Doppler Efekti
Avusturyalı bir bilim adamı olan Christian Andreas Doppler, 1842 yılındaki çalışmasıyla dalga frekanslarının, dalga kaynağının hızıyla nasıl değiştiğini net bir şekilde açıklamıştır. Sonraki yıllarda Doppler'in çalışması birçok bilim adamı tarafından test edilmiş ve doğru olduğu gösterilmiştir. Doppler efekti veya Doppler etkisi olarak isimlendirilen bu bilimsel olguyu günlük hayatımızda çokca gözlemliyoruz. Önümüzden hızlıca geçen bir ambulansın siren sesinin inceden kalına dönüşmesi, ses dalgalarındaki Doppler Efektidir. Aslında siren sesinde hiçbir değişiklik yoktur, sürekli sabit bir tonda ses üretilmektedir. Peki neden siren sesi, ambulans sizi geçtiğinde değişir. İşte Doppler Efekti, bu değişimin sebebini açıklar. Aşağıdaki ses dosyalarında, ses dalgalarındaki Doppler efektlerini duyabilirsiniz. Yaklaşma ve uzaklaşma anındaki ses değişimleri net şekilde duyulmaktadır.
Size doğru yaklaşmakta olan bir ambulans hayal edelim. Ambulans size yaklaşırken siren sesi ince, sizi geçip uzaklaşmaya başladığında siren sesi kalınlaşır. Ambulans size yaklaşırken, ses dalgalarının dalga boyu ambulansın hareketi yüzünden ön tarafta kısa, arka tarafta ise uzundur.
Dalga boyu ve frekans birbirlerine bağlı fakat ters orantılı niceliklerdir. Yani dalga boyu kısa olan dalgaların frekansı yüksek, dalga boyu uzun olan dalgaların frekansları düşüktür. Bu yüzden ambulans size yaklaşırken, ambulansın ön tarafında yüksek frekanslı ses dalgaları, ambulansın arkasında ise düşük frekanslı ses dalgaları bulunur. İnce sesler yüksek frekanslı ve kalın sesler düşük frekanslıdır. Bu yüzden yaklaşma sırasında ince siren sesi, uzaklaşma sırasında kalın siren sesi duyulur. İnce sesden kalın sese olan ses kayması da net şekilde farkedilir.
Doppler efekti, ses gibi dalga hareketi şeklinde ilerleyen her şeye uygulanabilir. Yani ışıkta da Doppler efektini gözlemlememiz gerekir. Ancak ışıktaki Doppler efektinin insan gözü tarafından algılanması için ışık kaynağının çok yüksek hızda hareket etmesi gerekir (yaklaşık olarak saniyede 5200 km). Bu yüzden günlük hayatımızda ışıktaki Doppler efektini gözlemleyemiyoruz. Fakat özel cihazlar ile bu etki gözlemlenebilir.
1929 yılında Edwin Hubble, özel tasarlanmış teleskobu ile galaksileri incelediğinde, bize çok yakın bir kaç galaksi dışında bütün galaksilerin kırmızı renkte olduğunu gördü. Işık renklerden oluşur. Eğer bir ışık kaynağı yüksek hıza sahipse, ses dalgalarında olduğu gibi cismin ön tarafında yüksek frekanslı renk, arka tarafında ise düşük frekanslı renk gözlenir. Eğer cisim bize yaklaşıyorsa bizler cismin ön tarafındaki yüksek frekanslı rengi, bizden uzaklaşıyorsa arkadaki düşük frekanslı rengi gözlemleriz. Kırmızı, ışık içindeki en düşük frekanslı renk iken, mavi ve mor en yüksek frekanslı renklerdir. Bu yüzden Hubble, Doppler efektine göre çoğu galaksinin bizden ve birbirinden uzaklaştığını bulmuştur.
Böylece uzayın sabit bir hacimde değil genişleyen bir hacimde olduğu da anlaşılmıştır. Dahası eğer zamanı durdurup geriye doğru aldığımızı farzedersek, birbirinden uzaklaşan bütün galaksiler birbirine yaklaşmaya başlayacak ve bir zamanda hepsi bir arada bulunacaktır. İşte büyük patlama teorisinin çıkış kaynağı da bu düşüncedir.
