Bir Kilo Patates Şeyda yatak odasına girdiğinde yatağın üzerinde bir buket gül gördü. "Enver bana gül getirmiş." diye sevindi. Kırmızı gülleri eline alırken gülen yüzü bir anda soldu. Madem bana gül getirdi neden getirip elime vermedi, senin için aldım demedi diye düşünerek üzüldü. Sonra aynadaki görüntüsüne takıldı gözleri. Elinde bir buket gülle asık suratla aynaya bakan bir kadın.
Görüntüyü sevmedi; gülümsedi aynadaki görüntüsü düzelsin diye. “Şimdi daha iyi, güler yüzlü bir kadının elinde güller daha güzel görünüyor." dedi kendi kendine. Sonra "Amaaaan kızım. Sen de buldun da bunuyorsun, adam düşünüp çiçek almış işte daha ne istiyorsun." diye kendine kızdı.
Elinde güllerle Enver’in yanına gitti. Enver salonda uzanmış gazete okuyordu.
"Enver bana gül getirmişsin çok teşekkür ederim, çok mutlu oldum." dedi.
"Bir şey değil. Üstteki caddenin köşesinde çiçekçi bir kadın var. Önünden geçerken ben de sana bir gül alayım." dedim.
Enver konuşurken başını gazeteden hiç kaldırmamıştı. Şeyda yeniden sinirlenmişti.
"Manavın önünden geçiyordum maydanozları görünce alayım bari dedim." dedi Şeyda onun ses tonunu taklit ederek. Aynen böyle söylüyorsun Enver. Gül almışsın gül, maydanoz değil. Şunu biraz daha romantik bir şekilde söylesen olmaz mı?"
Enver hiç cevap vermedi, sadece gazeteden başını kaldırıp ona baktı. Şeyda konuşmasına devam etti.
"Getirsen elime versen 'Aşkım sana gül aldım, sen bu güllerden daha güzelsin veya aşkından bu güllerin kırmızısı gibi yanıyorum' falan desen ne olur ölür müsün be adam."
Enver sakin sakin Şeyda’ya bakıyordu. Yavaş ve dalga geçer gibi bir ses tonuyla:
"Bu kadar sinirleneceğini bilseydim sana gül almazdım, ben de sevinirsin sanmıştım."dedi.
Şeyda elindeki gülleri masanın üstüne koydu. Ellerini saçlarına atarak çekiştirmeye başladı.
"Allahım saçımı başımı yolmak istiyorum ben mi anlatamıyorum yoksa bu adam beni anlamıyor mu ben anlayamadım."
"Ben seni gayet iyi anlıyorum fakat sen beni hiç anlamıyorsun." dedi Enver.
Şeyda şaşırmıştı. Biraz sakinleşti, saçını başını düzeltti, karşısına geçip oturdu.
"Demek esas ben seni anlamıyorum. İyi o zaman şimdi seni dinliyorum. Hiç anlatmadın ki anlat belki anlarım."
Enver de oturdu, gayet ciddi bir ses tonuyla konuşmaya başladı.
"Bak sana derdimi bir örnekle anlatayım. Ben cebimdeki bütün parayı veriyorum ve karşılığında bir kilo patates alabiliyorum. Yemek yap diye sana getiriyorum. Sen ne yapıyorsun. Neden bir kilo aldın da iki kilo almadın diye benimle kavga ediyorsun. Oysa benim cebimde iki kilo patates alacak para yok. Olanın hepsini vermişim zaten."
"Yani benden bu kadar; daha fazlasını bekleme mi demek istiyorsun?"
"Evet aynen öyle. Ne kadar verebiliyorsam o kadarla mutlu olamaz mısın? Neden çok şey bekliyorsun benden?"
Şeyda hiç cevap vermedi çünkü çok şey beklediğini düşünmüyordu.
"Ben de senin beklentilerine cevap vermeyi, seni hep mutlu, hep güler yüzlü görmeyi çok isterdim. Fakat olmuyor yapamıyorum. Öyle her fırsatta karısına aşkını ilan eden, öpücükler konduran mucuk mucuk bir adam olamıyorum. Elimde değil."
"Ben mucuk mucuk bir adam istiyorum demedim ki. Zaten öyle olmanı beklemiyorum."
"Ben yapı olarak biraz soğuk biriyim, bunu biliyorsun. Öyle çok konuşkan biri de değilim. Ailemi de biliyorsun. Birbirimize karşı da sevgimizi gösteremeyiz. Ben babamın anneme bir gün çiçek getirdiğini görmedim, tatlı sözler söylediğini duymadım. Birbirleriyle konuşurken iki arkadaşın konuşmasında ki kadar bile sıcaklık olmazdı seslerinde. Sanki karı koca değillerdi de iki yabancıydılar. Onlarda görsem belki benim yapmam da daha kolay olurdu."
"İşte tam da bunun için bu gülleri çocukların yanında getirip bana vermeni isterdim ki onlarda babamızdan görmedik deyip eşlerine götürmeye utanmasınlar."
