Göz kapaklarında farklı tipte bezler bulunur. Meibomian bezleri, gözyaşı bileşenlerinden biri olan yağlı madde salgılar. Göz kapağındaki bir diğer bez ise kirpikleri oluşturan kıl köklerinden yağlı bir kalıntı salgılayan Zeis bezleridir. Meibomian bezleri ve Zeis bezleri tıkandığında göz kapaklarında topaklanmalara neden olur. Bu bazen arpacıkla karıştırılır, ancak şalazyon olarak bilinen ayrı bir durumdur.
Şalazyon nedir?
Şalazyon, göz kapaklarındaki meibomian veya Zeis bezlerinin iltihaplanması ve tıkanması ile ortaya çıkan küçük bir göz kapağı nodülüdür. Hangi bezlerin etkilenebileceğine bağlı olarak, diğer yüzeysel veya derin olarak karakterize edilir. Bir meibomian bezinin iltihaplanması ve tıkanması, derin bir şalazyona neden olurken, yüzeysel bir şalazyon, Zeis bezi ile ilgili bir sorunun sonucudur. Şalazyonlar, Zeis bezleriyle ilgili sorunları hesaba katmasa da, meibomom kistleri olarak da adlandırılır.
Çoğumuz hordeolum (arpacık) gibi göz kapağı problemlerini biliyoruz, ancak bir şalazia (çoğul şalazyon) aynı zamanda yaygın bir göz kapağı rahatsızlığıdır. Hem çocukları hem de yetişkinleri etkileyebilir, ancak 30 ila 50 yaş grubunda daha sık ortaya çıkma eğilimindedir. Chalazia, kötü hijyen, enfeksiyonlar, cilt hastalıkları ve hatta stres dahil olmak üzere çok çeşitli faktörlerden kaynaklanabilir. Genel şalazia ciddi koşullar değildir. Kolayca tedavi edilir ve çoğu vaka kendiliğinden düzelir.
Şalazyon Nedenleri
Şalazyon gelişimine katkıda bulunan bir dizi faktör vardır. Meibomian bezleri, kirpiklerin kökünde, göz kapağı kenarında yer alan Zeis bezlerine göre daha merkezi konumdadır. Bu bezler tıkandığında bir şalazyon oluşur. Bu nedenle, bir meibomian bezinden çıkan bir şalazyon, göz kapağında daha merkezi bir yerde bulunurken, Zeis bezinden çıkan bir şalazyon, kenarlara doğru meydana gelir. Bununla birlikte, merkezi yerleşimli büyük şalazyonun göz kapağının kenarına kadar uzanması mümkündür.
Cilt hastalıkları, özellikle göz kapağını tutanlar, şalazyonun olası nedenlerinden biridir. Buna seboreik dermatit ve akne rozasea gibi cilt durumları dahildir. Leishmaniasis, tüberküloz ve çeşitli viral enfeksiyonlar gibi enfeksiyonlar da şalaziye neden olabilir. Bu durum ayrıca bağışıklık sistemi yetersiz, kanserli ve kan kolesterolü yüksek kişilerde daha sık görülür. Kötü hijyen ve stres, iyi bilinen iki nedendir, ancak chalazia gelişimindeki kesin rolü belirsizdir.
Bir şalazyon genellikle arpacıkla karıştırılır, ancak bunlar ayrı koşullardır. Bazen şalazi, arpacık veya blefarit gibi diğer göz kapağı rahatsızlıklarını takip edebilir . Ancak yukarıda açıklanan nedenler ve risk faktörlerinin olmamasına rağmen şalazinin kendiliğinden ortaya çıkması mümkündür. Chalazia, arpacıklardan daha uzun vadeli koşullardır. Daha akut durumlar olan arpacıklarda genellikle bulunmayan kronik iltihaplanma ve granülom dokusunun formülasyonu vardır.
