Donanma için umut verici bir füze sisteminin geliştirilmesi 1955'te başladı. OKB-155 (OKB-155-1) şubesine yeni bir füze türü oluşturulması atandı. A.Ya. baş tasarımcı olarak atandı. Huş. Bu tasarım organizasyonu seyir füzelerinin geliştirilmesinde zaten bazı deneyimlere sahipti. Örneğin, kullanılan KS-1 Comet mermisini yaratan oydu. havacılık ve bazı değişikliklerden sonra filo tarafından. P-15 adını alan yeni proje, hem mevcut deneyimi hem de yeni fikirleri kullanmalıdır.
Yeni projenin amacı, 35-40 km'ye kadar olan mesafelerdeki yüzey hedeflerini vurabilen nispeten kompakt ve hafif bir gemi karşıtı füze oluşturmaktı. Ürün, sıvı yakıtlı roket motoru, otopilot ve aktif radar hedefleme kafası ile donatılmış olmalıdır. Ek olarak, gelecekte ısı arayıcılı bir roket çeşidi vardı. P-15 roketinin çeşitli sınıflardaki gemiler için grev silahlarıyla donatılması önerildi. Ayrıca, bu tür silahların geliştirilmesi yakın zamanda başlayabilen gelecek vaat eden füze botlarıyla donatılması olasılığı göz önünde bulundurulmuştur.
Ön çalışmaların sonuçlarına göre ve mevcut deneyimler göz önüne alınarak, umut verici füzenin genel görünümü oluşturuldu. Katlanabilir (taşıma için) kanatlı ve seyir motorlu normal bir aerodinamik mermi olması gerekiyordu. Bir ogival kafa kaplaması ve sonunda bir motor nozülünün çıkarıldığı konik bir kuyruk bölümü ile büyük uzamaya sahip silindirik bir gövde önerilmiştir. Yanların orta kısmında, kanadın altında, iç ünitelerin bir kısmı için dikdörtgen kaportalar vardı. Gövde üzerinde daha fazla çıkıntı yapan parça öngörülmemiştir.
Gövdenin orta kısmında, büyük bir taramanın orta mesafeli yamuk kanadının monte edilmesi önerilmiştir. P-15 roketinin ilk versiyonunda, başlatıcının boyutuna belirli kısıtlamalar getiren katlanmış bir kanat vardı. Daha sonraki geliştirmelerle, tüm kompleksin bazı özellikleri üzerinde olumlu etkisi olan bir kanat açma makinesi geliştirmek mümkündü. Konsolların arka kenarında, ruloyu kontrol etmek için aileronlar yerleştirilmiştir.
Gövdenin arka kısmında, benzer bir şekle sahip olan tüylerin agregalarını sabitlemek gerekliydi. Üst yüzeyde, büyük bir süpürme ve küçük uzama omurgası vardı ve yanlarda, sabitleyici düzlemler, büyük bir negatif enine V ile monte edildi, kuyruğun tüm düzlemlerinin arka ucunda, eğim ve yalpalama kontrolü için direksiyonlar vardı.
Gövdenin kuyruğunun altında, başlangıçtaki katı-yakıt motorunun askıya alınması önerildi. Kuyruk memesi olan bir silindirik gövdeye sahipti. Roketin kuyruğunun konik şekli ve motorun yüzeyine paralel olarak yerleştirilmesi nedeniyle, meme gövdesi eksenine açılı olarak yerleştirilmiştir.
Gemiye füze P-15 yükleniyor. Fotoğraf Rbase.new-factoria.ru
Fırlatma kabından sonra gelen ilk ivmelenmeden çıkmak için, roketin SPRD-30 tipinde bir katı yakıtlı marş motoru ile donatılması gerekiyordu. Bu cihaz 28-30 t'ye kadar çekiş geliştirebilir ve birkaç saniye içinde çalışabilir. Yakıt üretildikten sonra, çalıştırma motorunun düşürülmesi önerildi. Roketin, uçuş ortasında bir elektrik santralinin yardımıyla uçmaya devam etmesi gerekiyordu.
