Fransa'da Mart ayında yapılacak yerel seçimler şimdiden sert bir savaşa sahne olmaya aday. Hiçbir adayın favori görünmediği başkent Paris'te rekabet son ana kadar sürecek. Paris için adaylıklar açıklanmaya başlarken, iktidar partisi "La Republique en Marche/ İktidara Yürüyüş" (LAREM)'den iki aday çıkması, tüm politik hesapları değiştirdi. Ülkenin dahi çocuğu, matematik şampiyonu Cedric Villani, partisinin adayı Benjamin Grivaux karşısında aday oldu.
Fransa Cumhurbşkanı Emmanuel Macron'un partisi LAREM, Paris Belediyesi'ni "çok basit bir av" olarak görüyordu. Macron, Paris'te, cumhurbaşkanlığı seçimlerinin birinci turunda yüzde 30, ikinci turda aşırı sağ lider Marine Le Pen'e karşı yüzde 90 civarında oy almıştı. Son yapılan Avrupa Parlamentosu (AP) seçimlerinde Paris'ten aday olan Nathalie Loiseau yüzde 33 oyla rakiplerini büyük farkla geride bırakarak birinci gelmişti. Seçim başarılarına, mevcut Belediye Başkanı Anne Hidalgo'nun kötü bilançosu da eklenince, iktidar partisinin seçimleri kazanacağına kesin gözüyle bakıyordu.
Dijital endüstriden sorumlu bakan Mounir Mahjoubi ve hükümet sözcüsü Macron'un sağ kolu Benjamin Grivaux bakanlıktan istifa ederek parti içi seçime girdiler. İki adaya sürpriz şekilde Essone milletvekili Cedric Villani de katıldı. Temmuz ayında toplanan Aday Belirleme Komisyonu, beklendiği gibi Grivaux'yu seçti. Mahjoubi havlu attı ancak Cedric Villani tüm partiyi karşısına alarak, 4 Eylül günü resmen aday olduğunu ve sonuna kadar gideceğini açıkladı.
Villani'ye bu süreç içinde partiden her türlü öneri geldi. Aday olmaktan vazgeçerse belediyede ikinci isim olması önerildi, hatta bakanlık önerildi. Bunlar etkili olmayınca partiden atılacağı, hain ilan edileceği tehditleri savruldu. Fakat Villani, sonunda 5 Ekim'de resmen aday olduğunu açıkladı ve kampanyasına başladı. Villani'nin kartların yeniden dağıtılmasına yol açan adaylığı iktidar partisinin büyük önem verdiği Paris'te seçimleri bir hayli zorlaştırdı.
Anne Hidalgo'nun yüzünü güldürdü
Villani'nin adaylığı uzun süredir kamuoyu önünde önemli bir çıkış yapamayan ve sert eleştirilen Paris Belediye Başkanı Anne Hidalgo'yu da yeniden umutlandırdı. Henüz gelişmeleri izleyen ve adaylığını açıklamayan Hidalgo'nun kararını yıl sonunda açıklaması bekleniyor. Karşısında parçalanan bir iktidar partisi olması, Hidalgo'nun kazanma ihtimalini yeniden gündeme getirdi.
"Partiden atılmasın" stratejisi
Villani'nin "partiden atılarak kurban ve kahramana dönüşmesini" engelleme stratejisi uygulayan Grivaux, rakibinin partiden ihraç edilmesini istemeyeceğini, kalıp kalmayacağına kendisinin karar vermesi gerektiğini söyledi ve "Hala ilk turda yeniden birleşeceğimize inanıyorum" dedi.
İktidar partisi Villani'yi partiden atmaya dahi cesaret edemiyor. Onun yerine kampanya süresince Grivaux'nun yanında mücadele etmeye ikna etmeyi seçecek. Zira, cumhurbaşkanlığı seçimlerine iki yıl kala Macron, ulusal politikanın barometresi olarak görülen Paris'i kesinlikle kaybetmek istemiyor.
Öte yandan Le Monde gazetesine konuşan pek çok partili ise, Villani'nin adaylığının yerel seçimlerin geneline örnek olmasından korktuğunu dile getirdi. İktidar partisi yöneticileri "Bu bir içtihat oluşturur ve diğer illerde de partinin aday göstermediği isimler aynı yolu izlerse zorlanırız" uyarısında bulundu.
Anketler Villani'yi önde gösteriyor
Ekonomi gazetesi Les Echos için yapılan son anket Villani'nin Grivaux'dan daha popüler olduğunu gösterdi. Ankete katılanların yüzde 17'si Villani hakkında, yüzde 11'i ise Grivaux hakkında olumlu bir imaja sahip olduğunu dile getirdi. Partili seçmen arasında da Villani'nin popülaritesi Grivaux'yu geçiyor. Ankete katılan LAREM seçmeninin yüzde 37'si Villani'yi, yüzde 31'i ise Grivaux'yu tercih ettiğini dile getirdi.
Buna karşılık yüzde 29'u Villani hakkında, yüzde 43'ü ise Grivaux hakkında "kötü bir imaja" sahip olduğunu söyledi. Ülkeyi sarsan Sarı Yelekliler hareketi sırasında, eylemciler, hükümet sözcüsü iken yaptığı açıklamalarla Sarı Yelekliler'i kızdıran Grivaux'nun bakanlık binasına iş makineleriyle saldırarak, kapıyı kırmışlar, Grivaux güvenlik ekibi tarafından arka kapıdan kaçırılmıştı.
Yaz boyunca yapılan anketler, Grivaux'nun yüzde 20 oy alacağı, yüzde 25 oy alması beklenen Beldiye Başkanı Anne Hidalgo'nun da gerisinde kalacağını gösterdi. Temmuz ayı başında yapılan bir başka anket ise, Villani'nin aday olması durumunda Anne Hidalgo'yu geçeceğini ortaya koydu.
Macron'un Hollande'a yaptığını yaptı
Villani'nin parti lideri ve onun adayına karşı Paris Belediyesi adaylığında ısrar etmesi Fransız politikasında "Macron'un Hollande'a karşı aday olup kazanmasına" benzetiliyor. Villani, "tek başına yola çıkması, meydan okuyarak sistem dışı aday olması, sivil toplumdan gelmesi, sürekli olarak Macron'a bağlı olduğunu" söylemesi, aday olana kadar Hollande'a bağlı olduğunu söyleyen Macron'a benzetiliyor.
İktidar partisini sallayan Villani kim?
Matematik dünyasının Nobeli olarak adlandırılan Fields 2010 ödülünü alan 45 yaşındaki Cedric Villani'den söz ederken farklı görüntüsünden söz etmeden geçmek olanaklı değil. Uzun saçları, kravat yerine taktığı ipek büyük boy fuları, yelekli takım elbiseleri, her an yakasına taktığı birbirinden farklı örümcek broşuları, dahilere özgü keskin bakışı ve farklı konuşma biçimiyle tipik olmayan bir görüntü çiziyor. Grivaux tarafından "Paris'i yönetemeyecek kadar naif" olmakla eleştirilen Villani, bütün partiye ve liderine direnerek "naif görüntüsünün bir aldatmaca" olduğunu da gösterdi.
Evli ve 16 ve 19 yaşlarında iki çocuk babası Villani, yalnızca 2 yıldır milletvekili olmasına rağmen, eğitimi, matematik dehası ve medyadaki popülaritesi nedeniyle LAREM'in vazgeçilmez simalarından birisine dönüştü. Az uyuyup çok çalışan Villani, hükümetin yapay zeka ve matematik eğitimi konusundaki misyonlarını üstlendi. Paris Belediyesi için aday olma cesaretini, "Hayatımda hiç boş dolaşmaya alışmadım. Gençlere de aynı öğüdü veriyorum. Bir konuyu iyi yönetir yönetmez, bir üst aşamaya geçin diyorum" sözleriyle açıklıyor.