Reform Nedir ?
16. yüzyılda, Avrupa'nın büyük bir bölümünü papaların egemenliğinden kurtaran ve Katolik kilisesinden ayrı olarak Protestan kiliselerinin kurulmasına yol açan yenilikçi dinsel hareket.
Reform'un Nedenleri
Katolik kilisesi, bu yüzyılda Hıristiyanlığın amaçlarından gitgide uzaklaşmıştı. Din adamları, saraylarda ve şatolarda yaşıyorlardı. Halk huzursuzluk içindeydi. Kiliselere, din ve ahlâk yönünden bir çekidüzen verilmesi isteniyordu. Papa, San Pietro Kilisesi'nin yeniden yapılması için çıkardığı endülüjansların (günahtan kurtulmak için para ile alınan af kağıdı) satılmasına çalışıyordu. Bu durum, aydın din adamlarının tepkisini şiddetlendiriyordu.
Rönesansın etkisi her alanda olduğu gibi, dinsel konularda da özgürlüğü beraberinde getirdi. Eski din kitapları incelendi. Incil, Latince'den İngilizce'ye, Almanca'ya ve öteki dillere çevrildi. Dinsel inançların ve kuramların eleştirisi yapıldı. Katolik kilisesinin yanlış bir tutum içinde olduğu ortaya kondu.
Köylüler, bu sırada yoksullukla mücadele ediyordu. Hükümdarların ordularında para ile askerlik yapan şövalyeler de sıkıntı içindeydiler. Bu güç durumdan kurtulmak için kilise mallarını ele geçirmek istiyorlardı. Kiliseye karşı yapılacak bir harekete katılmaya hazırdılar.
Reform Hareketinin Ortaya Çıkışı
Almanya'da da durum farksızdı. Kilise, endüljans satışıyla halkı insafsızca soyuyordu. Martin Luther bu durumun yanlışlığını bildiren 95 maddelik eleştiri yazıp, Wittenberg Kilisesi'nin duvarlarına astı. Tanrı ile kul arasjna kimsenin giremeyeceğini, öbür dünyada esenliğe kavuşmak için imanın yeteceğini, endüljans alınarak günahtan kurtulunamayacağını açıkladı. Almanya'da çok kimse Luther'e destek verdi. Bunun üzerine papa, Luther'ı aforoz etti. O da tarihte ilk kez aforoz kağıdını halkın önünde yaktı. Luther yargılanarak ölüm cezasına çarptırıldı. Fakat dostları, mahkemeden çıkarken onu kaçırarak Wartburg Şatosu'na götürdüler.
Reform'un Sonuçları
Lutherin din hakkındaki düşünceleri Almanya'da hızla yayıldı. O, bir eserinde \"Kiliseyi düzeltmek için elindeki bütün servetin alınması gereklidir\" demişti. Bu ilkenin etkisinde kalan köylüler ve şövalyeler, kilise topraklarını ellerine geçirmek için ayaklandılar, manastırları ve şatoları yıktılar. Bunun üzerine prensler birleşerek bu ayaklanmayı bastırdılar ve kilise mallarına kendileri el koydular.
İmparator 5. Kari, Almanya'da reformun daha da yayılmasına engel olmaya çalıştı. Bir diyet meclisinde reformun yalnız yayıldığı yerlerde kalması hakkında bir karar alındı. Bu kararı 5 prens ve 14 şeftir protesto etti. Bu olayın ardından Luther'den yana olanlara "Protestan" denildi ve bu adla yeni bir mezhep kuruldu. Reform hareketi, Fransa, İngiltere ve daha pek çok ülkeye yayıldı. Avrupa ülkelerinde; uzun süren iç savaşlar patlak verdi.
Reformun çok çeşitli sonuçları oldu. Avmpa ülkelerinde yeni kiliseler kuruldu. Papalar, kendilerine duyulan saygıyı yitirdiler. Protestanlığı kabul eden ülkelerde kilisenin malları elinden alındı, manastırlar yıkıldı. Din ile devlet işleri birbirinden ayrıldı ve yüzyıllardır kilisenin denetiminde olan eğitim ve öğretim laikleştirildi.