Seçim idaresi kapsamında Osmanlı Devletinde, 1877'de "Talimat-ı Muvakkate" adlı geçici yönetmelikle seçim komisyonun kurulduğunu ifade eden Akkaya, Cumhuriyet döneminde ise yargı denetimi, yönetimi ve gözetimindeki ilk seçimlerin 1950'de yapıldığını bildirdi.
YSK'nin 16 Şubat 1950'de 5545 sayılı Milletvekilleri Seçimi Kanunuyla kurulduğunu, il ve ilçelerde de seçim kurulları oluşturulduğunu aktaran Akkaya, kurulun 1961 ve 1982 Anayasalarında da yer aldığını hatırlattı.
Muharrem Akkaya, "YSK, 71 yıldır Anayasa ve kanunların verdiği yetkiyle görevini sürdürüyor." dedi.
Anayasa'da YSK'nin görevlerinin sayıldığını belirten Akkaya, kurulun, seçimlerin başlamasından bitimine kadar seçimin düzen içerisinde yürütülmesi, yönetilmesi ve dürüstlüğün sağlanması için bütün işlemleri yapmak ve yaptırmakla görevli olduğuna işaret etti.
YSK'nin seçimlerle ilgili yolsuzlukları, itiraz ve şikayetleri inceleyerek karara bağladığını da kaydeden Akkaya, kurul kararlarının kesin olduğunu, bu kararlara karşı hiçbir yere başvurulamadığını dile getirdi.
Muharrem Akkaya, seçim takviminin başlangıcından oy verme gününe ve kesin sonuçların ilanına kadarki süreçte yapılan işlemlerle idari görevin, yolsuzlukların, itiraz ve şikayetlerin incelenmesiyle de yargısal görevin yerine getirildiğine dikkati çekti.
"YSK 11 üyeden oluşuyor"
Kamuoyunda YSK'nin sadece milletvekili genel seçimlerini yapan bir kurulmuş gibi bilindiğini söyleyen Akkaya, şöyle devam etti:
"YSK, milletvekili genel seçimlerinin yanı sıra, mahalli idareler seçimlerini, cumhurbaşkanı seçimini, Anayasa değişiklikleriyle ilgili kanunların halk oyuna sunulmasına ilişkin işlemleri yapmaktadır. Ayrıca bunlara ilave olarak YSK, Anayasa'nın 135. maddesinde belirtilen kanunla kurulan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının seçimlerini, yani siyasi parti, sendika, birlik ve oda seçimlerini de ilçe seçim kurulu aracılığıyla yaptırmaktadır. YSK 11 üyeden oluşuyor, bu üyeler, 6'sı Yargıtay, 5'i Danıştay üyeleri arasından seçilen yüksek yargıçlardan oluşuyor. Bu 11 üye kendi arasından gizli oy ve salt çoğunlukla bir başkan ve bir başkanvekili seçmektedir."
Kurul üyelerinin görev süresinin 6 yıl olduğunu hatırlatan Akkaya, YSK'de ayrıca genel seçimlerde en çok oyu alan 4 siyasi partinin, TBMM'de grubu bulunan partilerin temsilcilerinin yer aldığını, oy verme yetkileri olmayan bu temsilcilerin kurulun tüm çalışmalarına katıldığını, görüşlerini belirtebildiğini kaydetti.
Akkaya, "Şu anda kurulda 5 siyasi partinin temsilcisi yer almaktadır. Böylece YSK şeffaf şekilde çalışmış oluyor. Bu temsilciler, tartışmalara, kararlara, komisyon çalışmalarına, seçim hazırlıklarına, seçim sonundaki kurulun tüm çalışmalarına iştirak ediyor." şeklinde konuştu.
"SEÇSİS kendisini kanıtlamış bir sistemdir"
Seçmen kütüklerinin güncel olarak tutulduğu, seçimle ilgili her türlü verinin, bilginin ve belgenin üretildiği, güvenli şekilde saklandığı ve siyasi partilerle paylaşıldığı Seçim Bilişim Sistemine de (SEÇSİS) değinen Akkaya, sistemin milli bir yazılım olduğunu bildirdi.
