20.01.2003 - 01:00 | Son Güncelleme: 20.01.2003 - 01:00
ABDnin Kuzey Irakta 4 bilinmeyenli denklemi
İşte ABDnin Kuzey cephesi için Türkiyeye bastırmasının temelinde yatan gerçekler: 1-Araziyi kontrol altına almak ve arzu edilmeyen oyuncuların masaya oturmasını engellemek. 2- Bağdata ulaşım ve altyapısı daha iyi durumda olan Kuzey Iraktan daha çabuk ulaşabilmek. 3- 80 bin askerle kuzeyden girilmesi halinde Suriye ve İranın müdahil olma durumunu kaldırmak. 4- Irak Kürtlerinin bağımsız devlet kurma girişimiyle Kerkükü işgal plânlarını engellemek.
BAĞDAT(İHA)- Iraka yönelik muhtemel harekât hazırlığındaki ABDnin plânlarında Kuzey Cephesinin önemli yer tutmasının, büyük ölçüde araziyi kontrole alma hedefinden ve arzu edilmeyen oyuncuların masaya oturmasını engellemek istemesinden kaynaklandığı öne sürülüyor.
Birden çok cephe açılacak
Siyasi gözlemciler, 1991deki Körfez Savaşında koalisyon kuvvetleri doğrudan Güneyden harekât düzenlerken, neden ABDnin Kuzeyde de cephe açmak istediği sorusuna şu yorumu getiriyor: ABD açısından yaklaşan harekâtın amacı, Irak meselesini bitirmek. Bunun için, birden çok cephede harekete geçmek istiyor. Gerçi 1991deki savaşta ABD birlikleri, Bağdatın yaklaşık 100 kilometre dışında kendi isteği ile durdu ama bu defaki harekât hedefi Irakın işgalini de içeriyor. O sebeple, harekâtın birden çok cepheden başlatılmasının amacı, aynı zamanda Irakın dağılmasını ve mevcut kargaşanın büyümesini engellemek olabilir.
İki safhalık harekât
ABDnin kuzeyden cephe isteğini sadece bununla açıklamanın mümkün olmadığını vurgulayan gözlemciler, ABD açısından harekâtın 2 safhadan oluştuğunu ifade ederek şunları kaydediyorlar: Şu ana kadar ABD kaynaklı veriler, harekâtın öncelikle hava saldırısı ile başlayacağını ve bir haftadan birkaç gün fazla sürecek hava harekatından sonra Irakın direnci kırıldığı zaman kara birliklerinin harekete geçeceğini gösteriyor.
ABDnin hem Kuzeyden hem de Güneyden saldırmak istemesinin sebebinin coğrafi şartlar ile ilgili olduğu yönündeki iddiaları da hatırlatan uzmanlar, bunların başında Bağdata olan mesafenin önemli bir kriter olarak göze çarptığını bildiriyor. Uzmanlar; güneyden, yani Basradan ve Kuveytten Bağdata olan mesafenin 560-570 kilometre dolayında, buna karşılık Kuzey Iraktan ise 450 kilometre civarında olduğunu, ayrıca Kuzey Irakta ulaşım altyapısının da iyi durumda olduğuna dikkat çekiyor.
Güney Irak, çöl ve bataklık
Güney Irakta çöl ve bataklıkla kaplı alanların epeyce fazla olduğunu, Kuzeyde ise harekâta çok müsait arazi bulunduğunu söyleyen uzmanlar, Kuzeyde Sincan Dağları ve Zagros Dağları var. Bu dağların bittiği yerden itibaren, doğudan batıya doğru harekata müsait arazi ortaya çıkıyor. Burada başlayan ova, harekat açısından uygun. Ancak burada da havaların ısınması ile birlikte dağlarda eriyecek karın yol açacağı bataklıklar ve buna bağlı ulaşım zorlukları çok önemli diyorlar.