Değerli hocam; bir sorum olacaktı müsadenizle: Abdestli iken kahkaha İle gülmek abdesti bozar mı? Yoksa başka şartlar da hasıl olması gerekiyor mu?
Aynı zamanda abdesti bozan halden midir şu: Namaz içerisinde ağlamak, Allah korkusu haricinde hatta hastalık, soğuk gibi nedenlerden dolayı göz yaşı akarsa bozar diye biliyorum, doğru mu? Bir de namaz harici ağlamak bozar mı? Ensar Şahin – Facebook
Sevgili kardeşim;
Hanefî mezhebine göre namaz dışında, cenaze namazında ve tilavet secdesinde kahkaha ile gülmek abdesti bozmaz.
Şafiîlere göre kahkaha ile gülmek, namaz içinde de abdesti bozmaz.
Keza kendisinin de, başkasının da duyamayacağı bir sesle gülümseme ile yani tebessümle abdest bozulmayacağı gibi, namaz da bozulmaz. Fakat yalnız kendisinin işitebileceği bir sesle gülmek, abdesti bozmasa da namazı bozar.
***
Ayrıca, mükellef bir insanın, cenaze namazı gibi rükûsuz-secdesiz değil de rükûlu ve secdeli bir namazda iken kasden veya sehven (bilereke ya da yanılarak) uyku halinde olmaksızın, yanındakiler işitecek kadar kahkaha ile gülmesi, hem abdestini, hem de namazını bozar. Çocuğun veya uyuyanın kahkaha ile gülmeleri ise, sadece namazı bozar, abdesti bozmaz.
Ancak tutum ve davranışlarımızın ahlâki ve edebi yönünü de gözardı etmemek lazım. Bilirsiniz, böyle bir gülüş dinimizce hoş görülmemiştir, makbul bir gülüş tarzı değildir. Her haliyle bizim için en güzel örnek olan Rasûlullah Efendimizin (s.a.v.) gülüşü, tebessümden ibaret idi…
***
Sorunuzun ikinci kısmı: “Namaz içerisinde ağlamak, Allah korkusu haricinde hatta hastalık, soğuk gibi nedenlerden dolayı göz yaşı akarsa bozar diye biliyorum, doğru mu? Bir de namaz harici ağlamak bozar mı?”
Bir hastalık sebebiyle veya bir felaket-sıkıntı-üzüntü mesela malın-eşyanın-paranın-pulun ya da bir yakının, arkadaşın kaybolması gibi musibetten dolayı, harfler belirecek şekilde sesli ağlamak… Yahut "ah, uh, eh" diye inlemek… "Öf, of” demek… Bir toza üflemek… Bir şeyden bezginlik belirtisi olarak "uf, tuh" demek, abdesti değil ama namazı bozar.
***
Allah korkusundan, cennet veya cehennemi hatırlamaktan dolayı ağlamak, “ah” ve iniltide bulunmak namazı bozmaz. Bu “ah” ve inilti, kendini tutamayacak derecede bir şiddetli hastalıktan, ağrı veya sancıdan dolayı olursa gene namazı bozmaz.
***
Göz ağrısı gibi hastalıktan meydana gelen akıntının abdesti bozacağı, böyle kimsenin özür sahibi sayıldığından her namaz için vakit girince abdest alması lâzım geleceği Bedayi’us-Sânayi’de belirtilmiştir.
Yani bir göz hastalığından dolayı gözleri sulanan, gözlerinden yaş akan kimsein abdesti bozulur.
Gözden, bir hastalığa bağlı olmayarak gelen yaşlar; meselâ, namaz dışındaki bir ağlama ve çok gülmekten dolayı akan gözyaşı abdesti bozmaz.
Cemaattan biri, imamın okuduğu Kur'an’dan duygulanarak ağlasa... Veya "evet" dese, bakılır: Eğer bu bir huzû ve huşû (alçakgönüllülük, Allah'a karşı korku ve sevgi ile boyun eğme) eseri ise, namazı bozulmaz. Fakat bu durum, sadece kıraatteki ses ve makam güzelliğinden lezzet duyma eseri ise, namazı bozulur.