Sovyet dönemindeki savaştan sonra Alman savaş esirlerinin ve müttefiklerinin bakım ve kullanım sorunları reklam vermemeye çalıştı. Herkes, Wehrmacht'ın eski askerlerinin ve subaylarının, Sovyet şantiyelerinde ve fabrikalarında savaş tarafından yıkılan şehirleri yeniden inşa etmek için kullanıldığını biliyordu, ancak bunun hakkında konuşmak kabul edilmedi.
Toplamda, savaş yıllarında ve Almanya'nın teslim olmasından sonra, 3 Alman askeri ve uyduları esir alındı ve resmi verilere göre, 486 Alman (savaş esirleri ve çeşitli stajyerler) dahil olmak üzere Sovyetler Birliği'ndeki kamplarda bulunuyorlardı. Avrupa ülkeleri, siviller Volksdeutsche). Onları NKVD (GUPVI) bünyesindeki Savaş Esirleri ve Enternasyonal Ana Müdürlüğü yapısına yerleştirmek için ülke genelinde 206 ila 2 kişiyi barındıran 388'den fazla özel kamp oluşturuldu. Esaret altında, 443 Alman mahkum öldü veya sayılarının% 300'u.
Bununla birlikte, Alman verilerine göre, SSCB'de neredeyse 3,5 milyon mahkum vardı. Ve bu birkaç nedenden kaynaklanıyordu. Ele geçirildikten sonra hepsi NKVD kamplarında kalmadı, önce savaş esirlerinin toplama noktalarında, ardından geçici ordu kamplarında ve NKVD'ye nakledildikleri yerde tutuldular. Bu süre zarfında, mahkumların sayısı azaldı (infazlar, yaralardan ölümler, kaçmalar, intiharlar vb.), Başta Romanya, Slovak ve Macar ordularının savaş esirleri olmak üzere bazı savaş esirleri cephelerde serbest bırakıldı. Almanların diğer milliyet dediği bağlantı. Ek olarak, diğer Alman oluşumlarına (Volsksturm, SS, SA, inşaat formasyonları) ait mahkumların kayıtlarına ilişkin çelişkili veriler vardı.
Her mahkum defalarca sorgulandı, NKVD memurları astlarından, işgal altındaki topraklarda yaşayanlardan tanıklık topladı ve suçlara karıştığına dair kanıt bulunursa, bir askeri mahkemenin kararı - infaz ya da ağır çalışma - tarafından bekleniyordu.
1943'ten 1949'a kadar, Sovyetler Birliği'nde 37 savaş esiri mahkum edildi; bunlardan yaklaşık 600'ü esaretin ilk yıllarında ve yaklaşık 10'i 700-26'de mahkum edildi. Mahkemenin kararına göre 1949 kişi ölüm cezasına, geri kalanı ise 1950 yıla kadar ağır çalışma cezasına çarptırıldı. Vorkuta'da ve Krasnokamsk bölgesinde tutuldular. Ayrıca Gestapo ile bağlantılı olduğundan şüphelenilen, insanlara karşı zulüm yapan ve sabotajcılara sahip Almanlar da vardı. Sovyet esaretinde 263 Alman general vardı, bunlardan 25'si Almanya'ya döndü ve 376'u öldü (277'i savaş suçlusu olarak idam edildi).
Alman savaş esirleri her zaman uysalca itaat etmediler, kaçışlar, isyanlar, isyanlar oldu. 1943'ten 1948'e kadar 11403 savaş esiri kamplardan kaçtı, 10445 gözaltına alındı, 958 kişi öldürüldü ve 342 mahkum kaçmayı başardı. Ocak 1945'te Minsk yakınlarındaki bir kampta büyük bir ayaklanma meydana geldi, esirler kötü yiyeceklerden memnun değildi, kışlalara barikat kurdu ve gardiyanları rehin aldı. Barak'ın fırtına tarafından ele geçirilmesi gerekiyordu, NKVD birlikleri topçu kullandı, sonuç olarak yüzden fazla mahkum öldü.
Mahkumların içeriği
Almanlar elbette sanatoryum koşullarından uzakta esaret altında tutuldu, bu özellikle savaş sırasında hissedildi. Soğuk, sıkışık koşullar, sağlıksız koşullar, bulaşıcı hastalıklar yaygındı. Savaş sırasında ve savaş sonrası ilk yıllarda, özellikle 1945/1946 kışında yetersiz beslenme, yaralanma ve hastalık nedeniyle ölüm oranı% 70'e ulaştı. Ancak sonraki yıllarda bu rakam azaldı. Sovyet kamplarında, savaş esirlerinin% 14,9'u öldü. Karşılaştırma için: faşist kamplarda - Sovyet savaş esirlerinin% 58'i öldü, bu yüzden koşullar çok daha kötüydü. Unutma, ülkede korkunç bir kıtlık vardı, Sovyet vatandaşları öldü ve esir Almanlar için zaman yoktu.
Stalingrad'daki teslim olmuş 90 kişilik Alman grubunun kaderi acınacak durumdaydı. Bir deri bir kemik, yarı çıplak ve aç tutuklulardan oluşan dev bir kalabalık, günde birkaç on kilometrelik kış geçitleri yapıyor, çoğu zaman geceyi açık havada geçiriyor ve neredeyse hiçbir şey yemiyordu. Savaşın sonunda 6000'den fazlası hayatta kalmadı.
Stalin'in Stalingrad yakınlarındaki kazanın tasfiyesinin tamamlanmasının ardından savaş esirlerinin barınma, yemek ve muamelesini organize etmek için gönderdiği General Serov'un günlüğünde, Sovyet eskortlarının yakalanan Almanlara nasıl davrandığı bir bölüm anlatılıyor. General, yolda sık sık Alman mahkumların cesetlerine rastladığını gördü. Büyük bir mahkum kolunu yakaladığında, eskort çavuşun davranışına hayret etti. Biri, eğer mahkum yorgunluktan düştüyse, onu bir tabanca atışıyla bitirdi ve general kimin emrettiğini sorduğunda, kendisinin karar verdiğini söyledi. Serov, mahkumların vurulmasını yasakladı ve zayıflamış olanlar için bir araba gönderip kampa getirmelerini emretti. Bu sütun bazı harap olmuş ahırlarda işaretlendi, toplu halde ölmeye başladılar, cesetler büyük çukurlara kireç serpildi ve traktörlerle gömüldü.
Tüm mahkumlar farklı işlerde kullanıldı, bu nedenle çalışma kapasitelerini korumak için en azından onları beslemek gerekiyordu. Savaş esirlerinin günlük oranı 400 gr ekmek (1943'ten sonra bu oran 600-700 gr'a yükseldi), 100 gr balık, 100 gr tahıl, 500 gr sebze ve patates, 20 gr şeker, 30 gr. tuz. Aslında, savaş zamanında, rasyon nadiren tam olarak verildi ve mevcut ürünlerle değiştirildi. Beslenme oranları yıllar içinde değişti, ancak her zaman üretim oranlarına bağlıydı. Böylece, 1944'te, normun% 500'sine kadar üretenler tarafından 50 gram ekmek alındı, 600 gram -% 80'e kadar tamamlayanlar, 700 gram -% 80'den fazlasını tamamlayanlar.
Doğal olarak herkes yetersiz beslendi, açlık insanları şımarttı ve onları hayvana çevirdi. En sağlıklı mahkumların gruplarının oluşumu, birbirinden yiyecek hırsızlığı ve en zayıflardan yiyeceklerin sütten kesilmesiyle kavgalar yaygın fenomen haline geldi. Sigarayla değiştirilebilecek altın dişleri bile kırdılar. Esaret altındaki Almanlar müttefiklerini hor gördüler - İtalyanlar ve Romenler onları aşağıladılar, yiyecek götürdüler ve sık sık kavgalarda onları öldürdüler. Karşılık verenler, yiyecek noktalarına yerleşerek, yiyeceklerini aşiret arkadaşlarına aktararak tayınlarını azalttılar. Bir kase çorba veya bir parça ekmek için insanlar her şeye hazırdı. Mahkumların hatıralarına göre kamplarda yamyamlığa da rastlandı.
Almanya'nın teslim olmasıyla birçok kişi cesaretini yitirdi ve durumlarının umutsuzluğunun farkına vararak gönlünü yitirdi. Sık sık intihar vakaları oldu, bazıları kendilerini yaraladılar, ellerinde birkaç parmağını kestiler, eve gönderileceklerini düşündüler, ancak bu işe yaramadı.
Mahkumların emeğini kullanmak
Savaşın harap olmasından ve erkek nüfusun muazzam kayıplarından sonra, milyonlarca savaş esirinin emeğinin kullanılması, ulusal ekonominin restorasyonuna gerçekten katkıda bulundu.
Almanlar, kural olarak, vicdanlı bir şekilde çalıştılar ve disiplinliydiler, Alman emek disiplini bir ev adı haline geldi ve bir tür meme yol açtı: "Tabii ki, onu inşa eden Almanlardı."
Almanlar, Rusların çalışmaya yönelik çoğu zaman haksız tutumuna şaşırdılar ve "çöp" diye bir Rus kavramını öğrendiler. Mahkumlar para yardımı aldı: 7 ruble - özel kişiler için, 10 - memurlar için, 30 - generaller için, şok çalışması için bir bonus vardı - ayda 50 ruble. Ancak, memurların emir alması yasaktı. Mahkumlar, memleketlerinden mektup ve para emirleri bile alabiliyordu.
Mahkumların emeği şantiyelerde, fabrikalarda, ağaç kesme alanlarında ve toplu çiftliklerde yaygın olarak kullanıldı. Mahkumların istihdam edildiği en büyük inşaat projeleri arasında Kuibyshev ve Kakhovskaya HES'leri, Vladimir Traktör Fabrikası, Chelyabinsk Metalurji Fabrikası, Azerbaycan ve Sverdlovsk Bölgesi'ndeki boru haddeleme tesisleri ve Karakum Kanalı yer alıyor. Almanlar, Donbass madenlerini, Zaporizhstal ve Azovstal tesislerini, ısıtma şebekelerini ve gaz boru hatlarını restore etti ve genişletti. Moskova'da, Moskova Devlet Üniversitesi ve Kurchatov Enstitüsü, Dinamo stadyumunun yapımında yer aldılar. Moskova - Kharkov - Simferopol ve Moskova - Minsk otoyolları inşa edildi. Moskova yakınlarındaki Krasnogorsk'ta bir okul, arşiv deposu, Zenit şehir stadyumu, fabrika işçileri için evler ve bir kültür evi olan yeni ve rahat bir yerleşim yeri inşa edildi.
Erken çocukluğun hatıralarından, Moskova-Simferopol otoyolunu inşa eden Almanları içeren yakındaki kamp tarafından vuruldum. Otoyol tamamlandı ve Almanlar sınır dışı edildi. Kamp, yakındaki konserve fabrikasının ürünleri için bir depo olarak kullanıldı. Zaman zordu, neredeyse hiç tatlı yoktu ve biz 5-6 yaş arası çocuklar, reçelli tahta fıçıların tutulduğu kampın içinde dikenli tellerin altına tırmandık. Fıçının dibine tahta bir tapa çıkardılar ve bir sopayla reçeli çıkardılar. Kamp, dikenli tellerle iki sıra halinde çitle çevrilmişti, dört metre yüksekliğinde, yaklaşık yüz metre uzunluğunda sığınaklar kazılmıştı. Sığınağın ortasında, yanlarda samanla kaplı toprak ranzalardan yaklaşık bir metre yükseklikte mahkumların uyuduğu bir geçit var. İlk Sovyet "Otobanı" nın inşaatçıları böyle koşullarda yaşadı. Daha sonra kamp yıkıldı ve yerine bir şehir mikro bölgesi inşa edildi.
