Hepimiz öğrenmenin farklı çeşitlerini hayatımızda farklı konularda denemişizdir. Peki ya neden başka birine öğretmek öğrenmenin en iyi yoludur?
Binlerce yıldır insanlar bir kavramı anlamanın en iyi yolunun onu başka birine açıklamak olduğunu biliyorlar. Romalı filozof Seneca, “Öğretirken öğreniyoruz” dedi. Şimdi bilim adamları bu eski bilgeliği güncelliyor, öğretmenin öğrenmenin neden bu kadar verimli bir yolu olduğunu tam olarak belgeliyor ve gençlerin eğitime katılmaları için yenilikçi yollar tasarlıyorlar.
Başkalarına ders vermek için kaydolan öğrenciler, bu araştırmacılar, materyali anlamak için daha çok çalışıyor, daha doğru hatırlıyor ve daha etkili bir şekilde uyguluyor. Bilim adamlarının “protégé etkisi” olarak adlandırdıkları şeye göre, öğretmen adayları testlerde yalnızca kendi iyilikleri için öğrenen öğrencilerden daha yüksek puan alırlar. Fakat çocuklar hala kendi kendilerini öğrenirken başkalarına nasıl öğretebilir? Tek cevap: Daha küçük çocuklara öğretmenlik yapabilirler. Bu uygulamanın faydaları, 2007 yılında Science and Intelligence dergilerinde yayınlanan bir çift makale ile belirtilmiştir. Araştırmalar, ilk doğan çocukların sonraki doğan kardeşlerinden daha zeki olduğu sonucuna vardı ve daha yüksek IQ'larının, küçük kardeşlerine ipleri göstererek harcadıkları zamandan kaynaklandığını öne sürdü. Eğitimciler bu modeli akademik konulara uygulamanın yollarını deniyorlar. Pennsylvania Üniversitesi'ndeki ustaca bir programda, bir “basamaklı mentorluk programı”, üniversite öğrencilerini, lise öğrencilerine bilgisayar bilimi öğretmek için meşgul eder ve bu da ortaokul öğrencilerine konu hakkında eğitim verir.
Ancak geliştirilmekte olan en modern araç, tıpkı gerçek bir öğrenci gibi öğrenen, deneyen, hata yapan ve sorular soran bilgisayarlı bir karakter olan “öğretilebilir aracı” dır. Stanford ve Vanderbilt üniversitelerindeki mühendisler ve bilgisayar bilimcileri, çevre bilimi hakkında yüzlerce ortaokul öğrencisi tarafından "öğretilen" Betty'nin Beyni adını verdikleri animasyonlu bir figür yarattılar. Kullanıcıların Betty ile etkileşimleri sanal olsa da, öğreterek öğrenmeyi bu kadar güçlü kılan sosyal dürtüler hâlâ devreye giriyor. Öğretmen adayları, Betty'nin materyalde ustalaşmasına yardımcı olmak için motive olurlar, bu yüzden daha bilinçli bir şekilde çalışırlar. Öğretmeye hazırlanırken, bilgilerini düzenlerler, kendi anlayışlarını ve hatırlamalarını geliştirirler. Ve ona bilgiyi açıklarken, kendi düşüncelerindeki düğümleri ve boşlukları tespit ediyorlar. Journal of Science Education and Technology'de yayınlanan Betty'nin Beyni ile ilgili 2009 tarihli bir araştırma, öğrencilerin ona talimat vermekle meşgul olan materyalin üzerinden geçmek için daha fazla zaman harcadıklarını ve daha kapsamlı bir şekilde öğrendiklerini buldu.
Öğretilebilir temsilcilerden gelen geri bildirimler, öğretmenlerin öğrenmesini daha da geliştirir. Temsilcinin soruları, kullanıcıları materyali farklı şekillerde düşünmeye ve açıklamaya zorlar ve ajanın sorunları çözmesini izlemek, kullanıcıların bilgilerini eyleme geçirildiğini görmelerini sağlar. Öğretmen Koleji'nde teknoloji ve eğitim profesörü yardımcı doçenti Sandra Okita, 2006 yılında, tümdengelimli muhakeme yapmayı öğrenen lise öğrencilerinin öğretilebilir bir aracı kullandığını bildirdi. Becerilerinin sonraki bir testinde, bir sorunu çözmek için aracıları muhakeme kurallarını kullanarak gözlemleyen öğrenciler, yalnızca kuralları kendileri uygulama pratiği yapmış olan öğrencilerden "önemli ölçüde daha iyi performans gösterdiler".
Her şeyden önce, onu öğrenme için çok güçlü bir araç yapan, öğretmenin ortaya çıkardığı duygulardır. Öğrenci öğretmenleri, sanal öğrencileri başarısız olduğunda üzülürler; karakterler başarılı olduklarında, bir uzmanın Yidiş terimiyle nachas dediği şeyi hissederler. Bu kelimeyi bilmiyor musunuz? Kendim öğrenmek zorunda kaldım: "Başkasının başarısından kaynaklanan gurur ve memnuniyet."
Protege Etkisi ile ilgili daha detaylı bilgi için buraya ve/veya aşağıdaki çeviri kutusuna tıklayabilirsiniz.