Vikunya nedir?
Lama cinsinden bir hayvandır. Toynaklı memelilerdendir. Evcili ve yabanisi vardır. Rengi koyu sarıdır. Postu çok tüylü değildir. Ekvador, Peru, Bolivya ve Şili'de, And sıradağlarının yüksekliklerinde yaşarlar. Sürüler halinde dolaşırlar. İnkalar’ın zamanlarından beri tüylerinden yararlanılan vikunyalar o zamanlarda şehre daha yakın bölgelerde yaşasalar da tüylerinden elde edilen kumaşlar, bugün de olduğu gibi, yalnızca varlıklı ve soylu insanların kıyafetlerinde kullanılıyormuş.
Yerli halk, ancak gümülecekleri zaman vikunya kumaşına kavuşabiliyormuş. O zamanlarda bile büyük bir değere sahip olan bu özel kumaş İnkalar tarfından “tanrıların kumaşı” olarak adlandırılıyormuş. Hatta bu kumaşın kullanımını yalnızca soylularla kısıtlı kılabilmek için özel bir kanun bile çıkarılmış. Güney Amerika’nın İspanyollar tarafından işgal edilmesiyle birlikte vikunyalar hem değerli tüyleri hem de etleri için avlanmaya başlamış. İspanyollar’ın “Yeni Dünya’nın İpeği” adını verdikleri vikunya kumaşını elde edebilmek için bu sevimli hayvanları kontrolsüz bir şekilde avlaması İnka zamanında 1 milyon olan vikunya nüfusunun 1960’lı yılların ortalarında 5,000’e kadar düşmesine neden olmuş.
Bu dönemden sonra koyulan yeni kanunlarla vikunyalar koruma altına alınmış. Vikunya, 1976 yılında nesli tükenmekte olan türler listesine alındı. Birleşmiş Milletler’in nesli tehlike altında olan Yabani hayvan ve bitki türlerinin uluslararası ticaretine ilişkin sözleşmesi (The Convention on International Trade In Endangered Species of Wild Fauna and Flora) CITES’e göre vikunya ve türlerinin herhangi bir şekilde ticareti tamamen yasaklanmış durumda. Günümüzde, anavatanı olan dört Güney Amerika ülkesinin yoğun çabaları sayesinde vikunyaların sayısında önemli bir artış görülüyor. Yalnızca Peru’da 160,000’den fazla vikunyanın bulunduğu belirtiliyor.
Vikunya kumaşı bugünlerde İnka zamanında gördüğü değerden bir şey kaybetmiş değil. Bu sevimli hayvanların evcilleştirilememesi, sayılarının azlığı ve elde edilen tüyün çok az olması, vikunya tüyünün kalitesiyle birleşince hayvanın tüyünden elde edilen kumaşın son derece pahalı olması kaçınılmaz oluyor. Metresi 4,000 dolardan daha pahalı bir kumaş olan Vikunya’dan elde edilen çoraplar (Falke Vicuna) 860 euroya, takım elbiseler (Holland & Sherry) ise 50,000 dolara satışa sunuluyor.