Volkanik kükürt, peçeli baykuşların daha kırmızı tüyler çıkarmasına neden olabilir
Volkanik bir adadaki yaşam, peçeli baykuşlara kırmızı-kahverengi tüyler veriyor gibi görünüyor.
Araştırmacılar, Journal of Biocoğrafya’da 13 Mart’ta bildirdiğine göre, bu tür adalardaki yüksek kükürtlü ortam kuşların renklenmesini etkiliyor. Daha koyu tüyler, zararlı kükürt bazlı kimyasalların detoksifikasyonunda da rol oynayabilir veya baykuşların adaların nemli, gölgeli orman zeminiyle daha iyi uyum sağlamasına yardımcı olabilir. Bulgular, toprak gibi çevresel kükürt kaynaklarının kürk veya tüy gibi deri rengini etkileyebileceğine dair ilk kanıtlar arasında yer alıyor.
Peçeli baykuşlar (Tyto alba) çoğu kıtada ve birçok adada bulunur. Baykuşların tüyleri, karınları neredeyse tamamen beyazdan çok daha koyu bir bakır rengine kadar değişen, dünya genelinde önemli ölçüde farklılık gösterir.
2021’de evrimsel ekolojist Andrea Romano ve meslektaşları, bazı adalardaki peçeli baykuşların anakara popülasyonlarından daha solgun olduğunu keşfetti. Milano Üniversitesi’nden Romano, “Bununla birlikte, bazı durumlarda baykuşların kıtadaki baykuşlardan daha koyu olduğu küçük ve uzak adalarda ve takımadalarda böyle bir fark ortadan kalkıyor” diyor.
Araştırmacılar, bu daha küçük, daha izole adalarda baykuşlarda renk düzeninin tersine dönmesine neden olan özel bir şey olup olmadığını merak ettiler: kükürt. Uzak adaların çoğu volkanik kökenlidir ve volkanlar havayı ve toprağı kükürt dioksit ile doldurur. Kükürt ayrıca bazı melanin pigmentlerinin gelişiminde çok önemli bir role sahiptir. Örneğin, kükürt bileşikleri kullanılarak biyokimyasal olarak oluşturulan feomelanin, omurgalı yumuşak dokularına kırmızımsı bir renk verirken, siyahlar ve koyu kahverengiler oluşturan eumelanin kükürde dayanmaz.
Romano, bazı çalışmaların kükürt açısından zengin diyetleri veya kirlilik gibi yapay kükürt kaynaklarını tüyler ve kürk rengiyle ilişkilendirdiğini söylüyor. Bu nedenle ekip, kükürtle dolu volkanik bir ortamın baykuşları daha fazla feomelanin üretmeye teşvik ederek tüylerini daha koyu hale getirebileceğini varsaydı.
Araştırmacılar, düzinelerce ada grubundan 2.000’den fazla peçeli baykuş müze örneğinin korunmuş, tüy kaplı derilerini inceledi. Her coğrafi konum için ortalama bir renk bularak, baykuşların göbek tüylerinin göreli kırmızılığını puanladılar. Ekip, kükürt açısından zengin volkanik topraklara veya Endonezya’daki Sulawesi veya Kanarya Adaları gibi yakın zamanda aktif yanardağlara sahip adalarda, baykuşların Tazmanya gibi volkanik olmayan adalardakilere göre daha koyu, daha kırmızı tüylere sahip olduğunu buldu.
Araştırmacılar, volkanik sülfürün peçeli baykuş renkleri üzerindeki etkisinin, renk değişiminin yüzde 10’undan daha azını açıkladığını tahmin ediyor. Genetik gibi diğer girdiler önemli bir rol oynar. Örneğin, Trondheim’daki Norveç Doğa Araştırmaları Enstitüsü’nde eko-evrimsel biyolog olan ve bu çalışmaya dahil olmayan Thomas Kvalnes, MC1R adlı bir genin renk varyasyonunun yüzde 70’inden sorumlu olduğunu söylüyor.
Kvalnes, “Hala hem popülasyon içinde hem de popülasyonlar arasında açıklanması gereken farklılıklar var” diyor. “Bu, farklı çevresel faktörlerin dikkate alınması gereken yerdir.”
Romano, kükürt kaynaklı renklerin baykuşlara fayda sağlamasının mümkün olduğunu söylüyor. Volkanik adalar genellikle karanlık, verimli toprakla desteklenen bitki örtüsü ile yoğundur. Daha koyu tüyler, yırtıcı baykuşların orman çevrelerinde kaybolmasına yardımcı olabilir. Baykuşlar ayrıca, daha fazla feomelanin yapmak için bir kükürt fazlalığı göndererek yüksek sülfüre maruz kalmanın toksik etkisinden de kaçınabilir. Melanin daha önce deniz yılanlarındaki kirleticileri detoksifiye etmekle ilişkilendirilmişti, örneğin (SN: 8/14/17).
Kuşlar arasında tüy rengi ile volkanik kükürt arasındaki bağlantı sadece peçeli baykuşlarla sınırlı olmayabilir. Örneğin İzlanda’daki çok sayıda kuş türü, çevresel kükürtten feomelanin artışı alıyor, başka bir grup 25 Şubat’ta Journal of Ornithology’de bildirdi. Ancak Kvalnes, bunlardan bazılarının göçmen kuşlar olduğuna dikkat çekiyor ve bu da yerel ortam ile pigmentasyon düzeyi arasındaki bağlantıyı sulandırıyor.
Volkanik kükürt-feomelanin ilişkisinin omurgalılarda daha da yaygın olması da mümkündür. Romano, “Bu modelin genel olup olmadığını doğrulamak için farklı türler üzerinde yapılan çalışmalara büyük ölçüde ihtiyaç var” diyor. “Ancak teorik olarak, aynı süreç en azından diğer kuşlar ve memeliler için geçerli olmalıdır.”
Romano ayrıca kükürdün çevreden tüy pigmentasyonuna nasıl geçtiğini araştırmakla da ilgileniyor. Diyet yoluyla mı? Su mu? Belki hava? “Kükürtün bu üst yırtıcı hayvanın yumuşak dokularına nasıl ulaştığı hakkında hiçbir şey bilmiyoruz” diyor.