37. Kaybolup seneler sonra bulunan mala zekât gerekir mi?
Zekâtın farz olabilmesi için malda tam bir mülkiyetin bulunması gerekir. Bu, bir malın mülkiyetiyle beraber onun elde de bulunmasıyla gerçekleşir. Bu sebeple, kaybedilen malların zekâtını vermek gerekmez. Çünkü bu mallarda kişinin tam bir mülkiyeti bulunmamaktadır.
Bu tür mallara “mal-ı zimar” denir. Mal-ı zimara şunları örnek gösterebiliriz:
– Kaybolmuş mallar,
– İspatı mümkün olmayıp inkâr edilen alacaklar,
– Zorla alınan, çalınan, el konulan ve geri alınması umulmayan mallar,
– Denize düşüp çıkarılması mümkün görülmeyen mallar,
– Kırda gömülüp yerleri unutulmuş geçer paralar ve kaybolmuş diğer mallar bu kısımdandır.
Bunlar elden çıktığı ve bunlardan yararlanılamadığı için, ele geçmedikleri müddetçe zekâta tabi olmazlar. Eğer bunlar tekrar ele geçirilirse şöyle yapılır:
Nisap miktarına ulaşır ve zekâta bağlı mallardan olursa, ele geçtikleri tarihten itibaren bir kamerî yıl sonra zekâtları verilir. Eğer mal sahibinin zekâta tabi başka malları varsa, bunların zekâtı ile beraber, ele geçirilen malların zekâtını da vermesi gerekir. Bu durumda, bu mallar üzerinden bir sene geçmesi beklenmez.
Ayrıca bu malların geçmişe ait zekâtlarını vermek de gerekmez.
(Vehbe Zuhaylî, III, 253, 257; Ömer Nasuhi Bilmen, Sf. 344, Madde 17)
Yazar: Sinan Yılmaz