Empresyonist Bir Ressam: Claude Monet
Empresyonizm denilince bugün ilk akla gelen ressam Claude Monet. Öncelikle sanatçıyla tamamen iç içe geçmiş bu akımdan bahsetmek istiyorum.
Empresyonizm, 19. yüzyılda Fransa'da ortaya çıkmış, temsilcileri arasında başta bu yazımda ayrıntılı olarak bahsedeceğim Claude Monet'nin yanı sıra, Pierre-Aguste Renoir, Francesco Filippini, Edouard Manet, Paul Cezanne, Edgar Degas, Konstantin Korovin gibi ressamların dahil olduğu bir sanat akımıdır. Bu resimlerde güçlü fırça darbelerini yoğun ışık kullanımıyla görüyoruz. Kompozisyonların hareket halinde olması da akımın başlıca özelliklerindendir.
Claude Monet 14 şubat 1840 yılında Paris'te doğdu. Çocukluğunu ailesiyle birlikte Le Havre'de geçirdi. Ressam olarak gelecekteki yaşamını belirlemesi ressam Eugene Boudin ile tanışmasıyla oldu. Eugene Boudin konularını denizden alıyordu. Sanat tarihinde ''deniz ressamı'' olarak bilinir. Bundan dolayı izlenimciliğin gelişmesinde bu ressamın da önemli bir payı vardır.
Monet yaptığı ilk resimleri 15 yaşındayken Rouen'de sergiledi. Bunda yine Boudin'in rolü çok büyüktü. Babasının mesleğini devam ettirmediğinden askerlik çağı gelince ailesi para ödemedi ve askere gitmek zorunda kaldı. Cezayir'e giden Monet orada kısa sürede hastalanınca çürüğe ayrıldı ve eve gönderildi. Artık istediği mesleği yapmasında önünde bir engel bulunmuyordu. Bu zamanlarda Monet pek para sıkıntısı çekmiyordu. Hatta bir kaç arkadaşıyla birlikte fakir meslektaşlarına para yardımında bile bulunuyorlardı. Para akışını teyzesi aracılığıyla ailesi sağlıyordu. Fakat daha sonra teyzesi yeğeninin Camille Doncieux adındaki bir model ile samimiyetini farkedince bunu ressamın ailesine de yetiştirdi ve para akışı kesilmiş oldu. Oysa ki Monet bu modelle evlenecekti.
Artık hiç bir desteği olmayan Monet çalışmalarını beğendiği Courbet ve Manet ile zamanlarda tanıştı. Manet, Monet'nin kabiliyetinin farkındaydı. Monet'nin bu sıralarda yaptığı resimlerde onların etkisi açıkça görülür. Örneğin Madam Gaudibert'in Portresi kumaşın düşüşü, kıvrımları ve parlaklığıyla Courbet'in izleri görülür.
Madam Gaudilbert'in Portresi, 1868, Tuval Üstüne Yağlıboya | Musee d'Orsay,Paris
1866'da Seine Nehri kıyısındaki Argenteuil kasabasına yerleşti. Bu sırada Monet ile Manet çok iyi dost oldular. Bu sırada yaptığı La Grenouillere'de Yüzenler sanatına gerçek yönü veren resim oldu.
La Grenouillere'de Yüzenler, 1869, Tuval Üstüne Yağlıboya | Metropolitan Museum of Art, New York
Monet'in İzlenim, Gündoğumu resmi sanatçının hayatında dönüm noktası sayılır. Sislerin arasından güneşin doğuşuyla canlı olan bir manzarayı izliyoruz sanki. Bu resimle Monet ''gözün o anda gördüğünü'' verme hedefini güderek geleneklere tamamen sırt çevirdi.
İzlenim, Gündoğumu , 1872, Tuval Üstüne Yağlıboya | Musee Marmottan Monet, Paris
1876 sanatçının hem maddi hem manevi açıdan çok kötü bir senesiydi. İzlenimcilerin ikinci sergisi Paris'te olmuştu. Figaro gazetesinin o zamanlar ünlü eleştirmeni Albert Wolff bu sergi hakkında öyle acımasız bir eleştiri yaptı ki sergiye katılan ressamların hiç biri bir gelir elde edemediği gibi sergi masraflarını bile karşılayamadılar. Aynı yıl karısı Camille'nin de ölümü sanatçıya duygusal açıdan bir darbe daha vurdu.
Normandiya Treninin Gelişi isimli tablosu bu geçirdiği zorlu zamanlara aittir. O zamana kadar pek kimsenin aklına gelmemiş olan bir şehrin hareketli hayatını ele alışını görmekteyiz.
Normandiya Treninin Gelişi, 1877, Tuval Üstüne Yağlıboya | Art Institute of Chicago
Monet, 1886'da Vernon yakınında Giverny 'de bir köy evi satın aldı ve yeniden evlendi. Bu köy hayatı ona tekrardan huzur verdi. Burada tam 43 yıl yaşayacak ve çalışacaktı. Burada yaşarken Akdeniz sahillerine, Hollanda'ya Londra'ya seyahat etti. Venedik'e gitmesi hem onun hem sanat dünyası için en güzel şeylerden biriydi. Bu sular altındaki şehri kimse onun kadar güzel resmetmedi.
Monet çalışmalarının maddi olarak karşılığını ihtiyarken görebildi. 1874 yılında 80 Frank'a güçlükle müşteri bulduğu ''Saardam Kanalı'' isimli tablosu başka bir müzayedeci tarafından 1878'de 5.500 Frank'a satıldı. 1901 yılında aynı resim 30.000 Frank getirdi, bugün ise milyonları aşmış bulunuyor.
İzlenimci ressamların sanki kaderiymiş gibi Monet'de gözlerinden şikayetciydi. Devamlı açık havada, parlak güneşin altında çalışmak gözlerini bozmuştu. Çok geçmeden hiç görmez oldu. Giverny'deki köy evinde 14 Aralık 1926'da vefat etti.
Monet ile ilgili neredekalmistikmag.com'da yazılan diğer göz atmak için buraya↗ tıklayabilir ve online ziyarete açılan Monet sergisinin, Sakıp Sabancı Müzesi'nin internet sitesinde serginin hikayesini, sergide yer alan eserleri ve kapsamları açıklamalarını, Monet'in hayatının zaman çizelgesi olarak anlatımını ve birçok bilgiyi görebilirsiniz.