Konununu özetini aşağıdaki videoda izleyebilirsiniz.
- Yayın Süresi : 814 Gün
- Konu Sayısı : 258 Bilim Konuları : 109 Teknoloji Konuları : 39 Web-Tasarım Konuları : 41 İlginçler Konuları : 57 Gezi Konuları : 12 En Popüler : Napier'in Kemikleri (Matematik) 18187 Kere En Çok Yorum Alan : Napier'in Kemikleri (Matematik) 7 Kere En Çok Değerlendirilen : DNA, Gen ve Kromozom Nedir? 24 Kere
Photoshop'ta Ortalama İşlemleri
Photoshop'ta ortalama işlemleri nasıl yapılır?
Hurdy Gurdy Enstrümanı (Müzik)
Hurgy gurdy enstrümanı ve özellikleri...
IPv6 Nedir?
IP adresi nedir, IPv6 ve IPv4 karşılaştırmaları...
Türklerin Kullandığı İlk Takvim - 12 Hayvanlı Takvim
Oniki hayvanlı takvimin özellikleri...
Negatif İki Sayının Çarpımı Neden Pozitiftir?
Negatif İki Sayının Çarpımı Neden Pozitiftir? Matematiksel ve mantıksal ispatlar...
Animasyonlu Saat Tasarımı (HTML, CSS, JQuery, JS)
Animasyonlu saat tasarımı...
Avustralya'da Ay Ters Görünür
Avustralya'da ay neden ters görünür?
Asbest Nedir? Sağlığa Zararlı mıdır?
Asbest nedir, nerelerde kullanılır, sağlık açısından zararlı mıdır?
Kolay Birim Dönüştürme Yöntemi
Birim dönüştürme işlemlerinin hatasız ve kolay olmasını sağlayan yöntem...
CSS Mix-Blend-Mode ile Animasyonlu Neon Yazı Oluşturma
CSS mix-blend-mode özelliği ile neon yazı oluşturma (HTML, CSS)
Patlak Emniyet Kemeri Ne Demektir?
Emniyet kemerleri nasıl çalışır? Patlak emniyet kemeri neyi ifade eder?
Hercule Poirot Kimdir?
Hercule Poirot, Sherlock Holmes' a karşı...
Nota İsimleri Nereden Gelmektedir? (Müzik)
Do re mi fa sol la si ne demektir, nereden gelmektedir?
Casus Belli ve Casus Foederis Ne Demektir?
Casus Belli ve Casus Foederis Ne Demektir?
Uzunluk ve Uzaklık Birim Dönüştürücü
Bu uygulama ile uzunluk ve uzaklık birimlerini birbirine dönüştürebilirsiniz.
Meyve ve Sebze Arasındaki Farklar Nelerdir?
Meyve ve Sebze arasındaki farklar, tanımlar...
Mirakülin : Tat Algımızı Değiştiren Protein
Mirakülin proteininin tat algımıza etkisi...
Jeanne d’Arc (Joan of Arc) Kimdir?
Tarihteki önemli kişilerden Jeanne d’Arc 'ın hayatı...
Celesta Enstrümanı (Müzik)
Celesta entrümanının özellikleri...
Logaritma Nedir, Ne İşe Yarar, Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?
Logaritmanın tanımı, tarihi ve kullanım alanları...
Bu kısımdan sitemizdeki gelişmelerden haberdar olabilirsiniz.
- Arama Motoru Google Özel Arama olarak değiştirildi. 15.10.2019
- Yıllık sunucu bakımı tamamlandı. 04.10.2019
- Konulara kaynaklar eklendi. 10.07.2019
- SSL sertifikası eklendi. 31.05.2019
- Sihirli Fasulyeler yenilendi. 26.05.2019
Abone ol, eklenen içeriklerden hemen haberdar ol.
Gitar çalmayı öğrenmek, yeteneğinizi geliştirmek, popüler tab ve akorlar için gitaregitim.net sitesini ziyaret etmeyi unutmayın.