Cinselliğin Evrimi 2
Bonobolarda Cinsellik 1
f
Bonobolarda Cinsellik 2
Bonobolarda Cinsellik Şefkat ve İş Birliği (Videoyu izlemek için linki tıklayın.)
Savaşmayın sevişin sözünü kanıtlarcasına, bonobolarda üreme dışı cinsel ilişki huzurlu mizaçlarının anahtarını oluşturuyor.
Transkripsiyon:
ANLATICI: Uzun bir zaman boyunca bilim insanları şefkat ve empati gibi özelliklerin sadece insanlara has olduğunu düşündüler. Ancak bu hayvanları ve diğer büyük insansı maymunları gözlemlemek yeni bir açıklama getirdi.
Bonoboların genelde barışçıl bir mizaçları olmasına rağmen, kavga ve saldırganlık anları da yok değildir. Ancak şiddetten çok doğal bir yöntemle, sık aralıklarla seks yaparak kaçınıyorlar, bazılarımıza bu şaşırtıcı gelse de. Çoğu hayvan, şempanzeler bile, dişileri cinsel olarak aktifken her ay sadece birkaç kez seks yapmaya vakit buluyor. Fakat bonobo dişileri döngülerinin çoğunluğunda seks yapıyorlar, hamile olma şansları olmadığında bile.
İnsanlar gibi, bonobolarda seks sadece bebek sahibi olmak için yapılmaz.
Farklı olan, seksin, bonobo yaşantısının çoğu alanına yayılmış olmasıdır.
FRANS DE WAAL: Bonobolar için yaptıkları her şeyin bir parçasında seks vardır. Bir selamlaşma, uzlaşma, anneyle çocuk arasındaki bağı kuvvetlendirme, dişilerle bağı kuvvetlendirme aracıdır. Dolayısıyla seksin üstlendiği birçok sosyal işlev vardır.
Bu aynı zamanda seksin tüm olası kombinasyonlarda kullanılmasının sebebidir, seks sadece erkek ve dişiler arasında gerçekleşmez, çünkü seksin daha geniş bir işlevi vardır.
ANLATICI: Daha çok tokalaşma veya kucaklaşma gibidir, birkaç saniye sürer.
FRANS DE WAAL: Bonoboların cinselliği çok gelişigüzeldir, çok kısa sürelidir. Bazı insanların düşündüğü gibi tüm gün değildir, fakat insanların algısı böyle, sadece sekiz, dokuz, on saniyede yaparlar. Çok uzun değildir.
ANLATICI: Fakat bu kısa cinsel temasların bonobo yaşantısının sükuneti üzerinde olağanüstü bir etkisi vardır. Dostluk kızgın kalmayı güçleştirir. Bonoboların kavgaları saldırganca başlar, ama seks gerilimi yumuşatır, saldırının ortasında bile.
Bonobo cinselliğinin nazik doğası şempanzelerle tümden tezattır, ve koruyucu bir önlem olarak evrimleşmiş olabilir. Seksin esas olarak üreme için yapıldığı şempanze topluluklarında, diğerlerinin yavrusunu öldürdüğü bilinen erkekler üremek için kıyasıya yarışırlar. Anne bakıcılığını yaptığı bebeği kaybederse, potansiyel bir eşe dönüşür.
Ancak bonoboların çocuklarını katlettikleri bilinmemektedir, çünkü baba olanları belirlemek neredeyse imkansızdır. Sık ve çok eşli seks hem erkek hem dişiler için bir kaidedir.
FRANS DE WAAL: Dişiler tüm erkeklerle cinsel ilişkiye girdiğinden ve temelde sıkça seks yaptığından beri, hangi dişiden yavrusu olduğunu bilen erkek yoktur. Şayet erkek hangi yavrunun kendine ait olduğunu belirleyemiyorsa, onu öldürmekten kaçınır, yoksa bazı durumlarda kendisine yarar sağlamayan yavrusunu öldürür.
Peki şempanzelerin sahip olmadığı daha barışçıl bir ortak yaşama bonobolar nasıl evrilmiştir? Farklılık besin açısından zengin olan yaşam alanlarından kaynaklanıyor olabilir.
RICHARD WRANGHAM: Bonobolar daha fazla yiyeceğin elde edilebildiği bir çevrede yaşarlar. Şempanzeler de benzer ormanlarda yaşar fakat şempanzelerin ikamet ettiği bu ormanlarda, goriller de ikamet eder. Goriller yerdeki bitkileri yerler.
ANLATICI: Şempanzeler daha az yiyecek bulduğunda, yiyecek ne varsa, baskın olan erkek onu ilk olarak alır.
RICHARD WRANGHAM: Anneler vardığında, erkekler tüm yiyeceği bitirmiş olur. Anneler birbirlerinden ayrı ve erkeklerden uzakta dururlar. Bu da birbirleriyle olan bağlarını kuvvetlendirme fırsatları pek yok demektir.
