Steroidsiz iltihap giderici ağrı kesiciler, genel adıyla NSAID grubu ilaçlar; eklem iltihabı, kesecik iltihabı ve tendon iltihabı gibi ortopedik sorunlar yaşayan hastaların tedavisinde en çok kullanılan ilaçlardandır. Bu ilaçların bazıları reçetesiz (Ibuprofen, Motrin, Aleve) bazılarıysa reçeteli (Celebrex, DayPro, Relafen) olarak satılır. NSAID grubu ilaçlar ağrı dindirmede (analjezi) ve iltihap gidermede (anti-inflamatuar) etkilidirler.
NSAID grubu ilaçlar nasıl çalışır?
İltihap giderici ilaçlar iki ana gruba ayrılır:
• Steroidler (ör: Kortizon)
• Steroidsiz İltihap Giderici İlaçlar, yani NSAID grubu
Steroid içeren ilaçlar, vücutta doğal olarak üretilen hormonların bir türevidir. Bu ilaçlar ağız yoluyla alınabildiği gibi; ortopedik vakalarda belirli bölgelere enjekte de edilebilmektedirler (ör: kortizon iğnesi).
NSAID grubu ilaçlar, siklooksijenaz adındaki bir enzimin etkisini ortadan kaldırma prensibiyle çalışırlar. Bu enzim, vücuttaki prostaglandin üretimine katkıda bulunur. Eklem ve kesecik iltihaplarında bölgesel şişliklere sebep olan madde de prostaglandindir. NSAID grubu ilaçlar siklooksijenaz hormonunun salgılanmasını engelleyerek vücuttaki prostaglandin üretimini azaltır ve bu da iltihaplanmaya bağlı ağrı ve şişlikleri dindirir.
Çok basit, değil mi?
Tabi ki süreç böylece sonlanmıyor. Prostaglandinlerin tek fonksiyonu iltihaplı bölgelerde şişlik ve ağrılara sebep olmak değil. Örneğin, prostaglandinlerden bir tanesi (birçok çeşit prostaglandin vardır) midenin etrafının koruyucu bir sıvıyla (mide mukozası) kaplanmasına yardımcı olur. Bu koruyucu sıvı yeterince salgılanmadığında, Mide ülseri riski de artmaktadır.
Yeni nesil NSAID grubunun farkı ne?
Geçtiğimiz yıllarda ilaç piyasasına COX-2 inhibitörleri adı altında yeni bir grup ilaç sürüldü. Hatırlarsanız NSAID grubu bütün ilaçların siklooksijenaz (COX) enzimine karşı çalıştığını söylemiştik. Geleneksel NSAID’ler (Ibuprofen, Motrin, Alave) hem COX-1 hem de COX-2 enziminin salgılanmasını engeller. COX-1 ve COX-2, vücudunuzda bulunan siklooksijenaz enziminin çeşitleridir. Yeni nesil NSAID’ler ise (ör: Celebrex), sadece COX-2 salgılanmasını engeller ve COX-1 enziminin işleyişini bozmaz. Çünkü, COX-1 enzimi midedeki koruyucu sıvının (mide mukozası) salgılanmasında daha önemli bir yere sahiptir. Bu yüzden, yeni nesil NSAID’lerin mide ülseri riskinin daha az olduğuna inanılmaktadır.
Fakat, yeni nesil NSAID’lerin COX-2 enzimine karşı daha iyi çalıştığını gösteren hiçbir araştırma bulunmamaktadır. Dolayısıyla, yeni nesil NSAID’lerin yan etkilerinin daha az olduğunu söylenebilir fakat iltihap giderici etkilerinin daha kuvvetli olduğunu söyleyemeyiz.
NSAID Grubu İlaçların Yan Etkileri Nelerdir?
NSAID’lerin bazılarının reçetesiz olarak satın alınabildiğini söylemiştik, fakat bu durum ciddi yan etkilerinin olmadığı anlamına gelmez. NSAID’lerin en bilinen yan etkileri, mide rahatsızlığına yol açmalarıdır. Bunun sebebinin, az önce bahsedilen mide mukozasıyla ilgili olduğu düşünülmektedir. Eğer rahatsızlığınız ciddi boyutlardaysa; NSAID kullanımı kanamalı ülsere ve diğer ciddi mide problemlerine yol açabilir.
NSAID grubu ilaçları almaya başlamadan önce doktorunuza danışmanız gereklidir. Ayrıca, doktorunuza NSAID kullanımını tehlikeli kılabilecek diğer rahatsızlıklarınızdan bahsetmeyi de unutmayın. Hipertansiyon, astım, böbrek ve mide problemleri bunların başında gelmektedir. Ayrıca, doktorunuza kullandığınız diğer ilaçlardan ve varsa ilaç alerjilerinizden bahsetmeyi de unutmayın.
Aşağıdaki durumlarda NSAID’ler asla KULLANILMAMALIDIR:
• Hamilelik sırasında
• Emzirme döneminde
• Geçmişte mide ülseri yaşandıysa
• Kan seyreltici ilaç kullanıldığında
Aşağıdaki durumlarda NSAID’ler sadece Doktor GÖZETİMİNDE kullanılabilir:
• Astım hastalarında
• Karaciğer problemleri olanlarda
• Kalp sorunu olanlarda
• Böbrek sorunu olanlarda