1971 yılında Londra'da yapılan 1. Dünya Romanlar Kongresi'nin düzenlenmesinde önemli katkıları olan Roman hak savunucusu Grattan Puxon Türkiye Romanlarına bir mektup gönderdi. Grattan Puxon, Londra'da çeşitli Roman kuruluşları ve aydınların katkılarıyla geliştirilen internet üzerinden oy kullanma projesini açıkladığı mektubunda, Uluslararası Roman Birliği ve Dünya Roman Organizasyonu gibi uluslararası Roman kuruluşlarının yöneticilerinin internet üzerinden yapılacak geniş katılımlı oylamalarla seçilmelerinin önemine değiniyor. İşte Grattan Puxon'un mektubu:
Türkiye'de yaşayan sevgili kardeşlerim.
Ben Grattan Puxon. Şimdilerde oldukça yaşlı bir adamım. Gençlik yıllarımda İstanbul'da bulunmuştum ( ilk kez 1960'ta), o zamanlar Türkiye-Yunanistan sınırı boyunca yürüyebilen bir delikanlıydım. Edirne'de ve Sulukule'de de bulundum... En eski Roman mahallesi olan Sulukule henüz sapa saplam ayaktaydı o günlerde, yıkılmamıştı...
Geçmişte evlerinizde bana gösterdiğiniz nazik misafirperverlik için ne kadar teşekkür etsem az... Bu güzelliklere karşılık olarak şu anda Londra'da geliştirmekte olduğumuz bazı fikirleri siz değerli kardeşlerimle paylaşmak istiyorum.
1971 yılında Londra'da düzenlenen Birinci Dünya Romanlar Kongresi'nde sonra, Makedonya Parlamentosu'na seçilen ilk Roman olan Faik Abdi'nin davetiyle Şutka'ya gitmiştim. Şutka Üsküp'ün dış bölgerinde yer alan 35000 kişilik bir Roman mahallesi.
Bu ziyaretim sırasında Şutka'daki toplumumuzun parlentoya temsilci göndermiş olmalarını haliyle hayranlıkla karşılamıştım. Ayrıca Şutka kendi kasaba yönetimini seçmişti ve 1948 yılından beri Phralipe (Kardeşlik) isimli bir kültür dernekleri vardı. Benim bu tabloya yaptığım katkı ise Şutka'ya Londra'da kabul edilen kırmızı chakralı mavi-yeşil Roman flamasını getirmek oldu.
Faik bana akrabalarının bir bölümünün İzmir'de yaşadığını, Makedonya-Türkiye ve Yunanistan'da (Sulon'da 14 yıl kadar yaşadım) birbirleriyle ilişkileri olan çok sayıda ailenin bulunduğunu söyledi. Gerçekten de, hepimiz büyük bir ailenin parçasıyız...
Esas konumuza gelelim... Şutka Mahallesi parlamentoya bir Roman gönderebiliyorsa, bunu diğer Roman toplulukları da başarabilir. Bunun mümkün olduğu yakın zamanlarda Juan De Dios Ramirez'in (Barselona-İspanya) ve iki Avrupa Parlamentosu üyesinin (Macaristan) Romanların oylarıyla seçilmeleriyle yeniden kanıtlanmış oldu.
Bir başka mesele de şu, kendi kurumlarımızda ve uluslararası organizasyonlarda da seçim yapmaya ihtiyacımız var. Yerel dernekler sözkonusu olduğunda, üyeler herhangi bir yerde bir araya gelebilirler. Ama uluslararası organizasyonlarımızda, geçen Nisan'da Belgrat'ta toplanan Dünya Roman Organizasyonu gibi, ancak sınırlı sayıda delege bir araya gelip yöneticileri (başkan ya da genel sekreter vb) seçmek için oy kullanabiliyor.
Aslında bu sorunun çözümü çok kolay. Uluslararası organizasyonlarda seçim bilgisayar ve internet kullanılarak yapılabilir.
Bu amaçla mümkün olduğunca çok sayıda insanı sürece dahil etmeyi amaçlayan 2 aşamalı bir program geliştirmek istiyoruz:
Birinci aşamada, Romanların yaşadıkları her ülkede yerel ve genel seçimlerde aktif bir biçimde oy kullanmaları yaygınlaştırılacak.
