25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü, kadına yönelik şiddete karşı farkındalık yaratmak amacıyla BM (Birleşmiş Milletler) tarafından ilan edilen bir gündür.
BM’nin 1999 yılında 25 Kasım gününü kadına yönelik şiddete karşı mücadele günü olarak belirlemesinin sebebi 1960 yılında Dominik Cumhuriyeti’nde baskıcı politikalara karşı mücadele eden ''Mirabel Kardeşler'' adlı üç kız kardeşin vahşi bir şekilde öldürüldüğü olaya dayanmaktadır. Bu katliam tüm dünyada nefret uyandırırken, Mirabel Kardeşlerin mücadelesi kadın mücadelesine ilham vermiştir.
İş yerinde kadına yönelik şiddet türleri
Fiziksel şiddet
Fiziksel güç kullanılarak uygulanan şiddet türüdür. Saldırı, tekmeleme, tokat atma, itme, sarsma, çimdik atma, ısırma, boğazını sıkma, bir cisim fırlatma gibi… Kadınların ağırlıklı çalıştığı hizmet ve kamu sektöründe fiziksel şiddete maruz kalma oranı yüksektir.
Mobbing (Yıldırma)
İş yerlerinde iktidarı elinde bulunduran kişinin ya da grubun, diğerlerine ruhsal yollar kullanarak, uzun süreli sistemli baskı uygulaması, duygusal saldırı ve yıpratma yaratması olarak tanımlanabilir. Bir davranışın mobbing sayılması için; süreklilik arz etmesi, giderek artan bir durum olması, mağdurun durumla baş etmekte zorlanması, yıldırma yoluyla mağdurun işten ayrılmasına kadar yıldırma.
Mobbing yıldırma örnekleri şu şekildedir: Yeterince çalışmamakla suçlama, genç ve deneyimsiz olmakla suçlama, yaşlı ve işe yaramaz olmakla suçlama. Aşırı yük yükleme ya da iş arkadaşlarının önünde küçük düşürme, beceriksiz olmak ile suçlama. Çalışanı diğer çalışanlardan ayırarak izole etme.
Cinsel taciz
Kadınların iş yeri ortamında isteği dışında cinsel içerikli tekliflere, şakalara, hakaretlere ve / veya bunları içeren görsel, sözlü ya da fiziksel davranışlara maruz kalmasıdır.
İşverenin hukuki sorumluluğu Türk İş Hukukuna göre işvereninin “işçiyi gözetme borcu” çerçevesinde çalışanın vücut bütünlüğünü, sağlığını ve yaşamını korumakla ve işyerinde iyi niyet kurallarına uygunluğu sağlamak gibi görevleri vardır. Bir şikâyet olduğunda işveren soruşturma başlatmalı; gerçekten iddia edildiği gibi taciz varsa şiddetine göre gerekeni yapmalıdır.
İş yerinde cinsel taciz hangi biçimlerde ortaya çıkıyor;
- İstenilmeyen dokunuşlar ve el şakaları,
- İstenilmeyen hediye teklifi, yemek daveti,
- Dik dik ve yukarıdan aşağıya manalı bakışlar,
- Cinsel içerikli şakalar yapmak, fıkralar anlatmak.
Türk Ceza Kanunu’nda işyerinde cinsel taciz suçtur ve 105’inci maddesine göre; bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikâyeti üzerine, 3 aydan 2 yıla kadar hapisle cezalandırılır.
**(Sendikal Güç Birliği Platformu /Kadın Koordinasyonu arşivinden yararlanılmıştır.)