Reflü nedir?
Reflü, kimi organlar arasındaki bağlantı bölgelerinde sıvının normal akım yönünün tersine akması sonucu oluşan durumdur. Reflünün sık görülen bir çeşidi gastroözofageal reflüdür (asit özellikli mide sıvısının yemek borusuna (özofagus) geri akışıdır).
Reflü çeşitleri – reflü tipleri
- Gastroözofageal reflü
- Larengofarengeal reflü
- Alkalen reflü
- Vezikoüreteral reflü
- Venöz reflü.
Gastroözofageal reflü – mide reflüsü nedenleri, belirtileri ve tedavisi
Gastroözofageal reflü kısaca nedir? Mide içeriğinin özofagusa (yemek borusuna) gelmesi fizyolojik bir olaydır. Özofagusa (yemek borusuna) geçen mide içeriğinin rahatsızlık yaratmasına veya yemek borusunu hasarlamasına gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH) denir.
Gastroözofageal reflü belirtileri: Gastroözofageal reflüde en sık görülen belirtiler arasında boğaza ve ağız içine acı-ekşi su gelmesi, sırt ağrısı, yutma sırasında ağrı, yutma güçlüğü, mide ağrısı, bulantı/kusma, yemek sonrası dolgunluk hissi gibi belirtiler sayılabilir. Gastroözofageal reflüde farenjit (yutak iltihabı), ses kısıklığı, kronik öksürük, kronik larenjit, vokal kord ülseri, larigeal spazm ve stenoz, larengeal ve faringeal kanser, astım broşiole, pulmoner fibrozis, kronik bronşit, KOAH hastalığı, pnömoni (zatürre) gibi komplikasyonlar ve bu komplikasyonlara yönelik belirtiler de gelişebilir.
Gastroözofageal reflü tedavisi: Reflü tedavisinde asit nötralizasyonu için antiasitler, asit supresyonu için H2 blokerler ve proton pompa inhibitörleri ve prokinetikler başlıca kullanılan ilaçlardır. İlaç tedavisi dışında yaşam biçimini düzenlemek gerekir. Yaşam biçimini düzenlemek için yatak başını yükseltmek, yatmadan 3 saat önce yemeyi kesmek, öğünlerin miktarını ve yağ oranını azaltmak, kafein alımını azaltmak, çikolata gibi yiyeceklerden kaçınmak, sigarayı bırakmak, alkol alımını ya en aza indirmek ya da tamamen bırakmak, ideal kiloya gelmek gibi durumlara dikkat etmek gerekir. Reflüsü geçmeyen ya da kontrol altına alınamayan hastalarda cerrahi tedavi de uygulanabilmektedir.
Larengofarengeal reflü – boğaz reflüsü nedenleri, belirtileri ve tedavisi
Larengofarengeal reflü kısaca nedir? Gastroözofageal reflünün (GÖR) atipik klinik şekillerinden biri olan larengofarengeal reflü (LFR), mide içeriğinin öğürme, kusma olmaksızın üst özofageal sfinkterin üzerine ulaşacak şekildeki geri kaçışıdır.
Larengofarengeal reflü belirtileri: Mide içeriğindeki asit ve pepsinin larenks, trakea, farenks ve oral kavite mukozası ile teması, üst solunum ve sindirim sisteminde non-spesifik irritasyon belirtilerine ve mukoza lezyonlarına neden olabilir. Larengofarengeal reflü ağız yaralarına, diş eti iltihabına, ses kısıklığına, sık balgam çıkarma ihtiyacına, diş çürüklerine, diş şekil bozukluklarına, kronik rinosinüzite, astıma, kronik öksürüğe, kronik interstisyel akciğer hastalıklarına ve bebeklerde ani ölümlere, KBB hastalıklarına, hipofarenks kanserine yol açabilmektedir.
Larengofarengeal reflü tedavisi: Gastroözofaegal reflü tedavisinde üç seçenek vardır; yaşam tarzında ve günlük alışkanlıklarda yapılan sosyal düzenlemeler, asit supresyon tedavisi ve cerrahi tedavi gibi. Beslenme düzeninde bazı yiyeceklerden (yağlı yiyecekler, nane, çikolata, soslar, kafein, alkol, gazlı içecekler gibi) kaçınma, öğünlerin az ve sık olması, yatmadan 3 saat önce yiyip içmeyi kesme gibi beslenme düzeninin sağlanması, ilaç tedavileri ve cerrahi tedavi gibi yöntemler uygulanabilmektedir. Ancak larengofarengeal reflü tedavi etkinlikleri kanıtlanmamıştır.
Alkalen reflü gastrit – safra reflüsü nedenleri, belirtileri ve tedavisi
Alkalen reflü gastrit kısaca nedir? Duodenumdaki safra, pankreas ve ince bağırsak sekresyonlarının mideye geri gelmesi (reflü) sonucu mide mukozasında meydana gelen hasara ”alkalen reflü gastrit” adı verilmektedir. Alkalen reflü gelişimine neden olan faktörler arasında geçirilmiş safra kesesi ameliyatları, geçirilmiş mide operasyonları, cerrahi ya da endoskopik sfinkteroktomiler, mide ve duodenum motilite kusurları, uzun süre devam eden bulantı ve kusmalar gibi faktörler sayılabilir.
