Moskova'nın Frunzensky Bölgesi Halk Milisleri'nin 5 Bölümü, Moskova Devlet Pedagoji Enstitüsü'nde Temmuz 4'ta düzenlenen mitingden hemen sonra oluşmaya başladı. Bu, CPSU'nun Frunze Bölge Komitesi (b) ve bölgemizdeki işletmelerin ve kurumların parti komitelerinin sekreterleri tarafından yapıldı. Bir kural olarak, parti işçileri askeri meselelerde yetersiz kalmıştı ve bölge askeri kayıt bürosunun katılımı yalnızca, komuta makamları için adayların seçilmesiyle sınırlı kaldı, listeleri daha sonra TSSB bölge komitesi tarafından onaylandı (B.). Dolayısıyla bu önemli konuda profesyonellik eksikliği. Bölge partisi komitesi, milislerin oluşumunu salt siyasi bir kampanya olarak görüyordu.
Bana göre, Milis Milislerinin oluşumunun amacı, vatandaşları Anavatan savunucularının saflarına çekmek, özellikle de bir sebeple, özellikle sağlık nedeniyle, silahlı kuvvetlerin saflarına katılmaya uygun değildi. Ama aslında farklı çıktı. Milis olmak isteyenleri aldı. Ve çok vardı. Üretimde veya siperlerde gönüllünün daha fazla fayda sağlayabileceği dikkate alınmadı. Hepsi özel veya küçük komutanlardı. Bu, rezervin komutanlarının ve askeri uzmanlarının çoğunun, sıradan askerler konumunda milislerde olduğu gerçeğine yol açtı. Bir çoğu asla talep edilmedi.
4 ve 5'in tıbbi enstitülerdeki dersleri bile (Frunzensky bölgesinde iki kişi vardı) özel olarak kaydedildi. Doğru, o zaman (zaten Ağustos'ta görünüyor) bu öğrenciler milislerden geri çağrıldı ve birkaç aylık çalışmadan sonra doktor oldular.
Savaştan önce cıva sorunları için laboratuvarın başında olan sıradan milis Petrovski'nin durumu, ülkedeki neredeyse o zamanlar bunun göstergesi. Ayrıca, rezervin ikinci kademesinin askeri rütbesine sahipti. Bölümümüzün istihbarat şirketinin komutanı Kaptan Dudkin'in şirketin bir kimya mühendisine ihtiyacı vardı. Kaptan sabah binada sordu: "Kim kimyaya aşinadır?" Cevap verdi özel Petrovsky. Kaptan cevap verdi: "Öyleyse, sen şimdi şirketin kimya mühendisi olacaksın." Petrovsky, kendisine rıza aldığı rütbe rütbesinde kendisine atanan rütbe işaretleri koyup koymayacağını sordu. Yeni basılan kimyasal tasarımcısı izin istedi ve Voentorgovskaya'daki askeri dükkandan tabela aldı. Ertesi gün, sabah binasında, zaten iliklerinde üç uyuyanla ayakta duruyordu. Sadece bir uyuyan olan Kaptan Dudkin'in ne kadar öfkeli olduğunu hayal etmek zor. Bütün bunlar bölümün merkezinde ilan edildiğinde, Petrovsky tüm bölümümüzün kimyasal hizmet başkan yardımcılığına atandı.
Bu tür olaylar nadir değildi. Bir örnek daha vereceğim. Özel bir milis olan Shapiro, sığınağın başındaydı. O zaten yaşlı bir adamdı, çok mütevazı ve saklı bir savaşçıydı. Anlaşıldığı üzere, rezervin kıdemli tabur komiserinin askeri rütbesine sahipti. Kısa süre sonra bölümümüzün bir bölümünün Komiseri olarak atandı. Acele edin, gönüllü birimlerin oluşumunda askeri kaydın temel şartlarının yerine getirilmesi, örneğin Frunzensky askeri kayıt büromuzun gönüllülerin askeri muhasebe özelliklerini ve rezervdeki unvanlarını bile çözemediği bir noktaya ulaştı. Mesele, milislerin oluşumunun sadece bölge sakinlerinin çalışmadığı işletmeler ve örgütlerde gerçekleşmesi gerçeğiyle daha da karmaşıktı. Bununla birlikte, Frunze semtindeki işyerinde milislerin hepsi kayıtlı değil ve ordunun orda kayıtlı.
