PACIAUDI, Paolo Maria. Monumenta Peloponnesia Commentariis Explicata a Paullo M. Paciaudio. Volumen Secundum. Rome, Typographia Palladis for Nicolo and Marco Palearino, MDCCLXI [=1761].
İtalyan asıllı Paolo Maria Paciaudi (1710-1785) Torino'da eğitim görür ve Venedik'te yaşar. Bologna'ya giderek felsefe ve matematik okur, daha sonra ise Cenova üniversitesi felsefe kürsüsünde ders verir. Papaz olarak on yıl boyunca İtalya'nın birçok kentinde görev yapar, en sonunda kendini antik yunan çalışmalarına adar. İlk eserleri antik yunan sanatı ile Malta Şövalyelerinin Büyük Üstad'ının (Gran Maestro) tarihi hakkındadır. 1750 yılında Hristiyanların hamamları ve genel olarak törensel ruh temizlemeleri (De sacris Christianorum, Balneis…) hakkında çok ilginç bir kitap yayınlar. Roma'dayken Paciaudi tanınmış bir koleksiyoncu, arkeoloji araştırmacısı, entelektüel ve gravürcü olan Fransız kont de Caylus'u tanır. Aralarında sürdürdükleri sık yazışma 1805 yılında A. Sérieys tarafından yayınlanır. 1751 ile 1756 yılları arasında ise Paciaudi'nin tümü latince yazılmış olan sekiz eseri yayınlanır. Kont de Caylus'dan başka, Paciaudi, ünlü arkeolog ve sanat tarihçisi J.J. Winckelmann ve entelektüel Αbbe Bartélemy ile de dostluk sürdürür.
1761 yılında mükemmel bir latince ile yayınladığı Monumenta Peloponnesia Commentariis kitabında 1680'li yıllarda Osmanlı-Venedik savaşları sırasında Peloponez ve adalardan Venedik'e taşınmış olan ve Venedikli büyük koleksiyoncu aile Nani'lerin koleksiyonlarına eklenen arkeolojik eserler betimlenmektedir. Peloponez'in Venedik tarafından fethinden hemen sonra Mora'ya gelen Venedikli rütbeliler yönetim ve maliye işlerinden başka arkeolojik araştırma tutkularını da tatmin edecek zemin bulurlar. Kendilerine refakat eden italyan entelektüeller her tarafı araştırıp bir yandan arkeolojik eserleri kaydederler bir yandan da Mora'nın tümünü Venedikli büyük koleksiyoncu aileler hesabına yağma ederler. Böylelikle birçok heykel, büst, kabartma yontu, kitabe, yazıt ve sikke, Venedikli yönetici sınıf mensuplarının koleksiyonlarını zenginleştirmek üzere Venedik yolunu alır.
1762'de gerçekleşen bu yayından hemen sonra Paciaudi Parma Dükü'nün kütüphanecisi ve koleksiyon sorumlusu görevini üstlenir. Bu sıfatla Paris'e gider ve 6 yıl içinde 60 bin adet kitap (basılı ve el yazması) toplar. Aynı zamanda bunların açıklamalı kataloglarını da kaleme alır. Böylelikle İtalya'nın en geniş kapsamlı kitaplıklarından birini yaratmış olur. Daha sonraları Paciaudi Velleja'daki kazıların idaresini üstlenir ve Parma Kolejlerinin müdürlüğüne atanır. En sonunda memleketine döner ancak bir sakatlıktan dolayı yazarlık etkinliğini terketmek zorunda kalır ve yetmiş beş yaşında ölür.
Yazan: İoli Vingopoulou