Artımlı ve mutlak ölçüm arasındaki farkı hiç gerçekten anlamadıysanız, endişelenmeyin – yalnızca değilsiniz. Pek çok mühendis bu terminolojiyi tam olarak kavrayamamış durumda. Ayrıca sensör üreticileri de, aslında artımlı ölçüm sağlamalarına rağmen mutlak ölçüm yaptıklarını iddia ederek konuyu karıştırdı.
Bazı tanımların size yardımı dokunacaktır. İlk olarak, kodlayıcılar, transdüserler ve detektörlerin hepsine genel olarak ‘sensör’ diyeceğiz. Artımlı bir konum sensörünün farkı, konumdaki değişimi artımlı olarak bildirmesidir. Bir diğer deyişle, artımlı bir sensöre güç geldiğinde, ona ölçüm alabileceği bir referans noktası sağlanana kadar konumunu bildirmez.
Mutlak sensör konumunu bir ölçek ya da menzil içinde açık biçimde bildirir. Bir diğer deyişle, mutlak bir sensöre güç geldiğinde, herhangi referans bilgiye ihtiyaç duymadan konumunu bildirir. ‘Güç geldiğinde ne olur?’ iki sensör tipinin farkını anlamak için iyi bir sorudur. Sensörün bir çeşit kalibrasyon adımından geçmesi gerekiyorsa – artımlıdır; gerekmiyorsa – mutlaktır.
Bazı sensör üreticileri mutlak ölçüm performansı sağladıklarını iddia etmektedir, çünkü sensöre güç gelmediğinde bir pil artımlı sensörden gelen konum bilgisini kaydetmektedir. Çok güzel – ama pil bitince ne olur? Benzer şekilde, bazı sensör üreticileri, artımlı bir sensör güç geldiğinde referans bilgisini almak için yalnızca az miktarda hareket ettiğinde mutlak ölçüm performansı sağlandığını iddia etmektedir. Bunlar artımlı sensörlerdir, ancak mutlak sensörler olarak pazarlanmakta ve fiyatlandırılmaktadırlar.
Potansiyometreler
Potansiyometreler hala konum sensörünün en yaygın biçimidir, ama son 25 yılda temassız sensörlerin kullanımı büyük oranda artmıştır. Temassız cihazlar yönünde devam etmekte olan bu trend, özellikle zorlu ortamlarda (başta titreşim) veya uzun kullanım sebebiyle potansiyometrenin eskimesi ve güvenilirliğini kaybetmesinden kaynaklanmaktadır. Potansiyometreler neredeyse her zaman mutlaktır, ama temassız sensörün yaygın bir biçimi optik kodlayıcıdır.
Optik kodlayıcılar
Optik kodlayıcılar, optik bir ağın içinden ya da üzerine ışık verip, geri dönen ışığın yoğunluğundan konumunu hesaplayarak çalışır. Çoğu optik cihaz artımlıdır. Sıklıkla konum bilgisi, gidiş yönünün belirlenebilmesi için, genellikle dördün evreli bir dizi puls kullanılarak gönderilir. Bunlara genelde A/B pulsları denir. Sıklıkla Z referansı denilen ayrı bir puls katarı referans işareti görevi görmek için her devirde bir puls sağlar.