Öğrenme bozukluğu olan disleksi, özellikle çocuklarda görülen bir tür rahatsızlık. Disleksi olan insanlar, sayfada gördükleri harflerin ve harf kombinasyonlarının yaptığı seslerle eşleştirmede sorun yaşıyor. Peki disleksi nedir?
Disleksi okuma, yazma ve konuşma yeteneğini etkileyen bir öğrenme bozukluğu. Disleksi olan çocuklar genellikle zeki ve çalışkan, ama gördükleri harfleri yaptığı seslere bağlarken sorun yaşar.
Disleksi nedir?
Disleksi olan çocuklar ve yetişkinler akıcı bir şekilde okumada, sözcükleri doğru dillendirmede zorluk yaşar. Ancak bu zorluklar onların genel zekâlarıyla hiçbir bağlantısı yok. Aslında, disleksi çok daha iyi bir okuyucu olma zekası olan bir bireyde okumada beklenmedik bir zorluk olarak tanımlanıyor. Disleksi insanlar yavaş okuyucular olsa da, sıklıkla paradoksal olarak güçlü akıl yürütme yetenekleri ile çok hızlı ve yaratıcı düşünürler.
Disleksi nedenleri
Disleksi genlerle bağlantılı. Ebeveynleriniz, kardeşleriniz veya diğer aile üyelerinizde disleksi varsa, sizinde disleksi olma olasılığınız daha yüksek.
Bu durum, beynin bölümlerindeki farklılıklarından kaynaklanır. Disleksi olan kişilerin, okuma yaparken aktif olması gereken beyin alanlarının düzgün çalışmadığını gösterir. Disleksi olan çocuklar için, beyin, yaptıkları seslere harfleri bağlamakta ve bu sesleri kelimelere harmanlamakta zorlanıyor. Bu karışıklıklardan dolayı, okuma yavaş ve zor bir süreç olabilir.
Disleksi belirtileri
Çocuğunuzun okula girmeden önce disleksi belirtilerinin tanınması zor olabilir, ancak bazı erken ipuçları bir soruna işaret edebilir. Çocuğunuz okul çağına ulaştığında, çocuğunuzun öğretmeni bir problemi ilk fark eden kişi olabilir. Çocuk okumayı öğrenmeye başladığında durum genellikle belirginleşir.
Küçük çocuklarda disleksi
Küçük bir çocuğun disleksi riski altında olabileceğini gösteren işaretler, geç konuşma, yeni kelimeleri yavaşça öğrenmek, kelimelerde sesleri tersine çevirmek veya birbirine benzeyen kafa karıştırıcı sözcükler gibi sözcükleri doğru biçimlendirme sorunları, harfleri, sayıları ve renkleri hatırlama veya adlandırma sorunları, tekerlemeleri öğrenmede zorluk çekme gibi durumlar.
Okul dönemindeki çocuklarda disleksi
Çocuğunuz okuldayken, disleksi belirtileri ve semptomları daha da belirgin hale gelebilir. Yaş için beklenen seviyenin çok altında okuma, doğru kelimeyi bulmanın veya sorulara cevap oluşturmanın zorluğu, bir şeylerin sırasını hatırlamakta sorunlar, harfler ve sözcüklerdeki benzerlik ve farklılıkları görme zorluğu, yazmada zorluk, okuma içeren aktivitelerden kaçınmak gibi durumlar okul çağındaki çocuklarda görülen belirtiler arasında.
Genç ve yetişkilerde disleksi
Gençlerde ve yetişkinlerde disleksi belirtileri çocuklarda benzerdir. Gençlerde ve yetişkinlerde bazı yaygın disleksi belirtileri, sesli okuma da dahil olmak üzere okuma zorluğu, yazma sorunları, kelimeleri yanlış telaffuz etmek, okuma veya yazmayı içeren görevleri tamamlama alışılmadık derecede uzun bir zaman geçirme, bir hikayeyi özetleyen zorluk, yabancı dil öğrenmede sorun, matematik problemlerini yapmakta zorluk çekmek gibi durumlar yer alır.
Disleksi risk faktörleri neler?
Bir aile disleksi veya diğer öğrenme güçlükleri, prematüre doğum, hamilelik sırasında fetüste beyin gelişimini değiştirebilecek nikotin, ilaçlar, alkol veya enfeksiyona maruz kalma, beynin bölümlerinde okumaya imkan veren bireysel farklılıklar gibi faktörler disleksinin oluşmasını tetikliyor.
Disleksi tedavisi
Disleksiye neden olan beyin anormalliğini düzeltmenin bilinen bir yolu yok. Yani disleksi yaşam boyu bir problem. Bununla birlikte, spesifik ihtiyaçları ve uygun tedaviyi belirlemek için erken tespit ve değerlendirme başarıyı artırabilir.
Disleksi eğitimi
Disleksi, spesifik eğitim yaklaşımları ve teknikleri kullanılarak tedavi edilir ve müdahale ne kadar erken başlarsa o kadar iyidir. Psikolojik testler, çocuğunuzun öğretmenlerinin uygun bir öğretim programı geliştirmesine yardımcı olacaktır.
Öğretmenler okuma becerilerini geliştirmek için işitme, görme ve dokunma ile ilgili teknikleri kullanabilirler. Kullanılan harflerin şekli ve konuşulan sözcükler gibi bir parmakla izleme gibi çocuğun öğrenmesi için çeşitli duyularadan yardım alması, öğrenmeyi kolaylaştırır.
Ebeveynler neler yapabilir
Çocuğunuzun başarılı olmasına yardımcı olmak için önemli bir rol oynarsınız. Çocuğunuzun disleksi olduğundan şüpheleniyorsanız, çocuğunuzun doktoru ile konuşun. Erken müdahale başarıyı artırabilir.
Çocuğunuza yüksek sesle kitap okuyun. Çocuğunuzla hikaye dinlemeyi deneyin. Çocuğunuz okumayı öğrendiğinde, hikayeleri hikayeleri birlikte okuyun.
Çocuğunuzun öğretmenine, okulun ona nasıl yardım edeceği konusunda konuşun. Çocuğunuzu okumaya teşvik edin. Okuma becerilerini geliştirmek için, bir çocuk okuma pratiği yapmalı.
Disleksi testi
Bazı kişiler çocukların okula gitmeden disleksi teşhisi koyulmayacağını düşünüyor. Ancak bu son derece yanlıştır. 3 Yaşından itibaren disleksi testi yapılabilir. Hatta bazı ülkelerde 3 yaşından itibaren disleksi testi yaptırma zorunluluğu vardır. 3 yaşına girmiş çocuğunuzu bir uzman gözetiminde disleksi testlerini yaptırabilirsiniz.