Juan Domingo Peron kimdir? Juan Domingo Peron hayatı, biyografisi, askeri ve siyasi kariyeri hakkında bilgi.
Juan Domingo Peron; Arjantinli asker ve devlet adamıdır (Lobos/Buenos Aires 1895 – ay.y. 1974). 1911’de Askeri Akademi’ye girdi. Ataşelik (1939) yaparken İtalya’da askeri faşist harekete tanık olarak Mussolini‘nin korparatif devlete ilişkin görüşlerine komuta etti. 1943’te Devlet Başkanı Ramon Castilo’ya karşı Birleşik Subaylar Grubu tarafından düzenlenen askeri darbeye katıldı. Yeni kurulan hükümette çalışma bakanı oldu. Bu görevi sırasında sendikalara geniş haklar tanıyarak, örgütlenmelerine yardımcı olması işçiler arasında destek kazanmasını sağladı.
Ordudaki etkinliğini arttırarak önce savaş bakam, hemen ardından da devlet bakam yardımcısı oldu (1944). Ülkede çok partili yaşama dönülmesini, üniversitelere özerklik tanınmasını, Almanya’ya karşı savaş açılmasını ve Arjantin’in Birleşmiş Milletler’e üye olmasını sağladı. Ordu içinde kendisine karşı gelişen cunta tarafından görevinden alınarak tutuklandı (1945). Birlikte yaşadığı Eva Duarte öncülüğünde, CGT (Genel İşçi Konfederasyonu) içindeki yandaşlarının düzenlediği büyük çaplı gösteri sonucunda serbest bırakılırken, karşıtları da yönetimden çekilmek zorunda kaldı.
Bundan sonra Eva Duarte ile evlendi.(Eva Peron meşhur Evita)
Ülkedeki geleneksel partilerden ayrılanların ve bazı sendikaların desteğiyle PL’yi (İşçi Partisi) kurdu, 1946’da Devlet Başkam seçildi. Demiryollarını İngilizlerden satın aldı. Kamu hizmeti veren kuruluşların çoğunu devletleştirdi. Tahıl dışsatımından elde edilen geliri, endüstri alanına aktardı. İşçi ücretlerini yükseltecek ve sosyal haklan genişletecek bir politika izledi. Sendikalar üzerindeki denetimi arttırdı. Yandaşlarını Peronist Parti etrafında topladı. Kadınlara 1947′ de oy hakkı tanınmasından sonra, eşi, bu partinin kadın kollarını kurdu. İşçilerin korunması, sosyal adalet, güdümcülük ve onun deyimiyle kapitalizmle komünizm arasında bir üçüncü yol olarak tanımladığı Justicialiamo (Adaletçilik) politikasını 1949 Anayasası ile resmileştirdi. Endüstriyi geliştirmeye yönelik bir ekonomik politika izlemesi, kamu harcamalarının büyük boyutlara ulaşması, enflasyonun yükselmesine neden oldu. Tarımsal ürünlere düşük fiyat verilmesinden rahatsız olan çiftçilerin, üretimlerini azaltmaları, ülkenin tahıl dışalımına gitmesini gerektirdi.
1951’de yeniden devlet başkanlığına seçilince, tarıma ağırlık verdi ve ülke ekonomisini, yabancı sermayeye özellikle de ABD sermayesine açtı. Kamu harcamalarını sınırlandırarak işçi ücretlerini denetim altına aldı. Sendikalara ve partisine bürokratik bir yapı kazandırdı. Meslek örgütleri aracılığıyla devlet korporatist bir yapı kazandırmaya çalıştı. Eğitimi yeniden düzenleyerek gençliği kendisine bağlı bir güç durumuna getirmeyi amaçladı. Muhalefeti sindirmek amacıyla kendisine bağlı bir seçkinler topluluğu oluşturarak halktan soyutlanması, giderek artan yolsuzluklar karşısında saygınlığını yitirmeye başladı. Katolik Kilisesi’ne savaş açarak kilisenin toplum üzerindeki etkisini kırmaya çalıştı. 1955’te kilise tarafından afaroz edildi.
Aynı yıl ABD petrol şirketleriyle ortaya çıkan anlaşmazlık iyice yıpranmasına yol açtı.
Eylül 1955’te başkanlıktan ayrılarak Paraguay’a kaçmak zorunda kaldı, daha sonra Madrid’e yerleşti. Ancak, gücünü koruyan Peronistlerle ilişkilerini sürdürdü. 1971’de, General Alejandro Lanusse iktidara geldikten sonra, iki yıl içinde sivil yaşama dönüleceğini açıkladı. Tabanını mülk sahibi sınıfların oluşturduğu Radikal Parti ile yakınlaşma politikası izleyen Peron, askeri yönetimin izniyle 1972’de ülkeye döndü. Adaletçi Kurtuluş Cephesi (Fronte Justicialista de Liberación) adlı bir cephenin kurulmasını ve siyasal yasaklarından ötürü, Hector Campora’nın başkanlığa aday gösterilmesini sağladı. Campora’nın, Mart 1973 Seçimleri’ni kazanması üzerine, 1961’de evlendiği üçüncü eşi Maria İsabel ile birlikte ülkesine döndü.
Campora’nın, ekimde çekilmesiyle devlet başkanlığına, İsabel ise yardımcılığına seçildi. Üçüncü başkanlık döneminde, ABD’in Arjantin üzerindeki etkinliğini azaltmaya, Üçüncü Dünya Ülkeleri ile olan ilişkileri geliştirmeye çalıştı. Ücretleri ve fiyatları denetim altında tutmayı hedefledi. Öte yandan, kendisine karşı gelişen sol hareketi, baskı ve zor kullanarak sindirmeye çalışması, şiddet olaylarının yeniden tırmanmasına yol açtı. Ölümünden sonra, devlet başkanlığına eşi İsabel Peron seçildi.