Kıbrıs Cumhuriyeti’nde Cumhurbaşkanı Yardımcılığı yapmış, tanınmış Kıbrıslı Türk siyaset ve devlet adamı olan Fazıl Küçük, 14 Mart 1906 tarihinde, Lefkoşa’ya bağlı Ortaköy’de doğmuştu. Tam adı Mustafa Fazıl KÜÇÜK’ tür.
İlkokulu Haydarpaşa’da bulunan ve müdürünün adından dolayı “Tarakçı Mektebi” olarak tanınan okulda tamamladı.
O zamanlar Rüştiye olarak bilinen ortaokulu bitirdikten sonra İdadi’ ye (Lise) devam etti. İstanbul Özel İstiklâl Lisesi'ni bitirdi. (15 Ağustos 1926).
İstanbul Dârülfünun ( üniversite) Tıp Fakültesinin birinci sınıfını bitirdikten sonra, önce Fransa ve daha sonra İsviçre'ye giderek Lozan Üniversitesi'nde tıp öğrenimini tamamladı.
Paris’te beş yıl uzmanlık öğrenimi gördükten sonra, 1937’de Kıbrıs’a döndü ve Lefkoşa’da serbest hekim olarak çalışmaya başladı.
Dr. Fazıl KÜÇÜK'ün, aktif siyasi hayata atılması, her ne kadar adaya döndüğü 1937 yılında başlarsa da, siyasi faaliyetleri daha gerilere 1931'e kadar uzanır.
Dr. Fazıl KÜÇÜK, daha bir üniversite öğrencisi iken, Türk Maarifinin İngiliz müdürler tarafından yönetilmesinde ısrar eden Kavanin Meclisi'nin Türk üyelerine karşı çetin bir mücadeleye girmişti.
Dr. Fazıl KÜÇÜK, bütün siyasi hayatı boyunca, gayretlerini Türk okulları ile Evkaf İdaresi'nin Türk halkına devredilmesi için, Sömürge Hükümeti'ni ikna etme üzerinde topladı ve sırasında onlarla açık mücadeleye girdi.
1931 yılında Rumların isyanı ardından ara verilen belediye seçimleri 21 Mart 1943'te tekrar yapıldığı zaman, Dr. Fazıl KÜÇÜK muhaliflerine karşı büyük bir zafer kazandı. Altı yıl Lefkoşa Belediye Meclis Üyesi olarak görev yaptı.
Dr. Fazıl KÜÇÜK, zamanın tek Türk gazetesi olan "SÖZ" de toplum sorunları hakkında kendi görüşlerini belirten birçok yazı yayınladı.
1941'de "SÖZ" gazetesi yayınını durdurduktan sonra halkının haklarını savunmak, bunlar için mücadele etmek ve halkı bilinçlendirmek amacıyla 14 Mart 1942'de kendi gazetesi olan "HALKIN SESİ" ni yayınlamaya başladı.
18 Nisan 1943'te oluşturulan Kıbrıs Adası Türk Azınlığı Kurumu (KATAK)'nun kurucuları arasındaydı.
Daha sonra KATAK'tan ayrılarak, 23 Nisan 1944'te Kıbrıs Milli Türk Halk Partisi'ni (KMTHP) kurdu.
Dr. Fazıl KÜÇÜK’ ün partisi kısa sürede birçok yerleşim yerinde şubeler açtı.
Parti programındaki ana hedeflerden biri de adanın Yunanistan'a ilhakını (ENOSİS) önlemekti.
Dr. KÜÇÜK, daha sonra iktisadi kalkınmada önemli bir rol oynayacak olan Evkaf İdaresi'nin Türk halkına devredilmesini sağlamak amacıyla 29 Kasım 1948 tarihinde, bütün kasaba ve köylerden gelen halkın katıldığı büyük bir miting düzenledi.
Bu mitingde polislerle küçük bir çatışma oldu ve bunun neticesi olarak İngiliz Sömürge Hükümeti, Türk halkının kendi meselelerine müdahale edilmesine artık izin vermemeye azimli olduğunu anladı.
Kıbrıs Milli Türk Halk Partisi, 23 Ekim 1949 tarihinde KATAK ile birleşerek Kıbrıs Milli Türk Birliği Partisi adı altında yeniden yapılanmıştır. Dr. Fazıl KÜÇÜK, oyçokluğuyla bu yeni oluşumun da başına getirilmişti.
Dr. Fazıl KÜÇÜK, ayrıca Kıbrıs Türk İşçi Birlikleri ile Rumlardan ayrı meslek birliklerinin kurulmasını teşvik etti.
Dr. KÜÇÜK'ün gayretleri, sonuç vermeye başladı. Şeriye Mahkemeleri kaldırılarak, yerine Türk Aile Mahkemeleri kuruldu. Müftülük makamı tekrar canlandırıldı. İngiliz Sömürge Hükümeti, Türk Tali Okullarını ve Evkaf'ı Türk halkına devretti.
1954 yılından sonra, Kıbrıs'ın uluslararası ilgiyi çeken bir konu haline geldi.
1 Nisan 1955 tarihinde Rumlar, Yunanistan tarafından gönderilen Grivas adında bir emekli Albay’ın liderliğinde EOKA’yı kurdular. Bu örgütün hedefi ENOSİS idi.
EOKA; kuruluşundan kısa bir süre sonra vahşi saldırılarını Kıbrıs Türkleri’ne yönlendirdi.
Kıbrıslı Türkler zor günler geçiriyorlardı.
Bölgesel ve Amatör gönüllülerden oluşan “VOLKAN” ve “ 9 EYLÜL CEPHESİ” adlı yer altı direniş örgütleri kuruldu.
Ne var ki bu örgütler dağınık, eğitimsiz ve küçük oldukları için askeri yapıya sahip olan EOKA’ya karşı Türk toplumunun savunmasını yapabilecek konuma ulaşamadılar.
Dr. Fazıl KÜÇÜK, Kıbrıs Türk halkının EOKA'ya karşı direnmek için Kıbrıs Türk Mukavemet Birliği (KITEM) adlı örgütü kurdu. Daha sonra en büyük silahlı mücadeleyi verecek olan TMT (Türk Mukavemet Teşkilatı) 'nin zirvesinde bulunur.
15 Ağustos 1955 tarihinde, partinin ismi kongre kararı ile "Kıbrıs Türktür Partisi" şeklinde değiştirildi.
Dr. KÜÇÜK, yine 1955 yılında Türkiye, Yunanistan ve İngiltere Dışişleri Bakanları arasında yapılan üçlü konferansı izlemek üzere, diğer iki Türk delege ile birlikte Londra'ya gitti. Bu münasebetle Londra'daki Kıbrıslı Türkler tarafından 4 Eylül 1955'te düzenlenen ve 5 bin kişinin katıldığı Trafalgar Meydanı'ndaki büyük mitingde bir de konuşma yaptı.
Dr. KÜÇÜK, mücadelenin en zor günleri olan 1958 yılında Türkiye'ye gitti ve Kıbrıs ile ilgili olarak Türkiye'nin her tarafında düzenlenen büyük mitinglerde, Kıbrıs Türklerinin davasını müdafaa eden konuşmalar yaptı. Mücadelenin Türkiye'de benimsenmesine yardımcı oldu.
Aynı yılın Kasım ayında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda yapılan Kıbrıs görüşmelerini izlemek üzere New York'ta bulundu.
Kıbrıs Türk halkının tezini dünyaya tanıtmak amacıyla "Halkın Sesi" gazetesini ayrıca İngilizce olarak da yayınladı.
