Elyakim - Eliyakim
Tevrat’ta Elyakim adını taşıyan değişik kişilere rastlanmaktadır: Saray sorumlusu Hilkiya oğlu Elyakim (2.Krallar ve Yeşaya). Mısır Kralı (Firavun) tarafından tahttan indirilen Yehoahaz’ın yerine Yehuda ve Yeruşalım Kralı yapılan ağabeyi Elyakim.(2. Tarihler) ve Kâhin Elyakim (Nehemya).
Bu özel isim daha sonraki yüzyıllarda soyadı olarak benimsenmiş ve kullanılmıştır. 14. yüzyıldan itibaren Avrupa’da bu soyadına genelde Elyakim, bazen de Eliyakim olarak rastlanmaktadır.
Sözcük İbranice, Elyakim imlâsıyla ‘Tanrı Yükseltecek’, Eliyakim olarak ise ‘Tanrım Yükseltecek’ anlamındadır.
ALKALAY
Alkalay sözcüğü bir kaynakta Madrid yakınlarında Kalai beldesi kökenli Sefarad bir İtalyan ailesinin soyadı olarak belirtilmektedir. Cezayir Yahudileriyle ilgili bir incelemede ise bu soyadının Arapça kökenli, ‘kale, şato’ anlamında ‘al gala’a’ sözcüğünden türediği veya Qala des Beni Hammad antik kentiyle ilgili olabileceği tahminleri ileri sürülmektedir.
Bet Hatfutsot kayıtlarında ‘kale, tahkim edilmiş yer’ anlamında Arapça Alqal sözcüğünden hareketle Kuzey Afrika’da ve İspanya’da kurulmuş, Kastilya’da Alcala De Henares, Alcala de los Gazules, Fas’ta Kalat Ahmed ve Kalat Sraghna ve benzeri adlar taşıyan değişik askeri kamplara veya kentlere atıf yapılmaktadır. Alcala De Henares’in 11. yüzyıldan beri Yahudilerin yaşadığı gelişmiş bir ticaret merkezi olduğu bilinmekte.
Orta Çağ İspanyol belgelerinde bu soyadının Alcalay, Alqali, ElKali, Elkalay, Elqali, Chali, Calay, Kalai ve benzeri değişkenleri okunmaktadır. Alkalay soyadına 13. yüzyılda Fas’ta, 16. yüzyıldan sonra Osmanlı İmparatorluğunda da rastlanmakta.
1 Teşekkürler Rav David Sevi.
2 Dan Rottenberg, Finding our Fathers, 1995, Baltimore, ABD
3 vitaminedz.com/les-noms-de-famille-des-Juifs
4 dbs.bh.org.il/familyname