Kanserlerin çoğunu öldüren yeni bir tür bağışıklık sistemi hücresi, tedavide büyük bir atılımın habercisi olabilecek bir bulgu ile keşfedildi. Çalışma, 20 Ocak 2020'de Nature Immulogy adlı bilimsel dergide yayımlandı.
İngiltere Cardiff Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, tamamen yeni bir T hücresi türü bulduğunda, Galler'deki bir kan bankasından aldıkları numunelerde, bakterilerle savaşabilecek bağışıklık hücrelerini arıyorlardı.
Bu yeni bağışıklık hücresi, sağlıklı hücreleri görmezden gelirken, çoğu insan kanserine yapışan, bir kanca gibi davranan, daha önce tanımlanmamış bir reseptör taşır.
Laboratuvar çalışmalarında, yeni reseptör ile donatılmış bağışıklık hücrelerinin akciğer, deri, kan, kolon, meme, kemik, prostat, yumurtalık, böbrek ve serviks kanserini öldürdüğü gösterildi.
Çalışmanın baş yazarı ve Cardiff Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden T hücrelerinde uzman olan Profesör Andrew Sewell, kanser tedavisi için güçlü anti-kanser özelliklere sahip bir hücre bulmanın ve evrensel bir terapi olasılığını gündeme getirmenin "büyük bir olay" olduğunu söyledi.
"Bu tesadüfî bir bulgudur, kimse bu hücrenin var olduğunu bilmiyordu." dedi Prof Sewell.
"Bulgumuz, birçok farklı kanser türüne etkili, tek tip bir T hücresi olan 'herkese uyan' (one size fit all) kanser tedavisi olasılığını artırıyor. Daha önce kimse bunun mümkün olabileceğine inanmıyordu."
Bu bulgu, "Acaba bazı kişiler, kansere karşı bağışıklık sistemi üzerinden doğal bir bağışıklığa mı sahip?" sorusunu akla getiriyor. Çalışmanın yazarları bunun mümkün çok nadir olarak mümkün olabileceğini vurguluyor. Belki de bu nadir görülen T hücre reseptörü, birçok kişide ya bulunmuyor ya da aktif değil.
Belirli kanser türleriyle savaşmak için bağışıklık hücrelerini modifiye eden immünoterapiler zaten mevcuttur (CAR-T hücre terapi gibi gibi), ancak şu anda sadece bazı lösemi-lenfoma formları için yararlıdır ve kanserlerin çoğunu oluşturan solid (katı, organ) tümörler için zayıf kalmaktadır.
CAR-T ve TCR-T (T Cell Reseptor) terapileri olarak bilinen bu tedaviler, bir hastadan bağışıklık hücrelerini almayı içerir ve bunlar daha sonra değiştirilir, böylece kanser hücrelerinin yüzeyinde oturan moleküllere kilitlenebilirler.
Daha sonra hücreler milyonlarca olacak şekilde çoğaltılır ve hastanın kan dolaşımına geri enjekte edilir.
CAR-T tedavisi şimdi belirli lösemi ve lenfoma formları için verilmektedir, ancak kanserlerin büyük çoğunluğu olan katı tümörler için çalışmaz. TCR-T terapileri diğer bazı kanserlerde işe yarayabilir, ancak toplumda geniş ölçüde farklılık gösteren HLA adı verilen moleküllere kilitlenmeleri gerekir.
Buna karşılık, keşfedilen yeni T hücre, insanlarda değişmeyen MR1 adı verilen kanser hücreleri üzerindeki bir moleküle bağlanır. Bu nedenle, yeni keşfedilen bu hücrelere, MR1T-hücre adı verildi.
Bu, tedavinin sadece çoğu kanser için işe yaramakla kalmayıp, gelecekte özel "bağışıklık hücresi bankalarının" kanser tedavi için yaratılabileceği olasılığını artıracağı anlamına gelir.
Araştırmacılar yeni bağışıklık hücrelerini insan kanseri taşıyan farelere ve bir insan bağışıklık sistemine enjekte ettiklerinde, kanser temizleme sonuçlarını "cesaretlendirici" buldular.
Ve yeni reseptörü eksprese etmek için modifiye edilen cilt kanseri hastalarının T hücrelerinin sadece hastanın kendi kanser hücrelerini değil, aynı zamanda laboratuvardaki diğer hastaların kanser hücrelerini de yok edebileceğini gösterdiler.
Prof Sewell, iyi bir ekibin şimdi potansiyel yeni terapiyi geliştirmekle ilgilendiğini ve ilerlemenin artık oldukça hızlı olabileceğini söyledi. Ekip, son dönem hastalar üzerinde yapılan insan klinik çalışmaların, yeni tedavinin daha fazla laboratuvar güvenlik testinden geçmesi durumunda Kasım 2020'ye kadar başlayabileceğini söyledi.
CAR-T terapisi uygulayan Cardiff Üniversitesi Hematoloji Başkanı Profesör Oliver Ottmann şunları söyledi: "Bu yeni T-hücre terapisi türü, CAR-T'nin mevcut sınırlamalarının üstesinden gelmek için muazzam bir potansiyele sahiptir. Birkaç kanser türünden fazlasını hedeflemektedir."
Sonuç
Yeni bir T hücresi keşfedildi. Herkeste bulunmuyor, çok nadir görülüyor ve preklinik (laboratuvar-hayvan) testlerde çoğu kanser türünde hızlı reaksiyon gösteriyorlar ki bu çok beklenen bir durum değildir. Ve bu keşif kısmen tesadüf; Galler'de kan bankasından alınan kanlarda bakteriyle savaşan T hücreleri araştırılırken bulunuyor. Bu haliyle, hücresel immünoterapilerin zirvesi olarak kabul edilen CAR-T hücre tedavilerini geride bırakabilecek bir keşif ve işler yolunda giderse, insan klinik çalışmaları 2020'nin sonunda başlayacak gibi duruyor. Bu yeni T hücrelerin, normal sağlıklı hücrelere yanıt vermemekle birlikte kanser hücrelerini nasıl tanıdığını ve öldürdüğünü ise daha net anlamamız için başka çalışma gerekiyor.