18. Yüzyıldan COVID-19 Salgınına
18. yüzyıldaki ilk aşının geliştirilmesinden 21. yüzyılın COVID-19 aşılarına kadar her zaman bir aşı karşıtı (“aşılama karşıtı”) hareket olması birçok kişiyi şaşırtabilir.
Hareketin yükselişi, kısmen aşıların nasıl çalıştığına dair genel bir anlayış eksikliğinden kaynaklanıyor. Bunun da ötesinde, yanlış bilgilerin yayılması, aşıların dile getirilmeyen zararlara yol açtığı veya aşıların kişisel, siyasi veya dini hakları ihlal ettiği inancını körükler.
18. yüzyıl
Şaşırtıcı bir şekilde, aşı karşıtı hareket, 18. yüzyılda ilk aşının geliştirilmesinden önce gelir.
Edward Jenner 1790’larda bir çiçek aşısı geliştirmek için çığır açan çabalarına başlamadan önce bile, variolasyon uygulaması (enfekte olmamış bir kişiye çiçek hastalığı olan birinden irin aşılanması) yüzyıllar boyunca Afrika, Çin, Hindistan ve Afrika’da hastalığı önlemek için kullanıldı. Osmanlı imparatorluğu.
Aslında, Afrikalı bir köle olan Onesimus’un, Puritan hiciv yazarı Cotton Mather’a 1706’da tekniği öğrettiği söyleniyordu.
Lady Mary Wortley Montagu, 1717’de Türkiye’deki uygulamaya tanık olduktan sonra (Batı’da aşılama olarak anılır) İngiltere’ye variolasyonu getirdi. Hükümeti çocukları ölümcül hastalığa karşı aşılamaya teşvik ederken, savunucuları ve karşıtları arasında giderek daha şiddetli bir tartışma başladı. pratik.
“Pro-inokulatörlerin, Kraliyet Cemiyeti tarafından teşvik edilen soğukkanlı ve gerçek tonlarda, akla sık sık başvurularda, bilimin modern ilerlemesi ve centilmenler arasında varlığını sürdüren nezaketle yazma eğiliminde oldukları bildirilmektedir. paranoyayı teşvik etmek için ısıtılmış tonlar ve korkunç korku hikayeleri.”
19. yüzyıl
Sonunda, Edward Jenner’ın çiçek hastalığı aşısı variolasyonun yerini aldı. Daha güvenli ve çok daha etkili olmasına rağmen, kullanımına şiddetle karşı çıkanlar oldu.
Direnişin çoğu, İngiliz hükümetinin çiçek aşısını çocuklar için zorunlu hale getirme kararından kaynaklandı ve her rette birikebilecek ciddi para cezalarını yürürlüğe koyarak nüfusu buna uymaya zorladı.
Büyük Britanya’nın 1853 Aşı Yasası’nın yürürlüğe girmesinden kısa bir süre sonra, Aşı Karşıtı Birlik oluşturuldu, ardından başka bir protesto hareketi, 14 yaş ve altındaki çocukları kapsayacak şekilde yaş gereksinimlerinin yükseltilmesinden sonra oluşturulan Zorunlu Aşı Karşıtı Birlik oluşturuldu.
Bu dönemde ABD’de de aşı karşıtı ligler oluşmaya başladı. Bu hareketlerin her birinin paylaştığı şey, modern aşı karşıtı kişiler arasında görülmeye devam eden özelliklerdi.
Tıp tarihçilerine göre, 19. yüzyılda çiçek aşısının karşıtları şunları iddia etti:
- Aşı işe yaramadı.
- Aşı sizi hasta eder ve zehirli kimyasallar içerir (yani aşıda bulunan karbolik asit).
- Zorunlu aşılar tıbbi despotizme benziyordu.
Muhalifler, ampirik kanıtlar yerine, kendi literatürlerini dağıtırken, insanları aşının “tehlikeleri” konusunda uyarırken, şifalı bitkiler ve homeopati de dahil olmak üzere alternatif tıbbi uygulamaları öne sürdüler.
19. yüzyılın aşı karşıtı hareketinin önde gelen seslerinden biri, homeopati ve öjeninin ateşli bir savunucusu olan oyun yazarı George Barnard Shaw idi.
1900’den 1970’lere
Aşı karşıtı gruplar, 19. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar tonlarında veya taktiklerinde fazla bir değişiklik olmadı, çünkü kısmen bir sonraki aşının -Louis Pasteur’ün 1885’te geliştirilen kuduz aşısının- piyasaya sürülmesinden 100 yıl önce olacaktı.
