1 VTYS İlişkisel Veri Modeli Y R D. D O Ç. D R. M. B E T Ü L Y I L M A Z
2 İlişkisel Veri Modelinde İlişki Kavramı Bu modelde İlişki (relation) kavramı matematiksel bir kavramdır. Daha önce gördüğümüz Varlık-İlişki modelindeki ilişkiden farklıdır. Aslında bu modeldeki ilişki, Varlık-İlişki modelindeki "varlıkların + ilişkilerin" yerini tutar.
3 Tablolar ile Gösterim İlişki şeması, ilişkinin adı ile niteliklerini gösteren R(A 1, A 2,..., A k ) biçimindeki bir tanımdır. R ilişki şemasına göre gerçekleşen her r ilişkisi (ya da ilişki olgusu), yukarıdaki tanıma uygun olarak oluşmuş k-çoklular kümesi ya da bir tablodur. Veri tabanı ilişkisi ile matematiksel ilişki arasındaki başlıca fark; veri tabanı ilişkisinin kullanıldığı ortama ve zamana göre değişmesine karşın matematiksel ilişkinin evrensel olması, ortama ve zamana göre değişmemesidir.
4 Temel İlişki Yapısı Matematiksel ilişki kavramı aşağıdaki gibi tanımlanır: Her biri birer değerler kümesi olan D 1, D 2,..., D k etki alanları (domains) göz önüne alınsın. Bu alanların kartezyen çarpımı D 1 x D 2 x... x D k ile gösterilir ve 1. elemanı D 1 alanından, 2. elemanı D 2 alanından,.., k. elemanı ise D k alanından alınan [d1, d2,..., dk] k-çoklular kümesidir. Bu k adet alan üzerinde tanımlanan her r ilişkisi, bu alanların kartezyen çarpımının bir altkümesidir: r D 1 x D 2 x... x D k
5 Örnek D 1 = {a, b, c} D 2 ={1, 2, 3} D 3 = {x, y} olsun. Bu üç alanın kartezyen çarpımı 3x3x2 = 18 adet 3-çokludan oluşan bir kümedir. D1 x D2 x D3 = { [a,1,x], [a,2,x], [a,3,x], [a,1,y], [a,2,y], [a,3,y], [b,1,x], [b,2,x], [b,3,x], [b,1,y], [b,2,y], [b,3,y], [c,1,x], [c,2,x], [c,3,x], [c,1,y], [c,2,y], [c,3,y] }
6 Örnek Eğer A, B, C niteliklerinin değer alanı sırasıyla D 1, D 2 ve D 3 ise, bu üç değer alanı üzerinde tanımlı, şeması R(A, B, C) olan bir r ilişkisi örneğin aşağıdaki gibi olabilir. r = {[a,2,x], [a,2,y], [a,3,y], [b,1,x], [c,1,y], [c,3,x]}
7 Kavramlar İlişki ( E-R deki değil!) Çizelge Tablo Aynı Kavramlar! İlişki Matematiksel ifadesi (akademik dil) Çizelge Kullanıcıların kullandığı (gündelik dil) Tablo = çizelge Matematiksel ilişki yapısı, özde hiçbir değişiklik yapmadan, kullanıcının alışık olduğu ve görsel bir yapı olan tablo yapısı olarak sunulur.
8 Tablolar ile Gösterim Tablo, niteliklerin değer alanlarının kartezyen çarpımının bir altkümesidir. Böylece modeli sağlam bir matematiksel temele oturtarak gerek tasarım kriterlerinde, gerekse kullanıcı dillerinde bu kuramdan yararlanır. Her ilişkinin (tablonun) tekil bir adı vardır.
9 Örnek D1 x D2 x D3 = { [a,1,x], [a,2,x], [a,3,x], [a,1,y], [a,2,y], [a,3,y], [b,1,x], [b,2,x], [b,3,x], [b,1,y], [b,2,y], [b,3,y], [c,1,x], [c,2,x], [c,3,x], [c,1,y], [c,2,y], [c,3,y] } r = {[a,2,x], [a,2,y], [a,3,y], [b,1,x], [c,1,y], [c,3,x]} Nitelik İsimleri Değer Alanları (Kayıtlar / Çoklular) A B C a 2 x a 2 y a 3 y b 1 x c 1 y c 3 x
10 Tablolar ile Gösterim Her İlişki iki boyutlu bir tablo olarak gösterilir. Tablonun her sütununa bir nitelik atanır. Tablonun her satırı ise bir kaydı gösterir. 1. elemanı 1. niteliğin değer alanından, 2. elemanı 2. niteliğin değer alanından,.., k. elemanı ise k. niteliğin değer alanından alınan ve k değerden oluşan bir çoklu değerler topluluğu kayıt olarak adlandırılır.
11 İlişkinin (tablonun) Özellikleri 1. Satırların (kayıtların) sırası önemsizdir. 2. Tüm satırların birbirinden farklı olması gerekir (ilişki bir satırlar kümesi olduğuna göre aynı satır ilişkide birden çok kez yer alamaz). 3. Tüm satırlar birbirinden farklı olduğuna göre ilişkinin en az bir anahtarı vardır. En kötü olasılıkla, tüm niteliklerin birleşimi anahtarı oluşturur. 4. İlişkinin her sütunu bir niteliğe karşı geldiğine ve sütun başlığında niteliğin adı yer aldığına göre, sütunların sırası da önemsizdir.
