İş Yerinde Depresyon: Çalışırken Mental Sağlığınıza Nasıl Dikkat Edebilirsiniz?
Çalışırken depresif hissediyorsanız, yalnız değilsiniz. Üzüntü, kaygı, motivasyon kaybı, konsantrasyonda zorlanma, nedensiz ağlama krizleri ve can sıkıntısı iş yerinde deneyimleyebileceğiniz depresif belirtilerden sadece bazıları.
Depresyon her yıl 17 milyondan fazla Amerikalı yetişkini etkiliyor.
Ve State of Mental Health in America’nın 2021 anketinin verileri, depresyon için yardım talebinde bulunan kişi sayısının 2019’dan 2020’ye önemli ölçüde arttığını gösteriyor.
Anketin depresyon kısmına katılan kişi sayısında %62’lik bir artış vardı ve bu kişilerin 10’da 8’i orta ve şiddetli depresyon belirtilerine sahipti.
Tam zamanlı çalışanların Çalışma İstatistikleri Bürosu’na göre hafta içi günde ortalama 8,5 ve hafta sonları ile tatillerde ortalama 5,5 saat çalıştıklarını düşündüğünüzde, birçoğunun iş yerinde depresyon belirtileri deneyimlemesi şaşırtıcı değil.
İşin neden depresif belirtileri tetiklediğini, belirtileri nasıl tanıyacağınızı, nereden yardım alacağınızı ve daha iyi hissetmek için nereden başlayabileceğinizi öğrenmek için okumaya devam edin.
İş yerinde depresyon nedir?
İş, depresyona sebep olmayabilir ama çevre zaten depresyon ile yaşayan insanların belirtilerini kötüleştirebilir.
Community Psychiatry’de bir psikiyatrist olan Rashmi Parmar, “Herhangi bir iş yeri veya iş, stres düzeyine ve ulaşılabilir desteğe bağlı olarak depresyon için potansiyel bir neden ya da etken faktör olabilir.” dedi.
Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre olumsuz bir çalışma ortamı şunlara yol açabilir:
- Zihinsel ve fiziksel sağlık endişeleri
- Devamsızlık
- Üretkenlikte kayıp
- Artan madde kullanımı
Mental Health America, depresyonun çalışan yardım uzmanları için iş yerindeki ilk üç sorun arasında yer aldığını bildiriyor.
Parmar, diğer sağlık sorunlarında olduğu gibi farkındalık ve erken teşhisin önemli olduğunu söylüyor.
“Depresyon, herkesi etkileyebilecek çeşitli düşünce, duygu ve davranışların bulunduğu karmaşık bir durumdur ve iş yerinde depresyon ile mücadele eden birini düşündüğümüzde, işle ilgili olan ve olmayan faktörler rol oynayabilir.“
İş yerinde depresyon belirtileri neler?
İş yerinde depresyonun belirtileri genel depresif belirtilere benzerdir. Bununla birlikte bazı belirtiler, bir iş yeri ortamına daha özgü görünebilir.
Parmar, bu depresyonun işte olduğu kadar evde de işlevsellik düzeyini etkilediğini söyledi.
İş yerinde depresyonun yaygın belirtilerinden bazıları şunlardır:
- Artan kaygı seviyesi, özellikle stresli durumları yönetirken ya da işten uzakta olduğunuzda iş hakkında düşünürken
- İşinizle ilgili genel can sıkıntısı ve kayıtsızlık hisleri
- Bazen görevlerde can sıkıntısı olarak kendini gösterebilen düşük enerji ve motivasyon eksikliği
- Kalıcı veya uzun süreli üzüntü veya düşük ruh hâli duyguları
- İş yerindeki görevlere, özellikle daha önce ilgi çekici ya da tatmin edici bulduğunuz görevlere karşı ilgi kaybı
- Umutsuzluk, çaresizlik, değersizlik veya ezici suçluluk duyguları
- İş görevlerine odaklanamama ya da dikkatini verememe ve özellikle yeni bilgileri akılda tutma veya hatırlamada sorun yaşama
- Günlük iş görevlerinde çok fazla hata yapmak
- Kilo veya iştahta artış veya azalma
- Baş ağrısı, yorgunluk ve mide rahatsızlığı gibi fiziksel şikayetler
- Artan devamsızlık ya da geç gelme ve erken ayrılma
- Bozulmuş karar verme yeterliliği
- Çabuk öfkelenme, artan öfke ve zayıf engellenme toleransı
- Belirgin bir tetikleyici olsun veya olmasın işyerinde ağlama nöbeti veya nöbetleri
- Uyumakta zorluk ya da çok fazla uyumak (iş saatlerinde uyumak gibi)
- Alkol veya madde kullanımıyla iyi hissetmeye çalışmak
Bunları gizlemede ya da içselleştirmede iyiyseniz, iş yerindeki depresyonun bu belirtileri iş arkadaşlarınız tarafından fark edilmeyebilir. Ancak fark etme olasılıklarının daha yüksek olduğu bazı belirtiler vardır.
