Suudi Arabistan, mali durumunu aydınlatmak istiyor. Krallık, güçlü servetlerin yatırımları ve borçları da dahil olmak üzere petrol zengini ekonominin kayıtlarından saklanan kalemleri içerecek varlık ve yükümlülüklerinin toplu bir bilançosunu oluşturmaya çalışıyor.
Suudi Maliye Bakanlığı sözcüsü Reuters'e verdiği demeçte, ‘Bu programın temel amacı, devlet bilançosunun mali eşdeğerine sahip olmak ve şu anda "bilanço dışı" varlıkları ve borçları ortaya çıkarmak' dedi.
Suudi Arabistan'ın Veliaht Prensi ve fiili hükümdarı Muhammed bin Salman, dünyanın en büyük petrol ihracatçısının ekonomisini fosil yakıtlardan uzak tutmayı amaçlayan reformların merkezine Suudi Arabistan'ın hakim varlık fonu olan Kamu Yatırım Fonu'nu (PIF) koydu.
Prensin başkanlığında PIF, bağımsız varlık fonu ile küresel bir yatırım aracına dönüştü. Uber gibi yüksek teknoloji şirketlerine ve diğer hisse senedi yatırımlarına multi milyar dolarlık bahisler açıldı. On milyarlarca doları yöneten fonlara, Japonya'nın Softbank'ına vaatte bulunuldu.
Krallığın mali bilançoları açıklanmıyor ve bu, halka açık olan bütçesinde yer almıyor.
Körfez ülkeleri tipik olarak genel borçları ve varlıkları hakkında bilgi yayınlamıyor, ancak PIF'in daha riskli yatırım profili ve devlet fonlarının infüzyonu, bazı yatırımcılar için şeffaflığını sorun haline getirdi.
Fitch'in bağımsız direktörlerinden Kirjanis Krustins, "Merkez bankası rezervleri gibi likit varlık havuzlarından PIF'in daha az likit (ve daha az şeffaf) yatırımların aktarılması, kamu sektörü bilançosunun genel risk profilini artırıyor. Borç yatırımcıları, hükümeti ve onun PIF gibi hükümetle ilgili anahtar kuruluşlarını büyük ölçüde aynı riski temsil ettiklerini görme eğilimindedir. Bu nedenle, daha geniş Suudi uygulamaların kaldırılması, bir noktada hükümetin kendi borçlanma maliyetlerini etkileyebilir” dedi.
Krallık hükümetinin basın sözcülüğü ise, bu hususta açıklama talebine cevap vermedi.
ARAMCO
Hükümet, geçen yılın ikinci yarısında Egemen Varlık ve Sorumluluk Yönetimi (SALM) çerçevesi üzerinde çalışmaya başladı. Hükümet sözcüsü, bunun 'uzun vadeli bir proje' olduğunu, sonuçlarının ne zaman ve nasıl açıklanacağına dair henüz bir karar verilmediğini söyledi.
Proje hakkında sözcü, "Eğer karşılaştırma kriterlerini kullanırsak, ülkelerin konsolidasyon aşamasını uygulamak için birkaç yıl süreceğini göreceğiz" dedi.
PIF'nin mali durumu çok yüksek.
Resmi petrol şirketi Saudi Aramco'nun PIF'in bir petrokimya devindeki hissesi ve merkez bankasının yabancı rezervlerinden 40 milyar dolarlık transfer için beklenen toplam 70 milyar dolarlık maaş günü ile desteklenen fon, 2015'te 150 milyar dolardan 2020'de 400 milyar dolara yükseldi.
Aynı zamanda, Aramco'nun 2019'daki ilk halka arzından yaklaşık 30 milyar dolar gelir elde edildi.
Kaynaklar, fonun 2018-2019 yılları arasında 21 milyar dolar kredi sağladığını ve maliyeti 10 milyar doları aşması beklenen yeni bir tesisin tamamlandığını söyledi.
'NORMAL' YOL
Suudi Arabistan'ın petrol zenginliğine rağmen krallığın genç nüfusu için yeterli iş imkanı oluşturmak, Batı'da MBS olarak bilinen Prens Muhammed'in karşı karşıya olduğu en büyük zorluklardan biri.
Hükümet, 2016'dan bu yana milyonlarca iş imkanı sağlamayı ve işsizliği 2030'a kadar % 7'ye düşürmeyi amaçlayan ekonomi politikalarını zorluyor. Ancak, esneyen bir açığı kontrol altına almak için uygulanan mali kemer sıkma politikası yatırımları yavaşlattı. Geçen yıl başlayan salgın nedeniyle işsizlik yüzde 15.4 rekor seviyesine ulaştı.
Riyad, GSYİH'nın geçen yıl göze batan yüzde 12'lik açığını bu yılın sonunda yüzde 4,9 seviyesine düşürmek için sermaye harcamalarını kesti.
Bunun yerine, büyümeyi hızlandırmaya yardımcı olmak için 500 milyar dolarlık yüksek teknoloji sanayi bölgesi NEOM ve 1 milyon nüfuslu karbonsuz bir şehir olarak kısa süre önce duyurulan "The Line" da dahil olmak üzere büyümeyi hızlandırmaya yardımcı olacak bazı büyük altyapı projelerini finanse etmek için PIF'ye güveniyor. NEOM'un maliyetinin 100 milyar ile 200 milyar dolar arasında olması bekleniyor.
Veliaht prens MBS, PIF'in 2025 yılına kadar yerel ekonomiye yılda en az 150 milyar riyal (40 milyar dolar) aktarılmasını ve bu tarihe kadar varlıkların 4 trilyon riyale (1.07 trilyon dolar) çıkarılmasını planladıklarını söyledi.
Londra merkezli SAM Capital Partners'ın MENA fon yöneticisi Haled Abdülmacid, devlet fonlarının PIF'e transferleri hakkında "MBS, ülke ekonomisi yüzde 6.5-7'nin üzerinde bir oranda büyümedikçe, genç işsizlik oranının devam edeceğini veya artacağını anlıyor, bu saatli bir bomba. İşleri 'normal' kanallar aracılığıyla 'normal' şekilde yapmak, mevcut olandan daha fazla zaman alacaktır." yorumunu yaptı.