Balinalar ne yer, nasıl ürerler, nerede yaşarlar? Balinalar neden su püskürtür? Balinaların özellikleri, beslenmesi hakkında bilgi.
Balina; memelilerin balinagiller takımından denizlerde yaşayan bir hayvandır Boyu 25- 30 m.yi, ağırlığı 150 tonu bulur Balina, bu bakımdan, yeryüzünde yaşayan hayvanların en büyüğüdür. Suyun kaldırması balinanın gövdesinin bu muazzam ağırlığını kolayca taşımasına yardım eder.
Balina Balık Mıdır
Balina, şeklinin balığı andırmasına, üstelik denizlerde yalamasına rağmen, balık değildir. Çünkü yavrularını balıklar gibi yumurtlamak suretiyle dünyaya getirmez, onları karnının altında bulunan memelerin-deki sütle emzirir, sıcak kanlı bir hayvandır; bunun gibi, diğer memelilere has daha birçok özellikleri bulunması balinanın balık olmayıp memelilerden bir hayvan olduğunu gösterir. Bazen tek, bazen de muazzam sürüler halinde yaşayan balinalar, hareketli ve çok kuvvetli hayvanlardır. İşitme duygusunun pek gelişmemiş olmasına rağmen gözleri kuvvetlidir. Suyun içinde çok iyi görürler. Zekâları hemen hemen hiç yok gibidir.
Balinanın rengi sırtında mavi, karnına doğru beyazdır. Üzerinde ne balıklarda olduğu gibi pullar vardır, ne de memelilerde olduğu gibi tüyler. Balinanın cildi tamamen tüysüzdür. Derisinin üstünde bazı kabuklu hayvanlar parazit olarak yaşar. Derisinin altında 50 santimetre kadar kalınlıkta kalın bir yağ tabakası bulunur. Bu kalın yağ tabakası hayvanı içinde yaşadığı okyanus sularının soğukluğundan korur. Balinanın ön ayaklan başının gerisinde bir yüzgeç şeklini almıştır. Arka ayakları zamanla köreldiğinden vücudunun içinde sadece birkaç kemik kalmıştır.
Balıklarda diklemesine bulunan kuyruk balinada yataydır. 5-6 metre enliliğinde bulunan bu kuyruk hayvana hareket etmesini sağladıktan başka, bir korunma silahı olarak da işine yarar. Balinanın bir kuyruk çarpmasıyla kocaman bir sandalı paramparça etmesi işten bile değildir.
Balina, balık olmadığı için, solunumunu solungaçlarıyla değil, akciğerleriyle yapar. Balinanın akciğerleri çok büyüktür. O kadar ki, suyun yüzüne çıkarak aldığı hava ona ortalama olarak iki dakika kadar yeter. Dibe dalmışsa daha uzun zaman da su içinde kalabilir, hattâ avcıların yaraladığı balinaların bir saate yakın suyun yüzüne çıkmadıkları görülmüştür.
Balina Havaya Su mu Püskürtür
Balina solunum yapmak için su yüzüne çıktığı zaman akciğerlerindeki pis havayı başının üst tarafındaki burun deliklerinden dışarı salıverir. Çıkardığı pis hava soğuk havanın etkisiyle yoğunlaşır, aşağıdan yukarıya fıskiyeyle çıkan suyu andırırsa da bu, su değildir. Hayvan suya daldığı zaman dudak şeklindeki burun delikleri kendiliğinden kapanır, burnuna su girmez.
Balinanın çok büyük bir ağzı vardır. Bu ağız kocaman bir sandalın, kürekleri ve içindeki adamlarla beraber ağzının içine sığabileceği büyüklüktedir. Balinanın ağzında diş bulunmaz. Onun yerine “fanon” adı yerilen, yukarıdan aşağıya inen, aşağıdan yukarıya doğru yükselen birtakım çubuklar vardır. 400 kadar olan bu fanolar hayvanın ağzının içini, bir balık ağı gibi örerler. Asıl dişleri körelmiş olup, çene kemiklerinin içinde kalmıştır. Balinanın ağzının bu derece büyük olmasına karşılık, yutağı son derece dardır. Bir yumruk genişliğindeki bu yutak orta boyda bir bastonun kalınlığında olan mide borusuna açılır.
Balina Nasıl Beslenir
Balina büyük deniz hayvanlarını yiyemez. Onun yedikleri, ufak balıklar, mürekkep balıkları, küçük yumuşakçalar, yengeçler vs. gibi küçük deniz hayvanlarıdır. Balina ağzını açarak içini suyla doldurur. Suyla beraber içeriye deniz hayvanları da dolar. Sonra ağzını kapatarak suyu fanonlarının arasından dışarıya salıverir. Deniz hayvanları fanonlara takılarak içeride kalır, deniz suyu dışarıya çıkar. Balina da ağzındaki bu deniz hayvanlarını dilinin geriye doğru yaptığı sert bir hareketle yutar.
Balina Nasıl Ürer
Dişi balina her seferinde bir yavru doğurur. Çok ender olarak iki yavrusu olan ana balinalara da rastlanmıştır. Balina, karnının iki yanında cep gibi çukurların için deki memelerinden fışkırttığı sütle yavrusunu emzirir. Yavrular doğdukları zaman boyları 6 metre kadardır. Balinalar 200-300 yıl yaşar.
Balina Çeşitleri
Balina, çoklukla Atlas Okyanusu’nun kuzey bölgelerinde bulunur. Eskiden Gaskonya körfezinde yaşayan, bugün nesli hemen hemen tükenmiş olan bir cinsi vardı. Bunlar da bugün için Atlas Okyanusu’nun kuzeyine çekilmişlerdir. Bu cins balinalardan bir tanesi bu asrın başlarında Akdenizde yakalanmıştı. Ayrıca, Büyük Okyanus’un kuzey-batı sularında yaşayan bir başka balina cinsi vardır. Balinanın en çok rastlanan cinslerinden biri de kaşalottur.
BALİNAGİLLER
Memeli hayvanların denizlerde yaşayan ve balıklara benzeyen bir takımıdır. Bu takımda balinalar, yunus balıkları bulunur. Bu hayvanların vücutları suda yaşamaya o kadar uymuştur ki, hem biçimleri, hem de iskeletleri aynen bir balığı andırır. On bacakları biçimlerini değiştirerek, balıklarda olduğu gibi, göğüs yüzgeçlerine çevrilmiştir. Arka ayakları ise tamamen körelmiştir, bunların ancak vücut içinde kemik kalıntılarına rastlanır. Derileri çoklukla tamamen çıplaktır. Ender olarak başlarda kıllar bulunur. Çenelerinde ya diş, yahut da “fanon” adı verilen boynuz maddesinden safihalar bulunur. Bu hayvanlar akciğerleriyle solunum yaparlar. Yavrularını doğurarak dünyaya getirirler. Vücutlarının iri olmasına rağmen beyinleri çok küçüktür.
Bu takımın iki alt takımı vardır:
1 — Fanonlu balinalar
2 — Dişli balinalar.
Bunlardan birincisinde Grönland balinası, cüce balina, mavi balina gibi çeşitler bulunur. Bunların iki burun delikleri vardır. İkincisinde ise nehir balinaları, yunus balıkları gibi hayvanlar bulunur. Bunların ise birer burun delikleri vardır.