Essay Yazma İpuçları: İspatlanmış 10 Küçük Adım
Her zorluk öğrenmek için bir fırsattır.
Essay yazma ipuçları ile korkularını yen, İngilizce yazma becerilerini geliştirmek için bunu bir fırsata dönüştür.
Yazdığın ilk essay yani deneme mükemmel olacak diye bir beklentiye hiç kimse girmez. Ne ikincinin ne üçüncünün…
Ne de ellincinin (50.)!
Her defasında bir deneme yazdığında yeni bir şey öğreneceğinden emin ol ve yeteneklerini de giderek geliştireceksin.
Bunun yanı sıra bunu tek başına yapmak zorunda değilsin.
İngilizce öğrenirken daha iyi İngilizce essay yazmak için 10 ipucu ile birlikte sana yardım edeceğiz.
Essay Yazma İpuçları: İspatlanmış Basit 10 İpucu
1. Bir Kelime Bankası Oluştur
Essay yazma ipuçları vermeye başlayalım. Essay yani deneme yazmak için bu ilginç bir yaklaşımdan söz edeceğiz. İlk olarak, bir konu seç ve bir thesis yani tez yaz. Tez, bir denemenin temel savıdır. Örneğin, eğer “okumak” konusunu seçtiysen tezin “Reading makes you smarter.” (Okumak seni daha zeki yapar.) olabilir.
Bir tez belirledikten sonra ana konunu düşün ve farklı şekillerde onunla ilgili kelimeler bul. Sonra listeni ana konunla çok yakından ilgili olmayan kelimelere kadar “branch out” yap yani dallandır.
Yukarıdaki örnekte, öncelikli listende “books”, “reading” ve “intelligent” gibi kelimeler yer alabilir. Diğer “branch out” listende “Harry Potter”,“reading by a fire” veya “test scores” gibi kelimeler yer alabilir.
Bu süreç zamanla kelime dağarcığının büyümesini sağlayacak. Yazarken bu kelimeleri kullanmak, denemelerini daha fazla “vibrant” (canlı, renkli, enerjik) yapacak.
2. Bir Muhabir gibi Davran
Konuyu belirledikten sonra devam et ve tezinle ilgili olabilecek seçenekleri gerçekten araştır. Sorular sor. Merak et. Yazmaya başlamadan önce ne kadar çok soru sorarsan denemende kullanacağın o kadar çok bilgi olacak.
Güçlü bir deneme birçok içeriği “succinct” (kısa ve öz) bir şekilde içeren yazıdır. Bir muhabir gibi davranma süreci, yazma işlemine başlamak için sana birbirinden değerli alıntılar, kaynaklar ve kelimeler sağlayacak.
Örneğin, yeni bir diyet programı üzerine yazıyorsan
“Who is the best candidate for this diet plan?”
“Bu diyet programına en iyi aday kim?”
“How can someone get started?” ve
“Biri nasıl başlayabilir?”
“What is the hardest part of this plan?”
“Bu programın en zor kısmı ne?” gibi sorular sorabilirsin.
3. Konu Cümleleri Oluştur
Essay yazma ipuçları vermeye “topic sentence” ile devam edelim. Topic sentence yani konu cümlesi, bir paragrafın ilk cümlesi ve paragrafın geri kalanını özetleyen giriş cümlesidir. Essay yazarken her şeyin düzenli bir şekilde devam etmesine yardımcı olması için ilk olarak bunları oluştur.
“Reading makes you smarter” tezi için bir paragrafın konu cümlesi
“Newspapers make you more aware of current events.” (Gazeteler güncel olayları daha fazla haberdar olmanı sağlar.) olabilir. Bir diğer paragrafın ki “Reading plays and classic literature will make you more cultured.” (Oyunları ve klasik edebiyatı okuma, seni daha kültürlü yapacak.) olabilir.
Günümüzde yazarların karşılaştığı temel sorunlar hakkında yazıyorsan her biri bir soruna değinen 3 tam cümle yazabilirsin. Bunları bir kenara koy. Sonra denemeyi yazmaya başladığında A noktasından başlayıp C noktasında sonlanan sağlam bir yapı oluşturmak için konu cümlelerine değin.
4. Her İki Görüşe de Değin
Eğer uzun veya kompleks bir essay yazman gerekiyorsa başlamadan önce her iki tarafında savını outline yap yani ana hatlarıyla açıkladığın bir taslak oluştur. Deneme yazmaya başladığında odaklanmak için bir tarafı seçmen gerekecek. Fakat hazırlanırken önemli noktaları işaret eden yan yana bir listeye sahip olmak, tezini geliştirirken sana oldukça faydalı olabilir.
Ayrıca senin görüşüne karşı olan fikre de değinerek denemende daha iyi ele alman gereken noktaları göreceksin. Konuyla ilgili daha fazla bilgi edinecek ve denemeni zenginleştirmek için daha fazla kelime öğreneceksin.
