Arazi Toplulaştırma Tüzüğü
BKK Tarihi ve Numarası: 24.9.1979-7/18231, Resmi Gazete T/S: 25.11.1979/16820
Bu Tüzük, Tarim Arazilerinin Kullanılmasi ve Arazi Toplulaştırmasına İlişkin Tüzük ile yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak söz konusu Tüzüğün 31. maddesine göre (bu Tüzüğün yürürlüğe girmesinden önce Bakanlar Kurulu kararı alınmış ve sonuçlanmamış toplulaştırmalarda 24/9/1979 tarih ve 7/18231 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Arazi Toplulaştırma Tüzüğünün bu Tüzüğe aykırı olmayan hükümleri uygulanır.
Kapsam
Madde 1- Toprak koruma ve tarımsal sulama tekniğinin zorunlu kıldığı arazi toplulaştırması bu tüzük hükümlerine göre yürütülür.
Tanımlar
Madde 2- Bu tüzükte geçen;
a- Arazi toplulaştırması, toprak koruma ve tarımsal sulama tekniğinin zorunlu kıldığı durumlarda bir kişiye veya çiftçi ailesine ait arazi parçalarının olanaklar ölçüsünde az sayıda veya tek parça olarak birleştirilmesi, biçimlerinin değiştirilmesi ve amaca uygun olarak yeniden düzenlenmesi,
b- Proje, proje alanında arazi toplulaştırması için yapılan plan, harita, kroki, kesit çizelge, rapor vb. belgelerin tümü,
c- Proje alanı, projenin uygulanacağı sınırlar içinde kalan alan,
d- Proje idaresi, projenin hazırlanması ve uygulanmasıyla görevli TOPRAKSU örgütü,
e- Bakanlık, TOPRAKSU’nun bağlı bulunduğu Bakanlık, anlamına gelir.
Toplulaştırma Sınırı
Madde 3- Toplulaştırma, köy, belde veya havzanın proje alanındaki tarıma elverişli tüm topraklarında uygulanır. Bu havzada bir veya birden çok köy veya belde bulunabilir.
Toplulaştırma Yapılabilecek Haller
Madde 4- Toprak Koruma ve tarımsal sulama tekniğinin arazi toplulaştırmasının zorunlu kıldığı haller şunlardır;
a- Parsellerin, tarımsal sulama yöntemlerinin uygulanmasını, toprak koruma önlemlerinin alınmasını güçleştirecek kadar küçülmüş ya da biçimlerinin bozulmuş veya dağılmış olması,
b- Proje alanında topoğrafik durumu, parsel sınırlarına bağlı kalmadan arazi düzenlemesini gerektirmesi.
c- Proje alanındaki parsellerden bazılarının yollardan ve kanallardan yararlanmaması,
d- Bir sulama veya toprak koruma projesinin gerektirdiği yeni kanal ve yollarla parsellerin parçalanmak durumunda olması,
Bakanlar Kurulundan Karar Alınması
Madde 5- Arazi Toplulaştırmasının gerekli görüldüğü yerler için TOPRAKSU örgütünce bir rapor hazırlanarak bakanlığa gönderilir. Bakanlık uygun görürse arazi toplulaştırması kararı alınmak üzere Bakanlar kuruluna öneride bulunur.
Tapulama İşlemleri
Madde 6- Arazi Toplulaştırması, tapulaması tamamlanmış olan yerlerde uygulanır.
Toplulaştırma yapılması düşünülen yerlerde tapulama yapılmamış ise bu yerleri tapulaması TOPRAKSU’nun istemesi üzerine öncelikle yapılır.
Arazi Malikleri İle Ön Görüşme
Madde 7- Proje idaresince, proje alanı içinde bulunan arazi malikleri ile köy veya belediye temsilcilerinin katıldıkları bir toplantı düzenlenerek proje ile ilgili olarak bireysel ve kamu yararına yönelik istekler saptanır.
Proje idaresi, bu istekleri, olanakları ölçüsünde yerine getirir.
Karar Alınması
Madde 8- Toplulaştırma alanı mülkiyet, toprak koruma ve tarımsal sulama yönünden incelenerek proje kapsamına girecek işler saptanır.
