31 Mart’ın zemini Hasan Fehmi suikastıyla hazırlandı
"Serbesti" gazetesinin başyazarı olan Hasan Fehmi, Meşrutiyet'e zemin hazırlayan İttihat ve Terakki'yi sert biçimde eleştirdiği için sık sık ölüm tehditleri alıyordu. II. Meşrutiyet'in ardından, Hasan Fehmi'nin Galata Köprüsü'nde öldürülmesi ülkede büyük bir infiale sebep oldu. Meclis'te iktidar ve muhalefeti birbirine düşüren bu provokasyon, Osmanlı'yı dönüşü olmayan yola sürükleyen 31 Mart Vakası'nın da habercisiydi. Peki, Hasan Fehmi'yi kim, neden öldürdü?
Giriş Tarihi: 22.07.2019
17:49
Güncelleme Tarihi: 22.07.2019
17:53
FRANKOFON DÜŞÜNCE OSMANLI TAHTINI SARSTI
Osmanlı topraklarında ilk meşrutiyet, 1876 tarihinde gerçekleşmişti. Osmanlı Devleti, hiçbir zaman Avrupa'daki emsalleri gibi bir mutlakıyete sahip değildi; çünkü idareyi kısıtlayan kanunlar vardı. Hem din, hem de geleneklerden kaynaklanan bu kanunları hükümdar dahi değiştiremezdi.
Fransa'da gerçekleşen ihtilalin ardından yayılan hürriyet düşünceleri Osmanlı'ya da yayıldı; kendi geleneklerini yadsıyan bir grup entelektüel ortaya çıktı. Hürriyetin beşiğini Fransa olarak bilen ve ona hayran olan bu grup, zamanla bürokraside de kendilerine birçok taraftar buldu.
ABDÜLHAMİD DÖNEMİNDE İLK MECLİS TOPLANDI
1876 yılına gelindiğinde, Sultan Abdülaziz tahttan indirildi; yerine yeğeni Sultan V. Murat geçirildi. Meşrutiyete yanaşmayan V. Murat da kısa süre sonra tahtını kaybetti.
Ardından II. Abdülhamid, ihtilalcilerin başı olan Mithat Paşa'ya meşrutiyet ve anayasa sözü vererek tahta çıktı. Meclis toplandı ve bir Kanun-i Esasî hazırlandı.
MECLİS ÜLKEYİ 93 HARBİ’NE SÜRÜKLEDİ
Meşrutiyet hükümeti, ülkeyi 93 Harbi'ne sürükledi ve bu savaşın galibi Rusya oldu. Osmanlı'nın mağlubiyetinin faturası ise oldukça ağırdı. Ülke topraklarının önemli bir kısmı kaybedildi.
Bunun üzerine Abdülhamid, meclisi fethederek meşrutiyeti askıya aldı. Kanun-i Esasî yürürlükte kaldı ancak, bir daha seçim yapılmadığı için meclis toplanamadı.
‘HALİFELİK’ SÖMÜRGECİ DEVLETLERİ ENDİŞEYE SÜRÜKLEDİ
Sultan Abdülhamid, bu savaşın zararlarını diplomatik girişimleriyle hafifletmeye çalıştı. 33 yıl boyunca saraydan yönettiği ülkeyi, maarif, ziraat, ticaret ve sanayi bakımından geliştirmeye çalıştı, demir yollarına büyük önem verdi.
Avrupa'nın güçlü devletleri arasında denge siyaseti gözeten Abdülhamid, İslam birliği adına dünya Müslümanları üzerinde halifelik nüfuzunu da vurguladı. Bu da dönemin önde gelen sömürgeci devletlerini endişeye sürükledi. İngiltere, dış siyasetini halifeliği kaldırmak, hiç değilse Abdülhamid'i tahttan indirmek üzere kurdu.
OSMANLI MALİYESİNİ SARSAN SAVAŞ
Sultan Abdülhamid, barışı korumak için büyük bir çaba gösterdi. Onun zamanında olan tek savaş, Yunanlıların Girit'i işgali üzerine 1897 yılında gerçekleşen savaştı. Osmanlı ordusu, İngilizlerin
"6 ayda geçemez" dedikleri Termofil Geçidini 1 günde geçip Atina'ya girdi ve bu Osmanlı'nın son zaferi oldu.
Maliyeye oldukça zararı olan bu savaşın ardından paranın değeri düştü, maaşlar zamanında ödenemez oldu. Bu da asker ve memurları padişaha düşman etti.