1 HIRİSTİYANLIĞIN GİZLİ TARİHİ İsa TATLICAN Kitabın tanıtım ve temin adresi: Bu makale Ortadoğu Gazetesinden Alıntıdır.
2 KONU DÜZENİ: BÖLÜM-1: Hıristiyanlık Nasıl Tahrif Edildi? - Amacımız Hiristiyanları taciz etmek değildir - Hıristiyan araştırmacılara göre tarih M.S Çarmıhtaki adam kimdi? - Haçı taşıyan adam - Çarmıh senaryosunda İncildeki çekişkiler BÖLÜM-2: Pavlus'un kurguladığı din - Tarsuslu Saul ve Nasraniler - Şam yolundaki halüsinasyon - "Kristoloji" ya da Pavlus'un "Mesih doktrini" - Pavlus'un ürettiği Hz. İsa ve Hıristiyanlık BÖLÜM-3: İnciller Nasıl Yazıldı? - İnciller Görgü Şahitleri Tarafından Yazılmadı - Markos ya da Görgü Şahidi Olmayan Şahid - Matta ya da Aslı Kaybolan Tercüme - Luka ya da Pavlus'un Sağ Kolu - Dördüncü İncil ve Hz. İsa'nın Yunanlaştırılması - Yeni Ahit'te Olmayan İnciller - Thomas İncil'i, neden yeni Ahit'te yeralmıyor? - Petrus İncili - Egerton İncili - Oxyrhynchus 840 İncili - Hermas'ın Çobanı ve Didache BÖLÜM-4: Gerçek İncil'e Ne Oldu? - Nasranilerin kullandığı kayıp İncil - Vahiy mi biyografi mi? - Q İncili ya da kaynak incil - "Tanrı'nın Oğlu" Yanılgısının İncillere Girişi - Eski Ahit'te Tevhit inancı - İnciller "Baba" kelimesini hangi anlamda kullanıyordu? - Yanlış tercümenin sonuçları Bölüm 5: "Baba-Oğul-Kutsal Ruh" yanılgısı - Tapınma - Romalı Yüzbaşı'nın Şahitliği - "Göklerden Gelen Ses" - İznik Konsülü'nde Ne Oldu? - Arius'un üçleme inancına itirazları - Ariusçuluk ve İznik Konsülü - İznik yemininin ardından Hıristiyanlık Bölüm 6: İznik'ten Bugüne Hıristiyanlık - Tevhit inancından kopma süreci - Anti-Triniteryenler - Ortodokslar ve Protestanlar
3 - Çağdaş "Birlemeci" Hıristiyanlar Bölüm 7: Gerçek imana davet - Hz.İsa'nın geleceğini müjdelediği Peygamber - Hıristiyanlara çağrı BÖLÜM-1: Hıristiyanlık Nasıl Tahrif Edildi? Bütün insanların günahlarına kefaret olarak Hz. İsa(a.s)'ın çarmıhta öldüğü iddiası Pavlus tarafından ortaya atılan bir inançtı. Bu ise Hıristiyanlık açısından son derece büyük bir sorun oluşturmuştu. Çünkü Meryem Oğlu İsa Mesih, gerçekte çarmıha gerilmemişti ve öldürülmemişti. Başlarken: Amacımız Hiristiyanları taciz etmek değildir Hıristiyanlık, ilk başta, Filistin'de yaşayan Museviler arasında doğmuştu. Hz. İsa'nın çevresinde bulunan ve ona inanan insanların hepsi Yahudi soyundan geliyorlardı ve Musa Şeriatı'na göre yaşıyorlardı. Bu Musevi inancının en büyük şartı ise, tek bir Rabbe, göklerin ve yerin yaratıcısı olan Allah'a kulluk etmek ve O'ndan başka bir ilah tanımamaktı. Ancak Hıristiyanlık bu Musevi dünyadan çıkıp Avrupa'ya doğru yayıldıkça, farklılaşmaya başladı. Musa Şeriatı'nın temeli olan "Tek Tanrı" inancı garip bir değişikliğe uğradı ve Hz. İsa'nın kendisi bizzat bir tanrı sayılmaya başladı. Bir süre sonra da bu garip inanç formüle edildi. Bu inanca göre -haşa- Allah üç benliğe ayrılıyordu; bir "Baba Tanrı", bir "Oğul Tanrı", bir de "Kutsal Ruh" vardı. "Oğul Tanrı" ise, yine bu inanca göre, Meryem oğlu İsa Mesih'ti. Gerçek İseviler, yani Hz. İsa'ya bir tanrı olarak değil de bir peygamber olarak iman edenler ise uzun süre bu dejenere dine karşı direndiler. Ama bir süre sonra sözkonusu dejenere din, siyasi olarak üstün geldi ve kendisini "gerçek Hıristiyanlık" ilan etti. Zamanla da diğer grubu, yani gerçek İseviler'i tarihten sildi. Bu yazı dizisi, Hıristiyanlığın yaşadığı bu büyük dejenerasyonun hikayesidir. Yazılışındaki amaç ise, Hıristiyanlığa saldırmak ya da Hıristiyanları taciz etmek değil, onları Meryem oğlu İsa Mesih'in gerçek yoluna davet etmektir. Hz. İsa'nın gerçekte nasıl bir insan olduğunu, nasıl yaşadığını ve öldüğünü, ardında nasıl bir inanç bıraktığını göstermektir. Eğer onların bu çağrıya karşı duyarlı davranabilecek kadar samimi insanlar olduklarını düşünmesek, zaten bu yazı dizisi yazılmazdı.
4 Hıristiyan araştırmacılara göre tarih M.S Romalı askerler, bağnaz Yahudi din adamları ve havarilerden münafık Yahuda İskaryot Kudüs yakınlarındaki Getsamani bahçesine bir baskın düzenliyor. Hz. İsa (a.s) dua ile geçirdiği gecenin sabahında karşısında Romalı askerleri ve yahudileri görünce şaşırmıyor. Ağzından çıkan ilk cümle "aradığınız benim öğrencilerimi bırakın" oluyor. İncillere göre Romalı askerler Hz. İsa'yı başkahine götürürken işkence dolu saatler de başlamış oluyordu. Yahudilerin baskısı ile Hz. İsa idama mahkum edilmişti. Cezası çarmıha gerilmek suretiyle infaz edilecekti. Peki çarmıhtaki adam gerçekten de İsa (a.s)'mıydı? Çarmıhtaki adam kimdi? Bu sorunun cevabı, ikibin yıldır milyarlarca Hıristiyan tarafından aynı şekilde verilir. Buna göre, Hz. İsa'nın tebliğinden rahatsız olan Yahudi önde gelenleri onu cezalandırmaları için Romalıları kışkırtmışlar, Roma valisi Pilatus da Yahudilerin telkinlerine uyarak Hz. İsa'yı ölüm cezasına çarptırmıştır. Hz. İsa önce kırbaçlanmış, sonra Roma'nın en acımasız idam yöntemi olan çarmıha gerilmiştir. Ellerinden ve ayaklarından çivilenmiş, bir süre canlı halde asılı kalmış ve bir süre sonra da ruhunu teslim etmiştir. Ancak, yine Hıristiyan inancına göre, ölümünden üç gün sonra dirilmiş, öğrencilerine görünmüş, onlarla birlikte yemek yemiş, sonra da canlı olarak göğe yükselmiştir. Yeniden dünyaya geleceği güne kadar ise, gökte, Allah'ın katında canlı olarak kalacaktır. Bu çarmıhta ölüm ve yeniden diriliş inancı, Hıristiyan doktrininin diğer bazı kavramlarına da temel oluşturur. Pavlus (St. Paul) tarafından formüle edilen bu doktrine göre, Hz. İsa diğer insanların günahlarına kefaret olmak için çarmıha gerilmiş, acı çekmiş ve ölmüştür. Bu inanca göre insanlar, doğrudan Allah'a yönelerek ve O'nun şeriatına uyarak kurtulamazlar, sadece Hz. İsa'ya sığınıp onun kefaretinden yararlanarak kurtulabilirler. Pavlus bu nedenle Yeni Ahit'e giren mektuplarında "eğer Mesih dirilmemişse, bildirimiz de imanınız da boştur" diye yazmıştır. Çünkü Pavlus'un-ki Hıristiyanlığın kurucusu Hz. İsa değil, odurtüm "iman"ı, çarmıha gerilip acı çeken Mesih kavramına dayanmaktadır. Bu ise Hıristiyanlık açısından son derece büyük bir sorun oluşturur. Çünkü Meryem Oğlu İsa Mesih, gerçekte çarmıha gerilmemiş, öldürülmemiş ve dolayısıyla dirilmemiştir. İlk duydukları anda çoğu insan için şaşırtıcı olan bu gerçeği bizlere Kuran haber verir. Allah'ın son vahyi, çarmıh olayı hakkında şöyle yazmaktadır: "Ve: "Biz, Allah'ın Resulü Meryem oğlu Mesih İsa'yı gerçekten öldürdük" demeleri nedeniyle de (Yahudilere ceza verdik.) Oysa onu öldürmediler ve onu asmadılar. Ama onlara (onun) benzeri gösterildi. Gerçekten onun hakkında anlaşmazlığa düşenler, kesin bir şüphe içindedirler. Onların bir zanna uymaktan başka buna ilişkin hiçbir bilgileri yoktur. Onu kesin olarak öldürmediler. Hayır; Allah onu kendine yükseltti. Allah üstün ve güçlüdür, hüküm ve hikmet sahibidir." (Nisa, ) Üstteki ayette geçen "onu öldürmediler ve onu asmadılar" ifadesi, Hz. İsa'nın
5 çarmıha gerilmediğini ve öldürülmediğini açıkça bildirir. Kuran'da yer alan bu bilgi, Hıristiyanlarla Müslümanlar arasında asırlardır tartışma konusu olmuştur. Hıristiyanlar, Hz. İsa'nın yüzlerce şahidin gözleri önünde çarmıha gerildiğini, İncillerin ve diğer Hıristiyan yazılarının bu konuda ittifak içinde olduklarını, bunun asırlardır milyonlarca inanan tarafından tasdik edilen kesin bir gerçek olduğunu söylerler. Oysa durum pek öyle değildir. Haçı taşıyan adam Çarmıhtaki adam konusuna bakarken, öncelikle bu konudaki Hıristiyan literatürüne bir göz atmakta yarar var. Bugünün Hıristiyanları Hz. İsa'nın çarmıha gerildiğinden son derece emindirler ve bunun tüm Hıristiyan geleneği tarafından tasdik edilen bir gerçek olduğunu düşünürler. Oysa durum biraz daha farklıdır. Çarmıhtaki adamın kim olduğu sorusuna Hıristiyanlar arasında da alternatif cevap getirenler olmuştur. Bunlar, Katolik doktrininde "sapık" (heretik) bir akım sayılan bir inanca sahiptirler. Akımın adı "Dosetizm"dir. Dosetizm hakkındaki en önemli bilgiler, Katolik Kilisesi'nin ünlü kurucularından Rahip Irenaeus'un ikinci yüzyılın sonlarında yazdığı "Sapkınlara Cevaplar" adlı bildiride verilir. Irenaeus, bu akımın temsilcilerinden biri olan Basilides'ten söz eder. Buna göre, İskenderiyeli Hıristiyan bir tarihçi olan Basilides, yılları arasında yazdığı yazılarda Hz. İsa'nın çarmıha gerildiğini ısrarla reddetmiştir. Çarmıha gerilen kişinin gerçekte Hz. İsa olmadığını, onun yerine Kireneli Simon'un haça gerildiğini, Tanrı'nın Simon'un yüzünü mucizevi bir biçimde değiştirerek onu Hz. İsa'ya benzettiğini ve böylece Yahudilerin ve Romalıların onu Hz. İsa sandığını savunmuştur. Hatta Basilides, Kireneli Simon çarmıha gerilirken Hz. İsa'nın da bu olayı seyrettiğini, sonra da oradan uzaklaştığını ve göğe canlı olarak yükselerek Tanrı'nın katına çıktığını yazmıştır. Acaba Basilides bu ilginç fikre nereden varmıştı? Üçüncü yüzyılda yaşamış bir Hıristiyan teolog olan İskenderiyeli Clement'in yazılarına göre, Basilides kendisine gizli bir bilginin ulaştığı iddiasındaydı. Anlattığına göre Hz. İsa'nın havarilerinden Simon Petrus'un tercümanlığını yapan Glaucias adlı bir kişi, bu sırrı Petrus'dan öğrenmiş ve Basilides de ondan duymuştu. Basilides, Glaucias'tan öğrendiği bilgilerle, İncillerin yanlışlarını kendisine göre düzelterek yeni bir "İncil" de yazmıştı. Peki Basilides'in Hz. İsa'nın yerine çarmıha gerilen kişi olarak gösterdiği Kireneli Simon kimdi Kireneli Simon, İncillere göre, Romalı askerlerin Hz. İsa'yı çarmıha götürürken haçı taşıttıkları kişiydi. Çarmıha gerilen kişiye kendi çarmıhının taşıtılması, bir Roma geleneğiydi. Bu hem psikolojik hem de fiziksel bir tür işkenceydi. Ancak, İncillere göre Hz. İsa kendi çarmıhını taşıyamadı, bu yüzden askerler çarmıhı Kireneli Simon adlı adama taşıttılar. Hıristiyan geleneği İncillerdeki bu bilgiyi yorumlarken, Hz. İsa'nın çarmıha götürülmeden kırbaçlandığına dikkat çeker ve bunun Hz. İsa'yı güçsüz düşürdüğünü, bu yüzden çarmıhı taşımadığını anlatır.
