William Golding’in Sineklerin Tanrısı
Her çocuk cennetten gönderilmiş bir tohumdur yeryüzüne gönderilen. Eğer anne-babalar akıl eden bir kalple çocuklarını yetiştirirlerse onlar cennet ağaçlarından bir ağaç olur. Ne zaman ki anne-babalar, aklı devre dışı bırakıp kalbi ihmal ederler, o zaman Sineklerin Tanrısı'na dönüşür cennet tohumu.
Her şey elimizde, her şey bize bağlı. William Golding, Sineklerin Tanrısı romanında bunu çok iyi dile getiriyor. İyiliğin sembolü Ralph daha güçlü bir iradeye, akıl eden bir kalbe sahip olsaydı Domuzcuk olmadan dahi adada demokratik bir düzen kurabilirdi, faşizmin ve despotluğun sembolü Jack ve kabilesinin ortaya çıkmasını engelleyebilirdi. Ama Ralph, Batı uygarlığı gibi ağır darbe almıştı, iki dünya savaşı arasında milyonlarca evladını yitirmişti, üçüncü dünya harbine ramak kalmıştı. Zaten çocuklar üçüncü bir dünya savaşının gölgesinde hayatta kalma mücadelesi veriyorlar. Kendi kendini kurban etmişti Ralph ve onun demokratik uygarlığı.
Jack ve onun kabileye dayalı diktatörlüğü daha iyisini mi yapmıştı ya da daha iyisini mi yapacaktı? Hayır. Ama Simonlar ölüyordu, Rogerlerin gözü önünde. Sineklerin Tanrısı'nın rehberliğinde insan çok fena bir yola girmişti. Golding gerçeği görmüştü ve alegorik kitabında dile getirmişti: Kötü olan insan değildi, kötü olan zayıf irademizdi, güçsüz demokrasimizdi, egoist insanlığımızdı, sabit bir noktası olmayan iyi niyetimizdi.
Çocuklar ailelerinin mirasını olduğu gibi adaya taşımışlardı. Ailelerinin korkularını ve sevinçleri adayı ele geçirmişti. Kendinden korkanlar Jack'ın kabilesinde yerini almıştı, sevinci zayıf ve dağınık olanlar Ralph'ın demokratik düzeninde yerini almıştı. Sosyalist ya da kapitalist olmanın bir önemi yoktu. Karanlığın ağırlığı ve kuşatıcılığı, aydınlığın hafifliği ve rehaveti vardı. İyi Ralph, çoğu zaman burnunun dibindeki Simonları görmez, kötü Jack çok uzaklardaki Rogerleri hemem seçer ve görür. Bu mutlak manada Ralp'ın iyi, Jack'ın da kötü olduğu anlamına gelmez. Sadece Ralph Jack'teki iyiliği yitirmektedir, Jack de Ralph'teki kötülüğe kapılmaktadır.
Simonlar göktedir ve göğe bakarlar her zaman. Rogerler yerdedir, yerde hüküm sürerler her zaman. Olan kendi elleriyle yarattığı demokratik ya da despotik sistemlerin kurbanı biz insanlara olmaktadır. Ralph'ın demokrasisi güçsüz ve yetersiz olduğu için Jack'ın despotizmi ortaya çıktı; Jack kendi sözünü söyleyecek imkan ve ortamı bulamadığı için –zira Jack'de liderlik ruhu vardı, o da doğuştan bir liderdi- kendi despotluğunu yarattı.
Hakikat güneşinin altında çürüdü tohum, toprağa kök saldı kararmış hayatlar, karartılmış yaşamlar. Cesetlerimizin üzerinde uçuşup duran sinekler leşlerimizi yemeden gitmeyecekler. Kana bulandıkça çoğalıyor sinekler, azalıyor kurtarıcılar. İnsan Ralph ve Jack'in toplamından başka bir şey değildir; biri olmadan diğeri yaşayamaz, biri olmadan diğeri kendini tamamlayamaz.
Kendimizi iyileştirmemiz, güçlendirmemiz lazım. Her kese sözünü söyleyecek ortamı yaratmamız lazım. Aksi takdirde meydan sineklere kalır, meydanda sadece sinekler olur.
Sineklerin Tanrısı
William Golding
Çev. Mîna Urgan
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
261 sayfa
İstanbul, 2019
Yazar: Faik ÖCAL - Yayın Tarihi: 01.12.2023 09:00 - Güncelleme Tarihi: 13.11.2023 22:30