12 İlişkinin (tablonun) Özellikleri 5. Bir sütünda yer alan tüm değerler, belirli bir değer alanından gelen değerler olup tümünün türü aynıdır. 6. Tabloda yer alan her değer bir sayı, bir ad, bir miktar, bir tutar, bir adres, bir tarih,.. vb gibi yalın değerler olabilir. Tablonun bir öğesi bir dizi, bir vektör, bir başka tablo ya da karmaşık bir değer olamaz. Başka bir deyişle tablonun nitelikleri yalın ve tek değerli niteliklerdir.
13 İlişki Şeması İlişkinin adı ile ilişki niteliklerinin adlarından oluşan tanım deyimine ilişki şeması denir. İlişki şemasının özet gösterimi R(N 1, N 2,..., N k ) biçimindeki tanımdır (ayrıntılı ilişki şemasında ise niteliklerin değer alanları, veri türleri, bütünlük kısıtlamaları gibi ileride görülecek tanımlar da yer alır). İlişki şemasında genellikle, ilgili niteliklerin altı çizilerek, ilişki anahtarı gösterilir.
14 İlişkisel Veri Tabanı Şeması Eğer ilişkinin birden çok anahtarı varsa bunlardan en çok kullanılanı, en anlamlısı seçilir ve ilişki şemasında bu anahtar gösterilir. Belirli bir kuruluşa/konuya ilişkin verilerin mantıksal düzeyde düzenlenmesini gösteren ve kendi aralarında anlamlı bir bütün oluşturan ilişki şemalarının bütününe, ilişkisel veri tabanı şeması adı verilir. Şemada varlık kümeleri BÜYÜK harflerle, nitelikler ise Küçük harflerle gösterilir.
15 İlişki Şeması Örneği ÖĞRENCİ (Öğrno, Adı, Soyadı, Cns, Doğ-tar, Öğr-bno) BÖLÜM (Bno, Badı, Fakülte) DERS (Dkodu, Dadı, Krd, Aç-bno) ÖĞRDERS (Öğrno, Dkodu, Dönemi, Notu)
16 Veri Tabanı Örneği Veri tabanlarında sürekli olarak veri ekleme, silme, güncelleme işlemleri yapılmaktadır. Bu işlemler neticesinde veri tabanı sürekli değişime uğrar. Veri tabanının herhangi bir andaki durumu çok önemlidir ve buna veri tabanı örneği (database instance) adı verilir.
17 Veri Tabanı Örneği (DB instance)
18 Birincil Anahtar İlişkisel veri tabanında bir tablonun benzer değerler içermeyen (tekil : unique) bir sütunu ya da birkaç sütunu birlikte birincil anahtar (primary key - PK) olarak tanımlanabilir. Birincil anahtar bir aday anahtardır ve söz konusu varlığın kayıtlarını en iyi biçimde karakterize eden bir anahtardır. Birincil anahtar tanımlandığında bir sınırlama konulmuş olacaktır: Birincil anahtar NULL (boş) değerleri veya birbirinin aynı değerleri içeremez.
19 Dış (Haricî) Anahtar Bir dış anahtar (foreign key - FK) bir sütun veya çok sayıdaki sütunların birleşiminden oluşur. Dış anahtar aynı tablo ya da başka bir tablodaki bir birincil anahtar ile eşleştirilir.
20 PK - FK Tablodaki her bir kayıt birincil anahtar (PK) yardımıyla diğerlerinden ayırt edilir. Çoklu tablolar harici anahtarlar (FK) yoluyla birbirleriyle ilişkilendirilir. PK FK PK No Adı BölümNo 25 Burak Begüm Dilay 20 BölümNo BölümAdı 10 Personel 20 Muhasebe 30 Satış
21 Varlık-İlişki Çizelgelerinin Tablolara Dönüştürülmesi Varlık-ilişki modeli kullanılarak veri modelleme yapıldığında, eğer veri tabanını gerçekleştirmek için ilişkisel bir VTYS kullanılacaksa, oluşturulan varlık-ilişki çizelgesinin ilişki şemalarına dönüştürülmesi gerekir. Bu amaçla varlık-ilişki modelindeki her farklı kavramın (varlık kümesi, nitelik, ilişki kümesi, ilişki kümesinin tanımlayıcı niteliği, güçlü ve zayıf varlık kümeleri, var olma bağımlılığı, genelleme, kümeleme,..vb) ilişkisel modelde nasıl gösterileceğinin bilinmesi gerekir.
22 Varlık Kümelerinin Dönüştürülmesi Varlık-ilişki modelindeki her varlık kümesi için ilişkisel modelde bir ilişki şeması oluşturulur. İlişkinin nitelikleri olarak da varlık kümesinin nitelikleri kullanılır.
23 Örnek ADI SOYADI CİNSİYETi DKODU DERS KREDİSİ ÖĞRNO ÖĞRENCİ DOĞTAR DERSADI ÖĞRENCİ (Öğrno, Adı, Soyadı, Cinsiyeti, Doğtar) DERS (Dkodu, Dersadı, Kredisi)
24 Varlık Kümelerinin Dönüştürülmesi Varlık kümesi Güçlü bir varlık kümesi ise, ilişki nitelikleri olarak varlık kümesi özelliklerinin kullanılması yeterlidir. Varlık kümesi Zayıf bir varlık kümesi ise, ilişki nitelikleri olarak zayıf varlık kümesinin niteliklerinin kullanılması yeterli değildir. Çünkü bu durumda anahtar yoktur ve anahtarı bulunmayan bir ilişki olamaz.