P-15 roketi projesinde, o zamanın diğer bazı benzer gelişmelerinin aksine, turboprop tahrik motorunu terk etmeye ve sıvı yakıtlı bir roket motorunu kullanmaya karar verildi. Özellikle A.M.'nin rehberliğinde yeni roket için. Isaeva, TG-2.722 (sözde samin) yakıtı ve AK-02K oksitleyici (nitrik asit, azot tetroksit ve diğer bazı bileşenlerin bir karışımı) kullanarak C20 motorunu geliştirdi. Yeni motorun karakteristik bir özelliği iki modda çalışabilmesiydi. Hızlanma modunda, büyük bir itme sağlandı ve hız kontrol modu, yakıt tasarrufu sağladı ve diğer özelliklerde kayıp olmadan uçuş aralığını arttırdı.
P-15 roketini uçuş boyunca kontrol etmek için, AM-15A otopilotu, bir barometrik altimetre ve bir homing head'ı içeren bir dizi otonom araç geliştirilmiştir. Büyük yüzey nesnelerini aramak için DS-2 gibi aktif bir radar hedefleme kafası kullanılması önerildi. Bu cihaz, onlarca kilometreye kadar mesafedeki hedefleri arayabiliyordu ve füzeyi hedefe uçağın son ayağında işaret etmekten sorumluydu. Destroyer hedefine ateş ederken, tespit aralığı 20-24 km'ye ulaştı.
Yeni bir gemi karşıtı seyir füzesi, toplam 4 kg ağırlığında yüksek patlayıcı birikimli bir savaş başlığı 15-XXNX aldı. Bu savaş ekipmanı, çeşitli yüzey gemilerine ciddi veya ölümcül hasar verilmesini mümkün kılmıştır. Küçük gemiler veya tekneler söz konusu olduğunda, hedefi fethetmek için tek bir füze yeterliydi. Özel savaş birimlerinin kullanımı sağlanmadı.
P-15 roketinin fırlatılmaya hazır toplam uzunluğu 6,55 m, uçuş pozisyonundaki kanat açıklığı 2,4 m, maksimum kasa çapı 0,76 m idi. yakıt üretiminden sonra boşaltılır.
Fırlatma ve ilk ivmeden sonra roket, 100'ten 200 m'ye kadar bir yüksekliğe ulaşmalı ve hedefi 320 m / s hızında takip etmeliydi. Sıvı yakıt stoğu ve ürünün diğer özellikleri, 8 ile 40 km arasındaki mesafelerde hedeflere ulaşmayı mümkün kıldı. Bu durumda, yörüngenin ilk kısmı, otopilotun komutları ile aşıldı ve son segmentte, homing kafası roketi kontrol altına aldı.
P-15 projesinin geliştirilmesi, 1956 yılında tamamlandı ve ardından test için hazırlıklar başladı. Bir arazi test sahasındaki ilk denetimler için özel bir stand inşa edildi. Stand tasarımı, yakın gelecekte yeni bir silahın taşıyıcısı olacak ümit verici bir roket botu projesinin özellikleri dikkate alınarak geliştirilmiştir. Bu şekilde, sadece yeni roketin test edilmesi değil, aynı zamanda fırlatma botu ile etkileşiminin ana yönlerini test etmesi de önerildi.
P-15 füzelerinin ilk taşıyıcısı, bazı yeni birimlerle donatılmış olması gereken 183 projesinin torpido botu olmaktı. Kıç topçu teçhizatının ve yanına monte edilmiş torpido tüplerinin tekneden çıkarılması önerildi. Bunların yerine, teknenin kıçına iki adet hangar tipi start-up ünitesi kurulması planlandı. Gereken yükseklik açısına sahip özel bir çiftlikte roketler için iki konteyner hangar monte edildi. Bu ürünlerin karakteristik bir özelliği, kanatları katlamadan füzelerin yüklenmesini mümkün kılan geniş bir genişlikti.
