İran-İsrail vekalet çatışması - Iran–Israel proxy conflict
|İran-İsrail vekalet çatışması|


Ortadoğu'da gösterilen İsrail (turuncu) ve İran (yeşil)
|Suçlular|


Tarafından desteklenen:


Tarafından desteklenen:
|Komutanlar ve liderler|


Ali Khamenei
Lideri)


Benjamin Netanyahu


( İsrail Başbakanı ) Ehud Olmert (2006–2009) Maryam Rajavi (MEK ve NCRI lideri) Siamand Moini (PJAK lideri) Zîlan Vejîn (PJAK lideri) Mustafa Hijri ( KDPI lideri) Muhammad Dhahir Baluch (Jondalla lideri)
İran-İsrail vekil çatışma olarak da bilinen, İran-İsrail vekil savaş veya İran-İsrail , Soğuk Savaş , devam eden bir olan vekil savaş arasındaki İran ve İsrail . Çatışma tehditler, İran liderlerinin İsrail'e düşmanlığı ve Yahudi devletini dağıtma hedeflerini beyan etmeleri ile sınırlıdır. İsrail, İran'ın nükleer silah programından endişe duyuyor ve İran'ın müttefiklerini ve Lübnan Hizbullah siyasi- militan örgütü gibi vekillerini düşürmeye çalışıyor .
Çatışma kademeli olarak 1979 İran Devrimi'nin ardından İran'ın İsrail'e karşı düşmanca tavrından , Güney Lübnan çatışması sırasında (1985-2000) İran'ın Hizbullah'a gizli desteğine ve 2005 yılına kadar vekil bir bölgesel çatışmaya dönüştü. 2006 yılında İran, 2006 Lübnan Savaşı sırasında Hizbullah'ı desteklemeye aktif olarak katıldı ve buna paralel olarak Hamas ve Filistin İslami Cihadını (PIJ) desteklemeye başladı . Öte yandan İsrail, İran'daki birkaç rejim karşıtı milisleri kullanarak İran'ın nükleer programına zarar vermek için bir kampanya başlattı. Suriye İç Savaşı'nın başlamasıyla birlikte çatışma tırmandı ve 2018'de doğrudan İran-İsrail savaşına dönüştü .
Çatışmadaki temel konular arasında İran'ın İsrail'e karşı çıkan gruplara verdiği destek, İsrail'in İran karşıtı isyancı gruplara verdiği destek, İran'ın nükleer programı ve İsrail'in Suudi Arabistan ve ABD gibi İran'ın diğer rakipleriyle bağları yer alıyor . Her iki ülkenin de Suriye İç Savaşı'na dahil olması, iki devlet arasında doğrudan çatışma için ek olanaklar yarattı.
İran, Hizbullah, Hamas ve Filistin'deki İslami Cihat Hareketi'ne önemli destek sağlamış, İsrail ise İran Halk Mücahitlerini desteklemiş ve İran hedeflerine doğrudan suikast ve saldırılar düzenlemiştir. İsrail ayrıca İran'a karşı siber savaş yürüttü ve İran'a karşı uluslararası askeri harekatı alenen savundu.
Arka fon
Ruhollah Humeyni , İran'ın Yüksek Lideri olmadan önce İsrail'i eleştiriyordu. İsrail'i Pehlevi rejiminin bir destekçisi olarak görerek Pehlevi hanedanının İsrail ile bağlarını eleştirdi . 1979 İran Devrimi'nin ardından Humeyni'nin yeni hükümeti İsrail'e karşı bir düşmanlık politikası benimsedi . İran, İsrail'in bir devlet olarak tanınmasını geri çekti ve İsrail'in hükümetine "Siyonist rejim" ve İsrail'i "işgal edilmiş Filistin" olarak nitelendirerek İsrail ile tüm diplomatik, ticari ve diğer bağlarını kopardı .
1982 İsrail'in Lübnan işgali , Filistin Kurtuluş Örgütü'nün (FKÖ) Lübnan'dan ayrılmasıyla sonuçlandı . Daha sonra Güney Lübnan'da Güvenlik Bölgesi'nin kurulması Lübnan'daki İsrailli müttefiklere ve İsrail sivil nüfusuna fayda sağladı , çünkü Celile Hizbullah'ın 1970'lerde FKÖ'nün öncesine göre daha az şiddetli saldırılarına maruz kaldı (yüzlerce İsrail sivil zayiatı). İsrail'in FKÖ üslerini ortadan kaldırmadaki bu başarısına ve 1985'te kısmen geri çekilmesine rağmen, İsrail işgali aslında yerel Lübnanlı milislerle çatışmanın şiddetini artırdı ve Lübnan'da daha önce Hizbullah ve Emel dahil olmak üzere birkaç yerel Şii Müslüman hareketin konsolide edilmesiyle sonuçlandı. güneyde örgütlenmemiş gerilla hareketi. Yıllar geçtikçe, her iki tarafın da daha modern silahlar kullandığı ve Hizbullah taktiklerinde ilerledikçe, her iki tarafın da askeri kayıpları arttı.
İran, Hizbullah'ı İsrail'e karşı harekete geçmeye ikna ederken, militan örgüt Hizbullah'a önemli miktarda mali, eğitim, silah, patlayıcı, siyasi, diplomatik ve örgütsel yardım sağladı. Hizbullah'ın 1985 manifestosu, dört ana hedefini "İsrail'in Lübnan'dan nihai yok oluşunun başlangıcı olarak" olarak sıraladı. Şubat 2010'da yayınlanan raporlara göre, Hizbullah İran'dan 400 milyon dolar aldı. 1990'ların başında, Suriye ve İran'ın desteğiyle Hizbullah, Güney Lübnan'daki gerilla faaliyetinin direktörlüğünü tekelleştiren lider grup ve askeri güç olarak ortaya çıktı.
