Meme, cilt ile göğüs duvarı arasında yer alır, bezler ve yağ dokusu koleksiyonundan oluşur. Lobül adı verilen glandüler yapılar birleşerek bir lob oluşturur ve bir memede 15 ila 20 lob bulunur. Süt, lobüllerden süt kanalları adı verilen küçük tüpler aracılığıyla meme ucuna ulaşır.
Meme Kanseri Nedir?
Meme kanseri zamanında teşhis ve tedavi edilmezse potansiyel olarak ciddi bir hastalıktır. Meme bezindeki bazı hücrelerin kontrolsüz çoğalarak kötü huylu hücrelere dönüşmesi ve onları oluşturan dokudan ayrılarak çevredekileri organları zamanla daha da uzak olanları işgal etmesidir. Teorik olarak, memedeki tüm hücreler kansere yol açabilir, ancak çoğu durumda kanser, glandüler hücrelerden (lobüllerden) veya kanalların duvarlarını oluşturanlardan kaynaklanır.
Kimler risk altında?
Meme kanseri için birkaç risk faktörü vardır ve bunlardan bazılarının kanser geliştirme riskini azaltmak için ayarlanabildikleri için değiştirilebilir olduğu söylenirken, diğerleri değiştirilemez. Değiştirilemeyen faktörler arasında yaş vardır, yaşla birlikte hastalanma riski artar, öyle ki meme kanseri vakalarının çoğu 50 yaş üstü kadınları ve ailede veya kişisel meme kanseri öyküsünü etkiler. Bilhassa aşinalık açısından, meme kanserlerinin yüzde 5 ila 7’sinin kalıtsal olduğu, yani belirli genlerde ebeveynler tarafından aktarılan bir mutasyonun varlığına bağlı olduğu tahmin edilmektedir.
En iyi bilinen ve üzerinde çalışılan genler arasında BRCA1 ve BRCA2 vardır: bu genlerdeki mutasyonlar, kalıtsal meme kanseri türlerinin yaklaşık yüzde 50’sinden sorumludur. Hormonlar, meme kanserine yakalanma riskini belirlemede öncü bir rol oynar ve en azından kısmen değiştirilebilen risk faktörlerini temsil eder.
Erken ilk adet döngüsü (12 yaşından önce) veya geç menopoz (55 yaşından sonra) ve aynı zamanda gebelik olmaması da riski biraz artırır. Hap gibi bazı oral kontraseptif yöntemler (diğer bazı kanser türlerine yakalanma şansını da azaltıyor gibi görünmektedir) veya menopozda semptomlara karşı koymak için kullanılan bazı hormonal tedaviler de riski artırabilir.
Son olarak, değiştirilebilir risk faktörlerinin çoğu alışkanlıklar ve davranışlarla ilgilidir. Bunlar arasında, genellikle yağ ve şekerden zengin, meyve ve sebzeden fakir beslenmenin sonucu olan aşırı kilo ve obezite, alkol tüketimi başrolü oynamaktadır. Emzirme ise riski azaltır.
Meme Kanseri Önlenebilir mi? Nasıl Önlenir?
Genel olarak, ulusal tarama programlarına bağlı kalarak ve normal kiloyu korumak, egzersiz yapmak, alkol tüketiminden kaçınmak ve az yağlı ve bol sebze (meyve ve sebzeler) tüketmek gibi sağlıklı davranışları benimseyerek kişinin hastalanma riskini azaltmak mümkündür. Özellikle brokoli, lahana, soğan, yeşil çay ve domates tüketmek meme kanserinin önüne geçmeye yardımcı olan besinlerdir.
Çocuklarınızı emzirmek bile meme kanseriyle savaşmaya yardımcı olur, çünkü emzirme meme hücresinin olgunlaşmasını tamamlamasını ve dolayısıyla herhangi bir neoplastik dönüşüme karşı daha dirençli olmasını sağlar.
Ülkemizde 40 yaşın üzerindeki kadınların hiçbir şikayetleri olmasa da Mamografi çektirmeleri Sağlık oteriteleri tarafından önerilmektedir. Buna tarama mamografisi denir.Mamografi şüphesiz günümüzde erken teşhis için en etkili yöntemdir.
Ultrason, özellikle genç göğüsleri incelemek için çok faydalı bir tetkiktir. Semptomların veya nodüllerin ortaya çıkması durumunda doktor eşliğinde bir tedavi programı izlenmesi tavsiye edilir.
Ayrıca yaşı ne olursa olsun yılda en az bir kez uzman bir hekime meme muayenesi yaptırmak da iyi bir alışkanlıktır.
Son olarak, kendi kendine muayene: Bu, kadınların memelerindeki herhangi bir değişikliği erkenden tespit etmelerini sağlayan bir tekniktir. Ancak tarama açısından etkinliği çok düşüktür: Tarama mamografisinin yerini alamaz
Meme Kanserinin Belirtileri Nelerdir?
Meme kanserinin ilk formları genellikle ağrıya neden olmaz. Meme ağrısı şikâyeti olan bine yakın kadın üzerinde yapılan bir araştırma, bunların sadece yüzde 0,4’ünde malign lezyon olduğunu, yüzde 12,3’ünde iyi huylu lezyonların (kist gibi) olduğunu ve geri kalan vakalarda lezyon olmadığını gösterdi. Ağrı, yalnızca hormonların doğal periyodik değişimlerinden kaynaklanıyordu.
Herhangi bir elle tutulur veya hatta görünür nodüller, bunun yerine genellikle zaten ilerlemiş bir kanser formunun belirtileridir. Meme kanseri vakalarının yarısının memenin üst dış kadranında meydana geldiği vurgulanmalıdır.
Kadınlar, meme kanserinin erken teşhisinde etkin ve öncü bir role sahiptir: Aslında, memelerinizi tanımak ve meme ucunun şeklinde (dışa veya içe doğru) herhangi bir değişikliği, sadece birinden sızıntıyı doktorunuza bildirmek önemlidir. Meme ucu akıntı çift taraflı ise, çoğunlukla nedeni hormonaldir ve ciltte lokalize portakal kabuğu görünümü veya meme şeklinde değişiklikler doktora bildirilmesi gereken durumlardır. Genişlemiş bir koltuk altı lenf düğümleri de bir uyarı işareti olabilir.
1961 yılında İstanbul’da doğan Prof. Dr. Gürkan Yetkin, orta öğretimini Galatasaray Lisesi’nde tamamladı. 1986 yılında İstanbul Tıp Fakültesi’nden mezun olan Prof. Dr. Gürkan Yetkin, 1991 yılında Genel Cerrahi Uzmanı oldu.Prof. Dr. Gürkan Yetkin; 2011 yılında Genel Cerrahi Doçenti, 2012 yılında ise Eğitim Görevlisi oldu. 2014 yılında, Sağlık Bakanlığı’nca verilen Onkolojik Cerrahi Yandal Uzmanlık Belgesi’ni almaya hak kazandı.Meme Cerrahisi, Endokrin (Tiroid ve Guatr) Cerrahisi, Onkolojik Cerrahisi (Kanser Cerrahisi) ve Laparoskopik Cerrahi alanında çalışmalar yürüten Prof. Dr. Gürkan Yetkin; 2021 yılının sonuna kadar Genel Cerrahi alanında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde Öğretim Üyesi olarak çalıştıktan sonra, 2022 yılı itibari ile İstanbul Fulya’da kendi kliniğinde hasta görmekte ve çeşitli hastanelerde ameliyatlar gerçekleştirmektedir.