Neon, argon, kripton ve ksenon, Soy Gaz olarak bilinir. Bu gazlar havada bulunur ve sıvılaştırılarak elde edilir. Öncelikle doğal gazın kriyojenik olarak ayrılmasından helyum oluşur. Radon, radyoaktif bir Soy Gazdır. Radyum, toryum ve uranyum 118 Elementler periyodik cetvelde üretilen radyoaktif elementlerdir. Bu radyoaktif element, hızlandırılmış parçacıklarla bir hedefi vurarak üretilir. Bilim adamları kısa süre içinde dünya dışı bazı Soy Gaz kaynakları bulabilirler. Helyum, Dünya’dan daha fazla dev gezegende daha aktif olarak bulunabilir.
Soy Gazların Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri
Modern periyodik tabloda 18. grup, Soy Gazlara aittir. Bu grup, Argon, helyum, neon, kripton, ksenon ve radon dahil olmak üzere bir Kimyasal gaz serisinden oluşur. Radon, hepsinden tek radyoaktiftir. Grubun elementleri en dış kabuklarında maksimum sayıda elektron bulundurdukları için periyodik tablonun en kararlı elementleri olarak kabul edilirler. Halihazırda kararlı oldukları için diğer elementlerle çok nadiren reaksiyona girerler. Soy gazlar ayrıca inert ve nadir gazlar olarak da bilinir. Grup 18, diğer element gruplarıyla karşılaştırıldığında daha sonra karakterize edildi.
Mendeleev’in zamanında, Soy Gazlar keşfedilmedi. 18. yüzyılın sonlarında, Henry Cavendish, IUPAC konvansiyonu ile periyodik cetvelde sıfır grupların yeri verilen ve 18. grup olarak yeniden adlandırılan Asil Gazları keşfeden ilk kişi oldu.
Soy Gazın Genel Özellikleri
Periyodik tablonun 18. grubuna ait olan elementler soygazdır. Periyodik tablonun sağ tarafındaki elementler sütununda bulunur.
Periyodik tabloda yedi soy gaz elementi vardır: helyum, neon, argon, kripton, ksenon ve radon.
Soy Gazlar, en az reaktif Kimyasal elementler olarak bilinir. Soy Gazlar, atomlarının tam bir değerlik elektron kabuğuna sahip olması nedeniyle neredeyse inerttir. Bu nedenle, Kimyasal bağlar oluşturmak için elektronları kabul etme veya verme konusunda hafif bir eğilimleri vardır.
Soy Gazın Kimyasal Özellikleri
Aşağıda belirtilen soy gazların çeşitli Kimyasal Özellikleri vardır:
- Soy Gazların Özellikleri, kokusuz, yanıcı olmayan, renksiz ve düşük Kimyasal reaktiviteye sahip monoatomik gazdır.
- Tüm Soy Gazlar, sabit ve güvenli bir ortam sağlamak için birçok koşulda ihtiyaç duyulabilecek elektrik ve flüoresans iletir.
- Tüm Soy Gazlar suda çözünmezler.
Onları son derece kararlı kılan tam bir sekizlileri olduğu içindir. Bu nedenle, elektron kazanma veya kaybetme eğilimlerinin daha az olması nedeniyle Kimyasal bağlar oluşturmak için diğer elementlerle pek reaksiyona girmezler. Ama istisnalar her yerdedir. Xe bu durumda istisnadır. Ksenon, florür veya oksit ile bileşikler oluşturabilen Soy Gazdır.
Soy Gazların Fiziksel Özellikleri
Aşağıda, soy gazların birkaç Fiziksel Özellikleri verilmiştir:
1. Atom Yarıçapları (Atomik boyut)
Grubu helyumdan radon’a doğru hareket ettirdikçe, Soy Gazların atom boyutu artmaya devam ediyor. Bunun nedeni, grupta aşağı inildiğinde değerlik elektronlu işgal edilen kabukların sayısının artmasıdır.
2. Kaynama ve Erime Noktaları
Oda sıcaklığında ve basıncında, grup 18’in tüm elementleri gaz halinde bulunur.
Tüm Soy Gazların erime ve kaynama noktaları aşağıdaki nedenlerden dolayı çok düşüktür.