Askeri sicil ve kayıt ofisi ve CPSU’nun RC’nin (b) bu durumu dikkate almadığı ve gönüllü alanların ilgili makamlarına bilgi vermediği görülmektedir. Daha sonra, bu durum, insanların zaten cepheye geldikleri ya da o zamana kadar savaşlarda öldükleri için, askere alınma ve askerlik bürosundan gelen çağrılara doğal olarak cevap vermemelerine neden oldu. Sık sık tutsak oldukları ve aile üyeleri ve sevdikleri için ağır sonuçları olan “kayıp kişiler” kategorisine girmişlerdir. Daha sonra ortaya çıktığı gibi, Frunze bölgesi askeri kayıt bürosunda Halk Milislerine katılanların listesi bile yoktu. Milislere katıldığımı doğrulayan bir sertifika için oraya döndüğümde, bunu kişisel olarak 1957'ta ikna etmiştim. Bu arada, 1957’te Sovyetler Birliği’ndeki Frunze Komünist Partisi’nde böyle bir liste yoktu; burada bana, listelerin Moskova’nın nazileri tarafından doğrudan ele geçirildiği doğrudan bir tehdit tehdidi olduğu Ekim ayının ortasındaki rahatsız edici günlerinde imha edildi.
Moskova aydınlarının rengi milislere gitmişti. Örneğin, ünlü heykeltıraş Yevgeny Vuchetich ve daha pek çok önde gelen kültürel şahsiyet, bir süredir bölgemizin rütbe ve dosya milisleri bölümleriydi; bu, 35-40'te% yüksek ve orta öğretime sahip kişilerden oluşuyordu. Parti kompozisyonuna gelince, Komünistler ve Komsomol üyeleri içinde en az% 60'e sahipti (bu veriler Eylül 1941'taki bölümün aktif Komsomol toplantısında sunuldu).
Halkın Milislerine katılanlar, Metrostroevskaya Caddesi'ndeki (şimdi Ostozhenka) Yabancı Diller Enstitüsü binasında toplandılar. Milisler - Moskova Devlet Pedagoji Enstitüsü öğrencileri - Halkın Milislerine - Komsomol enstitüsü Komite Sekreteri A. Frolov ve tarih bölümünün organizatörü A. Frolov'a katılmak için en aktif ajitatörlerin gönüllüleri arasında olmadığı için şaşırdı ve üzüldü. Daha sonra ortaya çıktıktan sonra, birincisi başka bir askeri birimin özel bir bölümünün subayı oldu, ikincisi, ordunun ya da şarkı ve dans grubunun ön saflarının komiseri oldu (savaştan sonra. A. Bylia, CPSU Merkez Komitesinin cihazında çalıştı).
Metrostroyevskaya'da bölünmenin özel bölümleri kuruldu: bir sapper taburu, bir keşif şirketi, bir iletişim taburu, vb. İlçemizdeki birkaç ortaokulun binalarında tüfek alayları kuruldu. Arkadaşlarım ve ben bir istihbarat şirketi için kaydolduk. Ne olduğunu tam olarak bilmiyorduk, ama ismimizi çok etkiledik. Daha sonra bisikletle izci oldukları ortaya çıktı.
8 ya da 9 Temmuz 1941: Bölümümüz Starokaluzhskoye Karayolu boyunca Moskova'dan öne doğru ilerledi (daha sonra parke taşı ile döşeli). Gösteri etkileyiciydi: trampling, seslerin kükremesi, eski modelin topçu tabancalarının kükremesi (esas olarak İç Savaşın cephaneliklerinden gelen tılsımlar) demir hattındaki kükürt ve atla çizilmiş bir kükürt, milis sütunları üzerinde toz bulutları. Kauchuk ve Elektrosila fabrikalarının çalışanları ve çalışanları onları ekiyor. Sverdlov, onlar. Telman, "Red Rose" vb., 1-th ve 2-th tıp enstitüleri öğretmenleri ve öğrencileri, Moskova Devlet Pedagoji Enstitüsü, İnce Kimyasal Teknoloji Enstitüsü. Lomonosov, birkaç teknik okul. Milislerin yaşı 17 ile 55 arasında değişmekteydi. Tamamen askeri olmayan insanlar Moskova'yı savunmaya gitti. Sivil kıyafetlerinde, kaşıklarıyla ve bardaklarıyla yürüdüler. Bir şeyi düşündüler: Kızıl Ordu'muzu tutmaya, düşmanı durdurmaya, başkenti korumaya nasıl yardım edebiliriz. Yüzler sert ve aynı zamanda neşelidir. Ne de olsa bilinmeyene girdik.
