Arge Nedir ve Arge Çalışması Ne İşe Yarar?
Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) kavramlarını sıklıkla duyarız. Birçok insan arge ve inovasyonu birbirine karıştırma eğilimindedir. Ancak bu iki kavram aynı anlama gelmemektedir. Genel olarak Ar-Ge, inovasyondan çok önce, bunun bir kaynağı olarak yer alır.
Ar-Ge (Araştırma ve Geliştirme) Nedir?
Araştırma ve geliştirme, bazen Ar-Ge kısaltmasıyla da adlandırılır. Ar-Ge çalışmaları; insanın, kültürün ve toplumun bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve bu dağarcığın yeni uygulamalar tasarlamak üzere kullanılması için sistematik bir temelde yürütülen yaratıcı çalışmalardır. Ar-Ge, insan, kültür ve toplum bilgisini içeren bilgi birikimini artırmak ve bu bilgi birikimini daha da geliştirmek için kullanmak amacıyla sistematik bir şekilde üstlenilen yaratıcı çalışmaları kapsar.
Bir faaliyetin Ar-Ge olarak kabul edilebilmesi için beş temel kriteri karşılaması gerekir;
- yenilik
- yaratıcılık
- belirsizlik
- sistematiklik
- aktarılabilir ve/veya tekrarlanabilirlik
Araştırma ve geliştirme, işletmeler ve hükümetler tarafından mevcut ürünleri, hizmetleri ve prosedürleri iyileştirmek veya tüketici ihtiyaç ve taleplerine dayalı olarak yeni inovasyonlar yaratmak için yürütülen bir dizi araştırma faaliyetidir.
Ar-Ge Nedir Kısaca
Araştırma ve Geliştirme, temel araştırma veya buluştan başlayarak endüstriyel fizibilitesini sağlayan tüm süreçleri bir araya getirir. Bu nedenle araştırma laboratuvarından fabrikada endüstriyel üretime geçmenin tüm adımlarıdır. Bu nedenle arge, bir keşif veya buluşun endüstriyel ve ticari uygulamaları olan yenilikleri geliştirir.
Ar-ge terimi, bir şirketin bilgiyi artırmak amacıyla gerçekleştirdiği tüm faaliyetleri ifade etmek için kullanılır. İnsan bilgisi hakkında olabileceği gibi kültür, toplum veya sadece işletme ve personeli hakkında da olabilir. İstatistiksel, ekonomik, muhasebe veya organizasyonel kategoriler geliştirmeyi amaçlayan stratejiler de araştırma ve geliştirme kavramına dahildir.
Argenin Önemi
Ar-Ge'nin ilkesi, olası tüm çözümleri öngörmek, aramak, aynı zamanda gezegene zarar verecek olan gibi anormallikleri aramaktır. Ar-ge, ihtiyaç duyulduğunda bir destek noktası olarak hizmet edebilir. Günümüzde işletmelerin büyümelerini sağlamak ve pazardaki liderlik konumlarını korumak için her zamankinden daha fazla yenilik yapmaları gerekiyor. Çoklu baskılar (üretim maliyetleri, küreselleşmeyle artan rekabet karmaşıklığı, pazarların hızlı ve karmaşık evrimi, teknolojik ilerlemenin hızlanması, vb.), inovasyonu rekabet edebilirliklerinin anahtarı olarak şirketlerin stratejilerinin merkezine yerleştirmeye itiyor. Araştırma ve Geliştirme işlevi, temel araştırmaya veya bir buluşa dayalı olarak endüstriyel fizibilitesine izin veren tüm süreçleri bir araya getirir.
Ar-Ge Projesi Nedir?
Amacı, kapsamı, genel ve teknik tanımı, süresi, bütçesi, özel şartları, diğer kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak aynî ve/veya nakdî destek tutarları, sonuçta doğacak fikrî mülkiyet haklarının paylaşım esasları tespit edilmiş ve Ar-Ge faaliyetlerinin her safhasını belirleyecek mahiyette ve bilimsel esaslar çerçevesinde hazırlanan projelerdir.