Örnek olarak insanların daha az kahve içmesi üzerine görüşlerini açıkladığın bir deneme yazıyor olabilirsin. Her iki tarafın da görüşlerini açıklamak için kahve içmenin faydalarını savunan diğer tarafın da fikirlerine değinmelisin.
“How will people quit if they are addicted?”
“Eğer bağımlılarsa insanlar nasıl bırakacaklar?”
“What about the antioxidants in coffee?”
“Ya kahvedeki antioksidanlar?”
Bunlar senin için iyi mi? Yazmadan önce tüm kavramı (her iki tarafında savını) gerçekten incele. Daha fazla essay yazma ipuçları için okumaya devam et.
5. Geriye Doğru Oku
Hatasız dil bilgisi akıcı bir şekilde konuşan pek çok İngilizce konuşan için bile zordur. Çünkü İngilizceyi yeni öğreniyorsun ve aslında bir avantaja sahipsin. Ana dili olarak İngilizce konuşan pek çok kişi en başından hatalı bir dil bilgisi öğrenmişti. Uzunca bir süre devamlı yanlış bir şekilde yazmanın neden olduğu dil bilgisi bozukluklarının düzeltilmesi çok zor.
İngilizceyi öğrenirken dil bilgisi ve cümle yapıları üzerine pratik yapmak için ciddi bir çaba sarf et. Kendi yazmalarında hatalı dil bilgisi kullanımlarını tespit etmenin bir yolu her bir cümleyi geriye doğru okumaktır (son kelime ile başla ve ilki ile bitir). Bu şekilde kelimeleri kafanda okuduğunda kelimelerin sesleri seni kandıramayacak.
Her şey doğru zaman (geçmiş, geniş, gelecek zaman vs.) ile kullanılmış mı? Eğer çoğullar ile ilgili yazıyorsan iyelik zamirleri çoğul mu? Kesme işaretleri doğru yerde mi? Her cümle bir noktalama işareti (nokta, soru işareti, ünlem) ile bitiyor mu? Metni geriye doğru okumak, cümlelerin akışı yerine dil bilgisi kurallarına odaklanmanı sağlayacak.
6. Çevrimiçi Eş Anlamlılar Sözlüğü ile Kapsamlı Bir Sözlük Kullan
Bir giriş sınavına çalışırken pek çok sayıda karmaşık kelimeler öğrenmiş olabilirsin. Fakat bunları akademik yazılarda kullanmaya başlamadan önce yazının bağlamında ne anlama geldiklerini bildiğinden çok emin ol. Burada sözlükler çok işe yarayabilir.
Bir deneme yazarken bir thesaurus yani eş anlamlılar sözlüğü çok değerli bir başka araçtır. Bir eş anlamlılar sözlüğü, aradığın kelime ile eş anlamlı (synonyms), benzer ya da yakın anlamlı kelimeleri gösterir.
Örneğin, yemek pişirme hakkında yazıyorsan “stir” (karıştırmak) ve “add” (eklemek) kelimeleri çok fazla olabilir. Bu tarz tekrarlar okuyucuları sıkar.
Bu yüzden iki de bir “add the tomato” ve “add the eggs” demek yerine bir eş anlamlılar sözlüğü “whisk in the egg” (yumurtayı çırp) ya da “gently fold in the tomatoes” (domatesleri yavaşça kat)gibi söyleyişleri sana öğretir. Yazı, kulağa daha hoş gelecek ve daha ilgi çekecek.
Visual Thesaurus normal bir eş anlamlılar sözlüğü gibi çalışan bir kaynak fakat ayrıca kelimelerin arasındaki bağlantıyı da gösteriyor. Örneğin, “stir” kelimesini yazarsan satırlar halinde “stir” kelimesi ile bağlantılı olan tüm kelime halkasını hemen görebilirsin. Buradan bu halkadaki her hangi bir kelimeyi tıklayabilirsin (bu durumda “move” gibi)ve sonra bu kelime ile ilgili tüm kelimeleri görebilirsin. Bu yeni kelimeleri hızlı bir şekilde bulmanı ve öğrenmeni sağlar, üstelik çok da eğlenceli.
7. Cümleleri Birleştir ve Ayır
Denemeyi yazdıktan sonra, çok uzun olan veya lafı uzatan cümleleri bulmak için yazıya geriye dön. Bunları iki veya daha fazla cümleye böl.
Örneğin, bir sonraki cümle çok uzun ve belirsizliğe sebep oluyorsa:
“If you want to write in another language, you need to practice writing in creative ways, like writing on a blog, writing fun poems or texting a friend who speaks the language you’re learning every day.”
Bunu daha net iki cümle şeklinde (“writing” kelimesini daha az tekrarlayarak) yazabilirsin.
“If you want to write in another language, you need to practice in creative ways every day. For example, you could start a blog, create fun poems or text a friend.”
“Bir başka dilde yazmak istiyorsan her gün yaratıcı yollarla pratik yapman gerekli. Örneğin, bir blog yazmaya başlayabilir, eğlenceli şiirler ve veya bir arkadaşına yazabilirsin.”
