Süt Alerjisi: Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
İnek sütü alerjisi, bebeklerde ve küçük çocuklarda en yaygın görülen gıda alerjisi türüdür. Yaşamlarının ilk iki yılında çocukların yaklaşık % 2,5’ini etkiler.
Bütün hayatınız boyunca süte alerjiniz mi vardı? Yoksa küçük çocuğunuza süt alerjisi tanısı mı kondu? Bu durumun belirtileri ciddiyete alındığında, kaygılanmanız çok normal bir durumdur. Sizin yada çocuğunuzun bu durumla başa çıkmasına yardımcı olmak için, süt alerjisinin olası tetikleyicileri, risk faktörleri ve nasıl yönelebileceğinizi öğrenmeniz için böyle bir makale hazırladık. Hepsini öğrenmek için okumaya devam edin.
Süt alerjisi nedir?
Süt alerjisi adından da anlaşılacağı üzere, vücudun sütte bulunan bazı proteinlere karşı verdiği alerjik reaksiyon veya tepkidir. Süt alerjisi olanlar genelikle süt ve süt ürünlerine alerjisi vardır. Bu alerji çocuklarda en sık görülen gıda alerjilerinden biridir.
İnek sütü, süt alerjisinin en yaygın tetikleyicisi olmasına rağmen, manda, keçi, koyun ve diğer memelilerdeki sütler bile alerjik bir tepkimeye neden olabilir. İnek sütünde bulunan alfa S1-kazein proteini en çok süt alerjilerinin nedenidir.
Süt alerjisiyle ilişkili en yaygın belirtiler şunlardır:
Süt Alerjisi Belirtileri
Süt alerjisi olan çocuklar genellikle yavaş reaksiyon gösterirler. Genellikle birkaç saat, hatta günler sonra bile ortaya çıkabilen belirtiler ortaya çıkabilir. Süt alerjisi daha çok çocuklarda ortaya çıkar ve yavaş yavaş reaksiyon ile ortaya çıkar.
- Zaman zaman kan veya mukus izleri içerebilen sulu dışkı
- Karın krampları
- Ciltte döküntüler
- İshal
- Öksürme
- Bebeklerde ortaya çıkan kolik
- Sürekli akan burun
- Boy ve kilo alamama
- Sulu gözler
Süt alerjisinin bazı belirtileri oldukça hızlı gelişebilir. Örneğin birkaç saniye ila birkaç saat arasında. Bu belirtiler şunlardır:
- Kurdeşen
- Kusma
- Mide Bulantısı
- Hırıltı
- Dudakların çevresinde kaşıntı hissi
- Şişmiş dudaklar, boğaz veya dil
Nadir durumlarda, süt alerjisi olan bir çocuk da anafilaktik şok denilen ciddi bir reaksiyon gelişebilir. Çocuğunuzdaki dudakların, boğazın veya ağzın şişmesini fark ederseniz, bunun nedeni böyle bir reaksiyondur. anafilaktik şok ayrıca kan basıncında bir düşüşe, solunum güçlüğüne neden olabilir ve acil tedavi yapılmazsa kalp durmasına neden olabilir.
Süt alerjisi çok fazla tehlikeli olarak görünmese de, bazı çocuklarda ve yetişkinlerde öldürücü reaksiyonlara neden olabilir. Bildiğiniz gibi, bu tür alerjilerin birincil nedeni sütün içinde bulunan bir yada daha proteindir.
Süt alerjisine neden olabilecek nedenler hakkında biraz daha bilgi edinmek için okumaya devam edin.
Süt Alerjisinin Nedenleri ve Risk Faktörleri
Vücudunuzun süt ve süt içeren ürünlerdeki bazı proteinlere karşı tepkisi, bir süt alerjisinin ana nedenidir. Süt alerjisi olanlarda, vücut bazı süt proteinlerini zararlı olarak tanımlar ve proteini nötralize etmek için immünoglobulin E (IgE) adı verilen antikorların üretimini tetikler.
Daha sonra, protein ile her temas kurduğunuzda, IgE antikorları bunları tanımlar ve bağışıklık sisteminize histamin ve diğer kimyasalları salması için sinyal verir. Bu durum bir dizi alerjik semptomla sonuçlanır.
Bazı nedenler bu alerjinin artmasına neden olabilir:
- Mevcut alerjiler
- Atopik dermatit veya egzama – Cildin iltihaplı ve kaşıntılı olmasına neden olan ve diğer gıda alerjilerinin yanı sıra süt alerjisi gelişme riskinizi artırabilir
- Aile öyküsü – Ailede süt alerjisi öyküsü olanlar veya saman nezlesi, kurdeşen, astım veya egzama gibi diğer alerji türleri olanlar, durumu geliştirme riskini artırır.
