|Haberler/...


Satılık Hastalıklar3: Yüksek Tansiyon
SAĞLIK PARAMETRELERİYLE OYNAMAK
Neyin yüksek tansiyon olduğu tanımı sürekli değişiyor. Giderek daha küçük sayılar yüksek tansiyon tanımına sokuluyor. "Yüksek" tanımının daha küçük sayılara indirilmesiyle, normalde sağlıklı olan birçok insan hipertansiyon hastası sayıldı ve kalp krizi riski taşıyanlar arasına sokuldu.
İlaç İnisiyatifi örgütüne üye James McCormak ve Dr. Bob Rangno'nun Kanada'da verdikleri bir konferanstan:
Yüksek tansiyon ile ilgili öğrenmemiz gereken ilk şey, yüksek tansiyonunun kendi başına bir hastalık olmadığıdır. Yüksek tansiyon, gelecekteki muhtemel kalp krizi riskini artıran etmenlerden sadece bir tanesidir.
Dr. Bob, James'e: "Hastalarıma her zaman söylediğim gibi, yüksek tansiyon hiç tansiyon olmamasından iyidir."
McCormak ve Rangno, ilaçların faydalarının abartıldığı, istatistik hilelerinin yardımı ile satıldığını söylüyorlar. İlaç reklamında bir ilacın kalp krizi riskinizi %33 azalttığı söylenir. Ancak bu ilacı 5 yıl boyunca kullandığınız takdirde riskin %3'den %2'ye düşeceği söylenmez.
YENİ HASTALIK: PREHİPERTANSİYON
Yüksek kan basıncı ile aslında sağlıklı olan potansiyel hastalar havuzu genişletildi. Yeni resmi kılavuz kitaplara göre yepyeni bir hastalık kategorisi ortaya çıktı: "Prehipertansiyon"
Bu kılavuzların 2003 yılındaki en son versiyonuna göre, tıbbi yardıma ihtiyacı olan insan sayısının 50 milyon kişi daha artmış olduğu tahmin ediliyor. Bu da yüksek tansiyon ilaçları için potansiyel pazarın büyümesi anlamına geliyor.
Wake Forest Üniversitesinden Prof. Curt Furberg; "yüksek" tansiyon tanımına gittikçe daha küçük sayıların dâhil edilmesinden endişe duyuyor. Zaman içinde milyonlarca sağlıklı insan hasta olarak nitelendirildi. En son kılavuz kitapların "artık çok ileri gittiğini" söylüyor. Aslında genç, sağlıklı ve düşük risk taşıyanın birinin sırf tansiyonu 16 çıktı diye "hasta" sayılamayacağını söylüyor. Prof. Furberg'e göre; tansiyon sadece bir ölçüt ve bir risk faktörü. Bir insanın risklerinin tamamına bakılması gerektiğini düşünüyor; "sigara içiyor mu, hareketli bir hayatı var mı, kolesterol seviyesi kaç gibi sorulara cevap alındıktan sonra hastanın tedaviye ihtiyacı olup olmadığı ve tedavinin ne zaman başlaması gerektiği kararlaştırılır". "Fakat yeni kılavuz kitaplara göre tansiyonu 16 çıkan birini tedavi etmeye başlamalısınız."
Kolesterol kılavuzları gibi, tansiyon kılavuzları da değişik çıkarlara sahip insanların fikir ayrılıkları yaşadığı bir panelde yazıldı. En son kılavuzu hazırlayan 11 kişiden 9'u, uzun bir ilaç şirketleri listesinden sözcülük, araştırma desteği, danışmanlık adı altında para alıyordu veya bu şirketlerde hisse sahibiydi.
HİPERTANSİYON MAFYASI
Prof. Furberg'e göre yüksek tansiyon konusundaki müzakerelerin tümü "hipertansiyon mafyası" olarak tanımladığı fikir babalarının, daha küçük sayıları ideal tansiyon rakamı olarak göstermesinden etkileniyor.
Yüksek tansiyon teşhisi bir doktor için ömür boyu gelecek hasta demektir. Doktorları ziyaret eden hastalar fark etmeseler de, tansiyonun nasıl ölçüldüğü konusunda büyük anlaşmazlıklar var. Doktor karşısında insanlar heyecanlanıyorlar ve tansiyonları yükseliyor. Tıp dünyasında bunun bir adı bile var; "beyaz ceket hastalığı".
Dr. Malcom Hendrick'e göre, "tansiyonu tedavi etmekle ilgili yazılan hemen her şey yanlış". Hendrick, 3 yaşından itibaren çocukların toplu olarak yüksek tansiyon tetkikinden geçirilmesi hakkındaki resmi ABD tavsiyesini duyunca kanı beynine sıçramış:
"Bunu okuduğumda, kendimi göğsümü yumruklar ve garip sesler çıkarır halde buldum. Belki de o sırada tansiyonumu ölçmeliydim. Eminim ki beynim, bir domatesin koca bir çekiçle vurulup ezildiği gibi patlama tehlikesinin olduğu tansiyondaydı."
Dr. Curt Ferberg'in denetim komitesinin başında olduğu bir araştırma yapıldı. Çalışmanın adı ALLHAT idi. ALLHAT çalışmasındaki en temel soru "pahalı ilaçların katma değeri var mı?" idi. Sonuç; en eski ve ucuz ilaçların kalp krizi riskini daha yeni ilaçlar kadar iyi düşürmekle kalmayıp marjinal olarak öne geçtiler, çünkü kalp teklemesini önlemede biraz daha iyi oldukları görüldü.
Çalışma sonuçları 2002 yılında Journal of American Medical Assocation'da yayınlandığında basında çok yer aldı ancak etkisi kısa sürede dağıldı ve görüldü ki pazarlama yeniden bilime gelip geldi.
ALLHAT'in yayınlanmasını takip eden ilk dönemde Dr. Furberg ve arkadaşları, değişim yaşanacağı yönünde umutları vardı. İlaç endüstrisinin yönlendirmelerini bertaraf etmek için, kamu tarafından finanse edilecek devasa bir kampanya yürütmeyi planlıyorlardı. Amaçları doktorları daha ucuz eski ilaçların değeri konusunda eğitmekti. Sadece 2 yıl içinde bu umutlar eridi. Karşı kampanya düşündükleri gibi uygulanamadı. Dr. Furberg büyük bir hayal kırıklığı içinde projeden istifa etti.
Dr. Malcom Hendrick, tansiyonu düşürme çabasının daha ciddi bir şekilde sorgulanma zamanının geldiğini söylüyor. Sağlıklı insanlardan oluşan yepyeni grupların, yeni ABD kılavuz kitaplarına göre hasta sayılmasının, toplu bir başkaldırıya neden olması gerektiğini düşünüyor. Ona göre, tansiyon hakkında yapılan kılavuz kitaplar çok daha büyük bir sorunun aynası. Bu sorun "normal" sayılma aralığının gittikçe daralması ve "gittikçe daha fazla insanın sağlıklı kategorisinden hasta kategorisine kayması". Dr. Kendrick'e göre Bob Rangno'nun şu sözü, yaygın kanıdan daha gerçekçi:
"... Yüksek tansiyon, hiç tansiyon olmamasından iyidir."


Derleyen: Müjde Eser
yaklasansaat.com
07/01/2017
Kaynak: Ray Moynihan, Alan Cassels, Satılık Hastalıklar, çev. Gökçesu Tamer, Evren Yıldırım, Hayy Kitap, İstanbul, Mart, 2012