New York’taki Schweiger Dermatology Group dermatoloğu Rachel Nazarian, “Siyah noktalar, gözeneklerde oluşan yağ ve ölü deri hücrelerinin oksitlenmiş bir karışımıdır. Havaya maruz kalmaları okside olmalarına ve kararmalarına neden olur.” diyor.
Siyah noktanın teknik adı açık komedondur. İki farklı komedon türü vardır: Açık (siyah nokta) ve kapalı (beyaz nokta).
Siyah nokta, gözeneklerin en belirgin olduğu yerlerde görülür. Yüz, sırt, boyun, göğüs, kollar ve omuzlar en sık görüldüğü yerlerdir.
Nedenleri
Yaş ve hormonal değişiklikler önemli bir faktördür. Siyah noktalar, diğer sivilce semptomlarında olduğu gibi hormon seviyelerindeki değişikliğin sebum üretiminde bir artışa neden olduğu ergenlik döneminde daha sık görülür. Ancak her yaşta ortaya çıkabilir. Ergenlik çağından sonra adet kanaması, hamilelik ve doğum kontrol haplarının kullanımıyla ilgili hormonal değişiklikler de kadınlarda siyah noktalara neden olabilir.
Diğer faktörler şunlardır:
- Kozmetik ve giysi ile gözeneklerin tıkanması veya kapatılması
- Ağır terleme
- Saç köklerini açan tıraş ve diğer aktiviteler
- Yakın çevrede yüksek nem
- Stres, polikistik yumurtalık sendromu (PCOS) ve adet öncesi sendrom (PMS) gibi bazı sağlık koşulları
- Hızlı cilt hücresi dönüşümünü teşvik eden ilaçlar
- Kortikosteroidler gibi bazı steroid bazlı ilaçların kullanımı
Londra Cadogan Kliniğinden dermatolog Dr. Anjali Mahto, “Siyah noktalardan kurtulmanın birçok yolu vardır ancak temel sorun üretilen fazla yağdır. Dolayısıyla hangi tedaviyi uygularsanız uygulayın, siyah noktalar doğal olarak her 20 ila 40 günde bir yeniden oluşacaktır. Onlarla mücadele, devam eden bir süreç olmalı.” diyor.
İşte, siyah noktalarla mücadelede başvuracağınız yöntemler:
1. Fiziksel peeling
“Peeling, ölü deri hücrelerinin üst katmanını temizler. Böylece, ölü deri hücrelerinden kire ve makyaja kadar her şeyin o üst katmanın içinde tıkanmasını etkili bir şekilde engelliyorsunuz.” diyor Dr. Mahto.
2. Kimyasal peeling
Dr. Mahto, “Ölü deri hücrelerinin üst tabakasını çözmek için kimyasallar kullanabilirsiniz. Yani glikolik asit, salisilik asit veya kimyasal soyma.” diye açıklıyor.
Asit-Kil-Yağ Yöntemi (Fiddy Yöntemi) bu noktada iyi bir tercih olacaktır. Bu yöntemle, BHA (Beta Hidroksi Asit) içeren bir ürün siyah noktaların yoğun olduğu bölgelere sürülerek gözeneklerin derinliklerine inecek ve oradaki sebumu yumuşatacaktır. Ardından yapılan kil maskesi, son adım olarak da uygulanan yağ bazlı temizleyici ile yumuşayan sebum ve kir yüzeye çıkacaktır.
3. Komedojenik olmayan ürünler
Cildinizdeki gözeneklerin tıkanıklığını gidermeye çalışıyorsanız “Komedojenik olmayan ürünlere (diğer bir deyişle gözeneklerinizi tıkamayacak ürünler) dikkat edin.” diyor Dr. Mahto ve ekliyor, “Akneye eğilimli ciltte yağ veya yağ temizleyicileri kullanmayı sevmiyorum. Örneğin, Hindistan cevizi yağı son derece komedojeniktir bu nedenle siyah noktalara eğilimliysem bu yağı kullanmaktan kaçınırım. Onun yerine hafif jel formülleri, benzoil peroksit, cadı elması ve niacinamide gibi bileşenler tercih edilmelidir.’’
4. Retinoidler
Muhtemelen retinol / retinoidler hakkında epey bir şey duymuşsunuzdur. Cilt bakımı dünyasında pek yeni değillerdir ancak birkaç yıldır ortalıkta olmalarına rağmen, yine de mücadele konusunda en iyi yöntemlerden biri olarak kabul edilirler.
Dr. Mahto, “Siyah nokta tipi sivilceniz veya siyah noktalara yatkınlığınız varsa retinoidler harikadır.” diyor.
“Retinoidler oldukça güçlü olabilir ve sadece gece kullanılmalıdır çünkü güneş ışığı onları etkisiz hale getirecektir. Onları daha önce hiç kullanmadıysanız haftada bir veya iki kez kullanın, zamanla kullanımını artırıp daha güçlü bir doza geçebilirsiniz.” diye açıklıyor Dr. Mahto.
5. Salisilik asit
Salisilik asit, yağda çözünür olduğu için diğer suda çözünür yüz asitlerinden (glikolik gibi) daha derine nüfuz eder. Bu sayede sadece siyah noktaları yok etmekle kalmaz, aynı zamanda gözeneklerin yeniden tıkanmasını da önlemeye yardımcı olur.
6. Nemlendirme
Nemlendirme, sivilceye eğilimli bir cildiniz olsa bile herhangi bir cilt bakımı rutininde çok önemli bir adımdır. “Tüm bu yöntemler ciltteki yağları yumuşatabilir ve kurutabilir. Ciltte doğru dengeyi korumak önemlidir. Nemlendirme, peeling ürünlerini herhangi bir sorun yaşamadan kullanmaya devam etmenizi sağlar.” diye açıklıyor New York’ta bir dermatolog olan Jeremy Fenton.
7. Profesyonel cilt bakımı
Kendi yapacaklarınızdan başka, profesyonel bir destekle de siyah noktalarınızdan kurtulmanız mümkün. Dr. Mahto, “Bir estetisyen, gözeneklerinizdeki yağı buhar sayesinde gevşetecek, daha sonra da özel yöntemlerle onları çıkaracaktır.” diyor.
Bu, evde denenmemesi gereken bir yöntemdir. Bir uzman tarafından yapılması gerekir, aksi takdirde iltihabı daha derinlere itebilir, lekelere ve yara izlerine neden olabilirsiniz.
Peki ya birçok insanın kurtarıcı olarak gördüğü siyah nokta bantları?
Manhattan merkezli dermatolog Dr. Hadley King, ‘’Siyah nokta bantları, bir yapıştırıcı kullanarak ölü deri hücrelerinin ve siyah noktaların üst katmanlarını geçici olarak çıkarabilir ancak siyah noktaların birikmesini önlemek için hiçbir şey yapmaz. Becerilerinize ve cildinizin hassasiyetine bağlı olarak yapıştırıcının cildinizi daha fazla tahriş etme olasılığı vardır.” diyor. Sorunun kökünü çözmenin ve cilt bakım rutininin önemini vurguluyor.