Zararlı alışkanlıklar hayatımızı nasıl değiştiriyor? Alışkanlıklarımızı nasıl değiştiririz? Konuları kişisel gelişim alanında, insanların başarıya ulaşmasında ana etkenlerdendir. Kötü alışkanlıklardan kurtulup, yerine bizi geliştirecek, daha iyi bir insan olmamızı sağlayacak beceriler geliştirebiliriz.
Alışkanlıkların hayatımızın önemli bir parçası olduğuna hepimiz eminiz. Hayatımızda pek çok şeyi alışkanlıklarla değil bilinçli kararlarla yaparız. Bu yüzden alışkanlıkların nasıl çalıştığını anlamak çok önemlidir. Kötü alışkanlıklardan kurtulmanın ve iyi olanları geliştirmenin birçok yolu vardır.
Her Alışkanlık Üç Unsurdan Oluşur
Bu üç unsur başlama işareti, rutin ve ödüldür. Bu üç öge birlikte alışkanlık döngüsünü oluşturur. İşaret, alışkanlığınız için sizi tetikleyen şeydir. Rutin, alışkanlığınızın etkinlik kısmıdır (kötü bir alışkanlık ise değiştirmek istediğiniz şey) ve ödül ise alışkanlığınızla almak istediğiniz şeydir. Alışkanlık döngüsü şu şekilde çalışır: İşaret gördüğünüzde, ödülü almak için rutini yaparsınız.
-
Kötü bir alışkanlığı yok etmek için, elemanlarını tanımlamanız ve yerine yeni bir rutin eklemeniz gerekir.
Kötü bir alışkanlığı gerçekten yok edemezsiniz. Bunun yerine, başka bir şeyle değiştirmelisiniz. Bunu yapmak için hedefi ve eski ödülü değiştirmeden tutmalısınız, ancak yeni bir rutin eklemelisiniz.
Bir sigara içme alışkanlığından kurtulmak istediğinizi varsayalım. Öncelikle alışkanlığın unsurlarını anlamanız gerekir. Rutin kısım kolaydır (bu örnekte sigara içmek, değiştirmek istediğiniz aktivitedir), bu nedenle işiniz işaret ve ödülü tanımlamaktır. Bu alışkanlığı tetikleyen nedir? Günün belirli bir zamanı, belli bir duygusal durum ya da başka bir şey mi? Ve rutini yaparak ulaşmak istediğiniz şey nedir? Belki gevşeme? İşaret ve ödülü tanımlamak kolay değildir, bu yüzden onları tanımlamak için zaman ayırın. Bunun nasıl yapılacağına dair ayrıntılı bir örnekti bu.
İşaret ve ödülü belirledikten sonra, size benzer bir ödül verebilecek yeni bir rutini bulmanız gerekir. Sizin için doğru olanı bulmak adına birkaç rutini denemeniz gerekebilir. Öyleyse, işaret varken ne yapacağınız konusunda özel bir plan yapmanız gerekir. Basit görünebilir, ancak çalışmalar bir plan yapmanın büyük farklar yarattığını gösteriyor.
-
İyi bir alışkanlık geliştirmek için, özel işaret ve ödüllerden kurtulun.
Egzersiz alışkanlığı geliştirmek istediğinizi varsayalım. Yapmanız gereken belirli bir ipucu (günün belirli bir zamanı için alarm kurmak gibi veya koşu ayakkabılarınızı yakına koymak gibi) ve belirli bir ödül (koşacağınız mesafeyi bitirme başarısı hissi gibi) seçmektir.
Ama bu yeterli değil. Bir şeyleri arzulamaktan kurtulmak zorundasınız. Çünkü bu, alışkanlık döngüsünü yönlendiren şeydir. Bunu kendinize uygun bir ödül seçerek ve onu güzelce planlayarak yapabilirsiniz. Bu ödülü ve onu kazandığınız zaman ne kadar iyi hissedeceğinizi düşünün. Zamanla bir arzu oluşacak ve yeni alışkanlığınız otomatik hale gelecektir.
-
İrade, bireysel başarı için en önemli alışkanlıktır.
Alışkanlık zincirinizi başlatabilecek bazı iyi alışkanlıklar vardır; böyle alışkanlıklara hakim olduğunuzda, bu hayatınızın diğer alanlarını da etkileyecektir. Bu alışkanlıklara ‘kilit taşı’ alışkanlığı denir. Çalışmalar, bunların arasındaki en önemlisinin irade olduğunu gösteriyor. Gelecekte daha iyi bir şey için o anki memnuniyeti erteleme yeteneği kesinlikle hayatınızın birçok alanı üzerinde olumlu bir etkiye sahip olacaktır. Bu nedenle ertelemeyi olumlu yönde kullanın.
İradenizi kendiniz için iyi olan bir şeyi yapmaya zorlayarak eğitebilirsiniz. Örneğin, egzersiz yapma alışkanlığınız yoksa, haftada üç kez kendinizi egzersiz yapmaya zorlamak yerine, irade kaslarınızı çalıştıracaksınız. Zaman içinde, irade gücü kaslarınız bir alışkanlık haline gelinceye kadar güçlenecek.
En önemli şey fikirleri uygulamaktır. Onları anlamak bir şeydir ama aslında onları uygulamak farklı bir şeydir. İrade alışkanlığı oluşturmak iyi bir başlangıç gibi görünüyor. Ne düşünüyorsunuz?