Okul Öncesi Sağlık Taraması
Çocuğun 2-6 yaş arası dönemi okul öncesi dönem olarak adlandırılır. Çocuğun okula başlayabilmesi için fiziksel gelişimi, dil gelişimi ve duygusal- sosyal gelişimi yeterli olmalıdır.
Fiziksel gelişim: okul öncesi dönemde çocuk yılda ortalama 2 kg almalı ve 6-7 cm uzamalıdır. 3 yaşındaki bir çocuk ortalama 15 kg ve 95 cm dir. Ağzında 20 süt dişi bulunmalıdır. Merdiveni inip çıkabilmeli ve üç tekerlekli bisiklete binebilmelidir. Çoğu çocukta 3 yaşında tuvalet eğitimi tamamlanmıştır.
Dil gelişimi:. Çocuğun kelime hazinesi 2 yaşında 50-100 iken 5 yaşında 2000 kelimeye ulaşır ve kelimeleri birleştirip anlamlı cümleler kurmaya başlar. Ortalama olarak bir çocuk kaç yaşındaysa o kadar kelime içeren cümle kurabilir. (2 yaşındaki çocuk 2 kelimeli, 3 yaşındaki 3 kelimeli vs) Dil gelişimi zihinsel, duygusal gelişime ve çevresel uyarılara bağlıdır. Çocukla ne kadar çok konuşulur ve onun konuşması teşvik edilirse dil gelişimi o denli olumlu şekilde ilerler.
Duygusal - Sosyal Gelişim
Çocuk annesinden bağımsız hareket edebiliyorsa, İstek ve ihtiyaçlarını ağlamadan ifade edebiliyorsa, Yaşı ölçüsünde kendisiyle ilgili karar verebilme becerisinin gelişmişse (kıyafet , yemek seçimi v.b), Arkadaşlarıyla sosyalleşme sürecinde çıkan problemleri çözebilme becerisine sahipse okulda problem yaşama riski düşüktür. Çocuk gelişimi uzmanlarınca çocuklara okul olgunluğu testi yapılabilmektedir.
Okula başlamadan önce çocuğun sağlık taramasından geçirilmesi, aşılarının kontrolü ve eksiklerinin tamamlanması gerekir. Grip aşısı her yıl sonbahar başında uygulanır. Ağır influenza enfeksiyonu geçirme riski taşıyanlara (5 yaşından küçük çocuklar veya diyabet, kalp, akciğer, böbrek, bağışıklık sistemini etkileyen hastalıkları olanlar) aşı yapılması önerilmektedir. İnfluenza virüsü yıllar içinde değişkenlik gösterebildiğinden aşının her yıl tekrar aşılanması önerilmektedir. Grip aşısı uygulananların yaklaşık %80 'nde bağışıklılık sağlar.
Demir eksikliği anemisi, dünyada ve özellikle az gelişmiş ülkelerde çok yaygın olarak görülmektedir. Hemen hemen tüm yaş gruplarında görülse de en sık hayatın ilk iki yılında, özellikle 6 – 24. aylar arasında görülür. Ergenlik çağı, her iki cinste demir gereksiniminin arttığı ve kansızlığın sık görüldüğü bir başka dönemdir. Ülkemizde değişik yaş gruplarında yapılan geniş kapsamlı çalışmalarda demir eksikliğinin %30- %78 gibi çok yüksek oranlarda olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle okul öncesinde kansızlık taraması yapılması gereklidir.
Okul öncesinde kırma kusurları ve gözlük ihtiyacı açısında göz muayenesi yapılmalıdır. Çocuklarda başta kırma kusurları olmak üzere birçok göz bozukluğu, kendini göz kayması şeklinde belli eder. Göz kayması olan çocukların vakit kaybetmeden muayene edilmesi gerekir. Özellikle ailesinde göz bozukluğu olan çocukların göz kayması olmasa da ilk 3 yaş içerisinde muayenesi çok faydalıdır. Göz kaymalarının uygun zamanda tedavisi, göz tembelliği gelişimini engelleyebilir. Göz tembelliği (ambliyopi) çoğunlukla ilk 7 yaş içerisinde fark edilememiş göz bozukluklarına bağlıdır. Bir gözün az görmesine bağlı üç boyutlu görmenin gelişememesidir. Esas problemin tedavisine ek olarak, sağlam gözün kapatılması (ortoptik tedavi), erken dönemde bu durumu tedavi edilebilir.
Süt dişlerinin yapısı nedeniyle daha çok çürük görülür. Tedavi edilmeyen süt dişi çürükleri, ağrı, kötü koku, çiğneme zorluğu, beslenme bozukluğu ve çirkin görüntüye yol açar. Bu dönemdeki tedavi edilmeyen diş bozuklukları, ileride diş çarpıklığı, çene gelişiminde bozukluk ve genel sağlık problemlerine (romatizmadan kalp rahatsızlıklarına kadar) sebep olabilecektir. Bu nedenle çocuğunuza okul öncesi diş kontrolü yaptırınız.