Belirti ve bulgular
Şalazyonun tipik belirtisi, göz kapağındaki bir yumrudur. Çoğu zaman yumru hissedilebilir ve bazen de görülebilir. Yumru çapı 7 ila 8 mm’ye ulaşabilir. Üst veya alt göz kapağında bir şalazyon oluşabilir. Bununla birlikte, meibomian bezlerinin daha fazla sayıda olması nedeniyle üst göz kapağında daha sık bulunur. Bir şalazyon genellikle ağrısızdır ve uzun süre – haftalar ila aylar arasında – devam edebilir. Bazen hafif ağrı ve tahrişe neden olur. Bununla birlikte, şalazyon bir kez enfekte olduğunda, önemli bir ağrı olur.
Diğer semptomlar şunları içerir:
- İç göz kapağının kızarıklığı.
- Kulak çevresindeki genişlemiş lenf düğümleri (enfeksiyon varsa).
- Büyük şalazyondan görme bozukluğu (nadir).
komplikasyonlar
Kalıcı şalazya, özellikle büyük topaklar veya enfekte olanlar çeşitli komplikasyonlara yol açabilir. Çoğu zaman kozmetik bir sorundur. Bununla birlikte, yumru korneaya baskı yaptığı ve yüzeyini bozduğu için şalazia astigmatizmaya katkıda bulunabilir. Şalazyon kendi kendine düzgün bir şekilde akmazsa, kirpiklerin içe doğru dönmesine veya ters dönmesine neden olabilir. Kirpik kaybı da olabilir.
Chalazia Tedavisi
Şimdi Çevrimiçi Bir Doktora Sorun!
Tüm şalazilerin %25 ila %50’si herhangi bir tedavi olmaksızın kendi kendine düzelir. Ancak, bazen 6 ay veya daha fazla olmak üzere çözülmesi uzun bir süre alabilir. Birçok kişi, çok büyük olmadıkça, enfekte olmadıkça veya kozmetik kaygılar olmadıkça tıbbi yardım almadan bir şalazyonla yaşayabilir. Çoğu zaman, herhangi bir semptoma neden olmuyorsa ve önemli kozmetik kaygılara neden olmuyorsa tedavi edilmemesi tavsiye edilir.
Evde yapılan ilaçlar
Sıcak kompres ve uygun göz kapağı hijyeni gibi basit önlemler, sarkmanın boşalmasını teşvik edebilir. Etkilenen göz kapağına sıcak bir kompres nazikçe fakat sıkıca tutulmalıdır. Bu, günde yaklaşık 3 ila 4 kez 5 ila 10 dakika yapılmalıdır. Sıcak (kaynar olmayan) suya batırılmış bir bez basit ama uygun bir kompres yapar. Yumruya nazikçe masaj yapmak da drenaja yardımcı olabilir, ancak dikkatli bir şekilde yapılmalıdır. Göz kapağı günde iki kez zayıf bir ılık su ve bebek şampuanı solüsyonu ile temizlenmelidir.
İlaç tedavisi
Çoğu zaman yumru sterildir, yani enfeksiyon içermez. Antibiyotik damla kullanmak bu nedenle yardımcı olmaz. Antibiyotikler sadece enfeksiyon olduğunda kullanılır. Bu aşırı şişliği, kızarıklığı ve ağrıyı azaltabilir, ancak antibiyotikler şalazyonun kendisini tedavi etmez. Bazen kronik inflamasyonu azaltmak için kortikosteroidler kullanılır. Ancak, bu her zaman gerekli değildir ve yalnızca bir tıp uzmanı tarafından tavsiye edilirse uygulanmalıdır.
Ameliyat
Nadir durumlarda, şalazyonun boşaltılması için cerrahi bir prosedür gerekebilir. Lokal anestezi altında bir göz uzmanı (göz doktoru) tarafından yapılır. Kist kesilir ve boşaltılır. Bununla birlikte, yumru sertleştiğinde kesilmesi gerekebilir. Daha sonra bir enfeksiyonu önlemek için topikal bir antibiyotik uygulanır. Cerrahi drenaj veya çıkarma, bir şalazyonun geri dönmeyeceğinin garantisi değildir. Tekrarlama nadir değildir. Bu nedenle hastalar sürekli olarak yukarıda tartışılan göz hijyeni gibi önleyici tedbirler konusunda bilgilendirilmelidir.