Güneş sayesinde gezegenimizde yaşam olabilir. Dünya, güneşe olan uzaklığı sayesinde yaşam ekleyebileceğimiz, yaşanabilir bölge adı verilen bir bölgededir. Ancak, bilim adamları her zaman sorguladılar. güneş ne zaman oluştu ve oradan bugün sahip olduğumuz güneş sisteminin nasıl oluştuğunu.
Bu yazımızda sizlere güneşin ne zaman oluştuğunu, özelliklerini ve önemini anlatacağız.
güneş nedir
Güneşe gezegenimize en yakın yıldız diyoruz (149,6 milyon km). Güneş sistemindeki tüm gezegenler, yerçekimi ve onlara eşlik eden kuyruklu yıldızlar ve asteroitler tarafından çekilerek onun yörüngesinde döner. Güneş, galaksimizde oldukça yaygın bir yıldızdır, yani diğer yıldızlardan çok daha büyük veya daha küçük olmasıyla öne çıkmaz.
Hayatının ana diziliminden geçen bir G2 sarı cücesidir. Samanyolu'nun eteklerinde sarmal bir kolda yer alır. merkezinden yaklaşık 26.000 ışıkyılı uzaklıkta. Güneş sisteminin kütlesinin %99'unu veya aynı gezegendeki tüm gezegenlerin toplam kütlesinin 743 katını (Dünya kütlesinin yaklaşık 330.000 katı) oluşturacak kadar büyüktür.
Öte yandan güneş, 1,4 milyon kilometrelik bir çapa sahiptir ve Dünya gökyüzündeki en büyük ve en parlak nesnedir., varlığı gündüzü geceden ayırır. Sürekli elektromanyetik radyasyon yayması nedeniyle (algılanan ışık dahil), gezegenimiz ısı ve ışık alarak yaşamı mümkün kılar.
Güneş ne zaman oluştu?
Tüm yıldızlar gibi, Güneş de büyük moleküllerden oluşan bir bulutun parçası olan gaz ve diğer maddelerden oluşmuştur. Bulut, 4.600 milyar yıl önce kendi yerçekimi altında çöktü. Tüm güneş sistemi aynı buluttan geliyor.
Sonunda, gaz halindeki madde o kadar yoğun hale gelir ki, yıldızın çekirdeğini "tutuşturan" bir nükleer reaksiyonu tetikler. Bu, bu nesneler için en yaygın oluşum sürecidir.
Güneşin hidrojeni tüketilirken helyuma dönüşür. Güneş, neredeyse tamamen dairesel olan dev bir plazma topudur. esas olarak hidrojen (%74,9) ve helyumdan (%23,8) oluşur. Ayrıca oksijen, karbon, neon ve demir gibi eser elementler (%2) içerir.
Güneşin yanıcı maddesi olan hidrojen, tüketildiğinde helyuma dönüşür ve bir "helyum külü" tabakası bırakır. Yıldız ana yaşam döngüsünü tamamladıkça bu katman artacaktır.
Yapı ve özellikler
Çekirdek, güneşin yapısının beşte birini kaplar. Güneş küreseldir ve dönme hareketi nedeniyle kutuplarda hafifçe basıktır. Fiziksel dengesi (hidrostatik kuvvet), kütlesini ve dahili patlamanın itiş gücünü veren muazzam yerçekimi kuvvetinin dahili karşı ağırlığından kaynaklanmaktadır. Bu patlama, yoğun hidrojen füzyonunun nükleer reaksiyonuyla üretilir.
Soğan gibi katmanlar halinde yapılandırılmıştır. Bu katmanlar:
- çekirdek. En iç bölge. Yıldızın beşte birini kaplar ve toplam yarıçapı yaklaşık 139.000 km'dir. Burası güneşte büyük bir atom patlamasının gerçekleştiği yer. Çekirdekteki çekim kuvveti o kadar güçlü ki, bu şekilde üretilen enerjinin yüzeye çıkması bir milyon yıl alır.
- Radyant bölge. Plazmadan (helyum ve iyonize hidrojen) oluşur. Bu alan, güneşten gelen iç enerjinin kolayca dışarıya yayılmasını sağlar ve bu alandaki sıcaklığı büyük ölçüde azaltır.
- konveksiyon bölgesi. Bu bölgede gaz artık iyonize değildir, bu nedenle enerjinin (fotonların) dışarıya kaçması daha zordur ve termal konveksiyon ile yapılmalıdır. Bu, sıvının eşit olmayan bir şekilde ısınması, tıpkı gelgitler gibi genleşmeye, yoğunluk kaybına ve yükselen ve düşen akıntılara neden olduğu anlamına gelir.
- Fotosfer. Bu, güneşten görünür ışık yayan bölgedir. Güneş'in yüzeyi olduğuna inanılan yaklaşık 100 ila 200 kilometre derinliğinde hafif bir katman olmasına rağmen, karanlık yüzeyde parlak tanecikler olduklarına inanılıyor.
- Kromosfer. Fotosferin dış katmanı daha yarı saydamdır ve bir önceki katmanın parıltısı tarafından gizlendiği için görülmesi daha zordur. Çapı yaklaşık 10.000 kilometredir ve güneş tutulması sırasında dışı kırmızımsı bir renk tonuyla görülebilir.
- Güneş tacı. Bunlar, dış güneş atmosferinin en ince katmanlarıdır ve en içteki katmanlara kıyasla önemli ölçüde daha sıcaktır. Bu, güneşin doğasının çözülmemiş gizemlerinden biridir. Düşük bir madde yoğunluğu ve içinden enerji ve maddenin çok yüksek hızlarda geçtiği yoğun bir manyetik alan vardır. Ayrıca birçok X-ışınlarının kaynağıdır.
güneş sıcaklığı
Güneşin sıcaklığı bölgeye göre değişir ve tüm bölgelerde çok yüksektir. Çekirdek sıcaklıkları 1,36 x 106 Kelvin'e (yaklaşık 15 milyon santigrat derece) yakınken, yüzeyde yaklaşık 5778 K'ye (yaklaşık 5505 °C) düşüyor ve sonra 1 veya 2 Yükseliş x 105 Kelvin'de tekrar zirveye.
Güneş, bir kısmı güneş ışığı olarak görülebilen çok fazla elektromanyetik radyasyon yayar. Bu ışık, 1368 W/m2'lik bir güç aralığına ve Dünya'dan güneşe olan mesafe olan bir astronomik birim (AU) mesafesine sahiptir.
Bu enerji, gezegenin atmosferi tarafından zayıflatılır ve parlak öğle saatlerinde yaklaşık 1000 W/m2'nin geçmesine izin verir. Güneş ışığı %50 kızılötesi ışıktan, %40 görünür spektrumdan gelen ışıktan ve %10 ultraviyole ışıktan oluşur.
Gördüğünüz gibi, bu orta yıldız sayesinde gezegenimizde yaşama sahip olabiliyoruz. Umarım bu bilgilerle güneşin ne zaman oluştuğu ve özellikleri hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz.