiyetinin ultrason ile belirlenebilmesi için henüz çok erken. Üstelik bu minik fetus “C” harfi şeklinde duruyor.
Gebeliğin 9.haftası tıbbi gebelik takvimine göre, 2 aylık gebeliğin son günleri ve 3 aylık gebeliğin ilk günleri anlamına gelir. Gebeliğin 9. haftası 7 gün sürecek ve bunun ilk 4 günü gebeliğin 2. ayının sonlarına, son 3 günü ise 3. ayın ilk günlerine denk geliyor.
Gebeliğin 9. haftasında ortalama bir fetüs 2.3 cm baş-pop uzunluğuna ve 2 gram ağırlığa sahiptir. Bu haftalarda “C” harfi şeklinde duran bebeğinizi zeytin büyüklüğünde hayal edebilirsiniz. Bu kadar küçük bir fetüsün hareketlerini henüz hissetmek pek mümkün değildir. Karnınızda hareketli bir şeyler hissediyor olabilirsiniz ancak bunun bağırsak gazı mı yoksa bebeğin hareketleri mi olduğu ayrımını yapabilmek pek mümkün değildir.