ANLATICI: Yani dişi şempanzeler, zamanlarının çoğunu yiyecek arayarak ve erkeklerin saldırganlığına açık bir biçimde, tek başlarına geçirir.
Fakat bonoboların yaşadığı çevrenin, yiyeceğe kolay erişimi, dişilere birlikte yeme ve bağ kurma imkanı vererek onları güçlü kılar. Bonobolar, anaerkillikleri, işbirlikçilikleri ve farklı topluluklara hoşgörüleri ile insansı maymunlarla ilgili uzun zamandır bilinen görüşleri ters yüz etmiş görünüyor.
Onlar aynı zamanda kendimiz hakkındaki etkileyici soruları da gündeme getiriyor.
FRANS DE WAAL: Şempanzeler hakkında bilgimiz olmadığını hayal edin, tüm bildiğimiz zamanlarının tümünde seks yapan, barışçıl ve dişi egemen bonobolar olsun. O zaman insanlar diyecekti ki "Bunlar sahip olduğumuz tek yakın akrabamız." Kendimiz ve geçmişimiz hakkında tamamen farklı kuramlarımız olurdu diye düşünüyorum. Ama tabii ki böyle olmadı. Gerçekte ilk olarak şempanzeler hakkında bilgi edindik.
BBC Life Belgesellerinin Primatlar Bölümü. Türkçe Alt Yazılı..
1.Bölüm Linki
2.Bölüm Linki
3.Bölüm Linki
4.Bölüm Linki
Linkler açılmazsa dört bölümü birden bu linkte bulabilirsiniz.
DOSYA
Bu çalışmada %99 gen ortaklığı taşıdığımız ve tıpatıp benzer davranışlar sergilediğimiz bonoboların kısa kesitlerle yaşamlarını inceleyeceğiz.
-Bonoboların yaşam alanı ve bonobolara genel bakış
http://arkive.org/bonobo/pan-paniscus/video-02.html
http://arkive.org/bonobo/pan-paniscus/video-00.html
-Bonobolar insanlar gibi iki ayak üzerinde dik yürürler.
http://arkive.org/bonobo/pan-paniscus/video-06a.html
-Bonoboların yağmurdan korunma tekniği
http://arkive.org/bonobo/pan-paniscus/video-17.html
-Bonobolar İnsanlar gibi masturbasyon yapar. "bazen ayaklarını kullansalar da :)"
http://arkive.org/bonobo/pan-paniscus/video-16.html
-Bonobolar tüm sorunlarını, aralarında ki uyuşmazlıkları kavga etmek, şiddet uygulamak, savaşmak yerine seks yaparak çözerler. "Bu yönleri ile insanlardan çok üstündürler" Onların doğasında cinsellik bir üreme aracı değil bir yaşam biçimidir.
http://arkive.org/bonobo/pan-paniscus/video-12e.html
-Bonobolar birbirlerine olan bağlılıklarını, sevgilerini her fırsatta cinselliği kullanarak gösterirler.
http://arkive.org/bonobo/pan-paniscus/video-12d.html
-Bonobolar tıpkı insanlar gibi yüz yüze çiftleşmekle birlikte yine insanlar gibi oral, anal, fetiş, alet kullanarak tatmin olma, sevişme, öpüşme, fransız öpücüğü, genital bölgelerini birbirlerine sürtme, grup seks ve masaj gibi haz verici seks oyunlarına sık, sık başvururlar. Ensest dışında hiç bir tabuları yoktur ve bonoboların tamamı biseksüel canlılardır. Cinsiyet ve yaş ayrımı yapmazlar.
http://arkive.org/bonobo/pan-paniscus/video-09a.html
-Bonoboların sesli iletişimi.
http://arkive.org/bonobo/pan-paniscus/video-13.html
-Bonoboların beslenme alışkanlıkları.
http://arkive.org/bonobo/pan-paniscus/video-08b.html
http://arkive.org/bonobo/pan-paniscus/video-08a.html
-Bonoboların yuva yapımları
http://arkive.org/bonobo/pan-paniscus/video-03b.html
-Birbirlerini temizleyen, bakan, seven bonobolar
http://arkive.org/bonobo/pan-paniscus/video-05.html
-Bebek ve genç bonobolar. Bonobo erkekleri yaşları kaç olursa olsun annelerinin yanından ayrılmazlar. Bonobolar anaerkil canlılardır ve dişileri erkeklere nazaran daha örgütlüdür.
http://arkive.org/bonobo/pan-paniscus/video-09c.html
http://arkive.org/bonobo/pan-paniscus/video-09b.html
http://news.bbc.co.uk/earth/hi/earth_news/newsid_8659000/8659411.stm