Türkiye ve Yunanistan Başbakanlarının da katılımıyla 17 Şubat 1959’da Londra’da yapılan konferansta Kıbrıs Türk halkını temsil etti ve daha sonra sömürge döneminden Kıbrıs Cumhuriyeti’ne geçişi getiren anlaşmaları imzaladı.
Kıbrıs Cumhuriyeti kuruluş anlaşmalarına göre Cumhurbaşkanı Rum olurken, Cumhurbaşkanı Yardımcısı ise Türk olacaktı. Kıbrıs Türk halkı O'nu bir kurtarıcı olarak gördüğünden 3 Aralık 1959'da rakipsiz olarak Kıbrıs'ın ilk Cumhurbaşkanı Yardımcısı seçti.
1962 yılı Temmuz ayından Aralık ayına kadar kırsal bölgelerin sorunları konusunda uzman bir ekiple birlikte, bütün Türk köyleri ile bazı Rum köylerini ziyaret etti ve bu gezilerini tamamladıktan sonra ayrıntılı bir rapor hazırlayarak, suretlerini sorumlu hükümet makamlarına gönderdi.
Rumların 21 Aralık 1963 tarihinde Türklere karşı başlattıkları saldırıların ardından oluşturulan Genel Komite'nin başkanlığını yaptı.
27 Aralık 1967 tarihinde kurulan Geçici Kıbrıs Türk Yönetimi'nde başkanlığa getirildi.
Dr. Fazıl KÜÇÜK, 18 Şubat 1973 tarihinde Cumhurbaşkanı Muavinliği'nden ayrılarak, yerini Rauf R. Denktaş'a bıraktı.
Ancak gazetesindeki mücadeleyi sürdürerek, Halkın Sesi'ni Kıbrıs Türkü'nün davasına bayrak yapmaya devam etti. Siyaset hayatını sürdürdü. Halkın haklı taleplerini savunmaktan geri kalmadı.
Dr. KÜÇÜK, 1980'li yılların başında rahatsızlandı ve iki-üç yıllık hastalık döneminde de Halkın Sesi'nde makaleler yazıp çeşitli sorunlarla ilgili görüşlerini sunuyordu. Dr. Küçük, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin 15 Kasım 1983’te kurulmasını büyük bir sevinçle yaşadı. Ölümünden önce verdiği son demeçte de, hastalığının geçtiğini söylüyor ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kurulmasını görmesi ile hayata yeniden kavuştuğunu vurguluyordu.
Dr. Fazıl KÜÇÜK, 15 Ocak 1984 tarihinde tutulduğu hastalıktan kurtulamayarak tedavide bulunduğu Londra'nın Westminster bölgesindeki hastahanede , 78 yaşında hayata gözlerini yumdu.
Kıbrıs Türk halkının özgürlük mücadelesi lideri Dr. Fazıl Küçük, vefatından sonra, önce KKTC’ne getirilerek geçici istirahatgâhına defnedildi.
Lefkoşa yakınlarındaki Hamitköy'de bulunan ve o güne kadar Mumcu Tepe olarak bilinen yerde 1987’de yapımına başlanan Dr. Fazıl KÜÇÜK’ ün Anıtkabri, 8 Aralık 1989’da tamamlandı. Aynı gün, saat 12 00’de, burada düzenlenen dinî bir törenle, Fazıl KÜÇÜK’ ün naaşı geçici bulunduğu yerden alınarak o günden sonra Anıt Tepe olarak adlandırılan Mumcu Tepesi' ndeki ebedî istirahatgâhına nakledildi.
Kendisini Kıbrıs Türklüğü’ ne adamış, saygın bir devlet adamıydı.
1968 yılında Geçici Kıbrıs Türk Yönetimi Başkanı iken kendisiyle tanışmış ve o zamanki görevim gereği pek çok kez bir araya gelmiştik.
Özgürlük mücadelesinin lideri Dr. Fazıl KÜÇÜK' ü derin bir saygı ve rahmetle anıyorum.
AHMET AKYOL, YALOVA, 15 Ocak 2017