- Daha az kısa emzirme dönemleri – Annelerin kısa emzirme dönemlerinde süt alerjisinin ortaya çıkma riski daha fazla olabilir.
- Yaş – Süt alerjisi, çcouklarda yetişkinlerden daha yaygındır. Bunun nedeni, çocukların sindirim sisteminin hala gelişmekte olmasıdır.
Artık süt alerjisinin ana nedenlerini ve bunun nasıl gerçekleştiğinden haberdar olduğunuza göre, bir sonraki endişeye geçelim.
Pek çok insan süt alerjisinin laktoz intoleransı ile karıştırmakta ve bu iki durumun da benzerlik göstermesi aynı belirtileri göstermesinden doalyıudır. Ancak her ikisi de farklı. Süt alerjisi veya laktoz intoleransı olup olmadığını nasıl anlarsınız? Hadi bulalım.
Süt Alerjisi Vs. Laktoz İntoleransı
Süt alerjisi veya laktoz intoleransı olup olmadığını bilmek için, ikisi arasındaki temel farkların farkında olmanız gerekir.
Süt Alerjisi
- Bağışıklık sistemini içerir.
- Vücudun süt ve süt ürünlerindeki bazı proteinlere karşı bağışıklık tepkisidir.
- Alerji semptomlarına neden olan histamin ve diğer kimyasalların salınımına yol açar.
- Semptomlar hafif ila şiddetli olabilir.
- Çocuklarda daha yaygın, bebeklerde daha yaygındır.
Laktoz intoleransı
- Sindirim sistemini içerir.
- Vücudun laktozu (sütte bir şeker) sindirmek için gerekli olan bir enzim olan laktaz üretememesi nedeniyle ortaya çıkar.
- Sindirilmemiş laktoz, bakteriler tarafından parçalanabileceği ve şişkinlik semptomlarına yol açabileceği kolonunuza hareket edebilir.
- Belirtileri rahatsız edici ama çok tehlikeli ya da şiddetli.
- Yetişkinlerde sık görülür.
Bu farklılıklar, süt alerjiniz veya laktoz intoleransı olup olmadığını anlamanıza yardımcı olabilir.
Kendinizde veya çocuğunuzda süt alerjisi belirtileri gözlemlerseniz, tanı için bir doktora görünmeniz gerekebilir.
Süt Alerjisi Nasıl Test Edilir?
Yediğimiz veya içtiğiniz bir şeyde alerjik bir reaksiyona neden olduğunda, tam olarak neyin sebep olduğunu öğrenmek kolay olmayabilir.
Süt alerjisi tanısı koymak için doktorunuza gidebilirsiniz.
- Belirti ve semptomlar hakkında sorular sorma
- Fiziksel muayene yapılması
- Yediğiniz yiyecekleri not almanız gerekebilir.
- Bir süre sütü diyetinizden çıkarmanızı ve ardından reaksiyonu tetikleyip tetiklemediğini görmek için tekrar eklemeniz gerekebilir.
Doktorunuz ayrıca aşağıdaki testlerden birini veya birkaçını önerebilir.
- Cilt Testi – Cildiniz pricted edilir ve ardından az miktarda süt proteinine maruz kalır. Herhangi bir kabarık ortaya çıktığı zaman bu süt alerjisini işaret eder.
- Kan testi – Bir kan testi, bağışıklık sisteminizin süt tüketimine nasıl tepki verdiğini bulmada yardımcı olabilir. Kandaki IgE antikorlarının salınımını ölçerek yapar. Bununla birlikte, bu test bir süt alerjisinin ortaya çıkarılmasında tam olarak doğru olmayabilir.
Durumunuz teşhis edildiğinde doktorunuz buna göre tedavi önerebilir.
Süt Alerjisi Nasıl Tedavi Edilir
Bir süt alerjisini tedavi etmenin en iyi yolu süt veya süt içeren ürünlerin tamamen tüketilmesinden kaçınmaktır. Süt, düzenli olarak tükettiğimiz birçok gıdada ortak bir bileşen olduğundan, bu oldukça zor olabilir.
Süte alerjisi olan bazı bireylerin, sütün ısıtılması ve unlu mamullere eklenmesi veyua yoğurt gibi diğer şekillerde olduğu gibi başka şekillerde de tolere edilebilir. Hangi süt ürünlerinden kaçınmanız gerektiğini bilmek için doktorunuzla konuşun.
