Y tipi on/off kontrol vanası, akışkanın tamamen açık ya da tamamen kapalı konumda kontrol edildiği bir tür kontrol vanasıdır. Tek bir geçiş deliği ve çıkan kolunun Y şekline benzemesi nedeniyle bu adı almıştır. Bu vanalar genellikle akışkanın hızlı bir şekilde kesilmesi veya başlatılması gereken uygulamalarda kullanılır.
Bu tip kontrol vanasının teknik özellikleri aşağıdaki gibidir:
- Gövde Malzemesi: AISI304 Paslanmaz Çelik veya AISI316 Paslanmaz Çelik gibi dayanıklı malzemeler kullanılır. Bu malzemeler, korozyona ve aşınmaya karşı dirençli olmaları nedeniyle tercih edilir.
- Bağlantı Tipi: Vananın flanşlı veya kaynaklı bağlantı tipi olabilir. Bu, vananın boru hattına nasıl bağlanacağını belirler.
- Çap Sınıfı: DN15 ila DN200 arasında çeşitli çaplarda üretilebilir. Farklı boru hatlarının gereksinimlerine uygun olarak çeşitli çaplarda kontrol vanası seçenekleri sunar.
- Basınç Sınıfı: PN10, PN16 ve PN25 gibi farklı basınç sınıflarına sahip olabilir. Bu, vananın kullanılacağı uygulamanın basınç gereksinimlerine uygun olarak seçilmesini sağlar.
- Plug (Vana Diski): 316 veya 316L Paslanmaz Çelikten imal edilen bir vana diski kullanılır. Bu disk, akışkanın geçişini kontrol etmek için açılıp kapanır.
- Stem (Gövde İçi Mil): 316SS Paslanmaz Çelikten imal edilir ve vananın açılıp kapanmasını sağlar.
- Seat (Yataklama): PTFE, RPTFE veya 316L Paslanmaz Çelik gibi farklı malzemelerden yapılan bir yataklama kullanılır. Bu, vananın sızdırmazlığını sağlar ve akışkanın kontrollü bir şekilde geçmesini sağlar.
- Sızdırmazlık: Vana sızdırmazlık sınıfları Class IV ve Class VI Soft Sealing olarak belirtilmiştir. Bu sınıflar, akışkan kaçaklarını en aza indirmek için tasarlandığı seviyeleri ifade eder.
- Aktuatör: Pnömatik aktuatörle donatılmıştır. Bu aktuatör, vananın otomatik olarak açılıp kapanmasını sağlar.
Y tipi kontrol vanaları, çeşitli uygulama alanları için idealdir. Örneğin, bu vanalar basınçlı hava hatları, su işleme tesisleri, kimyasal endüstri, gıda işleme, petrokimya gibi birçok sektörde on/off paslanmaz gövdeli olarak kullanılmaktadır.