Ceza hukuku suç ve ceza kavramlarını birlikte inceler ve bunlarla ilgili esasları belirler. Ceza hukukunun kapsamı çok geniş olduğu için, bu konuda destek alacakların ceza avukatı İstanbul araması yaparken, dava konusunda uzmanlaşmış kişileri tercih etmeleri faydalı olacaktır.
Suç ve Ceza Kavramı
Toplum düzeninin devam etmesini korumak için, birçok hukuki değer bulunmaktadır. İnsanların bu değerleri bilerek ve isteyerek ihlal eden davranışları söz konusu suçu oluşturmaktadır. Suçun işlenişinde bir haksızlıktan bahsedilse de her haksız davranışa ceza verilmemektedir. Suçun maddi ve manevi unsurları bulunmaktadır.
Maddi unsurlar;
- Fiil (irade ve hukuki fiil): İrade, düşünce ve eylemleri, bilinçli ve belirli bir amaç için yönlendirme yeteneğidir. Bir suçta suçlunun iradesi olup olmadığını anlamak için, fiile bakılmaktadır. Fiil bir şeyi yapılmasından dolayı verilen zarar olarak gerçekleşebilir. Kimi zaman da yapılması gereken şeyi yapmamaktan oluşan zarar olarak oluşmaktadır.
- Netice (fiilden kaynaklanan değişiklikler): Sırf hareket suçları, netice suçları ve netice sebebiyle ağırlaşmış suç olarak üçe ayrılır.
- Fail
- Suçun maddi konusu
- Suçun hukuki konusu
- Suçun mağduru
- Suçun nitelikli unsurlarıdır.
Suçun manevi unsurları ise şunlardır;
- Kast (bilerek ve isteyerek işlenmiş olma gerekliliği)
- Taksir (dikkatsizlik ve özensizlik dolayısı ile suç işlenmesi)
- Saik (suçun işlenme amacı)
Suçun maddi ve manevi unsurlarının oluşmasının yanı sıra, yapılan eylemin hukuka aykırı da olması gerekmektedir.
Ceza ise, kanunun suç olarak belirttiği eylemlere karşı uygulanan yaptırıma denmektedir. Cezanın esas amacı, aynı suçun tekrar işlenmesini önlemek, yani caydırıcılıktır. Suç ve ceza ile ilgili her türlü dava için ceza hukuku avukatı tutmak nerede ise zorunluluktur.
Ceza Davası Nedir?
Savcılar tarafından şahısların suç işlediği ile ilgili yeterli şüphe bulunduğunda, iddianame hazırlayarak açtıkları davaya ceza davası denmektedir. Savcılar bu kapsama giren suçlar için dava açmak zorundadır çünkü tüm ceza davaları kamu davalarıdır. Ceza davalarına ağır ceza ve asliye ceza mahkemeleri bakmakla görevlidir. Suçun niteliği ile suç işleyen kişinin sıfatına bağlı olarak, çocuk ve çocuk ağır ceza ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemeleri de ceza davalarına bakmaktadırlar. Ceza davalarında sanıklar, ceza avukatı tarafından savunulur.
Ceza Davası Kapsamları
Ceza davaları, ağır ceza kapsamına girmeyen davalardan oluşmaktadır. Bu davalardan bazıları şunlardır;
- Vergi kaçakçılığı, ihaleye fesat karıştırma, uyuşturucu kullanılmasını kolaylaştırma suçları
- Kasten yaralama, taksirle adam yaralama, cinsel taciz, cinsel saldırı ve reşit olmayanla cinsel ilişki, tehdit, şantaj ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçları
- Konut dokunulmazlığının ihlali, kişilerin huzur ve sükununu bozma, hakaret, özel hayatın gizliliğinin ihlali ve kişisel verilerin kaydedilmesi suçları
- Hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma, bedelsiz senedi kullanma ve basit dolandırıcılık suçları
- Kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf, karşılıksız yararlanma ve suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçları
- Hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması, trafik güvenliğini tehlikeye sokma, çevrenin kasten ve taksirle kirletilmesi, gürültüye neden olma ve imar kirliliğine neden olma suçları
- Bozulmuş veya değiştirilmiş gıda veya ilaçların ticareti, uyuşturucu madde kullanma veya bulundurma ve parada sahtecilik suçları
- Resmi belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek, resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyanda bulunmak, özel belgede sahtecilik ve özel belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek suçları
- Halk arasında korku ve panik yaratmak amacıyla tehdit, suç işlemeye tahrik, suçu ve suçluyu övme, halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama ve kanunlara uymamaya tahrik suçları
- Hayasızca hareketler, müstehcenlik, fuhuş, kumar oynanması için yer ve imkân sağlama ve dilencilik suçları
- Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçu (TCK 136)
- Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması, tefecilik ve bilişim sistemini engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçları
- Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması, görevi kötüye kullanma, görevi yaptırmamak için direnme ve iftira suçları, suçluyu kayırma, yalan tanıklık, yalan yere yemin ve suçu bildirmeme suçları
- Yargı görevi yapanı, bilirkişiyi veya tanığı etkilemeye teşebbüs, soruşturma veya kovuşturmanın gizliliğini ihlal, adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs ve muhafaza görevini kötüye kullanma suçları
- Halkı askerlikten soğutma ve yasak askeri bölgelere girme suçları
Asliye ceza mahkemelerince bakılan ceza davaları kapsamına, Cumhurbaşkanı’na hakaret suçu da girmektedir. Ceza davalarında devleti savcı temsil ederken, davalıyı da ceza hukuku avukatı temsil etmektedir.
