TANIM
Okullarda, klüplerde, üniversitelerde, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü’ne bağlı kuruluşlarda ve diğer kuruluşlarda; sporcuların ferdi veya toplu olarak, ihtisasları dâhilindeki her türlü spor faaliyetlerinde, sportmenlik anlayışı içinde, uluslararası kural ve tekniklere uygun olarak eğitilmesini sağlayan, sporun esaslarını, teknik prensiplerini ve kurallarını öğreten ve alanındaki gelişmeleri takip eden kişidir. Antren örler sporun dalına göre değişik isimlerle anılırlar. Örneğin, futbol antrenörü,basketbol antrenörü (koç), güreş antrenörü gibi.
GÖREVLER
- Antrenörlerin en önemli görevleri, sporcuların fizyolojik ve psikolojik kapasitesini sporda en yüksek verimi elde etmek için yönlendirmek, kapasitelerini geliştirici teknikler uygulayarak sporcuları en iyi şekilde yetiştirmektir.
- Antrenörlerin belli başlı görevlerini şöyle sıralayabiliriz;
- Uluslararası kural, teknik ve gelişmeleri yakından takip eder ve bu konularda sporcuları bilgilendirir,
- Günlük, haftalık, aylık ve yıllık çalışma programları hazırlar ve uygular,
- Spor karşılaşmalarına, sporcuların götürülüp getirilmesini sağlar,
- Sporculara verilen spor malzemeleri, spor araç ve gereçlerinin takip vekontrolünü yapar ve yaptırır,
- Branşı ile ilgili spor dalında; eğitici video, bant, kitap, dergi vb. eğitim araç ve gereçleriyle ilgili araştırma yapar, temin eder ve uygulamalı olarak yararlanır,
- Branşı ile ilgili kurs, seminer ve diğer eğitim faaliyetlerine katılır,
- Sporcuların sağlık ve psikolojik kontrollerinin periyodik olarak yapılmasını sağlar,
- Sporcuların gelişimi için gerekli olan beslenme ve diyet programları hazırlar veya hazırlatır ve bu konularda bilinçlenmelerini sağlar.
- Sporcuların dayanıklılık, hız, çabukluk ve kondisyonlarını arttırıcı; koşu, yürüyüş ve diğer çalışmaları yaptırır,
- Sporcuları teknik, taktik, fizik-kondisyon ve psikolojik olarak karşılaşmalara hazırlar,
- Antrenmanlarda, soyunma odalarında, karşılaşma öncesinde ve sırasında yapılacak müsabakanın taktiğini uygulatır, teorik ve pratik olarak uygulanacak
- mücadele biçimini göstererek, yapılan hataları ve sporcuların zayıf yönlerini tespit ederek giderilmesini sağlar.
- Rakip ekiplerin gücünü, oyun stratejilerini öğrenerek, hazırlıklarını bunlara göre yapar, sporculara oyun stratejisini açıklar, gerektiğinde sporcuları kampa alır,
- Sporcuların her türlü sorunları ile ilgilenerek, sağlık durumlarını, özel yaşamlarını, izinlerini takip eder,
- Sporcuların devam ve form durumlarını takip ederek, form düşüklüğü gösteren sporcularla özel ilgilenir, onlara özel çalışma programları hazırlar, gerektiğinde kadro dışı bırakarak cezalandırır,
- Sosyal ve kültürel aktivitelerle sporcuların moral seviyelerini ve canlılıklarını yüksek tutmaya çalışır,
- Sporun türüne göre karşılaşma öncesi takımı açıklar; karşılaşma öncesinde, devre arasında, molalarda ve karşılaşma esnasında, gerekli direktifleri verir, oyun sistemini açıklar ve gerektiğinde değişiklikler yapar, oyuncu değiştirir,
- Sporun türüne göre teknik direktörlerle, kulüp yöneticileriyle, idari kadrolarla ve diğer ilgili kişilerle sporcular arasındaki diyalogu sağlar ve çıkan sorunları çözer.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLAR
Antrenörlerin çalışma ortamları ve koşulları spor türlerine göre farklılık göstermektedir;
Genelde antrenörler; açık, kapalı, toprak, çim sahalarda, kapalı spor salonlarında, diğer özel yapılmış spor alanlarında ve soyunma odalarında görev yaparlar. Bu meslek genelde ayakta yürütülür ve yorucudur. Antrenmanlar sırasında yürüme,koşma, eğilme, çömelme, dönme, uzanma gibi fiziksel hareketleri sıkça yaptıkları için, burkulma, incinme, kırılma, kanama ve çarpışma gibi kazalara maruz kalabilirler.Antrenörler spor türüne göre çeşitli güç şartlarda (kar, yağmur, çamur, soğuk, sıcak gibi şartlarda), gürültülü ortamlarda görev yaparlar.Çalışma zamanları sporun türüne göre farklılık gösterir. Gece (aydınlatılmış alanlarda), gündüz, haftanın değişik günlerinde ve yılın değişik aylarında görev yaparlar.
Antrenörler sporun türüne göre; sporcular, meslektaşları, teknik direktörler,hakemler, antrenör yardımcıları, monitörler, masörler, malzemeciler, sağlık personeli, kulüp yöneticileri, idareciler ve diğer yetkili personelle, federasyon yetkilileri ile iletişim içindedir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Antrenörler, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü’ne bağlı İl ve İlçe Müdürlüklerinde kadrolu olarak, özel ve resmi okullarda, özel ve resmi kurum ve kuruluşlara bağlı
spor kulüplerinde, amatör ve profesyonel liglerdeki spor kulüplerinde, üniversitelerde, sporcu eğitim merkezlerinde, özel spor kurslarında; sözleşmeli, kadrolu veya fahri antrenör olarak amatör veya profesyonel statüde görev
alabilmektedirler.Günümüzde spora olan ilginin artması ile birlikte antrenörlük mesleği de cazip ve aranan bir meslek haline gelmiştir
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Yüksek öğretim kurumlarının antrenörlük eğitimi programlarında eğitim süresi 4yıldır.
Bu programda;
Spor Biyolojisi, Uygulamalı Fizyoloji, Fonksiyonel Anatomi, Kineziyoloji, İlk Yardım İlkeleri, Spor Psikolojisi, Egzersiz Fizyolojisi, Psiko sosyal Açıdan Spor gibi dersler okutulmaktadır.Antrenör yetiştirme kurslarının süresi ortalama 20 gündür (toplam 150 saattir).Kurs süresince temel ve özel eğitim programları uygulanır.
Temel eğitim programında;
Spor Anatomisi, Spor Fizyolojisi, Antrenman Bilgisi, Spor ve Beslenme, Spor Psikolojisi, Sporda Yönetim, Teşkilatlanma ve Organizasyon, Spor Hekimliği (İlkyardım, Masaj ve Sakatlanma), Spor Sosyolojisi dersleri okutulmaktadır.
Özel eğitim programında;
Özel Antrenman Bilgisi, Spor Dalı Teknik ve Taktikleri, Spor Dalı Oyun Kuralları, Sporda Gözlem, Ölçme ve Değerlendirme dersleri okutulmaktadır.
Kurs sonunda temel ve özel eğitim programlarında yer alan derslerden yazılı, sözlü ve uygulamalı olarak sınav yapılmaktadır.