İrritabl bağırsak sendromunu (IBS) teşhis etmek, IBS için tanı kriterlerini karşıladığınızı doğrulamakla ilgili olduğu kadar, sahip olmadığınızı doğrulamakla da ilgili olabilir.
Fonksiyonel bir gastrointestinal bozukluk olarak tanımlanmış herhangi bir yapısal veya doku sorunu yoktur. Aksine, IBS bir işlev sorunudur, özellikle bağırsak işlevi.
IBS, diğer birçok gastrointestinal sorunla uyumlu semptomlar olan karın ağrısına ve anormal dışkıya neden olan kronik bir durumdur. Kan çalışması ve görüntüleme de dahil olmak üzere sağlık uzmanınızın istediği testlerin çoğu, diğer gastrointestinal sorunları ekarte etmeye yardımcı olacaktır. Bunu yaparak, IBS teşhisiniz daha kesindir.
Kendi Kendine Kontroller
Kendiniz IBS’niz olup olmadığını kesin olarak belirlemenin bir yolu yoktur, bu nedenle tekrarlayan semptomlar yaşıyorsanız birinci basamak sağlık hizmeti sağlayıcınızdan randevu almanız şiddetle tavsiye edilir.
Basit bir yiyecek ve semptom günlüğü tutmaya başlamak yararlıdır, böylece tam olarak ne yaşadığınızı ve ne kadar süredir yaşadığınızı gösteren bir günlüğünüz olur.
Ne yediğinizi, ne zaman yediğinizi ve vücudunuzun nasıl tepki verdiğini takip edin. Ek olarak, ağrınız, ishaliniz ve/veya kabızlığınız olduğunda kaydedin. Bağırsakların beyninizle bağlantısı nedeniyle stres etkenlerini de kaydetmek isteyebilirsiniz.
Şişkinlik, gaz (gaz) ve asit reflüsü gibi yaşadığınız diğer semptomları kaydetmelisiniz. Yorgunluk, baş ağrısı, kalp çarpıntısı ve mesane sıkışması gibi semptomlar bile, özellikle de sürekli olarak daha belirgin IBS semptomlarıyla birlikte yaşıyorsanız, kaydedilmelidir.
Kaydettiğiniz bilgiler, sağlayıcınızın teşhis koymasına yardımcı olabilir. Belirtileriniz hakkında bir profesyonelle konuşmanıza yardımcı olması için aşağıdaki Doktor Tartışma Kılavuzumuzu kullanabilirsiniz.
Bir “Pozitif Teşhis Stratejisi”
Amerikan Gastroenteroloji Koleji (ACG), IBS için 2021 klinik kılavuzlarında, diğer tanıları ekarte ederek IBS tanısı koymak yerine “pozitif bir tanı stratejisi” önermektedir (“dışlama tanı stratejisi”).
Bu, altı aydan fazla süren karın ağrısı ve değişmiş bağırsak alışkanlıkları ile başvuran kişilere fizik muayene, bazı laboratuvar testleri ve minimum tanı testi yapılması gerektiği anlamına gelir. Uyarı mı? Bazı “alarm özellikleri”, daha ciddi sorunları dışlamak için daha fazla test gerektirir.
“Alarm özellikleri” şunları içerir:
-
Hematochezia (dışkıda görünür kan)
-
Melena (siyah dışkı)
- İstenmeyen kilo kaybı
- Semptom başlangıcında ileri yaş
- Ailede inflamatuar bağırsak hastalığı (IBD), kolon kanseri veya diğer önemli gastrointestinal hastalık öyküsü
ACG, Roma IV tanı kriterlerini izleyerek, kişiyi IBS-C, IBS-D, IBS-M veya IBS-U ile alt tiplere ayırarak ve endikasyon ortaya çıktıkça uygun testleri yaparak çok zaman ve paradan tasarruf edilebileceğini savunuyor. Bu aynı zamanda hastaların mümkün olan en kısa sürede uygun tedaviye başlamalarını sağlayarak hasta memnuniyetini artıracaktır.
302 kişilik bir araştırma çalışması, gereksiz teşhis testlerinin hiçbir avantajı olmadığını ve “pozitif teşhis yaklaşımının” bir dizi test yapmak kadar doğru olduğunu buldu.
Roma IV Kriterleri
IBS, görünür bir hastalık süreci olmadığı için işlevsel bir bozukluk olarak kabul edildiğinden, sağlık hizmeti sağlayıcıları IBS’yi teşhis etmek için genellikle Roma IV (“Roma 4”) kriterlerini kullanır.
Bu kriterlere göre, semptomlar son üç ay içinde haftada en az bir gün mevcutsa ve altı ay veya daha uzun süre önce başlamışsa İBS tanısı konur.
Semptomlar, aşağıdakilerden iki veya daha fazlasının doğru olduğu tekrarlayan karın ağrısından oluşmalıdır:
- Ağrı zamanla bağırsak hareketiyle ilişkilidir.
- Ağrının başlangıcı, dışkı sıklığındaki bir değişiklik ile ilgilidir.
- Ağrının başlangıcı, dışkı görünümündeki bir değişiklikle ilgilidir.
Roma IV Kriterleri yararlı bir kaynak olsa da, birçok birinci basamak sağlık hizmeti sağlayıcısı daha kapsamlı bir araştırma yapılmasını tercih eder ve sizi bir gastroenteroloğa yönlendirebilir.
Gastroenterologlar, tüm sindirim sisteminin işleyişi hakkındaki bilgilerini ve mide-bağırsak sisteminin çeşitli bozukluklarındaki deneyimlerini kapsamlı bir teşhis ve tedavi planı oluşturmak için kullanırlar.
