Hatıralar - II
İsmet İnönü
Bilgi
Bir süre önce İsmet İnönü'nün "Hatıralar"ının birinci cildi yayımlandı. Bu cildin kapağındaki sunuş yazısında şöyle deniliyordu: "Okuyucular büyük asker, büyük diplomat, büyük devlet adamının, kendine has üslubuyla aynı zamanda ne büyük bir edip olduğunu da açıkça görecekler."
O ciltte İsmet İnönü genç subaylık ve Milli Mücadele yıllarını anlatıyordu. "Büyük asker"i yakından tanıdığımız bu kitap, ordularımızın İzmir'e girişiyle bitiyordu.
Elinizde tuttuğunuz ikinci kitap, oradan başlıyor. İsmet Paşayı,kendi anlatışıyla, evvela Mudanya Müterakesi görüşmelerinde, sonra Lozan Barış Konferansında Türk temsil heyetinin başı olarak buluyoruz. Bu sefer karşımızdaki "büyük diplomat"tır.
Nihayet, Cumhuriyetin kuruluşunda, 1937'e kadar başbakan olarak hizmet gören "büyük devlet adamı" ile karşılaşıyoruz. İnönü burada Atatürk ile geçici ayrılışının nedenlerini çok samimi bir dille açıklamaktadır. Öğreniyoruz ki, anlaşmazlığın temelleri biraz daha eskidedir. İsmet İnönü, cumhurbaşkanı seçilmesinden hemen sonra kendi el yazısıyla tuttuğu notlarda da olayın ilginç ayrıntılarını anlatmaktadır ve bu notlar, ikinci cildin bitimindeki ekler arasında yer almaktadır. Bütün bu cilt boyunca da "büyük edip", o kendine has, dikkat çekici üslubunu sürdürmektedir. Denilir ki siyasi karşıtları onun demeçlerini birkaç defa okuyarak inceliğini sezinlerlerdi. Bu, İnönü'nün üslubunun güç anlaşılır olmasının değil, kıvrak cümlelerle ve kaba konuşmaktan daima kaçınarak fikirlerini, sizin de bir çaba göstermenizi bekleyerek söylemesinin sonucudur.
İki ciltlik İsmet İnönü'nün "Hatıralar"ı, Türkiye'nin çok önemli bir dönemine ışık tutmaktadır. Bilgi Yayınevi bu hatıraları Türk kamuoyuna ilk defa toplu halde sunmanın övüncünü taşımaktadır.