Myrtales (Myrtales)
- Bilimsel Adı Myrtales
- Halk Arasındaki Türkçe Adı Myrtales
- Halk Arasındaki İngilizce Adı Myrtales
- Üst Alan (Superdomain) Neomura
- Tip (Type) Ökaryotlar (Eukaryota)
- Alem (Kingdom) Bitkiler (Plantae)
- Üst Alan (Superdomain) Yeşil Bitkiler (Streptophyta)
- Klad Karasal Bitkiler (Embryophyta)
- Üst Bölük (Superdivision) Damarlı Bitkiler (Tracheophyta)
- Klad Tohumlu Bitkiler (Spermatophyta)
- Klad Kapalı Tohumlu Bitkiler (Angiospermae)
- Klad Çok Çenekli Bitkiler (Eudicotidae)
- Klad Rosidler (Rosids)
- Takım (Order) Myrtales (Myrtales)
- Bu içerik, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.
Myrtales takımındaki bitkiler arasında Eucalyptus (Okaliptüs) gibi ağaçlar, mersin gibi çalılar, gıda ve baharat olarak kullanılan cinsler ve süs bitkisi olarak yetiştirilen türler bulunur. Myrtales 9 aile, 380 cins ve yaklaşık 13,000 türe sahiptir. Bu aileler şunlardır:
- Lythraceae (Kınagiller)
- Onagraceae (Küpe Çiçeğigiller)
- Myrtaceae (Mersingiller)
- Melastomataceae
- Crypteroniaceae
- Vochysiaceae
- Alzateaceae
- Penaeaceae
- Combretaceae
Evrimsel Tarih ve Taksonomi
Geç Kretase Dönemi'nin Maastrihtiyen Evresi'nden (72.1 ila 66.0 milyon yıl önce) kalan çiçek ve meyve fosilleri arasında, özellikle Myrtales türlerini iyi bir şekilde temsil etmektedir. Santononian Evresi'ndeyse (86.3 ila 83,6 milyon yıl önce) Myrtaceae ailesine ait polenler rapor edilmiştir.
Takımda yer alan Decodon (Lythraceae familyası) gibi su bitkileri bile, Paleojen Dönemi'nin Paleosen Evresi (66,0 ila 56.0 milyon yıl önce) sonlarına ait fosiller arasında temsil edilmektedir. Dolayısıyla, bugün tanımlandıkları halde, Myrtales aileleri muhtemelen Tersiyer zamanında varlardı ve ortak ataları Jura Dönemi'nde (201,3 ila 145 milyon yıl öncesi) Güney Amerika’nın Afrika'dan ayrılmasından önce Gondwana'da bulunuyorlardı.
Moleküler bilgiler, Myrtales'in Rosidler içindeki yakın akrabalarını henüz ikna edici bir şekilde tanımlayamamıştır; ancak DNA dizi analizleri, takımın Rosid’ler altındaki Sapindales, Brassicales ve Malvales'e en yakın olabileceğini düşündürmektedir.
Myrtales, iki ana soydan oluşur. Birincisi Combretaceae, Lythraceae ve Onagraceae'yi içerir ve ikincisi kalan aileleri içerir. Lythraceae ve Onagraceae, ilk soyda özellikle yakından ilişkilidir. İkinci soy içinde, büyük tropik aileler olan Myrtaceae ve Melastomataceae, akraba daha küçük ailelerle birlikte iki ayrı evrimsel çizgi oluşturur. Alzateaceae, Penaeaceae ve Crypteroniaceae olmak üzere üç küçük aileden oluşan bir küme, Melastomataceae ailesiyle yakından ilişkili bir topluluk oluşturur.
Ekolojik Dağılım ve Habitat
Myrtales takımına ait bitkiler, genellikle tropikler ve dünyanın sıcak iklime sahip bölgelerinde yayılım gösterir. Büyük bir çoğunluğu tropikler ve yarı tropiklerde yetişen çalılardır. Bu bölgelerde önemli küspe ve ahşap kaynağı olan Eucalyptus bu takıma aittir. Myrtales takımının daha ılıman bölgelerde de üyeleri bulunur ancak soğuk bölgelerde neredeyse hiç bulunmazlar; bununla birlikte bazı türler Tazmanya’da bulunur ve kimileri de Avusturalya’da orman sınırına dek uzanırlar.
