Gazeteci-Yazar Soner Yalçın, Sözcü’nün sokağa çıkma yasağı nedeniyle hazırladığı hafta sonu gazetesi için kaleme aldığı yazısının bir bölümünde suni tatlandırıcı sakarinin Osmanlı'ya gelişini anlattı.
Soner Yalçın, “Osmanlı, sakarine yöneltilen eleştirileri ciddiye almadı” diye yazdı.
İşte o yazının ilgili bölümü…
ABD'de 1878'de tesadüfen keşfedilen suni tatlandırıcı sakarinin Osmanlı'ya gelişi ilginç oldu:
Sakarin 24 Mart 1896'da, “Saccharin” ve “Saccharosin” adlarıyla Osmanlı Ticaret ve Nafia Nezareti tarafından marka koruması altına alındı.
Alman Fahlberg List şirketinin vekili A. Stock tarafından tescil ettirilen bu yapay tatlandırıcı, hap şeklinde kutu, paket ve sandık içerisinde piyasaya sunuldu.
Fakat… Tıbbiye-i Mülkiye ve Sıhhiye-i Umumiye Meclisi, sakarinin muhtemel zararları konusunda karar aldı. Sakarinin tıpta kullanımı uygun olabilirdi ama gıda ürünlerinde şeker yerine kullanımında sağlığa zarar verebilirdi. Tedbir alması için gümrük dairesi Rüsumat Emaneti'ne 23 Temmuz 1902'de başvurdu. 14 Şubat 1903'te Şura-yı Devlet-i Tanzimat Dairesi toplandı; bazı kısıtlamalar getirdi.
Başta Almanya olmak üzere bazı elçilikler hemen harekete geçti. “Ne demekti bu; Tanzimat ve yapılan ticari anlaşmalara ters bir durum nasıl kabul edilebilirdi?”
Tanzimat Dairesi devreye girdi…
Bu arada Almanya'daki dünyanın ilk tatlandırıcısı sakarinin üreticisi Fahlberg List şirketi İstanbul'a doktorlardan oluşan “bilimsel heyetlerin” sakarinin özellikle şeker hastaları için elzem olduğunu belirten raporlar gönderdi!
Sonuçta…
Osmanlı Dahiliye Nezareti 15 Eylül 1903'te sakarin hakkında kararını Osmanlı vilayetine gönderdi: “İthalatında yasaklama ve kısıtlama yoktur!”
Ancak, reçeteyle satılacaktı! Yiyecek- içeceklerde ise sakarin; çay, kahve ve komposto gibi meşrubatlar için kullanılacaktı. Diğer yanda şunu dediler: Çocukların kullanmasına izin yok!
Gerek 1908 Cenevre ve gerekse 1909 Paris'te başta sakarin olmak üzere, (sakız yapımında) Xylitol, (peynir yapımında) Dulcin gibi suni tatlandırıcıların yiyecek ve içeceklerde kullanımının yasaklanması için yapılan toplantılara Osmanlı'dan kimse katılmadı! Fransa gibi ülkeler yapay tatlandırıcı ithalatının şeker sanayilerini sekteye uğratacağını ifade edip karşı çıktı. Osmanlı, sakarine yöneltilen eleştirileri ciddiye almadı.
Yıllar sonra… Başta idrar kesesinde olmak üzere olası kanser yapıcı etkisinden dolayı 1977 yılından itibaren kimi ülkelerde sakarinin yasaklanmasına daha uzun yıllar vardı…
Odatv.com
Tag
Eleştiri olarak görmemiz mümkün değil prim vermeyeceğiz