İlçe seçim kurullarınca, seçim günü öncesi, seçim günü ve seçim günü sonrası işlemlerin tamamının SEÇSİS üzerinden yapıldığının altını çizen Akkaya, açıklamalarını şöyle sürdürdü:
"Seçim Bilişim Sistemi kapsamında kullanılan uygulama yazılımı ve sistem mimarisi tamamen yerli ve özgündür. Sistem, seçim mevzuatımıza uygun olarak geliştirilmiş milli bir yazılıma sahiptir, internete açık olmadığından dış müdahalelere de kapalıdır. Seçimle ilgili tüm faaliyetler dış dünyaya kapalı olan bu bölümde yürütülmektedir. SEÇSİS 2007 yılından bugüne 2 cumhurbaşkanı seçiminde, 5 milletvekili genel seçiminde ve 3 anayasa değişikliğine ilişkin kanunların halk oyuna sunulmasında ve 3 mahalli idareler genel seçiminde YSK ve siyasi partiler tarafından başarılı bir şekilde kullanılmış ve kendisini kanıtlamış bir sistemdir. Bizim sadece genel seçimlerde adını duyduğumuz SEÇSİS neredeyse her gün, her hafta birçok küçük çaplı oda, birlik, siyasi parti ve sendika kongre seçimlerinde de kullanılmaktadır. Mart ayında yaklaşık 50 yerde muhtarlık ve ihtiyar heyeti seçimi yapılacaktır, burada da sistem kullanılacaktır."
Muharrem Akkaya, seçim takvimi öncesinde seçmen kütüklerinde bulunan bilgilerin sürekli güncellendiğini, böylece seçim kurullarınca muhtarlık bölgesi askı listelerinin hızlı şekilde askıya çıkarılmasının sağlandığını dile getirdi.
SEÇSİS aracılığıyla, mahalle ve köylere kurulacak sandıkların belirlenmesi, seçmenlerin sandıklara atanmasının da yapıldığını ifade eden Akkaya, sandık sonuç tutanaklarının barkodlu olarak sistemden alınarak sandık kurullarına teslim edildiğini anlattı.
Akkaya, sandık seçmen listeleri, seçmen bilgi kağıtları gibi seçimlerde kullanılan tüm evrakların sistem üzerinden alındığını ve saklandığına değindi.
"SEÇSİS iş süreçlerini kısalttı"
İlçe seçim kurulu başkanlıklarının her türlü bilgiye sistem üzerinden kolayca ulaşabildiğine dikkati çeken Akkaya, şunları kaydetti:
"SEÇSİS sayesinde ilçe seçim kurulları her an seçim yapmaya hazır hale gelmiş, iş süreçleri kısalmış, etkinliği ve verimliliği artmıştır. Seçim günü oy verme işlemi bittikten sonra ilçe seçim kurulları, sandık kurullarından gelen sandık sonuç tutanağında yer alan bilgileri, kriptolanmış şekilde güvenli ağlarda SEÇSİS uygulamaları aracılığıyla merkezi veri tabanına işler. Daha sonra sandık sonuç tutanakları, ilçe seçim kurullarında bulunan tarayıcılar ile SEÇSİS tarama modülü kullanılarak siyasi parti genel merkezlerince kullanılan Sandık Sonuç Paylaşım Sisteminde görüntülenmek üzere elektronik ortama aktarılır. Merkeze elektronik ortamda ulaşan sandık sonuç tutanakları eş zamanlı olarak seçime katılan siyasi partilere web servis ile verilmekte, denetim ve varsa itirazları sağlanmaktadır."
Akkaya, kesin sonuçların YSK tarafından ilan edilmesine kadar geçen süreçte siyasi partilerin seçimlerle ilgili her türlü bilgi ve belgeye sistem üzerinden ulaşabildiğini sözlerine ekledi.
Seçmen sayıları hakkında da bilgi veren Akkaya, "9 Şubat 2021 itibarıyla seçmen kütüğünde 58 milyon 583 bin 263 yurt içi seçmen, 3 milyon 91 bin 545 yurt dışı seçmen olmak üzere toplam 61 milyon 674 bin 808 kayıtlı seçmenimiz bulunmaktadır." ifadesini kullandı.