İçindekiler
- 1 Kısa Almanya Tarihi
- 1.1 Franklar ve Şarlman
- 1.2 Kısa Almanya Tarihi – Saksonlar
- 1.3 16.Yüzyıl Kısa Almanya Tarihi
- 1.4 17. Yüzyıl Almanya Tarihi
- 1.5 18. Yüzyıl Almanya Tarihi
- 1.6 19. Yüzyıl Almanya Tarihi
- 1.7 ALMANYA’NIN BİRLEŞMESİ
- 1.8 ERKEN 20. YÜZYILDA ALMANYA
- 1.9 NAZİ ALMANYASI
- 1.10 İKİNCİ DÜNYA SAVAŞINDA ALMANYA
- 1.11 20.Yüzyıl Kısa Almanya Tarihi
- 1.12 21. YÜZYIL ALMANYA
Kısa Almanya Tarihi
Almanya tarihi Roma İmparatorluğu’nun günlerine kadar izlenebilir. 2 bin yıldan fazla bir süre önce, Avrupa’nın kuzey ve batı bölgeleri çok çeşitli erken Germen kabileleri tarafından işgal edildi ve Jül Sezar, Roma İmparatorluğu’nun sınırlarını doğu Ren Nehri’ne doğru itmesine rağmen, Romalılar bölgeyi zapt etmekte hiçbir zaman başarılı olamadılar. Ren nehrinin doğusu ve Tuna nehrinin kuzeyi, şimdiki Almanya’nın tam kalbidir.
Franklar ve Şarlman
Roma İmparatorluğu’nun sonuna doğru, Franklar birçok Alman kabilesi arasında lider bir pozisyon aldı. MS 466’da lider Clovis ile başlayan Merovingian Hanedanı sırasında, Frenk Krallığı modern Fransa’nın çoğunu ve şimdi Almanya’nın güneybatı yarısını içerecek şekilde genişletildi. Bununla birlikte, 8.yüzyılın sonlarına doğru Merovingian hanedanının gücü ve otoritesi azalmaya başladı ve Krallık, hepsi güç için jockeying olan birkaç küçük savaşan gruba ayrıldı. Bu hadiselerin Kısa Almanya tarihi başlangıcına da neden olduğunu söylersek yanılmayız.
Dönemin yetenekli bir askeri lideri olan Charles Martel, Frenk krallıklarının çoğunu fethetti ve kısa Pepin olarak da bilinen oğlu Pepin, Merovingian krallarının sonuncusunu devirmek ve yeni Carolingian hanedanlığını başlattı. Pepin daha sonra iki oğlu Carloman (önce tahta geçen) ve Charlemagne tarafından devrildi.
Carloman’ın 771’de ölümünden sonra, Charlemagne tahtını devraldı ve Krallığı Batı Avrupa’nın çoğunu içerecek şekilde genişletti. Papalık mülklerini Lombardlardan koruyarak Katolik Kilisesi ile iyi ilişkiler kurdu ve 800’de Roma’da Papa III. Leo tarafından İmparator olarak taçlandırıldı. Charlemagne, oğlunun da hayatı boyunca İmparator olarak kaldı ve kendi ölümünden sonra imparatorluk, 843’teki Verdun Antlaşması’nda belirtildiği gibi üç torunu arasında bölündü. İlk torunu Charles Kel, sonunda Fransa olan krallığın Batı kısmını yönetti. Louis (Alman Louis) daha sonra Almanya olan Doğu kısmını aldı ve Lothair, bu iki alan arasındaki büyük şeridi alarak Lothairingia olarak adlandırdı. Daha sonra bu şerit hem Fransa hem de Almanya tarafından talep edilecek ve iki ülke arasında kalıcı bir çatışma kaynağı haline gelecektir.
Kısa Almanya Tarihi – Saksonlar
Alman Louis ve daha sonra tahta geçen mirasçıları, yeni Alman krallığını kontrol edemediler. Norsemen ve Macarlar sürekli olarak sınırları taciz etti ve kabile reisleri işgalcilerle savaşmak zorunda kaldı. Sonunda Alman krallığı beş kabile düklüğüne bölündü: Franconia, Saksonya, Lorraine, Swabia ve Bavyera.
Şarlman’ın son varisinin 911’de ölümü üzerine, beş düklük liderleri (dükler) Alman kralı olarak Franconia Dükü Conrad’ı seçti. Bununla birlikte, Conrad sekiz yıl sonra öldüğünde, yeni kralın oyu, Sakson hanedanını kuran Saksonya Dükü Henry I’e gitti. Kral Henry, diğer başarılarının yanı sıra Bohemya’yı Alman krallığına ekledi.
Sakson hanedanının en tanınmış kralı, Alman krallığını 936-973 yılları arasında yöneten Henry’nin oğlu Otto veya Büyük Otto idi. 955’te Otto, Magyar’ların ayaklanmalarını başarıyla savuşturdu ve Avusturya’yı Almanya’ya geri kazandırdı. Papalık otoritesini yeniden sağladı ve 962’de Roma imparatoru olarak taçlandırılarak Kutsal Roma İmparatorluğu’nun başlangıcı oldu.
Otto 973’te öldü. Hıristiyan düşünür Augustine, Tanrı’nın Roma İmparatorluğunu insanlığa yasa ve düzen getirmek için yarattığını iddia etti. Buradaki fikir, başında papa olan bir Kilise ve bir seküler imparatorluk olması gerektiğiydi. Otto ve sonraki imparatorlar, antik Roma İmparatorluğu’nun halefleri olduklarını iddia ettiler. Bu yüzden onların Germen imparatorluğuna Roma İmparatorluğu deniyordu. 1157’de Kutsal Roma İmparatorluğu olarak adlandırıldı. Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, diğer Avrupa ülkeleri bu fikir konusunda hevesli değillerdi ve her durumda, Kutsal Roma İmparatorluğu hiçbir zaman tek bir birleşmiş birim olmadı. Gerçekte, imparatorların imparatorluğun farklı bölgeleri üzerindeki gücü sınırlıydı.
Orta Çağ boyunca egemen olan orijinal beş düklük dağıldı ve 1500’de Kutsal Roma İmparatorluğu farklı birimlerden oluşan bir yama işi yorgan gibiydi. İmparatora bağlı prensler tarafından yönetilen ilkel devletlerden oluşuyordu. Piskoposlar ve başpiskoposlar tarafından yönetilen piskoposluklar da vardı. Onlara dini prensler deniyordu. Doğrudan imparatora cevap veren İmparatorluk Şövalyeleri bazı bölgeleri yönetiyordu. Augsburg gibi bazı bağımsız şehirler de vardı. Ortaçağ Almanya’sında lordlar, vasallarına toprak verirler ve karşılığında vasallar efendiye hizmet etmek için yemin ederdi. Nüfusun çoğu köylüydü. Bazıları özgürdü, ancak çoğu kölelerdi, özgür insanlarla kölelerin ortasındaki Serfler, haftanın belirli günleri efendilerinin topraklarında çalışmak zorunda kaldılar. Almanya orta çağın başlarında daha zengin hale geldi ve nüfus keskin bir şekilde arttı (14. yüzyıla kadar). Ticaret patladı, kasabalar büyüdü ve sayısı arttı. Yine de hayat çoğu insan için zor ve çetin geçti. Ormanlara dağılmış küçük köylerde yaşamaya devam ettiler.
