‘I Have a Dream!’: MARTIN LUTHER KING JR.
Martin Luther King Jr,15 Ocak 1929’da Atlanta’da doğmuş; 4 Nisan 1968’de Tennessee’de vefat etmiş bir Afroamerikan Baptist (Protestaslığın bir kolu) papaz ve Amerikan vatandaş hakları hareketinin önderidir.
Dünya genelinde ‘şiddet karşıtı ve ırksal eşitlik savunucusu’ fikirleriyle tanınmaktadır. 1964 yılında Nobel Barış Ödülü kazanmıştır. Ölümünden 9 yıl sonra, eski ABD başkanı Jimmy Carter tarafından Başkanlık Özgürlük Ödülü'ne layık görülmüş ve Martin Luther King Günü kutlanmaya başlanmıştır. King'in geniş kitlelerce tanınmasını sağlayan konuşması "Bir hayalim var!’ cümlesiyle başlayan konuşmasıdır.
BİR LİDER DOĞUYOR
Doğum kayıtlarında ismi Michael olarak geçiyordu. Liseden sonra Marehouse Koleji'ne gitti. Burada rektör ve aynı zamanda bir vatandaş hakları lideri olan Benjamin Mays'den etkilendi. 1948’de Sosyoloji bölümünden mezun oldu. 1951 yılında Pensilvanya'daki Crozer Teoloji Fakültesi’nden birincilikle mezun oldu. 1953 yılında Coretta Scott ile evlendi ve 4 çocukları oldu.
1953 yılında, daha 24 yaşındayken, en önemli siyah kilisesi olan Alabama'daki Dexter Avenue Baptist Kilisesi’nin pastörü (Protestan kilisesi papazı) oldu. 1 Aralık 1955’te, yasalar gereği yerini bir beyaza vermesi gerektiği halde bunu yapmadığı için tutuklandı. Bunun üzerine King, Montgomery Otobüs Boykotu’nu düzenledi.
Boykot tam 382 gün sürdü. Durum o kadar gergin bir hal aldı ki King'in evi bombalandı.
Olaylar devam ederken Martin Luther King tutuklandı. Boykot, Amerikan Yüksek Mahkemesi'nin eyaletler arası tüm ulaşım araçlarında ırk ayrımcılığını suç olarak ilan etmesine kadar devam edecekti.
Boykotun ardından, siyahi kiliselerin güç birliği yapmasını ve vatandaş hakları reformu için barışçıl gösteriler yapmayı amaçlayan King, 1957 yılında Güney Hristiyan Liderlik Konferansı (SCLC)'nın kurulmasını sağladı. King, Mahatma Gandhi’nin de uyguladığı ‘şiddete dayanmayan sivil itaatsizlik felsefesi’nin takipçisiydi ve bu felsefeyi tüm gösterilerinde ve çalışmlarında uyguladı.
King, siyahilerin oy hakkı, ayrımcılığın son bulması, işçi hakları ve diğer temel haklar için gösteriler düzenledi. Bütün bu haklar, 1964 yılında Yurttaş Hakları Kanunu (Civil Rights Act of 1964) ve 1965 yılında Oy Hakkı Kanunu (Voting Rights Act of 1965) ile Amerikan hukukuna girmiş oldu. Gazetelerin yazdığı haberler ve televizyon kanallarında yayınlanan programlar Yurttaş Hakları Hareketi'ne karşı büyük ilgi uyandırdı ve 1960'lı yıllarda Amerika'nın en önemli gündem maddesi bu hareket oldu.
KING’İN BİR HAYALİ VAR!
King, 1963’te ‘İş ve Özgürlük İçin Washington'a Yürüyüş’ mitingi sırasında Lincoln Anıtı önünde yaptığı ‘Bir hayalim var!’ tümcesiyle başlayan konuşmasıyla büyük ses getirdi.
‘I have a dream that my four little children will one day live in a nation where they will not be judged by the colour of their skin, but by the content of their character.’
‘Bir gün, dört çocuğumun da derilerinin rengi ile değil de kişilikleri ile yargılanacağı bir ülkede yaşayacaklarına dair bir hayalim var.’
Yürüyüşte açıkça bazı isteklerde bulunuldu: devlet okullarında ırksal ayrımcılığa son verilmesi, işyerlerinde ırksal ayrımcılığın yasaklanması, yurttaş hakları eylemcilerine polisin şiddet uygulamaması, asgari ücretin saatlik iki dolara çıkarılması. Gerilimlere rağmen yürüyüş, oldukça başarılı oldu. Farklı etnik gruplardan 250.000 kişinin katılımıyla bu etkinlik, o zamana kadar Washington’daki en kalabalık gösteri oldu.
KAÇINILMAZ SON
1968 yılı Mart ayında King, siyahi sağlık çalışanlarını desteklemek için Memphis'e gitti. Siyahi sağlık çalışanları grevdeydi ve daha yüksek ücretler ile daha iyi muamele istiyorlardı. Siyahi işçiler kötü hava nedeniyle evlerine gönderildiğinde ücret alamıyor ve beyazlara göre daha az maaş alıyorlardı.
4 Nisan’da öğleden sonra Memphis'teki Lorraine Motel'in balkonunda King, uğradığı silahlı saldırı sonucu öldürüldü. Arkadaşları silah seslerini duyunca balkona koştu ve King'i boğazından vurulmuş halde buldular ve onu hemen St. Joseph's Hastanesi’ne götürdüler; King orada hayata gözlerini yumdu.
King’in biyograsini yazan Taylor Branch'e göre, King'in otopsisinden çıkan sonuç, öldüğünde 39 yaşında olmasına rağmen 60 yaşında bir insanın kalbine sahip olduğunu gösteriyordu. 13 yıllık ‘hak arayışı’ eylemleri sırasında yaşadığı stres dolu yaşam onu bu hale getirmişti. King, yaşamının son 13 yılında 34 yıl, yani normal hayat yaşayan bir insana göre 2,5 kat daha çabuk yaşlanmıştı.