Güvenli Üçüncü Ülke
Avrupa Birliği'nin İltica Usulleri Yönergesi'nde yer alan güvenli üçüncü ülke tanımına göre, güvenli olduğu varsayılan ülkelerden geçerek gelen sığınmacıların başvuruları hakkında esasa ilişkin bir değerlendirme yapılmadan, onları güvenli sayılan ülkelere göndermek mümkündür[1]. 1951 Cenevre Sözleşmesi'nde düzenlenmeyen "güvenli üçüncü ülke" terimi Avrupa Birliği Ortak İltica Sistemi arayışı sürecinde ortaya çıkmış ve ciddi sakıncaları da beraberinde getirmiştir. Sığınmacının Avrupa Birliği üyesi ülkelere gelirken -kısa bir süre için dahi- bulunduğu bir ülke "güvenli" kabul ediliyorsa, başvurucunun talebi esasa girilmeden reddedilebilmektedir. Kişinin sığınma başvurusunu, bu güvenli ülkede de yapabileceği önkabulüne dayanan bu yaklaşım, başvurucunun kişisel hikâyesini hiçe saymanın yanısıra, hangi ülkenin ne tür kriterlere göre "güvenli" kabul edileceği gibi çok önemli bir "standart belirleme sorununu" da beraberinde getirmektedir. Bu tanımı kullanan tüm ülkeler kendi mevzuatlarında "güvenli üçüncü ülke" kavramını tanımlamışlarsa da ortak bir standarda ulaşmanın çok uzağındadırlar.
Türkiye ise güvenli üçüncü ülke tanımı yapmamış olmakla beraber, Ankara 4. İdare Mahkemesi 2003 yılı sonlarında vermiş olduğu bir kararda "güvenli üçüncü ülke" kavramını kullanmıştır. Sözkonusu kararda, davacının ilk giriş yaptığı ülke olan Türkmenistan ve bir süre bulunduğu İran güvenli üçüncü ülke olarak nitelendirilmiş ve başvurucunun öncelikle bu ülkelerde sığınma başvurusunda bulunması gerektiği belirtilmiştir.
Yukarıda değinildiği gibi, hiçbir "güvenli üçüncü ülke" tanımı bulunmayan Türkiye'de, böyle bir kararın verilebilmesi için gerekli hukuki altyapı mevcut değildir. Kaldı ki mahkeme, kararında, bu ülkelerin hangi kıstaslara göre "güvenli" olduğuna değinmeyerek, gerekçelendirmemiştir.