Genel olarak para ile ifade edilebilen ve birer maddi değere sahip ‘TİCARİ’ veya ‘TİCARİ OLMAYAN’ çeşitli malların, çeşitli nakil araçları ile bir yerden baska bir yere bir ya da birden çok nakil vasıtası ile (gemi, kamyon, uçak ya da tren) taşınmaları sırasında uğrayacakları her türlü maddi hasar zarar ziyan ve masrafları temin eden sigorta türüdür.
1 - Genis Kapsamlı Teminat 2 - Dar Teminat 3 - Tam ziya
Gemide ;Institute Cargo Clauses (A) 1.1.1982
Karayolunda ;Institute Cargo Clauses (A) 1.1.1982'nin karayolu taşımacılığına uygulanabilir hükümleri
Demiryolunda ;Institute Cargo Clauses (A) 1.1.1982 'nin demiryolu taşımacılığında uygulanabilir hükümleri
Hava yolunda ;Institute (AIR) Cargo Clauses 1 .1 .1 982
Geniş teminat genellikle 'Tum Rizikolar' (All Risks) olarak bilinir, aşağıda sayılı haller haricindeki tüm hasarlar teminata dahildir, ancak emtia poliçesi genel şartlarının 5. Maddesinde yer alan mutlak istisnalar, burada da istisna tutulmuştur. Bu teminatın dışında olan haller (istisnalar):
a. Yakın sebebi gecikme olan hasar ve masraflar
b. Sigorta konusunun mahiyetinden ileri gelen hasarlar (Ayb-ı zati) (Örneğin: Fire, çürüme, bozulma, kurtlanma, böceklenme, atmosferik pas vb.)
c. Malın kendi bünyesinde bulunan hasarlar (Gizli kusur) (örneğin: İmalat hatası, kullanılan hammaddenin vasıflı olmaması vs.)
d. Ambalaj yetersizliği (Konteynır seçimindeki yanlışlıklar da ambalaj yetersizliği olarak kabul edilmektedir.)
e. Sigortalının veya adamlarının kasti kotu niyetine atfedilecek hasar ve masraflar: (Ağır ihmali-Ağır kusur)
f. Donatanın iflası ve mali kusuru
g. Denize ve yüke elverişsizlik (Sigortalı tarafından bilinen)
h. Harp, isyan, Grev, lokavt, terör
Gemide ; Institute Cargo Clauses (C) 1.1.1982
Malın tam ziya ile tamamen zarar görmesi riskine ilave olarak, tasıyan aracın yapacağı kazaya bağlı olarak (çarpma, çarpışma, devrilme, yangın) kısmi zararlar da teminat altına alınmaktadır.
Geminin batması, yanması, infilakı, çatışması, sabit veya hareketli bir cisme çarpması veya sığlığa bindirmesi, oturması gibi haller sonucu emtianın hasarlanması, yükün bir sığınma limanında boşaltılması, depolanması veya yeniden yüklenmesi sırasında oluşacak hasarlar ve masraflar teminat altına alınmaktadır. Tasıma yapılan aracın cinsine göre değişik isimler almakla beraber, teminat kapsamı değişmemektedir.
Karayolunda ; Kamyon Klozu
Bu kloz, kamyon veya treylerin, karayolunda herhangi bir sabit veya hareketli cisme çarpması, çarpışması, yanması ile bazı doğal tehlikeler sonucu (yıldırım, sel, dere tasması, çığ, toprak ve dağ heyelanı, köprü yıkılması ve yol çökmesi) taşınan emtianın zarar görmesi durumunu temin eder.
Demiryolunda ; Demiryolu Klozu
Bu kloz malların demiryolu ile nakilleri sırasında ateş, yıldırım, sel, dere tasması, çığ, toprak kayması, dağ heyelanı, yol çökmesi, hat veya tünel veyahut demiryoluna ait diğer yapıların çökmesi, katarlar arasındaki çarpışma, çarpma hattan çıkma, devrilme, vagonların bağlama zincirlerinin kopması veya katarın bunlara benzer bir tehlikeye maruz kalması sonucu uğrayacağı zarar ve hasarları temin eder.
Tüm vasıtalarda aynı kloz kullanılır. ‘TAM ZIYA KLOZU'' Tam Zıya Teminatı: En dar teminat turudur. Dolayısıyla en düşük fiyatla temin edilir. Yükü taşıyan aracın, tamamen hasarlanması sonucunda taşınan emtianın da tamamen hasarlanması durumunu teminat altına alır. (örnek: Bir geminin tamamen batması, bir uçağın düşerek infilak etmesi vs. gibi haller) Bilumum avaryalar ve masraflar ile kurtarma ve müşterek avarya masrafları hariçtir.
