Asperger Sendromu Hakkında Ne Biliyorsunuz?
Asperger sendromu hakkında daha önce insanların konuştuğunu duymuş olabilirsiniz. Belki buna sahip birini tanıyorsunuz, ya da belki de buna sahipsiniz.
Asperger sendromu, otizm spektrumuna düşen bir hastalıktır. Bununla birlikte, konuyla ilgili yapılan çok sayıda çalışma sayesinde otizmden açıkça ayırt edilebilir. En açık fark, buna sahip kişilerin otistik olan tipik bir kişiye kıyasla, yetişkinlik döneminde bağımsız olma yetenekleri olmasıdır.
Asperger sendromu, nörogelişimsel bir bozukluktur
Asperger sendromu, bazı beyin yapılarının hasar gördüğü önemli bir genetik temeli olan bir nörogelişimsel bozukluktur. Fakat nörogelişimsel bozukluklar nelerdir?
Nörogelişimsel bozukluklar, biliş, iletişim, davranış ve motor becerileri gibi farklı süreçlerde değişikliğe neden olan nörolojik problemlerden oluşan bir gruptur. Bu değişiklikler atipik beyin gelişiminden kaynaklanır.
Bir başka deyişle, Asperger’ın işlevine sahip birisinin beyinleri, birçok açıdan, nörolojik gelişimlerinde herhangi bir değişikliğe uğramamış birinin beyninden farklıdır. İyi ya da kötü olduğunu söylemiyoruz, yalnızca bilgiyi işlemek ve algılamak konusunda işleyen farklılıklardan söz ediyoruz.
Asperger’li insanlar dünyayı farklı bir şekilde görüyorlar
Sanki dünyayı ve çevrelerini yorumlamak için kullandıkları farklı kodlara sahipler gibi. Bu kodlar, bazı insanlara garip gelmelerine neden olabilir. Ancak hangimiz beklentimiz dışında davranan insanlarla karşılaşmadık? Bazen biz de gerçeği çarpık bir şekilde algılayıp, başkalarının bizi garip gördüğü biçimlerde hareket ettiğimiz oluyor.
Asperger sendromlu kişilerin tipik özellikleri hakkında konuşalım. Asperger İspanya Konfederasyonu aşağıdakilere dikkat çekiyor:
Asperger sendromunun karakteristikleri
- Sosyal beceriksizlik ve diğer çocuk veya yetişkinlerle iletişim kurmakta zorluk çekerler. Oldukça temiz ve saf olabilirler.
- Çoğu zaman başkalarının duygularını ve niyetlerini bilemez ve insanların duygusal tepkilerini anlayamazlar.
- Normal bir konuşma ritmini elde etmek ve devam ettirmekte büyük zorluk çekerler. Geçişler ve rutin değişiklikler yüzünden kolayca üzülürler.
- Dili ilk anlamıyla yorumlarlar. Alaycılık ya da mecazi dili anlamıyorlar; Onlara göre, bu doğrudur. Örneğin, onlara göre “kalbi göğsüne sığmaz” cümlesi kalbi fiziksel olarak göğsüne sığmayacak kadar büyük demektir.
- Güçlü seslere, renklere, ışıklara, kokulara ve zevklere karşı çok hassastırlar.
- Bir konuda güçlü bir ilgi veya takıntı geliştirme eğilimi gösterirler ve gerçek uzmanlar haline gelirler. Asperger’lı birçok çocuk bir peyzaja sadece birkaç dakika bakabilir ve her ayrıntısını şaşırtıcı bir hassaslıkla tamamen hatırlayabilir.
- Psikomotor becerileri çok iyi değildir, bu nedenle genellikle sporda iyi değildirler.
- Çoğu zaman yaşları büyük olan insanlarla dostluk kurma ve sürdürme mücadelesi veriyorlar. Bu, dünyayı aynı şekilde algılamadıkları için onları zorluyor ve sinirlendiriyor. Aynı şey diğer insanlarla iyi anlaşamadığımızda hepimiz başına gelir; çünkü dünyayı görme ve yaşama şeklimiz onların dünyalarıyla çatışır.
Kendinizi onların yerine koyun ve onları anlamaya çalışın
Bunu bir hastalık olmaktan farklı değerlendirmeliyiz. Asperger’lı insanlar genellikle yanlış anlaşılmış hissederler. Bazen kendileriyle çatışan kurallara göre işleyen bir dünyada kendilerini yabancı gibi hissederler. Yaptığımız pek çok şeyin nedenini anlamıyorlar.
Bu nedenle onlarla empati kurmak ve gerçekliği algılama biçimlerinin bizimkinden farklı olduğunu anlamak için çaba göstermeliyiz. Ayrıca bu, onların iyi ya da kötü olduğu anlamına gelmez, onlar sadece farklıdır.
Harika bir dünyada yaşıyoruz, ve ne kadar güzel ki hepimiz farklıyız ve bu farklılıklardan bir sürü şey öğrenebiliyoruz. İlişkilerimizi zenginleştiren ve bize daha hoşgörülü davranmamıza ve bizimle birlikte taşıdığımız önyargıların çoğunu bir kenara atmamıza yardımcı olan farklılıklara sahibiz.