Endokrinolojik Hastalıklar
Endokrin sisteminiz; vücudunuzda tiroid bezi, hipofiz bezi, adrenal bez ve pankreas gibi sekiz ana bezi içerir. Bu sistem büyüme ve gelişmeyi, metabolizmayı, cinsel işlevi ve ruh halini etkiler. Hormon seviyeleriniz çok yüksek veya çok düşükse, bir endokrin hastalığınız veya bozukluğunuz olabilir. Vücudunuz hormonlara olması gerektiği gibi yanıt vermezse endokrin hastalıkları ve bozuklukları da ortaya çıkar.
Endokrin Sistemi Bezleri Nelerdir?
Endokrin sistemin her bir bezi, kan dolaşımınıza belirli hormonlar salgılar. Bu hormonlar kanınızdan diğer hücrelere gider ve birçok vücut sürecini kontrol etmeye veya koordine etmeye yardımcı olur. Endokrin bezleri aşağıdaki gibidir.
- Böbreküstü bezleri: Böbreklerin üstüne oturan ve kortizol hormonunu salgılayan iki bezdir.
- Hipotalamus: Hipofiz bezine hormonları ne zaman salacağını söyleyen alt orta beynin bir bölümüdür.
- Yumurtalıklar: Yumurtaları salgılayan ve seks hormonları üreten dişi üreme organlarıdır.
- Paratiroid: Boyunda bulunan ve kemik gelişiminde rol oynayan dört küçük bezdir.
- Epifiz bezi: Beynin merkezinin yakınında bulunan ve uyku düzeniyle bağlantılı olabilecek bir bezdir.
- Hipofiz bezi: Sinüslerin arkasında beynin tabanında bulunan bir bezdir. Diğer birçok bezi, özellikle de tiroidi etkilediği için genellikle “ana bez” olarak adlandırılır. Hipofiz beziyle ilgili sorunlar kemik büyümesini, bir kadının adet döngülerini ve anne sütünün salınmasını etkileyebilir.
- Testis: Sperm ve seks hormonları üreten erkek üreme bezleridir.
- Timus: Göğsün üst kısmında bulunan ve vücudun bağışıklık sistemini yaşamın erken dönemlerinde geliştirmeye yardımcı olan bir bezdir.
- Tiroid : Boynun ön kısmında metabolizmayı kontrol eden kelebek şeklinde bir bezdir .
Bu bezlerden birinin veya daha fazlasının işlevindeki en ufak bir hıçkırık bile vücudunuzdaki hassas hormon dengesini bozabilir ve bir endokrin bozukluğuna veya endokrin hastalığına yol açabilir.
Endokrin Hastalıkları Nelerdir?
Birbirinden farklı özelliklerde ki endokrin hastalıklarını aşağıdaki gibi detaylandırabiliriz.
- Hipofiz bezi hastalıkları
- Prolaktin hormon fazlalığı
- Büyüme hormon fazlalığı
- Paratiroit hormon azlığı
- Böbreküstü bezi hastalıkları
- Adrenalin hormon fazla salgısı
- Kortizol hormon fazlalığı
- Kortizol hormon azlığı
- Testis ve penis küçüklüğü, sakal çıkmaması
- Yumurtalık hormonları ve bozuklukları
- Testosteron eksikliği
- Polikistik over sendromu
- Menopoz
- Tiroit bezi ve görevleri
- Guatr
- Nodüler guatr
- Tiroit kanserleri
- Hashimoto hastalığı
- Tiroidit-tiroit bezi iltihabı
- Boy kısalığı ve büyüme hormonu eksikliği
- Hipofiz bezi yetmezliği
- Diyabetes insipidus
- Paratiroit hormon fazlalığı
- Aldosteron hormon fazlalığı
- Testis, hormonları ve hastalıkları
- Erkekte meme büyümesi
- Ereksiyon problemi ve empotans
- Kadınlarda cinsel hormon yetmezliği
- Tüylenme
- Tiroit bezinin fazla çalışması
- Tiroit bezinin az çalışması
Endokrin Hastalıklarının Nedenleri Nelerdir?
Endokrin bozukluklarının çeşitli nedenleri vardır. Bu nedenler iki kategori de incelenmektedir. Bunlar;
- Bir bez, hormon dengesizliği adı verilen bir endokrin hormonu çok fazla veya çok az ürettiğinde ortaya çıkan endokrin hastalığı.
- Endokrin sistemde hormon seviyelerini etkileyebilen veya etkilemeyen lezyonların (nodüller veya tümörler gibi) gelişmesine bağlı endokrin hastalığı şeklindedir.