"Haklısın, sana hak veriyorum ama yapamıyorum."
"Çocuklar hep kavgalarımızı duyuyorlar. Onlar büyüdükleri zaman bizi sürekli kavga eden iki düşman olarak hatırlayacaklar. Çocuklar biz farkında olmasak da hep bant kayıt durumundalar. Şimdi biz onlara örnek oluyoruz."
"Ben de bunun için artık seninle kavga etmek istemiyorum. Onlara iyi örnek olmaya çalışalım. Ben elimdekileri, cebimdekileri vereyim sen de verdiklerimle mutlu olmaya bak. Malzemeye göre yemek yap. Lütfen daha fazlasını isteme çünkü yok."
"Gerçekten çok şey mi istiyorum?"
"Belki de çok istemiyorsun ama ben de senin istediklerin kadarı yok. Benim cebimde elli lira varken sen benden yüz lira istersen ben istesem de sana yüz lira veremem çünkü yok. Ben Celal gibi başkalarının yanında karısına iltifat edebilen, Ahmet gibi gün içinde karısına aşk mesajları gönderecek yapıda biri değilim. Biliyorum arkadaşlarında görüyorsun özeniyorsun biz de aynı şeyleri yaşayalım istiyorsun; ama ben buyum, değişemem. Başkalarının kocalarının eşlerine iyiliklerini göreceğine, lütfen dikkatini benim iyi yanlarımı görmeye odakla. O zaman ikimiz de mutlu oluruz."
Şeyda bir süre konuşmadı. Enver’in söylediklerini düşündü, ona hak verdi. Kocası iyi bir insandı. Evet romantik değildi ama iyiydi. Adamcağız kendi halinde yuvasında çocuklarıyla eşiyle yaşayıp gitmek istiyordu. Şeyda tepesinde sürekli dırdır etmese evde kavga da olmayacaktı. Bütün sorun Şeyda’nın beklentileri yüzünden oluyordu. Galiba daha az istemeyi öğrenmesi gerekiyordu. Çünkü istedikçe daha mutsuz oluyordu, eşini de mutsuz ediyordu. Enver ona bakıyor ne düşündüğünü merak ediyordu.
"Haklısın aslında. Tamam bundan sonra beklenti yok, seni olduğun gibi kabul edeceğim." dedi.
Enver derin bir nefes aldı. Sorunun tatlıya bağlanmasına sevinmişti. Şeyda çiçekleri aldı:
"Şimdi şu gülleri solmadan suya koyayım ve sofrayı hazırlayayım." dedi.
Mutfağa gitti bir yandan sofrayı hazırlarken bir yandan da düşünüyordu. Ona hak veriyordu fakat bir fakat takıldı kafasına. Yemek yerken dayanamadı söyledi Enver’e:
"Enver, tamam elinde bir kilo patates var. Hepsini de bana veriyorsun ama yani diyorum ki hani bana bir kilo patates yetmiyorsa sevdiğini mutlu etmek için biraz gayret edemez misin? Eşten dosttan borç alarak biraz daha patates alamaz mısın?"
"Nasıl yani?"
"Sen diyorsun ki elimde bu var. Ben de diyorum ki istersen değişebilirsin, çaba göstersen elindekileri artırabilirsin. Artırmak için hiç gayretin yok. Biraz gayret etmelisin bence.
Enver ne demek istediğini ancak anlamıştı. "Erken sevinmişim yeniden başa döndük işte." diye düşünerek canı sıkıldı.
102 yaşında adamla 92 yaşındaki bir karı-koca boşanmak için hakim karşısına çıkmış, anlaşamıyoruz demişler.
"Boşanmak için neden bu kadar beklediniz?" diye sormuş Hakim.
Adam:
"Boşanmamızdan çocuklarımız olumsuz etkilenmesin diye onların ölmesini bekledik." demiş.
Kötü Değilmiş Seyhan babasını görmeyeli tam beş yıl olmuştu. Annesi öldükten sonra bir daha o eve adım atmamıştı. Şimdi mecburen gidiyordu. Kız kardeşi Burcu aramış; "Babam dün yolda düşmüş; ayağı kırılmış. Eve gidip babamla ilgilenip, yemek pişirir misin?" demişti. Seyhan önce olmaz dediyse de Burcu'nun ısrarı karşısında kabul etmek zorunda kalmıştı.
Burcu kocasından boşandıktan sonra anne babası ile oturmaya başlamıştı. Annesinin vefatından sonra babası ile oturmaya devam etmişti. Kızıyla tatile gitmişti iki gün önce. Seyhan babası için değil de kız kardeşinin tatili zehir olmasın diye kabul etmişti babasına bakmayı. O gitmezse Burcu tatili bırakıp dönmek zorunda kalacaktı. Yemek yapmak için biraz alışveriş yapmıştı.