O zaman, 1920’lerde difteriye karşı benzersiz bir toksoid aşı olan bir sonraki aşının geliştirilmesinden 35 yıl önce.
20. yüzyılın ikinci yarısında diğer aşılar hızla yayılmaya başladıkça – 1943’te boğmaca (boğmaca), 1955’te çocuk felci, 1963’te kızamık, 1967’de kabakulak ve 1971’de kızamıkçık için aşıya karşı hareket de hızla yayılmaya başladı. aşıların neden olduğu zarar iddialarıyla beslenen buhar kazanın.
1974’te Çocuk Hastalıkları Arşivi’nde yayınlanan bir araştırma, 11 yıl boyunca difteri, tetanoz ve boğmaca (DTaP) aşısı olan 36 çocuğun aşıyı aldıktan sonraki ilk 24 saat içinde nörolojik komplikasyonlar geliştirdiğini bildirdi. Daha sonra, İngiliz araştırmacıların, araştırmayı kaleme aldıktan sonra çocukları aylar veya yıllar boyunca görmedikleri bulundu.
Çalışmanın medyada yer alması, Birleşik Krallık’ta bir protesto dalgasını ve aşılama oranlarında kayda değer bir düşüşü tetikledi. Tüm bunlar, Birleşik Krallık’ta 100.000’den fazla insanı etkileyen büyük bir boğmaca enfeksiyonu salgını olduğunda meydana geldi.
1980’den 1999’a
1980’lerin ve 1990’ların aşı karşıtı hareketi yeni bir fenomenle karakterize edildi: ünlü. Bu, yalnızca sinema ve TV’nin popüler isimlerini değil, bazılarının tıp veya bulaşıcı hastalıklar konusunda hiçbir geçmişi olmayan, kendi kendini kanıtlamış “uzmanları” da içeriyordu.
1982
Hareketin önde gelen isimlerinden biri, 1982’de televizyon belgeseli DPT: Vaccine Roulette ile ulusal bir tartışma yaratan bir muhabir olan Lea Thompson’dı. Çok çeşitli çocukluk çağı engellerini DTaP aşısına bağlayan program, aşı üreticilerine karşı sayısız dava açılmasına yol açtı.
Birçok kişi Thompson’ın belgeselini modern aşı karşıtı hareketi ateşleyen kıvılcım olarak görse de, diğerlerinin onun oluşumunda parmağı vardı. Thompson’ın aşılara karşı kampanyası, aynı yıl aşı karşıtı grup Distraught Parents Together’ın (DPT) kurulmasına yol açtı ve bu grup daha sonra etkili Ulusal Aşı Bilgi Merkezine dönüştü.
DPT liderliği, suçlamaları arasında DTaP ve hepatit B aşılarının ani bebek ölümü sendromuna (SIDS) neden olduğunu iddia etti.
1984
1984 yılında, kendini “tıbbi sapkın” ilan eden ve ilk aşı karşıtı çocuk doktorlarından biri olan Dr. Robert Mendelsohn, boğmaca aşısının beyin hasarına veya geciktirme.
Mendelsohn, aşıları türetmeye ek olarak, su kaynağının florlanmasına, koroner baypas ameliyatına, beslenme uzmanlarının ruhsatlandırılmasına ve rutin meme kanseri taramasına karşı aktif olarak konuştu.
1990
1990’ların aşı karşıtı hareketi, kısmen, ünlü aşı karşıtı kişilere görüşlerini ifade etmeleri için bir platform sağlayan Sally Jessy Rafael ve Maury Povich Show gibi sendikalı TV talk show’larının saldırısıyla körüklendi. Geçmişin aşı karşıtlarının aksine, bu gösteriler aşı karşıtlarının milyonlara ulaşmasını sağlıyor.
Bu, 1990’da Phil Donahue Show’da göründüğü sırada aşıları “kanser, lösemi, multipl skleroz ve ani bebek ölümü sendromuna” neden olabilecek “yabancı mikroorganizmalar” ile eşitleyen The Cosby Show yıldızı Lisa Bonet’i içeriyordu.
1994
İlk sağır Miss America unvanı sahibi olarak anılan Miss America Heather Whitestone, sağırlığının DTaP aşısından kaynaklandığını öne sürerek bir adım daha ileri gitti. Çocuk doktoru daha sonra sağırlığının aşıyla önlenebilir bir hastalık olan Hib menenjitinin sonucu olduğunu bildirerek rekor bir duruma getirdi.
