Jinekolojik muayene bu amaçla geliştirilmiş özel muayene masalarında yapılmaktadır. Muayeneye başlanmadan önce idrar torbasının boşaltılması yararlı olacaktır. Jinekolojik muayeneye ilave olarak meme muayenesinin de yapılmasını önermekteyiz.
Jinekolojik muayeneye ve bunun gibi anormallikler var mı, not edilir.
Daha sonra vagina içinin izlenmesine olanak veren spekulum muayenesine geçilir. Bu alet ile vagen duvarları bir birinden ayrılabilir. Ilık ve kayganlaştırılmış spekulum vagen içersine doğru ilerletilir ve bu sırada vagen duvarları, vaginal akıntı, akıntı varsa bunun özellikleri izlenir. Sonrasında spekulum vagina tepesindeki rahim ağzına ulaşır. Rahim ağzı (serviks) değerlendirilir. Servikal ektropion, erozyon, servikal akıntı, rahim ağzı kanseri bu muayene ile tespit edilir. Bu aşamada rahim ağzı bölgesinden smear denilen bir test için örnek alınır. Bu işlemlerin hiçbir aşamasında ağrı hissedilmez.
Vaginanın genişliği, esnekliği, vaginaya doğru idrar torbası (sistosel) veya barsaklardan (sistosel) olan bir fıtıklaşma var mı, değerlendirilir. Bu fıtıklaşma ve rahim sarkması olayı bir de ıkınma anında gözlenir.
Ultrason değerlendirmesinin jinekolojik muayenede çok önemli bir yeri vardır. Jinekolojik ultrason ile alt karın organları, özellikle de rahim, yumurtalıklar ayrıntılı bir şekilde değerlendirilir. Ultrasonla rahimim yapısı, pozisyonu, büyüklüğü, rahimden kaynaklanmış tümörler, myomlar, saptanabilir, aynı zamanda rahim iç zarı ( endometrium) değerlendirmesi de yapılarak gerekli bilgiler edinilir. Aynı şekilde her iki yumurtalık da ultrasonla tespit edilir.
Yumurtalıkların yapısı, yumurta geliştirme kapasiteleri, yumurtalık kistleri ve tümörleri ultrasonla saptanır.