İsimli konu WH 'Soru Cevap' kategorisinde, Misafir üyesi tarafından 2 Mayıs 2010 tarihinde yazılmıştır.
Kan grupları çeşitleri hakkında bilgi ve tartışmalar.
kan grubunun 23 çeşidi varmıs bunlar nelerdir bilen varsa sölesin acilllllll.........
KAN GRUPLARI
Kan gruplarının bilinmesinin, kan aktarımında ve bazı hastalıkların (özellikle yeni doğan çocuklardaki kan uyuşmazlığı hastalığının) önlenmesinde büyük yararı vardır. En yaygın olarak sözü edilen kan grupları, alyuvar gruplarıdır. Bunların yamsıra akyuvar, kan pulcuklan ve serum grupları da vardır.
BAĞIŞIKLIK
Bağışıklık konusunda bazı kısa bilgiler, kan gruplarının anlaşılmasına olanak verir.
Organizmaya, yabancı türden ve yaşayan bir madde girerse, koruyucu antikorların oluşumuna neden olur (yabancı maddeye antijen denir). Alyuvarların zarı üstünde, daha doğum sırasında bile antijenler vardır. Kan gruplarını belirleyen de bu antijenlerdir.
ABO SİSTEMİ
içinse protrombinlerin oranı ölçülerek yapılır.
Pıhtılaşma önleyici tedavinin uygulanması gereken durumlar
Heparinle tedavi
Aşağıdaki durumlarda uygulanmalıdır:
— pıhtılaşma önleyici tedavinin başlangıcında (toplardamar iltihabı; kalp enfarktüsü; akciğer ambolisi);
— damar cerrahisinde;
— ivegen atardamar tıkanmasında (amboli);
— yapay böbrekte;
— beden dışı kan dolaşımı uygulanan açık kalp cerrahisinde.
Dikumarol tedavisi
En önemli sistemdir.
1900′de Landsteiner, bazı insanların serumunun, başka insanların alyuvarlarını birikiştirdiğini buldu. Bu birikişme (aglütinasyon) büyük miktardaysa, hele bir de alyuvar yıkımı (hemoliz) eklenirse, ölüme yolaçabilir: Bu duruma «kan uyuşmazlığı» denir.
Landsteiner’in buluşuna göre, insanlar kan grupları bakımından 4 gruba ayrılırlar.
Birikişme alyuvarda bulunan antijen (bu antijen iki tipte olabilir: A ve B ile serumda bulunan antikorun (ya da gamaglobülin) karşılıklı etkileşmesine bağlıdır. A grubundan kanda A antijeni (alyuvarlarda) ve antikor, kan serumunda B ansijeni ve a antikor bulunur. AB grubunda hem A, hem B antijenleri bulunur, ama hiçbir antikor yoktur. O grubunda ise, hiçbir antijenin bulunmamasına karşılık, hem a hem de (3 antikorları vardır. A antijeni a antikor ile, B antijeni £ antikor ile birikişme oluşturur. Buna göre aynı kanda A Antijeni ile a antikorunun ve B antijeni ile |3 antikorunun bulunmaması gerekir. Sözgelimi, grubu A olan kan, anti-A (ya da a) antikorları taşıyan kanla temas ettirilirse, birikişme (aglütinasyon) ortaya çıkar.
Kan aktarımı sırasında önemli rol oynayan etmenler, vericinin alyuvarları ile alıcının serumudur. Verilen kanın serumunun miktarı, alıcının alyuvarlarını tehlikeli ölçüde birikişmeye uğratmayacak kadar azdır. Bu, alyuvarları antijensiz bir kişinin (O grubu) kanının, herhangi bir kişi tarafından kabul edilebilmesinin bir açıklamasıdır ve böyle kişilere «genel verici» denir. Serumu antikor taşımayan (AB grubu) kişiler de, öteki gruplardan kan alabilirler; bu yüzden «genel alıcı» diye nitelenirler. Bütün bu olgular Landsteiner yasasıyla özetlenebilir.
Her insanın kanında, kendi alyuvarlarında bulunmayan antijene ya da antijenlere karşı yönelmiş antikor ya da antikorlar bulunur.