Hepsi, zayıf van der Waal çekim kuvvetleri tarafından bir arada tutulan monatomik moleküllerden oluşur.
Asil Gazların tamamının eritilmesi ve kaynatılması sırasında, zayıf atomlar arası kuvvete direnmek için sadece az miktarda ısı gereklidir.
Ancak, grupta aşağı indikçe, aşağıdaki nedenden dolayı Soy Gazların kaynama ve erime noktaları artar.
Grupta aşağı doğru hareket ederken, atom yarıçapı artar, bu da atomlar arasında güçlü bir Van Der Waals çekim kuvvetinin oluşmasına neden olur.
Daha da güçlenen atomlar arası çekim kuvvetinin üstesinden gelebilmek için erime ve kaynama sırasında da daha fazla enerjiye ihtiyaç duyar.
3. Yoğunluk
18. grubun tüm elementleri düşük yoğunluğa sahiptir. Grupta aşağı inerken, atom kütlesi artmaya devam ettikçe yoğunluk artar.
4. İyonlaşma Enerjisi
Periyodik tabloda, grupta aşağı indikçe birinci iyonlaşma enerjisi azalmaya devam eder. Soy Gazlar, kimyasal olarak inert olduklarını yansıtan, periyodik tablonun tüm gruplarından en yüksek iyonizasyon entalpisine sahiptir.
5. İyonlaşma Potansiyeli
Grupta aşağı inerken, çekici kuvveti artıran atom yarıçapı artar ve nihayetinde polaritenin artmasına ve iyonlaşma potansiyelinin azalmasına neden olur. Bunun nedeni, değerlik elektronlarındaki grubun daha büyük atomunun, çekirdekten uzakta bulundukları için atom tarafından daha az sıkı bir şekilde bir arada tutulmasıdır.
6. Elektrik ve Isı İletkenliği
Neon hariç tüm Soygazlar elektriği iletir. 18. grubun tüm inert gazları, zayıf ısı iletkenleridir.
Asil Gazların Periyodik Tablodaki Noktası
Soy gazlar ayrıca inert gazlar veya nadir gazlar olarak da bilinir. Periyodik tablonun Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği (IUPAC) tarafından Grup VIII’de bulunurlar. Bu element sütunu, periyodik tablonun en sağ tarafında bulunur. Bu grup ametaller elementinin bir alt kümesidir. Elementler ayrıca neon grubu veya helyum grubu olarak da bilinir. Soy Gazlar sembollü şunlardır:
- Helyum (O)
- Neon (Ne)
- Argon (Ar)
- Kripton (Kr)
- Ksenon (Araç)
- Radon (Rn)
Bu elementlerin tümü normal sıcaklık ve basınçta gazlardır. Radon sadece radyoaktif izotoplardan oluşur.
Soy Gazların Kullanım Alanları
Soy Gazların çeşitli pratik kullanımları vardır, bunlar:
- Soy Gazlar, asal atmosferler için, temel olarak ark kaynağı için kullanılır,
- Numuneleri korumak için,
- Caydırmak için Kimyasal reaksiyonlarda bulunur,
- Neon lambada varlardır,
- Başka bir kullanım alanı kripton farlardır,
- Ayrıca lazerlerde kullanılır,
- Balonlarda helyum kullanılır,
- Helyum derin deniz dalış hava tanklarında kullanılır,
- Ayrıca süper iletken mıknatısları soğutmak için de soy gaz kullanılır.
Soy Gazların Özeti
- Soy gaz reaktif değildir. Herhangi bir molekülle veya birbirleriyle reaksiyona girmezler,
- Düşük basınçta, Noble gaz elektriği iletir ve floresan verir,
- Tüm elementler dış kabukta tam elektron dağılımına sahiptir (oksidasyon sayısı = 0),
- Tüm element Yüksek iyonlaşma enerjileri içerir,
- Çok düşük elektronegatiflikleri vardır,
- Düşük kaynama noktalarına sahiptirler (oda sıcaklığında tümü tek atomlu gaz halindedir),
- Normal şartlar renk, koku veya tada sahip değillerdir. (renkli sıvılar ve katılar oluşturma imkanları vardır.),
- Yanıcı değildirler.