Evde yapılabilen hızlı COVID-19 testleri, yeni Koronavirüs varyantı BA.5’e karşı ne kadar doğru sonuç veriyor?
Şu anda mevcut tüm COVID-19 vakalarının neredeyse %80’ini oluşturan ve orijinal omikron varyantının bir mutasyonu olan BA.5, aşırı bulaşıcı bir tür olarak öne çıkıyor. Aynı zamanda, muhtemelen bu sonbaharda veya kış aylarında sunulacak olan destekleyici aşıların da hedefi olacak.
Peki ama evlerde yapılabilen hızlı testler, BA.5’i algılayabilme yeteneği açısından ne kadar başarılı? Her zaman olduğu gibi yeni araştırmaların BA.5’in pozitif COVID-19 vakalarını tespit etmede bazı testleri daha az etkili hale getirdiğini kanıtlaması söz konusu olsa da, hızlı testler şimdilik görevlerini yapıyor gibi görünüyor.
Evde yapılan COVID-19 testleri genellikle koronavirüsteki proteinleri tanımlayarak çalışan hızlı antijen testleri. Burnunuzda sürüntü yaptığınızda proteinler varsa, testinizde ikinci bir çizgi olacaktır ve bu da pozitif olduğunuz ve COVID-19 bulaştırma riskinizin olduğu anlamına geliyor. Bu, evde yapılan hamilelik testinin işleyişine benzer, ancak hamilelik testleri virüs yerine bir hormonun varlığını tespit eder.
Ancak belirtilene göre, bu testler için pozitif sonuçların doğruluğundan büyük oranda emin olabilsek de, yanlış negatif sonuçların alınması mümkün. Bunun nedeni, hızlı bir testte pozitif sonuç almak için, hassas PCR veya laboratuvar tabanlı testlere göre çok daha fazla miktarda virüsün bulunmasının gerekmesidir. Örneğin, tamamen aşılanmış ve takviye edilmiş birinin viral yükü çok düşük olabilir (yani daha az miktarda virüs olabilir) ve bu, COVID-19 olsa bile testinin negatif sonuç vermesini sağlayabilir. Bu durumda, COVID-19 olduğunuz onaylanmadan önce laboratuvar tabanlı bir PCR testine ihtiyacınız olabilir.
Semptomlarınız (belirtileriniz) bariz olduğunda bu testlerde büyük olasılıkla COVID-19 için pozitif sonuç alırsınız. Benzer şekilde, asemptomatik kişiler veya hafif semptomları olan kişiler, çok fazla semptomu olan birine göre yanlış negatif sonuç alma olasılığı daha yüksek olabilir. Ancak bu, aşılıysanız ev testlerini kullanmamalısınız anlamına gelmez.
BA.5 üzerine araştırmalar devam ederken, araştırmacıların söylediğine göre evde COVID-19 testlerinin çalışma doğruluğu virüs varyantından ziyade testi ne zaman yaptığınızla bağlantılı gözüküyor. Yukarıda belirttiğimiz gibi, semptom gösteriyorsanız pozitif sonuç verme ihtimaliniz de artıyor. Ayrıca araştırmacılar, mümkünse aralarında bir veya iki gün bulunan iki farklı test yapmanızı öneriyor. Tabii ki bu testleri yaparken kutular üzerinde belirtilenleri yapmanız ve Sağlık Bakanlığı gibi yetkililer tarafından verilen yönergelere veya tavsiyelere uymanız gerekiyor.