Almanya Parlamentosu 'soykırımı' kabul etti
1915 olaylarını 'soykırım' olarak niteleyen yasa tasarısı Almanya Parlamentosu'nda kabul edildi. Koalisyon ortakları Hristiyan Demokrat Birlik Partisi, Hristiyan Sosyal Birlik Partisi ve Sosyal Demokrat Parti ile muhalefetteki Yeşiller Partisi tarafından hazırlanan karar tasarısına Sol Parti de destek verdi. Soykırım tasarısı oy çokluğuyla alındı, oylamada 1 çekimser, 1 de hayır oyu çıktı.
Alman Federal Meclisi (Bundestag), 1915 olaylarına ilişkin Ermeni iddialarını tanıyan karar tasarısını oy çokluğuyla kabul etti.
İktidardaki koalisyon ortakları Hristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU), Hristiyan Sosyal Birlik Partisi (CSU) ve Sosyal Demokrat Parti (SPD) ile muhalefetteki Yeşiller Partisi tarafından hazırlanan karar tasarısına Sol Parti de destek verdi. Oylamaya CDU milletvekillerinin önemli çoğunluğunun katılmadığı görüldü.
Oturum öncesinde konuşan Federal Meclis Başkanı Norbert Lammert, meclisin bir mahkeme olmadığını ancak sorumluklarından da kaçınamayacağını ifade ederek, "Türk hükümeti 100 yıl önce yaşanan olaylardan sorumlu değil ancak gelecekte ne olacağından sorumlu." şeklinde konuştu.
Başbakan Angela Merkel, Başbakan Yardımcısı ve SPD Genel Başkanı Sigmar Gabriel ve Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier'in katılmadığı oturumda, karar tasarısı için yapılan oylamada CDU'lu bir milletvekili ret oyu kullanırken bir milletvekili de çekimser kaldı.
Karardan önce söz alan milletvekilleri, amaçlarının Türkiye'yi suçlamak olmadığını, kurbanları anarak Türkiye ve Ermenistan arasındaki barışma sürecini teşvik etmek istediklerini belirtti. Katliamlara müdahale etmeyen eski Alman İmparatorluğu'nun da olaylarda sorumluluğu olduğunu ifade eden konuşmacılar, bugün Türk halkının ve Türkiye'nin suçlanamayacağını, tam aksine Türkiye'ye sığınmacılara yaptığı ev sahipliğinden dolayı müteşekkir olunması gerektiğini söyledi.
Federal Meclis'in aldığı bu kararın hukuki açıdan bir yaptırımı bulunmuyor ve karar sadece tavsiye niteliği taşıyor. Meclis oturumunu Türkiye ve Ermenistan büyükelçiliği görevlileri de izledi. Oturumu izleyen bazı Ermeniler karardan sonra, üzerinde "Tanınma için şimdi teşekkürler" yazılı bir pankart açtı.
Meclisteki oylama esnasına Berlin'de yaşayan Türk vatandaşları karar tasarısını protesto etmek amacıyla meclis çevresinde bir "uyarı nöbeti" tuttu.
Tasarıda neler var?
“Alman Parlamentosu, Osmanlı İmparatorluğu’nda Ermeni ve öteki Hıristiyan azınlıklara karşı 100 yılı aşkın bir süre önce başlanan tehcir ve katliamın kurbanlarının anısı önünde saygıyla eğiliyor” denilen metinde, şu ifadeler yer alıyor:
”Dönemin Jön Türkler rejiminin talimatıyla 24 Nisan 1915’te Osmanlı Konstantinopolis’inde 1 milyonu aşkın etnik Ermeni’nin sistematik tehcir ve kıyımı başladı. Onların kaderi 20’nci yüzyılda yaşanan korkunç kitlesel kıyımların, etnik temizliklerin, tehcirlerin ve hatta evet soykırımların bir örneği.”
Osmanlı İmparatorluğu’nun müttefiki Alman İmparatorluğu’nun yaşananlardaki rolü için “utanç verici” ifadesi kullanılan metinde, Alman diplomatik temsilcileri ve misyonerlerin açıkça uyarmasına rağmen Almanya’nın o dönem bu insanlık suçunu durdurmayı denemediğine dikkat çekiliyor. Parlamentoya sunulan ortak metinde ayrıca, Osmanlı İmparatorlu’ndaki Asuriler, Süryaniler ve Keldaniler gibi Hıristiyan azınlığın da soykırıma uğradığı iddia ediliyor.
Soykırım iddialarının Almanya’da okulların müfredatlarına konulması ve gelecek kuşaklara aktarılması da istenirken, bunun Almanya’da yaşayan Türk ve Ermeni kökenlilerin uyumuna katkı sağlayacağı belirtiliyor. Alman hükümetinden ayrıca Ermenistan ve Türkiye arasında uzlaşmaya dönük çabaları teşvik etmesi ve desteklemesi de talep ediliyor.