Çarpıntı Tedavisi
Çarpıntı nasıl geçer? Çarpıntının tedavisi nedenine bağlı olarak değişmektedir. Bazı insanlarda nedeninin ne olduğu anlaşılmasa da, ufak yaşam tarzı değişiklikleriyle durumu kontrol altına almak mümkün olabilmektedir. Çoğu zaman kafein ve alkol tüketiminden uzak durmak yeterli olabilmektedir.
Kalp çarpıntısı yaşayan kişinin çarpıntı zamanını ve ne kadar sürdüğünü not etmesi tedavinin şekillenmesine yardımcı olabilmektedir. Çarpıntının düzenli mi yoksa düzensiz mi olduğu, belirli durumlardan sonra mı ortaya çıktığı ya da beraberinde baş dönmesi, mide bulantısı, terleme, göğüs ağrısı veya nefes darlığı gibi diğer belirtilerle ilişkili olup olmadığı bilinmesi gereken ölçütlerdir. Özellikle, kalp atışının düzenli veya düzensiz olup olmadığına dikkat etmek önemlidir. (1)
İlaçla Tedavi
Doktor kalp çarpıntısı tanısını koyduktan sonra nedenine bağlı olarak, beta blokerler ve kalsiyum kanal blokerleri gibi antiaritmik ilaçlar reçete edebilir. Kalp için önemli olan sodyum ve potasyum üzerinde doğrudan etkili olan antiaritmik ilaçlar bazen etkili ya da güçlü işlev görmeyebilmektedir. (2)
Kalp Ritmi Sorunlarının Tedavisi
Akut düzeyde supraventriküler taşikardi veya atriyal fibrilasyonu gibi kalp ritmi sorunları nedeniyle çarpıntı yaşayan kişilere teşhis konduktan sonra kalp çarpıntısını hafifletmeye üzerine tedavi uygulanmaktadır.
Bazen kalp çarpıntısını tetikleyebilen vücuttaki adrenalinin kuvvetini engellemek için vagal manevralar tercih edilebilmektedir. Bu yöntemde, bağırsak hareketini uyarmak için nefesi tutma gibi manevralar uygulanmaktadır. Böylece vücudun vagus siniri uyarılmakta, sonuç olarak da, kalbin hızlı çarpmasını önleyen kimyasal olan asetilkolin salınımını arttırılmaktadır. (3)
Adenozin, kalp pilini sıfırlayabilen ve kalbin normal bir ritmine geri dönmesine yardımcı olan, intravenöz enjeksiyon olarak verilen bir ilaçtır. Aynı zamanda, doktorun hızlı kalp atışına neden olan kalp ritmi bozukluğunu teşhis etmesine izin vermek için geçici olarak kalp atış hızını da yavaşlatabilmektedir.
Wolfe-Parkinson-White SVT gibi bazı ritimlerde (kalbin elektrik sisteminin anormallik gösterdiği bir aritmi türüdür), kalbin düzenli atmasını sağlamak için frekanslı elektrik enerjisi yöntemi kullanılabilmektedir. Bu yönteminin kullanılabildiği çarpıntı vakaları sınırlıdır. (4)
Hızlı atan kalp ya da diğer adıyla çarpıntı, göğüs ağrısı, nefes darlığı veya düşük kan basıncı ile ilişkilendirilirse, kalbi daha düzenli ve yavaş bir ritimle atmasını sağlamak için anestezi ile birlikte elektro şok uygulanabilmektedir.
Çarpıntı için uzun süreli uygulanacak olan en doğru tedavi yöntemi yaşam tarzında yapılan değişiklikler olacaktır. Çarpıntının tedavisi unutulmamalıdır ki tamamen kişiye özeldir. (5)
Kalp Kabak Cerrahisi
Kalp kapak hastalıkları sonucu oluşan çarpıntı durumunda ameliyat gerekli görülebilir. Kalp kapak ameliyatı, kalp kapakçıkları hastalığının tedavisinde kullanılan bir yöntemdir. Kalp kapak hastalığında, kan dolaşımını sağlayan dört kalp kapağından en az biri fonksiyonunu yerine getirememektedir. Açık kalp ameliyatı veya minimal invaziv kalp ameliyatı da dâhil olmak üzere bazı yöntemlerle kusurlu olan kalp kapakçığı onarılmaktadır. (6)
Çarpıntıyı Azaltma Yöntemleri
Kalp çarpıntısını azaltmaya yardımcı olmak için:
- Stres seviyenizi azaltın (Yoga, tai chi veya yönlendirilmiş görüntüler gibi biyolojik geri bildirim, derin nefes alma tekniklerini veya gevşeme egzersizlerini öğrenin)
- Alkolü sınırlandırın.
