BARIŞ'IN 'SIFIR NOKTASI'NDAN EZGİLER
Pop müziğimizin ilk dönemlerine verdiği destekle nam salmış Grafson'un kataloğu/arşivi emsalsizdi(r). Bu arşiv ekonomik sebeplerle bir başka güçlü firma Emre'ye geçmiş ve uykuya bırakılmıştı. Emre'nin Grafson kataloğuyla ilgisinin çok güçlü olduğu söylenemez; dönem dönem bir şeyler duyulur, filanca ismin bütün arşivinin yayımlanacağı söylenir ama kapsamlı bir plan/program dahilinde pek bir şey de yapılmamıştır bugüne kadar.
Barış Manço'nun '1962-1963' albümü bu gidişatı değiştirebilir belki de. Sanatçının bu firmaya yaptığı ilk 45'liklerine, aynı dönemde kaydedilmiş olmasına rağmen o sıralarda yayımlanmayan ve yıllar sonra, firmanın bir karma albümüne dahil edilmiş iki şarkısı da eklenerek tek bir albümde toplandı. Albüm hem dijital platformlarda yerini aldı hem de LP olarak basıldı.
Kızılcıkla twist
Tarihi öneme sahip bu kayıtlar müziğimizin en güçlü, en popüler isimlerinden biri olan Manço'nun, henüz bir lise öğrencisiyken yaptıkları. Tam olarak Manço'nın 'sıfır noktası'. Bu sebeple Grafson/Emre'nin yaptığı, çok ama çokkk takdir edilmesi gereken bir iş.
Şarkıların tamamı, Manço'nun Galatasaray Lisesi'nden arkadaşlarının ağırlıkta olduğu Harmoniler grubuyla kaydedilmiş 60'ların ilk yarısında (albüm isminin işaret ettiği gibi 1962-1963 arasında).
O yıllarda rock'n roll bütün dünyayı sallamaktaydı. Bir de 'twist' adlı bir dans türü kasıp kavurmaktaydı dört bir yanı. Ülkemizde de çok yaygındı ve Öztürk Serengil'in kafa bulmaları görmezden gelinirse eğer, çok da sevilmekteydi. Manço ve arkadaşlarının ilk kaydettikleri şarkılar bu sebeple 'twist' ağırlıklı; 'The Twist', 'Çıt Çıt Twist', 'Twistin' U.S.A.' ve 'Let's Twist Again'.
Urfa'nın etrafı...
En dikkat çekici şarkı ise 'Urfanın Etrafı Dumanlı Dağlar'. Bu türkü ('Kızılcıklar Oldu mu' ile birlikte) aynı sıralarda kaydedilmiş olmasına rağmen (ilk üç 45'liğin ticari anlamda başarılı olamaması sebebiyle) plak olarak yayımlanmamış ve rafa kaldırılmıştı. 1972'de, Grafson'un 'İstek I' adlı karma albümüne dahil edilene kadar da o raflarda bekledi. Bu albümle birlikte, bu şarkılar da dijital çağa bir geçiş yapabildi.
O zamanlar Manço, Harmoniler'le yaptıkları müziği "Örs ve çekiç temposu üzerinde yoğunlaşma" şeklinde açıklamıştı. Daha ilk günlerinden müziği değiştirmeye çabalama, verili olanla yetinmeme isteklisi olduğu şeklinde de okunabilir. Zaten '1962-1963', tam anlamıyla bunun bir ispat belgesi.
Bu sebeple, 'Urfanın Etrafı Dumanlı Dağlar'daki Ahmet Sezgin, Nuri Sesigüzel, hatta Yıldız Tezcan'a meyleden hafif arabesk vokali de (ferah ferah) görmezden gelinebilir. NAİM DİLMENER (HÜRRİYET/16.02.2019)
Diğer Yazılar
İçinde 10 milyon dolar olan bir çanta ve Rus mafya babasına teslim edilecek oğlu...Tokyo-Kyoto hattındaki bir hızlı trende geçen, Brad Pitt’in sürüklediği ‘Suikast Treni’, Kôtarô Isaka’nın romanından uyarlanmış. Dalgacı tonu belli noktalara kadar başarıyla seyreden bu aksiyon komedi, daha sonra karikatürize bir hal alıyor. UĞUR VARDAN (HÜRRİYET/06.08.2022)
İkinci Dünya Savaşı sırasında Müttefik Hava Kuvvetleri’ne ait bombardıman uçağında erkek mürettebat arasında yolculuk eden bir kadın yüzbaşı ve hem Japon jetlerine hem de kendilerine musallat olan Gremlin türü yaratığa karşı verdiği mücadele... Chloë Grace Moretz’in sürüklediği ‘Buluttaki Gölge’ feminist yapıda ilerleyen bir aksiyon filmi. UĞUR VARDAN (HÜRRİYET/30.07.2022)
Marvel Sinematik Evreni üyelerinden ‘Çekiçli İlah’ Thor’un dördüncü solo koşusu ‘Aşk ve Gök Gürültüsü’ kızının ölümüyle Tanrılara savaş açan Gorr’a karşı verilen mücadeleyi anlatıyor. Bu arada öyküde Thor’un yolu eski sevgilisi Jane Foster’la bir kez daha kesişiyor. Chris Hemsworth ve Natalie Portman’ın sürükledikleri filmin en akılda kalıcı performansları Christian Bale ve Russell Crowe’dan geliyor. UĞUR VARDAN (HÜRRİYET/ 09.07.2022)
Evliliği, ayrılma fikriyle ‘şiddet’li bir noktaya gelen Harper için her şey çok kötü gelişir... ‘Ex Machina’ ve ‘Annihilation’ gibi yönettiği filmlerin yanı sıra ‘Kumsal’, ‘28 Gün Sonra’, ‘Günışığı’, ‘Beni Asla Bırakma’ gibi yapımlardan da yazar kimliğiyle tanıdığımız Alex Garland, genel olarak eserlerinde ‘cennet’ metaforunu öne çıkarıyor. Onun karakterleri ruhlarındaki acıları dindirmek için gittikleri yerde problemlerinden kurtulmuyor, aksine çok daha zor denklemlerin içinde boğuşuyorlar... UĞUR VARDAN (HÜRRİYET/03.06.2022)
Gaspar Noé’nin ‘yüreklerini yitirmeden önce akıllarını yitiren tüm insanlara’ adadığı son çalışması ‘Vortex’ biri demans problemleriyle uğraşan yaşlı bir çiftin hayatlarında dolaşıyor. Provokatif yapıtlarıyla tanıdığımız Arjantin kökenli yönetmen, kıvrımları son derece zor bu öyküyü ekranı ikiye bölerek farklı bir görsel dille anlatıyor. UĞUR VARDAN (HÜRRİYET/ 14.05.2022)
J.K. Rowling’in 2001 tarihli kitabı ‘Fantastik Canavarlar Nelerdir, Nerede Bulunurlar?’dan yola çıkarak çekilen ‘Fantastik Canavarlar’ serisinin üçüncü adımı ‘Dumbledore’un Sırları’... Film, büyücülerin ve cadıların dahil olduğu iyi ve kötünün mücadelesini faşizme ve Hitler Almanya’sının reflekslerine göndermelerle anlatıyor. UĞUR VARDAN (HÜRRİYET/16.04.2022)
Az görülen bir kan hastalığından mustarip bir doktor, kendine ve benzer rahatsızlığı olan yakın dostuna çare ararken vampir DNA’sıyla birleşmesi sonucu tuhaf bir yaratığa dönüşür... Morbius ‘Marvel Sinematik Evreni’nin yeni üyesi olarak podyumdaki yerini alıyor. Karakterle aynı adı taşıyan filmse görsel açıdan yer yer etkileyici olsa da vasatı aşamıyor. UĞUR VARDAN (HÜRRİYET/02.04.2022)
Kenneth Branagh’ın otobiyografik öğeler taşıyan filmi ‘Belfast’, Ağustos 1969’da Kuzey İrlanda’nın çalkantılı günlerinde geçiyor ve küçük bir çocuğun gözünden dönemin panoramasını çiziyor. Siyah-beyaz yapım En İyi Film ve En İyi Yönetmen de dahil yedi dalda Oscar’a aday. UĞUR VARDAN (HÜRRİYET/26.03.2022)
Farklı kuşaktan iki bekâr kadın ve doğum yaptıkları hastanede başlayan dostlukları... Pedro Almodóvar imzalı ‘Paralel Anneler’ kişisel dramların yanı sıra İspanyol İç Savaşı ve ‘Franco rejimi’nin günümüze uzanan tortularında da geziniyor. Yılın şu ana kadarki en iyi filmi denebilecek yapımda Penélope Cruz ve Milena Smit muhteşem oynuyorlar. UĞUR VARDAN (HÜRRİYET/19.03.2022)
Sadece kendisinin duyduğu tuhaf bir ses ve o sesin peşinde arayışa çıkan bir kadın botanikçi... Uhrevi filmlerin yönetmeni Apichatpong Weerasethakul’un imzasını taşıyan ‘Memoria’ insanın varoluşuna, zihinsel köklerine, arayışlarına, anılarına, belleğin birikimine ilişkin son derece etkileyici bir sinemasal yolculuk. UĞUR VARDAN (HÜRRİYET/132.03.2022)
Ünlü tiyatro klasiği ‘Cyrano de Bergerac’ farklı bir yorumla ve müzikal formatında huzurlarımızda. Karşılıksız olarak sevdiği kadına başkası adına romantik mektuplar yazan âşığın öyküsü, sinemaya İngiliz yönetmen Joe Wright tarafından uyarlanmış. UĞUR VARDAN (HÜRRİYET/26.02.2022)
‘6 Numaralı Kompartıman’ Moskova’dan kuzeybatıdaki Murmansk’a araştırma yapmak için giden arkeoloji öğrencisi Finli bir kadınla kaba saba, sarhoş bir Rus gencinin tren yolculuğunu anlatıyor. Juho Kuosmanen imzalı yapım geçen yıl Cannes’da Asghar Farhadi’nin ‘Kahraman’ıyla birlikte Büyük Ödül’ün (Grand Prix) sahibi olmuştu. UĞUR VARDAN (HÜRRİYET/19.02.2022)
Nil Nehri üzerinde seyreden lüks bir teknede art arda gelen cinayetler ve kanlı bir serüvene dönüşen bir düğün töreni... Kenneth Branagh, 2017 tarihli ‘Doğu Ekspresi’nde Cinayet’ten sonra Agatha Christie’nin bir başka ünlü romanı ‘Nil’de Ölüm’ü sinemaya taşırken dedektif Hercule Poirot rolünü yine kendisi üstlenmiş. UĞUR VARDAN (HÜRRİYET/12.02.2022)
Amerikan sinemasının yıllık değerlendirmesi niteliğindeki Oscar’ların bu yılki heyecanı için ilk adım atıldı. Salı günü açıklanan adaylarla Akademi kimlere göz kırptığını ya da kırpacağını, kimleri bu yıl görmezden geldiğini gösterdi. Listeler elimizde; artık 27 Mart’ta verilecek ödüllere kadar bol bol favoriler, sürpriz başarılara imza atabilecekler, geceye renk katacaklar vs. konuşulacak. Biz de ilk eldeki verilere göre kimi detaylarda dolaşalım ve kimi bilgileri paylaşalım dedik... UĞUR VARDAN (HÜRRİYET/10.02.2022)
2020 Mart ayından bu güne, artık hayatta olmayan canım ‘Sinema’ dergisindeki ‘Sinemadan Çıkmış İnsan’ adlı köşemde, geçmiş sayılarda yayınlanmış eski yazılarımı paylaştım. 5 Mart 2021’den itibarense, sinema salonları perdelerini açana dek, her yeni hafta, o tarihe ait eski ‘sinemadan çıkmış insan / vizyonda bu hafta köşeleri’ni sizlerle buluşturdum. Sizlere her hafta sinema tarihinden 5 klasik film önerdiğim ‘Önce Tavsiyeler’ adlı bölüm ve geçmiş vizyon haftalarını anımsadığımız ‘Tarihte Bu Hafta’ adlı bölümler devam edecek! Sadece biri yerli yapım olmak üzere, Ağustos ayının ilk vizyon haftası beraberinde altı yeni filmle merhaba diyor sinemaseverlere! Şehir dışında bulunduğumdan dolayı izleme şansı bulamadığım; adına basın gösterimi düzenlenen haftanın tek yenisi olan ‘Bullet Train / Suikast Treni’ ve diğer yeniler; yapım notları olarak yer alıyor köşemizde bu hafta…
Çeyrek yüzyılı aşkın, başta pop olmak üzere müziğin tarihini tutan, radyo programları üreten, kitaplar, eleştiriler yazan, plaklar çalan Naim Dilmener bu uzun yürüyüşün Gazete Pazar ile Radikal adımlarında kaleme aldığı yazılarıyla, müzik serüvenimizden önemli ve değerli isimleri bizlerle paylaşıyor.
