Leptospirozis zoonoz (Hayvanlardan insanlara bulaşabilen) hastalıklar sınıfında yer alan, gram (-) bakterilerin oluşturduğu bir hastalıktır. En sık sığır, köpek ve domuzlarda görülür.
Hastalık etkeni sığırlarda L.hardjo, köpeklerde L.ikterohemorajica ve L.connicola isimli bakterilerdir. İdrar, dışkı ve durgun sularda aktivitelerini kaybetmezler.
Direkt bulaşma: Suni tohumlama, çiftleşme, ısırık ve tırmalama, konjenital (kalıtsal), oral(Ağız) yoluyla hastalık direk olarak bulaşmaya neden olur.
İndirekt bulaşma: En önemli bulaşma yolu indirekt bulaşmadır. Hasta veya latent (gizli) enfekte hayvanların idrarlarıyla çıkardıkları etkenler suları, meraları, ahır zeminini, toprağı ve kendi gıdalarını kontamine ederler. Etkenler idrarda 2-3 hafta süre ile canlı kalır. Rutubetli ortam mikroorganizmanın uzun süre canlılığını muhafaza etmesine yardımcı olur. Yazın ve sonbaharın erken dönemlerinde daha sık görülür. Enfekte hayvanlar idrarlarıyla uzun süre çevrelerine etkeni saçarlar.
Etken yeryüzünde yaygın olarak bulunur. Sıcak, yağışlı, bataklık yerlerde, organik madde içeren topraklarda, durgun sularda, mezbaha artıklarının aktığı sularda uzun süre yaşarlar. Stres faktörleri hastalığın çıkışını hızlandırır.
Vektörler aracılığı ile ve taşıyıcı hayvanlar (Fare, köpek, domuz, tilki vs.) ile de bulaşma söz konusudur.
İnsanlara genellikle leptospirialarla bulaşmış su ve besin maddeleri ile bulaşır. Hastalıktan ölen veya ölmeden önce kesilen hayvanların iç organları ve kan ile temas eden insanlara da (Veteriner hekim, kasap) etken bulaşabilmektedir. İnsanlarda etken kana karıştıktan sonra yerleştiği organa göre değişik belirtiler ortaya çıkar. En çok karaciğer ve böbreğe yerleştiğinden dolayı sarılık, albuminuri, azot retensiyonu en fazla görülen bulgulardır.
Etkenin vücuda girdikten sonra hastalık oluşturması için geçen süre bir kaç gün ile 3 hafta arasında değişir. Hastalık 5 farklı şekilde görülebilir:
Hastalığı atlatan hayvanlar 3 ay süre ile idrarla etkeni saçmaya devam ederler.
Laboratuvar bulguları, patolojik bulgular ve histopatolojik incelemelere bakılarak tanıya gidilir.
Antibiyotik tedavisi uygulanabilir.