- Ayrıntılar
- Salı, 12 Şubat 2019 22:34 tarihinde oluşturuldu
- Son Güncelleme: Pazartesi, 08 Nisan 2019 11:56
- Salı, 12 Şubat 2019 22:34 tarihinde yayınlandı.
- Faik Keser tarafından yazıldı.
- Gösterim: 1020
-
Tekstil Boyacılığı Soruları 4
Yazan Faik Keser
S.101.Resimde turnusol kağıdı ve PH değerleri görülmektedir. Resimde NÖTR, ASİT ve BAZ( Alkali) alanları gösteriniz?
C.101.
C.102. Boyar maddeler, yani renklendirici maddeler içeren bir tür karışımdır. Turnusol karışımı, sıvı çözelti ya da turnusol kâğıdı biçiminde oluşturulabilir. Rengi mavi veya kırmızı renkte olabilir. Daha çok kimya sektöründe kimyagerler tarafından bir maddenin asit ya da baz olduğunu anlamak için kullanılır. Turnusol bazı kimyasallarla tepkimeye girerek renk değiştirir. Oluşan renge göre temas ettiği maddenin asit ve ya baz olduğu gösterir. Turnusol kırmızıya dönüşürse maddenin asit, maviye dönüşürse de maddenin baz olduğunu gösterir. Renk değiştirmezse maddenin asit veya baz olmadığını gösterir, bu maddelerde “nötr” olarak nitelendirilir.
S.103. Turnusol kâğıdı nasıl kullanılır?
C.103.
Mavi renkli turnusol kâğıdı; nitrik, sülfürik veya hidroklorik asit gibi kuvvetli bir aside batırılırsa rengi koyu kırmızıya dönüşür. Sirke veya maden sodası gibi zayıf asitlere batırılırsa rengi şarap kırmızısına dönüşür.
Kırmızı renkli turnusol kâğıdı; amonyak veya sodyum hidroksit gibi bazlara batırılırsa rengi maviye dönüşür.
S.104. Turnusol kâğıdı nasıl elde edilir?
C.104. Turnusol bazı liken türlerinin işlemden geçmesiyle elde edilir. Liken bitkileri ezilerek lapa haline getirilip amonyak ve başka maddelerle karıştırıldıktan sonra mayalanmaya bırakılır. Mavi parçacıklar halinde turnusol oluşmaya başlar. Bu turnusoller ayrılarak çözelti veya tablet haline getirilir. Bir kâğıda sıvı turnusol emdirilip kurutulduktan sonra turnusol kâğıdı elde edilir. Tablet haline getirilen turnusol da kullanılacağı zaman arıtılmış suyla karıştırılarak sıvı çözelti haline dönüştürülür.
S.105.PH ile çözelti nasıl ölçülür?
C.105. pH‟ı bakılacak olan çözeltinin içerisine küçük bir manyetik balık atılarak manyetik karıştırıcıda yavaşça karıştırılır. pH kâğıdı dikkatlice çözeltinin içerisine daldırılır ve kâğıt üzerinde renk değişimi tamamlanıncaya kadar bir süre beklenir. Çözeltiden çıkarılan renk değişimine uğramış pH kâğıdındaki renkler pH kâğıtlarının içinde bulunduğu kutu üzerindeki renklerle karşılaştırılır. Sonuç oluşan renk değerlerine göre belirlenir.
S.106.Aşağıdaki PH kağıdında Kuvvetli asidik, zayıf asidik, nötr, zayıf bazik ve kuvvetli bazik alanları gösteriniz?
C.106.
S.107. pH Metre nedir?
C.107. Çözeltilerin pH‟ını elektrokimyasal değişim esasına göre ölçen aygıtlardır.
S.108. Herhangi bir çözeltinin pH‟ı kontrol edilmeden önce pH metrenin öncelikle neyi yapılmalıdır?
C.108. Herhangi bir çözeltinin pH‟ı kontrol edilmeden önce pH metrenin öncelikle kalibrasyonu yapılmalıdır.
S.109. PH metre ile asidik bölgede ve bazik bölgede çalışılacaksa hangi pompalar kullanılarak cihazın kalibrasyonu yapılır?
C.109. Eğer asidik bölgede çalışılacaksa pH 4 ve pH 7 tamponlarıyla, bazik bölgede çalışılacaksa pH 7 ve pH 10 tamponları kullanılarak cihazın kalibrasyonu yapılır.
S.110. PH metrenin kalibrasyonu nasıl yapılır?
