Yulaf Alerjisi Nedir?
Yulaf, bazı insanlarda alerjik reaksiyona neden olan avenin adı verilen bir protein içerir. Ayrıca yulaf gluten içermemesine rağmen, genellikle gluten içeren gıdaların yanında işlenmesi nedeniyle çapraz kontaminasyona neden olur. Bunun sonucunda gluten intoleransı olan kişilerde alerjik reaksiyon yaşanabilir.
Belirtiler
Yulaf alerjisi cildi, bağırsakları ve hava yollarını etkiler. Belirtiler genellikle hafif ile orta şiddette seyreder. Nadirde olsa yaşanan şiddetli gıda alerjileri kontrol altına alınmazsa hayatı tehdit edebilecek anafilaktik şoka yol açar.
Anafilaktik şok belirtileri şunlardır:
- Astım krizine benzeyen hırıltı
- Göğüste sıkışma
- Solunum yollarını tıkayacak şekilde dilin ve boğazın şişmesi
- Soluma esnasında gürültülü nefes alma
- Kan basıncında ani düşüş, bu durum da şoka neden olabilir
- Baş dönmesi
- Çöküş veya bilinç kaybı
Anafilaktik şok alerjene maruz kaldıktan sonraki 1 saat içinde ortaya çıkar. Belirtiler veya semptomlar görüldüğü anda tıbbi yardım istenmelidir.
Anlık gelişen yulaf alerjisi belirtileri ise şunlardır;
- Kurdeşen
- Yüz kızarması
- Dil, ağız ve gözler başta olmak üzere vücudun diğer bölgelerine yayılan kırmızı, kaşıntılı döküntü
- Dudakların, gözlerin veya yüzün hafif şişmesi
- Ağızda ve boğazda kaşıntı
- Gözlerde sulanma
- Burun akıntısı veya burun tıkanıklığı
- Hapşırma
- İshal
- Kusma
- Şişkinlik
- Karın krampları
Çoğu gıda alerjisi semptomları, alerjeni tükettikten 2 saat sonra ortaya çıkar.
Gecikmiş alerjik reaksiyon
Bazen gıda alerjisi semptomlarında gecikme olabilir. Reaksiyonlarda genellikle 4-6 saatlik bir gecikme yaşanır. Gecikmiş belirti ve bulgular şunları içerebilir:
- Egzama
- Kabızlık
- İshal
- İnce bağırsağın şişmesi
- Mide ağrısı
- Ağlama veya sıkıntı hali
Gıda proteinine bağlı enterokolit sendromu, gecikmiş bir gıda alerjisi reaksiyonudur. Bu, bir alerjeni tükettikten yaklaşık 2-6 saat sonra ciddi gastrointestinal semptomlar üretir. Enterokolit sendromu çoğunlukla belirli yiyecekleri ilk kez tüketen veya sütten kesilme sürecinde bebekleri etkiler. Semptomlar ciddi bir viral veya bakteriyel enfeksiyona benzer.
Teşhis
Yulaf alerjisini teşhis etmek için kullanabilecek farklı yöntemler vardır.
Test
Deri prick testi: Deriye iğne aracılığıyla az miktarda seyreltilmiş alerjen enjekte edilir. Reaksiyonlar gözlemlenerek tanı konur.
Kan testi: Deri prick testi yapmak mümkün değilse, kan testi yapabilir. Ancak bu testler alerjilerin tanımlanmasında cilt testlerinden daha az duyarlıdır.
Yama testi: Gecikmiş gıda alerjilerini tanımlamaya yardımcı olabilir. Yamaya az miktarda alerjen uygulanır. Kişi, deride reaksiyona neden olup olmadığını görmek için yamayı 48 saat boyunca cildinde tutar.
Eliminasyon Diyet
Yulaf bazlı gıdaların ve ürünlerin belli bir süre tüketilmemesi sonucunda semptomların iyileşip iyileşmediğini görmek için önerilir. Semptomlar düzelirse, kişinin yulaf alerjisi olması muhtemeldir.
Oral Gıda Testi
Uzman kontrolü altında, alerjenin herhangi bir reaksiyona neden olup olmadığını görmek için kişi yulafın yenmesi ile yapılır. Miktarı yavaş yavaş artırılır ve reaksiyonlar takip edilir.
Tedavi
Yulaf alerjisi olan herkes, yulaf ve yulaf bazlı ürünler tüketmekten kaçınmalıdır. Çapraz kontaminasyonu kontrol etmek için ürün etiketlerinde “yulaf içerebilir” veya “yulaf malzemeleri kullanan bir tesiste üretilen” ifadelerine dikkat etmelidir.
Alerjik reaksiyonun semptomlarını hafifletmeye yardımcı olmak için antihistaminikler gibi ilaçları reçete edilebilir. Ayrıca vücuda adrenalin veren epinefrin oto-enjektörü de reçete edilebilir.
Şiddetli alerjik reaksiyonlarda epinefrin oto-enjektörlerini kullanmak ve derhal hastaneye başvurmak gerekir.