Dünyanın en zengin on adamı, insanlığın yüzde 99'unun gelirinin düştüğü pandemi döneminin ilk iki yılında servetlerini 700 milyar dolardan 1.5 trilyon dolara ikiye katladı. Diğer bir deyişle Oxfam International tarafından yayınlanan rapora göre en zengin on isim saniyede 15.000 doları veya günde 1.3 milyar doları servetlerine kattı. Bununla birlikte aynı süreçte 160 milyon insan yoksulluğa sürüklendi.
Oxfam International İcra Direktörü Gabriela Bucher raporda bu gelir artışının sebebini merkez bankalarının piyasaya para pompalamasına bağladı. Bucher, "Milyarderler müthiş bir salgın geçirdi. Merkez bankaları ekonomiyi kurtarmak için finans piyasalarına trilyonlarca dolar pompaladı. Ancak bunların çoğu borsa patlaması yaşayan milyarderlerin ceplerini doldurdu. Aşıların bu pandemiyi sona erdirmesi gerekiyordu, ancak zengin hükümetler ilaç milyarderlerinin ve tekellerin milyarlarca insana arzı kesmesine izin verdi. Sonuç olarak akla gelebilecek her türlü eşitsizlik riskleri artıyor. Bunun öngörülebilirliği mide bulandırıcı." sözlerini sarf etti.
"Servetlerinin yüzde 99.999'unu kaybedecek olsalar dahi bu gezegendeki tüm insanların yüzde 99'undan daha zengin olacaklar"
Forbes'a göre dünyada yer alan en zengin 10 kişi ki bunla sırasıyla; Elon Musk, Jeff Bezos, Bernard Arnault ve ailesi, Bill Gates, Larry Ellison, Larry Page, Sergey Brin, Mark Zuckerberg, Steve Ballmer ve Warren Buffet, sadece Mart 2020'den bu yana servetlerinin 821 milyar dolar arttırdı.
Raporda bu on kişinin, yarın servetlerinin %99.999'unu bir şekilde kaybetse bile bu gezegendeki tüm insanların yüzde 99'undan daha zengin olacakları vurgulanıyor. Öyle ki şu an bu on kişi; dünyadaki en fakir 3.1 milyar insandan altı kat daha fazla servete sahip.
Yine raporda bu on kişinin servetlerinin yüzde 99'unu bağışlaması durumunda; bu kaynaklar ile tüm dünya için yetecek aşı yapılabileceği; iklim değişikliğine dair önlemlerin alınabileceği; evrensel sağlık ve sosyal koruma sağlanabileceği ve 80'den fazla ülkede cinsiyete dayalı şiddete yönelik çabalardaki finansman boşluklarını doldurmak için ödeme yapılabileceği vurgulanıyor.
Pandemi eşitsizliğin de artmasına yol açtı
Zenginlerin artan servetleri kadar gelir eşitsizliğinin de vurgulandığı Oxfam International raporunda; aşırı eşitsizliğin, ayrıcalıklı bir azınlığın zenginliğini ve gücünü sürdüren politikaların ve siyasi kararların dünyadaki sıradan insanların büyük çoğunluğuna ve gezegenin kendisine doğrudan zarar verdiği bir ekonomik şiddet biçimi olduğu savunuluyor.
Gabriela Bucher var olan bu gelir eşitsiliği ile ilgili "Dünyanın pandemiye tepkisi, bu ekonomik şiddeti özellikle ırksallaştırılmış, marjinalleştirilmiş ve cinsiyetçi çizgiler arasında keskin bir şekilde serbest bıraktı. COVID-19 ani yükseldikçe, bu durum toplumsal cinsiyete dayalı şiddet artışlarına dönüşüyor, hatta kadınlara ve kız çocuklarına daha fazla ücretsiz bakım yığılıyor" sözlerini sarf etti.
Raporda salgının, cinsiyet eşitliği arasındaki farkın 99 yıldan 135 yıla gerilediği vurgulanıyor. Yine raporda 2020 yılında kadınlar toplu olarak 800 milyar dolar kazanç kaybettiği yer alıyor. Dahası şu anda çalışan kadın sayısı 2019 yılına göre 13 milyon daha az. Dünya üzerindeki 252 erkek; Afrika, Latin Amerika ve Karayipler'deki 1 milyar kadın ve kızın toplamından daha fazla servete sahip.
Dünya Ekonomik Forumu'nun Davos Gündemi öncesi yayınlanan raporda hükümetlere bir dizi tavsiye yer alıyor
Oxam tarafından yayınlanan raporda, pandemi sonrası rehabilitasyon için uğraş veren hükümetlere bir dizi tavsiye de yer alıyor. Tavsiyelere göz atacak olursak:
- Salgının başlangıcından bu yana elde edilen bu devasa yeni serveti kalıcı servet ve sermaye vergileriyle vergilendirerek milyarderlerin elde ettiği kazançları geri alın.
- Bu vergilerden elde edilebilecek trilyonları, evrensel sağlık ve sosyal koruma, iklim değişikliğine uyum ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddetin önlenmesi ve programlanmasına yönelik kademeli harcamalara yatırın.
- Kadınlara ve ırksallaştırılmış insanlara karşı ayrımcılık yapan cinsiyetçi ve ırkçı yasalarla mücadele edin ve şiddeti ve ayrımcılığı ortadan kaldırmak için yeni cinsiyet eşitliği yasaları oluşturun. Toplumun tüm kesimleri, kadınların, ırksallaştırılmış ve diğer ezilen grupların tüm karar alma alanlarında temsil edilmesini sağlayacak politikaları acilen tanımlamalıdır.
- İşçilerin sendikalaşma ve grev haklarını baltalayan yasaları sonlandırın ve onları korumak için daha güçlü yasal standartlar oluşturun.
- Zengin hükümetler, daha fazla ülkenin pandeminin sona ermesi için güvenli ve etkili aşılar üretmesine izin vermek için COVID-19 aşı teknolojileri üzerindeki fikri mülkiyet kurallarından derhal feragat etmelidir.
Oxfam International İcra Direktörü Gabriela Bucher, bu önlemlere aktarılacak para sıkıntısı olduğu yorumlarını da sert bir şekilde reddediyor. Bucher konu ile ilgili "Para sıkıntısı yok. Hükümetler pandemiye yanıt vermek için 16 trilyon doları serbest bıraktığında bu yalan öldü. Aşırı neoliberalizmin başarısız, ölümcül deli gömleğinden kurtulmak için yalnızca bir cesaret ve hayal gücü eksikliği gerekiyor. Hükümetler Adalet ve eşitlik talep eden genç iklim grevcileri, Black Lives Matter aktivistleri, #NiUnaMenos feministleri, Hintli çiftçiler ve diğerleri gibi hareketleri dinlemek için akıllı olmalı." sözlerini sarf ediyor. Rapora ulaşmak için: