Ergenlik yılları zor olabilir ve bazı dönemlerde üzgün ya da asabi hissetmekse son derece normaldir. Ancak bu hisler geçici olmaz veya baş edemeyeceğiniz kadar yoğunlaşırsa, depresyonda olma ihtimaliniz var demektir. İyi haberimiz var, bunun son olduğunu düşünmeyin. Yardım desteği mevcut ve siz, sandığınızdan daha fazla güce sahipsiniz. Kendinizin veya bir arkadaşınızın daha iyi hissetmesine yardım edecek çok şey yapabilirsiniz.
Depresyon nasıl hissettir?
Depresyonda olduğunuzda, kimse sizi anlamıyormuş gibi gelebilir. Ancak depresyon, ergenler arasında, düşünebileceğinizden çok daha yaygın. Yalnız değilsiniz ve depresyonunuz da ümitsiz bir vaka değil. Depresyon hiç geçmeyecekmiş gibi hissettirebilse de, sonunda geçecek – uygun tedavi ve sağlıklı tercihler sayesinde, sona ereceği gün daha da yakın olabilir.
Ergen Depresyonunun İşaret ve Belirtileri
Depresyonun nasıl hissettirdiğini kelimelere dökmek zordur ve bireyler depresyonu birbirinden farklı şekillerde yaşarlar. Ancak, depresyon geçiren ergenlerde ortak görülen bazı sorun ve problemler mevcuttur.
- Sürekli asabi, üzgün ve sinirli hissedersiniz.
- Artık hiçbir şey eğlenceli gözükmez ve artık denemekte hiçbir anlam görmezsiniz.
- Kendinizi iyi hissetmezsiniz- değersiz, suçlu ya da bir şekilde, sadece “yanlış”
- Ya yetersiz ya da çok fazla uyursunuz.
- Sıkça, açıklanamayan baş ağrılarınız ya da diğer fiziksel problemleriniz olur. Herhangi bir şey veya her şey, ağlamanıza sebep olur.
- Bilinçli bir çaba göstermeden kilo almış veya vermişsinizdir.
- Konsantre olamazsınız. Bu sebeple ders notlarınızda dik bir düşüş gerçekleşmiş olabilir.
- Çaresiz ve ümitsiz hissedersiniz.
- Ölüm veya intiharı düşünürsünüz. (Eğer doğruysa, hemen birisiyle konuşun!)
Arkadaşınız depresyonda mı?
Ergenseniz ve bunalımlı ya da sorunlu görünen bir arkadaşınız varsa, depresyondan şüphelenebilirsiniz. Ancak bunun sadece geçici bir durum ya da kötü bir ruh hali olmadığını nereden bileceksiniz? Ergen depresyonunun uyaran belirtilerini araştırın:
- Arkadaşınız yapmaktan hoşlandığı şeyleri artık yapmak istemez.
- Arkadaşınız alkol veya uyuşturucu kullanmaya başlar ve kötü ortamlara girer.
- Arkadaşınız derslere ve okul sonrası aktivitelere katılmaz.
- Arkadaşınız kötü, çirkin, aptal ya da değersiz olduğundan bahseder.
- Arkadaşınız ölüm ya da intihar hakkında konuşmaya başlar.
İntihar ile ilgili düşüncelerle baş etme
Aşağıda, biriyle konuşmaya hazır hissedene kadar size yardımcı olacak öneriler bulunmaktadır:
Şimdi göremiyor olsanız bile, her zaman başka bir çözümü vardır. İntihara teşebbüs eden (ve hayatta kalan) çoğu çocuk, hata ederek, yaşıyor oldukları problemin başka hiçbir çözümünün olmadığını düşündükleri için buna kalkıştığını söylüyor. O esnada, başka bir çıkış yolu göremiyorlardı ama gerçekte, ölmek istemiyorlardı. Şunu aklınızda tutun: ne kadar kötü hissediyor olursanız olun, bu hisler bir gün geçip gidecek.
Kendinize ya da başkalarına zarar verme düşüncesi sizi kötü bir insan yapmaz. Depresyon size karakterinizde bulunmayan şeyleri düşündürebilir ya da hissettirebilir. Eğer bunları konuşacak kadar cesursanız, hiç kimse hisleriniz sebebiyle sizi yargılamamalı ya da kınamamalı.
Duygularınızı kontrol edemiyorsanız, kendinize herhangi bir eyleme geçmeden önce 24 saat bekleme telkininde bulunun. Bu size gerçekten olanları gözden geçirmeniz ve sizi bezdiren yoğun duygulardan uzak durmanız için zaman tanıyabilir. Bu 24 saatlik periyodda, intihara meyilli ya da depresif bir kişi olmadığı sürece birisiyle- herhangi birisiyle- konuşmaya çalışın. Bir yardım hattını arayın ya da bir arkadaşınızla konuşun. Kaybedecek ne var?
Kendinizi kontrol edememekten korkuyorsanız, asla yalnız kalmamaya dikkat edin. Duygularınızı söze dökmeseniz de, halka açık yerlerde kalın, arkadaşlarınızla ya da aile üyeleriyle zaman geçirin ya da sinemaya gidin- sizi yalnız ve tehlikede kalmaktan uzak tutacak herhangi bir şey yapın.
Her şeyden önce, size ya da diğerlerine kalıcı zarar verecek ya da sizi ölüme götürecek hiçbir şey yapmayın. Unutmayın, intihar “geçici bir probleme kalıcı bir çözümdür”. Yardım almanız mümkün. Tek yapmanız gereken ilk adımı atmak ve elinizi uzatmak.
Güvendiğiniz bir yetişkinle ergen depresyonu hakkında konuşmak
Will Smith’in bir zamanlar söylediği gibi, “ebeveynler anlamazlar.”. Ebeveyninizin, özellikle size sürekli dırdır ediyor ve davranışlarınıza sinirleniyorlarsa, yardım edebilmelerinin bir yolu yok gibi görünür. Gerçek şu ki, aileler çocuklarını acı çekerken görmekten nefret ederler. Size nelerin olup bittiğini anlamadıkları ya da nasıl yardım edeceklerini bilmedikleri için öfkelenebilirler.
Çoğu ebeveyn, depresyon konusunda, çocuklarının depresyonda olduğunu anlayacak kadar bilgili değildir. Onları bu siteye yönlendirebilir ve daha fazla bilgiyi online olarak arayabilirsiniz. Depresif hissettiğinizi ailenize söylemek büyük ihtimalle, onları, size ihtiyaç duyduğunuz yardımı aldırmak yönünde motive edecektir.
Aileniz bir şekilde kötüleyici davranıyor ya da sizinle ilgilenmelerini güçleştiren problemler yaşıyorlarsa, güvendiğiniz bir başka yetişkin bulun. (örneğin, akraba, öğretmen, rehber danışman ya da egzersiz koçu). Bu kişi ya ebeveyninize yaklaşmanıza yardım edecek ya da sizi ihtiyaç duyduğunuz desteği almaya yönlendirecektir. Eğer gerçekten konuşabileceğiniz kimse yoksa bu makalenin altındaki kaynaklarımıza başvurun. Yardımcı olabilecek çok fazla yardım hattı, hizmetler ve destek grupları bulunmakta.
Her ne olursa olsun, özellikle kendinize ya da başkalarına zarar vermek ile ilgili herhangi bir düşünceniz varsa, birisiyle konuşun. Yardım istemek yapabileceğiniz en cesur şeydir ve daha iyi hissetmek yolunda atacağınız ilk adımdır.
Duygularınızı kabullenmenin ve diğerleriyle paylaşmanın önemi
Özellikle depresif, umutsuz, utanç içinde ve değersiz hissettiğinizde, hislerinizi başkalarına açmak zor gelebilir.
Herkesin ara sıra böyle hislerle mücadele ettiğini unutmamak önemlidir. Bu hisler sizin zayıf olduğunuz, temelinizde bir şeylerin eksik olduğu ya da iyi olmadığınız anlamına gelmez. Hislerinizi kabullenmeniz ve güvendiğiniz birine açmanız yalnızlık hissini azaltmaya yardımcı olacaktır.
Nasıl hissediyor olursanız olun, insanlar sizi seviyor ve umursuyorlar, depresyonunuzla ilgili konuşma cesaretini toplayabilirseniz, çözülebilir- ve çözülecek. Bazı insanlar üzücü duygular hakkında konuşmanın onları daha kötü yapacağını düşünür ama her zaman doğru olan, bunun karşıtıdır. Endişelerinizi dinleyecek ve ilgilenecek birisiyle paylaşmak oldukça yararlıdır.
Daha iyi hissetmek için yapılabilecekler: Depresif ergenler için tavsiyeler
Depresyon sizin hatanız değil, gerçekleşmesine sebep olacak hiçbir şey yapmadınız. Ancak, daha iyi hissetmeyi kontrol edebilirsiniz. Arkadaşlarınız ve ailenizle bağlantıda kalmak, sağlıklı hayat kararları almak ve stresi kontrol altında tutmak ruh haliniz üzerinde büyük derecede pozitif bir etkiye sahip olacaktır.
Bu süre zarfında, kötü hislerinizden arınırken terapi ya da ilaç alma ihtiyacınız olabilir. İlaç almayı düşünürseniz, yetişkinlerde kullanılan bazı anti-depresanlar ergenleri daha kötü yapabileceği için, karar vermeden önce araştırmanızı yapın.
Kendinizi soyutlamamaya çalışın
Depresif olduğunuz zamanlarda, kimseyi görmek ya da hiçbir şey yapmak istemeyebilirsiniz. Sabahleyin sadece yataktan kalkmak bile zor olabilir, ama kendinizi soyutlamak depresyonu daha da şiddetlendirir. Yapmak istediğiniz son şey olsa bile, sosyal kalmaya dikkat edin. Çevreye girince, kendinizi daha iyi hissederken bulabilirsiniz.
Arkadaşlarınızla, bilhassa aktif ve iyimser olanlarla zaman geçirin ve kendinizi iyi hissedin. Alkol veya uyuşturucu alanlarla, sizi zor durumlara sokanlarla ya da güvensiz hissettirenlerle zaman geçirmekten kaçının. Video oyunlarına ya da internette gezinirken harcadığınız zamana bir sınır koymak da iyi bir fikir.
Bedeninizi sağlıklı tutun
Hayat tercihlerinde sağlıklı kararlar almak ruh haliniz için harikalar yaratabilir. Diyet ve egzersizlerin de depresyona yardımcı olduğu gözlemlenmiştir. “koşucu coşkusu”nu duydunuz mu hiç? Egzersiz yapmaktan endorfinlerinizde büyük bir yükselme olur ve bu da sizi anında daha mutlu hissettirir. Fiziksel aktivite depresyonda ilaç ya da terapi kadar etkili olabilir, bu sebeple, spor aktivitelerine katılın, bisiklet sürün ya da dans kursuna yazılın. Herhangi bir faaliyet yardım edecek! Kısa bir yürüyüş bile iyi gelecek.
Beslenmeye gelince, ne yiyorsanız o olduğunuz doğrudur. Uygunsuz beslenme sizi halsiz ve yorgun hissettirir, bu da depresyon belirtilerini artırır. Vücudunuzun demir ve B vitaminleri gibi vitamin ve minerallere ihtiyacı vardır. Bol bol meyve, sebze ve tam tahıl yiyerek zihninizi doğru beslediğinizden emin olun. Beslenmenizin yeterince gıdalı olup olmadığından emin olmak için ebeveyniniz, doktorunuz veya okul hemşirenizle görüşün.
Alkol ve uyuşturucudan uzak durun
Hislerinizden kaçınma çabasıyla içki tüketme ya da uyuşturucu alma meyili gösterebilir ve kısa bir süreliğine de olsa “ruh halinizde patlama” yaşayabilirsiniz. Ancak, madde kullanımı depresyonu daha kötü etmekle kalmaz, depresif olmanıza sebep olan ilk aşamaya sebep olabilir. Alkol ve uyuşturucu kullanımı intiharla ilgili düşünceleri artırabilir. Özetle, içki ve uyuşturucu almak uzun vadede sizi daha iyi değil daha kötü hissettirecektir.