15-R fırlatma ile П-183 roketinin lansmanı. Wikimedia Commons resmi
Yeni füzeyi çöp depolama alanlarından birinde test etmek için, 183 teknesinin fırlatıcılarıyla tasarlanan bir parçası olan özel bir stand inşa edildi. Belirli kararların beklentilerini doğrulamak için uzmanlar, teknenin tekerlek yuvasının metal ve ahşap iki modelini üretti. Böyle bir standın teçhizatı roketlerin hazırlanmasına ve daha sonra fırlatılmasına izin verdi.
Bir füze teknesini simüle eden bir kabinten ilk lansman Ekim 1956'ta gerçekleşti. Testin bu aşaması, bir sonraki yılın Ağustos ayına kadar devam etti. Birkaç deneme başlangıcında, çeşitli başlatıcı ve roket ünitelerinin çalışmasını test etmek ve tekne ünitelerinin daha uygun tasarımını belirlemek mümkün olmuştur. Bu nedenle, birkaç fırlatmadan sonra, kabinin ahşap düzeni, reaktif gazlara maruz kalmış, tutuşmuş ve yanmıştır. Buna göre çelik kesimi tüm kontrolleri başarıyla geçti ve seri teknelerde kullanılması önerildi.
Yer testlerinin sonuçlarına göre, o dönemde geliştirilmekte olan ümit verici bir roket botu projesinde bazı düzenlemeler yapıldı. Her şeyden önce, roketleri saklamak için rampaların ve konteynerlerin tasarımıyla ilgileniyorlardı. Bazı deneyimli tekneler için planlanan bu iyileştirmelerin doğruluğunu kontrol edin. Teknenin bu sürümü "183-E" adını aldı.
Sadece füze kompleksinin test edilmesi için XXUMX numaralı fabrika, 5-E projesinin iki teknesini inşa etti. Yeni silahlara ve ilgili ekipmanlara sahip orijinal torpido botlarıydı. 183 yılının sonbaharında iki test botu inşa edildi. Ekim 1957 16, bunlardan biri roketin ilk lansmanını yaptı. Daha sonra, roketin ve kompleksin diğer araçlarının ayarlanması tamamlandı.
1958'in sonunda, yeni 183-P projesinin füze botlarının seri yapımı başlatıldı. Bu tür teknelere, her biri yaklaşık 1100 kg ağırlığında olan, hangar kaplarıyla birlikte iki adet rampa verilmiştir. Kurulumlar, güverteye göre 2,75 ° yükseklik açısına sahip, 11,5 m uzunluğunda sert sabit kılavuzlara sahipti. Teknenin ve fırlatıcıların tasarımı sadece iki füze taşıyabildi. Onları kullandıktan sonra, teknenin yeniden yükleme için üsse dönmesi gerekiyordu.
Yeni türdeki hedef füze kompleksinin yeri hakkında bilgi "Rast" radarından alınacaktı. Klen yangın kontrol cihazı yardımı ile teknenin savaş rotası, uçuş parametrelerinin tespiti ve roket elektroniğine veri girişi belirlendi. Yedekleme hedefi olarak hedefleme PMK-453 optik görüş tipi kullanılabilir. Tüm gerekli hesaplamalar ve füze kompleksinin ön fırlatılması hazırlıkları 4 dakika sürdü.
183-P projesinin roket botu, 15'tan 15 düğümlerine ve 30 noktalarına kadar dalgalar halinde P-4 füzelerini fırlatabilir. Aynı zamanda, yüzey hedeflerinin 40 km'ye kadar olan mesafelerdeki yenilgisi sağlandı. Savaş başlığının gücü, büyük gemilere bile ciddi hasar vermek için yeterliydi.
