Afganistan'a düzenlediği sürpriz ziyarette Bagram Hava Üssü'nden Amerikan halkına seslenen Obama, bugün ABD ile Afganistan arasında yeni bir ilişki türünü tanımlayan tarihi bir anlaşmaya imza attığını belirterek, bu yeni ilişki türünün, Afganların kendi ülkelerinin güvenliğinden sorumlu olduğu ve iki egemen devlet arasında eşit bir ortaklığın kurulduğu, savaşın sona erdiği ve yeni bir faslın başladığı bir geleceği öngördüğünü vurguladı.
Afganistan'da 10 yıl önce, ABD ve müttefiklerinin, terör örgütü El Kaide'nin ''bir daha asla bu ülkeyi kendilerine karşı saldırılar başlatmak için kullanamamasını sağlamak için savaşa gittiğini'' hatırlatan Obama, ilk başlardaki başarıya rağmen, bazı nedenlerden ötürü umulduğundan daha uzun süren savaşta son üç yıl içerisinde ''dalganın tersine döndüğünü'' belirterek, ''Taliban'ın ivmesini kırdık. Güçlü Afgan güvenlik güçleri inşa ettik. El Kaide'nin yönetimini, üst düzey 30 liderinden 20'sinden fazlasını ortadan kaldırmak suretiyle yıktık. Ve bir yıl önce, Afganistan'daki bir üsten, askerlerimiz Usame Bin Ladin'in öldürüldüğü operasyonu başlattı. Ortaya koyduğum, El Kaide'yi yenilgiye uğratmak ve yeniden toparlanmasına imkan tanımamak şeklindeki hedef, ulaşılabilir bir hedef'' dedi.
ABD'nin Afganistan'daki savaşı nasıl bitireceğini anlatan Obama, ilk olarak Afganların güvenlik sorumluluğunu devralmasını içeren geçiş sürecini başlattıklarına işaret etti. Obama, şu anda Afgan halkının yaklaşık yarısının, Afgan güvenlik güçlerinin öncü sorumluluğu üstlenmekte olduğu yerlerde yaşadığını dile getirerek, bu ay Chicago'da düzenlenecek NATO zirvesinde, Afgan güçlerinin gelecek yıl ülke genelindeki muharip operasyonlarda öncü konumda yer alması hedefini ortaya koyacaklarını, uluslararası birliklerin, Afganlara eğitim, danışmanlık ve yardım desteği vermeye, ihtiyaç duyulduğunda yanlarında savaşmaya devam edeceğini kaydetti.
''Ancak Afganlar ileri doğru adım attıkça biz de destek rolüne doğru kayacağız'' ifadesini kullanan Obama, ''Bunu yaparken de askerlerimiz evlerine dönüyor olacak. Geçen yıl 10 bin askeri Afganistan'dan çektik. 23 bin asker daha yaz sonuna kadar bu ülkeden ayrılacak. Ondan sonra da asker indirimleri, daha fazlasının evlerine dönmesiyle sabit bir hızda devam edecek. Koalisyonumuz içinde mutabık kalındığı üzere, 2014 yılı sonuna kadar Afganlar ülkelerinin güvenliğinden tam sorumlu olacaklar'' diye konuştu.
''DAİMİ ÜSLER İNŞA ETMEYECEĞİZ''
Obama, ikinci olarak, görevlerini yerine getirmeleri için Afgan güvenlik güçlerine eğitim verdiklerine dikkati çekerek, bu güçlerin sayısının arttığını ve bu yıl 352 bine yükseleceğini belirtti. Afganların üç yıl boyunca bu seviyeyi sürdüreceğini ve daha sonra ordularının boyutunu azaltacaklarını kaydeden Obama, Chicago'da uzun vadede güçlü ve sürdürülebilir bir Afgan gücünü destekleme yönündeki teklifi onaylayacaklarını dile getirdi.
Obama, üçüncü olarak, kalıcı bir ortaklık inşa etmekte olduklarını belirterek, bugün imzaladıkları anlaşmanın Afgan halkına, ''yalnız olmayacaksınız'' şeklinde net bir mesaj gönderdiğini vurguladı ve anlaşmanın, terörle mücadeleye dönük ortak taahhüt ve demokratik kurumların güçlendirilmesi dahil, gelecek 10 yıldaki işbirliklerinin temelini inşa ettiğini belirtti.
