Bir milyondan fazla uydu görüntüsünün analizi; yirmi yılda küresel olarak 4.000 kilometrekare gelgit sulak alanının kaybolduğunu ortaya çıkardı. Küresel değişim ve insan eylemleri, dünya çapında gelgit bataklıkları, mangrovlar ve gelgit düzlükleri gibi gelgit sulak alanlarında hızlı değişikliklere neden oluyor. Bununla birlikte, ekosistem restorasyonu ve doğal süreçler toplam kayıpların azaltılmasında rol oynamaktadır. Ancak, gelgit sulak alanlarının değişimin itici güçlerine nasıl tepki verdiği konusundaki belirsizlik nedeniyle, küresel ölçekte mevcut ve gelecekteki durumlarını tahmin etme çabaları oldukça belirsizliğini koruyor. Yeni bir çalışmada, araştırmacılar, 1999 ve 2019 yılları arasında dünyanın gelgit sulak alanlarındaki değişimin kapsamını, zamanlamasını ve türünü tespit etmek için geniş tarihsel uydu görüntüleri arşivlerinin makine öğrenimi analizini geliştirdiler. Küresel olarak, 13.700 kilometrekare gelgit sulak alanın kaybolduğunu, 9.700 kilometrekarelik kazanımlarla dengelendiğini ve yirmi yıllık dönemde 4.000 kilometrekare net kayba yol açtığını buldular. Çalışma Science dergisinde yayınlandı.
James Cook Üniversitesi Küresel Ekoloji Laboratuvarı Başkanı Dr. Nicholas Murray: “Kayıpların ve kazançların %27’sinin, tarıma dönüştürme ve kayıp sulak alanların restorasyonu gibi doğrudan insan faaliyetleriyle ilişkili olduğunu bulduk.”
Diğer tüm değişiklikler, nehir havzalarındaki insan etkileri, kıyı bölgesindeki kapsamlı gelişme, kıyı çökmesi, doğal kıyı süreçleri ve iklim değişikliği gibi dolaylı etkenlere bağlandı. Net küresel gelgit sulak alan azalmasının yaklaşık dörtte üçü Asya’da meydana geldi ve bu toplamın yaklaşık %70’i Endonezya, Çin ve Myanmar’da yoğunlaştı.
Araştırmacı Murray: “Asya, doğrudan insan faaliyetlerinden kaynaklanan gelgit sulak alan kaybının küresel merkezidir. Bu faaliyetler, kıyı sulak alan dinamiklerinin sulak alan göçü gibi dolaylı faktörler tarafından yönlendirildiği Avrupa, Afrika, Amerika ve Okyanusya’daki gelgit sulak alanlarının kayıplarında daha az rol oynadı.”
Bilim insanları, küresel olarak gelgit sulak alan kaybının neredeyse dörtte üçünün, Ganj ve Amazon deltalarında kayda değer bir genişleme ile, daha önce oluşmadıkları alanlarda yeni gelgit sulak alanlarının kurulmasıyla dengelendiğini buldular. Gelgit sulak alanlarının çoğu, geniş ölçekli kıyı süreçlerinin gelgit sulak alanlarının korunmasında ve doğal yenilenmeyi kolaylaştırmada sahip olduğu önemli rolü vurgulayan dolaylı etkenlerin sonucuydu.
Araştırmacı Murray: “Bu sonuç, hızlı küresel değişimi hesaba katmak için kıyıdaki sulak alanların hareketine ve göçüne izin vermemiz gerektiğini gösteriyor. Kıyı ortamlarındaki değişiklikleri etkin bir şekilde yöneteceksek, küresel ölçekte izlemek artık çok önemli…”
Şu anda dünya çapında 1 milyardan fazla insan alçak rakımlı kıyı bölgelerinde yaşıyor. Gelgit sulak alanları, karbon depolama ve tecrit, kıyıların korunması ve balıkçılığın geliştirilmesi gibi faydalar sağlayan, insanlık için büyük önem taşımaktadır.
Cambridge Üniversitesi Zooloji Bölümü Kıdemli Araştırma Görevlisi Dr. Thomas Worthington: “Kıyıdaki sulak alanlarımızı korumak, kıyı topluluklarını ve gezegenin daha geniş sağlığını desteklemek için kritik öneme sahiptir. Bu alanlar birçok bitki ve hayvan için son sığınaktır. Bu veriler, en çok etkilenen ve bu nedenle korumaya ihtiyaç duyan veya restorasyona öncelik verebileceğimiz kıyı bölgelerini belirlemeye yardımcı olabilir.”