IBS için Fizik Muayene ve Laboratuvar Testleri
Uygun tedaviyi alabilmeniz için ACG, belirli bozuklukların ekarte edilmesini önerir. Bunu yapmak için şunları önerirler:
- İshaliniz varsa, çölyak hastalığını ekarte etmek için kan testleri
- İshalli IBS olduğundan şüphelenilen kişilerde inflamatuar bağırsak hastalığını ekarte etmek için dışkı testi ve C-reaktif protein (CRP) adı verilen bir kan testi
- Giardia gibi parazitler için yalnızca kötü bölgelere seyahat, kamp, kreşe maruz kalma veya düşük su kalitesine maruz kalma durumunda test yapılması
- Yalnızca belirli bir gıdayı yemenin tutarlı ve tekrarlanabilir bir etkisi varsa gıda alerjileri ve hassasiyetleri için test etme
-
Özellikle kabızlık tedaviye yanıt vermiyorsa veya bir pelvik taban bozukluğundan şüpheleniliyorsa, dissinerjik dışkılamayı (DD) ekarte etmek için anorektal fizyoloji testi
görüntüleme
Semptomlarınız veya aile tıbbi geçmişiniz bunu gerektiriyorsa, sağlık uzmanınız, inflamatuar bağırsak hastalığı (IBD) veya kolon polipleri gibi IBS’yi taklit eden başka bir durumunuz olmadığından emin olmak için ek testler önerebilir.
Bu olursa, bu diğer yaygın gastrointestinal prosedürlerden birini önerebilirler:
-
Kolonoskopi: Tüm kalın bağırsağınızın kapsamı
-
Sigmoidoskopi: Sigmoid kolon adı verilen rektumun ve kolonun en alt kısmının incelenmesi
-
Üst endoskopi: Yemek borunuz, mideniz ve oniki parmak bağırsağınız dahil olmak üzere üst sindirim sisteminizin kapsamı
-
Alt GI serisi (baryum lavmanı): Kontrast için kullanılan baryumlu kalın bağırsağın röntgeni
-
Üst GI serisi: Kontrast için kullanılan baryumlu üst sindirim sisteminin röntgeni
Belirli koşullar ekarte edildikten ve Roma IV kriterlerinin kriterleri karşılandıktan sonra, sağlık uzmanınız size güvenle IBS teşhisi koyabilir.
Ayırıcı Tanılar
IBS ile aynı semptomların bazılarını paylaşan bir dizi yaygın sindirim sağlığı sorunu vardır. Örneğin, çölyak hastalığı (glüten yemeye karşı otoimmün bir tepki) ve gıda intoleransları (belirli gıdalara gastrointestinal tepkiler) sıklıkla IBS’ye benzer semptomlara sahiptir.
Bu arada, IBD (Crohn hastalığı ve ülseratif kolit) ve kolon kanseri de bazı semptomları paylaşabilir. Aradaki fark, bu hastalıkları olan kişilerde karın ağrısı, gaz, şişkinlik, ishal ve kabızlığa ek olarak birçok kez rektal kanama veya yukarıda listelenen diğer “alarm işaretleri” yaşamasıdır. IBS’li kişilerde genellikle hemoroidden olmadıkça rektal kanama olmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
-
En çok kim IBS riski altındadır?
IBS ailelerde akma eğilimindedir ve genetik yatkınlık, birini bu durumu geliştirme riskine sokabilir. Yaşam tarzı risk faktörleri arasında yüksek stres düzeyi, kaygı ve depresyon yer alır. Obezite, alkol kullanımı, sigara, egzersiz eksikliği ve kötü beslenme IBS’ye neden olmayabilir, ancak alevlenmeleri artırabilir.
-
IBS nasıl tedavi edilir?
Diyet yönetimi, IBS tedavisinin büyük bir parçasıdır. Tetikleyici gıdaları bulmak ve onlardan kaçınmak, uygun zamanlanmış ve orantılı yemekler yemek ve düşük FODMAP diyeti uygulamak, alevlenmeleri kontrol altında tutmaya yardımcı olabilir. Antibiyotikler, antidepresanlar ve antispazmodikler gibi reçetesiz ve reçeteli ilaçlar semptomları yönetmek ve normal sindirim fonksiyonunu desteklemek için kullanılabilir.
-
IBS için düşük FODMAP diyeti nedir?
FODMAP, sindirim sırasında kolayca emilmeyen fermente edilebilir karbonhidratlar olan Fermente Edilebilir Oligosakaritler, Disakaritler, Monosakaritler ve Poliollerin kısaltmasıdır. Sonuç olarak, bağırsakta sıvı ve gaz artışına neden olurlar, bu da şişkinliğe ve IBS ile ilişkili diğer semptomlara yol açar. Düşük FODMAP diyeti, bir kişinin tetikleyici gıdalarından kaçınılabilmesi için onları tanımlama sürecidir.
-
IBS’m varsa düşük FODMAP diyetinde ne yiyebilirim?
Düşük FODMAP diyetinde laktozsuz süt, badem sütü, beyaz peynir veya brie gibi sert peynirler, muz, yaban mersini, greyfurt, havuç, frenk soğanı, salatalık, avokado dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere çeşitli yiyecekler yiyebilirsiniz. ananas, dolmalık biber, ıspanak, kahverengi pirinç, yulaf, kinoa, badem, ceviz, yer fıstığı, kabak çekirdeği, susam, sığır eti, tavuk, yumurta, balık ve hindi.
Discussion about this post