PREMS 230513 TUR KORKUDAN UZAK ŞİDDETTEN UZAK Kadına Yönelik Şiddet ve Ev İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi CETS N° 210 Bu Sözleşmenin amacı? Avrupa Konseyi hakkında Avrupa Konseyi fiilen bütün Avrupa’yı kapsayacak şekilde 47 devletin üye olduğu bir kuruluştur. Amacı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesini ve, kadınlar ve kız çocukları dahil olmak üzere bireylerin korunmasına ilişkin diğer referans belgelerini esas alarak ortak demokratik ve yasal prensipler oluşturmaktır. Avrupa Konseyi 1990’lardan beri kadınları ve kızları toplumsal cinsiyete dayalı şiddetten korumak üzere faal olarak çalışmaktadır; kadınların şiddete karşı korunmaları hakkındaki (2002)5 sayılı Tavsiye Kararını kabul etmiş ve Avrupa çapında kadınlara yönelik şiddet hakkında bir kampanya düzenlemiş, 2006-2008 yıllarında ev içi şiddeti de kampanyaya dahil etmiştir. www.coe.int/conventionviolence [email protected] vrupa Konseyinin, kadınlara yönelik şiddet ve ev içi şiddetin önlenmesi ve A bunlarla mücadeleye ilişkin bu yeni sözleşmesi, ciddi bir insan hakları ihlali oluşturan bu sorunu en kapsamlı şekilde ele alan bir uluslararası anlaşmadır. Bu tür şiddete sıfır tolerans gösterilmesini hedeflemektedir ve Avrupa sınırlarını aşacak geniş bir alanda daha güvenli yaşanabilmesini sağlama yolunda önemli bir adımdır. Şiddetin önlenmesi, şiddet mağdurlarının korunması ve şiddet uygulayanların adalete teslim edilmesi, bu sözleşmenin temel taşlarını oluşturmaktadır. Ayrıca, toplumun her ferdini, özellikle de erkekleri ve erkek çocuklarını, tutumlarını değiştirmeye davet ederek, bireylerin vicdanlarını ve düşüncelerini değiştirmeyi amaçlamaktadır. Esas itibariyle, erkeklerle kadınlar arasında daha fazla eşitlik sağlamaya yönelik çağrının yeniden yapılmasıdır; zira, kadınlara yönelik şiddetin kökleri, toplumda erkek ve kadın arasındaki eşitsizliğe dayanmakta ve bir hoşgörü ve inkar kültürünün sonucu olarak sürdürülmektedir. Sözleşmenin çığır açıcı özellikleri Sözleşme, kadınlara yönelik şiddeti bir insan hakları ihlali ve bir ayrımcılık türü olarak kabul etmektedir. Bu da, bu tür şiddete yeterince tepki göstermedikleri takdirde, devletlerin sorumlu konumda olduğu anlamına gelmektedir. Bu sözleşme, toplumsal cinsiyetin tanımını yapan ilk uluslararası anlaşmadır. Bu, kadını ve erkeği yalnızca biyolojik olarak dişi ve erkek şeklinde kabul eden anlayışın yanısıra, kadına ve erkeğe belirli roller ve davranış biçimleri atfeden ve toplum tarafından oluşturulmuş kategorilerin mevcudiyetinin de kabul edildiği anlamına gelmektedir. Yapılan araştırmalar, belirli rollerin ve davranış biçimlerinin, kadınlara yönelik şiddetin toplumda kabul görmesine katkıda bulunabileceğini göstermektedir. s oruşturma ve yargılama sürecinde mağdurların özel koruma tedbirlerinden yararlanmalarının sağlanması; k olluk kuvvetlerinin yardım isteyenlere anında yardıma gidebilmelerinin ve tehlikeli durumlara yetkinlikle müdahale etmelerinin sağlanması. Sözleşme, yenilik olarak, bir takım davranışları ceza gerektiren suç olarak tanımlamakta ve kabul etmektedir; kadınların sünnet edilmesi, evliliğe zorlama, taciz, kürtaja