Şu yargıçlar! Yargılar ya, bazen kendi yetkilerini aşarak tüm adaleti bir yana bırakırlar! Bununla birlikte, efendim, adalet vardır! Zamanı gelince, onları da yargılarlar. Eğer dürüst ve iyi iseler yakayı kurtarırlar. Ama zulmetmişlerse, Kader de onlara zulmeder ve en kötü sıkıntılara uğratır! Gelip geçenlerin alaylarına ve acımalarına alet olurlar. Yasa budur! Bu da ondan ötürüdür! Ve Kader sadece mantıkla işini yürütür!
Hekim Rüyan bu dizeleri okuyup bitirirken, kral da o anda can vermiş.
Böylece, ey ifrit, bil ki, Kral Yunan, Hekim Rûyan’ı bağışlasaydı, Tanrı da sırası gelince onu bağışlayacaktı.
Ama o bunu reddetti, ve ölümüne kendi karar vermiş oldu,
Sen de, ey ifrit, beni bağışlamak isteseydin, Allah da seni korurdu.
Anlatısının burasında, Şehrazat, sabahın ışığını görmüş ve yavaşça susmuş. Kızkardeşi Dünyazat, “Ne
hoş bir anlatışın var.” demiş; o da, “Efendimiz beni bağışlarda sağ kalırsam, bu akşam anlatacaklarımın
yanında bunlar hiç kalır” demiş. (…)
Binbir Gece Masalları, Çeviren: Alim Şerif Onaran
Metinde Geçen Bazı Kelime ve Kelime Grupları
ifrit: Doğu masal ve efsanelerinde kötü, korkunç cin.
mabeyinci: Hükümdarların buyruklarını ilgililere bildiren, kişilerin dileklerini hükümdara ileten görevli.
naip: Tahtta hükümdar olmadığı zaman veya hükümdarın çocukluğu sırasında devleti yöneten kimse.
Metin ve Türle İlgili Açıklamalar
Şehzade ile Gulyabani adlı masal, Binbir Gece Masalları‘ndan alınmıştır. Bu masalda Hekim Rüyan, Kral Yunan’ı tedavi etmiş, bunun karşılığında da kralın dostluğunu kazanmıştır. Bu durumu kıskananvezir, Hekim Rüyan’ın kralı öldüreceği dedikodusunu ortaya atarak bu yalana kralı da inandırmıştır. Ölüm korkusuyla gerçekleri göremeyen kral bütün yalvarma ve yakarmalarını duymazdan gelerek Hekim Rüyan hakkında ölüm kararı vermiştir. Zeki bir insan olan Hekim Rüyan, kararından vazgeçmeyen krala ağır bir bedel ödetmiştir. Masalların ortaya çıkışı ile ilgili çeşitli görüşler ileri sürülmüştür. Yaygın görüşe göre masalların kaynağı Yunan ve Hint mitolojileridir. Eski Yunan’daki Ezop Masalları, bilinen en eski masal / fabl örnekleridir.
MÖ VI. yüzyılda yazıya geçirilmiş olan Ezop Masalları’nda kahramanlar genellikle hayvanlar arasından seçilmiştir. Hint edebiyatındaki Pançatantra adlı eser ile Beydeba’nın yazdığı Kelile ve Dimne, Doğu’daki ilk masal / fabl örnekleridir. Arap ve İran kaynaklı Binbir Gece Masalları, Doğu toplumlarının hayal dünyasının ürünüdür. Masalların anlatıcısı Şehrazat’tır. Eserde hikâye içinde hikâye anlatım tekniği kullanılmıştır. Binbir Gece Masalları; birçok dile çevrilmiş, yüzyıllarca geniş bir coğrafyada dilden dile dolaşmış, edebiyatta ve sinemada defalarca işlenmiştir.
NOT: Eski Yunan’daki Ezop Masalları, bilinen en eski masal / fabl örnekleridir.