bali'de tapınak gezileri
Adada (Ubud merkezli) günübirlik gezilere devam! Yine Ary ile birlikte geziyoruz. Daha önce de yazmıştım, geziler için Balili biriyle anlaşmak en iyisi. Hem adalı biriyle gün boyu sohbet etme imkanınız oluyor hem de yolları çok iyi biliyorlar (o yollarda araba ya da motosiklet kullanabileceğine güvenenler bir kez daha düşünsünler;) Biz iki ayrı tur yaptık ama bir ya da en fazla iki yerden vazgeçip turu tek bir güne de sığdırmak da mümkün. (Nereden vazgeçerdim diye düşününce ben Goa Gajah'ı seçtim. İnsan bunu yazdığına da üzülüyor gerçi...)
1. TUR : Taman Ayun (Mengwi yakınında), Jatluwih (pirinç tarlaları) ve daha önce yazmış olduğum Ulun Danu Temple (Bedugul/ Bratan Gölü)
2. TUR: Goa Gajah (Elephant Cave), Gunung Kawi, Tirta Empul ve daha önce yazmış olduğum Batur Gölü, Batur Dağı,Kintamani.
Mengwi Krallığı'na ait olarak inşa edilmiş bir tapınak olan Taman Ayun ("suyun içindeki güzel bahçe") Besakih'teki ana tapınaktan sonra en önemli kraliyet tapınağı. Art arda dizilmiş, 3, 5, 7, 9 ve 11 katlı meru tapınaklar.
Tapınakların etrafını saran nilüfer havuzlarının tanrıların yaşadığı Meru Dağı'nı çevreleyen kozmik okyanusu temsil ettiği söyleniyor.
Üç ayrı kotta yer alan yeşil avlular ve tapınaklar.
Taman Ayun'da törenlerde halkı çağırmak ya da tehlikelere karşı uyarmak için kullanılan "kul-kul" kulesinden aşağı bakış. Kul kul, (tekrar eden kelimeler çoğunlukla çoğul olduklarını gösteriyor) kocaman ahşap çanlara verilen isim, rüzgar çanlarına benzeyen, güzel ve tok bir sesi var. Neye benzediğini görmek isteyenler şuraya bakabilir.
Pirinç tarlalarının arasında yer alan, Bali'nin en eski tarihi kalıntısı olduğu söylenen Gunung Kawi'. Gunung Kawi'nin 11. yüzyıldan kalma, kayalara oyulmuş kraliyet mezarları.
Güzel yaprak.
Kutsal su (Bali dilinde "toya", yüksek Bali dilinde "tirtha") hazırlayan budist rahip. Krishna "eğer eğitilmiş bir ruh; yaprakla, meyveyle, çiçekle ya da suyla bana sevgisini sunarsa ben de ondan gelen bu sevgiyi kabul ederim," diyor. Balililer'in çiçek ve yiyeceklerle sunu hazırlamasının teolojik temelini bu sözler oluşturuyor.
Fotoğrafçının bir türlü yakalayamadığı simetri.
Dokunduğu her şeyi temizleyip güçlendirdiğine inanılan kutsal su dağıtılırken.
Goa Gajah (Fil Mağarası),11. yüzyılda, iki farklı şeyin bir araya gelmesinin mucize yarattığı inancıyla iki nehrin birleştiği bir yerde inşa ediliyor. Mağaranın içerisi tamamen karanlık, küçük bir nişte Ganesha yer alıyor. Budist rahiplerin bir zamanlar buraya gelip mağara kapısından bir başka gerçekliğe geçerek inzivaya çekildikleri düşünülüyor. Mağaranın girişinde farklı hayvanların işlendiği bas rölyefler (alçak kabartmalar) yer alıyor. Mağaranın girişindeki figürün tanrılardan Bhoma olduğunu söyleyenler de var, Bali mitolojisinde çocukları yiyen cadı Randa olduğunu söyleyenler de.
Goa Gajah'ın yemyeşil bahçeleri
Ve bu ağaçsız...
Bu her yerinden suların aktığı adada su, dini açıdan o kadar önemli ki Balilerin dinine "kutsal su dini" dendiği de oluyormuş. Tarihi 11. yüzyıla dek giden Tirta Empul'un şifa getirdiğine inanılan, on iki çeşmeden akan suları. Balililer bu sulardan doldurup evlerine de götürüyorlar.
Tirta Empul'daki havuzlardan biri. Bu sular nehirlerle Batur Gölü'ne bağlanıyormuş. Sol üst köşedeki modern yapı ile ilgili çelişkili bilgiler edindim. Kimine göre Endonezya'nın ilk başkanı Sukarno'nun ziyareti için 1954'te yapılmış. Kimine göre ise ondan önceki dönemde yapılmış, sömürge yönetimine (Hollandalılar) ait bir binaymış. Daha sonra Sukarno için kullanılmış. Bizim cumhuriyet dönemi mimarisini andırıyor.
Tapınak kapıları, Balililerin inancında kutsal olan dağı, aynı zamanda iyilikle kötülüğü simgeliyor. Tirta Empul'a gelenler önce tapınağa sunularını bırakıyorlar, sonra da kutsal sularda yıkanıp dua ediyorlar.
Yorgun ve mutlu gezgin sarong ve kuşağıyla Tirta Empul'un tapınaklarını geziyor. Kadın ve erkeklerin belli tapınaklara girerken sarong giyip bellerine bir kuşak bağlamaları gerekiyor. Ben sarongu yanımda getirmiştim, kuşağı orada verdiler.
Bali gezisinin sonlarına yaklaşıyorum. Lovina, Amed ve pirinç tarlalarından sonra Java adasına geçeceğim. Bir süre daha Endonezya'dayız yani;) Bu coğrafya bitmesini istemediğim bir kitap gibi...