Rusya'nın Askeri Zafer Günü - Kulikovo Savaşı 1380
Eylül 21, Büyük Dük Dmitry Donskoy’un, 1380’taki Kulikovo savaşındaki Moğol-Tatar birliklerinin üstündeki Rus alaylarının Zafer Bayramı olan Rusya'nın Askeri Zafer Günü'ni kutladı.
Korkunç felaketler Tatar-Moğol boyunduruğunu Rus topraklarına getirdi. Ancak, 14 yüzyılın ikinci yarısında, en eski emirlerden biri olan Mamai'nin fiili cetvel haline geldiği Altınordu'nun parçalanması başladı. Aynı zamanda, Rusya, Rus topraklarını Moskova prensliği yönetimi altında birleştirerek güçlü bir merkezi devlet kurma sürecinde idi.
Ve bu zaferin, birçoğunun zaten zaman zaman kararsız olan, dünya düzeninde ölümcül olduğu düşünülen, dünya düzeninde ölümcül olduğu düşünülen tehditten kaçınılmasıyla bağlantılı binlerce ve binlerce Rus insanının kalbindeki iyimserliğin yükselişi üzerindeki etkisini abartmak gerçekten imkansız.
Geçmişimizin diğer önemli olaylarının çoğu gibi, Kulikovo Sahasındaki savaş, bazen gerçek tarihi bilgileri tamamen dolduran birçok ders kitabı efsanesiyle çevrilidir. Son 600 yıldönümü kuşkusuz bu durumu daha da kötüleştirdi, bu da dolaşımı, elbette çoğu zaman ciddi araştırmaların tirajını aşan pek çok popüler sözde-tarihsel yayın akışını tetikledi.
Adil olmayan çalışmaların yanı sıra çeliğin bilinçli veya saf bir şekilde tahrif edilmesi ve özellikle Rus askerlerinin ve muhaliflerinin silah ve teçhizatının detayları ile ilgili özel konular. Aslında, incelememiz bu sorunların dikkate alınmasına adanmıştır.
Ne yazık ki, bu konuda henüz ciddi bir araştırma yapmadık. Doğru, bir zamanlar Rus ve Moğol silahlanmasının ikinci katında yapılan çalışma. XIV. Yüzyıl Tanınmış silah uzmanımız A.N. Kirpichnikov nişanlandı, ancak yadsınamaz bir başarısızlığa maruz kaldı: Aşırı, göründüğü gibi, arkeolojik Rus kaynaklarının azlığına göre silahlara onu, her şeyden önce, Kulikovo döngüsünün yazılı kaynaklarına çevirdi, “asıl kaynağı - Mamai Katliamı Masalları” metninin, 16. yüzyılın başlarında ve ortaçağda “arkeolojik” düşüncenin yokluğunda, silahların çoğunun bir kopyacı olduğunu ortaya koydu. Modern gerçeklikten kendisine, örneğin silah sesleri gibi. Aynı zamanda, Kirpiçnikov'un Tatar silahları, I.Plano Karpini'ye göre, muhteşem, ayrıntılı ve doğru bir kaynak olarak tanımladı ... 130 yaşındaki Kulikov savaşından eski.
XIV. Yüzyılın son üçte birinin Rus silahları. çok sayıda kopya ve resim ile gösterilmemektedir. Ana kaynaklar kuzey bölgelerinden geliyor - Novgorod, Pskov. Ancak merkez - Moskova, Vladimir ve doğu - Pereyaslav Ryazansky (şimdi Ryazan) ve batı - Minsk, Vitebsk tek bir askeri kültür hakkında konuşuyor; bölgesel farklılıklar sadece detaylarda ortaya çıkmıştır (büyük olasılıkla ithalatın kaynakları ile ilgilidir).
Rus birliklerinin temeli, ağır silahlı süvarilerin çoğunda oluşan prenslerin kadrolarıydı. Şehir milisleri ayak bağlantılarından oluşuyordu. Ayrıca, yaya mücadelesinde, savaşçılar da at sırtından daha kötü değildi. Dolayısıyla at ve ayak savaşındaki oran sabit değildi. Atlılar ve atlılar için eşit derecede farklılaştırılmamış silahlar (kopyalar hariç).
Rusya'nın saldırgan silahları arasında kılıçlar, kılıçlar, savaş baltaları, mızraklar ve dartlar, oklar, oklar, maclar ve iplikler bulunuyordu. Kılıçlar Avrupa tipine hükmediyordu - uzun üçgen şeklinde, keskin sivri uçlu, dar vadili ya da yönlü bıçağı vardı. Artı işareti - uzun, düz veya hafif kavisli - uçları aşağı bakacak şekilde, üst kısmı düzleştirilmiş bir top şeklindedir. Sap tek veya yarım uzunlukta olabilir. Kılıçların bir kısmı, elbette ithal. Rus kılıçları XIV. Yüzyıl. "Canlı" bilinmiyor. Muhtemelen, onlar Horde'dan biraz farklıydı. Avrupa piyade kanatlı silahları - kısa ve orta uzunluk: uzun, yönlü - “konchary”, uzun savaş bıçakları - “kordonlar” dahil hançerler ithal edildi (veya ithal edilen modellere göre üretildi). Muharebe eksenleri az çok aynı biçimlidir, yüzeyleri genellikle bir desenle süslenir. Aynı zamanda eksenler-makrolar vardı - büyük bir küresel göz ve kulak açıklığı ile. Baltaları özel deri çantalarda, bazen zengin bir aplike ile taşıdılar.
Mızraklar, ayak ve binicilik mücadelesinin özelliklerini daha iyi yansıtıyordu. Bununla birlikte, mızraklar, genellikle düz bir manşonlu, dar, düz-yüzlü bir ucu olan evrensel bir tip egemen olmuştur. Özel atlı tepe noktası, çok dar, kare bir kesite sahipti ve bir konik bileziğe sahipti. Ayak kavgası için kullanılan roatina, büyük, 50 cm uzunluğunda, yapraklı uç ve kalın kısa şaftla ayırt edildi. Dart (“sulitsy”), özellikle “Zadonschyna” tarafından bildirildiği üzere, özellikle Alman devletlerinden ve Altınordu'dan ithal edildi.
Rus fiyonkları, tahta katmanlarından, boynuzlardan ve haşlanmış tendonlardan yapıştırılmış tutamaklardan, omuzlardan ve boynuzlardan oluşur. Yay, huş ağacı kabuğunun kurutulmasında kaynamış bir bantla sarılmıştır. Soğan deri deride tutuldu. Yönlü ya da düz uçlu oklar, dar uzun bir kutu şeklinde, bozkır tipi bir kabuğa ya da deri titremeye giyildi. Sadak bazen zengin deri aplike ile süslenmiştir.
XIV yüzyılda. Bir zamanlar çok yönlü sivri uçlu popüler macunlar, Rusya’nın askeri kullanımından kaybolarak: bunların yerine Horde’nun en çok sevdiği kişi oldu. Kisteni - Görünüşe göre, bir kemer veya zincir ile kulpla bağlantılı ağırlıklar, eski popülerliklerini yitirmemişlerdir.
Zamanın Rus zırhı bir kask, zırh ve zırhtan ibaretti. Tozluklar ve tozluklar hakkında yazılı ve arkeolojik veriler bulunmamakla birlikte, tozluk 12. ve 14. yüzyılların figüratif kaynakları tarafından belirtildiği gibi kuşkusuz kullanılmıştır.
Rus kaskları XIV. Yüzyıl. bunlar yalnızca görüntülerden bilinmektedir: bunlar, Rusya için geleneksel olan, bazen düşük ve yuvarlak, düşük konik alt tarafa sahip olan sferokonik başlıklardır. Bazen daha uzun şekil. Taçlı kasklar neredeyse her zaman toplardır, ara sıra koni uç üzerinde birleşir. “Yalovtsy” yoktu - çok uzun kulelere bağlı deri üçgen bayraklar (kuleler gibi) - Rus kaskları bu zamana sahip değildi. El yazmaları ve incunabula'daki “Mamai Katliamı Masalları” ndaki sözleri, metnin tarihinin kesin bir işaretidir: Bu süslemenin, Doğu taklitinde Rus kasklarında göründüğü 15. yüzyılın sonundan önce değil. Savaşçının boynu ve boğazı, bazen kapitone, keçe veya deriden yapılmış ancak genellikle zincir postayla yapılmış bir barmitsa tarafından korunuyordu. Buna, tapınaklarda, dikdörtgen şeklindeki naushi, bazen birbirinin üstünde iki ya da üç tane tutturulabilir.
Rus askerlerinin silahlanmasında önemli bir yer, görünüşe göre, kask ithal etti. “Zadonshchina” “Alman Mezunları” ndan bahseder: büyük olasılıkla, bunlar düşük yuvarlatılmış veya sivri kubbe ve oldukça geniş, hafif alçaltılmış tarlalara sahip, baş askerler arasında Avrupa'da çok popüler olan, ancak bazen atlılar tarafından kullanılan baş giydirdi. Prensler başlarını, aynı Dnieper bölgesinde veya Kuban bölgesinde üretilen “Zadonshchina”, “Cherkassian Shelema” nın bilgilerine göre savundular; Her durumda, bunlar Altınordu Mamayev ulusunun ustalarının ürünleriydi. Görünüşe göre, Horde silah ustalarının ustalarının yüksek prestiji (aynı zamanda kuyumcular - “Monomak’ın şapkası” nın yazarları), bir devlet olarak Horde ile düşmanca ilişkiler nedeniyle Rusya’nın en asil soylularının gözünde kaybetmedi.
XIV. Yüzyılın Rus zırhı hakkında çok daha fazla bilgi. Arkeolojik, grafik ve yazılı kaynaklar göz önüne alındığında, Rusya'daki başlıca zırh türleri posta, lamel ve plaka nashivnoy zırhıydı. Mail, yakasında ve eteğinde, 5'tan 10 kg'a kadar ağırlığında, kesik kesimli, aşağı yukarı uzun bir tişörtdü. Halkalar, enine kesitte, ancak XIV. Yüzyılda yuvarlak telden yapılmıştır. Doğudan alınan zincir posta - yassı halkalardan yayılmaya başlar. Adı - Baidana, bodana - Arapça-Farsça "bodan" kelimesine geri dönüyor - beden, beden. Genellikle zincir postaları kendi başına giyilirdi, ancak dikkat çekici ve zengin savaşçılar, oklara karşı savunmasız olduklarından, zincir zırhı, diğer zırh türlerine bağlıydı.
Eşsiz bir şekilde daha güvenli (her ne kadar 1,5 kat daha ağır olsa da), bir lamel kabuğuydu - kayışlarla birbirine bağlanan çelik plakalardan ya da örgü ya da kordlardan. Plakalar dar veya neredeyse yuvarlatılmış bir üst kenarı ile kare şeklindedir. Lamel zırhının deneysel olarak test edilen koruyucu nitelikleri olağanüstü yüksektir, hareketleri tutmadı. Rusya'da uzun süredir tanınıyordu. Slavlar bile VIII - IX. Yüzyıllardaki Avarlardan ödünç aldı. Chainmail IX'in etrafına dağıldı. Avrupa’dan ve Doğu’dan aynı anda. Son - X yüzyıldan sonra. - Rusya'da plaka işlemeli bir zırh ortaya çıktı - yumuşak bir deriye veya dokuma taban üzerine dikilmiş demir pullardan, bazen pullu bir şekilde. Bizans'tan bu tür bir zırh bize geldi. XIV yüzyılda. Moğol etkisi altında, plakalar neredeyse kare bir şekil kazanmış, plakanın üst köşelerinden birinde bulunan eşleştirilmiş delikler vasıtasıyla tabana dikilmiş ya da perçinlenmiştir. Yerdeki ve plaka sayısındaki değişiklikler - ölçekler gibi birbirlerini ne ölçüde buldukları - bu zırhın özelliklerini belirledi. Daha güvenilir - büyük bir örtüşme ile - hem daha ağır hem de daha az esnekti.
Moğol etkisi, levhaların sadece dışardan değil, tabanın içinden de dikilmesini etkiledi, böylece sadece perçin sıraları yukarıdan görülebildi; tabanın ön yüzeyi, parlak, zengin kadife kumaş veya kadife tabakasıyla kaplanmaya başladı. Genellikle, XIV. Yüzyılın aynı Rus zırhında. Birkaç zırh tipi, örneğin, saçaklı bir zırh, zırhlı manşonlar ve işlemeli plakalardan yapılmış bir etek (veya ayrı bir etek) ile birleştirildi ve hatta tüm postaların altında toplandı. Aynı zamanda, başka bir Moğolistan borçlanması modaya girdi - yani, kabuğun göğüs kısmının ortasında dikilmiş ya da perçinlenmiş çelik bir disk, sağlam ya da hafif dışbükey, bağımsız olarak kayışlara bağlanmış bir ayna.
