Milyon dolarlık kaza, F1'deki para sıkıntısını nasıl vurguladı?
Emilia-Romagna GP'nin Mercedes için pek iyi sonuçlanmamasının ardından, Takım Patronu Toto Wolff'u esas kızdıran şey Valtteri Bottas'ın karıştığı büyük kazanın olası sonuçlarıydı.
Avusturyalı takım patronunun endişe duyduğu şey puanlardan ziyade Bottas'ın aracının yeniden hazırlanması için harcanacak paranın gelecekteki gelişim programını olumsuz etkilemesiydi. Mercedes, Bottas'ın W12'sini yeniden hazırlamanın maliyetinin 1 milyon pound civarında olacağı tahmin ediliyor.
Mercedes gibi bir takımın kırılan parçalar için bu seviyede endişe duyuyor olması pek olağan bir durum değil. Takımın Mühendislik Bölümü Başkanı Andrew Shovlin de Mercedes'in son videosunda Lewis Hamilton'ın hasar gören ön kanadına değindi. Tüm bunlar, üst düzey takımların bütçe sınırına uymak için ne kadar baskı altında olduklarını gösteriyor.
Takımların 2021'de araçları geliştirmek, üretmek ve yarışmak için maksimum 145 milyon dolar harcamak zorunda olmaları, sporun en çok harcama yapan takımları Mercedes, Red Bull ve Ferrari için büyük değişiklik manasına geliyor. Büyük takımlar bütçe sınırına uyabilmek için kimi personelini işten çıkarmak, kimilerini başka projelere yönlendirmek ve genel olarak çalışma şekillerini değiştirmek zorunda kaldılar. Bütçe sınırını aşan takımlar, diğer kural ihlallerinde olduğu gibi cezalarla karşılaşacaklar.
Red Bull Racing'in Takım Patronu Christian Horner, "Kış boyunca, acı verici işten çıkarmalar yapmak zorunda kaldık.’’
‘’Kendimizi yeniden boyutlandırmak zorunda kaldık. Takımın üyeleriyle vedalaşmak gerçekten zor. Bazıları 25 yıldır buradaydı.’’
"Bu çok zor bir süreç oldu ve özellikle büyük takımlar için önemli bir zorluk olmaya devam ediyor."
"İşin verimliliğini artıran bir süreç, çünkü buna ihtiyacınız var. Kişi sayısı sizin en büyük maliyetiniz, bu nedenle yapabileceğiniz kadar verimli olmanız gerekiyor." demişti.
Bütçe sınırına uymanın büyük adımlarından birisi de, sezon boyunca daha az parça hazırlamak ve kullanmaktan geçiyor. Takımlar bu kapsamda daha uzun süre kullanılabilecek parçaları yeniden tasarladı.
Bu doğrultuda Mercedes bütçe endişeleri nedeniyle W12'nin süspansiyonlarında karbondan çok çelik kullandı. Bu hareket Mercedes aracının ağırlığının artmasına neden olsa da, diğer taraftan parçanın ömrünü uzatmış oldu.
Takım ayrıca W12'de tamamen yeni bir şasi üretmek yerine, W11'in şasilerini kullanmaya devam etti. Örnek olarak vermek gerekirse, Bottas geçen seneki 5 numaralı şasiyle kaza yaptı.
Bu sene yeni parçaların hazırlanması sürecinde, parçalar üretime geçmeden önce CFD ve rüzgar tünelinde daha fazla zaman geçiriyor. Daha önceki senelerde üretim sürecine hiç bu kadar çok dikkat edilmiyordu.
Gelecek yarışlarda yeni tasarımın gelmesi planlanırken, çok sayıda Bahreyn GP versiyonu kanadı kenarda tutmanın bir manası kalmamış durumda.
Diğer taraftan Imola'da olduğu gibi bir gün bir çiftten fazla parça kaybedilirse, stokta yeteri kadar yedek parçanın olması için mevcut versiyondan plansız bir şekilde üretmek zorunda kalabiliyorsunuz.
Aslında bu yaşananlar, yeterli para akışına sahip olmayan daha küçük takımların şimdiye kadar nasıl çalıştıklarını ön plana çıkarıyor. Daha 3-4 sene önce Force India takımı, ekonomik sıkıntılar yaşarken her bir somunun ve civatanın hesabını yapıyordu. Ancak bu durum, büyük takımlar için yeni bir deneyim oldu. Artık o takımlar da sadece zorunda kaldıkları harcamaları yapmaya çalışıyorlar.
