Adet, regl ya da aybaşı; rahimden belirli aralıklarla kan ve kanlı sıvının atılmasına denir. Kan görüldüğü andan, kesildiği güne kadar olan günlerin sayısına “âdet zamanı” denir. Adet zamanı en çok 10, en az 3 gündür. Genel olarak 21 gün kan görülmez. Bu olay devirler halinde meydana gelmektedir. İki âdet arası zaman genellikle 26-39 gün olduğu halde, bu sürenin daha uzun veya kısa olduğu da bilinmektedir.Halk arasında aybaşı olarak bilinen bu hâdise, ergenlik çağına ulaşan her genç kızda görülür. Bir kadında, âdet görme olayı yaklaşık 45-55 yaşlarına kadar devam eder. Bundan sonra âdet görme hâli ortadan kalkar ve âdet görmeyen bir kadın çocuk doğuramaz. Âdet kanaması, gebe (hamile) ve lohusa kadınlarda da görülmez. İlk âdet görmeye “menarş” denir ve bu yaş genellikle 12-15 arasındadır.
Adet görme, kadınlardaki yumurtlama periyodunun bir parçasıdır. Çok az kadında âdet görme (gün olarak) düzenlidir. Adetler arasındaki süre, bir kadının hayatında defalarca değişir. Bu değişikliğe sağlık bozukluğu sebep olduğu gibi, çok çalışmak, çevre kirliliği ve bunalım gibi etkenler de sebep olabilir. Âdet görmenin sona ereceği döneme doğru (menopoz), âdet süresinde de değişiklik meydana gelir, adet görme esnasında, vücut sıcaklığı, tansiyon, kan miktarında, kanı meydana getiren maddelerin oranında, nabızda ve vücudun diğer hareketlerinde değişiklikler olabilir Akan kan miktarı bünyeden bünyeye değişebilir. Bir bünyedeki akan kan miktarının değişmesine, tedavi maksatlı ilaçlar, gebelikten korunma tedbirleri sebep olabilir. Adet zamanında kaybedilen kan miktarı, 20 ila 60 gram arasında değişir.
Âdet, Regl ya da Aybaşı düzensizlikleri
Kadınlarda âdet problemleri sık sık görülür Âdet düzensizliklerinin çoğunun sebebi basit olup, genel olarak tedavi edilebilirdirler.
Âdet, Regl ya da Aybaşı kesilmesi (Amenore)
Adet görmeme hâlidir. Hamilelikte ve menopozda âdet görmeme tabiidir. Bazen, doğum kontrol hapları da âdetten kesilmeye sebep olabilir.
Normal hallerin dışında olan âdetten kesilmenin sebepleri; anoreksıâ nervosa, anemi, verem, hormon bozukluğu ve bazı müzmin hastalıklar olabilir. Gerekli tedavi yapılmalıdır. Üreme organları doğuştan bozuk olanlarda da âdet hâli görülmez.
- Eğer âdetler, açıklanmayan bir sebepten kesilmiş ise,
- 16 yaşını geçtiği halde kız âdet görmemiş ise,
- Hamilelik ihtimali varsa,
Mutlaka doktora müracaat edilmelidir.
Sebebi tayin edildikten sonra, sebebe göre tedavi gerekir. Âdet görmeme hastalığı için,
- Melisa (oğul otu)
- Kekik
- Adaçayı
- Maydanoz
- Papatya gibi bitkiler
demlenip içilirse fayda görülebilir.
Normal âdet düzenindeki değişikliklere denir. Sebebi bulunamayan ağır veya düzensiz âdetlere yol açar. Birkaç ayda geçebilir veya fasılalar ile birkaç sene sürebilir. Genellikle hormonsal bozukluğun sonucudur. Bu hal anemiye (kansızlığa) sebep olabilir. Eğer âdet düzenindeki bozukluk; üç aydan fazla sürerse doktora müracaat etmek gerekir. Muayene ve çeşitli testler ile, ciddi bir sebebin olup olmadığı araştırılır. Ciddi bir sebep yoksa doğum kontrol hapı veya hormon düzenleyici bir ilaç ile tedavi edilebilir. Eğer hastalığın sebebi sinir bozukluğu ise,
- Nane
- Adaçayı
- Papatya
- Rezene
gibi teskin edici bitkilerin çaylarından istifade edilebilir. Yemeklerden sonra bir çorba kaşığı bala, çörek otu karıştırılıp yenirse şifa olabilir.
Dismenore
Ağrılı âdet görmeye dismenore denir. Âdet başladığında, karnın alt bölgesinde kramp şeklinde ağrı olur ve sırta doğru yayılır. Birkaç saat veya birkaç gün sürebilir. Genç kız ve kadınlarda daha çok görülür. İlk bebekten sonra genellikle geçer. Genç kızlardaki ağrı, rahim ağzının sertliğinden ileri gelmektedir. Anne olmuş kadınlarda âdet sancısının sebebi, hastalığı veya yumurtalık tüplerinin müzmin iltihabı olabilir. Rahim içine konulan ve doğum kontrolüne yarayan araçlar da sancıya sebep olabileceği gibi, psikolojik sebeplen dahi olabilir. Psikolojik olanlar telkin ile tedavi edilebilir Diğer durumlar için gerekli tedavi uygulanır.
Âdet kanamasının, daha fazla, daha uzun ve daha sık olmasına menorajı denir. Kanserler, iyi huylu urlar, rahim iltihabı hastalıkları, yumurtlama bozukluğu, hormonsal dengesizlik, doğum kontroluna yarayan hap ve aletler menorajiye sebep olabilir. Doktor muayenesinden sonra konulan teşhise göre tedavi edilir. Önemli birşey yoksa, kardeş kanı (Sangdragon) denilen kırmızı sakızı toz edip, sabah akşam birer gram su ile yutulursa kanı keser günde beş gram alınabilir.
Sağlıklı günler dileriz. Form Doktoru ile sağlık bilgisi konusunda bilinmesi gereken bilgiler birbiri sıra gelmeye devam edecek.