16 yaşındaki dörtgöz okul arkadaşları tarafından uğradığı fiziksel ve psikolojik şiddetle başa çıkmaya çalışırken, dönemlik çalıştığı bir oyun salonunda ileride bir suç örgütüne dönüşecek olan zarco'nun önderliğindeki bir grup gençle tanışır. onların daveti üzerine, belki korku ve endişe, belki merak duygusuyla onlarla takılmaya başlar. böylece şehri oluşturan fiziksel anlamda sınırın diğer yarısına geçer. o ekibin, bir suç örgütünün bir parçası olur. acaba dörtgöz, çalıştığı oyun salonunu soymalarına yardım etmesi için mi gruba davet edilmiştir, ya da diğer suçlarda bir tür maşa olarak mı kullanılacaktır, belki de, kahramanımız açısından, grubun güzel kızı Tere'ye ileride dönüşecek hislerinden dolayı mı grubun bir parçası olmak istemektedir. belki biri belki de hiçbiri.
cercas, röportaj biçiminde ilerleyen anlatısında başta bu gibi sorularla hem karakterlerini hem de okurunu bolca düşündürür. ilerleyen sayfalarda kendi adıma keyifle okuduğum, geçmişe dönük anlatıda da aynı soruları sormaya, okuru da düşündürmeye sevk eder.
bir yerden sonra farkederiz ki, sınırın yasaları esnektir. şehri ikiye ayıran sınırının 16 yaşındaki bir çocuğun gözünde esnektir. o dönem karar vermek, harekete geçmek daha kolaydır. esnekliği buradadır. ayrıca süreçle birlikte, zarco'nun hapse girdiği ve dörtgözün avukat olduğu dönem için de sınırın yasaları üzerine düşünebiliriz. peki bu defa sınır, avukat ve eski suç lideri için ne ölçüde esnektir diye sorabiliriz pekala. bir dönem suçun kendisiyken, daha sonra adaletin koruyucusu olmak ya da zarco açısından, uzun yıllar geçirdiği tutsaklık dönemi sonrası, franco döneminin sona ermesiyle başlamış olan değişen toplum ve şehirlerle beraber, kişinin içinde barındırdığı sınıra ne olmuş olabilir. kendi adıma, cercas'ın sınır metaforuyla oluşturduğu anlatı kısmına değinmek istedim.
bunun dışında yine katmanlı ve pek çok farklı bağlamda okunabilecek bir roman. yazarın röportajçı vasıtasıyla sorduğu, karakterlerin geçmişe, suç örgütüne, onların eylemlerinin nedenlerini anlamaya dönük sorgulamaları da metnin seviyesini bence en yukarı çekiyor. hepsini bir araya getirince, cercas'ın çağımızın en iyi yazarlarından biri olduğu kanısındayım. kitabın filmi de geliyormuş ama ne ölçüde kitabın hazzını sunabilir, orası tartışmalı.