Ocak 2014'te İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, İran'ın nükleer programının uluslararası toplumla yaptığı geçici anlaşmanın bir sonucu olarak yalnızca altı hafta erteleneceği konusunda uyardı. Bölgenin en tuhaf eşleşmelerinden birinde, İsrail ve Suudi Arabistan liderliğindeki Körfez Arap devletleri, Cenevre'de Tahran'ın atomik programını engelleyebilecek bir nükleer anlaşma olasılığı karşısında karşılıklı dehşet içinde ortak bir zemin ve ortak bir siyasi dil buluyorlar, ancak uranyum zenginleştirme gibi ana unsurları sağlam bırakın. Haziran 2017'de eski İsrail Savunma Bakanı Moshe Ya'alon , "Altı Gün Savaşı'nda Yahudi devletini yok etmek için bir koalisyon kuran Araplar ve biz Araplar, bugün kendilerini aynı gemide bulduklarını söyledi. biz… Katar dışındaki Sünni Arap ülkeleri büyük ölçüde bizimle aynı gemide, çünkü hepimiz nükleer bir İran'ı hepimize karşı bir numaralı tehdit olarak görüyoruz ”.
Tarih
2000'ler
İranlı radikal Mahmud Ahmedinejad'ın 2005 yılında seçilmesiyle, İran ve İsrail arasındaki ilişkiler, bir dizi vekâlet çatışması ve birbirlerine karşı gizli operasyonlar düzenlerken giderek gerginleşti.
2006 Lübnan Savaşı sırasında , İran Devrim Muhafızlarının Hizbullah savaşçılarına İsrail'e yönelik saldırılarında doğrudan yardım ettiğine inanılıyordu . Birden fazla kaynak, yüzlerce Devrim Muhafızının savaş sırasında İsrail'e roket atılmasına katıldığını ve Hizbullah'ın uzun menzilli füzelerini güvence altına aldığını öne sürdü. Savaş sırasında Devrim Muhafızları görevlilerinin Hizbullah ileri karakollarında açık bir şekilde faaliyet gösterdiği iddia edildi. Ayrıca Devrim Muhafızları görevlilerinin, Hizbullah'ın INS Hanit'e yönelik saldırısını bir C-802 gemi karşıtı füzeyle denetledikleri iddia edildi . Saldırı, savaş gemisine ciddi şekilde zarar verdi ve dört mürettebatı öldürdü. Savaş sırasında altı ila dokuz Devrim Muhafızları görevlisinin İsrail ordusu tarafından öldürüldüğü iddia ediliyor İsrail medyasına göre cesetleri Suriye'ye nakledildi ve oradan Tahran'a götürüldü . 6 Eylül 2007'de İsrail Hava Kuvvetleri Suriye'de şüpheli bir nükleer reaktörü imha etti ve bildirildiğine göre on Kuzey Koreli öldü.
Gazze Savaşı sırasında ve hemen sonrasında, İsrail Hava Kuvvetlerinin, İran'ın Hamas'a silah sağlamak için yoğun bir çaba göstermesi nedeniyle , İsrail komandolarının yardımıyla Sudan üzerinden Hamas'a kaçırılan İran silahlarına karşı üç hava saldırısı düzenlediği iddia edildi. ve cephane. İsrail saldırıların arkasında olduğunu ima etti. Kızıldeniz'de iki kamyon konvoyu imha edildi ve silah yüklü bir gemi battı .
2010
2010 yılında, İranlı nükleer bilim adamlarını hedef alan bir suikast dalgası başladı. Suikastların İsrail'in dış istihbarat servisi Mossad'ın işi olduğuna inanılıyordu . İran ve küresel medya kaynaklarına göre, bilim adamlarını öldürmek için kullanılan yöntemler, Mossad'ın daha önce hedefleri suikasta uğratma şeklini anımsatıyor. Suikastların, İran'ın nükleer programını durdurma veya İran'ın nükleer tesislerine yapılan bir grevin ardından toparlanmamasını sağlama girişimi olduğu iddia edildi. İlk saldırıda, parçacık fizikçisi Masoud Alimohammadi , 12 Ocak 2010'da arabasının yanına park etmiş bubi tuzaklı bir motosikletin patlaması sonucu öldürüldü . 12 Ekim 2010'da, Khorramabad şehri yakınlarındaki bir IRGC askeri üssünde bir patlama meydana geldi ve 18 asker öldü. 29 Kasım 2010'da, iki üst düzey İranlı nükleer bilimci Majid Shahriari ve Fereydoon Abbasi , arabalarına bomba ekleyen ve onları uzaktan patlatan motosikletli tetikçiler tarafından hedef alındı. Shahriari öldürülürken Abbasi ağır yaralandı. 23 Temmuz 2011'de Darioush Rezaeinejad , Tahran'ın doğusunda vurularak öldürüldü. 11 Ocak 2012'de Mostafa Ahmadi Roshan ve şoförü motosikletten arabalarına yapıştırılan bomba sonucu hayatını kaybetti.
Haziran 2010'da Stuxnet , gelişmiş bir bilgisayar solucanı keşfedildi. ABD ve İsrail tarafından İran'ın nükleer tesislerine saldırmak için geliştirildiğine inanılıyor. ISIS tarafından yürütülen bir çalışmada , Stuxnet'in Natanz zenginleştirme tesisinde 1000 santrifüje (kurulu olanların% 10'u) kadar zarar vermiş olabileceği tahmin ediliyor . Duqu ve Flame dahil diğer bilgisayar virüsleri ve kötü amaçlı yazılımların Stuxnet ile ilişkili olduğu bildirildi. İran, rakiplerinin nükleer programını sabote etmek için düzenli olarak hatalı teçhizatın satışını ve bilgisayar virüslerinin saldırılarını düzenlediğini iddia ediyor.
