Elektrikli otomobiller kendi yüzyılımızın bir ürünü gibi görüyoruz. Ancak gerçek şu ki, elektrikli otomobiller, alışılagelmiş fosil yakıtlarla çalışan otomobillerin popülerleşmesinden çok daha geriye uzanan bir geçmişe sahip. Fosil yakıtlarla çalışan otomobillerin çevresel etkilerine yönelik endişelerin artması ile devletler temiz enerji için teşviklerde bulunmaya başladı. Bu da elektrikli araçlara olan talebin artmasına etken oldu. Günümüzde elektrikli otomobiller yenilik olarak sunulsa da ve son derece ileri teknolojiyi bir araya getirme eğiliminde olsalar da, arabalar için elektrik gücü hiç de yeni bir fikir değil. Bu tür arabalar bir asırdan fazla bir geçmişe sahiptir.
Elektrikli Otomobiller Ve Oluşturulan Altyapı
Tarihte elektrikli arabaların tam olarak hangi noktada doğduğuna dair bir tartışma olsa da, 1828’i başlangıç noktamız olarak alabiliriz. Macar mühendis, fizikçi ve rahip Anvos Istvan Jedlik ilk elektrikli araba modelini yaptı.Fakat sadece model aşamasında kaldığı için elektrikli otomobil tarihinde başlangıç olarak kabul görmemektedir.
- 1834 veya 1835’te Davenport, yola çıkan, iki elektromıknatısla çalışan küçük bir lokomotif inşa etti. Bu, otomobiller için bir prototip haline gelmese de, yıllar sonra kullanıma sunulan elektrikli tramvay için bir model olarak hizmet etti.
- Fransa, otomobillerde kullanılan pilin icadı ve iyileştirilmesi için çalışmalara hız verdi. Fransız fizikçi Gaston Plante 1859 da şarj edilebilir pili icat etti.
- Başka bir Fransız, kimyager Camille Faure, 1881’de temel kurşun-asit bataryayı icat etti.
- 1890’larda William Morrison, birkaç farklı elektrikli otomobil modeli geliştirdi . İlk denemesi 1887’de yapıldı ve bu pek iyi geçmedi. Ama devam etti ve 1890’dan itibaren arabaları ve pilleri ile başarılı oldu.
Elektrik enerjisinden yararlanmayı düşündüğümüzde, akla gelen ilk isimlerden biri Thomas Edison’dur. 1899’da otomobiller için aküler üzerinde çalışmaya başladı. Bazı iyileştirmeler yapmayı başardı ama fosil yakıtların gücü elektrik enerjisini geri de bırakınca çalışmalarına son verdi.
1912 Edison’un Elektrikli Otomobili
Elektrikli otomobillerin zirvesi yaklaşık 1900 olarak kabul ediliyor. O dönem de elektrikli arabalar Amerika’nın büyük şehirlerindeki tüm araçların yaklaşık üçte birini oluşturuyordu.
1912 tarihli ve otomobil fuarında, Toronto Armouries gösterimde. Solda 1912 Tate Electric Bougham ve sağda 1893’te Kanada’da üretilen ilk motorlu taşıt olan Fetherstonaugh Electric var.
Elektrikli otomobillerin avantajı, daha sessiz bir sürüş ve kullanım kolaylığıydı. Elektrikli arabaların bir asırdan fazla bir süredir ana akım haline gelmesini engelleyen elektrik enerjisinin otomobili yeterince uzun süre devam ettirmemesi ve şarjın çok zaman almasıydı.
İlk Hibrid Otomobil
Hibrid otomobil fikri her iki dünyanın da en iyisini elde etmek içindi. Şarj bittiğinde çalışmasını sağlamak için bir gaz motorunun yedeği ile elektrik gücünü bir arada kullanmak. Bu çözüm 1901 yılına dayanıyor.
Ferdinand Porsche, dünyanın ilk hibrid elektrikli otomobili olan Lohner-Porsche MİXTE’yi sundu. Tasarımı o sırada ticari olarak geçerli olmasa da, mühendislikte çok önemli bir rol oynamaktadır. 1920’lere gelindiğinde elektrikli otomobiller üç büyük gelişme nedeniyle popülerliğini yitirdi.
- 1901 yılında Teksas’ta petrol sahalarının keşfedilmesinin bir sonucu olarak yakıt gücü çok daha erişilebilir hale geldi.
- Henry Ford, 1908’de Model T’den başlayarak, gazla çalışan otomobiller çıkaran seri üretimiyle otomobil endüstrisine hâkim oldu,
- 1912’de Amerikalı mucit Charles F. Kettering pratik elektrikli otomobil marşını icat etti, bu da gazla çalışan arabaları daha çekici hale getirdi, çünkü artık bir el krankıyla çalıştırılmaları gerekmiyordu.
20. yüzyıl – Elektrikli Otomobiller Geri Dönüyor
60 yılı aşkın bir süredir arabalar ilerlemeye devam etti. İnsanlar içten yanmalı motorlarından memnun kaldılar. Fakat 1960’ların sonunda bir değişiklik oldu. Gaz fiyatları keskin bir şekilde yükselmeye başladı ve hava kirliliği konusunda endişe de başladı. Amerikan Kongresi, 1966’da hava kirliliğini azaltmak için elektrikli araçların tanıtımını yapan ilk yasa tasarısını sundu. Bir dizi farklı otomobil üreticisi, 1970’ler de elektrikli otomobil tasarımlarını denedi. Bunların arasında 1974’te çıkış yapan çok farklı görünen Vanguard-Sebring’in CitiCar’ı var.
- 1996’da GM, sıfırdan tasarlanmış ve geliştirilmiş bir elektrikli araç olan EV1’i piyasaya sürdü. EV1 hızla bir kült oldu.
- Amerikan otomobil üreticileri elektrik gücünü modellerine entegre etmeye çalıştılar. Ancak hibrid otomobillerdeki gerçek devrim ABD’den değil Japonya’dan geldi.
- 1997’de Toyota, seri üretilen ilk hibrid otomobil olan Prius’u tanıttı.
- Prius modeli popüler bir seçim olmaya devam ederken, diğer üreticiler arenaya, özellikle Tesla’ya girdi .
- 2006 yılında Tesla Roadster Kasım ayında San Francisco Uluslararası Otomobil Fuarı’nda görücüye çıktı.
- 2010 yılında GM, plug-in hibritler için bir ilk olan Chevy Volt’u piyasaya sürdü.
- Nissan 2013 yılında Tennessee’de tamamen elektrikli, sıfır egzoz borusu emisyonlu bir otomobil olan LEAF’ı monte etmeye başladı.