6 Ancak ikinci yüzyılda yaşamış bir Hıristiyan olan Basilides'e göre, çarmıha gerilen kişi aslında Kireneli Simon'du. Allah bir mucize yaratarak Simon'u Hz. İsa'ya benzetmiş, iki kişi yer değiştirmiş ve Simon kendisini Hz. İsa'nın yerine feda etmişti. Dosetikler arasında bu iddiayı savunan tek kişi Basilides de değildi. Ondan başka Kilise tarafından "sapkın" sayılan bazı isimler ya da tarikatlar da Hz. İsa'nın çarmıha gerilmediğini, onun yerine, ona benzetilen bir başkasının haçlandığını savundular. Zaten "Dosetizm" deyimi, Yunanca'da "gibi gelmek", "görünmek" anlamlarına gelen "dokein" kelimesinden türemişti. Ancak Katolik Kilisesi'nin mutlak egemenliğinin kurulduğu dördüncü yüzyıldan itibaren, diğer "sapkın" akımlar gibi Dosetikler de aşamalı biçimde yok oldular. Haçtaki adamın Hz. İsa olduğu öğretisi, Kilise'nin zoruyla, Hıristiyan dünyasında temel bir dogma olarak yerini sağlamlaştırdı. Çarmıh senaryosunda İncildeki çekişkiler Peki Dosetiklerin iddiası doğru muydu, haçtaki adam gerçekten de Kireneli Simon muydu? Bunu elbette kesin olarak bilemeyiz. Bildiğimiz tek şey, haçtaki adamın Hz. İsa olmadığı, ona benzetilen bir başka kişi olduğudur. Ancak Dosetizm, bu gerçeğin ilk birkaç yüzyılda bazı Hıristiyanlar tarafından bilindiğini göstermesi açısından önemlidir. Dosetik olarak bilinen kişiler belki sadece Hz. İsa'nın haçlanmadığını öğrenmişlerdi ve Kireneli Simon açıklamasını da bu gerçeği makul bir senaryoya oturtmak için geliştirmişlerdi. Çünkü İnciller incelendiğinde, gerçekten de Hz. İsa'nın haçlanmadan önce bir başka insanla yer değiştirmesi için kullanılabilecek en uygun fırsatın sözkonusu haçın taşınması olayı olduğu görülür. Ancak, elbette, olay daha farklı bir biçimde gerçekleşmiş, bir başka İlahi plan çerçevesinde çarmıha bir başkası da asılmış olabilir. (Müslüman tarihçiler, Hz. İsa (a.s) yerine çarmıha gerilen kişinin, bir kese altın karşılığında Hz. İsa'nın yerini Yahudilere söyleyen münafık Yahuda İskaryot olduğunu açıklamışlardır.) İnciller çarmıh anlatımlarında belirgin bir biçimde çelişmektedirler, çünkü anlattıkları hikayeler tamamen sonradan üretilmiş efsanelerdir. Çarmıha gerilen kişi Hz. İsa olmadığına göre, Hz. İsa merkezli çarmıh anlatımlarının hepsi senaryolara dayanmaktadır. Ortada gerçek bir görgü şahitliği yoktur, böyle olduğu için de verdikleri her detayı bir takım kurgulara dayandırmak zorunda kalmışlar ve kaçınılmaz olarak çelişkili tablolar çizmişlerdir.
7 BÖLÜM-2: Pavlus'un kurguladığı din Hz. İsa'nın ve Nasranilerin en büyük düşmanlarından biri olan Tarsuslu Saul, Şam yolunda gördüğü halüsinasyonun ardından Mesih'e inandığını açıkladı. İsa (a.s)'ın yolunu izleyen Nasraniler yıllar sonra bir dini sapma ile karşı karşıya olduklarını anlayacaklardı. Hıristiyanlığın dejenerasyonu başlamıştı artık Günümüzde birçok Kitab-ı Mukaddes araştırmacısına göre Hıristiyanlık inancı sadece ve sadece Pavlus'la doğmuştu. Yahudileri doğru yola çağırmak için Hz. İsa, günümüzde yaşanan Hıristiyanlığı insanlara tebliğ etmemişti. Bugün Hıristiyanlık olarak bildiğimiz dini üreten kaynak, Hz. İsa'nın ya da Nasraniler'in tebliğinden çok, Pavlus'un zihnidir. Yeni Ahit'in şekillenmesindeki en büyük rol de yine ona aittir. Tarihte bu denli büyük bir rol oynamış olan Pavlus'un hikayesi de son derece ilginçtir doğal olarak. Unutmayalım ki, bu hikaye aynı zamanda Hıristiyanlığın da hikayesidir. Tarsuslu Saul ve Nasraniler Latin dillerinde Paul olarak da anılan Pavlus'un yaşamı iki temel döneme ayrılır. İlk dönem Pavlus'un Yahudi dönemiydi ve asıl adı da Saul'du. Hz. İsa'ya iman ettiğini açıkladığında ise zihni ile birlikte adını da değiştirdi ve Pavlus ismini kullanmaya başladı. Saul dönemin önemli kentlerinden biri olan Tarsus'ta doğmuş bir Yahudiydi. Roma İmparatorluğu'nun önemli kültürel merkezlerinden biri olan Tarsus'ta büyüdüğü için Roma kültürünü iyi tanıdı ve Grekçe öğrendi. Gençliğinin başlarında ise Kudüs'e giderek dini eğitim görmeye başladı. Roma yönetimi ile işbirliği yapan Saduki mezhebinin gönüllü bir öğrencisi olarak din adamları hiyerarşisine hizmet etti. Saul'un Sadukilerin elinde eğitildiği dönem, aynı zamanda Hz. İsa'nın tebliğinin Kudüs'e ulaştığı dönemdi. Yeni Ahit'te anlatıldığına göre Saul bu dönemde Hz. İsa'yı hiç görmemişti, ama bağlı olduğu Saduki tarikatının çoğu üyesi gibi o da Hz. İsa'ya nefretle bakmıştı. Bu nedenle de Hz. İsa'nın vefatının ardından Nasrani cemaatine karşı başlatılan baskı politikasına en ön safta katıldı. Saul'un ilk sahneye çıkışı, Nasraniler'e yapılan baskının en somut ve erken örneklerinden biri olan İstefan'ın şehit edilmesiyle oldu. Saul, Nasraniler'e karşı sistemli bir baskı politikası uygulayan Roma-Saduki rejiminin kullandığı militanlardan biriydi. Öyle ki Nasraniler'in lideri ve Yeni Ahit'e göre "İsa'nın kardeşi" olan Yakup'u öldürmeye kalkmıştı. Bu olayın hemen ardından da, üstteki alıntıda ve Elçilerin İşleri'nde anlatıldığına göre, Saul Şam'a göç etmiş olan Nasraniler'i yakalamak için Saduki Başrahipten özel bir izin aldı ve yanındaki bir grup silahlı adam ile birlikte Şam'a doğru yola çıktı. Ancak, anlatıldığına göre, Saul Şam'a giderken yolda metafizik bir mesaj aldı ve tüm yaşamı bir anda değişti.
8 Şam yolundaki halüsinasyon Elçilerin İşleri'nde anlatıldığına göre, Saul Kudüs'teki baskı ve işkenceler nedeniyle kentten ayrılarak Şam'a göç etmiş olan Nasraniler'i yakalamak için bu kente doğru ilerlerken, bir anda çok garip bir olay yaşadı. İncilde bu esrarengiz olay şu şekilde aktarılır: "Yol alıp Şam'a yaklaştığı sırada, birdenbire gökten gelen bir ışık çevresini aydınlattı. Yere yıkılan Saul, bir sesin kendisine, "Saul, Saul, neden bana zulmediyorsun?" dediğini işitti. Saul, "Ey efendim, sen kimsin?" dedi. "Ben, senin zulmettiğin İsa'yım" diye cevap geldi. "Haydi kalk ve kente gir, ne yapman gerektiği sana bildirilecek." Saul'la birlikte yolculuk eden adamların dilleri tutuldu, oldukları yerde kalakaldılar. Sesi duydularsa da, kimseyi göremediler. Saul yerden kalktı, ama gözlerini açtığında hiçbir şey göremiyordu. Sonra kendisini elinden tutup Şam'a götürdüler. Üç gün boyunca gözleri görmeyen Saul hiçbir şey yiyip içmedi." (Elçilerin İşleri, 9:3-9) Bu olay, elbette, görgü şahitleri tarafından doğrulanan somut bir mucize değil, sadece Saul'un gördüğünü iddia ettiği bir rüya, muhtemelen bir halüsinasyondu. Elçilerin İşleri'nin yazarı olan Luka, sonradan Pavlus adını alan Saul'un hekimiydi ve ondan duyduklarını yazmıştı. Dolayısıyla "Saul'un İsa'dan aldığı vahiy" olarak yorumlanan bu olay, elbette, sadece Saul'un hayalgücünün bir ürünü olabilirdi. Saul'un "imanı", yaşadığı bir halüsinasyonla başladı. Bu halüsinasyonun kaynağı da Hz. İsa ya da herhangi bir İlahi vahiy değil, kendi bilinçaltıydı. Ancak o, yaşadığı-ya da belki sadece yaşadığını söylediği-bu olayı kendisi için bir dönüm noktası olarak kabul etti ve bu tarihten sonra Hz. İsa'nın kararlı bir taraftarı olarak ortaya çıktı. Hıristiyanlığın ve hatta diğer dinlerin tarihinde bu tür "mistik"lerin sayısı oldukça kabarıktır. Tarih içinde pek çok insan "İsa benimle konuştu" ya da "Tanrı bana göründü" diyerek ortaya çıkmış, bazıları kendilerine inanan insanlar bulmayı ve yeni dinler kurmayı başarmıştır. Bu tür mistiklerin çağdaş örneklerinden biri, "Hz. İsa bana gençliğimde göründü" diyerek yeni bir tarikat, daha doğrusu bir din kuran Koreli Rahip Sun Yung Moon'dur. Hıristiyanlar bugün Moon'u bir sahtekar, bir şarlatan olarak görüyorlar. Ama ne yazık ki çoğu Moon'un yaptığı işin Saul'unkine ne kadar çok benzediğinin farkında değiller. Biz yine Saul'un hikayesine dönelim. Elçilerin İşleri'nde anlatıldığına göre, Saul yanındaki görevlilerle birlikte Şam'a vardığında, etrafındakilerin şaşkın bakışları altında kentteki Nasranilerle görüştü ve onlara artık kendileriyle aynı safta yer aldığını bildirdi. Bu, kenttekiler için ciddi bir sürprizdi. Öyle ki "onu duyanların hepsi şaşkına döndü. 'Kudüs'te bu adı ananları kırıp geçiren adam bu değil mi? Buraya da, öylelerini tutuklayıp başkahinlere götürmek amacıyla gelmedi mi?' diyorlardı".
9 "Kristoloji" ya da Pavlus'un "Mesih doktrini" Saul Şam'daki Nasraniler'in yanında fazla durmadı. Galatyalılar'a yazdığı mektupta belirttiğine göre, Şam'dan ayrılarak Arabistan'a gitti, orada bir süre kaldı ve sonra yeniden Şam'a döndü. Şam'da ve Arabistan'da geçen bu dönem, yine Galatyalılar'a yazdığı mektupta belirttiğine göre, üç yıl sürdü. Bu üç yılın sonunda Kudüs'e gitti ve oradaki Nasrani cemaatinin iki önemli ismiyle, Yeni Ahit'e göre Hz. İsa'nın kardeşi olan Yakup'la ve havari Simon Petrus'la görüştü. Ancak onların yanında sadece onbeş gün kaldı. Sonra da kuzeye, Suriye taraflarına giderek dört bir yana Hz. İsa'yı anlatmaya başladı. Ancak onun anlattığı Hz. İsa, Nasraniler'in bildikleri ve tanıdıkları Hz. İsa'dan oldukça farklıydı. Bu arada ismini de değiştirmişti. Artık İbranice olan Saul ismini değil, onun Grekçe karşılığı olan "Pavlus" (Paul) ismini kullanıyordu. Şam yolunda gördüğü halüsinasyondan sonraki üç yıl boyunca Pavlus'un ne yaptığı, özellikle de Arabistan'da ne ile uğraştığı, cevabı bilinmeyen önemli bir sorudur. Ancak anlaşılan bu üç yıl boyunca, belki bilmediğimiz bir takım öğretilerden etkilenerek, bir süre sonra yaymaya başlayacağı Mesih doktrinini geliştirdi. "Kristoloji" olarak da anılan bu Mesih doktrini, Nasraniler'in inancından çok farklıydı. Hıristiyanlığın temelini oluşturan bu doktrin tümüyle Pavlus'un icadıydı. Çünkü Pavlus Hz. İsa'yı hiç görmemişti. Hz. İsa'nın öğrencileriyle de hiç konuşmamıştı. Kudüs'teki Nasrani cemaatini, Yakup'u ya da havarileri tanımıyordu. Ancak kendisini, gördüğü rüyanın kendisine gerçek Hz. İsa'yı tanıttığı konusunda ikna etti. Hatta, böyle bir "vahye" mazhar olduğu için kendisini diğer Nasraniler'den daha üstün sayıyordu. Nasraniler, Hz. İsa'nın meşru halefleriydiler. Yeni Ahit'e göre Hz. İsa'nın kardeşi tarafından yönetilen topluluk, Hz. İsa'nın oniki havarisini ve o hayatta iken ona iman etmiş daha pek çok dindar Yahudiyi içeriyordu. Ama şimdi Hz. İsa'yı hiç görmemiş, hiç dinlememiş olan bir kişi birden ortaya çıkıyor, Hz. İsa'nın ruhunun kendisine çölün ortasında göründüğünü söylüyordu. Nasraniler'in yanına geldiğinde onlarla sadece onbeş gün birlikte oluyordu. Bu süre zarfında sadece iki kişiyle, Yakup ve Petrus'la görüşmüş olması da Nasraniler'le çok yakın bir diyaloğa girmediğini gösteriyordu. En ilginci ise, Nasrani inancından bu denli uzak olan Pavlus'un, kendisini diğer tüm Nasranilerden üstün görmesiydi. Kendisini "daha anne rahmindeyken Tanrı tarafından seçilmiş" bir görevli sayıyor, Hz. İsa'dan doğrudan vahiy aldığına inanıyordu. Kudüs'teki Nasrani cemaatiyle görüşmek için üç yıl beklemesi ise, onlara ihtiyacı olmadığını düşündüğünü gösteriyordu. Anlaşılan Hz. İsa'yı ve onun getirdiği mesajı anlamak için kimseye ihtiyacı olmadığını, çünkü bu mesajı herkesten daha iyi kavradığına inandırmıştı kendini.
10 Pavlus'un ürettiği Hz. İsa ve Hıristiyanlık Bu ise son derece tehlikeli bir durumdu. Çünkü Pavlus'un kendi zihninde ürettiği Hz. İsa imajı, Nasraniler'in bildikleri gerçek Hz. İsa'ya uymayabilirdi. Belki kendi zihninde gerçeklere tamamen aykırı, tümüyle hayali bir Hz. İsa canlandırmış olabilirdi. Hz. İsa'nın kendisine özel "vahiy"ler ulaştırdığına inandığı ve kendisini "daha anne rahmindeyken Tanrı tarafından seçilmiş" saymasına yol açan narsizmini koruduğu sürece, bu düşüncesinden kolay kolay vazgeçmezdi de. Olayların gelişimi, Saul'un tam da bu tür bir psikolojiye kapılmış olduğunu gösterdi. Kudüs'teki Nasrani liderliği de bu durumu fark etmekte gecikmedi. Zaten Saul onların yanına geldiğinde de, Saul'un Galatyalılar'a yazdığı mektupta da belirttiği gibi, eskiden büyük bir düşmanları olan bu adamın böyle garip biçimde "dönmesinden" kuşkulanmışlar ve Saul'a pek güvenmemişlerdi. Yine de Nasrani topluluğunun liderleri Saul'un ısrarlı tutumu karşısında ona karşı hoşgörü ve iyiniyetle yaklaştılar. Ancak Saul'un gittiği yerlerde neler anlattığını duyduklarında, dini bir sapma ile karşı karşıya olduklarını fark edeceklerdi. BÖLÜM-3: İnciller Nasıl Yazıldı? Hıristiyanlık hakkında yeterli bilgisi olmayan birçok insan, günümüzde kullanılan İncil'in Allah tarafından Hz. İsa'ya indirilen, ancak daha sonra tahrif edilmiş kutsal bir metin olduğunu zanneder. Oysa bu doğru değildir. İnciller İsa (a.s)dan yaklaşık yıl sonra kendisini görmeyen insanlar tarafından kaleme alınmış tarihsel metinlerdir. Hıristiyanlık dini hakkında yeterince bilgisi olmayan kişiler, İncil metinlerinin Hz. İsa ile aynı dönemde yazıldığını ve tamamen Hz. İsa'nın sözlerine dayandığını düşünürler. Oysa bu doğru değildir. İncil Hz. İsa'dan çok daha sonraları yazılı metin haline getirilmiştir. Markos İncili'nin MS 70, Matta İncili'nin MS 80, Luka İncili'nin MS 90 yılında, Yuhanna İncili'nin ise yılları sırasında yazıldığı tahmin edilmektedir. Diğer İncil metinleri de aynı dönemler içinde yazılmıştır. Elinize İncil nüshası alır ve içinde yer alan dört İncil'in kimler tarafından yazıldığını öğrenmek için girişlerine bakarsanız şu tabloyla karşılaşırsınız: Yeni Ahit'te ilk sırada yer alan İncil Hz. İsa'nın havarisi Matta tarafından yazılmıştır. Barnaba'nın yeğeni ve Petrus'un yardımcısı olan Markos ikinci İncili, Pavlus'un hekimi olan Luka da üçüncü İncili yazmıştır. Dördüncü İncili kaleme alan kişinin de "İsa'nın sevdiği öğrenci", yani havarilerden biri olan Yuhanna olduğu söylenir. Ancak çoğu Hıristiyanın düşünmek istemediği bir gerçek vardır. Sözünü ettiğimiz dört metinde de "imza" anlamına gelecek bir belirti yoktur. Bir başka deyişle, metinlerin hiçbirinde yazarın ismi verilmez. "Ben havari Matta, bunları yazıyorum" gibi bir ifade yoktur. Bu İncilleri yazanların neden böyle bir not düşmedikleri ise önemli bir sorudur. Çünkü Yeni Ahit'in diğer metinlerinde böyle bir durum yoktur. Pavlus'un mektuplarının hepsinin başında "Tanrı'nın müjdesini yaymak için seçilip elçi olmaya çağrılan ben Pavlus'tan selam" gibi selamlama ifadeleri vardır. Yakup'un
11 mektubunda, Yahuda ve Petrus'a atfedilen mektuplarda, hatta Yeni Ahit'in son kitabı olan "Vahiy"de bile, bu metinlerin kimin tarafından yazıldığı belirtilir. Böyle bir durumda, bu İncillerin gerçekten Hıristiyanların öne sürdükleri kişiler tarafından yazıldıklarını kabul etmek zorlaşmaktadır. Oysa eğer bu metinlerin başka insanlar tarafından yazıldıklarını düşünürsek, isim koymakta tereddüt etmelerinin mantığı kolayca anlaşılır. Çünkü bir havari ya da bir havarinin yanında yetişmiş bir insan değillerse, isimlerinin kendilerine kazandıracağı bir güvenilirlik olmayacaktır ve bu yüzden metinleri isimsiz yazmayı tercih etmeleri de son derece normaldir. Eğer mutlaka bir isim koyma ihtiyacı duyarlarsa da, Hz. İsa'nın yanında bulunmuş ünlü bir ismi tercih etmeleri daha mantıklıdır. İnciller Görgü Şahitleri Tarafından Yazılmadı Nitekim Yeni Ahit'i inceleyen araştırmacıların hemen hiçbiri, Yeni Ahit İncilleri'nin havariler tarafından kaleme alındığı düşüncesinde değillerdir. Öncelikle Aramice konuşan birer Yahudi olan havarilerin, iyi birer Yunanca ile kaleme alınmış bu metinleri üretmeleri teknik yönden mümkün görünmemektedir. Dahası, metinlerin içeriğine bakıldığında, bunların Hz. İsa'yla birlikte aynı ortamda bulunmuş "görgü şahitleri" tarafından yazılmadıkları, ancak farklı kaynaklardan ve birbirlerinden alıntılar yapılarak derlendikleri anlaşılmaktadır. Bu karışıklık Pavlus'un mektupları için bile geçerlidir. Pavlus'un mektupları olarak bilinen metinlerin iki tanesinin aslında sonradan yazıldıkları ve Pavlus'a atfedildikleri düşünülmektedir. Bunlar Koloseliler'e ve Efesliler'e yazılmış mektuplardır ve Pavlus'un imzasını taşımalarına karşın, kullandıkları üslup, yazı stili ve kelime seçimleri Pavlus'un diğer mektuplarından çok farklıdırlar. Bu nedenle, akademisyenlerin çoğu bu mektupların, Pavlus'un ölümünün ardından "onun öğretisine devam ettiren hareketin liderleri" tarafından yazıldığını kabul etmektedirler. Böyle bir sonradan yazmada ise, üstte açıklandığı gibi, dönemin anlayışına göre "gayrı-ahlaki" bir yön yoktur.tüm bunlar bizlere Yeni Ahit'in kalın bir sis perdesi ardında durduğunu göstermektedir. Eldeki metinlerin kim tarafından yazıldıkları belirsizdir. Bu metinleri şu anda kabul edilen yazarlarına atfeden Kiliseler arasında ise şiddetli fikir ayrılıkları vardır.