

Son derece küstahça ve hileli bir tarzda icra edilen muhakemeden sonra -ABD'de insan hakları ile meşgul olanlar arasındaki en büyük birim olan- İnsan Hakları İzleme Komitesi bile tamamıyla bir komedi olarak kınamak zorunda kaldı. Hakimler Washington'un direktifleriyle değiştirildiler; savunma avukatları öldürüldüler ve bütün süreç iyi yönetilen bir linç organizasyonuna benzedi. Nurnberg, muzafferin adaletinin daha onurlu bir uygulaması olduğu halde Saddam'ın yargılanması, şimdiye kadar yapılanların en acımasız ve en garibi oldu. Büyük Düşünür Başkan'ın! hadiseden 'Irak'ta demokrasiye giden yoldaki bir kilometre taşı' olarak bahsetmesi bile tetiği Washington'un çektiğini açık bir şekilde göstermektedir. Avrupa Birliği'nin idam cezasına karşı oldukları zannedilen liderleri, herzamanki gibi sessizdiler. Ve bazı Şii gruplar Bağdat'ta kutlamalar yapsalar da nispeten bağımsız bir grup tarafından oluşturulmuş olan bir kurum, (kendi kendisini "temel özgürlüklerin benimsenmesi, demokratik değerlerin güçlendirilmesi ve sivil toplumun tesisinin gerekliliği bilincinin yayılmasına çalışır" şeklinde tanımlayan) Irak Araştırma ve Stratejik Çalışmalar Merkezi (ICRSC) tarafından yayınlanan rakamlara göre Iraklıların %90'a yakın bir kısmı ülkedeki durumun işgal edilmeden önce çok daha iyi olduğunu düşünmektedir. ICRSC'nin araştırması 2006 Kasım'ının üçüncü haftasında kapı kapı dolaşılarak yapılan ayrıntılı görüşmelere dayandırılmıştır. Anket yapılanlardan sadece %5'i Irak'ın bugün 2003'ten daha iyi olduğunu söylemiş; buna karşılık %89'u siyasi durumun kötüleştiği; %79'u ekonomik durumda bir gerileme gördüğü; %12'si işlerin iyiye gittiği ve %9'u hiçbir değişikliğin olmadığı cevabını vermiştir.
%95'in güvenlik konusunun, eskiye göre çok daha kötü olduğunu söylemesi şaşırtıcı değildir. Ankete katılanların %50'si kendisini sadece "Müslüman" olarak tanımlarken %34'ünün Şii ve %14'ünün Sünni olarak tanımlaması da ilginçtir. Bu tabloya Birleşmiş Milletler Yüksek Komiserliği tarafından verilen rakamları da eklemek gerekir: 1,6 milyon Iraklı (nüfusun %7'si) 2003 Mart'ından bu yana ülkeyi terk etmiştir ve her ay 100.000 Iraklı Hıristiyan, doktor, mühendis, kadın vb. ülkeden ayrılmaktadır. Suriye'de 1.000.000, Ürdün'de 750.000 ve Kahire'de 150.000 Irak'lı bulunmaktadır. Bunlar, ABD'nin gerçekleştirdiği (ve AB'nin desteklediği) işgal nedeniyle bu duruma düştükleri için Batı kamuoylarının pek sempatisini çekmeyen göçmenlerdir. Bunlar (aynen Kosova'da da olduğu gibi) Üçüncü İmparatorluk'un zulümleri ile mukayese edilmemektedir. Yoksa Saddam Hüseyin'in idamını gerektiren şey işte bu istatistikler (ve Irak'ta ölenlerin sayılarının bir milyona yaklaştığı şeklindeki tahminler) mi olmuştur?
Saddam'ın bir zalim olduğu münakaşa kabul etmez, kolayca unutulan şey ise onun bütün bu suçları şu anda ülkeyi işgal edenlerin sadık bir müttefiki iken işlemiş olduğudur. Muhakemesi esnasındaki feveranlarından birinde de itiraf ettiği gibi, Washington'un onayı (ve Batı Almanya tarafından temin edilen zehirli gaz) ona İran-Irak savaşının ortalarında Halepçe'yi kimyasal silahlara boğma imkanı vermiştir. Bağımsız bir Irak'ta gerçek bir yargılanmayı ve cezalandırılmayı haketmişti. Böylesini değil.
Batı tarafından uygulanan çifte standartlar asla hayrete düşürmekten geri kalmıyor. Endonezya'da (en düşük rakamı esas alırsak en azından bir milyonu bulan) cesetlerden bir dağ inşa eden Suharto, Washington tarafından kollanmıştı. O hiçbir zaman onları Saddam kadar kızdırmamıştı. Ve Irak'ta bugünkü karmaşaya yol açanlara ne demeli? Ebu Garib'deki işkenceler, Felluce'deki acımasız kasaplar, Bağdad'daki etnik temizlikçiler, Guantanamo'yu kendisine model almakla iftihar eder Kürt hapishane patronu. Acaba Bush ile Blair'in de savaş suçları nedeniyle yargılanması için en azından bir çaba gösterilecek mi? Şüpheli. Saddam'ın infazı Arap yönetici elitlerin suni de olsa ortak belkemiğini oluşturanlar arasında belki bir ürpertiye yol açabilir. Şayet Saddam idam edilebiliyorsa, aynı şey Washington'la paslaşmaktan mutluluk duydukları sürece Mübarek'in başına da gelebilir, Amman'daki Haşimî jokerin de, Suudi kralların da.
(*) Bu yazıyı Zaman için kaleme alan dünyaca ünlü Tarık Ali, Pakistan asıllı İngiliz yazar ve film yapımcısı. 60'lı ve 70'li yılların önemli politik simalarından biri olan Tarık Ali, hâlâ kitlesel hareketlerin önderlerinden biridir. Tarık Ali, Guardian'da düzenli yazıyor, aynı zamanda dünyanın sayılı akademik dergilerinden biri olan Newleft Review'in de hakem kurulu üyeliğini yapıyor.
[ Arşivle! ]
[ Yazdır! ]
[ Postala! ]