Neden Fiiller Üzerine Çalışıyorsun?
Okullarda bir dil ve konuşma terapistinin ne yaptığı algısı sıklıkla biraz karışıktır. Artikülasyon ve akıcılık gibi şeyler söz konusu olduğunda, bu bir çeşit beyin jimnastiği olarak görülebiliyor. Dil konuya dahil olsa da, dil ve konuşma terapistleri kısa sürede insanların aklına gelmeyebiliyor ve pragmatik çalışmaya bile başlanmayabiliyor. Genellikle ilk danışılan, özel eğitim öğretmeni veya okuma uzmanı oluyor. Bunun olmasının nedeni, konuşmanın dil kısmının, dil patolojisinin yanlış anlaşılmış olması veya bazen hiç tanınmamasıdır.
Bunun değişmesi gerek!
Bu yazımızda, dil ve konuşma terapistinin ne yaptığını ve dilin çeşitli alanlarını tartışacağız. Böylece birisi “Ne üzerinde çalışıyorsun?” diye sorduğunda, bazı cevapları verebilir ve dil ve konuşma terapistinin ne yaptığıyla ilgili bilgiyi yayabilirsiniz.
İlk önce, fiiller hakkında konuşalım. IEP’de (Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı) fiiller için bir hedef yazarken, bunlar genellikle sorgulanmaz. Çoğu personel bir öğrencinin konuşurken yanlış zamanlı bir cümle kurduğunu duyduğunda, fiilleri hedef haline getirmek onlar için hemen mantıklı gözükür. Özel eğitim öğretmeni uygun dilbilgisi kurallarına sahip bir cümle yazmak gibi bir şey hedefliyorsa, neden bir süredir benim böyle bir şekilde fiiller üzerinde çalıştığım soruluyor.
Fiiller dil için önemlidir çünkü bir çocuğun cümle kurması gerekir. Fiil yoksa cümle yoktur, yani açıkça iletilen istek veya düşünce yoktur. Bir dil ve konuşma terapisti, fiillerin yalnızca iletişim ve sözdiziminde nasıl kullanıldığını değil, aynı zamanda çocuğun anlatım envanterini oluşturmak için belirli eylem kelimelerini açıkça öğretmeyi ve daha sonra bunları kendilerine karşılık gelen fiil zamanlarıyla nasıl kullanılmalarını öğretmeyi de hedefler. Bu açıkça özel eğitimin hedefinden daha derin ve spesifiktir. Ayrıca, bir özel eğitim öğretmeni bir fiilin ne olduğunu ele alırken ve öğrencinin başlaması için birkaç hedef fiille pratik yapmasını sağlarken, hedef bir Dkt tarafından ele alındığı zamanki kadar yoğun ve spesifik olarak bulunmayacaktır.
Eğer birisi size “Her fiili öğretmek uzun sürecek mi?” diye sorarsa, onu rahatlatabilirsiniz. Bir dil ve konuşma terapisti ile çalışırken, öğrenci bu iş için doğru ellerdedir. Dil ve konuşma terapistleri, öğrencilerin fiilleri öğrenmelerine ve bu bilgileri uygulamalarına yardımcı olmak için çeşitli araştırma ve deneyimlerden yararlanırlar.
Fiiller çocukların öğrenmesi için zor olabilir çünkü bu kelimeleri öğretmek için resimler kullandığımız zaman eylemden ziyade nesneye daha çok odaklanma eğilimindedirler ve fiilin anlamını resimdeki belirli nesneye eklemeye eğilimlidirler. Bu nedenle, onlara bir makas resmiyle “kesme” öğretiyorsanız, bir ekmeği kesen bıçağı veya bir odun parçasını kesen bir testere genellemesini değil, yalnızca makas için geçerli olan “kesme” yi öğrenebilirler. Snape ve Krott tarafından yapılan araştırmalar, çocukların fiilleri farklı nesnelerle gösteren videolara bakıldığında yeni fiilleri daha iyi öğrenebildikleri sonucunda varmıştır. Yani “kesmek” hem makas, hem bıçak ve testere ile gösterilerek öğretilebilir.
Bir dahaki sefere birileri size fiiller üzerinde neden çalıştığınızı sorduğunda, onlara birkaç önemli sebebi güvenle açıklayabilirsiniz. Kısa tutmak istiyorsanız sadece şunu kullanın: Fiil yoksa, cümle yoktur ve iletişim yoktur.