Konutu devretmek
Kiralık konutu devretmek ve güvence parası (bond)
Konutu başkasına kiralamak
İkincil-kiracı mı yoksa ruhsat sahibi mi?
Kiraladığınız konutu devretme ya da başkasına kiralama hakkınız
Müşterek kiracılık hakkında bilgi edinmek
Bir kişinin Kiralamış oldukları konut üzerindeki tüm haklarını bir başkasına devretmesi konutu devretmek (assignment) demektir. Örneğin, bir kiracı 12-aylık bir kira sözleşmesi imzalamış ise ancak 6 ay sonra konutu boşaltmaya karar verirse, bir başka kişinin konuta taşınmasını ve sözleşmeyi devralmasını sağlayabilirler. Yeni kiracı eski kiracınının konumuna geçer, kirayı ev sahibine direkt olarak öder, ve ilk kiracının tüm hak ve sorumluluklarını üstlenmiş olur.
Kira sözleşmesi üzerindeki bütün haklarınızı devretmeden önce ev sahibinin iznini almanız gerekmektedir (Bu bilgi broşürünün arka yüzündeki ‘Your rights to assign or sub-let’ (‘Kiralık konutu devretme ya da bir başkasına kiralama hakkınız’) başlıklı bilgilere bakınız).
Evden taşınmadan önce, ev sahibinden ya da emlakçıdan kira sözleşmesi üzerindeki sizin adınızı çıkartıp yeni kiracı’nın adını yazmasını isteyiniz. Ayrıca konutun incelenmesini de talep etmelisiniz. Ev sahibiniz ya da emlakçınız bunların herhangi birini yapmak zorunda değildir, ancak yeni kiracının vereceği maddi zarardan sorumlu tutulmamanız için bunların yapılmasını istemenizde yarar vardır. İlk kiracı tarafından yapılmış maddi zarar için sorumlu tutulmamanız açısından bu tavsiyeler yeni kiracı için de geçerlidir.
Eğer bir kira sözleşmesindeki hak ve yükümlülüklerinizi bir başkasına devrediyorsanız ve güvence parası kayıtlarında da sizin adınız varsa, hem siz hem de yeni kiracı Konut Kiracılığı Güvence Parası Kurumuna (Residential Tenancies Bond Authority – RTBA) (Kiracılar Derneği’nden (Tenants Union/Tenants Victoria) ya da Victoria Tüketici İşleri’nden (Consumer Affairs Victoria) temin edebileceğiniz bir Kiracı Transfer formu (Tenant Transfer form) doldurarak bildirmelisiniz.
Kiracı Transfer formunu imzalayıp kuruma vermeden önce güvence paranızı veya güvence parasındaki hakkınızı yeni kiracıdan mutlaka alınız.
Bir kiracı kira sözleşmesindeki hak ve yükümlülüklerinin sadece bir kısmını (tamamını değil) bir başkasına devretmesiyle konutu ikinci bir kişiye kiralamış (sub-let) olur. İlk kiracıya baş-kiracı (head-tenant) denir ve ikinci kiracıya da ikincil-kiracı (sub-tenant) denir.
Kiraladığınız bir konutu ikinci bir kişiye kiralamak isterseniz, önce ev sahibi’nin yazılı iznini almanız gerekmektedir (bakınız bu bilgi broşürünün arka yüzündeki ‘Kiralık konutu devretme ya da başkasına kiralama hakkınız’ (Your right to assign or sub-let) bölümüne). Bir başkasına ikincil bir kiracı olmayı düşünüyorsanız ev sahibinden baş-kiracıya verilmiş yazılı izin belgesini görmeyi istemelisiniz.
Bir mekanın bir kısmı ya da tamamı ikincil-kiracıya kiralanabilir. İkincil-kiracı’nın baş-kiracı’yla olan sözleşmesinin süresi baş-kiracı’nın ev sahibiyle olan sözleşmesinin süresinden daha uzun olamaz. Baş- kiracı konutta ikincil-kiracı ile aynı zamanda konutu paylaşabilir ya da paylaşmayabilir. Baş-kiracı konutta oturuyorsa, ikincil sözleşmenin geçerli olabilmesi için ikincil-kiracının konutun en az bir kısmına ‘tamamen sahip’ olduğuna dair net bir açıklama bulunması gerekmektedir (bu bilgi broşürünün arka yüzündeki ‘ikincil-kiracımı yoksa lisans-sahibimi?’ (Sub-tenant or licensee?) bölümüne bakınız).
İkincil-kiracı tutmanın örnekleri:
Baş kiracı bu durumda ikincil-kiracı ile bir başka kira sözlesmesi yapmış olur, ve ev sahibiyle arasındaki orjinal anlaşmayı da korumuş olur.
Baş-kiracı ile ikincil-kiracı arasındaki ilişki, ev sahibiyle kiracısı arasındaki ilişki ile aynı niteliği taşır, ve aynı hak ve sorumluluklar geçerlidir. Örneğin, herhangi bir tamirat gerektiği bir durumda, ikincil-kiracı bu durumu baş-kiracıya bildirir, ve bu tamiratların yapılmadığı taktirde ikincil-kiracı herhangi bir zarara uğramış ise baş-kiracıya karşı bir tazminat davası açabilir.
Hukuki bağlamda, kiracı olarak kabul edilebilmek için kiralanan mekanın tamamının ya da bir kısmının ‘münhasır kullanım hakkına’ sahip olmanız gerekmektedir. Bu demektir ki bir ailenin yaşamakta olduğu bir konuta taşınırsanız, sadece bir ruhsat sahibi olarak kabul edilebilirsiniz ve hiç bir kiracı hakkınız olmayabilir. Evi ev sahibi ile paylaşırsanız, ruhsat sahibi olarak farzedilirsiniz.
