-
kolelik - gündelik anlamları...
Online Gündelik - Türkçe Sözlük
kolelik1) başkasının mülkiyeti olan ve yine o başkası tarafından zorla çalıştırılanlarin durumu.
batı, yüzyıllar önce köle ticareti ile milyonlarca afrikalı'nın boynuna zinciri dolayarak onları topraklarından, tüm insanlık haklarından alıkoydu. bununla da kalmayıp, ülkelerini de talan ettiler. kölelerin emekleriyle ve gaspedilen yeraltı-yerüstü kaynaklarıyla zengin avrupa ve amerika'yı kurdular. günümüzün görkemli eserlerinin her bir taşında bu kölelerin gasp edilen tüm değerleri, hakları ve kanları vardır.
kölelik, ilkel komünal toplumun ardından özel mülkiyetin oluşumu ile başlıyor. marksist düşünürler tarihi süreçleri ayırırken, köleci toplumu tarihin ikinci evresine koyuyorlar.
köleliğin kurumsal varlığı ise eski yunan'da karşımıza çıkıyor. temeli milattan önce 5. yüzyıl kadar gerilere uzanıyor. kölelik, yunan devletlerinin resmi kurumsal varlığı idi. platon (eflatun) ile aristoteles bu kurumun varlığından yana idiler. köleliği reddetmiyorlardı. felsefeleri özgür vatandaş içindi.
köleliğin dünyaya yayılması ortaçağda başlıyor. tarihte phoenicianslar, kızıldeniz'deki greko romen tacirler afrika'dan mısır'a, ortadoğu'ya ilk siyah köleleri getiriyorlar. daha sonra portekizliler başlıyor köle ticaretine. tarımdaki gelişmeler ve toplu üretimler yoğun işgücünü gerektirince köleler dünyanın dört bir ucuna dağıtılıyor. brezilya'ya, karaip adalarına ve güney amerika'ya, hint okyanusu'ndaki sömürgelere kadar götürülüyor köleler.
portekizlilerin köle ticaretindeki üstünlüğü 17. yüzyılda hollandalıların eline geçiyor. 18. yüzyılda ise diğer avrupalılar britanyalılar, fransızlar, danimarkalılar ve ısveçliler köle ticaretine hakim oluyorlar. afrika topraklarından 1650 ile 1850 yılları arasında 12,5 milyon insan köle olarak alınıp atlantik'in ötesine, amerika'ya götürüldü.yine siyah ırktan 20 milyon kadar insan da ortadoğu, asya, avrupa ve dünyanın dört bir köşesine zorla götürüldü. köle ticareti, buna bağlı olarak yaşanan savaşlar ve yokluklar nedeniyle afrika'nın nüfusu bu iki yüzyılda artmamış, aynı kalmıştı.
kölelik ıslam'ın da bir kurumu olarak varlığını gösterdi. her ne kadar hz. muhammed insanlara ilk ezanı azad edilmiş bir köle olan habeşistan'lı bilal'a okutmuş ise de köleliği tümüyle inkar etmemiştir. savaşta yenilen taraf, özgürlüğünü yitirmiş köleler olarak kabul edilmiştir. derleme/ali manaz
2) kunta kinte
kokler
-
Gündelik Sözlük