Stres Sindirimi Nasıl Etkiler
Stres, tüm insanları etkileyen her yerde bulunan bir durumdur. Stres zihinsel veya fiziksel olabilir, ancak bu makale bağlamında zihinsel strese odaklanılacaktır. Zihinsel stres, gelecekteki olumsuz olaylar hakkında kaygı, korku veya endişeleri kapsar. Bu tür stres, beynin stres tepki sistemlerini harekete geçirir, bu da vücudu etkiler. Vücudun ana sistemlerinin çoğu(kardiyovasküler, kas, idrar, gastrointestinal, ter bezleri vb.), sık sık olumsuz sonuçlarla stres tarafından değişir. Gastrointestinal (Mide-bağırsak sistemi) fonksiyon özellikle stresten etkilenir. Strese bağlı yaygın gastrointestinal semptomlar arasında, mide ekşimesi, hazımsızlık, bulantı, kusma, ishal, kabızlık ve bununla ilişkili alt karın ağrıları bulunur. Stres, sindirim sisteminizi birçok yönden olumsuz etkiler. Midenin, kan ve oksijen akışında azalma, kramplar, bağırsak bakterilerinde dengesizliğe ve iltihaplanmaya neden olabilir. Bu semptomlar ayrıca irritabl bağırsak sendromu (IBS), irritabl bağırsak hastalığı (IBD), peptik ülserler veya gastroözofageal reflü hastalığı (GERD) gibi gastrointestinal (Mide-bağırsak sistemi) bozukluklara dönüşebilir.
Stres Kontrolünde Ayurveda Kullanımı
Ayurvedik tedavi yöntemi: Ayurveda, doğal dünyada çeşitli fenomenleri tanımlamak için on çift karşıt grup halinde organize olmuş yirmi gunas (nitelikler)’a güvenir. Belirli bir dengesizlik veya hastalıkta yer alan niteliklerin belirlenmesi, karşıtların(qualities) uygun bir tedaviyi yönlendirmesine yardımcı olur. Stres tepkisini en temel özelliklerine ayrıştırdığımızda ve vücutta harekete geçirdiği nitelikleri anlamaya başladığımızda, dengeye dönmek için karşıt güçlerin nasıl kullanılacağını sezgisel bir şekilde kavrarız.
Stresten Normal Yaşama Dönmek İçin 14 Önemli Adım
1- Stresi dengelemede ilk önemli adımdan biri yavaşlamaktır. Günlük aktivitenizi yavaşlatın. Çalışma sırasında dinlenin. Yoğun programdan kaçının.
2- Kendine Dikkat Et
2.1 Günlük Olarak Banyo Yap
- Kuru cilde sahip olanlar soda suyu kullanarak cildinizin yumuşamasını sağlayabilirsiniz.
- Kullandığımız sabunları, şampuanları ve kremleri kendi vücudunuza göre seçmemiz gerekir.
- Duş telleri yerine yüzde yüz pamuk özelliği taşıyan iplik liflerden kullanmak deriye daha faydalı olur ve uygulama bakımından vücudun kan dolaşımını hızlandırır.
- Duş esnasında suyun sıcaklığı çok önemlidir. Fazla sıcak olmayan ılık bir suyla banyo yapmak kan dolaşımını hızlandırır ve deriye zarar vermez.
- Banyo bittikten sonra soğuk suyla vücudu son kez durulamak; kan dolaşımını hızlandırır ve sıkılaşmayı sağlar. Bu uygulama kış aylarında çok sık yapılmamalıdır; vücut banyodan sonra havanın ısısından çabuk etkilenerek direncini kaybedebilir.
- Banyoda kalma süresi ortalama 7 ile 10 dakika arasında olmalıdır. Sıcak suyla uzun süren banyolar cildi kurutur; kızarıklık ve kaşıntılara neden olur.
- Islak sünger veya lifler bakteri oluşumu için mükemmel malzemelerdir. Bu nedenle, bu ürünleri her ay değiştirmek en sağlıklı olanıdır.
