İklim değişikliğine katkıda bulunan 1900'lerin başında tasarlanmış sabit, modası geçmiş kentsel modelden uzaklaşmak söz konusu olduğunda teknolojinin rolü kilit rol oynayacak.
İklim değişikliğine katkıda bulunan 1900'lerin başında tasarlanmış sabit, modası geçmiş kentsel modelden uzaklaşmak söz konusu olduğunda teknolojinin rolü kilit rol oynayacak.
Mimarlık akademisyeni Mohammed Makki, daha sürdürülebilir bir gelecek için 21. yüzyıl şehirlerinin doğadan ilham alan adaptasyon modellerine dayanması gerektiğini yazıyor.
Yüzyıllar boyunca şehirlerin evrimini görmek için dijital simülasyonlar kullanılabilir.
Bu anlayış, geleceğin şehirlerinin daha yeşil olmasını ve değişime daha iyi adapte olmasını sağlayacaktır.
"Bütün türler arasında, içinde yaşamaya uygun olmayan habitatlar yaratanlar belki de sadece insanlardır." – Stephen Marshall
Bu lanet olası bir ifade, ancak makul bir şekilde doğru olduğu iddia edilebilecek bir ifade. Özellikle geçtiğimiz yüzyılda inşa edilen şehirler düşünüldüğünde, kalıcı ve sürdürülebilir yaşam alanları yaratma konusunda en iyi sicile sahip değiliz.
Önümüzdeki 50 yıl, yeni bir kentsel gelişim modeli gerektirecek.
İklim değişikliği dünyasında daha sürdürülebilir bir gelecek için 21. yüzyıl şehirleri, doğal sistemlerden öğrenen uyum modellerine dayanmalıdır. Artık dünyamıza hakim olan sabit kentsel form yerine, bu tür şehirleri tasarlamak için dijital modelleme teknolojisine sahibiz.
Arabalar için inşa edilen şehirlerin mirası
1900'lü yılların başına kadar uzanan bir kentsel modelin yıkıcı etkisine ilk elden tanık oluyoruz. Otomobil, şehir planlamasının geleceği olarak görülüyordu. Şehrin kendisi bir makine gibi tasarlandı: sonlu, öngörülebilir, mükemmel ve tabii ki parlak!
20.yüzyıl için vizyoner bir model olarak öne sürülen “ideal” ya da “ütopik” kent, kent planlamasının seyrini değiştirmiştir. Otomobilin merkezde yer aldığı modern bir kentsel düzen için önceki beş bin yılın geleneksel kentsel dokusunu terk etti.
Araba üreticileri, sürekli Ütopya arayışı içinde 20. yüzyıl şehir tasarımına bile yatırım yaptı.
20.yüzyılın en etkili mimarlarından ve şehir plancılarından biri olan Le Corbusier, otomobilin şehir tasarımında oynayacağı rolden çekinmedi. Vizyonunu gerçekleştirmek için Citroen, Michelin ve Peugeot gibi şirketlerden sponsorluk bile aldı. “Motor büyük şehri kurtarmalı” diye yazdı.
Herkese uyan tek bir tekrarlama modeli
Bu şehrin vizyonu benzer kalıpları takip etti: ayrılmış yayalar ve araçlar, genişleyen alçak katlı banliyöler ve aşırı büyüklükte dağınık açık alanlar - tanıdık geliyor mu?
Bu model için en önemli şey tekrar kavramıydı. Chicago'da çalışıyorsa, Chandigarh'da da çalışır.
“Ütopik” kentsel hareket egemen olurken, “Ütopya”nın mutlaka iyi bir şey olmadığı ortaya çıktı. 1960'ların başlarında bu, Jane Jacobs ve Christopher Alexander gibi eleştirmenlerin çalışmalarıyla açıklığa kavuşmuştu.
Jacobs'ın yazdığı gibi: "Le Corbusier'in rüya şehri harika bir mekanik oyuncak gibiydi. Ama şehrin nasıl çalıştığına gelince, yalandan başka bir şey söylemiyor."
Dünyanın her yerindeki şehirler, çeşitli ölçekler ve yerel ayarlar buna örnektir. Brasilia (Brezilya), Detroit (ABD), Milton Keynes (İngiltere), Norilsk (Rusya) – liste uzayıp gidiyor – tek, sonlu bir çözümün modernist vizyonları olarak tasarlandı. Ancak, bu vizyon hızla çözüldü. Aşırı nüfus, iklim değişikliği, azalan kaynaklar, yaygın ticarileşme ve demografik değişim, modernist şehirlerin kentsel dokusunu istikrarsızlaştırdı.