2011
15 Mart 2011'de İsrail , Suriye'den İran silahlarını Gazze'ye getiren bir gemiye el koydu . Ayrıca Mossad'ın İsfahan'daki nükleer tesise zarar verdiği bildirilen bir patlamadan da sorumlu olduğundan şüpheleniliyordu . İran, herhangi bir patlama olduğunu yalanladı, ancak The Times , uydu görüntülerine dayanarak nükleer santralde hasar olduğunu bildirdi ve İsrail istihbarat kaynaklarının, patlamanın gerçekten bir nükleer tesisi hedef aldığını ve "kaza olmadığını" söylediğini aktardı. Patlamanın gerçekleşmesinden saatler sonra Hizbullah, İsrail'in kuzeyine iki roket attı. İsrail Savunma Kuvvetleri fırlatma kökenli yerden alanda dört top mermisi ateş ederek tepki gösterdi. Saldırının İran ve Suriye tarafından İsrail'e uyarı olarak verildiği iddia edildi. İsrail saldırısında yabancı uyruklular dahil 7 kişinin öldüğü bildirildi. 12 kişi yaralandı, 7'si daha sonra hastanede öldü.
Mossad'ın Kasım 2011'de Devrim Muhafızları füze üssünde meydana gelen patlamanın arkasında olduğundan şüpheleniliyordu. Patlama , İran'ın füze programında kilit bir figür olarak tanımlanan General Hassan Moqaddam da dahil olmak üzere 17 Devrim Muhafızları görevlisini öldürdü . İsrailli gazeteci Ron Ben-Yishai , birkaç düşük rütbeli İranlı füze uzmanının muhtemelen daha önce çeşitli yerlerde birkaç patlamada öldürüldüğünü yazdı.
İsrail'in gizli operasyonlarına yanıt olarak, İran ajanlarının İsrail ve Yahudi hedeflerini vurmaya çalıştıkları bildirildi; potansiyel hedefler daha sonra yüksek alarm durumuna geçirildi. Shin Bet'in başkanı Yoram Cohen , Türkiye , Azerbaycan ve Tayland'da planlanan üç saldırının son dakikada durdurulduğunu iddia etti . 11 Ekim 2011'de ABD , Washington DC ve Buenos Aires'teki İsrail ve Suudi büyükelçiliklerini bombalamayı da içeren bir İran komplosunu engellediğini iddia etti .
2012
Şubat 2012 tarihinde 13 İsrail büyükelçiliği personeli Gürcistan ve Hindistan edildi hedeflenen . Gürcistan'da, bir arabaya ait bomba büyükelçiliğin yakınında patlayamadı ve Gürcü polisi tarafından güvenli bir şekilde patlatıldı. Hindistan'da bombalı araç patladı ve dört kişi yaralandı. Yaralılar arasında bir İsrail Savunma Bakanlığı çalışanının karısı da vardı. İsrail saldırıların arkasında İran'ı suçladı. Ertesi gün, Tayland'ın Bangkok kentinde büyükelçi de dahil olmak üzere İsrailli diplomatik yetkilileri elçilik araçlarına bomba atarak öldürmeyi planladıkları düşünülen üç İranlı ajan ortaya çıktı . Hücre, bombalarından biri patladığında ortaya çıktı. Polis karşılık verdi ve evde bulunan İran ajanı, polis memurlarına bacaklarını koparan bir patlayıcı attı ve ardından gözaltına alındı. Ülke dışına bir uçağı yakalamaya çalışırken ikinci bir şüpheli tutuklandı ve üçüncüsü Malezya'ya kaçtı ve burada Kraliyet Malezya Polisi tarafından tutuklandı . Daha sonra Tayland polisi, olayla ilgili olduğundan şüphelenilen iki kişiyi tutukladı. Hindistan polisi, Şubat ayında bir İsrailli diplomatın karısı da dahil olmak üzere dört İsrailliyi yaralayan bombalı araçla ilgili olarak Delhi merkezli bir gazeteciyi tutukladı. Gazeteci Syed Mohammed Kazmi 6 Mart 2012'de tutuklandı, diplomatın arabasına manyetik bir bomba yerleştirebileceğine inanılan şüpheli bir polisle temas halinde olduğu söyleniyor. Kazmi'nin İranlı bir yayın için çalışan bir Hint vatandaşı olduğu söyleniyor.
Şubat 2012'nin sonlarında WikiLeaks , ABD merkezli bir özel istihbarat şirketi olan Stratfor'dan Anonymous hack grubu tarafından çalınan gizli e-postalar yayınladı . Yayınlanan bilgiler arasında İsrail komandolarının Kürt savaşçılarla işbirliği yaparak nükleer ve savunma araştırma projeleri için kullanılan birkaç yeraltı İran tesisini tahrip ettiği iddiası da vardı .
18 Temmuz 2012'de Bulgaristan'da İsrailli turistleri taşıyan bir otobüs, beş İsrailli turist ve şoförün hayatını kaybettiği bombalı saldırıda imha edildi, 32 kişi yaralandı. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu saldırıdan İran ve Hizbullah'ı sorumlu tuttu . 2012 yılının Temmuz ayında üst düzey bir İsrailli savunma yetkilisi de dahil olmak üzere, İsrail hedeflerine karşı May 2011, 20'den fazla terörist saldırılar İranlılar tarafından planlanan veya şüphelenilen beri Hizbullah ajanları dünya çapında engellendi edildiğini belirtti Güney Afrika , Azerbaycan , Kenya , Türkiye , Tayland , Kıbrıs , Bulgaristan , Nepal , Nijerya ve Peru ve o İranlı ve Hizbullah ajanları dünyanın her yerinde hapishanelerde hapsedildi.
6 Ekim 2012'de İsrail uçakları, Negev'in kuzeyinden geçerken küçük bir İHA'yı düşürdü . Hizbullah insansız hava aracını gönderdiğini doğruladı ve Nasrallah televizyonda yaptığı bir konuşmada insansız hava aracının parçalarının İran'da üretildiğini söyledi.