Parmar’a göre dikkat edilmesi gereken bazı belirtiler şunlardır:
- Diğer insanlardan geri çekilme veya izolasyon
- Zayıf kişisel hijyen ya da görünüşte önemli değişim
- İşe geç varış, kaçırılan toplantılar ya da devamsızlık
- Erteleme, kaçırılan teslim tarihleri, azalan üretkenlik, ortalamanın altında performans, artan hatalar ya da karar vermede zorluk
- İlgisizlik, unutkanlık, kayıtsızlık ve ilgisizlik
- Günün çoğunda veya bir kısmında yorgun gözükme (işte öğleden sonra kestirmek de olabilir)
- Asabilik, öfke, bunalmış hissetme veya konuşma sırasında çok duygusallaşma (aniden ağlamaya başlama ya da önemsiz şeyler yüzünden ağlama da olabilir)
- İş girişimlerinde özgüvensizlik
İş yerinde depresif hissetmenin olası nedenleri
İş yerinde depresif belirtilerde bir artışla karşılaşıyor olmanızın çeşitli nedenleri olabilir. Ve hiçbir insan -ya da deneyim- aynı olmasa da iş yerinde depresyon belirtilerinin nedenlerini veya tetikleyicilerini belirlerken bazı ortak temalar ortaya çıkıyor.
Kapsamlı bir liste olmasa da aşağıdaki durumların iş yerinde depresyona katkısı olabilir:
- İş sorunları üzerinde kontrole sahip değilmiş gibi hissetmek
- İşinizin tehlike altında olduğunu hissetmek
- Toksik bir çalışma ortamında çalışmak
- Fazla çalışmak veya düşük ücret almak
- İş yerinde taciz veya ayrımcılık deneyimlemek
- Düzensiz çalışma saatleri
- İş ve ev arasında denge olmaması
- Kişisel değerlerinizle uyuşmayan bir ortamda çalışmak
- Kariyer hedeflerinize katkısı olmayan işler yapmak
- Kötü veya güvensiz çalışma koşulları
Community Psychiatry’de psikiyatrist ve bölgesel tıbbi direktör olan Leela R. Magavi, tutkulu olmadıkları bir işte çalışmaktan olumsuz olarak etkilenen birçok danışanla çalıştığını söyledi.
“Bireyler gün boyunca düşünmeden görevlerini yerine getirebilir ve kopuk ve morali bozuk hissetmeye başlayabilir. Bu da kaygı ve depresif belirtileri şiddetlendirebilir.” diye açıkladı.
Magavi, bazılarının gün boyunca yemek yemek veya su içmek için çok az zamanı olmasının yorgunluğu ve dikkatsizliği kötüleştirebileceğini öne sürüyor.
Uzaktan çalışmak depresyon olasılığını arttırıyor mu?
Uzaktan çalışmak rahat olsa da bazı eksileri de vardır. Parmar’a göre kişisel ve profesyonel yaşam arasındaki sınır kolayca ortadan kalkabilir ve günlük rutinde büyük kargaşalara yol açabilir.
Ve evde yapılandırılmış bir rutin oluşturmak ve buna bağlı kalmak göründüğünden daha zordur.
“Rutin olmadan, can sıkıntısı yavaş yavaş başlar ve depresif duygu ve düşüncelere yol açabilir.” dedi.
Parmar, iş yerindeki sosyal ortam olmadan evden çalışan birçok insanın yalnızlık ve izolasyon yaşadığını söyledi.
“Arkadaşlarımız ve meslektaşlarımızla bağlantı kurmak için sohbetlere veya mesajlara, telefon görüşmelerine ve görüntülü aramalara muhtacız, bu da zaten artmış olan ekran süremizi artırıyor.” dedi.
Buna ek olarak Parmar, evdeyken zamanı takip etmenin zor olmasından dolayı birçok insanın normalden daha fazla saat çalışıyor olabileceğini söyledi.
“Bütün bu etkenlerden bunalmak ve depresif veya kaygılı hissetmek çok doğal.” dedi.
Magavi, uzun süreli uzaktan çalışmanın bireyler için birçok duygusal, fiziksel ve finansal güçlük oluşturabileceğini öne sürdü.
“Düşük gelirli aileler, sınırlı kaynaklar veya sınırlı Wi-Fi erişimi nedeniyle önemli ölçüde dezavantajlıyken diğer aileler, gelirleri ne olursa olsun, pandeminin neden olduğu yer değiştirilmiş öfke ve ilgili stres etkenleri nedeniyle aile içi şiddete giderek daha fazla maruz kalabilir.” dedi.
“Bireyler dört gözle bekleyecek bir şey yokmuş gibi hissedebilir ya da tükenmişlik hislerini diğer çalışanlarla normalleştiremedikleri için zorlanabilirler.” diye ekledi.
İş yerinde depresif hissediyorsanız ne yapabilirsiniz?
