Suriyeli dedektif rahibe Agnes 'kimyasal saldırı yok' diyor
Rusya, 21 Ağustos'ta Şam'da yüzlerce kişinin ölümüne yol açan kimyasal saldırının Suriyeli isyancıların işi olduğuna inanıyor.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov geçen hafta Amerikalı meslektaşı John Kerry'e bu iddiayı destekleyecek kanıtları olduğunu bildirdi. Bu kanıtlardan biri Suriye'de yaşayan Katolik bir rahibenin anlattıklarıydı. BBC muhabiri Richard Galpin, Rahibe Agnes'le görüştü.
Rahibe Agnes'in günleri genelde Suriye'nin başkenti Şam'ın kuzeyindeki bir Katolik manastırında geçiyor.
Aslen Lübnanlı, ama yıllardır bu toprakları evi bellemiş.
Telefonu kapatırken "Tanrı seni korusun canım" diyor bir kez daha. Ertesi gün video konferans yapmak için sözleşiyoruz.
Televizyona daha önce de çıkmıştı Rahibe Agnes.
Şam'daki kimyasal saldırıda kurbanları gösteren video kayıtların Suriyeli muhaliflerin sahtekârlığı olduğunu kanıtlama çabasıyla, son haftalarda medyanın dikkatini çekmeyi başardı.
Erkek, kadın ve çocukları ya ölmüş ya da sarin gazı soludukları için ölürken gösteren korkutucu sahnelerin, birer "mizansen" olduğunu, bu "sahnelerin" Suriyeli muhalifler tarafından gizlice hazırlandığını iddia ediyor.
Bu video kayıtları, hükümet güçlerinin saldırıları düzenlediği iddiasında önemli bir yer teşkil ediyor.
Uluslararası toplum, birden fazla kentte bu kadar çok sayıda kurbana yol açan bir saldırıyı ancak Esad yönetiminin gerçekleştirebileceğini savunmuştu.
Videoları kapsamlı şekilde incelediğini söyleyen Rahibe Agnes ise, hazırladığı raporda, olayın saptırıldığını iddia ediyor.
Örneğin, aynı çocuğun cesedinin değişik yerlerde tekrar tekrar izleyicinin karşısına çıktığını söylüyor.
"Neden bir cesedi o kadar yere taşısınlar ki? İşte bu bir kanıttır, canım. Ben soruşturma komisyonunda değilim ama, bana göre bu bir kanıt." diyor.
Anasız babasız çocuklar
Rapordaki kimi iddialara gelince...
Saldırıya uğrayan asıl bölge olan Guta, çoktan "terk edilmişti", o halde bu bölgede nasıl o kadar sivil can kaybı oldu?
Neden video kayıtlarda sahipsiz, anaları babaları olmayan pek çok çocuk görünüyor?
Neden aynı kayıtlarda çok az sayıda kadın var ve insanların kimlikleri belirlenemiyor?
Gömülmelerine ilişkin kanıt neden çok az?
Rahibe Agnes'in en çarpıcı tespitlerinden biri ise, video kayıtlarında görünen kadın ve çocukların, Suriye Cumhurbaşkanı Beşar Esad ve ailesinin de ait olduğu azınlıktaki Alevi cemaatine üye olmalarına ve Alevi mahallelerinden kaçırılmalarına ilişkin.
Rahibe Agnes, "kaçırılan bazı kişilerin ailelerinin kendileriyle temasa geçtiklerini ve kimyasal saldırıda öldüğü iddia edilen kişilerin kendi çocukları olduğunu söylediklerini" anlatıyor.
Rahibe Agnes'in Cenevre'de Birleşmiş Milletler'e sunduğu rapor, Rus hükümetinin gözünden kaçmadı. Rus yetkililer, bunu, saldırıda Suriye hükümetini suçsuz görmek için hala güçlü sebepleri olduğunu pekiştirmek amacıyla kullandı.
Peki, Rahibe Agnes'in iddiaları, gerçekte ne kadar güvenilir?
'İddialar temelsiz'
İnsan Hakları İzleme Örgütü olağanüstü hal direktörü Peter Bouckaert, Rahibe Agnes'in iddialarının temelsiz olduğunu söylüyor.
Bouckaert, video kayıtların uydurma olduğuna dair bir kanıt gösterilemeyeceğini vurgularken, Rahibe Agnes'in de video analizinden anlayan profesyonel bir uzman olmadığına dikkat çekiyor.
Bouckaert'in Rahibe Agnes'in iddialarına yanıtları şöyle:
- İnsan Hakları İzleme Örgütü'ne ulaşan düzenli bilgilere göre Guta'da on binlerce sivil mahsur kalmıştı.
- Yoğun bombardıman nedeniyle çocuklar, genellikle binaların en alt katında ayrı tutuluyorlardı, sarin gazı havada alçak seviyede yoğunlaştığından ölen çocuk sayısı da çok oldu.
- Kimyasal saldırıda ölen ve yaralananlar, devamlı bir yerden diğerine, kliniklerde de bir odadan diğerine taşındı.
- Saldırılarda pek çok kadın ve erkek öldü. Ama kadın, çocuk ve erkekler ayrı odalarda yıkanarak defin işlemine hazırlandılar.
- Kurbanların neredeyse tamamı gömüldü.
- İnsan Hakları İzleme Örgütü uzmanları, yakınları kaçırılan Alevilerle görüştüklerinde, biri bile, video kayıtlarında bir tanıdığını göremedi.
Niçin bu raporu hazırladı?
Peki, Rahibe Agnes'i böyle bir rapor hazırlamaya iten gerekçeler ne?
Esad rejimini savunmakla suçlanan Rahibe Agnes, bu iddiayı reddediyor.
Ama geçmişte de, isyancıları katliam yapmakla suçlamıştı.
Ancak Agnes'in asıl harekete geçme nedeni korku olabilir; yani Suriye hükümetinin eninde sonunda devrilmesi ve azınlıktaki Hristiyan toplumunun geleceğinin tehlikeye düşmesi olasılığı.
İsyancıların kontrolündeki yerlere yaptığı ziyaretleri anlatırken söyledikleri kayda değer:
"Afganistan'daki gibi bir durumla karşılaştım. Şeriat mahkemeleri vardı, kimin kafasının kesileceğine, vücudunun doğranacağına ya da tecavüze uğrayacağına karar verilen yerler." diyor Rahibe Agnes...