Proje idaresince, arazi malikleri ile köy veya belediye temsilcilerinin katıldıkları bir toplantı düzenlenerek projeye giren işler ayrıntılı olarak açıklanır ve arazi toplulaştırmasına karar verilmesi istenir.
Medeni Kanunun 678 inci maddesi gereğince arazi yarısından çoğuna malik bulunan ve sayıca maliklerin üçte ikisini oluşturan kişilerce karar verilirse bu karar proje alanındaki bütün malikleri bağlar.
Kararın bir örneği yerel tapu idaresine gönderilir. Proje alanındaki parsellerin arazi toplulaştırma uygulama alanına girdiği, tapu kütüğüne açımlanır. Açımlama tarihinden sonra yapılacak satış ve benzeri temlik işlemleri ile tesis olunacak aynı haklar için yapılan bağıt arasında düzenlenen resmi senede, taşımazın arazi toplulaştırma uygulama alanına girdiği belirtilir ve bu işlemler tapu sicili muhafızlığınca proje idaresine bildirilir.
Açıklama tarihinden sonra araziyi devralan veya üzerinde bir hak edinen kişi, eski malikin yükümlüklerini kabul etmiş sayılır.
Toplulaştırmada Gözetilecek İlkeler
Madde 9- Arazi Toplulaştırması aşağıdaki ilkelere göre yapılır,
a- Hak sahibine, parsellerin değerleri toplamına eşit değerde ve olanak varsa bir parsel olarak arazi verilir. Bu sırda arazi sahibinin isteği, olanaklar ölçüsünde, yerine getirilir.
b- Ev, ahır, samanlık, ambar, çalışır kuyu, bağ, zeytinlik, fıstıklı, çay ekim yeri, meyve bahçesi, kavaklık, okaliptüslük vb. sabit tesislerin bulunduğu arazi, olanaklar ölçüsünde, eski maliklerine verilir.
Ağaçların sabit tesis olarak kabul edilebilmesi, tekniğine göre o yerin, her dönümünde bulunması gereken ağaç sayısının üçte bir oranında ağaçlandırılmış olmasına bağlıdır. Yalnız sınırları söğüt ve kavak ağaçlarla çevrili arazide bu hüküm uygulanmaz. Ancak toplulaştırmada ağaçların değeri göz önünde bulundurulur.
Sabit tesisler, derecelendirme sırasında saptanır.
c- Yukarıdaki bentlere göre yapılacak yeni parsellemede yolların, sulama ve tahliye kanallarının ve ortak tesislerin kapladığı alanlar nedeni ile meydana gelecek arazi kayıpları, proje alanında tapuya tescil edilmemiş veya saptanmamış olan ve toplulaştırma ile tarıma elverişli hale gelen araziden karşılanır. Karşılanamayanlar, arazi büyüklükleri ile orantılı olarak maliklere verilecek araziden düşülür.
Toplulaştırmada Alınacak Önlemler
Madde 10- Toplulaştırma projesinin uygulanmasına başlanacağı tarih, en az altı ay önce, proje alanındaki çiftçilere alışılmış araçlarla duyurulur.
Toplulaştırma yapılacak alanda uygulamayı geciktirmemek için ekilecek ürünün çeşidi ve kaplayacağı alan, proje idaresince, köy veya belediye temsilcilerinin de görüşü alınarak kararlaştırılır. Çiftçiler bu karara uymak zorundadırlar.
Derecelendirme yapılacağının duyurulmasından sonra yapılan sabit tesisler dikkate alınmaz.
Projenin hazırlanması ve uygulanması gerekiyorsa, kamu idareleri ve gerçek ve tüzel kişilerle eşgüdümü proje idaresi sağlar.
Derecelendirme
Madde 11- Proje alanındaki parseller, toprak endeksi, üretkenlik, ürün verim oranları ve parsellerin konumu gibi öğeler esas alınarak derecelendirilir ve her derecenin diğer derecelere denkliği saptanır.
Bu öğelerin saptanmasına ilişkin ilke ve yöntemler ile her derecenin diğer derecelere denkleştirilmesine ilişkin ilkler, yöresel koşullar göz önünde bulundurularak yönetmelikte belirtilir.
