Giriş
Romatoid artrit (RA), etiyolojisi bilinmeyen kronik, sistemik, inflamatuar bir hastalıktır. RA nın merkezi patolojisi sinovyal membranda meydana geldiğinden, eklem kısıtlaması hastalığın tipik bir belirtisidir. Bu, çoğu RA hastasının aynı zamanda kas kaybı yaşamasına ek olarak, bu hastalarda fiziksel fonksiyon ve yaşam kalitesinin azalmasına sebep olur. Bu bağlamda, PA hem subjektif hem de objektif yöntemlerle ölçüldüğünde, RA hastalarının sağlıklı kontrollerden daha az egzersiz yapma eğiliminde olduğu gösterilmiştir.
Romatoid Artrit Hastalarında Fiziksel Aktivite
Orta ila yüksek yoğunlukta düzenli egzersizin, sağlıklı popülasyonlarda ve RA dahil kronik hastalıkları olan hastalarda kas gücünü ve kardiyovasküler zindeliği iyileştirmede etkili olduğu kanıtlanmıştır.
Genel popülasyonda olduğu gibi, RA hastalarında düzenli fiziksel aktivite, genel sağlık kazanımları sağlamanın yanı sıra, ağrının azalması, kas fonksiyonunun iyileşmesi ve sakatlığın gecikmeli başlaması gibi hastalığa özgü faydalar da sağlayabilir. İlginç bir şekilde, orta yoğunlukta fiziksel aktivite, hem sağlıklı bireylerde hem de çeşitli kronik hastalıklardan etkilenenlerde anti-inflamatuar etkiler gösterir. Gerçekten de, düzenli fiziksel aktivite, RA hastalarında C-reaktif protein (CRP) ve eritrosit sedimantasyon hızı (ESR) düzeylerinde bir azalma ile ilişkilendirilmiştir. Bu olumlu etkilerin ortaya çıktığı kesin mekanizma bilinmemekle birlikte, kan basıncında, lipidlerde ve yağ kütlesinde azalma ile bağlantılı görünmektedir.
Egzersiz Önerileri
RA hastalarında yaşam kalitesinin artması, işlevsellik, ağrının azalması, şişmiş eklemlerin sayısında iyileşme ve daha düşük radyolojik hasar seviyeleri kaydetmek amacıyla fiziksel aktivite önerilir. Yürüme, yüzme veya bisiklete binme gibi düşük etkili egzersizler, artrit hastaları için önerilen aerobik egzersizlerdir. Aerobik egzersizin, RA ile ilişkili sakatlık ve ağrıyı azaltırken, kardiyovasküler zindeliği ve hastanın yaşam kalitesini iyileştirdiği gösterilmiştir.
Aerobik egzersizdeki yoğunluk düzeylerinin orta-zor (maksimum kalp atış hızının %60-85 i) olması gerektiği haftada 3 kez 30-60 dakika ve bu süre 15-20 dakikalık 3-4 periyot şeklinde bölünmüş olarak tavsiye edilir. Yoğunluk seviyesinin aşamalı olarak ayarlanması önerilir.
Kuvvetlendirme egzersizleri eklem stabilitesini artırmak için tasarlanmıştır. Hareketler kolay ve akıcı olmalı, günde 2 kez 8-10 tekrar ve eklem ağrısı olmadan yapılmalıdır. Ağırlık yavaşça ve ağrıya neden olmayacak şekilde artırılmalıdır. İncelenen çalışmalar sonucunda elde edilen bilgiler, kuvvetlendirme egzersizleri için yük seviyesi hedefinin orta ila sert (maksimum istemli kasılmanın %50-80 i) olması gerektiğini ve söz konusu egzersizlerin haftada en az 2-3 kez 20-30 dakika boyunca gerçekleştirilmesi önerilmektedir. Egzersizler statik veya dinamik olabilir, vücut ağırlığına karşı veya farklı türde ekipmanlarla (direnç antrenmanı ekipmanı, makara aparatları, dambıl veya elastik bantlar) yapılabilir. Denetimli bir klinik ortamda veya evde profesyonel rehberlik altında yükün aşamalı olarak ayarlanması önerilir.
Hazırlayan: Fzt. Nida MÜDÜROĞLU
Hernández-Hernández, M. V., & Díaz-González, F. (2017). Role of physical activity in the management and assessment of rheumatoid arthritis patients. Reumatologia clinica, 13(4), 214–220. https://doi.org/10.1016/j.reuma.2016.04.003