C.110. Cihazın kalibrasyonu için elektrot önce saf su ile temizlenir. Tampon çözeltiye elektrot daldırılır. Dijital ekrandan pH değeri okunur. pH metreden tampon çözeltinin pH‟ı okunur. İkinci tampon çözelti ile de aynı işlem yapılır. Bulunan pH değerleri ile tampon çözeltinin pH‟ları aynı ise pH ölçme işlemi yapılır.
S.111. Çözeltinin pH’ pH metre ile nasıl ölçülür, açıklayınız?
C.111. Kalibrasyonu yapılan pH metrenin elektrodu saf su ile iyice yıkanıp kurutulur. pH ölçümü yapılacak çözelti bir behere konur. pH‟ı bakılacak olan çözeltinin içine küçük bir manyetik balık atılarak manyetik karıştırıcıda yavaşça karıştırılır. Elektrot dikkatlice çözeltinin içerisine daldırılır ve okunan pH‟nın sabit olması için bir süre beklenir. Eğer çözeltinin üzerine herhangi bir asit veya baz çözeltisi eklenecekse ekleme işleminden sonra çözeltinin bir süre karışması beklenir ve yine karışırken elektrot daldırılarak sabit bir değer okunana kadar beklenir. Elektrodun ucunun çözeltinin tam dibine değmemesine dikkat edilmelidir. Çözeltinin pH‟ı en az üç kez ölçülmelidir. Ölçülen ilk değer dikkate alınmaz. Diğer iki değerin aritmetik ortalaması çözeltinin pH değeri olur.
S.112. Yüzey gerilimi ve ara yüzey (yüzeyler arası) gerilimi ne demektir?
C.112. Bir gazla bir sıvının ya da birbiriyle karışmayan iki sıvının yüzeyleri gerilmiş esnek bir zara benzer. Bu gerilim sıvının serbest yüzeyine ait ise buna yüzey gerilim denir. İki sıvının yüzeyine ait ise ara yüzey (yüzeyler arası) gerilim denir
S.113. Anyon ne dektir?
C.113. Anyon: Eksi elektrik yükü taşıyan bir iyon ya da kök demektir. Örneğin, klor (Cl-) eksi değerlikli bir anyondur.
S.114. Katyon ne demektir?
C.114. Katyon: Artı elektrik yükü taşıyan bir iyon ya da kök demektir. Örneğin, sodyum (Na+) artı değerlikli bir katyondur
S.115. Katalizör ne demektir?
C.115. Katalizör: Katıldıkları herhangi bir kimyasal reaksiyonun hızını artıran ama reaksiyonun sonunda herhangi bir değişikliğe uğramayan maddelerdir. Bazı katalizörler reaksiyonun bir basamağında tüketilirken diğer basamağında tekrar oluşur. Kimyasal bir madde olmamasına rağmen ışık bazı reaksiyonları hızlandırır. Bu nedenle ışık katalizör olarak nitelendirilir
S.116. Stabilizör ne demektir?
C.116. Stabilizör: Katıldıkları herhangi bir kimyasal reaksiyonun hızını yavaşlatan ama reaksiyonun sonunda herhangi bir değişikliğe uğramayan maddelerdir.
S.117. Süblimasyon ne demektir?
C.117. Süblimasyon: Erime noktası temperatürünün altında belirli derecede buhar basıncına sahip katı maddeler, ısıtıldıklarında sıvı hâli atlayarak doğrudan gaz hâline dönüşür. Katı hâldeki bazı maddelere enerji verildiğinde sıvı hâli atlayarak doğrudan gaz hâline dönüşmesine süblimasyon denir. Örneğin, tuvaletlerde koku giderici olarak kullanılan “ernet” katı hâldedir. Bu madde hiç sıvı hâle geçmeden zamanla azalarak yok olur. Yünlü giysilerimizi güve zararlısında korumak için kullandığımız naftalin de zamanla iz bırakmadan yok olur. Bu maddeler katı hâlden gaz hâline geçerek süblimasyona uğrarlar.
S.118. Viskozite nedir?
C.118. Viskozite: Akışkanların (sıvı, gaz) akmaya karşı gösterdiği dirençtir. Başka bir deyişle akıcılık değeridir. Örneğin, balın viskozitesi suyun viskozitesinden çok yüksektir. Sıvıların viskoziteleri molekül yapıları ve moleküler arası etkileşimleriyle yakından ilgilidir. Bir sıvının viskozitesi iç sürtünme kuvvetinin akmaya karşı gösterdiği dirençtir. Viskozite ölçümlerinde sıcaklık önemli bir değişkendir. Bu nedenle tüm viskozite ölçümleri sabit sıcaklıkta (20± 0,1 °C) yapılır
S.119. Boume (bome) nedir?
