Antibiyotik ilişkili diyare
Antibiyotikler bakteri enfeksiyonlarına karşı savaşımızda güçlü bir araçtır. Tedavi bazen bariz kısa dönemli yan etkiler olmadan gerçekleşiyor gibi görünse de neden olduğu bağırsak mikrobiyotası denge bozukluğu hastaların %35'e varan oranında diyareye yol açabilir.1-3 Bu antibiyotik ilişkili diyare (AAD) bazen ciddi bağırsak enfeksiyonlarını gizleyebilir.3
Bu makale hakkında
Antibiyotikler bağırsak florasının dengesini nasıl bozuyor?
Antibiyotikler enfeksiyona neden olan (sidenote: Patojen Patojen, hastalığa neden olan veya olabilecek bir mikroorganizmadır Pirofski LA, Casadevall A. Q and A: What is a pathogen? A question that begs the point. BMC Biol. 2012 Jan 31;10:6. ) ortadan kaldırırken mikrobiyotanızdaki faydalı bakterilerden bazılarını da yok ederek sistematik olarak bu ekosistemde çeşitli derecelerde denge bozukluğuna yol açabilir. Bu denge bozukluğu ( (sidenote: Disbiyozis Genelde çevresel ve bireye özel faktörlerden oluşan bir kombinasyonun yol açtığı mikrobiyotanın bileşimi ve fonksiyonunda bir değişiklik olarak tanımlanır. Disbiyozis homojen bir durum değildir aksine kişilerin sağlık durumlarına göre değişkenlik gösterir. Levy M, Kolodziejczyk AA, Thaiss CA, et al. Dysbiosis and the immune system. Nat Rev Immunol. 2017;17(4):219-232. ) olarak bilinir), bağırsak mikrobiyotası koruyucu fonksiyonlarını daha az yapabilir hale geldiğinden AAD'ye yol açar. ADA hastaların %35'ine varan oranını 1-3 ve antibiyotik tedavisi alan çocukların %80'e varan oranını etkileyebilir.1
Ayrıca bağırsak mikrobiyotası belirli bir derece direnç gösterse de (yani antibiyotik ile tetiklenmiş denge bozukluğundan öncekine benzeri bir bileşim), her zaman tamamen iyileşmez4,5.Yakın tarihli çalışmalar antibiyotiklerin bakterilerin çeşitliliğini ve bolluğunu değiştirebileceğini ve bu denge bozukluğunun uzun sürebileceğini göstermiştir (genelde tedavi sonlandıktan sonra 8-12 hafta).1,6
Birçok olguda başka semptomlar olmadan diyare
Antibiyotik tedavisinin kısa dönemli ana sonucu bazı hastaların yaşadığı ve çoğunlukla diyareyle sonuçlanan bağırsak hareketlerinde değişikliklerdir. AAD, antibiyotik tedavisinin başlangıcından itibaren 24 saat içinde veya bitiminden sonraki 2 ay içinde üç veya daha fazla defa gevşek veya sıvı dışkı olarak tanımlanır.7-9 İnsidansı yaş, bağlam ve antibiyotik tipi gibi çeşitli faktörlere bağlıdır. Diyarenin yoğunluğu genelde hafif ile orta şiddetli arasındadır ve olguların çoğunluğunda fonksyioneldir yani bağırsak mikrobiyotasında bir denge bozukluğu ile ilişkilidir.1 En geniş antimikrobiyal aktiviteye sahip antibiyotikler (yani çok geniş bir yelpazedeki bakterilere etki edenler) daha yüksek diyare oranları ile ilişkilendirilmektedir.3
Ancak olguların %10-20'sinde diyare, antibiyotik kullanımı, 65 yaşından büyük olmak veya bazı ilişkili durumlardan etkileniyor olmak gibi belirli faktörler nedeniyle patojenik hale gelebilen Clostridioides difficile (C. difficile) enfeksiyonlarına yol açar.3 Bu bakteri tarafından bağırsak mikrobiyotasının kolonizasyonu inflamatuar bir reaksiyonu tetikler ve bu reaksiyonun klinik sonuçları orta şiddetli diyareden ölüm dahil çok daha ciddi semptomlara kadar değişmektedir.3
Antibiyotik tedavisinin durdurulması en etkili tedavi mi?
AAD'nin yönetimi semptomlara ve patojene (örn. C.difficile) bağlıdır.10 Hafif ile orta şiddetli diyare için tedavi, mikrobiyotanın iyileşmesine ve hastanın rehidrasyonuna izin vermek için antibiyotik tedavisini durdurmayı (veya diyareye yol açması daha az muhtemel olan bir antibiyotik ile değiştirmeyi) içerir.10
Çok sayıda çalışma probiyotiklerin bağırsak mikrobiyotasını tekrar oluşturmaya yardımcı olabildiğini gösterirken bazı probiyotiklerin AAD'nin önlenmesinde ve tedavisinde etkili olduğu gösterilmiştir.6,11,12,Antibiyotik tedavisi sırasında alındığında diğer probiyotiklerin C.difficile ile primer ve sekonder enfeksiyon riskini azalttığı gösterilmiştir.13-15 Son olarak dışkı mikrobiyotası nakli (sağlıklı bir mikrobiyotanın mikriboyal ekosistemini geri yerine koymak üzere hasta bir kişiye aktarılması) şu anda sadece en ciddi enfeksiyonlar - yani C.difficile ile enfeksiyonların nüksetmesi - için kullanılmaktadır.16,17
Bu yazı bilimsel olarak onaylanmış kaynaklara dayanmaktadır ancak tıbbi tavsiyenin yerine geçmez. Siz veya çocuğunuz semptom gösteriyorsanız, lütfen aile doktorunuza veya çocuk doktorunuza danışın.
4 Dethlefsen L, Relman DA. Incomplete recovery and individualized responses of the human distal gut microbiota to repeated antibiotic perturbation. Proc Natl Acad Sci U S A. 2011;108 Suppl 1(Suppl 1):4554-4561.
6 Kabbani TA, Pallav K, Dowd SE et al. Prospective randomized controlled study on the effects of Saccharomyces boulardii CNCM I-745 and amoxicillin-clavulanate or the combination on the gut microbiota of healthy volunteers. Gut Microbes. 2017;8(1):17-32.
7 Wiström J, Norrby SR, Myhre EB, et al. Frequency of antibiotic-associated diarrhoea in 2462 antibiotic-treated hospitalized patients: a prospective study. J Antimicrob Chemother. 2001 Jan;47(1):43-50.
13 McFarland LV, Surawicz CM, Greenberg RN, et al. A randomized placebo-controlled trial of Saccharomyces boulardii in combination with standard antibiotics for Clostridium difficile disease. JAMA. 1994 Jun 22-29;271(24):1913-8.
14 Kotowska M, Albrecht P, Szajewska H. Saccharomyces boulardii in the prevention of antibiotic-associated diarrhoea in children: a randomized double-blind placebo-controlled trial. Aliment Pharmacol Ther. 2005 Mar 1;21(5):583-90.
17 Li YT, Cai HF, Wang ZH, et al. Systematic review with meta-analysis: long-term outcomes of faecal microbiota transplantation for Clostridium difficile infection. Aliment Pharmacol Ther. 2016 Feb;43(4):445-57.