Omurilik yaralanması (SCI), omuriliğin herhangi bir kısmına, beyinden vertebral kolondan aşağı uzanan sinir demetine veya hastalığa zarar verir.
"Omurilik zedelenmesi, beyindeki [elektrik] bilginin akışını, nerdeyse nereye giderse, omuriliğe giden herhangi bir travmadır" diyor New York, Bay Shore'daki Southside Hastanesinde nöroşirurji şefi Dr. Salvatore Insinga.
Yaralanma, motor sinyallerinin kaslara ulaşmasını önleyebilir, bu da felce neden olabilir veya duyusal bilginin beyne ulaşmasıyla sonuçlanabilir. Insinga WordsSideKick.com'a “İki yönlü bir kanal” dedi.
Ulusal Omurilik Yaralanma İstatistiki Merkezi (NSCISC) tarafından hazırlanan 2013 raporuna göre, hayatta kalanlar arasında omurilik yaralanmasının görülmesi, ABD'de milyonda yaklaşık 40 vaka veya yılda yaklaşık 12.000 yeni vakadır. Amerika Birleşik Devletleri'nde 238.000 ile 332.000 arasında bir rakam olan 273.000 kişi spinal kord yaralanması ile yaşıyor.
Ulusal veri tabanına rapor edilen omurilik yaralanmalarının yaklaşık yüzde 80'i erkeklerde gerçekleşir. Yaralanmaların yaklaşık yarısı, 16 ve 30 yaş arasındaki gençlerde görülür, ancak ortalama yaralanma yaşı 1970'lerden beri, 2010'dan bu yana 42.6 yıla kadar artmıştır.
NSCISC'ye göre, 2010 yılından bu yana motorlu taşıt kazaları omurilik yaralanmalarının yüzde 36,6'sını oluşturuyor, bunu sırasıyla yüzde 28,5, şiddet (yüzde 14,3), spor (yüzde 9,2) ve diğer ya da bilinmeyen nedenler (yüzde 11,4) izliyor.
SCI genellikle omurgadaki omurga, omurgadaki kemik disklerini kırıp yayan omurgaya ani bir darbe ile başlar. Ulusal Sağlık Enstitüleri'ne göre kemik parçaları, diskler veya bağlar omuriliği çürütüyor veya yırtıyor, sinirleri eziyor. Yaralanmayı takip eden haftalarda, omurilikte veya yakınında kanama, şişme, iltihap ve sıvı birikimi sıklıkla daha fazla hasara neden olur.
NIH'ye göre, artrit, kanser, inflamasyon, enfeksiyon veya omurilik disklerinin dejenerasyonu gibi hastalıklar da bir omurilik yaralanmasına neden olabilir. Yaralanmanın ciddiyetine bağlı olarak, mağdur tam bir iyileşme yapabilir veya tamamen felç olabilir.
Omurilik yaralanmaları, yerlerine ve şiddetine göre değişir. Yaralanmanın "seviyesi", normal fonksiyona sahip omuriliğin en düşük kısmına karşılık gelir. NIH'ye göre daha yüksek seviyeli yaralanmalar kolları, elleri, gövdeleri, bacakları ve pelvik organları etkiler, oysa daha düşük seviyeli yaralanmalar sadece bacakları, pelvis organlarını ve gövdeyi etkiler. Bunlar dört ekstremitenin tümünün (quadriplegia veya tetrapleji olarak bilinir) ya da alt ekstremitelerin paralizi (parapleji olarak bilinir) ile felce neden olabilir.
Yaralanmanın şiddeti ya tamamlanmış olarak sınıflandırılır, ki burada yaralanma seviyesinin altındaki neredeyse tüm hareket ve duyumlar kaybolur ya da eksik kalır, ki burada bazı artık hareketler ve duyumlar kalır.
Omurilik hasarı belirtileri şunlardır: hareket kaybı; duyu kaybı (dokunma hissi, ısı veya soğuk); bağırsak veya mesane kontrolü kaybı; abartılı refleksler veya spazmlar; cinsel işlev veya hassasiyette değişiklikler; sinir hasarı nedeniyle ağrı veya batma; ve nefes almayı, öksürmeyi veya boğazını temizlemeyi güçleştirir.
