omurgalı memeliler - omurgalı hayvanlar - omurgalıların biyolojik özellikleri - iki yaşamlı omurgalılarOmurgalıların memeliler sınıfı, sahip oldukları süt bezleriyle ilk kez Linnaeus tarafından tanımlanmıştır. Bugün dünya üzerinde yaklaşık 4500 memeli türü vardır.
Bizlerin de dahil olduğu bu omurgalı sınıfını diğer omurgalılardan ayırt eden özellikleri inceleyelim.
• Memeliler süt üreten meme bezlerine sahiptir. Ana olan dişiler, yavrularını sütle besler.
• Vücutları keratinden yapılmış kıllarla kuşatılmıştır. Kılların temel görevi vücuttan ısı kaybını önlemektir.
• Kastan yapılmış olan diyafram, soluk alıp vermeye yardımcı olur.
• Akciğerlerinde solunum yüzeyini genişleten alveol keseleri bulunur.
• Olgun alyuvarları çekirdeksizdir. Bu sayede kan dokunun oksijen taşıma kapasitesi arttırılmıştır.
• Plasentalı memelilerde ve keseli memelilerde embriyo dişi üreme sisteminde rahim (uterus) içinde gelişir.
• Memeliler kendileriyle aynı büyüklükteki diğer omurgalılardan daha büyük bir beyne sahiptir.
• Çenelerinin değişik bölgelerinde dişler farklı görevler için özelleşmiştir. Örneğin, öndekiler besini kesmeyi, arkadakiler öğütmeyi sağlar. Oysa sürülenlerin dişleri ağzın her yerinde aynı şekil ve büyüklüktedir.
• Sahip oldukları ter bezleri ile sıvı halde su, madensel tuzlar, ve çok az azotlu artıklar uzaklaştırırlar. Ayrıca terleme iyi bir soğutma düzeneği olarak iş görür.
Memeliler; gagalı, keseli ve plasentalı memeliler olarak üç gruba ayrılır.
Gagalı Memeliler (Yumurtlayan memeliler)
Bu memeli türünün çoğunun nesli tükenmiş olup, bugün yaşayan karınca kirpisi ve ornitorenk yumurta
bırakan yegane memelilerdir. Yavrular yumurtadan çıktıktan sonra meme uçları olmayan anne karnından süt emer. Bu memeliler sadece Avusturalya ve Yeni Gine'de bulunmaktadır. 49
Keseli Memeliler
Opossumlar, kangurular, bandikotlar ve koalalar bu grubun örnekleridir. Bugün yaşayan 280 türü bulunur. Bunlar Avusturalya, Yeni Gine ve Amerika'da yaşar. Keseli memeli, gelişiminin çok erken evresinde doğar ve anaya ait kese içinde tutulup emzirilmek suretiyle embriyonik gelişimini tamamlar. 50
Plasentalı memeliler
Bu grubun üyeleri embriyonik gelişimini döl yatağı içinde tamamlar ve plasenta aracılığı ile beslenir. Plasenta; annenin döl yatağı duvarı ve embriyoya ait örtülerin ortak ürünüdür. Plasenta; embriyonun solunum, sindirim ve boşaltım sistemlerinin işlevini üstlenir.
alıntı
BiR-DOST - 13.10.2011 - 17:13