

Site İçi Arama


MONTRÖYÜ BİR KÂĞIT PARÇASI SANMA, TANI!..Yazar: ADANA FİKİR PLATFORMU | Tarih: 18/12/2019 | Saat: 11:55
Kanal İstanbul ve Libya tartışmalarının bir kez daha gösterdiği bir gerçek var:
İktidarın kolay harcadığı, ciddiyetini kavramadığı ya da kavramak istemediği konuların başında Türkiyenin kuruluş sürecinde elde ettiği diplomatik başarılara dayalı anlaşmalar geliyor.
Aslında diplomasi, savaşın masada devamıdır.
Cephede kazanır, masada kaybedebilirsiniz!
Tersi de mümkündür.
Tüm dünyanın, tarihçilerin kabul ettiği gerçek odur ki, Kurtuluş Savaşı hem cephede hem masada verilmiş, ikisi de kazanılmıştır. Bu çerçevede o anlaşmaların tümü 21. yüzyılda da hayatta kalmaya devam etmiştir.
Erdoğan, Libya ile anlaşmayı Sevrin tersyüz edilmesi diye anlatıyor.
Oysa ölü doğan Sevr imzalandıktan üç yıl sonra Lozanla tersyüz edildi.
AKP çevreleri Kanal İstanbul için Montrö kelepçesinin açılması diyor!
Oysa Montrö dünyanın en güçlü anlaşmalarından biridir. Montrö kelepçe ise Karadenize göz diken emperyalist ülkelere kelepçedir!
Sevrde Boğazlar işgal kuvvetlerinin işgaline bırakılmıştı, Lozan işgalden kurtardı. Montrö Türkiyeye devrini sağladı.
***
Fatih Sultan Mehmet 1453te İstanbulu aldıktan sonra 1484ten itibaren Boğazlar tek taraflı tasarrufla sadece Osmanlı kullanımına geçti. Zira tüm Karadeniz kıyıları Osmanlı toprağı idi. 18. yüzyılda Rusların Karadenize inmesiyle durum değişti. 1774te Ruslar geçiş hakkı elde etti. Bunu İngilizler izledi. Osmanlı-Rus, Osmanlı-İngiliz anlaşmalarının önemli bir ayağını Boğazlar oluşturur. 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Almanya, İtalya, Fransa, Avusturya da aynı hakları elde ettiler.
30 Ekim 1918de imzalanan Mondros Mütarekesi ile Boğazlar işgal edilir, fiilen İngiliz yönetimine girer.
Bu aşamadan sonrası günümüz için çok önemlidir. 9 Eylül 1922de Kurtuluş Savaşının zaferle sonuçlanmasının ardından İngilizler şöyle düşünür:
Tamam, Mustafa Kemal savaşı kazandı, İzmire geldi. Bu ona yeter. Ordusu zaten yorgun. Boğazların yönetimi bizde kalsın.
Bu mesajı alan Atatürk, 9 Eylülden birkaç gün sonra emir verir:
Bir süvari bölüğü Boğazlara doğru yola çıksın...
Sonunda İngilizler, Mustafa Kemale boyun eğer. 9 Eylül 1922den 13 ay sonra 6 Ekim 1923te İstanbulu terk eder.
İstanbulu Fatih Sultan Mehmet fethetti, Mustafa Kemal iki kez işgalden kurtardı.
***
Lozanda Boğazlarda tam egemenliğin alınamaması Mustafa Kemalin bu durumu kabul ettiği anlamına gelmez. Anlaşma temelde Türkiyenin hâkimiyetini kabul etmektedir. Atatürk 10 Nisan 1936da taraflara bir nota gönderip sözleşmenin gözden geçirilmesini ister. Lozanda Türkiyenin karşısında olan Yunanistan, yeni kurulan Balkan Paktının da sonucu olarak Türkiyenin yanındadır. Salt bu bile diplomasinin ne olduğunu göstermeye yeter.
20 Temmuz 1936da imzalanan Montrö Sözleşmesi, Türkiyenin egemenliğini teslim eder.
Montrö, sıcak bir savaşın ardından değil, barış ortamında imzalanmış ilk suyolu anlaşmasıdır.
Dünyadaki yedi büyük suyolunda suyun iki tarafı ayrı ülkelere aittir, sadece İstanbul ve Çanakkale Boğazının iki yakası aynı ülkeye aittir.
Diyor ya şair:
Bastığın yerleri toprak diyerek geçme, tanı...
AKPye anımsatmak isteriz:
Lozanı, Montröyü bir kâğıt parçası sanma, tanı...

