Salem Cadı Duruşmaları Nedir?
Ünlü Salem Cadı Duruşmaları; 1692 baharında, Massachusetts’in Salem Köyü’ndeki bir grup genç kızın iblis tarafından ele geçirildiği iddia edilmesi neticesinde yörede bulunan bir hayli kadının cadılıkla yargılanmasıyla başlamıştır. Bir histeri dalgası, koloni Massachusetts süresince dağıldıkça davaları dinlemek için Salem’de bir araya gelen özel bir duruşma; ilk mahkum cadı Bridget Bishop’un o Haziran‘da asılmasına karar verdi. On sekiz şahıs […]
Ünlü Salem Cadı Duruşmaları; 1692 baharında, Massachusetts’in Salem Köyü’ndeki bir grup genç kızın iblis tarafından ele geçirildiği iddia edilmesi neticesinde yörede bulunan bir hayli kadının cadılıkla yargılanmasıyla başlamıştır. Bir histeri dalgası, koloni Massachusetts süresince dağıldıkça davaları dinlemek için Salem’de bir araya gelen özel bir duruşma; ilk mahkum cadı Bridget Bishop’un o Haziran‘da asılmasına karar verdi. On sekiz şahıs Piskopos’u Salem’deki Gallows Hill’e kadar takip ederken önümüzdeki birkaç ay süresince 150’den fazla erkek, bayan ve çocuk yargılanmıştır. 1692 Eylül’şöhrete gelindiğinde, histerinin eksilmeye başlamasıyla kamuoyu duruşmalara karşı bir davranış almaya başlamıştır. Massachusetts Genel Duruşması daha sonra yargılanan cadılara karşı kabahatlilik kararlarını iptal etmiş ve ailelerine tazminat ödemiştir.
Salem Cadısı Vakalarının İçeriği ve Orijinleri
Doğaüstü ve özellikle iblisin emin insanlara cadılara vefa karşılığında başkalarına hasar verme eforuna olan inanç, Avrupa’da 14. asır gibi erken bir zamanda ortaya çıkmış ve kolonici New England’da yaygınlaşmıştır. Ayrıca, Salem köyünün kırsal Puritan topluluğundaki yaşamın hakikatleri olan, çiçek hastalığı salgını, komşu Kızılderili kabilelerinin hücumları ve Salem’in daha zengin cemiyetiyle uzun zamandır devam eden rekabet ve bu meselelerin yarattığı gerilimler sebebiyle salem cadı suçlamaları, bölge uysallarının, dışarıdakilerin fobisinin yanı gizeme, komşularına müteveccih hiddetleri ve ayıplanmalarıyla daha da körüklenmektedir.
Salem Cadıları Kuramı Neden Oluşmuştur?
Alttakiler Salem Cadısı Vakalarının bu kuramlarının ve mümkün sebeplerinin bir listesidir:
Mutasyon Bozukluğu: Mutasyon bozukluğu, hastanın psikolojik bir çatışma sebebiyle oluşabilecek nörolojik semptomlar yaşadığı zekâsal bir vaziyettir. Mutasyon bozukluğu toplu olarak toplu histeri olarak da öğrenilir. Tıbbi sosyolog Dr. Robert Bartholomew, yayınladığı bir yazıda Salem Witch Mahkemelerinin hiç kuşkusuz “psikolojik çatışma ve kasvetin fiziksel orijinli olmayan sızı ve acılara dönüştürüldüğü bir mutasyon bozukluğu” olduğunu belirtti.
Ergot Zehirlenmesi: Ergot çavdar ve öbür hububat tanelerini enfekte eden ve LSD ile alakalı olan ergotamin olarak öğrenilen bir yan mahsul kapsayan bir mantardır Claviceps purpurea. Ergotamin alımı, kasılmalar, kusma, ciltte sürünen hisler, sanrılar, kangren vb. gibi bir hayli kardiyovasküler ve/veya nörolojik tesire neden olduğu öğrenilmektedir.
Ergot, ılık ve nemli havalarda sihrime meylindedir ve bu şartlar 1691 cadılık yargılamalarının dağıldığı mevsimde mevcuttur. Enfekte olmuş çavdar hasat edilmiş ve kış aylarında ekmeği pişirmek için kullanılmış olacaktı; bu, etkilenen kızın semptomlarının başladığı zamana denk gelmektedir.
