Kulak çınlaması (tinnitus), Latince “çınlamak” anlamına gelen “tinnire” kelimesinden türetilmiş bir tıbbi terimdir. Bireyin, bir ya da her iki kulağında ya da kafasında, ara ara ya da sürekli duyduğu cırcır böceği sesi, kuş sesi, ıslık sesi, metale vurulurmuş gibi bir ses ya da zil sesi olarak tanımladığı, bazen dışarıdan da duyulabilen bir ses duymasıdır.
Kulak çınlaması her yaştan insanda görülebileceği gibi daha çok erişkinlerde kendini göstermektedir. Yüksek gürültüye maruz kalan çocuklarda da erken dönemde çınlama ortaya çıkabileceği için ailelerin bu konuda bilinçli olması gerekmektedir. Çocuklarını bu tür gürültülere maruz kalabilecekleri ortamlara sürekli olarak götürmemeli, götürdüklerinde ise hoparlörden mümkün olduğunca uzakta tutmaya gayret etmelidirler.
Tinnitus, tek başına bir hastalık ismi değil, işitme sistemindeki bir bozukluğun işaretidir. Kulak çınlamaları temelde iki ana başlık altında incelenmektedir.
Bunlar:
- Objektif çınlamalar: Başkaları tarafından da duyulabilen çınlamalardır.
- Subjektif çınlamalar: Sadece hasta tarafından duyulan çınlamalardır.
Objektif çınlamalı hastalar, çınlama hastalarının çok küçük bir kısmını oluşturur ve bu grupta çınlama sebebi tespit edilebilir ve tedavisi mümkün olabilir. Subjektif çınlamalı hastalar ise çınlama hastaların çok büyük bir kısmını oluşturur. Bu tür çınlamanın tedavi edilmesi daha zordur.
Kulak çınlamasının sebepleri nelerdir?
Kulak çınlamasının birçok nedeni olabilir. Bu nedenlerden bir kısmı, kulak kiri gibi ciddi olmayan sebeplerden oluşabileceği gibi; enfeksiyon, kulak zarında delinme, orta kulakta sıvı birikmesi, orta kulaktaki kemiklerin eklem yerlerinin sertleşmesi, alerji, yüksek/düşük tansiyon, tümör, şeker hastalığı, baş ve boyun bölgesine gelen darbeler gibi daha önemli nedenler de olabilir. Çoğu kez kulak kirinin kulak yolunu tıkaması, geçici ve en basit kulak çınlaması sebebidir.
Kulak çınlaması bir kaza, patlama, başın hızla öne ve geriye doğru savrulduğu bir yaralanma, ailede bir ölüm gibi kötü bir olayla bağlantılıysa, etkisi daha ağır yaşanabilir.
Öfke, hastalık ya da yorgunluk gibi etmenler, tetikte kalma gereksinimi olduğunda, kulak çınlamasının daha çok fark edilmesine ve bundan duyulan rahatsızlığın artmasına yol açar. Ayrıca, bu gürültü akla geldikçe duyulan rahatsızlık, kuşkusuz daha fazla olacaktır.
Kulak Çınlamasına neden olan diğer sebepler şunlardır:
- Gürültüye Bağlı Çınlama
- Bazı İlaçların Kullanımına Bağlı Çınlama
- Kulak Enfeksiyonları
- Çene Eklem Problemleri
- Presbiakuzi
- Kardiyovasküler Hastalıklar
- Kafa ya da Boyun Travması
- Meniere Hastalığı
- Otoskleroz
- Bazı Tümörler
Kulak çınlamasının tanısı nasıl konur?
Tinnitusa sebep olan hastalıklar tam olarak bilinmediği için, hasta genelde ilk olarak bir KBB uzmanına başvurur. Uzman tarafından orta kulak enfeksiyonu, çene problemi v.b. olup olmadığı muayenede değerlendirilir.
Kulak çınlamasının teşhisinde en önemli faktör çınlamanın öyküsüdür. Ayrıntılı bir klinik değerlendirme sonrasında çınlamanın nedeni anlaşılabilir. Kulak çınlamasını teşhis etmek için çeşitli testler de kullanılabilir.
Bu testler:
- X-Ray
- Odyogram
- Uyarılmış Cevap Odyometrisi
- Tinnitus Perde Eşlemesi
- Tinnitus Ses Şiddeti Eşleşmesi’dir.
Kulak çınlaması nasıl tedavi edilir?
Farklı nedenlerle ortaya çıkan kulak çınlamasının tedavisi de nedenlerine göre farklılık gösterecektir. Şikâyetinizle ilgili tedaviye başlamadan önce, şikâyetinizin altında yatan sebeplerin, uzman bir KBB hekimi tarafından belirlenmesi büyük önem taşımaktadır.
Hastalığın gerçek nedeninin bulunması, tedavinin olumlu sonuçlanmasını da kolaylaştırmaktadır.
Geliştirilen tedavi yöntemleriyle çınlama hastalarında yüksek oranlarda rahatlama sağlanıyor ve kişi günlük hayatını devam ettirebilecek düzeye gelebiliyor.
Hastanın doğru merkeze başvurması, tedavide en önemli etkendir. Çınlamanın tedavisiz olduğu düşüncesi hastaların psikolojisini daha çok bozar, bu şekilde rahatsız edici durum daha çok körüklenir. Çınlamanın tedavisine öncelikle tanının detaylı bir testle konulması, özellikle işitme kaybının eşlik ettiği durumlarda tek kulakta çınlamanın araştırılması gerekiyor. Hastanın, çınlama ünitesi bulunduran merkezlere başvurması önemlidir.
Kulak çınlaması tedavisinde altta yatan bir hastalık olup olmadığı araştırılmalı; varsa işitme kaybı test edilmeli, kişiye durum açıklanmalı, yapılacak tedavi araştırılmalı ve tedaviye uygun biçimde başlanmalıdır. Hastalar, öncelikle sabırlı olmaya ve günlük yaşamdan soyutlanmamaya özendirilmeli. Dengeli beslenme ve düzenli egzersiz öneriler arasında yer alabilir. Hasta kendini gürültüden korumalı, nikotin, kafein ve alkol içeren yiyecek ve içeceklerden kaçınmalı.