Zeka testleri, bireyin zihinsel becerilerini ölçebilmek ve bu ölçüyü diğer bireylerin ölçüm sonuçlarıyla karşılaştırabilmek amacıyla geliştirilmiştir. Zeka ile ilgili bu kıyaslama ve seviye tespiti çalışmasına tarihte ilk kez, milattan önce 2200’lü yıllarda Çinli hükümdarların hizmetçi alımlarında kullandıkları bir çeşit yetenek sınavında rastlanmaktadır.
19. yüzyılın sonlarına doğru zeka testleri üzerine çalışmalar ve araştırmalar yapılmaya başlanmıştır. Günümüz zeka testleri kadar güvenilir olmasa da, kişisel psikolojiye ve zekayı onunla ilişkilendirilen objektif etkenler üzerinden açıklamaya çalışmış olması, o dönemdeki araştırmaların önemini artırıyor.
IQ kısaltması (Intelligence Ouotient) İngilizce zeka katsayısı yada zeka derecesi sözcüklerinin baş harflerinden oluşmaktadır. Genel anlamda bireyler arası karşılaştırma yapmaya imkan tanıyan zihinsel işleyiş puanı anlamında kullanılır.
Günümüzde en sık uygulanan IQ testi olan Stanford-Binet testinin geliştirilme amacı okul performansını ölçebilmekti. Ancak zamanla hayatın tüm alanlarında bireylerin başarısını ölçmenin bir aracı olarak kullanılmaya başlanmıştır. Stanford-Binet testinin bir alternatifi olarak görülen Wechsler zeka testleri ise genel bir IQ skorundan ziyade bir çok alt test uygulanarak, her alanın ayrı bir değerlendirmeye tabi tutulması gerektiği üzerinde yoğunlaşır. Ancak araştırmalar göstermektedir ki Stanford- Binet testi ile Wechsler zeka testleri (ikincisi daha ayrıntılı bilgi sağlaması dışında) doğru orantılı sonuçlar vermektedir.