Yeni keşfedilen arkeolojik bulguya göre Neandertaller, insanlardan çok daha önce iplik ve bağ yapıyormuş.
Araştırmacılar, yaklaşık 41.000-52.000 yıl öncesine dayandırdıkları 6.2 milimetrelik bir lif parçası bulmuşlar. Bu tarihler, İsrail’de bulunan ve 19.000 yıllık olduğu düşünülen önceki iplik parçasından çok daha eskiye dayanıyor.
Araştırmacılar, yayınladıkları makalede şöyle yazıyor: “Lif dolamayı anlamak ve bunu kullanmak, çok bileşenli karmaşık teknoloji kullanımının yanısıra; çiftlerin, grupların ve rakamların da matematiksel yönden anlaşıldığını gösteriyor.”
“Huş kabuğundan yapılan katran ve sanat ürünleri ile deniz kabuğundan yapılan takı boncuklarına dair son zamanlarda elde edilen bulgulara bakılınca; Neandertallerin bilişsel yönden çağdaş insanlardan aşağı olduğunu düşünmek, giderek daha savunulamaz hale geliyor.”
Araştırmacılar bu parçayı keşfettikten sonra, tayf ölçümü ve mikroskobi yöntemleri kullanarak analiz etmiş ve liflerin aslen nereden geldiğini belirlemeye çalışmışlar. Lifler muhtemelen, kozalaklı ağaç gibi çiçeksiz bir ağacın iç kabuğundan, sertleşmeden önce alınmış.
Araştırma takımı, Neandertalleri yeterince anlamamış olduğumuzu; çünkü bunun gibi kolay bozulan maddelerin, genelde biz onlara ulaşamadan çok önce kaybolmuş olacağını öne sürüyor. Sadece alet ve kemiklerden bilgi edinebiliyoruz.
Bu antik homininler gerçekten iplik yapabiliyordu ise, liflerin alındığı ağaçların büyüme biçimi ve mevsimselliği hakkında bir şeyler biliyor olmalıydılar. Ayrıca, lifleri dolayıp sararak iplik haline getirmek için bir miktar matematiksel beceri uygulamaları gerekiyordu.
Diğer bir ifadeyle lif ve iplik yapmak, zannettiğinizden daha karmaşık bir faaliyet. Keşfedilen bu iplik parçası, çakmak taşından yapılan bir alete bağlanmış. Araştırmacılar bu ipliğin, alet için bir sap vazifesi gördüğünü veya aletlerin durduğu bir file ya da çantanın parçası olduğunu düşünüyorlar.
Üstelik bu durum, iplik parçasının ötesine uzanıyor. Böyle bir iplik yapabildiğiniz zaman; kumaş, sepet, hasır ve hatta sandal yapmak çok da zor değil. Tekrar söylemek gerekirse, buradan çıkarılacak sonuç; Neandertallerin ve toplumlarının düşündüğümüzden daha gelişmiş oldukları.
Bazı uzmanlar bulgulara dikkatli şekilde yaklaşılması gerektiğini ve bu lifi, ilk insanların bırakmış olabileceğini öne sürüyor. Fakat bu çalışma, ne Neandertallerin daha önce düşünülenden daha akıllı olduğunu gösteren; ne de bu şekilde alet yapabildiklerini öne süren ilk çalışma.
Kenyon College Üniversitesi’nde insanbilim uzmanı olan George Dvorski, Gizmodo sitesine şöyle söylüyor: “İplik ve urgan yapmak için gereken bilişsel kabiliyetler, dil oluşturmak için gerekenlere çok benziyor. Bunlar, Neandertallerin bilişsel yeteneklerini gösteriyor.”
Araştırma Scientific Reports bülteninde yayınlandı.
Yazar: David Nield/ScienceAlert. Çeviri: Ozan Zaloğlu