Doğu Roma İmparatorluğundaki çalkantı İmparator Mauricius'un Tuna sınırlarını imparatorluk denetimine almak için ordularını Avarlara (bkz. 568-88) karşı Kuzey Balkanlar'a göndermesiyle başladı. Ordu 602'de subay Fokas'ın önderliğine isyan etti ve Mauricius öldürüldü. Fokas imparator oldu, ancak Sasani Pers İmparatoru II. Hüsrev, Avarlar batı bölgelerini kuzeyden istila ederken Doğu İmparatorluğunun zayıflığından yararlandı. Roma Afrika'sının askeri valisinin oğlu Heraclius 610'da Fokas'ı öldürttü ve kendisini imparator ilan etti.
Kuzey Hindistan'da 606'da Harsha (y. 590-647) Thanesar ve Kannuaj tahtlarına geçti ve eski çağların son yerel Hint İmparatorluğunu kurdu.
Sasaniler Kudüs'ü 614'te ve Mısır'ı 619'da Bizans'tan alarak Pers İmparatorluğunu eski haline getirdiler. İstanbul Avarlar ve Slav uyrukları tarafından 618'de kuşatıldı. Heraclius gücünü Perslere karşı kullanmak için 620'de Avarlara para ödeyerek barış sağladı.
II. Clothar (584-629) 613'te Frank krallıklarını birleştirerek iç savaşa son verdi. 614'te yayımlanan Paris Kararnamesi Merovenj kilisesi ve devletine reformlar getirdi.
Yangdi'nin despotik yönetimine karşı 616-17'deki isyanlar Çin'de Su hanedanının yıkılmasına yol açtı. Bir yıl sonra Askeri vali Li Yuan 906 yılına kadar hüküm sürecek Tang hanedanını kurdu.
Hz. Muhammed'in hicreti, Kabe'yi ele geçirmesi, Issus ve Ninova Savaşları
Hazreti Muhammed Tanrı'nın vahyini 610 yılında aldı ve 613'ten itibaren Mekke'de tebliğlerine başladı, ancak İslam çağı, geleneksel olarak hicret adı verilen Medine'ye kaçışla başlatılır. Mekke ileri gelenlerinin düşmanlıkları Muhammed'in ailesi ve taraftarlarıyla birlikte 622'de Medine'ye gitmesine yol açtı. Hazreti Muhammed Medine'de siyasi ve dini bir güç merkezi oluşturdu. Mekke güçlerinin bir dizi saldırısına karşı savaştı ve 630 yılında Mekkelilerin nihai olarak teslim olmaları üzerine Arap Yarımadasındaki en kutsal tapınak olan Kabe'ye sahip olur. Hz. Muhammed'in yönetimi böylelikle rakipsiz hale geldi.
Heraclius 622'dee Issus Savaşı ve daha sonra 627'de Ninova Savaşına başlayarak Perslere bırakılan toprakları geri almak için mücadeleyi sürdürdü. Sasani ve Bizans imparatorlukları 628'de yıllarca süren savaşlardan yorgun düşerek ve güneyde birikmeye başlayan fırtına bulutlarından habersizce barışa vardılar.
Çin'de imparatorun oğlu Taizong, Tang imparatorluğundaki isyanları bastırarak gücünü artırdı.
Hz. Muhammed'in ölümü, İlk halife Ebu Bekir, Ömer'in Suriye'yi fethetmesi
Hz. Muhammed'in 632 yılındaki ölümünde İslam'ın geleneksel rekabetleri bertaraf ederek bir araya getirdiği genç İslam cemaati genişlemek için hazırdı. Muhammed yerini kimin alacağına dair (halife) bir vasiyet bırakmamış olmasına karşın, peygambere evlilik yoluyla bağlı dört kişi Raşidun veya "doğru yönlendirilmiş" halefler olarak ortaya çıktı. İlk halife Ebu Bekir (632-34) bir Arap ayaklanmasını bastırdı, İslam'ın üstünlüğünü Arabistan'a yeniden kurdu ve Suriye'nin fethine başladı.
Talihsizlik karşısında sabırlı olanlar ve hataları affedenler mükemmeli başarırlarHz. Muhammed
634'te Ebu Bekir'in yerine Halife olan Ömer (636-44) Suriye'nin fethini sürdürdü ve Bizanslıların Aynadayn Savaşında mağlup edilmelerine önderlik etti. Ömer 637'de Kudüs ve Şam'ın kontrolünü ele geçirdi ve aynı yıl Arap kuvvetleri Pers ülkesini (günümüzde İran ve Irak), Sasani başkenti Ktesifon'u işgal ederek fethetti.
Ömer bazı önemli uygulamaları yerleştirdi:
- Ele geçirilen ülkelerde Arap güçlerini yerli halktan ayıracak garnizon şehirlerinin kurulması; orduya kölelik ve kabile bağları yoluyla asker toplanması
- Savaşmak için askere alınanların kabile üyelerine bağlı hale getirilmesi
- Müslümanları kayıran ve Müslüman olmayı teşvik eden, ancak Hristiyanlara ve Yahudilere kendi dinlerini takip etmeye izin veren bir vergi sistemi kurulması
Budizm Tang Çin'inde artan şekilde etkili hale geldi. Budist keşişi Xuanzang bilgeliğin peşinde uzak diyarlara seyahat etti. Seyahatleri efsaneye dönüştü ve Tang ve daha sonra Hilafet güçleri tarafından mümkün kılınan insanların ve fikirlerin İpek Yolu vasıtasıyla artan hareketliliğini önceden gördü. İpek Yolu'nda seyahat eden Nasturi Hristiyanları Pers ülkesinden Çin'e 635'te ulaştı.