Çocukluğunun geçti sokaklarda bile pek çok hatırasının olduğu evlerinin önüne geldiğinde bir süre etrafa baktı. Sokakta biraz oyalandı, eve girmek hiç gelmiyordu içinden. Anahtarı kilide taktığında anneciği geldi gözlerinin önüne. Nasıl da sevinçle karşılardı onu. Boğazı düğümlendi. Gerisin geri kaçmak istedi; fakat Burcu geldi gözünün önüne. Kaçmamak için çabucak çevirdi anahtarı ve hiç etrafa bakmadan girdi içeri.
Evde hiç ses yoktu. Mutfaktan başlayarak odalara baktı; babası oturma odasında kanepede oturduğu yerde namazını kılıyordu. Sağ ayağı alçı içindeydi. Düştüğünde komşular ilgilenmişler, hastaneye götürmüşler; ayağı alçıya alınmıştı.
Seyhan babasının namazda olmasına sevinmişti. Onunla hemen konuşmak zorunda kalmamıştı. Mutfağa girdi. Aldıklarını dolaba yerleştirdi. Akşama yemek yapacağı malzemeleri ayırdı.
"Seyhan" diye çağıran babasının sesi duymamış gibi yaptı. Biraz sonra ağır ağır adımlarla oturma odasına gitti. Buz gibi bakışlarla babasına baktı.
"Hoş geldin kızım." dedi babası.
Cevap vermedi, hoş gelmemişti çünkü. Buz gibi bir sesle "geçmiş olsun" dedi.
"Sağol" dedi babası. Ayakta dikilen Seyhan'a bakıp:
"Otursana kızım, konuşalım biraz. Nasılsın iyi misin? Kocan, çocukların nasıl, iyiler mi?" diye sordu.
Seyhan aynı soğuk ses tonuyla:
"Seninle sohbet etmeye gelmedim baba. Burcu'nun hatırı için geldim. Burcu dönene kadar üç gün gelip yemeğini pişirip gideceğim. Lütfen bu arada benimle konuşmaya çalışma." deyip çıktı odadan. Yemeğini pişirdi, hiç konuşmadan babasının önüne koydu, mutfakta oturup onun yemesini bekledi. Bulaşıkları yıkadı, çiçekleri suladı. Çıkmak için hazırlanıyordu ki babasının sesini duydu.
"Seyhan, bir daha gelme kızım. Ben başımın çaresine bakarım."
Sinirle gitti oturma odasına, tam karşısındaki koltuğa oturdu dik dik gözlerine baktı.
"Burcu'ya söz verdim gelmek zorundayım. Seninle konuşmuyorum diye bana tavır yapma."
"Kızım senin benimle derdin ne? Ban sana ne yaptım? Bir söyle de suçu mu bileyim bari. Elimden geldiği kadar iyi bir baba olmaya çalıştım. Sizi dövmedim, sövmedim, aç açık bırakmadım. "
"Bilmiyor musun suçunu sahi? Söyleyeyim o zaman. Bana bir şey yapmadın ne yaptıysan anneciğime yaptın. Senin yüzünden mutlu bir hayatı olamadı; çok yaşlanamadan hastalanıp ölüp gitti."
"Ölüm Allah'ın emri. Onu ben hasta etmedim."
"Bana hikaye anlatma baba. Sen annemi çok üzdün, yüzünü güldürmedin."
"Ne kadar kötü adammışım ben. Peki ben bu kadar kötüysem neden annen ölüm döşeğinde bana ' Hakkını helal et' dedi? Siz de duydunuz.
Seyhan çok iyi hatırlıyordu o anı. Annesi babasından helallik istemişti; babası önce sesini çıkarmamıştı, annesi tekrar 'Bana hakkını helal et' demişti yalvaran gözlerle. Babası "Helal olsun" demişti zoraki.
"Annen neden helallik istedi sence, hiç düşündün mü?" diye sorusunu yineledi babası.
Düşünmüştü Seyhan çok düşünmüştü; fakat bir anlam verememişti. Babasının ne hakkı olabilirdi ki? Annesi yıllarca kocasına, çocuklarına köle gibi hizmet etmişti. Sabah erkenden kalkar; bütün gün ev işi, yemek, koşturup dururdu. Fakat kocasından bir yemek sorası "Eline sağlık" sözünü duymamıştı. Dahası gençken babası bir de olur olmaz şeylere bağırırdı.
Hele çocukluğunun sabah kahvaltılarını hiç güzel hatırlamıyordu. Babası "Yok bu yumurta çok katı olmuş, yok çay demini iyi almamış, yok niye incir reçeli bitmiş..."Kızacak bir şey mutlaka bulurdu. Anneciği hiç sesini çıkarmazdı. Ağzını açıp "Ne boş yere huzursuzluk çıkarıyorsun? Bir sus!" demezdi. Suçlu bir çocuk gibi başını öne eğer susardı, bazen ağlardı. Yaşlandıkça eski huysuzluğu kalmamıştı babasının ama o geçmişi unutmuyordu; unutmak da istemiyordu.
