Kedi Anksiyetesi: Stresli Kedinizi Anlamak
"Korkak kedi" diyerek biriyle dalga geçebilir, bir şey kedinizi ürkütüp yerinden sıçramasına sebep olduğunda belki gülebilirsiniz. Ama korkmuş ve endişeli bir kedi dalga geçilecek birşey değildir. Kedi anksiyetesi, hele de tedavi edilmezse ciddi bir sorun olabilir. Kedinizin stresli olabileceğini düşünüyorsanız kedinizin neler yaşadığını ve ona nasıl yardımcı olabileceğinizi anlamak için okumaya devam edin.
Kedi Anksiyetesi Nedir
PetMD, kediler "korkuyla ilişkili... normal vücut reaksiyonlarına neden olacak şekilde bilinmeyen veya hayal edilen bir kaynaktan" tehlike beklediklerinde anksiyete yaşar diyor. Başka bir deyişle endişeli bir kedi, belirgin bir sebep olmaksızın kronik olarak stresli ve ürkek görünür. Ancak bu, bir sebep olmadığı anlamına gelmemektedir. Bu sadece sebebi belirlemenin biraz zaman ve araştırma gerektirdiği anlamına gelir.
Kedinin stresli olmasına yol açan potansiyel sebepler çok sayıda ve çeşitlidir. Kedi anksiyetesi ağrı veya rahatsızlık, toksik bir şeye maruz kalma veya sinir sistemini etkileyen bulaşıcı bir hastalıktan kaynaklanabilir. Travmatik bir deneyim, doğru sosyalleşme eksikliği veya kötü muamele ya da ihmal geçmişi gibi psikolojik bir tetikleyici de bulunabilir. Yaşlanan bir beyin de özellikle hafıza kaybı veya demans yaşayan yaşlı kedilerde anksiyeteye neden olabilir. Yaşlı kedilerde eklem ağrısı, saklanma ya da kum kabını kullanmama gibi endişeli davranışların bir diğer sebebi olabilir. Kedi anksiyetesinin diğer potansiyel sebepleri arasında yeni veya yeri değiştirilmiş mobilya, evde yeni bir evcil hayvan veya bebek ve hatta yeni bir ev sayılabilir
Kedi anksiyetesinin en yaygın görülen türlerinden biri ayrılık anksiyetesi olup, siz görüş alanından çıktığınızda veya evde yalnız kaldığında kediniz endişeli ve stresli olur. PetMD'ye göre bu duruma özellikle terk edilme geçmişi olan veya yeniden sahiplendirilmiş ya da sürekli ebeveyn değiştiren kediler arasında daha çok rastlanır.
Abartılı, tekrarlanan davranışlarla kendini gösteren obsesif kompulsif bozukluk (OCD) da kedileri etkileyebilir. PetMD, kedilerde OCD'nin sebeplerinin tam olarak bilinmediğini ve bu yüzden aslında stres kaynaklı olsa da genellikle mental bir bozukluk olarak sınıflandırıldığını söylemektedir. Evcil hayvan sahipleri, istenmedik bir davranış sergilerken kedilerini sakinleştirmeye çalışarak veya onlarla ilgilenerek farkında olmadan OCD davranışları pekiştirebilir. Bazı kedi ırklarının genetik olarak belirli obsesif kompulsif davranışlara daha yatkın olduğuna da dikkat edilmelidir. Siyam kedileri ve diğer Asyalı kedi ırkları özellikle bu tip davranışlarıyla bilinir.
Peki endişeli bir kediniz olduğunu nasıl anlayabilirsiniz?
Belirtilere Dikkat Edin
Endişeli bir kediyi fark etmek çok zor değildir. PetMD, kedi anksiyetesine dair aşağıdaki genel belirtileri ve semptomları saymaktadır:
- Titreme
- İçine kapanma ve saklanma
- Daha az aktif olma
- Kaçmaya çalışma
- Yıkıcı veya saldırgan davranış
- İshal
- Kum kabını kullanmama
- Aşırı temizlenme (yalanma) sonucu yaralar ve lezyonlar
Diğer semptomlar arasında iştah kaybı veya azalması, kilo kaybı, aşırı miyavlama, aşırı halsizlik ve huzursuzluk sayılabilir diyor PetMD. OCD kumaş yeme, emme veya çiğneme, saplantılı şekilde kendini temizleme, tekrar eden miyavlama veya uluma ve sürekli volta atma gibi aşırı, tekrar eden davranışlarla kendini belli eder. Ayrılık anksiyetesi durumunda siz çevresinde olduğunuz sürece kediniz iyi durumda olacaktır, ancak ayrılmak üzere olduğunuzu hissettiği anda endişeli davranmaya başlayabilir.
