Birçok kültür ve toplumda "zafer işareti" olarak bilinen, İngilizcedeki "zafer" ("victory") sözcüğünden geldiğine inanılan, işaret ve orta parmakların V harfi şeklinde kaldırılmasıyla ifade edilen işaretin kökenleri, birçoklarınca tartışmalı bulunmaktadır. Rivayete göre İngiliz/İskoç birlikleri ile Fransa arasında yaşanan 1415 Agincourt Savaşı boyunca Fransızlar, yakaladıkları İngiliz ve İskoç okçularının işaret ve orta parmaklarını kesmişlerdir; böylece bu kişiler geri bırakılacak olurlarsa tekrar ok ve yay kullanamayacaklardır. Bu nedenle İngiliz ve İskoç okçular, yakalanmadıkları zaman Fransız düşmanlarına işaret ve orta parmaklarını göstererek onlarla alay etmişlerdir. Böylece işaret ve orta parmakların kaldırılmasıyla elde edilen işaret, "zafer işareti" olarak toplumda yer etmiştir.
Bu hikayeyle ilgili 2 büyük sıkıntı vardır: İlki, söz konusu iddiaya dair hiçbir güvenilir tarihsel kaynağın bulunmuyor oluşudur. Bu bakımdan, İngiliz ve İskoç okçuları ile V işareti arasındaki bağlantı muğlak ve güvenilmezdir. İkinci ve daha önemli sıkıntı ise şudur: Aslen bu hikaye, İngilizlerin "kaba el hareketi" olarak bilinen, yine işaret ve orta parmakların kaldırılmasıyla elde edilen, ancak genel "zafer işareti"nin aksine parmakların ters yönünün gösterilmesiyle elde edilen işaretin kökenlerini izah etmek için kullanılmaktadır. Nasıl ki Amerikalılar orta parmaklarını kaldırarak, Türkler başparmaklarını işaret ve orta parmaklarının arasına sokup yumruk yaparak kaba el hareketleri üretmişlerse, İngiliz ve İskoçlar da işaret ve orta parmaklarını havaya kaldırarak elde edilen kaba el hareketini kullanmaktadırlar. Eğer ki 1415 Agincourt Savaşı ile ilgili hikaye doğru varsayılırsa, bu hareketin muhtemelen "zafer işareti" yerine kaba bir el hareketi olarak kültürel düzlemde kendine yer etmiş olması daha olasıdır. Fakat hikaye Türkçeye aktarılırken, muhtemelen çevirenlerin ve aktaranların İngiliz kültürüne aşina olmayışı nedeniyle bu hikaye, "zafer işaretinin kökeni" olarak dilimize kazandırılmıştır. Bu, tamamen hatalıdır. Kaldı ki, Desmond Morris gibi davranış bilimcilerin analizlerine bakılırsa, söz konusu savaşın söz konusu kaba hareketin tarihiyle ilişkili olduğu bile muammadır.
V-hareketinin zafer işareti olarak kullanılmasının gerçek hikayesi ile 2. Dünya Savaşı'na uzanmaktadır. 14 Ocak 1941 yılında Belçika Adalet Bakanı ve Belçika'da Fransızca yayın yapan BBC'nin başkanı Victor de Laveleye, Belçikalıların V işaretini "zafer" amaçlı kullanmalarını önermiştir, zira Fransızcada victorie "zafer", Flemenkçede vrijheid "özgürlük" demektir. Laveleye, BBC üzerinden yaptığı yayında şunları söylemiştir:
"İşgalci kuvvetler, bu hareketi tekrar tekrar, her seferinde aynı şekilde, sonsuz defa tekrarlanan bir şekilde gördüklerinde anlayacaklardır ki etrafları akıl almaz sayıda vatandaş tarafından sarılmıştır ve her biri, düşmanlarının bir anlık zaafiyetini ve ilk hatasını beklemektedir."
Aradan birkaç hafta bile geçmeden Belçika, Hollanda ve Kuzey Fransa'da V işaretleri her yerde görülür hale gelmiştir. Bundan hoşnutluk duyan BBC, kısa bir süre sonra "V for Victory" (Zafer için V) isimli bir kampanya başlatmıştır. Bu kampanyanın başına getirilen Douglas Ritchie, V harfinin Mors kodundaki karşılığı olan üç nokta bir çizgiyi melodi olarak belirlemiştir. Beethoven'ın 5. Senfonisi de bu aynı dizgiyle başladığı için, BBC bu besteyi savaş boyunca işgal altındaki yabancı Avrupa ülkelerindeki programlarının başlangıcı olarak kullanmıştır. Bu beste kısa sürede Nazi Almanyası'nın "kapısını çalma" propagandasının bir parçası haline gelmiştir.
Temmuz 1941'e gelindiğinde V işaretinin "zafer" anlamında kullanımı işgal altındaki tüm Avrupa ülkelerine yayılmıştır. 19 Temmuz günü başbakan Winston Churchill, yaptığı bir konuşmada bu işareti benimsediğini belirtmiş ve o günden sonra işareti bu anlamda kullanmaya başlamıştır.
Yani "zafer" anlamındaki V işaretinin tarihi belki onlarca asır geriye gitmiyor olsa da, yine de 2. Dünya Savaşı sırasında kültürel ve politik dönüşümün önemli bir parçası haline gelmiştir.
Kaynak: Wikipedia