Anne ve babası arasındaki geçimsizlik yüzünden Seyhan küçük yaştan itibaren babasından nefret etmişti. Babası onu sevmek istediğinde hiç yanına yaklaşmazdı. Burcu öyle değildi. O da annesini ağlattığı için babasına kızardı ama babasına onun kadar soğuk davranmazdı.
"Düşündüm tabii. Neden olacak kibarlığından, iyi niyetinden. Kocamdır evin geçimini sağladı, hakkı vardır diye düşünüp onun için helallik istemiştir. Asıl sen onun hakkını ödeyemezsin. Her şey ortaydı, kimin kime zulmettiği de."
"Her şey ortadaymış!" Babası gülme ve ağlama arası tuhaf bir ses tonuyla söylemişti bu sözü.
Yüzüne de hüzünlü bir ifade çökmüştü. Başını sağa sola sallayarak: "Karı koca arasında nasıl her şey ortada olabilir. Evli bir kadın olarak bu söylediğine sen inanıyor musun?" diye sordu.
Seyhan kıpkırmızı oldu. Ne demek istiyordu babası şimdi?
"Siz iki kardeş yıllarca ben öfkelenip bağırdığım zaman ağlayan annenize bakıp benden nefret ettiniz. O ağlayan kadının gerisinde içi kan ağlayan babanızı hiç görmediniz. Çünkü derdini anlatamıyordu, çünkü utanıyordu."
"Senin mi için kan ağladı, güldürme baba."
"İlla söyleteceksin öyle mi? Anneniz benden helallik istedi çünkü bana doğru düzgün kadınlık yapmadı."
"Kadınlık yapmadı mı baba? Ne kadar nankörsün. Şu ev her gün pırıl pırıl temizlenirdi; çamaşır, ütü, yemek, bir gün neyin eksik oldu?"
"Kadınlık deyince sen bunu mu anlıyorsun kızım? Kadınlık ev işi yapmak demek mi? Senin saydığın şeyleri bekarken benim annem de yapıyordu. Ben bu saydığın şeyleri parayla da yaptırabilirdim. Bir erkek bunlar için mi evlenir sence?"
Seyhan kıpkırmızı oldu. Babasının ne demek istediğini ancak anlamıştı. Babası sözlerine devam etti:
"Ona dokunmak, sevmek istedim fakat annen hep benden kaçtı. Kendi kadınlığını yaşayamadı, bana da erkekliğimi yaşatmadı. Doğru düzgün bir karı koca hayatımız olmadı bizim."
Seyhan annesinin haklı sebepleri olacağını düşündü.
"Seninle birlikte olmak istemediyse hiç şaşırmadım. Kendine bağıran, durduk yere huzursuzluk çıkaran bir kocayla yatmak istemez tabi bir kadın."
"Ben öyle bir adam değildim. Ben annene aşık olmuştum, o da beni sevmişti. Benimle evlenmeyi o da istemişti. Fakat daha ilk geceden hayatım kabusa döndü. Annen ona dokunduğum anda korkup ağlamaya başlıyordu. Bir yıl aramızda karı koca ilişkisi olarak hiç bir şey yaşanmadı. Çok anlayışlı davrandım, doktorlara götürdüm, onu incitmemeye çalıştım. Bir yıl sonra annen "Ben çocuk istiyorum ne olacaksa olsun" deyip kendini zorlayıp benimle birlikte oldu. Bir kaç birliktelikten sonra sana hamile kalınca dokuz ay ona yine elimi süremedim. Bir erkek için bunun ne demek olduğunu anlayabilir misin?"
Seyhan hiç sesini çıkarmadı.
"Annen hiç bir zaman benimle isteyerek birlikte olmadı. Çoğu zaman reddetti. Kabul ettiği zaman da taş gibi olurdu. Sen erkek olsan buna ne kadar dayanabilirsin? Eşinle birlikte olmak, ona dokunmak, onu sevmek istiyorsun ama o elini bile sürmeni istemiyor. Benim de ihtiyaçlarım vardı. Kendimi hep bir tecavüzcü gibi hissettim. Kendimden de annenden de nefret ettiğim çok oldu."
Babasının gözlerinden iki damla yaş süzüldü. Arkası gelecekti ama zoraki kendini tuttu.
Seyhan babasını ağlarken hiç görmemişti. Kendi annesinin cenazesinde bile ağlamamıştı. Ne yapacağını ne diyeceğini bilemiyordu. Babası bir kaç yutkunmadan sonra devam etti:
"Sabah kahvaltılarında olur olmaz şeylere bağırmalarım, o gece annen tarafından reddedilişlerimin acısını çıkarmaktı. Kasıtlı da yapmıyordum aslında. Elimde değildi; içimde öfke patlamaları oluyordu. Annen susuyordu çünkü geceden suçu vardı biliyordu. Aslında o buna razıydı. Beni reddettiği zaman ertesi gün sinirli olacağımı biliyordu ama yine aynı şeyi yapıyordu."
