Sözcük anlamı, her an kullanılabilir hazır paralar veya yedek paralar demektir.
Bankaların umumî disponibilete ve munzam karşılıkları ile ilgili “Bankalar Kanunu
nun 33. maddesi; 26.1.1970 tarihinde yürürlüğe giren 1211 sayılı “T.C. Merkez Bankası Kanunu” nun 69. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ve aynı konu 1211 sayılı Kanunun 4. ve 40. maddelerinde hükme bağlanmıştır. Buna göre
1 Bankaların taahhütlerine karşı bulunduracakları umumi disponibilitenin nisbe tinin % 10’un altına düşmemesi gerekmektedir.
2 Umumi disponibilite sayılacak mevcutlar
a) Kasadaki Türk Lirası mevcudu,
b) T.C. Merkez Bankasındaki vadesiz serbest hesap bakiyesi
c) Esham ve Tahvilat Cüzdanı mevcudu, yani hazine plasman bonoları, Devlet iç istikraz tahvilleri ve amortisman kredi sandığı tahvilleridir.
Ancak “Bankalar Kanunu” nun 36. maddesi gereği Kanuni İhtiyat Akçeleri ve Muhtemel Zararlar Karşılıkları olarak alınması mecburi olan Devlet iç istikraz tahvilleriyle amortisman ve kredi sandığı tahvilleri disponibilitenin kapsamına girmez.
3 ‘Taahhüt sayılacak borçlar
a) Merkez Bankası ve Bankalar Mevduatı dışında; gerçek ve tüzel kişilere olan vadesiz borçlar,
b) Her nevi vadesiz mevduat (Bankalar mevduatı hariç)
c) Tediye emirleri,
d) Tahakkuk etmiş vergi, resim ve harçlardır.