Mevsimsel Depresyon
"Bütün kışı hasta geçiriyorum, kendimi yorgun, halsiz ve mutsuz hissediyorum" diyenler, mevsimsel depresyona dikkat!
Kış aylarında değişen havayla birlikte sabah uyanmakta güçlük, enerji düşüklüğü, yeterli uyku alınmış olsa bile yorgun ve bitkin uyanma, konsantrasyon güçlüğü, baş ağrıları, kilo alma ve karbonhidratlara aşırı düşkünlük, huzursuzluk, günlük işler ve sosyal etkinliklere ilginin kaybı, yorgunluk ve karamsarlık gibi belirtiler, mevsimsel depresyonun habercisi olabilmektedir. Bu belirtilerden hepsi görülebileceği gibi sadece bazıları da görülebilir. Mevsimsel depresyon belirtileri hafif, orta ve ağır derecede olabilir. Hafif derecede belirtiler kişinin günlük yaşantısını çok etkilemez ve aksatmazken, ağır derecede olan belirtiler kişinin günlük fonksiyonlarını etkileyebilmektedir.
Mevsimsel depresyon Eylül, Ekim aylarında başlayıp, Nisan ayı bitimine kadar devam edebilmektedir. Mevsimsel depresyonda olduğunu fark edip gerekli önlemleri almadığınız taktirde ağır rahatsızlıklara neden olabilir ve dikkate alınması gereken bir sendrom olan tükenmişlik sendromunu tetikleyebilir.
TANI ÖLÇÜTLERİ NELERDİR?
Öte yandan her yorgunluk ve halsizlik için depresyon demek doğru değildir. Öncelikle kişinin duygu durumunda bir çökme olması gereklidir. Mevsimsel depresyon literatürde mevsimsel afektif bozukluk olarak tanımlanıyor. MAB tanısı için Amerikan Psikiyatri Derneği'nin Ruhsal Bozukluklar Teşhis ve İstatistiksel El Kitabının (DSM) belirli kriterlerini karşılamanız gerekir:
⦁ En az iki yıl üst üste yılın aynı zamanında depresyon belirtileri gösteriyorsunuzdur.
⦁ Depresyonunuz sezon sonunda geçiyordur.
⦁ Depresyon için başka neden yoktur.
Bu tür belirtiler özellikle yılın aynı dönemlerinde görülüyorsa bir uzman ile görüşmek yararlı olur.
OLASI NEDENLERİ NELERDİR?
⦁ Mevsimsel depresyon vücudunuzun kimyasal denge ve iç saatindeki değişikliklerden kaynaklanabilir. Vücudunuzun içindeki iki kimyasal olan melatonin ve serotonin duygu durumunuzu dengeli ve uyku düzeninizi sağlam tutmaya yardımcı olurlar. Soğuk aylarda, melatonin ve serotonin düzeyleriniz değişebilir. Bu azalma, sirkadyen ritminizi ya da vücudunuzun ne zaman uyumanız ve uyanmanız gerektiğini bilmenize yardımcı olacak iç saatinizi bozabilir. Sirkadyen ritminiz bozulduğu zaman, iyi uyuyamazsınız. Bu değişiklikler duygu durumunuzu bozabilir ve depresyona yol açabilir.
⦁ Bipolar bozukluk gibi ruhsal hastalığın belirli biçimlerinden muztarip insanların aynı zamanda mevsimsel depresyondan muztarip olma olasılığı daha yüksektir. Ailede depresyon öyküsü olması da bu durumun başka bir faktörü olabilir.
⦁ Daha önce depresyon tanısı olanlarda sonbahar ve kış aylarında depresyonun tekrarlama veya şiddetlenme ihtimali de artış gösterebilmektedir.
⦁ Hem bir takım hormonal nedenler hem de kadının toplumdaki rolü ve yaşadığı zorluklar özellikle kadınların depresyona girme oranını artırmaktadır.
ÖNERİLER
⦁ Egzersiz yapmak, dengeli bir diyet takip etmek ve kendinizi doğal ışığa maruz bırakmak ruh halinizi düzeltebilir.
⦁ Uyku düzeninize dikkat edin, mümkünse aynı saatte yatıp aynı saatte kalkmaya özen gösterin, gündüz uykusundan kaçının.
⦁ Penceredeki panjurlarınızı ve güneşliklerinizi açık tutun, hava her ne kadar soğuk ta olsa ara ara bulunduğunuz ortamı havalandırın.
⦁ Vücudunuz için gerekli vitamin ve mineralleri almaya çalışın. Bol su içmeyi ihmal etmeyin.
⦁ Evinizi ya da iş yeriniz de pastel tonlar yerine canlı renklere sahip olan dekoratif objeler bulundurabilirsiniz.
⦁ Yaz aylarına nispeten kış aylarında sosyal etkinlik alanları fazla olabilmektedir. Yaşamınızı zenginleştiren uğraşılar edinin. Seminerlere, hobi kurslarına, müzelere gidebilirsiniz.
⦁ Yalnız kalmamaya özen gösterin. Sevdiklerinizle beraber vakit geçirin, duygularınızı paylaşın. Sosyal destek almaktan çekinmeyin.
⦁ Mümkünse bir günlük bile olsa kısa seyahatlerde bulunun.
Unutmayın
Depresyonun her biçimi ciddi olabilir. Şayet ki herhangi bir şekilde depresyon belirtilerini kendinizde olduğunu hissediyor ve ya yaşıyorsanız bir Uzman’a başvurmalısınız. Depresyon tedavisinin ertelenmesi hastalığın boyutunun önemli ölçüde artıracağını unutmamak gerekir.
Sevgiyle Kalın...