İstatistikte kullanılan varyans analizi kavramı bir çok istatistiksel yöntemi içinde barındıran bir yöntemler topluluğunun genel adıdır. Varyans analizinin en basit formu tek yönlü varyans analizi bir başka ifade ile One-Way ANOVA (ANalysis Of VAriance) dır.
ANOVA bir sayısal değişken en az 3 grupta karşılaştırılmak istendiğinde kullanılır. Bu test öncelikli olarak gruplardan en az birinin diğerlerinden farklı olup olmadığını test eder. ANOVA testi sonucunda istatistiksel olarak anlamlı bir P değeri bulunursa yani P<0,05 ise hangi gruplar arasında fark olduğunun ortaya konması için çoklu karşılaştırma testleri (Post-hoc testler) kullanılır.
SPSS'te veri girişi örneği
Araştırma Sorusu: Yaş bakımından üç grup arasında anlamlı farklılık var mıdır?
ANOVA testinin uygulanabilmesi için önşartlar:
1. Verilerin her gruptada normal dağılıma sahip olması
2. Gruplardan elde edilen varyansların birbirine eşit olması (varyansların homojenliği)
3. Farklı gruplardaki bireylerin birbirinden farklı olması ve rasgele seçilmiş olması
4. Aynı grup içindeki bireylerin birbirinden bağımsız olması ve rasgele seçilmiş olması
SPSS te ANOVA testinin uygulanma adımları
1. Analyze menüsünden ANOVA testini içeren yol şekilde görülmektedir.