Beyin Tümörü Nedir?
Beyin Tümörü Nedir?
Beyin tümörünün her türü kanser değildir. Beyin tümörleri iyi huylu (benign) veya kötü huylu (malign) olmak üzere 2 gruptadır:
1. İyi huylu (Benign) beyin tümörlerinde kanserli hücre bulunmaz:
- Genellikle operasyonla alınır ve çok nadiren tekrarlarlar.
- Benign beyin tümörlerinin sınırları ve kenarları net olarak görünürdür.
- Çevrelerindeki sıhhatli dokulara sıçramaz ve vücudun öbür yerlerine yayılmazlar. Ancak bu durum, benign tümörlerin tümüyle zararsız olduğu manasına
- gelmez. Benign tümörler bazen, beynin hassas bölgelerine baskı yaparak kritik sağlık problemlerine gerek olabilirler.
- Vücudun öbür bölgelerindeki benign tümörlerden farklı olarak beyindeki benign tümörler, zaman zaman hayati tehlikeye gerek olabilirler.
- Çok nadir olarak, benign beyin tümörleri, her geçen gün malign tümöre dönüşebilir.
2. Kötü huylu (Malign, habis) beyin tümörlerinde kanserli hücreler bulunur:
- Malign beyin tümörleri çoğunlukla daha riskli olup, hayati tehlike oluştururlar.
- Malign tümörler hızla büyüyerek, çevrelerindeki sağlıklı dokulara yayılma eğilimindedirler.
- Nadiren kanser hücreleri malign beyin tümöründen ayrılarak beynin öbür bölgelerine, omuriliğe, üstelik vücudun öbür yerlerine yayılabilirler (metastaz).
Kimi olaylarda, malign tümörler sıhhatli dokulara sıçramaz yada yayılmaz. Tümör, bir doku tabakası, kafatası kemiği, yada kafadaki bir başka yapının içerisinde sınırlanarak, mahsur kalabilir; bu tip tümörlere “enkapsüle tümör ” denir.
Beyin Tümörleri Nasıl Sınıflandırılıyor
Beyin tümörleri düşükten yükseğe doğru, derecelerine yönelik sınıflandırılır ( birinci dereceden, dördüncü dereceye kadar ). Bir tümörün derecesi, kanserli hücrelerin mikroskop altında ne türlü göründüğüne işaret eder. Yüksek dereceli tümörlerin hücreleri, düşük olanlarına yönelik daha normal dışı görünür ve çoğunlukla daha çabuk büyürler.
Birincil Beyin Tümörleri
Beyin dokusunda oluşmaya başlayan tümörlere birincil beyin tümörü denir. Birincil beyin tümörleri, çıktıkları hücrelere ya da beyin bölgesine göre sınıflandırılırlar.
İkincil Beyin Tümörleri
Vücudun herhangi bir doku yada organındaki kötü huylu ( malign ) tümör hücreleri kan yolu ile beyne kadar ulaşabilir ve orada yepyeni bir tümörün oluşumuna sebep olabilmektedir. Bu çeşit tümörlere ikincil beyin tümörü yada metastatik beyin tümörü denilir.
Beyin Tümörleri: Kimler Risk Altında?
Aşağıdaki etkenler, birincil beyin tümörlerinin oluşma riskinin artışıyla ilişkilendirilmektedir:
- Erkek olmak: Beyin tümörleri çoğunlukla, kadınlardan çok erkeklerde görülür. Ancak meningioma adı verilen bir çeşit merkezi sinir sistemi tümörü, bayanlarda daha sık görülür.
- Irk: Beyin tümörleri, beyaz ırka mensup kişilerde öbür ırklara nazaran daha sık sık görülür.
- Yaş: Beyin tümörü riski yaşla beraber artmakta, çoğunlukla 70 yaş ve üzeri kişilerde görülmektedir. Öbür taraftan, beyin tümörleri, çocuklarda lösemiden sonra en sık sık görülen 2. kanser çeşididir. Beyin tümörleri 8 yaşın altındaki çocuklarda, 8 yaş üzerine göre daha sık sık görülür.
- Aile: Ailesinde glioma ismi verilen santral sinir sistemi tümörü olan bireylerin de benzer hastalığa yakalanma riski yüksektir.
- İşyerinde belli kimyasal ve/ya da radyasyona maruz kalmak: Endüstriyel radyasyon , formaldehid, vinil klorür, akrilonitril’e maruz kalmış olmak da risk unsurudur.
Beyin Kanserinin Belirtileri Nelerdir
Beyin tümörü belirtileri, tümörün çapı, tipi ve yerleşimine bağlıdır. Belirtiler, tümörün sinir uçlarına basınç yapması, beyine hasar vermesi ya da tümörün büyüyerek kafatası içerisinde sıvı/akışkan birikmesine sebeb olmasıyla oluşur. Beyin tümörünün en sık sık görülen bulguları arasında:
- Sabahları kötüleşen baş ağrısı,
- Bulantı yada da istifra (kusma),
- Konuşma, görme ya da işitmede değişim,
- Ayakta durur ya da yürürken denge sorunu,
- Kişilik, ruh durumu ya da konsantre olma yetisinde fazla değişim,
- Hafızayla alakalı sıkıntılar,
- Kaslarda seğirme, kasılma, spazm ya da nöbetler
- Kol ve bacaklarda uyuşma yada karıncalanma duygusu yer almaktadır.
