Riya
Allah'ın rahmeti onun üzerine olsun, bir defasında Bâyezid Bestâmi'ye bir adam gelmişti. Bir ara bu kişi, Bestâmi'nin huzûrunda dururken sağa sola bakınmaya başladı. Onun böyle sağa sola bakındığını gören Bâyezid Bestâmi kendisine sordu:
Ne var? Adam dedi;
Namaz kılacak temiz bir yer arıyorum!
Onun bu sözü üzerine, Bestâmi de kendisine şunları söyledi:
Kalbini temizle de namazı dilediğin yerde kıl!...
Riyâyı hakkıyla ancak muhlis (ihlâslı kişi) ler bilir. Onlar bir zamanlar onun içinde idiler. Sonra ondan kurtuldular. Riyâ, Allah dostlarının yolunda bulunan bir geçittir. Onların o geçitten mutlaka geçmeleri lâzımdır...
Riyâ, ucüp ve nifâk, şeytanın okları cümlesindendir ki, onları kalplere atar...
Mürşidlere koşunuz. Onlardan, İzzet ve Celâl sahibi Allah'a götüren yolda seyretmeyi öğreniniz. Bu yol, onların sülûk ettiği ve Allah'a vâsıl olmak için düştükleri bir yoldur. Onlardan nefsin, hevâi arzuların ve menfi mizaçların âfetlerini sorunuz. Mürşitler, nefsin ve hevâi duygu ve arzuların âfetlerini misalleriyle birlikte kavrayıp açıklamışlar, gâilelerini ve meyvelerinin ne zaman derileceğini hakkıyla tanımışlar, sırf bunları kavrayabilmek için bu bahiste bir zaman kalmışlar, nice zaman sonra ise riyâya da, nefse de, hevâi arzulara da... tamamen galebe çalmışlar ve hâkim olmuşlardır.
Şeytanın sendeki kibir ve gururu ile aldanma. Nefsin okları ile hezimete uğrama. Zirâ hiç şüphe yok ki, nefs seni şeytanın okları ile oklar. Şeytan sana ancak nefs târikiyle tesir edebilir, bir şeyler yapabilir. Cin şeytanları sana ancak insan şeytanları vasıtasıyla tesir edebilir, seni ancak insan şeytanları vasıtasıyla delâlete düşürebilir. İnsan şeytanları ise nefsdir, kötü arkadaşlardır.