Yüz Felci (BELL paralizisi)
Yüz felci, kısaca yüz sinirinin çalışmaması olarak
tanımlanabilir. Aniden ortaya çıkması genellikle paniğe neden olur… Yüz felci
olan kişi yüzünün felçli tarafında dudaklarını oynatamaz, tükürüğünü yutamadığı
için salyası akar, gözünü kapatamaz..
Peki, ne
olur da yüz siniri birden çalışmaz olur?
Yüz siniri düzgün çalıştığında vücudumuzdaki diğer
tüm sinirler gibi, uzandığı yerdeki kaslara emir taşır: Gözünü kapat, ıslık
çal, tükürüğünü yut… Ama yüz sinirinde bir hasar olursa, ki hasarın nedenleri ve çeşitlerini aşağıda
açıklamaya çalışacağız, o zaman emir ve mesajları taşıyamaz ve yüzün o taraf
kasları işlev kaybına uğrar. Geçici veya kalıcı olabilir.
Bell paralizisi, 19. yüzyılda yaşamış
olan İskoçyalı tıp adamı Sir Charles Bell tarafından ilk kez tanımlanmıştır
Yüz
sinirinde hasara neden olan nedir?
Genellikle yüz felci öncesinde yüzde uçuk,
Enfeksiyoz Mononükleozis etkeni, hatta ağır bir gribal enfeksiyon
geçirilmiştir. (Dikkat ederseniz hepsi viral enfeksiyonlardır). Ayrıca orta
kulak iltihabı, yüze veya kafaya travma da yüz felci için hazırlayıcı olabilir.
Nedeni ne olursa olsun, yüz sinirinde şişme
nedeniyle yüz sinirinde işlev kaybı olur.
Belirtileri:
Çoğu kez yüz felcine neden olan öncül virüs
enfeksiyonu çok hafif geçer. Ama enfeksiyon ardından gelen yüz felci çok sıkıcı
belirtilere neden olur:
Genellikle ani başlangıçlıdır. Hemen her zaman
yüzün tek tarafını etkiler. Sinir felcinden önce yüzde kulak ön tarafında hafif
müphem bir ağrı olabilir. (Çoğu kez olmaz)
Ardından gelen yüz felcinde de felcin ağırlığına
göre klinik bulgular da değişir: Yüz sinirinde hafif tutulum olduğunda çocukta
yüz kaslarında hafif güçsüzlük olurken şiddetli tutulumda o taraf yüz tamamen
felç olabilmektedir.
Tanı ve
Tedavi:
Bir doktorun yüz felci tanısını koyması kısa bir
muayene ile çok kolaydır. Ama nedenin saptanması için (mesela acaba virüs
enfeksiyonu dışında bir neden olabilir mi diye) MR veya bilgisayarlı tomografi
çekilmesi gerekebilir. Bu tür görüntüleme yöntemleri daha çok, uzun süre
düzelmeyen felçlerde yapılır. Nörolojik muayenede yüz siniri dışında başka
nörolojik sorunlar saptanırsa daha ayrıntılı testlere girmek gerekecektir.
Ayrıca EMG denen bir testle yüz sinirlerinin ne kadar etkilendiğini izlemek
gerekebilir.
Virüs enfeksiyonuna tepki olarak yüz sinirinde
şişmeden kaynaklanan yüz felcinde genelde tedavi yoktur. Bazen şişin inmesini
hızlandıracak ödem çözücü bazı ilaçlar kullanılabilir.
Gözde kurumayı engellemek bu süreçte çok önemlidir.
Bir başka husus da çok iyi beslenme ve iyi dinlenmedir. Ancak eğer çocuğun
gözünü ilaç ve petlerle kapatarak korumak mümkün oluyorsa koşturup oynaması
sakıncalı değildir.
Uzm Dr Erdem UZUNOĞLU
26.12.2011