Kadın Tipi Saç Dökülmesinde Tedaviler
Cochrane derleme özeti
Derleme sorusu
Kadın tipi saç dökülmesinde (KTSD) hangi tedaviler etkili ve güvenlidir?
Arka plan
Kadınlarda saç dökülmesinin en olağan tipi, kadın tipi saç dökülmesi olup andorjenik alopesi olarak da bilinir. Kadınlar erkekten farklı olarak dazlak kalmazlar, ancak baskın olarak tepede ve önde olmak üzere saçlar incelir. Ergenlikten yaşamın geç yıllarına kadar herhangi bir zamanda görülebilir. Ancak daha sık olarak menopoz sonrasında görülür.
Tanıyı aile hikâyesi dâhil dikkatli bir sorgulama destekler. Başka nedenlerin de göz önüne alınması gerekir, bu yüzden klinik muayene ve laboratuvar testleri de gerekebilir. KTSD hastanın özfarkındalığına önemli bir etki gösterir ve hastanın öz güveninde hasar yaratarak yaşam kalitesini etkileyebilir. Çekiciliğini kaybetme, utanma, rahatsızlık hissi, duygusal stres ve kendine saygıda azalmaya neden olur.
Çalışma özellikleri
7 Temmuz 2015 tarihine kadar olan kanıtları derledik. Bu Cochrane derlemesi için belirlenen seçim kriterlerini 5290 kadın üzerinde yürütülen 47 çalışma karşıladı. Çalışmalardaki katılımcıların ortalama yaşı 27 ile 57 arasında değişkendi. Derlenen çalışmaların yarısından fazlasında kayırma hatası riskini belirsiz, 16’sında yüksek sadece beşinde düşük olarak değerlendirdik. 47 çalışmadan 26’sına çoğu ilaç şirketlerinden fon sağlandı.
Önemli sonuçlar
Bu Cochrane derlemesinde minoksidil plasebodan daha etkili bulundu. Altı çalışmada en azından orta derecede yeniden saç gelişimi görülen kadınların oranı minoksidil grubunda plaseboya kıyasla iki kat daha fazlaydı. Bu sonuç 7 çalışmada araştırmacı değerlendirmesi ile konfirme edildi. 8 çalışmada minoksidil grubunda plasebo grubuna kıyasla santimetre kare başına düşen toplam saç sayısında önemli bir artış bulundu. Yaşam kalitesi sadece bir çalışmada değerlendirildi ve verilerden önemli bir iyileşme olup olmadığı belirlenemedi. İki grupta da ters olayların oranı benzerdi. Bunların çoğu hafif ve kaşıntı, cilt irritasyonu, dermatit ve baş dışı bölgelerde kıl büyümesi şeklindeydi.
Dört çalışmada minoksidil %2 minoksidil %5 ile kıyaslandı, ancak hiçbiri yüksek konsantrasyonla düşük konsantrasyona kıyasla herhangi bir fayda göstermedi. Gruplar arasında ters olay sayısı fark göstermedi. Minoksidil gebe veya emziren kadınlarda kullanılmamalıdır.
Üç çalışmada finasterid plasebo ile kıyaslandı. Finasterid sadece erkeklerde, prostat büyümesinin yanı sıra saç kaybı tedavisi için onay almıştır. Üç çalışmadan birinde gerek katılımcılar gerekse araştırmacıların görüşü araştırıldı ancak finasteridin plasebodan daha etkili olmadığı gösterildi. Sadece 12 katılımcılı bir çalışmada finasterid grubunda saç sayısı iyileşti, ancak diğer iki çalışmada iyileşme görülmedi (219 katılımcı). Ters etkilere sadece bir çalışmada bakıldı ve iki grupta benzerdi. Bu çalışmalarda araştırmacılar yaşam kalitesini değerlendirmedi.
Lazer tarağı tedavisi 141 katılımcılı iki araştırmanın katılımcılarına göre sahte tedaviden daha etkili görülmedi. Bununla beraber iki çalışmada da saç çoğalmasında önemli önemli bir artış bildirildi. Yaşam kalitesi araştırılmadı ve her iki müdahale grubunda da ters olaylar raporlanmadığı için verilerin faydası azaldı.
Diğer çalışmalarda çoğunda tek tek başka müdahaleler ve kıyaslamalar araştırıldı, bunların etki ve güvenliği hakkında herhangi bir kesin karara varamıyoruz.
Tedavinin kesilmesinden nispeten kısa bir süre sonra yeniden saç dökülmesi görüldüğü genel olarak kabul edilir, derlenen çalışmalardan hiç birinde tedavi etkisinin kalıcılığı hakkında raporlama yapılmadığı gibi yeniden saç büyümesinin kadınların saç şekillendirmeye harcadığı zamanda veya takma saç kullanımında azalmaya yansıyan etkisi bildirilmedi.
Kanıt kalitesi
Sonuç ölçütlerinin çoğu için kanıt kalitesini orta veya düşük olarak değerlendirdik. Kanıtların düşük kalitede olmasına temel olarak çalışmalardaki kayırma hatası riski (örneğin körleme olmaması) ve da sonuçların kesinliğini düşüren örnek küçüklüğü neden oldu.
Kaynak
van Zuuren EJ, Fedorowicz Z, Schoones J. Interventions for female pattern hair loss. Cochrane Database of Systematic Reviews 2016, Issue 5. Art. No.: CD007628. DOI: 10.1002/14651858.CD007628.pub4
Orijinal özet için: Kadında Saç Dökülmesi
Tam metin için: Tıbbi Özet ve Tam Metin