İlk büyük durak, Moskova'dan yaklaşık 30-40 km uzaklıktaki Tolstopaltseve köyü bölgesinde düzenlendi. Ben, pek çok milis gibi, 8-10 km'den daha fazla yürüyemeyen bir şehir sakini, neredeyse hiç durmadım. Kabarcıklar önce ayaklar silindi.
Duruşta, bisiklet ve üniforma verildi - tunikler ve koyu gri yastıklar, neredeyse siyah, aynı renk pantolonlar, siyah sargılar ve botlar. Bu üniformanın çar ordusunun zamanından korunduğu ve daha sonra işçi bölünmeleri için tasarlandığı söylendi. Bu formda, alışılmadık bir şekilde baktık - tıpkı İtalyan siyah gömlekleri gibi (daha sonra hayal ettiğimiz gibi). Paltolar yerine, ceket türlerinden haki ceketler aldık, daha sonra ata binerken eyerde oturmak rahattı. Ve hepsinden önemlisi, şirketimiz cephanesiz Polonyalı tüfekler aldı. Ve daha sonra bisikletlerden, zayıf atlara atıldığımızı eklersek, ne kadar saçma göründüğümüzü hayal edebiliriz.
Tüm hayatım boyunca, genelde atlara yaklaşamayan şehir sakinlerinin kıç üst düzey teğmen Kovalenko tarafından rezervden çağrılan ata binme konusunda nasıl eğitildiğini hatırlıyorum. Başlangıçta, eğitim, her zamanki gibi, engelsiz olarak gerçekleştirildi. Tükenmiş hayvanların sırtları bir kaburga üzerine yerleştirilmiş tahtaları andırıyordu. Bu derslerden sonra iç çamaşırlarımız kandaydı. Bununla birlikte, Kovalenko yerleşti. Şikâyetçilere, bacaklarını bir atın göbeğinin altına iple bağladı ve günlük “eğitimine” devam etti. Bu işkencelerden sadece tıbbi üniteyi kurtardı. Eyerlerin ihracı, tatil yaptık. En kısa sürede eyerde oturmayı öğrendik. Daha sonra, acımasız dersleri cephesinde çok yararlı olan şükran Kovalenko'yu hatırladım: Eyerde nasıl serbestçe oturulacağını öğrendim. Fakat bütün bunlar sonra oldu. Ve sonra, birkaç gün süren Tolstopaltseve köyünün yakınındaki durma sırasında, olağandışı bir kıyafet de olsa, yine de bir askeri oluşum semblance kazandık.
Genelde, Sovyet Bilgi Bürosu'nun belirsiz raporlarında tahmin ettiğimiz cephedeki başarısızlıklar konusunda endişeliydik. Ama en kötüsüne inanmak istemedim.
Ardından keşif şirketinin yeri Borovsky yakınlarındaki Tishnevo köyünün alanıydı. Şirkette, savaş pozisyonlarının düzenlenmesi ve ekonomik işlerle ilgili kesintiler olmasına rağmen, savaş eğitimi denilen bir şey vardı: sökme, tüfek cıvatasının sökülmesi, temizlenmesi ve montajı, savaşta kullanımı, vb. (Bu konuda Ağustos ayından bu yana gerçekleşti). Polonyalı tüfekler uygun mühimmat ile yerli tüfekler ile değiştirildiği zaman). Ek olarak, kısa çizgiler ve onların karınlarındaki hareketler, bireysel toplanmalar vb. Öğretildi. Ne yazık ki, atış dersleri sadece 2 kez yapıldı. Bu açıkça yeterli değildi: Birçoğumuz hayatımızda ilk kez tüfekler aldık. Sanırım bu, bileşiğimizin tüm bölümlerinde böyleydi. Ek olarak, keşif şirketi savaşçıları, cephane ve yanıcı sıvı şişelerinin cephesinde ve ordu depolarından teslim edilmesinde genellikle eskort olarak kullanıldı.
