Bir şişe sodayı iyice çalkalar ve sonra açarsanız ne olur?
Gaz basıncı sıvının şişeden taşmasına neden olur. Şişenin içindeki basınç ne kadar yüksek olursa, sıvı o kadar güçlü taşacaktır.
Volkanlarda benzer bir şey olur. Dünyadaki erimiş kayalar (mağma) gazlar ve su buharı ile birlikte atılır, kabuk kusurları ile.
Volkanlar birçok yönden ortaya çıkabilir. Birçoğu tektonik plakaların kenarlarında görülür.
Örneğin, bir şoktan sonra, bir plakanın bir kısmının diğerinin altına girip eriyeceği olabilir. Böylece büyük yer altı gaz rezervleri ve akkor magma oluşur.
Magma yüzeye yakın yükselebilir, su tabakalarıyla temas edebilir ve buhar oluşturabilir. Eğer basıncınız çok fazla yükselirse, buhar sonunda yüzeyi kırar ve yanardağın dışında lav haline gelen magmayı serbest bırakır. Bu nedenle, lav ve köz, yanardağ sınırdışı ediyor su buharı ve çeşitli gazlarkarbon dioksit ve kükürt gazları gibi.
Bazı volkanlar sadece birkaç gün veya hafta boyunca patlar. Daha büyük olanlar yüz bin yıl boyunca binlerce kez hatta daha da uzun süre patlayabilir.
İnanılmaz imha kapasitelerine rağmen, volkanlar, küller ve lavlar gibi soğuduktan sonra çevredeki toprağı gübre olarak işlev görürler. Bu, tüm popülasyonların tehlikeye rağmen volkanların etrafına yerleşmesinin bir nedenidir.
Buna ek olarak, birçok volkan lavları patlama olmadan yavaşça döküyor. Lav ayrıca magmatik kaya olarak bilinen bir kaya türü oluşturur.
Volkanlar (volkanologlar) okuyanlar için büyük zorluk, patlamanın ne zaman gerçekleşeceğini tahmin etmektir. Genellikle püskürmeden önce, tipik (çürük yumurta benzeri) bir kokuya sahip depremler ve kükürt gazı emisyonları vardır.
Dünyada herhangi bir zamanda patlayabilen yaklaşık 1.300 volkan var, ancak her yıl sadece 20 veya 30 kişi yaşıyor.
Afrika'daki Kilimajaro Dağı gibi bazı yanardağların tekrar patlaması muhtemel değildir: soyu tükenmiş volkanlardır.
Kilimajaro Dağı, Afrika.
Anak Krakatau yanardağı ("Krakatau child" anlamına gelir) Endonezya'da aktif
Volkanlar eylem
İnsanlık tarihi boyunca, bazı volkanlar yıkıcı güçleriyle ünlüdür. 79 yılında, İtalya'daki Pompeii ve Herculaneum şehirleri, Vesuvius yanardağı tarafından salınan birkaç metre lav ve kül tabakası tarafından gömüldü. Binlerce insan yanardağın gazları tarafından gömülü ve hatta sarhoş olarak öldü. Pompeii'nin kalıntıları 1738'de ortaya çıkarıldı ve kentteki nesnelerin birçoğunun iyi durumda olduğu bulundu.
Bu yanardağ ünlü oldu çünkü külleri sonunda birçok kurbanın vücudunu şekillendirdi. Bu kalıplara alçı uygulayarak, bu insanların kaza anında olduğu gibi çoğaltılması mümkün oldu.
Kül ve çamur, kurbanların bedenlerini şekillendirerek, tıpkı Vezüv Yanardağı'nın patlaması sonucu bulunmalarına izin verdiler.
1883'te, Endonezya'daki Krakatoa adasındaki bir volkan öyle bir patlamaya neden oldu ki, 40 metreye kadar olan dalgalar yayıldı ve kasabaları ve köyleri yıkarak 36.000'den fazla insanı öldürdü. Küller 800.000 kilometrekarelik bir alanı kapladı. Atmosfere atılan toz dünyaya yayıldı ve güneş ışınlarının bir kısmını engelledi ve 1884'te yaklaşık yarım derece sıcaklık düşüşüne neden oldu. Sadece beş yıl sonra, tüm tozlar çöktüğünde, gezegenin iklimi gerçekleşti normale döndü.
Daha yakın zamanlarda, 1991 yılında, Filipinler'deki Pinatubo da o kadar büyük bir toz ve kül bulutu attı ki o yıl bir kez daha gezegenin iklimini etkiledi.
Volkanlar Brezilya
Brezilya büyük bir tektonik plakanın merkezindedir. Güney Amerika Tabağıbu nedenle bu plakanın sınırlarından uzaktır. Güney Amerika Plakası'nın doğu sınırı Atlantik Okyanusu'nun dibinde, Brezilya ve Afrika arasındaki mesafenin yarısına yakın konumdayken, batı sınırı Latin Amerika'nın batı kıyısına yakındır. Güney Amerika Plakası sınırlarının uzaklaşması, şu anda Brezilya'da volkan olmamasının nedenidir..
Bununla birlikte, geçmiş jeolojik zamanlarda, yoğun volkanik aktivite vardı, bugün Brezilya'da daha aktif volkanlar yok. Ülkemiz birkaç volkanik faaliyetin sahnesiydi, en sonuncusu Kenozoik Çağda (Tersiyer) meydana geldi ve Trindade, Fernando de Noronha, Penedo de Sao Pedro ve Sao Paulo gibi okyanus adalarımızın oluşumuna yol açtı.
Mezozoik Çağda (251 milyon ila 65 milyon yıl önce) Brezilya'daki volkanik aktivite çok daha yoğundu ve aşağıdaki olayları vurguladı: Poços de Caldas ve Araxá (MG), São Sebastião (SP), Itatiaia ve Cabo Frio (RJ) ve Lajes (SC); Güneyde, São Paulo Eyaletinden Rio Grande do Sul'a kadar uzanan 1 milyon km²'lik bir alanı kapsayan, dünyanın en büyük bazaltik dökülmelerinden biri vardı, burada Torres bölgesinde çeşitli tezahürler gözlemlenebilir. güzel bazaltik uçurumlar; Güney Platosu'nda meydana gelen bazaltik döküntüler, verimli terra roxa toprağına yol açtı; Amazon Havzası da bazı bölgelerdeki volkanik faaliyetlerden etkilenmiştir.