Bir yaralanmanın acil semptomları arasında boyun, baş veya sırtta şiddetli ağrı veya baskı; Vücudun bir kısmının zayıflığı, koordinasyon eksikliği veya felç olmaması; Ellerde ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma veya his kaybı; mesane kaybı veya bağırsak kontrolü; yürüyüş veya dengeleme zorluğu; Yaralanma sonrası solunum zorluğu; veya bükülmüş boyun veya sırt. Bu belirtileri olan kişiler derhal tıbbi yardım almalıdır.
Omurilik yaralanması için tedavi seçenekleri sınırlıdır, ancak bazı kişilerde kalan sinir fonksiyonunu sürdürmeye veya iyileştirmeye yardımcı olmak için rehabilitasyon ve deneysel teknolojiler bulunmuştur.
Bir kazadan hemen sonra, acil müdahale ekipleri, hastayı taşımak için bir boyun tutucusu ve taşıma tahtası kullanarak omurgayı hareketsiz kılar.
Bir yaralanmadan sonra kan basıncını korumak kritik bir öneme sahip, Insinga, "omurilik kan akışı olduğunda daha iyi iyileşir." Dedi. Kan basıncındaki bir düşüş felaket olabilir, çünkü başladığı yerden daha fazla hasar verebilir.
Diğer acil tedavi, nefes alma yeteneğinin korunması, şokun önlenmesi, boynun hareketsiz tutulması ve kan pıhtıları gibi komplikasyonların önlenmesidir.
Bazı hastalarda, metilprednizolon (Medrol) gibi steroid ilaçların, yaralanmadan sonra sekiz saat içinde alındığında hafif iyileşmeye neden olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte, yüksek dozlarda steroidler, kemik kaybı veya düşük kan şekeri gibi olumsuz yan etkilere sahip olabilir.
Doktorlar, omuriliği stabilize etmek ve / veya yeniden hizalamak için çekmeyi (çoğunlukla metal parantezleri ve ağırlıkları hareket etmesini önlemek için kafatasına takarak) kullanabilirler. Kemik, fıtıklı diskler, kırık vertebra veya yabancı cisimlerin parçalarını çıkarmak veya ağrıyı veya gelecekteki deformiteyi en aza indirmek için omuriliği stabilize etmek için cerrahi gerekebilir.
Insinga, "Eğer bir kemik parçası veya omurilik basınç altındaysa, bu baskının rahatlatılması son derece önemlidir." Dedi.
İlk tedaviden sonra, hasta tipik olarak bir rehabilitasyon programı başlatır.
Bir terapist ve uzman ekibi, iyileşmenin ilk aşamalarında hastalarla çalışır. Fiziksel terapistler, hastanın mevcut kas fonksiyonunu sürdürmesini ve güçlendirmesini sağlamaya çalışırken, mesleki terapistler, rehabilitasyon psikologları ve diğerleri hastanın temel görevleri ve yeni becerileri öğrenmesine yardımcı olur.
Felç için modern teknoloji, omurilik yaralanması ile yaşayan bireylere bazı bağımsızlık sağlayabilir. Yardımcı ekipman tekerlekli sandalyeler, bilgisayar uyarlamaları, elektronik yardımlar, robotik yürüyüş eğitimi ve elektriksel stimülasyonu içerir.
Epidural omurga stimülasyonu olarak bilinen deneysel bir teknik, az sayıda hastanın pilot çalışmasında ayak ve ayak bileklerini bükme becerisini yeniden kazanmasına yardımcı olmuştur.
Robotik ekzoskeletonlar rehabilitasyon çalışmaları için kullanılmış olup, bazı hastaların dik oturmasına veya dik durmasına ve birkaç adım atmasına yardımcı olunmuştur. Araştırmacılar ayrıca beyin-bilgisayar arayüzleri olarak bilinen nöral protezler geliştiriyorlar. Kafa derisi üzerine takılan veya beyin içine yerleştirilen elektrotlar, nöronlardan gelen elektrik sinyallerini kaydeder ve bunları bir bilgisayar veya prostetik uzuv kontrolüne çevirir.
Ancak bu teknolojiler hala erken aşamalarındadır ve yaygın kullanım için onaylanmamıştır.
Tanya Lewis'i takip edin heyecan ve Google+. Bizi takip et @wordssidekick, Facebook & Google+.