İnsanın bağışıklık sistemi olağanüstü derecede kuvvetlidir. Ancak, Bağışıklık Bilimi ve Alerji Uzmanı Dr. Andrew Saxon, bu müthiş savunma hattı bozulduğunda mucize çözümlerden uzak durmak gerektiğini belirtiyor. Sonuçta, her eczaneden alınabilecek bir gıda takviyesi gerçekten çözüm olsaydı, soğuk algınlığına neden olan mikroplar da çoktan tarihe karışırdı.
Son bin yılda evrimsel ince ayarlarımız sayesinde veba ya da 1918’deki büyük grip salgını (İspanyol Gribi) gibi sayısız savaşta büyük zaferler kazandık. Ancak bunlar sonu olmayan bir yarıştaki kısa süreli birinciliklerdi ve insan ırkı neredeyse son buluyordu. Günümüzde basit bir soğuk algınlığının bile büyük sıkıntı yarattığını hatırlatırız. MIT’nin biyoloji profesörü Hidde Ploegh, “Biz ne zaman yeni bir hamle yapsak virüs de karşı hamle yapıyor. Üstelik her bir kategorinin de çok tehlikeli üyeleri var,” diyor. Gerçekten de öyle. Çok az virüs, işini görebilmek için bağışıklık sistemini kapatan HIV’den daha tehlikelidir. Bağışıklık sisteminizi tam kapasiteyle çalışır halde tutmak, aşağıdaki sorulara olumlu cevap verebilmenizi garantiler. Bunu bir defa becerirseniz mikrop ve virüslerin kendilerine daha kolay hedefler aramak zorunda kalacağına emin olabilirsiniz.
İşgalcileri püskürtmek için yeterince kalori alıyor musunuz?
Önemi: Mikrop işgali başladığında antikor üretmek ve onları ön cepheye sürmek kalori isteyen bir iştir. Kalori alımı azaldığında, vücudunuzun öncelikleri kalbinizin atmasını ve ciğerlerinizin oksijen pompalamasını, yani o sırada hayatta kalmanız için gereken işlevleri sağlamaktır. O sırada da bağışıklık sisteminiz deyim yerindeyse rölantide çalışır.
Deney : Beslenme Uzmanı Christopher R. Mohr, “Yeterince kalori alıp almadığınızı anlamak için sabahları çıplak olarak tartılın,” diyor. “Eğer kilo vermeye çalışmıyorsanız, ağırlığınız 1 haftada her şekilde yarım ilâ 1 kilogramdan fazla oynamamalı.”
Çözüm: : Christopher R. Mohr; eğer kilo veriyorsanız, diyetinize yavaş yavaş sağlıklı yiyecekler (meyveler, sebzeler, kuruyemişler) eklemenizi; eğer kilo alıyorsanız, porsiyonlarınızı biraz küçültmenizi öneriyor ve “Sakın öğün atlamayın,” diyor. İki durumda da beslenme çeşitliliği hayati önem taşıyor. En kolay yolu ise alışveriş sepetinizde en az 5 farklı renkte gıda bulundurmak.
Bağışıklık sisteminiz fazla dinlenmekten işlevini mi yitirdi?
Önemi: Yetersiz uyku bağışıklık sistemini baskılar ve soğuk algınlığıyla üst solunum yolu enfeksiyonu gibi can sıkıcı hastalıklara zemin hazırlar. ‘Psychosomatic Medicine’ dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre; ufak uyku bozuklukları bile işgalcileri yok etmekten sorumlu hücrelerin sayısını ciddi derecede düşürüyor.
Deney : Kasım 2007 sayımızdaki uyku dosyasında yer alan testi yapın ve yeterince uyuyup uyumadığınızı görün.
