I.François Kimdir?
I.François Kimdir?
Doğum: 12 Eylül 1494, Royal Castle of Cognac, Cognac, Fransa
Ölüm tarihi ve yeri: 31 Mart 1547, Château de Rambouillet, Rambouillet, Fransa
I.François Biyografi
Francis I (1494-1547), 1515’ten 1547’ye kadar Fransa kralıydı. Seleflerinin monarşik otoritesini ve yayılmacı dış politikasını sağlamlaştırmaya devam etti. Hümanist öğrenmeyi destekledi ve sanatın koruyucusuydu.
12 Eylül 1494’te Cognac şatosunda doğan I. Francis, Orléans hanedanından Charles, Comte d’Angoulême’nin oğluydu. Francis’in annesi, Savoy’un yönetici evinin daha genç bir kolundan ve Fransız soylu Bourbon evinden gelen Savoy’lu Louise idi.
Francis, babası öldüğünde 2 yaşından küçüktü ve tahtın varisi olduğunda sadece 4 yaşındaydı. Louis XII’nin bir koğuşu olarak büyüdü. Öncelikle silah eğitimi olan eğitimi, Louis XII’nin en önemli meclis üyesi Kardinal Georges d’Amboise tarafından denetlendi. Francis’in XII. Louis’nin kızı Claudia ile evlenmesi de Kral tarafından ayarlandı. Francis’in gençliğindeki en yakın kişisel ilişkileri, annesi ve Navarre’ın gelecekteki kraliçesi olan kız kardeşi Marguerite ileydi. Francis, iki kadınla olan yakın ilişkisini hiçbir zaman aşamadı ve tahta çıktıktan sonra bile onlardan etkilendi.
1515’te tahta çıktıktan sonra I. Francis tarafından üstlenilen ilk büyük proje Milano Dükalığı’nın yeniden fethiydi. İsviçre’yi Marignano’da (1515) yenip Milano’yu aldıktan sonra Francis, Papa, İsviçre Konfederasyonu, Kutsal Roma imparatoru I. Maximilian ve Maximilian’ın torunu Arşidük Charles ile anlaşmalar imzalayarak kuzey İtalya’daki Fransız üstünlüğünün kalıcılığını sağlamak için yola çıktı. , Hollanda hükümdarı ve Aragon krallığının varisi.
Francis’in bu kişilerle yaptığı anlaşmalar, imparator Maximilian öldüğünde henüz imzalanmıştı. Francis, kendisini imparatorluk tahtına aday olarak sundum (seçmeli bir monarşiydi). Ancak şimdi Aragon ve Kastilya kralı olan Arşidük Charles, 1519’da İmparator V. Francis artık İtalya’daki nüfuzu için baş rakibine ait topraklarla neredeyse kuşatılmıştı (V. Charles İspanya’yı, Aşağı Ülkeleri, Kutsal Roma İmparatorluğu’nu ve Franche-Comté’yi yönetiyordu). Yeni diplomatik girişimlerde bulunmak zorunda kaldı. Onun anti-emperyalist politikasının mihenk taşları, Kutsal Roma İmparatorluğu’nun Lutherci prensleri ve Türkiye sultanı ile ittifaklarıydı.
Dört kez (1522, 1527, 1536 ve 1542) Francis, V. Charles’a karşı savaşa girdi, ancak son karşılaşmalarının sonunda Francis, İtalyan fetihlerini sürdürmekte seleflerinden daha iyi olmadığını kanıtlamıştı. Milan 1522’de kaybedildi ve 1525’te yeniden kazanma girişimi Pavia’daki feci yenilgiyle sonuçlandı. Fransız ordusu katledildi ve Francis, İmparator tarafından esir alındı. Fransa, savaşlar sırasında emperyal ordular tarafından periyodik olarak işgal edildi. Crépy Barışı’nın (1544) ardından savaşlar sona erdiğinde Francis’in elinde tuttuğu iki bölgesel satın alma, Savoy ve Piedmont idi.