şimdi bunlara tek tek bakalım. Markos ya da Görgü Şahidi Olmayan Şahid Yeni Ahit'in dört İncil'i arasında ikinci sırada yer alan, ama gerçekte diğer üçünden daha önce yazılmış olan İncil, ilk kez 70 yılı civarında kaleme alınmıştı. Ancak Hıristiyanlar arasında uzunca bir süre yazarı belli olmadan dolaştı. Bu İncil'in yazarı olarak Markos'u gösteren ilk kişi ise, The Catholic Encyclopedia'nın da kabul ettiği gibi, Hierapolis piskoposu Papias oldu. Papias, MS 130 ya da 140 yılında yazdığı "Rab'bin Sözlerinin Açıklanması" adlı çalışmasında bu İncil'in Aziz Markos tarafından yazıldığını belirtti. Papias'a göre Markos Hz. İsa'nın sözlerini hiçbir zaman kendi kulağıyla duymamış, ama havari Petrus'tan öğrendiklerini dikkatli bir biçimde kaydetmişti. Ancak ortada önemli bir sorun vardı: Sözkonusu Markos'un kim olduğu pek açık değildi. Hala da değildir. Bugün elimizdeki Yeni Ahit'te iki ayrı Markos'tan söz
12 edilir ve bunların aynı kişi olduğunu gösterebilecek hiçbir delil yoktur. Yani hem Markos'un kimliği ve kaynakları bulanıktır, hem de Markos'a tanıklık eden Papias'ın. Aynı durum, üstteki alıntıda belirtildiği gibi, Matta İncili için de geçerlidir. Matta ya da Aslı Kaybolan Tercüme Yeni Ahit'te ilk sıraya konan Matta İncili, aslında yazılış sırasına göre ikincidir. Gerek Hıristiyan tarihçilerin, gerekse seküler araştırmacıların büyük bölümü, bu İncil'in MS 80'li yılların başında, yani Markos'tan yıl sonra kaleme alındığı konusunda hemfikirdir. Yaygın kabul gören bir diğer görüş ise, Matta İncili'nin yazarının Markos İncili'ne dayandığı, ancak Markos'un bilmediği bir takım kaynaklardan gelen bilgileri ekleyerek daha geniş kapsamlı bir metin oluşturduğu yönündedir. Matta İncili'nin elimizdeki versiyonunun gerçekte "bazı yönlerden" tahrif edilmiş bir versiyon olduğunu söyleyebiliriz. Bu tahrifat, Hz. İsa'ya ilahlık atfetmek amacıyla İncil'e bazı pasaj ya da cümlelerin eklenmesi veya bazı kelimelerin yanlış yorumlanması ile gerçekleşmiş olmalıdır. Luka ya da Pavlus'un Sağ Kolu Üçüncü İncil'in ve Yeni Ahit'in beşinci kitabı olan Elçilerin İşleri'nin yazarı aynı kişidir ve Hıristiyan geleneğinde Luka olarak anılır. Luka'nın en önemli özelliği ise, Pavlus'un hem hekimi hem de sadık bir öğrencisi oluşudur. Pavlus Koloseliler'e yazdığı mektubun sonunda ondan şöyle söz eder: "Sevgili hekim Luka ve Dimas da size selam ederler". Filimun'a yazdığı mektubunda ise onu "emektaşları" arasında sayar.dolayısıyla, Luka İncili'nin de, Matta'nın Yunanca versiyonu gibi, Pavlusçu öğretinin elinden çıkmış bir metin olduğunu söyleyebiliriz. Luka İncili'nin Matta'yla aynı dönemde, muhtemelen Matta'dan 5-10 yıl sonra yazıldığı kabul edilir. Yani yılları civarında bir tarihte kaleme alınmıştır. Yine de "Luka İncili", uzunca bir süre kim tarafından yazıldığı belli olmadan ortada dolaşmıştır. Luka'nın incilinde yer alan bazı detaylardan da, sözkonusu metnin "görgü tanıklığı" ürünü olmadığı anlaşılmaktadır. Luka'nın metni incelendiğinde, Hz. İsa'nın hayat hikayesini nereden öğrendiği açıkça görülür: Luka, kendisinden yıl önce yazılmış olan Markos'un İncili'ni temel kaynak olarak kullanmıştır. Çoğu yerde Markos'ta yazılı olanları hiç değiştirmeden doğrudan alıntılar. Dördüncü İncil ve Hz. İsa'nın Yunanlaştırılması Akademisyenlerin çoğu, Yeni Ahit'te dördüncü sırada yer alan ve Hıristiyanlarca "Yuhanna İncili" olarak anılan kitabı sadece "Dördüncü İncil" olarak tanımlamayı tercih ederler. Çünkü bu İncil'in havari Yuhanna tarafından yazıldığı iddiası, Kilise dogmalarına sıkı sıkıya inanan Hıristiyanlar hariç, hiç kimse tarafından kabul edilmemektedir. Dördüncü İncil, diğer üçünden çok farklıdır. Matta, Markos ve Luka, Hz. İsa'yı birbirlerine paralel bir bakış açısıyla anlattıkları için "Snoptik İnciller" (aynı gözden yazılmış) olarak anılırlar. Oysa Dördüncü İncil, tamamen farklı bir
13 "gözden" yazılmıştır. Hz. İsa'nın kimliği hakkındaki yorumları çok farklıdır, üslubu çok farklıdır, aktardığı sözler ya da olaylar farklıdır. Snoptiklere göre çok daha felsefi, çok daha sembolik, çok daha mistiktir. Yeni Ahit'teki çelişkilerin çoğu da, aslında Snoptiklerle Dördüncü İncil arasındaki çelişkilerdir. Peki bu metin kim tarafından ve ne zaman kaleme alınmıştır? Zaman konusunda varılan ortak görüş, MS 100 yılı civarlarıdır. Hıristiyan geleneği, havariler arasında en uzun yaşamış olan Yuhanna'nın bu tarihte Efes'te bulunduğunu ve sözkonusu incili burada kaleme aldığını öne sürer. Oysa bunu hiçbir tarafsız araştırmacı kabul etmemektedir. Elimizdeki metnin havari Yuhanna'ya ait olduğuna dair Hıristiyan geleneği içinde bile somut bir delil bulunmamaktadır. Nitekim Hıristiyanlık tarihinde farklı bazı mezhepler, Snoptik İncilleri kabul etmelerine rağmen, Dördüncü İncil'in havari Yuhanna'dan gelen güvenilir bir metin olduğunu reddetmişlerdir.dört incilin tümüyle güvenilmez olduklarını, bizlere Hz. İsa hakkında hiçbir doğru bilgi aktarmadıklarını öne sürmüyoruz elbette. Aksine, bu incilleri tarihsel verilerle, mantıksal çıkarımlarla ve en önemlisi Kuran'la karşılaştırdığımızda, bizlere pek çok doğru bilgi aktardıklarını görebiliriz. Ancak incillerin içeriğinde bu tür doğrular yer alması, başta da belirttiğimiz gibi, onları tam anlamıyla güvenilir kılmamaktadır. Çünkü Hz. İsa'nın hayatını ve mesajını aktarırken, bunları Pavlusçu öğretinin süzgecinden geçirmişlerdir. Pavlusçu öğretiye uygun olarak kimi zaman bir takım hayali söz ya da olaylar üretmişler, kimi zaman bazı gerçek olay ya da sözleri aktarmaktan kaçınmışlar, bazen de doğru olay ya da sözleri yanlış yorumlamışlardır. Yeni Ahit'te Olmayan İnciller 1945'te Mısır'da yapılan bir araştırmada bulunan "Thomas İncili" Hıristiyan dünyasında şaşkınlık yaratmıştı. Bu İncil'in Yeni Ahit'te neden yeralmadığı sorusuna cevap verilemedi. Bu dönemde Pavlus'çu öğreti doğrultusunda kaleme alınmış birçok İncil bulunmaktaydı yılında, Mısır'daki tarihsel Nag Hammadi kütüphanesinde, Kıpti kökenli Hıristiyan mezheplerine ait dokümanlar arasında, Hz. İsa'nın sözlerini aktaran bir metin bulundu. Metnin başında "bunlar yaşayan İsa'nın söylediği ve İkiz Thomas'ın kaydettiği gizli derslerdir" diye yazıyordu. Metnin sonundaki imza ise "Thomas'ın İncili" diye atılmıştı. Keşfi yapan araştırmacıların duydukları şaşkınlık ve heyecan kısa sürede tüm Hıristiyan dünyasında yayıldı. Yeni Ahit'in dört İncili dışında yeni bir İncil bulunmuştu. İlerleyen yıllarda metni inceleyen Hıristiyanların çoğu, bunun değerli bir metin olduğu, ancak Yeni Ahit'in İncilleri kadar da güvenilir sayılamayacağı yorumunu yaptılar. Bu metnin Hıristiyan dogmasının oluştuğu dönemde neden Yeni Ahit'e dahil edilmemiş olduğu sorusu ise cevapsız kaldı.
14 Thomas İncil'i, neden yeni Ahit'te yeralmıyor? Aslında Thomas İncili, Yeni Ahit'e dahil edilmemiş pek çok "incil"den yalnızca birisiydi. Bunun dışında daha pek çok incil metninin varlığı biliniyordu. Bunların bazılarının metni ortada yoktu, ama ikinci ya da üçüncü yüzyılda yaşamış Kilise babalarının yazdıkları yazılarda bu inciller konu ediliyor, çoğu zaman da şiddetle eleştiriliyordu. Öte yandan bazı incil metinlerinin de bazı küçük parçaları ele geçmişti. Yanmış, yırtılmış ya da dağılmış olan kağıtlardan, bunların hepsinin ayrı ayrı kişiler tarafından yazılmış ve içeriklerinde farklar bulunan inciller olduğunu anlamak mümkündü. Bu karmaşanın nedeni şuydu: Hıristiyanlığın ilk iki yüzyılı içinde hepsi de Hz. İsa'nın yolunu izleme iddiasında bulunan ama aralarında önemli görüş ayrılıkları bulunan mezhepler çıkmıştı ve bunların çoğu da kendilerine göre bir "incil" yazmaya kalkmışlardı. Bu durum, Yeni Ahit'ten bile anlaşılır. Luka İncili'nin hemen başında şöyle yazılıdır: Sayın Teofilos, Birçok kişi aramızda olup bitenlerin tarihçesini yazmaya girişmiştir. Nitekim başlangıçtan beri bu olayların görgü tanığı ve Tanrı sözünün hizmetkarı olanlar bunları bize iletmişlerdir. Ben de tüm bu olayları ta başından özenle araştırmış biri olarak bunları sana sırasıyla yazmayı uygun gördüm. Öyle ki, sana verilen bilgilerin doğruluğunu bilesin. (Luka, 1:1-4) Görüldüğü gibi, Luka'nın yazarı, "birçok kişinin olup bitenlerin tarihçesini yazmaya giriştiğini" belirtmekle ortada bir karmaşa olduğuna işaret etmiş, sonra da bu karmaşa içinde bir tek kendisinin doğru tarihçeyi yazdığını, çünkü konuyu iyi araştırdığını öne sürmüştü. Ancak, hiç kuşkusuz, diğer İncilleri yazan kişiler de benzeri bir iddia taşıyorlardı. Sözkonusu farklı İncillerden günümüze ulaşan kalıntıları şöyle sıralayabiliriz: Petrus İncili: "Petrus'a Göre Kayıp İncil" olarak da adlandırılan bu İncil'in bazı parçaları, Mısır Akmim'deki bir mağarada 1884 yılında bulundu. Kullanılan üslup ve teknikten, MS yılları arasında bir zamanda yazılmış olduğu tahmin edildi. İncil'de anlatılanlar Yeni Ahit'in İncilleri'ne pek çok konuda paralellik gösteriyordu. Ancak yine de bazı detaylarda önemli farklılıklar vardı. En önemli farklılıklardan biri ise, bu İncil'in "heretik" (sapkın) sayılmasına yol açan çarmıh anlatımıydı. "Petrus'un İncili"nde şöyle yazıyordu: "İki suçluyu getirdiler ve Rab'bi onların arasında çarmıha gerdiler. Ancak o hiç ses çıkarmadı, sanki hiç acı çekmiyor gibiydi". Hz. İsa'nın çarmıhta acı çekmediğini öne süren bu ifade, Hz. İsa'nın tüm insanların günahlarına kefaret olmak için acı çektiği yönündeki Hıristiyan dogmasına uygun bulunmadığı için "heretik" ilan edilmiş olmalıydı. İncil'in Rosus'taki Kilise tarafından kullanıldığı ve ikinci yüzyılında başında yaşamış Hıristiyan yazarlar tarafından da sık sık kaynak gösterildiği biliniyordu. Ancak anlaşılan, çarmıh
15 konusundaki farklı yorumu nedeniyle, dördüncü yüzyılın başında son halini alan Yeni Ahit'e dahil olamamıştı. Egerton İncili: Bu İncil'den, kendilerini bulan İngiliz araştırmacının (Egerton) adıyla anılan birkaç sayfa vardır yalnız elimizde. "Egerton Papirüsü 2, Bilinmeyen İncil" (Papyrus Egerton 2, The Unknown Gospel) olarak da anılan doküman, uzmanlara göre MS. ikinci yüzyılın başlarında yazılmıştı. Eldeki parçalardan İncil'in yalnızca dört bölümü (bab) okunabiliyordu. Birincisinde Hz. İsa kendisini dinleyen tutucu Yahudilere Eski Ahit'i daha iyi okumalarını ve böylece yaptıkları şeyin gerçekte Hz. Musa'nın yoluna aykırı olduğunu anlamalarını tavsiye ediyordu. Bölümün sonunda bazı Yahudiler'in Hz. İsa'yı taşlamaya kalktıkları anlatılıyordu. İkinci ve üçüncü bölümlerde, Snoptik İncillerde anlatılan iki olay, bir cüzzamlının iyileştirilmesi ve vergi ödenmesi tartışması vardı. Son bölümde ise, Hz. İsa'nın diğer hiçbir İncil'de yer almayan bir mucizesinden söz ediliyordu: Ürdün nehri kıyılarında mucizevi bir biçimde meyvalar yetiştirmesi. Oxyrhynchus 840 İncili: "Oxyrhynchus 840" olarak adlandırılan papirüs, dördüncü yüzyıla ait iki sayfalık bir İncil metnidir. Sayfanın boyutları çok küçük olduğundan, bunun boyna asılan bir tür muskadan kaldığı düşünülür. Tek yapraktan oluşan iki sayfanın üzerinde toplam 45 satır vardır ve bu satırlarda diğer İncillerin hiçbirinde yer almayan iki ayrı hikaye anlatılır. Birinci hikaye, Hz. İsa'nın gelecek hakkında planlar yapmanın geleceği değiştiremeyeceği konusunda anlattığı bir örnektir. İkinci hikaye ise, Hz. İsa ve öğrencilerinin Tapınak'a girerken Yahudi ritüellerine uygun biçimde yıkanmadıkları için Tapınak'ın başrahibinin onlarla tartışmasını içerir. Hermas'ın Çobanı ve Didache: Hermas'ın Çobanı (Shepherd of Hermas) ve Didache, "İncil" olarak tanımlanmasalar da yine de erken Hıristiyan metinlerindendirler ve Yeni Ahit'e girme şansları varken bilinmeyen bir nedenle dışta bırakılmışlardır. Hermas'ın Çobanı denen uzun metin, birinci yüzyılın sonunda ya da ikinci yüzyılın başında Roma'da yaşayan Hermas adlı bir köleye indiği kabul edilen kişisel bir vahiydir. Anlatıldığına göre bir melek Hermas'ı düzenli biçimde ziyaret ederek onu eğitmiş, o da "çobanı" saydığı bu meleğin yazdıklarını kağıda geçirmiştir. Metinde Hz. İsa'dan hiç söz edilmez, tek Allah inancı ısrarla işlenir. Bazıları, bu nedenle, Hermas'ın Çobanı'nı Yeni Ahit'teki Yakup'un mektubuna benzetirler. Tüm bu saydığımız alternatif İnciller, Hermas'ın Çobanı hariç, Pavlusçu öğretinin çizgisinde yazılmış kitaplardır. Aralarında belirli bazı görüş ayrılıları olsa da. Hz. İsa'nın kimliği ve mesajı konusunda çoğu yönden ortaktırlar. Thomas İncili, Petrus İncili, Oxyrhynchus 840 Papirüsü ya da Didache... Bunların hepsi Yeni Ahit'teki diğer dört İncil gibi, Hz. İsa'yı bir peygamberden çok daha farklı bir kimliğe sokarak "Tanrı'nın Oğlu" olarak yorumlayan ve ona böylece ilahlık atfeden bir düşünceyi paylaşmaktadırlar. Bu düşüncenin Pavlus'un açtığı yolun bir ürünü olduğunu inceledik. Dolayısıyla, sözkonusu İncillerin tümünün Pavlusçu
16 kanadın ürünü olduğunu söyleyebiliriz. Yeni Ahit'in İncilleri, sözkonusu Pavlusçu İnciller arasından seçilerek biraraya getirilmiş kitaplardır. Ancak biz biliyoruz ki, Hıristiyanlığın bir de öteki kanadı vardır. Pavlus'un karşısında yer alan, onun Hz. İsa'nın mesajını bozmasına karşı çıkan, çünkü zaten Hz. İsa'dan gelen saf geleneği izleyen kanat; yani Nasraniler. onların "İncili" de Pavlusçu İncillerden daha farklı olmalıdır. Hatta, dahası, onların İncili, "Gerçek İncil"in de ta kendisi olmalıdır. Nitekim öyledir de. BÖLÜM-4: Gerçek İncil'e Ne Oldu? Nasraniler, hem karşılaştıkları insanlara Pavlus'tan farklı bir Hz. İsa anlatıyorlar, hem de onlara Pavlus'unkinden farklı bir "müjde" yani İncil öğretiyorlardı. Yani, Nasraniler'in de bir İncili vardı. Ve Nasraniler Hz. İsa'nın gerçek takipçileri olduklarına göre, onların İncil'i de "Gerçek İncil" olmalıydı. Peki bu İncil'e ne oldu? Önceki bölümlerde, Pavlus ile Nasraniler arasındaki çatışmadan söz ederken değinmiştik: Pavlus, Korint'te yaşayan yeni Hıristiyanların Kudüs'ten gelen Nasrani elçileri tarafından kendi öğretisinden uzaklaştırılmaları üzerine küplere binmişti. Bu nedenle Korintliler'e şöyle çıkışmıştı: "... Size gelen ve bizim tanıttığımızdan değişik bir Hz. İsa'yı tanıtanları pekala hoş görüyorsunuz. Ayrıca, aldığınız ruhtan farklı bir ruhu ve kabul ettiğinizden farklı bir müjdeyi kabul ederek bunları hoş görüyorsunuz." (II. Korintliler, 11:4-5) Buradaki "farklı müjde", farklı İncil demekti. Çünkü zaten İncil kelimesi de, "müjde" veya "iyi haber" anlamına gelir. Buradaki bilgi ise bizim açımızdan çok önemliydi: Nasraniler, hem karşılaştıkları insanlara Pavlus'tan farklı bir Hz. İsa anlatıyorlar, hem de onlara Pavlus'unkinden farklı bir "müjde" yani İncil öğretiyorlardı. Nasranilerin kullandığı kayıp İncil Yani, demek ki, Nasraniler'in de bir İncili vardı. Ve Nasraniler Hz. İsa'nın gerçek takipçileri olduklarına göre, onların İncil'i de "Gerçek İncil" olmalıydı. Peki bu İncil'e ne oldu? Tahmin edilebileceği gibi, Pavlusçu Hıristiyanlığın Nasrani inancına üstün gelmesiyle birlikte, sözkonusu Gerçek İncil de ortadan kalktı. Dördüncü yüzyılda Yeni Ahit'e dahil edilmek üzere sadece Matta, Markos, Luka ve Yuhanna adıyla bilinen dört İncil seçildi, bunların dışında kalanlar ise "sapkın" (heretik) sayıldı ve imha edilmeleri emredildi. Katolik Kilisesi'nin mutlaklaşan egemenliği ile birlikte gerçekten bu dört İncil dışındaki İncil metinleri tarihten silindiler. Silinenlerin bir kısmı Mısır'da kök salan Gnostik mezheplere aittiler, bir kısmı Pavlusçu öğretinin marjinal kollarının ürünüydüler. Bir tanesi ise, Gerçek İncil'di. Ünlü tarihçi ve edebiyatçı Robert Graves, gerçek İncil'in başına gelen bu dejenerasyonu şöyle özetler:
17 " İlk başta İsa'nın sözlerini aktaran ve onun öğrencileri tarafından duyurulan gerçek bir İncil ya da "İyi Haber" vardı. Ancak İsa'dan otuz yıl kadar sonra ortaya çıkmaya başlayan yeni bazı kişiler bu metni Yunanca'ya çevirerek kendi bağımsızlıklarını ilan ettiler. Yunanca konuşan Pavlusçular, Gnostikler ve daha başkaları, kalemlerini ellerine aldılar ve eski metni revize etmeye başladılar. Havarilerden gelen geleneği değiştirmeye haklarını olduğunu, çünkü böylece İsa'nın öğretisinin yayılmasına katkıda bulunduklarını düşünüyorlardı. Kardinal Newman'ın da belirttiği gibi, "bir causa justa (haklı sebep) olduğunda, gerçek olmayan bir şey söylemenin yalan sayılmayacağını düşünüyorlardı." Asıl sahiplerinden çalınmış olan İncil böylece "İnciller"e dönüştü ve bu metinler İsa'nın yaşamının en temel konularında bile birbirleriyle anlaşamaz hale geldiler. "(Robert Graves, Joshua Podro. The Nazarene Gospel Restored. Cassell and Company Limited, London, s. 36) Ancak Graves'in de sözünü ettiği Gerçek İncil'in varlığı ve içeriği hakkında bazı bilgiler sonraki nesillere ulaşabildi. Bu nedenle bugün Gerçek İncil'in metnine sahip değiliz, ancak farklı kaynaklardan bize ulaşan bilgiler ve Yeni Ahit üzerinde yapılan çalışmalar sayesinde bu metnin nasıl bir içeriğe sahip olduğunu tahmin edebiliyoruz. İşte Gerçek İncil'in hikayesi... Vahiy mi biyografi mi? Gerçek İncil konusunu araştırırken, öncelikle bizim açımızdan bu konudaki en önemli kıstas olan Kuran'a bakabiliriz. Kuran Hz. İsa'dan söz ederken "Tevrat'ı doğrulayıcı olarak Meryem oğlu İsa'yı gönderdik ve ona içinde hidayet ve nur bulunan, önündeki Tevrat'ı doğrulayan ve muttakiler için yol gösterici ve öğüt olan İncil'i verdik" (Maide, 46) der. Bu ayetten ve İncil'den söz eden diğer ayetlerden, Hz. İsa'ya Tevrat'ı doğrulayıcı bir kitabın verildiği anlaşılmaktadır. Burada bir noktaya dikkat etmek gerekir: Kuran, Hz. İsa'ya İncil'in verildiğini belirtmekle, İncil'in Hz. İsa'nın sözlerinden ve yaşamından ayrı bir metin olduğunu haber vermektedir. Buna göre İncil, Hz. İsa'nın hayatını aktaran bir "biyografi" değil, onun tarafından insanlara duyurulacak İlahi bir mesajdır. Oysa, Yeni Ahit'teki İncillerin hepsi, Hz. İsa'nın biyografisi niteliğindedirler. İncillerde Hz. İsa'nın doğumu, büyümesi, yaptığı işler, ölümü hatta ölümünden sonra gerçekleşen olaylar anlatılır. Buradaki farkı daha iyi görmek için Yeni Ahit'in İncilleriyle Kuran'ı karşılaştırabiliriz. Kuran, Hz. Muhammed'in biyografisi değildir. Aksine, onun doğumu, yaşamı ve ölümü hakkında hiçbir şey anlatmaz. Çok sınırlı birkaç olaydan söz eder, bunlar da peygamberin hayatı hakkında bilgi vermekten çok, sözkonusu olaylarla gündeme gelen genel prensipleri vurgulama amacındadırlar. Kuran'ın üslubu budur, çünkü Hz. Muhammed'in ölümünden sonra birileri tarafından onu tanıtmak için yazılmış bir kitap değildir. Aksine, Hz. Muhammed'e verilmiş, yani vahyedilmiş bir kitaptır ve onun tarafından insanlara duyurulmuştur. Buradan şu sonuca varabiliriz: Hz. İsa'ya verilmiş olan İncil'in de sadece onun doğumu, yaşamı ve ölümünü konu edinen bir biyografi değil, daha çok onun
18 tarafından insanlara duyurulan İlahi bir mesaj olması gerekirdi. Nitekim Kuran, İncil'in içinde "hidayet ve nur" bulunduğunu ve bu kitabın "yol gösterici ve öğüt" olduğunu belirtmektedir. Bundan anlaşılan, İncil'in insanları imana davet edecek, onları doğru yola yöneltecek öğütlerle dolu bir kitap olduğudur. Peki eğer Gerçek İncil bu tür bir "öğüt" kitabı ise, birer "biyografi" niteliğindeki mevcut İnciller nasıl ortaya çıktı? Sözkonusu İncillerin hepsinin Grek dilinde kaleme alındıkları ve "Hz. İsa'yı Grekçe konuşan Roma dünyasına tanıtmak" amacıyla yazıldıklarını hatırlarsak, bu sorunun cevabı da ortaya çıkar. Bu kitaplar, Hz. İsa'nın kim olduğunu anlatmak için yazılmış kitaplardı. Bunu, Hz. Muhammed'in ölümünden yıl sonra birisinin ortaya çıkıp Arapça konuşmayan bir topluma onu tanıtmak için "Hz. Muhammed'in Hayatı" diye bir kitap yazmasına benzetebiliriz. Ancak Hıristiyanlığa baktığımızda bu iki kavramın birbiriyle karıştığını ve Hz. İsa'nın biyografisinin zamanla İncil'in ta kendisi olarak algılanmaya başlandığını görebiliriz. Matta ve Luka, Hz. İsa'nın biyografisini yazarken, ellerine geçen Gerçek İncil nüshasını da kullandılar ve zaman zaman bu nüshadan geniş alıntılar yaptılar. Bugün bu nüshaya "Q" deniliyor. Q İncili ya da kaynak incil 19. yüzyılda İncil araştırmacılığı yeni bir kavram ortaya attı: Q İncili. Çoğu Alman olan Yeni Ahit uzmanlarının geliştirdikleri bu teori, Matta ve Luka İncilleri'nin yazılışları sırasında üçüncü bir kaynaktan yararlandıklarını öne sürüyordu. Almanca "Quelle" (kaynak) kelimesinden esinlenerek bu teorik İncil'e "Q" adını verdiler.q diye bir İncil'in varlığı 19. yüzyılın sonlarından bu yana biliniyor. Bu İncil'in metni elde yok, fakat araştırmacılar Matta ve Luka'yı karşılaştırmalı olarak okuyarak, kullandıkları Yunanca kelimelerin paralelliklerini ya da farklılıklarını analiz ederek Q'nun metnini yeniden kuruyorlar. Özellikle son yıllarda hem Q'nun metnini yeniden kurgulayan hem de bu metne dayanarak Hz. İsa ve öğrencileri hakkında yorumlar yapan pek çok çalışma yapıldı. Son bir yüzyıl içinde Q İncili üzerinde çalışan akademisyenlerin çoğu ortak bir noktada birleştiler: Q İncili, bugünkü anlamıyla "Hıristiyan" bir inanç içermiyordu. Bir başka deyişle Hıristiyan inancının temeli olan, "Tanrı'nın Oğlu İsa", Hz. İsa'nın günahları bağışlaması, günahlara kefaret olmak için çarmıha gerilmesi gibi kavramlar Q'da yoktu. Tüm bu Pavlusçu kavramlar sonradan ortaya çıkmışlar ve Q'dan sonra yazılmış olan İncillerde boy göstermişlerdi. Q İncili hakkındaki araştırmaların ortaya çıkardıkları sonuçlar, bir kez daha ispatlamaktadır: Hıristiyanlık Hz. İsa ya da öğrencileri tarafından kurulmuş bir din değildi. Ne Hz. İsa ne de öğrencileri "Tanrı'nın Oğlu" gibi bir kavrama, Hz. İsa'nın günahları bağışlayacağına ya da benzeri Hıristiyan inançlarına sahiptiler. Onlar sadece dindar birer Musevi, Allah'a teslimiyetle yönelen bir grup "muvahhid"diler. Hz. İsa İsrailoğulları'na gönderilmiş bir peygamber olarak onları uyarmış, imana davet etmiş ve kendisine inanan az sayıdaki Yahudiyle birlikte de bir cemaat
19 kurmuştu. Bu cemaat Nasraniler olarak bilindi. Q İncili'nin sahipleri ise, araştırmacıların "Yahudi-Hıristiyanlar" dedikleri cemaatti, yani Nasraniler. Nasraniler, Hz. İsa'nın kendilerine ulaştırdığı İlahi mesajı kağıda dökmüşler ve böylece Gerçek İncil bir kitap olarak ortaya çıkmıştı. Ancak Pavlus'un sahneye girmesiyle birlikte Nasrani inancı bir "Mesih kültü"ne dönüşmeye başladı. Bu yeni din, Hz. İsa'yı ilahlaştırdıkça, İncil kavramını da Hz. İsa'nın yaşamıyla eşanlamlı görmeye başladı. Bu yeni dinin kutsal metinlerinden ikisini oluşturan Matta ve Luka, Gerçek İncil'den bazı alıntılar yapmayı ihmal etmediler. Gerçek İncil bundan sonra başlı başına bir metin olmaktan çıktı ve Yeni Ahit'in İncillerinin içine serpiştirilmiş bir "malzeme" ya da "kaynak" haline geldi. Öteki kaynak ise Pavlusçu öğreti ve bu öğretiye temel hazırlayan putperest Yunan kültürüydü. Gerçek İncil'in bir malzeme ya da kaynak olarak Yeni Ahit'in içinde bulunduğu ise, Q teorisiyle birlikte somutlaşmış oldu. Elbette araştırmacıların ortaya bir Q metni koymuş olmaları bizim metne Gerçek İncil gibi muamele etmemizi gerektirmez. Yapılan iş sonuçta akademik bir araştırmadır ve hiçbir araştırma bozulmuş bir vahyi yeniden bozulmamış hale getiremez. Ama önemli olan Q İncili'nin varlığını ortaya çıkaran araştırmacıların, Gerçek İncil'in nasıl bir metin olduğu konusunda somut bir tablo çizmiş olmalarıdır. "Tanrı'nın Oğlu" Yanılgısının İncillere Girişi Günümüzde Hıristiyanlar ile müslümanlar arasında en önemli tartışma konusu üçleme inancıdır. Baba, oğul ve kutsal ruh şeklinde özetlenebilecek bu inanç, Pavlus'un İsa (a.s)'dan sonra kurguladığı Hıristiyanlık inancının bir parçasıdır. Şimdiye dek incelediğimiz tüm bilgilerin ardından, artık şu kritik soruyu sormanın zamanı geldi: Madem Q İncili Hz. İsa'yı "Tanrı'nın Oğlu" olarak tanımlamıyordu ve madem bu İncil'in sahibi olan Nasraniler onu sadece bir peygamber olarak görüyorlardı, o halde "Tanrı'nın Oğlu" kavramı nasıl oldu da Hıristiyan inancının temeli haline geldi? Bu kavram, Yeni Ahit'in İncillerine nasıl girdi? Eski Ahit'te Tevhit inancı İncilleri Hz. İsa'nın kimliği konusunda birbirleri ile karşılaştırarak okuduğumuzda ilginç bir trendle karşılaşırız. Öncelikle Hz. İsa'nın ilahlaştırılmasına zemin hazırlayan "Baba ve "Oğul" kavramlarına bir bakalım. Yahudi geleneğinde Allah'ın "Baba" olarak tanımlanabilmekte, O'na yakın olan ve O'nun yolunda giden insanların da "Allah'ın oğlu" olarak adlandırılabilmektedir. Bunlar tümüyle mecazi terimlerdi ve Allah'a "Baba" diye seslenen ya da O'nun "oğlu" sayılan kişiye hiçbir şekilde insan-üstü bir kimlik vermiyordu. Bu mecazi terimler, Yahudi dininin temeli olan "dinle ey İsrail, Rab bizim Allahımızdır ve Rab tektir" hükmünün getirdiği Tevhid (Tek İlah) inancı içinde anlaşılıyordu.
