Sanat özgürdür ama yine de sanatın kendi içinde kuralları da var. Sanatçılar bu kurallara uymak durumundadır. Uymadığı zaman yapıtı teknik anlamda yanlış olabilir. Ama yine de güzel olabilir, sevebiliriz.
Sanatçılar, ben istedim böyle yaptım, diyebilir, ama bu o eserin doğru olduğu anlamına gelmiyor. Belki o eser, bir rüya, bir fantezi veya absürt bir deneyse o zaman hatalı olmaz. Ama sanatçı bir dram ortaya koymuşsa o zaman dramın kuralları var.
Özellikle sinema ve edebiyatta bu çok önemli, tiyatroda da. Aslında bu dram kurgusu en çok tiyatroda var oluyor. Dramda karakterler gerçek yaşamdakine uygun davranmalı. Bir karaktere ona uygun olmayan sözler söyletemezsiniz. Bir filmde veya romanda, diyelim, bir liseli karakteriniz var. Ona yaşından başından büyük sözler ettiremezsiniz dramda.
Bunu bazı sanatçılar yapıyor. Bu sanatçılar, kendi kültürel birikimini, entelektüel birikimini, düşüncelerini karakterine söyletiyor. Yani burada sanatçı karakteri değil kendini gösteriyor. Bir dram kurgusunda, yazar veya sinemacı, kendi düşüncelerini söyletmez karakterine. O karakter kendini konuşur.
Buna bir örnek. Sabahattin Ali büyük bir yazar. Çok iyi kurguları. Ancak, Kürk Mantolu Madonna’da böyle teknik bir hata var. Maria Puder. Müthiş bir karakter. Büyüleyici bir karakter. Ama, kendisi 20 yaşlarının başında, annesiyle yaşamış, küçük bir çevrede yaşamış. Buna rağmen, romanın ikinci kısmında inanılmaz sözler sarf ediyor. Bu sözler, kendine ait olamaz. Filozof gibi konuşuyor. Sanki Şekspir konuşuyor. Maria Puder, romanda anlatılan koşullarda ve ortamda bu düşüncelere sahip olamaz. Bu sözlerde, Sabahattin Ali’nin kendi düşünceleri yer alıyor. Yazar, kendi güzel ve önemli düşüncelerini Maria Puder’e söyletiyor. Bunu bir yol olarak seçmiş. Bu bir hata aslında.
Ancak, bu romanın nefis olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Sürükleyici, gizemli, hüzünlü. Çok iyi bir sonu var. Sonu da biraz Yeşilçam gibi. Ancak, çok özel bir roman bu.