Afrika’nın en geniş ülkesi Sudan’ın ikiye bölünmesine giden yolda atılan en ciddi adım, 2005’te imzalanan anlaşma oldu. Sudan Devlet Başkanı Ömer El Beşir ile Güney’deki Sudan Halk Kurtuluş Hareketi (SHKH) arasındaki anlaşmaya göre, 6 yılın sonunda, Güney Sudan’da bağımsızlık konusunda referandum yapılacağı kabul edildi.
Ülkede 22 yıl süren iç savaşta 2 milyondan fazla insan hayatını kaybetti; 4 milyondan fazla kişi de yerlerinden oldu. En büyük yıkımlardan biri Darfur’da yaşandı. Bölgede su kaynakları ve otlakların paylaşımı konusundaki anlaşmazlık güvenlik güçleriyle bölge halkını karşı karşıya getirdi. Çatışmalarda binlerce insan yaşamını yitirdi.
Sudan, 1899’da İngilizler tarafından işgal edildi. 1920’lerde başlayan isyan hareketleri, 1956’da sonuç verdi ve ülke bu tarihte bağımsızlığını ilan etti.
Ülkenin kuzey kesiminde çoğunluğu Müslümanlar oluştururken; güneyde yoğun olarak Hıristiyan ve Animistler yaşıyor.
Sudan halkı, ülkenin ikiye bölünmesi için bu yılın başında son sözü söyledi. Ülkenin güneyinde, 2005 yılındaki anlaşma uyarınca yapılan referandumda halkın yaklaşık yüzde 99’u bağımsızlıktan yana oy kullandı.
Başkenti Juba olan Güney Sudan Cumhuriyeti’nin nüfusu yaklaşık 8.5 Milyon. Güney Sudan, dünyanın en yüksek çocuk ölümü oranına ve en düşük eğitim göstergelerine sahip. Her 10 çocuktan biri, 1 yaşına gelmeden hayatını kaybediyor, nüfusun yüzde 85’i de okuma yazma bilmiyor.
6,7 milyar varillik petrol rezervine sahip Sudan’da bu rezervlerin yüzde 75’i güneyin sınırları içerisinde kalıyor. 2010 rakamlarına göre de Güney Sudan gelirinin yüzde 98’ini petrolden elde ediyor. Bölünme ülkenin kuzey kesiminin gelirlerinin yüzde 37’sini kaybetmesi anlamına geliyor.
Sınır bölgesinde bulunan petrol yataklarını kimin yöneteceği konusundaki anlaşmazlık zaman zaman çatışmalara neden oluyor.
Geçtiğimiz yıl yapılan seçimlerden galip çıkan Cumhurbaşkanı Ömer El Beşir hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin savaş suçlaması devam ediyor.
Aynı seçimde güneydeki hükümetin liderliğine seçilen Salva Kiir, bu kesimindeki oyların yüzde 93’ünü almayı başarmıştı.
Seçim, ülkede 24 yıl sonra ilk ve son kez düzenlenen çok partili seçim olarak tarihe geçti.