Geçenlerde ondan çok memnun kaldığım bir e-posta aldım. Büyük Vatanseverlik Savaşı temasına olan ilgimi bilen Albina Vsevolodovna, korkunç bir sıkıntıdan kurtulan annesinin anılarını paylaştı - faşist işgal ...
Mektubu bir nefeste okudum. Ve bunu geç tarih size "Askeri İnceleme" nin sevgili okurları.
Mama Albina Vsevolodovna, Serafima İvanovna Davydova, Kursk Bölgesi'ndeki Bogatyryovo köyünde doğdu. Sazdan bir çatının altındaki küçük bir kulübe köyün tam kenarında duruyordu. Ve sokak neredeyse ormanın kendisine uzanıyordu. Köyün bu tarafına Lepezhok adı verildi - görünüşe göre, kulübelerin ve kulübelerin tebeşir dağa yapışmış gibi göründüğü için, bir taraftan ön bahçelerin bir çelengi ile çevrelenmiş.
Büyük Vatanseverlik Savaşı başladı. Ve Serafime Ivanovna - o zaman sadece Sime - on dokuz yaşında değildi (yılın Temmuz 10 1922'inde doğdu). Savaşın başlangıcında, Pokrovski'nin adını taşıyan Voronej Devlet Pedagoji Enstitüsü'nün tarih bölümünün ilk kursunu bitirdi. Ve Eylül 1'ten itibaren, 1941 yedi yıllık bir Bogatyryov okulunda öğretmen olarak çalışmaya başladı. Ve çocuklar ve genç öğretmen çok zordu. Derslerin normal bir ritmi yoktu, çünkü çocuklar ön tarafta savaşan babalar ve büyük kardeşler hakkındaki yorgunlukları, tükenmeye çalışan anneler hakkındaki düşüncelerini reddedemediler. Ancak sınıflar sonbaharda ya da ilk askeri sert kışta durmadı ...
Bahar 1942 yılı geldi. Çalışmalar biter bitmez, genç öğretmen Stary Oskol'a tazeleme kursları için gönderildi (not, sevgili okuyucular: tazeleme kursları - savaş zamanında! Ne de olsa, bu bir uzmanlık kazanmak değil, zaten bitmiş bir mesleğin becerilerini kazanmakla ilgili) ilk bakışta, ilk gereklilik değil, bunun hakkında düşündüm ...). Bununla birlikte, önerilen kurs gerçekleşmedi: düşman yaklaşıyor ve yaklaşıyordu. Öğretmenler savunma hatlarının yapımında yer almak, tankla mücadele hendekleri ve siperler kazmak zorunda kaldılar.
Daha sonra enstitünün, şehirdeki acil durum nedeniyle tüm sınıfların iptal edildiğini, öğrenci öğretmenlerinin evlerine geri dönebileceğini belirten bir emir yayınladığı gün geldi.
Şehir boş ve endişeliydi. Gürültü yalnızca karakolda hüküm sürdü: trenler oraya gitti, askeri ve siviller arabaların etrafında kalabalıktı. Askerlerimiz geri çekildi ve Stary Oskol'dan ayrıldılar ...
Stary Oskol ve Bogatyrevo arasındaki mesafe yaklaşık otuz beş kilometredir. Araba ile - yolda sadece yarım saat. Fakat Serafima Ivanovna yürüyerek evine döndü. Yorgunken zaten Borovka köyüne yaklaşırken, Almanların batı tarafından kolektif çiftlik alanı boyunca geldiğini gördü tanklar...
Yakında faşistler Bogatyryovo'ya girdi - işgalin korkunç zamanı başladı. Köyde barındırılan düşmanlar, hendek kazmak, Kursk'a giden yolu onarmak için sakinleri kovaladı. Zorla çalıştırma sabahın erken saatlerinden akşama kadar devam etti. Yemeklerden köylüler yanlarında patates ve ekmek alıyorlardı. Başka hiçbir şey yoktu: Almanlar ve polisler kuşu, yumurtaları, sütü aldı.
