Boşanma davası derdestken, eşlerden birinin ölümü halinde, dava neticesinde verilecek karar, ölen eşin mirasçılarının davadaki taraf sıfat(lar)ı ve sağ kalan eşin mirasçılık durumuna ilişkin Medeni Kanun m. 181 (“TMK”) hükmü şu şekildedir:
|TMK m. 181: (1) Boşanan eşler, bu sıfatla birbirlerinin yasal mirasçısı olamazlar ve boşanmadan önce yapılmış olan ölüme bağlı tasarruflarla kendilerine sağlanan hakları, aksi tasarruftan anlaşılmadıkça, kaybederler.


(2) Boşanma davası devam ederken, ölen eşin mirasçılarından birisinin davaya devam etmesi ve diğer eşin kusurunun ispatlanması hâlinde de yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
Boşanma davası derdestken, eşlerden birinin ölmesi halinde, ölen eşin mirasçıları davaya yalnızca kusurun belirlenmesi yönünden devam edebilirler. Boşanma davası kesinleşmeden eşlerden birinin ölmesi halinde, evlilik ölümle birlikte ve ölüm anında sona erer; mahkeme yargılama neticesinde, bu konuda “karar verilmesine yer olmadığı” şeklinde karar verir.
Bu husustaki Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin kararı şu şekildedir:


Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2019/4155 E. 2019/11747 K.
“…Nüfus kaydına göre davacı …’in 16.11.2019 tarihinde öldüğü anlaşılmaktadır. Bu halde evlilik ölümle sona ermiş, boşanma davası konusuz kalmıştır. Ancak mirasçılar kusurun tespiti yönünden davaya devam edebileceklerinden, mahkemece yargılamaya devamla, ölüm nedeniyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve Türk Medeni Kanunu’nun 181/2. maddesi uyarınca kusur yönünden bir karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir…”
Ölen eşin mirasçıları arasında zorunlu dava arkadaşlığı yoktur; mirasçıların yalnızca birinin davaya devam etmesi yeterlidir.
Ölümle birlikte mahkeme tarafından, ölen eşin mirasçılarına davayı takip edip etmeyeceklerinin sorulması amacıyla tebligat çıkarılır.
Mirasçılar davaya kusur yönünden devam etmek istemezse, mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.
Yargılama sonucunda, sağ kalan eşin kusurlu olduğu yönünde karar verilirse, sağ kalan eş, ölen eşin mirasçısı olamaz. Mahkemenin kusura ilişkin kararı, geçmişe etkili olacaktır. (ör. ölümden önceki, sağ kalan eş lehine olan vasiyetname veya miras sözleşmesi de geçersiz olacaktır)
Mahkemece sağ kalan eşin kusurlu olmadığı yönünde hüküm kurulursa, sağ kalan eş, ölen eşin mirasçısı olabilecektir.
Dosya İstinaf İncelemesinde İken Taraflardan Biri Ölürse Ne Olacaktır?
İstinaf mahkemesi yeniden yargılama yapamaz; ilk derece mahkemesince, yukarıda açıklandığı şekilde gereğinin yerine getirilmesi amacıyla dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesine karar verir (ilk derece mahkemesine geri gönderir).
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2019/4155 E. ve 2019/11747 K. sayılı kararı metnine buradan ulaşabilirsiniz.
Uçar Hukuk & Danışmanlık Bürosu