Otoyolun kendisi de ilginçti. Geniş değil, hatta modern standartlara göre dar ama iyi gelişmiş bir altyapıya sahip. Yoldan kesişen vadilere giden yağmur çıkışlarının (3-10 metre uzunluğunda) yapımından etkilendim. Su oluğu değildi: Yükseklik düştükçe yatay beton platformlar dikildi, birbirine bağlandı ve su kademeli olarak düştü. Kanalizasyonun tamamı yanlardan kireçle boyanmış beton bir korkulukla çevrilmişti. Başka hiçbir yerde yola böyle bir tavır görmedim.
Şimdi bu kısımlarda sürerken, böyle bir inşaat güzelliğini görmek imkansız - her şey uzun zamandır Rus dikkatsizliğimizle yıkıldı.
Çok sayıda mahkumlar, molozları sökme ve savaşın tahrip ettiği şehirleri restore etme çalışmalarına katıldı - Minsk, Kiev, Stalingrad, Sivastopol, Leningrad, Kharkov, Lugansk ve diğerleri. Konutlar, hastaneler, kültür tesisleri, oteller ve kentsel altyapı inşa ettiler. Ayrıca savaştan etkilenmeyen şehirlerde de inşa ettiler - Chelyabinsk, Sverdlovsk ve Novosibirsk.
Bazı şehirler (örneğin, Minsk) mahkumlar tarafından% 60 oranında yeniden inşa edildi, Kiev'de şehir merkezini ve Khreshchatyk'ı restore ettiler, Sverdlovsk'ta tüm ilçeler elleriyle inşa edildi. 1947'de, demirli ve demirsiz metalurji işletmelerinin inşasında her beşte bir işçi yakalandı. havacılık endüstride - neredeyse her üçte biri, elektrik santrallerinin yapımında - her altıda bir.
Mahkumlar sadece kaba fiziksel güç olarak değil, GUPVI sisteminin kamplarında da kalifiye uzmanlar belirlendi ve onları uzmanlık alanlarında çalışmaya çekmek için özel bir şekilde kayıt altına alındı. Ekim 1945 itibariyle, 581 farklı fizikçi, kimyager, mühendis, doktor ve profesör derecesine sahip bilim adamı GUPVI kamplarına kaydedildi. SSCB Bakanlar Kurulu'nun emriyle uzmanlar için özel çalışma koşulları oluşturuldu, birçoğu kamplardan transfer edildi ve çalıştıkları tesislerin yakınında barınma sağlandı, Sovyet mühendisleri düzeyinde maaş ödendi.
1947'de SSCB, ABD ve İngiltere, Alman savaş esirlerini ülkelerine geri göndermeye karar verdi ve Almanya'ya GDR ve FRG'deki ikamet yerlerine gönderilmeye başlandı. Bu süreç 1950'ye kadar uzanırken, savaş suçlarından hüküm giymiş tutuklular geri dönüşe tabi tutulmadı. Önce zayıflamış ve hasta olanlar, sonra daha az önemli işlerde çalışanlar gönderildi.
1955'te, SSCB Yüksek Sovyeti'nin hükümlü savaş suçlularının erken serbest bırakılmasına ilişkin bir kararname kabul edildi. Ve son mahkum partisi Ocak 1956'da Alman makamlarına teslim edildi.
Bütün mahkumlar Almanya'ya dönmek istemedi. İşin garibi, önemli bir kısmı (58 bin kişiye kadar), Sovyet askeri eğitmenlerinin yardımıyla gelecekteki İsrail ordusunun oluşmaya başladığı yeni ilan edilen İsrail'e gitme arzusunu dile getirdi. Ve Almanlar bu aşamada onu önemli ölçüde güçlendirdi.