Francis I’in çağdaş hükümdarlarla rekabeti, öğrenme ve sanat alanına da yayıldı. Önde gelen hümanist bilim adamları Jacques Lefèvre d’Étaples ve Guillaume Budé ile şair Clément Marot’u hizmetinde tuttu. Kralın kız kardeşi Marguerite’in ruhani danışmanı olarak hareket eden Lefèvre, Kralın iki oğlunun eğitimini denetledi ve Budé, Collège de France’ın (1529-1530) kurulmasında etkili oldu. Kral ayrıca kraliyet kütüphanesini geliştirmek için adımlar attı. Kütüphane esasen bir el yazması koleksiyonuydu, ancak 1536 ve 1537’de Francis, bundan böyle kendi krallığında basılan tüm kitapların bir nüshasının oraya gönderilmesini emretti.
Francis, yeni öğrenmeden çok sanattan daha fazla zevk aldı ve kesinlikle sanata daha fazla para harcadı. İtalya’nın büyük ustalarının resimlerini sipariş etti ve topladı, ancak kendisini en çok mimariye adadı. Blois şatosuna yeni bir kanat ekledi ve Chambord’da tamamen yeni bir şato yarattı. Fontainebleau şatosunda ve Saint-Germain-en-Laye’de kapsamlı bir tadilat gerçekleştirdi ve Villers-Cotterets’te tamamen yeni bir şato inşa etti ve şimdi yıkılmış, Paris’in hemen batısında Bois de Boulogne’da (Madrid şatosu) bir başka şato inşa etti. . Ayrıca Paris belediye binasının yeniden inşasını da görevlendirdi.
Francis, bu ve diğer sanatsal projelerde birkaç İtalyan sanatçıyı çalıştırdı. Leonardo da Vinci, Andrea del Sarto ve Benvenuto Cellini gibi bazılarının katkıları azdı ve etkileri geçiciyken, Fontainebleau’da kendine özgü dekorasyonu yaratan Il Rosso ve Francesco Primaticcio ve bir mimar olan Sebastiano Serlio gibi bazıları ve mimarlık yazarı, Fransa’da Rönesans sanatına kalıcı katkılarda bulundu.
Francis’in Protestanlığın büyümesine yönelik tutumu, kısmen yeni öğretinin koruyucusu rolünü oynama kaygısı ve kısmen de dış politikası tarafından belirlendi; hakimler isterdi. Hümanistlerin eğitimsel ve ahlaki reform programları onları dini yenilikçiler gibi gösterdiğinden, Francis’in yeni öğrenmeye verdiği destek, onun bir dereceye kadar dini yeniliği desteklediği izlenimini verdi. Ayrıca kız kardeşi Marguerite, Lefèvre d’Étaples gibi hümanistler tarafından ortaya konan Hristiyan yenilenme programıyla çok ilgilendi ve sarayında birkaçını destekledi.
Ancak, hümanistlerin programlarını duyurmasına izin vermeye istekli olmasına rağmen, Francis I’in Fransa’da Lutheranizmin kurulmasını fiilen desteklemeye niyetim yoktu. Fransız Kilisesi, 1515’te Papa ile vardığı ikili bir anlaşma olan Bologna Konkordatosunun bir sonucu olarak zaten kurumsal olarak büyük ölçüde onun kontrolü altındaydı. Kilisenin ekümenik bir konseyinin Papa’dan üstün olduğu teorisini resmen reddetmesi karşılığında ve Papa’ya Fransız Kilisesi’nin yönetiminde itibari bir rol verdiği için Francis, Fransa’daki en önemli menfaat sahiplerini (başpiskoposlar, piskoposlar ve başrahipler) aday gösterme, din adamlarını vergilendirme hakkını garanti eden resmi bir açıklama aldı ve Roma mahkemelerinin Fransız tebaası üzerindeki yargı yetkisini büyük ölçüde sınırlamak.
