Hantal Balık
David Doubilet ve Jennifer Hayes
21.8.2014
Golyat orfozunun yasal koruma statüsü kaldırılırsa 360 kiloluk bu dev batar mı, çıkar mı?
Güneybatı Florida açıklarında, su yüzeyinin 30 metre altında denize bir gümleme sesi yayılıyor. Bunu bir gümleme daha izliyor; uzakta patlayan havai fişekler gibi bir ses. Bir batık enkazından geliyor. Batığın yarılıp açılmış karnı çok büyük -ve çok ses çıkaran- bir düzine civarında balıkla dolu.
Bunlar Atlantik golyat orfozları. Beslenmek ve sosyalleşmek için batık ve resiflerde toplanıyorlar. Ağırlıkları 360 kiloyu, boyları ise 3 metreyi bulabilen balıkların çıkıntılı çeneleri, dev palmiye yaprağı gibi yüzgeçleri var. Toprak tonlarındaki derileriyse alacalı bulacalı ve benekli. Yanlarına yaklaşan canlılara yakınlarda olduklarını, yüzerliklerini sağlayan ve yüzme kesesi denilen hava keselerini sıkarak haber veriyorlar. Güm. Güm. GÜM!
Aslında gürültücü olanlar golyat orfozları değil, insanlar. Eskiden orfozların sayıları daha çoktu ve geniş alanlara yayılıyorlardı. ABD'nin güneyindeki sularda, Karayipler'de ve Brezilya'da yaşayan Atlantik golyat orfozlarının sayıları on binlerle ifade ediliyordu. Ama uzun yıllar boyunca zıpkınla ve oltayla tekneler dolusu balık avlandıktan sonra sayıları bilemediğimiz oranda azaldı. Belki de binin altına kadar düştü. Florida popülasyonu şimdilerde giderek toparlanıyor ve balıkçılar, biyologlar ve yerel yetkililer, bu hayvanları elleri zıpkınlı ve oltalı insanlardan koruyan av yasağının kaldırılması için yeterince toparlanıp toparlanmadıkları konusu üzerinde tartışıp duruyor.
Florida Eyalet Üniversitesi'nden Chris Koenig de onlarca yıldır dev orfozları tutuyor, ama onun nedeni balık filetosu veya trofe olarak eve götürmek değil. Güçlü kuvvetli asistanlarının yardımıyla orfozları oltayla tutuyor, sonra güç bela küçük bir tekneye alıp onları ölçüyor, DNA ve yaş testleri için kıkırdaksı yüzgeç ışınlarından birini çıkarıyor, beslenme tarzı araştırmaları için mide içeriğinden örnek alıyor, yumurtlayıp yumurtlamadıklarına bakmak için üreme organlarını kontrol ediyor. Balıkları denize salıvermeden önce, her birinin derisinin altına bir marka yerleştiriyor. Tutup salıverdiği her balığı izleyen Koenig, balıkların nerede ve ne zaman görüldüğüne ve her birinin sağlık durumuna dair kapsamlı bilgiler toplamış durumda. Yüksek miktardaki bu veriyle başa çıkmasına yardımcı olan eşi ve meslektaşı Felicia Coleman ile birlikte, Epinephelus itajara türünün mevcut durumunu tüm ayrıntılarıyla anlamayı umuyor.
David Doubilet ve Jennifer Hayes
Kaptan Tony Tarracino ve ailesi, 1958 yılında Florida Keys'de bir günde tut
David Doubilet ve Jennifer Hayes
Golyat orfozları Florida, Jupiter yakınlarındaki Zion Train adlı yapay resi
David Doubilet ve Jennifer Hayes
Golyatlar bazen büyük kabuklularla besleniyor ama kumda yuvalanan yengeçler
David Doubilet ve Jennifer Hayes
Nadiren yalnız görülen dışa dönük golyat orfozları, iki cinsle de eşit oran
David Doubilet ve Jennifer Hayes
Yem balıkları, yakındaki bir erkekle yumurtlamaya hazırlanan dişi golyat or
David Doubilet ve Jennifer Hayes
Florida açıklarındaki II. Dünya Savaşı'ndan kalma batığın üstünde dolaşan y