Hammurabi Yasaları diğer bir adıyla Hammurabi Kanunları milattan önce 1760 yılında ortaya çıkan en eski ve en eksiksiz yazılı hukuk yasalarıdır.
Hammurabi Yasaları Nelerdir?
Hammurabi kimdir öncelikle onu öğrenelim. Hammurabi Babil İmparatorluğunu kuran kraldır. Hammurabi, tüm güney Mezopotamya’yı birleştirmek için Fırat Nehri boyunca Babil şehir merkezini genişletti. Güney’de ve Kuzey’de birçok şehrin topraklarını ele geçirerek topraklarına katmıştır. Hammurabi krallığı Diyarbakır’a kadar geldiğinin göstergesi olan bir yazılı taş bulunmuştur. Topraklarını genişleten Hammurabi halkın sevgisini, güvenini ve bağımlılığını kazanmak için yatırımlar yapmıştır.
Ülke güvenliğini sağlayacak surlarla çevrelemiş, tapınakları yenilemiş, haberleşmeyi sağlamak adına posta teşkilatı kurmuş, yolları imparatorluğunun her yerine ulaşacak şekilde uzatmış, ülke içerisinde iç güvenliği sağlamak amacıyla da polis teşkilatını kurmuştur. Bunların yanı sıra Hammurabi 282 kuraldan oluşan bir yasa çıkarmıştır ve bu şekilde Hammurabi İmparatorluğunun düzenini sağlamak için “kısasa kısas” yöntemi ile hazırlanan sert yasalardır. Yasaların konuları toplum katmanlarının yani sınıflarının hukuksal olarak ilişkilerini düzenlemektedir. Hammurabi idari, politik de diplomatik yönünden güçlü bir kral olduğunu göstermektedir.
Hammurabi Yasaları taş stellere yazılmış ve yazılı stellerin kopyalanmış halleri imparatorluğun bütün şehirlerine dağıtılması emredilmiştir. Mezopotamya tarihini aydınlatmak için en önemli kaynaklardan biridir. Bu kanun üç bölümden oluşmaktadır. 1 – Giriş 2 – Kanunlar 3 – Sonuç kısımlarıdır.
Giriş kısmında Hammurabi’ye olan ilahi çağrı ve Hammurabi’nin kendini övdüğü bölümden oluşmaktadır. Kanun kısmında mülkiyet, aile, veraset gibi konularda yasalar bulunmaktadır.
Hammurabi Kanunları
Hammurabi Yasalarının yasalarından bahsedecek olursak dişe diş, göze göz olarak kısasa kısas yasalarından ibarettir. 282 maddeden oluşan yasalardan örnekler şunlardır:
- Eğer bir kimse soygun yapıyorsa ve yakalanırsa, o zaman ölüm cezası verilir
- Eğer bir kimse başka bir kişinin gözünü çıkarır ise çıkaran kişinin de gözü oyulur.
- Eğer inşaat yapan bir kişinin evi düzgün inşaa etmezse ve o ev yıkıldığında ev sahibi ölürse, inşaatçı öldürülür.
- Eğer bir erkek çocuğu babasına vurur ise, elleri koparılmalıdır.
- Eğer bir kimse bir başka kişinin kemiğini kırarsa, o kişinin de kemiği kırılır.
- On üç sayısı uğursuz sayıldığın için on üç numaralı madde yoktur.
- Eğer bir kimsenin kölesi öldürülürse o kişiye bir minanın 1/3 miktarı verilir.
- Eğer bir adam evlenir ise ve ikinci bir kadınla evlenmek ister ise buna izin verilmez.