Şaşılık bir veya iki gözün (optik eksen) kaymasıdır. Kayma içe doğru yani buruna doğru olabilir ve içe şaşılık veya yeni terminoloji ile Esotropi olarak adlandırılır, ya da dışa şaşılık veya Exotropi olarak bilinen durumlardır.
Optik eksen kayması yukarıya doğru-Hipertiropi ve aşağıya doğru Hipotropi olabilir. Bundan başka değişik kombinasyonlar görülebilir, düşey bileşenli yatay şaşılık, rotasyonel, vs.
Göz ve optik sistemin(görme şekli) normal gelişimi, aynı zamanda binoküler (iki gözle) görmeyi de geliştirir. Binoküler görme eş-güdümlü olmalıdır ki iki gözün görüntüsü tek olarak beraber gelmeli ve bu şekilde üç-boyutlu görüntüyü elde etmemizi sağlamalıdır(stereovizyon).
Görüntünün netliği iyi değilse ve görüntü eksenleri paralel değilse stereoskopik görüntüyü elde etmek mümkün değildir.
Göz, aşağıdaki 6 ekstrensek (dış) kas tarafından hareket edilir:
- Musculus rectus internus (iç düz kası)
- Musculus rectus externus (dış düz kası)
- Musculus rectus superior (düz üst kası)
- Musculus rectus inferior (düz alt kası)
- Musculus obliquus superior (superior oblik kası)
- Musculus obliquus inferior (inferior oblik kası)
Şaşılık şu şekil olabilir:
- Paralitik-Felçli
- Konkomitant
Felçli şaşılık: gözün herhangi ekstrensek kasının felçli olması durumudur.
Konkomitant şaşılık: ekstrensek göz kası yetmezlik sonucu optik ekseni kayması durumudur.
- İki temel fenomen ile nitelendirilir:
- Binoküler görme kusuru ve duyusal rahatsızlıklar.
Şaşılık tedavisi- başarılı ve iyi sonuçlar alınması için okulomotor düzensizliklerin belirlendiği anda başlamak önemlidir. Esas olarak kaymaların çoğu anomali ve refraksiyondur.
Her şaşılığın tedavisindeki ilk adım refraksiyon anomalinin düzeltilmesidir. Olası duyusal rahatsızlıklar tedavisi özel ortoplenoptik laboratuvar uzman kadro tarafından yapılır. Plenoptik egzersizler ambliopinin tedavisi, ortoptik egzersizler ise binoküler görme kusurların tedavisi için yapılır.
Sonunda, gerekli görüldüğü (çoğu) durumlarda cerrahi tedavi yapılır.
Mevcut kaymaların, ambliyopi tedavisi, duyusal ve estetik yönündeki (kaymış bulbus düzeltilmesi) rahatsızlıklar tedavisi zamanında başlarsa çoğu vakalarda başarı belirgindir.