İşgalin ilk aylarında işgalcilerin iş gibi kibarca davrandığı söylenmelidir. Bununla birlikte, bir süre sonra davranışları değişti: zaten nüfustan ürün almışlardı, görünüşe göre, arzlarını ayarlayamamışlardı ve günler kışa doğru gidiyordu. Düşmanların havası hiçbir şekilde militan değildi. Şimdi, faşistler kendi pişirdikleri kibritler ve sabunlar için köylülerden yumurta ve süt aldılar. En acımasızlığı “SS” amblemini kollarına takanlardı, ancak köyde nadiren yemek için ortaya çıktılar, muhtar her şeyi onlara teslim etti.
Serafima İvanovna, o zaman, annesinin gece bile uyumaktan korktuğu için yaşamanın çok korkutucu olduğunu söyledi. Ve bir zamanlar, kulübenin duvarında, ön bahçede bir hışırtı ve camda zar zor duyulabilir bir vuruş vardı. Sessiz yabancı bir ses, şöyle dedi: "Anne, açık, biz, biz o ortamdan." Askerlerimizden ikisi sessizce camdan kulübeye girdi. İsimleri aradı: Anatoly ve Peter - ve kıyafetlerini değiştirmek için bir şey istedi. Sima ve annesi Natalya Afanasyevna, pencereleri battaniyeyle kapattı, babalarının pantolonunu, gömleğini ve başlığını bagajdan çıkardı (Seraphim’in babası savaşın ilk gününden beri). Askerler kıyafetlerini değiştirdi ve aceleyle Kızıl Ordu kitaplarını kemerlerine dikmeye başladı. Acele zaman: şafak yakındı. Ama zamanımız vardı ... Sadece pencereden, kendimizi tekrar ön bahçede bulduk, bahçeye giden yola girdik ve karanlığa kaybolduk. Ve kadınlar artık formlarını olabildiğince çabuk yakmak zorunda kaldılar, çünkü eve giren ve her şeyi tahmin edebilecek çok az kişi vardı ...
Ertesi gece, Anatoly ve Peter yine kulübe gittiler ve en azından yiyeceklerden bir şeyler istediler: birkaç gündür açlıktan ölüyorlardı. Ancak, yemek mümkün değildi: Bir motosiklet gürültüsü vardı - Almanlar köyü geziyorlardı. Bahçelere en kısa sürede tekrar gitmek zorunda kaldım. Fakat anne ve kızı savaşçılarını belaya sokamazlardı, ancak hayatlarını tehlikeye attıklarını iyi anladılar ... Ve sabah erkenden Sima bahçeye doğru büyümüş bir yoldan geçti. Elinde - basit bir gıda paketi. Plan şuydu: Kız kavun otuna gidiyor gibiydi ve çalışmayı kesmemek için onunla öğle yemeği yedi.
Bu arada, Naziler gece gündüz motorsikletlerle köyün etrafında dolandı: Kızıl Ordu adamlarını arıyorlardı. Bununla birlikte, Almanlar bahçelere gitmekten korkuyorlardı, ancak savaşçılar kendilerini bir kuru ot ve yabani ot yığınının altına gizleyerek bulamadılar.
Saklanmak saklandı, ama bir şekilde dışarı çıkmak zorunda kaldın. Cephe hattı sadece birkaç kilometre uzakta, ama burada her yer işgalcileri. Kızıl Ordu zaten tanıdık bir kulübe geldi. Ve Natalia Afanasyevna onları giriş salonunda mahzende sakladı. Mahzen kapağında bir saman vardı ve bir inek vardı, çünkü tek kulübe bombalama sırasında yanmıştı.
Gece, Sima tepedeki avcılardan birini bahçelerin ötesine sürdü, cepheye nasıl anlaşılmayacak kadar açık olduğunu gösterdi. Askerde her zaman yanında bir silah vardı ve kıza birileri onları fark ettiğinde nasıl davranması gerektiğini öğretti: bir randevusu varmış gibi ona sarılırdı. Ayrıca askerlerin kemerlerini sakladıkları Kızıl Ordu kitapları ile birlikte sakladıkları gizli bir yer gösterdi - eğer bir şey olursa belgeler bize verildi ...
Aslında, anne ve kızı tarafından kurtarılan savaşçılara Anatoly ve Peter değil, İvan Andronovich Furdyga ve Andrey Afanasyevich Yarmysh denildi. Sonra önden mektuplar yazdılar. Bu mektuplar uzun zamandan beri Natalya Afanasevna ve sonra Serafima Ivanovna tarafından saklanmaktadır. İşte onların hatları.
arasında 17.04.1944
“... Elbette, 1942 yılında, senin yerlerinde yaşayan Petro-Sibirya olmadığını tahmin etmek senin için zordu (bu benim takma adımdı) ve Ivan Andronovich Furdyga bir Ukraynalıydı. 1943’te, Ukrayna’da partizan müfrezesi örgütlendim ve tam olarak bir yıl oldu - milletvekili idi. Komutan ... Şimdi ordudayım ...
