Whitaker Şizofreni İndeksi (WIST)
Amaç: Şizofrenik düşünme derecelerini ölçmek için tasarlanmıştır.
Kitle: 80 IQ ile 8. sınıf eğitimi olan 16 yaş ve üstü ruh hastaları.
Puan: Benzerlikler, Kelime Çiftleri, Yeni İcatlar, Toplam.
Süre: Her Form için 20 dakika.
Yazar: Leighton C. Whitaker
Yayın evi: Western Psikoloji Servisi.
Tanım: Whitaker Şizofreni İndeksi (WIST), “mantıksızlaşma”, “bozulma” ve “yaptığının farkında olmama” ifadesi olarak tanımlanan şizofrenik düşüncenin bir ölçüsü olarak sunulmaktadır. WIST'in iki temel kullanımı vardır: şizofreni hastaları ile şizofreni olmayanları birbirinden ayırmak ve düşünme bozukluğunun derecesini objektif olarak ölçmek için. Teste karşılık denk olmayan iki alternatif form vardır: Duygu veya endişe uyandırmak için tasarlanmış madde içeriğine sahip olan Form A ve daha nötr madde içeriğine sahip olan Form B. Her formda 25 çoktan seçmeli madde vardır. Bunlardan 9’u ‘’benzerlikleri’’ ölçmek amacıyla hazırlanmış ve verilen bir kelimeye en çok benzeyen cevabı seçmeyi gerektirirken diğer 9’u da “kelime çifti” olarak sunulur ve verilen kelime çiftelerine anlamca en yakın olan maddenin işaretlenmesini gerektirir ve geriye kalan 7 madde, “yeni icat” deneyimini ölçmek için yeni bir buluşun en olası sonucunun seçilmesini gerektiren sözcükler içerir.
Puanlama: Her maddenin şizofrenik düşünme derecesini temsil eden 0 ile 4 arasında bir dizi puanı vardır. Puan, her yanlış cevap için ağırlıklı puanların toplamıdır. Tüm bireysel puanlar toplanır ve TOPLAM olarak kaydedilir. Benzerlikler, Kelime Çiftleri ve Yeni İcatların alt ölçekleri toplam WIST skoru için toplanır. Katılımcının cevap vermesi için gereken zaman da kaydedilir ve WIST İndeksini elde etmek için toplanır.
Güvenirlik: Kılavuz, “Form A'nın önceki sürümü” (daha fazla açıklanmamış) üzerinde iç tutarlılık ölçütleri dahil olmak üzere güvenilirlik kanıtlarını içerir. Ağırlıksız puanlar üzerinde .77 güvenirlik katsayısına sahip bir Kuder-Richardson 20 Formül katsayısı elde edilir. Form A ve B'deki Hoyt güvenilirlik katsayıları, ağırlıksız puanlar kullanılarak yaklaşık .80 civarındadır. Form A ve B, yukarıda açıklandığı gibi farklılık gösterir ve güvenilirlik tahmini amacıyla karşılaştırılamaz olarak kabul edilir. Test-tekrar test güvenilirliği pratik değildir, çünkü katılımcılar araştırma sırasında doğru cevabı öğrenirler. Bunlara ek olarak, WIST güvenilirlik değerleri de talep edilmektedir.
Geçerlik: Analizler, İndeks değerinin (Puan artı Zaman) ve Form A'daki 20'lik bir kesme puanı ile Form B’deki 17’lik kesme puanının kullanılmasının, yaklaşık %80 verimlilikle tanı konmuş şizofrenlerin ve şizofrenik olmayanların maksimum farklılaşmasını sağladığını göstermiştir. Böyle bir oran, WIST’i araştırma uygulamaları için oldukça faydalı bir hale getirirken klinik değerlendirme ve bireysel karar verme için kullanıldığında ise zorluk çıkarmaktadır. Whitaker, WIST'in şizofreniye özgü bir tür düşünme bozukluğunu ölçtüğünü öne sürse de diğerleri WIST'in genelleştirilmiş bilişsel bir bozukluğu yansıttığını savunmaktadır. Başka bir çalışmada 20 şizofrenik (10 paranoyak, 10 paranoyak olmayan) ve 10 şizofrenik olmayan hasta değerlendirilmiş, ancak şizofrenik ve şizofren olmayan hastalar arasında WIST İndeksi geçerli bir değerde farklılık göstermemiştir. Bununla birlikte, WIST İndeksi, genel bilişsel işlevselliği ölçen Shipley Yaşam Ölçeği ile negatif korelasyon göstermiştir. Anti-psikotik ilaçlarla yapılan bir çalışmada, ilaç dozu seviyesi ile bilişsel performans arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.
Normlar: WIST standardizasyon çalışmasında, hastanede yatan 38 akut, 44 kronik şizofreni hastası, 55 şizofren olmayan hasta ile “normal” bir gruptan oluşan 26 bakım görevlisi ve 24 üniversite öğrencisi de bu çalışmada yer almıştır. Hasta seçimi dikkatli bir şekilde yapılmıştır.
Tavsiye edilen kullanımlar: WIST, psikiyatrik acil servisler, hastaneler ve klinikler, toplum ruh sağlığı merkezleri, üniversite veya üniversite sağlık merkezleri, danışma merkezlerinde ve polis veya ordu için işe alım merkezlerinde yararlı olabilir. WIST, ayrıca daha önce şizofrenik olarak teşhis edilen hastaların semptomatik durumunu değerlendirmek için kullanılabilir.