Derecelendirme işlemleri derecelendirme kurulunca yapılır. Bu kurul, projeyi yürütmekle görevli bir tarım yüksek mühendis başkanlığında, toprak etüd işlerinde uzmanlaşmış bir tarım yüksek mühendisi, araştırma işlerinde uzmanlaşmış bir tarım yüksek mühendisi, köy muhtarı veya seçeceği bir temsilci veya belediye başkanı veya seçeceği bir temsilci, proje alanında arazisi bulunanların kendi aralarında seçecekleri iki üyeden oluşur.
Arazi sahipleri ile köyler ve belediyeler ikişer yedek seçerler.
Kurul çoğunlukla toplanır, oy çokluyla karar verir, oyların eşitliği halinde başkanın oyu yönünde karar verilmiş sayılır.
Kurul üyeleri, kendilerine, eşlerine, usul ve füruuna kaynata, kaynana, damat ve gelinleri ile evlatlıklarına ait arazinin derecelendirilmesine katılmazlar. Bunların derecelendirilmesinde, kurula asıl üyeler yerine yedek üyeler alınır.
Arazi malikleri içinden derecelendirme kurullarına katılacak asıl ve yedek üyelerin seçim ve kurullarının çalışma yöntemleri yönetmelikte belirtilir.
Derecelendirmenin Kesinleşmesi
Madde 12- Parsellerin derecelendirilmesine ilişkin harita, mülkiyet listesi ve derecelerin birbiri ile denkliğini belirten tablo, köyde görülebilecek bir yerde veya belediye tahtasında on beş gün süre ile asılarak ilan olunur. Asılma ve indirilme bir tutanakla saptanır. Harita, liste ve tablonun ilan edildiği ayrıca köyün ve belediyenin bağlı olduğu ilçe veya il merkezinde alışılmış araçlarla duyurulur.
Arazi malikleri, derecelendirme harita liste ve tablosuna, ilan gününden başlayarak yirmi gün içinde yazılı olarak derecelendirme kurulu başkanlığına itiraz edebilirler. Kurul itirazları on beş gün içinde karara bağlar. Karar ilgililere yazılı olarak duyurulur. Bu karara, bildirim tarihinden itibaren başlayarak on gün içinde proje idaresi eliyle Bakanlığa itiraz edilebilir. Bakanlığın otuz gün içinde vereceği karar üzerine derecelendirme kesinleşmiş olur. Bu karar ilgililere aynı biçimde duyurulur.
Onama
Madde 13- Arazi toplulaştırma plan ve projeleri Bakanlıkça onandıktan sonra uygulamaya konur.
Yeni Tescil
Madde 14- Proje idaresi, eski ve yeni durumu gösterir mülkiyet listesini ve parselleme planlarını yerel tapu idaresine verir. Yeni durumun araziye uygulanması ve röleve ölçümleri, proje idaresi ve Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce birlikte yürütülür.
Toplulaştırma alanında uygulama sonucu geriye kalan ve Devlete ait olmayan arazi, sınırları içinde bulunduğu köy veya belediye tüzel kişiliği adına tescil olunur.
Toplulaştırılan yeni parseller malikleri adına tapuya tescil edilir.
Proje alanının eski ve yeni durumunu belirten mülkiyet listeleri proje idaresince ilgili vergi dairelerine gönderilir.
Ayni ve Şahsi Haklar
Madde 15- Arazi Toplulaştırmasına konu olan taşınmaz mallar üzerindeki ayni ve şahsi haklar genel hükümlere göre yürütülür.
Kaldırılan Hükümler
Madde 16- Bakanlar Kurulunun 11.7.1996 günlü ve 6/6706 sayılı kararıyla yürürlüğe konulmuş olan “Arazi Tevhidi Tüzüğü” yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1- Bu tüzüğün yürürlüğe girmesinden önce onaylanan toplulaştırma projeleri, 11.7.1996 tarih ve 6/6706 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Arazi Tevhidi Tüzüğü” hükümlerine göre yürütülür.
Yürürlük
Madde 17- 27.2.1960 günlü 7457 sayılı Ziraat Vekâleti Toprak Muhafaza ve Zirai Sulama İşleri Umum Müdürlüğü Teşkilatı ve vazifeleri hakkında kanunun 2 inci maddesinin (j) bendine dayanılarak hazırlanmış ve Danıştay’ca incelenmiş olan bu tüzük hükümleri Resmi Gazete’de yayımı gününde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 18- Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.