MsXLabs.org & İslam Ansiklopedisi & Vikipedi
Orhan Gazi döneminde Bursa’da doğmuştur. Doğum tarihinin 1346, ölüm tarihinin ise 1422 olduğu sanılmaktadır.
Yıldırım Bayezid tarafından ilmi ve irfanı takdir edilen Süleyman Çelebi divan imamlığına tayin edilmiş ve uzun müddet bu görevde kalmıştır. Süleyman Çelebi bu sırada Bursa halkını irşad eden Buharalı Emir Sultan dergâhına gidip gelir. Emir Sultan'a intisab eder ve halifeleri arasında yer alır.
Hayatının son zamanlarında, Yıldırım Bayezid devrinde tamamlanan Ulu Cami imamlığı da yapan Çelebi, meşhur eseri Mevlid'i burada iken yazmaya başlar, bir süre sonra Edirne'ye gider, orada eski Cami imamlığında bulunur ve tekrar Bursa'ya döner. Bursa'da yetmiş iki yaşlarında vefat eden Süleyman Çelebi'nin mezarı, bugün eski Kaplıca yolu kenarındaki Yoğurtlu Baba Zaviyesi önündeki sırtın üstündedir.
Anadolu ve Rumeli'deki Müslüman-Türk halkının beş asırdan beri elinden düşürmediği Mevlid'i ile haklı bir sevgi ve saygı kazanmış olan Süleyman Çelebi, bu ölümsüz eserini 1409'da Bursa'da yazmaya başlar, 1410'da tamamlar. Eserin yazılışı hakkında şöyle bir hadise nakledilir:
Bir gün İranlı vaiz Bursa'da Ulu Camii'de halka vaaz ederken Kuran'daki bir âyete istinaden:sözleriyle, kürsüdeki hocayı susturur. O gün, hadisenin geçtiği sırada camide bulunan ve bundan son derece müteessir olan Süleyman Çelebi, o anda Hz. Muhammed'i yücelten bir eser yazmaya karar verir ve Türk Edebiyatı'nın şaheserlerinden biri olan Mevlid bu şekilde doğmuş olur.
"Ben Hz. Muhammed'i Hz. İsa'dan üstün tutmam!" der.
Bu sırada camide bulunan bir başkası da, "Hey nâdân ve cahil adam, sen tefsir ilmini bilir misin? Âyetlerin nasıh ve mesuhundan haberin var mı? Peygamberler arasında fark yoktur demekten maksat, peygamberlerin faziletlerinde değil, peygamberlik hususundadır; eğer o âyetin mânâsı senin dediğin gibi olsaydı, yani umumilik ifade etseydi; "Peygamberlerin bazısı bazısından üstün kıldırılır!" mealindeki âyete hiç tesadüf edilir miydi?"
Mevlid'in asıl adı Vesilet'ün Necat (Kurtuluş Vesilesi) tır. Mevlid (Vesiletün Necat), Muhammed’in doğumunu ve hayatını konu edinen ve çeşitli törenlerde okunan besteli dini eserdir. Kelime anlamı, "doğum zamanı"dır. Ahmet Ateş, Vesiletün Necat'ı 1954'te yayımlamıştır (TDK Yayınları).
Şair Ziya Paşa, Harabet Önsözü'nde bu eseri,
Bilmem ne sühendir ol sühenlergibi mısralarla övmüştür.
Aşüfte olur hep işidenler
Dört yüz seneden beri efazıl
Bir söz demedi ona mümasil