P-15 projesinin bir parçası olarak, termal hedefleme kafalı bir roket çeşidi geliştirilmiştir. GOS Condor'lu P-15TG roketi, 1959 yılının ortasında test edilmek üzere sunuldu. Güncellenen roketin bir otomatik pilot kullanarak hedef bölgeye gitmesi, daha sonra termal arayıcıyı açması ve daha sonra onu hedef alacak bir hedef araması gerekiyordu. GOS "Condor", 5 ° genişliğinde bir yatay sektörde sallanabilen, hareketli cihazın hareketli bir merceği ile donatıldı. Aynı zamanda, su alanı izlendi ve daha yüksek bir sıcaklıkta arkaplandan farklı olan nesneler arandı.
29 Ağustos'tan 28 Ekim'e kadar 1959, 183-E projesinin tekneleri, P-10ТG füzelerinin 15 test lansmanlarını gerçekleştirdi. Biri, marş motorunun armatürlerinin arızalanması nedeniyle başarısızlıkla sonuçlandı: roket düşürmedi ve uçağa devam edemedi. Diğer başlatmalar sırasında, Condor sisteminin gündüz 24 km ve gece 10 km mesafeden bir düğümün 5 hızında hareket eden bir kruvazör hedefi bulabilmiş olduğunu belirlemek mümkündü.
1958-59 test sonuçlarına göre, P-15 ve P-15TG cruise füzelerinin kullanılması önerildi. Karakteristiklerde gözle görülür bir fark olması nedeniyle, sadece aktif bir radar arayanı olan bir ürün benimsemeye karar verildi. Roket P-15TG, sırayla, işsiz kaldı. 1960’te, Bakanlar Kurulu, P-15 roketinin, 183-P füze botları için bir silah olarak hizmete sokulduğu bir kararname çıkardı.
183-P projesinin tekneleri, ellili yaşlardan altmışlı yılların ortalarına kadar inşa edildi. Bu süre zarfında, iki tersane yeni tip 112 tekneleri müşteriye teslim etti. Aynı zamanda, altmışlı yılların başından beri, 183-TP ve 182-RTR projelerinin modernize teknelerinin yapımı gerçekleştirildi. İnşa edilen gemiler bir süre SSCB Donanması tarafından işletildi. Zamanla, daha yeni ve daha sofistike teknolojilerin ortaya çıkması nedeniyle, Sovyet tekneleri dost ülkelere aktarılmaya başlandı. Yetmişli yılların ortalarına kadar üçüncü ülkeye yaklaşık sekiz düzine tekne verildi. Ayrıca, 40-P projesinin 183 sipariş tekneleri Çin'de lisanslı olarak üretildi. Orada "Type 040" olarak adlandırıldılar.
P-15 füzelerinin ikinci taşıyıcısı, 205 projesi füzesi teknesiydi. 50'lerin ikinci yarısında yeni bir proje geliştirildi. 1960 filosunda bu tipteki ana gemiyi transfer etti. Önceki projeden 183-P, yenisi, merkezde ve kıçta çiftler halinde yanlara monte edilmiş dört adet fırlatıcı varlığıyla ayırt edildi. Altmışlı yıllarda, çeşitli değişikliklerde 275 projesinin neredeyse 205 tekneleri filoya transfer edildi. Bu teknolojinin bir kısmı yurtdışına satıldı.
1965'te, П-15У ismi altında füzenin yeni bir modifikasyonu kabul edildi. Bu projenin ana yeniliği güncellenmiş kanattı. Roketin taşıma boyutlarını azaltmak için, kanat katlanabilirdi: nispeten dar bir orta bölüm sabit olarak yapıldı ve kollar aşağı katlanabilirdi. Ek olarak, daha küçük yanal boyutlara sahip güncellenmiş bir başlatıcı geliştirilmiştir. P-15UT projesi üzerinde yapılan çalışmalar hakkında bilgi var, bu da P-15U roketine termal bir hedefleme kafasının takılmasını ima ediyor. P-15U ürünüyle ilgili olarak, P-20 tanımı da kullanılabilir - bu ad altında füzeler ihraç edildi.
