Hazar Denizi'nin belirli coğrafi konumu onu potansiyel bir jeopolitik çatışma bölgesi haline getirmektedir. Amacı, her şeyden önce, doğal kaynakların kullanımı konusunu düzenlemek olan birkaç uluslararası anlaşma vardır. Ancak, bazı nedenlerden dolayı, bu anlaşmaların herhangi bir anlaşmazlığın bulunmadığının garantisi olabileceğinden şüphe duyulması gereken nedenler vardır. Bu nedenle, medyada, politikacılar ve uzmanların yanı sıra "mutfak" tartışmalarında, Hazar Denizi'ndeki olası askeri eylemlerin konusu düzenli olarak gündeme getiriliyor. Ülkelerin hangi güçlere sahip olduğunu, kıyılarının bu denizle yıkandığını anlamaya çalışalım.
Gemiler: 11661K projesinin Tataristan füze gemisi - amiral gemisi, 11661K projesinin Dağıstan füzesi gemisi, 1265 projesinin Astrakhanets PSKR'si (eski ana mayın tarama gemisi), 21630 projesinin Astrakhan IAC projesi, 21630 projesinin Astrakhan IAC projesi, 32 projesi, 12421, 12411, XNUMX, XNUMX projesi tekne P-XNUMX projesi XNUMX, IAC "Gomel" projesi XNUMX (eski roket botu)
Bölgenin en güçlü gücü Hazar'dır. filotilla Rusya donanması. Toplam sayısı neredeyse üç düzine olan çeşitli projelerin gemi ve teknelerini içerir. Hazar filosunun en büyük, en güçlü ve silahlı gemileri 11661 Çita projesinin iki devriye gemisi. Tataristan ve Dağıstan gemilerinde topçu, torpido ve füze silahları var: bir 76 mm AK-176 silah montajı, iki AK-630M uçaksavar topu, iki 533 mm kalibreli torpido tüpü ve Caliber ailesinin gemi karşıtı füzeleri için iki dörtlü fırlatıcı . Buna ek olarak, mürettebatın elinde denizaltılarla savaşmak için bir RBU-6000 bombası ve hava savunması için Osa-MA kompleksinin 20 uçaksavar füzesi bulunuyor. Bekçi köpeği Tataristan, Hazar Filosunun amiral gemisi. Devriyeye ek olarak, filoda diğer sınıfların gemileri de bulunur. Bunlar 21630 "Buyan" ve 12411 projelerinin küçük topçu gemileridir. "Buyan" projesi "Astrakhan" ve "Volgodonsk" gemileri tarafından sunulmaktadır. Bunların her biri 100 milimetre A-190 topçu montajı ve A-40 215 namlulu çoklu fırlatma roket sistemi taşıyor. Ayrıca, bir hava saldırısına karşı savunmak için, Buyan gemileri 306M3 Gibka füzeleri için AK-47 uçaksavar silahlarına ve fırlatıcılarına sahiptir. Buna ek olarak, Hazar filosunun revize edilen 160 projesine ait küçük bir topçu gemisi MAK-12411 vardır. silahlara önceki gemiler, ancak uçaksavar füzeleri için rampa taşımamaktadır. MAK-160 ana kalibre 76-mm AK-176 topçu olduğunu. 11661, 21630 ve 12411 proje gemilerinin çalışma özellikleri, yakıt kaynaklarını yenilemeden Hazar Denizi'nin çoğunda gezinmelerini sağlar. Bu menzile, gemi karşıtı füze menzili ekleyebilirsiniz ("Çita" durumunda). Aslında, tüm Hazar Denizi'nin en az yarısı yalnızca güvenlik ve küçük roket gemilerinin kontrolü altında.
İkizler-MAKI "Astrakhan" ve "Volgodonsk"
Oldukça büyük bir gemiye sahip olan oldukça büyük gemilerin Hazar filosundaki mevcudiyetine rağmen, ekipmanın büyük kısmı çeşitli sınıf ve projelere sahip teknelerden oluşuyor. Aynı zamanda, savaş teknelerinin çoğunluğu Hazar Denizi'nde on yıldan fazla bir süredir hizmet vermiştir. Böylece, 1204 projesinin en yeni topçu botları, 1972 yılında tekrar görevlendirildi. Bununla birlikte, roket botlarıyla yaklaşık aynı durum olsa da, en eskisi bile (Р-50 "Karachay-Cherkessia") 1204 yılında topçu gemileri 1978'ten daha sonra hizmete girmiştir. Aynı zamanda, Hazar Denizi'nde daha yeni tekneler var. 326 yılında AK-1400 (proje 1990М) ve 32-m'de Р-12421 projesi 2010 - görevlendirildi. İnşaat ve roket gemilerinin silahlanmasının devreye alınmasındaki bu büyük değişiklik nedeniyle, topçu gemilerinin silahlanması oldukça çeşitlidir. Topçu, esas olarak AK-176 ve AK-630, roket silahlanmasından - Termit ve P-15 Mosquito gemi karşıtı kompleksler tarafından temsil edilmektedir. Rus Donanması Hazar Filosunun savaş gemilerinin listesi altı iniş projesi 270, 11770 ve 1176, ayrıca beş adet 21820, 1258 ve 12650 proje mayın gemisi tarafından tamamlandı.