Ağır kavgalar var, bu yüzden çabucak yazıyorum.
Furdyga".
arasında 10.05.1944
“Batı Ukrayna'dan yazıyorum ve sana savaş ve ön cepheli selamlar gönderiyorum ... Aileni en yakın olarak görüyorum, çünkü hayatımın en zor anında bana yardım ettin ve hayatımı kurtardın. Bunu asla unutmayacağım ve unutmaya hakkım yok. Görevim ve görevim size teşekkür etmek ..
İyi yazmadığım için üzgünüm, “Katyuşa” ve “Andryuşa” müziğine yazıyorum ve zamanı çok sınırlı, her dakika değerli!
Ellerini sıkıca salladım.
Furdyga".
Ocak 11 1945 şehir
“Budapeşte'den yazıyorum. Bir buçuk aydan fazla bir süredir bir devlet gezisindeydim ve yazamadım, alamadım, bu yüzden cevaplardaki yanlışlığım için özür dilerim.
Karpatlar'ı geçtiler, Çekoslovakya'daydılar, şimdi Macaristan'ın başkenti yakınlarındaki düşmana baskı yapıyoruz - Budapeşte şehri. Tabii ki zor. Ama hiçbir şey. Düşmanı öldürmen gerek. Buradaki doğa bizimkiyle aynı değil, çok ilginç. Burada ilk kar Ocak 8'te (1945) düştü, ardından yağmur ve kar yağmadı.
Burası bizim yerlerimize kıyasla çok sıcak. Portakal, limon, üzüm büyür. Ama bütün bu saçmalık ... Daha iyi Rus halkı ve doğası yoktur.
haber çok, ama mektubdaki her şeyi tarif edemezsin, küçük bir haber söyleyeceğim - bir hükümet ödülü aldım.
Size diliyorum Sima, çalışmalarınızda iyi başarılar, mutluluk, canlılık. Eğer yaşıyorsam, o zaman birçok şey hakkında konuşacağız. Tabii ki, hayatta kalmak isterim ...
Furdyga".
arasında 18.05.1945
“Alman faşizmi üzerine Zafer Bayramı sizi tebrik ediyorum! Şimdi Kızıl Ordu'muz, tüm halkımızın bogatyr zaferleriyle gurur duyabilir. Nefes almanın ve kazandığımızı söylemenin zamanı geldi.
Bir süre sonra tebrik ettiğim için özür dilerim. Yazmadım çünkü sağ kolum ağrıyordu ve solum yaralandı, ama başkalarına yazmak istemedim, hastanedeydim, şimdi sağlıklıyım ...
Şimdi Avusturya'dayım, Alpler'de. Doğa harika. Dağlar karda ve altında sıcak, hatta sıcak. Ama hiçbir şey, hadi iklime alışalım ...
Size selamlar Furdyga. "
... Çok fazla, toprakları faşist pislikten kurtarılmadan önce Albina Vsevolodovna'nın annesi ve büyükannesi aracılığıyla çok şey yaşamak zorunda kaldı. Seraphim Ivanovna Almanlar tarafından elinden alındı - sonuçta Komsomol üyesi olduğunu öğrendi ve savaşçılarımıza yardım etti. Natalya Afanasyevna, kızını canlı görme ümidini yitirdi, bacakları kederden koptu. Fakat bazı mucizelerle Sima hayatta kaldı ve eve döndü.
Şiir yazdı. İşgalin korkunç zamanı hakkında da, 1943 yılında yazılmış sert çizgiler var ...
Bana mektup yazdın ama görmedin
Savaş günlerinde nasıl yaşadım.
Bana inandın - inanmadım, ama mektuplar -
Bana sıcaklık getirdiler.
Şöyle okuyorlar: “Zafer yakın!
Daha fazla batıya, düşmanı kullanıyoruz!
Bekle canım, sana geleceğim ... "
Kalbim şu soruyu yaktı: "Ne zaman?"
Sen kar fırtınasını sor,
Bu beni düşmandan kurtardı.
