2020 yılı birçoğu için, kasvetli, sıkıntılı ve sonu gelmeyen Zoom toplantılarıyla geçen bir yıl olurken, bazıları bu yıla “gelmiş geçmiş en kötüsü” adını veriyor.
BBC’nin haberinde bu yönde bazı olaylar derlendi ve “tarihe hızla bir bakış, işlerin çok daha kötüleşebileceğini ve belki de şükretmemiz gerektiğini gösteriyor” denildi. BBC, 2020’de yaşananlara ilişkin şu karşılaştırmaları yaptı:
2020’de Covid-19 çok sayıda insanı öldürdü
Johns Hopkins Üniversitesi’nin derlediği verilere göre 17 Aralık itibariyle Covid-19 dünya genelinde 74,5 milyon kişiye bulaştı ve 1,6 milyonun üzerindeki kişiyi öldürdü.
Ancak bu sayılar dünyanın en kötü pandemisinin yanından bile geçemiyor. Dünya çok sayıda daha kötü salgın gördü.
Çok sayıda hıyarcıklı veba salgınının en kötüsü Kara Ölüm, 1346’dan sonra Avrupa’da 25 milyon, dünya genelinde ise 200 milyona yakın insan öldürdü.
İspanyol ve Portekizlilerin 1520’den sonra Amerika kıtasına taşıdığı çiçek hastalığı, kıtanın yerlilerinin yüzde 60 ila 90’ının hayatını kaybetmesine yol açtı.
1918’de 1. Dünya Savaşı’ndan dönen askerlerin yaydığı İspanyol Gribi, 50 milyon kişiyi öldürdü. Bu, dönemin dünya nüfusunun yüzde 3 ila 5’ine eşitti.
HIV/AIDS, salgının başladığı 1980’li yıllardan bu yan 32 milyondan fazla can aldı.
2020’de çok sayıda kişi işinden oldu
Salgının ekonomiye olumsuz etkileri dev boyutlarda oldu ve dünya genelinde çok sayıda kişinin geçim kaynağını etkiledi.
Ancak işsizlik hala 1929-1933 Büyük Buhran’da görülen seviyelere çıkmadı. Ve 1933 özellikle kötü bir yıldı. Almanya’da çalışma yaşındaki her üç kişiden biri işsizdi ve Adolf Hitler adlı popülist bir politikacı iktidara gelmişti.
‘2020’de arkadaşlarımı göremedim’
Dünyanın büyük kısmının, yılın önemli bir bölümü evlerinde, sevdiklerinden uzakta geçirdiği doğru. Ama 536 yılında, dünya gökyüzünü bile görememişti. Harvard Üniversitesi’nden Ortaçağ tarihçisi ve arkeolog Michael McCormick’e göre gizemli bir sis Avrupa, Ortadoğu ve Asya’nın büyük bölümünü 18 ay boyunca karanlığa mahkum etti.
McCormick, bunun dünyanın büyük bölümünde “en kötü yıl olmasa bile, en kötü dönemlerden biri” olduğuna inanıyor. Son 2300 yıldaki en kötü 10 yılın başlangıcıydı, hasat alınamadı, insanlar açlık çekti.
Büyük ihtimalle İzlanda ya da Kuzey Amerika’daki büyük bir yanardağ patlaması bunlara neden oldu ve kuzey yarımküreye doğru kül yayıldı. Volkanik sisin rüzgarlarla Avrupa’ya ve daha sonra Asya’ya yayıldığı ve soğuk havaya yol açtığı düşünülüyor.
2020’de bir patlama Beyrut Limanını yıktı
4 Ağustos’taki patlama, yaklaşık 7.750 ton iyi saklanmayan amonyum nitratın kazayla infilak etmesinin sonucuydu. Patlamada 190 kadar kişi öldü, 6.000’den fazla kişi yaralandı.
Uzmanlar, bir ton TNT gücündeki patlamanın, tarihteki en büyük nükleer olmayan patlamalardan biri olduğunu söylüyor. Patlama, Hiroşima’ya atılan nükleer bombanın etkisinin 20’de birine sahipti.
Ancak Aralık 1984’te, Hindistan’ın Bhopal kentindeki binlerce kişi, yakındaki bir kimyasal tesisteki sızıntı nedeniyle ölmüştü ve bu yakın tarihteki en kötü endüstriyel facialardan biriydi.
Hindistan hükümeti, 3500 kişinin günler içinde, 15 binden fazla kişinin de o zamandan bu yana gelişen ölümcül akciğer hastalıklarından hayatlarını kaybettiklerini söylüyor.
Kentin etrafını saran ölümcül sisin etkilerinin onlarca yıl sürmesi bekleniyor ve bazıları hala bunun etkileriyle yaşıyor.
140 bin koala değil, 140 bin insan
Geçen yıl yaz mevsiminde Avustralya’nın benzersiz doğal yaşamında büyük yıkım yaratan yangın, aynı zamanda en az 33 kişinin ölümüne yol açtı. Memeliler, sürüngenler, kuşlar ve kurbağalar ya alevler nedeniyle ya da doğal yaşam alanları yok olduğu için öldü.
Ama Eylül 1923’te depremler, büyük yangın fırtınalarına, hatta bir yangın hortumuna neden olmuş ve bunlar Japonya’nın Tokyo ve Yokohama kentlerinde 140 binden fazla kişinin ölmesine yol açmıştı. Yani 140 bin koala değil, 140 bin insan ölmüştü.