Sınır Devriye Botu Projesi 12150 "Mongoose"
Sınır devriye botu projesi 18623 "Mustang-2"
Resmi açıklamalara göre, Hazar filosunun temel amacı kıyı sularını korumak, kaçakçılıkla mücadele etmek ve petrol üreten alanlarda ulusal çıkarları korumaktır. Kesin konuşursak, Hazar Denizi'ne erişimi olan diğer devletler tarafından da benzer hedefler ilan edildi. Ancak, nicel ve nitel anlamda, onların filosu, önemli ölçüde Rusların gerisinde kalmaktadır.
Hazar’da yabancı ülkeler arasında en güçlü denizcilik grubu İran’dır. Hazar Denizi'nde, İslam Cumhuriyeti’nin biri eğitim amaçlı kullanılan üç deniz üssü vardır. İran filosunun karakteristik bir özelliği büyük gemilerin olmamasıdır. İran filosunun Hazar Denizi'ndeki askeri gücünün temeli, Houdong Çin yapımı Alman Kaman ve Sina projelerinin roket botlarıdır. Tüm bu teknelerin ana silahı, Çin gemi karşıtı füzeleri YJ-82. Ayrıca, makineli tüfeklerden geri tepmesiz orta kalibreli silahlara kadar daha az katı silahla donatılmış birkaç düzine hafif tekne ve motorbot, İran'ın Hazar üslerinde hizmet vermektedir. Son zamanlarda, Hazar Denizi’ndeki İran’ın varlığını güçlendirmek konusunda artan bir tartışma yaşandı. Zaman zaman Tahranlı amiraller, daha ciddi gemileri, devriye botlarını veya firkateynlerini Hazar Denizi'ne devretme sözü veriyorlar. Bununla birlikte, şu ana kadar İran'ın bütün Hazar filosu, yalnızca çeşitli sınıflardaki teknelerden oluşuyor.
Projenin amfibi tekneleri 11770 "Serna"
Kazakistan'ın Hazar Denizi'ndeki deniz kuvvetlerinin gücündeki ikinci sırayı İran'la paylaşabileceğini belirtmekte fayda var. İkincisi, toplam araç sayısında çok geride kalıyor, ancak birkaç tane daha ciddi gemileri var. Kazak filosunun amiral gemisi, 20971 adlı tek roket teknesi olan "Kazakistan" projesidir. Rus Almaz Merkez Metalurji Bürosu “Almaz” tarafından geliştirildi ve Uralsk kentindeki Kazak fabrikası “Zenit” te yapıldı. Geminin silahlanmasının temeli, sekiz X-35 gemi karşıtı füzedir. Bunlara ek olarak, gemi hava savunma yanı sıra topçu vardır. Önümüzdeki yıllarda Kazakistan, Güney Kore'de sipariş edilen Yoon Young-ha tipinde üç roket teknesi alacak. İki binin ortasında, Kore'den yapılmış üç tekne, ancak yalnızca topçu silahlarıyla birlikte alındı. Bunlar Deniz Dolphin projesine ait “Shapshan” (“Hızlı”), “Batyr” (“Cesur”) ve “Izzet” (“Korkusuz”). Biraz önce, Astana Türkiye'den Türk projesinin tek bir devriye botu satın aldı. Kazak filosunun gelişimi için büyük teknelerin bir öncelik olmadığı belirtilmelidir. Kazakistan Donanması'ndaki en büyük araç sınıfı elliden fazla olan devriye botlarıdır. SSCB'nin çöküşünden sonra hizmete giren devriye botlarının çoğunun bağımsız olarak veya Rusya'nın yardımıyla Kazakistan tarafından yapıldığı dikkat çekicidir. Yurtdışında sadece iki düzine tekne satın alındı. Silahlanma devriye botları oldukça çeşitli: büyük kalibre de dahil olmak üzere makineli tüfekten topçu kalibre 76 milimetreye.
Saldırıda - topçu botları projesi 1204 "Bumblebee"
Azerbaycan nispeten büyük bir filoya sahip. Bu ülkede 159A projesinin bir devriye gemisi ve Sovyet zamanlarında inşa edilmiş 205P projesinin beş füze botu bulunuyor. Ayrıca, Azerbaycan filosunun bileşiminde, Türkiye'den satın alınanlar da dahil olmak üzere çeşitli projelerden beş devriye botu bulunmaktadır. İlginç bir gerçek, amfibi gemilerin ve teknelerin Azerbaycan Donanması'ndaki en yaygın ekipman türü olmasıdır. Yaklaşık olarak bir düzine 770, 771 ve 106 projesi deniz üslerinde hizmet veriyor. Azerbaycan'ın Hazar filosunun bu orijinal yapısının nedenleri, görünüşe göre, Hazar Denizi'nde SSCB Donanması'nın temellerinin yanı sıra yeni bağımsız devletin ekonomik olasılıklarıdır.