Dikilmiş bacaklar, genellikle Rusya'da çok popüler olmayan, çoğunlukla posta çorapları kullanılır. Resimlere bakılırsa, ön yüze tutturulmuş bir dövme plakadan elde edilen oluklar da kullanılabilir. Balkanlar'dan XIV yüzyılın son üçte gelebilirdi. üst göğüs ve sırtın orjinal kılıfı, omuzlar ve boyun - ayakta, lamel yakalı lamel barmalar. Kasklar ve soyluların kabukları plakaları kısmen ya da tamamen altındı.
Kulikovo savaşının çağında, Rus kalkanları daha az çeşitlilik göstermedi ve Moskova, Zadonschina tarafından değerlendirilen üretimi ile ünlüydü. Kalkanlar yuvarlak, üçgen, damla şeklindedir (ve o zamanki üçgen olanlar daha arkaik damla şeklinde olanları açıkça desteklemiştir). Bazen bir yenilik kullanılmış - uzun bir dikdörtgen ya da eksen boyunca dışbükey bir dikey oluk bulunan yamuk şeklinde bir kalkan - “paveza”.
Muazzam bir şekilde tahtalar, deri ve çarşaflarla örtülmüş ve desenlerle boyanmış, saçmalar yapılmıştır. Kural olarak, kemer kavrama sistemini sabitleyen perçinler hariç, herhangi bir metal parçaya sahip değillerdi.
Rus kalkanı. Yeniden yapılanma M.Gorelika, usta L.Parusnikov. (Devlet Tarihi Müzesi)
Litvanyalı prenslerin kadroları, Moskova Dimitry'in vokalleri, silahların orta Avrupa doğası bakımından gerçek Rus askerlerinden çok farklı değildi. Zırh çeşitleri ve saldırı silahları aynıydı; sadece kask, kılıç ve hançer biçimli zırh şeklindeki detaylarda farklılık gösterdi.
Birlikler için Mamaia, daha az birlik silahı olmadığını varsayabilir. Bunun nedeni, tarihçiliğimizde (çoğu yabancı araştırmacının haklı olarak paylaşmadığı), Altınordu'nun topraklarında, hatta Zhagatai ulusunun (Orta Asya) batı bölgelerinde ve hatta Hulaguid İran'ın kuzey bölgelerinde, hatta Chingis tarafından yönetilen topraklardan oluşmasıdır. . Müslüman olanlar, bir kısmı silah, askeri kostüm ve teçhizat olan tek bir organik alt kültür oluşturdu. Kimliğin varlığı hiçbir şekilde Altın Orda'nın, özellikle de kültürün, bir yandan İtalya ve Balkanlar, Rusya ve Karpat-Tuna bölgesi ile bir yandan Asya, Küçük, İran, Mezopotamya ve Mısır'la olan geleneksel bağları ile Çin ve Doğu Türkistan - üçüncü. Prestijli şeyler - silah, mücevher, erkek kostümü genel Genesis modasını kesinlikle takip etti (geleneksel toplumdaki kadın kostümü çok daha muhafazakar ve yerel, yerel gelenekleri koruyor). Altınordu halkının Kulikov savaşı zamanlarındaki koruyucu silahları ayrı bir makalede tarafımızdan değerlendirildi. Yani burada sadece sonuç getirmeye değer. Saldırı silahlarına gelince, o zaman onun hakkında biraz daha. Horde ordusunun ezici çoğunluğu süvari idi. Genelde belirleyici bir rol oynayan çekirdeği, askeri askerler ve aşiret asaletleri, pek çok oğlu, zengin milisleri ve savaşçılardan oluşan ağır silahlı süvarilerdi. Temel, Vladyka Horde'un kişisel “bekçisi” idi. Sayısal olarak ağır silahlı süvari, elbette, orta dereceden daha düşüktü ve hafif silahlıydı, ancak birimleri, (aslında, hemen hemen tüm Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika ülkelerinde olduğu gibi) belirleyici bir darbeyle başa çıkabilirdi. Saldırının ana silahı Horde haklı olarak oklarla yay olarak kabul edildi. Kaynaklar göz önüne alındığında, yaylar iki tipti: “Çin” - büyük, 1,4 m'ye kadar, açıkça ayırt edici ve bükülmüş bir kol, omuzlar ve uzun, neredeyse düz boynuzlar; "Yakın ve Orta Doğu" - hafifçe işaretlenmiş bir tutamağı ve küçük kavisli boynuzları olan, parçalanmış, 90 cm'den daha fazla olmamalıdır. Her iki tür de, Rus yayları gibi, karmaşık ve olağanüstü güçleriyle ayırt edildi - 60'e kadar çekme dayanımı, hatta 80 ve bir kg'dan fazla. Bu tür yaylardan ateşlenen çok büyük uçları ve kırmızı şaftları olan uzun Moğol okları, yaklaşık bir kilometre öteye uçtu ve 100 metre veya birkaç dakika kadar bir mesafede - hedeflenen ateşin sınırı - bir insana girerek büyük yaralara neden oldu; aynı yönlü dar veya keski ucu ile donatılmış, çok kalın olmayan zımbalanmış plaka-nashivnoy zırhı. Chainmail ayrıca onlardan çok zayıf bir koruma yaptı.