Üstelik 11. yüzyılda Papa ile imparator arasında kimin piskopos atama hakkına sahip olduğu konusunda bir çatışma vardı. İmparatorun uygun piskoposlar atayabilmesi önemliydi. O günlerde kilise ve devlet yakından bağlantılıydı. Dahası, kilise zengin ve güçlüydü, imparator piskoposların yanında olması konusunda istekliydi. Papa, doğal olarak, kilise işlerine yapılan bu müdahaleye içerlemişti. Tartışma 1122’de Concordat of Worms tarafından çözüldü. 1220’den 1250’ye kadar II. Frederick imparatordu. Zekası nedeniyle stupor mundi (dünya harikası) olarak biliniyordu. Ancak 1254’te merkezi otorite tamamen çöktü. 1254’ten 1273’e kadar imparator yoktu. Bu döneme Great Interregnum adı verildi. Habsburglu Rudolph imparator seçildiğinde sona erdi.
14. yüzyılın başlarında Almanya’da koşullar kötüleşti. İklim daha da soğudu kıtlık vardı. Daha da kötüsü, kara veba 1349’da Almanya’yı vurdu ve nüfusun yaklaşık üçte birini öldürdü. Yahudilere günah keçisi muamelesi yapıldı ve o sırada pek çoğu katledildi. 14. ve 15. yüzyılın sonlarında, Almanya’da bir dizi köylü ayaklanması yaşandı. Dahası, hırsız baronlar denen yoksul soylular kırlarda dolaşıyordu. Ancak o dönemde Almanya’da bir dizi üniversite kuruldu. Heidelberg 1386’da kuruldu. Onu 1409’da Leipzig, 1477’de Tubingen ve 1502’de Wittenberg izledi.
16.Yüzyıl Kısa Almanya Tarihi
Orta Çağ’da uluslar arasındaki bölünmeler belirsizdi. 16. yüzyılda daha net tanımlandılar. Bunun bir işareti, imparatorluğun unvanı ‘Alman ulusunun Kutsal Roma İmparatorluğu’ olarak değiştirildiğinde 1512’de geldi. Sonra 1517’de büyük Hıristiyan bilim adamı Martin Luther, Wittenberg’de tezlerini yazarken Reformu başlattı. 1521’de çeşitli Alman eyaletlerinin liderleri Worms’ta bir İmparatorluk Diyeti’nde bir araya geldi. Martin Luther hesap vermeye çağrıldı ve görüşlerinin arkasında durdu.
Reformasyon, Almanya’yı böldü, bazı devletler onun öğretilerini kabul etti ve diğerleri onları reddetti. 1531’de Protestan prensler, gerekirse Reformu zorla savunmak için Schmalkalden ile ittifak kurdu. İmparator, 1546-47’de onlarla savaştı. Galip gelmesine rağmen Protestanlık ortadan kaldırılamadı. Sonra 1555’te Augsburg Barışı tarafları buluşturdu. Augsburg barışı, prenslerin devletlerinin dinine karar verebileceklerini ilan etti. Hükümdarlarıyla aynı fikirde olmayan herkes göç edebilirdi. Bu arada Martin Luther, Yeni Ahit’i 1522’de Almancaya ve 1534’te Eski Ahit’e çevirdi.
Dahası, 16. yüzyılın başlarında Almanya’da bir dizi köylü ayaklanması yaşandı, çünkü köylüler kendi paylarından memnun değildi, ekonomik ve sosyal değişim talep ettiler. Huzursuzluk 1525 Köylü Savaşı’nda doruğa ulaştı. Ancak prensler isyanı kolayca bastırdı ve on binlerce köylü öldürüldü. Bununla birlikte, 16. yüzyılın sonları, Almanya’da görece barış ve istikrar dönemiydi.
17. Yüzyıl Almanya Tarihi
17. yüzyılın başlarında Protestanlar ve Katolikler arasındaki huzursuz barış bozuldu. Protestanlar 1608’de askeri bir ittifak kurdular. Buna karşılık Katolikler 1609’da Katolik Birliği’ni kurdular. O sırada Bohemya (modern Çek Cumhuriyeti) Kutsal Roma İmparatorluğu’nun bir parçasıydı. Bohemya’daki Protestan soylular bazı ayrıcalıklar kazanmışlardı. Ferdinand II, 1617’de Bohemya Kralı olduğunda onları geri almaya çalıştı. Protestanlar 23 Mayıs 1618’de protesto olarak kraliyet görevlilerini Prag’da bir pencereden dışarı attılar. Bu olay, Prag’ın savunulması olarak bilinir hale geldi. Bohemyalılar isyan ettiler ve Alman Protestanlara yardım etmeleri için çağrıda bulundular. Ancak imparator, 1620’de Beyaz Dağ Savaşı’nda Katoliklerden oluşan bir kuvveti yönetti ve Protestanları mağlup etti.
Bununla birlikte, Katolik ve Protestan devletleri arasında uzun bir dizi savaş başladı. Diğer Avrupa güçleri devreye girdi. İsveçliler, 1630’da kralları Gustavus Adolphus’un 1632’de Lutzen savaşında öldürülmesine rağmen Protestanlara katıldı. Fransa 1635’te Protestan safına katıldı. Savaşlar 1648’de Vestfalya Barışına kadar sürdü. Otuz Yıl Savaşı Almanya için bir felaketti. Nüfus önemli ölçüde azaldı ve ülkenin çoğu harap oldu. Almanya’nın yıkımdan kurtulması onlarca yıl aldı. Savaşın başka bir etkisi oldu. İmparatorun gücünü zayıflattı, prenslerin ve kralların gücünü artırdı. Otuz Yıl Savaşları Almanya için bir felaketti. Nüfus önemli ölçüde azaldı ve ülkenin çoğu harap oldu. Almanya’nın yıkımdan kurtulması onlarca yıl aldı. Savaşın başka bir etkisi oldu. İmparatorun gücünü zayıflattı, prenslerin ve kralların gücünü artırdı.
