Doğada bazı hayvan türlerinin sayısı kıtlık, aşırı avlanma, iklim değişikliği ya da yaşam alanlarının daralması sonucu azalır. Hatta bu durum soylarının tamamen tükenmesine kadar gidebilir. Fakat bazen soyunun tükendiğini düşündüğümüz türler uzun bir aradan sonra tekrar ortaya çıkar. Türkiye’deki bu türlerden biri de balık baykuşudur.
Balık baykuşları genel olarak kızılımsı kahverengi ve sarımsı kahverengi renkte tüylere sahip kuşlardır. Sırt kısımlarında siyah ve koyu kahverengi şerit benzeri kalın kesikli tüyler bulunur. Karın kısımlarıysa sarımsı beyaz renkte tüylerle kaplıdır. Bu tüylerin arasında siyah veya koyu kahverengi renkte ince çizgiler bulunur. Balık baykuşlarının gözleri parlak altın sarısı, gagalarıysa soluk yeşilimsi gri renktedir. Kafaların üst kısmı düzdür. Kulakları büyüktür ve tüylerle kaplıdır. Boyları 55 cm, kanat açıklıkları ise 150 cm kadar olabilen büyük bir baykuş türüdür. Dişi balık baykuşları erkek balık baykuşlarından daha büyüktür.
Balık baykuşları alçak alanlardaki ovalarda bulunan ağaçlarda ya da göl veya nehir kıyılarındaki açık ormanlık alanlarda yaşar. Yuvalarını kayalıklardaki oyuklara, kurumuş ağaçlara ya da yırtıcı kuşların eski yuvalarına yaparlar. Genellikle geceleri avlanırlar fakat bulutlu havalarda gündüzleri de uçarlar. Avlarını tünedikleri ağaçların ya da kayaların üzerinden gözetlerler.
Kurbağa, yengeç, kemiriciler ve sürüngenlerle beslenirler. Diğer baykuşlardan farklı olarak suyun yüzeyinde uçarak balık da avlarlar.
Balık baykuşlarının üreme zamanları kasım ayından mart ayına kadar sürer. Yoğunlukla ocak-şubat aylarında ürerler.
Balık baykuşları 40-50 yıl öncesine kadar Orta Doğu’da İsrail, Irak, Ürdün ve Lübnan gibi ülkelerde yaşıyordu. Ancak bu bölgelerde soylarının tükendiği biliniyor. Günümüzde ise Asya’nın güneyinde Hindistan, Sri Lanka, Pakistan ve Tayland’da yaşamlarını sürdürüyorlar. Türkiye’de ilk kayıtları 1800’lü yılların sonuna dayanan balık baykuşlarının 2010 yılına kadar Türkiye’de az sayıda görüldüğü biliniyor. 2010 yılında yapılan bir araştırmaya göre sadece üç balık baykuşunun Akdeniz Bölgesi’nde yaşadığı tespit edildi.
Balık baykuşları Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından hazırlanan Kırmızı Liste’nin “Düşük Riskli” kategorisinde yer alması, tehdit altında olmadıklarını ve doğadaki nüfuslarının yüksek olduğunu gösterse de turizm faaliyetleri nedeniyle yaşam alanları daralıyor, insan etkisi sonucu akarsuların kirlenmesi sebebiyle de yaşam koşulları bozuluyor.
Kaynaklar: