Mecaz anlam; söcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak kazanmış olduğu yeni anlamdır.
“Mecaz” Arapça kökenli bir sözcüktür. Ad değişimi olarak da bilinir. Mecâz sanatı, anlatımı daha etkili kılmak ve söze canlılık kazandırmak amacıyla yapılır. Söze güzellik, güçlülük, canlılık, zarafet, derinlik veya genişlik verir.
Kandilli yüzerken uykularda / Mehtabı sürükledik sularda
– Yahya Kemal Beyatlı
Yukarıdaki mısralarda Kandilli semtinin uykularda yüzmesi ve mehtabın sularda sürüklenmesi; sözcüklerin asıl anlamının dışında güzelleştirme, zarifleştirme ve güçlendirme gibi amaçlarla mecaz olarak kullanılmasına örnektir.
Örnekler:
- Genç Adam! Yaşlı kadına yer vermen çok ince bir davranış.
- Dağın ardından iki el silah sesi geldi.
- Çocuğu ağır işlerde çalıştırmayın.
- Beni kırma, birlikte oynayalım.
- Sınavda yüksek not almazsam yandım.
- Bu karanlık işlerin hesabını sorarlar bir gün