Suudi Arabistan'da, olaylar iyi bir sebeple bir saray darbesi olarak kabul edilebilecek olaylar meydana geldi. Tek bir klanın temsilcileri, devletin istikrarını baltalayabilecek olan krallıktaki kilit konumlara getirildi. Bütün bunlar, Yemen'deki askeri eylemlerin ve İran'la ilişkilerin kötüleşmesinin arka planında gerçekleşiyor.
* * *
“Karşılaştırmalı biyografilerinden” birinde, antik Yunan filozofu ve tarihçi Plutarki, özel hayattaki düzeni bir politikacının önemli bir niteliği olarak nitelendirdi. “Ailesine bir şeyleri düzenleyemeyen kimsenin, halkla ilişkilerde düzeni geri kazanması pek mümkün” dedi. Plutarch'ın eserlerinin Suudi kraliyet ailesinde okunup okunmadığını söylemek zor. Fakat belli ki ünlü Yunanlıların ipuçlarını ihmal ettiği açık.
Son zamanlarda, Suudi Arabistan'da yalnızca krallık için değil tüm dünya için çok büyük sonuçlar doğurabilecek olaylar meydana geldi. Modern dünya düzeninde Suudi monarşisi kilit bir rol oynamaktadır. En büyük petrol ihracatçısı olan bu ülke, küresel akaryakıt pazarını ve bunun sonucunda da küresel ekonomiyi doğrudan etkiliyor. Suudi Arabistan, gezegendeki mutlak monarşilerden biri olmaya devam ettiğinden, yönetici hanedandaki entrikalar kraliyet odalarının çok ötesinde çiğniyor.
29 April, tahtın kurulmasından sadece üç ay sonra, Suudi Kralı Salman Al Saud devletin iktidar yapılarında sert değişiklikler yaptı. Krallıkta, tahtın resmi varisi değişti. Salman'ın katılımından hemen sonra, aynı zamanda ilk hükümet başkan yardımcılığı görevini üstlenen kralın kardeşi Mukrin'in varisi ilan edildi. Bir vekil mirasçı, yani Kral Salman’ın yeğeni Muhammed ibn Nayef, sıraya giren ikinci kişi oldu.
Şimdi, Suudi hükümdarının ve onun arkasındaki güçlerin bile akılda tutmaya devam ettiği açıktır. Nisan ayının sonunda, görünüşe göre elverişli anın geldiğine karar verdiler. Prens Mukrin yerine Muhammed ibn Nayef'i aday göstererek tahtın varisi unvanından mahrum edildi. Resmi duyuruda vurgulandığı gibi, bu karar hanedanı 18'in en etkili üyelerini içeren ve aslında sınırsız bir güce sahip olan kraliyet ailesi konseyi tarafından desteklenmiştir.
İlk bakışta, bu permütasyonlar pek önemli değil çünkü onlar hanedanlığın içinde yapıldılar ve Suudi monarşisinin mutlakiyetçi doğasını sorgulamıyorlar. Aslında, her şey çok daha ciddi. Gerçek şu ki, ülke şu ana kadar bir neslin temsilcileri tarafından yönetildi - Suudi Arabistan'ın kurucusu Abdul-Aziz Al Saud'un çocuğu - iyi, birçoğu vardı. Sadece meşru oğullar - dört düzineden fazla.
Bu kalıtım ilkesine - kardeşimden kardeşime - miras denir. Abdülaziz El Suud'un ölümünden sonra altmış yıl boyunca, krallığa iç istikrar sağladı. Bunu 1930'e kadar unutma. Suudi Arabistan böyle değildi. Modern topraklarında çeşitli devletler vardı - Nejd, Asher, Hicaz, sırayla çok sayıda kabilenin mülkiyeti olarak ayrılmıştı. El Suud onları kendi yönetiminde birleştirmeyi başardı. Ancak kral, yalnızca kılıcın gücüne güvenecek kadar aptal değildi. İslam'ın sunduğu fırsatları kullanarak, Abdul-Aziz Al Saud, bütünleşik kabileler ve klanlarla bir araya geldi, böylece birleşik krallıkta güç ve nüfuzu korudu.
Suudi Arabistan'ın en etkili klanları As-Sudari, Al-Sunayan ve Al-Dzhiluvy'dir. Her birinin kendine ait "inançları" vardır - belirli bakanlıklar veya iller. Örneğin, Al-Sunayan klanının temsilcileri - Türklerin ve Suudun prensleri - uzun süre Genel İstihbarat Servisi ve İngiltere Dışişleri Bakanlığı'na yöneldi. Buna karşılık, Al-Dhilyui klanı aslında kilit bir petrol taşıyan bölge olan Doğu Bölgesi'ni kontrol ediyor. Al Suud'un oğullarının tahtındaki değişik eşlerden gelen taarruz, iktidarın bir ya da başka bir klan tarafından tekelleşmesine engel teşkil ediyor.