25 Varlık Kümelerinin Dönüştürülmesi Çözüm Zayıf bir varlık kümesine karşı gelen ilişki şeması oluşturulurken, ilişki nitelikleri olarak zayıf varlık kümesinin niteliklerine ek olarak, bu varlık kümesinin var olma bağımlı olduğu güçlü varlık kümesinin anahtarında yer alan nitelikler de kullanılır.
26 Örnek ADI SOYADI LİSENO LİSEADI ÖĞRNO ÖĞRENCİ OKUDUĞU LİSE KENT Güçlü LİSE varlık kümesi ile zayıf ÖĞRENCİ varlık kümelerine için; LİSE (Liseno, Liseadı, Kent) ÖĞRENCİ (Liseno, Öğrno, Adı, Soyadı)
27 İlişki Kümelerinin Dönüştürülmesi Genel olarak varlık-ilişki modelindeki her ilişki kümesi, ilişkisel modelde bir ilişki şemasına dönüştürülür. Ancak kimi ilişki kümeleri için ilişkisel modelde ayrı bir ilişki şeması oluşturmaya gerek yoktur. Bunun yerine varlık kümesi için oluşturulan ilişki şemalarından birine, diğer varlık kümesinin anahtarında yer alan nitelikleri eklemek yeterlidir.
28 İkili Birden-Bire İlişki Kümelerinin Dönüştürülmesi Eğer bir ikili ilişki kümesinin türü birden-bire (ilişki her iki yönde de işlevsel) ise ilişkisel modelde bu ilişki kümesini göstermek için de ayrı bir şema oluşturmaya gerek yoktur. Örneğin BÖLÜM ve PERSONEL varlık kümeleri arasındaki BBAŞKANI (bölüm başkanı) ilişkisini düşünelim.
29 Örnek Eğer her bölümün bir başkanı olabiliyorsa; bir personel de en çok bir bölümün başkanı olabiliyorsa, her iki yönde de işlevsel olan bu ilişkinin türü bire-birdir.
30 Örnek Bire-bir varlık kümelerini ilişkisel modelde göstermek için, varlık kümelerinden birinin anahtarını, varsa ilişkinin tanımlayıcı nitelikleri ile birlikte, diğer varlık kümesine karşı gelen şemaya eklemek yeterlidir. Bunun için de olası iki seçenekten biri seçilir. İlişkilerin anlamlarına ve kullanım ortamına göre bu seçeneklerden biri daha uygun olabilir.
31 Örnek 1. seçenek: BÖLÜM (Bno, Badı) PERSONEL (Pno, Adı, Soyadı, Doğtar, Ybno, Gbaştar) Burada YBNO personelin (bölüm başkanının) yönettiği bölümün numarasıdır.
32 Örnek 2. seçenek: BÖLÜM (Bno, Badı, Bbpno, Gbaştar) PERSONEL (Pno, Adı, Soyadı, Doğtar) Burada BBPNO bölüm başkanı personel numarasıdır. (Bu örnek için bu seçenek daha uygun bir çözüm olarak görülmektedir.) Neden???
33 İkili Birden-Çoğa İlişki Kümelerinin Dönüştürülmesi Eğer bir ikili ilişki kümesinin türü birden-çoğa ya da çoktan-bire (ilişki bir yönde işlevsel) ise ilişkisel modelde bu ilişki kümesi için ayrı bir şema oluşturmaya gerek yoktur. Örneğin BÖLÜM ve PERSONEL varlık kümeleri arasındaki ÇALIŞAN ilişkisini düşünelim.
34 Örnek Eğer her personel yalnız bir bölümde çalışıyorsa, bu ilişkinin türü BÖLÜM'den PERSONEL'e birden-çoğadır. Yani ilişki PERSONEL'den BÖLÜM'e işlevseldir. Bu varlık-ilişki çizelgesi ilişkisel modele dönüştürülürken BÖLÜM ve PERSONEL varlık kümelerine karşı gelen ve anahtarları sırasıyla BNO ve PNO olan iki şema oluşturulur.
35 Örnek Eğer ÇALIŞAN ilişki kümesi için ayrı bir şema oluşturulursa, bu şema, anahtarı PNO olan ve çalışan her personel için yalnız bir satırı olan bir şema olacaktır. Oysa anahtarı PNO olan ve kurumdaki her personel için yalnız bir satır içeren PERSONEL şeması zaten vardır. Dolayısıyla ÇALIŞAN ilişki kümesini göstermek için ayrı bir ilişki oluşturmaya gerek yoktur.
36 Örnek Bu ilişki kümesini göstermek için PERSONEL ilişkisine BÖLÜM varlık kümesinin anahtarı olan BNO ile ilişkinin tanımlayıcı nitelikleri olan GÖREVİ ve GBAŞTAR eklenir. Bu durumda, yukarıdaki çizimdeki PERSONEL ve BÖLÜM varlık kümeleri ile aralarındaki ÇALIŞAN ilişkisine karşılık, ilişkisel modelde iki şema oluşturulur.
37 Örnek BÖLÜM (Bno, Badı) PERSONEL (Pno, Adı, Soyadı, Doğtar, Bno, Görevi, Gbaştar) Yukarıdaki ilişki şemalarından ilki varlık-ilişki çizeneğindeki BÖLÜM varlık kümesine, ikincisi ise hem PERSONEL varlık kümesine hem de ÇALIŞAN ilişkisine karşılık gelmektedir.