zorlama ve kısırlaştırmaya zorlama gibi. Bu da, devletlerin hukuk sistemlerinde daha önce yer almayan bu önemli suçları bundan sonra sistemlerine dahil etmeleri gerekeceğini gösteriyor. Bu sözleşme, yaşı, ırkı, dini, sosyal kökeni, göçmenlik statüsü yada cinsel eğilimi ne olursa olsun, her türlü çevreden gelen kadınları ve kız çocuklarını kapsamaktadır. Sözleşme, bazı kadın yada kız çocuğu gruplarının şiddet görme ihtimallerinin çoğu zaman daha fazla olduğunu kabul etmekte ve bu kesimin özel ihtiyaçlarının göz önüne alınmasının sağlanması gerektiğini belirtmektedir. Sözleşmenin devlet düzeyinde talepleri Önleme K adınlara yönelik şiddetin kabullenilmesine neden olan tutumların, toplumsal cinsiyet rollerinin ve klişelerin değiştirilmesi; Mağdurlar üzerinde çalışan profesyonel kadroların eğitilmesi; Farklı şiddet türleri ve bunların travma yaratıcı özellikleri hakkında farkındalık yaratılması; Eğitimin her kademesinde, eşitliği ele alan konuların ders müfredatına dahil edilmesi; Halka ulaşabilmek için STK’larla, medyayla ve özel sektörle işbirliği yapılması. Koruma tüm tedbirler içinde, mağdurların ihtiyaçlarına ve güven içinde olmalarına en büyük önemin verilmesinin sağlanması; mağdurlara ve çocuklarına psikolojik ve hukuki danışmanlığın yanısıra tıbbi yardım da sağlayan özelleşmiş destek hizmetlerinin düzenlenmesi; yeterli sayıda sığınma evinin tahsis edilmesi ve günün her saati kullanılabilecek ücretsiz telefon yardım hatları sağlanması. Yargılama k adınlara yönelik şiddetin suç sayılmasının ve gerekli cezaların verilmesinin sağlanması; gelenek, töre, din, yada “namus” gerekçelerinin, herhangi bir şiddet eyleminin bahanesi olarak kabul edilmemesinin sağlanması; sözleşmenin uygulandığını temin etmek üzere özel bir izleme yönteminin oluşturulması. Bir grup uzman, sözleşmenin uzun vadede etkili olmasını temin etmek üzere, devletlerin sözleşmeye uymasını sağlayacaktır. Sözleşmenin kapsamına giren kimseler Sözleşme, kadınlara yönelik şiddetin ve aile içi şiddetin, işbirliği içinde üstesinden gelebilmek için ilgili bütün devlet kurumlarını ve hizmetlerini göreve çağırıyor. Dolayısıyla, kurumların ve sivil toplum kuruluşlarının (STK’ların) tek başlarına davranmayıp, işbirliği için protokoller oluşturmaları gerekmektedir. İzleme Devletlerin sözleşmeyi erkekler, çocuklar ve yaşlılar gibi diğer şiddet mağdurları için de uygulamaları teşvik edilmektedir. Sözleşme kapsamındaki suçlar Sözleşme, bir dizi önemli suç tanımlaması yapmaktadır. Aşağıda belirtilen davranışların cezaya yada başka bir hukuki yaptırıma tabi olmasını teminat altına almaktadır: fiziksel şiddet; psikolojik şiddet; takip ederek sarkıntılık; tecavüz dahil, cinsel şiddet; cinsel taciz; evliliğe zorlama; kadınların sünnet edilmesi; kürtaja zorlama ve kısırlaştırmaya zorlama. Burada açıkça verilmek istenen mesaj, kadınlara yönelik şiddetin ve ev içi şiddetin özel hayatta saklı kalacak konular olmadığıdır. Aksine, mağdur olan kimse failin eşi, hayat arkadaşı yada ailenin bir ferdi ise, aile içinde işlenen suçların özellikle travma yaratıcı etkisini vurgulamak üzere bu kişinin cezası daha da ağırlaştırılabilir.