Bir Fado kuşağı
Sık sık ailemin geçmişinin melankoli ve kader sonuçlarıyla dolu bir Fado şarkısı olduğunu düşünüyorum.
Amerika'da küçükken Portekizli büyük büyükannem Maria ile birlikte bir oyun oynardık. Her sabah kahvaltıda şöyle derdi: “Lizbon trenindeymişiz gibi davranalım. ” Daha sonra bizim pão e queijo yemek ve bizim galão içmek, biz bir trenin yemek arabada oturmuş hayal, bizim yapmak biz Lizbon'da gün için ne yapacağını planlar inanıyoruz tartışmak.
Yaşlanıp Avó Maria'mın geçmişini öğrendikçe o sabah ayininin onun için ne kadar önemli olduğunu fark ettim. Büyük büyükannem Lizbon'u severdi ve dans etmeyi severdi. Kuzey Portekiz'de Minho'da büyüdüğü için yürümeyi öğrenir öğrenmez ranchos dans etti. 1930'ların ortalarında, on altı yaşındayken, maceracı büyük büyükannem Lizbon'a taşınmaya karar verdi. Hafta boyunca, bir hizmetçi olarak çalıştı, Rua da Madalena'da pazardan gelen kafasında dengeli bir sepetle yürüyordu. Ama pazar günleri, kız arkadaşlarıyla halk parklarına ve Tejo nehri boyunca pikniklere gitti. O pazar günleri için Lizbon'da yaşadı ve hayatının geri kalanında bu anıları sevgiyle hatırladı. Ne yazık ki, büyük büyükannemin en mutlu günleri kısa ömürlüydü. Genç yaşta romatoid artrit ile vuruldu ve onu çalışamayan, çok daha az dans etti.
Çocukken dedem Arnaldo'nun Portekiz'e yıllık yaz gezilerine giden günlerdeki heyecanını da hatırlıyorum. Sanki Amerika'da bütün yıl kış uykusuna yatmış gibi, sevgili Lisbo'ya dönme zamanı geldiğinde beklentisiyle uyanmak için. Benim vôvô da şehirde daha iyi bir hayat bulmak için 1950'lerin ortalarında onun minik kuzey köyü Granja, Portekiz terk erken yaşta çağrı hissettim.
Büyükbabamın yeşil bir başparmağı vardı ve çiçek dikmeyi severdi. Bu nedenle, Lizbon'a geldikten sonra, kısa süre sonra Jardim de Santos ve bazen Parque Eduardo VII ile ilgilenen bir bahçıvan olarak iş buldu. Akşamları Arnaldo dedesi, Fado şarkıcılarını dinlemek için Alfama'da dolaşmayı severdi. Ayrıca arkadaşlarıyla Bairro Alto'da kart oynarken ya da pazar günleri bir kafede kitap okurken vakit geçirmekten keyif aldı. Bir kez daha, bir Fado şarkısının tekrarlanan ayeti gibi, büyükbabamın Lizbon'daki zamanı kısa kesildi. Siyasi iklim çok baskıcı oldu ve o zamanlar diğerleri gibi ayrılmaktan başka seçeneği yoktu. Hep bir gün Lizbon'da yaşamak için dönmeyi hayal ederdi. Ne yazık ki, kaderin büyükbabam için başka planları vardı ve emekli olduktan kısa bir süre sonra bir araba kazasında aldığı yaralanmalardan dolayı ABD'de vefat etti.
Bir inanç sıçraması
Ben, ABD'de doğmuş olmak sadece hayatım boyunca Portekiz'i birkaç kez ziyaret etmişti. Geçen yıl salgın salgını vurduğunda ve hayat o kadar değiştiğinde büyük bir inanç sıçraması yapmaya ve Lizbon'a taşınmaya karar verdim. Ne bekleyeceğimi bilemedim. Portekizce dil becerilerim Avó Maria ile “Lizbon'a giden trende” oturduğumdan beri beş yaşındaki bir çocuğa ait. Ama inancım vardı eğer Lisbon, atalarımın sevdiği ve mutluluğu bulduğu bir şehirse, ben de bulurdum.
Geçen yılın Kasım ayında geldiğim andan itibaren Lizbon bir an için beni hayal kırıklığına uğratmadı. Tam kilitlenmenin en karanlık günlerinde bile mimarinin canlı renkleri, Portekizlilerin nezaketi ve güneş ışınları kalbimi ısıttı. Ama en önemlisi, Jardim de Santos'ta oturduğum ve dedemin ruhunu ağaçların arasından hışırdayan rüzgarda hissettiğim anlardır ya da Rua da Madalena'ya kadar Castelo'daki eve doğru yürürken büyük büyükannemin ayak seslerinin hafif yankılarını duyuyorum. Sevgi ve Lizbon'a ait.
Fado şarkıları “saudade” ile doludur, ki bu bazen kalan bir aşk ya da birisi gittikten sonra kalan aşk olarak tanımlanır. Lisbon, sevdiklerimin ruhları artık benim Fado. Ben de aşığım.