Tiroid ve Paratiroidler
Bu bezler, tiroid ve paratroidler büyümeyi uyarıcı ve fizik ve entelektüel kapasitelerin, vücut termostatının düzenleyicisi kalsiyum metabolizmasının denetçileridir.
Bu aşamada bir endokrin guddenin ürettiği hormonları kana akıtan bir “fabrika” ve bir hormonun da sinir sistemini tamamlayarak organlar arası haberci görevi yapan kimyasal bir madde olduğunu hatırlatmakta yarar var.
Boynun altında, larenksin önünde bulunan kebelek şeklinde bir salgı bezi olan tiroid 6 cm boyundadır. Arkasında 4 paratiroid bezi bulunur. Bunlar normalde bezelye büyüklüğündedir. Tiroksin adı verilen tiroid hormonu birçok vazife görür.
Daha doğum öncesinde öncesinde beynin gelişmesini sağlar. Doğuştan eksikliği önemli bozukluklara yol açabilir. Çocukta tiroksin büyümesi, fiziksel ve entellektüel gelişmeyi sağlar. Yetişkinde beynin çalışmasını uyarır, organizma ve bazal metabolizmanın ısı üretimini sağlar.
Sponsorlu Bağlantılar
Tiroid bezi hormonlarını genellikle içme suyunda bulunan iyod ile yapar. Bazı dağlık bölgelerde suda iyod eksikliği olması sonucu, tiroid hormonları yapılamaz (hi-potiroid) ve zeka durgunluğu görülür. Ağız yoluyla tiroid hormonu kalbin çarpışını artırmaktan başka bir işe yaramaz, aklı fazla geliştirmez.
Tiroidin az veya çok anormal olarak çalışması bezi hacim olarak büyütür ve guatr oluşur. Hipertiroidi, iyot fazlalığının yol açtığı bir guatr türüdür. Tiroid hormonunun üretimi oto-kontrollüdür. Kanda fazla bulunması halinde, üretim azalır, aksine durumda çoğalır.
Tiroid yanındaki bezler kalsitonini, pa-ratiroidler parathormonu salgılarlar. Bu iki hormonun kemikler üzerinde ters etkileri vardır. Parathormon kemikten kalsiyumu ayırarak kandaki kalsiyum miktarını artırır (kalsemi), kalsitonin ise kalsiyumun kemiklerde sabitleşmesini kolaylaştırır, kan kalsiyumunu azaltır.
Bu iki hormonun belli bir oranı büyüme, kemik bakımı ve kan kalsivum oranının sürekil olarak litrede, 100 mg olarak tutulması için gereklidir. Kandaki bu kalsiyum oranı hücrelerin tam faaliyet göstermesi için son derece uygundur. Dolayısıyla kalseminin kanda azalması veya artması bu iki hormondan birinin salgılanmasına yol açar.