AYM 'w' yasağını onayladı
- Anayasa Mahkemesi (AYM) Kürtlerin çocuklarına "w" harfi bulunan bir isim koymasının yasaklanmasını onayladı, böyle bir yasağın ihlal olmadığına karar verdi.
Birçok yabancı ve yerli şirket ile bazı televizyonların ticaret tescil belgeleri gibi resmi işlemlerde içinde "w, x ve q" harfinin bulunmasına herhangi bir kısıtlama yok ama Kürtçedeki "x, w, q" harflerine yasak ve engellemeler sürüyor. Anayasa Mahkemesi, "Ciwan" isminin nüfus müdürlüğünce engellenmesini ve çocuğa kimlik kartı verilmemesini onayladı.
Abdullah Yılmaz, 2014'te doğan çocuğunu Kürtçe "genç" anlamına gelen "Ciwan" ismiyle kaydetmek istedi. İzmir Çiğli Kaymakamlığı İlçe Nüfus Müdürlüğü, "w" harfinin "Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun"a uygun olmadığı gerekçesiyle kimlik düzenlemeyi reddetti. Nüfus Müdürlüğü, "Ciwan" adının "Civan" olarak düzenlenmesi için 4 Aralık 2014'te ihbarda bulundu. Savcılık da zaman kaybetmeden 15 Aralık 2014'te Karşıyaka 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava açtı. Mahkeme, "Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun"a uygun olmadığına karar verdi. Mahkeme "w" harfinin resmi iş ve idarelerde kullanılamayacağına hükmetti. Mahkeme, "Ciwan" isminin Türkçeleştirilerek "Civan" olarak yazılmasına karar verdi.
Yargıtay teyit etti
Yılmaz, yerel mahkemenin kararına karşı Yargıtay'a temyiz yoluna gitti. Yılmaz, ulusal ve uluslararası mevzuatta çocuğa isim koyma hakkının ana ve babanın olduğunu, devletin anılan hakka müdahalesinin demokratik toplum düzenine uygun olmadığını belirtti. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 5 Kasım 2017'de kararın yasa ve usule uygun olduğunu savunarak, yerel mahkemenin kararını onadı. 8. Hukuk Dairesi, somut düzeltme talebi bulunmadığı gerekçesiyle isim düzeltme talebini de 20 Ekim 2018'de reddetti.
AYM’ye başvuruldu
İtiraz sürecinin tamamlanmasının ardından Yılmaz, "özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı"yla bununla bağlantılı olarak "Anayasa'nın eşitlik ilkesinin ihlali edildiği", bu konuda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) Türkiye aleyhine verdiği kararlara işaret ederek, Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulundu. Yılmaz başvurusunda, AİHM'in Tahir Canan "Kürtlerin çocuklarına Kürtçe isim vermemesi nedeniyle yaptığı başvurudaki" ihlal kararına işaret ederek, Kürt kültürünün yaşatılmasının engellenmesi amacıyla çocuğuna Kürtçe isim koymasının engellendiğini kaydetti.
Anayasa Mahkemesi, kamusal makamların takdir yetkisini keyfi bir şekilde kullanmadığını ve resmi dilin kullanılması çerçevesinde tedbirler aldığını değerlendirerek, uygulamanın demokratik toplum düzenin gereklerine uygun olduğu sonucuna vardı. Başvurucunun, çocuğuna kendi kültüründe isim konulmasının engellenmediğini öne süren Anayasa Mahkemesi, anılan müdahalenin ölçülü olduğunu değerlendirdi. "Anayasa'nın eşitlik ilkesinin ihlali" başvurusunu kabul edilemez bulan Anayasa Mahkemesi, "özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının ihlali" başvurusunu kabul edilebilir bularak, Yılmaz'ın bu hakkının da engellenmediğine hükmetti. ANKARA