Makalede Bahsedilenler
- Belirli Süreli İş Sözleşmesi Nedir?
- Kimler Belirli Süreli İş Sözleşmesi Yapmaktadır?
- Belirli İş Sözleşmesinin Avantajları Nelerdir?
- Belirli Süreli İş Sözleşmesinde Şekil Şartı Nelerdir?
- Belirli Süreli İş Sözleşmesi Süresi Bitince Ne Olur?
- Belirli Süreli İş Sözleşmesi Nasıl Fesih Edilir?
- Belirli Süreli Sözleşmeyi Yenilemeyen İşçi Kıdem Tazminatını Alabilir mi?
Belirli Süreli İş Sözleşmesi Nedir?
Belirli süreli iş sözleşmesi, belirli bir süreye bağlı olarak işçi ve işveren arasında yapılan sözleşmeye denir. İşçi ve işveren arasında gerçekleşen sözleşmenin, belirli bir süreliğine yapılması için yazılı olarak hazırlanan Belirli Süreli Sözleşmedir. Belirli süreli sözleşme denildiği zaman işçi ve işveren arasında yazılı olarak hazırlanan, belirli bir işin tamamlanmasına karşı ya da belirli süre içerisinde objektif koşullar çerçevesine bağlı olarak hazır hale getirilen sözleşme türü akıllara gelir.
Belirli süreli iş sözleşmesini art arda yapılabilmesi için gerçek esaslı nedenlere dayanması gerekmektedir. Bunun dışında peş peşe hazırlanması imkansızdır. Başka bir durum olmadan peş peşe yapılan sözleşmeler, belirsiz süreli sözleşmeler olmak zorundadır. Ayrıca gerçek nedenlere bağlı olan peş peşe yapılan sözleşmeler belirli süreli sözleşme özelliğini korumaktadır.
Kimler Belirli Süreli İş Sözleşmesi Yapmaktadır?
Belirli süreli iş sözleşmesi yapmak için, belirli süreli iş sözleşmesini yapmaya fiilen ayırt etme kabiliyetine sahip olmak gerekir. Ayırt etme bilinci olmayan kişilerin, yani fiil ehliyeti olmayan kişilerin belirli süreli sözleşme yapması mümkün değildir.
Ayırt etme bilinci ve gücüne sahip olduğu halde ergen olmayıp çocuk sayılan kişilerinde belirli süreli iş sözleşmesi yapabilmeleri için, yasal temsilcisi olan ebeveynlerin onayına göre sözleşmeyi imzalayabilirler.
Bazı durumlar için yaş ve cinsiyetle ilgili kısıtlamalara gidilmiştir. Buna göre getirilen kısıtlamada belirli iş sözleşmesi yapmak için aklı yettiği halde, ergen olması ve getirilen kısıtlamalara takılan kişilerde sözleşme için izin alınması zorunludur.
Belirli İş Sözleşmesinin Avantajları Nelerdir?
Belirli iş sözleşmesinin avantajları arasında, belirli süreli sözleşme yaparak çalışan ve sözleşmesini tamamlayan kişilere tazminat hakkı doğmaktadır. Belirli süreli iş sözleşmesi yapan kişiler yasalara göre belirsiz süreli sözleşmeden oluşan haklar ile belirli süreli sözleşmeli haklar aynı olacaktır. Bu nedenle belirli süreli sözleşmeli çalışan kişilerin kıdem hakları hesaplanarak, belirli sözleşmeli kişiye verilecektir. Buna göre belirli süreli sözleşme yaparak çalışan ve sözleşme süresini dolduran kişiler, kıdem tazminatı hakkını kazanacaktır.
Belirli süreli sözleşme iş verenin feshetmesi, kişinin tazminat hakkını kısıtlamaz. Aksine işveren belirli süreli sözleşmeyi iptal etsin ya da devam ettirse de kişi tazminat hakkını kazanmaktadır. Ayrıca işçi belirli süreli iş sözleşmesi süresi içerisindeyken çalışmadığı günler için işveren ödemesini yapar. Fakat ödeme işçinin gelmediği günlerde ödemesini yaptığı için alacağı tazminattan yapılan ödeme düşürülür ve ödeme yapılır.
