12 Ocak 2007
İstanbul'dan Elisabethville'e ağıt
“Lumba-mumba Lumumba / Eğer aşağılık bir cinayetse, / Eğer feci bir ihanetse / Kahramanın ölümü, / Gerçek ölüm değildir” diyordu Haçik Amiryan 1962'de İstanbul'da cebindeki kısıtlı parayla bastırdığı 16 sayfalık şiir kitapçığı Lumumba'da. Dizeleri arasında dolanırken kara Afrika'nın kalbinden gelen davulların sesini duyduğunuz Ermenice bu ritmik şiir, uzun mücadelelerin sonucunda Kongo halkının oylarıyla başbakanlığa seçilen ama sadece 67 gün sonra Belçika devleti ve CIA tarafından desteklenen albay Mobutu tarafından düzenlenen bir darbe sonucunda öldürülen Patrice Lumumba'nın ardından yakılmış bir ağıttı. Ülkesinin Belçika boyunduruğundan kurtulması ve halkın kendi kaderini tayin etmesi için mücadele veren Kongo Ulusal Hareketi'nin lideri Lumumba, BM'in ve bütün büyük devletlerin gözü önünde, kanunsuz bir şekilde tutuklanmış, işkence görmüş, televizyon kameraları ve gazetecilerin önünde aşağılanmış ve nihayet, 17 Ocak 1961'de, 36 yaşında, öldürülmüştü. Karısına yazdığı son mektupta “Hiçbir barbarlık, hiçbir acı, hiçbir işkence beni merhamet dilemeye zorlayamadı. Başım dik olarak, sarsılmamış bir inanç ve ülkemin kaderine dair derin bir güvenle ölmeyi, kutsal ilkelerimizin küçümsenmesini izleyerek yaşamaya tercih ederim.” diyen Lumumba için dünyadan yükselen haykırışlara İstanbul'dan katılan acı çığlık Haçik Amiryan'ındı.