Süt alerjisi için diğer tedavi seçenekleri şunlardır:
Antihistaminikler – En iyi çabalarınıza rağmen, kendiniz veya çocuğunuzdaki bir süt alerjisi semptomlarını engelleyemiyorsanız, antihistamin ilaçları tercih edebilirsiniz.
Epinefrin Enjeksiyonu – Anafilaksi veya anafilaktik şok durumunda, acil bir epinefrin enjeksiyonu için derhal hastaneye gitmeniz gerekir. Bu tür reaksiyon riski yüksek olanların her zaman EpiPen veya Adrenaclick gibi enjekte edilebilir epinefrin taşıması gerekebilir.
Başa Çıkma ve Destek – Benzer bir alerjiyle başkalarıyla konuşmak sadece destek sağlamakla kalmaz, aynı zamanda size durumla savaşmak için bazı yararlı ipuçları da sağlayabilir.
Birçok süt veya süt ürünü, süt tükettiğinizde gerçekleşenlere benzer bir alerjik reaksiyonu tetikleyebilir. Aşağıda, süt alerjiniz varsa kaçınmanız gereken bazı süt ürünleri listelenmiştir.
Sütlere Alerjiniz Varsa Hangi Gıdalardan Korunmalı?
Önlemek
- Yağsız, tam ve az yağlı süt
- Yağlı süt
- yoğurt
- Tereyağı
- Gelato ve dondurma
- Peynir
- Süzme peynir
Gizli süt kaynakları olabilecek diğer yiyecekler şunlardır:
- Çikolata, nuga ve karamel
- Kazein
- Peynir ve tereyağı çeşitleri
- Hidrolizatlar
- Protein tozları
Ayrıca süt ürünleri içerebilecek diğer yiyeceklerden de kaçınmalısınız. Dışarıda ne zaman yemek yerseniz, sipariş ettiğiniz yiyeceğe eklenen tüm malzemeyi sormaya dikkat edin. Siz (veya çocuğunuz) anafilaktik şoklara yatkınsanız, her zaman yanınızda bir epinefrin enjeksiyonu bulundurun.
Süt ürünleri etkileyici besin profillerinden dolayı oldukça çok tüketilir.
Süt Proteine En İyi Alternatifler
Aşağıda tıpkı süt kadar protein değeri sağlayan ve süt ürünü olmayan seçenekler bulunmaktadır.
Soya proteini formülü: Beslenme profili gözönüne alınınca inek süütne en yakın oöanıdır. 6 aylıktan küçük bebekler için kullanılmamalıdır.
Anne sütü: Anne sütü oldukça güvenilir alternatiflerden biridir. Bununla birlikte, inek sütünü tüketen bir anne, süt proteinlerini bebeğe aktarabilirler.
Hipoalerjenik formüller: İnek sütüne alerjisi olan bebekler için, yoğun şekilde hidrolize edilmiş formüller veya reaksiyona neden olma olasılığı daha düşük olan amino asit formülleri mevcuttur.
Çoğu çocuk büyüdükçe süt alerjisi ortaya çıkarır. Bu nedenle çocukların ve yetişkinlerin tetikleyici yiyeceklerin farkında olması ve bunlardan kaçınması önemlidir.
Bu makaleyi bilgilendirici buldunuz mu? Süt alerjisi konusundaki düşüncelerinizi aşağıdaki yorum kutusunda bizimle paylaşın.
Uzmanların Okuyucuların Sorularına Cevapları
Süt alerjisi sonradan olur mu?
Süte karşı alerji sonraki yaşamda ortaya çıkabilecek bir durum değildir. Ancak, laktoz intoleransı riskiniz ilerleyen yaşla birlikte artabilir.
Süt alerjisi geçer mi?
Çoğu çocuk büyüdükçe süt alerjisinin üstesinden gelebilir. Bununla birlikte, kanda yüksek düzeyde inek sütü antikorları bulunanlarda, süt alerjisinin üstesinden gelme ihtimali daha düşüktür.
Bebeklerde süt alerjisi ne zaman ortaya çıkar?
Süt alerjisi, bazı bebeklerde ortaya çıkması birkaç saat ila birkaç gün arasında ortaya çıkabilir. Bazı bebeklerde yavaş reaksiyonlara neden olabilir. Bu semptomlar genellikle mide krampları, sulu dışkı veya deri döküntülerini içerir. Bazı belirtiler süt içtikten hemen sonra da ortaya çıkabilir. Bunlar, hışırtı, aralıklı öksürük, kusma vb.