2 KARDİYOVASKÜLER SİSTEM Kardiyovasküler sistem içinde kanın vücuda dağıldığı kapalı bir ağ sistemidir. Bu sistem kanı vücuda pompalayan kalp ve kanın vücuda dağıldığı damarlardan oluşur.
3
4 KALP Kalp 12 cm uzunluğunda ve 9 cm genişliğinde, piramit şeklinde ve içi boş kassal bir organdır. Ağırlığı yaklaşık olarak erkeklerde g, kadınlarda g kadardır. Kalp toraksın merkezinde yerleşmiştir. Asıl gövdesinin 2/3 ü vücudun orta hattının sol tarafında olacak şekilde yan yatmış pozisyonda bulunur.
5
6 KALP Kalbin keskin olmayan koni şeklindeki ucu apeks(tepe) olarak isimlendirilir. Kalbin apeksi yani tepe noktası öne, aşağıya ve sola doğru uzanmış pozisyondadır. Apeks normalde orta klavikular hatta 5. ve 6. kostalar arasında(5.interkostal aralık) bulunur.
7 KALP Kalbin üst en uç bölümü taban(base) olarak isimlendirilir ve yukarıya, arkaya, sağa doğru uzanacak biçimde yerleşmiştir. Anterior olarak sadece 2.kostanın altına kadar uzanır. Kalbin tabanı büyük damarlarla bağlantılı olduğu için nispeten sabitlenmiş durumdadır, fakat apeksi hareket edebilir.
8
9 PERİKARD-EPİKARD Kalp göğüs boşluğunda perikard adını alan bir zar içinde bulunur. Perikard fibröz ve seröz perikard olarak 2 kısımdır. Seröz perikardın dış kısmı parietal, iç kısmı ise viseral perikard adını alır. Viseral perikard kalp duvarının dışını oluşturduğu için epikard adını alır.
10 KALBİN DUVARLARI Kalbin duvarları 3 tabakadan oluşur. 1-Epikardiyum-Epikard: En dışta bulunur 2-Myokardium-Myokard:Kalp kas tabakasıdır. duvarının 3-Endokardiyum-Endokard:Kalp duvarının ve kapaklarının iç yüzeyini örten ince fibröz tabakadır
11
12 KALBİN ODACIKLARI Kalp içi boş bir organdır. Kalp yukarıdan aşağıya doğru septum olarak isimlendirilen bir duvar ile sağ ve sol kalbe ayrılır. Her iki tarafta da üstte atriyum altta ise ventrikül olarak isimlendirilen odacıklar bulunur. Bu durumda kalp 4 odacıktan oluşur: sağ atriyum ve sağ ventrikül, sol atriyum ve sol ventrikül. Atriyumlar ile ventriküller arasında atriyoventriküler delikler bulunur.
13
14 KALBİN KAPAKÇIKLARI Kalpte 4 kapakçık bulunur. Kalp kapakçıklarının amacı kalpte kan akışının yalnızca tek yönde ilerlemesini sağlamak ve kanın geriye dönüşünü engellemektir.
15
16 Atriyoventriküler kapaklar Atriyoventriküler kapaklar atriyumlar ile ventriküller arsındadırlar ve kanın atriyumlara geri kaçışını önlerler. Sağda olan atriyoventriküler kapağa triküspid kapak, soldakine ise mitral kapak denir.
17 Semilunar kapaklar Semilunar kapaklar ise pulmoner arter ve aortadaki kanın ventriküllere geri dönmesini önler. Sol taraftaki aortik semilunar kapaktır, daha kalın ve daha güçlüdür. Sağ semilunar kapak ise pulmoner arter ve sağ ventrikül arasındadır ve pulmoner semilunar kapak adını alır.
18
19
20 Kalbin Büyük damarları: pulmoner arterler ve pulmoner venler Sağ kalpteki oksijen oranı az olan kanı akciğerlere taşıyan ve sağ ventrikülden başlayan damarlara pulmoner arterler denir. Akciğerlerde oksijenlenmiş kanı kalbe geri getiren ve sol atriyum da sonlanan damarlara pulmoner venler denir.
