Kısa psikotik bozukluk nedenleri, belirtileri ve tedavisi
kısa psikotik bozukluk psikotik semptomların ortaya çıktığı koşullardan biridir. Bu; halüsinasyonlar, zihinsel bulutlanma, sanrılar, düzensiz dil vb..
Bununla birlikte, aniden göründüğü, kısa süreli (en az bir gün ve en fazla bir ay) olan diğer psikotik bozukluklardan ayırt edilir ve bu süreden sonra hasta genellikle tamamen iyileşir. Çok nadiren, bölüm aynı kişide bir defadan fazla tekrarlanır.
Kısa psikotik bozukluğun bir diğer ayırt edici özelliği, şizofreni, sanrısal bozukluk, bipolar bozukluk, şizoaffektif bozukluk, ilaç kullanımı veya beyin tümörü gibi bazı tıbbi durumların varlığından kaynaklanmamasıdır..
Kısa psikotik bozukluk prevalansı nedir?
Kısa psikotik bozukluk insidansı ve prevalansı tam olarak bilinmemekle birlikte, alışılmadık bir hastalık olduğu bilinmektedir..
Susser ve ark. (1995) 221 psikoz hastasını değerlendirdikleri, sadece 20 tanesinin (% 9) kısa psikotik bozukluk tanısı aldığını tespit etmiştir..
İlk kez 30 ila 50 yıl arasında ortaya çıkıyor ve kadınlarda erkeklerden daha yaygın. Aslında, Susser & Wanderling'in (1994) yaptığı uluslararası bir çalışmada, bu hastalığın kadınlarda erkeklerde iki kat daha fazla olduğu tespit edildi..
Aynı zamanda düşük sosyoekonomik durum, göçmen olmak veya paranoyak veya antisosyal kişilik bozukluğu gibi kişilik bozukluklarının varlığı ile de ilişkilidir..
nedenleri
Bu hastalığın spesifik nedenleri bilinmemektedir, ancak muhtemelen kalıtsal, biyolojik, çevresel ve psikolojik risk faktörlerinin kombinasyonunun bir sonucudur..
Kısa psikotik bozukluğun aynı ailede kendini tekrar etme eğiliminde olduğu, bazı kalıtsal bileşenlere sahip olması gerektiğini izleyen nedenler olduğu tespit edilmiştir..
Ayrıca ailede psikoz öyküsü veya depresyon veya bipolar bozukluk gibi duygudurum bozuklukları olması risk faktörü gibi görünmektedir..
Bununla birlikte, olağan olan şey, bu genetik faktörlerin bozukluğun ortaya çıkması için stresörlere katılmasıdır. Aile çatışmaları, travmatik olaylar, iş sorunları, ciddi hastalıklar, sevdiklerinin ölümleri, belirsiz göç durumları vb..
Psikanalitik bakış açısına göre, kısa psikotik bozukluğun hayatta kalma mekanizmalarındaki yetersizlik nedeniyle ortaya çıktığı doğrulanmaktadır. Yani, kişi aşırı stresli bir durumda kendini savunmak için gerekli becerilere sahip değil veya kabul edilemez bir dürtü varsayar. O zaman bu durum kaçış yolu olarak görünüyor.
Kısa psikotik bozukluğun ortaya çıkma riskini arttırdığı görülen diğer faktörler, marihuana gibi toksinlerin veya bazı ilaçların varlığıdır..
Ayrıca sinir hücrelerinin iletişimini sağlayan maddeler olan nörotransmiterlerin seviyelerini etkiliyor gibi görünmektedir. İlgili ana nörotransmiterler glutamat, dopamin ve serotonindir.
Kısa psikotik bozukluk tipleri
Kısa psikotik bozuklukları tetiklemelerine göre sınıflandırmanın üç temel yolu olduğu görülmektedir:
- Tanımlanabilir bir stres etkenden kaynaklanıyorsa: Ayrıca kısa reaktif psikoz olarak adlandırılır ve kişi için bir travma veya çok stresli bir olaydan kaynaklanır. Örneğin, bir kaza, bir saldırı, sevilen birinin ölümü veya doğal bir felaket.
- Tanımlanabilir stres etkeni olmadan: Bu durumda, görünüşe göre bozukluğa neden olabilecek stres veya travma yoktur..
