Orta Doğu ve Kuzey Afrikalı çiftçiler, ürünlerini korumak için kullandıkları pestisit (kimyasal tarım ilaçları) nedeniyle Avrupa'da kapalı kapılarla karşılaşıyor. Söz konusu kimyasalları üreten şirketler Avrupa merkezli olmasına rağmen.
Ölü Deniz'in güneyindeki arazisinde yetiştirdiği domatesleri çürümeye bıraktığını söyleyen Ürdünlü Sameer Mahaddin, mahsüllerden elde ettiği gelir işçilik masrafını bile karşılamadığından 'değmez' diyerek özetliyor durumu.
Kuraklığın artması nedeniyle daha fazla gübre ve tarım ilacı kullanmak zorunda kalması, Mahaddin'in ürününü yurt dışına satışını kısıtlarken, sadece bir hasat döneminde 210 bin dolar zarar ettiğini söylüyor.
'Çiftçiler için pestisitlerin sağladığı kolaylıklar zararına göre daha ağır basıyor'
Essex Üniversitesi'nden Profesör Jules Pretty, pestisit kullanımının küresel çapta azalmadığına dikkat çekiyor. Pretty'e göre bunun başlıca sebebi, pestisitlerin besinlere zararlı organizmaları yok etmedeki sağladığı kolaylık ve verimliliği artırması, yan etkilerine göre daha ağır basıyor.
Dünya Sağlık Örgütü'ne göre sağlığa ve çevreye verdiği zararlara rağmen dünyada her yıl yaklaşık 35 milyar kilogram tarım ilacı kullanılıyor.
Avrupa'nın en büyük gıda tedarikçisi olan Orta Doğu ve Kuzey Afrika'daki çiftçiler, yetiştirdikleri sebze ve meyveler sağlık standartlarına uymadığından alıcı bulmakta zorlanıyor. Kullandıkları tarım ilaçları ise ya Avrupa'da ya da Hindistan veya Çin'de üretiliyor.
'Sorunun temelinde farklı ülkelerdeki yasal düzenlemeler yatıyor'
Tüketicilerin sağlığını korumak ve uluslararası besin ticaretinde adil olmak için hazırlanan Codex Alimentarius (Gıda Kodeksi) küresel çapta standartları belirlese de ülkelerin ve idari birimlerin kendi kuralları arasındaki farklılıklar kimyasal tarım ilaçları hususunda da boşluk yaratabiliyor.
Örneğin, tarımda yaygın olarak başvurulan ve Ürdün'de kullanımı yasal olan Chlorpyrifos'in Amerika Birleşik Devletleri'nde yasaklanması gündemde.
Konunun uzmanlarına göre tarım ilaçlarıyla ilgili yeterli denetim ve düzenlemenin olmadığı ülkelerde, çiftçilere kullandıkları pestisitlerin doğurabileceği sonuçlara dair üretici firma tarafından bilgilendirme yapılmıyor.
Dolayısıyla alıcı ülkelerin tarım ilaçları için belirlediği standartlardan haberi olmayan çiftçiler ürünlerini satmakta zorlanıyor.
Birleşmiş Milletler zararlı kimyasal tarım ilaçlarının yasaklanması ile ilgili çalışmalar yürütürken, BM Gıda ve Tarım Örgütü de kimyasal pestisit alternatiflerini ve ürünlerin zararlı organizmalardan koruyan tekniklerle ilgili dünya genelinde eğitim programları yürütüyor.