Mimarlık dünyasının "Nobeli" olarak bilinen ve bu alandaki en önemli ödül kabul edilen Pritzker Mimarlık Ödülüne Burkina Faso doğumlu Diebedo Francis Kere layık görüldü.
"www.pritzkerprize.com"dan yapılan duyuruya göre, 2022 Pritzker Mimarlık Ödülünün sahibi 57 yaşındaki mimar ve aktivist Kere oldu. Böylece bu ödül ilk kez Afrikalı bir mimara verilmiş oldu.
Burkina Faso'nun Gando köyünde 1965'te doğan Kere, köyünde okul olmadığı için 7 yaşında eğitim görmek üzere yaşadığı yerden ayrıldı.
Kere, 1985'te mesleki marangozluk bursu kazanarak Almanya'nın başkenti Berlin'e gitti. Gündüz marangozluk eğitimi alan Kere, eğitimine akşam okulunda devam etti.
Technische Universität Berlin'den 1995'te burs kazanan Kere, mimarlık bölümünden 2004'te yüksek dereceyle mezun oldu.
Kere, yaşamına Almanya'da devam etse de köklerinden hiç kopmadı ve doğduğu köyde okul yapmak için bağış toplamaya başladı.
Köydeki çocukların yaşadıkları yerde konforlu sınıflarda eğitim alması için çabalayan Kere'nin ilk tamamladığı proje de doğduğu köy Gando'daki okul binası oldu.
Köyüne inşa ettiği okul mesleğinde dönüm noktası oldu
Kere'nin, 2001'de bölge halkıyla beraber inşa ettiği ve yerel malzemelerle modern mimarlığı harmanladığı "Gando İlköğretim Okulu" projesi, 2004'te Ağa Han Mimarlık Ödülüne layık görüldü.
"Kere Mimarlık" isimli şirketini de 2005'te kuran Kere, Gando İlköğretim Okulu projesini geliştirerek orta öğretim ve lise kısmını da ekledi bunun yanı sıra ülkesinde sağlık hizmeti binaları da inşa etti.
Kere, Pritzker'e layık görüldükten sonra ABD medyasına verdiği röportajda, bu başarıda Gando köyünün de payı olduğunu belirterek, "Eve dönmeye cesaret etmeseydim ve kariyerimin başlangıcı olan o okulu köylülerle birlikte inşa etmeseydim bunu (ödülü) almam mümkün değildi." ifadelerini kullandı.
Senegal ve Benin'deki projeleri devam ediyor
Togo'dan Uganda'ya kadar birçok Afrika ülkesinde faaliyetlerde bulunan Kere, Danimarka, Almaya, İtalya, İngiltere ve ABD'de de birçok projeye imza attı.
Alanında birçok ödül alan Kere, başarılı bir mimar olmasının yanı sıra yerel malzeme kullanımını önemseyen mimarı anlayışıyla da öne çıktı.
Kere, 2000'de Zaha Hadid ile başlayan ve her yıl farklı bir mimara emanet edilen Londra'daki Serpentine Pavyonu'nun 2017'deki tasarımını üstlendi.
Kere'nin yapımı devam eden projeleri arasında Senegal'in başkenti Dakar'daki Goethe Enstitüsü ve Afrika savanasında yetişen Baobab ağacından esinlenerek tasarladığı Benin Ulusal Meclisi yer alıyor.
Pritzker Mimarlık Ödülü
Mimarlığın "Nobeli" olarak kabul edilen Pritzker Mimarlık Ödülü, Jay A. Pritzker ve Cindy Pritzker çiftinin kurduğu Hyatt Vakfı tarafından 1979'dan bu yana her yıl toplum ve mimarlığa anlamlı katkı sunan mimarlara veriliyor.
Ödül, 100 bin ABD dolarının yanı sıra üzerinde Latince "Firmitas, Utilitas, Venustas (Sağlamlık, İşlevsellik ve Zarafet)" yazan bir madalyadan oluşuyor.
Her yıl dünyanın farklı kentlerinde organize edilen ödül töreninin bu yıl mayısta Londra'da düzenlenmesi bekleniyor.