Erkeklerde idrar yolu enfeksiyonu nedir, neden olur?
İdrar yolu enfeksiyonları, idrar üreten ve onu vücuttan dışarı taşıyan böbrekler, üreterler, mesane ve üretra gibi vücut kısımlarını içerir. İdrar yolu enfeksiyonu, idrar yolundaki konumlarına göre genellikle iki tipte sınıflandırılır:
- Alt kanal enfeksiyonları: Bunlar arasında sistit (mesane enfeksiyonu) ve üretrit (üretra enfeksiyonu) bulunur. Alt üriner sistem enfeksiyonlarına genellikle deriden üretraya ve oradan da mesaneye yayılarak idrar yoluna aşağıdan giren ve bulaşan bağırsak bakterileri neden olur. Üretrit ayrıca, bel soğukluğu (gonore) ve klamidya gibi cinsel temas yoluyla bulaşan mikroorganizmalardan da kaynaklanabilir. Erkeklerde idrar yolu enfeksiyonunun başka bir formu, prostatın iltihabı olan prostatittir.
- Üst kanal enfeksiyonları: Bunlar üreterleri, böbrekleri ve piyelonefriti (böbrek enfeksiyonu) içerir. Üst kanal enfeksiyonları genellikle bakterilerin idrar yolunda mesaneden böbreğe yukarı çıkması veya kan dolaşımında taşınan bakterilerin böbrekte toplanması nedeniyle oluşur.
İdrar yolu enfeksiyonları vakalarının çoğu kadınlarda görülür. Erkeklerde idrar yolu enfeksiyonu vakalarının nispeten azı genç erkekleri etkiler. 50 yaşından büyük erkeklerde prostat bezi (mesanenin dibine yakın, üretraya yakın bir bez) büyüyebilir ve mesaneden idrar akışını engelleyebilir. Bu, iyi huylu prostat hiperplazisi olarak bilinir.
Bu durum, mesanenin tamamen boşalmasını önleyebilir, bu da bakterilerin büyüyerek bir enfeksiyonu tetikleme olasılığını artırır. Anal ilişki yapan erkeklerde ve sünnetli olmayanlarda sistit daha sık görülür. İdrar yolu enfeksiyonu riskini artıran diğer faktörler arasında, bir darlık olarak bilinen üretranın kısmi tıkanmasının neden olduğu bir tıkanıklık ve doğal olmayan maddeler bulunur.
Erkeklerde idrar yolu enfeksiyonu belirtileri nelerdir?
Erkeklerde idrar yolu enfeksiyonu genellikle aşağıdaki semptomlardan birine veya birkaçına neden olur:
- Alışılmadık şekilde sık idrara çıkma
- Yoğun bir idrara çıkma dürtüsü
- İdrar yaparken ağrı, rahatsızlık veya yanma hissi
- İdrar yapmak için uykudan uyanmak
- Mesane bölgesinde ağrı, basınç veya hassasiyet (alt karın ortasında, göbeğin altında)
- Olağandışı altına kaçırma vakaları
- Bulanık görünen veya kötü kokan idrar
- Üşümeli veya üşümesiz ateş
- Mide bulantısı ve kusma
- Yan veya sırtın üst tarafında ağrı
Ne zaman doktora görünmeli?
İdrar yolu enfeksiyonu belirtilerinden herhangi birine sahip olduğunuzda doktora görünmelisiniz.
50 yaşına yaklaşıyorsanız, aşağıdakilerden herhangi birini fark ederseniz de doktora görünmelisiniz:
- İdrar akışınızın gücünde bir azalma
- İdrara çıkarmada zorluk
- İdrar yaparken veya sonrasında ağrı
- İdrarınızı tamamen boşaltmadığınız hissi
Bunlar, bir idrar yolu enfeksiyonunu tetiklemeden önce etkili bir şekilde tedavi edilebilen bir problem olan prostat büyümesinin semptomları olabilir.
Erkeklerde idrar yolu enfeksiyonu nasıl teşhis edilir?
