12 Kasım 2004 22:00
GOP paylaşım planıdır
"Genişletilmiş Ortadoğu ve Kuzey Afrika Projesi GOP" Sempozyumu'nun sonuç bildirgesinde, projenin bu haliyle büyük güçlerin bölgesel kaynakları paylaşmasının bir planı olduğu vurgulandı. Ancak bildirgede projenin demokratikleştirilmesi gerektiği de savunuldu.
"Genişletilmiş Ortadoğu ve Kuzey Afrika Projesi GOP" Sempozyumu'nun sonuç bildirgesinde, projenin bu haliyle büyük güçlerin bölgesel kaynakları paylaşmasının bir planı olduğu vurgulandı. Ancak bildirgede projenin demokratikleştirilmesi gerektiği de savunuldu. Kültür Girişimi'nin İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı'yla birlikte düzenlediği üç günlük sempozyumun sonuç bildirgesi dün açıklandı. Sonuç bildirgesinde sempozyum boyunca tartışılan görüşlerin bir özeti yapıldı. GOP'un ne olduğuna dair sorulara verilen yanıtlardan yapılan özette şu noktalara dikkat çekildi:
GOP kolay uygulanabilecek bir proje değildir. Uluslararası sistemin içine girdiği kriz ortamından çıkış için önerilen jeopolitik, ekonomik, kültürel kapsamlı bir girişimdir. Büyük güçler, bölgede gereksinim duyduğu kaynakların yeniden paylaşımıyla yetinmemekte, paylaşım sonrasında bölgenin yönetim ve denetiminde de egemenliği hedeflemektedir. Sömürge imparatorluklardan farklı olarak değişimin "demokrasi" ve "insan hakları"nın yaygınlaştırılması etiketi altında sunulduğu dikkate alınmalıdır. Amerika'nın Irak'a girmek için ileri sürdüğü gerekçelerin doğru olmadığı anlaşılmış, ama kendisine hedef olarak belirlediği "Irak'a demokrasi götürmek" işlevi gündemden kalkmamıştır. Oysa toplumsal altyapısı büyük ölçüde Endüstri Devrimi öncesi aşiret ve mezhep çizgilerinde örgütlenmiş bir topluma kısa zamanda, örneğin İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Japonya ve Almanya'ya yapıldığı gibi, dışardan demokrasi götürmek hiç de olanaklı değildir. Irak deneyimi, GOP'ta neler yapılabileceğini ve neler yapılamayacağını belirleyen bir ön uygulama niteliği taşımaktadır. GOP'un başarı şansı, ancak laik temeller üzerinde yükselen gerçek bir demokrasi modeline ve insan haklarına dayanması ile olanaklıdır. Yoksa, "ılımlı İslam Demokrasisi" diye çarpıtılmış ve saptırılmış bir demokrasi modeli çerçevesinde yapılacak atılımlar ters tepecek ve ilerde terörün de yaygınlaşması açısından hiç de istenmeyen sorunlar ortaya çıkacaktır. Genişletilmiş Ortadoğu Projesi, gerçeklikten uzak bir girişim olmasının ötesinde, tehlikeli uygulamalarıyla hem bölgeyi ve hem de tüm dünyayı güvensiz kılabilecektir. Söz konusu bölgede dünya petrol kaynaklarının yüzde 69.2'si, doğalgaz kaynaklarının da yüzde 49'unu bulundurmaktadır. ABD'nin petrol kaynakları giderek tükenmekte, dışarıya bağımlılığı artmaktadır. Bu nedenle ABD, bölgeyi denetimi altına almak istemektedir. Avrupa Birliği, Japonya ve Çin'deki tüketim artışının gelecek 20 yılda en az 10 kat artacağı hesaplanmaktadır. Kafkasya, Hazar Denizi havzası ise Rusya'nın etki alanı içindedir. Bu nedenle, Avrupa, Rusya, Japonya, Çin gibi büyük güçlerin de BOP bölgesinde, kimi zaman ABD ile örtüşen, kimi zaman da örtüşmeyen ve hatta çelişen çok önemli çıkarları olduğu ortadadır. Bu bölgede yapısal bir değişiklik, ancak bu ülkelerin çıkarları göz önüne alınarak, bunlarla işbirliği içinde, imparatorluk tutumundan uzak durarak gerçekleştirilebilir. Söz konusu ülkelerin çoğunda, çağdaş bir altyapı kurulamamış, sanayi geliştirilememiş, kalifiye işçi yetiştirilememiştir. Petrol üretmeyen bölge ülkelerinde yaşayanların üçte ikisi yoksulluk sınırının altında yaşamaktadır. Bu durum bütün insanlığı tehdit etmektedir.
Reklam