Emeklilikten en az 6 ay önce borçlanma yapma zorunluluğu kaldırıldı mı?
Sosyal güvenlik bağlamında, 5434'e kamu personelinin, emeklilikten en az 6 ay önce borçlanma yapması gerekmekte, ancak 5510'a tabi personel için bu zorunluluk bulunmamaktadır.
Soru : Merhaba. Ben öğretmenim. Şu an ücretsiz izindeyim. Öğretmenliğe 04.11. 1997 de başladım . 1996 da da 60 gün sigorta pirimim var. Emeklilik için askerlik süremi borçlanmak istedim. Özlük bana 6 aylık askerlik borçlanması için 6 ay daha çalışmam gerektiğini söyledi. Askerlik borçlanması emekli sandığında bu şekilde mi yapılıyor. Ücretsiz izinde iken askerlik borçlanmasını yapabilir miyim. Daha önce kullandığım ücretsiz izin sürelerini ücretsiz izinde borçlanabilir miyim . Milletvekili için ayrıldığım 37 günlük süreyi ücretsiz izinde borçlanabilir miyim . Ücretsiz izinleri emekliliğe 6 ay kala borçlanmam gerekliliği var mı . Önceki ücretsiz izinleri toplu ödeyip devam eden ücretsiz izin sürelerini aylık olarak ödeyebilir miyim . Bu konuda bilgi almak istiyorum. Kanun maddeleri ile bilgi alabilir miyim. Teşekkür ediyorum.
Detaylar/Değerlendirmeler:
5434'e tabi memurlar askerlik borçlanmalarını neden emeklilikten önce en az 6 ay önce yapmalıdırlar.
5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununa tabi memurlar 2008 yılı Ekim ayından önce memurluğa başlamış olan kişilerdir, ayrıca bu tarihten önce memurluktan sayılan yedek subaylık, vekil öğretmenlik, fahri imamlık, fahri asistanlık gibi görevlerde de bulunmuş ve bu tarihten sonra dahi memurluğa başlamış olanlar hakkında da 5434 hükümleri uygulanır.
5434 hükümlerinde borçlanmaların emeklilikten en az 6 ay önce yapılması gerektiği hükmü bulunur. Buna göre de borçlanma yaptıktan sonra en az 6 aylık süre dolmadan emekli olmak isteyenler hakkında borçlanmalar hükümsüz kalır ve borçlanma işlemi iptal edilir. Bu hükmün dayanağı da 5434 sayılı Kanun Ek Madde 8, ek madde 72 ve Madde 102 hükümleri gereğidir.
Ek Madde 8 ve ek madde 72 hükmünde Madde 102 hükmüne atıf yapılarak 102. Maddede yazılı süreler içinde yapılacak olan borçlanma kapsamındaki süreler içerisinde askerlik süresi de bulunur, Madde 102 hükmünde ise, bu süre en az 6 ay olarak belirlenmiştir.
Sonuç olarak, haklarında 5434 hükümleri uygulanacak olan memurların mutlaka borçlanma yapmak istedikleri takdirde bu işlemleri emeklilikten en az 6 ay önce yapmaları gerekmektedir. Zira, 5510 sayılı Kanunun geçici madde 4 hükmü, yürürlükten kaldırılmış olan hükümleri de dahil yine 5434 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasını zorunlu hale getirmiş bulunmaktadır.
Ancak, borçlanmalarda emeklilikten önce en az 6 ay bekleme zorunluluğu sadece 5434'e tabi memurlar için uygulanan bir işlem olmakta, bu zorunluluk 5510'a tabi memurlar için bulunmamaktadır.
Hem 5434, hem de 5510'a tabi memurlar için uygulanmakta olan 5510 sayılı Kanun Madde 41 hükmü borçlanma yapılabilecek süreleri belirlemiş bulunmaktadır. Bu hüküm kapsamında;
- Er veya erbaş olarak silah altında veya yedek subay, yedek astsubay okulunda geçen süreler,
- Personel mevzuatına göre aylıksız izin süreler,
- Seçim kanunları gereğince görevlerinden istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yapıldığı tarihi takip eden ay başına kadar açıkta geçirdikleri süreler,
ile maddede belirtilmiş diğer durumlar için de borçlanma yapılmak suretiyle hizmet ilavesi yapılabilmektedir.
5434'e tabi memurlar için 5434 sayılı Kanun hükümleri kapsamında borçlanma tutarları hesaplanmaktadır.
5434 sayılı Kanun Ek Madde 72 hükmü, "Personel mevzuatına göre aylıksız izinli sayılanlardan aylıksız izinli olarak geçen sürelere ilişkin kesenek ve karşılıklarını istekleri halinde her ay veya 102 nci maddede yazılı süreler içinde başvurmaları ve başvuru tarihindeki katsayılar ve emekli keseneğine esas aylığın hesabına ait diğer unsurlar ile kesenek ve karşılık oranları esas alınmak suretiyle hesaplanacak kesenek ve karşılıklarını aynı süreler içinde defaten ödemeleri halinde aylıksız geçen izin süreleri emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir."
Bu hüküm gereği, memurların ücretsiz izin sürelerini borçlanma için iki tercih getirmiş, istenirse her ay ödenebileceğini veya emeklilikten önce en az 6 ay önce de defaten ödenebileceğini belirlemiş durumdadır.
Ayrıca, ücretsiz izinde iken memurun kadrosu ile ilişiğinin kesilmemesi nedeniyle, ücretsiz izinde iken de geçmiş sürelere ait ücretsiz izin sürelerine ait borçlanmanın yapılabileceğini değerlendirmekteyiz.
Sonuç bağlamında değerlendirmemiz:
5434'e tabi memurlar için borçlanmaların emeklilikten en az 6 ay önce yapma zorunluluğunun bulunduğunu, bu süreyi doldurmadan emekli olunması halinde borçlanmaların geçersiz sayılacağını söyleyebiliriz.
Ayrıca, 5434 sayılı Kanun Ek Madde 27 hükmü, "İştirakçi veya ölümü halinde
dul ve yetimlerinin biri tarafından yapılan borçlanma isteği üzerine Sandıkça
dilekçiye borç miktarı bildirilir. Bu duyurudan itibaren ilgili, 30 gün içinde
Sandığa yazı ile müracaat etmek şartiyle, bir defaya mahsus olmak üzere borçlanma
isteğini geri alabilir. 30 gün içinde istek geri alınmadığı takdirde, borçlanma
isteğinden dönülemez." Şeklinde olup, bu hüküm gereği de 5434'e tabi memurlar
için uygulanmakta olan borçlanma talebinden 30 gün için de vazgeçmeye yönelik
imkan bulunmaktadır.
Açıklamalarımız kapsamında, borçlanma düşünceniz olması halinde Sosyal Güvenlik Kurumuna yazılı olarak müracaat edip, alınacak cevaba göre hareket etmenizi tavsiye edebiliriz.