Kurban “garabe” kökünden türemiş Arapça bir kelimedir. Kur’anda ve hadislerde “Üdhiyye”, bazen “zebiha” bazen de,” nehara” kelimeleriyle ifade edilmiştir.
Kurban ise, “yakınlaşmak” anlamında Türkçemizde çok kullanılagelmiştir. Çünkü mümin ibadetleri yapmakla Allaha yaklaşır.
Hangi hayvanlardan kurban olur?
En’am suresi 143. ayette Allah şöyle buyurur:
“Koyundan iki, keçiden iki olmak üzere sekiz eş … De ki: “O, bunlardan iki erkeği mi, iki dişiyi mi, yoksa bu iki dişinin rahimlerindeki yavrularını mı haram kıldı? Eğer doğruysanız bana bilerek söyleyin.” 144. Ayette ise:
“Ve deveden iki, sığırdan iki … De ki: “O, bunlardan iki erkeği mi, iki dişiyi mi, yoksa bu iki dişinin rahimlerindeki yavruları mı haram kıldı? Yoksa Allah’ın size böyle buyurduğuna şahit mi oldunuz?” Bilgisizce insanları saptırmak için Allah hakkında yalan uydurandan daha zalimi kimdir! Allah o zalimler topluluğunu asla doğru yola iletmez.”
Bu ayetlere göre koyun ve keçinin erkeği ve dişisinden; deve ve sığırın erkeği ve dişisinden kurban kesilir. “Ördekten, horozdan da kurban olur.” “ Kurban yerine fakirlere ayakkabı dağıtın.” demek cehalet değilse de samimi söylenmiş sözler değildir.
Ancak koyun ve keçinin bir yaşını; sığırın iki, devenin de beş yaşını dolduranından kurban kesilmeli ve buna çok dikkat edilmelidir. Allah hayvan da olsa kurbanlık hayvannlara asgari bir ömür biçmiştir. Kim bilir, bunda daha nice hikmet ve faydalar vardır?
Kimler kurban kesmelidir?
Dinen zengin sayılan, kurban kestiğinde ekonomik durumu sarsılmayacak olan kadın- erkek her müslüman kurban kesmelidir.
Dini ölçülere göre zengin kimdir?
İster artıcı olsun isterse olmasın temel ihtiyaçlarından ve borcundan başka 80.18 gr. altın veya bunun değerinde para veya eşyaya sahip olan kişi dinen zengindir.
Kurban kesmek yerine başka bir hayır yapılsa olmaz mı?
İslam dininde ibadetlerin şeklini ve nasıl yapılacağını Allah belirler. İbadet O’nun tayin ve takdir ettiği şekilde yapılırsa ibadet olur. Kurban ibadeti de kişinin keyfine ve tercihine bırakılmış değildir. Ayrıca peygamber efendimiz; “kurban bayramında Allah katında en sevimli ibadetin kurban kesmek” olduğunu, kurbanın kesilir kesilmez Allah katında makbul olacağını ve kurban edilen hayvanın boynuzu, tırnağı da dâhil olmak üzere her şeyinin kişinin hayır hanesine yazılacağını ifade edip; bu ibadetin Allah rızası için yapılmasını tavsiye etmiştir.
Kurban’ın dindeki hükmü nedir?
İslam ekollerinin çoğuna göre müekked (güçlü) bir sünnettir. Ancak Hanefi bilginlerine göre vaciptir. Çünkü Hz. Muhammed (s.a.v) : “Kurban kesmeye gücü yettiği halde kesmeyen bizim namazgâhımıza yaklaşmasın.” buyurmuş, bunun sünnetten ileri bir sorumluluk olduğuna dikkat çekmiş, kendisi her yıl en az iki adet kurban kesmiştir. Hangisini kabul edersek edelim kurban İslam’ın emridir.
Bu bir hayvan katliamı mıdır?
Hayır değildir. Her gün damak zevki için gündelik milyonlarca hayvan kesilirken kimse buna katliam demiyor. Hayvan severler tepki göstermiyor da yılda bir kere herkesin değil imkânı olanların Allah’ın bir emrini yerine getirmek, muhtaç olanlarla en sevdiği, eliyle beslediği hayvanın etini paylaşmak üzere kurban kesmesi neden katliam olsun?… Ayrıca bazı hayvan severler yılbaşında hiçbir dini amacı bulunmayan hindi kesimine neden aynı tepkiyi göstermezler?… Kurbandan amaç hayvan öldürmek değil, damak zevkini tatmin değil ilahi emri yerine getirmektir. Emre itaatteki inceliği anlamaya çalışmak lazım.
Kurbanı kişinin kendisi mi kesmelidir?
Tabi ki efdal olan kurbanını kişinin kendisinin kesmesidir. Ancak vekâlet yoluyla da bir başkasına kestirebilir.