Sıtma mikrobu taşıyan sivrisinekler, insan kokusunu, bakteri bulaşmayan sineklere kıyasla daha çekici buluyor.
Sıtma mikrobu taşıyan sivrisinekler, insan kokusunu, bakteri bulaşmayan sineklere kıyasla daha çekici buluyor.
Sıtma paraziti Plasmodium falciparum konakçı sineğin koku sistemini değiştiriyor ve insan kokusunu çekici hale getiriyor. Bu şekilde bu tropikal hastalık daha çabuk yayılıyor, diyor Wageningen Üniversitesi’nden (Hollanda) Renate C. Smallegange ve ekibi “PLOS ONE” dergisinde.
Araştırmacılar yıllardan bu yana sıtma sineklerinin niçin özellikle de insan kokusuna doğru uçtuklarının yanıtını, Amerikalı ve İngiltere’deki meslektaşlarıyla birlikte buldu. Dişi anofel sineklerine sıtma bakterisi Plasmodium falciparum bulaştığında, insan kokusundan yayılan bir maddeyi daha çekici bulmaya başlıyorlar. Oysa bakteriyi taşımayan sinekler insan kokusuyla çok fazla ilgilenmiyor. Bu sonuç sıtma mikrobuna bağlı bir enfeksiyonunun koku uyarımlarına karşı reaksiyonu değiştirdiğini gösteren ilk kanıt.
Sıtma hastalığı, sıtma mikrobu taşıyan anofel sineğinin insanı sokmasıyla bulaşıyor. Semptomlar ateş, baş ağrısı ve kusmadır. Hastalık tedavi edilmediğinde ölümcül olabiliyor. Dünya genelinde, en başta Afrika’da Sahra’nın güneyinde, Güney Amerika ve Güneydoğu Asya’daki insanlar olmak üzere 3,3 milyon kişi risk bölgelerinde yaşıyor. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre her yıl 219 milyon kişi sıtmaya yakalanıyor. 2010 yılında bu tropikal hastalık yüzünden yaklaşık 660.000 kişi yaşamını yitirmiş.
BİLİM TEKNOLOJİ EKİ