Bu durum, takımların F1 ve FIA ile sprint yarışları hakkında yaptıkları görüşmelerin neden bu kadar uzun sürdüğünü daha iyi açıklıyor. Bu sene planlanan 3 sprint yarışı, yeni formatla birlikte pilotların zorlamalarına neden olabilir. Dolayısıyla sıralama yarışında kazaların yaşanması ve takımların ekstra harcamalarla karşılaşmaları büyük bir ihtimal.
Bahreyn'de konuşan Wolff, "Bütçe kısıtlamasının altına inmek için gerçekten zorlanıyoruz.’’
‘’Gerçekten Stefano Domenicali ve Ross Brawn’ı [sprint yarışı fikirlerinde] desteklemek istiyoruz, bence denemeye değer.’’
‘’Ancak bunu yapmaya yetecek kâr miktarımız yok. Bütçede ek bir yarım milyon dolar ve hatta daha fazlasına ihtiyacımız var."
‘’Bu da personeli tekrar gözden geçirmek demek olabilir, ki bu da gitmek istediğimiz bir yön değil." demişti.
Horner ise açıklamasının devamında, "Bunun için bir ödeme yapılmasını kabul ediyoruz ancak şu ana kadar teklif edilen, bizim bunun için yapacağımız harcamayı karşılamıyor. Öyleyse bu takımların FOM'a yaptığı bir yatırım olabilir: 'Tamam, işe yaraması halinde gelecekte gelir ve ilgi artışı, gelecek yıllarda spora gelecekte fayda sağlaması umuduyla bunu destekliyoruz.' diyebiliriz."
"Ancak şu anda bu sistemin bize gelir açısından getirecekleri, bu araçları çalıştırma maliyeti karşısında yeterli değil. 145 milyon doları 23 yarışa böldüğünüzde, bir grand prix aracını çalıştırmanın maliyetini görebilirsiniz. Her ne kadar bu kısaltılmış bir yarış olsa da, parça kullanımı vb durumlar nedeniyle doğal olarak daha fazla harcama manasına gelecek."
"Bu yüzden şu anda mantıklı bir çözüm bulunmalı çünkü şu anda bütçe sınırına uyabilmemiz için 10.000, 20.000, 30.000 pound gibi tasarruflar yapmaya çalışıyoruz. Bir anda böyle bir değişken ekleniyorsa, o zaman onun karşılanması gerekir. Bu fikri desteklemeye hazırız ancak bunun bir bedeli olmalı." demişti.
Bu konuda sonunda bir anlaşmaya varıldı ve takımlara sprint yarışları için ekstra ödeme yapılması sözü verildi. Ayrıca, takımların kaza hasarlarını ödemelerine yardımcı olacak bir sigorta poliçesine benzer bir şey de olacak.
Bu gelişmeye rağmen, sezon içerisindeki kazaların ödemeleri tabii ki takımlar tarafından yapılacak. Öyleyse buna izin vermeliler mi?
Tabii ki bütçe sınırı için hazırlanmış bir acil eylem planı var. Ancak burası F1. Her şey sınırda oluyor ve takımların pek hareket edecek boşlukları olmuyor. Takımlar sezonu genelde rahat tamamlarlar ancak Bottas'ınki gibi bir kazada Mercedes, çok daha uzun zaman kullanmayı planladığı parçalarla ancak 2 yarış çıkarabilmiş oldu.
Pazar akşamı konuşan Shovlin, "Pilotlarımız önceki yıllarda sezonlarını çok hasar almadan geçirme konusunda inanılmaz iyiydi. Karbon ve metal çalışmaları yüzünden fatura kesinlikle biraz kabarık olacak.''
"Neleri kurtarabileceğimize bakıp, Portimao için aracı bir araya getireceğiz. Ancak bu tür kazalar oldukça endişe verici."
"Eğer, önemli hasar aldığınız büyük kazalar yapıyorsak, ki bu bizim için kötü oldu çünkü aynı zamanda Lewis'in de ön kanadı hasarlı ve şimdi parçalara ayırdığımız bütçeyi genişletmek zorundayız."
"Normalde, hiçbir şeyin hasar görmesini istemezsiniz, parçaladığınız her şeyin ömrünü tamamlamış veya eski olmasını istersiniz.''
"Ancak, durum böyle değil. Bu, bütçe kısıtlamalarının bir unsuru ve para bir yerden gelmek zorunda."
"En sonunda, bu büyük bir problem haline geliyorsa, bu sıkıntı gelişim bütçenizi etkileyebilir. Bu yüzden, yol alırken, buna da dikkat etmemiz gerekiyor."
