Banat neresidir? Doğu Avrupa’da etniksel olarak kozmopolit özellik gösteren tarihsel bir bölge olan Banat hakkında genel bilgiler.
Banat, Doğu Avrupa’da, etnik bileşimi kanşık tarihsel bölge. Doğuda Erdel (Transilvanya) ve Eflâk (Valahya), batıda Tisa, kuzeyde Mures, güneyde Tuna ırmaklanyla çevrilidir. 1920’den sonra Romanya, Yugoslavya ve Macaristan arasında paylaşılmıştır. Banat adının kökü, Farsça “efendi” ya da “sahip” anlamına gelen bir sözcüğe dayanır. Avrupa’ya Avarların getirdiği banat sözcüğü giderek askeri bir valinin yönetimindeki bölge ya da sınır eyaleti anlamını kazanmıştır.
Banat’ta ilk yerleşme tarih öncesinde kuruldu. Daha sonra bölge Romalıların, Gotların, Gepidlerin, Hunların ve Avarların denetimine girdi. Slavlar buraya İS 5. yüzyılda yerleşti. 9. yüzyılda Slavların yerini Macarların almasıyla birlikte Banat, Macaristan’ın parçası oldu ve 1233’te Kral II. Andrâs tarafından Severin Banatı olarak düzenlendi. 14. ve 15. yüzyıllarda bölgeye çok sayıda Sırp yerleşti; 16. yüzyıl ortalarında Banat’ı fetheden Osmanlılar, 1718’de Pasarofça Antlaşması‘yla Avusturya’nın eline geçmesine değin bölgeyi denetimlerinde tuttular.
Banat, Avusturya askeri yönetimi döneminde Temeşvar Banatı olarak düzenlendi; daha sonra bölgenin kuzey kesimi sivil yönetime geçti. Avusturya yöneticileri, Ren Bölgesi, Lorraine ve Lüksemburg’dan gelen göçmenlerin buraya yerleşmesini özendirdiler. 1779-1920 döneminin büyük bölümünde Banat, Macaristan’a bağlı kaldı. I. Dünya Savaşı’ndan zaferle çıkarı İtilaf Devletleri, Trianon Antlaşması’yla (4 Haziran 1920) Banat’ı üçe ayırdılar. Szeged bölgesi Macaristan’a verildi; geniş olan doğu bölgesini Romanya aldı; öteki kesimler Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı’na (Yugoslavya) verildi.