Ernesto Che Guevara, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de en çok bilinen ve sevilen devrimcilerdendir. Belki de şimdiye kadar Che hakkında pek çok şey okudunuz veya duydunuz. Şimdi bu bildiklerinizi aşağıdaki sorular aracılığıyla hatırlamaya ve yeni bilgiler eklemeye ne dersiniz? Cevaplar en altta.
1. Che’nin severek okuduğu yazarlardan birkaç örnek verebilir misiniz?
2. Che Guevara’nın motosikletle o uzun yolculuğa birlikte çıktığı arkadaşının ismi nedir?
3. Che lakabını nerede ve nasıl almıştır? Bunu bildiyseniz, bir de bu lakabı takanı da bilirseniz harika olur.
4. Che’nin bir başka lakabı daha var, onu da biliyor musunuz?
5. Che’ye binbaşı rütbesi kim tarafından ve nasıl verilmiştir?
6. “İki, üç daha fazla Vietnam” vurgusunu nerede yapmıştır?
7. Che’nin iki eşi olduğu biliniyor peki kaç çocuğu vardır?
8. Che’nin tam adını yazabilir misiniz? “Che Guevara” ismi nasıl telaffuz edilir?
9. Che’ye göre bir devrimin ve mücadelenin ilk temel koşulu nedir? (ipucu fotoda)
10. Gerilla kolunun başındayken ürettikleri M-26 isimli silahın temel özelliği nedir?
11. Che’nin içtiği pipoda kazılı yer adları ne ifade ediyordu?
12. Bütün yeteneklerinin ve hak ettiği isimlerinin yani sıra astım hastası bir gerilla olan Che Guevara askerliğini nerede yapmıştır?
Cevaplar
- Sevdiği yazarlar:
Ernesto çocukluğunda Jules Verne ve Alexandre Dumas gibi yazarları okumuştur. Daha 15 yaşındayken Freud okuyarak etrafını şaşırtmıştır. Pablo Neruda ve Jose Marti başta olmak üzere Nazım Hikmet dahil okuduğu pek çok şair vardır. Ancak hepsinden önce Marx, Engels, Lenin ve Stalin‘in yeri başta gelir. Okuduğu diğer yazarlara ise Tolstoy, Dostoyevski,Balzac, Simonov (görselde sol üstte Simonov okuyor),Lukács, Julio Cortazar gibi isimler örnek gösterilebilir.
- Che’nin yol arkadaşı: Bu arkadaşın ismi Alberto Granado’dur. 1965’te Küba’dan ayrılırken yazdığı üç mektuptan biri Alberto Granado’ya hitabendir.
- Che lakabı:
Ernesto Guevara 24 Aralık 1953’te Guatemala‘ya gitti. Bu “El Che“nin doğuşuydu. Arjantinliler tüm konuşmalarını noktalamak için tek heceli “che” sözcüğünü kullandıkları için, Orta Amerikalılar Arjantin’den gelenlere bu adı verir. Bir gün Guetamala’da Ernesto Guevara’yı yürürken gören Nico Lopezyanındaki arkadaşına der ki: “Bak, Che: Arjantinli.” Bu, kayıtlara düşülen “Che”nin doğuşudur ve Ernesto Guevara bundan sonra Che diye anılmaya başlanmıştır. (Nico Lopez de kimdir? diye soran olursa, 26 Temmuz 1953’te Santiago de Cuba’daki Moncada ve Bayamo garnizonlarına saldırı düzenleyen sürgündeki Kübalı gençler arasındaki bir lider.)
- Diğer lakabı:
Che Guevara, sıkı bir rugby oyuncusuymuş. Devrimci Che Guevara’nın rugby oynadığı yıllarda kendisine “fuser” lakabı takılmış. Aşırı saldırgan oyun tarzı nedeniyle verilen, azgın, kudurmuş anlamına gelen “el furibundo” sözcüğü ile annesinin soyadı olan “serna”dan oluşturulmuş bir isimdir. Arjantin’de adına kurulmuş bir rugby takımı vardır.
- Binbaşı rütbesi:
Rütbesini Sierra Maestra‘dayken almıştır. Öyküsünü Che’den dinleyelim: “Carlos’a (Frank Pais’in kod adı) selam ve övgülerimizi bildiren bir mektup yazıyorduk, gerilla ordusunun okuma yazma bilen üyeleri de imzalıyorlardı. Sierra köylülerinin birçoğu okuma yazma bilmezdi, ama gerilla gücünün bir parçasıydılar. Mektubun bir sütununda imzalar, öteki sütununda da rütbelerimiz yer alıyordu. İmza sırası bana gelince Fidel sade bir tavırla ‘Binbaşı diye yaz’ dedi. Böylece hiç de resmi olmayan bir biçimde, hatta neredeyse rasgele, binbaşılığa yükseliverdim.”
- İki üç daha fazla Vietnam!
Nisan 1967’de Che, Havana’daki Üç Kıta Dayanışma Örgütü‘ne bir mesaj gönderir. Bu mesajında halkların özgürlüğü için emperyalizme karşı silahlı mücadeleden bahseden Che, o ünlü “İki üç daha fazla Vietnam” vurgusunu burada yapmıştır.
- Çocukları: İlk eşi Hilda Gadea’dan olan ilk çocuğunu 15 Şubat 1956 kucaklayan Che, ikinci eşi Aleida March’tan dört çocuk sahibi daha oldu. Gerilla komutanı beş çocuk babasıdır.
- Tam adı ve telaffuzu: Latin âdetlerine göre aile ismi de eklendiğinde Che’nin tam adı Teniente Ernesto Che Guevara de La Serna oluyor. Guevara soyadı ise “Gevara” olarak okunmaktadır. (Canlı duymak için o kült şarkıyı dinleyelim:Commandante Che Guevara: Komutan “Çe Gevara”)
- Devrimin koşulu: Che için ilk temel koşul silahlı mücadeledir. Hatta bunu daha lise yıllarındayken bir eyleme katılmanın ön koşulu olarak saymıştır.
- Ürettikleri silah: Bu silahın en önemli özelliği el bombası da atabilmesidir.
- Piposuna kazılı yerler: Bu yer adları onun dövüştüğü yerleri belirliyordu. Birçoğu Sierra Meastra‘ya ait yer isimleriydi.
- Askerliği: Arjantin yasaları gereği 18 yaşında askere gitmesi gereken ve dünyanın en ünlü askerlerinden biri olan Che, askeri bir kurul huzurunda astım hastalığı nedeniyle “askerlik görevini yapamaz” hükmünü almıştır.