Çok kısa bulduğun cümlelere de tam tersini yap.
Ayrıca birbirine çok yakın ilişkili cümlelere de bak. Eğer iki cümlede düşünceler ilişkili görünüyor ise bunları bir semicolon ( ; ) – noktalı virgül – ile bağlayabilirsin.
Örneğin aşağıdaki cümleler birbirleriyle çok ilişkili:
“Learning to write in another language can be really difficult, especially when you’re first getting started. That’s why it helps to practice every day.”
Bunu şu şekil de yazabilirsin:
“Learning to write in another language can be really difficult, especially when you’re first getting started; daily practice is helpful.”
“Özellikle ilk başladığın zaman bir başka dilde yazı yazmayı öğrenmek gerçekten zor olabilir; günlük pratik yararlıdır.”
8. Denemenin Düzenlemesi için Ana Dili İngilizce Olan Birini Bul
Essay yazma ipuçları arasında seni sosyalleştirecek birine değinelim. İngilizcesi akıcı olan bir arkadaşla tanış (ya da en azından senden daha akıcı olan biri). Bu arkadaşın denemeni düzenleyebilir ve tekrar eden hataları gösterebilir.
Sıklıkla yaptığın bir hatayı bulursa ileride deneme yazarken bu hataya karşı daha dikkatli olabilirsin. Bu arkadaşın senin gözünden kaçan dil bilgisi ve yazım yanlışlarını da gösterebilir.
Eğer akıcı İngilizcesi olan bir arkadaşın yoksa lang-8.com web sitesini kullanabilirsin. Lang-8, yazını ana dili İngilizce olanların düzelteceği ücretsiz bir site. Karşılılık olarak Türkçeyi öğrenen birinin yazısını düzelteceksin.
9. Essay Bittiğinde Bir Arkadaşınla Gözden Geçir Sonra Tekrar Yaz
Sen ve arkadaşın denemeni gözden geçirdikten ve hataları işaretledikten sonra bütün her şeyi baştan yaz. Bu adım önemli. Sadece bazı hatalar yaptığını belirlemek, gelecekte onları yapmamayı öğrenmene yardım etmez.
Düzeltmelerle birlikte denemeyi tekrar yazarak bu kısımları düzgün bir şekilde yazmayı kendi kendine öğrenebilirsin. Doğru dil bilgisini kullanmanın ve kelimeleri düzgün bir şekilde yazmanın hafızanda kalıcı olmasını sağlayacaksın Bu sayede bir dahaki sefere doğru bir şekilde yazma olasılığın artacak.
10. Çevrimiçi Uygulamalar Kullan
Son olarak yazma yeteneğini geliştirmene yardımcı olacak teknolojik essay yazma ipuçları verelim. Burada sana çevrimiçi mükemmel bazı kaynaklar sunacağız. Örneğin, Hemingway Editor karışıklığa veya laf kalabalığına neden olan cümleleri bulmak için yazılarını inceleyebilir. Bunları daha kolay anlayabilmek için tekrar yazabilirsin.
Yazma becerilerini geliştirmene yardımcı olacak kaynakları, araçları ve desteği bulmak için Essay Punch başvurabilirsin. Grammar Book doğru dil bilgisi ve yazım kurallarını pratik etmek için harika bir kaynaktır.
Bu yazıdaki essay yazma ipuçları, temelde zaman içerisinde deneme yazmanı geliştirebilmen için. Ancak önemli bir deneme için daha profesyonel bir yardım istiyorsan Scribendi de kullanabilirsin. Scribendi, akademi ve kabul yazıları ile ilgili yardım alabileceğin çevrimiçi bir essay düzenleme kaynağıdır. Eğer bir okula başvuruyorsan veya önemli bir yazı kaleme alıyorsan denemenin olabildiğince iyi olabilmesini sağlamak adına sunmuş oldukları hizmetlerden yararlanmayı düşünebilirsin.
Yeni bir dil öğrenme kesinlikle zorlu ve iddialı bir iştir. Öğrenilmesi gereken pek çok küçük detay bulunur ve süreç uzun bir zaman ve özveri gerektirir. Fakat pratik ve çalışma ile kolaylıkla kendini geliştirebilirsin.
Yeni bir dilde güçlü bir yazar olmak daha fazla çaba gerektirir fakat buradaki essay yazma ipuçları bir yerden başlamana yardım edecek.
Ümit ederiz ki deneme yazma becerilerini geliştirebileceğini düşündüğün bir iki ipucu bulabilmişsindir. Zaman içerisinde yazma çalışmalarında değindiğimiz essay yazma ipuçları arasından birkaçını (hepsini veya en azından birini) kullanmayı dene.
Kolay Gelsin!
Robert Morris, özel yazı servisi NinjaEssays‘de deneme yazarıdır. New York’ta yaşıyor ve çevrimiçi öğretimi seviyor.