MANCINIK,Eskiden kullanılan bir savaş aracı olan mancınık günümüzde genellikle bir oyuncak olarak düşünülen, ama tehlikeli bir silah da olabilen sapan ile aynı ilkeye, gerilme kuvvetine dayalı olarak çalışır. Basit bir sapan, çatallı bir sopanın çatal uçları arasına esnek bir lastik bağlanarak yapılır. Arasına koyulan bir taşla birlikte gerilen lastik, serbest bırakılınca boşalır ve taşı büyük bir hızla ileri fırlatır. Sapanla oynarken insan ya da hayvanların hedef alınması ciddi yaralanmalara ve hatta ölüme yol açabilir.
Eskiçağlarda mancınıklar savaş aracı olarak kullanılırdı. Topun icadından çok önce meydan savaşları ya da kuşatmalarda mancınıklarla düşmana taş, ok ya da kargı fırlatılırdı. Eski Yunanlılar ve Romalılar, 20 kilogramlık taşları 350 metreden daha uzağa fırlatabilen, büyük mancınıklar kullandılar. Bazıları yerlerinden kıpırdatılamayacak kadar büyük olan bu mancınıklarda fırlatma gücü, bükülmüş saç, halat ya da hayvan sinirinden yapılmış olan bir kirişin bükülerek gerilmesiyle sağla¬nırdı. Büküldükçe gerginleşen kiriş, bağlı olduğu mancınık kolunu geriye doğru çeker¬di. Kiriş bırakıldığı zaman hızla boşanır, mancınık kolu ileri doğru fırlar ve üzerindeki taşı büyük bir kuvvetle fırlatırdı. Ok ya da mızrak fırlatan mancınıklarda, tüfek namlularında bulunan yivlere benzeyen yivler atılan oka dönüş vererek okun daha düzgün bir uçuş yapmasını sağlardı.