Nefes alıp-vermek !
Dünya atmosferinin ilk zamanları muhtemelen yalnızca hidrojen ve helyumdan oluşuyordu, çünkü bu gazlar gezegenlerin oluştuğu Güneş etrafındaki tozlu ve gazlı diskteki temel gazlardır. Dünya ve atmosferi başlangıçta çok sıcaktı. Hidrojen ve helyum gibi gazların sıcaklıkları arttığında çok hızlı hareket ederler. Yani bu gazlar Dünya çekiminden kaçmış ve uzaya dağılmışlardır.
Dünya’nın “ikinci atmosferinin” kaynağı kendisidir. Bu dönemde çok sayıda volkanik patlamalar yaşanıyordu çünkü yer kabuğu hala şekilleniyordu. Volkanik patlamalar “havaya”;
- Su buharı
- Karbondioksit
- Amonyak salınımı yaptı.
Karbondioksidin büyük çoğunluğu okyanuslar içerisinde çözündü. Zamanla Güneş enerjisi ve sudaki karbondioksidi kullanarak atık ürün olarak oksijen üreten basit bakteri formları gelişti. Böylece karbondioksit seviyesi düşerken; oksijen atmosferde birikmeye başladı. Aynı anda da, atmosferdeki amonyak molekülleri güneş ışığı etkisiyle nitrojen ve hidrojene parçalandı. En hafif element olan hidrojen atmosferin en üst kısmına doğru yükseldi ve büyük çoğunluğu da zamanla uzaya doğru kaçtı.
Hepimizin bildiği gibi; şimdi, bizim de içerisinde yer aldığımız hayvanların evrimi için yeterli oksijene sahip olan Dünya’nın “üçüncü atmosferini” yaşıyoruz. Yani bugün; yaşam için gerekli olan atmosfer; yaşamın kendisi tarafından oluşturuldu.
Kaynakça:
1- Rice University, “The Atmosphere”, http://teachertech.rice.edu/Participants/louviere/history.html
2- University of Michigan, “Evolution Of The Atmosphere: Composition, Structure And Energy”, http://www.globalchange.umich.edu/globalchange1/current/lectures/Perry_Samson_lectures/evolution_atm/