

Yol Notları
VENEDİK
Murat Selam
Adriyatik Kraliçesi, Aşıklar Şehri,
Festivaller Şehri olarak bilinen Venedik'e geldiğinizde,
masallardan çıkmış gibi, her köşesi son derece estetik,
koca bir açık hava müzesi sizi karşılar.


M.Ö. II. yüzyılda İllirya'dan gelen Venedik halkı,
ilk olarak Euganean Tepesi civarına yerleşmiş ve Treviso,
Padua, Este, Belluno gibi yerleşim bölgelerini kurmuşlar.
M.Ö.I. yüzyılda bölge Roma idaresine geçmiş. Romalılar yerel
halka "diğerleri" anlamında Venetians adını vermişler. Venetians
adı sırasıyla Veneti, Venezia ve Venice olarak bugünkü halini
almış. Venedik Cumhuriyeti 1797 yılında yıkılarak İtalya Birliğine
katılmış.
Venedik 1987 yılında Dünya Kültür Mirası olarak kabul edilip
tamamen koruma altına alınmıştır.
Günümüz Venedik yerleşiminin çekirdeğini Rialto bölgesi
oluşturur. Planlanan kanalların inşaatı sırasında çıkan
toprak, adacıkların güçlendirilmesinde kullanılmıştır. Venedik,
Büyük Kanal başta olmak üzere sayısız kanal, 400 köprü ve
118 adacık üzerine kurulmuştur. Bu küçük adacıkların birleştirilmesiyle
elde edilen alanlara binalar inşa edilmiştir.


Ünlü Büyük Kanal çevresinde sivil ve resmi binalar
yer alır. Büyük Kanal ters bir S harfi şeklindedir. Uzunluğu
3800 m, genişliği bazı yerlerde 30 m bazı yerlerde 70 m dır.
Derinliği 5 ile 5.5 m civarındadır. Büyük Kanal şehri ikiye
böler bunlardan doğu tarafta kalan St.Marco tarafı daha geniştir.
Dükler Sarayı da burada yer alır. Büyük Kanal üzerinde 3 önemli
köprü Railway, Rialto ve Accademia Köprüleri yer alır ayrıca
45 küçük kanalcık da Büyük Kanal'a bağlanır.
|Rialto köprüsü, Venedik kentinin en renkli
mekanlarından biridir. Orijinali ahşap olan köprü 1440 yılında
yapılan onarımla adeta yeniden ve yine ahşap olarak yapılmış
ve bu onarım sırasında köprüye dükkanlar da ilave edilmiştir.
Ortadan, gerektiğinde açılarak büyük deniz taşıtlarının da
geçebildiği Rialto Köprüsü'ne bu özellik 16. yüzyılda kazandırılmıştır.
Bu mekanizma için mimarlar arasında bir yarışma düzelenmiş
Michelangelo, Palladio ve Sansovino gibi tanınmış mimarların
katıldığı bu yarışmayı Antonio Da Ponte adlı ünlü olmayan
bir mimar kazanmıştır. Kanalın en dar yerine yapılan köprünün
ayakları yaklaşık 12.000 adet, çamurlu zemine saplanmış kolon
üzerine oturmaktadır. Köprü yalnız iki yakayı birbirine bağlamakla
kalmaz aynı zamanda cıvıl cıvıl bir alış veriş mekanıdır.
Bütün bu alışveriş keyfinin ötesinde Rialto köprüsünün üzerinden
Büyük Kanalın manzarası harikadır.


|Tipik bir kanal 4m ile 5 m genişliğindedir ve
ulaşım sadece gondolla mümkündür.Bu dar kanallara calhi denir.
Calhi'ler, campi adı verilen küçük alanlara açılırlar.Büyük
alanlara ise campielli denir.Kanal bazen bir binanın avlusuyla
sonlanır, bu alanlara sorti adı verilir.


|Kanalların her iki yakasında kimisi baston şekerler
gibi boyanmış kimi de ham kütükten olan kazıklar görürsünüz.
Bunlar gondollar ve teknelerin park yerleridir.