18. Yüzyıl Almanya Tarihi
18. yüzyılda Almanya’daki ana gelişme, Prusya’nın yükselişiydi. 17. yüzyılda Hohenzollern ailesi hem Brandenburg’u hem de Doğu Prusya’yı yönetiyordu. 1701’de her ikisinin de yöneticisi Seçmen III. O yıl kendini Prusya Kralı ilan etti. Yakında tüm krallığa Prusya adı verildi. Bununla birlikte, başlangıçta Prusya ekonomik olarak geri kalmış bir bölgeydi. Ancak, 1740’ta kral olan Frederick II “The Great” yönetimi altında büyüklüğüne yükseldi. Frederick’in çok büyük bir ordusu vardı ve yetenekli bir generaldi, bu da onun başarılı savaşlarda savaşmasına izin verdi. 1740’ta Prusya, Silezya’yı (Avusturya mülkü) işgal etti.
10 Nisan 1741’de Prusyalılar, Mollwitz savaşında Avusturyalıları yendi. İlk başta savaş Avusturyalılar için iyi gitti. Süvarileri Prusya süvarilerini yendi ve Frederick savaştan kaçtı. Ancak, Prusya piyadeleri ayağa kalktı ve savaştı. Hem Avusturyalı süvarileri hem de Avusturyalı piyadeleri aştılar. Sonuç olarak Prusya savaşı kazandı. Avusturya 1742’de barış yaptı, ancak barış uzun sürmedi. Savaş 1745’te yeniden başladı. Prusyalılar 4 Haziran’da Hohenfriedberg’de, 30 Eylül’de Soor’da ve 23 Kasım’da Hennersdorf’ta bir dizi savaşı kazandılar. II.Frederick, Aralık 1745’te toprakları genişleyerek savaşı bitirdi.
1756’da Frederick, Saksonya’yı işgal ettiğinde Prusya tekrar savaşa girdi. Ancak bu sefer Frederick II, güçlü bir düşman koalisyonuyla karşı karşıya kaldı. Bununla birlikte, Prusyalılar Kasım 1757’de Rossbach’ta ve Aralık 1757’de Leuthen’de iki zafer kazandılar. Prusyalılar, 1758’deki Zorndorf Savaşı’nda da Rusları mağlup ettiler. Ancak, savaş dalgası Prusyalıların aleyhine döndü ve onlar da yenilgiye uğratıldı 1759’da Minden Savaşı. Neyse ki Ocak 1762’de Frederick’in en güçlü düşmanlarından biri olan Rusya Elizabeth öldü ve oğlu St. Petersburg Antlaşması ile barıştı. Savaş 1763’te sona erdi. Sonra 1772’de Prusya, Avusturya ve Rusya, Polonya’nın bir bölümünü aralarında bölmeyi kabul ettiler. 1792’de Prusya ve Avusturya, Devrimci Fransa ile savaşa girdi. Ancak Fransızlar zafer kazandı ve Prusya 1795’te barış yaptı.
19. Yüzyıl Almanya Tarihi
Ancak Avusturya 1801’de yenildi ve barış yapmak zorunda kaldı. Fransa 1805’te Avusturya’yı tekrar yendi. Sonuç olarak, bazı Alman devletleri Napolyon ile ittifak kurdu. Temmuz 1806’da Napolyon, 16 Alman eyaletinden oluşan Ren Konfederasyonunu kurdu. Kutsal Roma İmparatorluğu resmi olarak 6 Ağustos 1806’da sona erdi. Ardından Eylül 1806’da Prusya, Fransa ile savaşa girdi. Ancak Napolyon, 14 Ekim 1806’da Jena’da Prusyalıları ezdi. Ancak, 1812’de Fransızlar Rusya’da tamamen yenildiler. 1813’te Prusya, Fransızlara karşı savaşta Rusya’ya katıldı. Avusturya da katıldı ve 1813 Ekim’inde birleşik ordular Leipzig Savaşı’nda Fransızları yendi.
Napolyon’un 1815’teki son yenilgisinden sonra Viyana Kongresi Avrupa’nın kaderini belirlemek için toplandı. Eski Kutsal Roma İmparatorluğu’nun yerine bir Alman Konfederasyonu kuruldu. 38 eyaletten oluşuyordu. Eyaletlerden temsilcilerden oluşan Federal Meclis adında bir meclis kuruldu. Prusya, barışın en büyük kazananıydı. Rheinland ve Vestfalya’yı kazandı. Prusya’nın nüfusu arttı ve değerli maden kaynakları kazandı. Prusya, Alman meselelerinde giderek daha önemli hale geldi. 1834’te Prusyalılar ve diğer Alman devletleri, Zollverein adında bir gümrük birliği kurdu. Dahası, 1830’larda Almanya sanayileşmeye başladı. Bunun bir işareti, 1835’te Nürnberg ve Fürth’den ilk Alman demiryolunun açılmasıydı. Prusya endüstrileştikçe, rakibi olurken daha da güçlendi,
Bu arada Metternich adlı Avusturyalı bir bakan, Fransız Devrimi’nin fikirlerinin Almanya’da yayılmasını engellemeye çalıştı. 1819’da Burschenschaften adlı Alman üniversitelerinde öğrenci toplulukları vardı. 23 Mart 1819’da birinin üyesi August von Kotzebue adlı bir yazarı öldürdü. Metternich bunu basın sansürü ve üniversitelerin sıkı denetimini başlatmak için bir bahane olarak kullandı. Tedbirlerine Karlsbad kararnameleri deniyordu. Ancak, cini şişeye geri koymanın imkansız olduğu kanıtlandı. 1818’de Baden ve Bavyera liberal anayasaları tanıttı. 1819’da Wurttemberg ve 1820’de Hessen-Darmstadt da aynısını yaptı. Dahası, 1830’da Fransa’da bir devrim Almanya’nın bazı kısımlarında isyanları tetikledi ve bazı Alman yöneticiler taviz vermeye zorlandı. 1831’de Brunswick, Hesse ve Saksonya yeni anayasalar çıkardı. Ancak Prusya ve Avusturya’da,
Sonra, 1845’ten sonra bir dizi kötü hasat oldu. Ayrıca bir durgunluk ve yüksek işsizlik vardı. 1848’de devrimde hoşnutsuzluk patlak verdi. Şubat 1848’de Fransa’daki bir başka devrim, Almanya da dahil olmak üzere Avrupa’da gösterileri ve kargaşaları tetikledi. İlk başta yöneticiler o kadar endişeliydi ki geri adım attılar ve tavizler verdiler. Ancak kısa sürede sinirlerini yeniden kazandılar. 18 Mart 1848’de Prusya’da kral bazı reformlar yapmaya istekli olduğunu açıkladı. Ancak Prusya birlikleri, Berlin’de bazı göstericilere ateş açtı ve ardından çıkan çatışmada birçok kişi öldü. Daha fazla huzursuzluktan korkan kral, göstericileri yatıştırmaya karar verdi. 19 Mart 1848’de birliklere Berlin’i terk etmelerini emretti. 21 Mart 1848’de devrim niteliğindeki kırmızı, altın ve siyah renklerle Berlin’e gitti. Sonra 1848 Mayıs’ında, Almanya’nın tamamını temsil eden seçilmiş bir meclis Frankfurt’ta toplandı.