Alkalen reflü gastrit belirtileri: Safra reflüsü olan her hastada klinik bulgular olmayabilir. Belirtileri olan hastalarda şikayetler hafif düzeyden çok şiddetli ve hatta ciddi komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Hafif olgularda karın üst bölgesinde veya epigastriumda bölgesel ağrı ve rahatsızlık hissi ön plandadır. Duodeno-gastro-özofajiyal reflüsü gelişen hastalarda tipik reflüözofajit belirtileri görülür. Bu belirtiler asit reflüsü belirtilerine benzer özelliktedir. Klasik reflü belirtileri ortaya çıktığında mide ağrısı, midede yanma, mide bulantısı, kusma, sindirim güçlüğü, iştahsızlık gibi belirtilerle karakterize olmakla birlikte bazı hastalarda anemi ve kilo kaybı da görülebilir. Ağrı ve yanma hissi süreklidir, yemekten sonra artış gösterir, anti-asit alımı ile geçmez.
Alkalen reflü gastrit tedavisi: Alkalen reflü gastrit tedavisinde tıbbi tedavi ve cerrahi tedavi gibi tedavi yöntemleri uygulanır. Tıbbi tedavide mide mukozası rezistansını arttıran ilaçlar, safra asitlerini bağlayıcı ilaçlar, mide klirensini arttıran ilaçlar, reflü olan meteryalin yapısını değiştiren ilaçlar kullanılabilir. Tıbbi tedaviden yanıt alınamayan olgularda cerrahi tedavi düşünülmelidir. Cerrahi tedavide amaç pankreas ve safra sekresyonlarını mideden uzağa taşımaktır.
Vezikoüreteral reflü – böbrek reflüsü nedenleri, belirtileri ve tedavisi
Vezikoüreteral reflü kısaca nedir? Vezikoüreteral reflü (VUR), idrarın mesaneden üreter ve renal pelvise fizyolojik olmayan geri geri kaçışını tanımlayan bir durumdur. Bu durum primer ya da sekonder olarak gelişebilir. Primer VUR’un üreterovezikal bileşkedeki doğumsal bir anomaliden kaynaklandığı düşünülmektedir. Sekonder VUR mesane ya da üretra kaynaklı bir anomaliye bağlı olarak gelişebilmektedir.
Vezikoüreteral reflü belirtileri: Vezikoüreteral reflü hastalarında belirtilere neden olan pyelonefrit, belirtisiz pyelonefrit, sistit, renal ağrı üremi, hipertansiyon gibi komplikasyonlar ve bu komplikasyonlara yönelik belirtiler görülebilir.
Vezikoüreteral reflü tedavisi: VUR tedavisinde erken tanı ve dikkatli gözlem son derece önemlidir. Hastalığın tedavisinde amaç normal böbrek gelişimini sağlamak, kalıcı renal parankim hasarını önlemek, geç komplikasyonları önlemek. Tedavi seçenekleri arasında önleyici antibiyotik tedavisi, girişimsel yaklaşımlar vardır.
Venöz reflü – bacak reflüsü nedenleri, belirtileri ve tedavisi
Venöz reflü kısaca nedir? Bacaklarda çok sayıda ven (toplardamar) bulunmaktadır. Sağlıklı bacak venlerinin içinde tek yönlü çalışan kapakçıklar açılıp kapanarak kirli kanı ayaklardan kalbe geri taşımaktadır, fakat ven kapakçıkları bozulduklarında, aşağıdan yukarıya doğru olması gereken bu yolculuk yön değiştirmekte ve yukarıdan aşağıya doğru geri kaçırma durumu (venöz reflü denilen durum) oluşmaktadır.
Venöz reflü belirtileri: Venöz reflü 60 yaşına geçmiş kadınların %75’inde, erkeklerin %45’inde venöz reflü görülebilmektedir. Venöz reflünün ilk belirtisi diz altında ve bileklerde görülen ve gün içinde artan ödem’dir. Hastalık ilerledikçe bacaklarda damarların görülmeye başladığını, 1-3 milimetre çapında, örümcek ayağı veya ağaç kökü manzarasında mavi-yeşil-kırmızı kılcal damarlar oluşur. Tedavi edilmediği taktirde bu kılcal damarların çapları ve sayıları artış gösterir. Cilt altında spagetti makarnaya benzeyen damarlar ortaya çıkar. Sabahtan akşama doğru artan karakterde, ayak tabanından dize doğru yanma, yorgunluk ve ağrı hissi, bacağın iç yanında kaşıntı, huzursuz bacak, hareketsiz kalındığında ayaklarda ve parmaklarda kramplar da venöz reflü belirtileri arasındadır.
Venöz reflü tedavisi: Venöz reflü tedavisinde 1-5 milimetre çapında gözle görülen kılcal damarlar için çok ince iğnelerle bu damarların içine, karbondioksit, ve oksijenle karıştırılıp köpüklü bir hale getirilen ilaç enjekte edilmektedir. 5 milimetreden büyük görünen damarların tedavisinde de lokal anestezi altında damarları görüldüğü hat boyunca, belli aralıklarla 1 milimetre çapında yapılan minik kesiler içinden uzatılan bir alet ile venöz pake denilen damarlar vücutta uzaklaştırılmaktadır.