- Doğumdan sonra ortaya çıkarsa: bu tip sadece kadınlarda açıkça doğum yaptıktan sonraki 4 hafta içinde gerçekleşir..
Nolen-Hoeksema'ya (2014) göre, yaklaşık 10.000 kadından 1'i doğumdan kısa bir süre sonra kısa psikotik bozukluk yaşıyor.
semptomlar
Belirtildiği gibi, semptomlar en az bir gün ve en fazla bir ay mevcut olmalıdır. 6 aydan uzun süre dayanırlarsa, şizofreni gibi başka bir hastalık olabilir.
Bu semptomların birçoğu (sanrılar ve halüsinasyonlar gibi) geleneksel olarak beynin mesolimbik yolundaki aşırı miktarda dopamin veya reseptörleri ile bağlantılıdır..
Kısa psikotik bozukluğun ana belirtileri şunlardır:
- hezeyanlar: bunlar, hastanın çok sıkı tuttuğu, ancak mantıksal bir temeli bulunmadığı, deneyimle gösterilemediği veya kültürleri için uygun olmadığı inancıdır..
Ayrıca, aksi ispatlanmış olsa bile, kişi fikirleriyle çelişen kanıtları görmezden gelecek ve onları savunmaya devam edecektir..
Pek çok sanrı türü vardır, ancak en yaygın olanı zulüm sanrılarıdır (onu aradıklarına ya da onu incitmek istediğine inanır), büyüklükten (olağanüstü bir insan olduğuna, doğaüstü yeteneklere sahip olduğuna inanır), referans deliryuma (her şeyin bundan şüphelendiğinden şüphelenir) görür veya duyarsa ona karşıdır, onu kızdırır), diğerleri arasında.
- halüsinasyonlar: Halüsinasyonlar psikozun başka bir belirtisidir. Bu durumda, hasta canlı olarak gerçekleşmemiş olaylar yaşar. Ayrıca, deneyimlerinizin gerçek olduğuna kesinlikle emin olun. Bu, bireysel şüphelilerin aklının meyvesi olduğu algısal çarpıtmalardan farklıdır..
Halüsinasyonlar ise görme, duyma, hissetme, koklama ... var olmayan unsurlardan oluşur, çünkü sadece etkilenenler onları algılayabilir..
- oryantasyon bozukluğu ve karışıklık
- Dikkat ve hafızadaki değişiklikler: özellikle, bu yeteneklerin azaltılması.
- Düzensiz düşünce: düşüncelerinin mantıksal ilişkisi kaybolur, böylece fikirler birbirleriyle hiçbir şey yapmadan düzensiz bir şekilde ortaya çıkar..
- Düzensiz dil veya saçmalık: düzensiz düşünce ve dikkat ve hafıza problemlerinin bir sonucu olarak, dil önemli ölçüde etkilenir.
Spesifik olarak, bu hastalar anlamsız cümleler kurar, aynı konu hakkında sürekli konuşur veya bir konudan diğerine aniden atlar gibi görünmektedir. Kısacası, dili tutarsızlıklar dolu.
- Katatonik davranış: çok çeşitli motor anormallikleri anlamına gelir. Hareketsizlik, büyük ajitasyon ile aşırı aktivite, aşırı olumsuzluk (veya talimatlara uyma veya belirgin bir sebep olmadan harekete geçirme direnci) veya sessizlik (konuşma yokluğu) olabilir..
Ayrıca klişeleşmiş hareketler, ekolalia (gereksiz yere arayanın yattığı kelimeleri tekrarla) ya da ekhopraksi (istemsiz olarak muhatap tarafından gerçekleştirilen hareketleri tekrar et) eklenir..
- Düzensiz davranış veya garip davranışlar: Çatalla çorba yemek, toplumda soyunmak, sosyal olarak yapmak uygun olmadığında gülmek, vs. gibi sağduyulu olmayan davranışlarla ilgilidir..
- Alışkanlıklardaki değişiklikler: uyku programları ve değişik öğünlerin yanı sıra enerji veya aktivite seviyeleri gibi. Rutin değişikliklerin bir sonucu olarak, ağırlıktaki artış veya azalışları gözlemlemek de yaygındır..