- Son olarak duştan sonra vücudunuzu yumuşak bir havluyla kurutun ve en önemlisi de biraz nemli bırakın.
2.2 Practice Oil Pulling – Yağ çekme pratiği
Ilık susam yağı veya hindistancevizi yağı ile gargara, çenedeki gerilimi gidermeye yardımcı olur, tat duygusunu geliştirir ve ağızdan, dişlerden ve diş etlerinden doğal olarak toksinleri giderir.
3- Abhyanga yapmak (Ayurvedik Yağ Masajı)
Abhyanga, hem fiziksel bedene hem de bilincin daha hoş alanlarında yararlı, gençleşme ve sevgi dolu kişisel bakım için derin bir uygulamadır. Ek olarak, yağın bit tipi vücutta sinir sistemini strese karşı tamponlamaya yardımcı olabilecek koruyucu bir kılıf oluşturur.
4- Nasya Uygulaması
Nasya, nazal geçitlere ilaçlı yağ uygulama pratiğidir. Bu hassas dokuları yatıştırır, tam nefes almayı teşvik eder, birikmiş stresi azaltır ve zihinsel netliği destekler. Nasya hamile veya adet gören kadınlar tarafından yapılmamalıdır.
5- Yatmadan Önce Ayaklarınıza Masaj Yapın
Yatmadan önce ayaklarınıza biraz sıcak Sleep Easy Oil(kolay uyku yağı) uygulayın. Ya da isterseniz, sade Susam Yağı, Brahmi Yağı veya Bhringaraj Yağı kullanın. Bu uygulama enerjiyi topraklar, sinir sistemini rahatlatır, stresi azaltır, zihni rahatlatır ve sağlıklı uykuyu destekler.
6- Doğada Otur
Çoğu zaman, sinir sistemlerimizi doğal dünyaya (manzaralarına, seslerine, kokularına, dokularına ve ritimlerine) maruz bırakmak, rahatlama dönemlerini yöneten parasempatik sinir sisteminin “dinlenme ve sindirim” kapasitesini harekete geçirmek için yeterlidir.
7-İlham Verici Bir Kitap Okuyun
İyi ve ilham verici bir okuma, bütün sisteminizi biraz rahatlatıp ve gençleştirmek için uzun bir yol kat edebilecek sinyal verebilir.
8- Sevgi Dolu İlişkileri Destekleyin ve Teşvik Edin
Sistemlerimiz genellikle iyi bir kahkaha, sevgi dolu bir ilişki, güven verici kucaklaşma, sempatik bir kulak ve gerçekten desteklendiğimiz cesaret verici diğer ilişkisel işaretlere de büyük bir sığınacak yer bulur. Müthiş arkadaşlarınız, yakın aile üyeleriniz veya sizi bu şekilde besleyebilecek sevgi dolu evcil hayvanlarınız varsa, onlar ile anlamlı bir ilişki için biraz zaman ayırmayı düşünün.
9- Dengeli ve Yeterli Dinlenin
Uyku, aşırı strese karşı önemli bir panzehirdir. Uyku önemli restoratif fonksiyonlara sahiptir ve dokuların onarılmasında ve gençleştirilmesinde (hem beyinde hem de vücutta) kritik bir rol oynar, ancak aynı zamanda ise metabolik atıkların ve doğal toksinlerin daha verimli bir şekilde uzaklaştırılmasını sağlar.
10- Günlük Egzersiz Yapın
Uygun şekilde yapıldığında, egzersiz daha iyi sağlık için her derde deva olabilir. Egzersiz son derece yapıcı veya geliştirici olmasa da, vücudun doğal gençleştirme mekanizmalarını destekler. Sağlam uyku, rahatlama yeteneği ve sempatik ve parasempatik sinir sistemleri arasındaki dengeyi sağlar. Doğru egzersiz birikmiş stresi serbest bırakmaya, durgun zihinsel ve duygusal enerjiyi hareketlendirmeye ve dolaşımı iyileştirmeye yardımcı olur.
