Anesteziyoloji ve reanimasyon, ameliyat öncesi hastalara uygun ilaçlarla bilinçlerinin ameliyat boyunca kontrollü şekilde acı hissettirmeme amacıyla uyutulmasıdır.Anesteziyoloji, vital organları kontrol ederek riskleri en aza indirmeyi amaçlar. Reanimasyon, yaşam desteği ve yoğun bakım müdahaleleriyle kritik durumdaki hastaların hayata dönmesini sağlar. Bu alan, diğer branşlarla işbirliği yaparak hastanın iyileşmesinde rol oynar.Aynı zamanda modern tıp pratiğinin vazgeçilmez bir unsuru olarak sürekli gelişir.
Anestezi, cerrahi veya tedavi amaçlı operasyonlardan önce kullanılan bir tıbbi uygulamadır. Bu yöntem, çeşitli
anestezik ilaçlar ve teknikler kullanarak hastanın ağrı hissini engeller. Anestezi, damardan veya solunum yoluyla
uygulanan ilaçlar aracılığıyla gerçekleştirilebilir. İşlem, belirli bir bölgenin uyuşturulmasıyla sınırlı
olabileceği gibi, hastayı tamamen bilinçsiz bırakan geçici bir uyku durumunu da içerebilir. Ameliyatın türüne bağlı
olarak süresi birkaç dakikadan saatlere kadar değişebilir.
Bu sürecin başarılı bir şekilde yönetilmesi için anestezist, anestezi verme ve yönetme konusunda uzmanlaşmış bir
doktordur. Ameliyat sırasında hastanın güvenliğini sağlamak için dikkatle çalışır, vital fonksiyonları, örneğin
tansiyon, solunum ve kalp fonksiyonlarını sürekli izler ve kontrol altında tutar. Bu, ameliyatın daha güvenli bir
ortamda gerçekleşmesini sağlayarak hastanın konforunu ve sağlığını ön planda tutar.
Ameliyat öncesi değerlendirme, ameliyat sırasındaki riskleri azaltmayı, olası komplikasyonları önlemeyi ve hastanın normal yaşamına hızlı dönmesini hedefler. Bu süreç, hastanın tıbbi geçmişinin detaylı bir şekilde incelenmesiyle başlar. Adı, soyadı, yaşı, eğitim durumu, operasyonu, boyu, kilosu, kronik hastalıkları, geçmişteki ciddi sağlık sorunları, kullanılan ilaçlar, alerjiler ve alışkanlıkları değerlendirilir. Gerekli tetkikler (kan testleri, EKG, akciğer grafisi) yapılır ve sonuçlar incelenir.
Hasta, anestezi yöntemleri ve riskleri konusunda bilgilendirilir. İlaç kullanımı gözden geçirilir, özellikle antihipertansif, antikoagülan, diyabet ve diğer özel durumları olan hastaların ilaçları üzerinde titizlikle durulur. Bu süreç, ameliyatın güvenli ve etkin bir şekilde gerçekleşmesini sağlar.
Anestezi yöntemleri hastanın sağlık durumuna göre doktorun uygun gördüğü yöntemlerle uygulanır.
Genel Anestezi
Spinal Anestezi
Epidural Anestezi
Kombine Spinal Epidural Anestezi
Sinir Bloğu Anestezi
Lokal Anestezi
Sedasyon-Analjezi
Genel anestezi, cerrahi operasyonlar sırasında kullanılan anestezi yöntemidir. Bu yöntemde, hastanın bilinci, ağrı hissi ve refleksleri etkisiz hale gelir. Genellikle inhalasyon veya damar içi yolla anestezik ilaçlar kullanılır. Hasta derin bir uyku durumuna sokulur, böylece ağrı hissi engellenir. Anestezi uzmanları, operasyon boyunca hastanın vital fonksiyonlarını sürekli izler. Operasyon sonrasında anestezinin etkileri hızla azaltılır ve hasta bilincini tekrar kazanır.
Spinal anestezi, bir kişinin bel bölgesine uygulanan bir anestezi türüdür. Bu yöntemde, anestezist tarafından omurilik kanalına ince bir iğne ile lokal anestezi ilacı enjekte edilir. Enjekte edilen ilaç, bel bölgesindeki sinirleri uyuşturarak alt vücut bölgesinde ağrı hissinin kaybolmasını sağlar. Spinal anestezi, özellikle alt karın, leğen kemiği, bacak ve ayak cerrahilerinde tercih edilir. Yöntem, hastanın bilincini kapatmaz, bu nedenle hastanın ameliyat boyunca uyanık kalması mümkündür.