Proje aşamalarına bakıldığında, bir projenin başlangıcı biraz belirsiz olabilir. Bunu, proje üzerinde çalışan profesyonellerin yeni bilgi üretecek işe giriştikleri zaman olarak düşünmek gerekir. Teknik belirsizliklerinizin ne olduğunu anladığınızda, bir projenin sonu çok daha net hale gelir. Proje, bu teknik belirsizlikler çözüldüğünde sona erer.
Ar-Ge Çalışması Nedir?
Ar-Ge projeleri;
- Kavram Geliştirme,
- Teknolojik/Teknik ve Ekonomik Yapılabilirlik Etütü,
- Geliştirilen Kavramdan Tasarıma Geçiş Sürecinde Yer Alan Laboratuvar Çalışmaları, vb. çalışmalar,
- Tasarım, Tasarım Geliştirme ve Doğrulama Çalışmaları,
- Prototip Üretimi,
- Pilot Tesisin Kurulması,
- Deneme Üretimi
- Tip Testlerinin Yapılması
aşamalarının tamamını ya da bir bölümünü içerir.
Ar-Ge Teknoloji Nedir?
Genellikle Ar-Ge teknolojisi olarak bilinen araştırma ve geliştirme, yeni ürün ve sistemlerin halka pazarlanmadan önce test edilip denendiği bir iş modelidir. Daha formel bir ifadeyle, bir şirketin ticari avantaj için yararlanabilecekleri yeni ve yenilikçi ürünleri piyasaya sürmesini sağlayan sistematik ve metodik araştırma yoluyla elde edilen bilginin pratik uygulamasıdır. Hizmet ve mal sektöründeki çoğu işletme , sürekli yeni ürün ve hizmet akışına bağlıdır, ancak bunları hazırlamak pek çok kişinin düşündüğü kadar kolay değildir.
Ar-Ge süreci, kurumsal liderlerin belirli bir ürünün nasıl çalıştığından nasıl satılması beklendiğine kadar her şeyi anlamalarına olanak tanır. Teknolojinin bir kısmı bilgisayar ve robotik sensörler gibi donanım tabanlı, çoğu da yazılım tabanlıdır. Bir şey üreten veya satan hemen hemen her kurum bir seviyeye kadar Ar-Ge sürecine dâhil olacaktır.
Ar-Ge Harcamaları Nedir?
- İlk Madde ve Malzeme Giderleri
- Amortisman ve Tükenme Payları
- Personel Giderleri
- Genel Giderler
- Finansman Giderleri
- Vergi, Resim ve Harçlar
- Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler
Neler Ar-Ge Değildir?
- Pazar araştırması ya da satış promosyonu,
- Kalite kontrol,
- Petrol, doğalgaz, maden rezervleri arama ve sondaj faaliyetleri,
- İcat edilmiş ya da mevcut geliştirilmiş süreçlerin kullanımı,
- Biçimsel değişiklikler (şekil, renk, dekorasyon vb. gibi estetik ve görsel değişikler),
- İlk kuruluş aşamasında kuruluş ve örgütlenmeyle ilgili araştırma giderleri,
- Bilimsel ve teknolojik yenilik doğurmayan rutin faaliyetler ( rutin veri toplama vb… ),
- Proje sonucunda geliştirilen fikri mülkiyet haklarının korunmasına yönelik çalışmalar,
- Numune verilmek amacıyla prototiplerden kopyalar çıkarılıp test amaçlı dağıtılması ve tüketici testleri,
- Üretim ve Üretim Altyapısına Yönelik yapılan yatırım faaliyetleri, ticari üretimin planlanması ve seri üretim sürecine ilişkin harcamalar,
Bir AR-GE projesi kapsamında olmaksızın yeni süreç, sistem veya ürün ortaya konulmasına hizmet etmeyen doğrudan veya gömülü teknoloji transferi rutin faaliyetler değildir.
Yukarıdaki faaliyetleri optimize edecek, maliyetleri indirecek, verimliliği arttıracak çalışmalar Yenilik Faaliyetleri olabilir. Kalite kontrol değildir. Ama bu kalite kontrolü optimize edecek, maliyetleri indirecek, verimliliği arttıracak süreçler, araçlar Yenilik Faaliyetleri olabilir.
