Zona (herpes zoster olarak da bilinir) sinir hücrelerinde uyuyan suçiçeği virüsünün tekrar infeksiyonu ile oluşur.
Virüs reaktivasyonu ile belirli bir bölgede genellikle vücudun veya yüzün bir tarafında sızlama veya ağrı hissedilir. Bu ağrı virüsün omurilikten yüze yayılan sinir hattı boyunca oluşur. Bu ağrı veya sızlama hissi birkaç gün veya daha uzun sürebilir.
Sonradan döküntü ile beraber büller (su kesecikleri) ortaya çıkabilir. Döküntüler vücudun bir tarafında 3-5 gün boyunca banta benzer bir yayılım gösterir. Büller birkaç günde kuruyarak bundan sonraki 2-3 hafta içinde dökülen kabukları oluşturur. Büller bulaşıcı virüs içerdikleri için, özellikle hamileler ile temasını engellemek gereklidir. Yenidoğanda suçiçeği ölümcül olabilir.
Aşağıdakileri yaparak rahatsızlığınızı hafifletebilirsiniz:
Bülleri sabun ile yıkayıp üzerlerini ıslak kompresler ile örtebilirsiniz. (alüminyum asteat solüsyonu)
Bülleri nazikçe yıkayın ve üzerlerini bandajlamaym.
Üzerine nemlendirici krem veya merhem sürebilirsiniz.
Ağrıyı azaltmak için reçetesiz satılan ağrı kesicilerden kullanabilirsiniz.
Reçetesiz satılan ağrı giderici kremler de ağrıyı azaltır.
Şu durumlarda sağlık danışmanızla irtibata geçmelisiniz:
Gözün etrafında ağrı veya döküntü olması halinde. Eğer tedavisiz bırakılırsa infeksiyon kalıcı hasar yapabilir.
Eğer ailenizde veya yakın çevrenizde baskılanmış bağışıklık sisteme sahip bir kişi varsa (kansere, ilaçlara veya kronik hastalığa sahip ise)
Döküntü yaygın ve ağrılı bir hal alırsa
Asiklovir (Zovirax), Famsiklovir (Famvir) ve Valasiklovir (Valtrex) iyileşmeyi hızlandırır ve zonanın neden olduğu komplikasyon ciddiyetini azaltır.
Zonadan Sonra Devam Eden Ağrı…
Zona atağından aylar hatta yıllar sonra ortaya çıkan ağrıya postherpetik nevralji (PHN) denir. 60 yaşın üzerindeki yaşlı kesimin %50’sinde bu ağrı görülür.
PHN kişisel tedavi gerektirir, bir tedavi başkası için yetersiz olabilir. Fakat yeni tedavilere ümit bağlanmaktadır ve akut viral infeksiyon-dan sonra yapılan erken medikal tedavinin yararlı olduğu saptanmıştır.
Zaman geçtikçe PHN ağrısı azaldığı için ağrının medikasyona bağlı mı yoksa kendiliğinden mi geçtiğini söylemek güçtür.
Birçok tedaviler rahatlama sağlayabilir. Ağrı kesici ile olan medikasyonlar, elektrik uyarısı ile, antidepresanlar, bazı antikonvülzanlar ve ciddi durumlarda cerrahi tedaviler medikasyonlar arasındadır. Bazı hastalar 5 yıl sonra rahatlama sağlayabilir.