Bu hafta gökyüzü Ağustos ayının sonuna işaret eden bir şölenle ‘‘mavi ay’’ tarafından aydınlatılacak. Yılın üçüncü süper ayı 30 Ağustos akşamı tüm dünyadan görülebilecek.
‘‘Mavi ay’’ olarak adlandırılsa da Ay bu olay sırasında her zamanki gri rengini koruyacak. Ancak normalden yüzde 14 daha büyük ve yüzde 30 daha parlak görünecek.
Bu olaya neden ‘mavi ay' deniyor?
‘‘Mavi’’ sözcüğü bu dolunayın, 1 Ağustos’ta doğan Mersinbalığı Ayı’nın ardından bu ayın ikinci dolunayı olduğunu ifade ediyor.
Warwick Üniversitesi’nden Profesör Don Pollacco, ‘‘Süper aylara genellikle bölgesel ya da tarihi önemi olan isimler veriliyor. Ağustos ayında meydana gelen süper ay da ‘Mersinbalığı Süper Ayı’ olarak adlandırılıyor’’ diye açıklıyor.
‘‘Ay’ın Dünya etrafındaki yörünge süresi 29,5 gün olduğundan, normal bir ayda iki dolunay meydana gelmesi mümkün. Bu dolunay ilk olarak ağustos ayının başlarında meydana geldiğinden, aynı ayın ilerleyen günlerinde ikinci bir dolunay meydana gelebiliyor. Buna ‘mavi ay’ deniyor ve olaylardaki nadirliği ifade etmek için kullandığımız bu deyimi ortaya çıkarıyor.’’
Bir dolunay, Ay’ın yörüngesinde Dünya’ya en yakın olduğu nokta olan yerberine (perigee) denk geldiğinde süper ay meydana geliyor.
Astrofizikçi Giana Masi, ‘‘Süper ay, uydumuz yerberi noktasına, yani Dünya’dan minimum uzaklığına yakınken gerçekleşen bir dolunayı ifade eden popüler bir terim’’ diye açıklıyor.
‘‘Terimin kendisinin bilimsel bir değeri yok: Gök bilimciler buna perigee dolunayı demeyi tercih ediyor ancak tabii ki ‘süper ay’ çok daha çekici bir isim.’’
'Süper mavi ay’ ne zaman ve nasıl izlenmeli?
Genellikle iki ila üç yılda bir gerçekleşen bu dolunayların sonuncusu Ağustos 2021’de gerçekleşmişti. Bu kez 30 Ağustos 2023’de gerçekleşecek olan süper mavi ay, Türkiye saati ile 21:36’da doğacak.
Çarşamba akşamı Ay’ı en iyi şekilde görebilmek için ışık kirliliği olmayan bir konum bulmanız gerekiyor. Şansınız büyük ölçüde hava durumuna ve hatta kirliliğe bağlı olsa da evinizdeki ışıkları kapatmak da görünürlüğü artırabilir.
Profesör Don Pollacco, ‘‘Dolunayı görmek için gün batımından sonra doğuya bakın. Eğer ufkunuz açıksa çok net görünecektir’’ diye ekliyor.
‘‘Ay o kadar parlak bir cisim ki hava çok karanlık olmadığında ya da gök bulutlu olduğunda bile onu kolayca görebiliyoruz.’’
Kaynak: Daily Mail, Ceyda Yetim yerelleştirdi.