Kompulsiyon Nedir?
Kompulsiyon, OKB hastalığında görülen bir durumdur. OKB hastalığında obsesyonlar ve kompulsiyonlar görülür. Hastalığa adını veren bu durumlar birbirini tamamlar. Obsesyon, takıntılı düşünce demektir. Takıntılı düşünceler istemsizce akla gelir. Kişi bu durumu kontrol edemez. İstemsizce beliren bu düşünceler kişiyi rahatsız eder. Bu rahatsızlık o kadar artar ki kişinin hayatı olumsuz etkilenir.
OKB yani obsesif kompulsif bozukluk hastalığında, takıntılardan kurtulmaya yarayan kompulsiyonlar vardır. Kompulsiyonlar, takıntılı düşünceleri kontrol altına almaya yarayan birtakım davranış ve ritüellerdir. Bu davranışlar obsesyonlara yönelik gelişir. Bu nedenle bazı obsesyon ve kompulsiyon türleri birlikte eş olarak ortaya çıkar.
Kompulsiyon Ne Demek?
OKB’deki kompulsiyonlar birtakım davranışlar ve ritüellerdir. Kompulsiyonun Türkçe anlamı zorlantıdır. Bunun nedeni, hastanın obsesyonları kontrol altına almak için kompulsiyonları ortaya çıkarmaya zorlanmasıdır. Kompulsiyonlar, dürtüsel bir şekilde, obsesyonların zihinden gitmesi için veya obsesyonların ortaya çıkardığı duyguların tolare edilmesi için ortaya çıkar. Bu nedenle hastalar kompulsiyonları yapmak için kendini zorunlu hisseder.
Kompulsiyon Örnekleri
Obsesyonlara yönelik gelişen kompulsiyonlardan yaygın olarak görülen örnekleri vardır. Bu kompulsiyon çeşitleri şunlardır:
- Temizlik kompulsiyonu,
- Kontrol etme kompulsiyonu,
- İbadet etme kompulsiyonu,
- Sürekli belirli cümleleri tekrarlama,
- Sayı sayma,
- Uğurlu renkler, sayılar ve batıl inançlara yönelik davranışlar,
- Biriktirme ve saklama kompulsiyonu,
- Simetri ve düzen sağlama,
- Belirli duaları okuma,
- Bazı yerlere dokunma veya dokunmama,
- Belirli yerlere basmama.
Bu kompulsiyonların ortaya çıkmasına sebep olan obsesyonlar şunlardır:
- Bulaşma obsesyonu,
- Şüphe obsesyonu,
- Cinsel içerikli obsesyonlar,
- Günahkar düşünme obsesyonu,
- Simetri ve düzen obsesyonu.
Kompulsiyon Tedavisi
Obsesif kompulsif bozuklukta tedavi yöntemleri ilaçlar ve psikoterapilerdir. Özellikle bilişsel davranışçı terapi uygulanır. Ayrıca serotonin geri alımını engelleyen ilaçlar da bu hastalığın tedavisinde işe yarar. Kompulsiyonların tedavisinde ise öncelikle hastanın bu zorlantılar olmadan obsesyonlarla başa çıkması sağlanır. Bunun için bilişsel terapi uygulanır. Obsesyonlar ile başa çıkmakta zorlanmayan hasta, bu sayede kompulsiyonlara ihtiyaç duymaz. Ancak bunun gerçekleşmesi için ilaç kullanımı da önemlidir.
Kompulsiyon tedavisinde ilaç kullanmak, psikoterapinin başarı hızını ve oranını artırır. Serotonin desteği sayesinde kişi, obsesyonlarla başa çıkmak için gerekli motivasyonu bulur. İlaç kullanılan dönemde psikoterapi çok önemlidir. Uzmanların yaptığı terapiler ile kişinin kompulsiyonlara olan ihtiyacı azalır. Böylece kişi kendi başına takıntılarıyla başa çıkmaya başlar.
Kompulsiyondan Kurtulma
Zorlantılardan kurtulmak için tedavi haricinde işe yarayan bazı yöntemler de vardır. Bu yöntemler ile kişi obsesyonlar ile kendi başına mücadele eder. Burada önemli olan şey tedaviye devam etmek ve kompulsiyonları ortaya çıkarmamak için olabildiğince irade göstermektir. Kişinin kompulsiyonlardan kurtulmak için yapabileceği bazı şeyler şunlardır:
- Olaylara pozitif taraftan bakmak,
- Takıntıları kağıda yazmak,
- Günlük tutmak,
- Sosyal aktivitelerde bulunmak,
- Spor yapmak,
- Dans etmek,
- Pozitif insanlarla arkadaş olmak,
- Takıntıların geçici olduğunun farkında olmak,
- Düzenli ve kaliteli bir uyku uyumak,
- Beslenme düzenine dikkat etmek ve sağlıklı beslenmek,
- Bir hobi edinmek, odağınızı verebileceğiniz, ilginizi çeken bir uğraş bulmak,
- Takıntıların gerçek durumunu fark etmek,
- Obsesyonlardan kurtulabileceğinin farkında olmak,
- Takıntıların geçici olduğunun farkına varmak,
- Kaydedilen ilerleme hakkında not almak,
- Umutsuzluğa kapılmamak.
OKB tedavisinde kişinin iradesi çok önemlidir. Kişinin takıntıları ve zorlantıları anlamsızdır ve kişi bunun farkındadır. Kişinin bu konuda farkındalığı olmasına rağmen zorlantıların yine de ortaya çıkması bu zorlantılarla mücadele etmeyi zorlaştırır. Ancak bu hastalıkta sosyal destek önemlidir. Kişinin esas ihtiyacı olan şey güvende hissetmektir. Yanında olan insanlar ve sosyal destek sayesinde kompulsiyonların üstesinden gelmek mümkündür.
Önerilen İçerik: Obsesyon Nedir?