Bu, ne yazık ki, bu “evrensel şehrin” devam eden planlamasını ve inşasını engellemedi. Çoğu zaman kentsel örüntü, yerel ekolojiye veya çevreye çok az uyum sağlanarak bir ızgara boyunca dağıtılan tekrarlanan bloklardı. Hızla değişen bir iklimde ve üstel nüfus artışında ve hareketliliğinde faktör ve bu şehirler artık ütopik görünmüyor.
Uyum sağlayamayan şehirler
Genel, tekrarlayan ve araç trafiği etrafında inşa edilen bağlamından kopmuş bir şehirle ilgili sorun, adaptasyona direnmesidir. Ne de olsa, uyum sağlamak için tasarlanmamıştır – “vizyonerdir”, sürekli değişen bir soruna sabit bir çözümdür.
Ne yazık ki bizim için sorun endişe verici bir oranda değişiyor. Orijinal “çözüm” giderek daha sorunlu hale geliyor.
Paradoks, tekrarlayan kentsel formun, maalesef korkunç etkilerle birlikte, küresel olarak kentsel nüfusun hızlı büyümesi için en hızlı çözüm gibi görünmesidir. Şehirler, yükselen deniz seviyelerinin dünyanın dört bir yanındaki kıyı şehirlerini tehdit etmesiyle birlikte, onları iklim olaylarına karşı giderek daha savunmasız hale getiren önde gelen bir karbon emisyonu kaynağıdır. Bazı durumlarda, başarısız şehirler tamamen terk edilmiş durumda kalır – örneğin İspanya veya Çin'de.
Bununla birlikte, bazı şehirler - örnekler arasında Yemen'deki Shibam, Fas'taki Fes el Bali veya Pekin'deki Hutonglar - çevrelerindeki ve iklimlerindeki değişikliklere uyum sağladıkları için yüzyıllar boyunca gelişti.
Bu şehirler değişen koşullar karşısında ayakta kaldı. Sürekli bir değişim modeli üzerine inşa edildiler. Ne yazık ki, bir şehrin yapılı biçimlerini ve mekansal kalıplarını değiştirmek yavaş bir süreçtir. Yukarıda açıklanan gelişen şehirler, yerel iklim koşullarındaki değişikliklere uygun bir oranda değişerek bunu başardılar. Bugün, küresel iklim değişikliğinin hızı, büyük şehirlerin uyum sağlamasını neredeyse imkansız hale getiriyor. Daha sürdürülebilir bir kentsel gelişim modeline ihtiyacımız var.
Teknolojinin şehirleri tasarlamadaki yeni rolü
Hesaplama ve veri analizindeki teknolojik gelişmeler, şehirlerin yüzyıllar boyunca geçirdiği evrimin dijital simülasyonlarını oluşturmamızı sağlıyor. Artık bu sistemlerin doğal karmaşıklığını anlamak mümkün. Daha sonra, bir bütün olarak uyarlanabilir bir şehirle sonuçlanan koşulları çoğaltabiliriz.
Bu hesaplama modelleri, doğal dünyadaki kavramlardan yararlanır.
Türlerin çevrelerine nasıl uyum sağladığını ve evrimin nasıl uyum sağladığını öğrenirler. Sonuç, tekrar yerine varyasyona dayalı kentsel modellerdir.
Michael Weinstock, Mike Batty ve daha birçokları tarafından bu alandaki araştırmalar son on yılda arttı. Bu çalışma, 1960'larda Jacobs ve Alexander tarafından yapılan eleştirilere dayanmaktadır, ancak şimdi ileri teknolojiler ve dijital simülasyonlar tarafından desteklenmektedir.
Geleceğin şehirleri üzerindeki baskılar, hızlı değişime uyum sağlamalarını sağlayan bir yaklaşım gerektiriyor. Şimdiye kadar, kalıcı konfigürasyonlara yönelik bir şehir tasarladık. Birden fazla sınırda radikal değişikliklerden geçen bir dünyada gerekli olanın tam tersi.
Muhammed Makki, Mimarlıkta Kıdemli Öğretim Üyesi, Sidney Teknoloji Üniversitesi
Kaynak: weforum.org
Editor - yesilodak.com