Kral Salman tarafından yapılan müsaadeler, en önemli güçleri tek bir klan olan Al-Sudairi lehine yeniden dağıtarak bu hassas dengeyi ihlal ediyor. Omurgası, Salman'ın kendisi de dahil olmak üzere, Hass Al-Sudari ile evlenmeden Al Suud'un oğullarından oluşur. Monarch, kendi güçleriyle yetinmeyen hükümdarı, üvey kardeşi Nayef'in oğlu Prens Muhammed'e ve kendi oğlu Muhammed İbn Salman'a varis ilan etti.
Aynı zamanda, diğer klanların temsilcileri iktidardan kaldırılıyor. Örneğin, Al-Sunayan klanının başı sayılan dışişleri bakanı Saud el-Faysal görevden alındı.
Bütün bu olaylara abartı olmadan darbe denebilir. Al-Suud'un oğullarının hala hayatta olduğu koşullarda lejyon ilkesini reddetmek ve ülkedeki tekelleşme gücünü, Kral Salman ve El-Sudari klanı, Suudi devletinin kurucusu tarafından yaratılan sistemi yok ediyor.
* * *
Bununla birlikte, darbenin başlatıcıları, görünüşe göre, yeteneklerine güveniyorlar ve mümkün olduğu kadar sert davranmayı tercih ediyorlar. Bu Yemen'deki olaylardan açıkça görülüyor. Al-Sudari klanının hava gibi klanının “küçük ama muzaffer bir savaşa” ihtiyacı vardı. Suudi toplumda savaşçı bir tutum oluşturmak, muzaffer bir kampanya yürütmek ve komutanlarını defne ile taçlandırmak - Mart ayının sonunda başlayan Resolve Fırtına Operasyonu'nun arka planı budur. Her ikisinin de varislerinin en büyüğü İçişleri Bakanlığı ve en küçüğü Savunma Bakanlığı başkanlık ettiği askeri kampanyanın lideri haline gelmesi şaşırtıcı değildir.
İlk bakışta, PR kampanyası zekice yapıldı. Suudi medya gece ve gündüz, Yemen'deki prensleri ve “zaferlerini” yüceltdi. Nisan 21’te, Riyad liderliğindeki koalisyon, hedeflerine ulaştığını beyan etti ve Resolve Fırtına’nı resmen sonlandırdı. Ve sadece bir hafta sonra, kral kararlarını imzaladı ...
Bununla birlikte, Yemen'de serbest bırakılan savaş hem El Sudayri klanına hem de tüm Suudi Arabistan'a doğru gidebilir. Kazanan hikayelerin gerçeklikle pek ilgisi yoktur. Bombalama olayından etkilenen Hussitler değil, sivil halktı. Nisan ayının sonuna göre, üç binden fazla hedefin havacılıkSadece 137 askeri hedefti. Geri kalanlar okullar, hastaneler, endüstriyel işletmeler ve konutlar. San'a göre, hava saldırılarının kurbanlarının sayısı 5 bine ulaştı, bunların% 90'ından fazlası siviller.
Houthis'in olağanüstü hafif bir tüfeğe sahip olduğu ifadesi silâhve söyledikleri her şey koalisyonun “belirleyici grevleri” tarafından imha edildi. Bugün, Hussites operasyon öncesi olduğundan daha fazla Yemen bölgesini kontrol ediyor. Özellikle, petrol üretim merkezlerinden biri olan Marib kentiyle meşguller. Arap monarşilerin Yemen'in meşru cumhurbaşkanı olduğunu düşündüğü Mansur Hadi'nin ülkeye geri dönememesi dikkat çekici. Hem kendisi hem de ofisi, patronlarının emirlerini takip ederek itaatkar bir şekilde Suudi Arabistan'da bulunuyor.
Dolaylı başarısızlık operasyonları koalisyonda tanınır. "Çözüm Fırtınası" operasyonunun amacı, "isyancılardan" ülkenin tamamen kurtarılmasını ilan etmişti. Onun yerine gelen “Umut Canlanma” operasyonu, çok daha mütevazı olan - Hussitlerin saldırısını durdurmak ve Yemen'deki siyasi sürece devam etmek için görevler üstlendi. Özellikle seçim sistemini yeniden kurmak ve yeni bir anayasa geliştirmek. Mutlak monarşinin liderlerinin dudaklarından, bu özellikle inandırıcı geliyor!
Sadece burada Suudi Arabistanlı bir barışçı muhtemelen savaşçı ile aynı olacak. Yemen konulu bir konferansta Mayıs 16’in Riyad’da yapılması planlanıyor, ancak Hussitler davet bile edilmedi. Bunun uzlaşmaya yönelik herhangi bir girişimi kasıtlı olarak bir başarısızlık haline getirdiği açıktır.
Ancak, Krallık için Yemen-İçi işlerine müdahale etmenin olumsuz sonuçları çoktan ortaya çıktı. Şiilerin yaşadığı bölgelerde huzursuzluk başladı. Ülke nüfusunun neredeyse% 15'ini oluşturan Şiiler, komşu Yemen, Jizan, Asher ve Najran illerinde ve ayrıca Suudi petrolünün ana rezervlerinin yoğunlaştığı Doğu Bölgesi'nde komşu illerde yaşıyor. Kitlesel gösteriler, polis ve ordu birimlerinin yardımı ile dağılmış, bu bölgeleri taradı.