Atış kitinde (saadak) ayrıca bir titreme - okların işaret edildiği uzun, dar bir huş ağacı kabuğu kutusu (bu tür bir titreme, karmaşık oyulmuş desenlerle kaplı kemik plakalarıyla zengin bir şekilde dekore edilmiştir) ya da okların yukarıya doğru kuş tüyü ile yerleştirildiği düz uzun bir deri çanta içeriyordu (genellikle Orta Asya geleneğine göre, bir leopar kuyruğu, nakış, plaklar ile süslenmiştir). Boynundaki nakış, deri aplikler, metal ve kemik yamalarla da süslenmiş. Sadak sağda, sol taraf ise 6. yüzyıldan itibaren genellikle eski olan özel bir kuşağa bağlanır. - bozkır geleneği birbirine bağlıydı.
Horde at okçularının en yüksek verimi sadece silahlarla değil, aynı zamanda atıcıların doğruluğu ile ve özel bir savaş inşasıyla da ilişkilendirildi. İskit zamanlarından beri, düşmanların önünde dönen bir halka inşa eden bozkırların at okçuları, onu her atıcı için en yakın ve en rahat pozisyondan bir ok bulutu ile yıkadı. Kutsal Roma İmparatorluğu Kaiser Büyükelçisi Sigmund Herberstein, XVI. Yüzyılın başlarında bu sistemi detaylı olarak tanımladı. - ve Muscovites'in böyle bir savaş emrini “dans” olarak adlandırdığını (“yuvarlak dans” anlamına geldiğini) fark ettim. Ayrıca, Rus muhataplarının sözlerinden, bu çizginin, eğer rastlantısal karışıklık, korkaklık veya düşmandan iyi bir darbe almasıyla rahatsız edilmezse, kesinlikle tahrip edilemez olduğunu iddia etti. Tatar-Moğol ateşinin özelliği, benzeri görülmemiş bir doğruluk ve kabukları ateşlemenin büyük yıkıcı gücü idi; bunun sonucunda, tüm çağdaşların belirttiği gibi, ordu oklarından çok sayıda ölü ve yara vardı. Bozkırların titremelerindeki oklar az bulunur - ondan fazla değil; Bir seçimde kesin olarak vurmak anlamına gelir.
İlkinden sonra, oklar, grev - “sui-ma” - ardından ikinci “suim” - ana silahın bir mızrak olduğu ağır ve orta silahlı süvarilerin saldırısı, iki halkın yardımıyla sağ omuzun arkasına asıldı - omuz ve ayağın. Mızrakların uçları daha dardı, farklıydı, fakat daha geniş, düzleştirilmiş olarak da kullanıldı. Bazen düşmanı attan uzaklaştırmak ve zorlamak için bıçağın altında bir kanca da kullanıyorlardı. Ucun altındaki miller, kısa bunchuk (“çarpma”) ve 1-3 üçgen dillerinin koptuğu dar bir dikey bayrakla süslenmiştir.
Dart görünüşte bir mızrak savaşı ve yakın dövüş arasında daha az sıklıkla (daha sonra daha popüler hale gelmesine rağmen) kullanıldı. İkincisi için, Horde'un iki tür silahı vardı - bıçaklar ve vurmalı.