Çözüm: : Kafein tüketiminizi gözden geçirin. Eğer fazlaysa sadece uyku düzeninizi alt üst etmekle kalmayıp bağışıklık sisteminizi de sabote eder. Araştırmalar, kafeinin bağışıklık sisteminin en önemli savaşçılarından lenfositleri ve T hücrelerini baskıladığı gösteriyor. Peki, ne kadar kafein fazla kabul ediliyor? İrlandalı araştırmacılar, günde 4 fincandan fazla kahve tüketmenin bağışıklık sisteminize sarsıcı bir etkisi olduğunu söylüyorlar.
Savaşçı hücrelerinizin gücü yerinde mi?
Önemi: Bağışıklık hücreleriniz, glütamin denilen bir amino asidi belli bir seviyede tutmaya özen gösterir ve bazen de depolarını ‘doldurmaları’ gerekir. Uluslararası Spor Beslenmesi Topluluğu’nun başkanı Dr. Jose Antonio, “Glütamin proteinli besinlerden gelir ve bunlardan yeterince yemiyorsanız vücudunuz gereken glütamini kemik hücrelerinizden çalar,” şeklinde açıklıyor.
Deney : Düzenli vücut çalışıyor musunuz? Eğer öyleyse, devam edin. Ama glütamin almayı da ihmal etmeyin.
Çözüm: : Egzersizlerden sonra 5 ilâ 15 gram L-Glütamin gıda takviyesi alın. Akyuvarlarınız size minnet duyacak. Tabii ki aynı şekilde kaslarınız da. Bir dizi kas biyopsisi gerçekleştiren Alman araştırmacılar, kişinin yaşı arttıkça glütamin seviyesinin de düştüğünü tespit ettiler. Bu nedenle de amino asidi dışarıdan almak, genellikle ilerleyen yaşla gerçekleşen kas kaybını yavaşlatabilir.
Vücudunuz egzersizden sonra kendini onarmak için gerekenlere sahip mi?
Önemi: Egzersiz yapmak vücudunuzda gerçekten harikalar yaratır, ama bu süreç içinde ortaya çıkan hücre atıklarını temizlemek için de serbest radikaller üretir. Bu bir bağışıklık sistemi fonksiyonudur, yani vücudunuzun bakteri ve virüslerle savaştığı bütün cephelerde güçlü olması için ihtiyaç duyduğu her şeyi aldığından emin olmanız gerekir. Bunu sağlamanın püf noktası ter attıktan sonra mideye bir şeyler indirmekte yatıyor.
Deney: Yaptığınız egzersize göre ya yeterli yemiyor ya da yeterli uyumuyorsunuz demektir:
• Yaptığınız egzersizlere göre yeterli uyumuyorsunuz,
• Yorgunsunuz, fakat geceleri uyumakta zorluk çekiyorsunuz,
• Her yeriniz ağrıyor,
• Spor salonunda güçsüz düşüyorsunuz,
• Spor salonunda sık sık ufak sakatlıklar yaşıyorsunuz.
Çözüm: : Vücut çalışırken bağışıklık sisteminizi çökertiyorsunuz. Vücut çalışma sıklığınızı ve sürenizi düşürün. En hızlı, kolay ve ucuz çözüm ise son dumbbell’ı yerine koymanızın ardından hemen yarım litre çikolatalı süt içmektir.
Sağlam bir mideniz var mı?
Önemi: Kronik sorunları olan bir mide, kalp ve kanserden otoimmün hastalıklara (yani bağışıklık sisteminin kendini kaybedip sağlıklı dokulara nedensizce saldırmasına) kadar birçok sorunda önemli rol oynar. ‘The Power Food Nutrition Plan’ kitabının yazarı Dr. Susan M. Kleiner, “Asla dinmeyen bağışıklık sistemi sorunlarınız varsa, bunun bütün vücudunuza negatif etkileri olacaktır,” diyor.
Deney: Midenizde sık sık yanma mı hissediyorsunuz? Ya acıyı fazla seviyor ya da daha büyük ihtimalle bir enfeksiyondan çekiyorsunuz.
Çözüm: Christopher R. Mohr, her gün küçük bir kutu organik yoğurt yemenizi tavsiye ediyor. Yoğurt, sindirim sisteminizi faydalı bakterilerle güçlendirir. Hasta olduğunuzda (hatta hastanelik olduğunuzda bile) yoğurdu kaşıklamaya ara vermeyin. Çünkü hastanede yatarken “klostridyum difficile” enfeksiyonuna açıksınız. Bu, adı gibi yenmesi ‘güç’ bir bakteri. Ancak, antibiyotiklerin yok etmekte faydasız kaldığı bu bakterinin işini, yoğurtta bulunan ‘L. acidophilus’ kolaylıkla görüyor.
Bağışıklık ordunuz bütün kapıları kontrol ediyor mu?
Önemi: Önerdiğimiz püf noktalarının çoğu, mikropların kendileriyle değil taşıyıcı organizmanın, yani sizin, güçlenmeniz ve mikroorganizmalarla savaşma kapasitesinizin artmasıyla ilgili. Ancak siz yine de ağzınızı, gözlerinizi, burnunuzu, kulaklarınızı ve diğer giriş noktalarınızı aşılması güç hale getirmelisiniz. Ne yaparsanız yapın, mikropları “kendi ellerinizle” içeri sokmayın. Cildinizi de unutmayın. Yanık kurbanlarının çoğunlukla enfeksiyondan ölmesi ya da egzamanın stafilokok enfeksiyonuna sebep olması tesadüf değildir.
Deney: Derinizde yara kabuğu kontrolü yapın. Dr. Saxon, “Kabuklar tam bir bakteri kültürü ortamıdır,” diyor. Eğer besleyen kan yoksa, kabuklu bölge bağışıklık sisteminiz tarafından iyileştirilmez.
Çözüm: Dr. Saxon, “Sıyrıklara mutlaka antibiyotik merhem sürülmeli ve bandaj sarılmalı; ayrıca pembe, sağlıklı doku çıkana kadar da temizlenmelidir. Bizler hastanede böyle yapıyoruz,” diyor. Ayrıca, soğuk algınlığı olan biriyle de el sıkışmayın; yoksa siz de hasta olursunuz. Mikroplu bir eli yanlışlıkla sıkarsanız, ellerinizi hemen doğal sabunla yıkayın. Parfümlü sabunlar bağışıklık sistemini mikroplara değil, sabuna karşı saldırıya geçmeye zorlayabilir; antibakteriyel sabunlar ise zaman içinde aşırı dirençli bakteriler yaratabilir. Tırnaklarınızı iyi temizleyin. Çünkü, hastalığa neden olan mikroorganizmaların çoğu tırnakların çevresine doluşur. Tırnak dibindeki ölü derilerin işlevi ise bakterilerin vücudunuza girmesini önlemektir. Onları çerez olarak da kullanmayın.
Nöbetçilerinize yeterince su sağlıyor musunuz?
Önemi: Uyku sırasında 8 saatlik bir oruç tuttuktan sonra bağışıklık rezervleriniz sıfırı tüketir. Yeterli su alma, hasta olduğunuz zaman daha da önemlidir. Sıvılar sadece hasta bölgeye besin taşımakla kalmaz, toksinleri de alıp atılmak üzere götürürler.
Deney: Sabah kalktığınızda idrarınızın rengine bakın. Koyu sarı mı? Geceleri daha çok su içmeniz gerekiyor.
Çözüm: Sabah kalkınca, gece boyunca çalışan sistemleri canlandırmak için su için. Christopher R. Mohr, “Yeşil, siyah ve beyaz çay da (bitki çayları değil) su tüketmenin bağışıklık sistemine dost bir yoludur,” diyor. Ayrıca, portakal suyuyla birlikte çinko ve C vitamini tüketmeyi öneriyor. Bunlar soğuk algınlığını önlemez ama hastalığın şiddetini düşürüp semptomların görülme süresini de azaltır.