Emtia nakliyat (yük) sigortalarının fiyatlandırılmasında rol oynayan etkenleri dört bölümde toplayabiliriz.
- Malın cinsi, ambalajı, taşıma biçimi - Sefer - Taşıma aracı - Teminatın kapsamı
Nakliyat sigortalarının yaptırılması için yasal bir zorunluluk yoktur. Bununla birlikte emtia nakliyat (yük) sigortalarında bankaların sigorta güvencesi aramaları, tekne sigortalarında ise riske maruz meblağların yüksekliği ve ipotek alacaklısının sigorta teminatı arzusu, nakliyat sigortalarını finansal bir zorunluluk haline getirmiştir.
Menfaat Sahibi olan Kişi veya Kurumlar, Üretim yapan firmalar, Uluslararası firmalar, Dış ticaret firmaları, Yurtiçi nakliyat yapan firmalar, Lojistik şirketleri, Bitmiş ürün satan firmalar
Nakliyat sigortaları uluslararası nitelikte sigortalardır. Dışalım ya da dışsatıma konu yükün sigortasında, satış sözleşmesinin taraflarından biri yabancı olacağından gerek alıcı gerekse satıcının standart ve uluslararası kabul görmüş bir sigorta teminatı üzerinde anlaşmaya varmaları gerekmektedir. Diğer taraftan tekne sigortalarında da aynı zorunluluk teknenin çalışması sırasında muhatap olabileceği yabancı üçüncü şahıslar (gemi, liman yetkilisi vb.) açısından ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de bütün dünyada genel kabul ve kullanım alanı bulmuş olan Londra Sigortacılar Enstitüsü (Institute of London Underwriters) tarafından hazırlanmış yük ve tekne kloz takımları nakliyat sigorta poliçesine özel şart olarak eklenip kullanılmaktadır.
Abonman poliçesi, sigorta bedeli belirli bir tutarın üzerindeki rizikolar için düzenlenir. Bu tutara abonman limiti denir. Abonman limitinin altındaki rizikolar için abonman poliçesi kesilmez. Sigortalı, sigorta devresi içinde elinde bulunabilecek en yüksek mal miktarının değerini belirler ve bu tavan (abonman limiti) üzerinden bir abonman poliçesi alır. Bu değer sigortacının azami sorumluluk düzeyini gösterir. Sigorta şirketi, bu azami sorumluluk miktarının karşılığı olarak hesaplanan primin belirli bir oranını (%40'ını) peşin tahsil eder. Peşin alınan bu prime depo primi denir. Daha sonra sigortalı ticari ya da endüstriyel kuruluş, poliçe süresince günlük mal mevcutlarının değerini gösteren aylık listeleri sigorta şirketine verir. Abonman poliçesinin süresi bir yıldan fazla ve üç aydan az olamaz. Sigorta süresi sonunda sigorta şirketi bu aylık listelerin ortalamasını bularak prim tahakkuk ettirir ve peşin alınan kısmı (depo primi) bundan düşer.
a) Ham maddeler ile toprak mahsulleri için, malların varma mahallinde ve tahliye zamanındaki hasarsız vaziyette piyasa kıymetidir.
b) Mamul ve yarı mamul maddeler için, malların tahmil yerinde ve tahmil zamanındaki bedeline gemiye kadar olan bilcümle masarif ile istirdadı mümkün olmayan navlun, sigorta ücreti ve yüzde on kar payı ilave edildikten sonra hasıl olan miktardır.
Sigorta bedeli sigorta değerini aşarsa, aşan kısım hükümsüzdür.
Sigorta bedeli sigorta değerinden dün ise sigortacıya terettüp edecek tazminat noksan sigorta nisbetinde azalır.
Emtea Nakliyat Sigortası Genel Şartları ilgili linkten Türkiye Sigorta Birliği web sayfasından ulaşabilirsiniz. Özel şartlar Sigorta Şirketi ile Sigorta arasında belirlenir.
Sigorta Yelkeni Teklif Al kısmına tıklayarak hangi bilgileri vereceğiniz konusunda ilgili formlar yer almaktadır.
Dar teminat (C) klozu ve Geniş Teminat (A) klozu ile yapılan sigortalarda teminat, malların poliçede gösterilen yerdeki depoyu terk etmesiyle başlar, poliçede gösterilen varıs yerindeki nihai depoya teslimine kadar sürer. Ancak uluslararası satış şekillerinin de teminatın başlangıcı ile ilgisi vardır.