Bıçaklar kılıç ve kılıç içerir. Kılıçlar, garip gözükse de, Tatar-Moğollar, XV. Yüzyıla kadar kullanıldı. oldukça sık ve asalet. Sapları kılıç düzlüğünden ve uç şeklinden farklıydı - düzleştirilmiş bir top (Avrupa-Müslüman tipi) veya yatay disk (Orta Asya tipi) şeklinde. Kantitatif olarak, kılıçlar galip geldi. Moğol döneminde, daha uzun olurlar, bıçaklar - geniş ve kavisli olmasına rağmen, yeterli ve oldukça dardı, hafifçe bükülmüş. Horde kılıçlarının ortak bir özelliği, bıçağın bir kısmını örten bir dil ile bir artı işareti ile zemine kaynaklanmış bir klipsdi. Bıçaklar bazen dol, bazen tersi eşkenar dörtgen bölümden oluşuyordu. "Helman" - alt üçte bir bıçağın bir uzantısı var. Kuzey Kafkasya bıçakları genellikle "süngü" yönlü sonlara sahiptir. Karakteristik Horde sabre çapraz - aşağı ve düzleştirilmiş uçları ile. Kulp ve kılıf, yassı bir yüksük formunda kulplu tepeler ile taçlandırılmıştır. Kılıfın halkaları olan klipsleri vardı. Kılıçlar oyulmuş, oyulmuş ve kovalanmış metallerle süslenmiş, bazen değerli, kınların derisi altın iplikle işlenmiştir. Bıçak kayışları daha zengin süslenmiş, bir toka ile bağlanmıştır.
Atından düşen düşman kılıcı tarafından yaralanan Horde, zemine sıçradı, bir savaş bıçağıyla - uzun, 30'e kadar - 40 cm'ye kadar, bir kemik sapı ile, bazen bir artı işareti ile bitti.
Tatar-Moğollar ve genel olarak Horde kültürünün savaşçıları arasında çok popüler olan etki silahlarıydı - maces ve paspaslar. XIV yüzyılın ikinci yarısından itibaren Maces. ilk şeklinde hakim; ancak çoğu zaman basit bir demir top veya bir polihedron şeklindedir. Cisteni daha az uygulandı. Bazen yalnızca kabartma veya işlemeli desenlerle zengin bir şekilde süslenmiş savaş baltaları, Bulgar ulusunun bölgesel bir özelliği idi.
Saldırı silahlarının ezici çoğunluğu, hiç şüphesiz, Horde'un sayısız kentinin atölyelerinde ya da Horde'nin emri ve örnekleriyle İtalyan kolonileri ve Kırım'ın eski şehirlerinde, Kafkasların merkezlerinde üretildi. Fakat çok şey satın aldı ve haraç biçiminde ortaya çıktı.
Horde'un savunma silahı kask, zırh, kaşlı ayraç, tozluk, kolye ve kalkanları içeriyordu. Kulikov Field zamanının Horde kaskları genellikle sferokoniktir, daha az sıklıkla küreseldir, bir chainmail baritle, bazen gözler hariç tüm yüzü kaplar. Kask önünde kaşları olabilir, tepesinde sahte "kaşları", hareketli bir kulak zarını - ok, diskoid bilim. Kask tüylerle ya da bir çift kumaş ya da deri bıçakla bağlanmış bir halka ile taçlandırılmıştır - tamamen Moğol süsleme. Kasklar yalnızca postaya değil, aynı zamanda vizör biçiminde de dövülebilirdi.
Büyük, Horde mermilerinin çeşitliliği idi. Daha önce Moğolistanlı zincirli postaları popülerdi - bir gömlek ya da kapüşonlu bir kaftan şeklinde. Kapitone zırh - “Khatangu Degel” (“çelik, kaftan” gibi dayanıklı; ondan Rus. Genellikle metal parçaları vardı - omuz yastıkları ve en önemlisi, alttan dikilmiş ve perçinlenmiş bir demir plaka levhası; bu tür zırhlar zaten pahalıydı ve üzerine perçin yuvalarının ışıldadığı, genellikle bakır, pirinç, yaldızlı olduğu zengin kumaşlarla kaplıydı. Bazen bu zırh, yanları kesilmiş, göğsünde ve sırtında aynalar, uzun kapitone kollu ya da dar çelik kavisli enine plakaların omuzları, dikey kayışlarda perçinlenmiş ve önlük ve sakrum kılıfı ile aynı yapıya sahip kesilmiş olarak kesilmiştir. Dikey kayışlarla veya kordonlarla birbirine bağlanmış metal veya katı kalın deriden oluşan yatay şeritlerin zırhına laminer denir. Tatar-Moğolların bu zırhı XIII. Yüzyılda geniş ölçüde kullanılmıştır. Malzeme şeritleri zengin bir şekilde dekore edilmiştir: metal - oyma, yaldız, kakma; Deri boyalı, vernikli
Lamel zırhı - Orta Asya'nın ilkel zırhı (Moğolca "huyag" da) Horde tarafından eşit derecede sevildi. XIV yüzyılın son üçte birinde. Diğerleriyle birlikte kullanıldı: zincir posta ve "Khatangu DeGel" üzerine giyildi.
