Uyurken ağza sözde horlama ateli takılır. Özel şekli sayesinde horlamayı ve aynı zamanda korkulan uyku apnesini (Yunanca apnea = solunum durması kelimesinden gelir), yani gece nefes almanın durmasını önler.
Kesin olarak söylemek gerekirse, horlama ateli genellikle iki noktada birbirine bağlanan üst ve alt çene için iki parçadan oluşur. Bu bağlantı rijit olmamakla birlikte tam hareketli de değildir: horlama ateli takılı olduğu sürece çenelerin tam olarak kapanmamasını sağlar, böylece alt çene ve dilin geriye düşmesini veya kaymasını engeller.
Hem horlama hem de uyku apnesi, uyku sırasında serbestçe nefes alma problemlerinden kaynaklanır. Gece istirahati ve gevşemesi sırasında ne uyuyanı ne de partnerini rahatsız etmeyen ara sıra hafif horlamanın genellikle tıbbi açıdan önemli bir nedeni yoktur, ancak örneğin elverişsiz uyku pozisyonu, akşamları çok yemek yemek, yatak odası çok sıcak olması veya huzursuz bir rüya söz konusuysa uyku sorunları ortaya çıkar. Horlama atelleri ayrıca normal horlamaya karşı da yardımcı olur; ancak bunun için tıbbi bir gereklilik yoktur, olsa olsa toplumsal bir gereklilik vardır.
Sözde obstrüktif horlama ciddi bir sağlık riski oluşturabilir. Bunun nedeni, havayollarının gece birkaç kez tamamen tıkanmasıdır: nefes alma durur ve kanın oksijen içeriği düşer. Bu nedenle obstrüktif uyku apne sendromu, uyku sırasında vücudun ve zihnin dinlenmesini engelleyen sık ve kronik oksijen yoksunluğuna yol açar.
Bu nedenle obstrüktif horlayanlar genellikle sabahları zaten yorgundur ve gün içinde de kendilerini bitkin ve halsiz hissederler. Bu, ruh halini etkiler ve yaşam kalitesini, motivasyonu ve performansı düşürür: Geceleri düzgün nefes alamıyorsanız ve düzgün bir şekilde yenilenemiyorsanız, depresyon veya tükenmişlik sendromu (tükenmişlik hissi) geliştirme riskiniz çok yüksektir.
Horlamanın sadece sinir bozucu bir gürültü değil, aynı zamanda yan etkileri olan ciddi bir uyku bozukluğu olduğundan şüphelenen veya zaten bilen herkes, tekrarlayan solunum durmasına bir horlama ateli – ideal olarak mükemmel bir şekilde oturan özel yapım bir modelle- ile hızlı bir şekilde son verebilir. Ancak bundan önce aile hekimine veya uzmana gitmeniz tavsiye edilir: Horlama ve apnenin kesin nedenlerini belirleyebilir ve gerekirse daha fazla terapötik önlem önerebilir.
30 ila 60 yaş arası kadınların yüzde 50’den fazlası horluyor ve erkekler arasında bu oran yüzde 65 civarında. Bununla birlikte, obstrüktif uyku apnesi, etkilenenlerin yalnızca yaklaşık yüzde 3’ünde mevcuttur.
Sebepler hemen her zaman üst solunum yollarında bulunur. Nazal septumun (burun deliklerinin iç kısımdan ayrımını sağlayan kısım) eğriliği, büyümüş bademcikler veya nazal polipler (sinüs ve geniz yolundaki mukozaların iltihaplanması sonucu burun içi ve burun yanı boşluklarında ortaya çıkan soluk pembe renkli kitleler) nefes alma bozukluğunun olası nedenleridir, aynı zamanda yanlış hizalanmış dişler ve ısırma sorunları da olabilir.
Diğer faktörler arasında ağız ve boğazda kas ve doku zayıflığı, obezite ve sık alkol tüketimi sayılabilir. Bazı ilaçlar, sinir hastalıkları veya hormon bozuklukları da horlamayı ve gece apnesini teşvik edebilir. Kesin olarak bilmek için, etkilenenlerin bir hekim tarafından kapsamlı bir muayeneden geçmesi gerekir. Aile hekimine ek olarak, tavsiye edilen temaslar her şeyden önce diş hekimi ve kulak burun boğaz doktorudur.
Semptomlar hala atanamıyorsa, nedenler psikosomatik alanda da olabilir. Uykuya dalma ve uykuda kalma sorunlarının en yaygın zihinsel nedenleri arasında işte ya da ailede keder ve stres, çözülmemiş çatışmalar, derin korkular, para kaygıları ve yoğun performans baskısı yer alır.
Yaşam tarzı da bir rol oynar. Doktor tarafından belirlenen birincil nedenler ne olursa olsun: sağlıklı ve kesintisiz bir uyku söz konusu olduğunda daha fazla egzersiz, daha fazla temiz hava ve sağlıklı ve çeşitli beslenme her zaman yardımcı olur. Uyku iklimi de önemlidir. Yatak odasının bol miktarda havalandırılması, geceleri çok yüksek olmayan sıcaklıklar, ideal olarak doğal malzemelerden yapılmış mobilyalar ve gerekirse anti-alerjik yatak çarşafları.
Horlama atellerinin tıbbi adı çıkıntı atelleridir – Latince protrusio = ileri itmek kelimesinden türetilmiştir, çünkü horlamayı önleyici atel uyurken dili ve alt çeneyi doğru pozisyonda tutar. Mükemmel horlama ateli, kişiye özel diş ölçüsü alındıktan sonra yapılmalıdır.
Saygı ve sevgilerimle.
Diş Hekimi Erdal Ersan
Özel İmplavizyon Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği
Bozkurt / Denizli