Almanya’da Federal İstatistik Dairesi’nin verilerine göre, ortalama yaşam beklentisi erkeklerde 78.6, kadınlarda 83.4’ü bulmaktadır. Bu veriler ışığında Metal Dalı İşverenler Birliği Başkanı Stefan Wolf, önümüzdeki yıllarda emeklilik sigortası sisteminde ciddi sıkıntılar yaşanacağına işaret ederken, emeklilik yaşının kademeli olarak 70’e yükseltilmesini gündeme getirdi. Tabii başta sendikalar olmak üzere farklı çevrelerden ve bazı partilerden de hemen tepki ve eleştiriler geldi.
SOL Parti Federal Meclis Grubu Eş Başkanı Dietmar Bartsch, bu öneriyi ‘sosyal olmayan saçmalık’ olarak niteledi.
Aslında bu ve benzer tartışmalar Almanya’da hiç de yeni değildir.
Hıristiyan Demokrat/Hıristiyan Sosyal Birlik Partileri (CDU/CSU) ile Sosyal Demokrat Parti’nin (SPD) Angela Merkel başbakanlığında oluşturduğu dönemin ‘büyük koalisyon hükümeti’, 2007 yılında emeklilik yaşının kademeli olarak 2029 yılına kadar 65’ten 67’ye yükseltilmesine karar verdi.
Ama aradan çok geçmeden CDU’lu Federal Maliye Bakanı Wolfgang Schaeuble, 2030 yılı itibariyle emeklilik yaşının 70’e yükseltilmesini gündeme getirdi.
Tabii şu anda olduğu gibi o zaman da sendikalardan yoğun tepkiler geldi.
“İnsanlar ölünceye kadar mı çalışmalı, çalıştırılmalı?” diyerek karşı çıkan politikacılar da oldu.
SAYI HER YIL ARTIYOR
Evet…
Almanya’da emekli sayısı her geçen yıl artmaktadır.
Geçen yıl 1.4 milyon kişi emekli olmuştur.
Doğum oranının patlama gösterdiği 1955-1965 yıllarında dünyaya gelenler önümüzdeki yıllarda emekli olacaklardır.
Dönemin CDU’lu Federal Çalışma Bakanı Norbert Blüm, “Denn eins ist sicher: Die Rente” (Zira bir şey kesin-garanti: Emekli maaşı) sloganıyla 1987 yılındaki genel seçimler öncesi aylarca kampanya sürdürdüğü halde, 3 yıl sonra iki Almanya ‘tarihi bir şans eseri’ birleşince, emeklilik sigortası sisteminde de sancılar yaşanmaya başladı.
Sistemde çöküşün engellenmesi için emeklilik sigortası primi oranı yüzde 19.6’ya yükseltildi.
Blüm, 35 yıl önce “Emekli aylığı garanti” sözü verse de zamanla durum değişti.
65 yaşın üzerindekilerin toplam nüfustaki oranı 1960 yılında yüzde 12, 1980’de yüzde 16, 2000’de yüzde 17 ve 2020’de yüzde 22’ydi.
Bu oranın 2040 yılında yüzde 29’a ve 2060 yılında yüzde 31’e ulaşması beklenmekte.
Yani ülkede yaşayan nerdeyse her üç kişiden biri emekli statüsünde olacak.
1960 yılında 80 yaşın üzerindekilerin toplam nüfusta yüzde 2 olan oranı şu anda yüzde 7’dir.
Bu oranın 2060 yılında yüzde 12’ye ulaşacağından hareket edilmektedir.
1962 yılında çalışan 6 kişi bir emekliyi finanse ederken, bu sayı 1992’de 2.7’ye, 2020’de 1.8’e düşmüştür.
2030 yılında çalışan 1.5, 2050 yılında da 1.3 kişinin bir emekliyi finanse etmek zorunda kalacağından hareket edilmektedir.
Almanya’da 20-66 yaş grubundan çalışanların sayısının 2030 yılına kadar 4 milyon, 2060 yılına kadar da 10 milyon azalacağından hareket edilmektedir.
Bu boşluğun içten kapatılması mümkün değildir.
Tek kurtuluş yolu göçtür.
GÖÇMENLER KURTARACAK
İşte Almanya’yı ancak nitelikli göçün kurtarabileceğini gören hükümet ilk ciddi adımı attı.
Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde de benzer sorunlar yaşandığından, Almanya’yı ‘diğer ülkelerden’ gelecek göçmenler kurtaracağı göz önünde bulundurularak koşulların gevşetilmesi için harekete geçildi.
Tabii tüm bu veriler ışığında, emekli aylıklarının finansmanının çalışan insanlarının ödedikleri primlerle ödenmesinin kesinlikle mümkün olmayacağı da ortadadır.
Devletin ‘kendi cebinden’ ödemesi de söz konusu olmayacağı için Almanya’da çalışanları da emeklileri de atılan tüm adımlara rağmen önümüzdeki yıllarda ciddi sıkıntılar ve sorunlar beklemektedir.
476.3 milyar Euro hacimli 2023 yılı bütçesinden emekli aylıklarının da ödendiği Federal Çalışma Bakanlığı bütçesine 279 milyar Euro aktarılması öngörüldü.
Yani toplam bütçenin yarıdan fazlası.
Kaldı ki, 9 milyonu erkek, 12 milyonu kadın olmak üzere 21 milyon emeklinin aldığı ortalama emekli aylığı 1089 Euro’dur.
Erkekler ortalama 1179, kadınlar 801 Euro emekli aylığı almaktadır.
Hem de 40 yılı aşkın süre çalıştıkları halde.
Almanya’da yaşam koşulları her geçen gün zorlaşmaktadır.
Özellikle büyük kentlerde insanlar ev kiralarını ödemekte zorlanmaktadır.
Dar gelirliler, asgari ve düşük ücretle çalışanlar, emekliler için konut sahibi olmak artık tamamen hayal olmuştur.