Frankfurt parlamentosu Alman birliğini tartıştı. Ancak, hükümdarlar kısa sürede güvenlerini yeniden kazandılar ve devrimcilere karşı baskı yapmaya başladılar. 2 Nisan 1849’da Frankfurt parlamentosu Prusya Kralı’na Almanya’nın tacını teklif etti. Ancak teklifi reddetti. Frankfurt parlamentosu yavaş yavaş dağıldı ve üyeleri evlerine döndü. Bu arada, 1849’da Avrupalı yöneticiler ordularını isyanları bastırmak için kullanmaya başladı. Yakında eski düzen geri döndü. Frankfurt parlamentosu yavaş yavaş dağıldı ve üyeleri evlerine döndü. Bu arada, 1849’da Avrupalı yöneticiler ordularını isyanları bastırmak için kullanmaya başladı. Yakında eski düzen geri döndü. Frankfurt parlamentosu yavaş yavaş dağıldı ve üyeleri evlerine döndü. Bu arada, 1849’da Avrupalı yöneticiler ordularını isyanları bastırmak için kullanmaya başladı. Yakında eski düzen geri döndü.
ALMANYA’NIN BİRLEŞMESİ
Sonra, 1863’te Danimarka kralı, Schleswig ve Holstein düklüklerini ilhak etmeye çalıştı. Hem Prusya hem de Avusturya, 1864’te Danimarka’ya karşı kısa bir savaş yürüttü. Sonuç olarak, Prusya ve Avusturya’ya iki düklük ortak olarak idare edildi. Avusturya ile düklükler konusunda yaşanan anlaşmazlıklar, Prusya’ya 1866’da savaş başlatmak için bahane verdi. Kısa sürede bitti. 3 Temmuz 1866’da Prusya, Koniggratz’da Avusturyalılara karşı büyük bir zafer kazandı. Daha sonra bir barış antlaşması, Prusya’nın hâkim olduğu Kuzey Almanya Federasyonu’nu yarattı. Avusturya, Alman işlerinden ihraç edildi. Alman şansölyesi Bismarck, daha sonra İspanya tahtına kimin geçeceği konusunda Fransa ile tartıştı. Fransızlar 19 Temmuz 1870’te savaş ilan ettiler. Ancak 2 Eylül 1870’de Sedan savaşında Fransızlar tamamen mağlup oldular ve Şubat 1871’de barış yaptılar.
Bu arada güney Alman devletleri, imparator olarak Prusya kralı ile yeni bir Alman İmparatorluğunun parçası olmayı kabul ettiler. William I, 18 Ocak 1871’de imparator ilan edildi. 19. yüzyılın sonlarında Almanya hızla sanayileşti. Yüzyılın sonunda, bir endüstriyel güç olarak Britanya’ya rakip oldu. 1879’da Almanya, Avusturya-Macaristan ile İkili İttifak imzaladı. İki güç, Rusya ile bir savaş durumunda birbirlerine yardım etmeyi kabul etti.
Alman şansölyesi Bismarck da sosyalizme karşı kampanya yürüttü. 19. yüzyılın sonlarında Almanya’da büyüyen bir güçtü. Bismarck, refah önlemleri getirerek Sosyalizmin yelkenlerinden rüzgarı indirmeye çalıştı. 1883’te hastalık sigortası başlattı. 1884’te kaza sigortası başlattı. Daha sonra 1889’da emeklilik maaşlarını uygulamaya koydu. Bununla birlikte, sosyalizm Almanya’da büyümeye devam etti ve 1914’te Sosyal Demokrat Parti Reichstag’daki en büyük parti oldu. Sonunda, Bismarck 1890’da istifa etti.
ERKEN 20. YÜZYILDA ALMANYA
Bismarck, Britanya ile her zaman dostane ilişkiler sürdürdü, ancak haleflerinde durum farklıydı. 1898’den Amiral Tirpitz komutasında Almanya, donanmasını genişletmeye başladı. En büyük deniz gücü olan İngiltere alarma geçti. Dahası, Avrupa bir tarafta Almanya ve Avusturya-Macaristan ve diğer tarafta İngiltere, Fransa ve Rusya olmak üzere iki silahlı kampa bölündü. Savaşı ateşleyen kıvılcım, 28 Haziran 1914’te Avusturya Arşidükü Franz Ferdinand’ın Saraybosna’da öldürülmesiyle ortaya çıktı. Ağustos 1914’te Alman ordusu Belçika’yı istila etti ve Paris’e yürüdü. Ancak Eylül ayında Marne savaşında yenildiler. Her iki taraf da ‘deniz yarışı’ başlattı. Her iki taraf da ona aynı anda ulaştı. Daha sonra hendekler kazdılar ve bunu yıllarca kilitlenme izledi.
Kısa Almanya tarihi içinde doğuda Almanya daha başarılıydı. Tannenberg savaşında Rusları ezdiler. Rusya yavaş yavaş zayıfladı ve sonunda Mart 1918’de Brest-Litovsk antlaşmasıyla barıştı. Bu arada, 1917’de Almanya sınırsız denizaltı savaşını başlattı, bu da müttefiklerle ticaret yapmaya çalışan herhangi bir ulustan gelen gemilerin batması anlamına geliyordu. Sonuç olarak ABD, 6 Nisan 1917’de Almanya’ya savaş ilan etti.
Mart 1918’de Almanya, İngiliz ve Fransız hatlarına bir dizi saldırı başlattı. Ancak, geçmeyi başaramadılar ve 8 Ağustos 1918’de İngilizler tanklarla karşı saldırıya geçti. Dahası, Eylül ayında Amerikalılar Almanlara karşı bir saldırı başlattı. Müttefikler yavaşça ilerledi ve 29 Eylül 1918’de General Hindenburg, hükümete savaşın kazanılamayacağını söyledi. Kaiser 9 Kasım’da tahttan çekildi ve Sosyal Demokratlar yeni bir hükümet kurdu. 11 Kasım’da müttefiklerle ateşkes imzalamak zorunda kaldılar.
Ancak Kayser, eski rejimin ‘direklerine’ geçse de, generaller, memurlar ve hakimler kaldı. Yeni bir anayasa yapıldı ama ölümcül bir zayıflığı vardı. Tam orantılı bir temsil sistemi kullandı. Yani bir parti oyların% 2’sini kazanırsa Reichstag’daki sandalyelerin% 2’sini aldı. Bu, Reichstag’da çok sayıda parti olduğu, hiçbirinin sandalyelerinin çoğunluğuna sahip olmadığı ve Almanya’nın zayıf koalisyon hükümetleri tarafından yönetildiği anlamına geliyordu. Daha da kötüsü, 48. Madde uyarınca Başkan Reichstag’ı görmezden gelebilir ve kendi seçeceği yasaları çıkarabilirdi. Buna kararname ile kural adı verildi.