Bununla birlikte, bir düzine gemi ve ciddi silahlara sahip bir gemi ve bir başka on iniş gemisi Hazar Denizi’nde bir anti-rekor değildir. Türkmenistan SSCB'den “miras” aldı ve dağılmasından sonra daha da küçük miktarda ekipman aldı. Şu anda, bu ülkede 12418 "Lightning" projesinde sadece iki roket botu, on Sovyet devriye botu, Ukrayna ve Türkiye üretimi bulunuyor. Buna ek olarak, Türkmen denizciler aynı iniş gemisi LCM-1, bir temizlik teknesi ve bir römorkörde hizmet vermektedir. Aynı zamanda, bir açıklama yapmak gerekiyor: “Yıldırım” projesinin tekneleri, yalnızca 2011 yılında Türkmen deniz kuvvetlerinin bir parçası oldu.
Gördüğümüz gibi, Hazar devletlerinin deniz kuvvetlerinin bileşimi hem niceliksel hem de niteliksel açıdan oldukça heterojendir. Şu anda, liderlere Rus ve İran Hazar filoları denilebilir. Aynı zamanda, bu operasyonel derneklerin bileşiminin oluşumuna yaklaşımda önemli farklılıklar vardır. Böylece son yıllarda Rusya, Hazar filosunu roket ve topçu gemileriyle donatmaya çalışıyor. İran da sözde yaratmayı tercih ediyor. sivrisinek filosu. Bu tutarsızlığın nedenleri açıktır: SSCB Donanması ve Rusya Hazar Filosu, diğer filolardan her zaman biraz daha düşük bir önceliğe sahipti. Bu nedenle, yeni başlayan silahlanma, Hazar Denizi'nin potansiyelini önemli ölçüde arttırmak ve teknolojisini güncellemek için bir fırsat ve bir araç haline geldi. İran'da, deniz kuvvetlerinin belirli teçhizatının nedeni, gemilerin büyük bir kısmını Basra Körfezi'nde konuşlandırmaya ihtiyaç duyuyor. Ek olarak, bölgedeki mevcut siyasi durum göz önüne alındığında, Tahran grevlerinin beklediği yönle ilgili bir karara varılabilir. Hazar Denizi'ndeki sivrisinek filosuna bakılırsa, İslam Cumhuriyeti Rusya'yı, Kazakistan'ı, Azerbaycan'ı veya Türkmenistan'ı acil bir filoyu “kapatmanın” gerekli olduğu potansiyel rakipler olarak görmemektedir.
Hazar bölgesi devletleri arasındaki varsayımsal askeri çatışmaya gelince, işte şimdi bazı şeyler açık. Az sayıdaki gemileri ve gemileriyle aynı Türkmenistan'ın İran veya Azerbaycan ile zorlukla savaşabileceğini tahmin etmek zor değil. Rusya, İran, Kazakistan veya Azerbaycan - İyi filolara sahip ülkeler arasında daha öngörülemeyen çatışmalar olacaktır. Bu durumlar söz konusu olduğunda, deniz savaşlarının sonucu daha çok birimlerin etkileşimlerine ve bunların yönetimine bağlı olacaktır. Ayrıca, sonunda tahminleri daha da zorlaştıran çatışmalara başka tür askerlerin de dahil edilmesi gerekecek. Mevcut güç dengesi veya askeri çatışma ihtimalinden bağımsız olarak, bölgedeki tüm ülkeler silahlı kuvvetlerini geliştirmeye ve güçlendirmeye devam etmelidir. Önümüzdeki yıllarda, Rusya'nın Hazar filosu, 21631 "Buyan-M" projesinin iki gemisi ve çeşitli amaçlar için başka birkaç tekne ile yenilenecek. Bu ekipmanın inşası filosunu güncellemek ve ayrıca savaş potansiyelini korumak için yapılır. Hazar devletlerinin filolarının güçlenmesi ile ilgili düzenli açıklamalar ışığında, filomuzun yenilenmesi mantıklı ve yararlı görünüyor. Gelecekte, Hazar filosunun güçlendirilmesi bile bir çatışmayı önleyebilecektir - komşu ülkelerden gelen “ateşli kafalar” askeri operasyonlara başlamayacak, “Buyanslar”, “Çitalar” ve diğer Rus gemileriyle savaşma tehlikesiyle karşı karşıya kalacaklar.
Sitelerin malzemelerinde:
http://flot.com/
http://almaz-kb.ru/
http://armstrade.org/
http://waronline.org/
http://globalsecurity.org/
http://lenta.ru/
http://kazpravda.kz/
http://argumenti.ru/
http://turkmenistan.gov.tm/