Yaklaşık 25.000 yıl önce bir geyik dişi kolye ucuna sızan DNA, onu takan kadim kadın hakkında ipuçları verdi.
Bir kolye boncuğu olarak takılan diş, muhtemelen kişinin göğsüne ve boynuna yaslandığı için terinden DNA emmiştir. Marie Soressi Hollanda’daki Leiden Üniversitesi’nde ve meslektaşları, geliştirilmesi sekiz yıl süren yeni bir süreçle bu DNA’yı dişe zarar vermeden çıkarmayı başardılar. Soressi, tekniğin, eski popülasyonların sosyal gelenekleri ve cinsiyet rolleri hakkında benzeri görülmemiş ayrıntıları ortaya çıkarabileceğini söylüyor.
“İlk kez bir nesneyi bireylere bağlayabiliyoruz” diyor. “Örneğin kemik iğneleri sadece kadınlar tarafından mı yapılıyor ve kullanılıyordu, yoksa erkekler de mi kullanıyordu? O kemik uçlu mızraklar sadece erkekler tarafından mı yapılıyordu yoksa kadınlar tarafından da mı kullanılıyordu? Bu yeni teknikle nihayet bunun hakkında konuşmaya ve bireylerin biyolojik cinsiyetlerine veya genetik kimliklerine ve aile ilişkilerine göre rollerini araştırmaya başlayabiliriz.”
Bilim adamları sıklıkla eski aletlerin, silahların, süs boncuklarının ve diğer el yapımı eserlerin onlara dokunan insanlardan DNA içerdiğinden şüphelenirler. Ancak DNA’yı bu nesnelerden çıkarmak tipik olarak analiz için bölümlerin çıkarılması anlamına gelir ve bu da kalıcı hasara neden olur. Soressi, “Bunu kesinlikle yapmak istemedik” diyor.
Soressi ve meslektaşları, eski eserlerden onları yok etmeden DNA’nın kandırılıp çıkarılamayacağını görmek için, Fransa’daki Paleolitik mağaralardan daha önce kazılmış 10 eser üzerinde çok sayıda kimyasal ve ısıtma rejimi kombinasyonunu test ettiler. Bunları bir sodyum fosfat solüsyonuna yerleştirmenin ve sıcaklığı kademeli olarak 21°C’den 90°C’ye (70°F’den 194°F’ye) yükseltmenin, numunelere zarar vermeden nispeten büyük miktarlarda insan DNA’sının salınmasına yol açtığını bulmuşlardır.
Ekip daha sonra prosedürü mağaralardan birinden çıkarılan 15 kemik örneği üzerinde test etti. Soressi, genetik sıralamanın birçok farklı insandan – muhtemelen eserler üzerinde yıllarca çalışmış bilim adamları ve teknisyenler – DNA’yı ortaya çıkardığını söylüyor.
Bu tür modern DNA kontaminasyonundan kaçınmak için araştırmacılar, tekniklerini steril eldivenler ve yüz maskeleri takan Rusya ve Bulgaristan’daki meslektaşları tarafından kazılan dört diş pandantifi üzerinde denediler. Analizleri, çoğunlukla pandantif yapmak için kullanılan türlerle eşleşen hayvan DNA’sını ortaya çıkardı.
Bununla birlikte, Rusya’daki Denisova mağarasından bir diş pandantifi, aynı zamanda, esasen tek bir bireye ait insan DNA parçaları da içeriyordu. Araştırmacıların bir dişiyi pozitif olarak tanımlamasına yetecek kadar genetik materyal vardı. homo sapiens, geyik ek olarak (Cervus canadensis) dişi sağladı.
Soressi, insan DNA’sını kolyeyi kendisi yapmış olsaydı, kolyeye sürmüş olabilirken, geri kazanılan büyük miktardaki DNA’nın onu takanın kendisi olduğunu gösterdiğini söylüyor. “Gözenekli bir malzeme olarak, bu diş muhtemelen ter içinde kalıyordu” diyor. “Bir sünger gibi çalıştı, insan DNA’sını içine çekti ve 25.000 yıl boyunca orada tuttu.”
DNA, kadının şimdiye kadar sadece 1500 kilometre doğuda bulunan eski bir kabile ile yakından ilişkili olduğunu gösterdi.
Daniella Bar-Yosef Mayer İsrail’deki Tel-Aviv Üniversitesi’nden araştırmacılar makaleyi “çok heyecan verici” buluyor, çünkü kısmen eski mücevherlerin amacını açıklamaya yardımcı olabilir. Örneğin, giyen kişinin veya grubunun kimliği veya medeni durumu hakkında bir işaret verebilir, diyor. “Onları erkekler, kadınlar veya bu türün veya başka bir türün çocukları veya farklı yaş grupları üzerinde farklı bağlamlarda bulursak, bu bize ne anlama geldiklerine dair daha iyi ipuçları verebilir.”
Bu teknik ayrıca, belirli eserlerin başkaları tarafından yapılıp giyilip giyilmediği konusunda uzun süredir devam eden bilimsel tartışmaların çözülmesine de yardımcı olabilir. homo sapiens veya Neandertaller, diye ekliyor.
Çalışma, dünya çapındaki müze eserlerinin DNA analizlerine kapı açabilir, diyor david frayer Kansas Üniversitesi’nde. “Küratörler, numunelerinin DNA analizi için hasar görmesine izin verme konusunda genellikle tereddüt ediyorlar, ne kadar küçük ekstraksiyon olursa olsun,” diyor. “Bu makalenin mutlak gücü, [their] prosedür bunun etrafında döner. Uzun zaman önce temizlenmiş örneklere genişletilebilirse, bu antik DNA çalışmaları için büyük bir sıçramayı temsil eder.”
Konular:
Kaynak : https://www.newscientist.com/article/2371898-dna-from-25000-year-old-tooth-pendant-reveals-woman-who-wore-it/?utm_campaign=RSS%7CNSNS&utm_source=NSNS&utm_medium=RSS&utm_content=home