CRI Haber Merkezi
“Çim biçme makinesine ek tarife getirilmesinin ABD'nin imalatına ve istihdamına yarar sağlayacağına inanıyorsanız, o zaman, az önce arabanızla ezdiğiniz köpeğin yanına dönerek onu kurtarabileceğinize de inanıyorsunuz demektir.”
Bu sözleri, Amerikan Çim Biçme Makinesi Şirketi Genel Müdürü Michael Kersey, ABD yönetiminin 200 milyar dolar tutarındaki Çin menşeli ürünlere ek tarife getirilmesine ilişkin düzenlediği oturumda söyledi.
ABD Ticaret Temsilciliği Ofisi 20-27 Ağustos günlerinde, sözde “301. madde” soruşturması sonuçlarına göre Çin'in ülkeye ihraç edeceği ürünlere ek vergi uygulanmasına ilişkin bir oturum düzenledi.
Michael Kersey'in ifadeleri, katılımcıların büyük çoğunluğunun içinden geçenleri temsil ediyor demek yanlış olmaz. Katılımcılar oturumda, ABD yönetimine tüketicilerin ve işletmelerin çıkarlarını göz önünde bulundurarak, temkinli bir şekilde karar verme çağrısında bulundu.
Küresel ekonomik büyümeyi ve serbest ticaretin gelişmesini yakından takip edenler her halde günlerce süren oturumun sonucunda yalnızca hayal kırıklığına uğramıştır.
Her şeyden önce, oturum kapsamındaki soru-cevap bölümünde genelde tedarik zincirinin değiştirilip değiştirilmemesi konusunda tartışıldı.
Konuşma yapmak isteyenlerin sayısının beklenenin üzerinde olmasından dolayı oturum 3 günden 6 güne uzatıldı ve toplam 46 grup toplantı düzenlendi. Oturumlara 300'ü aşkın işletme ve dernek temsilcisi katıldı. Her bir katılımcı, vergi uygulaması hakkındaki görüşünü dile getirmek için 5 dakika söz aldı ve daha sonra da uzman grubunun sorularını yanıtladı.
Uzmanlar oturumda, “Çin'in dışında başka tedarik kanalları var mı?”, “Tedarik zincirinin Çin'in dışına transferi ne kadar zaman alır?”, “Neden Çin'deki işleri Vietnam'a taşımıyorsunuz?” gibi sorular sordular.
“Hayır, yok.”, “Uzun bir zaman gerekiyor.”, “Hayır, olmaz. Ne niteliği, ne de niceliği Çin'inkine yetişir.” Bunlar ise vergi uygulamasına karşı çıkan işletmelerin temsilcilerin verdikleri cevaplar...
Şu an, küresel tedarik zincirinin dünya ticaretindeki payı yüzde 80'e yaklaşıyor. İngiliz piyasa araştırma kuruluşu IHS Markit Şirketi tarafından Şubat 2017'de yayınlanan bir rapora göre, Çin “küresel tedarik zincirinin merkezi” haline geldi.
ABD'de alışveriş poşeti gibi küçük eşyalardan makine parçaları gibi büyük eşyalara kadar her şey küresel tedarik zincirinin ürünü olarak kabul ediliyor. Oturumda söz alan Michael Kersey, yurt içindeki tedarikçilerinin sürekli azalması nedeniyle, 120 yıllık bir geçmişe sahip işletmesinin 2015 yılında üretimin tamamını Çin'e taşıdığını ve bunun ABD'li tüketicilerin seçimlerinden kaynaklandığını söyledi. Hem ucuz, hem kaliteli Çin malları ABD'nin orta sınıfının rahat yaşamını destekliyor. Çin ile ABD arasındaki ekonomik ve ticari ilişkiler de işte bu somut tedarik zinciri aracılığıyla oluşturulan, birbirine sıkıca bağlı ilişkiler. ABD'li ticaret yetkilileri gerçekten bunu bilmiyor mu acaba?
İkinci olarak, az sayıdaki ABD'li işletmecilerin oturum fırsatıyla rakiplerini bastırma girişimi de piyasalaşma ilkesine aykırı. ABD'de şu ana kadar “301. madde” soruşturmalarına ilişkin üç oturum yapıldı. ABD'de perakendecilik, konfeksiyon, gıda işleme, makine imalatı ve yarı iletken gibi sektörlerde faaliyet yürüten birçok işletme oturumlarda hükümete ek gümrük vergisi uygulamama çağrısında bulundu. Ancak demir-çelik ve alüminyum ürünler imal eden birkaç işletme ise, Çinli rakiplerini bastırmak amacıyla, hükümetten “232. madde”ye göre gümrük vergisi uygulamasını istedi. Ayrıca, “301.madde”ye göre çifte gümrük vergisi uygulamasını bile talep ettiler. Kendini “piyasa ekonomisinin beşiği” olarak gören ABD'de böyle bir olayın yaşanması akıl almaz.