Abe'nin anıt ziyaretine öfke
Japonya Başbakanı Şinzo Abe, aralarında bazı savaş suçu hükümlülerinin de bulunduğu İkinci Dünya Savaşı'nda ölen Japon askerleri için yapılan anıtı ziyaret etmesi Çin ve Güney Kore'yi öfkelendirdi.
Abe Yasukuni anıtını ziyaretinin savaş karşıtı bir jest olduğunu savunurken, Çin ziyaretin "Çin halkı açısından kesinlikle kabul edilemez olduğunu" belirtti. Seul yönetimi de ziyaretin "üzgünlük ve öfke" yarattığını bildirdi.
Çin ve Güney Kore Yasukuni anıtını Japonya'nın Çin ve Kore Yarımadası'nın büyük bölümünü işgal ettiği İkinci Dünya Savaşı sırasında Tokyo'nun saldırganlığının bir sembolü olarak görüyor.
Tokyo'daki ABD Büyükelçiliği de Abe'nin ziyaretinin ülkenin komşularıyla "gerilimi yükselteceğinden hayalkırıklığına uğradıklarını" bildirdi.
Çin, Japonya ve Tokyo Doğu Çin Denizi'nde bir dizi sınır ihtilafı yaşıyor.
Abe Juniçiro Koizumi'nin 2006'daki ziyaretinden bu yana Yasukuni anıtına giden görev başındaki ilk Japon Başbakanı oldu.
Abe, 'Hükümetimizin geçen yıl işbaşına gelmesinden bu yana neler yaptığımızı ve halkın bir daha savaş acısı yaşamaması yönündeki kararlılığımızı ölülerin ruhlarına bildirmek için bugünü seçtim. Niyetim Çin ve Kore halklarının duygularını incitmek değil" dedi.
Yetkililer Abe'nin kişisel bir ziyarette bulunduğunu ve hükümeti temsil etmediğini vurguladı.
"Anlaşmayı ihlal etti"
Ancak Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Qin Gang, "Japon liderin yaptığını protesto ediyor ve kınıyoruz. Bu ikili ilişkilerin geliştirilmesi önünde büyük bir engel. Japonya bunun yaratacağı sonuçların sorumluluğunu almalı" dedi.
Tokyo'daki BBC Muhabiri Rupert Wingfield-Hayes Japonya'nın 1970'lı yıllardan bu yana, görevdeki Japon başbakanlarının anıtı ziyaret etmemesi yönünde yazılı olmayan bir anlaşma yaptığını söylüyor.
Muhabirimiz Abe'nin söz konusu anlaşmayı ihlal ettiğini vurguluyor.
Abe 2006-2007 yıllarındaki başbakanlığı sırasında "konu diplomatik bir sorun olarak kaldığı sürece" anıtı ziyaret etmeyi tartışmak bile istemediğini söylemişti.
Yasukuni anıtı savaşlarda ölen 2,5 milyon Japon için yapıldı.
Ancak anıtta İkinci Dünya Savaşı'nda işlenen suçlardan dolayı hüküm giyen yüzlerce asker de anılıyor.
Bunlar arasında 1948'de savaş suçlarından idam edilen dönemin Japonya Başbakanı General Hideki Tojo da var.