Jalapeno Biberi Nedir? Jalapeno Faydaları ve Zararları
Jalapeno biberi, küçük, yeşil veya kırmızı renkli ve orta derecede acıdır. Jalapeno, Meksika mutfağında yaygın olarak kullanılmaktadır ancak dünya çapında da popüler olarak tüketilir. Ayrıca besleyiciliği yoğundur ve birçok sağlık yararı vardır. Jalapeno, kapsaisin olarak bilinen bir bileşik içerir. Bu bileşik, kanserle savaşmaya, kilo vermeye, bakteri büyümesini önlemeye, antioksidanları sayesinde soğuk algınlığıyla savaşmaya, migren ataklarını durdurmaya ve görme yeteneğinizi iyileştirmeye yardımcı olur.
Jalapeno Biberi Besin Değeri
Jalapeno biberinin kalorisi düşüktür ve vitamin, mineral, lif ve antioksidanlarla doludur. Bir fincan dilimlenmiş jalapeno biberi (yaklaşık 90 gram) besin içeriği şöyledir:
27 kalori
5,6 gram karbonhidrat
1.2 gram protein
0.6 gram yağ
2,5 gram lif
39.9 miligram C vitamini (yüzde 66 DV)
0.5 miligram B6 vitamini (yüzde 23 DV)
719 IU A vitamini (yüzde 14 DV)
8.7 mikrogram K vitamini (yüzde 11 DV)
42.3 mikrogram folat (yüzde 11 DV)
0.2 miligram manganez (yüzde 11 DV)
0.1 miligram tiamin (yüzde 9 DV)
194 miligram potasyum (yüzde 6 DV)
0.1 miligram bakır (yüzde 6 DV)
1 miligram niasin (yüzde 5 DV)
0.6 miligram demir (yüzde 4 DV)
17.1 miligram magnezyum (yüzde 4 DV)
Birçok meyve ve sebze gibi, jalapeno biberi de iyi bir lif kaynağıdır. Jalapeno ayrıca bol miktarda C vitamini ve B6 vitamini içerir. C vitamini, serbest radikal hasarıyla savaşan ve cildi sağlıklı ve sağlam tutan bir antioksidandır.
B6 vitamini ise 140’dan fazla vücut reaksiyonunda yer alan önemli bir besin maddesidir.
Jalapeno biberindeki en özgün bileşiklerden biri, bibere karakteristik acı lezzetini veren ve sağlık yararlarının çoğundan sorumlu olan bir alkaloid olan kapsaisin’dir.
Jalapeno Biberinin Yararları Nelerdir?
Jalapeno zayıflamaya yardımcı olabilir
Jalapeno, metabolizmayı hızlandırarak yağ yakımını artırarak ve iştahı azaltarak kilo vermeye yardımcı olabilir.
Kapsaisin ve diğer benzer bileşiklerin, % 4-5 oranında metabolizmayı hızlandırabildiği ve potansiyel olarak kilo vermeyi kolaylaştırabildiği belirtilmektedir.
Bir çalışmada metabolizmanın hızlanmasına ek olarak, kapsaicinoid takviyelerinin karın yağını ve iştahı azalttığı tespit edilmiştir böylece insanlar günde 50-75 daha az kalori tüketmişlerdir. Bu araştırma umut verici olsa da, bu çalışmaların çoğunun sadece jalapeno değil, kapsaisin veya acı biberin etkilerini araştırdığını da belirtmek gerekir.
Kanserle savaşmaya yardımcı olabilir
Jalapeno biberi, kapsaisin adı verilen özel bir doğal bitki bileşiği içerir. Bu bileşik, jalapeno‘yu Scoville ölçeğine göre orta ısıda koyması bakımından oldukça benzersizdir ve bu da kendine iyi bir miktar sağlıklı fayda sağlar.
Çin’deki Luohe Tıp Koleji’nde yürütülen bir araştırma, kapsaisinin, büyümelerini destekleyen proteini kapatarak tümörlerin büyümesini durdurması nedeniyle kanser için olası bir doğal tedavi olarak tanımladı. Spesifik olarak, göğüs kanseri hücreleri, büyümeyi engelleyip engellemeyeceğini görmek için kapsaisin kullanılarak test edildi. Çalışma, kanseri uzak tutmanın bir yolu olabilecek meme kanseri hücrelerinin büyümesini engellediğini buldu.
Maryland Üniversitesi, Tarım ve Doğal Kaynaklar Koleji Beslenme ve Gıda Bilimi Bölümü tarafından yapılan araştırma şunları belirtiyor:
Kapsaisinin kanser hücresinin hayatta kalması, büyümenin durması, anjiyogenez ve metastazda rol oynayan birkaç genin ifadesini değiştirdiği gösterilmiştir. Son zamanlarda, birçok araştırma grubu, kapsaisinin çeşitli kanser modellerinde çoklu sinyal yollarını, onkogenleri ve tümör baskılayıcı genleri hedeflediğini buldu.