"Belki de ona kaba davranıyordun onun için istemiyordu."
"Hayır hiç kaba davranmıyordum; annen yaşasaydı bunu sana söylerdi. 'Söyle ne istiyorsan onu yapayım, sen de beni iste' diye yalvarıyordum geceleri, o sadece 'Hiç bir şey istemiyorum, sadece bana elini sürme' diyordu. "
"Gayret göstermeliydi, göstermedi. Yatak hayatı karı koca muhabbetinin kaynağıdır. 'Ben seninle yatmak istemiyorum, sen istersen git, parasını ver başka kadınlarla birlikte ol.' bile dedi. Gitmedim gidemedim Allah'tan korktum, zinaya bulaşmak istemedim."
"Boşansaydın o zaman. Annem de sen de rahat ederdin."
"Onu da çok düşündüm fakat annen çok ağladı, yalvardı. Size de kıyamadım, babasız büyümenize gönlüm razı olmadı. En son kendimden vazgeçtim. Annen ölmeden önceki son on yıl hiç birlikte olmadık, biliyorsun odalarımız bile ayrıydı."
Seyhan duydukları karşısında çok şaşırmıştı. Ne diyeceğini ne düşüneceğini bilmiyordu. Nefes alamaz olmuştu. Birden ayağa kalktı.
"Ben gidiyorum." deyip kapıyı çekip çıktı.
Dışarıda sağanak halinde yağmur vardı. Kendi de gözyaşları ile katıldı yağmura. Beş dakika içinde yağmurun altında sırıl sıklam olmuştu. Umurunda bile değildi. Yağmurun hızına inat yavaş yavaş yürüdü.
Babasının söylediklerinin doğru olduğuna inanıyordu. Çünkü annesi erkekler ve cinsellik hakkında hep kötü şeyler söylerdi. Seyhan da annesinden pek farklı değildi. Eşi ile isteyerek birlikte olmuyordu. Yataktan kaçma üzerine doktora yapacak kadar çok çeşitli yollar bulmuştu. Her akşam bir bahaneyle kocası uyuyana kadar diğer odalarda oyalanıyordu. Bahaneler tükendiğinde ya da kocası artık hiç bir bahaneye inanmadığında onunla anacak o zaman birlikte oluyordu.
Gereksiz görüyordu cinsel hayatı. Kendini kocası tarafından kullanılmış ve aşağılanmış gibi hissediyordu. Hatta bir dini kitapta sevap olduğunu okuyana kadar günah olduğunu bile düşünmüştü. Sadece çocuk yapmak için helal olduğunu sanıyordu. Bekarken zaten cinsellikle ilgili doğru düzgün bir şey bilmiyordu. Annesinden duyduğu olumsuz bir kaç cümle dışında.
Bazen Yaradan'a bile sitem ediyordu neden böyle bir şey yaratmış diye.
Bir arkadaşından kadınların da cinsel ilişkide zevk aldığını duyduğunda çok şaşırmıştı. Kocası söylüyordu da inanmıyordu; kendi keyfi için uyduruyor, bunda ne zevk olacak kadın için diye düşünüyordu.
Kocası "Cinsel isteksizliğin tedavisi varmış gidelim tedavi olalım." diye çok ısrar etmişti ama bu ona çok ayıp geliyordu. Gidip özel hayatını başkalarına anlatmak. Doktor bile olsa utanırdı. Asla yanaşmamıştı. Kız kardeşi Burcu da bu sebepten boşanmıştı fakat kendi kocasına güveniyordu. Böyle bir sebepten boşanmaya kalkmazdı. Böyle idare edip giderlerdi. En azından kendi kocası babası gibi her şeye bağırmıyordu. Sadece ona soğuk davranıyordu.
Babasının sözleri geldi aklına. Kocası da kendini tecavüzcü gibi hissediyor muydu acaba, o istemediği halde birlikte oldukları için. Onu reddettiği ya da zoraki birlikte oldukları günlerin sabahı kocası onun yüzüne hiç bakmıyordu. Çok soğuk ve aksi davranıyordu.
Babası geldi tekrar gözünün önüne. Koca adamın gözyaşları ve "Benim içim kan ağlarken, hiç anlamadınız." deyişini hatırladı. O sıra telefonu çaldı, arayan kız kardeşiydi. Sesi telaşlıydı.
"Abla ne oldu? Babamı aradım ağlamaktan konuşamadı. Ne dedin kavga mı ettiniz?"
Seyhan ne diyeceğini bilemedi.
"Abla cevap veresene ne oldu? Ne söyledin, kavga mı ettiniz?"
Seyhan derin bir nefes aldı, konuşmadan önce.
"Yok hayır, galiba bir kavgayı bitirdik. İçimde yıllardır dinmeyen bir kavga bitti. Bizim babamız kötü değilmiş Burcu biliyor musun? Sadece derdi varmış, çok derdi varmış." derken ağlamaya başladı. Ağlamaktan konuşamadı.