Yetmişlerin başında, P-15M Termit roketi üzerindeki tasarım çalışmaları tamamlandı. Bu projenin amacı, mevcut P-15U ürününün temel özelliklerinde bir artış ile derin bir modernizasyonu idi. Ürünün boyutlarını aynı seviyede korurken ve tasarımın temel fikirlerini kullanırken, bir dizi yeni bileşeni kullanırken, silahın darbe potansiyelini önemli ölçüde artırmak mümkündü.
2573 kg fırlatma ağırlığına sahip roket, geliştirilmiş performansa sahip yeni bir katı yakıt SPRD-192 motor aldı. Barometrik bir altimetre yerine, kontrol ekipmanına radar yerleştirildi. Ayrıca, yeni bir radar arama sistemi olan DS-M önerildi. Ayrıca termal SOS "Snegir-M" önerildi. Güncellenen kontrol sistemleri, 50 m / s hızında 320 m'den daha yüksek olmayan hedeflere uçmayı mümkün kıldı. Aktif bir radar kafası olan bir “destroyer” hedefinin tespit aralığı 40 km'ye getirildi. Maksimum uçuş mesafesi 80 km seviyesinde belirlendi. Hedefe ulaşmak için, 4 kg veya 51-kg ağırlığında yüksek patlayıcı kümülatif bir savaş başlığı 513Г375М, 15 kt gücünde özel bir ürün önerildi.
P-15M roketi, KT-97B ve KT-138 küçük boyutlu rampalarla birlikte kullanılabilir ve çeşitli tipteki teknelere ve gemilere monte edilebilir. Bu sayede yeni füze sistemi çok sayıda gemiyi ve gemiyi silahlandırdı. P-15M füzeleri, 205, 1241 ve 206-MR fırlatma sistemlerinin, 56-U proje avcılarının, 61 büyük denizaltı karşıtı gemilerin ve 1159 proje devriyelerinin bir parçasıydı. Farklı gemilerde iki ila dört füzenin mühimmatı vardı.
Yüzer tekneler ve gemiler için P-15M roketi temelinde Rubezh kıyı füzesi sistemi geliştirilmiştir. Bu sistem oldukça yüksek özelliklere sahip ve bu sayede Rus Donanmasının kıyı kuvvetleri ile hala hizmette.
P-15 roket ailesi ülkemizde hala kullanılmaktadır, ancak bariz nedenlerden ötürü, tüm lansmanları sadece bir deneme veya eğitim niteliğindedir. Bununla birlikte, bu tür silahlar defalarca yabancı ülkeler tarafından kullanılmıştır. Geçen yüzyılın ikinci yarısının yerel ihtilafları sırasında, birkaç düzine Sovyet yapımı füze kullanıldı.
Dünyada bir gemi karşıtı savaş füzesinin ilk kullanımında, Mısır Donanması 15’un 183’in 21’in 1967 projesi kapsamında kullanılan tekneler tarafından yapılan P-15 ürünlerinin ateşlenmesi söz konusuydu. Yıpratma Savaşları. Mısır verilerine göre, İsrailli muhrip "Eilat", Mısır'ın toprak sularına girdi ve iki P-XNUMX füzesiyle ateşlendi. Her iki ürün de hedefi vurup boğdu. İsrail’e göre, gemi tarafsız sulardaydı ve iki füze saldırısından sonra devrildi. Bir süre sonra, destroyerin sonunda battığı sonucu iki lansman daha gerçekleşti.
Yaklaşık üç yıl sonra Mısırlı denizciler yine P-15’i İsrail filosuna karşı kullandılar. Bu sefer hedef, 10 bin tonluk bir yerinden taşıma ile gerçekleştirildi.Bu durumda, çekim, 205 projesinin bir teknesi tarafından yönlendirildi.
Aralık ayında, yılın 1971'i, 205 projesinin teknelerini kullanan Hint filosu, П-11 ailesinin 15 füzelerini kullandı. Kıyı tesislerine 7 ürünleri geri kalanı yüzey hedeflerine gönderildi. Aralık 5 Hindistan lansman botları Pakistanlı destroyer Khyber ve mayın Tarlası Muhafiz'e başarıyla saldırdı. Aralık 9, Karachi limanına dört geminin batırıldığı ve diğer ikisinin parçalardan ve patlamalardan etkilendiği bir saldırı düzenledi. Aynı zamanda, üç roket Coamari şehrinde bir rafineriye saldırdı. Raporlara göre, gün boyunca güneş ışığı ile ısıtılan petrol tanklarındaki füzelere rehberlik etmek için termal füzeler kullanıldı.
1973 yılında, Kıyamet Savaşı sırasında Mısır, tekrar P-15 füzelerini kullanmaya çalıştı. Aynı zamanda, tüm 54 seferleri başarısız oldu ve düşman yedi roket teknesini imha edebildi. Füze kullanmanın yanlış taktikleri ve İsrail'in savunmanın yaygın şekilde kullanılması gibi birçok faktör bu sonucu doğurabilirdi.
П-15 cruise füzelerinin kullanımı bağlamında, İran-Irak savaşı büyük ilgi çekiyor. Gerçek şu ki, çatışmaya katılan her iki ülke de bu tür füzelerle donanmış. Irak'ın Sovyet yapımı ürünleri vardı ve İran bunların kopyalarını Çin'den ve DPRK'dan satın aldı. Kasım ayının sonunda İran Hava Kuvvetleri ve Deniz Kuvvetleri güçleri, Irak kuvvetlerine ciddi bir darbe uygulanan Morvarid Operasyonunu gerçekleştirdi. Sadece P-15 ile değil, Amerikan yapımı RGM-84A Zıpkın füzeleriyle de donanmış olan, daha büyük lansman menşeli Sovyet ürünlerinden farklı olarak İran, düşman gemilerine güvenli bir mesafeden saldırmayı başardı. Sonuç olarak, Irak filosu önemli kayıplara maruz kaldı ve düşmana önemli hasar veremedi.
P-15 füzelerinin savaş kullanımıyla ilgili bilinen son vaka doksanlı yılların başlarına dayanıyor. Çöl Fırtınası Operasyonu sırasında Irak, ABD savaş gemisi USS Missouri'deki füzelerle saldırmaya çalıştı. Füzelerden biri elektronik harp kullanımı nedeniyle hedefini kaybetti. İkincisi, Sea Dart roketi kullanılarak İngiliz fırkateyn HMS Gloucester tarafından vuruldu. Bunun gerçek bir çatışmada, bir gemi uçaksavar füzesinin yenilgisinin ilk örneği olduğu dikkat çekicidir.
Ahlaki ve fiziksel eskimişlik nedeniyle, П-15 füze ailesinin taşıyıcılarının çoğu görevden alındı ve elden çıkarıldı. Aynı zamanda, eski tip ekipmanların bir kısmı hala birçok yabancı ülke tarafından kullanılmaktadır. Şu anda ülkemizde, P-15 füze ailesi, 1241 projesinin sadece birkaç teknesi ve Rubezh kıyı kompleksleri tarafından kullanılmaktadır. Zamanla, artık mevcut gereklilikleri tam olarak karşılamayan bu silahlar, sayıları sürekli azalan sonucu daha yeni ve daha gelişmiş sistemler tarafından değiştirildi.
Göre:
http://rbase.new-factoria.ru/
http://otvaga2004.ru/
http://warships.ru/
https://defendingrussia.ru/
http://kollektsiya.ru/
Shirokorad A.B. Yerli filonun silahları. 1945-2000. - Minsk: “Hasat”, 2001