Tropheryma whipplei adı verilen bakteriler Whipple hastalığına neden olur. Bu bakteri, sindirim sistemini etkilemektedir ve kalp, akciğer, beyin, eklemler, cilt ve gözlere yayılabilir. Göreceli olarak nadir görülen bir hastalıktır ancak hayatı tehdit edici olabilir.
Hastalığın gelişiminde genetik bir yatkınlığın olduğuna inanılıyor. 40 ile 60 yaş arasındaki beyaz erkeklerde görülmek sıklığı daha fazladır. Günümüzde, Whipple’ın hastalığını önlemenin bilinen bir yolu yoktur. Oldukça nadir görülen bir hastalıktır. Görülme sıklığı 1 milyonda 1’dir.
Whipple Hastalığı ile İlişkili Belirtiler
- Kronik eklem ağrısı
- Kanlı ishal
- Ciddi kilo kaybı
- Mide ağrısı ve şişkinlik
- Görme yetersizliği ve göz ağrısı
- Ateş
- Yorgunluk
- Kansızlık
Whipple hastalığı, vücudunuz besinleri uygun şekilde emmesini önler. Bu nedenle, vücudun birçok farklı bölümünü etkiler ve çeşitli semptomlarla ilişkilidir. Hastalığın ileri evrelerinde, enfeksiyon bağırsaklardan diğer organlara yayılabilir.
Aşağıdaki belirtiler çok sık görülmez ancak durumun kötüye gittiğini gösterebilir:
- Cilt renginin değişikliği
- İltihaplı lenf düğümleri
- Kronik öksürük
- Göğüs ağrısı
- Perikardit yani kalbi çevreleyen kese şişmesi
- Kalp yetmezliği
- Uyuşma
- Uykusuzluk
- Kas güçsüzlüğü
- Tikler
- Yürüme zorluğu
- Hafızanın zayıflaması
Whipple Hastalığının Nedenleri
T. whipplei bakterileri Whipple’ın bilinen tek nedenidir. Bakteriler ilk önce ince bağırsağın mukozal tabakasını etkiler ve bağırsak duvarı içinde küçük lezyonlar oluşturur. İç yaraların gelişmesine ve vücut dokularının kalınlaşmasına neden olur.
Bakteriler hakkında çok fazla şey bilinmiyor. Çevrede hazır bulunmalarına rağmen, bilim insanları nereden geldiklerini veya insanlara nasıl yayıldıklarını bilmiyorlar. Bakteri taşıyan herkeste hastalık görülmüyor. Bazı araştırmacılar, hastalığı olan kişilerin, bağışıklık sistemlerinde, bakterilere maruz kaldıklarında hasta olmalarını daha olası kılan genetik bir kusura sahip olabileceğine inanmaktadır.
Risk Faktörleri
Whipple hastalığına neden olan bakteriler hakkında çok az şey bilindiğinden, hastalık için risk faktörleri açıkça tanımlanmamıştır. Mevcut raporlara göre, etkilenmesi daha olası görünen kişiler;
- 40-60 yaş arası erkekler
- Kuzey Amerika ve Avrupa’da beyaz insanlar
- Açık havada çalışan veya kanalizasyon ve atık su ile sık temas eden çiftçiler ve diğer insanlar
Whipple Hastalığını Teşhis Etmek
Whipple hastalığının teşhisi karmaşıktır, çünkü semptomlar, çölyak hastalığından nörolojik hastalıklara kadar değişen birçok rahatsızlığa benzeyebilir. Doktor kesin teşhisi koymak için hastanın birçok testten geçmesini isteyebilir. Endoskopi, biyopsi, Polimeraz zincirleme reaksiyonu ve kan testleri sonucunda hastalığın tanısı konabilir.
Whipple Hastalığı Tedavisi
Whipple hastalığının tedavisi, enfeksiyona neden olan bakterileri yok edebilecek tek başına veya kombinasyon halinde antibiyotiklerle yapılır. Tedavi, bakterileri yok etmek için genellikle 1 – 2 yıl sürer. Ancak semptomların hafiflemesi genellikle ilk iki hafta içinde olur. Beyin veya sinir sistemi komplikasyonu olmayan çoğu insan, tam bir antibiyotik küründen sonra iyileşir.
Uzun süreli antibiyotik kullanımı durumunda, doktor ilaçlara direnç gelişimi için hastanın durumunu izlemesi gerekir. Tedavi sırasında nüks ederse, doktor antibiyotikleri değiştirebilir.
Standart Vakaların Tedavisi
Çoğu durumda, Whipple hastalığı tedavisi, 2 – 4 hafta intravenöz (IV) seftriakson veya penisilin ile başlar. Bu ilk tedaviyi takiben, 1 – 2 yıl boyunca, sülfametoksazol-trimetoprim (Bactrim, Septra) alınır. Seftriakson ve sulfametoksazol – trimetoprimin olası yan etkileri arasında alerjik reaksiyonlar, hafif diyare, bulantı ve kusma yer alır.
Bazı durumlarda alternatif olarak önerilen ilaçlar arasında, muhtemelen 1 – 2 yıl sürmesi gereken antimalarial hidroksiklorokin (Plaquenil) ile birlikte oral doksisiklin (Vibramycin, Monodox, diğerleri) vardır.
Diğer tedavi seçenekleri ise şunlardır:
- Uygun miktarda sıvı alımı
- 12 – 18 ay boyunca antimalarial ilaç almak
- Anemiye yardımcı olmak için demir takviyeleri kullanmak
- D vitamini, K vitamini, kalsiyum ve magnezyum takviyesi almak
- Besin emilimine yardımcı olmak için yüksek kalorili beslenmek
- İltihabı hafifletmek için kortikosteroid almak
- İbuprofen gibi nonsteroidal ağrı kesici ilaçlar almak
Whipple hastalığı, ilerleyici ve potansiyel olarak ölümcül bir hastalıktır. Enfeksiyon nadir görülmesine rağmen, çoğunlukla geç tanı konması ve gecikmiş tedavi nedeniyle ölümlere neden olmaktadır. Özellikle enfeksiyonun merkezi sinir sistemine yayılması durumunda geri dönüşümsüz hasarlara neden olabilir.
KAYNAKÇA:
https://www.healthline.com
https://www.mayoclinic.org