38 İkili Çoktan-Çoğa İlişki Kümelerinin Dönüştürülmesi Eğer bir ikili ilişki kümesinin türü çoktan-çoğa (ilişki hiçbir yönde işlevsel değil) ise ilişkisel modelde bu ilişki kümesi için ayrı bir şema oluşturulur. İlişki kümesine karşılık gelen ilişki şemasında, her iki varlık kümesinin anahtarları ile, varsa ilişki tanımlayıcı niteliklerine yer verilir.
39 Örnek Örneğin SATTIĞI ilişkisi ilişkisel modelde aşağıda şeması verilen ilişki ile gösterilir. MAĞNO MAĞADI MALKODU MALADI MAĞAZA n SATTIĞI m MAL MİKTAR SATTIĞI (Mağno, Malkodu, Miktar)
40 İkiden Büyük Dereceli İlişki Kümelerinin Dönüştürülmesi Eğer bir ilişki kümesi ikiden çok varlık kümesi arasında kurulmuşsa (ilişki üçlü, dörtlü,.. bir ilişki ise), ilişkinin diğer özellikleri (eşleme sınırlamaları, ilişkinin tanımlayıcı niteliklerinin bulunup bulunmaması,..vb.) ne olursa olsun, ilişkisel modelde bu ilişki kümesine karşılık ayrı bir ilişki şeması oluşturulur. Oluşturulan ilişki şemasında, aralarında ilişki kurulan tüm varlık kümelerinin anahtarlarına ek olarak, varsa ilişkinin tanımlayıcı niteliklerine yer verilir. Bu varlık kümelerinden biri ya da birkaçı zayıf varlık kümesi ise, bu varlık kümelerinin anahtarlarını bulmak için ilgili yöntem kullanılır.
41 Örnek TARİH SALON GÖREVİ ESNO ESADI KONSNO KONSER KATILIM ESER BESTECİ ESTÜRÜ MZSNO MÜZİSYEN SOYADI ADI KONSER, ESER ve MÜZİSYEN varlık kümeleri arasındaki KATILIM adlı üçlü ilişki kümesini düşünelim.
42 Örnek TARİH SALON GÖREVİ ESNO ESADI KONSNO KONSER KATILIM ESER BESTECİ MZSNO MÜZİSYEN SOYADI ESTÜRÜ ADI Bu ilişki kümesi hangi konserde, hangi eser çalınırken orkestrada hangi müzisyenlerin yer aldığını ve görevlerinin ne olduğunu göstermektedir.
43 Örnek TARİH SALON GÖREVİ ESNO ESADI KONSNO KONSER KATILIM ESER BESTECİ MZSNO MÜZİSYEN SOYADI ESTÜRÜ ADI KONSER(Konsno, Tarih, Salon) ESER(Esno, Esadı, Estürü, Besteci) MÜZİSYEN(Mzsno, Adı, Soyadı) KATILIM (Konsno, Esno, Mzsno, Görevi)
44 Örnek Eğer varlık kümeleri arasındaki ikili eşlemelerin (konser-eser, konser-müzisyen ve eser-müzisyen) her üçü de çoktan-çoğa ise KATILIM ilişkisinin anahtarı, görüldüğü gibi üç varlık kümesinin anahtarlarının birleşiminden oluşur.
45 Aynı Varlık Kümesi İçindeki İlişki Kümeleri Eğer ilişki kümesi iki farklı varlık kümesi arasında tanımlanmak yerine, aynı varlık kümesi içinde tanımlanmışsa, bu varlık kümesinin ilişkisel modele dönüştürülmesinde hiçbir farklılık yoktur. İlişki kümesinin türünün birden-bire, birden-çoğa ya da çoktan-çoğa olmasına göre yukarıda söylenenlerin tümü geçerlidir.
46 Aynı Varlık Kümesi İçindeki İlişki Kümeleri Ancak aralarında ilişki kurulan varlık kümeleri aynı olduğu için, bir ilişki şemasında aynı niteliğin farklı rollerde yer alması söz konusu olabilir. Bunun için de, roller de düşünülerek niteliklere uygun adlar seçilmesi gerekir.
47 Örnek PERSONEL varlık kümesi ve bu varlık kümesi içindeki birden-çoğa YÖNETİCİ ilişkisi ilişkisel modelde tek bir şema ile gösterilebilir. PERSONEL(Sicilno, Adı, Bölümü, Görevi, Gbaştar, Ysicilno) SİCİLNO BÖLÜMÜ ADI PERSONEL 1 üst YÖNETİCİ GBAŞTAR GÖREVİ n ast
50 Kümelemelerin Dönüştürülmesi ÇNO ADI SOYADI PNO PADI PBÜTÇE ÇALIŞAN ÇALIŞTIĞI n PROJE KULLANDIĞI m MAKİNE SÜRE MNO MADI MTÜRÜ YERİ İlişki bir varlık kümesi yerine bir kümelemeye bağlanıyorsa kümelemenin anahtarı kullanılır.
