Mona Hatoum Kimdir?
Mona Hatoum Kimdir?
Mona Hatoum Biyografi
FİLİSTİNLİ/İNGİLİZ HEYKELTIRAŞ VE MULTİMEDYA SANATÇISI
Doğum: 1952 – Beyrut, Lübnan
Mona Hatoum’un Biyografisi
Mona Hatoum 1952’de Lübnan’ın Beyrut kentinde Filistinli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Üç kardeşin en küçüğüdür. Ailesi daha önce 1948’de siyasi huzursuzluk nedeniyle Hayfa’daki evlerini terk etmiş ve yeni bir hayata başlamak için Beyrut’a gelmişlerdi. Ancak çiftin çocukları, Lübnan’da sürgüne gönderilen Filistinli aileleri tecrit etmeye ve dolayısıyla Lübnan toplumuyla bütünleşmelerini engellemeye yönelik siyasi bir karar nedeniyle doğumda Lübnan kimlik kartları almaya uygun değildi. Sonuç olarak, Hatoum kendini Lübnanlı değil Filistinli olarak tanımlıyor. Arap-İsrail savaşı nedeniyle babası Beyrut’taki İngiliz Büyükelçiliği’nde bir iş buldu ve tedbir ve akıllıca ileri görüşlülük meselesi olarak kendisi, karısı ve üç kızı için İngiliz pasaportu aldı.
Genel olarak, Hatoum’un ebeveynleri, onun erken yaştaki sanat sevgisini ve bir sanatçı olarak kariyer yapma arzusunu desteklemedi. Buna rağmen, Hatoum okul kitaplarında çizmeye ve karalama yapmaya devam edecekti. Böyle bir sanat dersi yoktu.Bu yüzden Hatoum bağımsız olarak kitaplardan Avrupa resimlerini incelemek için çok zaman harcadı. Lübnan’daki Beyrut Üniversitesi Koleji’nde grafik tasarım okumak için kaydoldu ve bir reklam ajansında çalışmaya başlamadan önce iki yıl boyunca kursa devam etti. Hatoum, bu rolde ürettiği işlerden çok bunalmış ve tatmin olmamıştı ve yeniden düşünmek ve yön değiştirmek için 1975’te Londra’ya gitti.
Hatoum Londra’da kaldı ve sanatını inceleme ve sürdürme fırsatını benimsedi. 1975 – 1981 yılları arasında hem Byam Shaw Sanat Okulu’nda hem de Slade Güzel Sanatlar Okulu’nda okudu. The Slade’deyken yapılan çalışmalar, ırk ve cinsiyeti çevreleyen baskın söylemler tarafından körüklendi. Hatoum feminist gruplara katıldı ve yaşıtları arasında siyasi tartışmalara katıldı.
Üniversite yıllarında yaptığı çalışmalar da övüldü ve Kavramsal Sanat ve Minimalizm ile ilişkilendirildi.Ancak onun parçaları aracılığıyla gerçek elektrik akımlarını çalıştırmaya ilişkin erken fikirlerin sorunlu olduğu ortaya çıktı. Hatoum o sırada “Slade benim kavramsal çalışmalarımın çok tehlikeli olduğunu söyledi” (tam anlamıyla varsayıyoruz, ancak muhtemelen anlam olarak da var) yorumunu yaptı ve bununla birlikte, kariyerinde daha sonra elektrikli kavramsal heykellere geri dönmek için performans deneylerine yöneldi. Performans, Hatoum’a, kendini genellikle İngiliz sanat okullarının katı kurallarıyla sınırlanmış hisseden bir coşku ve özgürlük duygusu verdi.Her zaman isyan etmeye ve sınırları yeniden düzenlemeye çalışıyordu. Bu süre zarfında Hatoum, Shoreditch’te bir stüdyo kiraladı ve performans parçaları yaratmanın yanı sıra, tamamlayacağı ve hemen vereceği birçok etkileyici ve jestsel çizimler yapıyordu. Eğitimini Slade’de bitirdikten sonra devam etti.
1984’te Hatoum, çalışmalarının Pompidou Merkezi’nin küratörü Bayan Van Assche’nin dikkatini çektiği British Colombia, Vancouver’da oturma izni aldı.
Hatoum ve Van Assche arasındaki buluşma, bu kez Seattle’da sanatçının heykel ve yerleştirmeye odaklandığı başka bir ikametgaha yol açtı. Pompidou destekli ilk sergisi Chicago’daki Museum of Contemporary Art’ta yapıldı. Bu gösteri, büyük çelik ranza düzenlemeleri ve demir talaşlarla kaplı büyük küpler içeriyordu.(Socle du Monde Dünyanın Üssü) (1992-93). Hatoum kendi şovu hakkında, ziyaretçilerin çalışmalarını Filistinli mülteci kamplarıyla ilişkilendirdiğini belirterek, onlar benim nereden geldiğime ve dolayısıyla işime ne koyduğuma dair bu önyargılı fikirlerle geliyorlar. Çalışmayı aşırı yorumlama yapıyorlar.Ancak, tipik olarak onun işi ile Filistin’deki çatışma arasında amaçlanan doğrudan bir ilişki yoktu. Amaçları, her zaman olduğu gibi, daha belirsizdi ve kendisini çok yanlış anlaşılmış ve güvercin deliği gibi hissediyordu.
Bu yoğun sergi ve rezidans döneminin ardından Hatoum, Cardiff Yüksek Öğrenim Enstitüsü’nde Kıdemli Öğretim Üyesi olarak çalışmaya başladı ve 1989’dan 1992’ye kadar orada çalışmaya devam etti.
1995’te Hatoum, Corps Estranger parçası için Turner Ödülü’ne aday gösterildi ve bu sayede kendi iç organlarının endoskopik yolculuğunu kaydetti ve sergiledi. Adaylıktan sonra Hatoum, Damien Hirst ve Tracey Emin dahil olmak üzere bir nesille birlikte Genç İngiliz Sanatçı (YBA) olarak etiketlendi. Bununla birlikte, YBA’lar İngiliz sanat sahnesinde devrim yaratırken, Hatoum ikametgahında Kanada’da olduğundan, bu unvanın yanlış olduğunu hissetti. Kısa bir süre sonra, XLVI Venedik Bienali’nde sergilendi ve ilk kişisel sergisi Rites of Passage: Art for the End of the Century – Tate Gallery’de düzenlendi. 1996’da Anadiel Galerisi onu Kudüs’e davet etti.
“Bu, tüm bölgeyi ilk ziyaretimdi. Bir ay boyunca oradaydım. Seyahat ettim ve ailemin daha önce hiç tanımadığım bazı üyelerini gördüm. Çok duygusal bir zamandı. Nasıra’da benim babam Nasıralı bir Joseph’ti birinci dereceden bir kuzenim vardı. Beni annemle babamın yaşadığı yere götürdü”.
Hatoum, Anadiel Galerisi’nde göstermek için özel olarak Present Tense (1996) adlı bir eser yaptı ve bu eser, İsrail-Filistin çatışması konusundaki duruşunu da etkileyici bir şekilde ortaya koyuyordu.
Galeri, 1967 savaşından sonra İsrail tarafından ele geçirilen bir bölge olan Doğu Kudüs’te bulunuyor. Çalışmayı, zeytinyağından yapılan geleneksel bir Filistin ürünü olan 2400 parça Nablus sabununa bir haritayı işaretleyen küçük kırmızı boncuklara basarak yaptı.
Çizgiler ilk başta soyut görünebilir, ancak aslında Filistinlilerin İsrail’in Filistin Yönetimine geri vermesi gerektiğine inandıkları işgal altındaki Filistin topraklarının bölümlerini gösteriyorlar. Hatoum, İsrail’i haritadan çıkarmayı ve yalnızca işgal altındaki bölgeleri göstermeyi seçiyor.
Hatoum, Berlin’de bir daire satın aldı ve şimdi zamanını bu konut ile Londra’daki evi arasında bölüştürüyor. 2012’de Gerry Collins ile evlendi. 2016’da Tate, 35 yıllık çalışmasının ardından geriye dönük büyük bir retrospektif düzenledi. Bu büyük serginin ardından Hiroşima Kenti Çağdaş Sanat Müzesi tarafından 10. Hiroşima Sanat Ödülü’ne layık görüldü.
Bu ödül, Hatoum’un Hong Kong’daki White Cube Gallery’deki ilk sergisinde doruğa ulaştı. 2018’de The Whitechapel Gallery’den beşinci yıllık Sanat İkonu Ödülü’ne layık görüldü.Mona Hatoum’un Kısa Bir Değerlendirmesi
Hatoum, amaçlanan mesajını en iyi şekilde sunmak için farklı medyalarda daha yaygın olarak çalışmaya başlayan bir sanatçı kuşağının parçasıdır. Bu nedenle, çalışmaları Louise Bourgeois , Eva Hesse , Ana Mendieta ve Rachel Whiteread gibi isimlerle birlikte faydalı bir şekilde değerlendiriliyor.Hepsi kadın bedeni ve onun toplum içinde oynadığı role ilişkin sade ama yine de çok güçlü bir anlayış sergiliyor. Bu sanatçıların çalışmalarında, karmaşık küresel sorunların yönetilebilir bir boyuta indirilebileceği ve sonuç olarak daha iyi anlaşılabileceği gibi, örneğin eve ve ev ortamına gibi, kadının klişeleşmiş alemlerine bakarak olduğu duygusu vardır.Güçlü anaerkil sanat figürlerinden oluşan bir soydan gelen Hatoum’un çalışmaları, gelecek ve yeni nesil kadın sanatçılar için paha biçilmez bir referans ve ilham kaynağı sağlıyor.
Kendi kişisel hikayesine, sürgüne gitmesine ve doğrudan uluslararası çatışma deneyimine göre, Hatoum’un çalışmaları, politik temaları daha doğrudan araştıran sanatçılar için de etkilidir. Gerçekten de çalışmaları Bob ve Roberta Smith, Yannis Behrakis ve hatta ünlü Sokak Sanatçısı Banksy için bir ilham kaynağı olmuştur.Aynı kuşaktan doğan Ai Weiwei de çatışma, sürgün ve yozlaşmış siyasi gündemlerle ilgili deneyimlerini yansıtıyor. Hem Hatoum hem de Ai, kamuoyuna siyasi sanatın toplumda çok önemli bir rol oynamaya devam ettiğini ve sanat eserlerinden toplanan mesajların gerçekten çatışmayı çözme ve böylece insanlığı ilerletme gücüne sahip olduğunu bildiriyor.