Altınordu toprakları bize XV-XVI yüzyıllarda baskın olacak ilk zırh örneklerini veriyor. Hindistan'dan Polonya'ya kadar olan alanlarda, - halka şeklindeki lameller. Lamel zırhın tüm yüksek koruyucu ve konforlu özelliklerini korur, ancak plakaların kayış veya kordonlarla değil demir halkalarla bağlanması nedeniyle kuvvet daha da artar.
Aynalar - büyük yuvarlak veya çelik dikdörtgen plakalar - farklı türde bir zırhın parçasıydı ya da kendi başlarına bantlar takılıyordu. Göğsün üst kısmı ve sırt kısmı geniş bir kolye (geleneksel olarak Moğol, Orta Asya zırhı) ile kaplandı. XIV yüzyılın ikinci yarısında. sadece deri veya zincir postadan değil, kayış ve halkalarla bağlanmış büyük metal plakalardan da yapıldı.
Mamai horde topraklarında höyüklerde ve diğer mezarlarda sıkça rastlanan buluntular - kıvrımlar, iki eşit uzunlukta çelik halka ile birbirine bağlanmış katlar. Chiigizid ve Chingizid sonrası devletlerin Müslüman minyatürleri, bu zırhın 14.yüzyılın ikinci yarısında tüm uluslardaki popülerliğini onaylar. Buna rağmen XIII. Yüzyılda Moğollar tarafından biliniyordu. Bulgular arasında tozluk bulunmaz, ancak minyatürlerde, diz kapağı ve laminer ayak kılıfı ile zincir posta dokuma ile birbirine bağlanmış kanatlı oyuklar olduğu açıktır.
Ordynskiler yuvarlak, dikilmiş, 90 cm çapa kadar, düz, ciltle kaplanmış tahtalardan veya daha küçük - 70 - 60 cm, dışbükey, sarmal içine yerleştirilmiş esnek bir çubuktan ve bir desen oluşturan kesintisiz renkli bir örgü örgüyle birleştirilmiştir. Küçük - 50 cm - kabarma kalkanları kalın, sert boyalı deri veya çelikten yapılmıştır. Her tür bokun hemen hemen her zaman bir “umbon” u vardı - merkezde çelik bir yarım küre ve ayrıca birkaç küçük olanlar. Özellikle popüler ve değerli çubuk koruyuculardı. Olağanüstü esnekliklerinden dolayı, bıçağın veya topuzun herhangi bir darbesini yansıtıyorlardı ve bir mızrak veya okun üflemesi bir çelik umbron üzerine çekildi. Onların erişilebilirliği ve parlak zarafeti için onları sevdik.
Horde öğrencilerinin atları da zırh tarafından savunuluyordu. Çağımızdan çok önce bozkır savaşçılarının gelenekleri içindeydi ve özellikle Orta Asya'nın karakteristiği. 14. Yüzyılın Son Üç'ünün Horde At Zırhı Çelik bir maske, yaka ve kasanın kapağı, dizler halinde, toka ve kayışlarla birbirine bağlanmış birkaç parçadan oluşuyordu. At zırhı, nadiren kolchuzhnoy ve genellikle laminer veya lamellerdir, çelik levhalar veya daha az dayanıklı olmayan kalın katı deri ile boyanmış ve verniklenmiştir. Halka tabakalı at zırhının varlığı, XV-XVII yüzyıllarda Müslüman Doğu'da çok popüler., Kulikovo sahasında hala tahmin etmek zor.