24 Ekim 2012'de Sudan, İsrail'in Hartum'un güneyinde İran Devrim Muhafızlarına ait olduğu iddia edilen bir mühimmat fabrikasını bombaladığını iddia etti .
Kasım 2012'de İsrail, bir İran gemisinin İsrail menzilindeki ülkelere ihraç edilmek üzere roketlerle yüklendiğini ve İsrail'in "her türlü silah sevkiyatına saldırıp imha edeceğini" bildirdi.
2013
Ocak 2013'te, Fordow Yakıt Zenginleştirme Tesisi'nin bir patlamayla vurulduğu söylentileri çıktı . IAEA'nın diğer raporları, böyle bir olay olmadığı sonucuna varmıştır.
7 Mayıs 2013 tarihinde Tahran sakinleri, İran'ın füze araştırma ve depolarını sürdürdüğü bir bölgede üç patlama duyduklarını bildirdi. Daha sonra, İranlı bir internet sitesi patlamaların özel bir kimya fabrikasında meydana geldiğini söyledi.
10 Aralık'ta Hamas, Suriye ihtilafının kısa süreli kesilmesinin ardından İran'la ilişkilerini yeniden başlattıklarını duyurdu.
2014
Kudüs'teki bir mahkeme İsrailli bir adam olan İzak Bergel'i İran adına casusluk yapmayı teklif ettiği için dört buçuk yıl hapis cezasına çarptırdı. Bergel , İsrail Devleti'nin varlığına şiddetle karşı çıkan ultra-Ortodoks bir Yahudi mezhebi olan anti-Siyonist Neturei Karta'ya aittir .
5 Mart 2014'te İsrail donanması Klos-C kargo gemisini durdurdu. İsrail, İran'ın gemiyi Gazze'ye Suriye yapımı M-302 roketleri de dahil olmak üzere düzinelerce uzun menzilli roket kaçırmak için kullandığını belirtti. Shayetet 13 özel kuvveti tarafından yürütülen Full Disclosure adlı operasyon, İsrail'e 1.500 kilometre ve Port Sudan'a yaklaşık 160 kilometre uzaklıkta Kızıldeniz'de gerçekleşti.
Tahran'ın güneydoğusundaki Parchin'deki şüpheli nükleer reaktörün yakınında bir askeri patlayıcı fabrikasında meydana gelen patlamada iki işçi öldü . Hizbullah, İran'ın emrettiği bir cevap olarak, Lübnan ile Shebaa çiftliklerinin İsrail kontrolündeki tarafı arasındaki sınıra bir patlayıcı düzenleyerek iki İsrail askerini yaraladı. İsrail, Güney Lübnan'daki iki Hizbullah mevzisine topçu ateşi ile karşılık verdi.
Suriye İç Savaşı sırasında (2013–2020)
İsrail ve Suriye , 1973 Yom Kippur Savaşı'nda İsrail'in çoğu Golan Tepeleri üzerindeki kontrolünü yeniden onaylamasından bu yana ateşkes yaşadı , ancak 2011'de başlayan Suriye İç Savaşı, bir zamanlar barışçıl olan sınırlar boyunca birkaç yangın mübadelesi olayına yol açtı. . İsrail ordusunun Suriye'de bir güç boşluğu olması durumunda potansiyel tehditlere karşı kendisini hazırladığı bildiriliyor. Bir İsrailli yetkili Ocak 2014'te The Associated Press'e verdiği demeçte, "Esad'dan sonra ve Suriye'deki ayaklarını kurduktan veya güçlendirdikten sonra, hareket edip çabalarını saptıracaklar ve İsrail'e saldıracaklar" dedi. Bazı uzmanlar, İsrail sınırındaki militan güçlerin tecavüze uğradığını söylüyor. güvenlik önlemlerini artıracaksa, ilerlemelerin İsrail'in Suriye krizindeki politikadan kopmasında önemli değişiklikler yaratması pek olası görünmüyor.
Gelen Suriye İç Savaşı , alandaki lojistik ve kuvvet oluşturma yeteneğine desteklemek umuduyla Tahran Şam'a İran sermaye ve Akdeniz kıyısına bir yolunu temizlemek için hedefler. İsrail hükümeti, İran'ın İran'dan Akdeniz'e bölgesel yakınlık yaratmakla ve askeri kuvvetleri - deniz gemileri, savaş uçakları ve binlerce asker de dahil olmak üzere - Suriye'deki kalıcı üslere transfer etmekle ilgilendiğine ve Suriye'yi "Lübnanlaştırmaya" ve Suriye'yi ele geçirmeye çalıştığına inanıyor. Lübnan'da Hizbullah'ta olduğu gibi Şii milisleri kullanıyordu. As İsrail Savunma Bakanı Avigdor Lieberman uyardı, "mümkün olan her şeyin Tahran'dan Şam'a bir Şii koridoru varlığını önlemek için yapılacaktır". İsrail istihbaratı, 2017'de İsrail sınırına sadece 50 km uzaklıkta Suriye'de bir İran üssü inşa edildiğini keşfetti.
Gizli operasyonlar (2013–2017)
Bildirildiğine göre 2013 ve 2017 yılları arasında İsrail'in Suriye topraklarında veya Lübnan'da Hizbullah ve İran hedeflerine saldırılar düzenlediği veya desteklediği bildirildi. Güvenilir bir şekilde bildirilen ilk olaylardan biri, 30 Ocak 2013'te, İsrail uçağının İran silahlarını Hizbullah'a taşıdığı iddia edilen bir Suriye konvoyuna çarpmasıyla meydana geldi . İsrail, Suriye hükümetinin misilleme yapmak zorunda hissetmemesini sağlamaya çalıştığına inanılan bir tutum olarak olayla ilgili yorum yapmayı alışkanlık olarak reddetti.