Bu bakımdan, hala siyah bir üniforma giyerken meydana gelen meraklı bir olayı hatırlıyorum. Yanıcı sıvı şişeler için Moskova'ya ilk seyahatlerden birinde, önce Kursk tren istasyonunun yakınında bulunan fırına koştuk (Temmuz 1941’te Moskova’daki rasyon kartları henüz tanıtılmamıştı). Arabayı, sadece uzun boylu görünümüyle değil, aynı zamanda olağanüstü görünümüyle ayırt eden, söz konusu özel Petrovsky'nin gözetiminde bırakmışlardı - bıyığı ve küçük sakalı vardı.
Somunlarla dolu, fırından çıktığımızda, trajikomik bir tablo ortaya çıktı: bizden önce tamamen karıştı, Petrovsky, çoğu zaman yaşlı ve casus yakaladıklarını söyleyen ve polisi çağıran bir kadın kalabalığıyla çevrelendi. Polisler her taraftaki kalabalığa kaçtı. Sıradışı (Polonya) bir tüfekle ve hatta bıyık ve sakalla siyahlar giymiş yoldaşımız, bir Alman paraşütçü casusu için yanıldı. Zorlukla, Petrovski'yi kalabalıktan uzaklaştırdık ve her şeyi şaşırtan polis memurlarına belgelerle sunarak açıkladık.
Ağustos ayında, Kaluga bölgesindeki köylerden birinde. Frunzensky Bölge Partisi Komitesi'nin ilk sekreteri Boguslavsky, bölünmeleri Kızıl Bayrak ile sundu. Bu vesile ile gelen makamlar arasında bir kadın - Frunzensky RoK All-Union Komünist Partisi (Bolşevikler) Ekaterina Furtseva sekreteri - daha sonra tanınmış bir parti lideri ve SSCB Kültür Bakanı vardı. Aynı zamanda, milisler askeri yemin etti. Kızıl Ordu savaşçıları şeklinde yeniden giyindik.
Kısa bir süre sonra, bölüm aynı savaş işleri ve seyahatler için sık sık ayrıldığımız savaş eğitiminin devam ettiği Kaluga bölgesinin başka bir bölgesine taşındı. Gelecekte, sıklıkla Reserve Cephesinin bir bölümünden diğerine transfer edildi. Rzhev-Vyazemsky istikametindeydik, daha sonra Medyn ve Yukhnov yoluyla Bolshaya Bobrovka köyü bölgesine taşındık. Birliklerimizin konumunun kötüye gittiği hissedildi. Genellikle bizi geçip sığırların arkasına sürdüler, sonra mülteciler düşmeye başladı, basit ev eşyaları yüklü arabaları sürüklemeye başladılar. Bize Smolensk bölgesindeki birliklerimizi yönlendiren sert savaştan bahsettiler. Eylül ayının ikinci yarısında Smolensk yakınlarındaki kuşatmadan kaçan tükenmiş Kızıl Ordu asker grupları ortaya çıktı.
Uçaklarımızı nadiren havada gördük, ancak bir kez savaşçımızın Alman Focke-Wulf keşif uçağını nasıl düşürdüğüne tanık olduk (Rama adını verdik). Bu "çerçeveler" bize gönül rahatlığı vermedi: üstümüze asıldılar, görünüşe göre keşifle meşguller, hatta birimlerimizin bulunduğu yere bombalar attılar. Uzun bir aramadan sonra bir istihbarat bölümü ve diğer birliklerin askerleri, uçakların mürettebatını buldu. Alman mahkumlar - bir subay ve iki şirket - cephede tanıştığım ilk Nazilerdi. Sonra bir şirket, eski bir işçi çarptı. Tercüman kendisine sorduğunda ne olduğunu hemen anlayamadı: "Siz proleter olan, tüm dünya proleterlerinin vatanı olan Sovyetlerin ülkesine karşı nasıl savaştınız?" Şirket, işçi ve köylülerin çoğunlukta olduğunu ve “anavatanlarının” (vatanlarının) Rusya değil Almanya olduğunu söyledi. Mahkumun bu tepkisi, "Sovyetler Birliği - dünya proletaryasının anavatanı" sloganının anlamını düşündürdü.
