ABD, Yemen'e saldıran Suudi uçaklarına yakıt ikmali yapmayacak
ABD, Suudi Arabistan'ın Yemen'e yönelik saldırılarda yakıt ikmali için kendi uçaklarını kullanma kararını desteklediklerini duyurdu.
Fotoğraf: Wikimedia Commons
Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun Yemen'e yönelik hava saldırılarının yarattığı yıkım uluslararası kamuoyunun tepkisini çekerken koalisyon ve ABD'den bu tepkileri azaltmak üzere yeni bir hamle geldi. Mart 2015'ten bu yana bölgede binlerce insanın ölümüne, kıtlığa ve temel hizmetlere erişimde aksaklıklara neden olan saldırılara dair artan eleştiriler ve Cemal Kaşıkçı cinayetinin şimşekleri Suudi Arabistan'ın üzerine çekmesi sonrası koalisyon güçleri, ABD'den kendilerine "yakıt ikmali desteği sağlamama" talebinde bulundu. ABD ise bu talebe olumlu yanıt verdi.
ABD Savunma Bakanı Jim Mattis, Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon uçaklarının Yemen saldırılarında yakıt ikmali için kendi uçaklarını kullanma kararını desteklediklerini açıkladı.
AA'nın haberine göre Bakan Mattis konuya dair yaptığı yazılı açıklamada "Suudi Arabistan Krallığının ABD hükümeti ile danışarak, Yemen operasyonlarına destek amaçlı olarak havadan ikmal konusunda kendi uçaklarını kullanma kararını destekliyoruz" ifadesine yer verdi.
"Birleşmiş Milletler (BM) Yemen Özel Temsilcisi Martin Griffiths'in Yemen'deki iç savaşa çözüm bulmasına odaklandıklarını" belirten Mattis, "ABD ve koalisyon, Yemen halkını korumak, ülke sınırlarının güvenliğini sağlamak ve Yemen ile bölgede El Kaide ve IŞİD'le mücadeleye katkı sağlamak için meşru Yemen kuvvetlerini oluşturmak üzere iş birliği yapmayı planlıyor." değerlendirmesinde bulundu.
Mattis, "ABD'nin aynı zamanda Yemen'de sivil kayıplarının önlenmesi konusunda Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonla çalışacağını" ifade etti.
KOALİSYONUN AÇIKLAMASI
Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, ABD'den, Yemen'deki operasyonlara katılan savaş uçaklarına sağladığı havada yakıt ikmalini durdurmasına ilişkin bir açıklama yapmıştı.
Koalisyon güçlerine bağlı Ortak Kuvvetler Komutanlığının Suudi Arabistan resmi haber ajansı SPA'da yer alan açıklamasında, "Suudi Arabistan ve koalisyon güçlerine bağlı ülkelerin, Yemen'de meşruiyete destek ve askeri yeteneklerini geliştirme çabalarından hareketle, son dönemde, uçaklarına yakıt ikmali alanındaki kabiliyetlerini artırdığı" belirtilmişti.
KONGRE BASKISI
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) bütçesine ilişkin Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nda, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Yemen'de sivil kayıpları ve altyapı tahribatını önlemek için gerekli önlemleri aldığına dair Dışişleri Bakanlığının bir onay raporu hazırlaması talep edilmişti.
Yasa gereğince söz konusu onay verilmediği takdirde ABD'nin Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun uçaklarına yakıt ikmali gibi Yemen'deki operasyonlarına verdiği destekler durdurulacaktı.
ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, bu konuda 20 Eylül'de Kongreye bir rapor sunarak Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun, operasyonlarda sivil kayıpları ve altyapı tahribatının önlenmesi için gerekli tedbirleri aldığını öne sürmüştü.
Buna karşın geçen ay bir grup senatör, ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo'nun "Suudi Arabistan ve BAE'nin Yemen'de sivil kayıplarını engellemek için gerekli tedbirleri aldığına ilişkin" açıkladığı onay raporunun sahadaki bilgileri yansıtmadığını bildirmişti.
Senato Dış İlişkiler Komitesi üyelerinden Demokrat senatörler Jeanne Shaheen, Chris Coons, Chris Murphy ve Jeffrey Merkley ile Cumhuriyetçi senatörler Todd Young, Susan Collins ve Jerry Moran, ABD Dışişlerine yolladığı mektupta, Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun Yemen'deki hava saldırılarında sivil kayıplar ve ölümlerde çok dramatik bir artış olduğunu kaydetmişti.
Senatörler ayrıca, Pompeo'ya, ağustos-ekim aylarında Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun neden olduğu sivil kayıpların sayısı, Suudi Arabistan ve BAE yönetiminin sivil kayıpları önlemek için gerekli tedbirleri almamışken ABD yönetiminin nasıl bu yönde beyanat verdiği ve iki ülkenin ABD silahlarını kullanırken gerekli anlaşma ve kanunlara uymadığı başlıklarında soru önergesi vermişti.
Senatörlerin bu baskısının, ABD'nin yakıt ikmalini durdurma kararında etkili olabileceği yorumları yapılıyor.
NORVEÇ SİLAH SATIŞINI DURDURDU
Öte yandan Norveç, Suudi Arabistan'a silah ve askeri malzeme ihracatını durdurduğunu açıkladı. Sputnik'in haberine göre Norveç Dışişleri Bakanı Ine Eriksen Soreide, ülkesinin devlet televizyonu NRK'ye yaptığı açıklamada "Yemen'deki savaşın geldiği son durumu da göz önüne alarak, Suudi Arabistan'a bütün savunma sanayi ile ilgili silah ve mühimmat ihracatı için yeni lisans vermeyeceğiz" ifadesini kullandı.
Norveç'in Suudi Arabistan'a silah ihracatını durdurmasının Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı cinayetiyle ilgisinin olup olmadığının sorulması üzerine Soreide, yorum yapmaktan kaçındı.
Almanya geçen ay, Kaşıkçı cinayetinin sonucu ortaya çıkıncaya kadar Suudi Arabistan'a tüm askeri ihracatı durdurduğunu açıklamıştı.
İsveç Başbakanı Stefan Löfven ise bir süre önce yaptığı açıklamada, Kaşıkçı olayına rağmen Suudi Arabistan'a silah satışını durdurmayacaklarını ifade etmişti. (DIŞ HABERLER)