51 Kümelemelerin Dönüştürülmesi ÇNO ADI SOYADI PNO PADI PBÜTÇE ÇALIŞAN ÇALIŞTIĞI PROJE n KULLANDIĞI Süre m MAKİNE MNO MADI MTÜRÜ YERİ ÇALIŞAN(Çno, Adı, Soyadı) PROJE(Pno, Padı, PBütçe) ÇALIŞTIĞI(Çno, Pno) MAKİNE(Mno, Madı, Mtürü, Yeri) KULLANDIĞI(Çno, Pno, Mno, Süre)
52 Kaynaklar Veri Tabanları Sistemleri, Ünal Yarımağan. Ders notları, Filiz Eyüboğlu
İLİŞKİSEL VERİ MODELİ Tablolar ile Gösterim Her İlişki iki boyutlu bir tablo olarak gösterilir. Tablonun her sütununa bir nitelik atanır. Tablonun her satırı ise bir kaydı gösterir. Bilimsel kesimde daha
Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı Programı Öğr. Gör. Cansu AYVAZ GÜVEN VERITABANI-I Varlık-İlişki Diyagramlarının İlişki Şemalarına Dönüştürülmesi E-R Çizelgelerini İVTYS ye Dönüştürme
Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Yrd. Doç. Dr. M.Betül Yılmaz Veri Modeli (Data Model) Verileri mantıksal düzeyde düzenlemek için kullanılan yapılar, kavramlar ve işlemler topluluğu VTYS VT Tasarımı Veri
2 İlişkisel Veritabanı Tasarımı ve Normalizasyon Veritabanı 1 Veritabanı Tasarımı Tasarım yapılırken izlenecek adımlar; Oluşturulacak sistemin nelerden oluşması gerektiği ve hangi işlemlerin hangi aşamalarda
Varlık-İlişki Modeli (Entity-Relationship Model) Varlık-ilişki modeli, ya da kısaca E-R modeli (Entity- Relationship model) 1976 yılında P.P. Chen tarafından geliştirilen bir modeldir. Bugüne kadar varlık-ilişki
Veritabanı Tasarımı ve Yönetimi Uzm. Murat YAZICI Veritabanı Tasarımı - Projenin tasarım aşamasında veritabanı tasarımı çok iyi yapılmalıdır. Daha sonra yapılacak değişiklikler sorunlar çıkartabilir veya
Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Tasarımı) İlişkisel Veritabanı Modeli Konular Temel Kavramlar Tablo Anahtar Süper Anahtar Birincil Anahtar Yabancı Anahtar İkincil Anahtar Bütünlük Kuralları Birincil
VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ Veri Tabanı Nedir? Sistematik erişim imkânı olan, yönetilebilir, güncellenebilir, taşınabilir, birbirleri arasında tanımlı ilişkiler bulunabilen bilgiler kümesidir. Bir kuruluşa
VERİTABANI DERS NOTLARI Yrd.Doç.Dr. Buket Doğan 1 Ders İçeriği Veritabanı ve ilişkisel veritabanı kavramı, tasarımı ve yönetimini y anlamak, veri tabanı sistemlerinin denetimi ve erişimi imi yöntemlerini
VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ Veri Tabanı Nedir? Sistematik erişim imkânı olan, yönetilebilir, güncellenebilir, taşınabilir, birbirleri arasında tanımlı ilişkiler bulunabilen bilgiler kümesidir. Bir kuruluşa
BĐL378 VERĐTABANI YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ Öğr.Gör. Sedat TELÇEKEN VTYS, bütünlük kısıtlamalarını uygulayarak yalnız geçerli verilerin depolanmasını sağlar. ANADOLU ÜNĐVERSĐTESĐ FEN FAKÜLTESĐ MATEMATĐK BÖLÜMÜ
Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Tasarımı) İlişkisel Cebir Konular Biçimsel Sorgulama Dilleri İlişkisel Cebir İlişkisel Cebir İşlemleri Seçme (select) işlemi Projeksiyon (project) işlemi Birleşim
VERİ KAYNAKLARI YÖNETİMİ İ İ 5. ÜNİTE GİRİŞ Bilgi sisteminin öğelerinden biride veri yönetimidir. Geleneksel yada çağdaş, birinci yada ikinci elden derlenen veriler amaca uygun veri formlarında tutulur.