12 Eylül Milisler bölümümüzün 1941'ine pan-ordu numarası verildi ve 113 inci Piyade Tümeni olarak tanındı. Savaştan önce, bu numaraya sahip olan bölünme devlet sınırının yakınında konuşlandırıldı ve Alman SSCB saldırısından sonraki ilk günlerde savaşa girdi. Sonraki savaşlarda, sınırdan Orsha'ya geri çekilerek, tamamen ezildi ve var olmaktan çıktı. Böylece, biz milisler, 113 bölümünün ikinci takımı olduk (ileriye bakarsak, bu durumun 113 bölümü ile iki kez daha tekrarlandığını söyleyebilirim - Ekim başında 1941 ve Ocak-Mart 1942).
Ekim ayının başındaki zorlu savaşlar hakkında sadece bölümümüzü değil, o zamanlar Batılı olan tüm Rezerv Cephesi'ni, bölünmenin muazzam kayıpları ve milis savaşçılarının kahramanlığı hakkında "Moskova Savaşı" adlı bir koleksiyon hakkında bir fikir verdi. Moskova'nın savunması üzerine milisler, Moskova milislerinin oluşumu ve mücadele eylemleriyle ilgili belgeler ve materyaller. 1941 Temmuz 6 - Ocak 1941 "ve A.D. Kolesnik'in" Moskova İşçisi "adlı yayınevinde ışığı gören" Kahraman Şehirlerin Halk Milisleri "monografisi. 1942'in içinde.
Ekim ayının başında, bir keşif şirketinden bir tüfek alayına transfer edildiğimde, Kaluga Bölgesi, Kirov şehrinin doğusunda görev aldık. Havadan büyük bir bombardıman ve yoğun bombardımandan sonra, saldırıya geçti tanklar düşman ve örtü altında motorlu piyade. Sovyet uçaklarını görmedik.
Büyük kayıplara sahip birimlerimiz hala ilk saldırıları reddetti. Ekim savaşlarının başlamasından kısa bir süre önce bölünmede ortaya çıkan tanksavar topçu bölümü, bu konuda bize çok yardımcı oldu. Ancak, Nazi birlikleri, arkalarında bulunan Kızıl Ordu birliklerine dikkat etmeyen 3'tan Ekim'e kadar olan gecede 4, Varşova otoyoluna Moskova'ya koştu. Hayatta kalan savaşçılar ve bölümümüzün komutanları Kirov'un kuzeydoğusundaki ormana yoğunlaşmıştı. Bu grupta yaklaşık 2 bin kişi vardı, aralarında bölüm komutanı, Baş Generali Presnyakov ve bölüm Antropov Komiseriydi. Kısa bir toplantıda Presnyakov, birimin kalan savaşçılarını hızlıca kurma ve doğuya doğru hareket etmeye hazırlık görevini üstlendi. Aynı zamanda her dakika düşmanla buluşmak mümkündü.
Başlangıçta yakındaki Varşova otoyolunu geçmek zorunda kaldık. Alacakaranlık ayarlandı. Otoyola yaklaşırken, gardiyanlar füze harçlarının taburundan birkaç Katyuş teçhizatı, ateşli bir şekilde bizi Belarus'tan geri çekildi ve birliklerimizin ellerinde buldular. Tabii ki personel bunu bilmiyordu. Karayolu üzerinde hareket eden aracın ve düşmanın askeri teçhizatındaki birkaç voleybolun ardından, tesisler havaya uçtu. Muhtemelen cephaneleri bitmiştir. Beklenmedik bu destek bizi şaşkına çevirdi. Görünüşe göre Almanlar için beklenmeyen bir şeydi. Karayolu üzerindeki trafik bir süre durdu ve engellemeden geçmeyi başardık.
