Kişiler öldükten sonra miraslarının dağıtılmasını isteyebilir veya vasiyetnamelere dayanarak başka taleplerde bulunabilirler. Vasiyetnamede kişi, mirasını belirli sınırlar ve kurallar dahilinde paylaştırabilir. Vasiyetname ayrıca kişinin ölümünden sonra ne kadar tasarruf yapmak istediğine karar vermesine de olanak tanır.
Vasiyetname Hazırlama Koşulları
Vasiyet sahipleri ayırt etme gücüne ve en az on beş yaşına sahip olmalıdır. Bir mirası dağıtıma hazırlarken, saklı tutulan kısmın ötesine geçmediği sürece tasarrufta bulunulabilir. Üç çocuğu olan bir baba, vasiyetnamesinde tüm mirasını çocuklarından sadece birine bırakamaz. Diğer çocukların paylarına saygı göstermek önemlidir.
Sadece birey bir vasiyetname oluşturabilir. Vasiyetname bir avukat veya yasal temsilci tarafından yapılamaz veya hazırlanamaz. Herkes vasiyetname hazırlayabilir. Buna engelli kişiler de dahildir.
Vasiyetname, yasal gücü olan tek yazılı veya basılı belge türü değildir. Medeni Kanunumuzda farklı vasiyetname türleri listelenmiştir. Medeni kanunumuzda farklı vasiyetname türleri listelenmiştir.
Resmi Vasiyetname
Yetkililer, en az iki arkadaşlarının hazır bulunduğu bir etkinlik düzenlerler. Noterler ve konsoloslar yetkilidir. Diğer yetkili memurlar arasında sulh hakimleri, sulh yargıçları ve diğer kanunla yetkilendirilmiş memurlar yer alabilir.
Vasiyet sahibi, isteklerini yazılı veya sözlü olarak yetkiliye bildirebilir. Görevli, vasiyetçinin isteklerini içeren yazılı bir belge hazırlar ve imzalar. Bu belge daha sonra görevli tarafından imzalanır ve tarih atılır. Vasiyet sahibi, tanıklara vasiyeti okuduklarını bildirir. Tanıklar, belgenin kendi huzurlarında imzalandığını ve vasiyet sahibinin ehliyetli olduğunu teyit etmek için belgeyi imzalarlar. Vasiyetname bu şekilde meydana gelir. İmzalar, tarih ve vasiyetnamenin okunması vasiyetnamenin geçerliliğini belirler.
Vasiyetçi okuma yazma bilmiyorsa vasiyetnameyi bir görevli hazırlar. Görevli, vasiyetnameyi tanıkların önünde okur. Tanıklar vasiyetnamenin okunduğunu ve vasiyetçinin isteklerine uygun olduğunu onaylamak için vasiyetnameyi imzalarlar.
Vasiyeti yerine getiren kişi vasiyetin aslını saklar.
El Yazısı Vasiyet
Vasiyetnameyi yazan kişi kendi el yazısını kullanmalıdır. Elle yazılan vasiyetnameler daktilo, bilgisayar veya diğer elektronik cihazlarla yazılan vasiyetnamelerden farklıdır. Vasiyet sahibi vasiyetnameyi elle yazdıktan sonra imzalamalı ve tarih atmalıdır. Tarihler gün, ay ve yılı içermelidir. Parmak izi veya damga kullanarak imza atmak kabul edilmez. İmza el yazısı ile yazılmalıdır.
El yazısı vasiyetnamede dil, yazı tipi vb. belirtilmez. Dil, yazı tipi vb. belirtilmemiştir. El yazısı vasiyetname herhangi bir dilde yazılabilir. Geçersizliği önlemek için el yazısı belgenin okunaklı olması önemlidir.
Nesnenin bakımından mal sahibi sorumludur.
Sözlü Vasiyetname
Her ikisine de sahip değilseniz sözlü taslak hazırlama mümkündür. Sözlü yazım sadece nadir durumlarda mümkündür. Bu hazırlık sıkı koşullara tabidir. Vasiyetname olağanüstü bir durumda hazırlanmalıdır ve başka herhangi bir yolla yapılamaz.
Sözlü vasiyetnamenin iki tanık tarafından onaylanması gerekir. Tanıklar bu talebi kabul ederse, iki seçenek vardır. İlk olarak, tanıklar bunu yazıya dökmelidir. Ardından belgeyi imzalarlar ve tarihi yazarlar. Tanıklar tarafından oluşturulan belge daha sonra vasiyetnamenin durumunun ve şartlarının açıklanabileceği sulh hukuk mahkemelerine veya asliye hukuk mahkemesine sunulur. İkinci yöntem ise tanığın sözlü olarak konuşması ve taleplerin kaydedilmesidir.
Belirli durumlarda hakim koşulları onaylayabilir. Eğer durum bir hastanede gerçekleşirse, o kurumun yetkili üyesi mahkeme yerine geçebilir. Savaş zamanında, teğmen veya daha yüksek rütbeli askeri personel mahkeme yerine geçebilir. Çoğu durumda sözlü bir anlaşma gereklidir.
Sözlü olarak yapılan bir vasiyetname, acil durumun sona ermesinden itibaren 1 ay içinde iptal edilmezse geçersiz olur. Herhangi bir yasal gerekliliği ihlal etmemek için, vasiyetname yazarken deneyimli bir avukata danışmak en iyisidir.
Vasiyetname Düzenlenmesine İlişkin Yargıtay Kararları
Söz konusu davada, vasiyetnamenin duruşma tarihinin bilinen tüm mirasçılara veya vasiyet alacaklılarına tebliğ edilmediği düşünülmektedir. Türk Medeni Kanunu Madde 596/2’ye göre, bilinen mirasçılarla iletişime geçilmeden vasiyetnamenin açılıp okunması doğru değildir. Türk hukukunda yazılı şekilde hüküm verilmesi usule aykırıdır.
Yukarıda açıklanan esaslar göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm verilmesi isabetli değildir. Temyiz itirazları yerinde görülmüş olduğundan kabulü ile…” (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi; Esas No:2014/19530, Karar No: 2014/16709)
Bu durumda mirasçının okuma bilmediği varsayılır. Bu durumda, vasiyetçinin vasiyetnamenin kendi isteklerine uygun olduğunu beyan etmesi yeterli değildir. Ayrıca, vasiyetçinin huzurunda yaptığı, vasiyeti yerine getirmeye ehil olduğuna dair beyanı da teyit etmeleri gerekir. Sadece bunu yazmakla kalmamalı, aynı zamanda resmi bir memurun vasiyeti önlerinde okuduğunu, vasiyetçinin vasiyetinin son arzularını içerdiğini beyan ettiğini teyit etmeli ve ardından bu beyanın altına imza atmalıdırlar. (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Esas No:2015/4647 Karar No:2016/2487))