Demir, kanda oksijen taşıyan alyuvarların yapımında kullanılır. Demir olmazsa alyuvar yapımı azalır, kanda hemoglobin düzeyi düşer, organlarımıza oksijen taşınması azalır ve buna bağlı halsizlik, çabuk yorulma, nefes darlığı, çarpıntı, baş dönmesi, kulak çınlaması, solukluk, üşüme, konsantrasyon kaybı, hafıza problemleri yaşanır.
Demir eksikliği, besinlerle yeterli demir alınmaması, yeterli demirin alınması ama demirin mide bağırsak sistemimizden emilememesi ve kan kayıpları nedeniyle olur. Kırmızı et, balık, yumurta, kümes hayvanları, demir içeriği yüksek gıdalardır, yeterli tüketilmiyorsa demir eksikliği gelişme olasılığı yüksektir. Mide bağırsak ameliyatları, crohn, çölyak gibi hastalıklar, mide asidini azaltan ilaç kullanımı demirin emilimini azaltır. Mide kanaması (ülser ya da kansere bağlı), hemoroid kanaması, adet kanamaları, bağırsak kanamaları (kolit ya da kansere bağlı) idrardan kanamalar, yaralanmalar, ameliyatlar ve sık kan bağışı nedeniyle olan kan kayıpları demir eksikliği anemisine neden olur. Demir eksikliği anemisi en çok erişkin kadınlarda, hamilelik döneminde artmış demir ihtiyacına bağlı ve adet dönemlerinde aşırı kan kaybına bağlı olarak görülür. Erkeklerde demir eksikliği anemisi kadınlara göre çok daha az görülür. Bebekler, çocuklar ve büyüme çağındakiler artmış demir ihtiyacına bağlı risk altındadır. Fazla miktarda inek sütü tüketen çocuklarda demir eksikliği anemisi görülebilir.
Demir eksikliği anemisinde tırnaklarda kolay kırılma, ağız kenarında çatlaklar, dilde şişme, sürekli bacakları hareket ettirme isteği, toprak, kül, kağıt gibi şeyleri yeme isteği görülebilir. Demir eksikliği tanısı kan sayımı (hemogram), kanda demir, demir bağlama kapasitesi, ferritin bakılarak ve kanın periferik yayması (cam yayma) mikroskop altında incelenerek konur. Demir ilaçları ağızdan tablet ya da damla, kas ya da damar içine iğne olarak doktorun uygun gördüğü şekilde verilir, demir eksikliğinin düzelmesi 3-6 ay-1 yıl sürebilir. İlaçlar kabızlık, mide yanması, ağrı,kazınma hissi, yemek borusunda yanma, dışkıda siyahlaşma yapabilir. Bilinenin aksine demir ilaçları kilo aldırmaz. Demir eksikliği anemisi nedeni mutlaka araştırılması gereken bir hastalıktır. Demir eksikliği anemisi gelişmiş menopozdaki kadın hastalar ve tüm erişkin erkek hastalar kan kayıpları yönünden kesinlikle tetkik edilmelidir. Eksik olan demir mutlaka bir doktor gözetiminde verilmelidir, fazla miktarda ve gereksiz yere demir tüketimi organlarımızda demir birikmesine neden olarak onlara zarar verir.