Madde kullanımının yaygınlığı genele bakıldığında zihinsel rahatsızlığı olan kişilerde daha yüksektir. Bunun nedenleri tam olarak ortaya konabilmiş değil ancak birçok olası bağlantı olduğu düşünülüyor. Yaygın bir hipotez, psikiyatri hastalarının kendi kendine ilaç uygulaması yaparken keyif veren maddeleri de iyi hissettirdiği için tedavinin bir parçası olarak görmeleri. Kopenhag Üniversitesi’nden bir grup araştırmacı bu konunun üzerine eğildi ve çalışmanın sonuçları American Journal of Psychiatry dergisinde yayınlandı.
Araştırmacılar, maddeye bağlı psikozdan sonra şizofreniye ve bipolar bozukluğa geçiş oranlarını ve dönüşüm için risk faktörlerini araştırdılar. Tüm hasta bilgileri, Danimarka Medeni Hakları Kayıt Sistemi ve Psikiyatrik Merkezi Araştırma Kayıt Defterinden çıkarıldı. Çalışma popülasyonu, 1994 ile 2014 yılları arasında madde kaynaklı psikoz tanısı alan toplam 6,788 kişiyi içermektedir. Hastalar ölüm ve göç gibi etkenlerin dışında şizofreni ya da bipolar bozukluk ortaya çıkıncaya kadar ya da 2014 yılının ağustos ayına kadar takip edildi. Kaplan-Meier yöntemi, madde kaynaklı psikozdan şizofreniye ya da bipolar bozukluğa dönüşümünü elde etmek için kullanıldı. Tüm tehlike oranlarını hesaplamak için ise regresyon modelleri kullanıldı.
Genel olarak madde kaynaklı psikoz hastalarının % 32.2’si bipolar veya şizofreniye dönüşmüştür. En yüksek dönüşüm oranı esrar ile indüklenen psikoz için şizofreniye ya da bipolar bozukluğa dönüşen hastalarda % 47.4 oranında bulunmuştur. Madde kaynaklı bir psikoz sonrasında kendine zarar verme, hem şizofreni hem de bipolar bozukluğa dönüşmede gözlenmeye devam etti. Şizofreniye dönüşme vakalarının yarısı, madde kaynaklı bir psikozdan sonraki 3 yıl içinde ortaya çıkmıştır ve bipolar bozukluğa dönüşüm vakalarının yarısı 4.4 yılda gerçekleşmiştir. Madde kaynaklı psikoz şiddetli akıl hastalığının gelişimi ile kuvvetli bir şekilde ilişkilidir ve vakaların çoğunun belirlenmesi için uzun bir takip süresi gereklidir.