Epidural anestezi, bel bölgesine uygulanan bir anestezi türüdür. Bu yöntemde, anestezist tarafından omurilik kanalına yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla lokal anestezi ilacı verilir. Epidural anestezi, omurilik zarının dışına enjekte edilen ilaç sayesinde bel bölgesindeki sinirleri uyuşturarak alt vücut bölgesinde ağrı hissinin kaybolmasını sağlar. Genellikle doğum sırasında ağrı kontrolü için kullanılır, ancak cerrahi müdahalelerde de tercih edilebilir.
Kombine spinal epidural anestezi (CSE), spinal ve epidural anestezi yöntemlerinin birleştirilerek kullanıldığı bir anestezi türüdür. Bu yöntemde, hastaya hem spinal hem de epidural alanlara erişim sağlayacak bir kateter yerleştirilir. İlk olarak spinal alandan anestezi ilacı enjekte edilir, hızlı bir şekilde etki göstererek alt vücut bölgesinde ağrı hissinin kaybolmasını sağlar. Daha sonra epidural alandan sürekli veya tekrarlayan dozlarla ağrı kontrolü devam ettirilebilir. CSE, hem hızlı etki sağlayan spinal anestezinin avantajlarını hem de uzun süreli ağrı kontrolü sunan epiduralin avantajlarını birleştirir. Bu yöntem, özellikle doğum analjezisi veya cerrahi müdahaleler sırasında tercih edilebilir.
Sinir bloğu anestezi, belirli bir vücut bölgesindeki sinirlerin geçici olarak etkisiz hale getirilmesi için kullanılan bir anestezi yöntemidir. Bu teknikte, lokal anestezi ilaçları belirli sinir gruplarına enjekte edilerek ağrı iletimi engellenir. Genellikle cerrahi müdahalelerde, doğum analjezisinde veya ağrılı durumların tedavisinde kullanılır. Hasta uyanıkken uygulanabilir ve genel anesteziye kıyasla daha spesifik bir ağrı kontrolü sağlar. Sinir bloğu anestezisi, epidural blok, spinal blok, sinir lifi blokajı gibi çeşitli türleri içerir. Bu yöntem, hastanın ameliyat sırasında daha az ağrı hissetmesini sağlayarak konforunu artırır.
Lokal anestezi, belirli bir vücut bölgesinde ağrı hissini bloke etmek amacıyla kullanılan bir anestezi türüdür. Bu anestezi yönteminde, lokal anestezi ilaçları doğrudan uygulanan bölgeye enjekte edilir veya topikal olarak uygulanır. Lokal anestezi, genellikle küçük cerrahi müdahaleler, diş işlemleri veya deri prosedürleri sırasında tercih edilir. Uygulandığı bölgede his kaybı sağlar, ancak hastanın bilinci genellikle açık kalır. Lokal anestezi, genel anesteziye kıyasla daha az sistemik etkiye sahiptir ve postoperatif dönemde daha hızlı iyileşme sağlar. Bu yöntem, hastanın belirli bir bölgedeki ağrıyı kontrol altında tutarak işlem sırasında rahat olmasını sağlar.
Sedasyon-analjezi, bir tıbbi prosedür sırasında hastanın bilincini kısmen azaltarak rahatlatma ve ağrı kontrolü sağlama yöntemidir. Bu uygulama, genellikle sedatif (sakinleştirici) ve analjezik (ağrı kesici) ilaçların bir arada kullanılmasıyla gerçekleştirilir. Sedasyon-analjezi, hastanın bilincini kapatmadan hafif bir uyku hali oluşturarak ağrıyı ve stresi azaltır. Bu yöntem, endoskopik işlemler, diş tedavisi, cerrahi müdahaleler ve ağrılı prosedürler sırasında tercih edilir.
Anestezi yöntemi seçimi, hastanın genel sağlık durumu, cerrahi müdahale tipi ve hastanın bireysel tercihleri gibi çeşitli faktörlere dayanarak dikkatlice belirlenir. Cerrahi ekip, hastanın yaş, kilo, ve tıbbi geçmişi gibi özel faktörleri değerlendirerek en uygun anestezi yöntemini seçer. Bu süreç, hastanın rahatlığı, güvenliği ve ameliyatın başarılı bir şekilde gerçekleştirilmesi açısından son derece önemlidir.