Steve Projesi, Amerika'daki Ulusal Bilim Eğitimi Merkezi'nin yaptığı ve "Evrim Kuramı'nı reddeden bilim insanlarının sayısı çoğunluktadır, çok az bilim adamı Evrim Kuramı'nı desteklemektedir." şeklinde gülünç bir iddiayla hayatlarını idame ettirenlere karşı yapılan bir parodi deneydir. Aslında konuyla ilgili son derece kapsamlı bilimsel araştırmalar da yürütülmüş ve biyologların yaklaşık %99'unun, biyoloji ve ilgi alanlardaki bilim insanlarının yaklaşık %95'inin, tüm bilim insanlarının ise yaklaşık %85-90'ının evrimi kabul ettiği gösterilmiştir (buradan, buradan, buradan, buradan, buradan, buradan, buradan, buradan ve benzerlerinden bilgi alabilirsiniz).
Örneğin Evrim Kuramı, akademik camiada ve üniversitelerde neredeyse evrensel bir düzeyde kabul görmekte ve ABD'den Avrupa'ya, hatta İran'a kadar tüm ülkelerin en önde gelen üniversitelerinde akademik araştırma düzeyinde çalışılmakta ve okutulmaktadır okutulmaktadır. Tüm ülkelerin en önde gelen bilimsel akademik kurumları, evrimin tartışması olmayan bir bilimsel gerçek olduğuna ve okullarda hiçbir inanç etkisi altında kalmaksızın okutulması gerektiğine dair imzalarını atan bildiriler yayınlamışlardır. Ülkemizden çıkan Nobel Ödüllü Prof. Dr. Aziz Sancar da dahil olmak üzere, onlarca Nobel Ödüllü bilim insanı evrimi kabul ettiklerini açıkça ilan etmektedirler ve yaratılış veya akıllı tasarım gibi akımların evrime alternatif olmadığını vurgulamaktadırlar. Buna rağmen, çeşitli bilim dışı akımlara gönül vermiş olan kurumlar, evrimin halk arasındaki kabulünün altını oymak için yalanlar uydurmakta veya zayıf istatistiklerin arkasına saklanarak iddialarına destek aramaktadırlar. Bu yazımız, bu şekilde bilim karşıtı girişimlerden birisine yönelik bir çürütme olacaktır.
Steve Projesi'nin Arka Yüzü
Ön bilgi olarak şunu vermeliyiz: Bir isim olarak "Steve", Amerika'da en yaygın olan 74. erkek ismidir (Kaynak: Steve İsmi). Yani ortalama bir kullanım sıklığına sahiptir, bu yüzden de deneyde bu isim seçilmiştir (aynı zamanda Stephen, Stephanie, Steven gibi türevleri de hesaba katılmıştır). Steve ismine sahip bütün insanların (bilim insanları haricindekiler de dahil) sayısı, toplam popülasyonun %0.25'ini oluşturmaktadır. Buna, Stephen, Stevie, Stephanie gibi türevlerini de eklersek, bu ancak %1 civarlarına ulaşmaktadır.
Deneyde, sadece Amerika'da sadece Steve ismindeki -ve türevlerindeki- bilim insanlarının katılabileceği bir bildiri/dilekçe (petition) hazırlanmıştır. Dilekçede şunlar yazmaktadır:
"Evrim Kuramı; son derece sağlam kanıtlarla desteklenen, bir bilim olan Biyoloji açısından bütünleştirici nitelikteki, varlığını destekleyen sayısız veri bulunan, tüm canlıların ortak bir atadan geldiğini gösteren bilimsel geçerliliğe sahip bir kuramdır. Her ne kadar Evrim Kuramı'nın nasıl ve ne yöntemlerle işlediği konusunda hala münazaralar varsa da; Evrim'in varlığı ya da Doğal Seçilim'in doğadaki gerçekliği konusunda geçerli hiçbir tartışma bulunmamaktadır. Tamamen bir sahte-bilim (pseudoscience) olan Akıllı Tasarım ve benzerlerinin okulların müfredatında bulunması bilimsel olarak uygunsuzdur ve pedagojik olarak sorumsuzluktur."
Ulusal Bilim Eğitimi Merkezi, sadece Steve ismindeki bilim insanlarının bu dilekçenin altına imza atmak isteyip istemediğini sınamıştır. Steve ismindeki bilim insanlarından 07 Nisan 2012 itibariyle (proje devam etmektedir) 1200'ü, bu dilekçenin altına imzasını atmıştır. Steve ismindekiler, popülasyonun %1'i olduğu için, toplamda sadece Amerika'da yaklaşık 120.000 bilim insanının Evrim Teorisi'ni desteklediği düşünülebilir (16 Şubat 2012 tarihinde 1190 kişi imzalamıştı. Buradan artış hızı anlaşılabilir).
