Krank Mili Konum Sensörü
Krank Mili Konum Sensörü
Krank mili sensörü motor devrini veya krank milinin açısal konumunu motor kontrol ünitesine bildirir.
Motor kontrol ünitesine 1 numaralı pistonun hangi konumda olduğunu bildirdiği için krank mili konum sensörü veya motor hızı sensörü olarak da adlandırılır.
Krank mili hız sensörü pistonun konumunu belirler.
Ancak hangi zaman aralığında olduğunu bilmez. Bununla, pistonun hem sıkıştırma hem de egzoz sırasında üst ölü noktaya hareket edebileceğini kastediyoruz.
Krank mili hız sensörü ECU'daki motor ECU'suna sadece pistonun yukarı hareket ettiğini bildirir.
Eksantrik mili konum sensörü ise hangi periyotta olduğunu bildirir. Yani bu iki sensör aynı anda ve uyum içinde çalışmaktadır.
Krank mili sensörü sinyali krank mili üzerindeki dişliden veya volandan alır.
Bu durum motora bağlı olarak değişkenlik gösterir. Aşağıda bahsedilen sensör çeşitlerini açıklamadan önce krank mili sensörünün görevlerini açıklamak konunun anlaşılması için önemlidir.
Krank mili sensörünün amacı nedir?
Krank mili sensörü, krank milinin dönmesiyle birlikte bir sinyal üretir ve motor kontrol ünitesine bir sinyal gönderir.
Motor kontrol ünitesi bu sinyale dayanarak motorun çalışmasını sağlayan eylemleri aşağıdaki gibi kontrol eder.
Dizel ve benzinli motorlarda yakıt enjeksiyonunun kontrolünden sorumludur.
Yakıt enjeksiyonu başlar ve enjeksiyon zamanlaması motor kontrol ünitesinin krank mili sensöründen aldığı bilgilere göre ayarlanır.
Benzinli motorlarda ateşleme zamanlamasını ve avansını belirlemek için kullanılır.
VVT-i veya VTEC gibi değişken supap zamanlamasına sahip motorların supap açılma zamanlarını ayarlamak için kullanılır.
Bu işi otomatik şanzımanlı araçlarda da yapar, çünkü vites değişimleri vites değişimine uyacak şekilde yapılır.
Ayrıca turboşarj basıncının ayarlanmasına da yardımcı olur.
Krank mili sensörü türleri
Manyetik krank mili sensörü: bu sensörün güç kaynağı yoktur, yapısında mıknatıs vardır ve manyetik alan değişimi ile oluşan voltaj sinyali motor kontrol ünitesi ECU'ya iletilir.
Hall etkili krank mili sensörü: bu sensörün besleme gerilimi vardır ve yapısında bulunan yarı iletken bir plaka ile motor kontrol ünitesi ECU'ya sinyal (dijital kare dalga) iletir.
1. Manyetik krank mili sensörü nasıl çalışır?
Manyetik krank mili hız sensörü, sabit bir mıknatıs ve bunun etrafına sarılmış bir bobin içerir. Bu sayede manyetik alan değiştiğinde manyetik krank mili hız sensörü bir gerilim üretir.
Sensörün üzerinde değer okuduğu çark şeklinde bir dişli grubu bulunmaktadır. Bu çarkın üzerinde eksik bir dişli vardır ve bu eksik dişli manyetik alanda dalgalanma yaratır.
Bu dalgalanma krank mili sensöründe bir voltaj değişimine (sinyal) neden olur. Sinyal çarkının dişi krank sensörünün önünden geçtiğinde sensör pozitif (+) sinyal üretir, boş diş kısmı geçtiğinde ise sensör negatif (-) sinyal üretir.
Krank mili sensörü dişlisi nedir ve ne işe yarar?
Dişlinin boşluğu krank sensöründen gelen sinyali değiştirir, böylece krank milinin açısal konumu ve motor hızı algılanır ve ECU'ya gönderilir.
2. Hall etkili krank mili sensörü nasıl çalışır?
Hall etkili krank mili hız sensörü, içindeki manyetik devre sayesinde dijital sinyaller üretir.
Hall etkisinin çalışma prensibi, içinden elektrik akımı geçen yarı iletken bir plakanın manyetik bir alan tarafından kesilerek plaka boyunca bir elektrik voltajına neden olmasına dayanır.
Hall etkili krank mili sensöründe de sensörün içinde motor kontrol ünitesi ECU tarafından beslenen bir yarı iletken plaka bulunur.
Sensörün ucu normalde volan tarafındaki sinyal diskine bakar. Sinyal diskinin içinde kalıcı mıknatıslar N ve S kutupları olarak düzenlenmiştir.
Krank mili döndüğünde, krank sensörünün önünden geçen sabit mıknatıslar sensörden kare dalga voltaj sinyalleri üretir.
Manyetik sensörde olduğu gibi Hall etkili sensörde de sabit mıknatıslar için disk içerisinde bir boşluk bırakılır, bu boşluk referans sinyalini oluşturur.
3. Krank mili konum sensörü (Rev) arızasını nasıl tespit edersiniz?
Sürüş sırasında araç aniden duruyor veya araç duruyor ve yeniden çalışıyor, ancak ekrandaki takometre çalışmıyor.
Marş motorunu çalıştırdığınızda motor çalışmıyor veya güçlü çalışmıyor ve belirli hızları aşıyor.
Aracı bir arıza tespit cihazı ile bağlayıp incelerseniz, P0335, P0336, P0337, P0338, P0339 arıza kodlarından bir veya birkaçını gösterecektir.
Krank mili sensörü arızalanırsa, önce konnektörleri kontrol edin. Burçlardaki korozyon veya gevşeklik arızaya neden olmuş olabilir.
Bu nedenle, soketlerde ve kablo bağlantılarında hasar olup olmadığını kontrol edin.
Sensör arızalı olduğu için doğrudan değiştirilmemelidir, ancak sensör okumaları bir osiloskop kullanılarak incelenmelidir.
Ayrıca, montajda bir kırılma olup olmadığını görmek için montaj kontrol cihazı kullanılmalıdır.
Krank mili sensörü ve diğer sensörlerin tespiti ve onarımı Adana Nitro Mekatronik atölyesinde yapılmaktadır.