Ar-Ge Kapsamındaki 3 Temel Faaliyet
- Temel Araştırma
- Uygulamalı Araştırma
- Deneysel Geliştirme
Temel araştırma, görünürde herhangi bir özel uygulaması veya kullanımı bulunmayan ve öncelikle olgu ve gözlemlenebilir gerçeklerin temellerine ait yeni bilgiler edinmek için yürütülen deneysel veya teorik çalışmalardır.
Arge Örnekleri
Temel Araştırma Örnekleri:
- Çeşitli koşullar altında bilinen bir polimerleşme reaksiyonları sınıfının, ürünlerin veriminin, kimyasal ve fiziksel özelliklerinin incelenmesi,
- Elektron bandının yapısı hakkında bilgi edinmek üzere bir kristalin elektromanyetik radyasyonu emmesini inceleme,
- Bir antikor molekülünün aminoasit dizisinin belirlenmesi,
- Kuantum hesaplaması ve kuantum bilgi teorisi gibi alternatif hesaplama yöntemlerinin aranması,
- Ekonomik koşullar ile sosyal gelişme arasındaki nedensel ilişkinin incelenmesi,
- Ailenin geçmişte ve günümüzde farklı uygarlıklardaki rolünün incelenmesi,
- Uygulamalı araştırma, yeni bilgi elde etme amacıyla üstlenilen özgün bir araştırmadır. Bununla birlikte, öncelikle belirli bir pratik amaç veya hedefe yöneliktir.
Uygulamalı Araştırma Örnekleri:
- Belirli fiziksel veya mekanik özelliklere sahip polimerlerin üretimiyle ilgili olarak polimerleşme reaksiyonlardan birinin optimize edilmeye çalışılması,
- Radyasyon saptamasının belirli özelliklerini elde etmek için, bir kristalin değişik koşullar altındaki elektromanyetik radyasyon emilimini incelemek,
- Çeşitli hastalıkların antikorları arasında ayrım yapmak amacıyla gerçekleştirilen araştırmalar,
- Bilgi işlemenin (örneğin yeni bir programlama dili, yeni işletim sistemleri veya program oluşturucularının geliştirilmesi vb. gibi) yeni alanlarda veya yeni bir şekilde uygulanmasının araştırılması ile bilgi işleme uygulamasının coğrafi bilgi ve uzman sistemleri gibi araçların geliştirilmesi amacıyla araştırılması,
- Tarımı desteklemek ve sınai bölgelerdeki sosyal çatışmaları engellemek için, tarım çalışanlarının kırdan kente göçünü durduracak bir programı hazırlamak üzere, bu göçün ekonomik ve sosyal nedenlerinin incelenmesi,
- Uygun sosyal önlemleri hazırlamak amacıyla ailenin günümüzde belli bir ülke veya bölgedeki rol ve konumunun incelenmesi,
- Deneysel geliştirme, araştırma ve/veya pratik deneyimden elde edilen mevcut bilgiden yararlanarak yeni malzemeler, yeni ürünler ya da cihazlar üretmeye; yeni süreçler, sistemler ve hizmetler tesis etmeye ya da halen üretilmiş veya kurulmuş olanları önemli ölçüde geliştirmeye yönelmiş sistemli çalışmadır.
Deneysel Geliştirme Örnekleri:
- Laboratuvar düzeyinde optimize edilen işlemin ölçeğini büyütme ile bir polimerin olası üretim yöntemlerini araştırılması, değerlendirilmesi ve bir olasılık bu polimerden elde edilen ürünler
- Yeni uygulama yazılımlarının geliştirilmesi, işletim sistemlerinde ve uygulama programları üzerinde yapılan önemli geliştirmeler
Ülkemizde Ar-Ge Çalışmaları
Ülkemizde özellikle 2000'li yıllardan sonra, devletimizin teşvikleriyle Ar-Ge faaliyetleri hız kazanmıştır. Bu kapsamda, Ar-Ge faaliyetlerine yönelik çok çeşitli destekler verilmeye başlanmıştır. Bunlardan en önemlileri şöyledir: