insanların inme geçirdiklerini, felç olduklarını duymuşsunuzdur. Ve tahminen bu durumun beyinle ilgili bir kavram olduğunu da biliyorsunuz. Özellikle, inme yani diğer adıyla felç beyne kanın akışıyla birlikte başka anormal bir şeyler olması nedeniyle beyin fonksiyonlarının çok hızlı bir biçimde kaybıdır. Bunu size biraz daha ayrıntılı olarak göstereceğim. Ve bunu yapmak için, belli başlı 2 çeşit inme üzerinde duralım. İskemik inmeler vardır ve başka bir çeşit inme de kanamalı hemorojik inmedir. Ve bunları da alt kategorilere ayırabiliriz, ama ben tüm bu detaylara burada girmeyeceğim. Ve size sadece iskemi ve hemorojiyi tanımlarsam sanırım bu inmelerin ne farkları olduğu konusunda bir fikriniz olur. Ve bunların beynin farklı kısımlarına kan akışını nasıl durdurduklarını anlarsınız. Stenoz ve iskemi videolarından, ve kalp krizi konusundaki videolardan da bildiğiniz gibi iskemi, belirli vücut dokularına kan akışının kesilmesidir. Bu nedenle iskemik inme aslında bir kalp krizinde gördüğümüz duruma çok benzer. Tek farkı, bunun, koroner kalp damarlarında koroner damarlarda oluşmadığı bunun beyindeki bir kan damarında oluşmasıdır. Evet, işte tam şuraya bunu sizin için çizeyim. Diyelim ki şu beyinde bir kan damarı. Ayrıca, diyelim ki kan şu yöne akıyor. Evet,bu bir atardamar. Ve,belki kocaman bir kan pıhtısının beynin bir yerinde oluştuğunu düşünebilirsiniz. Evet Kan pıhtısını eflatunla çizeyim, evet. Bu kan pıhtısı oluşabilir çünkü orada bir plak olabilir. Belki bir plak yırtılmıştır. Her iki durumda da, bu pıhtı kan akışını kısıtlıyor. Ve biliyoruz ki bu kan pıhtısı ki biz buna pıhtı (tromboz) diyoruz, daha önceki videolarımızda görmüş duymuş olabilirsiniz. Ya da bu tromboz durumunun burada oluştuğunu söyleyebiliriz. Neyse her iki şekilde de, kan akışı sınırlanmıştır. Ve bu noktadan daha aşağıda beyin dokusu oksijen alamamaya başlar. Ve ölebilir; yani enfakte olabilir. İskemik inmelere bazen beyin enfaktüsü denmesinin sebebi de budur. Bunların hepsi çok fazla, fazla havalı tıbbi terimler ama, her geçen gün kelime dağarcığımıza biraz daha girmeye başladılar. Hep önümüze çıktıkları için. Tromboz, trombüs, stenoz gibi kelimeleri daha önceki videolarımızdan duymuş olabilirsiniz. Evet, aynı zamanda şunu da açıklamak istiyorum inmelerin çoğu aslında iskemik inmelerdir. Rakamlarla konuşmak gerekir ise inmelerin yüzde 87 si iskemikdir. Evet, şimdi bu kan damarlarının birinde iskemi oluşturabilecek iskemiye sebep olabilecek ikinci neden, ki bu kalp krizi geçirdiğimizde kalpte gördüğümüz durum ile tamamen benzerlik taşır. Durum şudur: Bir tromboz oluşmuş olabilir ya da bir emboli. Bu arada ne zaman trombüs ya da bir tromboz lafını duyarsanız, bu kelimeyi duyarsanız aklınıza kan pıhtısı gelsin. Emboliden bahsedildiği zaman da kanın içinde hareket eden ve kanı kan damarını neticesinde tıkayabilen bir şeyden bahsediliyor demektir, emboli dendiğinde. Evet böylece eğer bir trombüs, bir emboliye sebep olursa bu duruma da tromboemboli diyoruz, evet. Evet, bir kan pıhtınız olabilir dedik ve bu pıhtı yırtılabilir, patlayabilir. Evet, şimdilik bunu göz ardı edeyim, evet üzerini biraz boyayayım ki tıkanmanın esas nedeni bu olmasın, evet. Ama aslında bir kan pıhtınız olabilir. Bu yırtılabilir, patlayabilir, ve bir emboli oluşturabilir. Ve bu, kan pıhtısına bağlı bir emboli olduğundan, buna tromboemboli dersiniz demiştik. Tüm bu terimleri söylerken bayağı zorlanıyorum hala dilim dönmüyor. Evet, işte tam şuradaki bir embolidir ama her iki şekilde de beyinde bu noktadan aşağıya doğru bu noktadan sonra olan kan akımını tıkamış oluyoruz. Tıkanmış oluyor ki bu da enfaktüse neden olabilir. Ve bu beyin dokusu ölür. Ve o beyin dokusunun içerdiği zihinsel işlevler neyse bu inmeyi geçiren kişi için artık o işlevleri yerine getirmek çok zor olacaktır. Şimdi her zaman bunun farkında olmayabilriz buna sessiz inme, sessiz beyin enfaktı denir. Ama yine de zarar oluşmaktadır. Zarar vermektedir. İnme yaşayan bir insan elbette ben doktor değilim bu yüzden bunları tamamen doğru ya da tamamen yalnış olarak almayın ama inme yaşayan insanda bu, her yerde olabilir. Yani, o insan hasarın oluştuğunu fark etmeyebilir bile, başağrısı hissedebilir veya daha ciddi olabilir, aslında bedenlerinin bir tarafını gerektiği gibi hareket ettirememeye başlayabilirler. Ya da yüzlerinin bir tarafını, ya da gereği gibi konuşamayabilirler. Yani, aslında bu beynin hangi kısmının hasar gördüğüne bağlıdır. Fakat, bu koşulların her ikisinde de iskemik inmeye sebep olan şey, bir kısıtlama ya da bir tıkanıklıktır. Ve bu beynin belli bir bölümünün oksijen alamamasına sebep olur ve sonrada sizin de tahmin edebileceğiniz gibi burada ki hücreler oksijen alamayacaklardır ve bu yüzden de ölebilirler. Şimdi hemorajik inmeden bahsedelim. Kanamalı inme. Evet, hemoraji kanama anlamına gelir. Bu sadece tıp dilindeki yine havalı bir terimdir. Hemoraji Evet, hemoraji, hemorajik inme de kan durumunun gerçekten yırtıldığı bir durum oluşmuştur. Kan damarının olduğu yerde, evet ben bu arada aslında aynı damarı çizmeye çalışıyorum, gerçekten yırtıldığı yeri. Daha sonra bir kan damarının neden yırtılabildiği konusu üzerine daha fazla konuşacağız, evet. Evet, bu yırtılmanın yüksek kan basıncıyla yani yüksek tansiyonla güçlü bir ilişkisi vardır. Tabii başka risk faktörleriyle de ama şimdi ben bu konuya girmek istemiyorum. Ama bir damar yırtıldığında tüm kanın beyne yayıldığını farz edebilirsiniz. Sanki kontrolsüz bir şekilde yayılıyor. Sel gibi bir şey düşünün. Bu nedenle, diyelim ki, buraya çizdiğim bu küçük grafik beynin şu kısmı, eğer hemorojik inme geçirirseniz tüm bu beyne akan kan ve tüm bu kontrol dışı kalan kan beynin bu kısmını kirletecektir. Bu da nöronların ve beyin dokusunun işlevini bozacaktır ve bazılarının ölmesine neden olacaktır. Ayrıca buradan daha ileriye olan kan akışının da bozulmasına neden olacak. Ve bu sebeple bu noktadan ileride ki şeyler, dokular, organlar ihtiyaç duydukları kanı alamayacaklar çünkü tüm kan başka yerlere salınmış olacak. Evet bu arada inmelerin yüzde 87si iskemik inme olduğuna göre, geri kalanlar hemorajiktir. Demek ki hemorajik inmelerin yüzdesi 13'müş.