Toplantı, sürecin tüm taraflarından sayısız ilerleme ve güvence sağladı, daha sonra daha fazla çekmenin bir anlamı yoktu. İran, "tamamen yeni girişimler" öne sürdü, ABD onları coşkuyla karşılarken, müzakerecilerin geri kalanı Amerikalıların iyimserliğini destekledi.
Aşamalı Yerleşim Planı
Bu "yeni girişimler" neydi? İlk bakışta, İran'ın konumu neredeyse aynı kalmıştır. Ancak, önemli nüanslar vardı. İran Dışişleri Bakanı Zarif, birbiriyle ilişkili üç adımdan oluşan aşamalı bir yerleşim planı önerdi.
İlk aşamada İran, barışçıl bir enerji nükleer programı geliştirme koşulsuz hakkını kabul ediyor.
İkinci aşama, bu programın askeri odak noktasında yer alan sorunları gideren İran tarafının garantisidir.
Üçüncü aşama, tek taraflı ve uluslararası yaptırımların kaldırılmasıdır.
Garantiler
Asıl soru garantilerdir. İran burada gerçekten ciddi tavizler vermeye hazır.
İlk olarak, IAEA'nın, IAEA'nın sürpriz incelemeleri için herhangi bir şüpheli nesne yürütme izniyle ilgileniyorlar. Daha önce, İranlılar IAEA'nın müfettişleri ve uzmanlarına kategorik olarak itiraz ettiler, özellikle de Parchin yakınındaki laboratuvarı ziyaret ettiler. IAEA ve ABD, nükleer üretiminde kritik bir düğüm olan nötron başlatıcı cihazlar üzerinde çalışan bu laboratuvardan şüpheleniyorlar. оружия. İran, şüphelerini reddetti, ancak askeri ve tamamen gizli olduğunu söyleyerek reddettiğini iddia ederek, nesneye izin vermediğini, ancak nükleer programla ilgisi olmadığını söyledi. IAEA müfettişlerinin faaliyetleri hakkında başka yasaklar da vardı. Şimdi, İran bu konuda taviz vermeye hazır görünüyor.
Tökezleyen bir blok olan ikinci soru, uranyumun zenginleşme derecesidir. Tamamen teknolojik nedenlerden ötürü İran'ın yüzde 20'te bir dereceye kadar zenginleştirici yakıt olması gerekiyor.
İsrail ve ABD bu seviyeyi nükleer silahların üretimi için kullanma kabiliyeti açısından tehlikeli olarak nitelendirdi. Bu tamamen doğru değil, ancak İran'ın 372'inde mevcut olan 20% uranyumda zenginleştirilmiş uranyumun kilogramı zenginleştirilmişse teorik olarak bu korkunun var olma hakkı vardır. Yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum kendi başına nükleer bir yük değil, bunun için oldukça uzun bir yol gerekiyor, ancak İran, gelecekte nükleer yakıtı daha düşük seviyelere çıkarmaya hazır olmasını sağlayarak sorunu gidermeye karar verdi.
Bu, İranlıların reaktörlerinin teknolojik parametrelerini gözden geçirmelerini gerektirecek, mevcut ve gelecekteki güç ünitelerinin daha az zenginleştirilmiş yakıta aktarılması için çalışmaya zorlayacak, ancak genel olarak sorun çözüldü.
Bir zamanlar Tahran araştırma reaktörü TVR böyle bir yükseltme yaptı. Arjantinli uzmanlar bunu% 93 yüzde uranyum ile yüzde 20 ile çalışmaktan yeniden yapılandırdılar.
Bununla birlikte, İran birikmiş rezervinden vazgeçmeyecektir - bu onun kategorik talebidir. Görünüşe göre, kendisi için halihazırda mevcut olan yakıt ilk önce kullanım amacı için kullanılacak ve daha sonra reaktörlerin modernizasyonunu gerçekleştirmek mümkün olacak. Bir anlamda, bir anlaşmaya varmanın mümkün olmadığı durumlarda İran, kesintisiz ve normal çalışmasını garanti ediyor. Öte yandan, birkaç yıl çalışmasına izin veren bir yakıt tedariki var, böylece İranlılar mevcut programları aksatmadan modernizasyon için sakince hazırlanmayı göze alabilirler.
Cenevre'deki toplantıya katılan tüm katılımcıların iyimser tepkisi dikkate alındığında, İran’ın girişimleri daha olumlu bir şekilde yerine getirildi. Hem Avrupa Birliği, hem Amerika Birleşik Devletleri hem de Rusya, toplantının sonucunu çok olumlu dile getirirken, İran da memnuniyetini dile getirdi. Asıl mesele, daha önce orada olmayan zirvede kısa bir tebliğ yapmak ve imzalamaktı.
