Filipp Malyavin, 1869-1940 yılları arasında yaşamış ve art nouveau akımının etkisinde eserler vermiş Rus ressam. Resim kariyerine Yunanistan’ın Mount Athos bölgesinde ikon boyama eğitimiyle başladı. 1892’de o dönem St. Petersburg’daki İmparatorluk Akademisinde profesör olan Vladimir Beklemishev’in Mount Athos’u ziyareti sırasında Malyavin’in çalışmalarından çok etkilenmesi sonrasında İmparatorluk Akademisine başladı. Burada Pavel Chistyakov, Vasily Vereschagn ve realist ressam Ilya Repin’in altında çalıştı.
Malyavin daha çok köylülerin parlak renkli çizimleriyle meşhur oldu. Kendine has olarak geliştirdiği üslubun pek çok özeliğini taşıyan 1906 tarihli tablosu Whirlwind ona İmparatorluk Akademisinde kalıcı bir profesörlük görevi kazandırdı.
Bu özelliklerden bazıları:
- Eserde köylü kadınlar konu edilmiştir. Kadınların yalnızca aşağıdan aydınlatılmış yüzleri nettir. Yüzler sanki bir fotoğrafta gülerek, şaşkınlıkla veya dikkatle kameraya bakarken yakalanmış gibidir. Bakışlar gerçekçi ve detaylıdır.
- Malyavin’in en fazla kullandığı parlak kırmızı renk tüm resme hakimdir. Bunu parlak maviler ve yeşiller de desteklemektedir.
- Resimdeki kadınların köylü kıyafetleri resimde hareket, canlılık ve estetik sağlamak üzere yorumlanmıştır. Parlak renkli çiçekli elbiseler hareketlenerek sanki üzerlerindeki çiçeklerin görünümünü almıştır.
- Malyavin, ilk çalışmalarından itibaren çalışmalarının daha etkileyici olması için büyük tuvaller kullanmıştır.
- Bu büyük tuvallerde boyayı daha kolay kontrol edebilmek için yavaş kuruyan yağlı boya tercih etmiştir.
Ayrıca Whirlwind’in 17 Ekim 1905’teki “Kanlı Pazar”dan sonra yapıldığını hatırlatmakta fayda var. İlk Rus Devrimi sırasında yaşananlar, İmparatorluk Akademisinin yakınlarda pek çok kadın ve çocuğun ölümü, akademideki aydınlar için travmatik nitelikteydi.
Whirlwind ülkemizde pek bilinmese de Malyavin’in en sevilen eserlerindendir. Peki Whirlwind ile birlikte Malyavin’in diğer eserlerinde de hakim olan özgün estetik anlayışının ve çoğu köylülerden oluşan konulardaki gerçekçiliğin sebebi nedir? Malyavin’in üslubunun nasıl oluştuğunu anlamak için hayatının ve kariyerinin önemli kısımlarını özetlemeye çalışalım:
Filipp Malyavin aslında Rusya’nın orta kesiminde yer alan Kazanka kasabasında fakir ve köylü bir ailede dünyaya geldi. Onun bu geçmişi ve sonrasında kazandığı başarılar donemin sanatçıları arasında bir istisnadır. 15 yaşına geldiğinde yıllardır meraklı olduğu çizim üzerinde çalışmaya karar verdi. O zamana kadar köylerine getirilmiş ikon resimlerinden çok etkilendiği için kendisi de bunların yapıldığı Yunanistan’daki Mount Athos’a gidip eğitim almak için ailesini ikna etti. Tüm yolculuk masrafları belki de sonrada eserlerinde son derece gerçek ve estetik olarak resmedeceği köylüler tarafından karşılandı. Ancak Malyavin Yunanistan’a, bir süre eğitim alacağı manastıra geldiğinde hayal kırıklığına uğradı. Çünkü burada aslında yalnızca Rus ikon resimlerinin kopyaları yapılıyordu. Fakat Malyavin parasız kalmıştı ve ülkesine geri dönemedi. Bu yüzden 1982’de Beklemishev’le karşılaşana kadar buradaki çalışmalarına devam etti. Bu tarihten sonra girdiği İmparatorluk Akademisinde ise nihayet başta Ilya Repin olmak üzere pek çok ünlü Rus ressamdan etkilenerek kendi tarzını geliştirme imkanını buldu. Mezuniyet için yaptığı Laughter tablosu Akademi üyeleri tarafından reddedilse de Paris’te Dünya sergisinde altın madalya kazandı. Whirlwind, A Peasant Woman, A Girl gibi en meşhur tablolarını en verimli olduğu 1900-1910 yılları arasında yaptı. Whirlwind ile İmparatorluk Akademisinde kalıcı profesörlük görevi kazandı. Kendine has üslubuyla Malyavin bu gün de saygın ressamlar arasında.
Malyavin’in üslubunu en belirgin şekilde temsil ettiğini düşündüğümüz on eser ise sırasıyla:
- Whirlwind 1906
- Baba The Peasant Woman 1903
- A Peasant Woman 1904
- A Girl 1903
- Two Young Peasant Woman In Colorful Shawls
- Self Portrait With Wife And Doughter 1911
- Dancing Woman 1913
- Verka 1913
- A Peasant Covering Up Her Mouth By Coat
- Farandole 1926