Davranış ve Üreme
Myrtales takımına ait odunsuların ortak özelliği ksilem damarlarının her iki yanında floem bulundurmasıdır; ki genellikle bütün angiospermlerde yalnızca tek bir floem katmanı bulunur. Takımdaki bitkilerin yaprak dizilimi opozit yani karşıkıklı diziliş gösterir, ancak bu özellik aileler ve türler arasında farklılık gösterebilir. Örneğin tek bir cins Ouisqualis içerisinde gövdede yaprak dizilişi alternat iken, çiçeklenen sürgünlerde yaprak dizilişi opozittir. Eucalyptus'ta genç dallarda opozit yaprak dizilimi görürülürken, daha yaşlı dallarda yapraklar alternattır.
Myrtales takımına ait bitkilerdeki çiçekler son derece çeşitlidir ancak en sık rastlanan şekil birleşik salkımdır. Takımdaki pek çok tür iki eşeylidir; hem dişi hem erkek organlar aynı çiçekte yer alırlar.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.Kreosus
Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Genel olarak Myrtales çiçekleri hayvanlar tarafından tozlaşmaya adapte olmuştur çünkü bu bitkiler sıklıkla bol nektar veya polen sağlarlar ve hayvanlar bunlarla beslenirken polenlerin stigmada birikmesini kolaylaştıracak şekilde biçimlenmişlerdir.
Tohumlar, meyvelerin kuru ve kapsül biçiminde ya da etli olmasına bağlı olarak rüzgar, su ya da diğer hayvanlar tarafından taşınırlar; her iki tür de bu takımdaki bitkilerde görülmektedir. Melastomataceae ve Myrtaceae meyveleri, özellikle ormanlardaki alçak bitki örtüsünde bulunanlar, kuşlar için önemli besinlerdir; tohumları bağırsaktan geçtikten sonra yaşayabilir.
İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar
Takımda yer alan en önemli tek cins Eucalyptus’tur. Giderek artan ahşap, küspe ve kağıt talebi, bu cinsi özellikle ılıman ve tropik bölgelerde en yaygın olarak yetiştirilen ağaç cinsi haline getirmiştir. Bunun sebeplerinden biri de ağacın son derece hızlı büyümesidir. Eucalyptus cinsindeki bazı türler 30-50 metre boya erişebilirler; örneğin Victoria ve Tazmanya'da yetişen Tazmanya meşesi (Eucalyptus regnans) 90 metreden daha uzun olabilirler.
Eucalyptus türü ağaçların yaprak ve ahşabından yüksek ateşi düşüren ve antiseptik özelliklere sahip olan yağlar, sakız ve reçineler çıkarılır. Kimi türleri bal arıları için önemli polen ve nektar kaynaklarıdır. Takımda yer alan Metrosideros, Angophora ve Syzgium gibi türlerin ahşabı kullanılır.
Mytales takımı çok önemli bir gıda kaynağı olmasa da, bazı üyeleri yenilebilir meyveler verirler. En yaygın olarak bilinen tür muhtemelen dünyanın ılıman bölgelerinde yetişen nar ağacıdır (Punica granatum). Myrtaceae ailesinde yer alan guava türleri ile Euginia ve Syzgium ailesine ait bitkilerin meyveleri yerel olarak değerlidir. Meyveleri çiğ ya da pişmiş olarak tüketilir, jelatin, turşu ve içecek yapımında kullanılırlar. Dünyanın Florida, Kolombiya ve Brezilya gibi sıcak bölgelerinde bu meyve etrafında küçük endüstriler ortaya çıkmıştır. Bu takımdan Trapaceae ailesinin bir üyesi olan su kestanesi, Çin ve Tayland'da haşlanarak tüketilirken, Kuzeybatı Hindistan'da aynı meyveden un elde edilir.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Amcamların evinde çok garip bir hayvan gördük bunun ne olduğunu bilen var mı?
- Google'da arama yaptığımız zaman en öne çıkan sitelerden istediklerimizi gizleme, filtreleme gibi bir ayar yok mu?
- İQ Nasıl Ölçülür ve doğruluğu nasıl bilinir?
- 2
- 1
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- Elsevier BV. Plant Systematics. (8 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 21 Temmuz 2022. Alındığı Yer: Elsevier BV doi: 10.1016/C2015-0-04664-0. | Arşiv Bağlantısı
- Encyclopedia Britannica. Myrtales | Description, Families, Characteristics, & Natural History. Alındığı Tarih: 21 Temmuz 2022. Alındığı Yer: Encyclopedia Britannica | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/08/2022 08:04:32 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12063
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.