Avukat Ertuğrul Kazancı, Anayasa değişikliği ve sistemini yorumladı;
“Başkanlık sistemi, ABD dışında diktatörleri ortaya çıkarmıştır”
1921,1924, 1961 ve 1982 Anayasaları sürecini yaşayan ve söz konusu Anayasaların yürürlükte oldukları dönemlerde içeriklerinde pek çok değişiklikler yapılan bir ülkedeyiz. Şimdilerde de kapsamlı bir Anayasa değişikliği için kamuoyu şartlandırılmış durumdadır. Bu yönde düşüncelerini almak istediğimiz İstanbul Barosu Cumhuriyet Araştırmaları Merkezi Başkanı Av. Ertuğrul Kazancı’ ya sorular yönelttik:
-Başlıca devlet ve hükümet yapıları hangileridir?
-Devlet şekillerinde: Üniter(tekil), Karma(bileşik: Federasyon-Konfederasyon devlet" ve “Bölgeli ”"devlet olarak üç ana ayırım yapılabilir:
Üniter devletler arasında; Türkiye,Yunanistan, Norveç sayılabilir. Merkezi otorite tek Anayasaya dayanır.
Karma şekli temsil eden Federasyon eksenli devletlere; Kanada, ABD ve Avusturya örnek verilebilir. Ortak bir Anayasa altında birleşen ama her birinin kendisine ait bir Anayasasının da olduğu devletlerdir. Konfederasyon tipi uygulamadaysa; devletlerin her biri egemen, istediklerinde ayrılabilen ve Anayasaları da ayrı ülkelerdir.
BAZI BÖLGELER ÖZERKTİR
Konfederasyon tipi zayıf bir uygulama olarak "Birleşik Devletler Topluluğu" adıyla eski Sovyet Cumhuriyetleri arasındadır.
Bölgeli devlet örnekleri;İspanya ve İtalya'da görülebilir. Ulusal yapı içinde bazı bölgeler özerktir.
Egemenlik kaynağına göre devletler şöyle bir şekilde de sınıflandırabilir: Monarşik (Tek kişilik-Lüksemburg), Oligarşik (Zümre-Merkezi Afrika Cumh. ), Teokratik(Dinsel- Suudi Arabistan), Demokratik(Halk egemenliği-Türkiye)
Hükümetler ; Parlamenter (Meclis),Yarı Başkanlık ve Başkanlık, Monarşik ve Diktatöral uygulama biçimleri gösterebilirler.
-Anayasalar neleri içerir?
-Anayasalar, devletin; siyasal, sosyo-ekonomik ve kültürel organlarını belirler. Görev ve yetkilerini tanımlar. Devletle birey ilişkilerini düzenlediği gibi bireylerin diğerleriyle olan ilişkilerini de düzenler. Kamu yaşamını ilgilendiren hak ve özgürlükler, Anayasalarla güvence altına alınır. Hukuksal normlar ölçütünün en tepesinde Anayasalar yer alır.
-Kuvvetler ayrılığı ilkesinin çiğnenmesi hangi oluşumu getirir?
-Demokratik devlet yönetiminde temel esas; yargı, yasama ve yürütme erklerinin bağımsızlığıdır. Ama hemen değinilmesi gereken odur ki; yasama ve yürütme arasında olması gereken kuvvetler ayırımı her zaman var mıdır? Hayır. Çünkü siyasal iktidar, yasamanın içinden çıkmaktadır. Yasama ve yürütme erkleri bir siyasal çoğunlukta birleştiğinde bu kez “sulta” yönetimleri tehlikesi belirmektedir. Antidemokratik tavırların yanı sıra kuvvetler ayrılığına özen azalmaktadır. Yasama ve yürütme erkleri tek elde toplanınca geride; en önemli ve etkin devlet kuvveti olarak sadece yargı bağımsızlığı kalmaktadır.
