Cumhurbaşkanı Kassym-Jomart Tokayev liderliğindeki anayasa reformu, Nazarbayev hükümetinin sonunu işaret ediyor.
Orta Asya ulus lideri Kassym-Jomart Tokayev, kurucu lider Nursultan Nazarbayev’in otuz yıllık yönetiminin ardından siyasi sistemde reform yapmaya çalışırken Kazakistan anayasayı revize etmek için referandum düzenliyor.
Almatı ve Nur-Sultan’da oylama Pazar günü sabah saat 07:00’de (GMT) başladı ve saat 20:00’de (14:00 GMT) sona eriyor. Batıdaki sandıklar bir saat sonra saat 21.00’de kapanacak.
Anayasa reformu, Nazarbayev tarafından özenle seçilen Tokayev liderliğindeki bir “Yeni Kazakistan” için yapılan baskının bir parçası. 2019’da onu başkan olarak değiştir.
Karar alma sürecini ademi merkezileştirmeye ve çeşitli grupların parlamentoda daha fazla temsil edilmesine izin vermenin yanı sıra cumhurbaşkanının akrabalarının devlet dairesinde görev yapmasını engellemeye kararlıdır.
Tokayev, oylamayı, Elbasy’nin anayasal unvanı veya ulusun lideri de dahil olmak üzere Nazarbayev’in ayrıcalıklarını kaldırmak için parlamentoyu güçlendirecek “süper cumhurbaşkanlığı” kuralında bir değişiklik olarak nitelendirdi.
Seçim arifesinde ulusa seslenen Tokayev, “İkinci Cumhuriyetin temellerini atıyoruz” dedi.
1995’te halk oylamasıyla kabul edilen mevcut anayasanın üçte birini değiştiren referandum, muhtemelen 69 yaşındaki Tokayev’e Nazarbayev’in desteği olmadan ikinci dönem için siyasi başkent olacak.
Yeni başkan, birini devirdikten sonra bu yıl tamamen bağımsız bir figür olarak ortaya çıktı. Ocak’ta darbe girişimi ve Nazarbayev ve akrabalarının kilit hükümet görevlerinden uzaklaştırılması.
Ocak isyanları, yükselen akaryakıt fiyatlarına karşı bir protesto olarak başladı ve gücü ve zenginliği birkaç kişinin elinde toplayan bir sistemle geniş bir kamu hoşnutsuzluğu gösterisine dönüştü.
Ayaklanma 230’dan fazla insanı öldürdü ve yetkililerin Rus liderliğindeki bir güvenlik bloğundan asker çağırmasına neden oldu.
Ocak krizinden önce, Tokayev, 2019’da 30 yıllık iktidardan sonra aniden istifa eden Nazarbayev’in gölge valisi olarak görülüyordu.
Eleştirmenler, plebisitin Tokayev’in hükümetini meşrulaştırma ve sivil toplumun katılımı olmadan hazırlanan değişiklikler yoluyla selefinin emekliliğini resmileştirme girişimi olduğunu söylüyorlar.
Muhalefet grupları Tokayev’in istifasını istedi sabit ile Nazarbayev tarafından seçilen halef lehine.
Hükümetin anayasa değişikliklerini satma baskısına rağmen, görünür bir “hayır” kampanyası olmadı ve ülke tarihinde ikinci olan referandumun geçmesi muhtemel.