Newton’un Gözünden Dünyanın Şekli!!!
Newton yerçekimi kuramına dayanarak, Dünya’nın uzunlamasına bir küremsi cisim olduğunu ve kendi etrafında döndüğünde ekvatorda tümseklendiğini ileri sürmüştür. Şimdi bu tahmini gerçek ölçümlerle doğrulamak için planlar yapıyordu.
Eğer kutup bölgeleri biraz düz ve ekvator bölgeleri hafifçe tümsekliyse, kutuplara yakın bir enlemin derecesi, mil hesabı ile ekvatorun yakınındaki bir enlemin derecesinden biraz daha fazla olmak zorundadır. Bunun doğru olup olmadığını anlamak için Fransızlar tarafından 1735 yılında iki keşif seferi düzenlenmiştir. Bir tanesi Fransız Coğrafyacı Charles Marie de La Condamine’nin (1701-1774) idaresinde ekvatorun oldukça yakınında bulunan Peru’ya gitti. Öteki ise Fransız Matematikçi Pierre-Louis Moreau de Maupertuis’in idaresinde, o günlerde Avrupalıların kutba yaklaşabildikleri en yakın yer olan Lapland’a gönderildi.
Elde edilen sonuçlar Newton’u tamamıyla destekliyordu. Enlem derecesi kutupların yakınında ekvatora göre %1 daha fazaldır. Günümüzde ekvatordaki deniz seviyesinin, kutuplardaki deniz seviyesinden 21 km daha Dünya’nın merkezine uzak olduğunu biliyoruz.
Bu arada Avrupa’ya dönmeden önce La Condamine, Amazon Nehri bölgesini de keşfetti. Orellana’dan beri bu bölge bir Avrupalı tarafından ilk kez derinlemesine keşfediliyordu ve La Condamine ilk kauçuk ve kürar bitkilerini Avrupa’ya getirdi.
Kaynak: Bilim ve Buluşlar Tarihi,