Yaşlı bireylerde düşmeyi önleme: risk faktörleri, ayaklar ve ayakkabılar
Yaşlandıkça oluşan denge sorunları düşme olasılığını artırabilir. Bu nedenle yaşlı bireylerde sıklıkla cilt ve doku yaralanmaları, zedelenme ve burkulmalar gözlenebilir. Aynı zamanda özgüven kaybı yaşanır, hareket kabiliyeti daha da azalır ve özgürlükler kısıtlanır. Yaşlı bireylerin düşme riskine neden olan ve genellikle çok yönlü çeşitli faktörler vardır.
Ayakkabılar
İyi oturan bir ayakkabıyı giymek, yaşlılıktaki düşmeleri önlemek için önemlidir. Ayakkabılar hakkında tam anlamıyla bir fikir sahibi olunmadığında seçim yapmak zordur. Dikkat edilmesi gereken bazı ayakkabı özellikleri şunlardır:
Ayakkabının Desteği
- Sağlam kemer desteğine sahiptir.
- Sıkı, sert topuğu bulunur.
- Ayağı topuktan parmak uçlarına kadar kaplar.
- Hafiftir.
- Ayarlanabilir (bağcık, fermuar vb).
Ayakkabının Kalıbı
- Ayak parmak ucundan ayakkabı ucuna kadar en az bir başparmak boyu ile ayağın uzunluğunu tamamlar.
- Önü geniştir.
- Şekil olarak ayağı tamamlar.
- Topuğu kavrar ve dengesiz basışları engeller.
- Ayağı ayakkabının içinde geride tutar.
Ayakkabının Tabanı
- Kaymaz taban (kauçuk) özelliği bulunur.
- Çok kalın ya da ağır değildir.
- Ayağınızın altından destek sunacak kadar esneyebilir.
Topuk
- Kısa topuk, daha az kayma sağlar ve düşme riskini azaltır.
- Yürüyüşü ve basıları destekler.
Düşme Riskini Artıran Ayak Sorunları
Ayak sorunları dengeyi bozabilir ve düşme riskini artırabilir. Ayak sağlığı, düşme olasılığıyla doğrudan bağlantılı olabilir. Düşmelerde genellikle yaşlı kişilerde kemik çökmeleri gözlenir. Kimi zaman bu çökmeler vücudu temel aldığında kalça kırıklarına bile neden olabilir. Birtakım kalça kırıkları bazen ölümle de sonuçlanabilir.
Bir podolog desteği, ayak sorunlarının değerlendirilmesinde ve yaşlılıktaki denge sorunlarının ele alınmasında etkilidir.
Yaşlı bireyleri düşme durumlarına yatkın hale getiren yaygın ayak sorunları şöyledir:
- Bunyon (bunion)
- Küçük parmak deformiteleri (çekiç, pençe, tokmak parmak vb)
- Nasır (callus/corn)
- Kalınlaşmış tırnaklar (onychomykose, onychauxis vb).
- Düz taban (pes planus)
Doğru bir ayakkabı ve ayağın kontrolü için podoloğa görünün.
Bir podolog, ayak durumunuzu muhafazakar bir şekilde yönetir. Bu, ayağın, yürüyüşün, durumun ciddiyetini değerlendirileceği ve konservatif, ameliyatsız tedavi seçeneklerinin gözden geçirileceği anlamına gelir.
Yaşlılıkta düşme riskini azaltmaya yardımcı olan bazı yaygın girişimler şunlardır:
-
Özel ortezler – Aşırı yükün ve anormal baskının olduğu bölgelerdeki yük dağılımını eşitleyerek ayağın dengesini korur ve deformasyonları önlemeye yardımcı olur.
-
Ayağın normal aktivitelerine yardımcı olan özel bantlar.
-
Alt bacak ve ayak çevresindeki daha büyük ve daha küçük kasların bazılarının gücünü ve dayanıklılığını geliştirmeye yardımcı olan güçlendirme egzersizleri.
-
Alt bacak kaslarını güçlendirmeye yardımcı olan ve düşme riskini azaltmak için postural stabiliteyi geliştirmeye yardımcı olan dengeleme egzersizleri.
-
Ayakkabı tavsiyesi – Ayakkabının değerlendirilmesi, ilerlemeyi, ağrıyı ve düşme riskini azaltmak için podolog desteğiyle uygun ayakkabı önerilerinin alınması.
-
Eklem mobilizasyonu – Eklem hareket açıklığını iyileştirmeye ve eklemleri daha fazla serbest bırakmaya yardımcı olmak için uygulamalı terapi kullanmayı esas alır.
-
Ağrıyı ve düşme riskini azaltmaya yardımcı olmak için ağrılı nasırların rutin aralıklarda temizlenmesi. Bkz: Nasır Bakımı.
-
Ayağın günlük bakımı ve olası risklere karşı yönetimi hakkında hasta eğitimi.
Sonuç olarak ayak sorunları yaşlılıkta sıklıkla rastlanan yürüme zorluğu ve bacak ağrıları gibi kronik problemleri tetikleyebilir, sürekli bir hale maruz bırakabilir. En doğru ve uygun plan için podolog desteği gereklidir.