1 Temel Kavramlar Veritabanı 1 Veri Saklama Gerekliliği Bilgisayarların ilk bulunduğu yıllardan itibaren veri saklama tüm kurum ve kuruluşlarda kullanılmaktadır. Veri saklamada kullanılan yöntemler; Geleneksel
Ders İçeriği VERİTABANI-I DERS NOTLARI ENVER BAĞCI Veritabanı ve ilişkisel veritabanı kavramı, tasarımı ve yönetimini anlamak, Veri tabanı sistemlerinin denetimi ve erişimi yöntemlerini ve araçlarını öğrenmek,
VERİ TABANI SİSTEMLERİ 1- Günümüzde bilgi sistemleri Teknoloji ve bilgi. 2- Bilgi sistemlerinin Geliştirilmesi İşlevsel Gereksinimleri 1.AŞAMA Gereksinim Belirleme ve Analiz Veri Gereksinimleri Gereksinimler
VERİ BÜTÜNLÜĞÜ VTYS lerde veri bütünlüğünü sağlamanın iki temel yolu vardır; Tanımlanabilir veri bütünlüğü ve prosedürel veri bütünlüğü. Tanımlanabilir veri bütünlüğü, tanımlanan nesnelerin kendi özellikleri
BIM 312 Database Management Systems Veritabanı Kavramına Giriş Veritabanı Nedir? Veritabanı, birbirleriyle ilişkili verilerin hızlı ve verimli bir şekilde ulaşılmasına olanak verecek biçimde saklanmasıyla
SQL e Giriş Uzm. Murat YAZICI SQL (Structured Query Language) - SQL Türkçe de Yapısal Sorgulama Dili anlamına gelmektedir ve ilişkisel veritabanlarında çok geniş bir kullanım alanına sahiptir. - SQL ile
10-Veri Tabanları 1 VERİ TABANI VERİTABANI (DATABASE) Birbiri ile ilişkili bir veya daha fazla tablodan oluşan bilgi topluluğudur. Veri tabanındaki tablolara ulaşılarak sorgulama yapılır ve istenilen bilgiler
SQL (Structured Query Language) Genel SQL SQL çok yüksek seviyeli bir dildir. Biraz ingilizce bilgisi gerektirir. Programlama dillerine göre öğrenilmesi çok daha kolaydır. Çünkü programlama dillerindeki
2. NORMALİZASYON İlişkisel veri tabanları tasarlanırken verilerin gereksiz tekrarını, bilgilerin kaybını önlemek amacıyla normalizasyon işlemi uygulanması gerekir. Normalizasyon işlemi uygulanarak da ilişkilerin
Veritabanı Tasarımı Ve Yönetimi Varlık-İlişki Modeli Veritabanı Tasarım Aşamaları Gereksinim Analizi Kavramsal Tasarım Mantıksal Tasarım İlişkilerin Normalizasyonu Veritabanı Uyarlaması Uygulama Programı
Bölüm 1: Veritabanı Yönetim Sistemlerine Giriş -1- Dr. Serkan DİŞLİTAŞ 1.1. Veri ve Bilgi (Data & Information) Hesaplama, saklama gibi çeşitli işlemler amacıyla bilgisayara verilen sayı, yazı, resim, ses,
Veri Bütünlüğü ve Constraint ler Veritabanı 1 Veri Bütünlüğü Veri bütünlüğü, bir tabloda veri güncelleme, silme veya ekleme gibi işlemler yapılırken diğer tablo ya da tablolardaki verilerin birbirleriyle
Veritabanı SQL (Structured Query Language) SQL (Structured Query Language) SQL, ilişkisel veritabanlarındaki bilgileri sorgulamak için kullanılan dildir. SQL, bütün kullanıcıların ve uygulamaların veritabanına
2. Veri Tabanı 1 Klasik Dosya Sistemi İşlemlerin yoğun olduğu ortamlarda günlük faaliyetlerin düzenli bir şekilde yürütülmesi amacıyla verilerin (kimi durumlarda çok büyük hacimli) bilgisayar ortamında
Çok tablolu sorgulamalar Eğer birden fazla tabloda yer alan verilerin tek bir sorgu ile görüntülenmesi istenirse FROM kısmında ilgili tablolar araya virgül konularak yazılmalı, WHERE kısmında ise o tabloları
VERİTABANI SQL (Structured Query Language) SQL'de Gruplama Bir tablonun satırları gruplara ayrılarak fonksiyonların bunlara uygulanması mümkündür. Gruplara ayırmak için SELECT deyimi içerisinde GROUP BY
1.GİRİŞ Bu bölüm lineer cebirin temelindeki cebirsel yapıya, sonlu boyutlu vektör uzayına giriş yapmaktadır. Bir vektör uzayının tanımı, elemanları skalar olarak adlandırılan herhangi bir cisim içerir.
Faculty of Engineering and Architecture Computer Engineering Department DATABASE MANAGEMENT SYSTEMS LAB 2 WORKSHEET LOGICAL SCHEMA ER-to-Relational Mapping Algorithm Bir ER diyagramına uygun olan veritabanı
5 SQL- Yapısal Sorgulama Dili Veritabanı 1 SQL- Yapısal Sorgulama Dili SQL ifadeleri yapısal olarak üç gruba ayrılır. Veri Tanımlama Dili (DDL - Data Definition Language) Veri İşleme Dili (DML - Data Manipulation
Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş Ünite 5 - Veri Tabanı Yönetim Sistemleri İçerik Temel kavramlar Veri tabanı modelleri Normalizasyon Coğrafi Bilgi Sistemlerinde veri tabanı yönetimi Temel kavramlar Veri
BĐL378 VERĐTABANI YÖNETĐM SĐSTEMLERĐ Öğr.Gör.Sedat TELÇEKEN ANADOLU ÜNĐVERSĐTESĐ FEN FAKÜLTESĐ MATEMATĐK BÖLÜMÜ 2005 2006 Bahar Dönemi VTYS, çeşitli kullanıcı ve uygulamaların veritabanını tanımlama, biçimleme,
Veri Tabanı-I 4.Hafta Normalizasyon(Normalleştirme) 1 Normalleştirme Normalleştirme, bir veritabanındaki verileri düzene koyma işlemidir. Tablolar oluşturmak ve bu tablolar arasında hem verileri koruyacak
