Nedir şu Japon pop kültürü?
Bir önceki yazımda J-pop, yani Japon Pop'un bugünlere nasıl geldiğinden bahsetmiştim. Şimdi de kronolojik sıralamaya uyarak J-pop gruplarını inceleyeceğim.
J-pop K-pop çekişmesi
Son dönemlerde popülaritesini gitgide artıran K-pop (Kore Pop) ile karşılaştırınca J-pop'un
zayıf kaldığı düşünülmesin. J-pop hâlâ tüm Asya endüstrisini
elinde bulunduruyor ve yıllardır pastadan en büyük payı kapıyor.
Bunda J-pop'un yalnızca boyband - girlband anlayışıyla hareket
etmemesinin büyük etkisi var. Anime müzikleri ve vocaloidler
- zamanında
Hatsune Miku ile ilgili bir yazı yazmıştım - de işin
işine karışınca J-pop devasa bir yaratığa dönüşüyor.
Tarihin ilk J-pop şarkısı
Birçok müzik eleştirmeni J-pop'un
temellerinin taaa 1960'larda, jazz ve new wave - politik sorunlarla
boğuşmaktan kafasını kaldırmaya mecali olmayan ülkeler dışında -
tüm dünyayla birlikte Japonya'ya da yayıldığı sırada
atıldığından bahsetmekte.
Elvis Presley'nin parladığı dönemden etkilenen Japon şarkıcıların başında ise Kyu Sakamoto geliyor.
70'ler ve Japonya'da country müzik etkisi
1970'lere geldiğimizde yine Japon pop müziğinde Amerikan etkisinin hakim olduğunu görüyoruz. Tabii bu etkilenme durumu yalnızca müzikte değil, teknoloji, üretim, tarım, eğitim ve benzeri bilumum kulvarda gösterdiğinden müziği bu dönemdeki taklit / gelişmelerden ayrı tutmak olmaz.
Amerikan folklör müziği, kısaca country dediğimiz tür bu müzikle hiçbir kültürel bağı olmayan Japonları 70'lerde derinden etkiliyor. Bu dönemin en öne çıkan isimlerinden biriyse Yumi Matsutoya.
80'ler ve J-rock'ın temelleri
1980'lerde artık elektronik ve rock altyapıları da kullanmaya başlayan Japon müzik endüstrisi hızlı bir yükselişe geçiyor ve 90'lardaki J-pop patlamasının önünü açıyor. Bu dönemde asıl öne çıkan müzik türü ise rock. Southern All Stars, RC Succession, Anzen Chitai gibi ünlü grupların fırtına gibi estiği, etkileri günümüzde de devam eden bir rock dönemi yaşıyor Japonya.
90'lar ve J-pop'un J-pop oluşu
Artık işi tamamen profesyonelliğe
döken ajanslar, 90'lı yıllardan itibaren sokaklarda, okullarda,
parklarda, salondaki ikili kanepenin altında yetenekli çocuklar
aramaya başlıyor. Amaç, çocukları minicikken alıp budamak ve
geleceğin idolleri haline getirmek. Bu sistem o kadar iyi işliyor
ki, 90'ların ortasına kalmadan her yer yetenek ajansı ve idol
kaynıyor. Japonlar kimin fanı olacaklarını şaşırıyor. Pop
dünyasının en cavcaklı ve rekabetçi dönemine denk gelen
gençlerden sıyrılanların bir kısmının konser biletleri şimdi
bile satışa çıktığı an tükeniyor. Eh, on binlerce kişi
arasından sıyrılıp gelmek de piyasada bu kadar uzun süre
tutunabilmek de bir yetenek işi.
Bu dönemin en ünlüleri:
Mr. Children, SMAP, Arashi, B.B. Queens, T-Bolan, Zard
2000'ler ve Japonların sanal gerçeklikle imtihanı
Artık idollere ve idol gruplarına alışan Japonlar 2000'lerde bambaşka iki sektörle kuşatıldı: Anime ve vocaloid. (Dayanamıyorum ve “Japonlar'a sanal gerçeklik şoku!” esprisi patlatıyorum.)
1990'larda Neon Genesis Evangelion, Akira, Ghost in the Shell, Serial Experiments Lain gibi büyük yapımlarla adından iyice söz ettiren anime müzik endüstrisi, 2000'lerde artık tamamen “idollerin” yerine yerleşerek - özellikle 2000'lerin sonunda - ortalığı “anime adı + opening / ending song” şeklinde Youtube üzerinden arama yapan gençlerle doldurdu.
2009
yılında K-On! adlı animeden “çıkan” Hōka-go Tea Time
isimli grup mini bir albüm çıkardı. Hatsune Miku ile başlayan
vocaloid dönemi onlarca yeni karakterle birlikte büyüyüp
gelişmeye devam etti.
Tabii bu dönemde
de parlayan idoller var. Hem de ne idoller! 2010'larda ortalığı
tozu dumana katacak olan Arashi ve AKB48 bu dönemde filizlendi, ilk
albümlerini bu dönemde çıkarttı. Daha ne olsun!
Ve 2010'lar
Artık animelerden çıkan grupların garipsenmediği, Hatsune Miku'nun Kuzey Amerika konser turu yaptığı (turun şu sıralar bitmiş olması lazım) grupların artık ünlü olabilmek için işlerini güçlerini bırakıp bir animeye açılış müziği olabilecek şarkılar bestelemeye çalıştığı dönemdeyiz.
Bu dönem bizim, bu şarkılar bizim, bu kaküllü, cıvıl cıvıl iki boyutlu kızlar bizim!
2010'ların öne çıkan K-pop idolleri ise:
Hey! Say! JUMP, AKB48, Arashi, Kanjani Eight, Morning Musume, Momoiro Clover Z, dempagumi.inc