İnsan Bağışıklık Yetmezlik Virüsü HIV
HIV Virüsünün Bulunması Hastalık Hakimiyet ve Temkine Merkezleri, geçmişte her hafta Morbidity and Mortality Weekly Report isminde ufak bir mecmua çıkarırlardı. Mecmuanın 4 Temmuz 1981’de çıkan rakamı öğrenilen ve bilinmezlerin bir çeşitlemesiydi. O haftanın belirsizlikleri arasında, hekimlerin eksantrik bir rastlayı fark ettikleri yerden, Los Angeles’dan gelen bir rapor vardı. Ekim 1980 ve Mayıs 1981 arasında […]
HIV Virüsünün Bulunması
Hastalık Hakimiyet ve Temkine Merkezleri, geçmişte her hafta Morbidity and Mortality Weekly Report isminde ufak bir mecmua çıkarırlardı. Mecmuanın 4 Temmuz 1981’de çıkan rakamı öğrenilen ve bilinmezlerin bir çeşitlemesiydi. O haftanın belirsizlikleri arasında, hekimlerin eksantrik bir rastlayı fark ettikleri yerden, Los Angeles’dan gelen bir rapor vardı. Ekim 1980 ve Mayıs 1981 arasında pnomosistis pnomonia olarak öğrenilen ender sıklıkta görülen bir hastalığa tutulmuş, şehrin muhtelif yerlerinden gelen beş erkek, sağlık kurumulara giriş yapmıştı. Pnomosistis pnomonia’ya, pneumocystis jiroveci diye öğrenilen yaygın bir mantar neden olur. P. jiroveci sporları o kadar boldurlar ki, çoğu insan, çocuklukları süresince, bir noktada onu teneffüs etmiştir. İnsanların bağışıklık sistemleri, süratlice bu mantarı ortadan kaldırır ve bundan sonra oluşabilecek rastgele bir enfeksiyonu da yasaklayan antikorlar üretirler. Fakat cılız bağışıklık sistemi olan insanlarda, P. jiroveci, önlenmesi efor bir biçimde çoğalır. Ciğerler akışkanla dolar ve makûs bir biçimde zarar görürler. Enfeksiyon kurbanları, yaşamda kalmak ismine yeterli oksijen solumak için gayret verirler. Los Angeles’lı beş hasta, pnomositis pnomonia’ya tutulmuş bir kurbanın karakteristik görüntüsüne uymuyordu. Bu hastalar, zatürreye tutulmadan evvel oldukça sıhhatli ve genç olan hastalardı. Rapor üzerinde yorum yapan Morbidity and Mortality Weekly Report’un editörleri, bu beş erkeğin afallatıcı belirtilerinin, hücresel bağışıklık işlev bozukluğu olasılığını gösterdiğini düşündüler.
Editörler, çağdaş çağdaki en büyük salgın olacak hastalığın ilk gözlemlerini yayınlıyor olduklarını öğrenmiyorlardı. Bu beş Los Angeles’lı erkeğin reelde, bugün insan bağışıklık yetmezlik virüsü HIV olarak öğrenilen bir virüsün neden olduğu hastalığa dönüşecek olan, bir hücresel bağışıklık işlev bozukluğu vardı. Tahlilcilerin daha sonra keşfedecekleri biçimde, virüs, kurbanlarına elli sene süresince saklıca hastalık bulaştırmıştı. Sonunda 1980’ler sırasında patlama oldu ve o zamandan beri virüs, altmış milyon insana hastalık bulaştırdı.
HIV Virüsünün Dağılması
Onların yarıya yakınını da öldürdü. HIV’le can verenlerin rakamı hepten korkutucudur, zira onu tutmak reelde hiç de basit değildir. Hastalıklı bir insan aksırdığında ya da elinizi sıktığında hastalığa tutulmazsınız. HIV, sperm ya da kan gibi, muhakkak vücutsal akışkanlar aracılığıyla dağılabilir. Korunmasız seks, virüsü bulaştırabilir. Virüs bulaşmış kan mahsulleri, kan nakilleri yoluyla insanlara virüs bulaştırabilir.
Virüs bulaşmış anneler HIV’i doğmamış çocuklarına geçirebilirler. Eroin ve değişik ilaçları alan çoğu insan, iğneleri, virüs bulaşmış insanlarla paylaşırlarsa HIV’e tutulurlar.
HIV bir kere insan vücuduna girdiğinde, doğrudan bağışıklık sisteminin kendisine hücumda bulunur. Virüs, bağışıklık sistemindeki hücrelerin, CD4T hücreleri olarak öğrenilen muhakkak cinslerine tutunur ve bir çift çarpışan sabun köpüğü gibi çeperlerini hücrelere kaynaştırır. Değişik retrovirüsler gibi, kendi genetik materyalini hücrenin kendi genomuna geçirir. Virüsün genleri ve proteinleri, hücrenin, daha sonra kaçıp başka hücrelere virüs bulaştırabilecek HIV’in yeni kopyalarını yapmasını da sağlayarak, yönetini ele geçirir.
İlk zamanlar, insan vücudundaki HIV rakamı süratli bir biçimde çoğalır. Bağışıklık sistemi, virüs bulaşmış hücreleri bir kere tanıdığında, virüs rakamını eksiltecek öldürmelere başlar. Virüs bulaşmış insan için bu savaş, orta şiddetli bir grip gibi sezilir.
Bağışıklık sistemi HIV’in çoğunu yok eder, fakat virüslerin ufak bir kısmı yaşamda kalmayı muvaffak olur. Saklandıkları CD4 T hücreleri içinde gelişmeye ve parçalanmaya devam ederler. Bağışıklık sistemi bu yeni dalgalara hücumda bulunur, fakat zaman içinde tükenir ve çöker.
Bir bağışıklık sisteminin zafersizliğe uğraması sadece bir sene ya da yirmi seneden fazla sürebilir. Fakat bunun ne kadar zaman aldığı ehemmiyetli değildir, netice aynıdır: insanlar, sıhhatli bir bağışıklık sistemine sahip bir bireye asla hasar veremeyecek olan hastalıklara karşı daha fazla kendilerine gözetemezler. 1980’lerin başında, HIV bulaşmış insan dalgası, pnomositis pnomonia gibi eksantrik hastalıklada sağlık kurumulara gelmeye başladı. Hekimler, kazanılmış bağışıklık yetmezliği belirtiyi ya da AIDS ismini verdikleri virüsü bulmadan evvel, HIV’in vazgeçtiği tesirleri buldular. 1983’te, ilk AIDS hastasının ortaya çıkmasından iki sene sonra, Fransız bilim insanları, ilk kere AIDS’li bir hastadan HIV’i ayırt ettiler. Bir Hayli araştırma, AIDS’in sebebinin HIV olduğunu kesin bir biçimde ispatladı. Bu arada hem Amerika Birleşik Devletleri’nde hem de dışarıda hekimler, daha çok AIDS hadisesi buluyorlardı. Sıtma ve verem gibi değişik büyük facialar, binlerce yıldır insanları öldüren daha önceki düşmanlardı. HIV, 1980’lerde salt belirsizlikten bir dünya faciasına dönüştü. Bu da epidemiyolojik bir bilinmeyenliktir.