Montrö Boğazlar Sözleşmesi Hakkında Bilgi
Montrö Boğazlar Sözleşmesi Hakkında Bilgi Kısa Özet olarak hazırladık.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi (20 Temmuz 1936)
Asırlardır büyük devletler arasında rekabete neden olan Çanakkale ve İstanbul Boğazları, Karadeniz ve Akdeniz’i birbirine bağlayan tek su yolu olarak stratejik bir öneme sahipti. Boğazlar, Türkiye’nin olduğu kadar Karadeniz’e kıyısı olan ülkelerin ticari faaliyetleri ve güvenlikleri için de hayati bir önem taşıyordu.
Lozan Antlaşması’nda, Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını sınırlayıcı hükümler yer alıyordu. Boğazların uluslararası bir komisyon tarafından yönetilmesi, Türkiye’nin egemenlik haklarına zarar veriyordu. Boğazların her iki yakasında askerden arındırılmış bölge oluşturulması da Türkiye’nin güvenliğini tehdit ediyordu. Boğazların savunması ise Milletler Cemiyetinin sorumluluğuna bırakılmıştı. Türkiye, o dönemin şartları içinde bu hükümleri kabullenmek zorunda kalmıştı. Ancak ilerleyen yıllarda ortaya çıkan yeni durumlar, Türkiye’nin güvenliği açısından Lozan Antlaşması’nın Boğazlarla ilgili hükümlerinin gözden geçirilmesini gerekli kıldı.
Almanya ve İtalya’nın Akdeniz ve Ortadoğu üzerinde saldırgan bir politika takip etmesi, diğer bölge ülkeleriyle birlikte Türkiye’yi de tedirgin etti. Türkiye ortaya çıkan bu durum karşısında Lozan Antlaşması’nın Boğazlarla ilgili hükümlerinin yenilenmesi için Milletler Cemiyetine başvurdu. İtalya dışındaki bütün ülkeler Türkiye’nin başvurusuna olumlu yaklaştı. İsviçre’nin Montrö kentinde Boğazlarla ilgili kararları görüşmek üzere yeni bir konferans toplandı. Konferansın sonunda, bugün hâlâ geçerliliğini koruyan Montrö Boğazlar Sözleşmesi imzalandı (20 Temmuz 1936).