Ksenophon'un M. Ö. 427 yılında doğduğu ve M. Ö. 355'te öldüğü tahmin olunmaktadır. Sokrates'in bir talebesidir. Dostu Baiotialı Prosenons'un teşvikiyle, Prens Kyros'un kardeşi Artaksenrkes'e karşı giriştiği harbe Hellen ücretli askerleriyle birlikte gönüllü olarak iştirak etti. Runaksa mağlubiyetinden ve Hellen komutanlarının Tissaphernes tarafından tuzağa düşürülüp öldürtülmesinden sonra birkaç azimkâr komutanla beraber meşhur 10000'lerin dönüşünü idare etmişti. (Kitaptan)
Anabasis, Sokrates'in de öğrencisi olan tarihçi ve filozof Ksenophon'un eseridir. Anabasis eserinde, Pers tahtının varisi olan Kyros'a yardım etmek için yola çıkan Hellenlerin, Kyros'un ölümüyle vatanlarına geri dönüşü anlatılmaktadır. Bu eserde, düzen ve disiplin, emre itaat etme, komutanların ve liderlerin dürüst ve cesur olmaları, birlik olma, alınan kararlarda herkesin fikrinin alınması gibi konular eserin temelini oluşturmaktadır. Kendi başlarına kalan ve vatanlarına geri dönüş konusunda tecrübesiz olan Hellen birliklerinin, bir yıldan uzun süren yolculukları ve bu yolculuk boyunca yaşadıkları olayların yer aldığı bu eser; ayrıca farklı halkların değişik kültürel, sosyal ve ekonomik yaşantısına da yer verdiğinden okunması gereken bir eser olarak değerlendirilmelidir...
Anabasis (Onbinlerin Dönüşü), MÖ 401'de, Yunanlılar tarafından da saygı gören Perslerin taht varisi Kyros'un kardeşi Artakserkses II ile giriştiği taht kavgasıyla başlıyor. Kyros, bu savaşta yanında Yunanlıların da olmasını istiyor. Yunanlılar da bunu kabul ediyor. Elbette sadece Kyros'a duydukları saygıdan değil, ganimet ve çeşitli ödüller de işin içine giriyor. Fakat Irak taraflarında savaş (Kunaksa Savaşı) sonuçlanıyor ve Kyros öldürülüyor. Aralarında Ksenophon'un da bulunduğu 13 bin Yunanlının asıl zorlu sınavı da burada başlıyor: Dönüş yolculuğu. Bütün Anadolu; Trabzon, Sinop, Kocaeli, Gümüşhane, Ermeni yerleşimleri de rota. Tedirgin bir ordu, yer yer çaresizlikle, açlıkla, bazen de açgözlülükle başa çıkmaya çalışıyor bu yolculukta. "Barbar" olarak nitelendirilen toplulukların da saldırılarına uğramaları cabası.
Yukarıda bahsettiklerim, kitabın temel konusu aslında. Peki Anabasis neden yazıldıktan 2400 sene sonra bile okunan bir kitap? Çünkü ilk tarih yazıcılığı örneklerinden. Sağlıklı mı peki bu tarih yazıcılığı? Pek sayılmaz, bunun nedeni de kitabımızın yazarı Ksenophon'un da sefere katılmış, yani olayların tamamen içinde yer almış olması. Yer yer kitapta Ksenophon'un bazı konularda kendi haklılığını öne çıkarmak istediği göze çarpıyor.
Ksenophon'un yazdığı bu kitap, bir nevi anı defteri aslında. Ama önemi, ilklerden olması. Aynı zamanda antik çağ Anadolu ve Mezopotamya'sını tanımak için de güzel ve ender bir kaynak.
Anabasis"Onbinlerin dönüşü": Sardes satrabı genç Kyros'un pers tahtında hak iddia etmesi ve Pers tahtında oturan abisi Anarksekses'e karşı paralı askerlerden oluşan bir ordu ile abisinin üzerine yürümesi, yapılan savaşta genç Kyros'un ve komutanlarının ölmesi ile başsız, rehbersiz kalan paralı askerlerin başına Ksenephon'un seçilmesi ve onun önderliğinde yurtlarına geri dönme çabaları anlatılır. Anadolunun batısında güneyine doğru yapılan uzun yolculuk pers orduları tarafından takip edilme olasılığı üzerine bu defa Anadolu'nun kuzeyinden yapılır.
Yiyecek sıkıntısı, gidilecek güzergahın tam olarak bilinmemesi, yollarda karşılaşılan halklar ve kimileriyle yapılan mücadeleler sonucu maceralı ve bir o kadar da zorlu geçen bir yolculukta 10 bin paralı yunan askerinin, denize ulaşmak için verdikleri uğraş, yaşadıkları, o döneme ait toplum yapısı, din, kültür, yaşam biçimi ve iktisadi yapılara dair bilgiler bulmak mümkün. Velhasıl kelam okuduğum en doyurucu kitaplardan biri.
Antik çağdan medeniyetimize ulaşmış nadide eserlerinden biri olduğunu öğrenmek bile bu eseri okumak için yeterli bir sebeptir. Biraz da tarihe ilginiz var ise mutlaka okuyunuz. Şu an yaşadığımız topraklar üzerinde yaklaşık 2500 yıl önce geçen olayı okumak insanda büyük bir merak uyandırıyor..
