İlk Yardım Nedir ?
Herhangi bir kaza ya da hayati tehdit oluşturan durumlarda, tıbbi yardım gelene kadar kişinin ya da kişilerin hayatını kurtarmak veya durumunun daha da kötüye gitmesini engellemek amacıyla olay yerinde yapılan tıbbi malzeme kullanmadan çevredeki materyalleri baz alıp ilaçsız yapılan uygulamalardır.
İlk Yardımın Amaçları
- Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak.
- Hasta veya yaralının durumunun kötüleşmesini engellemek.
- İyileştirmeyi kolaylaştırmak.
İlk Yardımın Özellikleri
- İlk yardımcı tarafından uygulanır.
- Çevredeki imkanlar kullanılır.
- İlaçsız yapılır.
- Olay yerinde uygulanır.
İlk Yardımcı
Hastalık veya sağlığın tehdit edildiği durumlarda olay yerine sağlık personeli gelene kadar tıbbi malzeme ve ilaç kullanmadan yapılacak her türlü uygulama için en az temel ilk yardım kursu almış veya sertifikalı kişilerdir.
İlk Yardımcının Özellikleri
- Sakin ve soğukkanlı olabilme
- Kendine güvenme
- Kendini, hastayı ve çevredeki kişilerin can güvenliğini korumak için önlem alabilme
- Olay yerini ilk yardım uygulamaları için iyi değerlendirme
- Çevreyi organize edebilme
- Olayı en kısa zaman diliminde 112’ye bildirme
- İnsan vücudu ile ilgili bilgiye sahip olma
İlk Yardımcının Görev ve Sorumlulukları
- İlk yardımın insanlık vazifesi olduğu bilincine varmalı ona göre uygulama yapmalı
- Çevredeki sağlık kuruluşlarını tanıma
- Ülkenin sağlık sistemi hakkında bilgiye sahip olma
- Her beş yılda bir değişen ilk yardım bilgilerini güncellemeli
- Olayları hızlı değerlendirmeli
- Hasta veya yaralıyı sakinleşmesini sağlamalı , güven vermeli
- Hasta veya yaralının mahremiyet ve mülkiyetini korumalı
- Olay yerini iyi organize edebilmeli
- 112’ye doğru bilgi verme
- Sağlık personeli gelene kadar olay yerinden ayrılmamalı
- Sağlık personeli geldiğinde onlara yardımcı olmalı
Yaşam Kurtarma Zinciri
Olaya ilk tanık olan kişiden başlayarak tedavinin sonlandığı yere kadar süren ilk yardım ve acil bakımların tümü olarak tanımlanabilir.
1.Halka
Telefon ile sağlık kuruluşuna haber vermek
2.Halka
Olay yerindeki ilk yardımcının yaptığı temel yaşam desteği
3.Halka
Ambulans ekipleri tarafından yapılan acil bakım uygulamaları
4.Halka
Hastane acil servisleri tarafından yapılan acil bakım uygulamaları
Birinci halkada yer alan 3 temel uygulamayı öncelikli olarak yapmalıdır. Bunlar; koruma, bildirme ve kurtarmadır.
KORUMA
Olay yerini hızla değerlendirip olası tehlikeleri önlemek ve güvenli çevre oluşturmaya denir.
BİLDİRME
Olayın tıbbi yardım kuruluşuna haber verilmesine denir.
112’nin Aranması Gereken Durumlar
- Hasta veya yaralının bilinci kapalı ise
- Hastanın bilinci açıksa bile ciddi yarası varsa
- Solunum güçlüğü varsa
- Göğüs ağrısı varsa
- Kanaması varsa
- Trafik kazalarında
- Elektrik çarpmalarında
- Yangın ve patlamalarda
- Kırıklarda
- Zehirlenme belirtisi varsa
- Karında ağrı ve sertlik varsa
- Baş ağrısı ve konuşma zorluğu varsa
Acil Çağrı İstenirken Verilmesi Gereken Bilgiler
- 112’yi arayın
- Adınız ve soyadınız
- Aradığınız telefonun numarası
- Kesin adres (eğer tam olarak bilmiyorsanız hangi şehir ve ilçede olduğunuzu etrafınızdaki cami , tabela, market ve cafe gibi yerlerin yakınındayım şeklinde verebilirsiniz)
- Olayın ne olduğu
- Olaydan etkilenen kişi sayısı (gelecek ambulans için sayı vermeniz önemli)
- Kazazedelerin durumları (bilinç durumu, ağır travma, kanama…)
- Yaptığınız ilk yardım müdahalesi
KURTARMA (MÜDAHALE)
İlk yardımcının yapacağı müdahalelerin sonuçlarını belirleyecek temel uygulamalardır.
- Olay yerinin güvenliği sağlandıktan sonra ilk yardımcı hasta ve yaralıların durumunu hızlıca değerlendirir.
- İlk yardım uygulamalarına durumu en ağır (bilinci kapalı, kanamalı..) ve risk taşıyan hasta veya yaralılardan öncelikli bebek, çocuk, gebe,yaşlı vb. başlanır.
- Hasta veya yaralı bulunduğu çevrede patlama, yangın vs bir durum yoksa hareket ettirilmemelidir.
- Kırık ve kanamalar için gerekli müdahaleler yapılır.
- Hasta ve yaralının bilinci açık tutulmalı ve sıcak tutulmalı
- Hastanın endişe ve korkuları giderilmeli ve yarasına bakmasına izin verilmemelidir.
- Birden fazla hasta varken turnike yapılan hastalara ruj kalem vb şeylerle hastanın üzerine, yüzüne veya alnına T harfi çizilir.
- Bilinci kapalı hastaya ağızdan bir şey verilmez.