|Gondol kelimesi muhtemelen cymbulo(=küçük kayık)
kelimesinden gelmektedir. Bu küçük, asimetrik, alt kısmı düzce
olan kayık bir kişi tarafından ayakta olarak kullanılır. Yüzyıllardır
gondolculuk babadan oğula geçen bir meslek olmuştur. Bir gondolun
boyu genelde 4 veya 5 m, genişliği ise 1 m civarındadır. İlk
gondollar 13.yüzyıl sonlarında ortaya çıkmışlardır. 1562 yılında
çıkan yasayla tüm gondolların siyah renge boyanması zorunlu
hale getirilmiştir.


|Her yıl Şubat ayında, Paskalyadan önce Pazar,
Pazartesi, Salı ve Çarşamba günleri eğlenceler düzenlenir.
Eğlenceler Çarşamba günü doruğa ulaşarak sonlanır. Katolik
dünyasında bir önemi olan bu kutlamalar, karnaval geleneğinin
devamıdır. Bu dönemde günlük yaşam kuralları kalkar, eğlence
hat safhaya çıkar. Bu karnavallarda sosyal statülere bağlı
kalmamak ve sınıf farklarını kaldırmak için maske takma geleneği
Venedik'te hala sürmektedir. Ayrıca 2 yılda bir yapılan Venedik
Bienali, film ve müzik festivalleri kentte sürekli kültürel
ve sanatsal etkinliklerin yaşanmasını sağlar. Venedik sokaklarında
dolaşırken maske, balo kıyafetleri ve cam eşya üretip satan
çeşitli dükkanlarla karşılaşırsınız.


|St.Marco Meydanı'na varır varmaz sizi bir güvercin
ordusu karşılar. Söylendiğine göre Venedik'e ilk güvercinler
Kıbrıslı Tüccarlar tarafından, Venedik Dükü'nün karısına hediye
edilmek üzere getirilmiş, bu tarihten sonra da giderek çoğalarak
bu meydanın bir parçası olmuşlardır.


|St.Marco Meydanı Venediğin en güzel anıt binalarından
olan Dükler Sarayı ve Sansoviane Kütüphanesi ile çevrilmiştir.
Bu geniş alan süslemeleri ve bezemeleri ile hemen dikkati
çeken St.Marco Kilisesi ile sonlanır. Alan ilk kurulduğunda
pazaryeri olarak tasarlanmış ve kullanılmışsa da 1536 yılından
sonra alanın temiz tutulması amacıyla burada pazar kurulması
yasaklanmıştır.


|Alanın deniz tarafında, her iki tarafında birer
tane sütun yer alır. Birinin üzerinde St.Marco'dan önce şehrin
korucusu olan Bizans Kraliçesi Teodora'nin heykeli diğerinin
üzeride ise Kentin koruyucusu St.Marco'yu sembolik olarak
temsil eden ve Venedik'in de sembolü olan bronz bir aslan
heykeli yer alır. Bu sütunlar Venedik'e 1125 yılında getirilmiş
ve bugünkü yerlerine 1172 yılında Rialto Köprüsü'nün de ilk
mimari olan Niccola Starantonia tarafından dikilmişlerdir.
Eskiden bu sütunların arasında özellikle ölüm suçları infaz
edilmekteymiş.


|St.Marco Meydanı'nın doğusunda yer alan Saat
Kulesi, 1496-1499 yılları arasında Mauro Coducci tarafından
yapılmıştır. Kulenin iki yanında daha alçak olan binalar 1500-1506
yılları arasında Pietro Lombarda tarafından yapılmıştır. Kulenin
üzerinde yer alan terasta bronz döküm olarak yapılan bir çan
ve bu çana ellerindeki balyozlarla saat başı vuran iki erkek
heykeli yer alır. Bu terastan Lido Adası ve meydanın manzarası
gerçekten görülmeye değer.


|Venedik, tarih boyunca Avrupa'nın en önemli ticaret başkentlerinden
biri olmuştur. Yaşayanların %50'den fazlası geçimini turizmden
sağlamaktadırlar. Bu kadar turistik olması ve her şeyin deniz
yoluyla taşınması sonucu fiyatlar İtalya'nın geneline göre
daha pahalıdır.


Venedik nüfusu 72.000'e kadar düşmüş ve halen azalmaktadır.
Yaşlı nüfusun yoğunlukta olduğu Venedik, artık anakarada bulunan
Mestre adı verilen yeni şehre doğru kaymaktadır.