Joyce Carol Oates ile Kitaplar Üstüne: “En iyi kitapların çoğu bir değil birden fazla his uyandırır.”
Şu anda başucu kitaplarınız neler?
Elenor Wilson McAdoo tarafından düzenlenen The Priceless Gift: The Love Letters of Woodrow Wilson and Ellen Axson Wilson ve Ray Stannard Baker tarafından düzenlenen Woodrow Wilson: Life and Letters. (Bir sonraki romanım için araştırma yapıyorum.)
Nerede ve ne zaman okumayı seviyorsunuz?
Her yerde! En sevdiğim, en rahat olanı serin havalarda şöminenin başında, uçakta okumak da keyifli oluyor, bekleme salonlarında ya da sırada beklerken bile, hatta bu günlerde sık sık telefonda bekletildiğimde bile okuyorum. Acil durumlar için okuyacaklarımız elimizin altında bulunmalı.
Sesli kitapları dinliyor musunuz? Bir kitabı ne dinlemeye değer kılar?
Evet, sadece birkaç sesli kitap dinledim ama daha fazlasını dinlemeyi umuyorum. İnceleyip kendi kitaplarımı da bu şekilde dinlemek istiyorum, oldukça etkileyici.
En son okuduğunuz en harika kitap neydi?
James Joyce’un Ulysses romanı. Bu yılın haziran ayında, daha önce bu kitabı okumamış olan kocamla birlikte Bloomsday kutlamaları için Dublin’e gitmeye hazırlanırken bu muhteşem kitabı bir daha okudum. (Ve favori bölümüm “Ithaca”.)
Hangi kitabın sizin üzerinizdeki etkisi çok büyük? Hangi kitabı siz yazmış olmak isterdiniz?
Lewis Carroll’un Alice Harikalar Diyarı'nda ve Aynanın İçinden romanlarını büyükannem bana verdiğinde dokuz yaşındaydım ve çok etkilendim. Bunlar kesinlikle bana yazmam için ilham kaynağı olan kitaplardı ve Alice yıllar boyunca en çok tanımladığım kahramandı. İlkesi, benimkine benzer: “Meraklı ve daha meraklı.”
Başkanın bir kitabı okumasını isteseydin hangisi olurdu?
Amerikalı trajik destanımız Melville’in Moby Dick romanı. Çok anlamlı bir kitap.
Okuma alışkanlığınız nasıl? Kağıt mı, elektronik mi? Not alarak mı okursunuz?
Tabii ki “kâğıt” kitapları tercih ediyorum, çarpıcı kapakları ve sayfa tasarımlarıyla birbirlerinden oldukça farklılar, elektronik kitaplar öyle değil, kelimeler suda yüzen karıncalara benziyor. Sık sık kitapları gözden geçirdiğim için not alıyorum. Ama eğer seyahat ediyorsam elektronik kitap da okuyorum.
Seni güldüren bir kitap okumayı mı yoksa ağlatan bir kitap okumayı mı tercih edersin? Bir şeyler öğreneceğin bir kitap okumayı mı yoksa kafanı dağıtacak bir kitap okumayı mı tercih edersin?
Neden birini tercih ediyorum? En iyi kitapların çoğu bir değil birden fazla his uyandırır. Yazımın neredeyse tamamında mizahı (eğer kara mizahsa) gizlemeye çalıştım, ancak okurlarımın bazıları fark etti – Aubrey Beardsley’nin çizimlerindeki “müstehcenliği gizleme”si gibiydi.
Çocukken en sevdiğiniz kitap hangisiydi?
Buffalo’nun kuzeyinde, batı New York’ta çok zengin olmayan küçük bir çiftlikte büyüdüğüm için elime geçen çok az kitap vardı ve hepsi değerliydi, aynı Alice kitapları gibi. Muhtemelen çok genç yaşta okuduğum Edgar Allan Poe’nun Altın Böcek romanıdır.
Bir okuyucunun, sanki Çin yemeğini beğenmiyormuşçasına, Beowulf gibi bir klasiği beğenmemesi nasıl onemli olabilir ki?
Son kitabınız Two or Three Things I Forgot to Tell You genç yetişkinler için yazdığınız bir kitap. Sizin favori genç yetişkinler için olan kitaplarınızın birkaçından bahseder misiniz?
