Bağımsız Bosna Hersek'in ilk cumhurbaşkanı olan Aliya İzzetbegoviç, 1925 yılında Bosanski Samac adlı bir kasabada dünyaya geldi. Müslüman bir ailede yetişen Aliya İzzetbegoviç, Saraybosna'da Alman lisesinde eğitimini tamamladı. İslami konulara olan ilgisi nedeniyle lise zamanında arkadaşları ile birlikte dini konuları tartışmak üzere Müslüman Gençler Kulübü’nü kurdu. 16 yaşında iken kurduğu bu kulüp, tartışma faaliyetlerinin dışında hayır ve eğitim faaliyetlerine de öncülük etti. 2. Dünya Savaşı’nda ihtiyaç sahiplerine ettikleri yardımlar ile kendilerini duyurdular.
1925 doğumlu olan Aliya İzzetbegoviç, 24 yaşında İslâmcılık suçundan 5 yıl hapis yattı. Cezaevinden çıktıktan sonra önce hukuk, sonra ziraat fakültesini bitirdi. 25 yıl avukatlık ve bir inşaat firmasında yöneticilik yaptı. 1970 yılında İslâm Manifestosuadlı bir kitap yazdı. Bu kitap 1983`te kovuşturmaya uğradı. 12 Müslüman aydınla birlikte tutuklandı. 1950 öncesinde kurulmuş olan Mladi Müslümani adlı örgütü yeniden örgütlemek suçundan 14 yıl hapse mahkum edildi. Mahkumiyetini çekerken, Yargıtay bu cezayı 11 yıla indirdi.
Aliya İzzetbegoviç, 1989 yılında Yugoslavya'nın dağılma süreci sırasında ilan edilen af sonucu özgürlüğüne kavuştu. 1990 yılında İslam Manifestosu'nu yeniden bastırdı. Bu kitap İzzetbegoviç`in İslâmi kimliğinden ziyade, siyasi kararlılığının ve mücadelesinin bir simgesi oldu. 1990'da ortak yönetimin başkanı seçilen İzzetbegoviç, 1992-1995 Bosna Savaş'ında anahtar rol oynayan isimler arasında yer almış, sağlık sorunları nedeniyle 2000 yılında başkanlıktan ve partisinin başkanlığından çekilmişti.
Aliya İzzetbegoviç’ten siyaset dersi
Daha önce iki kez kalp krizi geçiren Aliya İzzetbegoviç, 10 Eylül 2003'de evinde aniden bayılması ve düşerek 4 kaburga kemiğini kırması üzerine hastaneye kaldırılmıştı. 78 yaşındaki Boşnak lider, daha sonra iç kanama geçirmişti. Eski Bosna-Hersek Cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç, Saraybosna hastanesinde 19 Ekim 2003 günü vefat etti.
ŞU DÖRT ÖZELLİĞİ OLANA OY VERMEYİN
Bosna-Hersek'in efsanevi devlet adamı ve birinci cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç, 1997 yılında parti genel kongresinde yaptığı konuşmada seçimlerde oy verilmemesi gereken dört özelliği sayarak bunları taşıyanlara oy vermeyin demişti. İşte Bilge Kral Aliya'nın oy verilmemesini istediği dört haslet...
Aliya İzzetbegoviç'ten Karadziç'e mesaj
Sırpların soykırım uyguladığı Bosna'yı kurtaran ve yeniden ayağa kaldıran Bilge Kral Aliya İzzetbegoviç'ten siyaset dersi. Begoviç 1997 yılında yaptığı konuşmada partililere kimlere oy vermemeleri gerektiğini anlatıyor. Aliya İzzetbegoviç'in dilinden oy verilmeyecek kimseler:
-Yerel kabadayılar haline gelen insanlara oy vermeyin. Yapmayın bunu.
- Mal varlığı biriktiren ama bunun nereden geldiği belli olmayan insanlara da oy vermeyin. Onlar zengindir ama paraları nereden geldi, bunu bir türlü kestiremezsiniz. Bu tür insanlara da oyunuzu vermeyin.
- Ve son olarak kendilerine oy isteyenlere de oy vermeyin. "Bana oy verin, bana oy vermeniz lazım" diyen insanlara, iktidarı talep edenlere oyunuzu vermeyin.
ALİYA İZZETBEGOVİÇ'İN UNUTULMAZ SÖZLERİ
"Ben Avrupa’ya giderken kafam önümde eğik gitmiyorum. Çünkü çocuk , kadın ve ihtiyar öldürmedik. Çünkü hiçbir kutsal yere saldırmadık. Oysa onlar bunların tamamını yaptılar. Hem de Batı’nın gözü önünde; Batı medeniyeti adına."
"Ölmeye hazır olan insanlar, ölmeye hazır olmayanlara karşı galip gelirler."
"Kabile ve ulusun dar sınırlarından kurtulmak için kendinizi Müslüman olarak düşünmeye başlayın."
"Geleceğimizi geçmişimizde aramayacağız. Kin ve intikam peşinde koşmayacağız."
"İnsan şahsiyetini alçaltan, onu eşyayla bir tutan herşey gayri insanidir."
"Hayat inanan ve salih ameller işleyenler dışında hiç kimsenin kazanamadığı bir oyundur."
"Sırplar bizim öğretmenimiz değiller."
"Bu adil bir barış olmayabilir; fakat süren bir savaştan daha iyidir."
"Ben Müslümanım ve Müslüman olarak kalmaya kararlıyım. Bu hayatımın sonuna kadar böyle devam edecek. Çünkü İslam benim için iyi ve asil olmanın en doğru ifadesidir."
"Türkiyedeki bütün siyasetçilerin hayallerini toplasanız Erbakan‘ın yaptıklarına ulaşamaz."