Soğuk Hava: Tarihsel kayıtlar cadı avlarının soğuk yarıyıllarda daha sık alana geldiğini göstermektedir. Bu, ekonomist Emily Oster’un 2004’te Harvard Üniversitesi’ndeki son tezinde verilen kuramdı. Kuram, Avrupa’daki en faal sihircilik yarıyılının “ufak buz devri” olarak öğrenilen 400 senelik soğuk bir yarıyılla çakıştığını belirtiyor. Oster, yazısında, abuhavanın bu soğuk yarıyılda seneden seneye değiştiğinden, en soğuk havalarda daha fazla rakamda cadılık yargılaması yaşandığını açıklıyor.
Hizipçilik, Siyaset ve Sosyo-Ekonomi: Salem, köylüler arasındaki mahallî siyaset, din ve ekonomi mevzusundaki ihtilaflar sebebiyle çok ufalanmaktadır.
Salem’deki değişik aileler arasındaki rekabetler, aynı zamanda, topraklarda yaşanan ihtilaflar ve öbür ihtilaflar gibi kasabada filizlenmeye başlamıştı ki bu da bir hayli kolonicinin de sıkıntılı olmasından kaynaklanıyordu, zira Massachusetts Bay Kolonisi anayasayı iptal edildi ve daha sonra 1691’de değiştirildi. Bu kuram köylülerin ihtilaflar sebebiyle birbirlerini cadılıkla yargılamasından kaynaklanmaktadır.
Sahtecilik: Tarihçiler tam bu yargılayıcıların gidişatının böyle olduğuna inanmasalar da, yargılayıcıların kimilerinin palavra söyleyip bulgularını taklit ettikleri kuramını destekleme mevzusunda ufak bir ihtimal ve bazı deliller var. Bu kuramda kabahatli kızları, palavracılar ve sanatçılar olarak belirleyen bir sahtekarlık olduğu öne sürülmektedir. Maznunların çoğu, histeriye yakalanmış kızların palavra söylediklerini ya da yalnızca hasta gibi davrandıklarını düşündüklerini ifade ettiler.
Saygın Samuel Parris: Köylülerin kimileri yalnızca hapsedilen kızların palavra söylediğine inanmakla kalmadı, aynı zamanda Salem Köy Bakanı Rahip Samuel Parris’in karşılarını ve eleştirmenlerini cezalandırmak için suçladıklarında palavra söylediklerini düşündüler. Bazı tarihçiler de cadı avı hadisesinden Samuel Parris’i yargıladı. Salem’de 1962 senesinde köylülere kışın verdiği bir dizi yasak vaaz sırasında Salem’de cadılar bulunduğunu söylediği iddia edildi. Yeniden de Parris’in cadı histerisinde ehemmiyetli bir rolü olmasına karşın, isteyerek cadı avına başlamadığı da iddialar arasında bulunmaktadır. Mahkemelerin sona ermesinden sonra, Salem köylülerinin bir hayliyi Parris’in mesul olduğunu ve hatta Parris hala oradayken kiliseye katılmayı yalanladıklarını protesto ettiklerini söylemişlerdir.
Millet Sihri: Günlük hastalıkları iyileştirmek veya meseleleri çözmek için sihir, merhem ve iksirlerin kullanımı olan İngiliz millet sihri, çoğu Puritan tarafından güzel karşılanmasa dahi , çoğu zaman bu bölgede uygulanmaktadır.
Tituba’nın İtirafı: Salem Witch Mahkemelerinin legal harekâtları 1 Mart 1692’de üç kadının hapsedilmesiyle başladı: Tituba, Sarah Good ve Sarah Osbourne. Tituba’nın hapsedilmesinden sonra 5 Mart 1692’de kabahatini itiraf etmeden evvel tetkik edildi ve eziyet gördü. Tituba itirafında İblis için çalıştığını belirtti ve Salem’de onun gibi başka cadılar bulunduğunu, mahkemelerin bu üç kadının hapsedilmesiyle sona ereceğini söyledi. Ne zaman Tituba bu itirafı yaptı o zaman insanlar bu bulguları gösterecek başkalarının olduğunu düşündü, Tituba’nın bahsettiği cadıları aramaya ve yargılamalara başladılar.