Bunun sonucu olarak:
— O grubundan bir kişi, a antikorlar (anti-A) ve p antikorlar (anti-B) taşıdığı için, yalnızca O grubundan kan alabilir;
— A grubundan bir kişi |3 antikorları (anti-B) taşıdığı için, yalnızca B ve O grubundan kan alabilir.
AB grubundan bir- kişi, AB, A,B ve O gruplarından »an alabilir; çünkü antikor taşımaz.
Kan gruplarının belirlenmesi
Kan gruplarının belirlenmesi ikili tanımaya dayanır:
— önce, bilinen anti-A, anti-B ve anti-AB test serumları sayesinde, alyuvar antijeninin tanınmasına;
— sonra, bilinen A ve B gruplarının alyuvarları sayesinde, serum antikorunun ya da antikorlarının tanınmasına.
Bir cam üstüne, anti-A ve anti-B test serumlarından birer damla konur. Muayene edilecek kişinin kanından birer damla, bu test serumlarının damlası üstüne akıtılır ve karıştırılır. Birikişme anti-A test serumunda olmuşsa, muayene edilen kan A grubundan, B test serumunda olmuşsa kan B grubundandır.
RHESUS SİSTEMİ
194O’ta Landsteiner, maymun Macacus rhesus’un alyuvarlarını birikiştiren bir serumun, insanların yüzde 85′inin de alyuvarlarını birikiştirdiğini buldu. İnsanların yüzde 85′ini oluşturan bu kişilere, Rhesus antijeni taşıdıkları için Rhesus pozitif (Rh +) denir. Kalan yüzde 15 de RhĞsus negatiftir (Rh —), yani Rhesus antijeni taşımazlar.
Yeni doğan çocuklarda kan uyuşmazlığı hastalığı
Ancak çok belirli koşullarda ortaya çıkabilir: Baba Rh +, anne Rh —, dölüt de babası gibi Rh + olmalıdır. Hastalık ilk gebelik sırasında ortaya çıkmaz (anneye daha önce Rh -f kan aktarımı yapılmamışsa). Mekanizma şöyle işler: Birinci doğumda, çocuğun kanından bir miktar Rh + alyuvar, eten (plasenta) aracılığıyla annenin kanına geçer. Anne Rh — olduğu, yani Rhesus antijeni taşımadığı için, çocuğun alyuvarları organizmasına yabancı gelecek ve bu alyuvarlara karşı Rh + antikor üretecektir. Bu antikorlar kan belleğinde saklı kalacak ve ikinci gebelikte çocuk gene Rh + ise karşıt antikorlar çok büyük miktarlarda üretilip, eteni geçerek, çocuğun alyuvarlarını yıkacaklardır. Böylece yeni doğan çocukta kansızlık ve sarılık biçiminde beliren ya da gebelik sona ermeden önce
dölütün ölümüyle sonuçlanan bir alyuvar yıkımlı kansızlığa (hemolitik anemi) yolaçacaktır. Bununla birlikte, Rh — kadınların çok azının (yüzde 15) dölüte karşı antikor oluşturduklarını önemle belirtmek gerekir.
Günümüzde, yeni dtoğan çocuktaki kan uyuşmazlığı hastalığı, Rh + doğum yapan Rh — anneye bir tür aşı yapılarak (antikor oluşumunu durdurur) önlenebilmektedir.
Ayrıca Rh — kadınlar, gebelikleri sırasında düzenli ve uygun biçimde izlenirlerse, günümüzde yalnızca hastalıkla savaşmakla kalmmayıp, ilk doğan çocuk Rh -f ise anneye doğumdan hemen sonra bir çeşit aşı yapılarak, sonraki doğacak çocukların hastalanması önlenebilmektedir.
SONUÇ
Sonuç olarak, kan gruplarının bilinmesi sayesinde tıpta, özellikle kan aktarımında ve kan uyuşmazlığı hastalığının önlenmesinde, pekçok ilerleme gerçekleştirilmiştir. ABO ve Rhesus gruplarının
Kan bağışları sayesinde birçok insanın yaşamı kurtarılmaktadır. En çok aranan kan grubu AB ve B — grubudur.
yanısıra, başka alyuvar grupları da vardır. Ama bunların her zaman incelenmeleri, sayılarının çokluğu (15 kadar) nedeniyle güçtür
İsimleri virgülle ayırın.