Gastrit İlaçları
H. pylori enfeksiyonu varsa genellikle üçlü tedavi ile tedavi edilir. Bunlardan birincisi proton pompa inhibitörü deiğimiz mide asit üretimini azaltan ilaçları, ikinci ve üçüncüsünü ise ikili antibiyotik oluşturur. Antibiyotik olarak sıklıkla metranidazol ve klaritromisin ikilisi tercih edilir. Bazı doktorlar ikinci antibiyotik yerine Bizmut salisilat kullanmaktadır. Bizmut salisilat, mide yüzeyini kaplayarak mide asitinin mide epiteline hasar vermesini engeller.
H. pylori ile ilişkili olmayan gastrit tedavisinde, ülser tedavisinde kullanılan tedavinin benzeri kullanılır. Bu ilaçlar:
Antasitler -- mide ekşimesi veya hazımsızlık gibi yakınmaları rahatlatmak için faydalıdırlar, ama bir ülser tedavi etmezler. Antasitler, birlikte alındığı ilaçları içine alarak onların etkilerini bozarlar. Bu nedenle antiasitler, ilaçlardan en az 1 saat önce ya da ilaç aldıktan 2 saat sonra alınmalıdır. Daha fazla bilgi için eczacı ya da doktordan yardım isteyin.
Antiasitler:
• Alüminyum hidroksit
• Magnezyum hidroksit
• Alüminyum hidroksit ve magnezyum hidroksit
• Kalsiyum karbonat
• Sodyum bikarbonat
H2 blokerleri –proton pompa inhibitörleri kadar olmasa da mide asit salgılanmasını azaltır. Bunlar aşağıdakilerini içerir:
• Simetidin
• Ranitidin
• Nizatidine
• Famotidin
Proton pompa inhibitörleri - mide asit üretimini belirgin azaltır. Bunlar aşağıdakileri içerir:
• Esomeprazol
• Lansoprazol
• Omeprazol
• Pantoprazol
• Rabeprazole
Beslenme ve gıda takviyeleri
Doktorlar, genellikle her yemekte sadece az miktarda yumuşak gıdalar ile süt gibi besinlerin tüketilmesini önerir. Fakat günümüzde araştırmalar ülser ve gastrit tedavisinde böyle bir diyetin gerekli olmadığını göstermiştir.
Gastrit şikayetlerini azaltmaya yardımcı olabilecek beslenme önerileri:
• Elma, soğan, kereviz, kızılcık (kızılcık suyu da dahil olmak üzere) sarımsak ve çay gibi Flavonoidleri içeren gıdalar h. Pylori’ nin çoğalmasını durdurabilir
• Antioksidan içeren meyve (örneğin, böğürtlen, kiraz ve domates) meyve ve sebzeler (örneğin, brokoli ve biber) gibi gıdalar yiyin.
• Badem, fasulye, kepekli tahıllar (alerji yoksa), koyu yapraklı sebzeler (örneğin, ıspanak ve lahana) gibi B vitamin ve kalsiyumdan zengin gıdaları tüketin.
• İşlenmiş gıdalardan, beyaz ekmek, makarna ve şekerden kaçının.
• Protein ihtiyacınız için yağsız et, soğuk su balıkları, tofu (soya ürünü, alerjiniz yoksa) veya fasulye tüketin.
• Zeytinyağı gibi sağlıklı yağlar kullanın.
• Kurabiye, kraker, kek, kızarmış patates, kızarmış soğan halkaları, börekler, burger, işlenmiş gıdalar ve margarin gibi ticari ürinlerle alınan trans yağ asitlerini azaltın veya tamamen kesin.
• Mide epitelinin tahribatına neden olan kahve ( kafeinli veya kafeinsiz), alkol ve gazlı içeceklerden uzak durun.
• Her gün 6-8 bardak su tüketin.
• Haftada 5 gün, yarımşar saat hafif tempolu egzersiz yapın.
• Gıda alerjisi varsa araştırılmalı ve alerji olunan gıdadan uzak durulmalıdır
Aşağıdaki ek öneriler sindirim sisteminize yardımcı olabilir:
• Antioksidan vitaminler (a, c, e, b kompleks vitamini) ile çinko, selenyum, kalsiyum ve magnezyum gibi eser mineralleri içeren multivitamin destekler yararlı olabilir.
• Balık yağı gibi Omega-3 yağ asitleri, günde 2-3 defa 1-2 kapsül veya 1 tatlı kaşığı midedeki iltihabı azaltmak yardımcı olabilir. Balık yağı, kanama riskini artırabilir. Bu nedenle aspirin veya diğer antikoagülanlar (kan sulandırıcı) ile alırsak, omega-3 desteğini almadan önce doktorunuzla konuşun.
• Probiyotik destekler ( Lactobacillus acidophilus gibi yararlı bakterileri içeren), günde bir defa 5-10 milyar CFUs (koloni oluşturan birimleri) alınabilir. Probiyotikler veya "dost" bakteriler sindirim sistemimizdeki iyi bakteriler ve H. Pylori gibi zararlı bakteriler, arasındaki dengeyi korumada yardımcıdır. Probiyotikler, h. pylori enfeksiyonunu engellemede ve H. Pylori enfeksiyonunun tedavisinde kullanılan antibiyotiklerin yan etkilerini azaltmada yararlıdır. Bağışıklık sistemi baskılanmış kişlerde veya kemoterapiye bağlı lökosit değerleri çok düşün olan kişilrde probiyotikler sakıncalı olabilir, bu nedenle böyle durumlarda almadan önce doktorunuza başvurmanız gereklidir.
Gastrit için Önerilen Bitkisel ürünler
Bitkisel ürünler, vücudun sistemlerini desteklemede ve kuvvetlendirmede güvenli bir çözüm sağlamaktadırlar. Bitkisel tedavinin bu konuda deneyimli doktorlar tarafından yapılması gereklidir. Bitkisel ürünler, kurutulmuş özütler—ekstraktlar-, (kapsül, toz, çay formunda), gliserin özütleri veya tentürler (alkol ile yapılan özütler) kullanılır.
Aksi belirtilmedikçe, sıcak su bardağı başına çay 1 tatlı kaşığı kurutulmuş bitkisel drog ile hazırlanır. Ağzı kapalı şekilde kaynamış suda çiçek ve yapraklar 5-10 dakika, bitki kökleri için ise 15-20 dakika demleme yapılarak alınır. Günde 2-4 bardak tercihan aç karna içilir. Tentürleri, tek başına veya uygun başka desteklerle birlikte kullanabilirsiniz.
• Enginar ekstraktı kapsül:
Enginar ektraktı karaciğer ve safra kesesi rahatsızlıklarının tedavisinde yardımcı olarak kullanılır. Kandaki kolesterol seviyelerini dengelemeye yardımcı etkisi ise en önemli özelliklerindendir. Enginarın vücutta; karaciğeri yağlı birikimlerden arındırmaya destek özelliği, yüksek kolesterole karşı, LDL kolesterol düzeylerinin düşürülmesinde, mide rahatsızlıklarında , mide gazında, dispepsi üzerinde , idrar söktürmede, iştah arttırmada, safra ödü arttırmada yardımcı etkileri vardır. Enginar ekstraktı kapsül günde 2 defa bir veya 2 kapsül tercihan aç karna alınması (yemeklerden 1 saat önce veya 2 saat sonra) önerilir).
• Kediotu ekstraktı kapsül:
Valerian root olarak bilinir. Özellikle uykusuzluk, aşırı sinirlilik, migren ve sinirsel mide-bağırsak sistemi yakınmalarının giderilmesinde yardımcıdır. Günde birdefa gece yatmadan önce 1-3 kapsül (önce bir kapsülle başlanıp, gerekirse kademeli olarak 3 kapsüle kadar çıkılabilir) destek olarak alınması önerilir.
• İmunfort kapsül:
İçerdiği reishi mantarı (ganoderma lucidum), selenyum, çinko, B vitamin kompleksi ve koenzimQ10 ile özellikle kansere karşı destek olarak yararlı olabilecek takviyelerin başındadır. İçerdiği desteklerin hepsi bağışıklık sisteminin düzgün çalışmasında ve arttırılmasında yardımcıdır. Yapılan araştırmalarda reishi mantarının ilaçlara ve h. pylori enfeksiyonuna bağlı gastrit gelişimini önlemede ve hasarın iyileştirilmesinde yardımcı olabileceği gösterilmiştir (Gao Y, Life Sci 2002). İmunfort kapsül sabah, öğlen ve akşam birer kapsül tercihen aç karna kullanılmalıdır.
• Kızılcık kapsül
(Vaccinium macrocarpon) günde iki kez 500 mg kapsül aç karna destek olarak alınır --bir araştırmada, kızılcığın h. pylori bakterisinin midede çoğalmasını engellediği gösterilmiştir.
• Kudret narı ekstraktı kapsül:
Bitter melon olarak da bilinir. İnsülin direncini azaltmada ve yüksek kan şekerinin düşürülmesinde yardımcıdır. Laboratuar çalışmalarında da çeşitli kanser hücrelerini öldürdüğü gösterilmiş olup kansere karşı destek olarak yardımcı olabileceği düşünülmektedir. Ülser ve gastrit durumlarında da mide duvarını destekleyerek yardımcı olmaktadır. Kudret narı ekstraktının günde 2-3 defa birer kapsül yemeklerden 1 saat önce veya 2 saat sonra kullanılması önerilir. Kudret narı yağı da sabah, öğlen ve akşam yarım bardak ılık suya 2-3 damla damlatılarak aç veya tok karna kullanılabilir.
• Meyankökü (Glycyrrhiza glabra) ekstrakt kapsül -ekstraktları,
Günde 3 defa birer kapsül yemekten bir saat önce veya iki saat sonra tüketilmesi gastrite karşı yararlı olmakta, NSAİİ’ lerin mideye verdiği tahribatı azaltmaya yardımcı olmaktadır. Bazı preparatlarda yan etkilerin azaltılması için glycyrrhizin maddesi çıkarılmıştır (DGL meyankökü). Bununla birlikte glycyrrhizin maddesi, meyankökünün kansere karşı fayda gösteren en önemli kısmıdır. Ara vermeden uzun süreli kullanımı sakıncalıdır. 6-8 hafta aldıktan sonra en az iki hafta verilerek tekrar kullanılabilir. Özellikle idrar söktürücü alanlarda potasyum seviyesinin düşmesine neden olabileceği için bu kişilerde dikkatli olunmalıdır. Meyan kökü, çok eski çağlardan itibaren Mısır, Çin ve Hindistan’ da tıbbi tedavide kullanılan geleneksel bitkilerdendir. Solunum yolu hastalıkları (astım, boğaz enfeksiyonu ve yaraları, öksürük), mide-barsak sistemi (mide yanması, karaciğer hastalıkları), kalp-damar sistemi (atardamar hastalıkları, çarpıntı, göğüs ağrısı), idrar yolları ve cinsel organlar (mesane ve böbrek ağrısı, böbrek taşları, idrar sökücü), cilt (cilt lezyonları, ülserler, genital ülserler, genital siğiller) ve bazı göz hastalıklarının tedavisinde yardımcı olarak kullanılmaktadır. Susuzluk, ateş ve sinir ağrılarına karşı da yararlı olabileceğine inanılan bir bitkidir. Ayrıca içerdiği glycyrrhizin maddesinin birçok kanser hücresini öldürdüğünün gösterilmesi nedeni ile kanser tedavisinde yardımcı olabileceği düşünülmektedir. Özellikle labaratuar ortamında yapılan çalışmalarda akciğer, karaciğer, melanom, prostat, karın zarı, kalınbağırsak ve mide kanseri hücrelerini öldürdüğü gösterilmiştir. Cisplatin isimli kanser ilacı alanların ve meme kanseri olanların kullanması sakıncalıdır.
• Nane (Mentha piperita)
Gastrit veya ülserde yararlı bitkiler arasında olup standardize enterik kaplı tabletlerinden günde 2-3 defa 1 tablet kullanılması belirtileri hafifletmeye yardımcı olabilir. Her tablet 0.2 ml nane yağı içerir. Mide ekşimesini önlemek için enterik kaplı form daha yararlıdır. Günde 2-3 bardak nane çayı aç karna içilmesi de mide yakınmalarının azaltılmasında yararlıdır.
• Sakız ağacı (menengiç lentiscus) reçinesi olan sakız da yararlıdır.
Standart Sakız özütü, her gün bölünmüş dozlarda 1000-2000 mg dozlarında destek olarak alınır. Sakız reçinesi, Peptik ülser için geleneksel bir tedavidir ve laboratuvar ortamında h. Pylori’ nin çoğalmasını engeller. İnsanlarda yararı ile ilişkili daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.
• Tıbbi Papatya (chamomile),
Alman Papatyası olarak da bilinir. Tıbbi kullanım için sadece kurutulmuş papatyanın çiçekli başı kullanılır. Ülkemizde doğada yabani olarak bulunan papatyanın sağlık sorunlarında destek olarak kullanılması önerilmemektedir. Tıbbi papatya, mide yatıştırıcı ve gastrite karşı yararlı bitkilerin başında gelir. Öksürük, bronşit, sinüzit, soğuk algınlığı, ateş, ağız ve cilt enflamasyonları; yara ve yanık tedavisi; genital iltihaplanmalar, solunum yolu iltihaplanmaları, deri ve mukoza iltihapları ve alzheimer, sinir sistemine bağlı diyare, yorgunluk, gastrit, hemoroit, bacar ülserleri gibi yakınmaların giderilmesinde yardımcıdır. Gastrit ve sindirim sistemi rahatsızlıklarında destek için çay şeklinde günde 3-4 defa 1-2 tatlı kaşığı Tıbbi papatya, bir bardak 150 ml kaynamış suda 15 dakika demlenerek yemek aralarında ve yatmadan önce tüketilir. Solunum you enfeksiyonlarında buğu şeklinde kullanım (1 litre kaynamış suya 10 damla uçucu papatya yağı, 2 tatlı kaşığı tıbbi papatya konarak gözler kapalı bir şekilde örtü altında nefesle 5-10 dakika buhar solunur. Cilt rahatsızlıklarında banyo şeklinde kullanımı yaygındır (50 gram papatya, 1 litre kaynamış suda 15 dakika demlenir ve rahatsız olan cilt bölgelerine kompres olarak 15 dakika uygulanır). Papatyagillere alerjisi olanlar kullanmamalıdır.
• Zencefil ekstraktı kapsül:
Mide yakınmalarının, bulantı, gastrit şikayetlerinin destek tedavisinde yardımcı olarak sabah, öğlen ve akşam birer kapsül tercihan aç karna kullanılması önerilir. Dünyada geleneksel tedavide bulantı ve kusmanın tedavisi, ishal, mide ve bağırsak gazı, hazımsızlık, kasılma tarzı ağrıların giderilmesi, iştah açıcı, idrar miktarının arttırılması, eklem kireçlenmesi (artroz), romatoid artrit ve kanser tedavisi sahasında yardımcı olarak yer bulmaktadır.
Eklemlerde ağrı ve şişlik yakınmalarının giderilmesinde ağız yolu ile olduğu kadar kompres olarak haricen uygulanması da yararlıdır. Özellikle hamilelik, cerrahi girişim veya duygusal bozukluklara bağlı bulantı ve kusmanın tedavisinde yararlı olduğu klinik çalışmalarda gösterilmiştir. Kanser hastalarında yapılan klinik çalışmalarda da kanser tedavisinde kullanılan kemoterapiye bağlı bulantı ve kusma tedavisinde destek olarak yararlı olduğu gösterilmiştir.
Kanser hücrelerine etkisi ile ilişkili olarak da laboratuar çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalarda akciğer, kalınbağırsak, melanom, meme, mide, karaciğer, pankreas, rahim ağzı, yumurtalık kanseri ile lösemi ve lenfoma hücrelerini öldürdüğü gösterilmiştir. Yumurtalık kanseri hücreleri ile ilgili yapılan bir çalışmada da zencefilin içinde bulunan çeşitli maddelerin kanser hücrelerini öldürdüğü, damarlanmayı azalttığı, ilaç direnci ve tümörün çoğalmasıyla ilişkili olan faktörleri baskıladığı gösterilmiştir. Bu çalışmalar çeşitli kanserlerin tedavisinde zencefilin besinsel destek tedavisi içinde yer almasının yararlı olabileceğini düşündürmektedir.
Akupunktur
Akupunktur stresi azaltmada ve genel sindirim işlevini düzeltmede yardımcı tekniklerin arasında gelir.
Diğer hususlar:
Mide şikayetleriniz desteklere veya ilaç tedavisine rağmen geçmez veya artarsa doktorunuza bilgi verin. Dışkıda kan veya kanlı kusma gibi durumlarda yine doktorunuza haber vermeniz gereklidir. Bazen mide kanamasının bir bulgusu siyah dışkı olabilir, ara dışkınızın rengini kontrol edin.
Hem antibiyotikler hem de vitamin B12 alıyorsanız farklı zamanlarda alın. Çünkü B12 vitamini, antibiyotiklerle etkileşime girerek emilimlerini bozabilir.
Gebelik
Eğer hamile iseniz veya emziriyorsanız, bitkisel destekler de dahil olmak üzere, herhangi bir ilaç almadan önce doktorunuza sormalısınız.
Prognoz ve komplikasyonlar
H. pylori enfeksiyonu belirtileri genellikle tedavi ile daha hızlı düzelir. 4 haftalık tedaviler genellikle yeterli olmaktadır. Fakat takip çok önemlidir çünkü, h. pylori bakteriler mide kanseri riskini artırabilir. Gastroenteroloji uzmanları gerektiği zaman size gastroskopi kontrolü için bilgi vereceklerdir.