Mayıs 2013 , Aralık 2014 ve Nisan 2015'te daha fazla olay IAF'a atfedildi . Bu raporlardan bazıları Suriye Arap Cumhuriyeti tarafından onaylanırken diğerleri reddedildi. İsrail, Hizbullah ve Baasçı Suriye hedeflerinin Suriye topraklarında hedeflendiği iddiaları hakkında yorum yapmayı sistematik olarak reddetti. 2015 yılında, şüpheli Hizbullah militanları, Hizbullah ve IRGC üst düzey ajanlarını öldüren İsrail'in Suriye Golan'daki hava saldırısına yanıt olarak Şebaa çiftliklerinde İsrail güçlerine misilleme amaçlı bir saldırı başlattı . Mart 2017'de Suriye, Suriye'nin Palmira'daki hedeflere saldırmak üzere olduğunu iddia ettiği İsrail IAF uçağını hedef aldığı iddia edilen Golan Tepeleri'nin İsrail kontrolündeki kısmına uçaksavar füzeleri fırlattı . Olayın ardından İsrail Devleti, Lübnan'da bulunan Hizbullah başta olmak üzere İsrail karşıtı güçlere yönelik silah sevkiyatlarını hedef aldığını açıkladı . İsrail, Suriye'nin bir savaş uçağının düşürüldüğü ve diğerinin hasar gördüğü iddiasını yalanladı. İsrail, olaydan sonra Suriye'de veya Orta Doğu'da başka bir yerde kayıp pilot veya uçak bildirmedi. Bazı kaynaklara göre olay, İsrail'in Suriye İç Savaşı sırasında Hizbullah konvoyuna yaptığı saldırıyı ilk kez İsrail yetkililerinin açıkça onaylamasıydı . Eylül 2017 itibariyle, bu tür bir onayın verildiği tek zamandı.
Açık katılım (2017–2018)
Ocak 2017'den itibaren İsrail Hava Kuvvetleri, Suriye'deki İran hedeflerine neredeyse günlük saldırı misyonları uçurmaya başladı ve yalnızca 2018'de yaklaşık 2.000 bomba attı. Bazı İran hedefleri, İsrail'in karadan karaya füzeleri veya İsrail özel kuvvetlerinin baskınlarında da saldırıya uğradı . Eski IDF Genelkurmay Başkanı Gadi Eizenkot'a göre , İran'ın Suriye'deki İran üslerine vurma kararı, 2016'da IŞİD'e yönelik ABD önderliğindeki askeri müdahalenin sona erdiği ve kurulacak güç boşluğundan yararlanmayı planladığı için stratejisini değiştirdikten sonra alındı Suriye'de hegemonya, üsler inşa etmek ve yabancı Şii savaşçıları getirmek. Kampanyanın tam kapsamı 2019'a kadar açıklanmasa da, Aralık 2017'nin başlarında İsrail Hava Kuvvetleri, Suriye'deki altı yıldan fazla süren çatışmalar sırasında Baasçı Suriye ve Lübnan'ın Hizbullah'ın silah konvoylarına yaklaşık 100 kez saldırdığını doğruladı. Ocak 2019'da, giden IDF Genelkurmay Başkanı Gadi Eizenkot , İsrail'in vermemesi için personel tasarrufu sağlarken öncelikli olarak İran altyapısını hedef almaya özen gösterdiğinden, saldırılarda o noktaya kadar yalnızca birkaç düzine İran askeri personelinin öldürüldüğünü iddia etti. İran misilleme yapmak için herhangi bir bahane.
Suriye, Irak ve Lübnan (2019–2020)
Temmuz 2019'da İsrail'in İran'ın Irak'a füze sevkiyatlarına yönelik saldırılarını genişlettiği ve İsrail F-35 savaş uçaklarının Irak'taki İran hedeflerini iki kez vurduğu iddia edildiği bildirildi. İsrail hava saldırılarının 2019'da Irak'ta İran destekli milisleri hedef aldığı bildirildi.
16 Eylül 2019'da, İran Devrim Muhafızları'nın üç pozisyonunu ve müttefik Irak milislerini hedef alan hava saldırıları, Suriye'nin Albu Kamal kentinde en az 10 İran yanlısı milisleri öldürdü. Saldırılardan İsrail sorumlu tutuldu. Zamana göre, İran-İsrail gerginliğinin artması, İran ile ABD arasında olası bir yakınlaşma tartışmasına uyuyor.
Lübnan basınında çıkan haberlere göre, 26 Ağustos 2019 Pazar gecesi, Lübnan'ın Bekaa Vadisi'nde , Suriye sınırına yakın Qousaya'da İsrail uçakları veya insansız hava araçları , Filistin Kurtuluşu için Halk Cephesi (FHKC) konumuna saldırdı . Saldırı , Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta iki insansız hava aracının patlamasından bir gün sonra geldi .
Kasabadaki Filistin pozisyonundan bir yetkiliye göre, 26 Ağustos 2019 sabahı Quasaya'daki PFLP-GC askeri pozisyonuna üç hava saldırısı sadece maddi hasara neden oldu.
2020'nin ilk yarısında İsrail, Suriye'deki İran silah depolarını hedef almaya devam etti.