21
22
23 Kalbin Büyük damarları: Süperior ve İnferior Vena Cava Venöz kanı vücudun alt ve üst kısımlarından sağ kalbe drene eden büyük damarlar süperior vena cava ve inferior vena cavalardır.
24
25 Kalbin Büyük damarları: Aorta Oksijenlenmiş kanı kalpten perifere taşıyan ana arter ise aorta dır. Aortanın sol ventrikülden çıkıp yukarıya doğru uzanan bölümüne ascending (yukarıya çıkan) aorta, kıvrım yaptığı bölgeye aortik ark, aşağıya doğru uzanan bölümüne ise descending (aşağıya inen) aorta denir
26
27 Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar Kalp kası beyinden sonra en fazla kana gereksinim duyan organdır. Kalp kendini besleyen kanı aortadan ayrılan arterlerden alır. Bu arterlere koroner damarlar denir.
28 Koroner Dolaşım Kalbi besleyen kan dolaşımına koroner dolaşım denir. Kalp pompaladığı kanın % 5 ini kendi dokusu için pompalar. Kalp bir günde kendisi için yaklaşık 380 L kan pompalar. Koroner arterler iki tanedir;sağ ve sol koroner arterler.
29 Sağ koroner arter Sağ koroner arter sağ atriyum ve sağ ventrikül arasında yol alır ve sinoatrial düğüm, sağ ventrikül ün ventral ve dorsal yüzü, atriyoventriküler düğüm ve atriyoventriküler demeti besleyen dallara ayrılır.
30 Sol koroner arter Sol koroner arter başlıca iki dala ayrılır: 1-ön yüzde ventriküller arasındaki sulkus boyunca ilerleyerek apeks çevresinde sağ koroner arterin terminal dallarıyla anastomoz yapan küçük dallara ayrılan anterior interventriküler arter 2-kalbin lateral ve posteriorundaki sulkusta ilerleyen sirkumfleks arter.
31 Kalp Ne Zaman Beslenir? Kalbin kan ihtiyacı esas olarak kalp gevşediğinde sağlanır. Çünkü kalp kası kasıldığı zaman koroner damarlar sıkışırlar ve kan akımı engellenir. Sağ koroner arter genelde kalbin sağ tarafını besleyen dallara sahip olmakla birlikte sol ventriküle de uzanan dalları vardır. Sol koroner arter ise başlıca kalbin sol bölümünü besler fakat az miktarda da olsa sağ ventriküle de kan gönderir.
32 Kalbin Venöz Dolaşımı Kalbe ait venöz kanı taşıyan damarların büyük kısmı koroner sinüse boşalır. Koroner sinüs kalbin arka yüzünde bulunan geniş bir vendir ve doğrudan sağ atriyuma boşalır.
33
34 Kalbin İleti Sistemi Kalbin sinirsel bağlantıları olmasına karşın kalp kası sinir sisteminden bağımsız olarak uyarı/atım oluşturabilen ve bu uyarıyı kalbin bütün bölgelerine ileten pace maker dokusuna sahiptir. Buna kalbin ileti sistemi denir.
35 Kalbin İleti Sistemi; SA nodu Kalbin ileti sistemi sinoatrial node veya SA nodu/düğümü olarak isimlendirilen bölgeden başlar. SA nodu sağ atriyumun üst duvarında bulunur ve özelleşmiş kalp kası hücrelerinden oluşmuş bir bölgedir. SA nodu kalp atımlarını başlatan ve ritmini kontrol eden elektriksel uyarıların başladığı bölgedir.
36 Kalbin İleti Sistemi AV nodu Sağ atriyumda oluşan uyarılar internodal yollar ile sağ atriyumun tabanında atriyumlar ile ventriküller arasında bulunan atriyoventriküler noda veya AV noduna ulaşır. AV nodu atriyoventriküler demet veya his demeti dallarına ayrılır. His demeti de purkinje liflerine ayrılarak ventrikül kası hücrelerine kadar uzanır. Bu ileti sistemi sayesinde kalp fonksiyonel bir bütün olarak çalışır.
37
38
39 KAN DAMARLARI Dolaşım sisteminin merkezi kalp olmakla beraber vücuda kanı dağıtan sistem kan damarlarıdır.
40 Kan Damarlarının Çeşitleri Arterler Arterioller Kapillerler Venüller venler Arteriyel Sistem Venöz Sistem
41
42
43
44
45 ARTERLER Kanı kalpten çevreye taşıyan damar tipine arterler denir. Arterler kalpten O2 yönünden zenginleşmiş kanı perifere taşırlar Vücutta pulmoner arterler dışında tüm arterler O2 den zengin kan taşırlar. Kalpten arterler ana gövdeler halinde çıkarlar. Bunların başlıcaları sol ventrikülden çıkan aorta ve sağ ventrikülden çıkan pulmoner arterdir.
46 Arterlerin yapısı Kan damarlarının ortalarında bulunan boşluk lümen adını alır. Büyük elastik bir arterde lümeni çevreleyen damar duvarı üç tabakadan oluşur. 1-tunika intima 2-tunika media 3-tunika adventitia
47 Arterler; Nabız Farklı arterler duvarlarında değişen miktarlarda elastik lifler ve düz kas lifleri taşıdıkları için bir kısmı elastik bir kısmıda kassal olarak isimlendirilirler. Elastik arter duvarları her kalp atımında hafifçe genişlerler ve nabızı oluştururlar. Bir arter cilde yakın seyrediyorsa biz cilt üzerinde nabız hissederiz.
48 Arterler; Nabız Nabız kalbin her atımda oluşan basıncın elastik bir sistemde yayılarak iletilmesi nedeniyle damarda oluşan genişleme ve tekrar eski konumuna gelmedir. Tüm arterlerden nabız alınabilir fakat vücudun belli bölgelerinde bu olay çok daha kolaydır. Bu arterler şunlardır:
49 Nabız Hangi Arterlerden Daha Kolay Hissedilir? 1-Temporal arter 2-A.Carotis communis 3-A.Brachialis 4-A.Radialis 5-A.Femoralis 6-A.Poplitea 7-A.Dorsalis pedis 8-A.Tibialis posterior
50 KAPİLLERLER Terminal arterioller son olarak kapillerlere dönüşürler, Kapillerler arteriyel ve venöz sistemi birbirine bağlar. Kapillerler en küçük ve en fazla sayıdaki kan damarlarıdır. Kapillerler ancak mikroskopla görülebilecek büyüklüktedir ve duvarları 1 hücre kalınlığındadır.
51 KAPİLLERLER Kapillerler cildin üzeri ve gözün lensi dışındaki tüm vücutta yaygın halde bulunurlar. Eğer bir erişkindeki tüm kapillerler birbirine eklenecek olursa km oluştururlar. Bu büyüklük gaz, sıvı, besin maddesi ve artık maddelerin kan ve hücreler arasında gidip gelmesi için çok geniş bir yüzey alan sağlar. Kapillerlerin çapı orta boylu bir arterden 500 kez daha küçüktür.
52
53
54
55
56
57
58 ARTERİOLLER Kassal arterler kalpten uzaklaştıkça daha küçük arterlere giderek te arteriol olarak isimlendirilen daha küçük dallara ayrılırlar. Arteriollerin duvarları büyük miktarda düz kas hücresi içerir, dolayısıyla genişlemeleri veya daralmaları daha kolaydır.
59 Arterioller Arterioller organlara gidecek kan miktarını ayarlamada ve kan basıncının düzenlenmesinde önemli rol oynarlar. Eğer gerekirse bir arteriol kan akımını % 400 oranında artıracak şekilde dilate olabilir. Damarların genişlemesine vazodilatasyon, daralmasına ise vazokonstriksiyon denir.
60
61
62
63
64
65 VENÜLLER ve VENLER Kan kapillerlerden venüllere drene olur. Kapillerden venüllere geçiş yavaş olur. Venüller bir araya gelirler ve venleri oluştururlar. Venüller ve venler kanı kalbe taşıyan damar sistemini oluştururlar. Venler kalbe doğru yaklaştıkça daha büyük ve daha az dallı olurlar.
66 Venler Venler genellikle arterlerden daha esnektir ve kan basıncı normal düzeyde değilse kollaps olurlar(duvarları birbirine yapışır). Venler büyük damarlardır ve O2 siz kanı vücut dokularından kalbe taşırlar. Ancak bunun organizmada 3 istisnai durumu vardır.
67 O2 den Zengin Kan Taşıyan Venler 1-4 pulmoner ven akciğerlerden sol atriyuma O2 den zengin kan taşırlar 2-Karaciğerdeki portal sistem kanı bağırsak kapillerlerinden karaciğer kapillerlerine taşı. 3-Hipotalamo-hipofizer portal sistemde ise hipotalamusun kapillerleri ön hipofiz bezindeki sinüzoidal kapillerleri oluştururlar.
68 Venlerin Yapısı Venlerin duvarları da arter duvarları gibi 3 katlıdır fakat elastik doku, kollajen doku ve düz kas dokusu daha azdır. Dolayısıyla venler kolayca genişlerler. Venlerdeki ikili kapakçık sistemi kanın yalnızca bir yönde akmasını sağlar. Venlerdeki kan basıncı düşüktür kan akımının sağlanmasında çevredeki iskelet kası dokusunun pompalayıcı etkisinin büyük rolü vardır.
69 KAN DOLAŞIMI Kan vücutta 2 ana sistemde dolaşır 1-Pulmoner dolaşım 2-Sistemik dolaşım
70 PULMONER(AKCİĞER) DOLAŞIM Bu dolaşımda kalpten oksijensiz kan akciğerlere taşınır, oksijenlenir ve geri kalbe döner. Akciğer dolaşımı 4-8 saniye sürer. Kan kalpten(sağ ventrikülden) akciğerlere 2 pulmoner arter ile gelir. Akciğerlerden kalbe(sol atriyuma) 4 pulmoner ven ile döner. Her pulmoner ven sol atriyuma ayrı bir delikten girer.
71 SİSTEMİK DOLAŞIM Tüm hücrelere, dokulara ve organlara oksijenli kanı taşır, organizmadan oksijensiz kanı kalbe taşır. Tüm bu olay saniye sürer. Sistemik dolaşım 2 bölüme ayrılır:arteriyel ve venöz bölüm. Arteriyel bölümün ana damarı aortadır. Sol ventrikülden assending aorta olarak çıkar, kalbin tepesinin üzerinde kıvrım yaparak aortik arkı oluşturur, toraks ve abdomene doğru dessending aorta olarak devam eder.
72 SİSTEMİK DOLAŞIM Aortik arkustan a.brachiocephalica ayrılır. A.brachiocephalica üst ekstremiteyi besleyen a.subclavia ve beyni besleyen a.carotis communis dallarına ayrılır. A.subclavia a.axillaris, a.brachialis isimleriyle dirsek bölgesine kadar gelir, burada a.ulnaris ve a.radialis dallarına ayrılarak parmaklara doğru yoluna devam eder. A.carotis communis ise iki dala ayrılır, internal ve eksternal karotid arterler olarak devam eder.
73
74 SİSTEMİK DOLAŞIM Dessending aorta karın içinde ve toraks boşluğunda iç organlara gidecek dallar verir, a.iliaca communislere ayrılarak sonlanır. Sağ ve sol a.iliaca communisler alt ekstremiteleri kanlandırır.
75
76 SİSTEMİK DOLAŞIM Venöz bölüm ise arteriyel sisteme kapiller yataklarla bağlıdır. Vücudun tüm üst bölümünden dönen kan V.cava süperior ile, alt ekstremiteler, pelvis ve abdomenden gelen kan ise V.cava inferior ile kalbe gelir. Her iki vena cava da kalbin sağ atriyumuna deoksijene kanı boşaltırlar.
DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ I Dr. Nevzat KAHVECİ 2009 Dolaşım sistemi, O 2 ve CO 2 taşınması Sindirim sisteminden besinlerin alınıp gerekli yerelere taşınması Fazla su ve metabolik artıkların böbreklere
PERİFERİK SİNİR SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ Sinir sistemi; hareket etme, konuşma ve vücudumuzdaki milyonlarca hücrenin koordineli bir şekilde çalışmasını sağlayan iç haberleşme yoludur. Bu nedenle, sinir sistemi
T.C SAĞLIK BAKANLIĞI ŞİŞLİ ETFAL EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 1.NÖROLOJİ KLİNİĞİ DOÇ. DR. HULKİ FORTA ORTA SEREBRAL ARTER DAL İNFARKTLARINDA İSKEMİK MODİFİYE ALBUMİN DÜZEYİ VE PROGNOZLA İLİŞKİSİ Dr. Emel
SU METABOLİZMASI Suyun biyolojik görevleri Su, vücudun temel bileşiminde yer alan önemli bir inorganik maddedir. Suyun birçok biyolojik görevleri olduğunu biliyoruz: 1) Su, makromoleküllerin yapı taşıdır.
T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İLKYARDIM VE ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI H. Fazıl İNAN* Zülfinaz KURT** İlknur KUBİLAY***
Çiğneme Modeli ve Bu Modelin Proprioseptörler ve Proprioseptif Refleksle Değişimi Prof. Dr. Nurselen Toygar Proprioseptörlerin mekanik uyarılmasıyla reseptörlerden doğan impuslar mandibulayı açıcı kasları
1 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI 70.YIL İSTANBUL FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ LOMBER DİSK HERNİLİ HASTALARDA EGZERSİZ VE ELEKTRİK STİMÜLASYONUNUN ETKİNLİĞİ Uzmanlık Tezi Dr. F. Banu
FOTOSENTEZ Giriş Bir organizma, enerji ve karbon iskeleti için kullandığı organik bileşikleri ya ototrofik ya da heterotrofik olmak üzere iki yoldan karşılar. Ototroflar, O 2ʼ den ve ortamdan elde ettikleri
7. ÜNİTE GÜNEŞ SİSTEMİ VE ÖTESİ: UZAY BİLMECESİ 7. ÜNİTE GÜNEŞ SİSTEMİ VE ÖTESİ: UZAY BİLMECESİ Gök Cisimlerini Tanıyalım Güneş Sistemi Uzay Araştırmaları Bu ünitede öğrencilerin; Uzayda bulunan gök cisimlerini
Columna vertebralis (omurga); vücudun arka ve orta kısmında yer alır, kemikten ve kıkırdaktan oluşur ve içinde omuriliği barındırır. İskeletin önemli bir bölümüdür ve temel eksenidir. Sırt boyunca uzanır
ARŞİV 2010; 19: 85 İskemik İnme ve Akut Faz Reaktanları Uzm.Dr. Mustafa ŞAHAN * Doç.Dr. Salim SATAR ** Doç.Dr. A. Filiz KOÇ *** Doç.Dr. Ahmet SEBE **** İnme olarak tanımlanan serebrovasküler hastalıklar
T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği Şef: Uzm. Dr. Feyza Yıldız AKUT ROMATİZMAL ATEŞ TANISI ALAN HASTALARIN
Travmalı hastada yaklaşım ve İlk yardım Prof.Dr. Turgut İPEK Travma Epidomiyolojisi Tüm yaş grublarında 4.sıklıkta ölüme neden olur. 34 yaş altında diğer hastalıkların tümünden daha fazla ölüme neden olur.
Sayfa: 1 BÖLÜM I... 4 GİRİŞ... 4 Kaynak nedir... 4 BÖLÜM II... 4 KAYNAK VE KESİM İŞİ TÜRLERİ... 5 1. GAZ KULLANILARAK YAPILAN KAYNAK VEYA KESİM... 5 2. ELEKTRİK KULLANILARAK YAPILAN KAYNAK VEYA KESİM İŞLERİ...
Temel Yaşam Desteği Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun, yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunuma başlanmaz
ATEŞLEME SİSTEMLERİ İÇİNDEKİLER İçindekiler Şekil Listesi. Özet BÖLÜM 1 1.Giriş... VII BÖLÜM 2 Dahaönce Yapılan Çalışmalar Ve Ateşleme Sisteminin Gelişimi...1 2.1.Daha Önce Ateşleme Sistemlerinde Yapılan
34 ĐÇĐNDEKĐLER Bölüm 1. ph ve Vücudun Normal Reaksiyonu Bölüm 2. AsitBaz Dengenin Düzenlenmesi Bölüm 3. AsitBaz Denge Bozuklukları AsitBaz Denge Bozukluklarının Kompansasyonu Bölüm 4. Kan Gazları Ölçüm