kuran'da yeralan tekrarlardan biridir. iki ayrı surede yer verilmiştir bu konuya. ilki furkan/53, diğeri ise rahman/19-20 ayetleridir.
furkan/53 : iki büyük su kütlesini -ki bunlardan biri tatlı ve susuzluğu giderici, diğeri tuzlu ve acıdır- birbirine salıveren ve ikisinin arasına bir engel, karışmalarını önleyen bir perde koyan o'dur.
rahman/19 : o, birbirlerine kavuşup karışabilmeleri için iki büyük su kütlesini serbest bırakmıştır.
rahman/20 : [ama] aralarında aşamayacakları bir engel var.
ayetlerde geçen "bahr" ismi genelde deniz anlamında kullanılmasına rağmen, aynı zamanda göl,nehir gibi büyük tatlı su kütleleri anlamında da kullanılabilmektedir. bu bağlamda ayetlerde geçen "bahreyn" kelimesi yeryüzünde birbiriyle yan yana veya iç içe bulunan tatlı ve tuzlu iki büyük su kütlesi olarak anlamlandırılmış ve ayetlerde bahsedilenin suyun küresel dolaşımı olduğu öne sürülmüştür. ayetler hakkında tek mantıklı yaklaşım olan bu yorum, muhteviyatı farklı bu iki suyun sonuçta okyanuslara ulaşarak, buharlaşıp yükselme durumuyla kar ve yağmur olarak dere ve ırmakları besleyip tekrar kendi kaynaklarına döndüklerine, yani mecazi anlamda karışmadıklarına atıfta bulunulduğunu öne sürmektedir. "bahreyn" kelimesinin nehir, göl ve deniz gibi büyük su kütlelerine işaret ettiği yönündeki anlamdırma hususunda fatir/12 ayeti de aynı yönde bir ipucu sunmaktadır. bu ayette geçen "bahran" deyimi de bu manayla örtüşmekte olup furkan/53 ile fatir/12'de bu kelimeye yüklenen tatlı sıfatı, kelimenin sadece deniz olarak algılanmaması yolunda önemli bir kanıttır. ayrıca bu manalandırma sonucunda "tatlı deniz suyu olmaz, allah bunu bilmiyor mu" şeklindeki tezlerin çürümesi de söz konusudur. bunun yanında fatir/12 de geçen "...[bu iki su kütlesinden de] süs takıları çıkarırsınız..." mesajı tatlı ve tuzlu suda çıkabilecek süs takıları hususunda ayrı bir tartışma konusu ortaya çıkarsa da "bahr" kökünün bu şekilde manalandırılmasında yeterli bir karşı görüş olamamıştır.
şahsi görüşüme gelecek olursak, bahsettiğim yaklaşımın metni oldukça aştığını ve gölgede bıraktığını düşünüyorum. eğer suyun küresel dolaşımına atıfta bulunulsaydı daha basit ve açık bir şekilde ifade edilebilirdi, kulak bu kadar tersten gösterilmezdi diye düşünüyorum. bunun yanında kuran'a total yaklaştığımızda, bunun gibi, daha önceki metinlerde geçen doğa olaylarından alıntılarla bir çok yerde karşılaştığımız için, bu ayetlerin esinlenme noktasının, kuran'dan önce çeşitli metinlerde geçen, tatlı ve tuzlu suyun hemen karışmaması olayı olduğuna kanaat getiriyorum. eğer buradan yola çıkılarak bu mesaj verilmişse, konu özünden ve aslından sapmış demektir. tatlı ve tuzlu suyun karşılaşma anında hemen girişken bir şekilde, yani homojen bir şekilde karışması söz konusu olmasa da miktarların büyüklüğüne bağlı bir geçiş döneminden sonra homojen olarak karışacağı bilimsel bir gerçektir. ayrıca bazı kesimler tarafından kuran'da geçen bu mesele mucizevi olarak nitelendiriliyor. mucizenin kelime anlamı, insan aklının almayacağı olaydır. ayetler, bence tek mantıklı açıklama olan suyun küresel dolaşımına atıfta bulunulması şeklinde yorumlansa bile bu olay bir mucize değildir, bilimsel bir açıklaması vardır, yani sebep-sonuç ilişkisine dayanır, yani kuran veya islam kapsamında ele alacak olursak yalnızca kuran'daki kader kavramının tezahurlarından biridir.
son olarak ayetler hakkındaki bütün yorumları ele alıp durumu özetlersek:
a) suyun küresel dolaşımına atıfta bulunulması olarak yorumlandığında, metnin önüne geçtiğini, fazla anlam yüklemesi yapıldığını, yine de akla yatkın tek açıklama olduğunu görüyoruz.
b) akdeniz ile atlas okyanusu arasındaki mucizevi karşılaşma ilişkisi doğrultusunda yorumlandığında, açıklamanın gerçekle uzaktan yakından alakası olmadığını görüyoruz. cebelitarık'taki karışma olayının aslı için internetten onlarca kaynağa ulaşabilirsiniz. ayrıca akdeniz de atlas okyanusu da tatlı sıfatına sahip değildir, bu şekilde bir yorum metinle taban tabana çelişmektedir.
c) nil nehri ile akdenizin karşılaşması doğrultusunda yorumlandığında, metnin gerçeği yansıtmadığını, bu iki suyun hiç karışmamasını sağlayan bir engel olmadığını görüyoruz.
d) aslında yer vermeye değmeyecek kadar akıl dışı bir yorum olan yüzey gerilimi kanunu ile açıklandığında, abeste iştigal girişimi görüyoruz. bu yorumu yapabilenler ya yüzey geriliminin ne olduğunu bilmiyorlar yada yalnış biliyorlar.