Tokofobi, doğum korkusu demektir. Bu fobiye sahip olan kadınlar patolojik olarak çoğunlukla hamile kalmaktan ve doğum yapmaktan kaçınırlar. Bu korku, çocuk sahibi olmak istemelerine rağmen hamile kalmamak veya vajinal doğumdan kaçınmak için sezaryanı tercih etmelerine neden olabilir. Tokofobi, genellikle hiç doğum yapmayan kadınlarda görülebilir ancak zorlu doğum tecrübesi olan kadınları da etkileyebilir.
Gebelik ve doğum birçok kadının hayatını kökten etkileyen durumlardır. Kadınlar genellikle normal doğum ağrısından ve bir şeylerin yanlış gitme olasılığından endişelenirler. Bunlar, hamile kalan kadınların neredeyse hepsinin bir dereceye kadar yaşadığı normal kaygılardır. Çocuk dünyaya getirme sürecine eşlik eden bu normal kaygılar, genellikle tıbbi yardım, eğitim, sosyal destek ve kendi kendine telkin kullanarak ele alınmaktadır. Bununla birlikte, bu korku bazen patolojik olabilir.
Belirtiler Nelerdir?
Tokofobi, insanların belirli bir nesne veya durum hakkında mantık dışı ve aşırı korku hissettiği bir endişe rahatsızlığı kategorisine giren bir tür özel fobidir. Tokofobi’nin semptomları uyku bozukluğu, panik atak, kabus, hamilelik ve doğumdan kaçınma davranışlarını içerebilir.
Semptomlar şunları da içerebilir:
- Hamilelik ve doğum düşüncesinden korkma duygusu
- Kaygı ve depresyon
- Kusurlu doğum korkusu, ölü doğum veya doğum esnasında ölme
- Sezaryenle doğumda ısrar
Nedenleri nelerdir?
Tokofobi birkaç nedeni vardır. Gelişmesine katkıda bulunabilecek bazı etkenler arasında bilinmezlik, kontrolü yitirme ve mahremiyetin kaybı, cinsel istismar, ağrı korkusu, bebeğin hayatından korku ve/veya tıbbi mudalelere güven eksikliği olabilir.
Hamilelik sürecinde, doğumdaki belirsizlik, gebelik zehirlenmesi ve ölüm gibi doğumla ilgili komplikasyonlardan korku olarak ortaya çıkabilmektedir. Ayrıca sosyal desteği zayıf kadınlarda bu doğum korkusuna katkıda bulunabilir veya daha da kötüleştirebilir.
Tokofobinin iki farklı türü vardır:
Hiç doğum yapmamış kadınlarda primer tokofobi görülür. Bu ergenlik döneminde başlayabilir veya hamile kaldıktan sonra da ortaya çıkabilir. Cinsel tacize veya tecavüze uğramış bireylerde görülebilir. Böyle durumlarda hamilelik ve doğum sırasında elle yapılan tıbbi muayeneler ayrıca travmanın yeniden baş göstermesine neden olabilir.
Sekonder tokofobi, daha önce hamile kalmış veya doğum yapmış kadınlarda görülür. Genellikle travmatik bir hamilelik ve doğum sonucudur. Bununla birlikte, normal doğum yapan kadınların yanı sıra düşük, ölü doğum, hamileliğin bir nedenle sona ermesi veya doğurganlık tedavileri başarısız olan kadınlarda da görülebilir.
Araştırmacılar tokofobinin gelişimini açıklamak için bazı önermelerde bulunurlar. Bunlardan bazıları, diğer kadınların doğum deneyimlerini travmatik bir şekilde anlatmaları, ağrı kontrolünde yetersiz kalma korkusu, anksiyete ve depresyon gibi önceden var olan psikiyatrik durumlar hakkındadır.
Tokofobi yaygınlığı ne kadardır?
Hamilelik ve doğumla ilgili korku ve endişelerin olması tamamen normaldir. Belli bir seviyede korkuya sahip olmak bazı açılardan faydalı bile olabilir çünkü kadınları bu endişelerle başa çıkabilmek için sağlık bakımı ve tavsiye almaya zorlar. Bu korku oldukça yaygındır, hamile kadınların yüzde 80’i endişelenir ve doğum sırasında ağrıdan, sağlık ve güvenlik gibi şeylerden kaygılanır. Bu tür endişeler normal olsa da, kadınların büyük çoğunluğu hamilelik ve doğum süreci hakkında daha fazla şey öğrenerek, diğer kadınlarla konuşarak ve danışmanlık alarak bu endişelerle başa çıkabilir.
Tedaviler
Anne ve çocuk sağlığı açısından tokofobili kadınların tedavi görmesi çok önemlidir. Kadın doğum uzmanıyla beraber bir psikolog veya psikiyatrdan koordineli olarak destek alınabilir.
Sosyal destek kaynakları bulmak önemlidir. Onlara yardım edebilecek insanlar olduğunu bilmek rahatlatabilir. Bu tür bir destek, kadınların öz yeterlik algılarını güçlendirebilir. Faydalı bir destek birebir veya gruplar da aracılığıyla gerçekleşebilir. Bu destek genellikle aile üyeleri ve arkadaşlar gibi tanıdık insanlar tarafından sağlanır, ancak aynı zamanda kadın doğum uzmanından, ebe, psikolog veya danışmanlardan da gelebilir.
Pek çok kadın, aile üyeleri ve arkadaşlar dahil olmak üzere daha önce deneyim sahibi olan diğer kadınların rehberlik ve desteğini istemektedir. Araştırmalar, kadınlara doğum korkusu ile ilgili destek sağlamanın büyük faydaları olduğunu göstermiştir.Ppsikoterapi de tokofobi tedavisinde etkili olabilir.
İlaçlar
İlaçlar, altta yatan depresyon, anksiyete veya diğer psikiyatrik bozuklukları tedavi etmek için tek başlarına veya başka tedavi yaklaşımları ile birlikte de kullanılabilir.
Atılacak Adımlar
- Duygularınızı doktorunuzla görüşün.
- Bir doğum planı oluşturmaya başlayın. Ağrı yönetimi ve doğum yapma seçenekleriniz de dahil olmak üzere, doktorunuzla istekleriniz ve ihtiyaçlarınız hakkında konuşun.
- Güvendiğiniz insanlarla konuşun. Sizi seven insanlar olduğunu bilmek kaygıyı azaltmanıza yardımcı olabilir.
- Doğum hakkındaki korku hikayelerinen kaçının.
- Doğum öncesi destek dersleri alın.