- İçindekiler
- Çocukluk Hastalıkları: Gerçekler
- RSV
- Kulak Enfeksiyonu
- Kulak Akıntısı
- Kuş Palazı (Difteri)
- El-Ayak ve Ağız Hastalıkları
- Göz Yangısı (Konjonktivit)
- 5. Hastalık
- Rotavirüs
- Kawasaki Hastalığı
- Suçiçeği Hastalığı
- Kızamık
- Kabakulak
- Kızamıkçık
- Boğmaca
- Menenjit
- Boğaz Enfeksiyonu
- Kızıl Hastalığı
- Reye''s Sendromu
- MRSA/Meticilin dirençli S.aereus
- İmpetigo [İltihaplı İsilik]
- Saçkıran
- Lyme Hastalığı
- Grip
- Mevsimsel Alerjiler
Çocukluk Hastalıkları: Gerçekler
Her ne kadar aşılar bazı çocukluk hastalıklarını nadir kılmış olsa da, birçok diğer hastalık hayatın gerçeği olarak var olmaya devam etmektedir. Bunlar arasında yaygın enfeksiyonlar da Kawasaki hastalığı gibi gizemli hastalıklar da bulunabilir. Bundan sonraki slayltlarda bu hastalıklardan yaklaşık iki düzinesi hakkındaki gerçekleri öğreneceksiniz. Fakat doğru bir teşhis ve tedavi için mutlaka bir çocuk doktoruna başvurun.
RSV
RSV, respiratuvar sinsitiyal virüs ve bebeklerde en yaygın bronşiyolit (küçük hava yollarının iltihaplanması) ve zatürree sebebidir. Enfeksiyon ateş, burun akması ve öksürük gibi gribi andıran belirtilerle başlar. Hayatlarında ilk defa RSV enfeksiyonu yaşayan çocukların yaklaşık yüzde 40''ı duyulabilir bir hırıltı geliştirir ve yüzde 2''sinin hastaneye yatması gerekir. RSV daha büyük çocuklarda ve yetişkinlerde genelde daha hafif geçer.
Kulak Enfeksiyonu
Östaki borusu küçük olduğu için çocuklarda kulak enfeksiyonuna daha sık rastlanır. Bu tüpler kulakları boğaza bağlarlar ve bir nezle iltihaplanmaya sebep olduğunda tıkanabilirler. Bu tıkanma kulak zarının ardında, orta kulakta sıvı hapseder ve mikropların gelişeceği bir ortam oluşturur. Bundan sonra ortaya ateş, mızmızlık ve kulak sündürme gibi belirtiler ortaya çıkar. Birçok kulak enfeksionu virüslerden kaynaklanır ve kendi kendine iyileşir. Çocukluk aşıları kulak enfeksiyonlarına neden olan bazı bakterilerden kaynaklanan enfeksiyonları önlemeye yardım ederler.
Kulak Akıntısı
Kulak akıntısı orta kulakta herhangi bir ağrı olmadan sıvı birikmesinden kaynaklanır. Tıbbi ismi akıntılı otitis medya olan bu durumu genellikle bir akut kulak enfeksiyonu izler. Sıvı genellikle kendi kendine iyileşir. Eğer iyileşmezse ve çocuğun işitme kabiliyetini etkilerse, sıvının akıtılması için kulak tüpleri tavsiye edilebilir.
Kuş Palazı (Difteri)
Kuş Palazının işareti havlama sesini andıran kuru bir öksürüktür. Öksürüğün nedeni üst solumum yollarında genellikle virüs kaynaklı olan bir iltihaplanmadır. Eğer nefes alma ciddi bir biçimde zorlaşırsa, hastanede tedavi gerekir. Ne var ki birçok çocuk yaklaşık bir hafta içinde kendi kendine iyileşmektedir. Kuş palazı en sık yeni yürümeye başlayan çocuklarda görülür.
El-Ayak ve Ağız Hastalıkları
El ayak ve ağız hastalığı ağzın içinde, el ayasında, kaba etlerde ve ayak tabanlarında isiliklerle birlikte ateşe sebep olur. Bu hastalığa genelde coxsackievirus A16 virüsü sebep olur. Bu virüs yaz aylarında ve baharın ilk günlerinde yayılma eğilimindedir. Birçok vaka ciddi değildir ve 1 hafta ile 10 gün arasında devam eder.
Göz Yangısı (Konjonktivit)
Sulanma, kızarıklık, kaşıntı ve pul pul göz kapakları gibi belirtiler göz yangısı denilen konjunktivitin işaretlerini oluşturur. Genellikle gribe neden olan virüslerin neden olduğu göz yangısı okullarda ve bakım evlerinde hızla yayılır. Çocuğunuzun tedaviye ihtiyaç duyup duymadığını belirlemek için çocuk doktoruna danışınız. Birçok vaka dört ila yedi gün arasında iyileşmektedir.