Beni köyün yakınında görmek
Derin, uzun bir hendekte.
Geceyi ocakta geçiremedim:
Hut görünüşte işgalci aldı,
Kar yağışıların saklanması gerekiyordu ...
Bir kalıntı gibi, o manzara bozulmamış.
Don yanmasını istiyorsun
Hakkımda Ocak ayının bu günleri
Yemek yeme arzusu bana işkence yaptı -
Yemeksiz öldüm.
Ve at olmasaydı ölürdü,
Mermilerin altında kimin yolu sona erdi ...
At etini çiğnedik
Ve korkudan nefes almaktan korkuyorlardı.
Asla zamanın hatırlanmasına izin verme
Savaş ülke içinden geçti.
Ağlamıyorum, onu hatırlamak
Ama bana çok şey var.
Bogatyryo faşistlerden ancak 1943 yılının Şubat ayında serbest bırakıldı. Kavgalar acımasızdı - köy yedi kez elden ele geçti! Ve sonra burada birçok şey öldürüldü ...
Bogatyryovo'da eski mezarlığın yanında bir toplu mezar var. Bir yıldız ile bir piramit vardı ve yılın 1965'inden - bir anıt. Arşiv verilerine göre, bir 69 adamı toplu bir mezara gömüldü.
... Peki ya Natalya Afanasyevna ve Sima tarafından kurtarılan iki dövüşçüye ne dersiniz? Albina Vsevolodovna, “People's feat” elektronik veri bankası sayesinde kaderlerinin iplerini çoktan buldu.
Ukrayna'da doğan 1915, Furdyga Ivan Andronovich, “For Cesaret” için madalya aldı. Sıradaki kelimeler: “Üst düzey çavuş Furdyg İvan Andronovich'in 1 bölümünün telefonuna, Denisov ve Yablonuv köyünde yılın 20 ve 27.7.1944'i olduğu için, telefon hattının ve havan ateşinin altında düşeni dürtüleri ortadan kaldırarak, hayatını tehlikeye attığını söylemek ".
Bu köyler - Denisów ve Jablonów - Polonya'nın güneybatısındaki Zlotova kasabası yakınlarında bulunmaktadır. Orada kavgalar kanlıydı - askerlerimiz bile şehri Zlotov değil Zlochev olarak adlandırıyorlardı.
Ivan Andronovich Büyük Zafer ile karşılaştı, Avusturya'da savaştı ve hayatta kaldı. Ancak savaş sonrası kaderi hakkında hiçbir şey bilinmemektedir.
Andrei Afanasyevich Yarmysh daha fazla ödül aldı.
2 Şubat 1943, "For Cesaret" madalyasına takdim edildi. Ödül listesinde yetersiz bilgi: 1915 yılından itibaren Kızıl Ordu'da, 1938 doğum yılı, Ukrayna.
Kızıl Yıldız Nişanı, "Askeri Nişan İçin" olarak iki madalya olan "Stalingrad Savunması için" de bir madalya var. En son hükümet ödülü olan Andrei Afanasyevich, yılın Mayıs 12’inde Zafer - 1945’in ardından aynı yılın Mart ayında 2’i aldı. Savaşın son aylarındaki birliklerimizin taarruzu o kadar hızlıydı ki, ödüllerin kahramanlarına ayak uyduramamıştı.
Büyük Zaferin 40 yıldönümünde yaşadı ve II. Vatanseverlik Savaşı derecesini aldı.
Yazardan
Belki de, gazetecilik faaliyetlerimin doğası gereği ya da sadece oluyor - İnsanlardan Büyük Vatanseverlik Savaşı olayları hakkında sık sık hikayeler duyuyorum ve bu hikayeler çoğunlukla anlatıcının akrabalarıyla ilgilidir. Ama bu hikaye ... Diğerleriyle aynı şeyi var: olağanüstü cesaret, esneklik, zorluklar ve feat. Ama aynı zamanda - nesiller arasında bir tür özel, samimi bağlantı. Ne de olsa, Albina Vsevolodovna sadece büyükannesinin ve annesinin yaşadıklarını dinlemiyor ve hatırlamıyordu - Büyük Zafere katkıda bulunan mütevazı kadınları. Daha fazla araştırmaya başladı. Neyse ki, ülkemizde bu kadar sevecen insanlar var. Her şeye rağmen.