Belirli Süreli İş Sözleşmesinde Şekil Şartı Nelerdir?
Belirli süreli iş sözleşmesinde şekil şartı içerisinde, belirli süreli sözleşmenin yazılı olması gerekmektedir. Buna nedenle, 4857 sayılı iş kanununa göre, bir yıldan fazla olan belirli süreli iş sözleşmelerinin yazılı olarak yapılması zorunludur. İş sözleşmeleri ile, bir yıldan az olan sözleşmelerin ispat edilerek yapılması zorunluluğu getirilmiştir. Bir yıldan fazla olarak iş yerinde çalışan işçi, noterden ispat etmesi durumunda, belirsiz süreli işçi olarak kayıt edilmektedir.
Belirli süreli iş sözleşmesinin kanunen yazılı olarak yapılmasının nedeni, belirli süreli sözleşmenin belirsiz süreli iş sözleşmesine göre işçiyi daha çok koruyucu nitelikte oluşudur. Böylece belirli süreli sözleşmeyi imzalayan kişinin bu durumları kabul ederek imzaları atması gerekir.
Belirli Süreli İş Sözleşmesi Süresi Bitince Ne Olur?
Belirli süreli sözleşme süresi bitince, işçi ve işveren arasındaki yasal kural sona ermektedir. Sona eren sözleşmede fesih nedenleri ortaya çıkmayacağı için, işçi kıdem tazminatı almaya hak kazanamaz. Yasalara göre belirli iş sözleşmesini bitirebilmek için bazı zaruri durumların ortaya çıkması gerekir. Bazı zaruri durumların dışında belirli iş sözleşmesini süresi bitmeden sona erdirmek mümkün değildir. Bu nedenle sözleşmenin sona erme süresine kadar her iki tarafta sözleşmenin yükümlülüklerini yerine getirmek zorundadır.
Her iki tarafın sorumluluklarını yerine getirmemelerini önlemek adına yazılı sözleşmeye ek olarak bazı yaptırımlar eklenebilir. Böylece her iki taraf için birbirlerine karşı yapmakla yükümlü oldukları görevleri güvence altına alınır. Belirli iş sözleşmesi süresini sona ermesi ile sözleşme sona ereceği için, cezai yaptırım gerektirecek bir durum ortaya çıkmaz.
Belirli Süreli İş Sözleşmesi Nasıl Fesih Edilir?
Belirli süreli sözleşmenin fesih edilmesi durumunda, tek taraflı olarak beyan edilmesi gerekir. Belirli süreli iş sözleşmesinde taraflardan biri sözleşmeye uymayan hallerde fesih yoluna gidebilir. Bu durumda fesih oluştuğunda ihbar süresine gerek kalmadan, fesih işlemleri başlatılabilir.
Fesih işlemleri yapıldığı zaman, kişinin karşı tarafa bildirmesi gerekmektedir. Ayrıca fesih bildiriminin karşı tarafa ulaşması sonucu fesih bildirimi yükümlülükleri yerine getirilmiş olur. Fesih bildirimini karşı tarafın kabul etmemesi gibi bir durum söz konusu değildir. Fesih kabul edilir ancak yaptırımlar uygulanır.
Belirli Süreli Sözleşmeyi Yenilemeyen İşçi Kıdem Tazminatını Alabilir mi?
Belirli süreli iş sözleşmesi yenilenemeyen işçinin kıdem tazminatı alması bazı sebeplere bağlıdır. Bunun için işveren tarafından belirli süreli sözleşme yenilenemeyeceğini bildirmesi ve işçiye kıdem tazminatı vermesi gerekir. Örneğin iki yıllık yapılan sözleşmelerde, işveren belirli süreli sözleşmeyi yenilemediği zaman işçiye kıdem tazminatı vermesi gerekir. Ayrıca iki yıllık olan sözleşmede, işçinin sözleşmeyi yenileyemeyeceğini bildirmesi durumunda, kıdem tazminatı almaya hak kazanmaz.
Örnek bir Belirli Süreli İş Sözleşmesine ulaşmak için tıklayınız.