“YOK”, HÜKMÜNDEDİR
Son Anayasa değişikliğinde, siyasal iktidar yargı bağımsızlığını olumsuz yönde etkileyecek tasarruflar elde etmiştir.Hak ve özgürlüklerle, hukuksal kazanımlar açısından ilerleme “yok” hükmündedir. Demokrasilerde güvence sayılan yargısal bağımsızlık, yürütme erkinin etkisine girmiştir. Anayasa mahkemesi başta olmak üzere “HSYK” ve yüksek yargı organlarındaki yapılanmalar, siyasal iktidar lehine müdahale zeminleri yaratmıştır.
-Anayasa’nın değiştirilemez maddeleri nedir, başka ülkeler Anayasalarında da bu tür örnekler var mıdır?
-Anayasa’nın 4.maddesine göre değiştirilemeyen ve değiştirilmesi önerilemeyen maddeler şunlardır: “1)Türkiye devleti, bir Cumhuriyet’tir.2) Türkiye Cumhuriyeti; toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı, Atatürk Milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik, sosyal bir hukuk devletidir.3)Türkiye devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir. Bayrağı; beyaz ay yıldızlı al bayraktır. Milli marşı: “İstiklâl Marşıdır. Başkenti Ankara’dır.”
Örneğin; Yunanistan, Almanya, Fransa ,Ukrayna ve Romanya Anayasaları değişmezlik içeren maddeler taşırlarken, Belçika ve Danimarka Anayasaları, değişiklik isteyen parlamentonun feshini öngörmektedir. Rusya’da bazı değiştirilemez maddeleri, parlamento değil ancak “Kurucu Meclis” değiştirebilmek yetkisine sahiptir.
-Değiştirilemez maddelerle ilgili bir kısım çevrelerce karşıt düşünceler ortaya atılıyor. Değerlendirme nasıl olabilir?
- Devletlerin Anayasalarındaki değişmez ilkesel maddelerle ilgili örnekler arttırılabilir. Türkiye'deki değişmez ilkeler; 4 Anayasa’dan herhangi birine mal edilemez. İlkinden itibaren şekillenen ve Cumhuriyetin kurtuluş ve kuruluş felsefesinde sezilen ve saptanan içeriktedir.
-Yarı Başkanlık sistemi ne demektir?
-Afrika’da katliamlar yapan Fransız sömürgeciliği, antiemperyalist direnişlerle başa çıkamayınca, güçlendirilmiş Cumhurbaşkanlığı sistemi ihdas edilmiştir. 1958 yılında De Gaulle, Fransa’nın Afrika’dan çekilmesini akılcı tutum olarak görmüş ve yetkilerini halkoyuyla arttırmıştır. “Melez sistem” adı verilen uygulama başta Polonya olmak üzere bazı ülkelerde saptanmaktadır.
-Başkanlık sistemine ilişkin görüşleriniz nelerdir?
Başkanlık sistemi, en belirgin örnek ABD dışında; Afganistan, Ermenistan, Filipinler, Güney Kore, Zambia, Sudan, Uganda ve Orta Amerika gibi bazı devletlerdedir. Genellikle, diktatörlüklere yönelen sonuçlar vermiştir.
Başkanlık sistemi güçsüz hükümetler yaratır. Hükümet üyeleri, ABD’de olduğu gibi "Bakan" değil “Devlet Sekreteri” unvanı taşırlar. Yürütme erkinin gücü Başkanlıktadır. Yasama organının etkinliği zayıftır. Yasamanın yürütmeyi görevden alması ancak kanıtlanmış suçlarla ilgilidir. Halkın desteğini zamanla yitiren bir Başkan, sıfatını sürdürebilir. Muhalefetin varlığı önemsizdir. Yerel demokrasiye gereğince yatkın değildir.
Türkiye'de Kemal Atatürk, Cumhurbaşkanlığı yetkilerinin en az olmasını bizzat istemiştir. Parlamenter sistemi esas tutmuştur.
YURTTAŞLIK TANIMI
-Anayasal değişiklikler gündemdedir. Yurttaşlık tanımı ve Atatürk'ün kurduğu ulus-devlet yapısının kaldırılmasıyla ilgili yaklaşımlara ait görüşleriniz nelerdir?
