Flipbook?
"Flipbook", ufak not defterlerinin zımbalanmış halini tek elle tutup, sayfaların ucuna doğru dokunulmasıyla fotoğrafların hareket etmesini sağlayan ve kişinin, isteğine göre hızlı ya da yavaş çevirmesiyle oluşan sihirli bir animasyondur.
19. yüzyıl sonları, 20. yüzyıl başlarında popüler bir akım olarak oluşan "flipbook" makinesiz, gayet basit, yaşanılan anları kısa süre içinde açıklayan 'mizahi' bir buluştur. 1868 Eylül ayında John Bernes Linett tarafından "hareketli resimler(kinetograph)" adı altında patenti alınmıştır. İlk animasyon, dizinlerin daireselden ziyade düzenli bir şekilde görüntü verilmesiyle oluşmuştur.
Dönemin önemli yazarlarından olan G.Dupeyrot bir makalesinde flipbook için "Doğru sinema, kamerasız ve ışıksız bir şekilde herhangi türden bir defterle ilkeli şekilde potansiyel film malzemesi olarak sunulabilir" en iyi şekilde açıklamıştır.
Alman filmlerinin öncüsü olan Max Skladanowsky ilk kez 1884 yılında "seri fotografik görüntü " sergisini açarak "flipbook"kavramının gelişiminde önemli bir isim olmuştur.
Flipbook, icadından kısa bir süre sonra reklamcılar tarafından da keşfedilmiş ve ilk olarak 1905 yılında American Tobacco Company tarafından kullanılmıştır. Daha sonraları ise özellikle moda, kozmetik, otomobil ve sigara sektörlerinde yer alan birçok büyük markanın reklam ve promosyon aracı olarak kendine etkin bir yer edinmiştir.
Flipbook'un spor aktivitelerine konu olması ise, 1906 yılında kırılan bir hız rekoru ve tarihi bir boks maçının önemli anlarının ölümsüzleştirilmesine dayanır. Bu sektörde yapılacak flipbook'lara ilk örnekler olan bu çalışmalar, tahminlerin epey üzerinde bir taleple karşılaşmış, bu yeni oluşumun yaygınlaşmasında önemli bir rol üstlenmiştir.
Flipbook, aynı senelerde erotik film yayıncılarına da büyük bir ilham kaynağı olmakla birlikte, özellikle Almanya, Fransa ve Amerika'da birçok "erotik"çalışmaya konu olmuş; sinemanın gelişimine de katkı sağlamıştır.
Flipbook asıl patlamasını animasyon ve çizgi film sektöründe yaşamıştır. 'Donald ve Pluto' 1939 yılında Walt Disney tarafından yapılmış ve daha sonra çocuklara yönelik birçok çalışmaya öncü olmuştur.
Fransa'da "folioscope", İngiltere ve Amerika'da "flipbook", Almanya'da "daumenkino" ismiyle bilinmektedir. Türkçe karşılığı ise TDK'dan aldığımız yanıta göre "parmakfilm"dir. :) Günümüzde bu uygulama "flipmovie, fingerstrip movie, living picture, fingerfilm" gibi değişik isimlerle de anılmakta ve daha çok eğlence anlayışına yönelik kullanılmaktadır.