Kansas Üniversitesi araştırmacıları CERN’de görevli bir ekiple birlikte daha önce düşünülenden daha az parçacık içeren kuark-gluon plazması oluşturmayı başardılar. Evren, meydana geldiği Büyük Patlama’dan sadece bir an sonra (birkaç mikrosaniye sonra) kuark-gluon plazması durumunda bulunuyordu.
Dünyada kuark-gluon plazmasını inceleyebilmemizin tek yolu, yüksek enerjilerde ağır iyonları çarpıştırmak olarak görülüyordu. Kuark-gluon plazması da CMS dedektöründe protonların çarpıştırılması ile oluşturuldu. Çarpıştırma deneyleri CERN’de devam etse de bu çarpışmalar sonucunda detaylı bilgi toplamak o kadar da kolay olmuyor. Deneyde protonların yüksek enerjilerde çarpıştırılmasıyla oluşan ateş topundan çıkan parçacıklar incelenerek kuark-gluon plazmasını gözlemlemeyi başardılar. Araştırmanın detayları ve deney sonuçları APS Physics’te yayımlandı.
Kaynak: Kansas Üniversitesi