Louis Pasteur pastörizasyon olarak bilinen yemek hazırlama sürecini ve şarbon, kuduz gibi hastalıklara karşı aşı geliştiren Fransız bilim insanıdır. Mikrobiyolojinin babası olarak bilinir.
27 Aralık 1822'de Fransa'nın Dole kentinde doğan Louis Pasteur, mikropların alkolün mayalanmasından sorumlu olduğunu keşfetti ve pastörizasyon denen sterilizasyon yöntemini buldu. Pastörizasyon içeceklerin yüksek ısıya maruz bırakılıp mikropların öldürülmesine ve sonra tekrar soğumaya bırakılmalarına dayanıyordu. Mikrop teorisindeki çalışmaları ayrıca, kendisini ve ekibini, şarbon ve kuduz için aşı oluşturmaya yönlendirmiştir.
Pasteur’ün İlk Yılları
Fransız kimyager ve mikrobiyolog Louis Pasteur, 27 Aralık 1822'de Fransa'nın Jura bölgesinde bulunan Dole'de doğdu. Arbois kasabasında büyüdü ve babası Jean-Joseph Pasteur, Napolyon Savaşları sırasında şeref nişanı kazanmış bir başçavuş olmasının yanısıra bir deri tabakçısıydı. Pasteur ortalama bir öğrenci profili çizse de, çizim ve boyama konusunda kabiliyetliydi. Sanat alanındaki lisans derecesini 1840’da, bilim alanındaki lisans derecesini ise 1842'de Besançon Kraliyet Koleji'nden almıştır. Doktorasını Paris'teki École Normale'den 1847’de tamamlamıştır.
Pasteur daha sonra birkaç yılını Dijon Lisesi'nde araştırma ve öğretim yaparak geçirdi. 1848'de Strasbourg Üniversitesi'nde kimya profesörü oldu ve burada üniversitenin rektörü Marie Laurent ile tanıştı. 29 Mayıs 1849'da evlendiler ve beş çocukları oldu. Ancak bu çocuklardan sadece iki tanesi çocukluk hastalıklarından sağ çıkıp hayatta kalabildi.
Kimya Alanındaki İlk Önemli Katkısı
1849'da Louis Pasteur, fermente edilen şarap çökeltilerinde bulunan bir kimyasal olan tartarik asidin doğası ile ilgili bir sorunu çözmeye çalışıyordu. Bilim adamları o dönemde kristalleri incelemek için polarize ışığın dönüşünü kullanıyorlardı. Polarize ışık, çözünmüş bir tartarik asit çözeltisinden geçirildiğinde, ışık düzleminin açısı döndürülür. Pasteur, şarap çökeltilerinde de bulunan paratartarik asit adı verilen başka bir bileşiğin, tartarik asit ile aynı bileşime sahip olduğunu gözlemledi. Çoğu bilim adamı, iki bileşiğin aynı olduğunu varsayıyordu. Bununla birlikte, Pasteur paratartarik asidin düzlemsel polarize ışığı döndürmediğini gözlemledi. İki bileşiğin aynı kimyasal formüle sahip olmasına rağmen, bir şekilde farklı yapılara sahip olmaları gerektiğini ortaya koydu.
Paratartarik aside mikroskop altında baktığında, Pasteur iki farklı minik kristal türü olduğunu gözlemledi. Neredeyse aynı görünseler de, ikisi aslında birbirlerinin ayna görüntüleriydi. İki tür kristali iki kümeye ayırdı ve her birinin çözümlerini yaptı. Polarize ışık her birinin içinden geçtiğinde, her iki çözeltinin de ters yönlerde döndüğünü keşfetti. İki kristal, çözeltide bir araya geldiğinde, polarize ışığın etkisi iptal edildi. Bu deney ile birlikte sadece kompozisyonun çalışılmasının bir kimyasalın nasıl davrandığını anlamak için yeterli olmadığı sonucuna varıldı. Yapı ve şekil de önemliydi ve stereokimya alanını yönlendiren esas itibariyle bunlardı.
Ticari Başarısı
1854 yılında Pasteur, Lille Üniversitesi'nde kimya profesörü ve fen fakültesi dekanlığına atandı. Buradaki görevi sırasında alkollü içki üretimi ile ilgili sorunlara çözüm bulmak için çalıştı. Pasteur'un icat etmediği ancak deneyler yoluyla daha da geliştirdiği ve nihayetinde Avrupa'nın hakikatine ikna olduğu mikrop teorisi ile çalışarak, bakteri gibi organizmaların şarap, bira ve hatta süt ile ekmek yapımından sorumlu olduğunu gösterdi. Daha sonra, sıvıların önce kaynatılarak ve ardından soğutularak bakterilerin uzaklaştırılabileceği bir işlem icat etti. İlk testi 20 Nisan 1862'de tamamladı. Bugün bu süreç pastörizasyon olarak biliniyor.
Odak değiştiren Pasteur, 1865 yılında ipek endüstrisinin korunmasına yardımcı oldu. Mikropların sağlıklı ipekböceği yumurtalarına saldırdığını, bilinmeyen bir hastalığa neden olduğunu ve mikropların elimine edilmesi durumunda hastalığın ortadan kalkacağını kanıtladı. Sonunda kontaminasyonu önlemek için bir yöntem geliştirdi ve bu yöntem kısa zaman içinde dünyadaki ipek üreticileri tarafından da kullanıldı.
Pasteur'ün ilk aşı keşfi, 1879'da, tavuk kolerası adı verilen bir hastalıktı. Tavukları yanlışlıkla bir kültürün zayıflatılmış formuna maruz bıraktıktan sonra, gerçek virüse karşı dirençli olduklarını gösterdi. Pasteur, antraks, kolera, tüberküloz ve çiçek hastalığı gibi hastalıkların nedenlerini ve aşılarını geliştirmek için mikrop teorisini genişletmeye devam etti.
1873 yılında Pasteur, Académie de Médecine'nin ortak üyesi olarak seçildi. 1882'de, Académie Française'e kabul edilmesiyle birlikte kuduz sorununa odaklanmaya karar verdi. 6 Temmuz 1885'te Pasteur, 9 yaşında bir çocuk olan ve kuduz bir köpek tarafından ısırılan Joseph Meister'i aşıladı. Pasteur'un aşılarının başarısı ona hemen ün kazandı. Bu ün, Paris'teki Pasteur Enstitüsü'nü (14 Kasım 1888) kurmak için uluslararası bir bağış kampanyasını başlattı.
Kazandığı Ödüller
Pasteur, 1853 yılında İlaç Derneği tarafından rasemik asit sentezi için 1500 frank ödül aldı. 1856'da Londra Kraliyet Topluluğu, rasemik asidin doğasını ve polarize ışıkla olan ilişkilerini keşfettiği için Rumford Madalyası'nı ve 1874'teki Copley Madalyasını da fermantasyon çalışmaları için sundu. 1869'da Kraliyet Cemiyeti'nin (ForMemRS) Yabancı Üyesi seçildi. Fransız Bilimler Akademisi, deneysel fizyoloji için 1859'da Montyon Ödüllerini, 1861'de Jecker Ödülünü ve 1862'de deneysel olarak kendiliğinden üreme teorisini çürüttüğü için Alhumbert Ödülünü kazandı. Fransız Bilimler Akademisine üyelik için 1857'de seçimi kaybetmesine rağmen, 1862'de mineraloji bölümünden kazandı. 1887'de fizik bilimi bölümünün daimi sekreterliğine atandı. 1873 yılında Académie Nationale de Médecine’e seçildi. 1881'de Littré Académie française koltuğuna seçildi. 1883'te Hollanda Kraliyet Sanat ve Bilim Akademisi'ne yabancı üye oldu.
1873 yılında Brezilya Gül Tarikatında komutan oldu.
Pasteur, 1895'te mikrobiyolojinin Sanat ve Bilim dalında en yüksek Hollandalı onuru olan Leeuwenhoek Madalyası'nı aldı. Hem Institute Pasteur hem de Université Louis Pasteur onun adını aldı.
8 Haziran 1886'da, Osmanlı Sultanı II. Abdul Hamid, kendisini 1. Sınıf mecidiye ve 10000 Osmanlı lirası ile ödüllendirdi.
Kişisel Hayatı
Pastor 1868'den beri şiddetli beyin felci nedeniyle kısmen paralize olmuştu, ancak araştırmalarını sürdürmeye devam etti. 70. yaş gününü Sorbonne'da İngiliz cerrah Joseph Lister de dahil olmak üzere birçok önde gelen bilim insanının katıldığı bir toplantı ile kutladı. O sırada felci kötüleşti ve 28 Eylül 1895'te hayata veda etti. Pasteur'un kalıntıları, 1896'da Pasteur Enstitüsü'ndeki Neo-Bizans kriptuna aktarıldı.