Cinsel ilişki; çok sayıda koşullu tepkiyi içeren bir aktivitedir. Eşinizle her şeyin çok iyi bir uyum içinde olduğu durumlarda, vücudunuz otomatik pilota bağlanmış gibi davranabilir ve çok keyifli yaşantılar edinebilirsiniz. Ancak çiftler ilk beraberliklerinde bu uyum ve doyumu yakalayamayabilirler; çünkü bu uyum öğrenilebilen bir özelliktir. Sinir ve kas sistemi bu uyumu öğrenecek ve ilgili davranışlarda da kolayca hatırlayacaktır.
Normalde ilk birkaç cinsel deneyimden sonra cinsel ilişki çok daha tatminkar ve keyifli olmaktadır. Vücut ve zihin penis girişine izin verir ve cinsel ilişkiyi olumlu bir beklenti olarak öğrenir. Bu sağlıklı mesajların sonunda cinsel ilişkiye yönelik davranımlar da cinsel heyecanlanmaya neden olur.
Vajinismus problemi olan kadınlarda, vücut ve zihin asla cinsel ilişkiye yönelik ortak ve pozitif bir deneyime sahip değildir. Bu kadınlardaki olumsuz cinsel mesajlar çok çeşitlidir ve bu mesajlar vajen kaslarının ("PC kasının") istemsiz refleks bir tepki gibi kasılması için tetikleyicidir.
Böylece; cinsel ilişki imkansız hale gelir ve her türlü vajen girişimi ağrılıdır. İşte bu ağrı, vajen kasının hafızasına yerleşerek her türlü girişimde kasılmasına neden olmakta ve olayı ağrılı ya da imkansız hale getirmektedir.
Ayrıca, her türlü ağrılı girişim de bu hafızanın güçlenmesine neden olmaktadır. Bu durum oluştuğunda da, her ne kadar kadın "eşimle cinsel ilişkiyi istiyorum" dese de, her denenen ilişkide erkek "kendini bir duvara çarpmış", kadın da "kendi bedeni üstünde kontrolü tamamen kaybetmiş" gibi hissetmektedir.
Vajinanın kadında dört önemli görevi vardır:
- İlişkinin gerçekleştiği kanal
- Doğumun gerçekleştiği kanal
- Adet kanalının geçtiği kanal
- İdrar kanalının geçtiği kanal
Vajina, diğer organlarımız gibi kendine göre fonksiyonları olan sıradan bir organ, bir geçiş bölgesidir aslında. Vajina çevresindeki güçlü PC kası ise hem üreme sisteminin hem de üriner (işeme) sistemin çalışmasında bir anahtar rol oynar.
Vajınısmus probleminde cinsel ilişki sırasında PC kası, bilinçli bir düşünce olmaksızın istemsiz olarak çalışarak vajen girişini kapatmaktadır. Böylece de ilişki başarısızlıkla sonuçlanmaktadır.
Başarılı bir vajinismus tedavisinde; bu kasların yeniden çalıştırılması ve kasılmaların ortadan kaldırılması hedeflenir. Tedavideki temel unsura bir yerde "kas belleğinin yeniden oluşturulması" da diyebiliriz.