Sıvı seviye rölesi nedir?
Sıvı seviye rölesi, endüstriyel tesislerde bir hazne içerisindeki sıvının seviyesini kontrol eden ve sıvı ayarlanan değerlerin dışına çıktığında kontak çıkışı verip sinyalleme yapan röle cinsidir.
Sıvı seviye rölesi ne işe yarar?
Sıvı seviye rölesi bir tank içerisindeki sıvının seviyesini ayarlamaya yarar. Tank içerisindeki sıvının seviyesi çok düştüğünde veya çok yükseldiğinde duruma müdahale eder ve sıvının seviyesini ayarlar.
Daha önceki yazılarımızda da belirttiğimiz gibi röleler bir değeri ölçerler ve ölçtüğü değer üzerindeki ayarlanan değerden farklıysa kontak çıkışı verirler. Zaman röleleri zamanı referans alır, akım röleleri akımı referans alır, sıvı seviye röleleri de sıvı yüksekliğini referans alırlar.
Sıvı seviye rölesi ise adeta şöyle derler: “Ölçtüğüm haznenin içerisindeki sıvı seviyesi istenen değerde değil. Bunu kontak çıkışı vererek sinyalliyorum. Beni verdiğim sinyali kullanarak duruma müdahele et”
Sıvı seviye rölesi tipleri
Sıvı seviye rölesinin üç farklı tipi vardır:
- Minimum seviye kontrolü yapan model: Sıvı belli seviyenin altına indiğinde kontak çıkışı verir. Motorun boşta çalışmasını engeller.
- Maksimum seviye kontrolü yapan model: Sıvı belli seviyenin üstüne çıktığında kontak çıkışı verir. Taşma kontrolü yapar.
- Hem minimum hem de maksimum seviye kontrolü yapan model: Her iki özelliği de bünyesinde barındıran röle cinsidir.
Sıvı seviye röleleri nerelerde kullanılır?
Sıvı seviye röleleri en çok aşağıdaki uygulamalarda kullanılır:
- pompa istasyonlarında
- arıtma tesislerinde
- su ve drenaj kuyularında
- tank seviye kontrolü uygulamalarında
Sıvı seviye rölelerinin ölçebileceği sıvı tipleri: içme suyu, atık su, deniz suyu, asitler, bazlar, süt, kahve vs..
Sıvı seviye rölelerinin kullanılmasının ve ölçüm alınmasının sakıncalı olduğu sıvı tipleri: kimyasal saf sular, yağlar, parafinler, patlayıcı sıvılar, yakıtlar, etilen glikol, alkol vs..
Sıvı seviye rölesi nasıl çalışır?
Sıvı seviye rölesi pek tabii ki bir sıvı seviye elektrodu ile beraber kullanılır. Elektrot suyun içinde seviyeyi ölçer ve bir ucu röleye bağlanılır. Röle de elektrodun ölçtüğü veriye göre işlem yapar.
Aşağıdaki bağlantı şemasına bakarsanız çıkış rölesi, iletken sıvı üst seviye elektroduna (U) ulaştığında çeker ve alt seviye elektrodunun (L) sıvı ile teması kesildiğinde bırakır.
B referans bir elektrottur. Hazne metalden yapılmışsa B elektroduna ihtiyaç kalmaz. Rölenin taban çıkışı metal depoya direkt bağlanır.
Not: Her sıvı seviye rölesinin çalışma prensibi bu şekilde olmayabilir. Ufak tefek farklılıklar olabilir. Rölenin markasına göre bağlantı şemaları ve kullanım kılavuzları mutlaka kontrol edilmelidir.
Sıvı seviye kontrol rölesi bağlantı şeması
Aşağıda referans bir sıvı seviye rölesi bağlantısını görebilirsiniz.