20 Burada bir nokta daha önemliydi: Bu terimler tümüyle mecazi bir anlam taşıdıkları için, vurgulu bir biçimde kullanılmıyordu. Allah Eski Ahit'te ve Yahudi toplumunda en çok "Rab" olarak ifade ediliyordu. ("Yehova" ismi ise, Allah'ın Hz. Musa'ya söylediği öne sürülen "Ben, var Olan'ım" cümlesindeki kelimelerin ilk harflerinin birleşmesinden oluşan bir sözcüktü.) Allah'ın "Baba" olarak tanımlanması ise çok nadir rastlanan bir kullanımdı. Aynı şekilde peygamberler için kullanılan "Oğul" kavramına da çok nadiren rastlamak mümkündü. Bu nedenle, eğer Hz. İsa döneminde de onun için "Allah'ın Oğlu" gibi bir sıfat kullanılmış olsa bile, bu kavram üzerinde fazla bir vurgu yapılmamış olmasını beklemek gerekir. Aynı şekilde eğer Hz. İsa Allah'a "Baba" diye seslenmişse de, yine bu kavramda özel bir vurgu yapmış olamaz. Peki bu iki kavram İncillerde nasıl geçmektedir? Dört İncil'in en erkeni olan Markos İncili'ne baktığımızda, bu kavramların gerçekten de Yahudi inancına uygun bir biçimde, yani çok zayıf bir vurgu ile kullanıldıklarını görürüz. Markos'un metninde, Allah'ı ifade etmek için sadece dört kez "Baba" kelimesi kullanılır. Bunların da üçü Hz. İsa tarafından değil, diğer Yahudiler tarafından telaffuz edilir. Hz. İsa bu kelimeyi sadece tutuklanmasından hemen önce söylediği şu cümlede kullanılır: "Abba, Baba, senin için her şey mümkün, bu kaseyi benden uzaklaştır. Ama benim değil, senin istediğin olsun." Öte yandan Markos'taki bir başka pasaja göre Hz. İsa halka şöyle seslenmiştir: "Kalkıp dua ettiğiniz zaman, birine karşı bir şikayetiniz varsa onu bağışlayın ki, göklerde olan Babanız da sizin suçlarınızı bağışlasın." (Markos, 11: 25-26) Burada "Baba" kelimesiyle "tüm insanların (mecazi anlamda) Babası olan Allah"ın kast edildiği açıktır. Bu nedenle, Markos İncili'nden yola çıkarak, Hz. İsa'nın kendisini diğer insanlardan farklı, insan-üstü bir anlamda "Tanrı'nın Oğlu" saydığını öne sürmek mümkün değildir. Dahası, yine Markos'ta Hz. İsa kendisinin ilahlaştırılmasına yol açabilecek en küçük bir ifadeye bile karşı çıkar: "İsa yola çıkarken, biri koşarak yanına geldi. Önünde diz çöküp O'na, "İyi öğretmenim, sonsuz yaşama kavuşmak için ne yapmalıyım?" diye sordu. İsa ona, "Bana neden iyi diyorsun?" dedi, "iyi olan tek biri var, O da Tanrı'dır." (Markos, 10:17-18) Bu nedenle, Hz. İsa'yı insanüstü bir varlık olarak kabul ederek "Tanrı'nın Oğlu" sayan Hıristiyan doktrininin, ilk yazılan İncil olan Markos İncili'ne dayanarak kendisini delillendiremeyeceğini söyleyebiliriz. Fakat diğer İncilleri incelediğimizde ilginç bir durumla karşılaşırız...
Çocuklar için Kutsal Kitap sunar İsa nın Doğuşu Yazarı: Edward Hughes Resimleyen: M. Maillot Uyarlayan: E. Frischbutter ve Sarah S. Tercüme eden: Nurcan Duran Üreten: Bible for Children www.m1914.org 2010
HRİSTİYANLIĞIN DOĞUM SANCILARI Şeyh Bahid Hazretleri Bediüzzamanı ilzam etmek,diğer bir ifadeyle onun zekâsındaki harikalığı görmek amacıyla;islâm dünyasını temsil eden Osmanlı ile,hristiyanlık dünyasını
VAHYE DAYALI DİNLER YAHUDİLİK Yahudiliğin peygamberi Hz. Musa dır. Bu nedenle Yahudiliğe Musevilik de denir. Yahudi ismi, Yakup un on iki oğlundan biri olan Yuda veya Yahuda ya nispetle verilmiştir. Yahudiler
...Bir kitap,bir mesaj! Bu dünyada ne yapıyorum sorusuna yanıt veren bir kitap Tüm soru ve şüphelerınize yanıt verebilecek bir kitap. Bu kitap sizin doğal olarak Tanrı dan ayrı olduğunuzu anlatacak, ancak
1 KORUMANIN 4 RUHSAL Çoğu insan nasıl dua edeceğini bilemez. Bu yüzden size yardımcı olabilecek örnek bir dua metni hazırladım. Bu duayı sesli olarak okuyabilir ya da içinizden geldiği gibi dua edebilirsiniz.
Çocuklar için Kutsal Kitap sunar Gidyon un Küçük Ordusu Yazarı: Edward Hughes Resimleyen: Janie Forest Uyarlayan: Ruth Klassen Tercüme eden: Nurcan Duran Üreten: Bible for Children www.m1914.org 2007 Bible
Hazırlık Dönemi (Advent) Üzerine-2012 (Kutlu Doğuşa (Noel) Girerken) Baba, Oğul, Kutsal Ruh un Krallığı şimdi ve daima kutsaldır. Her sene Kutlu Doğuşa girerken benzer hazırlıklar ve heyecan ile dolarız.
DİN KÜLTÜRÜ 6. SINIF 1. ÜNİTE TEST 1 1- Aşağıdakilerden hangisi suhuf gönderilen peygamberlerden biri a)hz. İbrahim b)hz. Yunus c)hz. Şit d)hz. Adem 2- Varlıklar hakkında düşünerek Allah ın varlığına ve
11. HAFTA 2.ARAŞTIRMA İNCELEME YAZILARI A. RAPOR: Herhangi bir konuyu, olayı veya incelenmekle görevlendirilen kişi veya kişilerin, yaptıkları araştırmanın sonuçlarını ilgili yere bildirmek üzere yazdıkları
Hz. İsa ya Ne Oldu? Mahmut AYDIN OTTO Yayınları, 2011 Ankara, 192 sayfa. Tanıtan: İsmet TUNÇ* Hz. İsa ya ne olduğu sorusu geçmişten bugüne çoğu insanın kafasını kurcalayan ve kesin bir cevabı olmayan en
Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de
16:17 2.2. Yahudilik 2.3. Hristiyanlık KA ZA NI MI MIZ 16:17 3. Günümüzde yaşayan dinleri temel özellikleriyle tanır. (Yahudilik ve Hristiyanlık) 16:17 1. Din Niçin Evrensel Bir Gerçekliktir? 2. Günümüzde
Mart ayının sonlarında ya da Nisan ayının ortalarında Hıristiyanlar bir bayram kutlarlar. Ülkemizde bu bayram genellikle Paskalya adıyla bilinir. Ama gerçekten bu bayramda neyi kutladıklarını bilir misiniz?
Ders 10 İlyas, Elişa ve Meshediliş İlyas bu sesi duyunca, cüppesiyle yüzünü örttü, çıkıp mağaranın girişinde durdu. O sırada bir ses, "Burada ne yapıyorsun, İlyas?" dedi. İlyas, "RAB'be, Her Şeye Egemen
Kıssa, bir haberi nakletme, bir olayı anlatma hikâye etmek. Bu Arapça'da kassa kelimesiyle ifade edilir. Anlatılan hikâye ve olaya da "kıssa" denilir. Buhâri, bab başlıklarında "kıssa"yı "olay" anlamında
Question Hıristiyanlık dini düşüncesinde değişiklik süreci nasıl idi ve hangi sebepten dolayı bu din tahrife uğradı? Answer: Hazreti İsa ya (s.a) uyanlar, bu ilahi peygamberin aralarında olma nimetinden
TEMEL DİNİ BİLGİLER 1 Rabbin kim? Rabbim Allah. 2 Dinin ne? Dinim İslam. 3 Kitabın ne? Kitabım Kur ân-ı Kerim. 4 Kimin kulusun? Allah ın kuluyum. 5 Kimin ümmetisin? Hazreti Muhammed Mustafa nın (sallallahu
1. DİNİ ÇOĞULCULUK Dini çoğulculuk (plüralizm), dinlere mensup insanların Dini çoğulculuk, zengin farklı tarihi tecrübeye sahip olan Allah tan başkasına tapanlara putlarına) sövmeyin; sonra onlar da Sizin
7 Birbirinizi Deyince Çizim: Nat Wibberley Mesih imanlısı kardeşlerimize karşı sorumluluklarımız var. Bu sorumlulukları özellikle birbirinizi sözünü içeren buyruklardan öğreniyoruz. Ancak bazı durumlarla
KURAN I KERİMİN İÇ DÜZENİ Kur an-ı Kerim : Allah tarafından vahiy meleği Cebrail aracılığıyla, son Peygamber Hz. Muhammed e indirilen ilahi bir mesajdır. Kur an kelime olarak okumak, toplamak, bir araya
3 Rab be Yakışan Yuvamız Çizim: Nat Wibberley Aile çok önemli bir kavram, etkisi çok büyüktür. Ailelerimiz sakat olursa, toplumumuz nasıl olur? Kendi kişiliğimiz de ailemizden çok etkilenir. Madem aile
Günün Öyküsü: Talih mi Talihsizlik mi? Bir zamanlar köyün birinde yaşlı bir adam yaşıyormuş. Çok fakirmiş. Ama çok güzel beyaz bir atı varmış. Kral bu ata göz koymuş. Bir zamanlar köyün birinde yaşlı bir
Çocuklar için Kutsal Kitap sunar Pavlus un Şaşõrtan Seyahatleri Yazarõ: Edward Hughes Resimleyen: Janie Forest Uyarlayan: Ruth Klassen Tercüme eden: Nurcan Duran Üreten: Bible for Children www.m1914.org
Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı Russell ın dil felsefesi Frege nin anlam kuramına eleştirileri ile başlamaktadır. Frege nin kuramında bilindiği üzere adların hem göndergelerinden hem de duyumlarından
1 İSA MESİH İN SON ZAMAN AZİZLER KİLİSESİ 180 inci Yarı-Yıllık Genel Konferansı Pazar Sabahı Toplantısı (3 Ekim 2010) Kutsal Ruh ve Vahiy Yaşlı Jay E. Jensen Yetmişler Başkanlığı Kutsal Ruh, Baba ve Oğul
Mevlâna (1207 1273) Güçlü bir bellek, çağrışım yeteneği, üretkenlik, olağanüstü görüş ve anlatım gücü, derin duygusallık ve hüzün, her yönüyle İslam kültürüne hâkimiyet... İşte Mevlâna deyince akla gelen
Çocuklar için Kutsal Kitap sunar Ateş adamı Yazarı: Edward Hughes Resimleyen: Lazarus Uyarlayan: E. Frischbutter Tercüme eden: Nurcan Duran Üreten: Bible for Children www.m1914.org BFC PO Box 3 Winnipeg,
1. İnanç, 2. İbadet, 3. Ahlak, 4. Kıssalar İÇİNDEKİLER KUR AN NEDİR? KUR AN-IN AMACI? İNANÇ NEDİR İBADET NEDİR AHLAK NEDİR KISSALAR AYETLER KUR AN NEDİR? Kur an-ı Hakîm, alemlerin Rabbi olan Allah ın kelamıdır.
Kur an-ı Kerim i Diğer Kutsal Kitaplardan Ayıran Başlıca Özellikleri 1 ) İlahi kitapların sonuncusudur. 2 ) Allah tarafından koruma altına alınan değişikliğe uğramayan tek ilahi kitaptır. 3 ) Diğer ilahi
KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3 Issue #: [Date] MAVİSEL YENER İLE RÖPOTAJ 1. Diş hekimliği fakültesinden mezunsunuz. Bu iş alanından sonra çocuk edebiyatına yönelmeye nasıl karar verdiniz?
