MACD indikatörü, "Moving Average Convergence Divergence" teriminin kısaltılmış halidir. Türkçe'ye "hareketli ortalamaların yakınlaşması ve uzaklaşması" şeklinde çevrilebilir. MACD, alım satımlarda verdiği olumlu sonuçlar nedeniyle teknik analizde oldukça sık kullanılan ve güvenilen bir göstergedir.
Aşağıda başlıklar halinde MACD nedir, nasıl yorumlanmalıdır ve alım satımlarda nasıl kullanılabilir gibi soruların cevaplarını görebilirsiniz;
MACD Nedir, Nasıl Hesaplanır?
MACD indikatörü 70'li yılların sonunda Gerald Appel tarafından bulunmuş ve o yıllardan itibaren teknik analizin önemli bir aracı haline gelmiştir. MACD'nin temelini hareketli ortalamalar oluşturmaktadır, hareketli ortalamalara bağlı bir gösterge olması nedeniyle trendi takip eden göstergeler arasındadır. MACD'nin hesaplanması aslında oldukça kolaydır, kısaca biri hızlı (kısa vadeli), diğeri yavaş (uzun vadeli) iki üssel hareketli ortalamanın farkından oluşur.
MACD'nin orjinal uygulamasında, hızlı hareketli ortalama periyodu olarak 12, yavaş hareketli ortalama periyodu olarak da 26 gün kullanılmaktadır. Bu hesap sonucunda çıkan farklar tek bir çizgiden oluşan grafiğe dönüştürülür ve fiyat grafiğinin altında indikatör olarak kullanılır.
Yazının sonundaki grafikte MACD örneği bulunmaktadır. Bu grafiğe göre fiyat grafiğinin altına yerleştirilmiş olan mavi çizgi 12 ve 26 günlük üssel hareketli ortalamaların farklarını göstermektedir. İki hareketli ortalama arasındaki fark açıldıkça MACD çizgisi de uç noktalara doğru hareket etmektedir. Hareketli ortalamalar arasındaki fark sıfırsa, çizgi sıfır değerini almaktadır, bu durumda MACD tam sıfır çizgisi üzerinde yer alır:
Özetle;
- MACD sıfır çizgisindeyse; 12 ve 26 günlük hareketli ortalamalar eşit değerdedir,
- MACD pozitif bölgedeyse; Hızlı hareketli ortalama (12 günlük) yavaş hareketli ortalamanın (26 günlük) üzerindedir,
- MACD negatif bölgedeyse; Hızlı hareketli ortalama (12 günlük) yavaş hareketli ortalamanın (26 günlük) altındadır.
Not: MACD'nin çalışma mekanizmasını anlamak için ilk önce hareketli ortalamalar hakkında bilgi edinilmesi gerekmektedir, bu konu ile ilgili temel bilgileri öğrenmek istiyorsanız hareketli ortalamalar ile ilgili yazıyı okumanız faydalı olacaktır.
MACD Nasıl Yorumlanmalıdır, Alım Satımlarda Nasıl Kullanılır?
MACD, sıfır çizgisinin altında alçalmaya devam ediyorsa negatif trendin güçlendiği, sıfır çizgisinin üzerinde, pozitif alanda yükseliyorsa pozitif trendin güçlendiği kabul edilmektedir. Bu şekilde yorumlandığı takdirde MACD bize mevcut trendin hangi yönde olduğuna dair fikir verebilir, fakat trend değişimlerini tespit edebilmek adına MACD'nin pozitif ya da negatif alana geçmesini beklemek gerekmektedir.
- MACD sıfır çizgisini yukarı keserek pozitif alana geçiyorsa bu trendin yükseliş yönünde değiştiğinin göstergesi olabilir;
- MACD sıfır çizgisini aşağı keserek negatif alana geçiyorsa bu trendin düşüş yönünde değiştiğinin göstergesi olabilir.
Trend değişimini ölçebilmek için "tetik çizgisi" ya da "sinyal çizgisi" olarak bilinen üçüncü bir üssel hareketli ortalama daha kullanılmaktadır. Aşağıdaki grafikte mavi MACD çizgisiyle beraber hareket eden kesik kırmızı çizgi ile gösterilen hareketli ortalama tetik çizgisidir. Genel formülde MACD çizgisinin 9 günlük üssel hareketli ortalaması tetik çizgisi olarak adlandırılmaktadır.
MACD göstergesi tetik çizgisinin üzerindeyse pozitif, MACD göstergesi tetik çizgisinin altındaysa negatif trend hakimdir diyebiliriz, fakat MACD alım satım sinyalleri tetik çizgisi ile MACD çizgisinin kesişmesi ile gelmektedir. MACD göstergesinin ne zaman dip, ne zaman tepe yaptığını kendisinin hareketli ortalaması olan tetik çizgisine bakarak tespit etmek mümkündür:
- MACD'nin yönünü aşağı çevirerek, tetik çizgisini pozitif bölgede aşağı doğru kesmesi satış sinyali olarak değerlendirilmektedir.
- MACD'nin yönünü yukarı çevirerek, tetik çizgisini negatif bölgede yukarı doğru kesmesi alış sinyali olarak değerlendirilmektedir.
Grafikler üzerinde ya da teknik analiz programlarında MACD'nin farklı kısaltmaları ile karşılaşılabilir. En yaygın gösterimi aşağıdaki şekildedir;
MACD (12, 26, 9) => 12 ve 26 günlük üssel ortalamaların farkı ve 9 günlük üssel hareketli ortalamadan oluşan tetik çizgisi
Hareketli ortalama farklarını alan mavi MACD çizgisi ve bu çizginin hareketli ortalaması olan kırmızı tetik çizgisi dışında grafiğe MACD Histogram olarak adlandırılan üçüncü bir bilgi de eklenebilir. Örnekte inişli çıkışlı çizgilerle gösterilen MACD histogram da görsel olarak oldukça faydalı bilgiler verebilir. MACD histogramı MACD ile tetik çizgisinin arasındaki farkı göstermektedir.
MACD (mavi) ile tetik (kırmızı) birbirlerinden ne kadar uzaklaşırsa histogram o kadar yükselmektedir, çizgiler birbirlerine yaklaştığı takdirde histogram düşmektedir. Tetik ve MACD'nin kesişmesi durumunda histogram sıfır seviyesindedir. Bu bilgi bize MACD ve tetik çizgisinin kesişme zamanlaması konusunda yardımcı olabilir. Histogramın çok yüksek ya da çok düşük seviyede olması iki çizgi arasındaki farkın oldukça açıldığını gösterir, histogram çizgileri kısalmaya başladığında ise çizgilerin birbirlerine yaklaşmaya başladığını ve trendin zayıflayabileceği bilgisini vermektedir.
MACD Örnek Uygulaması:
Aşağıda Bist100'ün 2015 ve 2016 yıllarına ait fiyat grafiğinden bir bölüm bulunmaktadır, özetle MACD örnekte aşağıdaki şekillerde kullanılmıştır;
- MACD ve tetik çizgisinin kesişmesi
- MACD ve tetik çizgisinin sıfır ekseninden geçmesi
- MACD ve fiyat arasındaki uyumsuzluklar;
(1) numaralı bölgede MACD negatif bölgede tetik çizgisini yukarı kesiyor ve bu alım sinyali ile beraber endekste yükseliş başlıyor, MACD ve tetik çizgisinin beraber sıfır çizgisini geçmesi ile beraber yükseliş hızlanıyor,
(2) numaralı bölgede ise Kasım ayında MACD pozitif bölgede tetik çizgisini aşağı kesiyor, fakat bu doğru sinyalden önce MACD bir de hatalı sinyal üretiyor; Ekim ayının sonlarında gelen satış sinyali birkaç günlük düşüş sonrasında terse dönüyor. Bu tür boşluklu yükselişlerin nedeni piyasaya aniden gelen olumlu bir haber olabilir. Bu gibi durumlarda hatalı işlemleri önlemek adına sinyale göre satış yapılacaksa (short pozisyon) sinyalin teyidi için kesişme gerçekleştikten sonra en azından bir önceki dibin aşağı geçilmesi beklenebilir.
Kasım ayındaki satış sinyali ile düşüş trendi başlıyor, MACD ve tetik çizgisi beraber sıfır eksenini aşağı kesiyor ve negatif bölgeye geçiyor, bundan sonra negatif trend güçlü bir şekilde devam ediyor.
(3) numaralı bölgede düşüşün yavaşladığını görüyoruz, sonrasında negatif bölgede MACD çizgisi tetik çizgisini yukarı kesiyor, bu ilk sinyal ile beraber fiyat yükselişi yakalanabiliyor fakat bir süre sonra göstergede kararsızlık başlıyor,
Bu gibi kararsız durumlarda yapılacak en iyi uygulama fiyat dipleri ile gösterge diplerini karşılaştırmaktır. Fiyat 2016 Şubat ayı başında yeni bir dip yapıyor fakat gösterge bir önceki düşüşteki dibine tekrar düşmüyor. Özetle fiyat ve gösterge uyumsuz davranıyor. Bu gibi uyumsuzluklarda göstergeye güvenilmelidir. Gösterge düşüşü teyit etmiyor ve yükseliş kaldığı yerden devam ediyor,
(4) numaralı bölgede de MACD ve tetik çizgisinin ekseni yukarı keserek pozitif trendi onayladığını görüyoruz,
(5) numaralı bölgede ise yine MACD göstergesinde kararsızlık ve fiyat ile uyumsuzluk görülmektedir. Fiyat yeni tepeler yapıyor fakat MACD tepeleri buna uyum sağlayamıyor. Bu erken uyarı sinyali yakında fiyatların göstergeye uyacağını gösteren güçlü bir sinyal olarak değerlendirilmelidir. Sonrasında ise MACD ile tetik çizgisinin kesişmesi ile beraber çok hızlı bir düşüş başlıyor.
Sinyaller alındıktan sonra oluşan fiyat hareketleri incelenirse MACD'nin genellikle uygun zamanda trend değişimini gösterdiği görülebilir. MACD her zaman doğru sonuçlar vermeyebilir, özellikle sıfır çizgisine yakın bölgelerde oluşan kesişim sinyallerine şüpheyle yaklaşılmalıdır, diğer indikatör kullanımlarında olduğu gibi mutlaka farklı araçlarla teyit edilmesi gerekebilir. Fakat MACD ile tetik çizgisi ne kadar uç noktalarda kesişirse sinyal de o kadar güçlü olarak kabul edilmekte ve çoğu zaman trend değişimini tespit etmede başarı sağlamaktadır.
Her indikatörde olduğu gibi periyotları vadeye ya da yatırım aracına göre optimize etmek mümkündür. MACD için de farklı periyotlar kullanılabilir, fakat indikatörleri aşırı optimize etmek ya da kusursuz bir kombinasyon aramak çok doğru bir yaklaşım değildir.
MACD'nin negatif ve pozitif alanda alabileceği bir sınır değer, yani minimum ve maksimum değer bulunmamaktadır, bu nedenle aşırı alım-satım göstergesi olarak kullanılması çok doğru sonuçlar vermeyecektir. MACD ile kullanılabilecek önemli bir alım-satım yöntemi de örnekte de bahsedilmiş olan MACD ile fiyat hareketleri arasındaki "uyumsuzluklardır". Teknik analizde uyumsuzluklar ayrı bir yazıda incelenmiş olup kısaca fiyat dip ve tepelerinin indikatör dip ve tepelerine göre farklı hareket etmesi olarak açıklanabilir.
Bu terimin İngilizce karşılığı: Moving Average Convergence Divergence