Bugün konumuz Altın fiyatı, nasıl oluşuyor, nasıl hesaplanıyor ve kimler tarafından belirleniyor?
Dünya çapında geçerli olan Altın fiyatı 1919 ve Gümüş 1897 yılından beri LBMA (London Bullion Market Association) tarafından belirleniyor (fixing). LBMA bir Rothschild kuruluşudur ve Londra City’de bulunur. Londra City ilk olarak, Moses Mocatta’nın 1671’de altın, gümüş ve elmas ticaretine başlamak için 1670’te Amsterdam’dan Londra’ya taşınmasıyla altın ticaretinin küresel merkezi haline geldi.
12 Eylül 1919’dan itibaren günde bir kez, 1968’den itibaren ise günde iki kez belirlenen altın fiyatı, küresel altın ticaretinin ölçütüdür. Londra fiziki altın piyasasında (LBMA) altın brokerleri, altının sürekli olarak alınıp satıldığı fiyatlar sunmaktadır. Madencilik şirketleri, yatırımcılar, bankalar ve merkez bankalarının birçok büyük işletme için ve hisse senetlerini değerlendirmek için ortak bir referans fiyata ihtiyacı vardır. Dünyanın dört bir yanındaki madeni para satıcıları ve mücevher üreticileri kendilerini ona yöneltiyor; aynı zamanda türev işlemlerin temelidir.
Ons Altın 1919’dan 1968’e kadar İngiliz sterlini ve 1968’den beri ABD doları cinsinden fixlendi. Her iki kağıt para birimi de altına kıyasla muazzam değer kaybetti: 1919’da Ons Altın (31,1 gram) ilk sabitlendiğinde dört pound, 18 şilin ve dokuz peni değerindeydi – bugün yaklaşık 6,50 ABD doları. Ons Altın şu anda 1.800 dolar veya 1.400 sterline mal oluyor, bu 1919’daki fiyatın 350 katından fazla.
BÜYÜK BANKALAR DEVREYE GİRDİ
Rothschild 2004 yılında iddiaya göre altın ticaretinden çekildi. Fixing’in diğer dört kurucu üyesi – Mocatta & Goldsmid, Samuel Montagu & Co., Pixley & Abell ve Sharps & Wilkins – 1990’larda büyük bankalar tarafından devralındı veya koltuklarını sattı. Bugün HSBC, British Barclays Capital, Canadian Bank of Nova Scotia, Fransız Société Générale ve Deutsche Bank, hala 1919 kurallarına göre altın fiyatını müzakere ediyor. Ritüel, hafta içi her gün 10.30 ve 15.00’te gerçekleşir.
Eskiden Rothschild başkanlığındaki toplantılara artık her yıl değişen bankalardan biri başkanlık ediyor.
Sistem, – beş üye bankaya dayalı olarak – fiyat tekliflerinin bir seviyeden diğerine aktarıldığı devasa bir sanal piramidi andırıyor. En üstte Goldfixing Başkanı ile tüm bilgiler bir araya geliyor. Görevi, bankaların ve müşterilerinin altın satacakları veya alacakları adil bir piyasa fiyatı belirlemektir.
Fixing, yalnızca alım ve satım teklifleri arasında bir denge kurulabildiğinde gerçekleşir. Aksi takdirde başkanın yeni bir kur teklif etmesi gerekir.
Neredeyse bir mucize gibi görünüyor: Londra’daki beş bankacı her işlem gününde altın fiyatını pazarlık ediyor – ve bankalar, madencilik şirketleri ve büyük yatırımcılar bu fiyatı kabul ediyor. Buradaki “sabit” altın fiyatı, tüm altın işlemleri için referans değerdir.
Güven inşa etmenin sadece Londra piyasasının yüksek likiditesi değil, aynı zamanda altının fiziksel olarak mevcut olduğu gerçeğidir. Britanya başkentinde ve Londra’nın büyük bölümünde, sarı değerli metallerin depolandığı kale gibi güvenliğe sahip çok sayıda depo var.
Nerede – bu çok gizli. Bank of England’ın kasalarının yalnızca külçelerini değil, aynı zamanda Deutsche Bundesbank gibi gelen altın da dahil olmak üzere diğer merkez bankalarının altınlarını da depoladığı biliniyor.
En büyük altın üreticileri Çin, Avustralya, Güney Afrika ve ABD’dir; altının çoğu Hindistan ve Çin tarafından tüketilmektedir. Yine de, altın fixingi hala İngiliz başkentinde yapılıyor.
ALTIN FİYATI VE DEĞERİ
Altın fiyatı LBMA ve üyeleri aralarında belirleniyor, peki belirlenen fiyatlar Altının değerini yansıtıyor mu? Şu an bir ons Altın 1.800 $ civarında. 1944 – 1971 arasında ABD Doları Altına endeksliydi (Bretton-Woods). Her basılmış Doları altına takas etme hakkınız vardı. FED kasalarından 20.000 ton Altın mevcuttu ve bunun karşılığı kadar Dolar basıldı.