5. Hastalık
Tokat yemiş çocuk diye de tarif edilen beşinci hastalık çocuğun yüzünde parlak kırmızı kızarıklık şeklinde ortaya çıkar. Gövdede, kollarda ve bacaklarda döküntü de olabilir. Kızarıklık ve döküntü görülmeden önce hafif gribi andıran belirtilere sebep olan ve insanlarda görülen parvovirüs B19 virüsü bu hastalığın oluşmasında sorumlu etkendir. 5 yaşına kadar olan çocukların yüzde 20''si, 9 yaşına kadar olan çocukların yüzde 60''ında bu hastalık görülebilmektedir. Döküntü genellikle yedi ila 10 gün içinde kaybolur.
Rotavirüs
Rotavirüs etkili bir aşının geliştirilmesinden önce küçük çocuklarda ishale bağlı ölümün en önemli sebebiydi. Ana belirtileri kusma ve sulu ishaldir; sulu ishal bebeklerin vücudunun çok hızlı kurumasına neden olabilir. Şu anda bebekler için iki rotavirüs aşısı bulunmaktadır ve araştırmalar yeni vakaların sayısında dramatik bir düşüşü göstermektedir.
Kawasaki Hastalığı
Kawasaki hastalığı 5 yaşı altı çocuklarda görülen çok nadir ve gizemli bir hastalıktır. Yüksek ateş, bölgesel döküntü, şiş ve eller ve ayaklarda kızarıklık, kan çanağı gözler, pütür pütür ve çatlak dudaklar gibi belirtileri vardır. Tedavi edilmezse, hastalık kalbe zarar verebilir ve ölümcül olabilir. Doktorlar henüz Kawasaki hastalığının sebebini bulamamıştır.
Suçiçeği Hastalığı
Bir zamanlar çok kaşıntılı bir geçiş ritüeli olan suçiçeği hastalığı günümüzde varisella aşısıyla önlenebilmektedir. Aşı yapılmasının nedeni sadece çocuğu rahatsız edici kırmızı kabarcıklardan kurtarmak değildir. Suçiçeği yeni doğan bebeklerde, yetişkinlerde ve hamile kadınlarda ciddi komplikasyonlara sebep olabilir. Aşıdan önce suçiçeği her yıl önemli oranda insanın hastaneye gitmesine sebep olurdu.
Kızamık
Eğer çocuğunuzun aşıları tamsa, kızamıktan endişelenmeniz gerekmeyecektir. Fakat aşı yapılmamış çocuklarda kızamık çok yüksek bir olasılıktır. Enfeksiyon ateş, burun akması ve öksürük belirtileriyle başlar. Bu belirtiler kaybolmaya yüz tutarken, vücudun her yerinde döküntü çıkar. Birçok çocuk iki hafta içinde iyileşmektedir, ama bazılarında zatürree ve diğer sorunlar yaşanmaktadır.
Kabakulak
Kabakulak bir aşı geliştirilmeden önce sık görülen başka bir çocukluk hastalığıydı. Enfeksiyon genellikle hiçbir belirtiye sebep olmaz, fakat belirti gösterirse, klasik işaret kulak ve çene arasındaki bezlerin şişmesidir. Bu durum kulağın altında büyük bir şiş demektir. Bazen aşı yapılmış insan oranının yüksek olmasına rağmen salgınlar görülebilmektedir.
Kızamıkçık
Kızamıkçığa neden olan rubella genellikle herhangi bir ciddi soruna neden olmayan hafif bir virüstür? Fakat bu virüs hamile kadınlara bulaştığında cenine zarar verebilir. Belirtiler düşük ateş ve yüzden vücudun geri kalanına yayılan bir döküntüdür. MMR denilen standart bir çocuk aşısı kızamık, kaba kulak ve kızamıkçığa karşı koruma sağlamaktadır.
Boğmaca
Boğmaca çocukların öyle şiddetli öksürmesine neden olur ki nefessiz kalırlar ve boğulmak üzereymiş gibi nefes alırlar. Enfeksiyon bebeklerde daha şiddetlidir ve hastaneye yatmayı gerektirebilir. Aşısının yaygın olmasına rağmen boğmaca giderek artmaktadır. Yetişkinlerde aşı yenilemesi gerekebilir.
Menenjit
Menenjit beyin ve omurilik etrafındaki dokunun iltihaplanması veya enfeksiyonudur. Gençlerde ve yetişkinlerde ana belirtiler baş ağrısı, ateş ve boyun tutulmasıdır. Küçük çocuklarda grip benzeri belirtiler görülebilir. Virüse bağlı menenjit genellikle hafif geçer, fakat bakteriyel menenjit hemen tedavi edilmezse ciddi sonuçlar doğurabilir. Menenjitin kimi bakteriyel sebeplerini önlemek için aşılar mevcuttur.
Boğaz Enfeksiyonu
Genellikle bir grip virüsü yüzünden çocukların boğazları arada bir şişer. Bu şiş veya enfeksiyona strep bakterisinin neden olup olmadığını nasıl anlarsınız? Hapşırık veya burun akması bir gribe işaret eder. Bir haftadan uzun süre boğaz ağrısı, yutma sırasında ağrı ve zorluk, aşırı salya akması, döküntü veya kızarıklık, genizde iltihap akıntısı, ateş veya boğaz enfeksiyonu görülüyorsa mutlaka bir uzmana başvurmak gerekir. Neyse ki strep enfeksiyonu antibiyotiklerle tedavi edilebilmektedir.