Doğal ağrı kesici özelliğine sahiptir
Kapsaisin harici olarak kullanıldığında etkili bir ağrı kesicidir. Uygulandığı bölgedeki ağrı reseptörlerini geçici olarak bloke ederek ağrıyı yatıştırır.
İlk başta, yanma hissi verebilir ardından uyuşma ve ağrı yokluğu hissedilir. Kapsaisin losyonları, zona virüsünün, diyabetik sinir ağrısının ve kronik kas ve eklem ağrısının neden olduğu ağrıyı hafifletmek için sıklıkla kullanılır.
Bir çalışmada, romatoid artritli yaşlı erişkinler, eklemlerine bir kapsaisin kremi uygulandıktan sonra ağrıda % 57’lik bir azalma yaşadılar. Bu, plasebo kreminden önemli ölçüde daha etkiliydi.
Kapsaisinin deriye uygulanmasına ek olarak, migren ağrısını hafifletmek için burun spreyi olarak da kullanılabilir.
Kapsaisin içeren losyonlar ve spreyler ağrının tedavisinde etkili olabilirken, jalapeno yenmesinin ya da cilde uygulanmasının aynı etkiye sahip olup olmadığı belirsizdir.
Mide ülserini önlemeye yardımcı olabilir
Mide ülseri, bir dizi faktörden kaynaklanabilir:
– Midede H. pylori bakterilerinin büyümesi
– Yüksek mide asidi seviyeleri
– Mideye düşük kan akışı
– Çok fazla NSAID ağrı kesicinin alınması
– Alkol içmek
– Sigara içmek
– Stres
Jalapeno gibi acı ve baharatlı yiyeceklerin mide ülserine neden olabildiği veya kötüleştiğine genel olarak inanılırken, araştırmalar bunun yanlış olduğunu göstermiştir.
Aslında, biberdeki kapsaisin, mideyi ilk etapta ülser oluşumundan koruyabilir. H. pylori hastalarında mide inflamasyonunu azaltarak ve hatta enfeksiyonu yok etmeye yardımcı olarak bu etkiyi gösterebilir.
Enfeksiyonlarla mücadele eder
Baharat ve otlar, bozulma ve gıda zehirlenmesinin önlenmesine yardımcı olmak için uzun bir süredir kullanılmaktadır. Baharatlı biberlerde bulunan bileşikler, yaygın gıda kaynaklı bakterilerin ve mayaların büyümesini yavaşlatmada özellikle etkilidir.
Jalapeno ekstreleri kolera bakterisinin toksin üretmesini engelleyebilir, bu da ölümcül gıda kaynaklı hastalığın etkisini azaltabilir.
Gıda zehirlenmesinin ötesinde, yeni araştırmalar, kapsaisinin strep boğaz enfeksiyonu, bakteriyel diş çürüğü ve klamidya gibi diğer enfeksiyon türlerini önlemeye yardımcı olabileceğini düşündürmektedir.
Bununla birlikte, bu çalışmaların hepsinde, jalapeno biberi değil, jalapeno özütlerinin kullandığını ve insanlarda değil, test tüplerinde yapıldığını dikkate almak gerekir.
Bu erken çalışmalar, biberin güçlü anti-mikrobiyal özelliklere sahip olabileceğini ve doğal koruyucu veya ilaç olarak kullanılıp kullanılamayacağını belirlemek için araştırmaların devam ettiğini göstermektedir.
Kalbi sağlıklı tutabilir
Kalp hastalığı için en büyük risk faktörlerinden bazıları diyabet, yüksek kolesterol ve yüksek tansiyondur. Kapsaisin, bu faktörlerin etkisini azaltmaya ve kalbin sağlıklı kalmasına yardımcı olabilir.
Yüksek karbonhidratlı bir yemekten önce 5 gram acı biber yemenin, kan şekerini dengelemeye ve yemeklerden sonra oluşan büyük yükselişleri önlemeye yardımcı olduğu gösterilmiştir.
Kapsaisinin hayvanlarda kolesterol ve lipit seviyelerini düşürdüğü gösterilmiştir ancak insanlarda hiçbir çalışma yapılmamıştır.
Hayvan çalışmaları ayrıca kapsaisinin kan damarlarını gevşeterek kan basıncını düşürmeye yardımcı olabileceğini ancak bu durumun insanlarda doğru olup olmadığını gösterecek bir araştırmanın bulunmadığını ileri sürmektedir.
Genel olarak, ön araştırmalar kapsaisin ve acı biberin kalp sağlığı için yararlı olabileceğini düşündürmektedir ancak daha fazla insan çalışması gereklidir.
Soğuk algınlığını önler ve güçlü bir bağışıklık sistemini destekler
C vitamini, vücutta bulunan serbest radikallerin neden olduğu hasarı azaltmaya yardımcı olabilecek bir antioksidandır. En çok, soğuk algınlığının etkilerini önlemeye veya azaltmaya yardımcı olmasıyla ünlüdür.
Jalapeno biberi, portakaldan daha fazla C vitamini içerir ve bu da onu en iyi C vitamini kaynaklarından biri yapar. Bir porsiyon jalapeno, günlük C vitamini önerisinin yüzde 66’sını karşılar. C vitamini, vücudun hastalıkları önlemesine yardımcı olan beyaz kan hücreleri üreterek bağışıklık sistemine destek sağlar.
Araştırmalar, C vitamininin bakteriler, virüsler ve protozoanın neden olduğu soğuk algınlığı gibi enfeksiyonları ortadan kaldırabileceğini ve hatta önleyebileceğini gösteriyor.
C vitamininin soğuk algınlığı sayısını mutlaka azaltmadığını bilsek de, aslında bir araştırmaya göre fiziksel olarak aktif kişilerde soğuk algınlığı sayısını yaklaşık yüzde 50 azalttı ve güçlü antioksidanların sürekli olarak alınması soğuk algınlığının süresini kısalttı. Soğuk algınlığının neden olduğu mukozayı gevşetmeye bile yardımcı olabilir.
Tarihsel olarak, C vitamini eksikliği zatürree ile ilişkilidir. Araştırma açısından, üç kontrollü çalışma, C vitamininin pnömoniyi gerçekten önlediğini bulurken, iki kontrollü çalışma, pnömoni olan hastaların da daha hızlı iyileşmesine yardımcı olduğunu buldu.
Migren ve baş ağrısını tedavi eder
Acı biberde bulunan kapsaisin, migrenden kurtulmaya yardımcı olabilir. Kapsaisin, ağrı peptidlerini serbest bırakabilir ve kapsaisin jöle benzeri bir ürün yoluyla topikal olarak uygulandığında, nöropatik ağrıyı azalttığı ve hatta ortadan kaldırdığı bulunmuştur.
Araştırmalar, test edilenlerin yüzde 50’sinden fazlasının hafif ila orta şiddetteki ataklar sırasında ağrıda azalma olduğunu gösteriyor. Topikal kapsaisin, kafa derisinde arteriyel hassasiyet yaşayanlarda da migren atağı sırasında arteriyel ağrıyı hafifletebilir.
Görme yeteneğini iyileştirir
Sadece bir jalapeno biberi, erkekler için önerilen günlük A vitamini miktarının yüzde 17’sini ve kadınlar için yüzde 22’sini içerir, bu da onu gelişmiş göz ve cilt sağlığı için harika bir seçenek haline getirir.
Jalapeno Biberi Yan Etkileri
Jalapeno biberi birçok umut verici sağlık yararına sahiptir ancak bazı potansiyel yan etkileri de vardır. En yaygın yan etki, yedikten sonra ağızda geçici yanma hissidir. Biberin acılığına bağlı olarak, bu reaksiyon hafif ila şiddetli arasında değişebilir.
Acı yiyeceklere düşük toleranslı kişiler için jalapeno biberine karşı reaksiyonları azaltabilecek birkaç önlem vardır:
Eldiven kullanın
Biberle çalışırken eldiven giymek, baharatlı bileşikleri vücudun ve özellikle göz çevresi gibi diğer hassas bölgelerine aktarmayı engelleyebilir.
Membranları çıkarın
Membranlar en yüksek kapsaisin konsantrasyonuna sahip olduklarından, onları pişirmeden önce jalapenonun içindeki beyaz zarları çıkarın.
Süt için
Eğer yanma hissi çok kuvvetlenirse, tam yağlı inek sütü içilmesi yangının geçici olarak azaltılmasına yardımcı olabilir.
En az bir çalışmada kapsaisinin mide ekşimesini kötüleştirebileceği bulunmuştur, bu nedenle reflü olanlarda semptomları tetiklerse jalapeno yemeyin.
İrritabl bağırsak sendromu olan kişiler, özellikle de beslenmelerinin düzenli bir parçası değilse, acı biber yedikten sonra hoş olmayan semptomlar yaşayabilir. Yaygın yan etkiler arasında karın ağrısı, yanma, kramp ve ishal bulunur.
Jalapeno Nasıl Yenir?
Jalapeno biberi, çiğ, pişmiş, kuru ve hatta toz halinde tüketilebilir. Jalapeno biberini şu şekillerde tüketebilirsiniz:
– Salatalarda
– Ana yemeklerde pişirerek
– Turşu olarak
– Smoothielerin içinde
– Mısır ekmeği veya yumurta yemekleri içinde pişmiş olarak
– Et veya pilav gibi yemeklerde