Hava kirliliği günde 1 paket sigara içmeye eşit
Bilim insanları, hava kirliğine sürekli maruz kalmanın, akciğer ve alt solunum yolları hastalıklarına yakalanma riski bakımından günde bir paket sigara içmeye eş değer olduğu söylüyor.
Sputnik’te yer alan habere göre, sonuçları ABD Tabipler Birliği yayını JAMA Journal’da yayımlanan araştırmada, hava kirliliğine yol açan bileşenlerin güneş ışığıyla etkileşimiyle ortaya çıkan yer seviyesindeki ozon gazının, amfizem gibi, akciğerlerde ve diğer oksijen taşıyan alt solunum organlarında ortaya çıkan, doku ve organlar arasında hava boşlukları oluşturarak vücudun yeterli miktarda oksijen kullanmasını engelleyen rahatsızlıkların ortaya çıkmasında, günde bir paket sigara kadar etkili olduğunu belirledi.
Araştırma kapsamında ABD’nin New York, Los Angeles, Chicago, Baltimore, St. Paul ve Winston-Salem kentlerinde yaşayan, yaşları 45 ve 84 arasındaki 7 binden fazla sağlıklı yetişkini 10 yıl boyunca izleyen bilim insanları, hava kirliliği oranlarının yüksek olduğu söz konusu metropollerde yaşayan kişilerde amfizem ortaya çıkma riskinin, hava kirliliği oranlarının düşük olduğu yerlerde yaşayıp günde bir paket sigara içen bireylere eşit olduğunu ortaya koydu.
Araştırmaya önderlik eden Columbia Üniversitesi’nden Dr. Graham Barr, “Hava kirliliğine maruz kalmanın amfizeme yakalanma riskini belirgin şekilde artırdığını gördük. Bu, günde 1 paket sigara içmeye eş değer bir risk oluşturuyor ve vücuda 3 yıl ilave yaşlanmaya eş değer bir zarar veriyor” ifadesini kullandı.
Araştırmanın yazarlarından, Washington Üniversitesi’nden Dr. Joel Kaufman da “Sigara içmek amfizeme yol açan en önemli etken. Hastalığın ortaya çıkmasında hava kirliliğinin de bu kadar etkili olduğunu görmek bizim için sürpriz oldu” değerlendirmesinde bulundu.
ABD’de daha önce yapılan araştırmalarda da yer seviyesindeki ozon gazı yoğunlaşmasının akut solunum hastalıklarına yol açabileceği konusunda uyarılar içeren araştırmalar yayımlanmıştı. Araştırmalarda ABD’de yalnızca 2011’de solunum hastalıkları kaynaklı hastalıklardan 107 bin kişinin hayatını kaybettiğine dikkat çekilmişti.
4500 yıllık mayadan ekmek pişirdi
Antik Mısır’dan kalma bir çanaktaki mayayı kullanarak ekmek pişiren bilim insanı Seamus Blackley, pişirdiği ekmeğin, diğer ekmeklerden daha lezzetli olduğunu söylüyor.
Fizikçi ve video oyunu tasarımcısı Seamus Blackley, Antik Mısır üzerine çalışmalar yürüten Serena Love ve mikrobiyolog Richard Bowman’la ABD’nin Massachusetts eyaletinde bir araştırmada çalıştığı sırada, Antik Mısır’dan kalma bir çanaktan maya kalıntıları çıkardığını söyledi.
Numunelerin kapların gözeneklerinden toplandığını söyleyen araştırmacı, organizmaları uyandırmadan önce bir sterilizasyon tekniği kullandığını söylüyor.
Metabolizma hızlandırmanın 12 yolu!
Metabolizma hızlandırmanın yollarını merak edenler için 12 tüyomuz var.
