Enfeksiyöz Mononükleozis Hakkında Bilmedikleriniz
Enfeksiyöz mononükleozis, Epstein-Barr virüsü (EBV) ya da insan herpes virüsü 4 (HHV 4) tarafından oluşan bir hastalıktır. Sadece insanlara özgü bir hastalıktır. Genellikle çocukları, gençleri ve genç yetişkinleri etkiler.
Epstein-Barr virüsü, B lenfositleri ve orofarinks ile benzer özellikleri olan bir virüstür. Ayrıca gizli kalma (dinlenme) halinde ve bağışıklık sistemi tarafından zayıflatıldığında kendini etkisiz hale getirebilen bir virüstür. Bugünkü yazımızda, bu virüse yakından bir göz atacağız.
Nasıl yakalanırsınız?
Enfeksiyon, enfekte kişinin tükürüğü ile doğrudan temas yoluyla iletilir. Taşıyıcılar genellikle hiçbir belirti göstermezler. Bu yüzden sık sık “öpüşme hastalığı” olarak adlandırılır.
Bu virüse, taşıyıcının kullandığı bardak ya da diş fırçası gibi nesnelerle temas halinde olarak da yakalanabilirsiniz. Ayrıca, kan yoluyla (transfüzyonlar) veya bir hematopoietik hücre nakli yoluyla bulaşma ihtimali de vardır.
İlginizi çekebilir: Sağlığınıza Zarar Verebilecek 7 Kişisel Hijyen Hatası
Bu hastalığa yakalanabileceğiniz yaş sosyo-ekonomik düzeyinize bağlıdır. Gelişmekte olan ülkelerde bu bir çocuk hastalığıdır. Ancak, daha gelişmiş ülkelerde, gençler arasında yaygın bir hastalıktır.
Epstein-Barr virüsü enfeksiyonu
Sağlam bir bağışıklık sistemine sahip insanlarda Epstein-Barr virüsü enfeksiyonu genellikle asemptomatiktir. Başka bir deyişle, fark edilmez. Ancak, yaşa bağlı bazı farklılıklar vardır:
- Çocukluk çağında, enfeksiyon çoğu durumda asemptomatiktir.
- Gençler ve genç yetişkinlerde iki olasılık vardır. Ya asemptomatiktir ya da enfeksiyöz mononükleozisden muzdaripsiniz.
- 40 yaşın üstündeki yetişkinlerde EBV’nin birincil enfeksiyon vakalarının çoğu viral hepatitle sonuçlanır.
Ancak durum, zayıf bağışıklık sistemine sahip bireylerde (AIDS hastaları gibi) farklıdır. Bu tür vakalarda, virüsün bulaşması, lenfatik doku hastalığına neden olabilir ve ciddi bir şekilde hayatlarını tehlikeye atabilir.
Mononükleozisin Belirtileri
Enfeksiyöz mononükleozisin 4-6 haftalık bir kuluçka süresi vardır. Bu haftalarda birey genellikle gribe benzer belirtiler (yorgunluk, genel rahatsızlık, düşük dereceli ateş veya 37 derecenin altında bir ateş) gösterir. Bu süreden sonra enfeksiyöz mononükleozis semptomları ortaya çıkar:
- Çok ağrılı tonsillofarenjit
- Yüksek ateş
- Servikal lenfadenopati (Boyundaki lenf nodları ciddi oranda şişer. Bu, hastalığın en karakteristik işaretlerinden biridir.)
- Hastaların % 50’sinde Splenomegali (Dalağın büyüklüğünde artış)
- Bazı vakalarda, enfeksiyon aşırı yorgunluk (asteni)
Teşhis
Hastanın kanındaki atipik lenfositler ve heterofilik antikorlar, hastalığın teşhisinde doktorlara yardımcı olur. Lenfomonositlerin varlığında (4.5 bin / mm3 üzerinde) bir artış olacaktır. Ancak bu, enfeksiyöz mononükleozisin kesin bir tanısı için yeterli değildir.