27 Temmuz 2020'de, İsrail işgali altındaki Golan Tepeleri ile Lübnan arasındaki sınırda meydana gelen bir "güvenlik olayı" sırasında patlamalar ve ateş değişimi duyuldu . Olay, İsrail askerleri ve sınırı geçtiği iddia edilen dört Hizbullah savaşçısını içeriyordu ve bir Hizbullah üyesinin Suriye'deki İsrail hava saldırıları tarafından öldürülmesinden ve Lübnan'da bir İsrail insansız hava aracının düşmesinden günler sonra meydana geldi . İsrail Savunma Kuvvetleri hiçbir İsrailli kayıp olmadığını söyledi ve dört Hizbullah savaşçıları olarak, vurulduktan sonra Lübnan'a geri kaçtığını. Ancak Hizbullah, güçlerinin İsrail ordusuna saldırdığını yalanladı ve savaşçılarının sınırı geçmediğini açıkladığı açıklamada söyledi. Grup önce İsrail'in ateş açtığını söyledi. Lübnan'da iki düzine patlama duyuldu; bir İsrail mermisi sivil bir evde parçalandı, o sırada evde bir aileyi kıl payı kaybetti, ancak kimse yaralanmadı.
2020'de siber savaş ve sabotaj
9 Mayıs 2020'de İsrail'in Hürmüz Boğazı'ndaki Shahid Rajaee limanını bozan, teslimat kamyonlarının trafik sıkışıklığına ve sevkiyatlarda gecikmelere neden olan bir siber saldırının arkasında olduğu bildirildi . Saldırının, Nisan ayında Şaron merkez bölgesindeki İsrail su tesisine yönelik başarısız bir İran siber saldırısına bir yanıt olduğu öne sürüldü .
Haziran ve Temmuz aylarında, İran'ın nükleer ve füze programlarını ve diğer çeşitli altyapılarını hedef alan bir dizi patlama oldu. Bildirilen kazalar ve hasarlar vardı Parçin 26 Haziran, 30 Haziran, kuzey Tahran'da Sina At'har klinikte Tahran yakınlarındaki askeri kompleks Natanz 2 Temmuz'da nükleer tesisin, Shahid Medhaj santral (Zargan) Ahvaz ve 4 Temmuz'da Mahşahr şehrinde bulunan Karun petrokimya merkezi . İstihbarat yetkililerine göre, İsrail'in karıştığı ve Natanz'daki santrifüj tesisindeki hasarın İran'ın nükleer silah programını bir veya iki yıl geciktirebileceği tahmin ediliyor. 6 Temmuz günü, bir başka patlama kentinde Sepahan Boresh fabrikasında meydana geldi Bagirşehr . 9 Temmuz'da, Tahran'ın batısında İran Devrim Muhafızları Kolordusu'na ait bir füze deposunda patlamalar olduğu bildirildi. 11 Temmuz'da Tahran'ın kuzeyinde gaz tüpleri içeren iki katlı eski bir evin bodrum katında bir patlama meydana geldi. 12 Temmuz'da İran'ın güneybatısındaki Shahid Tondgooyan Petrokimya Şirketi'nde yangın çıktı. 13 Temmuz'da, Razavi Horasan Eyaletindeki Kavian Fariman sanayi bölgesindeki bir gaz yoğunlaştırma tesisinde bir patlama meydana geldi . 15 Temmuz'da Bushehr kentindeki bir tersanede yedi ahşap tekneye yayılan büyük bir yangın çıktı . 18 Temmuz'da İran'ın güneyindeki Ahvaz bölgesinde bir petrol boru hattı patladı. 19 Temmuz'da İsfahan'da bir elektrik santralinde bir patlama daha meydana geldi . Günün ilerleyen saatlerinde İran'ın kuzeybatısındaki Tebriz kenti yakınlarındaki bir selofan veya iplik fabrikasında büyük bir yangın kaydedildi .
2021'de gemilere saldırılar ve olaylar
İsrail komandoları, 2019'un sonlarından 2021'e kadar Suriye'ye petrol ve silah taşıyan çok sayıda İran kargo gemisine zarar veren saldırılar gerçekleştirdi . Umman Körfezi ve Arap Denizi'nde İran'ın iddia ettiği şekilde İsrail'e ait gemilere saldırıldı . İsrail, bir İran istihbarat gemisine düzenlenen saldırının ardında da oldu İslam Devrim Muhafızlarının Deniz Kuvvetleri içinde Kızıldeniz ağır Nisan 2021 yılında bir limpet mine hasar gördü.
10 Nisan 2021'de İran, Natanz'daki gelişmiş IR-6 ve IR-5 santrifüjlerine uranyum hekzaflorür gazı enjekte etmeye başladı, ancak Batı ve İran kaynaklarına göre Mossad faaliyeti nedeniyle ertesi gün elektrik dağıtım şebekesinde bir kaza meydana geldi. Bir İran cevabı gibi görünen bir şekilde, İsrail'e ait bir gemi, 13 Nisan'da Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Füceyre Emirliği kıyılarına yakın bir füze veya drone tarafından saldırıya uğradı ve gemide hafif hasara neden oldu.
İran destekçileri ve sözde vekiller
Suriye
İran ve Suriye vardır yakın stratejik müttefiki ve İran için ciddi destek sağlamıştır Suriye hükümetinin de Suriye İç Savaşı , lojistik, teknik ve mali destek, hem de eğitim ve bazı savaş birlikleri dahil. İran, Suriye hükümetinin hayatta kalmasını bölgesel çıkarları için çok önemli görüyor. İran'ın dini lideri , Ali Hamaney , vocally Suriye hükümetinin lehine olmak Eylül 2011'de bildirildi. Ayaklanma Suriye İç Savaşı'na dönüştüğünde, İran'ın askeri desteği ve hem Suriye'de hem de İran'da NDF'nin (Ulusal Savunma Kuvvetleri) İran'ın eğitimi hakkında artan raporlar vardı.