Kore ve Vietnam savaşı ABD bütçesini zora soktu ve bu süreçte FED basma yetkisinden çok daha fazla Dolar basıldı. Tahmin edilen en az 10 katı kadar, bu da kasanızda en az 200.000 ton altın bulundurmanız anlamına geliyordu. Buna ilk uyananlardan birisi 1965 yılında Charles de Gaulles (Fransa Başbakanı) oldu, ve ABD Dolarlarını iade edip Savaş Atom Yeraltı Gemilerler Altınlarını Parise getirdi. Başka devletlerde Altınlarını almaya başlayınca, ABD 15.08.1971 Başkan Nixon tarafından Altın Penceresini kapattı.
FED kasalarında 8.133 ton Altın kalmıştı, bugüne kadar değişiklik göstermedi çünkü Almanya gibi ABD’ye bağımlı devlete Altınlarını halen alamadı sayılır. Altın sahipleri artık sadece Dolar sahibi oldu ve bugüne kadar ABD’ye protesto çeken, savaş ilan eden veya Altınını isteyen ülke olmadı.
Altın-Dolar-Sisteminin dengesi 1960’lı yıllarda bozulmuştur. Bugün eğer Altını değerini tespit etmek isterseniz, dünyada bulunan tüm doların miktarını tespit etmeniz gerekir. Yalnız FED 2006 beri M3 ve 2021’de M2 açıklamayı bıraktı.
Altının fiyatını Rothschild Londra ve onlara bağlı Bankalar ve kurumlar belirliyor, Altının değerini belirlemek için bir kaç örnek hesap yapalım.
ARZ ve TALEP
Bugüne kadar son 5.000 yılda (kayıplar dahil) 190.000 ton Altın üretildi. Londra Borsasında bir yılda 1.400.000 ton Altın satılır (var olan Altının 7 katı)!!! ABD ve Çin Borsalarında yılda 200.000 ton Altın satılıyor (var olanının tamamı). Var olan Altın arz ve Talebe göre hesaplayacak olursak 1.800 $ ons x 8,42 (talep) = 15.158 $ ons olması gerekmekte.
Nasıl var olan Altın 8 katı daha fazla satılabilir sorusuna cevap Papergold, veya Altın hesabı.
BORÇ ve ALTIN
Birleşmiş Milletlerin 2020 yılına göre açıkladığı 8 Milyar insanın borçu toplam 300 Trilyon Dolar. Dünya Gayrı Safi Hasılanın %341 tekabül eder veya kişi başı 37.500 $ borç, çoçuk emekli dahil. Birileri borçlu ise, birilerinde alacağı var demektir. Eğer bu miktarı baz alacak olursak altın varlığını bu rakamlar eşleştirip Ons Dolar fiyatını hesaplayabiliriz.
Dünyada 6 Milyar 108 Milyon 500 Bin Ons Altın bulunuyor. 300 Trilyon Dolar bölü Altın Ons adeti = Değer.
Dünya Dolar varlığı 300 Trilyon ise ve Altın varlığı da aynı değer olarak kabül edersek, her Ons Altın 49.112 $ olması gerekmektedir. Güncel fiyatın 27 katı.
PARA TÜREVLERİ ve ALTIN
BIS, Dünya Bankası, Dünya Altın Konseyi, IIF, Bloomberg kaynaklarına göre dünyada 1 Katrilyon 151 Trilyon 600 Milyar Dolar değerinde Para ve Türevleri bulunmakta. Bu açıklanan rakamlar. Fed 2006 beri M3 ve 2021 beri M2 rakamlarını gizliyor. Eğer bu miktarı baz alacak olursak altın varlığını bu rakamlar eşleştirip Ons Dolar fiyatını hesaplayabiliriz.
Dünya Dolar varlığı 1 Katrilyon 151 Trilyon 600 Milyar $ ise ve Altın varlığı da aynı değer olarak kabül edersek, her Ons Altın 188.524 $ olması gerekmektedir. Güncel fiyatın 104 katı.
TÜRKİYE’DE ALTIN FİYATI
Türkiyede yerel Altın fiyatları Ons Altın fiyatını baz almakta. Ons Altın Dolar kuru ile TL’ye çevirebilirsiniz. Ons ₺ fiyatınıda 31,10 böldükten sonra (1 ons = 31,10 gram) Altın Gram fiyatına ulaşmış olursunuz. Gram Altın fiyatı tamamen Dolar ve Ons Altın kuruna bağlıdır.
Örnektir
Altın fiyatı Ons Dolar veya Dolar kuru artış gösterebilir. İkisi aynı aynı çıkış gösterirse çok hızlı artar, ikisi ayna anda düşerse çok hızlı düşer.
Dolar kuru veya Ons Altın fiyatı değişirse Gram Altın (₺) fiyatına etkisi oluyor tabi. Ama Dolar kuru ve Ons Altın kuru ayna anda çıktımı/düştümü Gram Altın (₺) fiyatında ciddi kaymalara sebep oluyor.