Doktorunuz belirtileriniz ve önceki idrar yolu enfeksiyonu atakları hakkında sorular soracaktır. Risk faktörlerinizi tam olarak değerlendirmek için doktorunuz, geçmişiniz ve eşinizin cinsel yolla bulaşan hastalık geçmişi, prezervatif kullanımı, çoklu eşler ve anal ilişki dahil olmak üzere cinsel geçmişinizi sorabilir.
Doktorunuz, belirtilerinize, fizik muayeneye ve idrarınızın laboratuar testlerinin sonuçlarına göre idrar yolu enfeksiyonunu teşhis edecektir. Tipik bir idrar yolu enfeksiyonunda, doktorunuz idrarınızı mikroskop altında incelediğinde hem beyaz kan hücrelerini (enfeksiyonla savaşan hücreler) hem de bakterileri görecektir. Doktorunuz muhtemelen idrarınızı belirli bakteri türlerini ve bakterileri yok etmek için kullanılabilecek belirli antibiyotikleri belirlemek için bir laboratuvara gönderecektir.
Erkeklerde rektal muayene, doktorunuzun prostat bezinin boyutunu ve şeklini değerlendirmesine izin verecektir. Prostat büyümesi belirtisi olmayan genç bir erkekseniz, doktorunuz enfeksiyon olasılığını artıran idrar yolu anormalliğini araştırmak için ek testler isteyebilir. Bunun nedeni, idrar yolu enfeksiyonlarının normal idrar yolları olan genç erkeklerde nispeten nadir olmasıdır.
Ek testler intravenöz piyelografi, idrar yolunuzun ana hatlarını X-ışınları üzerinde gösteren bilgisayarlı tomografi taramasını veya ultrasonu içerebilir. Bazı durumlarda sistoskopi de gerekebilir. Sistoskopi, doktorunuzun ince, içi boş tüp benzeri bir alet kullanarak mesanenizin içini incelemesini sağlayan bir muayenedir.
Erkeklerde idrar yolu enfeksiyonu nasıl tedavi edilir?
Doktorlar idrar yolu enfeksiyonlarını çeşitli antibiyotiklerle tedavi ederler. İdrarınız üzerinde yapılan laboratuar testlerinin sonuçları, doktorunuzun enfeksiyonunuz için en iyi antibiyotiği seçmesine yardımcı olabilir.
Genel olarak, karmaşık olmayan alt sistem enfeksiyonlarının çoğu, beş ila yedi günlük tedavi ile tamamen ortadan kalkacaktır. Antibiyotikleri almayı bitirdikten sonra, doktorunuz bakterilerin yok olup olmadığını kontrol etmek için tekrar idrar örneği isteyebilir. Bir üst kanal enfeksiyonu veya prostat enfeksiyonu teşhisi konulursa, doktorunuz üç hafta veya daha uzun süre antibiyotik reçete edebilir.
Şiddetli üst yol enfeksiyonu olan erkekler, hastanede tedavi gerektirebilir ve intravenöz kateterle (damar içinde) verilen antibiyotikler gerekebilir. Bu özellikle mide bulantısı, kusma ve ateşin dehidratasyon riskini artırdığı ve oral antibiyotik kullanımını engellediği durumlarda geçerlidir.
Erkeklerde idrar yolu enfeksiyonu nasıl önlenir?
Erkeklerde idrar yolu enfeksiyonu vakalarının çoğu önlenemez. Prezervatif kullanarak güvenli seks yapmak, cinsel temas yoluyla bulaşan enfeksiyonları önlemeye yardımcı olacaktır.
İyi huylu prostat hipertrofisi olan erkeklerde, kafein ve alkolün kesilmesi veya belirli reçeteli ilaçların alınması idrar akışını iyileştirmeye ve mesanede idrar birikimini önlemeye yardımcı olabilir, bu da enfeksiyon olasılığını azaltır.
Büyümüş prostat bezine bağlı idrar enfeksiyonu olan birçok erkeğin, bezin bir kısmını çıkarmak için ameliyat olması gerekir. Bu ameliyat idrar akışını iyileştirebileceği için enfeksiyonların önlenmesine yardımcı olabilir.
Kaynak:
Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz: