Özellikle yeni ebeveynlerin oldukça sıkıntı çektiği bir durum olabiliyor. Bazen çocukları disiplinli hale getirmek oldukça zorlaşıyor ya da başarısızlığa uğruyor. Bu yazımızda farklı yaş grubundaki çocuklarınızı nasıl disiplin edeceğinize dair bazı bilgileri sizlerle paylaşıyoruz.
Disiplin Nedir? Disiplin, çocukların kurallara uymalarını öğretme ve olumlu davranışlarda bulunma yöntemidir. Hangi davranış tiplerinin kabul edilebilir olduğunu ve hangi türlerin kullanılmadığını bilmeleri gerekiyor. Sınırlar, cezalar ve ödüller disiplin içinde yer alır. Ebeveynlerin çocukları disipline etmek için sabırlı ve esnek olması gerekir.
Küçük Çocukları Disipline Etmek (2 Ve 6 Yaş Arası)
Küçük çocuklar fiziksel, bilişsel ve duygusal gelişmelere sahiptir. Bu dönemde çocuklar güçlenir. Nasıl düşünüleceğini, davranma nedenlerini ve duygularını nasıl yöneteceklerini öğrenecekler. Basit konuşmalar ve kararlar vermeyi öğrenirler. Bu nedenle ebeveynlerin evde çocuklarını disiplinli olması için nazik ve sabırlı olmaları gerekiyor.
- Çocuklarınızla oynamak için zaman ayırın. Çocuklarınızla oynarken dikkat edin. İstekler yerine onlara sınırlı seçenekler verin. Örneğin: “Kitabın üzerine çizmek ister misiniz, yoksa tahtaya çizmek ister misiniz?”
- Çocuklarınızın etrafı dağıtmasını engellemek için, sizinle birlikte çalışmaya dahil etmelerini sağlayın. Yemek yaparken bile, çocukların basit görevlerde size yardımcı olmasına izin verin. Birlikte ilginç anılarınız da olabilir.
- Her şey hakkında olumlu ve spesifik olun. Örneğin masada duran kitaplardan birini istediğinizde detaylı bilgi vererek onu getirmesini isteyin. “Mavi kapaklı üzerinde kelebek olan kitabı getir.” şeklinde.
- Bazen, çocuklarınızı teşvik etmek sizin için yararlıdır. Sadece “iyi” veya “kötü” laflarını kullanmakla kalmayın. Örneğin: “Sen iyi bir kızsın” demek yerine “Arkadaşına ödevinde yardım ettin. Bu çok güzeldi! ” şeklinde cümleler kullanın.
- Çocukları disipline etmek ve nasıl hissettiğinizi göstermek için yüz ifadeleri ve beden dili kullanmak yararlıdır. Çocuklar davranışlarının sizi mutlu, üzgün ya da öfkeli yaptıklarını bilir. Çocuğunuzu uygun şekilde davranırsa teşvik etmeyi unutmayın. Kötü davranışlar azalmaya eğilimlidir.
- Çocukları disipline etmek için kendi kararlarını vermelerine izin vermelisiniz. Çocuklara mümkün olan en kısa sürede kendi kararlarını verme fırsatı vermek önemlidir. Yani “Elma ye!” demek yerine sınırlı seçenekler sunarak “Elma mı yemek istersiz muz mu?” şeklinde sorular yöneltin. Seçenekler sınırlı olmalı!
- Küçük çocuklar yetişkinlerden daha az sabırlı olma eğilimindedir. Çoğunlukla ihtiyaçlarını derhal karşılanmalarını isterler. Ebeveynlere, çocuklarını sabrını artıracak faaliyetlere katılmaları konusunda teşvik etmeleri önerilir. Bir ağaç tohumunu dikmek ve büyümesini izlemek gibi…
- Çocukları disipline etmek için, ebeveynlerin küçük çocuklarına empati öğretmesi önemlidir. Yakalamak için birçok doğal fırsat var. Örneğin, çocuğunuzun favori pastasını arkadaşıyla paylaştığını görüyorsanız, şöyle deyin: “Böyle davrandığınız zaman gurur duyuyorum. Bak, arkadaşını da mutlu ettin.” Bu sayede çocuğunuz iyi davranışların diğer insanları nasıl etkilediğini anlayacaktır.
Okul Çağındaki Çocukları Disipline Etmek (6 Ve 10 Yaş Arası)
Okul çağındaki çocuklar (6-10 yaş arası) fiziksel, duygusal ve entelektüel gelişmelere sahiptir. Kas kuvveti hızla gelişir. Futbol oynamak gibi pek çok karmaşık beceri geliştiriliyor. Düşünme şekilleri daha mantıklı hale geliyor, bu da onlara net kararlar verebilmelerini sağlıyor. Ancak doğru kararları vermek için hala ebeveynlerinin yardımına ihtiyaç duyarlar.
- Çocuklarınızı evde ve okulda disipline etmek için sınırlar koymalısınız. Çocuğunuz 4 saat oyun oynamak yerine 2 saat oynama hakkı olduğunu belirtin. Uzmanlar sınırların makul limirlere dayanması gerektiğini belirtmektedir. Belki daha büyük çocuklarınız için bu sınırları birlikte belirleyebilirsiniz. kuralların çiğnenmesi durumunda cezalar açıkça belirtilmeli. Ayrıca uyarı yapmanız gerekirse bu ilk ve son defa olmalıdır. Ceza uygulamak yerine sürekli uyarı yapmamalısınız.
- Çocukları nasıl disipline edeceğimizle ilgili en önemli şey: ebeveynlerin iyi bir modda olması. Günlük davranışlarınız, çocuklarınızın davranışları üzerinde büyük etkilere neden olacaktır. Örneğin, kirli bulaşıkları lavaboya koymak, eve geldiğinizde ceketinizi dolaba asmak… Bu basit şeyler, çocukların izleyeceği kuralları gösterecektir.
- Çocukları disipline etmek için, ebeveynler kuralları olabildiğince basit tutmalı ve çocuklarınızın kuralları kolayca hatırlayabilmeleri için çok fazla ayrıntıdan kaçınmalıdır. Çocuklarınızın fikirlerini dinleyerek kuralları belirlemeye dahil etmelerine izin verin. Duygularını ve düşüncelerini ifade etsinler. Onları mutsuz ya da hayal kırıklığına uğratan şeyler hakkında nazikçe konuşun. Yüksek sesle bağırmayın veya konuşmayın. Ancak, gerektiğinde sağlam ve tutarlı olmalısınız. Çocuklarınızı görmek istediğiniz iyi bir davranışa yönlendirin. Olumlu bir tavırla söyle. “Bu bıçağı buraya koyma” demek yerine: “Bu bıçağı oraya koymalısın yoksa kendini incitebilirsin” tarzındaki söylemlerde bulunun.
Ergenlik Dönemindeki Çocukları Disipline Etmek
Ebeveynlerin genellikle küçük yaştaki çocuklarını disiplin altına almada birçok zorluğu vardır. Gençler büyüdükçe ve bağımsız hale geldikçe, yalan söylemek, tartışmak, içmek, sigara içmek, hile yapmak gibi kötü davranışlar sergilemeye eğilimlidirler. Düşünceli kararları tam olarak gelişmemiştir.Çocukları evde ve okulda disipline etmek için genç çocukları gerçek dünya hakkında öğretmek ebeveynler için gereklidir. Bunu mantıklı ve doğal yollarla yapın, yaşam tarzınıza taşıyın.
- Ergenlik dönemindeki çocuklarınızın iyi ya da kötü davranışlarının doğal sonuçlarını yaşamalarına izin verin. Örneğin, çocuklarınız genellikle geç kalıyor ve geç okula gidiyorlarsa. Onlara geç kalma ve daha erken bir yatma zamanı için mantıklı bir sonuç gösterin. Doğal sonuçlar, genç çocuklarınıza kuralların önemini ve kuralları ihlal ederse ortaya çıkacak sonuçları gösterir.
- Bazen, çocuğunuzun hafif yanlış davranışlarını görmezden gelebilirsiniz. Bununla birlikte, ciddi yanlış davranış asla göz ardı edilmemelidir. Bu, aynı zamanda okulda ve evde uygulanacak olan çocukların nasıl disipline edileceğine dair ipuçları listesinde de harika bir seçenektir.
- Çocuklarınıza sebep oldukları zararı nasıl tersine çevireceğini öğrenmeleri için şans verin. Yani, eğer çocuklarınızın kötü davranışları birisine zarar verirse, ebeveyn olarak, doğru şeyi yaparak zararı tersine çevirmeyi deneyin. Bu, çocukların okulda ve evde her bir çocuğun denemesi gereken disiplinleri nasıl disipline edeceğine dair harika bir ipucu!
- Bildiğiniz gibi, ceza ve ödüller disiplin içinde yer alır. Gençlerinizin iyi davranışları varsa, onlara daha iyi bir değişim için onları motive etmek için etkili araçlar olabilecek basit ödüller verin.
- Çocukları disipline etmek için, gençlere ekstra sorumluluk vermeniz gerekir. Gençlerinizin zemin temizliği, bulaşıkları yıkamak veya yemek pişirmek gibi yapabilecekleri gibi sorumlulukları almalarına izin verin ya da sağlayın. Bu ekstra işler, gençlerin davranışlarından sorumlu olmasını sağlayacaktır. Bu aynı zamanda yanlış davranışlarını düzeltmek için de kullanılabilir. Örneğin, çocuklarınız oynarken masayı kırdıysa, masayı düzeltmesini veya bazı işleri yapmasını isteyebilirsiniz. Başka bir örnek, eğer çocuğunuz arabanıza çöp atıyorsa, ona arabayı yıkamasını söyleyin.
- Gençler genellikle kötü arkadaşlar, katı öğretmenler, ev ödevi veya sınavların depresyonu gibi okulda olup bitenler hakkında çok fazla şikayette bulunurlar. Bu nedenle anne babaların gençlerin okula karşı olumlu bir tutuma sahip olmalarına yardım etmeleri gerekiyor İlk olarak, onların ilgilerine olan ilginizi gösterin. Ne hissettiklerini bilmek için dikkatli dinleyin. “Bu önemli değil” demekten kaçının. Sohbeti daha olumlu hale getirmeye çalışın.
- Gençlerinizi gönüllü çalışma, spor veya kulüp gibi okul etkinliklerine katılmaya teşvik edin.