- Atatürk: "Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran halkı millet(ulus)"olarak tanımlar. Yurttaşlık kavramıyla , bu ifadesi içinde isabetli bir bağ kurar.
Kimliksiz bir devlet, dünya tarihinde görülmemiştir.Halkımız;kuvvetler ayrılığı sisteminin demokratik varlığına ve Anayasa’nın milli (ulusalcı) ilkeleriyle bağdaşan devlet yapısına sahip çıkacaktır.“Başkanlık” yönetimi öngörülerini ise Atatürk döneminin Cumhurbaşkanlığı konumunu dikkate alarak, "kabul dışı" olarak değerlendirecektir.
- En çok pili Akarca Mahallesi topladı
- Cengiz Sarıbay, il başkanlığına adaylığını açıkladı!
- 429 spor kulübüne malzeme yardımı yapıldı
- Murat Özdağ tahliye oldu!
- HONDA eleman arıyor!
- Serhat Duyar, mazbatasını aldı
- Romanlar, Ayaz’a konuk oldu
- Karaosmanoğlu'ndan karakol ziyareti
- CHP’li kadınlar aşure dağıttı
- Ceyhan’dan Kartepe’ye tebrik ziyareti!
- Yarı yarıya düştü!
- En sevdiği raketi Belgin'in tabutu başına bırakıldı
- 7 yıldızlı kentin 7 yıldızlı projesi: Rift Villaları
- 2 minibüsü liseliler yaktı iddiası!
- Birlik’in ağız tadı yerine geldi
Avukat Ertuğrul Kazancı, Anayasa değişikliği ve sistemini yorumladı;
Avukat Ertuğrul Kazancı, Anayasa değişikliği ve sistemini yorumladı;
- İzmit sinemalarında bu hafta (20 Ekim-26 Ekim 2017)İzmit sinemalarında bu hafta: Vizyonda 6 yeni film
- İzmit sinemalarında bu hafta (13 Ekim-19 Ekim 2017)İzmit sinemalarında bu hafta vizyonda 4 yeni film
- İzmit sinemalarında bu hafta (06-12 Ekim 2017)İzmit sinemalarında bu hafta 5 yeni film vizyona giriyor.
- İzmit sinemalarında bu hafta (29 Eylül-5 Ekim 2017)İzmit sinemalarında bu hafta 5 yeni film vizyona giriyor.
- 2 yumurta= 1 tavukBizim için hiçbir yiyecek belki de yumurta kadar değerli değildir...
- 17 saat hiç açlık hissetmeden oruç tutmak ister misiniz?Üç senedir Ramazan öncesi oruç tutacak olanlar için Karatay sağlıklı beslenme ilkelerine uygun sahur ve iftarın nasıl yapılabileceğine dair Canan Karatay'ın kitaplarından bilgiler alarak yazı hazırlıyoruz
- Omega-3 her derde deva mı?Bugün Sağlıklı Yaşıyoruz köşesini, rahmetli Prof. Dr. Ahmet Aydın Hocamızın "7'den 70'e Taş Devri Diyeti" kitabındaki Omega-3'le ilgili görüşlerine ayırdık. (1)
- D Vitamini her derde deva!Şayet doktorunuz bugüne kadar D Vitamininize baktırmadıysa veya 20 - 30 ng/ml değerlerini yeterli görüp size D Vitamini takviyesi vermemişse lütfen bu yazıyı daha dikkatli okuyun
- Taşköprü’de Şampiyon: İshakçılar
- Kocaeli'deki Gaziantep'i 50 bin kişi ziyaret etti
- Başbakan Yıldırım İzmit'te
- Vergi zammı capslere konu oldu
- Türkiye'de yapılmış en iyi şakalar
- Çatalla sadece yemek yenmez(!)
- Kocaeli'de iş yerinden hırsızlık güvenlik kamerasında
- Bu uyuşturucu insanlıktan çıkartıyor!