- Kişisel hijyende ihmal ve elbisenin içinde.
- Karar alamama.
Nasıl teşhis edilir?
Her şeyden önce, davranışların kültürel olarak uygun olduğu teşhisinde dikkate alınmalıdır. Yani, hasta ortamında baskın olan kültür, inançlar ve dini faaliyetlerle örtüşüyorlar.
DSM V'de (Zihinsel Bozuklukların Teşhis ve İstatistiksel El Kitabı), kısa psikotik bozukluğun tanısını koymak için bir dizi kriter belirlenmiştir..
Hasta mutlaka aşağıdaki semptomlardan 1 veya daha fazlasına sahip olmalıdır: sanrılar, halüsinasyonlar veya düzensiz dil. Listede yer alan bir başka belirti katatonik davranış veya çok düzensiz.
El kitabı kültürel olarak kabul edilen davranışların belirtiler olarak dahil edilemeyeceğini belirtir. Bir örnek Tanrı ile konuşurdu. Kişi çok dindarsa ve onun ortamında normal kabul edilirse, bunun bir semptom olduğunu düşünemeyiz.
Tanı için bir başka kriter, hastalığın hastalıktan önceki önceki durumuna dönmeden önce en az bir gün ve en fazla bir ay sürmesidir..
Son olarak, bozukluğun, bir ilaç veya ilaçlar, tıbbi bir durum gibi herhangi bir maddenin fizyolojik etkilerine atfedilemeyeceği belirtilmektedir; veya majör depresif bozukluk, bipolar bozukluk veya diğer psikotik bozukluklar gibi başka bir zihinsel bozukluk.
Diğer taraftan, hangi tipe ait olduğunu belirtmek gerekir (yukarıda listelenmiştir). Yani, çok belirgin bir stres etkeni (kısa süreli reaktif psikoz), önemli stres etkeni yoksa veya doğumdan sonra ortaya çıkarsa.
Teşhisi tamamlamak için, bozukluğun ciddiyeti, 5 puanlık bir skala ile belirlenebilir (0, mevcut olmayan ve 4 maksimum ciddiyet anlamına gelir)..
Bu sanrılar, halüsinasyonlar, konuşma, davranış ve olumsuz belirtilere (ilgisizlik, ilgi eksikliği, depresyon, izolasyon) göre nicel olarak değerlendirilir..
Ancak, kısa psikotik bozukluk tanısı ciddiyeti belirtilmeden yapılabilir..
tahmin
Genellikle, bu hastalığın iyi bir prognozu vardır. Bunun nedeni bir aydan daha az sürer ve daha sonra hastanın önceki işleyiş durumuna geri döner.
Daha iyi bir prognoz ani başlangıç, kısa semptom süresi, şizoid kişilik özelliklerinin olmaması, konfüzyon ve oryantasyon bozukluğu, tanımlanabilir ve çok yoğun bir stres etkeni, aile psikiyatrik öyküsünün olmaması ve daha önce çevreye iyi adaptasyon ile ilişkilendirilmiştir. hastalık.
Bu durumlarda, kısa psikotik bozukluğun gelecekte tekrar ortaya çıkması çok karmaşıktır..
Psikiyatrik öyküsü veya kısa psikotik bozukluktan önce filizlenen diğer hastalıkları yoksa prognoz daha da iyidir. Neyse ki, Avrupa'da yapılan çalışmalara göre, hastaların% 50 ila 80'inde önemli ek psikiyatrik değişiklikler yoktur (Medscape, 2016).
Bununla birlikte, diğer azınlık vakaları daha sonra şizofreni veya duygudurum bozuklukları gibi kronik zihinsel bozukluklar geliştirir.
Bazen, psikotik belirtiler giderildikten sonra, depresif bir tip belirtiler de tedavi edilebilir..
tedavi
Yukarıda bahsedildiği gibi, kısa psikotik bozukluk tanımı gereği bir aydan kısa sürede geçer.
Bununla birlikte, dikkatli olmalısınız ve bu bozukluğu en kısa zamanda kendinize veya başkalarına zarar verme riskiyle ilişkili olduğu için tedavi etmelisiniz. Psikotik dönemlerde daha fazla olan (özellikle depresif belirtiler varsa) intihar etme ihtimalinin yanı sıra.