C.119. Boume (bome): °Be' ile gösterilir. Yoğunluk, konsantrasyon değeridir. Bir maddenin yoğunluğu o maddenin birim hacminin gram olarak kütlesidir. Sıvıların yoğunluğu, genellikle belli hacimdeki sıvı tartılarak veya sıvının içine daldırılan bir cismin kaldırma kuvvetinden yararlanılarak tespit edilir. Ayrıca yoğunluk hidrometreler ile de ölçülebilir. Hidrometreler aşağıdan yukarıya doğru g/ml (yoğunluk) bome derecesi olarak işaretlenmiştir.
S.120. Agregasyon ne demektir?
C.120. Agregasyon: Atom veya moleküllerin moleküller arası çekim ile (kohezyon) bir araya gelmesine agregasyon denir. Oluşan daha büyük moleküllere ise agregat adı verilir. Assosiatlar da özel agregatlardır.
S.121. Assosiat ne demektir?
C.121. Assosiat: Moleküllerin moleküller arası çekim kuvvetleri yardımıyla bir araya gelmeleri, molekül toplulukları oluşturmalarına assosiat denir
S.122. İndikatör ne demektir?
C.122. İndikatör: Kelime anlamı belirteçtir. Asit ve baz tepkimelerinin yürüyüşünü izlemek için kullanılan bir çok madde vardır. Asidik ve bazik ortamda farklı renklerde olan zayıf organik asit ve baz yapısındaki bu maddelere indikatör denir. Önemli indikatörler metil oranj, metil kırmızısı, fenol ftalein ve turnusol kâğıdıdır.
S.123.Derişim ne demektir?
C.123. Derişim: Çözeltinin birim hacminde bulunan çözünmüş madde miktarıdır
S.124. Atom ne demektir?
C.124. Atom: Bir elementin bütün kimyasal özelliklerini taşıyan en küçük birimidir.
S.125. Bileşik ne demektir?
C.125. Bileşik: İki ya da daha fazla element içeren ve elementleri birbiriyle kimyasal olarak belirli oranlar hâlinde bağlanmış olan saf maddelerdir. Su (H2O) bileşiğinde hidrojen ve oksijen atomları birbirlerine 2:1 oranında bağlıdır.
S.126. Bileşiklerin özelliklerin özellikleri nelerdir, maddeler halinde yazınız?
C.126. Bileşiklerin özellikleri:
Bileşikler kendilerini oluşturan elementlerin özelliğini göstermez.
Saf maddelerdir. Belirli erime ve kaynama noktalarına sahiptir.
Bileşiklerin özelliğini gösteren en küçük yapı taşına molekül denir.
Bileşikler farklı cins atomlardan oluşur.
Kendini oluşturan atomlara kimyasal yöntemlerle ayrıştırılabilir.
Bileşiği oluşturan atomlar arasında sabit kütle oranları vardır.
Bileşikler formüllerle gösterilir
S.127. Higroskobik ne demektir?
C.127. Higroskobik: Havadaki suyu çekme özelliğidir. Nem çekici maddeler higroskobik madde olarak bilinir.
S.128. Koloit ne demektir?
C.128. Koloit: Bir maddenin parçacıklarının başka bir madde içinde düzgünce dağılmış hâlde olduğu çözeltiye benzer bir karışım türüdür.
S.129. Karışım ne demektir?
C.129. Karışım: İki ya da daha fazla saf maddenin (element ya da bileşik) kimyasal olarak birleştirilmeden yalnızca karıştırılarak bir araya getirilmesidir.
S.130. Karışımların özellikleri nelerdir?
C.130. Karışımların özellikleri
Karışımı oluşturan maddelerin kimyasal özelliklerinde değişiklik olmaz.
Saf değildir.
Fiziksel yollarla ayrıştırılır.
Erime ve kaynama noktaları sabit değildir.
Karışımların öz kütleleri sabit değildir. Karışımı oluşturan maddelerin miktarına bağlı olarak karışımın öz kütlesi değişir.
Karışımın yapısında farklı cins atom veya molekül vardır.
Karışımda bulunan maddelerin miktarı arasında belirli, sabit bir oran yoktur.