İdrar yolu enfeksiyonları özellikle kadınlarda oldukça yaygındır. Kadınlarda erkeklere oranla çok daha fazla görülmektedir.
Bunun nedeni kadınların üretralarının (mesaneden sonraki bölüm) daha kısa olması ve makatın idrar yolu girişine yakın olmasıdır. Bu durum, bakterilerin mesaneye (idrar kesesine) tırmanmalarını kolaylaştırır.
Kadınların en az %60’ı yaşamlarının herhangi bir döneminde idrar yolu enfeksiyonuyla karşılaşmaktadır.
İdrar yolu enfeksiyonum olduğunu nasıl anlarım?
İdrar yolu enfeksiyonunun en yaygın belirtisi, idrar yapma esnasında ve sonrasında meydana gelen
yanma hissidir. Aşağıdaki belirtiler de sıklıkla buna eşlik eder:
• İdrara çıkıldığında ağrılı yanma hissi
• Sık idrara çıkma (veya idrara çıkma isteği)
• İdrarın tam yapılmadığı hissi
• Karnın alt kısmında şişlik, baskı ve rahatsızlık hissi
• Karnın alt bölgesinde ya da bel bölgesinde ağrılar
• Bulanık ve ağır kokulu idrar
Risk faktörleri nelerdir?
Bazı durumlar, kadınların tekrarlayan ya da inatçı idrar yolu enfeksiyonları yaşama olasılıkların artırabilir.
Bu faktörler:
• Menopoz
• Cinsel ilişki
• Genetik yatkınlık
• Enfeksiyona neden olan etkenin antibiyotiğe dirençli olması
• Bakterinin hastalık yapma gücünün çok yüksek olması
İdrar yolu enfeksiyonları, idrar yolundan mesaneye kadar ulaşan bakterilerin neden olduğu bir enfeksiyondur. Enfeksiyon sadece mesanede görülürse "sistit" eğer enfeksiyon böbreklere ve üst idrar kanalına yayılırsa bu duruma "piyelonefrit" denilir. İdrar yolu enfeksiyonları yanlış ve geç tedavi edildiğinde böbreklere zarar verebilmektedir. Hamilelerde ise erken doğum, düşük doğum ağırlıklı bebek gibi sorunlara yol açabilir.
Nasıl tedavi edilir?
İdrar yolu enfeksiyonlarına çoğunlukla bakteriler neden olur. Bu nedenle tedavi kapsamında genellikle antibiyotik de bulunur. İnatçı idrar yolu enfeksiyonlarının tedavisi, tekrarlayan antibiyotik kürlerini veya düşük dozda, uzun dönem antibiyotik kullanımıyla koruyucu tedaviyi kapsar. Ancak zamanla antibiyotik direnci gelişebilir. Bu durumda kullanılan antibiyotikler enfeksiyon karsısında etkisiz kalabilir. Bu tedaviler etkili olsalar da, ağızda pamukçuk veya vajinite neden olan mantar enfeksiyonlarına ve ishal ya da kabızlık gibi çeşitli yan etkilere neden olabilir.
Aşağıdaki adımlar ağrının rahatlamasına yardımcı olabilir:
• Bol su için. Su, idrarınızın seyrelmesine ve bakterilerin atılmasına yardım eder.
• Mesanenizi tahriş eden içeceklerden uzak durun. Kahve, alkol, narenciye suları veya kafein içeren içeceklerden, enfeksiyon sona erene kadar uzak durun. Bu içecekler mesanenizi tahriş edebilir ve normal veya acil idrar yapma sıklığınızı artırabilir.
• Sıcak uygulama. Mesanedeki basıncı veya rahatsızlık hissini azaltmak için karnınıza sıcak olmayan, ılık sıcak su torbası veya havlu uygulayın.
İdrar yolu enfeksiyonlarında bol sıvı alımı mekanik temizlik yaparak tedavinin etkinliğini arttırır.
Ayrıca, bağışıklık sistemini destekleyen tedaviler tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonunu koruyucu olarak kullanılabilir.
Bunun yanında, doğada bulunan bazı bitkler ve vitaminler de tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarının önüne geçmede etkilir;
Cranberry, idrar yolu enfeksiyonlarına en sık neden olan zararlı bakterilerin idrar yolu çeperine tutunmasını engelleyerek mikroorganizmanın çoğalmasını engeller.
Adaçayı ekstresi, anti-inflamatuar (iltihap önleyici) etkisiyle bakteriyel ve viral enfeksiyonlardan korunmaya, hastaların idrar yolu enfeksiyonu sırasında yaşadığı ağrıların rahatlatılmasına yardımcı olur.
C vitamini, bağışıklık sisteminin normal işlevlerini destekler. İçerik, miktar, kalite açısından emin olmadığınız doğal içerikli ürünleri satın almayınız.
İdrar yolu enfeksiyonlarından korunmak için 8 öneri:
1. Bol su için. Çünkü alının sıvının çokluğu idrar yollarında mekanik olarak temizlik yaparak mikropların üremesine fırsat vermezler. Ayrıca vücut; ihtiyacı olan sıvıyı alamazsa idrarın konsantrasyonunu arttırır. Konsantre idrar (yani koyu renkli idrar) mesaneyi rahatsız ederek sistit gibi bulguları ortaya çıkarabilir.
2. Ayaklarınızı sıcak tutun. Kış aylarında özellikle ayakların ve bacakların aşırı soğuk hava ile temas etmesi de idrar yolu enfeksiyonunu kolaylaştırır. Kış aylarında ayak ve bacak bölgesinin soğuğa maruz kalması damar duvarının kasılmasına sebep olur. Bunun neticesinde idrar yolu bölgesindeki dokuda kanlanma azalacağından bu bölgeden girecek mikroplara karşı direnç de azalacaktır.
3. İdrarınızı tutmayın. İdrarı uzun süre tutmak mesane kasının fazla gerilmesine yol açar. Bu durum sıkça tekrar edilirse kas zayıflar ve idrar tam olarak boşaltılamaz. Bu nedenle idrar asla tutulmamalı, tuvalet ihtiyacı geldiğinde hemen giderilmelidir.
4. Kişisel temizliğe ve hijyene dikkat edilmelidir. Önden arkaya doğru temizlik yapılmalıdır. Böylece bakterilerin anüsten (makattan) vajina ve üretraya bulaşması önlenir.
5. Genital bölgeye uygulanan deodorant sprey, duş, pudra gibi tahriş potansiyeli olan ürünleri kullanmayınız.
6. Cinsel ilişkiden kısa bir süre sonra idrarınızı yapınız. Ayrıca bakterileri temizlemek için 1 bardak su içiniz.
7. Doğum kontrol yönteminizi değiştirin. Diyafram veya kayganlaştırıcı içermeyen veya spermisit içeren kondomlar bakterilerin çoğalmasına yol açabilir.