Altinci Nesil Jet Savas Ucagi.pdf
Text preview
İlk jet motorlu uçak, Almanlar tarafından İkinci
Dünya Savaşı sırasında geliştirilen ve savaşın son
yılında kullanılan Messerschmitt Me 262'dir. Birinci
nesil savaş uçaklarına bazı örnekler şunlardır: Alman
yapımı Messerschmitt Me 262; Sovyet yapımı Mig-9,
Mig-15 ve Mig-17; Amerikan yapımı P-59, P-80, F-84
ve F-86.
İkinci Nesil Jet Savaş Uçakları
1950’li yılların ortasından 1960’lı yılların başına
kadar olan süreyi kapsamaktadır. Bu uçaklar, özellikle Kore Savaşı’ndan elde edilen tecrübeler ve
ayrıca nükleer savunma stratejisinin ihtiyaçları dikkate alınarak geliştirilmiştir. Alüminyum alaşımının
uçaklarda kullanılması, delta kanatlar ve geriye ok açılı kanatlar ilk defa bu dönemde görülmüştür.
Sonradan yanmalı (afterburning) motorların kullanılması ise, ses süratini geçmeyi mümkün kılmıştır.
Radarların uçaklarda yaygın
bir şekilde kullanılması bu dönemde
başlamıştır. Güdümlü füzelerin
geliştirilmesiyle, hava-hava füzeleri
temel
silah
haline
gelmiştir.
Kızılötesi (Infrared) güdümlü füzeler
oldukça yaygınlaşmıştır. Ayrıca
radar güdümlü füzeler de bu
dönemde görülmeye başlanmıştır.
İkinci nesil savaş uçaklarına
bazı örnekler şunlardır: Fransız
yapımı Mirage III; Sovyet yapımı Mig-19, Mig-21, Su-7 ve Su-9/11; Amerikan yapımı F-100, F-102, F104, F-105 ve F-106.
Üçüncü Nesil Jet Savaş Uçakları
1960’lı yılların başından yaklaşık 1970 yılına kadar olan süreyi kapsamaktadır. Bu dönemde
ikinci nesil uçaklara ait yeniliklerin daha da olgunlaştığı görülmüş, manevra kabiliyeti ve havadan yere
taarruz yetenekleri en dikkat çeken yenilikler olmuştur. Kokpitlerde kullanılan buharlı göstergelerin
yerini analog göstergeler almaya başlamıştır. Dikey/kısa kalkış ve iniş amaçlı teknolojiler kullanılmaya
başlanmıştır.
Hava-hava füzelerinin etkili menzili oldukça
artmıştır. Ayrıca hava-yer taarruz yetenekleri bu
dönemde çok hızlı gelişmiştir. Arazi takip
sistemlerinin kullanılmaya başlanmasıyla yere
taarruz kabiliyeti iyileştirilmiştir. AGM-65 Maverick
gibi elektro-optik güdümlü hava-yer füzeleri
standart mühimmat haline gelirken, lazer güdümlü
bombalar hassas vuruş kabiliyetini arttırmıştır.
Hedefleme podlarının geliştirilmesiyle, hassas
güdümlü mühimmatlar kullanılmaya başlanmıştır.
Uçak motorlarının güvenilirliği artarken, jet
motorları
dumansız
çalışmaya
başlamıştır.
Dumansız motorlar sayesinde, uçakların çok uzaklardan görülebilme zafiyeti ortadan kalkmıştır.
Üçüncü nesil savaş uçaklarına bazı örnekler şunlardır: Fransız yapımı Mirage F1; Sovyet
yapımı Mig-23, Mig-25, Su-15 ve Su-17; Amerikan yapımı F-4 ve F-5.
2