Sual: Beyan nedir? Allahın insana beyanı öğretmesi ne demektir? ?
Sual: Beyan nedir? Allahın insana beyanı öğretmesi ne demektir? ?
Cevap: Beyan ne demek
Beyan: Bilmenin ilk safhası bir şeyin adını bilmektir. Daha sonra mâhiyetinin beyanı ile o şeyin bilinmesi tamamlanmış olur. Beyan, kelimesi bâne fiilinin masdarı ya da ebâne veya beyyene fiillerinin ism-i masdarıdır. Beyan, açık ve âşikar olmak anlamına gelir. Beyan, geçişli bir fiil olarak da kullanıldığı için açıklamak anlamını da ifade eder. Beyan, konuşanın muhataba maksadı açıklaması, kapalı olanı açıklama ya da mânâyı izhar etme gibi anlamlara gelmektedir. Ancak beyandaki açıklama zekice yapılmış bir açıklamadır. Bir hakikati ya da bir mânâyı zeka ve fetanetle izah etmeye beyan denilir.7 Delil anlamına gelen el-Beyyine kelimesinin, bir görüşe göre, beyan masdarından gelmesi de beyanın delile dayalı bir açıklama olduğunu göstermektedir. Nitekim beyyine, kendisi gayet açık ve aşikâr olan ve bir davayı açık bir surette ispat eden yani kendi beyyin, gayrı mübeyyin olan delil-i vâzıh şeklinde tanımlanmıştır.8 Bu durumda beyanı, yalnızca bir açıklama olarak görmemek, bir açıklama modeli kabul etmek gerekecektir.
Sözdeki açıklık gibi fiil ve davranışlardaki açıklık da önemlidir. Beyan kelimesi ile, bir görüşe göre, aynı kökten gelen tebyîn masdarında tesebbüt ve teenni anlamı da vardır.9 Teenni ise sözde olabileceği gibi davranışlarda da olabilir.
Kurân-ı Kerimde üç yerde beyan kelimesi geçmektedir, Rahman sûresinde (âyet 4) geçen beyan, konuşma kabiliyeti, Âl-i İmrân sûresindeki (âyet 138) İşte bu bütün insanlara yöneltilmiş bir açıklamadır âyetinde açıklama, Kıyâmet sûresinde ise (âyet 19) Sonra onu (Kurânı) açıklamak da Bize ait bir iştir âyetinde de Kurânın tefsiri ve açıklaması anlamlarındadır.10
Beyan, bazen nesneler hakkında o güne kadar bilinmeyen hususların değişik bir söyleyişle, bedî bir üslupla ortaya konulmasıyla gerçekleşir. Zaten açıklamanın güzelliği ile ifade güzelliğini birbirinden ayrı düşünmek güçtür. Bu nedenle beyan anlatım ve üslûp güzelliği mânâsında da kullanılmıştır.