Lutherciliğin sivil topluma ve geleneksel dini uygulamaya yönelik tehdidi 1520’lerde açıktı, ancak Francis, 1530’ların sonlarına kadar Protestanlara aktif olarak zulmetmekten kaçındı. Bu yol büyük ölçüde V. Charles’a yönelik politikası tarafından empoze edildi. 1530’ların çoğunda Francis, Alman Protestan prensleriyle müttefikti ve bu nedenle Fransa’daki Protestanlara zulmedemedi. Bu dönemde sadece bir kez Protestanlara karşı keskin bir tavır aldı. 17-18 Ekim 1534 gecesi, Kral’ın yatak odasının kapısına bile Fransa’nın her yerine Ayine saldıran pankartlar asıldı. Bu provokasyon, şüpheli Luthercilere yönelik kısa bir zulme yol açtı.
Ancak Francis dış politikasını değiştirip 1538’de V. Charles ile bir anlaşmaya varmaya çalıştığında, Fransa’da Protestanlığa yönelik zulüm daha ciddi bir şekilde başladı. Fontainebleau Fermanı (1540), kraliyet hükümetinin tüm mekanizmasını şüpheli sapkınlara karşı harekete geçirdi. 1540’ların başlarında Alman Protestan prensleriyle ittifakını yeniden başlatan dış politikasındaki ikinci bir tersine çevirme, zulümleri yavaşlattı, ancak İmparator ile Crépy Barışında (1544) varılan anlaşmanın ardından yeniden başladı.
Kraliyet hükümeti mekanizması, aynı derecede katı fikirli şansölye Antoine du Prat’ın ustaca yardım ettiği bu mutlakiyetçi hükümdar tarafından çeşitli şekillerde güçlendirildi ve genişletildi. Bologna Konkordatosu, bu amaca yönelik önlemlerinin en önemlilerinden biriydi. Bu saltanat döneminde , büyük yarı bağımsız prensliklerin sonuncusu olan Bourbon Dükalığı, Charles de Bourbon’u mirastan mahrum bırakan fiili bir müsadere eylemiyle yok edildi (1523). I. Francis’in ilk eşi Kraliçe Claudia tarafından ayrı ayrı yönetilen Brittany Dükalığı, 1535’te Kral’ın doğrudan idari kontrolü altına alındı. Selefleri tarafından uygulanan bir politikayı izleyen I. Francis, Fransız idari kurumlarını da topraklarına genişletti. alanına eklendi.
Bu hükümdarlık döneminde merkezi yönetimin yerel topluma müdahalesinin boyutu en iyi şekilde, Kralın her bölge rahibine tüm doğumların, ölümlerin, çeyizlerin ve vasiyetlerin kaydını tutmasını emrettiği Villers-Cotterets Kararnamesi (1539) ile örneklendirilebilir. ve diğer önemli mülk takasları. Din adamları her zamankinden daha düzenli ve daha ağır vergilendirildi ve bir zamanlar özel bir mesele olan devlet dairelerinin satışı artık kraliyet hazinesinin karı için kraliyet görevlilerinin himayesinde yürütülüyordu. Kamu kredisindeki ilk deney, kira adı verilen Kral’a faiz getiren krediler ,Fransa kentlerinin mülkleri ve gelirleri ile garanti altına alınan bu saltanatta tanıtıldı. Ancak 1522 ve 1523’te acımasızca yürütülen tüm kraliyet gelirlerinin yönetimini merkezileştirme girişimi başarısız oldu ve Kralın gelirinin toplanması ve ödenmesi yerel bir operasyon olarak kaldı.
Tahmin edilebileceği gibi, Kral’ın bazı otoriter politikalarına ve bunları uygulamak için kullandığı prosedürlere karşı bir direniş vardı. Memur Bourbon, başarısız bir şekilde bir soylu isyanı örgütlemeye çalıştı, ancak Francis’in hükümdarlığı boyunca soylular şaşırtıcı derecede sessiz kaldı. Francis, saltanatının ilk yıllarında, yönetiminin muhalefetiyle karşılaştı. Paris Parlementosu, onun yeni mali önlemlerine (özellikle ofislerin satışına), dini yenilikçileri korumasına ve her şeyden önce Bologna Konkordatosuna şiddetle direndi. Pavia’daki yenilginin ardından Kralın esareti, Parlement’e reform talep etme fırsatı verdi, ancak yargıçların arkalarında gerçek bir gücü yoktu ve Francis, esaretten döndüğünde karakteristik sertliğiyle onları susturdu. Daha sonrasında,