Melanom en tehlikeli deri kanseri türüdür. Melanosit adı verilen deri hücrelerindeki değişiklik sonucu ortaya çıkar. Normal deri üzerinde veya benlerden gelişebilir.
4 tipi bulunur;
- Yüzeyel yayılan melanom:
En sık görülür. Değişik tonlarda kahverengi-siyah renge sahip, asimetrik görünümlüdür.
- Nodüler melanom:
Deriden kabarık, koyu, siyah-mavi veya mavi-kırmızı renktedir.
- Lentigo malign melanom:
Daha çok ileri yaşlarda ortaya çıkar, güneş hasarlı deride sıktır.
- Akral lentijinöz melanom:
En nadir formdur. Avuç içi, ayak tabanı, tırnak altında sık görülür.
Nadir olarak melanomlar ağız içinde, gözde de ortaya çıkabilirler. Muayene sırasında bu alanlar ve genital bölge de incelenmelidir.
Melanom sıklığı hızla artmaktadır. Yaşla birlikte artış gösterse de gençlerde de sık görülen bir deri kanseridir.
Açık tenliler, açık renk gözlüler, sarı-kızıl saçlılar, güneşli veya dağlık bölgelerde yaşayanlar, mesleği gereği güneş altında çalışanlar, çocukluğunda bir veya daha fazla ciddi güneş yanığı geçirenler, ailesinde melanom bulunanlar, özel bazı tip benleri bulunanlar, bağışıklık sistemi baskılanmış olanlar daha fazla risk altındadırlar.
ABCDE sistemi melanom belirtileri hatırlamamıza yardımcıdır.
- Asimetri
- Borders = Sınırlar (düzensiz olmalı)
- Color = Renk (alacalı olmalı)
- Diameter = Çap (genellikle 6mm’den büyük)
- Evolution = Var olan benin görünümünün değişmesi
Melanom için erken tanı hayat kurtarıcıdır. Her yıl dermatolojik kontrol yaptırılmalı, her ay kişi cildini ayna karşısında kendisi izlemelidir. En ufak bir renkli oluşum, benlerden birinde değişiklik görülürse hemen bir dermatoloğa başvurulmalıdır.
Dermatolojik muayene sırasında ben haritası çıkarılmalı, benler kaydedilerek, sonraki ziyarette değişiklikler kıyaslanarak gözlenmelidir. Şüpheli lezyonlar cerrahi olarak çıkarılmalıdır.
En Tehlikeli Deri Kanseri
Benlerde değişimler mutlaka kanser gelişimi açısından değerlendirilmelidir:
Asimetri, kenarlarda düzensizlik, renk değişimleri, benin çapında büyüme ve kabarma kanserleşme belirtileri olabilir.
Düzenli izlem melanomda erken tanıyı sağlar. Erken tanı ise yaşam kurtarıcıdır
Riskli kişilerde erken tanı amacıyla, benlerdeki değişimi ayrıntılı olarak gösterebilen dermoskopi cihazı ile izlem önem taşır.