Kalan gece, doğuya doğru 10-15 km'ye geçebildik ve istasyonun yakınındaki ormanda ve Kirov'un kuzeyindeki Chaplyaevka köyünde yoğunlaştık. Orada dinlendikten ve karanlığı bekledikten sonra, Kızıl Ordu birliklerine katılmak için daha doğuya ilerlemeyi planladık. Yerleştiğimiz ormanın kenarı boyunca toprak yol uzanıyordu. Akşam, üzerinde zırhlı personel taşıyıcıları, piyadeleri olan araçlar ve küçük bir hafif tank grubu vardı. Kafa makinesi ormanın kenarına yaklaştığında üzerinde kırmızı bir bayrak bulmamız bizi şaşırtmıştı. Sonra, baktıktan sonra, bir gamalı haç ile çemberinin merkezinde gördüler. Düşmanın ortaya çıkması bizi şaşırttı. Tek barınak ağaçların gövdesi oldu. En azından bireysel siperler kazmak için zaman yoktu. General Presnyakov emri verdi: "Savaşa hazırlanın, emri olmadan ateş açmayın!"
Düşman ormana yaklaştığında, birçok savaşçı dağıldı ve ayrım gözetmeden ateş açmaya başladı. Almanlar şaşkınlıkla durdu. Sütunları her şey karıştı, piyadeleri olan bireysel araçlar öne fırladı, ancak daha sonra karışıklığı yenerek, sütun geri döndü. Tanklar ve zırhlı personel taşıyıcıları, patlayıcı mermiler de dahil olmak üzere ateş ettikleri gibi ateş ederek başımızın üzerinden uçup daha sonra ağaçların yapraklarıyla hafif temastan bile patladılar. Tam bir çevre izlenimi. Çok zor durdurulan bir panik ortaya çıktı. Aynı zamanda birçok savaşçı, özellikle de komutanlar ve politik işçiler öldü. Bu savaş sırasında, aynı zamanda tüm araba ve atların toplarını da kaybettik.
Tanklara karşı sadece el bombalarımız ve yanıcı sıvı şişelerimiz vardı. Bizim mahkum olduğumuz, ama elbette ki, düşmanımızın ormanın derinliklerine girmesine izin vermemeliyiz, bizi umutsuzca direnmeye zorladı. Moskova Devlet Pedagoji Enstitüsü Coğrafya Fakültesi mezunu olan bir keşif şirketi savaşçısı olan Kızıl Ordu askeri Mikhail Vilinov, yakın mesafedeki yanıcı sıvı şişeleri olan bir tanka ateş açtı, ancak kendisi öldü. İçinde bulunduğum gruba genç bir teğmen Nikolai Smirnov başkanlık etti. Onu tanktan takip eden bir grup piyade grubunu kesmeyi ve onu yok etmeyi başardık, sonra iki hafif tankı el bombası ve yanma şişesiyle ateşlemeyi başardık.
Bulunduğum yerden çok uzak olmayan bir yerde, Nazilerin saldırısı, aralarında Moskova Devlet Pedagoji Enstitüsü Levitan Fizik ve Matematik Fakültesinde lisansüstü öğrencisi ve Donbass'lı vatandaşım olan doktora KV Vinogradov'u tanıdığım bir grup Kızıl Ordu askeri tarafından geri alındı. Levitan, ağır bir yara alan tankın altına el bombası attı. Diğer savaşçılar ayrıca el bombası ve yanıcı karışım şişeleri ile tankları ve zırhlı personel taşıyıcılarını bombaladı. Tankların çoğunu, zırhlı personel taşıyıcılarını, düşman piyadelerini, ormana sıkışıp, bir grup Alman'ı ele geçirmeyi başardık. Akşam karanlığında Naziler savunmamızı kırmaya çalışmaktan vazgeçti. Biz sebat ettik. Levitan ve Vinogradov bu savaşta öldü.
Kayıplarımızı belirlemek zor. Çok büyüklerdi. Hareket edebilen yaklaşık 2 bin kişiden, 300-350'ten daha fazlası kalmadı. Savaştan sonra ortaya çıktığı gibi, General Presnyakov ve Komiser Antropov onurlu davrandıkları yerde ağır şekilde yaralandı ve yakalandı. Orada öldüler.
Alman mahkumlarla ne yapılacağına karar vermek zorunda kaldım. 8-10 kişi hakkındaydı. Onları yanınıza almak imkansızdı, ama bırakmaya devam etmek kendinizi ölüm darbesi altında bırakmaktı, böylece izlerimiz açıkça taze kar üzerine basılmıştı. Çaresiz durum Nazileri bizi yanlarına götürmeye zorladı.
Cidden yaralananların kaderinin bize neden endişelendiğini hatırlıyorum. Bizimle yaşam belirtileri gösterenleri aldık, onları kendilerine özgü sedyelere taşıdık ve daha sonra yerel sakinlerin bakımına bıraktık. Başka çıkış yolu yoktu. Ciddi şekilde yaralananların çoğu hayatta kaldı. Köylerde gizlendi ve bakıldı. Dehşetle, o savaşta ağır şekilde yaralanan ya da yargılanan ve derin şokta bulunanların kaderini düşünüyorum. Sonra hepsi bizim için ölü gibiydi. Naziler ertesi gün bu yerleri aldığında neler olduğunu hayal edebilirsiniz.
Milislerin çoğu, bir zamanlar kuşatılarak, grubumuz gibi, kendi yollarına girmeye çalıştı. Birçoğu Naziler ve yerel polislerle çatışmalarda öldü. Sivil kıyafetler giymiş ayrı “ziller” köylerde ve köylerde kaldı. Bu insanlara priymaks dendi. Bazı militanlar o zamanlar Naziler tarafından ele geçirilmemişlerse akrabalarına, bulundukları yerlere gittiler.
Savaştan sonra grubumuz alay komiser Klobukov tarafından yönetildi. Sağır yollarda, çoğunlukla geceleri doğuya taşındık. Yerel sakinlerin Moskova'ya en uygun ve güvenli rota konusunda tavsiyelerine odaklanmak zorunda kaldık. Birkaç gece geçtikten sonra, Yukhnov'un güneyinde Ugra Nehri'ne ulaştık. Orada Alman askerlerinin bir bölümü ile karşı karşıyayız. Savaşamadık, çünkü kartuşlarımız bile yoktu. Naziler bizi yüzüğe götürdü ve Yukhnov'daki Varşova otoyoluna doğru sürdü. Böylece, 113 bölümümüzün merkezi parça grubunun kalıntıları askeri birlikler olarak var oldu.
Yukhnov'da, dikenli tellerle çevrili bir mezbahadaki büyük bir ahırda, biz mahkumlar, 12'tan 15'a bin kişiye kadar çıktık. 24 saat sonra, binlerce kişi olan 1,5-2 grubundan oluşan gruplar, Varşova otoyolunda batıya doğru ilerlemek için sütunlara yerleştirilmeye başladı. Ahır bahçesinden ayrılırken bir Alman askeri bana döndü ve "Du Bist Yude?" Diye bağırdı. (“Siz bir Yahudi misiniz?” - o.) Sürprizden aniden uyuşmuş oldum, ama yanımda yürüyen, arkadaşlık kurabilen, birdenbire bağırdılar: “Kafkaslar!” Hiç atış olmadı ve birkaç dakika sonra, asker hattımız geçitten koştu.
Daha sonra teğmen N.D. Smirnov ile birlikte kaçmayı başardım. Durmalardan birinde devasa bir samanlığa daldık, birkaç saat boyunca orada uzandık ve şafakta doğuya doğru yolumuza devam ettik. Aralık 16 Kızıl Ordu'nun bir parçası ile tanıştık. Sonra Smercha Uzmanları bizi, “halka ucundaki” 20-25 adamı, Moskova'da kontrol etmek için gönderdim, sonra cepheye geri döndüm. Ama bu başka tarihBu hatıraların gerçek kısmının ötesine geçer. Nikolai Smirnov'a gelince, daha sonra öğrendiğim gibi, geçici tüberküloz nedeniyle hastalandığı ve kısa sürede öldüğü Mordovya kampına daha kapsamlı bir inceleme için gönderildi. Bu tür davalar, özellikle savaşın ilk döneminde, nadir değildi.
Sonuç olarak, Moskova milislerinin başkentin savunmasına katkıda bulunduğunu söylemek isterim. Savaşçıları yüksek bir vatanseverlik ve esneklik gösterdi. Eğitimsiz, fakir silahlı milisler neredeyse ölüme mahkum edildi, ama dürüstçe Anavatan'a düşen görevlerini yerine getirdiler. Ölülerin parlak hatırasından önce başımızı eğelim.