Fonksiyonel(İşlevsel) Bağımlılık R nin ilişkiyi(relation) ; A ve B nin bir attribute yada attribute setini temsil ettiğini düşünelim. Eğer R ilişkisinde her bir A değeri, tam olarak bir B değerine işaret
1. 2. 3. 4. 5. 6. Görünüm (view) için özellikle aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?? a) Veritabanındaki kayıtlı verileri düzenlemek, yönetmek ve elde etmek için kullanılan bir dildir b) Bir ilişkinin
BĞANTI - FONKSİYON 1. Sıralı İkili : (a,b) şeklindeki ifadelere sıralı ikili denir. Burada a'ya 1. bileşen b'ye 2. bileşen denir.! (x 1,x 2, x 3,x 4,...x n ) : sıralı n li denir. Örnek, (a,b,c) : sıralı
Örnek Veritabanı Çalışması Kütüphane Veritabanı İçindekiler Kütüphane veritabanı şeması Tabloların oluşturulması Tablolar arası ilişkilerin varlık ilişki ve ilişkisel modeldeki gösterimleri Sorgu örnekleri
İTÜ İnşaat Fakültesi Geomatik Mühendisliği Bölümü 6. Hafta İlişkisel Cebir ve İlişkisel Hesap: Seçme, İzdüşüm, Birleşim, Kesişim, Fark, Kartezyen Çarpım, Aktarma işlemi ve ara ilişkilerin adlandırılması
İLİŞKİSEL CEBİR İLİŞKİSEL CEBİR KAVRAMLARI Seçim Atma Kartezyen çarpım Birleştirme Kesişme Fark Doğal Birleşme SEÇİM İŞLEMİ Seçim işleminde, bazı sıraları (kayıtları) seçerek ortaya koyma işlemidir. SEÇİM
9.Konu Lineer bağımsızlık, taban, boyut 9.1. Germe 9.1.Tanım: V vektör uzayının her bir elemanı vektörlerin lineer birleşimi olarak ifade ediliyorsa vektörleri V yi geriyor ya da V yi gerer denir. Üstelik,
Bu Derste Öğrenecekleriniz: 1. Tablo İşlemleri 1.1. Tablo Oluşturma 1.2. Tablo Oluşturmada Kısıtlamalar Constraints 1.3. Tablo Silme a. NULL, NOT NULL b. PRIMARY KEY c. UNIQUE d. FOREIGN KEY e. CHECK f.
İLİŞKİSEL VERİTABANI İlişkisel veritabanlarının ortak özelliği verilerin tablolar aracılığı ile tutulmasıdır. İlişkiler genellikle, her iki tablonun aynı adlı alanları olan, anahtar alanlardaki verilerin
SORGULAR Öğr.Gör.Volkan Altıntaş SORGULAR VE ÇEŞİTLERİ Seçme Sorguları: En sık kullanılan sorgu türüdür. Seçme sorguları, bilgileri veri sayfası görünümü nde gösteren veri tabanı nesnesi türüdür. Sorgu,
Veritabanı Tasarımı Konular Birincil Anahtar, İkincil Anahtar ve Kontrol Kısıtlamasını tanımlamak ve örnek vermek Birincil Anahtar, İkincil Anahtar ve Kontrol Kısıtlamasının amacını tanımlamak CREATE TABLE
2-Veritabanı Yönetim Sistemleri/ Temel Kavramlar Öğr. Gör. Saliha Kevser KAVUNCU Veritabanı neden kullanılır? Veritabanının amacı; insanların ve organizasyonların birşeyleri takip edebilmesine yardımcı
SAKARYA ÜNIVERSITESI Veritabanı Tasarımı Ve Yönetimi Hafta 2 Prof. Dr. Ümit KOCABIÇAK Bu ders içeriğinin basım, yayım vesatış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak
SQL'e Giriş SQL komutları kullanılarak aşağıdaki işlemler yapılabilir: Veritabanı nesnelerinin oluşturulması ve bu nesnelerle ilgili işlemlerin yapılması Bilgilerin istenilen koşullara göre görüntülenmesi
Algoritma Geliştirme ve Veri Yapıları 2 Veri Modelleri Veri modelleri, veriler arasında ilişkisel ve sırasal düzeni gösteren kavramsal tanımlardır. Her program en azından bir veri modeline dayanır. Uygun
İÇ ÇARPIM UZAYLARI 7. BÖLÜM İÇ ÇARPIM UZAYLARI Genel: Vektörler bölümünde vektörel iç çarpım;.= 1 1 + + Açıklanmış ve bu konu uzunluk ve uzaklık kavramlarını açıklamak için kullanılmıştır. Bu bölümde öklit
Mantıksal Operatörlerin Semantiği (Anlambilimi) Şimdi bu beş mantıksal operatörün nasıl yorumlanması gerektiğine (semantiğine) ilişkin kesin ve net kuralları belirleyeceğiz. Bir deyimin semantiği (anlambilimi),
Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Bölüm - 3 İçerik Web Tabanlı Veri Tabanı Sistemleri.! MySQL.! PhpMyAdmin.! Web tabanlı bir veritabanı tasarımı. R. Orçun Madran!2 Web Tabanlı Veritabanı Yönetim Sistemleri
Bu Derste Öğrenecekleriniz: 1- Veri Tabanı Adı Değiştirme 2- Nesnelerin Adını Değiştirme a. Tablo Adı Değiştirme b. Alan Adı Değiştirme c. Constraint (Kısıtlama) Adı Değiştirme 3- Tablo Düzenleme Komutları
Dosya Organizasyonu ve Veritabanı Dosya Organizasyonu Dosya (file) aynı yapıya sahip ve birbirleri ile ilişki içerisinde olan kayıtlar (records) topluluğudur. Bir kayıt içindeki ayrı ayrı veri parçalarına
1. Veri Tabanı Sistemine Giriş Dr. Hidayet Takçı VTYS den önce verilerin tutulması için dosyalama sistemleri kullanılmaktaydı. Dosyalama sistemlerinde başta veriler arasındaki ilişkilerin kurulması olmak
A. SAYILAR Rakam : Sayıları yazmaya yarayan sembollere rakam denir. Sayı : Rakamların çokluk belirten ifadesine sayı denir.abc sayısı a, b, c rakamlarından oluşmuştur.! Her rakam bir sayıdır. Fakat bazı
KÜMELER 2 İKİ KÜMENİN BİRLEŞİMİ A ve B gibi iki kümeden, A' ya veya B' ye ait olan elemanlardan oluşan yeni kümeye A ile B' nin birleşimi denir ve AUB ile gösterilir. Bu gösterim A birleşim B di ye okunur.