Kızıl Hastalığı
Bazen strep enfeksiyonuna pütürlü, kırmızı bir döküntü eşlik eder. Bu hastalık kızıl hastalığı olarak adlandırılır. Döküntüler, göğüs ve karından başlayarak vücudun geri kalanına yayılır, bu belirtilere çilek yemiş gibi bir dil ve yüksek ateş eşlik eder. Tedavi edilmezse kızıl hastalığı ateşli romatizmaya ve nadir durumlarda kalp hasarına yol açabilir. Kızıl hastalığının bir zamanlar korkulan bir çocukluk hastalığı olmasının sebebi budur. Hastalık bugün antibiyotiklerle kolayca tedavi edilebilmektedir.
Reye''s Sendromu
16 yaşına kadar çocuklara asla aspirin vermemeniz gerektiğini muhtemelen duymuşsunuzdur. Bunun nedeni Reye''s sendromudur. Hayatı tehdit eden bu tıbbi durum virüse bağlı bir hastalık esnasında içinde aspirin içeren ilaçlar alan çocukları vurur. Çarpıcı davranış değişikliği, nöbetler ve koma gibi belirtiler vardır. Çocuklara aspirin verilmesinin sakıncaları yaygın olarak bilindiği için Reye sendromu çok nadir görülmektedir.
MRSA/Meticilin dirençli S.aereus
MRSA hastalığı kimi antibiyotiklere yanıt vermeyen bir tür Stafilo-kok bakterisinden kaynaklanır. Doktorlar bugün MRSA hastalığının bir tür cilt enfeksiyonu olduğunu düşünmektedir. Bu enfeksiyonlar bir örümcek ısırığını andıran yaralar veya kabarcıklar şeklinde görünmektedir. MRSA kulak, burun ve boğaz enfeksiyonları da yine ilkokullarda ortaya çıkan hastalıklardandır.
İmpetigo [İltihaplı İsilik]
İmpetigo başka bir bakteriyel cilt enfeksiyonudur. Yaygın olarak akıntılı olup altın rengi kabuk bağlayan küçük kabarcıklardan bir grup oluşturur. Akıntı sıvısına dokunmak enfeksiyonun vücudun diğer kısımlarına veya başka insanlara yayılmasına sebep olabilir. Bu hastalığa genellikle Stafilo-kok bakterisi neden olsa da, strep bakterisi de neden olabilir. Bu tür impetigo genellikle 2 ila 6 yaş arasında yaygındır. Antibiyotiklerle tedavi edilirse yaralar herhangi bir iz bırakmadan iyileşirler.
Saçkıran
Başka bir cilt enfeksiyonu olan saçkırana esasen bir mantar sebep olur. Başka bir mikrop söz konusu değildir. Bu hastalık kafa derisinde kırmızı, pullu halkalar veya halka şeklinde kel bir bölge olarak ortaya çıkar. Mantar bir çocuktan ötekine kolayca yayılır, bu yüzden tarak, fırça, havlu ve kıyafetleri ortak kullanmaktan sakınmak gerekir. Saçkıran mantar ilaçlarıyla tedavi edilir.
Lyme Hastalığı
Lyme hastalığının belirtisi, bir kene ısırığından 1 ila 2 hafta sonra hedef şeklini almış bir kızarıklıktır; ama herkeste kızarıklık görülmez. Kızarıklığa ateş, titreme ve vücut ağrıları eşlik eder. Suçlu, küçük geyik keneleri tarafından taşınan bir bakteridir. Tedavi edilmezse Lyme hastalığı eklemleri, sinir sistemini ve kalbi etkiler.
Grip
Grip mi nezle mi? Her iki hastalıkta da benzer belirtiler vardır. Grip daha ziyade yüksek ateşe, üşümeye, vücut ağrılarına, aşırı yorgunluğa, bulantı ve kusmaya neden olur. Birçok çocuk kendi kendine iyileşebilse de, grip özellikle küçük çocuklarda zatürree gibi komplikasyonlara yol açabilir. Doktorlar 6 ay ve daha büyük yaşlardaki çocukların yıllık olarak grip aşısı vurulmasını tavsiye etmektedir.
Mevsimsel Alerjiler
Bazen saman nezlesi de denilen mevsimsel alerjiler bir enfeksiyon değil, polen gibi mikroskopik bakterilere verilen bir tepkidir. Haşırma, göz sulanması veya burun akması gibi belirtiler gösterebilir ve baharda ve sonbaharda meydana gelir. Çocuklar sık sık avuç içleriyle burunlarını kaşıyabilirler, buna alerji selamı denir. Saman nezlesinin tedavisi yoktur, ancak belirtilerini kontrol altına almanın yolları mevcuttur.