Emzirme esnasında meme başının temizliği çok önemlidir. Her gün duş alma alışkanlığı olan annelerin emzirmeden önce kaynatılmış soğutulmuş bir su ile meme başlarını silmesi yeterli olur. Bu su, temiz bir kapta (şişe) saklanmalı ve her temizlikte yeni bir bez ya da pamuk kullanmaya özen gösterilmelidir. Açık kap içinde bir önceki meme temizliğinde kullanılmış su ve bezin bekletilmesi ve bir sonraki emzirmede kullanılması tavsiye edilmez. Anne, her emzirme seansından önce mutlaka ellerini iyice yıkamalıdır.
Anne bebeğini, sırtını dayayacağı, rahat ve alçak bir koltukta oturup emzirirse kendini sırt ağrılarında korurken, rahat emzirme pozisyonunu da sağlamış olur. Emzirirken bebeğin gövdesi ile yüzü anne memesine dönük olmalı ve sırtı bir yastıkla desteklenmelidir. Emme süresince bebeğin burnunun meme dokusu ile kapanmadığına dikkat edilmelidir.
Bebeği emzirirken meme ucu, çevresindeki koyu alan ile birlikte bebeğin ağzını kapatacak şekilde ağza girmelidir. Yalnız meme ucunun bebeğin ağzına verilmesi, meme ucu çatlaklarına ve yaralanmalarına neden olacaktır. Meme ucunun dudaklarına sürtülmesi, memeye temas eden yanağın ya da çenesinin okşanması, bebeğin ağzını açmasını sağlarken, ağzına bir-iki damla süt damlatmak da emmeyi başlatır. Emzirme süresi, bebeğin emme süresine bağlıdır. Bebek bir memeyi beş-on dakikada boşaltır.
Her emzirme seansında iki meme de kullanılmalıdır. Bir sonraki emzirmeye, bebeğin en son emdiği memeden başlanmalıdır. Emzirme sırasında bebeğin çenesinin okşanması bebeğin emmesini hızlandırır.
Bazen bebekler, emme bittikten sonra memeyi bırakmazlar. Bu durumda anne küçük parmağını bebeğin ağzına sokup, meme ucuna bastırıp, yavaşça memeyi bebeğin ağzından çıkarmalıdır. Asla zorla çıkarmaya çalışmamalıdır. Emzirme bitiminde bebeği dik tutup, sırtını ovmak, bebeğin kolayca gaz çıkartmasına yardımcı olur.
Emzirme sırasında sık karşılaşılan sorunlar
Meme ucu masajı olarak, iki parmak arasında dairesel hareketler ile meme ucu yuvarlanabilir veya değişik yönlere nazikçe çekilerek sertleşmesi sağlanabilir. Bir başka yöntem olarak, ılık bir havluyla meme ucunun ovulması önerilebilir.
Başarılı bir emzirme için meme ucunun sert olması gerekir. Doğumdan önce meme ucuna yapılacak masajlar, hamilenin başarılı emzirme için hazırlanmasını sağlar.
Yassı ya da içe çökük meme başları, emzirmeyi olumsuz etkiler. Doğumdan 6-8 hafta önce hamilenin memeleri muayene edilmelidir. Annenin meme başı içeri çökükse anneye meme ucu masajları öğretilmeli ve anne adayının emzirmeye hazırlanması sağlanmalıdır. Masaj olarak, anne doğumdan 1 ay önce meme başını çekme ve germe hareketlerini yaparsa, doğumdan sonra bebeği emzirmeden hemen önce iki parmağı ile meme ucunun iki tarafına bastırıp, parmaklarını yanlara doğru açıp meme ucunu dışarı çıkarabilir. Bu manevrada başarısız olursa meme, pompa ile boşaltılıp, süt bebeğe biberonla verilebilir. Sağılmış anne sütü, steril (mikroplardan arındırılmış) şişelerde oda ısısında 6-10 saat veya buzdolabında 72 saat saklanabilir. Anne sütü ayrıca evde buzlukta dondurularak 6 ay veya -20 0C ‘de 12 ay saklanabilir. Çözülmüş anne sütü 24 saat içinde kullanılmalı ve tekrar dondurulmamalıdır. Anne sütü hiçbir zaman mikrodalga fırında ısıtılmamalıdır. Her bir emzirmede gereken süt hacmi oldukça değişir, fakat genellikle yenidoğanlar için 55-140 g, 2-4 aylık bebekler için 113-170 g, ve 4-6 aylık bebekler için 140-198 g ‘dır.
Meme başı çatlakları loğusalarda sık rastlanılan bir sorundur. Emzirme sırasında yalnızca meme başının, çevresindeki koyu alan ile birlikte bebeğin ağzına verilmesi, bu şikayeti ortadan kaldırır. Emzirme bitince anne bir miktar kendi sütünü meme başı ve çevresine yayıp kurumasını beklerse, pamuklu yumuşak sutyenleri tercih ederse, kısa süreli fakat sık emzirirse, meme başı çevresindeki koyu alanın bebeğin ağzına iyice girdiğini kontrol edip emzirirse bu sorundan da kurtulur.
Göğüslerde süt birikmesi, süt aşırı üretilirse ve bebek yetersiz ya da uzun aralarla emdirilirse ortaya çıkar. Süt birikmesi, loğusalarda meme ağrısı ve vücut ateşinin yükselme nedenidir. Anında fark edilip, memelere sıcak havlu uygulanıp, pompa ile boşaltılırsa ve bebek sık emzirilirse belirtiler ortadan kalkar. Anne sütünün yetersiz geldiği hallerde bebekler genellikle memeyi 1-2 dakika emdikten sonra bırakır ve huzursuzdur. Annenin sakin ortamda, tek başına bebeği emzirmesi, bebeği şarkı söyleyerek sakinleştirmesi, memelerin elin içiyle yukarıdan aşağıya sıvazlanması ya da meme dokusuna parmak uçları ile hafif bastırarak dairesel hareketlerle masaj yapması, bu sorunun çözümünde faydalı olur. Sütün azaldığı durumlarda ise, anne daha fazla sıvı almalı, istirahatine dikkat etmeli ve bebeğini sıkça emzirmelidir.