Vücudunuz bir makine olsaydı, metabolizmanız işletim sistemi olma görevini üstlenirdi: Bütün girdileri, yani besinleri işleyerek sizi fonksiyonel kılan bir sistem. Onu abur cuburla doldurursanız düşük performans gösterecektir. Sisteminizi daha verimli şekilde kullanmak istiyorsanız, beslenme ve antrenman programlarınızı güncellemeyi deneyebilirsiniz.
Metabolizma nasıl hızlandırılır?
YEŞİLİN GÜCÜ
Tıpkı kahve gibi çay da antioksidan açısından zengindir. Journal of Research in Medical Sciences dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, günde dört fincan yeşil çay içen tip 2 diyabet hastaları, çay içmeyenlere göre daha fazla kilo verdi ve tansiyonunu düşük tuttu. Bilim insanları, yeşil çaya has bir antioksidan olan kateşinlerin metabolizmayı hızlandırdığını düşünüyor.
KAHVALTI YAP
Bath Üniversitesinin 2018 yılında yaptığı bir araştırmaya göre, günün ilk öğünü metabolizmadaki yağ genlerini pasif hale getiriyor ve vücudu antrenmandan sonraki saatlerde daha fazla karbonhidrat yakması konusunda harekete geçiriyor. İtalyan bilim insanlarının yaptığı birbirinden bağımsız araştırmalara göre, kahvaltı ayrıca dinlenen metabolik değerinizi her akşam aynı yemekleri yemekten daha fazla artırıyor.
BOL BOL SU İÇİN
Yüksek protein diyeti yapan sporcuların metabolizmaları yeteri kadar su tüketmeme sebebiyle sekteye uğrayabilir. Yani bol miktarda su tüketmeniz gerekiyor. Frontiers in Nutrition tarafından yayımlanan ve hayvanlar üzerinde yapılan bir araştırmaya göre, bol su tüketmek vücudunuzdaki yağların parçalanmasına yardımcı olarak kilo vermenizi sağlıyor. Elinize küçük bir bardak alıp ofisinizdeki sebile doğru yürümek, iş gününüzün daha aktif geçmesine yardımcı olabilir.
BİRAZ BAHARAT
Sabah tükettiğiniz yulaf ezmeli karışımınızı tarçınla tatlandırmayı deneyin. Metabolism’de yayımlanan 2017 tarihli bir araştırma, baharatların metabolizmanın ürettiği sıcaklık olan termojenez miktarını artırdığını söylüyor. Tam buğday ekmeğinin arasına fıstık ezmesi ve muz koyarak yaptığınız bir tost da benzer bir etki yaratacaktır.
AKŞAM YEMEĞİ YE
İtalyan bilim insanları tarafından yapılan ve PLOS One’da yayımlanan bir araştırmaya göre, günlük toplam kalorilerinin en büyük parçasını akşam yemeğinde tüketenler, bu öğünü günün daha erken saatlerinde tüketenlere oranla obeziteye iki kat daha meyilli oluyor. Bilim insanları bu tarz beslenmenin metabolik fonksiyonlara katkıda bulunan sirkadiyen ritminizle daha doğal bir uyum yakalamanıza yardımcı olacağını söylüyor.
AYARI KAÇIRMA
PLOS One’da yayımlanan ve Hollandalı bilim insanları tarafından yapılan bir araştırmaya göre, gün içinde büyük öğünler tüketmekten kaçınan erkeklerin, toplam kalori tüketimi aynı miktarda olan erkeklere oranla daha iyi bir iştah kontrolüne ve daha yüksek dinlenen metabolik değere sahip olduğu ortaya çıktı. Acıktığınız zamanlarda fazla yemenize neden olacak brunch’lara meyletmek yerine elma ve armut gibi ufak atıştırmalıkları tercih edebilirsiniz.
İyotlu tuz metabolizma hızlandırır mı?
