Şehir efsanesine göre, köklü Japon ailelerinden birinin genç
oğlu bir trafik kazasında sol kolunu kaybeder. Eksilmeyi içine sindiremez, bunalıma girer. Ailesinin denediği
hiçbir şey kâr etmez. Son çare olarak bilge Sennin-San’a müracaat ederler.
Bilge delikanlıyı alıkoyar, ailesini yollar.
Derhal sancılı bir eğitim süreci başlar. Delikanlı bilgenin
istediği belirli bir judo oyununu öğrenmek zorundadır. Aylarca aynı oyunu çalışır.
Bir yandan oyunda gelişme kaydederken bir yandan da haletiruhiyesi yavaş yavaş
düzelir. Bir süre sonra oyunda ustalaştığını düşünen delikanlı yeni oyunlar
öğrenmeyi isterse de Sennin-San buna izin vermez, aynı oyun üzerinde usandırıcı
çalışma sürer. Delikanlı içinden isyan etse de, çaresiz, çalışır, çalışır.
Derken, Sennin-San delikanlıya, büyük bir judo turnuvasına
katılacağını bildirir. Delikanlı şaşırır. Bir
tek oyunla şampiyonada ne yapması beklenebilir ki? Ama itirazları ustasının
kararlılığında küçücük bir çatlak bile açmaz. Çaresiz turnuvaya katılır.
Müsabakaları birer birer kazanır. Sonunda şampiyon olduğunda, kendisi bile
inanamaz. Şaşkınlık, gurur ve heyecan içinde ustasına koşar, “nasıl oldu bu”
diye sorar.
“İki sebebi var” der Sennin-San, “birincisi, bu oyunu
herkesten daha iyi yapacak kadar ustalaşmıştın.” “İkincisi” diye sorar delikanlı.
“İkincisi” der Sennin-San, “bu oyuna karşılık
olarak müracaat edilebilecek yegâne oyun, rakibi sol kolundan tutmaktır.”
Kıssadan çıkarılması beklenen hisse herhalde bellidir: Çok
çalışın, ustalaşın. Eksikliklerinizden ve zaaflarınızdan utanmayın, avantaj bile
sağlayabilirler. Platonik bir tamlık
bence mümkün olmadığından, bu hisseler bana uyar. Yine de müsaadenizle yan
sokaklara sapacağım. Bu kıssadan şöyle bir hisse de çıkarılabilir: Gıptayla seyrettiğiniz şampiyonlar, belki
de eksik oldukları için şampiyon oldular. En azından bazıları…
***
İran nedir? Bana kalırsa, her şeyden önce “bakmayın şampiyon olduğuna, Batı medeniyeti
eksiktir” itirazıdır. Eksikliğin ancak İslam’la ikmal edileceği iddiasıdır.
Böyle bir İran’ın, asker-sivil, kadın-erkek, çocuk-yaşlı ayırdetmesi imkânsız
olan nükleer silahlar edinmek konusundaki hırsı, kararlılığı, benim havsalamın
alacağı iş değil. Yarasaları ve Amerikalıları anlamam ne kadar müşkülse,
İranlıları anlamam da o kadar müşkül. (Tedbirli olmakta fayda var:
Yarasaların, Amerikalıların ve İranlıların aynı kumaştan dokunduklarını düşünüyor
değilim elbette.)
Yalnız şu da var: Amerikalılardan bahsederken sadece Amerikalılar adına karar veren Amerikalıları
kast etmediğim, yazıştığım çok sayıda sıradan Amerikalıyı kast ettiğim herhalde
aşikârdı. İranlılardan söz ederken aynı konfora sahip değilim, tanıdığım,
bildiğim çok sayıda İranlı yok. Belki İranlıların büyük bölümü de, sol kolu olmadığından bir türlü sırtını
yere getiremedikleri rakipleri ile eşit şartlarda mücadele etmek için sol
kollarını feda etmeyi içlerine sindiremiyordur.
***
Son olarak şunu da belirteyim: İran’ın bomba sahibi olması, Amerika’nın, Rusya’nın ve hele İsrail’in bomba sahibi olması kadar
korkutmuyor beni. Amerikalıları da, mesela Kuzey Kore’nin bomba sahibi
olması kadar korkutmadığından şüphem yok. Ama İran’ın bomba sahibi olmasından
korkmamız lazım. İran’ın bombasının
İsrail’in bombasından farklı olduğuna inanmamız lazım. Amerika’ya bu lazım.
Demek ki korkutulacağız ve inandırılacağız.
Cemalettin N. TAŞCI