"Akılla çözülemeyen çok şey vardır ki, ancak kalple çözülebilir." A.Vient
Edalı Kadın
Yönetmen Cezmi bey, çekmeye niyet ettiği yeni filminde başrol oynayacak kadın oyuncuyu bulamamaktan dolayı filmden vazgeçmek üzereydi. Bu filmi çekmeye oğlu Abay'ın ısrarı ile tamam demişti ama oyuncu seçiminin bu kadar zor olacağını düşünmemişti. Üç yıl önce kırk yıllık eşi, sevgilisi, kıymetlisi Zeycan'ı öldükten sonra hayata küsmüştü.
Evde kedisi, kitapları ve Zeycan'ın hatıraları ile yaşıyordu. Neredeyse evden hiç çıkmıyordu. Çok tanınmış, çok iyi filmler yapmış bir yönetmen olduğu halde film işini de bırakmıştı. Abay babasını hayata döndürmek için "Annemle yaşadığınız o büyük aşkı film yapmalısın." diye tutturmuştu. Cezmi bey önce hayır dediyse de sonradan razı olmuştu. Tamam dedikten sonra hemen oturup senaryoyu yazmıştı. Zeycan'la çok güzel anıları vardı; yazdıklarından çok güzel bir aşk hikayesi çıkmıştı. Senaryoyu yazarken her anı yeniden yaşamıştı.
Senaryo ortaya çıkınca onu da bir film heyecanı sarmıştı. Kendini oynayacak olan erkek oyuncuyu seçmek zor olmamıştı fakat sıra kadın oyuncuyu seçmeye gelince orada tıkanmıştı. Bir aydan beri pek çok şirketten gelen oyuncuların hiçbirini beğenmemişti. O gün yakın arkadaşı ünlü yönetmen Fırat Fuat ona beş yeni oyuncu göndereceğini, gelecek olanların çok iyi oyuncu olduklarını söylemişti.
Ofisinin geniş salonunda kendini oynayacak erkek oyuncu Kenan ile oturmuş oyuncuları bekliyordu. Zaman geçiyordu ve artık oyuncuyu seçip bir an önce filme başlamak istiyordu fakat gün geçtikçe ümidi azalıyordu. Çalan zilden beş dakika sonra asistanı Yaprak kızlardan birini salona getirdi.
İlk gelen Burcu adında uzun boylu, sarışın, yeşil gözlü güzel bir kızdı. Cezmi beyin gözünün önüne Zeycan geldi. Çok güzel bir kadın değildi ama tam bir kadındı karısı. Neyse bu kızın kusuru da güzelliği olsun zararı yok, diğer aradığım meziyetlere sahipse diye düşündü. Kızın ses tonu da fena değildi. Burcu kısaca kendini tanıttıktan sonra provaya başladılar.
Oyunculara daha önceden senaryodan kısa bir bölüm gitmişti ve çalışıp gelmişlerdi. Burcu ve Kenan çalıştıkları bölümü canlandırmaya başlamışlardı. Kenan çok iyiydi ama Burcu odun gibiydi. Senaryoda kocasına çay getirme bölümü vardı ki tam bir felaketti. Cezmi bey daha fazla dayanamadı:
"Olmuyor, olmuyor." diye bağırdı. "Çay getirdiğiniz kişi herhangi biri değil, aşık olduğunuz adam. Oyuncu olduğunuzu unutun düşünün ki kocanıza, sevdiğiniz adama çay ikram ediyorsunuz. Bunu büyük bir zevkle yapmaz mı bir kadın?"
Burcu tuhaf tuhaf baktı yüzüne. Çay getirmenin nasıl zevkli yanı olabilirdi ki? Sahneyi tekrarlamak için salondan çıkıp elinde çay tepsisi ve iki bardak çayla yeniden geldi salona.
Cezmi bey: "Kızım, evladım odun gibi yürüme, kadın gibi yürü." diye bağırdı.
Burcu bu kez kırıtarak yürümeye başladı. Cezmi bey "Kadın gibi yürümek deyince kırıtarak yürümek mi anlıyorsun? diye sordu. Burcu'nun hiç sesi çıkmadı. Cezmi bey sakin olmaya çalışarak:
"Kadın demek eda demektir. Zeycanım edalı edalı bir çay getirirdi bana, gözlerimi ondan alamazdım. Ben edalı, kadın gibi bir kadın arıyorum. Sen Zeycan'ı canlandıramazsın." dedi.
Burcu bu rolü çok istiyordu. İyi bir yönetmenin çektiği bir aşk filminde başrol oynamak onun için kaçırılmaz fırsattı. Bedava oyna deseler bile razıydı.
"Lütfen bir şans daha verin. Ben hayatımda kimseye çay ikram etmedim. Biraz daha çalışırsam yaparım." dedi.
