Adölesanlarda Primer Dismenore Ve Tedavi Yaklaşımları
Özet
Dismenore adölesanlarda ve genç kadınlarda en sık görülen jinekolojik problemlerden biridir. Genellikle primer ve sekonder olmak üzere iki tipte kategorize edilir. Primer dismenore mens döneminde ortaya çıkan tanımlanabilen herhangi bir pelvik patoloji olmadan rekürren, kramp şeklinde ortaya çıkan karın ağrılarıdır. Prevalansı %8,8 den %94 e kadar değişkenlik göstermektedir. Birçok çalışma şiddetli menstüel ağrının iş veya okuldan uzak kalmaya ve günlük aktivitelerde kısıtlanmaya yol açtığını göstermektedir. Patofizyolojiye endometriumdaki prostaglandin ve lökotrien yolaklarındaki aktivite ve uterin kontraksiyonlardaki artışın katkıda bulunduğu çalışmalarda belirtilmektedir. Erken menarş, uzun menstrüel periyotlar, yoğun menstrüel kanama, sigara kullanma ve aile öyküsü primer dismenorenin risk faktörleri arasında bulunmaktadır. Dismenoreyle ilişkili ağrını şiddetini derecelendirmede çok boyutlu ağrı skorlama sistemi ve görsel analog skala kullanılmaktadır. Ancak bunlar hastanın kendi ifadesine dayanmaktadır. Parite ve yaşın ilerlemesi dismenore sıklığında azalma ile ilişkilendirilmiştir. Medikal tedavide nonsteroidal anitiinflamatuar ilaçlar ve hormonal kontraseptifler yer almaktadır. Hastaların birçoğu bu tedavilere yanıt vermektedir. Primer dismenore tedavisi için birçok nonsteroidal anitiinflamatuar ilaç seçeneği vardır ve bunların birbirinden daha iyi olduğunu gösteren bir kanıt yoktur. Hormonal kontrasepsiyon için oral kontraseptifler, kontraseprif yamalar, halkalar ve rahim içi sistemler seçenek olabilir. Ancak hastalar medikal tedavilerin yan etkileri konusunda uyarılmalıdır. Medikal tedaviyi istemeyen veya yan etkilerinden dolayı tolere edemeyen hastalar için tamamlayıcı ve alternatif tedaviler önerilebilir. Sıcak tedavisi, egzersiz, transkutanöz elektrikli sinir uyarımı, B1, B6, D, E, vitaminleri omega 3 ve magnezyum replasmanı gibi alternatiflerin dismenorede etkili olduğu gösterilmiştir. Eskiden beri geleneksel tedavi yöntemi olarak birçok alanda kullanılan akupunktur kendine primer dismenore tedavisinde de yer bulmuştur. Ancak tamamalyıcı ve alternatif tedavilerin etkinliği konusunda daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler
Adölesan, primer dismenore, tamamlayıcı ve alternatif tedaviler
Tam Metin:PDF
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 License.