‘İran, Rusya ve Türkiye, içinde pek çok etnik grubu barındıran, çok mezhepli, demokratik ve seküler bir devlet olarak Suriye Arap Cumhuriyeti’nin egemenliğini, bağımsızlığını, birliğini ve toprak bütünlüğünü tamamen destekliyor.’
Moskova’daki üçlü zirvenin sonuç bildirisi yukarıdaki paragrafla başlıyor.
Altı çizilenleri bir kez daha sıralayalım: Egemenlik, bağımsızlık, ulusal birlik ve toprak bütünlüğü…
*
İlk destek açıklamasının PYD’den gelmesi doğrusu sürpriz oldu.
Örgütün siyasi yetkilisi Rezzan Hido, El Bab’ı Suriye ordusunun alması için Esad’a çağrıda bulundu.
ABD ile birlikte kantonları birleştirme planları filan derken PYD, nasıl oldu da Şam’a sığınma ihtiyacı duydu?
Bir diğer soru da ABD’nin izninin olup olmadığına ilişkin: İzin istemiş miydi, yoksa kendi kararı mıydı?
Tamam, Türkiye’nin Fırat Kalkanı harekâtıyla El Bab’a ilerlemesi, ABD ve PYD’nin tüm planlarını bozmuştu ama bozuştukları duyulmamıştı.
Ne var ki, Moskova anlaşmasıyla birlikte kontrolün ABD’den Rusya artı Türkiye artı İran’a geçtiği çok açık bir şekilde ortaya çıkınca… PYD pozisyonunu yeniden belirleme ihtiyacı duydu herhalde.
*
Karlov suikastının da Suriye sorununun çözümü üzerine çok güçlü etkileri olacağı su götürmez bir gerçeklik.
Örneğin, terörle mücadelede, bundan böyle, kimse “Benim teröristim iyidir” ayrımı yapamaz.
Bu konuda uyarıda bulunmak isteyen Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov şöyle diyor:
“Bir benzetme yapmak istemiyorum ama bu suikastın 11 Eylül 2001’deki saldırıdan sonra olduğu gibi birçok ülkenin terörle mücadelede izlediği bazı çifte standartları ortadan kaldıracağını düşünüyorum.”
*
Suriye’de ve bağlantılı olarak Irak’ta… Terör örgütleriyle asıl mücadele şimdi başlıyor.
Bu noktaya gelinmesinde Rusya ve İran’la birlikte Türkiye’nin de büyük payı var.
ABD’nin (ve Batı’nın) öfkesinin bir nedeni de budur diye düşünebiliriz. Yanlış olmaz.
*
Bir yanda Türkiye, Rusya ve İran…
Diğer yanda ABD ve Avrupa…
Sayıca üstünlük Batı’da…
Ne var ki, yalnız kalan onlar!
ABD’de “dışlanma” ve “Türkiye’yi kaybetme” korkusu
Washington Post ve New York Times gazeteleri, Suriye sorununun çözümünde ABD’nin “dışlandığı” yorumunu yaptılar.
WP, “Karlov suikastından sonra, şimdilik, soğukkanlılığını koruyan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in elindeki avantajları sonuna kadar kullanmaya kararlı olduğunu” yazdı. Rusya-Türkiye-İran işbirliğinin planlandığı gibi devam ettiğini belirten WP, ABD Başkanı’nın bu manevralara karşılık vermesi gerektiğini belirtti. Yazıda, ABD’nin Suriye krizinin dışında tutulmasının, “Şam’dan Tahran’a, Ankara’dan Moskova’ya bölgenin Amerikan karşıtı demir yumruklu liderlerin eline geçmesi” anlamına geleceği öne sürüldü.
New York Times ise “Türkiye’nin NATO’dan ayrılması Putin’i çok sevindirir” derken, “Erdoğan her ne kadar başa çıkılması zor bir lider olsa da Türkiye’nin bir müttefik olarak Amerika’nın elinden kayıp gitmesi, Suriye savaşının kabul edilemez kayıplarından biri olur” yorumunu yaptı.