İslam'ın yayılması Arapların karşı saldırıya geçen Persleri 643 yılında Nihavend Muharebesinde mağlup ederek Sasani İmparatorluğuna son bir darbe indirmesiyle devam etti. Son imparator III. Yazgird'in 651'de ölmesiyle birlikte imparatorluk dini Zerdüştlüğün de sonu geldi. İran nüfusunun İslam'ı kabulü izleyen yüzyıllar boyunca yavaş, fakat istikrarlı bir şekilde ilerledi.
Araplar Bizans güçlerinin yalnızca sembolik bir direniş gösterdikleri Mısır'da da benzeri bir başarıya erişti. İskenderiye 642'de düştü. Aynı yıl Müslümanlar daha sonra Kahire adına Fustat askeri yerleşimini kurdu. Ertesi yıl Ömer'in bir Pers kölesi tarafından öldürülmesiyle duraklamaya uğramaya İslam orduları ilerlemelerini sürdürerek Kuzey Afrika'daki Tripolitania'yı ele geçirdi. Ömer'in yerini alan Osman daha önce ağızdan aktarılan Kuran'ın ilk yazılı biçimini hazırlattırdı.
Çin'de Taika reformları, Britanya'da Hristiyan – Pagan çekişmesi
Tibetlilere ve Moğollara karşı başarılı seferler başlatan, ancak Kore'yi ele geçiremeyen Tang İmparatoru Taizong (626-49) 649'da öldü ve yerine geçen zayıf iradeli oğlu devlet idaresinde İmparatoriçe Wu'ya (624-705) artan şekilde söz hakkı tanıdı. Japonya'da Fujiwara klanı 646'da tüm toprakları imparatorluk mülkiyetine geçiren ve iktidarı Çin modeline göre merkezileştiren Taika reformlarını gerçekleştirdi.
Britanya'da Hristiyanlığa geçenler toprakların kontrolüyle bölgenin dini ve kültürel yönetimi konusunda pagan krallarla çarpıştılar. Örneğin 642'de o zamana kadar en güçlü krallıklardan olan Northumbria'nın Hristiyan kralı Oswald pagan krallarından Mercialı Penda tarafından öldürüldü.
Suffolk, Sutton Hoo'da bulunan Anglo-Sakson mezar gemisinin hayranlık verici şekilde işlenmiş el sanatı eşyalar, silahlar ve hazinelerle dolu eşyalarıyla birlikte bir zamanlar bir Anglo-Sakson kralının cenazesini içeriğine inanılmaktadır. İngiltere'de bu türden son mezarlardan biri olan gemide yer alan el yapımı eşyalar, Hristiyanlık halkça benimsenip gücünü artırdıkça yaşanan geçişi yansıtan Hristiyan ve Hristiyan olmayan öğelerin bileşimini ortaya koymaktadır.
Kronolojik özet
- 602 / Doğu Roma İmparatoru Maurice öldürülür; Yerine Fokas gelir
- 602 / İmparator Yangdi Büyük Kanalın yapılması talimatını verir
- 606 / Harsha Kuzey Hindistan'ın fethine başlar
- 610 / Heraclius Doğu Roma imparatoru olur
- 613 / Muhammed Peygamber Medine'de tebliğlerine başlar
- 613 / I. Clothar Frank krallığını birleştirir
- 618 / Sui imparatoru Yangdi öldürülür; Tang hanedanı kurulur
- 619 / Persler Mısır'ı ele geçirir
- 622 / Heraclius'un Persler karşısında bir dizi zaferinden ilki olan Issus Savaşı
- 624 / Tang hanedanı Kuzey Çin'e boyun eğdirir
- 626 / Tang imparatoru oğlu Taizong tarafından devrilir
- 628 / Sasani Kralı "Muzaffer" II. Hüsrev tahttan indirilir ve oğlu tarafından katledilir
- 629 / Dagobert tüm Frankların kralı olarak II. Clothar'ın yerine geçer
- 630 / Heraclius Kudüs'e zaferle girerek gücünün ve şöhretinin zirvesine erişir
- 630 / Xuanxang batıya destansı seyahatinde Hindistan'a erişir
- 632 / Muhammed Peygamberin ölümü, halifeliğin ölümü
- 634 / Halife Ebu Bekir'in ölümü; Ömer ikinci halife olur
- 635 / Nasturi Hristiyanları Çin'e erişir
- 637 / Kadissiye Savaşı, Arap kuvvetleri İranlıları yener ve Musul'a kadar İran'ı ele geçirir
- 639 / Son güçlü Morevenj KLralı Dagobert'in ölümü
- y. 641 / Sutton Hoo mezarı
- 641 / Heraclius'un ölümü
- 642 / Sasani imparatorluğunun sonu; İranlılar Nihavend Savaşı'nda ağır bir yenilgiye uğrar
- 642 / Nothumbria Kralı Oswald'ın ölümü
- 644 / Halife Ömer öldürülür; Osman'ın Kuran'ın yazılacağını duyurur
- 645 / Xuanzang Asya seyahatlerinin ardından Çin'e döner
- 646 / Taika Japonya'da reformlar uygular
- 647 / Hint İmparatoru Harşa'nın ölümü; imparatorluğu parçalanır
- 649 / Tang İmparatoru Taizong'un ölümü ve İmparatoriçe Wu'nun yükselişi