Bu çerçeve içerisinde, Afganların 2014'ün ötesinde terörle mücadele ve eğitim faaliyetlerinin devamı şeklindeki iki güvenlik misyonunu başarmaları için ne tür desteğe ihtiyaç duyduklarını belirlemek için onlarla birlikte çalışacaklarını kaydeden Obama, ''Ancak bu ülkede daimi üsler inşa etmeyeceğiz, kentleri ve dağlarında devriye gezmeyeceğiz. Bu, Afgan halkının işi olacak'' diye konuştu.
''EL KAİDE'NİN BARINAKLARINA SON VERME ÖTESİNDE PLANIMIZ YOK''
Dördüncü olarak, müzakere edilmiş barış için gayret gösterdiklerini söyleyen Obama, Afgan hükümetiyle koordinasyon halinde, Taliban'la doğrudan görüşmelerde yer aldıklarını kaydederek, ''El Kaide'den ayrılırlarsa, şiddetten vazgeçerlerse ve Afgan yasalarına uyarlarsa, bu geleceğin bir parçası olabileceklerini net olarak ortaya koyduk. Taliban'ın birçok üyesi, uzlaşıya ilgi gösterdi. Barışa uzanan yol, şu an onların önünde. Bu yoldan yürümeyi reddedenler, ABD ve müttefiklerinin desteğini alan güçlü Afgan güvenlik güçlerini karşılarında bulacaklar'' dedi.
Beşinci olarak da Güney Asya'da barış ve istikrarı desteklemek için küresel konsensüs inşa etmekte olduklarını, Chicago'da uluslararası toplumun bu plan ve Afganistan'ın geleceği için destek beyan edeceğini belirten Obama, ''kalıcı bir barışın arayışındaki ABD'nin, El Kaide'nin barınaklarına son vermek ve Afganların egemenliğine saygı göstermenin ötesinde bir planı olmadığının'' altını çizdi
Obama, ''hedeflerinin, Amerika'nın imajında bir ülke inşa etmek ya da Taliban'ın her bir kalıntısını yok etmek olmadığını'' vurgulayarak, ''Hedefimiz El Kaide'yi yok etmek ve tam da bunu yapmanın yolunda ilerliyoruz'' dedi. Afganların da egemenliklerini tam olarak ortaya koymak ve kalıcı barış inşa etmek istediklerini belirten Obama, bu nedenle ''savaşı sonlandırmak için net bir takvim'' ortaya koyduklarını söyledi.
''BU SAVAŞ DÖNEMİ AFGANİSTAN'DA BAŞLADI, ORADA DA BİTECEK''
Afganistan'a istikrara kavuşması için fırsat vermek ve El Kaide'nin ülkede bir kez daha inşasını önlemek için de Afganistan'dan hemen çekilmediklerini anlatan Obama, ''Birçok Amerikalının savaş yorgunu olduğunu farkındayım. Başkan olarak, hayatını kaybetmiş birinin ailesine mektup yazmaktan ya da annesi veya babasız büyüyecek bir çocuğun gözlerine bakmaktan daha içler acısı bir durum olamaz. Amerikalıları, ulusal güvenliğimiz için gerektiğinden bir gün bile daha fazla tehlikeye atmam. Ancak Afganistan'da başladığımız işi bitirmeliyiz ve bu savaşı sorumluca sona erdirmeliyiz'' dedi.
Obama, konuşmasının sonuna doğru şunları kaydetti:
''On yıldan fazla süre boyunca savaşın karanlık bulutları altında seyahat ettik. Ancak burada, Afganistan'da şafak öncesi karanlıkta, ufukta yeni bir günün ışığını görebiliyoruz. Irak savaşı sona erdi. Tehlikedeki askerlerimizin sayısı yarı yarıya azaltıldı ve daha fazlası yakında evlerine dönecek. Afganistan'daki misyonumuzu tamamlamak için açık bir yola sahibiz.
Yurt dışında on yıllık savaştan, yurt içinde de ekonomik krizden çıkarken, Amerika'yı yenilemenin zamanı. Bu savaş dönemi Afganistan'da başladı ve biteceği yer de orası''.
(AA/ID/HA)