Stresli Kedinize Yardımcı Olma
Endişeli kedinize yardımcı olmak için ilk bilmeniz gereken, endişeli davranış için asla kedinizi cezalandırmamanız veya azarlamamanız gerektiğidir. Bu sadece olumsuz çağrışımları ve korkuyu arttıracak ve durumu iyileştirmek yerine kötüleştirecektir. Amaç, kedinin kendisini bulunduğu çevrede güvenli ve rahat hissetmesine yardım etmek olmalıdır.
Kedinizde endişeli davranışlar fark ettiğinizde ilk adım, kedinizde strese neden olabilecek altta yatan sağlık sorunları veya toksinler ihtimalini teşhis etmek veya elemek için veteriner hekiminizden randevu almaktır. Kediler ağrılarını saklama eğiliminde olduğundan bu durum dışarıdan belli olmayabilir ve kapsamlı şekilde tam kan sayımı ve başka testler yapılmasını gerektirebilir. Kedinizin ağrısı veya tıbbi bir sorunu olduğu ortaya çıkarsa endişeli davranışı ortadan kaldırmak ve kedinizin normale dönmesine yardımcı olmak için tek gereken, bu sorunu tedavi etmek olabilir.
Diğer taraftan veteriner hekiminiz sebebin fiziksel bir sorun olmadığını belirlerse bu durum, meselenin psikolojik olduğu anlamına gelir. Bu durumda veteriner hekiminiz size bir tedavi yöntemi önerebilir.
Kedinizin sakinleşmesine yardımcı anti-anksiyete ilaçları yazmanın yanında veteriner hekiminiz, davranış şartlandırma ve karşıt şartlandırma ile hem size hem de kedinize yardımcı olabilecek bir eğitmen veya hayvan davranış terapisti tavsiye edebilir. Davranış şartlandırma, kedinizin hayatındaki korku tetikleyicilerini belirlemeyi ve tekrarlı, güvenli maruz bırakma ile bu tetikleyicilere duyarlılığı azaltmayı veya bunları ortamından çıkarmayı içerir. Benzer bir yöntem olan karşıt şartlandırma, olumsuz bir davranışı olumlu olan ile değiştirirken, yeni davranışla olumlu çağrışımlar kurulması için kedinizi eğitmeyi içerir. Örneğin kediniz sizin ayrılmak üzere olduğunuzu hissettiğinde endişeleniyorsa, gidip uzanması için onu eğitin ve uzandığında, bir ödül maması veya en sevdiği oyuncakla onu ödüllendirin. Zamanla sizin gidişinizi bu olumlu ödülle ilişkilendirecek ve bunu sorun etmemeyi öğrenecektir. Bu eğitimin ve şartlandırmanın genel amacı, kedinize güvende olduğunu ve rahatlamanın sorun olmadığını öğretmektir.
Tedavi Edilmezse
Tedavi edilmeyen anksiyete kendi kendine iyileşmeyecek, muhtemelen daha da kötüleşecek ve istenmedik davranışlar daha da belirginleşecektir. İnsanlarda olduğu gibi kronik stresin, kedinizin sağlığı üzerinde fizyolojik bir etkisi olabilir. Bu durum devam ederse bağışıklık sistemini tehdit edebilir ve onu hastalıklara daha hassas hale getirebilir, bu da stresini şiddetlendirir. Kediniz ayrıca anksiyeteye ek olarak ağır depresyon yaşayabilir ve bunların tümü, başka davranış sorunlarına yol açabilir. Kedinizin anksiyetesine olabildiğince hızlı müdahale etmek sadece kedinize faydalı olmakla kalmayacak, huzurlu bir eviniz olmasını da sağlayacaktır.
Kedinizin anksiyete yaşadığını düşünüyorsanız bunu ciddiye alın. Sevgi, sabır ve yardım etmek için üstünüze düşeni yapma isteğiniz ile kedinizin tamamen iyileşme, daha sağlıklı ve daha mutlu olma şansı çok yüksektir.
Contributor Bio
Jean Marie Bauhaus
Jean Marie Bauhaus, Tulsa, Oklahoma'da yaşayan ve yazılarını bir dizi tüylü dostunun gözetimi altında yazan bir evcil hayvan ebeveyni, evcil hayvan blogger'ı ve roman yazarıdır.
Related Articles
-
-
-
-
Kedisinin şişmanladığını fark ettiğinde, pek çok kedi sahibi endişelenmeye başlamaktadır. Kısırlaştırılmış olan kediler için, kısırlaştırma öncesine kıyasla üçte bir oranında daha az mama gereklidir ve dikkat etmemeniz halinde, bu kediler gerçek bir sağlık riski oluşturacak şekilde hızla aşırı kilolu olacaktır.