Ağır Ceza Davası Nedir?
Ağır ceza davaları, ceza davalarının bir bölümü olup nitelik ve ceza bakımından normal ceza davalarından ayrılmaktadır. Bu davaların cezaları genellikle on yıldan az olmayıp, suçun nitelikleri de daha kapsamlı ve daha ağır sonuçları barındırmaktadır. Ağır ceza davalarında devleti savcı, sanığı ise ağır ceza avukatı temsil etmektedir.
Ağır Ceza Davası Kapsamları
Ağır ceza davaları, asliye ceza mahkemelerinde görülemeyen davalardan oluşmaktadır.
Bu davalardan bazıları şunlardır;
- Yağma (gasp) suçu
- Kasten adam öldürme suçu
- Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçu
- Taksirle ölüme neden olma suçu
- İrtikap suçu
- Zimmet suçu
- Rüşvet suçu
- Resmi belgede sahtecilik suçu
- Nitelikli dolandırıcılık suçu
- Hileli iflas suçu
- Devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlar
- Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar
- Milli savunmaya karşı suçlar
- Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk
- 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun kapsamına giren propaganda yapma suçu ve örgüt üyeliği suçu vb. siyasi nitelikli suçlar.
Ağır ceza davaları, avukatsız yürütülemeyecek davalardır. Bu davaların büyük bir kısmı İstanbul’da görüldüğünden, internet ortamında ceza avukatı İstanbul başlıklı birçok arama bulunuyor.
Ceza Nasıl Belirlenir?
Cezanın belirlenmesi ile ilgili tüm hususlar, Türk Ceza Kanunu’nda belirtilmiştir. Ceza hâkimleri öncelikle cezanın türünü belirler, bunun için hapis verilebileceği gibi aynı zamanda para cezası da verilebilmektedir. Hâkim daha sonra, suçun girdiği kanun maddesini bulur ve verilecek cezanın alt ve üst sınırlarını belirler. Dava dosyasını inceleyip tanık ve sanık ifadelerini dinledikten sonra, suçun taksirle mi yoksa kasten mi işlendiğine karar verir.
En sonunda ise gerekiyorsa indirim veya artırım yaparak, kanaati neticesinde cezayı belirler. Hâkim, söz konusu suç tahrik nedeni ile işlenmişse veya iyi hâl gibi durumlardan dolayı indirim uygulayabilir. Örneğin, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçundan (TCK 136) cezada indirim yapabilen bir hâkim, suçun zor kullanılarak yapıldığına hükmederse, cezada artırım yapabilir.
Adli Para Cezası Nedir?
Türk Ceza Kanunu, suçların karşılığında hapis veya adli para cezasının verilmesine hükmetmektedir. Adli para cezası ile idari para cezası genellikle karşılaştırılmaktadır. Adli para cezasını vermeye sadece mahkemeler yetkilidir ve belirlenen para miktarı ödenmezse, hapisle cezalandırılmaktadır. Çünkü adli para cezası, bir suça karşılık olarak verilmektedir. Dört çeşit adli para cezası bulunmaktadır.
Bunlar şu şekildedir;
- Doğrudan hükmedilen adli para cezası: Ceza Kanunu’nda suçun karşılığı sadece adli para cezası olarak belirlenmiştir
- Seçenek yaptırım olan adli para cezası: Ceza Kanunu’nda suçun karşılığı hapis veya adli para cezasıdır ve hâkimin sadece birine hükmetmesi gerekmektedir
- Hapis cezasından çevrilen adli para cezası: Ceza Kanunu’nda bir yıldan az hapis cezalarının, adli para cezasına çevrilebileceği hükmü bulunmaktadır. Taksirli suçların cezasının miktarı ne olursa olsun, adli para cezasına çevrilebilir.
- Hapis cezası ile birlikte hükmedilen adli para cezaları: Ceza Kanunu’nda bazı suçların karşılığı hem hapis hem de adli para cezasıdır. Hâkim bu iki cezayı birlikte vermek zorundadır.