Cezmi bey güldü:
"Babanın çayını annen götürürdü, sevgilin de hazır kahve içiyordur onu da kendi hazırlıyordur. Sen köpüklü Türk kahvesi pişirmeyi de kesin bilmiyorsundur."
Burcu kıpkırmızı oldu. Cezmi beyin bütün söyledikleri doğruydu.
Öte yandan Cezmi beyin ümidi yoktu Burcu'nun çalışarak bu sahneyi düzgün oynayacağına. Fakat o kadar yalvaran gözlerle bakıyordu ki bir şans daha verdi.
"Masanın başına geç, yemek hazırlamışsın kocanı yemeğe çağırıyorsun, o sahneyi canlandır. Unutma eda ve zarafet istiyorum."
Burcu masanın başına geçti bütün kapasitesini zorlayarak edalı olmaya çalıştı: "Aşkım yemek hazır." dedi. Sonra dönüp Cezmi beye baktı.
Cezmi bey olmuyor anlamında başını salladı. "Kızım ağzın gel diyor, gözlerin gelme diyor, burnun da canın isterse diyor. Sesin...Neyse onu demeyeyim."
Burcu kıpkırmızı oldu. İki yıldan beri oyunculuk eğitimi alıyordu ve hocaları iyi olduğunu söylüyordu. Fakat bu adam hiç bir şey beğenmiyordu.
Ayrıca öyle donuk biri de değildi. Arkadaşları arasında sevilen, neşeli biriydi. Gerçi erkekten yana şansı iyi değildi ama onun suçlusu da kendi değildi; ortada adam gibi erkek yoktu varsa da kendine denk gelmemişti, öyle düşünüyordu.
"Keşke bu kadar kolay olsaydı sana bu şansı verirdim; fakat bu metin çalışarak yapabileceğin bir şey değil, önce kafanı değiştirmen gerek. Bu kafa yapısı ile olmaz. İki aydan beri denediğim bütün oyuncular senin gibiydi. Hepsi erkeksi. Şu kadın hakları, feminizm dedikleri nane mahvetti kadınları. Erkeklerle eşit olalım derken hepsi erkek olmuş. Kadın erkek arasındaki bu yarış kadınlığı öldürdü. "
"Lütfen ne olur, bir şans verin çok istiyorum bu rolü." dedi Burcu.
"Benden sana rol çıkmaz kızım. Başka yönetmene git. Güzel kızsın bulursun bir rol. Diğer yönetmen arkadaşlarım benim gibi oyuncu aramıyor. Dün bir televizyona baktım, belki denk gelir de film ya da dizilerden aradığım oyuncuyu bulabilir miyim diye...Aman Allahım, kadın oyuncuların hepsi sanki erkek. Yürüyüşleri asker gibi rap rap, bakışları dik dik, tavırları tam bir erkek. Tabii onları seyreden kadınlarımız da farkında olmadan onları modelliyorlar. Bu yüzden merak etme işsiz kalmazsın."
Burcu' dan sonra diğer dört oyuncu da aynı sebeplerle elendi. Yaprak salona girdiğinde Cezmi bey:
"Gel otur Yaprak, sen de çok yoruldun. Ne diyorsun bu işe? Yine olmadı. İki ay uğraştık, bir kadın oyuncu bulamadık. Görüyorsun değil mi pantolonu ayağına çeken gelmiş, biri de mini etek giymiş. Ben bu kadınları anlamıyorum. Pantolon bir erkek kıyafetidir. Bir pantolonun içinde ne kadar kadın olabilirler. Etek deyince de mini etek giyiyorlar. Biraz bacak biraz göğüs gösterince kadın olduk sanıyorlar. Bacakla göğüsle kadın olunsaydı, inekleri hiç bir kadın geçemezdi."
Yaprak güldü. Cezmi beyin masasının karşısındaki koltuğa oturdu. Cezmi beyin ne demek istediğini çok iyi biliyordu. Uzun etek, ya da elbise giysinler istiyordu ki role daha kolay uyum sağlayabilsinler.
"Ben pes ediyorum Yaprak, vazgeçtim bu filmi yapmaktan. Bir kadın bulamayacağız." derken Cezmi bey iki eli ile ağrımaya başlayan başını ovuyordu.
Yaprak filmin çekilmesini çok istiyordu.
"Hayır, lütfen vazgeçmeyin, biraz daha araştıralım, belki buluruz. Bu proje daha oyuncu seçiminde bile benim hayatımı değiştirdi; eminim filmi çekilirse çok kişi faydalanacaktır."
"Ben sizin yanınızda çalışmaya başladıktan bir hafta sonra oyuncu seçimlerine başladık. Siz nasıl bir kadın oyuncu aradığınız anlatınca ben önce çok şaşırdım. İtiraf edeyim "çatlak bir yönetmen" daha dedim. "Edalı, kadın gibi bir kadın arıyorum" da ne demek, demiştim kendi kendime. Siz aradığınız özellikleri tek tek anlattıkça buraya gelen kızlara nasıl yürümeleri, nasıl konuşmaları gerektiğini tarif ettikçe ne demek istediğinizi anladım. Sonra kendime baktım. Ben de o gelen kızlar gibiydim. Yani odun kızlardan."