Örneğin satıcı malini FOB olarak satmışsa, gemi güvertesine teslim ettiği ana kadar sorumluluk satıcıya aittir. Dolayısı ile teminat gemi güvertesinde başlayacaktır. Ancak malların gemiden boşaltılmasını takip eden 60 gün içinde, bu teslimatın yapılması gerekir. İthalat ve ihracatta, malların gemiden boşaltılmasını takiben, gümrük sahasında geçen bu süre içerisinde (C) klozu ile sadece yangın rizikosu teminat altındadır; geniş teminat verildiğinde ise depodaki bekleme, geniş teminat ile alınmış tüm teminatlar için geçerlidir. Bununla birlikte sigortalı önceden haber vererek, ek prim karşılığında bu süreyi uzatabilir.
Evet, Çünkü Risklerde değişim meydana gelebilmekte ve hasarda problem çıkmaması adına sigorta şirketi bilgilendirilmelidir. Aktarmalar ve tamamlayıcı sevkiyatlara (başlangıç ve bitiş sevkiyatları) ek prim alınmakta ve teminat kapsamına dahil edildiği poliçede gösterilmektedir.
Dökme yükler dar teminat ( kamyon klozu ve demiryolu klozu ) ile sigortalandığında yükleme, aktarma ve boşaltma sırasında meydana gelebilecek hasarlar teminat kapsamının dışında kalır.
Geniş teminatla yapılan sigortalarda aslında yükleme, aktarma ve boşaltma sırasında meydana gelebilecek hasarlar teminat kapsamına dahildir. Ancak dökme sıvı yük niteliğindeki Emtianın yükleme boşaltma riskleri, diğer mallara oranla daha fazla ve mutaddır. Bu nedenle, bu tür Emtiaya geniş teminat verildiğinde, yükleme boşaltma sırasında sigorta kapsamına dahil rizikolardan biri meydana gelmediği halde oluşan noksanlığın teminat harici bırakılması amacıyla Bulk Oil teminatı verilmektedir. Veya geniş kapsamlı ( A ) klozu teminatı verildiğinde taşınan malın özelliğine göre bir muafiyet uygulaması yapılmaktadır.
Teknenin cinsi
Teknenin sigorta bedeli
Teknenin yaşı ve tonajı
Teminatın kapsamı
Teknenin sefer sahası ve faaliyet alanı
Hayır. Bu şekilde yapılan taşımalar için ancak kamyon ya da demiryolu klozu verilebilir; daha geniş bir teminatla sigortalanamaz. Ancak açık kasa kamyonla taşınan ağır ve havaleli yükler ( örneğin iş makineleri, trafolar, santral malzemeleri vb. ) için geniş teminat verilebilir.
Sevkiyatı gerçekleşecek bir malın, nakil vasıtası bilgileri ile yükleme tarihi kesinlik kazanmadan sigortanın yapılması gerekli olduğu hallerde ve özellikle bankalar tarafından akreditif açıldığı anda sigorta teminatına ihtiyaç duyulması halinde, elde bulunan bilgilerle geçici bir poliçe yapılır. Buna flotan poliçe denir. Sevkiyat gerçekleşmeye başladığı zaman, kesinleşen bilgilerle kat’i sigorta poliçesi (zeyilname) düzenlenir.
Gemi ve yükü birlikte tehdit eden bir tehlikeden onları korumak amacıyla, makul bir hareket tarzında olmak kaydıyla, bilerek bir fedakarlık yapılması veya bir masrafa katlanılması durumunda, Müşterek Avarya hareketi sözkonusudur ve bu nitelikte bir hareketin doğrudan doğruya sonucu olan zarar veya masraflar Müşterek Avarya’dır.
Müşterek Avarya kapsamına giren zarar ve masraflar, gemi, yük ve navlun sahipleri arasında paylaştırılır ve bu işleme dispeç (adjustment) denir.
Müşterek Avarya kapsamında önemli olan bazı kavramlar : Müşterek Avarya Fedakarlığı (General Average Sacrifice): Müşterek Avarya hareketinin teknede veya emtiada neden olduğu maddi zarardır. Yüklü geminin bir deniz tehlikesi nedeniyle batma tehlikesi ile karşı karşıya kaldığı sırada geminin batmaması için karaya oturtulması (donatanın fedakarlığı) ya da geminin batmaması için yükün bir kısmının denize atılması (yük sahibinin fedakarlığı), Müşterek Avarya Fedakarlığı için birer örnektir.
Müşterek Avarya İştiraki (General Average Contribution): Müşterek Avarya fedakarlığı yapan tarafın masrafına katılmadır. Karaya oturtulan geminin hasarına yük ve navlun sahibinin, bir kısmı denize atılan yük sahibinin zararına tekne ve navlun sahibinin iştirakidir.
Müşterek Avarya Masrafı (General Average Expenditure): Donatanın diğer menfaatler adına yapmış olduğu (sığınma limanına giriş çıkış gibi) masraftır.