Adli para cezaları en az beş gün üzerinden, en fazla ise yedi yüz otuz gün üzerinden hesaplanmaktadır. Adli para cezası ertelenemez ve on sekiz yaşından küçük çocuklara verilmişse, ödenmediğinde hapis cezası uygulanmaz. Hapis cezalarının adli para cezasına çevrilmesinde iyi bir ceza avukatı önemli rol oynayabilmektedir.
Hapis Cezası Nedir?
Kişilerin işlediği suçlara karşılık verilen hapis cezası, özgürlüğü bağlayıcı bir cezadır. Hapis cezalarının süreli, müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası olmak üzere üç çeşidi bulunmaktadır. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ise, tek kişilik bir odada çekilen bir hapis cezasıdır.
Takdiri İndirim Nedenleri Nelerdir?
Hâkimlerin verdikleri cezalarda, aksi kanunda belirtilmemişse iyi hâl gibi sebeplerden takdiri indirim uygulama hakları bulunmaktadır.
Takdiri indirim nedenleri, kanunda sınırlanmamış olsa da yaygın olarak şu nedenlerden takdiri indirim uygulanmaktadır;
- Failin geçmişi
- Sosyal ilişkileri
- Fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları
- Cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri
Hâkimlere takdiri indirim olarak sınırsız yetkiler verilmemiştir ve bu kararlar denetlenmektedir. Bu nedenle de yapılan takdiri indirimin gerekçeleri kararda detaylı olarak belirtilmek zorundadır.
Meşru Savunma
Meşru savunma (meşru müdafaa olarak da bilinmektedir), kişinin kendisine veya başka birine yapılan haksız saldırıları, saldırıyla orantılı olarak engelleme eylemidir.
Kanunda meşru savunmanın geçerli olabilmesi için şu şartlar belirtilmiştir;
- Meşru savunma için bir saldırı bulunmalıdır ve bu saldırı haksız bir saldırı olmalıdır
- Meşru savunma, bir hakkı korumak için yapılmalıdır
- Meşru savunma, saldırı ile eş zamanlı olmalıdır
Ayrıca, meşru savunmanın zorunlu ve saldırana karşı yapılıyor olması gerekmektedir. Aksi hâlde, meşru savunmanın sınırları aşılabilir ve cezai işlem gerekebilir.
Haksız Tahrik
Kişi yapmış olduğu eylemi, diğer kişinin haksız fiillerinden kaynaklanan hiddet ve üzüntüden yapmışsa, ceza kanununda buna haksız tahrik denmektedir. Haksız tahrik, ceza indirim nedenleri arasındadır. Haksız tahrike neden olan haksız bir fiilin olması, fiilin faile karşı yapılması ve failin bu tahrik nedeniyle suça neden olan eylemi yapması haksız tahrikin şartlarındandır.
Şikâyet
Kanunda bazı suçların kovuşturması için şikâyet gerekçesi bulunmaktadır. Kovuşturma yapılması için irade beyanında bulunmasına ise şikâyet denmektedir.
Şikâyete bağlı suçlardan bazıları şunlardır;
- Kullanma hırsızlığı
- Cinsel saldırı
- Reşit olmayanla cinsel ilişki
- Cinsel taciz
- Mala zarar verme
- Güveni kötüye kullanma
Şikâyete bağlı suçlar, mutlaka kanunda belirtilmiş olmalıdır. Şikâyetin geçerli olması için, belirli bir zaman içinde ve ilgili makamlara yapılması gerekmektedir.
İhbar
Suçu veya şüpheliyi yetkili makamlara bildirilme olayına ihbar denilmektedir. İhbar edilmesi için, illa suçun ihbar eden kişiye karşı işlenmesi gerekmemektedir. Şikâyet ise, mağdur tarafından yapılmak zorundadır.
Zaman aşımı
Zaman aşımı dava ve ceza için ayrı ayrı uygulanmaktadır. Davanın zaman aşımı, suçun işlendiği tarihten sonra belirlenen süreler içinde davanın açılmamış veya açılan davanın sonuçlanmamış olmasına denmektedir. Cezanın zaman aşımı ise, mahkûmiyet hükmünün verilmesinden sonra, belirlenen süreler içinde infazın gerçekleşmemesine denmektedir. Davanın zaman aşımından sonra cezalandırma, cezanın zaman aşımından sonra ise ceza infaz edilememektedir.
Ceza Davası Nasıl Açılır?
Ceza davası, bazı suçlarda şikâyetin edilmesi ile bazı suçlarda ise şikâyet beklenmeksizin, savcının iddianame hazırlayarak mahkemeye sunması ile açılabilir.
Ağır Ceza Mahkemeleri
Ağır ceza mahkemeleri, ceza davasındaki en ağır suçlara bakmakla görevli olan mahkemelerdir. Mahkemeler; mahkeme başkanı, iki üye ve savcıdan oluşturulur. Sanık tarafını ise ağır ceza avukatı temsil eder.