Antik çağdan bir eser olması başlıca bir okunma sebebi ve bizim coğrafyamızda geçmesi ayrı güçlü bir sebep.2400 yıl öncesinin sanki adım adım Mezopotamya ve adım adım Anadolu gezi kitabı, Bugün bildiğimiz şehirlerin antik çağdaki durumu, o devirlerde yaşayan halklar hakkında bilgi sahibi olmak isteyenler çağlar boyunca bu kitaptan yararlanmıştır muhakkak.
Tarih,cografya ve antik dönemlere ilgisi olan herkesin okuması gereken temel bir kitap Kitabı okurken ,anadolu daki yaşayan insanlar; onların yaşam kültürleri,savaş teknikleri,ne yeyip ne içtikleri,dansları, anadoludaki hayvan populasyonu hakkında bilgiler edinmezi sağlayan bir kitap. Yazım.dili çok akıcı. Her sayfası insana keyif veriyor. Tavsiye ederim.
Bundan 2500 yıl önce yaşamış bir Yunan Askerinin, katıldığı seferi ve bu sefer sonucu geri dönerken komutan pozisyonuna geldiği ordunun hikayesini anlattığı eser. Neredeyse tamamı bugünkü topraklarımızda geçtiği için ilgimi çekmişti. Özellikle Doğu Karadeniz ile ilgili tarihsel veriler nedeni ile okudum.
Buraya kadar olan kısmında tatmin olacak birçok bilgi edindim. Ancak çevirmenin Rum olması, taraflı çevirilere neden olduğunu düşünüyorum. Hellenliği ön plana alarak çevirdiğini ve bu nedenle Ksenophon'un aktardıklarında kırpmalar yaptığını inanıyorum. Başka kaynaklarda örneğin Zigana dağından inerken Ağaçlarda yaşayan bir kabileden bahsederken bu çeviride bu insanlardan bahsedilmemektedir. Ayrıca bölgedeki Skytianlar yani İskitler kısa bir cümle ile geçilmektedir. Bence ne kadar güzel çevrilmiş olsa da tarafsızlık olmadığından eleştirilmeyi hak etmektedir.
Anadolu'nun topraklarını karış karış gezen ve içindeki akınları savaşları anlatan bir başyapıt. Kitabı okurken o tarihte yaşamış ve o kervana katılmış savaşmış gibi hissediyorsunuz. Askerlerin denizi görmesiyle '' Thalatta, thalatta'' diye bağırmaları ve Ksenophon büyük içtenlikle rüyalarını bile anlatır. Coğrafya ve etnografya bilgilerinide içerir. Kitabın büyük bölümü vatana geri dönüşü barbar akınlarını ve sıla hasreti işlenir.
Kyros Anabasis antik Yunan tarih yazıcılığının temel kitaplarından biridir. Büyük bir askerî seferin güncesi şeklinde yazılmıştır, yazarının anı ve deneyimlerini içerir. Ksenophon’un kullandığı Anabasis sözcüğü “yükselme”,”yukarı çıkma” anlarına gelir. 7 bölümden oluşmaktadır ve her bölüm bir kitap halindedir. Yani 7 cilt bir kitabın bir araya toplanmasıyla bu kitap meydana gelmiştir. Kesinlikle okumanızı tavsiye ediyorum. Kitapla kalın
#kitaptanalıntılar
Kyros’un ağabeyi Artakserkses’e karşı sefere çıktığında Hellen ordusunu nasıl topladığı, bu ordunun ilerleyişi sırasında neler olduğu, savaşın nasıl geliştiği, Kyros’un nasıl öldüğü, onun hâlâ yaşadığını ve kesin zafer kazandıklarını düşünen Hellen ordugahlarına geri dönerek nasıl yatıp uyudukları daha önce anlatılmıştı.
Klearkhos buna karşılık şöyle konuştu: “ Demek senin düşüncen bu yöndeymiş. O halde krala bizim adımıza şunları söyle: Eğer dostu olacaksa, silahları teslim ederek değil, elimizde tutarak kendisine daha yararlı oluruz. Yok düşman olacaksak, silahlarımızı teslim ederek değil, onlar elimizdeyken daha iyi savaşırız.”
Askerlerini yönetebilmek için görevlerini yapanları methederek, yapmayanları methetmemenin yeterli olacağına inanıyordu. Bu yüzden iyi ve cesur askerler onu seviyor, kötüler ise iyiliğini istismar ediyordu.
Atinalılar savaştan önce dua etmişler ve öldürecekleri düşman sayısı kadar Artemis’e keçi kurban etmeye ant içmişlerdi. Ancak o kadar düşman öldürdüler ki gerektiği kadar keçi bulamadıkları için her yol beşer yüz keçi kesmeye karar verdiler ve hâlâ bu kurbanları kesmeye devam ediyorlardı.
Ksenophon'un M. Ö. 427 yılında doğduğu ve M. Ö. 355'te öldüğü tahmin olunmaktadır. Sokrates'in bir talebesidir. Dostu Baiotialı Prosenons'un teşvikiyle, Prens Kyros'un kardeşi Artaksenrkes'e karşı giriştiği harbe Hellen ücretli askerleriyle birlikte gönüllü olarak iştirak etti. Runaksa mağlubiyetinden ve Hellen komutanlarının Tissaphernes tarafından tuzağa düşürülüp öldürtülmesinden sonra birkaç azimkâr komutanla beraber meşhur 10000'lerin dönüşünü idare etmişti. (Kitaptan)