En kısa sürede ziyaret etmenin gerekli olmasının bir başka nedeni de kısa psikotik bozukluğun başka bir ciddi ruhsal bozukluğun ortaya çıktığına dair bir işaret olabileceğidir..
Aslında, bir ay geçinceye kadar kısa bir psikotik bozukluk olup olmadığı veya şizofreni gibi benzer semptomlarla başka bir durumun başlangıcı olduğu bilinmemektedir..
Tüm bu nedenlerden dolayı, tedavi esastır. Bu, akut şizofreni döneminde kurulana benzer olacaktır..
Prensip olarak, hastaya bir kez teşhis konulduğunda, hastalığın ne hakkında olduğu hakkında kendisini ve ailesini eğitmek önemlidir. Tedavi türünü ve ilaçların olası yan etkilerini açıklamaya ek olarak.
İlaç, psikotik belirtileri hafifletmek ve hastayı stabilize etmek için esastır. En sık kullanılan antipsikotik ilaçlar şizofrenide yaygın olarak kullanılmaktadır. Bunlar arasında tipik antipsikotikler veya haloperidol, leksapin, klorpromazin, tiyoidazin, perfenazin, flupenazin vb. Gibi "nöroleptikler" bulunur..
Bu ilaçlar pozitif semptomlar için etkili olma eğilimindedir (halüsinasyonlar, sanrılar ...) ama negatif olanlar için etkili değildir. Ek olarak, kas sertliği, titreme veya sinirlilik gibi sinir sistemini etkileyen yan etkiler de ortaya çıkarabilirler..
Bu nedenle, en yeni atipik antipsikotikler genellikle risperidon, olanzapin, ziprasidon, klozapin vb. Kullanılır..
Öte yandan, psikotik bozukluğu kısa olan kişilerde depresif belirtilerle ortaya çıkma riski daha yüksek olduğundan, bazen antidepresan ilaçlar da eklenmektedir. Sıklıkla, örneğin fluoksetin, sertralin, paroksetin, sitalopram, vb. Gibi serotonerjik ilaçlar ile ilgilidir..
Hasta da çok endişeli ise veya uyku bozuklukları varsa, diazepam veya lorazepam gibi sakinleştiriciler verilebilir..
Dozlar ve mükemmel denge her duruma göre değişir ve bir tıp uzmanı tarafından ayarlanmalıdır..
Ayrıca, psikolojik bilişsel-davranışçı terapinin, kişinin doğru şekilde düzelmesi için temel olduğu bulunmuştur. Bu, hastanın durumunu anlamasına, hastalığın olası kaynağını bulmasına ve daha uyumlu hale getirmek için düşünce ve davranışlarını yönetmesine yardımcı olacaktır..
referanslar
- Amerikan Psikiyatri Birliği (APA). (2013). Mental Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı, Beşinci Baskı (DSM-V).
- Kısa psikotik bozukluk. (N.D.). 9 Kasım 2016'da Wikipedia'dan alındı.
- Kısa Psikotik Bozukluk. (N.D.). 9 Kasım 2016 tarihinde MedicineNet'ten alındı.
- Teknik Terimler Sözlüğü. (N.D.). 9 Kasım 2016 tarihinde Psicomed'den alındı.
- Memon, M. (s.f.). Kısa Psikotik Bozukluk. 9 Kasım 2016'da MedScape'den alındı.
- Nolen-Hoeksema, Susan (2014). Anormal Psikoloji (6. basım). New York, NY: McGraw-Hil Eğitimi. s. 230-231.
- Schulz, S. (Temmuz 2016). Kısa Psikotik Bozukluk. MSD El Kitabından Alındı.
- Susser E, Fennig S, Jandorf L, Amador X, Bromet E. (1995). Epidemiyoloji, tanı ve kısa psikozların seyri. Am J Psikiyatri, 152 (12): 1743-8.
- Susser E, Wanderling J. (1994). Şizofreni ya da etkileyici olmayan akut remisyon psikozunun epidemiyolojisi. Cinsiyet ve sosyokültürel ortam. Arch Gen Psikiyatri, 51 (4): 294-301.
- Kısa Psikotik Bozukluk Nedir? (N.D.). 9 Kasım 2016'da WebMD'den alındı.