Daha İyi Karar Verirken Bilmeniz Gereken Teoriler
İyi bir soru saçmalıkları kesebilir. Harika bir soru başkalarına öğretebilir. Sorularınız zihninizin bir yansımasıdır; düşüncenizi geliştirmenin en kolay yolu daha iyi sorular sormaktır
Harika sorular sormak, kendi kendinize öğretebileceğiniz bir beceridir. Bunu öğrenmenin ilk adımı, harika soruları fark etmek ve sohbet sırasında daha ön planda olmaktır. Karmaşık tartışmaları derinlemesine incelemek için aslında başkalarını dinlemelisiniz. Çoğu insan sizinle konuşurken aslında dinlemiyor. Zihinleri düşüncelerle dolu – bundan sonra ne söylemeliyim? kendimi utandıracak mıyım? Öğle yemeği için ne var? Bir sonraki ifadelerini planlıyorlar, nasıl ilginç görünebileceklerini düşünüyorlar. (Çoğu insan ilginç olmanın anahtarının bir başkasıyla ilgilenmek olduğunun farkında değildir). Söylenenleri gerçekten duymuyorsanız, etkili bir şekilde sorgulayamazsınız.
Dürüst bir soru sorma yeteneği (başkalarına olduğu kadar kendinize de) zamanla karşılığını verecektir. En son ne zaman kendinize “neyi berbat ediyorum?” Diye sordunuz. veya “ne üzerinde duruyorum?” veya başka bir dürüst düşünceli sorgulama? Bu sorular rahatsız edicidir. Ancak bu soruları cevaplamak eleştirel düşünmenize yardımcı olacaktır.
Sokratik Yaklaşım
En uzun süre dayanabilen çerçeve Sokratik yaklaşımdır. Sokrates’in öğretim yaklaşımının genel yapısı şöyleydi:
Öğrencilerin düşüncelerini netleştirmelerini sağlamak
Öğrencileri varsayımlar konusunda zorlamak
Argümanın temeli olarak kanıt
Alternatif bakış açıları ve bakış açıları
Çıkarımlar ve sonuçlar
Soruyu sorgulayın
Sokratik diyalog, argümanın tutarlı bir şekilde açıklanmasına dayanır. Bu, varsayımların ve düşünmenin iyileştirilmesini zorlar. Üst düzey düşünmeye dayanır, her soru sohbeti daha derinleştirir.
Diyalogdaki son adım, soruları sorgulamak ve düşüncenizin ilerleyişine bakmaktır. (güzel meta) Sonuca nasıl vardın? Mantığınız ses mi?
Sokrates şeytanın avukatlığını oynadı çünkü insanların kendi zihinlerinde kafalarının karıştığını gördü. Düşünce süreçlerinin derinliklerine inerek netliği zorlamayı başardı. Bu sorgulama sürecine herkes olumlu bakmıyor. İnsanlar bunu temel varsayımlarına kişisel bir saldırı olarak görebilir.
“Bilge bir adam, aptalca bir sorudan, bir aptalın akıllıca bir cevaptan öğrenebileceğinden daha fazlasını öğrenebilir.” – Bruce Lee
Endüktif ve Tümdengelimli
Aristoteles, tümdengelimlere karşı indüksiyon yöntemini geliştirerek Sokrates’in yaklaşımı üzerine inşa etti. En iyi soruların bir şeyin ne işe yaradığını soranlar olduğunu düşündü. Yaşadığı süre boyunca, hükümet ne içindir diye sormak için çok zaman harcadı. Sanat ne içindir? Bugün haberler ne için diye soruyor olabilir? Pornografi ne içindir? İlaçlar ne içindir?
Ya genel bir hipotezle başlayacak ve belirli örneklere (tümdengelimli) yönelik çalışacak ya da belirli bir örnekle başlayacak ve belirli kurallara (tümevarımlı) neden olacaktı.
Tümdengelimli sorgulamada Aristoteles, öncülleri sonuçlarla ilişkilendirirdi. Kullanılan terimleri ve mantığı tanımlayarak ve soruları ikili bir sonuca dönüştürerek bir tartışmaya başlayacaktı. Tüm önermeler doğruysa, terimler açıksa ve mantık sağlamsa, sonuç doğrudur. Örneğin, Aristoteles şu argümanı söyler:
Bütün insanlar ölecek.
Ben bir adamım.
Öleceğim.
Bu, tümdengelimli bir ispatın yüksek düzeyde basitleştirilmesidir. Tümdengelimli muhakeme, öncülleri sonuçlarla ilişkilendirir. Tüm öncüller doğruysa, terimler açıktır ve mantık kurallarına uyulursa, o zaman ulaşılan sonuç zorunlu olarak doğrudur.
Bu ne için?
Seth Godin, herhangi bir yeni pazarlama materyali göndermeden önce sormanız gereken sorularla ilgili harika bir blog yayınladı. Soruları sorması basit ama cevaplaması zor. Ancak projenizin başarıya ulaşmasını istiyorsanız, bunların çoğunun yanıtlanmasını sağlamalısınız.
Bu ne için?
Kimin için?
Bu size neyi hatırlatıyor?
Harekete geçirici mesaj nedir?
Aciliyet nedir?
“Herşeyi sorgula. Birşey öğren. Hiçbir şeye cevap verme. Euripides
İş dünyasında sık sorulan soru, “neden?” Sorusudur. Bu iyi bir soru, ancak eşit derecede geçerli bir soru da “neden olmasın?” – Jeff Bezos
Beş Neden
Kendinize nedenini sorun. O zaman cevabı sorgulayın. Tekrar yap. Ve yeniden. Ve yeniden.
Neden? Neden? Neden? Neden? Neden?
Basit görünebilir, ancak sistematik olarak daha derine inerek sorunun temel nedenine (ve hatta belki bir çözüme) ulaşabileceksiniz. Bu sorgulama yaklaşımı, Toyota’nın Üretim Sistemini oluşturmasına yardımcı olmak için kritikti.
“Dünya çapında olmanın yolu … iyi sorular sormaktır.” – Tim Ferriss
Eylem İncelemesinden Sonra
Bir projeyi dünyaya gönderdikten sonra (bir pazarlama kampanyası, blog yazısı vb.), Ne olduğunu ve neden olduğunu araştırmak önemlidir. Bu sorular basit ama belirsiz. Bu yedi basit soru, bir ekip arasında çok saatlik bir sohbeti kolaylaştırabilir. Sizi, işlerin neden işe yaradığının (veya çalışmadığının) temel nedenine ulaşmaya zorlarlar.
Ne olması gerekiyordu?
Gerçekte ne oldu?
Neden bir fark vardı?
Ne işe yaradı?
Ne işe yaramadı?
Neden?
Bir dahaki sefere neyi farklı yapardın?