1919’da Alman hükümeti Versailles Antlaşması’nı imzalamak zorunda kaldı. Bununla birlikte, Almanların büyük çoğunluğu Versailles Antlaşması’na şiddetle kızdı. Birincisi, antlaşma konusunda Almanlara danışılmadı ve kendilerine dikte edilmekten içerlediler. Ayrıca, savaşa neden olan Almanya’yı ve müttefiklerini suçlayan ‘savaş suçu’ maddesine de içerlediler. Antlaşmaya göre daha kötüsü, Almanya topraklarının ve nüfusunun önemli bir bölümünü kaybetti. Polonya koridoru denen bir arazi bölümü Polonya’ya verildi, böylece Doğu Prusya Almanya’nın ana bölümünden ayrıldı. Memel de Litvanya’ya verildi. Referandumun ardından Eupen-Malmedy Belçika’ya verildi.
Bir başka referandumdan sonra, Kuzey Schleswig Danimarka’ya katıldı. Alsace-Lorraine Fransa’ya iade edildi. Dahası, Rhineland askerden arındırıldı (orada hiçbir Alman askerine izin verilmedi). Her durumda, Almanya’ya 100.000’den fazla askere izin verilmedi. Almanlara denizaltı veya savaş gemilerine izin verilmedi. Hava kuvvetlerine de izin verilmedi. Daha da kötüsü, Almanya’ya “tazminat” (savaşın verdiği zarar için bir tür tazminat) ödedi. Miktar 1921’de belirlendi. 6.600 milyon marklık devasa bir rakamdı ve Almanya ödemeye başlamak zorunda kaldı.
Başından beri hükümeti devirmeye yönelik girişimler oldu. Ocak 1919’da Spartakistler adlı bir Komünist grubu Berlin’de bir isyan başlattı. Hükümet Weimar’a kaçtı. Sonuç olarak, yeni rejime Weimar Cumhuriyeti adı verildi. (Kısa süre sonra Berlin’e dönmesine rağmen). Berlin’deki Komünist ayaklanma, Freikorps (özgür kolordu) tarafından ezildi. Silah taşıyan eski askerlerdi. Nisan 1919’da daha fazla komünist Bavyera’da iktidarı ele geçirdi. Yine Freikorps onları ezdi. Ardından Mart 1920’de Dr. Kapp liderliğindeki bir grup Freikorps Berlin’in kontrolünü ele geçirmeye çalıştı. Ordu isyanı bastırmayı reddetti, ancak Berlin’deki sendikalar genel grev emri verdi. Sonuç olarak, Kapp darbesi yenildi.
1920’lerin başları, Almanya’daki birçok insan için zorluk ve neredeyse açlık yıllarıydı. Daha da kötüsü, Almanya’nın 1918’de ‘sırtından bıçaklandığı’ bir efsane başladı. Bazıları, Almanya’nın savaşabileceğini ve savaşı kazanabileceğini söyledi. Bu saçmalıktı ama güçlü bir efsaneydi. 1918’de ateşkesi kabul edenlere ‘Kasım suçluları’ denildi. Aşırı sağcılar, sözde Kasım suçlularından bazılarına suikast düzenledi. Ateşkes anlaşmasını imzalayan Matthias Erzberger, 1921’de vuruldu. Dışişleri Bakanı Walter Rathenau 1922’de vuruldu.
Bu arada Ocak 1919’da Anton Drexler, Münih’te Alman İşçi Partisi’ni kurdu. Eylül 1919’da Adolf Hitler adlı bir Avusturyalı katıldı. (1932 yılına kadar Alman vatandaşı olmadı). Parti, Almanya’nın 1918’de sırtından bıçaklandığı efsanesine inanıyordu. Ayrıca tüm Almanların tek bir Büyük Almanya’da birlikte yaşamasını istiyorlardı. Parti aynı zamanda utanmaz bir şekilde ırkçı ve Yahudi karşıtıydı. 1920’de partinin adı Ulusal Sosyalist Alman İşçi Partisi veya NAZI partisi olarak değiştirildi. Kısa Almanya tarihi adına utan verici şekilde 1921’de Adolf Hitler lider oldu. 1921’de Hitler, Sturmabteilung veya SA adında bir paramiliter örgüt kurdu. Kahverengi üniformaları nedeniyle kahverengi gömlek olarak da adlandırılıyorlardı. 1923’te Hitler ve onun küçük partisi Almanya’nın kontrolünü ele geçirmeye çalıştı. 8 Kasım’da Gustav von Kahr adlı bir politikacı Bavyera’daki bir bira salonunda konuşmacı olarak yer aldı. Yanında General von Lossow vardı. Saat 20: 30’da SA bira salonunu çevreledi ve Hitler silahlı adamlarla içeri girdi.
Kahr ve generale tutuklu oldukları söylendi. Ancak Kahr, Hitler’in Almanya’yı ele geçirme girişimine liderlik etmeyi kabul etti ve iki adamın gitmesine izin verildi. Gittikleri anda Hitler’i durdurmak için adımlar attılar. Hitler ve destekçileri Münih’te yürüdüklerinde, Odeonsplatz’da devlet askerleri tarafından karşılandılar. Ardından gelen çatışmada 4 asker ve 16 Nazi öldürüldü. Münih darbesi derhal çöktü ve Hitler olay yerinden kaçtı. İki gün sonra tutuklandı. Gittikleri anda Hitler’i durdurmak için adımlar attılar. Hitler ve destekçileri Münih’te yürüdüklerinde, Odeonsplatz’da devlet askerleri tarafından karşılandılar. Ardından gelen çatışmada 4 asker ve 16 Nazi öldürüldü. Münih darbesi derhal çöktü ve Hitler olay yerinden kaçtı. İki gün sonra tutuklandı. Gittikleri anda Hitler’i durdurmak için adımlar attılar. Hitler ve destekçileri Münih’te yürüdüklerinde, Odeonsplatz’da devlet askerleri tarafından karşılandılar. Ardından gelen çatışmada 4 asker ve 16 Nazi öldürüldü. Münih darbesi derhal çöktü ve Hitler olay yerinden kaçtı. İki gün sonra tutuklandı.
Kısa Almanya tarihi içinde 1923 yılı Weimar Almanya için çok kötü bir yıldı. O zamana kadar Almanya tazminat ödemelerinde geride kalmıştı. Ocak 1923’te yanıt olarak, Fransız ve Belçikalı birlikler Almanya’nın sanayi merkezi olan Ruhr’u işgal etti. Ruhr’daki Alman işçiler greve gitti. Ayrıca büyük gösteriler düzenlediler. Grevci işçiler Almanya’da kahraman oldular ve hükümet onlara ödeme yapmak için para bastı, bu da enflasyonun hızla artmasına neden oldu.