Alkol veya uyuşturucu bağımlısıysanız, yardım alın. Depresyonunuz sebebiyle aldığınız tedaviye ek olarak madde probleminiz içinse de özel bir tedaviye ihtiyacınız olacak.
Stres altındaysanız yardım isteyin
Stres ve endişenin maliyeti büyüktür, hatta depresyona bile yol açabilir. Sınavlar veya dersler aşırı baskılayıcı geliyorsa bir öğretmeninizle veya okul rehberinizle konuşabilirsiniz. Aynı şekilde, hamilelik korkusu ya da uyuşturucu problemi gibi, ailenize söyleyemeyeceğinizi düşündüğünüz bir sağlık sorununuz varsa, kliniğe giderek ya da doktora görünerek tıbbi müdahale görün. Sağlık uzmanı, gerekli olursa, ailenize yaklaşmanıza yardımcı olacak ve sizi uygun tedaviye yönlendirecektir.
İlişkilerinizde, arkadaşlıklarınızda ya da ailenizde sorunlarınız varsa, güven duyduğunuz bir yetişkinle konuşun. Okulunuzda yardım almak için başvurabileceğiniz bir danışman bulunabilir ya da ebeveyninizden sizin için bir terapistten randevu almasını isteyebilirsiniz.
Depresyondaki bir arkadaşa yardım etmek
Depresyondaki ergenler genel olarak, arkadaşlarına, ailelerine veya hayatlarındaki diğer yetişkinlere duyduklarından daha fazla güven duyarlar, bu yüzden, hisleri hakkında konuştukları ilk- ya da tek- kişi pozisyonunda olabilirsiniz. Bu büyük bir sorumluluk gibi görünebilir ama yardım etmek için yapabileceğiniz çok şey var.
Arkadaşınızı konuşturmaya çalışın: Depresyon ile ilgili bir sohbet başlatmak iç karartıcı olabilir ama basit bir şey söyleyebilirsiniz: “Gerçekten bunalmış görünüyorsun, ve kendin gibi değilsin. Sana gerçekten yardım etmek istiyorum. Yapabileceğim bir şey var mı?”
Arkadaşınızın sizden cevaplar beklemediğini bilin: Arkadaşınız muhtemelen, dinlemesi ve destek vermesi için birine ihtiyaç duyuyor. Yargılamayan veya güven verici bir yaklaşımla dinleyerek ve karşılık vererek, büyük derecede yardımda bulunmuş olursunuz.
Arkadaşınızı yardım almaya teşvik edin: Depresyondaki arkadaşınızı bir ebeveyn, öğretmen veya rehberle konuşmaya yönlendirin. Nüfuzlu birine problemini itiraf etmek arkadaşınız için korkutucu olabilir. Orada yanında bulunmanız yardımcı olabilir, bu sebeple, destek için yanında bulunma teklifinde bulunun.
Zor zamanlarında arkadaşınızın yanından ayrılmayın: Depresyon, insanlara kırıcı ya da garip şeyler yaptırabilir ya da söyletebilir. Ama arkadaşınız çok zor bir zamandan geçiyor, bu yüzden bunları kişisel olarak algılamayın. Arkadaşınız yardım almaya başladıktan sonra, tanıdığınız ve sevdiğiniz insana dönecektir. Bu sürede, diğer arkadaşlarınızın ve ailenizin sizinle ilgilenmesine özen gösterin. Sizin de hisleriniz önemli ve onlara saygı gösterilmeli.
Arkadaşınız intihara eğilimliyse açık konuşun: Eğer arkadaşınız intihar hakkında şakalar yapıyor ya da konuşuyorsa, eşyalarını dağıtıp vedalar ediyorsa, derhal güvendiğiniz bir yetişkine durumu iletin. Bu noktada tek sorumluluğunuz arkadaşınıza hızla yardım götürmektir. Söylememe yemini vermiş olsanız bile, arkadaşınızın yardıma ihtiyacı var. Arkadaşınızın size bir süreliğine kızgınlık duyması artık hayatta olmamasından daha iyidir.