

Zanaat: İng. Crafts. El işçiliğiyle yapılan üretimin genel ismi. Rönesanstan itibaren güzel sanatlar ve zanaatlar arasında bir ayrım başlayacaktır. Daha önce hem sanatlar hem de zanaatlar tek bir genel katagori içinde düşünülüyordu. Eski Yunan'da “techne”, Roma ve Ortaçağ'da “ars”, eski Almanca'da “kunst” sözcükleri böyle bir genelliği anlatıyordu. Bu birlik Rönesans'ta resim, heykel ve mimarlığın “güzel sanatlar” adı altında ayrılmasıyla ortadan kalkıp tarihsel bir yarılma oluşmuş oldu. Güzel sanatlar dışındaki beceriler günümüzde de hala zanaat adı altında adlandırılmaktadır. Endüstri çağıyla beraber seri üretimin hızlanması, Art and Crafts gibi hareketler tarafından zanaatın tekrar olumlu tınlarla tanımlamasının koşullarını da doğurdu. Bkz: Bauhaus.


Zaviye: Küçük tekke.
Zeus: (Eski Yunanca: Ζεύς, Zeús; Modern Yunanca: Δίας, Días), "Tanrıların ve İnsanların Babası". Yunan mitolojisinde en güçlü ve önemli tanrıdır. Roma'da Jüpiter olarak da bilinir. Olimpos'un lideridir. Göklerin, şimşeklerin ve gök gürültülerinin tanrısıdır. Çoğu zaman elinde bir şimşek ile resmedilmiştir. Çapkınlığı ve kılık değiştirmesiyle ünlüdür. İstediği her şeyin şekline girebilen Zeus'un Leda için kuğu, Antiope için satir, Aeginaiçin ateş, Danae için altın yağmuru, Alkmene için kocasının kılığına, Hera için guguk kuşu, Callisto için Bakire Tanrıça Artemis'in kılığına, Mnemosyne için yakışıklı bir çoban, Europa için boğa oluşu kudretine en iyi örnektir. Babası olan Titan Tanrı Kronos'u diğer Olimpos tanrılarının yardımıyla Tartarus'a hapsetmiştir. Bkz: Kronos
Zeuxis: (Grekçe: Ζεῦξις) MÖ 5. yüzyıl'da yaşadığı düşünülen Yunanlı ressam. Sanat literatüründe Zeuxis aynı dönemde yaşayan Efesli Parrhasius'la girdiği bahisle anılır. Anlatılanlara göre kimin daha iyi olacağının tartışıldığı yarışmada Zeuix çok gerçekçi üzümler resmetmiş, kuşlar gerçek zannettip üzümleri galamaya çalışmışlardır. Parrhasius'un resminin ise üzeri perdeyle kapalıdır. Yarışmayı kazandığını düşünen Zeuxis resmi merak edip perdeyi kaldırmaya çalışır. Oysa bu imkansızdır; Parrhasius sadece örtüyü resmetmiştir. Zeuxis hayvanları; oysa Parrhasius bizzat ressamı ve insanları kandırmayı başarmıştır.
Ziggurat: Eski Mezopotamya'da Tapınak yapısı olarak bilinir. Basamaklı piramit şeklindedir ve zirvesinde Cella adlı kesim yer alır. İlk zigguratları Sümerler inşaa etmiştir. Efsanelerdeki babil Kulesi'de bir tür Ziggurat olarak bilinir.