Cumhuriyet halkın kendi iradesi ile seçtiği insanlar tarfından yönetilmesidir.Cumhuriyet yönetiminde millet egemenliğini kendi elinde tutar ve bunu belirli süreler için seçtiği milletvekilleri aracılığı ile kullanır.Monarşi ise halkın seçmediği babadan oğula (saltanat) geçen bir yöneticinin(Padişah,Kral,Sultan vs.) mutlak hakimiyeti altında yönetilmesidir.Halkı yönetme yetkisi sadece devleti kuran hanedana aittir.Örneğin Osmanlı Devleti'ni yöneten tüm padişahlar yerlerini oğullarına bırakmışlardır.
Osmanlı Devleti'nin kurucusu Osman Bey oğlu Orhan Bey'e,Orhan Bey Oğlu 1. Murat' a yönetimi saltanat şeklinde devretmiştir.Cumhuriyet sisteminde ise yöneticiler farklı ailelere mensuptur.Mesela ilk cumhurbaşkanı Atatürk ile 2. cumhurbaşkanı ve diğer hiç bir cumhurbaşkanı arasında kan bağı yoktur.
Osmanlı Devleti döneminde kadın erkek eşit değildi ama cumhuriyet döneminde kadın erkek eşit oldu. Osmanlı döneminde padişahlık babadan oğula geçerken cumhuriyet dönemınde yöneticiler seçimle başa geçerler.Osmanlı döneminde söz hakkı padişahındı ama cumhuriyet dönemınde söz hakkı milletindir.Millet istediği zaman yöneticileri seçimle beraber değiştirebilir.