Hazret-i Ali’nin, Eshab-ı kiramın bir kısmıyla yaptığı savaşların sebebi neydi? Hangi taraf haklıydı?
İctihad hatası
CEVAP
İmam-ı Rabbânî hazretleri buyuruyor ki: Eshab-ı kiram arasında olan savaşları, iyi sebeplerden, güzel düşüncelerden ileri geldi bilmek, dünyalık için, menfaat için bilmemek gerekir, çünkü onların ayrılığı ictihad ve tevil ayrılığıydı. Heva ve hevesten doğan ayrılık değildi. Ehl-i sünnet âlimleri hep böyle bildirdi. Şu kadar var ki, Hazret-i Ali ile savaşanlar, hata etti, fakat hataları ictihad hatası olduğundan, bir şey denemez ve dil uzatılamaz. Şerh-ı mevakıf kitabında Âmidî, (Cemel ve Sıffin vakaları ictihad yüzündendi) diyor. Ebu Şekûr-i Sülemî, Temhid kitabında, (Ehl-i sünnet vel-cemaate göre, bu savaşlardaki hata, ictihad hatasıydı) diyor. İbni Hacer-i Mekkî, Savâık kitabında, (Bu savaşlar, ictihad sebebiyleydi. Ehl-i sünnet âlimleri böyle bildirdi) diyor. (1/251)
İmam-ı Nevevî hazretleri de, Müslim hadislerini açıklarken buyuruyor ki:
O savaşlarda, Eshab-ı kiramın her biri, kendi ictihadına uygun iş yaptı. Bunun için hiçbirini ayıplamak doğru değildir. Bununla beraber, Hazret-i Ali ve onun ictihadında olup, ona uyanlar, ictihatta doğruyu bulmuşlardı. Karşılarındakiler ictihatta yanılmışlardı, fakat ictihadda yanılma olduğu için kötülenemezler. Yanılanlar bir sevab aldı. Doğruyu bulanlar on sevab aldı. (Yanıldılar) demek bile doğru değildir. Yanılanları da iyilikle anmak lazımdır. (Müslim şerhi, Mektubat-i Masumiyye 2/36, Redd-i Revafıd)
Bu savaşlar sebebiyle, hepsinin cennetlik olduğu nassla [âyet ve hadisle] bildirilen Eshab-ı kiramdan bir kısmına dil uzatılırsa, fâsık veya kâfir denirse, o konudaki âyetler inkâr edilmiş olur. Eshab-ı kiramın Cennetlik olduğunu bildiren âyet-i kerimelerden birinin meali şöyledir:
(Mekke’nin fethinden önce Allah için mal veren ve savaşanlara, fetihten sonra verenlerden ve savaşanlardan daha yüksek derece vardır. Bunların dereceleri eşit değilse de, hepsi için Hüsnayı [Cenneti] söz veriyorum.) [Hadid 10]
Bazı cahiller iki Müslüman birbiriyle savaşır mı diyorlar. Bir âyet-i kerime meali:
(Müminlerden iki fırka birbiriyle savaşırsa aralarını bulun!)[Hücurat 9]
O hâlde, İmam-ı Nevevî hazretlerinin, (Yanıldılar demek bile doğru değildir) sözünü esas alarak, (Bir tarafın ictihadı hatalıydı) bile dememiz uygun olmaz, çünkü müctehid âlimler, bu savaşlar hakkındaki ictihadlarını bildirebilirler, ama bizim avam olarak, bir tarafın hata veya isabet ettiğini söylememiz caiz olmaz. Sadece Ehl-i sünnet âlimlerinin bildirdiklerini nakledebiliriz. Bazı müctehidlerin (Bir taraf hatalı idi) demeleri de ictihaddır, kesin değildir. (Hatalı değildi) diyen müctehidlerinki de böyledir.
Ehl-i beytin fazileti
Devamını Okuyun...
Ehl-i beyt Cennetliktir
Devamını Okuyun...
Eshabım gökteki yıldızlar gibidir
Devamını Okuyun...
Sahabenin hepsi müctehiddir
Devamını Okuyun...
Eshabın hepsinden Allah razıdır
Eshab-ı kiramın her sözü senettir
Eshab-ı kiramın üstünlük sırası
Peygamberlerden ve meleklerin üstünlerinden sonra, bütün yaratılmışların en üstünü, Eshab-ı kiramdır...
“Ve küllen vaadallahül Hüsna” âyeti
Onlar birbirlerini çok severdi
Sahabenin kerameti
Hepsi Cennetlik olanlar
Çömez ve Eshab-ı kiram
Eshabımı kötülemeyin
Hazret-i Ebu Hüreyre
Eshab-ı kiram ve Teftazani
İctihad hatası
Kâfir Müslüman olmaz mı?
Resulullah’a düşmanlık
Eshab-ı kiramı anlamak
İlimde en üstün olanlar
Resulullah ile akraba olma şerefi
Peygamberlerden sonra en üstün odur
Hazret-i Ebu Bekir’in dövülmesi
Hazret-i Ebu Bekir niçin üstün?
Anam babam sana feda olsun
Son Peygamberin veziri olacaksın
O Sıddıkdır
Cennet kapılarının hepsinden çağrılan
(Bir kimse eşyadan bir çift şeyi sadaka etse, fisebilillah Cennet kapılarından davet olunur...
Babanın taati yanında
Resulullah, bir gece mübarek başını, benim yanıma koymuş, yıldızlara bakıyordu...
Artık o nesneler bana gerekmez!
Bilali kâfir elinden sen kurtarırsın
Cennet ehlinin ışığı
Damarlarımda bir şey kaldı ise af et!
Ümmetimden bir evliya varsa
Adalet etmek senin nasibindir
Resulullah fazla verse idi
Resulullahtan, Ebu Bekri Sıddıkın o kadar üstünlüğünü işittim ki, hayrette kaldım. Server-i âlemin vefatından sonra bir gece Onu rüyada gördüm...
İslam şerefi yetmez mi?
Sevinmek lazımken niçin ağlarsın?
Kavme imamet eylesin
Resulullahın son hastalığında ağrısı arttı. Buyurdu ki: (Ebu Bekir’e söyleyin, nasa imam olup, namaz kıldırsın.)...
Siz halife hanımı olmasaydınız
Kaldır bu yemeği
Resulullah seni takdim etmiştir
Fırat kenarında oğlak zayi olsa
Rızasına uygun olanı versin
Hilafeti kime bırakacağım konusunda, tekrar istihare ettim. Allah’tan diledim ki, bana rızasına uygun olanı versin...
Kimin itikadı böyle değil ise
Bir bedevi Hazret-i Ali’nin huzuruna gelip dedi ki: Ya emir-el müminin! Bana Ebu Bekir’den haber ver ki, o Cennette midir?...
Ömer’in yerini kim tutabilir
Bir başabaş kurtulsam
Ömer bir gece bir tulumu su ile doldurup, arkasına almış, Medine-i münevvere köylerine giderken yorulmuş gördüm...