Nerede çalışırsanız çalışın, belirtilerle başa çıkmak zorlayıcı olabilir. İyi haber şu ki, depresif hissettiğinizde yapabileceğiniz şeyler var:
- Masadan veya ofisten 10 dakika uzaklaşın.
- Öğle yemeği molası verin ve dışarı çıkın.
- Mola sırasında kısa bir yürüyüşe çıkın -içeride olsa bile, egzersiz zihinsel sağlık konusunda harikalar yaratabilir.
- Bir zihinsel sağlık günü ayırın.
- Birkaç dakikalık farkındalık meditasyonu yapın.
- Gün içinde derin nefes egzersizleri yapın.
- Gün içinde daha az stres yaşamınızı sağlayan küçük bir şeye hayır deyin.
- Komik bir video izleyin.
İş yerinde depresyon için yaygın risk faktörleri neler?
Magavi’ye göre iş yerinde depresyonun bazı risk faktörleri şunlar:
- Küçümseyici yöneticiler
- Çaba-ödül arasında dengesizlik
- İş yerinde entrika
- İş yerinde dedikodu
- İş yerinde zorbalık
- Yüksek iş talepleri
- Düşük karar toleransı
- İş yerinde sınırlı sosyal destek
Parmar ek olarak şu risk faktörlerinden bahsetti:
- Haksız olan beklentiler
- Aşırı iş yükü
- İş yerinde belirsiz ya da yanlış yönetilen roller
Ayrıca kötü bir iş uyumunun, iş-yaşam dengesine az verilmiş öneme yol açabileceği gibi duygusal ve fiziksel sıkıntıyı arttırabileceğini ve tükenmişliğe yol açabileceğini öne sürdü.
Buna ek olarak, 10 ile 12 saat veya daha uzun olan çalışma saatleri ya da günün rutinleri ve uyku düzenini bozan saatlerde olan vardiyalar da risk faktörüdür.
2019’da yapılan bir araştırmaya göre vardiyalı çalışanlar, özellikle kadın çalışanlar, kötü zihinsel sağlık, özellikle de depresyon belirtileri için daha fazla risk altında.
İş ile alakalı depresyonun tedavisi nasıl?
Depresif belirtilerle iş yeriniz arasında bir bağlantı görüyorsanız beklemeden yardım isteyin. Yakın müdürünüzle veya patronunuzla konuşmak, onlar tarafından desteklendiğiniz hissettiğiniz sürece iyi bir ilk adımdır.
Bazen bir ofiste ya da organizasyonda görev veya yer değişikliği olması semptomların azalmasında yardımcı olabilir.
İnsan kaynakları departmanına şirketinizin bir çalışan yardım programı olup olmadığını sorabilirsiniz. Bu, kişisel ve işle ilgili konular için zihinsel sağlıkla ilgili hizmetler sunan iş temelli bir programdır.
İşin dışında, depresyon tedavisi için genellikle psikoterapi, ilaç tedavisi ve yaşam tarzı müdahalelerinin bir kombinasyonu tavsiye edilir.
Buna ek olarak Parmar, işverenlerine ve meslektaşların risk altındaki bir bireyin belirlenmesinde önemli bir rol oynayabileceğini söylüyor.
“İş yerinde zihinsel sağlık rahatsızlıklarıyla ilişkili damgalamayı azaltmak ve farkındalığı yaymak için bir kültür oluşturmak önemlidir, bu nedenle etkilenen bireyler gerekli durumlarda herhangi bir önyargı olmaksızın özgürce yardım istemeye teşvik edilir.” dedi.
Aslında, 2014 yılında yapılan bir araştırma, evrensel olarak sağlanan iş yeri zihinsel sağlık müdahalelerinin -spesifik olarak bilişsel davranışçı sağlık temelli programların- çalışanlarda görülen depresyon belirtilerinin seviyesini azaltabileceğini ortaya koydu.
Bunu akılda tutarak, yöneticiler, müdürler ve çalışanlar, yardıma ihtiyacı olan insanlarla bu tür konuşmaları başlatmak ve zamanında müdahale arayışında olanları desteklemek için eğitilebilirler.
Uzun lafın kısası
İş yerinde depresyon belirtileri deneyimlemek bunaltıcı olabilir. Kaygı, ağlama, can sıkıntısı ve ilgi eksikliği gibi belirtileri belirlemek yardım almanın ilk adımıdır.
İş yerinde depresyon hakkında endişeleriniz varsa, müdürünüzle ya da insan kaynakları departmanıyla iletişime geçmeyi düşünün. Bir çalışan yardım programı aracılığıyla bir danışman bulmanıza yardım edebilirler.
Ayrıca bir terapist veya psikolog aracılığıyla tedaviye başlayabilirsiniz.
Yalnız olmadığınızı unutmayın. Eğer iş yerinde iletişime geçmeye hazır değilseniz, bir doktor ya da zihin sağlığı uzmanından randevu alın.
Yazan: Sara Lindberg
Çeviren: Zeynep Şevval Bayraktar
Kaynak