Çin'in Chang'e-4 görevinin keşif aracı, bilim insanlarının Ay'ın görünmeyen yüzünün derinliklerindeki "gizli" yapıları görüntülemesine olanak tanıdı. Keşfedilen yapılar, Ay'ın tarihini aydınlatmak açısından önem arz ediyor. Yutu-2 isimli keşif aracı, Ay yüzeyinin altındaki yapılardan geri yansıyan ve görüş alanının dışında kalan ses yankılarını dinleyerek yüzeyin derinliklerini görüntüleyen Ay Delici Radar (GPR) aracılığıyla keşfin yapılmasını sağladı.
300 METREYE KADAR GÖRÜNTÜLENDİ
Independent Türkçe'nin haberine göre; aynı keşif aracı ile görevin iniş aracı 2019'da Ay'ın uzak tarafına, yani Dünya'nın aksi yönüne dönük yüzüne iniş yapan ilk insan yapımı aygıtlar olarak tarihe geçmişti. Bilim insanları geçmişte keşif aracının zemin delici radarını (GPR) kullanmıştı ancak bu önceki çabalar Ay yüzeyinin yalnızca ilk 40 metresinin haritalanmasını sağlayabilmişti. Bu yeni keşifse yaklaşık 300 metre derinlikteki "gizli" yapıları keşfetti. Yeni veriler, Ay yüzeyinin altındaki ilk 40 metrenin toz, toprak ve kaya katmanlarından oluştuğunu gösteriyor.
ESKİ LAV AKINTILARI HARİTALANDI
Radar analizi büyük bir cismin Ay yüzeyine çarpmasıyla oluşan gömülü bir kraterin varlığını da ortaya çıkardı ve Ay'ın altındaki eski lav akıntılarının haritalanmasını sağladı. Araştırmacılar, makalede "GPR, Ay'ın iç kısmına elektromanyetik darbeler gönderiyor ve yüzey altı katmanlardan yankılar alıyor. Yüksek frekanslı kanal verilerini, keşif aracının yolu boyunca çoğunlukla kaya kalıntıları ve topraktan oluşan ilk 40 metrelik kısmın yapısını tespit etmek için kullanıyoruz" dedi. Bilim insanları, bu oluşumu çevreleyen kırık kayaların muhtemelen çarpışmadan kaynaklanan enkaz olduğunu düşünüyor.
"İLK 300 METREDE ÇOK SAYIDA KATMAN KEŞFETTİK"
Araştırmacılar, "Bu araştırma sayesinde ilk 300 metrede, muhtemelen milyarlarca yıl önce meydana gelen bir dizi bazalt patlamasına işaret eden çok sayıda katman keşfettik" diye yazdı. Yakın zamanda "The Journal of Geophysical Research: Planets" adlı bilimsel dergide yayımlanan bu yeni makale, Ay lavlarının milyarlarca yıl önce Ay'ın bu bölümündeki arazide akmış olabileceğini ortaya koydu. Araştırmacılar volkanik kaya katmanlarının Ay yüzeyine yaklaştıkça inceldiğini tespit etti. Bilim insanları, "Bu lav akıntılarının kalınlık değişimi, patlama ölçeğinde zaman içinde azalmaya işaret ediyor" diye belirtti.