Dahası, Almanya’daki mal üretimi büyük ölçüde düştü. Sonuç olarak, malların fiyatı çok hızlı yükseldi. Bu iki faktör, basılan para ve gıda kıtlığı Almanya’da enflasyonun tavan yapmasına neden oldu. Enflasyon hiper enflasyon haline geldi. Ocak 1923’te bir somun ekmek 250 mark tuttu, ancak Eylül’de 1,5 milyon mark oldu. Fiyatlar o kadar hızlı yükseldi ki, işçiler günde iki kez ödeme yapmak zorunda kaldılar ve paralarını eve götürmek için sepet veya valiz getirmek zorunda kaldılar. Hiper enflasyon nedeniyle insanlar hayatlarını kaybetti. Bankada sahip oldukları para neredeyse değersiz hale geldi. Öte yandan, borcu olan herkes borçlarının neredeyse ortadan kalktığını gördü.
Nihayet Ağustos 1923’te Gustav Stresemann Almanya Başbakanı oldu. Neredeyse değersiz hale gelen markanın yerine Rentenmark’ı yeni bir para birimi çıkardı. Stresemann, Kasım 1923’te Şansölye görevini kaybetti, ancak bunun yerine dışişleri bakanı oldu. Almanya yeniden tazminat ödemeye başladı ve 1924’te Stresemann, Dawes planını müzakere etti. Almanya’nın yıllık geri ödemeleri azaldı ve ABD, ekonomisini yeniden inşa etmek için Almanya’ya büyük miktarda para vermeyi kabul etti. 1925’te Fransız ve Belçika birlikleri Ruhr’u terk etti ve 1925’ten 1929’a kadar olan yıllar Almanya için görece refah dolu yıllardı . 1929’da Stresemann Güçlü Planı müzakere etti. Tazminat sayısı 1.850 milyona düşürüldü. Ne yazık ki, Almanya’daki güzel zamanlar 1929’da ABD’de Wall Street Çöküşü ile sona erdi.
1930’ların başındaki bunalım Almanya için bir felaketti. 1920’lerde Almanya’da işsizlik zaten yüksekti. 1928’in en yoğun yılında bile% 8,4’tü. Ancak, 1929’un sonundan itibaren yükseldi. 1933’e gelindiğinde Almanya’da işsizlik% 33’e yükseldi. Depresyonun bir sonucu, demokratik partilerin desteğini kaybetmesiydi. Bunun yerine insanlar Komünistler veya Naziler gibi radikal partilere yöneldi. 1928’de Naziler oyların yalnızca% 2,6’sını kazandı. Eylül 1930’da oyların% 18.3’ünü aldılar. 1932’de Reichstag’daki en büyük partiydi. 30 Ocak 1933’te Başkan Hindenburg, Hitler’den Almanya Şansölyesi olmasını istedi.
NAZİ ALMANYASI
27 Şubat’ta Reichstag yandı. Marinus van der Lubbe adlı bir Hollandalı tutuklandı ve suçu itiraf etti. Hitler, van der Lubbe’nin tek başına hareket etmediğini ve bunun Komünist bir komplo olduğunu iddia etti. Ertesi gün Başkan Hindenburg, keyfi tutuklamaya izin veren ‘Halkın ve Devletin Korunmasına İlişkin Başkanlık Kararnamesi’ imzalamaya ikna edildi. Sonuç olarak, tüm önde gelen Komünistler tutuklandı. Weimar Almanya’sındaki son seçimler 5 Mart 1933’te yapıldı. Nazi hala oyların çoğunluğunu alamadı. Bununla birlikte, 23 Mart 1933’te Hitler, Reichstag’ı izin veren yasayı geçirmeye ikna etti. Bu, Hitler’e Reichstag’ın izni olmadan yeni yasalar çıkarma yetkisi verecektir. Yeni yasa, Almanya’nın anayasasının değiştirilmesi anlamına geliyordu ve bu, Reichstag üyelerinin üçte ikisinin oy kullanmasını gerektirecekti.
Hitler, Almanya’da zalim bir rejim kurmak için zaman kaybetmedi. 1871’den sonra Almanya federal bir devletti. Bir zamanlar bağımsız ülkeler olan Lander adlı birimlerden oluşuyordu. Her birine bir vali hükmetti. Ancak Nisan 1933’te Hitler, onların yerine hepsi sadık Naziler olan Reich valilerini getirdi. Bu, ülkenin Hitler’in kontrolüne daha da fazla girmesine yardımcı oldu. Mayıs ayında Hitler sendikaları yasakladı. Bunların yerine Robert Ley yönetimindeki Deutsche Arbeitsfront’u (Alman İşçi Cephesi) kurdu. Ücret seviyelerini ve çalışma saatlerini belirler. Sosyal Demokrat Parti Haziran 1933’te yasaklandı. O yazın ilerleyen saatlerinde diğer partiler Nazilerin baskısı altında kendilerini feshettiler. 14 Temmuz 1933’te Hitler, Nazi partisi dışındaki tüm partileri yasakladı.
Nihayet Hitler, 30 Haziran 1934’te Uzun Bıçaklar Gecesi adlı bir tasfiye ile iktidardaki gücünü pekiştirdi. 1934’te SA veya kahverengi gömlekler orduyu ele geçirmek istedi. Ordu bu fikir karşısında dehşete düştü ve Hitler’in ordunun desteğine ihtiyacı vardı. Dahası, SA’nın başka düşmanları vardı. 1925’te Hitler, koruması olarak Schutzstaffel’i (koruma ekibi) veya SS’yi kurdu. SS başkanı Heinrich Himmler, SS’nin resmen SA’nın bir parçası olduğu gerçeğine kızdı. SS’nin ayrı bir organizasyon olmasını istedi. Ayrıca kendisi için daha fazla güç istiyordu. Himmler, Hitler’e SA’nın onu devirmeyi planladığını söyledi. Hitler, SA’nın lideri Rohm’u kendisi tutukladı.
Kısa Almanya Tarihi – Hitler’in Tutumu
SS, SA’daki diğer önemli isimleri ve rejimi eleştiren diğer önde gelen kişileri tutukladı. Hepsi vuruldu. Sonra 2 Ağustos 1934’te Başkan Hindenburg öldü. Hitler, Şansölye, Başkanın yetkilerini devraldı ve kendisine Fuhrer (lider) adını verdi. Ordu, Hitler’e sadakat yemini etmek zorunda bırakıldı. (Daha önce Almanya’ya sadakat yemini ettiler). Dahası, rejimin herhangi bir muhalifi (çoğunlukla komünistler ve sosyalistler) tutuklanabilir ve yargılanmadan bir toplama kampına gönderilebilir. (İlk başta, esirler dövülmesine ve işkence görmesine rağmen toplama kampları imha kampları yerine hapishane olarak tasarlandı).