Riyad kendisini zor durumda buldu. Hava saldırıları verimsizliğini gösterdiler ve krallığın otoriteleri yer operasyonuna başlamadan korkuyorlar. Bu sadece Şii huzursuzluk korkusuyla değil, aynı zamanda Suudi ordusundaki zayıf disiplinden de etkileniyor. Yemen sınırına bağlanmış ordu birimlerinde muazzam bir çölleşme var. Kralın, Ulusal Muhafızların en sadık birimlerini sınır bölgelerine göndermek zorunda kaldığı noktaya geldi. Bir başka gerçek: Al-Walid ibn Talal'ın kraliyet ailesinin bir üyesi, Yemen'i bombalayan her pilota yepyeni bir Bentley araba bağışlama sözü verdi. Ordunun sadakatinin böyle bir fiyata satın alınması gerekiyorsa, Suudi silahlı kuvvetlerinin devletinin ne kadar sefil olduğunu hayal edebiliriz!
* * *
Dünya siyaseti, yalnızca başarılı bir şekilde tamamlandıktan sonra ortaya çıktıktan sonra (hiç görünmezse) ortaya çıkan resmi olan çoklu geçiş operasyonlarına dayanmaktadır. Klasik çoklu pusulanın Suudi Arabistan'da oynandığı ve gizli direktörünün ABD olduğu hariç değildir. Bu birkaç faktör tarafından belirtilir. İlk olarak, saray darbesi Washington’un zımni onayını aldı. El-Sudari klanının kilit figürleri ABD ile yakından ilgilidir. Örneğin, Muhammed İbn Nayef, Ortadoğu meseleleri konusunda Washington ile işbirliği yapmaktan sorumlu (Suriye muhalefetinin eylemlerini koordine etmek de dahil) ve Suudi Dışişleri Bakanlığı eski başkanı ABD’nin eski büyükelçisi Adel el-Jubeir oldu. İkincisi, Washington açıkça Yemen çatışmasının ağırlaşmasına neden oluyor. Nisan ayının sonunda, Aden Körfezi'ndeki ABD Donanması gruplaması önemli ölçüde arttı. Uçak gemisi Theodore Roosevelt ve füze kruvazörü Normandie buraya transfer edildi. Buna ek olarak, ABD makamları İran’ı Houthis’i desteklemekle açıkça suçladı. Dışişleri Bakanı John Kerry şunları söyledi: “İran, ABD’nin bölgenin istikrarının nasıl zayıfladığını gözlemlemek için kayıtsız olmayacağını bilmeli” dedi. Aynı zamanda Barack Obama, Tahran’ı diğer ülkelerin ilişkilerine müdahale etmemesi konusunda uyardı ve ayrıca Rusya’nın İran’a sağlayabileceği C-300 uçaksavar sistemlerinin olası bir askeri operasyon durumunda korunmayacaklarını ekledi.
Birleşik Devletler’in, Suudi Arabistan’ın Orta Doğu çatışmalarına katılımına kasten katkıda bulunmasının yanı sıra, Riyad’da daha fazla kaldıraç elde etmek için gücünü tekelleştirmeye zorladığı varsayılabilir. Krallığın dikildiği bir başka kanca da radikal İslamcılık. Yemen'deki çatışma aşırılıkçıların - El Kaide'nin ve İslam Devletinin yerel birimlerinin konumlarının önemli ölçüde güçlendirilmesine yol açtı. Şu anda, Aden Körfezi kıyılarındaki 300-bininci Mukalla limanının yanı sıra, Yemen-Suudi sınırındaki El-Wadiyah'a giden en önemli sınır da dahil olmak üzere XNUMX. Gerekirse, bu İslamcı yarı devletler Riyad için büyük sorunlar yaratabilir.
Bu arada, hoşnutsuzluk, krallığın aşiret elitleri arasında büyür. Petrol fiyatlarındaki düşüş ve aşırı askeri harcamalar (yalnızca geçen yıl, ülke silah satın almak için 80 milyar harcadı) klan liderlerine sübvansiyonlarda keskin bir düşüşe yol açtı. Bu tahrişe, El-Sudari klanı tarafından iktidarın fiili olarak el koyulmasını eklersek, Suudi liderliğinin konumu son derece güvenilmez hale gelir. Son zamanlarda hikayeler Krallık zaten benzer durumlara sahipti. 1964’te, Kral Suud kardeşlerine görevlerini çocuklarına göndermeye başladıktan sonra görevinden aldı.
Konumlarını güçlendirerek, Kral Salman ve El-Sudari klanı kendi mezarını kazıyor olabilir. Bu pozisyonda, çeşitli maceralarda kullanım için çok daha esnek ve uygun hale gelirler. Ve Amerika Birleşik Devletleri'nin en iyisi ve arzu edilemez.