- Kafeinli içeceklerin sınırlandırın.
- Sigara içmeyin veya ikinci el dumandan uzak durun.
- Düzenli egzersiz yapın (hangi egzersiz programının sizin için uygun olduğunu doktorunuza sorun).
- Çarpıntılarla ilişkili olduğunu düşündüğünüz belirli aktivitelerden kaçının.
- Öksürük ve soğuk algınlığı ilaçları ya da bazı bitki veya besin takviyeleri gibi uyarıcı olarak işlev gören belirli ilaçlardan kaçının.
- Tansiyonunuzu ve kolesterolünüzü düzenli olarak kontrol ettirin.
- Kalp çarpıntısına yol açan ciddi neden ortadan kalktıktan sonra kalp çarpıntılarına yoğunlaşmamaya çalışın. (7)
Çarpıntı İçin Hangi Doktora Gidilir?
Çarpıntı tanısı ve tedavisi için kardiyoloji (kalp ve dolaşım sistemi hastalıklarını inceleyen bölüm) bölümüne başvurabilirsiniz. (8)
Çarpıntı Nedir?
Çarpıntı kalp atışlarının normalde daha hızlı atmasıdır. Kalp çarpıntısı yaşarken beraberinde başka belirtiler de yaşanabilmekte ya da tek başına kalp çarpıntısı olarak ortaya çıkabilmektedir. Örnek vermek gerekirse, kalp çarpıntısı çok hızlı ve düzensiz işe kişi kendini oldukça sersemlemiş hissedebilir. Çoğu zaman, bu tarz çarpıntılar birkaç saniye ya da dakika sonra geçmektedir. Çarpıntıyı boğaz ya da boyunda da hissetmek mümkün olabilmektedir.
Diğer yandan, çoğu zaman geçici de olsa, bazı durumlarda kalp çarpıntısı kalple ilgili daha ciddi bir sorunun belirtisi olabilmektedir. Bunu anlamanın en doğru yolu bir doktora başvurmaktan geçmektedir.
Bazı insanlar her kalp atışını hissedebilmektedir. Tıbben bu durum ektopik kalp atışı olarak tanımlanmaktadır. Oldukça yaygın olarak yaşanmaktadır ve çoğu durumda endişe edici bir durum olarak değerlendirilmemektedir. (9)
Çarpıntı Belirtileri
Çarpıntı nasıl anlaşılır? Kalp çarpıntısı kişinin nasıl hissettiğine bağlı olarak değişebilmektedir. Genellikle ortak belirtiler şunlardır:
- Kalbin çırpınması gibi bir his
- Atlamış olan ya da fazla olan kalp vuruşu (ektopik atım olarak da bilinir)
- Egzersiz yapmış gibi hissetme
- Kalbin daha sert vurması
- Kalbin daha hızlı vurması
Çarpıntılar boyun, boğaz, göğüs veya bazen kulaklarda hissedilebilir. Bazı insanlarda çarpıntı başlangıcından birkaç saniye sonra düzelmekte, diğerlerinde ise bir seferde birkaç dakika sürebilmektedir. (10)
Çarpıntı Nedenleri
Çarpıntı neden olur? Kalp çarpıntıları genellikle geçici olarak yaşanmaktadır ve nedeni bilinmemektedir. Diğer yandan, çarpıntıya neden olabileceği düşünülen bazı koşullar da bulunmaktadır ve şöyle sıralanmaktadır:
- Stres veya kaygı gibi güçlü duygusal tepkiler
- Yorucu bir egzersiz
- Kafein
- Nikotin (sigara ve tütün tüketimi)
- Ateş
- Hormonal değişiklikler
- Kullanılan bazı ilaçlar
Bazen kalp çarpıntısı, aşırı aktif bir tiroid bezi (hipertiroidizm) veya anormal bir kalp ritmi (aritmi) gibi ciddi bir sorunun belirtisi olabilmektedir. Aritmiler arasında çok hızlı kalp hızı (taşikardi), alışılmadık derecede düşük kalp hızı (bradikardi) veya düzensiz bir kalp ritmi bulunmaktadır. (11)