Birden Çok Tabloda Sorgulama (Join) Join(Birleştirici), iki ya da daha fazla tabloyu aynı anda sorgulayarak bir sonuç tablosu (result table) oluşturmaya yarar. Örneğin: İki tabloyu birleştirici ile birleştirerek
VERİTABANI DERS NOTLARI Yrd.Doç.Dr. Buket Doğan 1 Ders İçeriği Veritabanı ve ilişkisel veritabanı kavramı, tasarımı ve yönetimini y anlamak, veri tabanı sistemlerinin denetimi ve erişimi imi yöntemlerini
İÇİNDEKİLER Önsöz. V BÖLÜM I MATEMATİK NEDİR? 13 1.1. Matematik Nedir? 14 BÖLÜM II KÜMELER 17 2.1.Küme Tanımı ve Özellikleri 18 2.2 Kümelerin Gösterimi 19 2.2.1 Venn Şeması Yöntemi 19 2.2.2 Liste Yöntemi
SQL (Structured Query Language) Neden SQL? SQL çok yüksek seviyeli bir dildir. İngilizce bilen herkes bu dili kolayca öğrenebilir. Programlama dillerine göre öğrenilmesi çok daha kolaydır. Çünkü programlama
Veri Tabanı Nedir? Birbiriyle ilişkisi olan verilerin tutulduğu, Kullanım amacına uygun olarak düzenlenmiş veriler topluluğunun, Mantıksal ve fiziksel olarak tanımlarının bulunduğu Bilgi depolarıdır. Veri
15. Bağıntılara Devam: Yerel Bağıntılardan Örnekler: Doğal sayılar kümesi üzerinde bir küçüğüdür (< 1 ) bağıntısı: < 1 {(x, x+1) x N} {(0,1), (1, 2), } a< 1 b yazıldığında, a doğal sayılarda bir küçüktür
BÖLÜM -7: TABLOLARI OLUŞTURMA VE YÖNETME Ana veritabanı nesnelerini sınıflandırmak Tablo yapısını inceleme Tablo sütunlarının veri tiplerini listeleme Basit bir tablo oluşturma Constraint oluşturma Şema
Normalleştirme ve Uygulaması Normalleştirme Neden Uygulanır: İlişkisel veritabanı oluşturmak için normalleştirmeyi bilmek çok önemlidir. Normalleştirme işlemini anlayabilmek için ise fonksiyonel bağımlılık
Veritabanı Yönetim Sistemleri (Veritabanı Kavramı) Veri Modelleri Konular Veritabanı Tasarım Aşamaları Veri Modeli Nedir? Veri Modeli Temel Bileşenleri İş Kuralları (Business Rules) İş Kurallarını Veri
DML işlemleri Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2014 2015 Bahar Yarıyılı 12 15 May. 2015 Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU DML-Data Manipulation Lanquage : Buna Türkçe olarak veri işleme dili diyebiliriz. DML komutları
BAĞINTI, FONSİYON, İŞLEM SIRALI İKİLİ : a ve b elemanlarının belirttiği ( a, b ) şeklindeki ikiliye sıralı ikili denir. Sıralı ikili denilmesindeki sebep bileşenlerin yeri değiştiğinde ikilinin değişmesindendir.
Bu Derste Öğrenecekleriniz: 1- Basit Sorgulamalar a. Tablodan tüm alanları sorgulama b. Tablodan alanları belirterek sorgulama c. Tekrarlı satırları önleme d. Belirli sayıda veya oranda sorgulama yapma
SQL'de Veri İşleme Komutları SQL'de verileri işlemek için kullanılan komutlara DML (Data Manipulation Language Veri İşleme Dili) denilmektedir. Bu komutlar ile oluşturulan ifadeler tablolara kayıt eklemek,
EXCEL 2007 ELEKTRONİK ÇİZELGE Excel, Microsoft Office paketinde yer alan ve iş hayatında en sık kullanılan programlardandır. Bir hesap tablosu programıdır. Excel, her türlü veriyi (özellikle sayısal verileri)
Bu Derste Öğrenecekleriniz: 1- Birden Fazla Tablodan Sorgulama 2- Tablo Birleştirme işlemleri (JOIN) a. INNER JOIN b. OUTER JOIN i. LEFT OUTER JOIN ii. RIGHT OUTER JOIN iii. FULL OUTER JOIN 3- Tablo Ekleme
ÜNİTE 2 VERİ TABANI İÇİNDEKİLER Veri Tabanı Veri Tabanı İle İlgili Temel Kavramlar Tablo Alan Sorgu Veri Tabanı Yapısı BAYBURT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ BİLGİSAYAR II HEDEFLER Veri tabanı kavramını
Bu Derste Öğrenecekleriniz: 1- Tabloya Veri (Yeni Kayıt) Ekleme 2- Kayıt Silme 3- Kayıt Güncelleme Aşağıdaki tabloyu inceleyin. Yeni kayıt girme, var olan bir kaydı silme veya güncelleme işlemlerini bu