1 5510 SAYILI KANUNDA 4/1-c UYGULAMASI Mahmut ÇOLAKTBB Yazı İşleri Müdürü(SGK Müfettişi)
2 Temel Kavramlar Sosyal sigortalar: Kısa ve uzun vadeli sigorta kolları Kısa vadeli sigorta kolları: İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık sigortası kollarıUzun vadeli sigorta kolları: Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortası kollarıSigortalı: Kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken kişi
3 Sigorta Kolları Kısa vadeli sigorta kolları Uzun vadeli sigorta kolları1. İş kazası1. Malullük2. Meslek hastalığı2. Yaşlılık3. Hastalık3. Ölüm4. Analık- - -
4 İstihdam şekilleri ve sigortalılık halleri Kanun ve Madde No (657/4) Kanun ve Madde No (5510/4)A) MEMUR /1-cB) SÖZLEŞMELİ PERSONEL 4/1-aC) GEÇİCİ PERSONEL 4/1-aD) İŞÇİLER /1-a
5 4/1-c kapsamındaki sigortalılar Kamu idarelerinde (örneğin; belediyeler)4/1-a kapsamında sigortalı olmayanlardan kadro ve pozisyonlarda sürekli olarak çalışıp ilgili kanunlarında 4/1-a kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar,4/1-a ila 4/1-b kapsamında olmayanlardan sözleşmeli olarak çalışıp ilgili kanunlarında 4/1-a kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar,657 sayılı Kanunun 86’ncı maddesi uyarınca açıktan vekil atananlar,(tabiplik, diş tabipliği, eczacılık, mühendis ve mimarlık, veterinerliğe ait boş kadrolara açıktan vekil atanabilir.)
6 4/1-c’liler gibi sigortalı sayılanlar Belediye başkanları, 2008 yılı Ekim ayı sonrasında zorunlu 4/1-c kapsamında sigortalı sayılmışlardır.
7 İŞÇİLER-SÖZLEŞMELİLER Sigortalı sayılanlar5510 sayılı KanunMadde NumarasıYeni adlandırmaÖnceki adlandırma4’üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendiİŞÇİLER-SÖZLEŞMELİLER4/1-aSSK4’üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi4/1-bBağ-Kur4’üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendiMEMURLARBELEDİYE BAŞKANLARI4/1-cEmekli Sandığı
8 Sigortalılık başlangıcı-bildirimi 4/1-c’liler içinGöreve başladıkları tarihten itibaren başlar.Sigortalılık başlangıcından itibaren 15 gün içinde sigortalı işe giriş bildirgesi ile e-sigorta kullanılmak suretiyle 23:59’a kadar SGK sistemine gönderilmelidir.Aynı belediyenin farklı birimleri arasındaki naklen tayin ve görevlendirmelerde bildirim yapılmaz.
9 Göreve Başlama Sebepleri Kod NoGöreve Başlama Sebepleri01İlk atama02Nakil gelme03Göreve iade04Ücretsiz izin dönüşü göreve başlama05Askerlik dönüşü göreve başlama06Geçici görevlendirme sonu başlama
10 Sigortalılığın son bulması 4/1-c’liler içinÖlüm veya aylık bağlanmasını gerektiren hallerde görev aylıklarının kesildiği tarihi takip eden aybaşından itibaren sona erer.5434 sayılı Kanunun 40’ıncı maddesinde belirtilen yaş hadleri ile sıhhi izin sürelerinin doldurulması halinde ise bu süre ve hadlerin doldurulduğu tarihleri takip eden aybaşından itibaren sona erer.Diğer hallerde ise görevden ayrıldıkları tarihten sona erer.Belediye tarafından en geç 10 gün içinde durumları SGK’ye sigortalı işten ayrılış bildirgesiyle e-sigorta kullanılmak suretiyle yapılır.
11 Göreve Ayrılma Sebepleri Kod NoGörevden Ayrılma Sebepleri07Emekliye ayrılma08Ölüm09İstifa10Nakil gitme11Görevine son verilme12Ücretsiz izine ayrılma13Askerlik nedeniyle ücretsiz izine ayrılma14Başka bir kuruma geçici görevli gitme15Müstafi sayılma16Re’sen emekliye sevk17Terhis Olma(Yedek Subay)18Sözleşmenin Feshi
12 4/1-c İşlemleri20/12/2010 tarih ve 2010/134 sayılı Genelge- Yedek subaylık hizmeti bulunanların yedek subay olarak geçen sürelerinin tespiti ve bu sürelerinin sosyal güvenlik mevzuatına tabi olarak geçen sigortalılık süreleri ile birleştirilmesi ve bildirimi- Sosyal güvenlik mevzuatına tabi olarak geçen diğer sigortalılık süreleri ile birleştirilmesi işlemlerisayılı Kanunun mülga hükümleri uygulanacak olan sigortalıların muvazzaf ve ihtiyat askerlikte er veya yedek subay okulunda öğrenci olarak geçen sürelerinin borçlandırılması işlemleri- Fiili hizmet süresi zammına ilişkin işlemleriYukarıdaki işlemler, 03/01/2011 tarihi itibarıyla SGİM / SGM’ler tarafından yapılacaktır.12
13 Kapsamdaki işler/işyerleri Kapsamdaki sigortalılar Fiili Hizmet SüresiKapsamdaki işler/işyerleriKapsamdaki sigortalılarEklenecek gün sayısıYangın söndürme işlerinde çalışanlar.60
14 Malul sayılmaÇalışma gücünün en az % 60’ını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybettiği SGK Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalı, malûl sayılır.
15 Malul sayılma Malûllük aylığı bağlanabilmesi için sigortalının; a) Malûl sayılması,b) En az 10 yıldan beri sigortalı bulunup, toplamolarak 1800 gün veya başka birinin süreklibakımına muhtaç derecede malûl olan sigortalılariçin ise sigortalılık süresi aranmaksızın 1800günmalûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmişolması gerekir.
16 Vazife malullüğü sayılan haller 1) Sigortalıların vazifelerini yaptıkları sırada2) Sigortalıların vazifeleri dışında idarelerince görevlendirildikleri herhangi bir kamu idaresine ait başka işleri yaparken3) Kurumlarının menfaatini korumak maksadıyla bir iş yaparken4) İdarelerince sağlanan bir taşıtla işe gelişi ve işten dönüşü sırasında5) İşyerinde meydana gelen kazadaMalullük, yukarıda sayılan hallerden herhangi birinde doğmuş olursa,buna vazife malûllüğü ve bunlara uğrayanlara da vazife malûlü denir.
17 Vazife malullüğü sayılmayan haller 1) Keyif verici içki ve her çeşit maddeler kullanmak2) Kanun, tüzük ve emir dışında hareket etmiş olmak3) Yasak fiilleri yapmak4) İntihara teşebbüs5) Her ne suretle olursa olsun kendisine veya başkalarına menfaat sağlama veya zarar verme
18 Vazife MalullüğüBir olayın Vazife Malullüğü sayılması; Vazife Malullüğü Tespit Kurulu tarafından karara bağlanır.Kamu idareleri vazife malûllüğüne sebep olan olayı, o yer yetkili kolluk kuvvetlerine veya kendi mevzuatına göre yetkili mercilere derhal, SGK Ünitesine de en geç 15 iş günü içinde bildirmekle yükümlüdür.
19 Yaşlılık sigortasıHerhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin;Genel bütçeye dâhil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, BELEDİYELER, il özel idareleri, BELEDİYELER VE İL ÖZEL İDARELERİ TARAFINDAN KURULAN BİRLİK VE İŞLETMELER,SOSYAL güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklardaHerhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz, görev yapamazlar. ANCAK; mahalli idareler seçimleri sonucuna göre görev alanlar istisna kılınmıştır.
20 Yaşlılık sigortasıBir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta olan kişilerin, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49’uncu maddesi uyarınca mahalli idarelerde sözleşmeli personel olarak istihdam edilebilmeleri, söz konusu kişilerin almakta oldukları emeklilik veya yaşlılık aylıklarının kesilmesi halinde mümkün bulunmaktadır.
21 Emeklilikte belgeler24/03/2011 tarih ve 2011/32 sayılı Genelge ile emeklilik belgeleri tekleştirildi. 1. Emekliye sevk dilekçesi 2. Emekliye sevk onayı 3. Emekliye sevk onay formu 4. Nüfus kayıt örneği 5. Vesikalık fotoğraf 6. Ön lisans ve lisans diploması fotokopisi 7. Maaş ve adres bildirimi21
23 Ölüm sigortasıEn az 1800 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması halinde ölüm aylığı bağlanır.(5 yıl x 360 = 1800 gün)
24 Ruhsatların gönderilmesi Belediyeler; yapı ruhsatı ve diğer tüm ruhsat veya ruhsat niteliği taşıyan işlemlerine ilişkin bilgi ve belgeler ile varsa bunların verilmesine esas olan istihdama ilişkin bilgileri, verildiği tarihten itibaren (Ruhsatın verilme tarihinin esas alınır)1 ay içinde SGK Ünitesine bildirmekle yükümlüdürler.Yerine getirilmeyen her bir bildirim yükümlülüğü için aylık asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanır.