"Bütçe sınırı konusunda çok sınırdayız. Her zaman korktuğumuz şey, bir aracı hasar nedeniyle tamamen bırakmak. Bu sefer tamamen çöpe atmayacağız ancak yine de neredeyse öyle. Bu gerçekten istemediğimiz bir şey." dedi.
Valtteri Bottas, Mercedes W12
Fotoğraf: Charles Coates / Motorsport Images
Mercedes, Bottas'ın hasarlı aracının detaylı analiz edebilmek için İngiltere'deki fabrikasına gönderdi. İlk izlenim, şasinin kullanılmaya devam edeceği; bütçe sınırı içerisinde yer almasa da gelecekte grid cezası almama açısından önemli olan güç ünitesinin de kurtarıldığı yönünde.
Ancak geri kalan her şey çöp olmuş ya da sezonun ilerleyen bölümlerinde ihtiyaç olması halinde kullanılması için rafa kaldırılmış durumda.
Şu an için Mercedes'in acil bir şekilde gelişim programını değiştirmesi gerekmiyor. Takım Red Bull ile olan mücadelenin nasıl ilerleyeceğini ve ne kadar güncelleme getireceğini bilmediği için henüz sabit bir hedefi yok. 2022 projesi bir süre sonra doğal olarak daha fazla kaynak ayırmayı gerektirecek.
Bottas'ın yaşadığı kaza muhtemelen takımın bütçe sınırı içerisinde planladığı acil eylem planının şimdiden kullanılmasına neden oldu. F1'in en uzun sezonunun olmasının planlandığı sezonun kalan bölümünde bir başka büyük kaza daha olursa, bu durum takımın sezon sonuna doğru iyice sıkışmasına neden olabilir.
Bütçe sınırını karmaşık hale getiren bir diğer konu ise 145 milyon doların 23 yarışlık tam bir sezon için kullanılacak olması. Önümüzdeki dönemde iptal edilen yarışlar olursa, buna paralel olarak bütçe sınırında da azalma olabilir. Ancak bu, yarışlar planlanan tarihten çok önce iptal edildiyse ve takımlar o yarış için herhangi bir hazırlık yapmamışsa olabilir. İptal edilen yarışlar ayrıca F1'in ve takımların gelirlerinin azalacağı manasına geliyor.
Takımlar için en acı verici konulardan birisi, yeni kuralların yürürlüğe gireceği gelecek sene bütçe sınırının 140 milyon dolara, 2023'te ise 135 milyon dolara düşecek olması. O dönemde 3 büyük dışında McLaren, Alpine ve Aston Martin de bu sınıra uymak için zorlamak zorunda kalacaklar.
Bu yüzden takımlar gittikçe kaza hasarı konusunda daha gergin bir hal alacaklar. Geçmişte örnek vermek gerekirse sıralamalarda yaşanan bir kazada vites kutusunun değişip değişmeyeceği ya da grid cezaları konuşulurdu. Şimdi ise bu tür kazalarda finansal sonuçları da düşünülmek zorunda.
Bu tür şeyler, gelecekteki pilot seçimlerini dahi etkileyebilir. Bu şartlar altında büyük takımlar daha fazla kaza yapma riski bulunan bir çaylak ya da henüz kariyerinin başında olan ve kendini kanıtlamaya çalışan genç bir pilotu almak ister mi?
Bütçe sınırı, spora ilgi çekici bir unsur getirdi. Bu kuralı, desteklediğiniz takımı olumsuz etkiliyor olması halinde desteklemeyebilirsiniz ancak büyük pencereden bakarsak, bu kural getirilmeseydi gelecek senelerde gridde 20 araç bulunamayabilirdi. Wolff'un hayal kırıklığı, bu gelişmenin şimdiden büyük takımları etkilediğini gösteriyor.
Bu ayrıca, takımlar arasındaki amansız mücadeleye yeni bir yön katacak. F1 geçmişten beri doğrudan harcama savaşının olduğu yerdi ancak artık bütçesini daha verimli kullananlar öne çıkacak. Ve tabii ki, 2021 sonunda FIA'ya 149.999.999 $'a yakın bir hesap çıkarabilecek kadar akıllı olanlar...
Alakalı video
Önceki haber
Russell: ‘’De Vries’in Formula 1’e gelmesi sürpriz olmazdı’’
Sonraki haber
Mazepin eleştirileri göz önünde bulundurmuyor ve kalıcı olacağını düşünüyor