İçinde 10 milyon dolar olan bir çanta ve Rus mafya babasına teslim edilecek oğlu...Tokyo-Kyoto hattındaki bir hızlı trende geçen, Brad Pitt’in sürüklediği ‘Suikast Treni’, Kôtarô Isaka’nın romanından uyarlanmış. Dalgacı tonu belli noktalara kadar başarıyla seyreden bu aksiyon komedi, daha sonra karikatürize bir hal alıyor. UĞUR VARDAN (HÜRRİYET/06.08.2022)
Geçen hafta yazılarımıza zorunlu bir Covid arası vermiştik. Aslında, sinema ve tiyatro gibi kapalı ortamlara çok sık girip çıkan biri olarak, şimdiye kadar iyi dayandığımı da söyleyebiliriz. Ama çok yakın zamana kadar, maske konusunda çok titiz olduğumu, salonda benden başka bir kişi bile olsa, hemen maskemi taktığımı belirtmek isterim. Son iki ayda maske olayını biraz saldıktan sonra, hastalığın gelip beni de yakalaması, tesadüf değildir diye düşünüyorum. Bu hastalığı geçiren pek çok kişinin söylediği gibi, öyle çok da rahat geçmiyor bilgisini de vermeli. Özellikle hastalığın ilk döneminde yakalananalar ya da yüksek yaş grubu kadar ağır geçirmemişimdir mutlaka ama, bir gül bahçesi de değil. Aşımıza ve önlemlerimize dikkat etmeye devam edelim uyarısını yaptıktan sonra, hastalık döneminin hemen öncesinde sinemalarda ve hastalık sırasında evde izlediğim filmlerden bir karma olan bu haftaki film notlarımıza geçelim.
Bu ara plaklar popüler. Kimi albümler yeniden basılıyor, döneminde plak olarak yayımlanmamış albümler plağa kaydediliyor. Sadece bunlar değil, yeni albümler de plaklar aracılığıyla dinleyiciye ulaştırılıyor. Ekseriyetle 33’lük plaklar bunlar ama benim gibi 45’lik sevdalılarını sevindiren hamleler de yok değil. MURAT MERİÇ (gazeteduvar.com.tr/03.10/2021)
Her biri meslekte en az 20 yılı devirmiş müzik yazarlarımızın saptadığı yerli grupların ‘şeref tablosu’nda Moğollar, Bulutsuzluk Özlemi ile ‘orta yaş’a dayanmış akranlar mor ve ötesi ile Duman gözüküyor. Hemen enselerinde Kurtalan Ekspres ile Dervişan yer alıyor. Bir alt basamakta ise, az zamanda çok iş yapmış Hardal ve Mazhar Fuat Özkan bulunuyor. Aslında gözler Mazharlar’ı daha üstte arıyor da, ‘ticaret’in dozunu kaçırmak bazen böyle sonuçlara neden oluyor.
Sinemamuzik.com, bir çoğu Altın Portakal’da jürilik de yapmış sinema yazarlarına sordu: ‘Antalya Altın Portakallı en iyi film hangisi’?... Birinciler listesinde ‘kortej’e çıkan ve bütün zamanların Altın Portakal birincilerini değerlendiren 31 sinema yazarının katıldığı araştırmada, Zeki Ökten’in 1980 tarihli Sürü filmi 213 puan toplayarak birinciliği kazandı. Sürü’yü 204 puanla Muhsin Bey (Yavuz Turgul) ve 192 puanla Uzak (Nuri Bilge Ceylan) izledi.
Sinemamuzik.com sinema yazarlarına sordu: ‘İlk uzun filmini 21. yüzyılda çeken en iyi 10 yerli yönetmen kim?... 30 sinema yazarının katıldığı araştırmada bol ödüllü Emin Alper 195 puan toplayarak birinciliği kazandı. Alper’i 145 puanla Pelin Esmer ve 136 puanla Özcan Alper izledi. Emin Alper'i 27 sinema yazarı listesine alırken, Pelin Esmer’e 25, Özcan Alper’e 20 listede yer verildi. Bazı popüler isimler ön sıralarda yer alamadı.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yayınları, Barış Saydam, Bircan Usallı Silan, Burçak Evren, Cengiz Özkarabekir, Doğuşcan Göker, Haydar Ali Albayrak ile Şükran Kuyucak Esen tarafından hazırlanan ‘Fatma Girik’ kitabını piyasaya çıkardı. Kitap, Girik’in zor ve renkli sinema serüveninden, politik yaşamından, aile yaşantısından, özel hayatından kesitler sunuyor.