Günümüz ölçütlerine göre Huckleberry Finn’in Maceraları, Vahşetin Çağrısı, The Member of the Wedding, Bülbülü Öldürmek, Çavdar Tarlasında Çocuklar, Sineklerin Tanrısı gibi klasiklerin hepsi genç yetişkin romanlarına iyi birer örnek olabilir.
Hayal kırıklığı yaratan, abartılmış, yeteri kadar iyi olmayan, seveceğinizi düşündüğünüz ve sevmediğiniz kitap hangisi? Bitirmeden rafa kaldırdığınız son kitabı hatırlıyor musunuz?
D. H. Lawrence’ı ilk okuma girişimim bir hayalkırıklığıydı –yeterince olgunlaşmamıştım, şimdi Lawrence üniversitede derslerimde birçok kez öğrettiğim ve en sevdiğim yazarlardan biri. Bir diğer hayalkırıklığı, çok genç yaşta okuduğum Walt Whitman’dı (biliyorum, inanılmaz, birisi Walt Whitman’da hayal kırıklığına uğradığını nasıl itiraf edebilir? Lütfen küçümseyen e-postalar göndermeyin).
İncelediğim bir kitap hayal kırıklığına dönüşürse, okura objektif olarak sunmak için çabalıyorum, metinden alıntı yaparak çok sayıda cümleyi de alıp okuyucu kendi görüşünü benimkinden bağımsız olarak oluşturmasını istiyorum. (Aslında bu görüşlerin çok önemli olduğunu düşünmüyorum. Bir okuyucunun, sanki Çin yemeğini beğenmiyormuşçasına, Beowulf gibi bir klasiği beğenmemesi nasıl onemli olabilir ki?)
Muhtemelen hepimiz Shakespeare ile tanışmak isteriz.
Yazarlık dersinde bir öğretmen olarak kullanmayı en sevdiğiniz kitap nedir? Tüm yazarların okuması gerektiğini düşündüğünüz kitap hangisi?
Sadece bir metin ya da antoloji söyleyemem. Bu arada –1978’de Princeton’da eğitim gördüğümden beri– en sevdiğim kısa öykülerimi ve kısa yazılarımı genellikle kurgu atölyelerimde okuttuğum birkaç antolojiye yerleştirdim. Bunlara The Oxford Book of American Short Stories, The Ecco Anthology of Contemporary American Short Fiction ve Telling Stories: An Anthology for Writers de dahil.
Bir yazarla tanışabilseniz bu kim olurdu? Ne bilmek isterdiniz? Hiç bir okurunuza yazdınız mı?
Muhtemelen hepimiz Shakespeare ile tanışmak isteriz (adamın bütün bu oyunları yazıp yazmadığını sorabilirdik). Bazılarımız da Emily Dickinson ile tanışmayı hayal etti (sorun şu ki William Shakespeare ya da Emily Dickinson bizimle tanışmak ister mi?).
Maalesef zamanımın yüzde doksanını yazar arkadaşlarıma ve okurlarıma mektup ya da e-posta yazarak harcıyorum. Sorun şu ki onlar cevap yazıyorlar ve ben de yazıyorum.
Ve elbette birçok mektup alıyorum, onlardan bir kısmı kesinlikle şöyle başlıyor: “Öğretmenim Amerikalı bir yazar hakkında yazmamızı istedi ve ben sizi seçtim, ancak sizin hakkınızda fazla bilgi bulamıyorum. Neden yazıyorsunuz? En sevdiğiniz kitaplar nelerdir? Yazmak için nasıl fikir buluyorsunuz? Umarım pazartesi gününü kadar cevap verirsiniz çünkü teslim günü pazartesi…”
Tanıştığınız yazarlardan en çok hangisi sizi etkiledi?
Şimdiye kadar 1449 yazarla tanıştım ve daha birçoğu tanışmayı bekliyor. Eminim hepsinden çok etkilendim, özellikle göz kamaştırıcı, yetenekli yazar arkadaşlarımdan ama inanıyorum ki en büyük süprizler henüz gelmedi.
Şimdi ne okumayı planlıyorsunuz?
Bu röportaja başladığımızdan beri çoğu yazar arkadaşlarımdan gelen 16 önemli e-postayı.
Çeviren: Yaprak Sayın
(New York Times)