"Küçük şeyler genellikle sevimli kabul edilir" düşüncesi, özellikle daha küçük bir boyutun genellikle daha uzun bir yaşam avantajıyla birlikte geldiği köpeklerin dünyasında karşılık bulur. Araştırmalar bu ilgi çekici olguya ışık tutuyor ve onu şekillendirmedeki rolümüze dair içgörüler sunuyor.
Köpekler, hayvanlar alemindeki genel eğilime ters hareket etmektedir. Zira burada, çoğu durumun aksine, daha büyük türler genellikle daha uzun yaşam sürelerine sahiptir. Örneğin, filler yaklaşık 70 yıl yaşarken, gri farelerin ortalama ömrü sadece 2 yıldır.
American Naturalist raporunda ortaya konan bulgular önemli bir dersi gözler önüne sermektedir. Büyük köpeklerin küçük ırklara göre daha kısa ömürlü olma eğilimi büyük ölçüde insan etkisinin bir sonucudur. Daha büyük ırkları tercih etmemiz, bu köpekleri çeşitli ciddi sağlık sorunlarına daha duyarlı hale getiren tekrarlanan yavrulara yol açan bir seçici yetiştirme modelini harekete geçirmiştir. Bu çarpıcı keşif, insan tercihleri ile yetiştirme uygulamaları arasındaki karmaşık etkileşimi ve bunun sonucunda sevgili köpek dostlarımızın yaşam süreleri üzerindeki etkiyi vurgulamaktadır.
Büyük köpeklerde gözlenen kanser vakalarındaki artışın, köpeklerin içsel savunma sistemlerindeki bir gecikmeden kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu çalışmanın yazarlarından ve Adelaide Üniversitesi'nde evrimsel genetik uzmanı olan Jack da Silva'ya göre, bu içgörü, günümüzde tanınan 400 ırkın çoğunun sadece iki yüzyıl önce yaratıldığını ortaya koymaktadır.
Bu nispeten kısa zaman dilimi içinde, daha büyük ırklar evrimleşmek ve boyutlarıyla uyumlu yeterli savunma mekanizmaları geliştirmek için sınırlı bir süreyle boğuşmuştur. Bu zamansal sınırlama, daha büyük köpeklerin kansere karşı savunmasızlığı konusunda düşündürücü bir perspektif sunmakta ve ırk gelişimi, genetik evrim ve sağlık duyarlılıkları arasındaki etkileşimi vurgulamaktadır.
Üreme Hızı ve Doğal Savunma Arasındaki İlişki
Bu çalışma, hayvanların savunma ve hücresel onarım mekanizmalarına öncelik vermek yerine yavrularının hayatta kalmasını sağlamak için enerjilerini erken üremeye ayırdıklarını öne süren bir kavram olan "tek kullanımlık soma (disposable soma)" teorisiyle mükemmel bir uyum içindedir.
Sonuç olarak, çıplak kör fare gibi örneklerde görüldüğü gibi, yavru üretimi azalmış veya üremesi gecikmiş türler kanser hücrelerine karşı daha güçlü savunmalara sahip olma eğilimindedir. Jack da Silva, birçok organizmanın, genellikle kendi refahları pahasına, hızlı üremeye öncelik verdiğini doğrulayarak bu fikri güçlendirmektedir. Köpekler söz konusu olduğunda, olgunluktan hemen sonra sık ve erken yavrulama, doğal savunma gelişimi için zaman dilimini sınırlamaktadır.
Araştırmacılar, farklı boyutlardaki 164 köpek ırkında ölüm nedenlerini ve yaşam süresi modellerini inceledi. Bulgular belirgin bir eğilimi ortaya koymuştur: daha büyük ırkların erken evrede kansere yakalanma riski daha yüksektir. da Silva'nın da açıkladığı gibi, büyük köpeklerin küçük ırklara kıyasla daha hızlı yaşlanmaları gerekmiyor. Bununla birlikte, çalışma yüksek kilo ile ciddi hastalıklara yatkınlık arasında açık bir ilişki olduğunu doğrulamıştır. Örneğin, Chihuahua 15 ila 17 yıllık bir ömre sahipken, Danua'nın ömrü 8 ila 10 yıl gibi daha mütevazı bir süreyi kapsıyor.
Gelişmekte olan bir gidişat öngören genetikçi, yetiştiricilerin önceliklerinde bir değişim beklemektedir. Köpeklerin sağlığına giderek daha fazla önem verildiği, bunun da daha küçük ve daha seyrek yavrularla sonuçlandığı bir manzara olacağını öngörüyor. Yetiştirme uygulamalarındaki böyle bir değişiklik, büyük köpek dostlarımız arasında daha uzun yaşam sürelerinin yolunu açabilir ve onlar için daha sağlıklı ve daha sağlam bir geleceğe doğru bir rota çizebilir.
Kaynaklar:
- Kapak görseli: Flickr – Melissa.
- Dog Life Spans and the Evolution of Aging, The American Society of Naturalists.
- Why Do Small Dogs Live Longer Than Large Ones? – Scivus.