İmza metnine ve siteye şuradan ulaşabilirsiniz:
İmzalayan Stevelerin listesi için:
Bunu biraz daha açalım ki durum daha da netleşsin:
Amerika Birleşik Devletleri'nin her yıl 30.000 bilim insanı ve mühendis verdiği düşünülmektedir. Kabaca bir tahminle bunların 14.000'i mühendislik dışı bilimler, 16.000'i ise mühendislik bilimlerinde görev almaktadır. Steve Projesi'ne sadece temel bilimler ve ilgili alanlardan imzalar kabul edilmektedir. Bu sebeple 20.000 kişilik dilim hesaba katılmalıdır. Scientific American dergisi, 22 Şubat 2010 tarihindeki bir araştırmasında Birleşik Devletler'de ortalama 100.000-150.000 bilim insanı olduğu öngörülmektedir. Bu, oldukça kaba bir tahmindir; ancak birkaç diğer kaynakta verilen bilgiyle (örneğin bkz: U. S. Senate Minority Report: More Than 700 International Scientists Dissent Over Man-Made Global Warming Claims) bu tahmin az çok örtüşmektedir.
Dolayısıyla 120.000 kişi, ABD'deki toplam bilim insanı sayısının gerçekten de büyük bir dilimini oluşturmaktadır ve tahminlerle örtüşmektedir.
Madalyonun Öteki Yüzü
Öte yandan, Keşif Enstitüsü (Evrim Kuramı'na karşıt bir topluluk) de, Darwin'e karşı, benzer bir test yapmıştır. İlk etapta aynı yöntem izlenmiştir ve sadece Steve ismindekilerin -ve türevlerinin- imzaları kabul edilmiştir. Zira Evrim karşıtları ve bilim düşmanları, gerçekten de bilim insanlarının Evrim Kuramı'na karşı duracağı hayalini yaşamaktadır. Ancak işler beklendiği gibi gitmemiştir. Bu dilekçenin altına yaklaşık 2 yıl sonunda, Steve ismindeki bilim insanlarından sadece 7 tane imza gelmiştir. Yani genele vurulduğunda, 100 ile çarpılan sonuç, toplamda yaklaşık 700 bilim insanının Evrim Teorisi'ne karşı olduğunu göstermektedir. Bu sonucu Prof. Dr. Brian Alters'ın şuradan okuyabileceğiniz raporu da doğrulamaktadır: Amerikalı bilim insanlarının sadece %1'i evrimi reddetmektedir. Diğer bazı kaynaklar da (şuradan ve buradan okuyabilirsiniz) tüm bilim insanlarının sadece %5'inin evrimi reddettiğini göstermektedir (tabii bunlar ateist olmak zorunda değildirler, evrimsel biyolojiyi anlamak ile ateizmi birbirine karıştırmayınız!).
Keşif Enstitüsü sadece "Steve" ismindekiler ve türevlerinin çok komik bir sonuç (7 kişi gibi!) vereceğini görünce, hemen bu isim kuralını kaldırdılar ve herhangi bir isimdeki bilim insanının imzalayabileceğini söylediler. Daha sonra, yaklaşık 2 yılda (toplamda 4 yılda) imza atan herkesi Aralık 2011'de yayınladılar. Bu yayına şuradan ulaşabilirsiniz:
Sayfadaki imza sayısı 4 yıl sonunda 800-1000 arası bilim insanına ulaşmıştır. Yani tam olarak yukarıdaki matematiksel ve parodik deney pratik olarak da ispatlanmış, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki bütün bilim insanlarından yalnızca yaklaşık 700 kişi öngörüsü yeterince yakın bir şekilde doğrulanmıştır.
Bu kadar da değil!
Keşif Enstitüsü, bu imzaları bir yalanın arkasına sığınarak yapmaktadır. Nasıl mı? Şöyle: Enstitü, imzalanması için gönderdiği bildiride aynen şunları yazar:
"Rastgele mutasyonların ve doğal seçilimin yaşamın karmaşıklığına sebep olabileceği konusunda şüpheciyiz. Darwinsel teorinin dikkatle incelenmesinin teşvik edilmesi gerektiğini düşünüyoruz."
Bu ifadeye biz de imzamızı atarız, herkes atar. Bu ifade, "Evrim'e karşıyım." demek değildir! İfade, bilimsel bir kurama şüphe ile yaklaşılması gerektiğine katıldığımızı göstermektedir. Zaten bilimde her şeye şüphe ile yaklaşırız. Kaldı ki, ifade de doğru değildir. İlk cümlede söylenen, Evrim'in sadece küçücük bir kısmıdır. Bu kadar küçük bir kısım zaten canlılığın karmaşıklığından sorumlu değildir. Bu iki mekanizma (mutasyonlar ve doğal seçilim) haricinde 20 küsür Evrim Mekanizması bulunmaktadır. Dolayısıyla elbette ki bu ikisi canlılığın çeşitliliğinden sorumlu değildir, daha fazlası vardır.
Kısaca imzalanması için gönderdikleri metin, daha fazla imza alabilmek adına yumuşatılmış bir metindir. Çünkü kendileri de "Biz Evrim'i kabul etmiyoruz." şeklinde bir ifadeye hiçbir aklı başında bilim insanının katılmayacağını bilirler. Bu sebeple, imza sayısını şişirmek adına böyle basit insanların başvuracağı oyunlara başvurmaktadırlar. Buna rağmen 4 yılda aldıkları imza sayısı 1000'i aşmamaktadır.
Buradan çıkarabileceğimiz parodik sonuç şudur: Sadece Amerika'daki (Amerika Dünya'da Evrim Kuramı'nın en az kabul edildiği ikinci ülkedir, Türkiye'den sonra) bilim insanlarının %95'inden fazlası Evrim Kuramı'na destek olmaktadır.
Ana Görsel: Skeptical Science