Bu durum genellikle başlı başına bir klinik durum değildir. Daha çok koagülasyonun eriyebilir maddelerinin aşırı tüketimi ile sonuçlanan intravasküler pıhtılaşma ve fibrinolizi harekete geçiren çeşitli hastalık süreçlerinin bir belirtisidir. Dissemine intravasküler Koagülasyon (DİC) (yaygın damar içi pıhtılaşma) obstetride karşılaşılabilen bir durumdur.
Doğum vakalarındaki pıhtılaşmada sapmada ikincil fibrinoliz esas olaydır ve dolaşımdaki fibrin ve fibrinolitik parçalanma ürünlerinde sorumludur. Bu durumda hemorojinin klinik tablosu daha da ağırlaşır.
Yaygın Damar İçi Pıhtılaşma Görülme Sıklığı Ve Nedenleri
1950 den beri DİC obstetrik literatürlerde sıkça yer alır. Ablasyo plesenta da DIC yaygındır ve %100 fetal ölümle birlik eşlik eder. En sık nedeni alasyo plesenta ve ölü fetus sendromudur. Ağır preeklemsiyle de ilişkili olabilir. Gebeliğe bağlı DIC plasenta ve bebeğin doğumuyla geriler.
Dissemine intravasküler Koagülasyon (DIC) Patofizyolojisi:
Doğum vakalarındaki bazı durumlar, intravasküler-koagülasyon-fibrinoliz dizisini tetikleyebilir. Buradaki ortak özellik, bir tür endotel bozukluğu veya merkezi dolaşımda doku trombo plastinlerinin bulunmasıdır. Böylece, pıhtılaşma ekstrinsik veya intirinsik koagülasyon mekanizmalar ile oluşur. Pıhtılaşma sürecinin hareketlenmesinin ardından fibrin yapısı değişir (monomer-polimere döner) ve erimeyen fibrini oluşturur. Serum plazminojeni, bu süreçle aynı anda fibrin yıkımını başlatır. Fibrin ve fibrinojenin yıkım ürünleri eriyebilen fibrin monomerine bağlayarak polimerizasyonun süregelmesini önler. Ayrıca plazmin faktör V, VIII, IX, XIII’ ün aktivitelerini durdurur ve koagülayonun, trombosit aracılığıyla oluşan I. fazını inhibe eder. Polimerleşen fibrin monomeri, en ufak damarlarda süzülerek fibrin tıkaçları yapar. Bu tıkaçlar kan akımını azaltır ve bu olay, doku hipoksisi ve organ iskemisine neden olur. Bunu izleyen endotel yıkımı da, pıhtılaşma mekanizmalarını körükler. Gerek tükenme, gerekse en küçük damarlardaki fibrinolitik ayrışma ürünlerinden kaynaklanan yıkımın sonucunda trombositopeni oluşur. İkinci olay hemolitik anemiye yol açar. Zedelenmiş eritrositlerden açığa çıkan tromboplastik materyal ve kompleman aktivasyonu, introvasküler-fibrinoliz kısır döngüsünü devam ettirir.
Dissemine intravasküler Koagülasyon (DIC) Tanısı;
İnsizyon bölgelerinde veya postpartum uterusun aşırı kanaması şüphe uyandırır.
Ağır vakalarda IV enjeksiyon bölgelerinde veya mukozalarda kanama görülebilir, spontan kanamalar olabilir.
Protrombin ve kısmi traomboplastik zamanı gösterge olarak kullanılmasına rağmen yetersizdir. Çünkü pıhtılaşma faktörlerinin %40 – 50’si tükenince bunların süresi uzar.
Fibrinolitik parçalanma ürünleri de akut DIC vakalarının %10 – 15’inde normal bulunabilir.
Dissemine intravasküler Koagülasyon (DIC) Tedavisi;
Eriyebilen pıhtılaşma faktörleri ve trombosit takviyesi, doğumun gerçekleşmesinde ve hemorojini önlenmesinde etken olmaktadır.
Obstetric DIC vakalarında heparin veya fibrinolitik maddelerin uygulanması olabilir. Eğer ölü bebek varsa küçük doz heparin tedavisi (2 * 1 sc 5000 ü) uygulanması doğum esnasında, orta şiddetteki koagülasyon anormalliklerini düzeltebilmektedir.
Kanamalı vakalarda trombosit sayısı 50000 / mm3 aşağı ise trombosit transfüzyonu yapılmalıdır.
Fibrinojen düzeyi 100 mg/dl aşağıda bulunan veya protrombin veya kısmi tromboplastin zamanları gibi pıhtılaşma testlerinin yükseldiği vakalarda, dondurulmuş taze plazma ve fibrinojen takviyesi doğru yaklaşımdır. Orta şiddette ve kanamanın olmadığı vakalar sadece gözlenir. Dissemine Intravasküler Koagülasyon (DIC) Tedavisini doğru bir şekilde uygulamak ebe ve hemşirelerin görevleridir. Bu nedenle ebe ve hemşireler konuyla ilgili bilgi sahibi olmalıdır.