Lenfositoz, enfeksiyöz veya enflamatuar bir süreçle karşılaşıldığında iyi huylu bir başlangıç ya da değişim olabilir. Ayrıca, lösemide olduğu gibi kötü huylu bir başlangıç da olabilir.
Doktorlar atipik veya reaktif lenfositlerin periferal kan yaymasını gözlemleyebilir (görsel analiz). Bu durumda, bunlar normal lenfositlerden farklıdır. Daha büyük ve daha dağınık bir çekirdeğe sahipler. Bunun nedeni antijenik uyarımıdır. Bu, başlangıcın nasıl olduğunun bir göstergesidir.
Enfeksiyöz mononükleozun teşhisini doğrulamak için yapılan en hızlı test Monospottur. Bu test doktorların hastalarda heterofilik antikorların varlığını saptamasını sağlayan bir tekniktir. Ayrıca, diğer durumlarda olumsuzdur. Test genel olarak enfeksiyöz mononükleozis olgularının% 85’inde pozitiftir.
Heterofilik antikorlar
Heterofilik antikorlar, Epstein-Barr viral enfeksiyonunun bir patognomonik IgM türüdür. Başka bir deyişle, sadece bu virüsün sonucu olarak üretilirler. Üstelik, kanlı agar trombositlerini (Paul-Bunnell veya Monospot testleri) bir araya getirme yeteneğine sahiptirler. Bunları test etmek, doktorların akut ve geçmiş enfeksiyonları ayırt etmelerini sağlar.
- Akut enfeksiyon durumunda, ilk etapta IgM’in Ac Anti VCA çeşitlerini bulacaklardır. Kandaki varlıkları 5 ay sonraya kadar tespit edilebilir.
- Hastalığın başlangıcından 4 hafta sonra, serum IgG Ac Anti VCA görünür. Bununla birlikte, Ac Anti-EBNA hala tespit edilememektedir.
- Geçmişteki bir enfeksiyon durumunda, serum Ac Anti VCA ve IgG Anti EBNA’da tespit edilebileceklerdir.
Ayırıcı tanı
Ne olursa olsun, ayırıcı tanı yapılması önemlidir. Ayırıcı tanı, lösemi ve lenfoma gibi diğer lenfositoz nedenlerini de etkilemelidir.
Tedavi
Amoksisilin ile tedavi edilen enfeksiyöz mononükleozlu hastalar, ilacı almayı başladıktan sonraki üç gün içinde genellikle kurdeşen dökerler. Bunun yanı sıra, enfeksiyöz mononükleozis için spesifik bir terapi veya tedavi yoktur.
Enfeksiyöz mononükleozis komplikasyonları
Bu hastalık splenomegali nedeniyle dalak rüptürü oluşturabilir. Ancak bu durum vakaların sadece % 1’inde meydana gelir. Ayrıca, kırmızı kan hücrelerinin lizisine (yıkımına) neden olabilen heterofilik antikorlara bağlı olarak hemolitik anemi oluşturabilir.
Yok edildiğinde, içindeki bilirübin açığa çıkar. Bu sebeple enfeksiyöz mononükleozis hastalarında sarılık görülebilir (ciltte sarı bir renk ve mukoz membranlar).
Tüm bunlara ek olarak, ortaya çıkabilecek belirtiler arasında:
- Kronik yorgunluk sendromu
- Guillain-Barré sendromu
- Duncan sendromu olan hastalarda, Epstein-Barr virüsünün bulaşması, lenfatik doku ölümlerinde artışa neden olan hastalıklara neden olabilir.
EBV ile ilişkili diğer hastalıklar
Doktorların EBV ile ilişkilendirebileceği başka hastalıklar da vardır:
- Lenfoproliferatif sendromlar
- Nazofarenks kanseri (burun ve boğaz kanseri)
- Sistemik lupus eritematozusu ve diğer otoimmün hastalıklar