Artritin en yaygın formları artrit ve osteoartrittir. Osteoartrit aynı zamanda birbirleriyle iletişim halinde ve kemiğin iki yüzeyine ayrılan, kıkırdağın aşındırdığı dejeneratif bir süreç olmakla beraber, dejeneratif eklem hastalığı olarak da refere edilir.
Artrit Nedenleri
Eklemin etrafını çevreleyen zarların iltihaplanması ve genellikle bir ya da daha fazla eklemde oluşan ağrı ve şişmeler romatoid artrite sebep olurlar. Yapılan araştırmalara göre dünyada her yedi insandan birinde romatoid artrit vardır.
Osteoartrit 55 yaş ve daha üzeri olan yaşlıların eklemlerini etkileyen yaygın ve kronik bir durumdur. Yapılan araştırmalara göre sadece Amerika’da 21 milyon insan bu dejeneratif eklem hastalığından muzdariptir.
75 yaşın üzerinde olan bir çok insanıni en az bir eklemi osteoartritten etkilenmiştir, bu durum ise Dünyada engellilik nedenine birinci sırada öncülük etmektedir. Romatoid artrit, artritin en sakatlayıcı formu olup, yaklaşık 21 milyon Amerikalıyı etkilediği gibi, erkeklere oranla kadınları iki ya da üç kat daha fazla etkilemektedir.
Ayrıca, romatoid artrit için başlangıç yaşı ortalama 20 ile 45 yaş aralığında seyretmektedir. Artrit tedavisi için, artritin şiddetinin ve formunun özelliğine göre ilaç tedavisi, fiziksel tedavi, fizyoterapi, mesleki terapi, ve cerrahi operasyon gibi tedavi çeşitleri vardır. Artritli kişiler, kapasitelerine göre dört kategoride sınıflandırılabilir.
Artritli kişiler, düzenli yapılan bir egzersiz programına katılımın dışında bırakılmamalıdırlar. Güçlü kaslar ve kemikleri gelişmiş kardio dayanıklılık antrenmanları ve gelişmiş psikososyal mutluluk oranları uygun egzersiz programlarından yararlanabileceği kazanımların bir kısmıdır.
İltihaplı dönemlerde, egzersiz kontrendikedir ve infilamasyon durumunu şiddetlendirebilir ve böylece daha ağır hale getirebilir.
Artrit ve Egzersiz
Artritli olan kişilere, kas kuvvetini ve eklem hareketliliğini muhafaza etmek, fonsiyonel kapasitesini artırmak, ağrıyı ve acıyı hafifletmek, daha fazla deformiteyi önlemek, genel fiziksel gidişatı artırmak, nöromüsküler koordinasyonu yeniden oluşturmak ve tutulmuş ya da kontrakte olmuş eklemleri harekete geçirmek için egzersiz önerileri tavsiye edilmektedir.
Egzersiz programları, kişilerin fonksiyonel durumları göz önüne alınarak, bir doktor ya da fizyoterapistle bağlantılı bir şekilde oldukça dikkatli planlanmalıdır. Akut artritin aniden şiddetlendiği dönemde egzersizden kaçınılmalıdır. Artritli hastalar, takip eden egzersiz programlarında yorgunluktan ve rahatsızlıktan şikayet edebilir. Egzersiz programlarının başarılı olabilmesi için, iltihaplı eklem hastalığını azaltmada uygulanan egzersiz programı ile etkilenen eklemlerin mobilizasyonu ve dinlenme arasında uyumlu, tam bir denge oluşturulması gerekmektedir.
Artrit İçin Egzersiz Önerileri
1- Artritli hastalar sabit bisikler, kürek ve su kondisyon sporları gibi düşük etkili aktiviteler yapmalısınız.
2- Düşük yoğunlukta ve sık seanslı egzersizler ile başlamalısınız.
3- İnflamasyonun ve ağrının arttığı dönemlerde egzersizin yoğunluğunu ve süresini azalmalısınız.
4- Isınma ve soğuma sürelerini uzatmalısınız.
5- Hastanın egzersizlere verdiği yanıtlara, ilaçlarındaki herhangi bir değişikliğe ve ağrı seviyesine göre egzersizin yoğunluğunu ve süresini ayarlayınız.
6- Günde en azından bir kere tam kapsamlı hareketliliği sağlamak için, bütün eklemleri aktive edecek bir egzersiz türü uygulayınız.
7- Takip eden egzersiz seanslarında ağrılardan şikayet eden kişiler bir ya da iki gün dinlenmelidir. Eğer kişi egzersiz ile ilgili kas-iskelet ağrısını hala yaşıyor ise ya da antrenman sonrasında iki saatten daha fazla rahatsızlık hissetmeye devam ediyor ise bu durumda sonraki egzersizlerin yoğunluğunu azaltınız.
8- Her zaman vücut uyumunun düzgün olmasına önem verin. Zayıf duruş ve azalmış eklem hareketi; gücü, etkili performansı, kontrolü ve entegre olmuş hareketleri bozar. Yanlış ayarlanan vücut pozisyonları ve uygun olmayan hareketler yürüyüşü bozar ve yorgunluğu artırır.
9- Artritli kişilerin ağrısı normale yakınken, ağrı başlangıç noktasına kadar çalışın ama sakın daha ileriye gitmeyin. Sağlıklı bireyler için çok basit olan hareketler artritli kişiler için çok ağrı verici olabilir.
10- Eklem yapılarını güçlendiren ve kasların çevrelediği eklemlerde ki basınç miktarının az olmasını sağlayan izometrik egzersizler yapın.
11- Eğer ağrı ısrarla devam ediyor ise lütfen doktorunuza danışınız.
12- Romatoid artritli kişiler iltihabın alevlendiği dönemlerde egzeriz yapmamalıdırlar ve egzersiz seansları esnasında düzenli dinlenme aralıklarına özen göstermelidir.
13- Artritli hastaların kardiyovasküler fonsiyonlardan daha çok eklem ağrıları tarafından sınırlandırılabileceğini aklınızdan çıkarmayın.
Tavsiye Edilen Örnek Egzersiz
Modu
Bisiklet, ılık akuatik su programları ve yüzme gibi ağırlık taşıyıcı olmayan aktiviteler tercih edilmelidir çünkü bunlar eklemlerdeki basınç şiddetini azaltır. Tavsiye edilen su sıcaklığı 28 C ile 31 C arasıdır.
Yoğunluğu
Yüksek etkili ve yüksek yoğunluktaki egzersiz yerine, düşük yoğunlukta ve dinamil olan egzerisz üzerinde durun. Egzersizin yoğunluğu, hastanın egzersiz öncesinde, egzersiz esnasında ve sonrasındaki konforuna göre ayarlanmalıdır.
Sıklığı
Artritli hastalar haftada en az dört ya da beş kere egzersiz yapmalıdır.
Süresi
Isınma ve soğuma süresini uzun tutmalı ve yavaş yavaş arttırmalısınız.
Saygılarımla