1998
Muhtemelen, aşı karşıtı hareketi gerçek bir haçlı seferine dönüştüren bir çalışma, kızamık, kabakulak ve kızamıkçık (MMR) aşısının çocukları nörolojik koşullara yatkın hale getirdiğini iddia eden İngiliz doktor Andrew Wakefield’in 1998 tarihli bir çalışmasının yayınlanmasıydı. otizm.
Daha sonra, Wakefield’in MMR aşısını otizme bağlayan bulgularının çoğunun sahtekarlıkla üretildiği ve tıbbi lisansının iptal edilmesine ve yayınlanmasından 12 yıl sonra The Lancet dergisi tarafından makalenin geri çekilmesine yol açtığı keşfedildi.
Öyle olsa bile, bugüne kadar, aşıların sadece MMR’nin değil, bir çocuğu otizm “alma” riskiyle karşı karşıya bıraktığını iddia eden birçok aşı karşıtı savunucu var.
21’inci yüzyıl
21. yüzyılda aşı karşıtı grupların taktikleri, 19. yüzyıldaki benzerlerinden çok da farklı değil. Hâlâ dezenformasyonu ve iddialarını desteklemek için anekdot niteliğinde kanıtların kullanımını içeriyorlar.
Ancak, sosyal medyanın yükselişi ile aşı karşıtları artık geleneksel medyanın kısıtlamaları olmadan izleyicilerini doğrudan hedefleyebiliyor ve desteği birleştirebiliyor. Bu, aşı karşıtı “uzmanlara” ve ünlülere görüşlerini ifade edebilecekleri bir platform sağladı.
Aşıları aktif olarak sorgulayan veya alay eden ünlüler arasında, otizm hakkındaki üç kitabında otizmin MMR aşısıyla bağlantılı olduğu efsanesini sürdüren komedyen Jenny McCarthy de var.
Odaktaki Bir Değişim
Hareketin geliştiği yer aynı zamanda büyük ilaçlara yönelik saldırılarında, halkın yüksek ilaç fiyatlarına karşı öfkesini sömürmede ve komplo teorilerini teşvik etmede (ilaç şirketlerinin kronik ilaçlardan para kazanabilmeleri için tedavileri durdurmaları dahil).
Ayrıca aktif olarak aşı türetmesinden aşıya alternatif yaklaşımlar önermeye doğru bir geçiş oldu.
2007’de Thompson’ın kitabından ve televizyonda sık sık görünmesinden etkilenen çocuk doktoru Bob Sears, Aşı Kitabı: Çocuğunuz İçin Doğru Kararı Vermek adlı kitabını yayınladı ve burada belirli aşıların gerekli olup olmadığı konusunda şüphe uyandırdı. 2014’te ayrıca “günümüz toplumunda aşısız bir çocuğu güvenle yetiştirebileceğinizi düşündüğümde hastalık tehlikesi yeterince düşük” dedi.
Thompson’dan farklı olarak Sears, aşıların işe yaradığını kabul ediyor, ancak aşılara “seçici” bir yaklaşım öneriyor. Bu, belirli aşıları geciktirmeyi veya bunlardan kaçınmayı ve Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) ve Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) tarafından onaylanandan çok farklı olan “Dr. Bob’un” aşı takvimine uymayı içerir.
COVID-19
COVID-19’dan milyonlarca enfeksiyon ve ölümle karşı karşıya kalınsa bile, etkili aşıların piyasaya sürülmesi, aşılamanın “tehlikeleri” konusunda uyarıda bulunan kötü niyetli kişileri bastırmak için çok az şey yaptı.
Bunların arasında, yukarıda bahsedilen Ulusal Aşı Bilgi Merkezi, ölümlerin önceden var olan diğer koşullardan kaynaklandığına dair kanıtlara rağmen, Avrupa’daki bir avuç ölümün doğrudan COVID-19 aşılarından kaynaklandığını bildirdi.
Diğer aşı karşıtları, her ikisi de bir bağışıklık tepkisini uyarmak için haberci RNA (nRNA) kullanan Moderna ve Pfizer aşılarının kontrolden çıkarak çoğalabileceğini ve bir kişinin DNA’sını değiştirebileceğini öne sürdüler.
Kısmen yanlış bilgi ve dezenformasyonun körüklediği belirsizliğin bir sonucu olarak, bazı sağlık çalışanları bile COVID-19 aşısı konusunda tereddütlerini dile getirdi.
Bu endişeleri tersine çevirmek, COVID-19 pandemisiyle uğraşan halk sağlığı yetkililerinin karşılaştığı ve pandeminin sona erdiği ilan edildikten sonra bile devam edecek olan zorluklar arasındadır.
Discussion about this post