Bakteriler tek hücreli mikroplardır. Hücre yapısı, çekirdek veya zara bağlı organel olmadığı için diğer organizmalarınkinden daha basittir. Bunun yerine genetik bilgiyi içeren kontrol merkezleri tek bir DNA döngüsünde bulunur. Bazı bakterilerin plazmit adı verilen fazladan bir genetik materyal çemberi vardır. Plazmit genellikle bakteriye diğer bakterilere göre bazı avantajlar sağlayan genler içerir. Örneğin, bakteriyi belirli bir antibiyotiğe dirençli yapan bir gen içerebilir.
Bakteriler temel şekillerine göre küresel (kok), çubuk (basil), spiral (spirilla), virgül (vibrios) veya tirbuşon (spiroketler) olmak üzere beş gruba ayrılır. Tek hücreler, çiftler, zincirler veya kümeler halinde var olabilirler.
Bakteriler dünyadaki her habitatta bulunur: toprak, kaya, okyanuslar ve hatta kutup karı. Bazıları, insanlar da dahil olmak üzere bitkiler ve hayvanlar dahil olmak üzere diğer organizmaların içinde veya üzerinde yaşar. İnsan vücudunda insan hücrelerinin yaklaşık 10 katı kadar bakteri hücresi vardır. Bu bakteri hücrelerinin birçoğu sindirim sistemini kaplar. Bazı bakteriler toprakta veya besin döngüsünde önemli bir rol oynadıkları ölü bitki maddelerinde yaşar. Bazı türleri gıdaların bozulmasına ve mahsulün zarar görmesine neden olurken, diğerleri yoğurt ve soya sosu gibi fermente gıdaların üretiminde inanılmaz derecede faydalıdır. Nispeten az sayıda bakteri, hayvanlarda ve bitkilerde hastalığa neden olan parazitler veya patojenlerdir.
Bakteriler nasıl çoğalır?
Bakteriler ikili bölünme ile çoğalırlar. Bu süreçte tek hücre olan bakteri iki özdeş yavru hücreye bölünür. İkili fisyon, bakterinin DNA’sı ikiye bölündüğünde (kopyalama) başlar. Bakteri hücresi daha sonra uzar ve her biri ana hücreyle aynı DNA’ya sahip iki yavru hücreye bölünür. Her yavru hücre, ana hücrenin bir klonudur.
Doğru sıcaklık ve besinler gibi koşullar uygun olduğunda, Escherichia coli gibi bazı bakteriler her 20 dakikada bir bölünebilir. Bu, yalnızca yedi saat içinde bir bakterinin 2.097.152 bakteri üretebileceği anlamına gelir. Bir saat daha sonra bakteri sayısı devasa bir 16.777.216’ya yükselmiş olacak. Bu nedenle patojenik mikroplar vücudumuza girdiğinde hızla hastalanabiliriz.
Hayatta kalma mekanizması
Bazı bakteriler endospor oluşturabilir. Bunlar ısı, UV radyasyonu ve dezenfektanlar gibi düşmanca fiziksel ve kimyasal koşullara karşı son derece dayanıklı olan atıl yapılardır. Bu onları yok etmeyi çok zorlaştırır. Birçok endospor üreten bakteri kötü patojenlerdir, örneğin şarbonun nedeni olan Bacillus anthracis .
Kaynak: Microbiologysociety