İYOTLU TUZ KULLAN
Deniz tuzları, tiroidinize metabolizmanızı sağlıklı tutması konusunda yardımcı olan iyot bakımından zengin değildir. Günlük 150 mikrogram iyot tüketmeniz tavsiye edilirken, bu miktar yarım çay kaşığı iyotlu tuza tekabül eder. Ancak iyot alabilmek için balık, süt ürünleri, meyve ve sebze de tüketebilirsiniz.
PEDALLARA ASIL
Kopenhag Üniversitesi tarafından 2018 yılında yapılan bir araştırmaya göre, antrenman sonrasında bisikletçilerin ağırlık kaldıranlara oranla metabolizmayı harekete geçiren FGF21 hormonunun daha yüksek olduğu ortaya çıktı. Bu nedenle metabolizmanızı hızlandırmak için antrenmanlarınızın sonunda pedal çevirebilirsiniz.
PATLAMA MODUNA GEÇ
İtalyan araştırmacılar, yüksek yoğunluklu kuvvet antrenmanı yapanların geleneksel kuvvet antrenmanları yapanlara oranla egzersiz sonrasında daha fazla kalori yaktığını ortaya koydu. Araştırmalara göre 6 tekrar, 20 saniye dinlenme, 2-3 tekrar, 20 saniye dinlenme ve 2-3 tekrar prensibiyle çalışabilirsiniz. Toplamda iki dakika sürecek üç egzersiz yapın. Set aralarında 30 saniye dinlenerek sekiz seti tamamlayın.
KEMİKLERİNİ GÜÇLENDİR
Kanadalı bilim insanları tarafından 2017 yılında yapılan bir araştırmaya göre, kan dolaşımında kemik hormonu osteokalsin miktarı fazla olan kişiler şekeri ve yağı daha iyi metabolize ediyor. Osteokalsin hormonunuzu artırabilmek için brokoli, soğan, somon ve zeytinyağı tüketebilirsiniz.
ŞALTERİ İNDİR
Şimdiye kadarki tüm ipuçlarını uygulamaya başlasınız bile, kötü bir uyku tüm çabalarınızı boşa çıkarabilir. Yapılan birçok araştırma, yetersiz uykunun metabolizmanızın fonksiyonelliği için bir hayli önemli olan glukoz metabolizmasını ve düzenleyici hormonları olumsuz etkileyebileceğini söylüyor.
TELEFONU DA KAPAT
Geceleri Instagram’da gezinmenin tek kötü yanı uykunuzun bölünmesi değildir. Zira bu davranış kilo almanıza da neden olabilir. Northwestern Üniversitesinde yapılan bir araştırmaya göre, cihazınızdan yayılan mavi ışık insülin direncinizi artırarak vücudunuzun kan dolaşımınızdaki glukozu temizleme kabiliyetini düşürebiliyor.
E-Bülten’e kayıt olun!
Hava kirliliği günde 1 paket sigara içmeye eşit
Güçlenmek için halat egzersizi
Bu akşam TV’de hangi maçlar var?
Sporcu beslenme programı
Sporcunun beslenme günlüğü!
AÇ KARNINA KARDİYO: İYİ Mİ KÖTÜ MÜ?
Popüler
-
BESLENME2 gün önce
Sporcu beslenme programı
-
ERKEK AKLI3 gün önce
Burçlara göre spor dalları
-
SPOR18 saat önce
Bu akşam TV’de hangi maçlar var?
-
FITNESS6 gün önce
Kuvvet ve esneklik programı
-
BESLENME2 hafta önce
Protein diyeti sağlıklı mı?
-
FITNESS2 hafta önce
Yüzerek Kas Kazanmanın 6 Yolu
-
ERKEK AKLI6 gün önce
Spor salonunda görülen en komik 9 kişi
-
SEKS & İLİŞKİLER2 hafta önce
Mutlu bir ilişkinin 8 sırrı