136. Ey iman edenler, Allah'a, elçisine, elçisine indirdiği kitaba ve bundan önce indirdiği kitaba iman edin. Kim Allah'ı, meleklerini, kitaplarını, elçilerini ve ahiret gününü inkar ederse, uzak bir sapıklıkla
Muhasebe ve Vergi Bölümü öğretim elemanları Öğr.Gör.Tezcan AYDIN, Öğr.Gör.Ercan BAYCAN VE Öğr.Gör.N.Şebnem ÖZCAN ın gözetim ve katılımıyla Muhasebe ve Vergi Uygulamaları programı 2. Sınıf öğrencilerinin
İşaya 40:31 RAB'be umut bağlayanlarsa taze güce kavuşur, Kanat açıp yükselirler kartallar gibi. Koşar ama zayıf düşmez, Yürür ama yorulmazlar. Göklerdeki Babamız, Mesih te sergilediğin üstün güce göre,
Neye İnanıyoruz? Ralph M. Riggs tarafından yazılan Neye İnanıyoruz kitabından Judy Bartel tarafından uyarlanmıştır ICI Elemanlarıyla İşbirliği İçinde Hazırlanmıştır Resimler: Brenna Olsen Çeviren: Hande
Şimdi de hızlıca Müteşabihat hakkında bir iki şey söylemek istiyorum. Deniliyor ki Kur ân da hem Muhkemat hem Müteşabihatlar vardır. Bu durumda Kur ân a nasıl güvenebiliriz? Gerçek şudur ki bu konu doğru
Bu kitabın sahibi:... Dinle bir tanem, şimdi sana, bir çocuğun öyküsünü anlatmak istiyorum... Uzun çoooooooook uzun adı olan bir çocuğun öyküsü bu! Aslında her şey onun dünyaya gelmesiyle başladı. Kucakladılar
İsa Mesih elçilerini seçiyor BU ÇAĞIRIDA ÖNEM TAŞIYAN İLKELER A. Giriş Markos 3:13-18: İsa dağa çıkarak istediği kişileri yanın çağırdı. Onlarda yanın gittiler. İsa bunlardan oniki kişiyi yanında bulundurmak,
4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN (28 Ekim 2013-13 Aralık 2013) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında 28 Ekim 2013-13 Aralık 2013 tarihleri arasında işlediğimiz
LİDER DEĞİŞİRKEN Prof. Dr. Necmi Gürsakal ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F. ÖĞRETİM ÜYESİ I. GİRİŞ Güngör Uras bir köşe yazısında şöyle diyordu : Türkiye deki sanayi yatırımla-rının yarısından fazlasını gerçekleştiren,
Çocuklar için Kutsal Kitap sunar Tanrı Herşeyi Yarattığı Zaman Yazarı: Edward Hughes Resimleyen: Byron Unger ve Lazarus Uyarlayan: Bob Davies ve Tammy S. Tercüme eden: Nurcan Duran Üreten: Bible for Children
EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI YENİLEŞME DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI TANZİMAT DÖNEMİ EDEBİYATININ OLUŞUMU KAZANIMLAR.Osmanlı Devleti ni güçlü kılan sosyal, siyasi düzenin bozulma nedenlerini.batı düşüncesine,
115 Yardımsever Arkadaşınız UNITE OGRENCI RAPORLARI VE YANIT KAĞITLARI Yerel ICI Bürosu Adresi: ICI P.K. 33 Bakırköy / İstanbul 116 ÖĞRENCİ RAPORU HAKKINDA TALİMATLAR Her üniteyi çalıştıktan sonra o ünitenin
NOKTALAMA İŞARETLERİ Dilimizde ilk kez Tanzimat döneminde kullanılan noktalama işaretleri, yazının daha kolay anlaşılmasını sağlar. Yazının okunmasını kolaylaştırır ve anlam karışıklığına düşülmesine engel
Hiçbir ihtiyacı olmadığı halde sürekli arkadaşlarının kalem ve silgilerini çalan çocukla yaptığım görüşmede, çocuğun anlattıkları hem çok ilginç hem de Kleptomani Hastalığına çok iyi bir örnektir. Çocuk
İslam çok yüce bir dindir. Onun yüceliği ve büyüklüğü Kur an-ı Kerim in tam ve mükemmel talimatları ile Hazret-i Resûlüllah (S.A.V.) in bu talimatları kendi yaşamında bizzat uygulamasından kaynaklanmaktadır.
33 Ders 4 Günah Bir dostunuzun size, içi güzel şeylerle dolu ve bütün bu güzelliklerin tadını çıkarmanız için bir saray verdiğini düşünelim. Buradaki her şey sizindir. Dostunuzun sizden istediği tek şey,
ÇAĞDAŞ BİR HALK OZANI - A demek çocuklara masal anlatıyorsun? - Sadece çocuklara değil, yetişkinlere de anlatıyorum. - Nasıl yani? Gelen oluyor mu bari? - Tabii. - Şey, peki ben de gelebilir miyim? Masalcı
İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler Hani, Rabbin meleklere, Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım demişti. Onlar, Orada bozgunculuk yapacak, kan dökecek birini mi yaratacaksın? Oysa biz sana hamd
HİKÂYE ETME BİLİMİ 1 : Temel Bilgiler Hazırlayan : Prof. Dr. Rıza FİLİZOK Bir anlatıyı (récit ), hikâyeyi yazan kişidir. YAZAR = Yazar, yaşayan yahut yaşamış olan gerçek bir şahıstır! Yazarın hitap ettiği
Site İsmi : Zaman 53 Tarih: 10.05.2012 Site Adresi : www.zaman53.com Haber Linki : http://www.zaman53.com/haber/14544/camilerin-ayaga-kalkmasi-lazim.html ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Metin Nedir? Metin, belirli bir iletişim bağlamında, bir ya da birden çok kişi tarafından sözlü ya da yazılı olarak üretilen anlamlı bir yapıdır. Metin çok farklı düzeylerde dille iletişimde bulunmak amacıyla
Bir Şizofrenin Kendisine Sorulan Sorulara Verdiği 13 Rahatsız Edici Cevap Şizofreninin nasıl bir hastalık olduğu ve şizofrenlerin günlük hayatlarında neler yaşadığıyla ilgili bilmediğimiz birçok şey var.
Çocuklar için Kutsal Kitap sunar Dirilen Kız Yazarı: Edward Hughes Resimleyen: Janie Forest Uyarlayan: Ruth Klassen Tercüme eden: Nurcan Duran Üreten: Bible for Children www.m1914.org 2011 Bible for Children,
Onların (Kitap ehlinin) hepsi bir değildir. Kitap ehli içinde, gece saatlerinde ayakta duran, secdeye kapanarak Allah ın âyetlerini okuyan bir topluluk da vardır. Onlar, Allah a ve ahiret gününe inanırlar.
4.3. Hz. İsa (a.s) Kur an Kıssaları Ali BULAÇ ın mealinden Tayfun NASUHBEYOĞLU tarafından derlenmiştir. Giriş Gerçek şu ki, Allah Adem i Nuh u, İbrahim ailesini alemler üzerine seçti; 1 onlar birbirlerinden
Yabancı dil öğreniminde kelime ve anlamını ezberleme oldukça önemli bir yere sahiptir. En sık kelime ezberleme yöntemi ise tekrardır. Yani sık sık kelimenin ve anlamının tekrar edilmesidir. Bu kelimelerin
Yazılanları daha kolay okuyabilmek için, yazılanların yanlış anlaşılmasını önlemek için kullandığımız işaretlere NOKTALAMA İŞARETLERİ deriz. Nokta (. ) 1-Tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta koyarız. Annem
SANAT TARİHİ I Görsel İletişim Tasarımı Öğr.Gör. Elif Dastarlı Gotik Sanat Ortaçağ: Antik Çağ ın sona ermesinden (6. yüzyılın ilk yarısından) Rönesans a kadar olan yaklaşık bin yıllık dönem - klasik çağ
2 de 8 de 11 de AK 8de YIL: 2012 SAYI : 166 10-17 ARALIK 2012 BÜLTEN İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI T E Ş K İ L A T İ Ç İ H A F T A L I K B Ü L T E N İ 10 da AZİZ BABUŞCU AK PARTİ İL BAŞKANI 2014
Allahü Teala (c.c.) şöyle buyuruyor; [1] Yani küfredenler ister Ehli Kitaptan olmuş olsunlar ister müşriklerden; kendilerine beyyine gelene kadar küfürlerinden ayrılamazlardı. Bu ayette beyan edilen ve
ANTAKYA SAMANDAĞ GEZİSİ I 25 HAZİRAN 2012 MUSA DAĞI SİMON DAĞI Harbiye de kaldığımız Otelde akşam Antakya mezeleri ile özel tavuk yedik, Antakya mezelerini tattık, sabah kahvaltıdan sonra, özel minibüslerle
KUTSAL AYİN Katolik Kilisesi Ayini, İsa Mesih in son yemeği üzerine kuruludur. Kutsal Ekmek ve Şarabın cemaat üyeleri tarafından paylaşıldığı bu törene Efkaristiya ayini de denir. Efkarista Şükran demektir.
Yrd. Doç. Dr. Turgay CİN* 3647 SAYILI ve 2008 (3647/2008) TARİHLİ YUNANİSTAN VAKIFLAR YASASI VE UYGULAMALARI Ortodoks Hıristiyanlık hukukunda vakıf var mı, yok mu, bir sorgulayın. Birinci sorum bu Hıristiyan
11? Bir! Bu Maddi Varlığım Hizmetinde Olsun, Rabbim! banka müdürü, bankaya yatırılan paraları keyfine göre harcayabilir mi? Ya da birisi kendi malını size emanet olarak verirse, verilen o malı kendiniz
DİNİ VE MİLLİ BAYRAMLAR Bütün ülkelerin din ve kültürlerinde kutlanan özel günler vardır. Bu özel günler, bir tarihi veya dini amaçla kutlanır. Böyle günler o ülkenin dini ve resmi günleridir. Bu günlere
Aslında bugün İbrahim in Mihrac Ural ın kıçındaki ihanet kılıçları yazısının ikinci bölümü sitede yer alacaktı, ama ne yapayım! Bu Mihrac Ural insanı güldürüyor! Erkan Ulaşan ın yazısını okuyunca, dünyada
ÇOCUĞUM BAŞARACAK MI? Öncelikle başarıp, başaramadıklarına karar vermek için hedefimiz belli olmalı. Yabancı dil öğreniminde çocuğunuz için nasıl bir hedef düşünüyorsunuz, o, kendisi için ne düşünüyor?
Bu yazı www.multimediaquran.com sitesinin sahibi hacı Mehmet Bahattin Geçkil tarafından hazırlanmıstır. 11-15-2015. Herhangi bir medyada yayınlanması halinde yukarıdaki bilginin referans olarak verilmesi
BASKETBOLCU AHMET Ahmet ile babası televizyonda spor haberlerini izliyorlardı. Ahmet, babasına : - Spor ne demek, babacığım? diye sordu. Babası: - Spor, tek başımıza veya birden fazla kişi ile yaptığımız
İsa çarmıhta öldü mü? İsa nın çarmıha gerilmesine ilişkin Kur an ın dedikleri sınavı başarıyor mu? İsa nın yeryüzündeki hizmeti sona erdikten yaklaşık 600 yıl sonra Muhammed Mekke de vaaz etmeye başladı.
KURAN YOLU- DERS 3 (Prof.Dr. Mehmet OKUYAN ın Envarul Kuran isimli 3 no lu dersinin ilk 50 dakikasının özeti) DERSTE GEÇEN KAVRAMLAR 1) Mübin : Açık ve Açıklayan. Kur an ın sıfatlarındandır. Kur an sadece
3. SINIF PYP VELİ BÜLTENİ (11 Mayıs -19 Haziran 2015 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca her
BİLİM TARİHİ VE JEOLOJİ 6 ROMALILARDA BİLİM http://www.tarihbilimi.gen.tr/icerik_resimler/roma-imparatorlugu.jpg Prof.Dr. Atike NAZİK Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü GİRİŞ M.Ö.3.y.y. da Romalılar bütün
Adım 1 Oturum açın. Oturum aç butonuna tıklayın. Adım 1 Oturum açın. Kullanıcı adınızı ve şifrenizi yazın. İpucu: Eğer şifrenizi hatırlayamazsanız, Şifrenizi mi unuttunuz? istemini kullanın. Adım 2 Profilinizi