YAHUDİLİKTE TEMEL KAVRAMLAR: Ortodoks Yahudilik-III
Öte yandan 1880lerde çoğu Almanya kökenli olan ABD Yahudi cemaati 250.000 sayısına ulaşmıştı. Ancak büyük bir dinsel gerileme içine giren bu cemaatin 200e varan dinsel biriminin sadece 12si Ortodoks, gerisi de Reformistti. 1880-1920 yıllarında ABDye 2 milyon Yahudi daha göç etti. Çoğu Doğu Avrupadan geleneksel Yahudi yaşam ilkeleri ile geldiler. Fakat liderden yoksun, ekonomik sıkıntılarla boğuşan ve New York ve başka büyük kentlerde getolaşan bu büyük kitle, zamanla Yahudilik değerlerini yitirmeye başlayarak asimilasyona yenik düşmeye başladı. Holokosttan sonra da birçok müşahit, yeni dünyada Ortodoksluğun kaderinin karanlık olduğu kanısına vardı.
Ne var ki, Yeşivot başkanları ve Hasidik liderlerden oluşan tutucu Ortodoks göçmenler ve Amerikan Ortodoksluğunun geleneksel kavramlarının tepkisi ile, Yeshiva University dahil çeşitli dinsel kurumlar, 20. asrın başında kuruldu.
Günümüzde bunların haricinde ABDde Talmudik eğitim sağlayan 40 Yeşivot bulunmaktadır. Ortodoks din adamlarının ve bilginlerinin yetiştirilmesinde en önemli kurumlar arasında Yeshiva University (New York), Hebrew Theological College (Chicago) bulunur. Güvenilir kaşer gıda için O-U belgelerini Union of Orthodox Jewish Congregations of America sağlar.
ABDde sağ kanata mensup Ultra Ortodoksların haricindeki merkezi konumdaki modern Ortodoks şunlara inanır:
1. Üniversite yaşamı, sanat ve bilim gibi genel kültür etkinliklerine katılmak;
2. (Dinsel, teolojik olmayan) ortak cemaat konularında tüm Yahudilerle (Conservative, Reform veya dindar olmayan), işbirliği yapmak;
3. İsrail Devletini tanımak ve Dünya Siyonist Teşkilatına (WZO) iştirak etmek.
4. Önceleri uygulandığı tarzdan daha esnek bir Alaha anlayışını benimsemek.
Devam edecek
Kaynakça: Yahudilik Ansiklopedisi
Cilt: I,II,III Yusuf Besalel