Ancak, bu bulgular genellikle beyin tümörü sebebinden değildir bir başka sağlık problemine ilişkili olarak da oluşabilir. Bu semptomları yer alan kişilerin zaman geçirmeden doktora görünmeleri erken teşhis ve tedavi tarafından büyük ehemmiyet taşır.
Beyin Tümörlerinde Tanı Yöntemleri Hangileridir
Tümör hücresinin tanısında aşağıda yer verdiğimiz yöntemlerden faydalanılır:
- Fizik muayene
- Nörolojik muayene
- Bilgisayarlı tomografi (BT)
- MR tetkiki (MR)
- Anjiografi
- BOS (Beyin Omurilik Sıvısı) incelemesi
- Biyopsi
Cerrahlar, tümör hücresine bakmak için 3 yöntemden faydalanabilirler:
- İğne biyopsisi
- Stereotaksik biyopsi
- Tedavi ile aynı zamanda yapılan biyopsi
Tümörün tipi, derecesi ve sınıfına yönelik hastalar cerrahi, radyoterapi ya da kemoterapi ile tedavi edilirler. Bir takım hastalara bu tedavi yöntemlerinin bir kombinasyonu uygulanabilir.
Buna ayrıyeten, hastalığın herhangi bir evresinde, ağrıyı ve kanserin belirtilerini kontrol altına alacak, tedavinin yan tesirleri ile sebep olduğu duygusal sıkıntıları hafifletecek özel terapi programlarına da katılabilirler. Bu tedavilere, semptom idaresi, destek bakım ve palyatif bakım gibi isimler verilir.
Beyin Tümörlerinde Tedavi Seçenekleri
Cerrahi Tedavi: Cerrahi tedavi, beyin tümörü tedavisinde sık sık kullanılan yöntemdir. Beyin cerrahları, kraniotomi olarak bilinen bir işlemle kafatasını açarlar.
Radyoterapi: Radyoterapi yüksek enerjili ışınların kullanılmasıyla kanser hücresinin tahrip edilerek, çoğalmalarının önlenmesi ve ortadan kaldırılması işlemidir. Bu tip terapide kullanılan ışınlar x-ışını, gamma ışınları ya da protonlar olabilmektedir. Tümöre ve yakın çevresindeki dokulara radyasyon verilir. Bazı vaziyetlerde, radyasyon bütün beyine ya da omuriliğe de verilebilir.
Radyocerrahi; Radyocerrahi iyi huylu ve kötü huylu tümörlerin invazif olmayan bir biçimde tedavi edilmesini imkanı sunan medikal bir prosedürdür. Radyocerrahi beyindeki lezyonların tedavisinde kullanıldığında stereotaktik radyoterapi (SRT) olarak da isimlendirilebilir. Radyocerrahi açık cerrahi amaçlı uygun olmayan kraniyal (kafa içi) ve ekstrakraniyal (kafa dışı) tümör ve lezyonların yüksek dozda yoğunlaştırılmış ionize radyasyon ile odaklı bir biçimde ışınlanarak etkisiz duruma getirilmesidir.
Yakınlardaki atardamar, sinir ya da öbür yaşamsal yapılardan ötürü konvansiyonel cerrahi tedavinin hasta tarafından zor olduğu ya da önerilmediği vaziyetlerde radyocerrahi kullanılır. Çoğunlukla tek bir seansta gerçekleştirilen radyocerrahinin etkileri o bölgeye cerrahi operasyon yapılması kadar keskin olabilmektedir. Üç boyutlu, PC destekli planlama ve yüksek immobilizasyon (hareketin kısıtlanması) yardımıyla sağlıklı dokuların maruz kaldığı radyasyon oranı minimize edilir.
Beyin Tümörlerinde Radyoterapi ve Radyocerrahi Uygulamaları
Kemoterapi: Kemoterapi, kanser hücresinin ilaçla öldürülmesidir. Zaman zaman beyin tümörlerinin tedavisinde de kullanılan bu yöntemde, ilaçlar ağız yolu ya da damar yolu ile verilebilir. Her 2 yolla da ilaçlar kana karışarak, kan yoluyla tüm vücutta dolaşır. İlaçların çoğunlukla kürler halinde verildiği kemoterapide, tedavi periyodlarını iyileşme periyodları izler.
Destek Tedaviler
- Steroidler
- Antikonvülsan (Nöbet önleyici) ilaçlar
- Şant
Rehabilitasyon
- Fizik tedavi
- Konuşma terapisi
Etiketler: beyin tümörü, beyin tümörü çeşitleri, beyin tümörü nedir, iyi huylu beyin tümörü belirtileri
Eklenme Tarihi: 16 Haziran 2017