İran güvenlik ve istihbarat servisleri, Beşar Esad'ın iktidarını korumak için Suriye ordusuna danışmanlık yapıyor ve yardım ediyor . Bu çabalar arasında eğitim, teknik destek ve muharebe birlikleri yer alıyor. Düzenli birlikler ve milis üyeleri de dahil olmak üzere, Suriye iç savaşında hükümet yanlısı tarafta savaşan binlerce İranlı ajan - 2013'ün sonunda 10.000 adedi -. Tahran, 2018'de son yedi yılda Suriye ve Irak'ta 2.100 İran askerinin öldürüldüğünü söyledi. İran da sponsor ve Lübnan Hizbullah'ı, Afgan dahil Suriye'de savaşmak için bölge genelinde Şii milislerin katılımını kolaylaştırmıştır Liwa Fatemiyoun , Pakistan Liwa Zainebiyoun , Irak Harekat el-Nujaba , Kataib Seyyed el-Shuhada ve Kataib Hizbullah ve Bahreyn Saraya'nın Al Muhtar.
Hizbullah
Hizbullah , Lübnan hükümetinde koltukları , bir radyo ve bir uydu televizyon istasyonu , sosyal kalkınma programları ve Lübnan sınırlarının ötesinde savaşçıların geniş çaplı askeri konuşlandırılması için bir organizasyon haline geldi . Örgüt, " devlet içinde devlet " olarak adlandırıldı . Hizbullah, 14 Mart İttifakına karşı Lübnan içindeki 8 Mart İttifakının bir parçası . Hizbullah Lübnan'ın Şii nüfusu arasında güçlü desteği sürdürürken, Sünniler grubun gündemine katılmıyor. İsrail'in 2000 yılında Güney Lübnan'ı işgalinin sona ermesinin ardından, askeri gücü önemli ölçüde arttı ve paramiliter kanadı Lübnan Ordusundan daha güçlü kabul edildi. Hizbullah, İran'dan askeri eğitim, silah ve mali destek ve Suriye'den siyasi destek alıyor. Hizbullah ayrıca 2006 Lübnan Savaşı'nda İsrail'e karşı savaştı .
Hizbullah, Suriye İç Savaşı'nda İran destekli Esad hükümetinin hayatta kalmasına yardımcı olan önemli bir savaşçı oldu . Aktif destek ve asker konuşlandırması 2012'de başladı ve daha sonra istikrarlı bir şekilde arttı. Hizbullah Suriye'de birkaç bin savaşçı konuşlandırdı ve 2015 yılına kadar çatışmada 1.500'e kadar savaşçıyı kaybetti. Hizbullah, Suriye İç Savaşı'nın Lübnan'daki yayılmasında en aktif güçlerden biri olan Suriye'den Lübnan'a isyancıların girişini önlemek için çok aktif davrandı . Mart 2019'a kadar Suriye'de 1.677 Lübnanlı Hizbullah savaşçısının öldürüldüğü bildirildi.
Filistin'in Kurtuluşu İçin Halk Cephesi
Hamas (2005–2011)
2005 ile 2011 arasında İran, Hamas'ın ana fon sağlayıcılarından ve tedarikçilerinden biriydi. İsrail, Hamas Tugaylarının İran ve Suriye'de (Suriye İç Savaşı'ndan önce) eğitim de dahil olmak üzere askeri eğitim almış birkaç yüz kişilik çekirdeğe sahip olduğunu tahmin ediyor . 2011'de Suriye İç Savaşı'nın patlak vermesinden sonra Hamas, Suriye hükümetinden uzaklaştı ve üyeleri Suriye'yi terk etmeye başladı. Hamas'ın Suriye'deki Müslüman Kardeşler'e verdiği destek nedeniyle 2012'den bu yana İran'dan herhangi bir destek almadı . Hamas'ın 27. yıldönümünde 2014 yılında Kassam tugayları sözcüsüne yaptığı konuşmada, İran'a finans ve silah alanındaki yardımlarından dolayı teşekkür etti.
Sudan (2005–2015)
Ancak 2011'de Sudan, Suriye İç Savaşı'nın başlamasından sonra İran ile işbirliğini azalttı .
2015 yılında Sudan , Sünni Arap ittifakı adına Yemen Krizine Suudi liderliğindeki müdahaleye katılarak İran ile bağlarını tamamen kesti .
Filistin İslami Cihadı
İran, Filistin'deki İslami Cihad Hareketi'nin (PIJ) önemli bir mali destekçisidir . 2014 başlarında İsrail ve Mısır'ın Hamas üzerindeki baskısının ardından PIJ, İran'dan gelen fonların desteğiyle gücünün istikrarlı bir şekilde arttığını gördü . Mali desteğinin de Suriye'den geldiğine inanılıyor.
Popüler Seferberlik Güçleri
İsrailli destekçiler ve sözde vekiller
Amerika Birleşik Devletleri
İsrail'in en yakın askeri müttefiki olan Amerika Birleşik Devletleri, İran'ın demokratik hükümetinin ABD ve Birleşik Krallık'taki gizli ajanlar tarafından 1953 Ağustos'unda devrilmesi ve Şah'ın otoriter yönetimine on yıllardır ABD'nin desteği de dahil olmak üzere, İran'a karşı uzun bir şiddet geçmişine sahiptir. ABD , Irak'ın İran'a saldırmasından on yıllar sonra Saddam Hüseyin'in Irak'ına büyük askeri ve diğer destekleri sağladı ve 1988'de ABD , İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en büyük Amerikan deniz muharebe operasyonu olan İran'a karşı Dua Eden Mantis Operasyonu başlattı . Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'ı neredeyse çevreleyen askeri üsleri var.
Suudi Arabistan
İran dünyanın en büyük Şii Müslüman gücü iken , Suudi Arabistan kendisini önde gelen Sünni Müslüman gücü olarak görüyor . Bir olarak tarif edilmiştir ne de soğuk savaşın , İran-Suudi Arabistan vekil çatışma peşinde, jeopolitik, ekonomik ve mezhepsel etkisi üzerinde çoklu seviyelerde girdiği, bölgesel hegemonya , 1979. beri batı Asya'nın önemli özellikleri olmuştur Amerikan desteği Suudi Arabistan ve müttefiklerinin yanı sıra Rusya ve Çin'in İran ve müttefiklerine verdiği destek Soğuk Savaş döneminin dinamikleriyle karşılaştırmalar yaptı ve vekâlet çatışması, Rusya Başbakanı Dmitry Medvedev'in bahsettiği şeyin bir cephesi olarak nitelendirildi . " Yeni Soğuk Savaş ". Bugün rekabet, öncelikle dini farklılıklarla şiddetlenen siyasi ve ekonomik bir mücadeledir ve bölgedeki mezhepçilik, çatışmanın bir parçası olarak her iki ülke tarafından jeopolitik amaçlarla sömürülmektedir.
