Fansa’da araştırmacılar, Kutsal Roma İmparatoru ve İspanya Kralı 5’inci Charles’ın 500 yıla yakın süre önce yazdığı mektubun şifresini çözdü. 16’ncı yüzyılın en güçlü hükümdarlarından biri olan ve “Şarlken” olarak da bilinen imparator, 1519’da tahta çıkmış, 37 yıl hüküm sürmüştü. Fransa’daki Loria Laboratuvarı’nda görevli ekip, 1547 yılında 5’inci Charles’ın, Fransa Krallığı’ndaki kendi büyükelçisine yazdığı şifreli mektupta neler anlattığını sonunda deşifre etti. İspanya ve Fransa arasında savaş ve gerilimlerin yaşandığı dönemde hükümdarlık yapan 5’inci Charles’ın, büyükelçi Jean de Saint-Mauris’e yolladığı mektup yüzyıllarca Fransa Nancy’deki Stanislas Kütüphanesi’nde muhafaza edilmişti.
ZORLU ÇALIŞMA
Laboratuvarda görevli kriptograf Cecile Pierrot, mektubun varlığından 2019’da katıldığı bir yemekte haberdar oldu. 2021’de mektubu inceleme kararı aldı. O ve ekibi, 120 civarı sembol kullanılan mektubun şifrelerini çözdü. Basın toplantısında, mektubun her kelimesinin tek bir sembolle anlatıldığını, bilgisayarların da yardımıyla zorlu bir çalışma sonucunda metni çözdüklerini söyledi. Pierrot, geçen haziran ayında kendisinin mektuptaki bir terimin şifresini çözdüğünü, sonra ekibin de yardımıyla devamının geldiğini belirtti.
SUİKAST SÖYLENTİSİ
Tarihçi Camille Desenclos da, “Uzun ve yorucu bir çalışmaydı ama Pierrot’nun bir terimi çözdüğü gün bir dönüm noktası oldu” dedi ve büyükelçi Saint-Mauris’in yolladığı bir mektuptan da destek aldıklarını aktardı. Desenclos, 1547’de yazılan, yüzyıllarca içeriği anlaşılmayan bir mektubu okumanın çok heyecan verici olduğunun altını çizerken içeriğin 5’inci Charles’a yönelik bir suikast planına dair söylentiyle ilgili olduğunu anlattı. Mektuba göre Fransa’da böyle bir plan yapıldığı iddia ediliyordu. Bu nedenle mektup Fransa’daki büyükelçiye yazılmıştı.