İkinci aşamada ise bizi Brüksel'de Avrupa Birliği'nde, Strazburg'ta ve Newyork'ta Birleşmiş Milletler'de temsil edecek temsilcilerin ve görevlilerin yine Romanların oylarıyla seçilmeleri mümkün hale gelecek.
Birinci aşamayla ilgili olarak, sizin derneklerinizin zaten yurttaşları ülkenizde yapılan seçimlerde oy kullanmaları için kayıt olmaya ve oylarını kullanarak yurttaşlık görevlerini yerine getirmeye teşvik ettiğini tahmin ediyorum.
İkinci aşama içinse kurumlarınız insanları uluslarası düzeyde çalışacak Roman, Dom temsilcilerin seçimi konusunda yönlendirebilirler.
Biz Londra'da sizlere böyle bir imkanı sağlayabilecek olan bir sistemin oluşturulması için çaba harcıyoruz. Bu karşı karşıya kaldığınız tüm sorunların çözümü olmayabilir. Fakat bu konut, sağlık, eğitim gibi alanlarda karşılaştığınız sorunları aşmanızı yardımcı olacak bir aracın ortaya çıkarılması için belki de en uygun yoldur.
Lütfen kendimizi teknik bir ekip olarak gördüğümüzü göz önünde bulundurun. Bizler çeşitli kuruluşların önerilerini tanıtmak ve bu önerilerin hayata geçmesini mümkün kılmak için buradayız.
Şu an için eski Uluslararası Roman Birliği'nin ve yeni kurulan Dünya Roman Organizasyonu'nun gelecekteki kongrelerini internet üzerinden oylama sistemiyle yapmak fikrine sıcak yaklaştıklarını söyleyebilirim. Avrupa Roman ve Göçebeler Forumu da şu anda konuyu değerlendiriyor.
Roman nüfusunun 15 milyonun üzerinde olduğunu göz önünde bulundurarak oylama sürecine kısa zamanda 100.000 kişinin ve çok geçmeden de 1 milyon'dan fazla katılabileceğine inanıyoruz.
1 milyon kişinin oyu gerçek bir demokratik temsili garanti edecektir. Bu temsil gücü ise bize başkalarının saygısını ve yükselen bir etkileme gücünü kazandıracak. Bu sistem aynı zamanda Roman temsilcilerinin mahallelerde yaşayan insanlarımıza karşı daha fazla hesap verebilir bir konuma gelmesini mümkün kılacak.
Bir başka avantaj ise, internet oylamasının kendimizi daha iyi tanıtmamızı kolaylaştırması ve toplumsal kimliğimizin görünürlüğünü arttırması olacak. Bundan böyle Avrupa Birliği'nin her yerinde 8 Nisan Dünya Romanlar gününde bize söz verilen haklarımızı talep ettiğimiz etkinlikler düzenleyebileceğiz. İnternet programı sayesinde tüm aktivistler aynı gün birlikte hareket etmeyi kararlaştırabilecekler. Bunu geçmişte daha küçük ölçekli olarak yapmayı denedik. Yeni sistemin sağlayacağı imkanlarla bu organizasyonlar 100000 kişinin katılacağı büyük ve barışçıl bir etkinlik olarak yapılabilir. Gelecekte ise 1 milyon kişinin...
Faik Abdi 40 yıl önce Londra'daki kongrede bir şey söylemişti. 2 şey yapabilirsin, balıkları yakalayıp insanları besleyebilirsin. Ya da daha iyisi, insanlara balık yakalamalarına yardımcı olacak bir alet verebilirsin. Sizlerin bu fikirleri göz önünde bulunduracağınıza inanıyorum.
Bu düşüncelerle ilgilenen herkes bu maili kullanarak bana ulaşabilir: firstname.lastname@example.org. Sizlerle iletişim sürdüreceğiz ve sizleri gelişmelerle ilgili bilgilendirmeye devam edeceğiz.
Ekimizde Sırp Parlamentosu eski bakanı Petar Antic, DeFacto gazetesi editörü Toma Nikolaev, Çek Cumhuriyeti Roman Yurttaşlık İnsiyatifi kurucu üyesi Ladislaz Balaz ve romanationday.org sitemizin sorumlusu olan Nin (Dom) bulunuyor.