Şimdi ana sözleşmeleri somut adımlara ve son teslim tarihlerine indirgeyecek bir uzman çalışması var. İş acil olmaya devam ediyor - birkaç hafta içinde yeni bir toplantı yapılacak. Hem İran hem de “altı” nın çok yıllı müzakereleri en kısa sürede tamamlayıp somut kararlara varma niyetinde oldukları görülüyor. Öyleyse, 2014 yılın baharında, İran'dan yaptırımlar kaldırılabilir. Bu meşru soruyu gündeme getiriyor: neden böyle bir acele? Amerika Birleşik Devletleri ve İran'ın aniden keskin bir şekilde farklılıkları atıp, birbirlerine karşı hızlandırılmış bir şekilde yürüdüğü şey ne oldu?
ABD ve İran neden uzlaşmak için acele ediyorlar?
İran’ın çıkarları anlaşılabilir - yaptırımlar ekonomisine çok ciddi zararlar verdi. Bu koşullarda çalışmayı öğrendi, ancak sorunlar büyüyor. Ülkenin iç istikrarını baltalayabilecek problemlere ihtiyacı yok. Ekonomi oldukça önemli sosyal zorluklar ekliyor, politik sistemin yeniden yapılandırılması ve mevcut sistemin katı köktenciliğinden memnun olmayan genç nesil İranlıların çıkarlarını ve taleplerini dikkatlice yeniden düşünmek çok zor bir problem.
La Gorbaçov'u yeniden yapılandırmaktan bahsetmiyoruz, ancak İran'ın kuruluşunun artık yapamayacağı gibi davranmaya devam ediyor gibi davranmaya devam ediyoruz. Bu nedenle yaptırımların kaldırılması, İran’a, hem politik hem de ekonomik olmak üzere ülkenin geniş bir modernizasyonunu gerçekleştirmek için sahip olmadığı kaynakları sağlıyor.
Amerika Birleşik Devletleri'nin görevleri de açıktır. Arap Baharı'nın başında “Müslüman Kardeşler” i koyarak bölgedeki politikalarının ajanı olarak Obama, ezici bir yenilgiye uğradı. “Kardeşler” siyasal iktidarsız erkekler, hayalperestler ve iğrenç yöneticiler olarak ortaya çıktı. İktidara geldikleri veya erişebildikleri tüm ülkelerde, tamamen başarısız oldular. Bunun cevabı, eski seçkinlerin iadesi ve Obama’nın bölgedeki siyasi muhaliflerinin konumlarının güçlendirilmesi oldu.
İran bu durumda Obama'nın siyasi rakiplerine cevabı oldu. Cevap ciddi ve oldukça etkili. Tehdit tüm ciddiyetle ele geçirildi - Amerika Birleşik Devletleri ile İran, Suudi Arabistan ve İsrail arasındaki yükselen anlaşmaların önüne geçmek için, bölgeyi Doğu Gute'deki provokasyondan sonra neredeyse tam kapsamlı bir çatışmanın eşiğine getirdi. Aslında, şimdi bile bu tehlike ortadan kaldırılmadı ve bu, ABD’nin Altı’nın İran’la müzakere sürecine son vermesi için acele edebileceğini açıklayabilir.
Obama'yı İran liderliği ile acil anlaşmalar yapmaya zorlayan ikinci sorun Afganistan. Gelecek yıl NATO birliklerinin geri çekilmesi kaçınılmaz olarak Taliban'ın iktidara gelmesine yol açacak. Onlarla bir anlaşmaya varmak için tüm girişimler işe yaramadı, Taliban bir yıl içinde Afganistan'ın çoğunun kontrol altına alınacağını tam anlamıyla anladı ve bu yüzden Amerikalılarla pazarlık edecek hiçbir şeyi olmadığını söyledi.
Rusya ve Orta Asya müttefikleri, gelişen durum hakkında son derece endişe duyuyorlar. Bağımsız olarak ne Kırgızistan, ne Özbekistan, ne de Tacikistan bununla başa çıkacaktır. Bu durumda CSTO Taliban'ın kuzeye genişlemesini caydırıcı tek araç haline geldi. İran'ı caydırıcılığa bağlamak mantıklı görünmüyor.
Obama'nın planı basit ve açık - Afganistan'dan ayrılan ABD, güçlerini serbest bırakıyor ve aynı zamanda Taliban'la yüzleşmek zorunda kalmasıyla İran ve Rusya'yı Afgan yolunda birleştiriyor. Bu nedenle, Obama'nın Orta Asya bölgesindeki ve Doğu Asya'daki rakipleriyle aynı anda karşı karşıya gelebilecek güçlü bir İran'a ihtiyacı var.
Partilerin çıkarları çakıştı - ve şimdi uzlaşma sürecini daha fazla çekmenin bir anlamı yok. Görünüşe göre, gelecek yılın ilkbaharından itibaren en geç "altı" ile İran arasındaki farklar ortadan kalkacak.
Doğal olarak, ne İsrail ne de Suudi Arabistan şu anki durumdan tatmin olmayacak, ancak bu aynı zamanda Obama’nın niyetlerinin bir parçası. Rakiplerini İran'la yüzleşmeye bağlayacak ve diğer alanlardaki sorunları çözmek için kaynakları serbest bırakacak.