Cezmi bey güldü.
"İyi bir muhasebe yapmışsın anlaşılan."
"Evet yaptım. İki yıllık evliyim ve bir ay öncesine kadar evliliğim pek iyi gitmiyordu. Her geçen gün aşkımızın bittiğini ve birbirimizden uzaklaştığımızı görüyordum ama ne yapacağımı bilmiyordum. Sizin burada kadın şöyle olmalı, böyle olmalı tariflerinizi evde yapmaya çalıştım. 'Kızlar da bir yürüyemiyorlar şöyle yürüseler olur, böyle yürüseler olur, seslerini şu tonda kullansalar olur, çayı şöyle getirseler olur.' diye evde yapmaya çalışıyordum."
"Bütün gün burada uğraşınca işi eve taşımışsın demek ki." dedi gülerek.
"Aynen öyle oldu. Eve gittiğimde eşim henüz gelmemiş oluyordu o gelene kadar kendi kendime sizin tarif ettiğiniz gibi yürümeyi, konuşmayı deniyordum. Sonra hayatımda uygulamaya karar verdim. Önce eşimle konuşurken ses tonumu iyi ayarlamaya çalıştım. Herkese kullandığım ses tonundan daha yumuşak bir ses tonu kullanmaya başladım. Yumuşak bir ses tonuyla insan pek söylenemiyor, şikayet edip eleştiremiyor da. Ses tonumu düşürmenin bir de böyle bir faydası oldu. Ben değiştikçe eşimin bana karşı davranışları değişti; ilgisizliği gitti. Yeniden ilk zamanlardaki gibi sohbet etmeye başladık."
"Doğru yerden başlamışsın. Ses tonu çok önemli."
"Sonra akşamları çay faslımız başladı. Eşim de ben de bitki çayları seviyoruz. Çayları hazırlayınca eşime götürürken sizin burada tarif ettiğiniz gibi yürümeye çalıştım."
"Pantolonla değil umarım."
"Tabii ki onu burada öğrendim, etek ya da elbise giyiyorum. Pantolon giymeyi çok azalttım. Dikkatinizi çektiyse işe de etek ya da elbiseyle geliyorum."
"Evet fark ettim."
"Filmin senaryosunu okumama izin verdiniz ya... Oradaki sizin yaşadığınız olaylardan da çok etkilendim. Karınızın sabrına, sevecenliğine hayran kaldım. Ona olan aşkınızın neden o kadar uzun sürdüğünü anladım. Sonra kendi davranışlarımı düşündüm. Her şeye çabucak parlayan, bağıran, inatçı, dediğim dedik bir kadın olduğumu fark ettim."
"Bunların hepsi erkek özelliği biliyorsun."
"Evet. Rahmetli Zeycan hanımın sayesinde eşime peki demeyi öğrendim. Eşimi çok bencilce sevdiğimi, sadece kendimi düşündüğümü onun mutlu olup olmamasını pek önemsemediğimi fark ettim. Mutsuzluğum için onu suçluyordum. İlgisizsin, düşünceli davranmıyorsun, diye. Bunları bıraktım. Mutlu edilmeyi beklemek yerine eşimi mutlu etmeye odakladım kendimi."
"Sen onu mutlu etmeye çalıştıkça eşin de seni düşünmeye başladı değil mi?"
"Aynen söylediğiniz gibi oldu. Eskiden ben böyle yaparsam alışır da sürekli benden fedakarlık bekler mi diye korkardım."
"Fedakarlığını da kadınca yapacaksın erkek gibi değil, erkeğin görevlerini üstlenerek, daha fazla yorularak değil. Hem kadın hem erkek olmaya çalışarak olmaz bu iş. Kendi üzerine düşün vazifeleri seve seve yapman yeterli. Kadın olarak eşine biraz da nazlanacaksın, edanı zarafetini kaybetmeyeceksin."
"Çok haklısınız, çok şey öğrendim ben, sizden ve rahmetli eşinizden. Sayenizde eşimle aşkımızı tazeledik ve her şey güzel gidiyor. Bu yüzden de lütfen vazgeçmeyin, bu film çekilmeli. Daha çok insana faydalı olacaksınız ben inanıyorum.
Yaprak'ın bu samimi itirafları ve "bu film çekilmeli" demesi Cezmi beye yeniden şevk verdi.
Yaprak gittikten sonra Cezmi bey de çıktı iş yerinden. Zeycan'ı hatırlayınca özlemi yine içini yakmıştı, onu ziyarete gitmeliydi. Mezarlığa gitmeden önce kırmızı bir gül fidesi aldı. Elinde çiçeği sevdiği kadının yanına gitti.
"Her tarafta evi olan adamın hiç bir tarafta evi yoktur." Martial