Naziler, Almanya’daki işsizliği ortadan kaldırmayı başardılar. Bunu kısmen yeniden silahlanarak yaptılar (bu Versailles Antlaşması’nı ihlal etmek anlamına gelse de). 1935’te Hitler, Almanya’nın bir hava kuvvetine sahip olduğunu açıkladı. Ayrıca zorunlu askerliği de getirdi. 1936’da Alman birlikleri Rheinland’ın askerden arındırılmış bölgesine girdiler. İngiltere ve Fransa hiçbir şey yapmadı. Hitler ayrıca Almanya genelinde otoban denilen yollar inşa etti ve 1936 Berlin Olimpiyatları için Olimpiyat Stadı gibi büyük kamu binaları inşa etti. Bütün bunlar işsizliğin azaltılmasına yardımcı oldu. Tam istihdam olmasına rağmen (Alman sanayicilerini mutlu etmek için) işçilere düşük ücret ödeniyordu. Uzun saatler de çalıştılar. 1930’larda haftada ortalama 49 saat çalışıyorlardı. İkinci Dünya Savaşı sırasında bu, haftada 60 saate veya daha fazlasına çıkarıldı. İşçileri mutlu etmeye çalışmak için (Sevinçle Güçlenme) adı verilen bir organizasyon kuruldu. Bazı işçiler Norveç ve İtalya gibi yerlere ucuz tatillere gitti. Ancak, daha sık tiyatroya ucuz konserler ve geziler düzenlediler.
Hitler’in kadınlara karşı tutumu basitti. Anne ve ev hanımı olacaklardı. Rolleri kinder, kuche ve kirche (çocuklar, mutfak ve kilise) ifadesiyle özetlenmiştir. Nazi Almanya’sında evli kadınlar işlerini bırakmaları için teşvik edildi ve çocuk sahibi olmaları teşvik edildi. Dört çocuğu olan kadınlara bronz madalya verildi. Altı olan kadınlara gümüş, sekiz olan kadınlara altın madalya verildi. İkinci Dünya Savaşı sırasında diğer ülkeler kadınları sanayide çalışmak üzere askere aldılar, ancak Hitler bunu yapmayı reddetti.
Hitler Yahudilerden nefret ediyordu. Nisan 1933’te Yahudi dükkanlarının boykot edilmesini emretti. Ayrıca 1933’te ‘Profesyonel Sivil Hizmetin Restorasyonu Yasası’ adlı bir yasa, Yahudilerin devlet işlerinde çalışmasını yasakladı. Sonra 1935’te Hitler, Nürnberg Yasalarını kabul etti. Alman Kanının ve Onurunun Korunması Yasası, Yahudilerin ‘Aryanlar’ (Cermen kökenli insanlar) ile evlenmesini yasakladı. Reich Vatandaşlık Yasası, Yahudilerin Alman vatandaşı olamayacağını belirtiyordu. Daha da kötüsü gelmekti. 7 Kasım 1938’de Herschel Grynszpan adlı Polonyalı bir Yahudi, Paris’teki Alman büyükelçiliğinde Ernst vom Rath adlı bir Alman yetkiliyi vurdu.
Saldırılar
Buna karşılık Almanlar, 9 Kasım 1938’de Yahudilere ve Yahudi mülklerine saldırdı. Yahudi evleri ve dükkanları saldırıya uğradı ve çok sayıda pencere kırıldı, buna Kristallnacht (kristal gece) denildi. Binlerce Yahudi toplama kamplarına gönderildi. Naziler ayrıca geri kalan Yahudilerin 1.000 milyon mark para cezası ödemesine ve sigorta ödemeleri alamayacaklarına karar verdi. Naziler ayrıca Çingenelerden de nefret ediyordu. 1935’te ‘Aryanlarla’ evlenmeleri yasaklandı. 1939’dan itibaren Alman Çingeneleri Polonya’ya sürüldü. Daha sonra Yahudiler gibi toplama kamplarında öldürüldüler.
1933’te Josef Goebbels, “Reich Halkı Aydınlanma ve Propaganda Bakanlığı” nın başına getirildi. Daha sonra gazeteler ve kitaplar sıkı bir şekilde kontrol edildi. Nazileri eleştiren hiçbir şey yayınlanamaz. Naziler ayrıca, olabildiğince çok insanın karşılayabileceği şekilde ucuz radyoların yapılmasını da ayarladılar. Naziler, radyonun propaganda için etkili bir araç olduğunu anladı. Naziler sinemayı da kullandı. Pek çok Nazi propaganda filmi yapıldı. Naziler dejenere dedikleri modern sanata saldırdı. Yahudi bestecilerin müziğini de yasakladılar. Naziler, çöküş olarak gördükleri caz müziğini de sevmediler. 1933’te Naziler bir kitap yakma düzenledi. Onaylamadıkları kütüphanelerde kitaplara el koydular ve şenlik ateşinde yaktılar. Ayrıca birçok yazar, sanatçı, film yönetmeni ve müzisyen Nazi Almanya’sından kaçtı.
Kısa Almanya tarihi içerisinde kendi dönemlerinde Naziler ayrıca eğitimi de kontrol ediyordu. Okulda çocuklara Nazi fikirleri aşılandı. Tarihin Nazi versiyonu öğretildi ve çocuklara Nazi ırk teorileri öğretildi. Gençleri daha fazla etkilemek için Naziler, 14 yaşında erkeklerin katılabileceği bir organizasyon olan Hitler-Jugend’i (Hitler Gençliği) yarattılar. Kamp yapmaya ve yürüyüşe gittiler ama aynı zamanda Nazi fikirlerini de öğrendiler. 1936’da üyelik fiilen zorunlu hale getirildi. Kızlar için Naziler, Bund Deutscher Madel’i (Alman Kızlar Birliği) yarattı. Bununla birlikte, tüm Alman gençliği Nazi fikirlerine uymadı. 1930’ların sonlarında, Batı Almanya’da Edelweiss Korsanları adlı gruplar ortaya çıktı (sözde bir edelweiss çiçeği giydikleri için). Sık sık Hitler Gençliği üyelerini dövdüler. Swing-Jugend (Swing Youth) da vardı. Nazilerin onaylamadığı caz müziği seviyorlardı.
İKİNCİ DÜNYA SAVAŞINDA ALMANYA
1 Eylül 1939’da Alman Ordusu Polonya’yı işgal etti. 3 Eylül’de İngiltere ve Fransa Almanya’ya savaş ilan etti. Ancak, Polonya kısa sürede istila edildi. 17 Eylül’de Ruslar Polonya’yı doğudan işgal etti ve Ekim ayı başlarında Polonya direnişi bastırıldı. Daha sonra Nisan 1940’ta Almanlar Danimarka’yı işgal ettiler ve Norveç’i işgal ettiler. Norveç’i Haziran başında ele geçirdiler. Bu arada, Mayıs 1940’ta Almanya, Hollanda, Belçika ve Fransa’yı işgal etti. Alman ordusu şaşırtıcı derecede başarılı oldu ve Fransa Haziran sonunda teslim oldu. Ancak Britanya savaşmaya devam etti. 1941’de Alman birlikleri, Kuzey Afrika’da İngilizlerle savaşmak için gönderildi. Bu arada Almanya ordusu Yugoslavya, Yunanistan ve Girit’i fethetti. Ancak Haziran 1941’de Hitler, 1941’de Hitler, çok aptalca bir hareket olan Rusya’yı işgal etti. Daha da kötüsü 11 Aralık 1941’de ABD’ye savaş ilan etti.