11- Günlük Bir Rutine Bağlı Kalın
Ayurveda, herkes için günlük bir rutin önerir ve aşırı stresi dengelemeye çalışırken rutin özellikle önemlidir. Fizyolojimiz, düzenli olma duygusuna çok fazla adapte olur ve bunu destekler.
12- Zihin-Beden Organizması oluşturun
Ayurveda, pranayama, yoga ve meditasyon gibi bir dizi hoş terapiyi etkili bir araç olarak, sinir sistemini sıfırlamak ve strese daha sağlıklı bir fizyolojik yanıt geliştirmeyi önerir. Bir dizi Ayurveda bitkileri de zihin ve sinir sistemi sağlığını geliştirir ve inanılmaz derecede destekleyici olabilir.
11.1 Pranayama
Hayat nefesi Prana, her birimizi canlandıran yaşam gücünün ince özüdür. Vücudumuzdaki her hücre ve dokuyu doldurur ve nefes tarafından taşınır ve uyarılır. İmbibing prana, durgunluğu ve ama (toksinleri) sindirirken ve ortadan kaldırırken vücudun subtle enerji kanallarına akışkanlığı ve canlılığı geri kazandırmaya yardımcı olur.
11.2 Yoga
Yoga prana'yı vücutta hareket ettirir, gerginliği dağıtmaya yardımcı olur, durgunluğu temizler ve hem dokularda hem de zihinsel ve duygusal alanlarda akışkanlığı teşvik eder. Ayurveda, yoganın sisteminizde en çok dikkat edilmesi gereken şeyleri dengelemeye yardımcı olan incelikli bir yaklaşım sunar.
11.3 Meditasyon
Yaşamlarınızdaki stres etkenlerinde tarafsız ve net bir şekilde sürekli olarak tanık olabildiğimizi düşünün. Stres etkenlerine odaklanmalı ve sorunlarımızı kontrol etmeliyiz. Meditasyon, pasif farkındalık geliştirerek kapasitemizi geliştirmemize yardımcı olur ve stresli durumlara daha sağlıklı bir yanıt verebilir. Zamanla, günlük bir meditasyon pratiği beyni gerçekten yeniden modelleyebilir ve zorlu koşullara tepkimizi yeniden oluşturmamıza yardımcı olabilir.
13- Destekleyici Besinler Tüketin
Dengeli bir diyet yapmak, korkulduğu gibi zor, yorucu ve karşı konulmaz değildir. Aslında, kronik stresle uğraşırken, hayatlarımız genellikle oldukça karmaşıktır ve sistemlerimiz nispeten basit çözümlere genellikle daha iyi yanıt verir. Beslenme düzeninin temelinde yararlı bir kaynağı olması gerekir.
14- Destekleyici Bitkiler ve Formüller
Ayurveda da zihin-beden organizmasında netliği ve sağlığı geliştirme yetenekleri için, bir takım şifalı bitkiyi kullanmaktadır. Bu bitkiler özellikle zihni ve sinir sistemini güçlendirir ve günlük zorluklarımız karşısında rahatlık hissini teşvik etmeye yardımcı olabilir.
Alıç (Crataegus sp.)
Kereviz (Apium graveolens)
Fesleğen (Ocimum basilicum)
Gül (Rosa sp.)
Kedi pençesi (Uncaria tomentosa)
Sudan bamyası (Hibiscus sabdariffa)
Çin tarçını (Cinnamomum cassia) Lavanta (Lavandula angustifolia)
Kakule (Elettaria cardamomum)
Lavanta (Lavandula angustifolia)
Arap zamkı (Acacia arabica)
Karabiber (Piper nigrum)
Doçent Dr. Hasib Sheikh. Ayurveda tıbbı bölümünün eski başkanı
Hamdard Üniversitesi