Asliye Ceza Mahkemeleri
Asliye ceza mahkemeleri, on yıldan daha az cezası olan davalara bakmakla görevlendirilmiştir. Asliye ceza mahkemesi tek hâkimle yürütülür ve Cumhuriyet savcısı bulunmaz. Sanığı temsil için ise ceza avukatı bulunur.
Ceza Avukatı Fiyatları
Barolar tarafından belirlenen bir ücret olmasına rağmen, ceza avukatı ücreti davaya göre değişiklik gösterebilmektedir.
Avukat tercihi yapılırken ceza avukatı ücreti değil, söz konusu avukatın deneyimi ve bu davalarda göstermiş olduğu performansları göz önünde bulundurulmalıdır. Ücretler, genellikle büyükşehirlerde ve özellikle de İstanbul’da daha yüksek olabilmektedir.
Zincirleme Suç Nedir?
Zincirleme suç bir fiilin aynı anda birden fazla kişiye uygulanması olarak kanunda (TCK 43) belirtilmiştir.
Zincirleme suçun ayrı suçlara dönmesi şu hâllerde gerçekleşmektedir;
- Hukuki kesinti: İddianamenin düzenlenmesi, mahkûmiyet kararı, şikâyetten vazgeçme ve af çıkması
- Fiili kesinti: Eyleme ara verilmesi, tutuklamanın gerçekleşmesi, hastaneye yatma ve askere gitme
Aynı zamanda, aynı kişiye birden fazla suç fiilinin de uygulanması zincirleme suç kapsamına alınmıştır (tck 43). Ceza kanunda; kasten adam öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma suçlarında zincirleme suç hükmünün uygulanamayacağı belirtilmiştir.
İnfaz Hukuku Nedir?
Kesinleşmiş güvenlik tedbirleri ile cezaların, nasıl yerine getirileceğine dair esaslar infaz hukuku tarafından belirlenmektedir. İnfaz, mahkemeler tarafından verilmiş olan kesin kararın, devamı olarak nitelendirilmektedir.
Bağımsız bir hukuk olan infaz hukuku şu amaçları benimsemektedir;
- Suç işlenmesinin önlenmesi
- Hükümlünün yeniden suç işlemesine engel olma ve toplumu suça karşı koruma
- Hükümlüyü cezaevinde koruma ve yeniden sosyalleşmesini teşvik etme
- Hükümlüyü topluma yeniden kazandırma
Ceza hukuku ile beraber işleyen infaz hukuku, sadece cezanın infazını değil, aynı zamanda rehabilitesini de sağlamayı amaçlamaktadır.
Ceza Hukuku
Bu yazıyı okuyanlar bunları da okudu
Vergi usul kanununda düzenlenmiş olan vergi incelemesi, bu kanun çerçevesinde yapılan vergi denetim türüdür. Vergi usul kanununa göre, vergi incelemesinin üç temel maksadı vardır. Bunlar şu şekilde sıralanmıştır; Mükellefler tarafından ödenmesi gereken vergilerin, doğruluklarının araştırılması. Mükellefler tarafından ödenmesi gereken vergilerin tespit edilmesi. Vergi kaçak ve kayıplarının tespit edilerek ortadan kaldırmak. Türkiye’de beyan esasına dayanan vergi türlerini daha çok olması nedeni ile vergilendirmeler de bu esaslara...Devamını Oku
Müşteki sanık, oluşan herhangi bir suçtan dolayı mahkemeye çıkarılan kişinin kendisinin de şikâyet oluşturma talebinde olması durumudur. Müşteki sanık sıfatına sahip olabilmesi için hakkında dava açılan kişinin, mağdur durumda olduğunu gösterebilmek adına bu durumu geçerli sebeplerle kanıtlaması gerekir. Örneğin, mevcutta olan davanın bir yaralama davası olduğunu düşünelim. Davacı kişi sanık tarafından darp edildiğini söyleyip sanık hakkında suç duyurusunda bulunabilir. Mahkeme heyeti tarafından yargılanan sanık,...Devamını Oku
Birçok şirket veya firma, ihtiyaçlarını karşılamak maksadı ile gerekli olan malları satın almayıp, kiralama yoluna gidiyorlar. Söz konusu kiralama işlemlerini ise, finansal kiralama sözleşmesi vasıtası ile gerçekleştiriyorlar. Finansal kiralama ile ilgili çıkarılan kanunlar, söz konusu işlemler için gerekli olan usul ve esasları belirterek, hem kiralayanın hem de kiraya verenin haklarının korunmasını sağlıyor. Finansal Kiralama Sözleşmesi Nedir? Bir aracın (yatırım malı maksadı ile kullanılan) belirli bir...Devamını Oku