Sonra 1942’nin sonunda İngilizler Mısır’da El Alamein savaşını kazandı. Kasım 1942’de Rus ordusu Stalingrad’da Almanları kuşattı. Alman ordusunun bir kısmı 31 Ocak 1943’te teslim oldu. Kalan kısmı 2 Şubat’ta teslim oldu. Bu felaketten sonra Almanya savaşı kaybediyordu. Ayrıca İngiliz ve Amerikan bombardımanı Alman şehirlerini ve endüstrisini yok etmeye başladı. Kuzey Afrika’daki Alman birlikleri Mayıs 1943’te teslim oldu. Temmuz 1943’te müttefikler Sicilya’yı ve Eylül’de İtalya’yı işgal ettiler. 6 Haziran 1944’te müttefikler Normandiya’yı işgal etti ve ikinci bir cephe açtı. Bu, Almanya’nın kıyametini heceledi. 1944 sonbaharında, Fransa ve Belçika’yı kurtardılar. Almanlar, Aralık 1944’te karşı saldırıya geçti ancak başarısız oldu. Ocak 1945’te Ruslar Almanya’yı işgal etmeye hazırlandı. Almanların elinde çok acı çektiler ve intikam almak istiyorlardı. Doğu Prusya’dan siviller dehşet içinde kaçtı. Sonra Ruslar Almanya’ya girdiklerinde korkunç zulümler yaptılar. Nihayet 2 Mayıs 1945’te Ruslar Berlin’i ele geçirdi.
Bu arada Mart ayı sonlarında İngilizler ve Amerikalılar Ren’i geçti. 30 Nisan 1945’te Hitler intihar etti. Zorbalığı uzun sürmedi Almanya, 8 Mayıs 1945 günü saat 11.01’de kayıtsız şartsız teslim oldu. Naziler Almanya’yı harabeye döndürdü, şehirleri enkaz haline geldi, endüstrisi büyük ölçüde yıkıldı. Dahası, Hitler milyonlarca Alman hayatına mal oldu. Nazizmin mirası buydu. Naziler, milyonlarca masum insanı öldürmekten elbette sorumluydu. 1940’tan itibaren Polonyalı Yahudiler gettolarda hapsedildi. Almanlar 1941’de Rusya’yı işgal ettiğinde doğuda Yahudilerin toplu katliamları başladı. İlk başta vuruldular. Sonra Ocak 1942’deki Wannsee Konferansı’nda Nazi liderleri tüm Yahudileri yok etmeye karar verdi. Böylece toplandılar ve ölüm kamplarına sürüldü. Geldiklerinde bazıları iş için seçildi (ve ölünceye kadar çalıştı), diğerleri gazlanırken. Daha sonra cesetler yakıldı. II.Dünya Savaşı’nın sonunda yaklaşık 6 milyon Yahudi öldürüldü.
20.Yüzyıl Kısa Almanya Tarihi
Teslimin ardından Almanya, Amerikan, İngiliz, Fransız ve Rus olmak üzere dört bölgeye ayrıldı. Berlin, Rus bölgesi içinde olmasına rağmen bölgelere de ayrıldı. Nazi savaş suçluları Kasım 1945’te Nürnberg’de yargılandı. Kısa süre sonra Ruslar ve Batılı güçler birbirinden ayrıldı ve Almanya’nın yeniden birleşmeyeceği belli oldu. Ruslar Doğu Almanya’nın kaynaklarını elinden aldı ama Amerikalılar Batı Almanya’ya ve Batı Avrupa’nın geri kalanına yardım etti. Bu yardıma Marshall planı adı verildi ve 1948’den 1952’ye kadar ödendi. Bu arada, 1948’de üç Batılı güç bölgelerine yeni bir para birimi getirdi. Ruslar, Batı Berlin’e (Batılı güçler tarafından işgal edilmiş olan) tüm kara yollarını kapatarak karşılık verdi. Batılı müttefikler, Ruslar rahatlayana kadar önümüzdeki 11 ay boyunca erzak için uçtu.
Batıda 23 Mayıs 1949’da Federal Almanya Cumhuriyeti adında yeni bir eyalet kuruldu. Yeni devlet ilk başta yüksek işsizlikle baş etmek zorunda kaldı. Ancak 1950’lerde ve 1960’larda Batı Almanya bir ‘ekonomik mucize’ yaşadı. II.Dünya Savaşı’nın neden olduğu yıkım onarıldı ve ekonomi patladı. Ancak 1970’lerin ortalarında mucize sona erdi ve Almanya durgunluğa saplandı. Bu arada, 1955’te Batı Almanya’nın NATO’ya katılmasına ve yeniden silahlanmasına izin verildi. Daha sonra, 1957’de Batı Almanya, AET’nin (AB’nin öncüsü) kurucu üyelerinden biriydi.
Ancak Doğu Almanya’da durum çok farklıydı. Alman Demokratik Cumhuriyeti olarak adlandırıldı. Tabii ki, demokratik olmaktan başka her şeydi ve çok geçmeden tam bir komünist rejim dayatıldı. 1953’te Doğu Almanya’da bir grev dalgası vardı. Ruslar, tanklar gönderip birçok sivili öldürerek karşılık verdi. Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, Doğu Almanya’daki pek çok insan batıda daha iyi bir hayata kaçtı. 1961’de Doğu Almanya’yı terk eden vasıflı işçi sayısından alarma geçen hükümet, Berlin Duvarı’nı inşa etti. Daha sonra, ayrılmaya çalışan herkes vuruldu. Ancak, komünist tiranlık 1989’da çöktü. 9 Kasım 1989’da Berlin Duvarı açıldı. Komünizmin çöküşünün ardından 3 Ekim 1990’da Almanya yeniden birleşti. Almanya daha sonra doğudaki yaşam standartlarını batıdakilerle aynı seviyeye yükseltme göreviyle karşı karşıya kaldı. Almanya 1999’da euro’ya katıldı.
21. YÜZYIL ALMANYA
Bugün Almanya, yüksek yaşam standardına sahip zengin bir ülkedir. 2005’te Angela Merkel, Almanya’nın ilk kadın Şansölyesi oldu. 2020’de Almanya’nın nüfusu 83 milyondu.
Kısa Almanya tarihi yazımızın ardından ilginizi çekebilecek diğer içeriklerimize de göz atabilirsiniz.