Gördüğünüz gibi, partilerin kolları neredeyse aynıydı, ancak Horde retinad'ları atların korunmasının yanı sıra, özellikle halka plakası gibi daha güvenilir ve ilerici savunma silahlarına sahipti. Rus askeri at zırhı XVII yüzyıla kadar değildi. Onun hakkındaki efsane, XII-XIII. Yüzyılların göçebe bir elindeki (?) At maskesinden kaynaklanıyor. Kiev Devlet Tarih Müzesi koleksiyonundan ve XIV yüzyılın uzun mahmuz buluntularından. Novgorod'da. Ancak düzinelerce benzer maske - özellikle İstanbul Askeri Müzesi'ndeki çoğu, özellikle üzerlerindeki yazıtlar ve desenler, Kiev maskesinin 15. ve 16. yüzyılın başlarında Şam veya Kahire ustalarının bir ürünü olduğuna dair hiçbir şüphe bırakmamaktadır. Avrupa türünün uzun mahmuzları, at zırhıyla değil, uzun üzüntülere ve sırasıyla uzatılmış bacaklara iniş yapmakla bağlanmıştır, böylece topuklu ayakkabılar atın göbeğinden uzak durur.
Bazı askeri-teknik saha savaşı araçlarına gelince, her iki taraftaki tatar yaylarını ve alan tahkimatlarının Horde'dan beslendiği şövalye kalkanları - “chaparlar” ı varsayabiliriz. Ancak, metinleri değerlendirirken, belirli bir rol oynamadılar. Rus birlikleri için sıradan silahlar, Horde'u ezmek için yeterliydi ve böylece Rus beylikleri ordusunun çoğunu savaş alanına koymak için yeterliydi.
Sonuç olarak, karşıt tarafların bileşimi hakkında söylenmelidir. Birliklerdeki Prens Dimitri, Rus askerleri hariç, 1-3 bin içinde, sayısı belirlenemeyen prensler Andrei ve Dimitri Olgerdovich'in Litvanyalı savaşçılarıydı.
Mamaev’in birliklerinin bileşimi daha fazla alacalıydı, ancak neredeyse temsil ettikleri kadar değildi. Unutmayın, bütün Altın Orda tarafından yönetilmekten çok uzaktı, ama sadece batı kısmı (başkenti Shed değil, büyük, keşfedilmemiş ve yıkıcı bir Zaporozhye yerleşiminin bulunduğu unutulmuş bir ismi olan bir şehir). Askerlerin çoğu, Polovtsy ve Moğolların göçebe soyundan gelen süvarilerdi. Çerkeslerin, Kabardilerin ve diğer Adige halklarının (Çerkası) atlı birimleri de önemli olabilir, Oset süvarileri (Yaslar) sayıca azdı. Süvari ve piyadedeki az ya da çok ciddi kuvvetler, Mamaia Mordovian ve Burtase prenslerinin yetkisi altında olabilir. Birkaç bin içinde, Altınordu şehirlerinin Müslüman sakinlerinin atlıları ve ayaksız "bezmenmenleri" vardı: yabancıların çağdaşlarının görüşlerine göre, hiç cesaret almadılar (rağmen, yabancıların çağdaşlarının görüşlerine göre, cesaret almadılar, ve Altınordu şehirlerinin çoğunluğu ve en kalabalıkları). , Mamayeva'nın gücünde değildi. Orduda daha az bile, usta ve ısrarcı savaşçılar vardı - “Ermeni”, yani Kırım Ermenileri ve “fryazy” için olduğu gibi - İtalyanlar, kalın falanksın gelmesi, yazarlar tarafından çok popüler olan “siyah (?) Geno piyade” nin meyvesidir. en az yanlış anlaşılma. Kırım'ın Cenevizlileri ile Mamai, Moskova koalisyonuyla savaş sırasında düşmandı - sadece Tany-Azak (Azak) Venedikliler kaldı. Fakat sadece birkaç yüz kişi vardı - karıları ve çocukları ile birlikte - bu tüccarlar sadece asker kiralamak için para verebilirdi. Ve eğer Avrupa'daki paralı askerlerin çok pahalı olduğunu ve Kırım kolonilerinin herhangi birinin genel olarak sadece birkaç düzine İtalyan veya Avrupalı asker (genellikle yerel göçmenler bir ücret karşılığında gardiyan taşıyordu), Kulikovo sahasındaki “çamur” sayısını içerdiğini düşünürsek, binden çok kısa.
Toplam güç sayısını her iki taraftan da değerlendirmek son derece zordur. Biri ancak büyük bir dikkatle, 50 - 70 binlerce (yaklaşık olarak Avrupa için devasa bir sayıydı) içinde yaklaşık olarak eşit olduklarını ve dalgalandıklarını varsayabilir.
Ctrl girmek
Bir hata fark ettim Metni vurgulayın ve tuşuna basın. Ctrl + Enter