Aşil Tendonu Kopması
Aşil Tendonu Nedir?
Tendon, kası kemiğe bağlayan doku grubudur. Aşil tendonu alt bacağın arka bölümünde yer alır ve baldır kasını topuk kemiğine bağlar. Aynı zamanda ‘topuk kordonu’ olarak da adlandırılır. Aşil tendonu topuğun yerden yükselmesine yardımcı olarak yürümeyi kolaylaştırır.
Aşil Tendonu Kopması Nedir?
Aşil tendonu kopması, tendon kapasitesinin üzerinde gerildiğinde ortaya çıkan tamamen ya da bir kısım yırtılmadır. Kuvvetli bir sıçrama, ya da kendi ekseni üzerinde dönme veya koşarken ani hızlanma tendonu aşırı gerebilir ve yırtılmalara neden olabilir. Tendon yaralanması düşmekten ya da tempolu yürümekten de kaynaklanabilir. Aşil tendonu kopmaları çoğunlukla ‘hafta sonu savaşçıları’nda tipik olarak, boş zamanlarında spor yapan orta yaşlı insanlarda görülür. Daha az sıklıkla, steroidler ya da belli antibiyotikler gibi hastalık ya da ilaçlar tendonu zayıflatıp kopmalara katkıda bulunur.
BELİRTİLER
Aşil tendonu kopmuş bir birey aşağıdaki belirtilerden bir ya da daha fazlasını tecrübe edebilir.
Bu belirtiler ileri düzeyde hasarı önlemek için acil medikal dikkat gerektirir. Hasta doktoru görene kadar aşağıdaki yöntemler kullanılmalıdır:
TEŞHİS
Aşil tendonu kopmasının teşhisinde, cerrah hastaya yaralanmanın nasıl ve ne zaman gerçekleştiğini ve hastanın daha önceden tendonun yaralanıp yaralanmadığını veya benzer belirtileri yaşayıp yaşamadığını soracaktır. Doktor tendonda yırtılmaya neden olacak bir kusur arayışıyla, ayağı ve bileği muayene edecektir. Hareket alanı ve kas gücü değerlendirilecek ve yaralanmamış ayak ve bilekle karşılaştırılacaktır. Aşil tendonu koptuysa, hasta (gaz pedalı üzerinde gibi) aşağı itmekte daha az güce sahip olacak ve parmakları üzerinde yükselmekte güçlük çekecektir.
Aşil tendonu kopmasının teşhisi tipik olarak doğrudur ve bu tür muayene ile yapılabilir. Buna rağmen bazı vakalarda Doktor MRI ya da gelişmiş görüntüleme testleri talep edebilir.
TEDAVİ
Aşil tendonu kopmasının tedavi seçenekleri cerrahi ve cerrahi olmayan yaklaşımları kapsar. Tedaviye ameliyatlı ya da ameliyatsız devam etme kararı; hastanın sağlık durumu, aktivite düzeyi ve kopmanın şiddetine bağlıdır.
AMELİYATSIZ TEDAVİ
Genellikle yüksek oranda tekrar kopma ile ilişkilendirilen ameliyatsız tedavi; küçük kopmalar, daha az aktif insanlar ve medikal durumu cerrahi müdahaleye uygun olmayan hastalar için seçilir. Ameliyatsız tedavi alçı, yürüme botu ya da yırtılmış tendonun iyileşmesine izin vermek ve hareketi kısıtlamak için bileklik kullanımını kapsar.
AMELİYAT
Ameliyat önemli potansiyel yararlar sunar. Aşil tendonunun tekrar kopma olasılığının yanı sıra ameliyat çoğunlukla hastanın itme gücünü arttırır ve bilek hareketi ile kas fonksiyonunu geliştirir. Kopmayı tamir etmek için çeşitli cerrahi tekniker mevcuttur. Cerrah hastaya en uygun prosedürü seçecektir. Ameliyatın ardından öncelikle bilek ve ayak bir alçı ya da yürüyüş botuyla hareketsiz hale getirilir. Cerrah hastanın ne zaman ağırlık kaldırmaya başlayabileceğine karar verecektir. Enzisyon- iyileşme güçlükleri, tendonun tekrar kopması ya da sinir ağrısı ameliyattan sonra ortaya çıkabilir.
FİZİK TEDAVİ
Aşil tendonu kopması ister ameliyatla ister ameliyatsız tedavi edilsin, fizik tedavi iyileşme sürecinin önemli bir unsurudur. Fizik tedavi kasları güçlendiren egzersizleri ve ayak bileğinin hareket alanının geliştirilmesini kapsar.