Tüm hayatı, ülkesindeki Müslümanların hakları için mücadele ile geçen Aliya, 8 Ağustos 1925'te Bosna Hersek'in kuzeyindeki Bosanski Samac şehrinde dünyaya geldi. Ailesiyle buradan Saraybosna'ya taşındı ve eğitimine burada başladı.
‘’GENÇ MÜSLÜMANLAR’’
Aliya İzzetbegoviç’in bağımsızlık mücadelesi, kurucularından olduğu "Genç Müslümanlar" teşkilatı ile başladı. Bu teşkilat ile, Çetnik ve Ustaşa zulmünden Müslüman ahaliyi korumak üzere çalışmalar yapan Aliya, farklı dönemlerde yazdığı eserler yüzünden ‘’ifade suçu’’yla defalarca tutuklandı.
Hapiste geçirdiği yıllardan sonra 1990 yılında siyasete atılan İzzetbegoviç, 1990'da bugün de ülkedeki Boşnakların en büyük partisi konumundaki Demokratik Eylem Partisinin (SDA) kuruluş oturumunda genel başkanlığa seçildi. SDA, ilk çok partili seçimde Bosna Hersek'te en çok oyu aldı. Aliya, eski Yugoslavya'daki Bosna Hersek Sosyalist Cumhuriyeti'nin başkanı oldu. Yugoslavya’nın 1990'ların başında dağılma sürecine girmesiyle başlayan Bosna savaşı, büyük bir kıyıma sahne oldu.
BİLGE KRAL: ‘’KÖLE OLMAYACAĞIZ’’
Aynı tarihlerde Bosna Hersek'te de bağımsızlık meselesi gündeme gelmişti. Meclisteki tartışmalarda milliyetçi Sırp politikacı Radovan Karadzic, savaş olması durumunda müslümanların yok olacağını savundu. Aliya ise Karadadzic'e verdiği cevapta, Müslümanların yok olmayacağını deklare etti. Ünlü ‘’köle olmayacağız’’ çıkışını da burada dile getirdi.
‘’İNTİKAM PEŞİNDE KOŞMAYIN, ADALETİ ARAYIN!’’
Bosna Hersek'in 1992'de bağımsızlığını kazanmasının ardından Sırp terörist grupları,Bosna'nın farklı şehirlerindeki sivillere akılalmaz katliam, tecavüz ve tahrip girişimlerinde bulundu. Aliya'nın bu girişimlere asla kin ve intikam politikasıyla yaklaşmayıp mücadelesini sürdürmesi ve "Hiç kimse intikam peşinde koşmamalı, sadece adaleti aramalıdır." sözü akıllardan çıkmadı. Yine savaşın bitimiyle imzalanan anlaşmaya "Bu adil bir barış değil, ancak savaşın sürmesinden daha iyidir." şeklindeki çıkışı dünya liderlerine büyük bir ders niteliğindeydi.
Bosna savaşı, 200 bine yakın insanın öldüğü, 1 milyondan fazla insanın evlerinden sürüldüğü bir yıkım olarak tarihe geçti. Ancak Bosna Hersek, savaşın bitimiyle ayrı bir federasyon olarak bağımsızlığına kavuştu. Aliya İzzetbegoviç seçimle ülkenin ilk cumhurbaşkanı oldu.
VASİYETİ ÜZERİNE MEZARINA ‘’BİLGE KRAL’’ DEĞİL ‘’ABDULLAH’’ YAZILDI
Aliya, 19 Ekim 2003'te Saraybosna'da vefat ettiğinde ardında, uluslararası arenada tanınan, bağımsız ve egemen bir devlet bıraktı. Cenazesine farklı ülkelerden 150 binden fazla insanın katıldığı Aliya, vefatından önce "şehitlerin arasında mütevazi bir mezara defnedilmek istediğini" vasiyet etmesi üzerine Saraybosna'daki Kovaçi Şehitliği'ne defnedildi. Türk milletinin gözünde her zaman ayrı bir yere sahip olan Bilge kral, yine kendi vasiyeti üzerine mezar taşına yalnızca ‘’Abdullah(Allah’ın kulu) ’’ yazdıracak kadar da mütevazi bir liderdi.
QHA