Eğer bir oda kiralıyorsanız ve kapısı kilitlenebiliyorsa, bir kiracı olarak kabul edilebilirsiniz, ve bu durumda kiracı haklarınız da olur. Eğer oda bağımsız bir oda ise (örneğin bir bungalow gibi ya da ayrı bir girişi varsa) kiracı olarak kabul edilme ihtimali daha yüksektir. Bu konuda bir anlaşmazlık çıkması durumunda, kiracı mı yoksa ruhsat sahibi mi olduğunuza ilişkin karar çıkartmak icin Victoria Kamu ve İdari Mahkemesine (Victorian Civil and Administrative Tribunal) başvurunuz.
Ruhsat sahipleri anlaşmazlıklarının Mahkemenin Şahıs Davaları Bölümünde (Civil Claims List) 1999 Tarihli Adil Ticaret Yasası (Fair Trading Act 1999) dinlenilmesi için başvurabilirler, fakat 1997 Konut Kiracılığı Yasası (Residential Tenancies Act 1997) uyarınca kiracılarla aynı hakları paylaşmadıklarını unutmamalıdırlar.
Ev sahibinin yazılı izni olmaksızın konutu devretme ya da başkasına kiralama hakkınız yoktur. Ancak, ev sahibi geçerli bir sebebi olmadan iznini esirgeyemez. Eğer esirgerlerse, Mahkemeye başvurarak ev sahinin izninin alınmaması için karar çıkartılmasını talep edebilirsiniz. Daha fazla bilgi için Kiracılar Derneğini arayınız.
Ev sahibi ya da emlakçı konutun devredilmesi ya da başkasına kiraya verilmesi için vereceği izin için bir ücret talep edemez. Ancak bir kira sözleşmesinin devredilesinin yazılı olarak hazırlanması için bir ücret talep edebilirler. Daha fazla bilgi için Kiracılar Derneğini arayınız.
İzin almaksızın kiraladığınız konutu devrederseniz ya da başkasına kiralarsanız, ev sahibi size 14 gün vadeli Konutu Boşaltma Duyurusu (14-day Notice to Vacate) gönderebilir ve konuttan tahliye edilmeniz için Mahkemeye başvurabilir. Konutu Boşaltma Duyurusu alırsanız haklarınızı öğrenmek için Kiracılar Derneğini arayabilirsiniz.
Bazı durumlarda kiraladığınız konutu devretmek ya da başkasına kiralamak yerine kira sözleşmenizi feshetmeniz daha iyi olabilir.
Bir kişinin bir ev ya da dairenin bir kısmını başka bir kişiyle paylaşıyor olması, konutu bir başkasına resmi olarak kiralamışlar anlamına gelmez. Bir kişinin ikincil-kiracımı yoksa müşterek kiracımı olduğu konusu sıkça karıştırılır.
Müşterek kiracılar aynı kira sözleşmesini imzalamış ve birlikte kirada oturan kişilerdir, aynı haklara sahiptirler ve tek bir ev sahibi vardır. Diğer tarafta, konutun ikincil bir kiracıya kiralanmış olduğunu gösteren durumlardan bazıları şunlardır:
Bu durumlardan sadece birinin söz konusu olması konutun ikincil bir kiracıya kiralanmış olduğunu doğrulamaz, çünkü hukuki durum her bir vakanın şartlarına bağlıdır. Bir konutun ikincil bir kiracıya kiralanmış olup olmadığı her zaman kolayca anlaşılmasa da, siz ve başka bir kiracı arasında bir anlaşmazlık çıktığında ikincil bir kiracımı olduğu ya da müşterek bir kiracımı olduğu önemli olacaktır.
Baş-kiracı ile ikincil-kiracı arasında bir anlaşmazlık Victoria Kamu ve İdari Mahkemesine sevkedilebilir, ve 1997 Tarihli Konut Kiracılığı Yasası uygulanır. Ancak, Mahkeme müşterek kiracılar arasındaki anlaşmazlıkları dinlemez (bakınız asağıya.)
Kiracılar Derneği müşterek kiracılık hakkında bilgi sağlamaz. Ancak Paylaşılan Konutlar (Shared Households) ve Ev Arkadaşları arasındaki Arkadaşlığı Korumak (Keeping the Mates in Housemates)başlıklıklı bilgi broşürlerimizde müşterek kiracılar için bazı bilgiler sağlanmaktadır.
Müşterek kiracılar arasında bulunan bir anlaşmazlığı çözümlemenin bir yolu 1300 372 888 nolu telefonlardan arayabileceğiniz Anlaşmazlık Çözümleme Merkezi (Dispute Settlement Centre) aracılığıyladır, ancak uzlaşma toplantısına katılmayı tarafların ikisi de kabul etmelidir.
Hukuki bilgi temin etmeniz gerekiyorsa Toplum Hukuk Merkezleri Federasyonunu (Federation of Community Legal Centres) 03 9652 1500 nolu telefondan arayabilirsiniz ve onlar sizi bölgenizdeki bir hukuk merkezine yönlendirebilir. Toplum Hukuk Merkezleri (Community Legal Centres) hak kazanan müvekkillere ücretsiz hukuki bilgi sağlamaktadır (ancak tüm hukuk merkezleri kiracılığa ilişkin bilgi sağlayamamaktadır).
Ek bilgiye veya yardıma ihtiyacınız varsa, lütfen bizimle ilişkiye geçin
Assignment and sub-letting | Turkish | June 2013