25 S.P.E.K. İlk defa 4/1-c kapsamında sigortalı olanlar için; 1- İlgili kanunları uyarınca aylık gösterge ve ek göstergeler üzerinden ödenen aylık tutarlar (gösterge-ek gösterge aylıkları)2- Memuriyet taban aylık ve kıdem aylık tutarları (kıdem-taban aylıkları)3- Makam, temsil ve görev tazminatları (5510 sayılı Kanunla ilave edildi.)sayılı Kanunun 152’nci maddesine göre ödenen tazminatlar (5510 sayılı Kanunla ilave edildi.)
26 S.P.E.K.- Büyükşehir belediye başkanları için bakanlık genel müdürünün,- Diğer belediye başkanları için ise öğrenim durumları itibarıyla 657 sayılı Kanuna göre yükselebilecekleri dereceyi aşmamak kaydıyla, 657 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı ek gösterge cetvelinin “VIII. Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (d) bendinde belirtilenlerin prime esas kazançları
27 S.P.E.K. Prim matrahına dahil olmayan ödemeler 1- Vekâlet veya 2- İkinci görev karşılığında ilgili mevzuatı uyarınca yapılacak ödemeler3- Prime tabi kanunda sayılan tazminatlar ve diğer ödemelerde bölge, kurum, birim, çalışma mahalli, görevin niteliği ve benzeri kriterlere dayalı olarak asıl tazminatlara ilave, ek veya ayrıca ödenen tazminatlar
28 Prim Oranları Sigorta Kolu Toplam Prim Hissesi (%) Sigortalı Hissesi İşveren HissesiKVSK-MYÖ-FHS uygulanmayan işler için-FHS uygulanan işler için2023,33–3091114,33–21GSS12,557,5TOPLAM32,51418,5Ek karşılık primi
29 Prim OranlarıKamu idarelerinin bütçelerinden ayrılan sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi ödeneklerinin % 20’si oranında ek karşılık primi alınır.Ek karşılık priminin tamamı kurum bütçelerinin yetkili makamlarca onaylanarak yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşlarından itibaren 6 ay içinde ve aylık eşit taksitlerle ödenir.
30 Aylık Prim ve Hizmet Belgesi SigortalılıkNiteliğiÇalışma DönemiÜcretin/MaaşınÖdenme DönemiBelge Verme SüresininSon GünüPrim Ödeme Süresinin4/1-a01 ila 30Çalıştıktan Sonra Ödeniyorssa(Ayın 1’i ila 30’u arasındaki çalışmaları karşılığı ücret alanlar için)Takip Eden Ayın 23'üTakip Eden Ayın Sonu15 ila 14Çalıştıktan Sonra Ödeniyorsa(Ayın 15’i ila 14’ü arasındaki çalışmaları karşılığı ücret alanlar için)Dönemi Takip EdenAyın 7siTakip Eden Dönemin 14'ü4/1-cÇalışmadan Önce Ödeniyorsa (Peşin)Maaş Ödemesi Yapılan Ayın 25'iMaaş Ödemesi Yapılan Ayın Sonuna KadarI5 ila 14Maaş Ödemesi Yapılan Ayın 11'iMaaş Ödemesi Yapılan Ayın 15'ine kadar
31 APHB Belge Türü Alanına Yazılacak Kodlar Maaş ödemesinin yapıldığı günKod NoMaaş ödemeleri ayın 15.günü peşin yapılanlar01Maaş ödemeleri ayın 1.günü peşin olarak yapılanlar02Maaş ödemeleri çalıştıktan sonra ayın 15’de yapılanlar03Maaş ödemeleri çalıştıktan sonra ayın 1’ne yapılanlar04
32 Aylık Prim ve Hizmet Belgesi Primlerin ödenmesindenişverenle birlikte sorumlu tutulanlarPrim ve diğer alacakların haklı bir sebep olmaksızın süresi içinde ödenmemesi halinde; kamu idarelerinin tahakkuk (gerçekleştirme görevlileri) ve tediye ile görevli kamu görevlileri işverenleri ile (belediye başkanları) birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmuşlardır.
33 İhalelerin bildirilmesi İdareler, ihale yolu ile yaptırdıkları her türlü işleriüstlenenleri,tebligat adreslerini,sözleşmenin imzalandığı tarihi,sözleşmeye göre işe başlama tarihini,sözleşmenin imzalandığı tarihi takip eden 15 güniçinde ihale konusu işin yapıldığı yeri çevresine alanilgili SGK İl Müdürlüğü/Merkezine bildirmekzorundadır.33
34 İhalelerin bildirilmesi İSTİSNAİhale konusu iş, piyasadan hazır halde alınıp satılan malın temini (örneğin 100 adet telefon alımı) ise bu işler idare tarafından SGK’ ye bildirilmez(Nedeni: Bu işlerde İŞÇİLİK sözkonusu olmayacağından SGK’de işyeri dosyası tescil edilmez).Örnek: Dolap yapımı işi, işçilik gerektirdiğinden SGK’ ye bildirimi yapılacak bir iştir.34