İsrail ve Suudi Arabistan'ın resmi diplomatik ilişkileri yok. Bununla birlikte, haberler, bölgesel düşman İran'a karşı ortak hedeflerin peşinde olan ülkeler arasında kapsamlı perde arkası diplomatik ve istihbarat işbirliğine işaret ediyor .
Azerbaycan
İran Halk Mücahitleri
- ABD yetkilileri, MEK'in İranlı nükleer bilim adamlarını öldürmek için İsrail tarafından finanse edildiğini, eğitildiğini ve silahlandırıldığını doğruladı .
- Bir New Yorker raporuna göre, Mücahidler-e-Khalq üyeleri , İran hükümetine karşı operasyonları için ABD ve İsrail finansmanı konusunda eğitim aldı.
- İsrail ile uyum içinde olan MEK , herhangi bir gerçek ortaklıktan ziyade genel olarak birincisi tarafından oportünizm olarak görülüyor .
Jundallah
Kürdistan Özgür Yaşam Partisi
Uluslararası yanıtlar
Rusya
İran-İsrail vekalet çatışması ışığında, 2000'lerin başında Orta Doğu'daki Rus dış politikası .
Onun 10 Eylül 2004 makalesinde Rusya Dışişleri Siyasetin Ortadoğu Ufuklar: Dünyanın en önemli bölgelerinden birine Rusya döner , Mikhail Margelov , Rusya Federasyonu Dış İlişkiler Konseyi Başkanı yazdı:
"Başkan Putin, Rusya'nın uzun süredir dostane ilişkiler sürdürdüğü ve birçok maddi ve entelektüel kaynak yatırdığı ülkelerle temasların yenilenmesi çağrısında bulundu. Arap ülkeleri bu ilçelerin büyük bir bölümünü oluşturuyor. ... Genel olarak Rusya'nın pozisyonları ve bölgedeki siyasi durumun gelişmesiyle ilgili kilit konulardaki Arap ülkelerinin çoğunluğu çakışıyor. "
Mart 2007 tarihli Rusya'nın Yeni Ortadoğu Politikası: Bismarck'a Dönüş? Ariel Cohen (Çağdaş İlişkiler Enstitüsü),
"Suriye ... Hizbullah'a Rus silahları sağlıyordu. 2006'da İsrail kuvvetleri, Hizbullah'ın güney Lübnan'da elindeki Rus yapımı Kornet-E ve Metis-M tanksavar sistemlerine dair kanıtlar buldu. Terörist gruplara silah tedariki, Şubat 2007'de Rusya ordusunun, silahların istenmeyen müşterilere ulaşmasını önlemek amacıyla Suriye silah depolama tesislerinde teftişler yapacağına dair bir duyuru niteliğindeydi. Rusya ve İsrail ...
Rusya birkaç yıldır hem İsrail hem de Suriye ile askeri işbirliği yapmaya çalışıyor. Bununla birlikte, iki devletle işbirliği seviyeleri ters orantılıdır ve Suriye'ye silah satışlarının artması yalnızca İsrail ile ilişkilere zarar verebilir. Rusya-Suriye askeri işbirliği çok sayıda aşamadan geçti: Sovyet döneminde 2005 yılına kadar neredeyse durdurulmuş olan yüksek düzeyde işbirliği ve şimdi Rusya'nın hem İsrail hem de Suriye ile ilişkilerini dengeleme girişimi. Bununla birlikte, Rusya'nın yakın zamandaki doğuya eğilimleri, Moskova'nın, İsrail ile ilişkilerinin zararına olsa bile, Suriye ile askeri işbirliğinde yeni bir aşamaya girmeye hazır olduğunu gösterebilir.
İsrail-Rusya ilişkileri , Rusya'nın Eylül 2015'te Suriye'ye askeri müdahalesinin ardından düzeldi . O zamandan Temmuz 2018'e kadar İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ve Putin toplam 9 kez görüştü. 2016 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimlerinden önce ve hemen sonra İsrail, ABD'nin Rusya'ya yönelik yaptırımlarını kaldırmak karşılığında Suriye'deki İran askeri varlığını kısıtlama konusunda Rusya ile bir anlaşma yapmak için ABD ile lobi yapmaya başladı.
2019'da Rusya, İran'ın S-400 füze savunma sistemi satın alma talebini reddetti . Moskova'daki Stratejiler ve Teknolojiler Analiz Merkezi başkanı Ruslan Pukhov şunları söyledi: "Rusya, İran'a S-400 sağlamaya karar verirse, bu Suudi Arabistan ve İsrail'e doğrudan bir meydan okuma olacak, dolayısıyla Rusya'nın kendi vatandaşına karşı olacaktır. ilgi alanları. "
Ayrıca bakınız
- Arap-İsrail çatışması
- Soğuk Savaş II
- Ortadoğu'daki modern çatışmaların listesi
- Arap Soğuk Savaşı
- İran-İsrail ilişkileri
- Suriye iç savaşı sırasında İran-İsrail çatışması
- İran-Suudi Arabistan vekalet çatışması
- 2019–2021 Basra Körfezi krizi
- Orta Doğu Soğuk Savaşı
- Rusya-Suriye-İran-Irak koalisyonu
- Direnç Ekseni
- İsrail-Lübnan çatışması