soL (DIŞ HABERLER) ABD Savunma Bakanı Robert Gates tarafından imzalanan bir genelge, 2018 yılından itibaren ABD tarafından üretilen misket bombalarının yüzde 99 içeriğinin patlamasını şart koştu.
Genelgenin, uluslararası alanda misket bombalarının yasaklanması taleplerine yanıt olarak gündeme alındığı belirtiliyor. Bilindiği gibi, belirli bir bölgeye atılan misket bombaları, atıldıkları anda tamamen patlamıyor. Kimileri yıllarca patlamadan duran parçalar, çoğunlukla bombalara tesadüfen rasgelen sivilleri vuruyor.
ABD, Mayıs ayında İrlanda'nın başkenti Dublin'de 111 ülke tarafından imzalanan "misket bombalarını yasaklama" anlaşmasına imza atmayı reddetmişti. İngiltere anlaşmaya imza koyarken Rusya, Çin, İsrail, Hindistan, Pakistan gibi ülkeler anlaşmayı imzalamayı reddetti. Türkiye de, anlaşmayı reddeden ülkeler arasında yer alıyor.
Öte yandan, misket bombalarına karşı mücadele eden uluslararası kuruluşlar, ABD'nin adımının "düşük patlamalı misket bombası stoğunu eritmek için" atılmış bir adım olarak niteledi. Uluslararası Engelliler Derneği'nden Rae McGrath, bombaların patlama oranını test etmenin etkili bir yolunun bulunmadığını belirterek, Pentagon genelgesinin pratikte işe yaramayacağını savundu. Tanınan 10 yıllık sürenin daha çok üretim ve daha çok stok için kullanılacağını vurgulayan McGrath, mevcut bombaların da "yüksek patlama oranlı" olduğunun iddia edildiğini, ancak pratikte böyle olmadığını vurguladı.
Misket Bombaları Koalisyonu adlı uluslararası organizasyon adına açıklamada bulunan Thomas Nash ise, kararı "alçakça" diye yorumladı. Nash, "ABD bir yandan uluslararası müttefiklerinin çıkarlarını gözetmeye çalışıyor bir yandan da içerideki tepkileri yatıştırmaya çalışıyor. Hiç olmazsa, artık bu bombaları satamayacakları 111 ülke var" diye konuştu.
Konunun uzmanları, genellikle çok yüksek rakamlarda kullanılan misket bombalarında, yüzde 99 patlama oranının tutturulmasında dahi binlerce bombanın patlamadan kalacağına dikkat çekiyorlar.
Nasıl çalışıyor?
Misket bombaları, füze benzeri bir düzenekle genelde bir uçaktan hedefe doğru serbest bırakılıyorlar. Füze benzeri düzenek, serbest bırakıldıktan bir süre sonra kapaklarını açıyor ve içinde bulunan misket benzeri bombalar, her biri kendi paraşütüyle birlikte süzülerek yere iniyor. Bir düzenekte yaklaşık 200 bombanın yer aldığı belirtiliyor.
ABD, 2001-2002 yılları arasında Afganistan'a bin 200 misket bombası füzesi (yaklaşık 250 bin misket bombası) attı. İşgalci ABD ve İngiliz koalisyonu, Irak'ın işgalinin başlamasını takip eden üç hafta içerisinde 13 bin füze (1,8 milyon misket bombası) attı.