Musluktan akan suyun molekülleri lavabonun giderine
ulaştıklarında turnike düzenine
itibar etmeyip kaynaşırlarsa ne olur? Elcevap: Türbülans olur. Ansiklopediler
ve sözlükler türbülansı, bir sıvının
veya gazın akış sürecinde ortaya çıkan düzensizlikler olarak tanımlar. Yani
eğer çeşmeden akan su molekülleri lavabonun giderinden itişip kakışmadan, uysal
uysal geçecek olursa akış düzenlidir, aksi halde vay halimize.
Bilinçaltımızın nasıl kurgulanmakta olduğuna bakar mısınız?
Bu hesapça, mesela futbol liglerinde düzen imkânsızdır.
Serbest rekabetin mevcut olduğu bütün ekonomiler düzensizdir. ÖSS
düzensizliktir. Hatta akranlarından daha yüksek notlar alıp daha makbul bir
kariyer yapma ümidiyle yarışmaya heves eden öğrenciler de düzeni bozarlar.
Hülya Avşar mı uzundur
yoksa Gülben Ergen mi sorusunun cevabı bir kategoriye, hangisinin güzel olduğu sorusunun cevabı ise başka
bir kategoriye ait, öyle değil mi? Ansiklopediler bize sadece türbülansın ne
olduğunu söylemekle kalmış olmuyor, aynı
zamanda ve çaktırmadan, düzenin, güzellik gibi bir kavram olmadığını, uzunluk
gibi bir kavram olduğunu söylüyor.
***
Zaman zaman, “TSK’nın yirmi yıllık istikbali planlanmış
durumda” mealinde haberler okursunuz. Daha yirmi yıl önceden, kim Genelkurmay
Başkanı, kimler Kuvvet Komutanı olacak bellidir ve bu da muazzam bir düzenlilik
olarak övülür. TSK hakkındaki pozisyonunuz ne olursa olsun, siz de bu müthiş düzene hayransınızdır,
gıpta ediyorsunuzdur muhtemelen.
Ünlü Fransız isyancı Genet “beyazların iç işleri beni
ilgilendirmez” demişti. TSK’nın iç işleri de beni ilgilendirmez. Belki de TSK
için bu tür bir düzen elzemdir, bilemem. Belki bütün ordular öyledir, onu da
bilemem. Dolayısıyla unutun TSK’yı, çalıştığınız kurumlarda, içinde yaşadığınız
sosyal organizasyonlarda yirmi yıl sonra kimlerin hangi posta oturacağının
şimdiden belli olduğunu hayal edin mesela. Diğerleri, önümüzdeki yirmi yıl boyunca ne yaparlarsa yapsınlar, şöyle hayal
ettikleri yerlere gelemeyecekler ve bunu şimdiden biliyorlar.
Yaşanacak, yaşamaya değer bir hayat mıdır bu?
***
Kızım uzun süre badminton oynadı. Yani badminton idmanları
yapıp durdu da, birkaç müsabaka dışında müsabaka yapma fırsatı bulamadan
badmintonu bıraktı. Akranlarının arasında, belki de olimpiyatlarda
oynayabilecek altyapıya sahip olanlar vardı. Onların Çinli veya Danimarkalı
akranları müsabaka üstüne müsabaka yapıp kendilerini geliştirirken, mağlup yaratmaktan hiç hoşlanmayan Türkiye’nin
çocukları, neredeyse hiç yenilmeden
sporu bıraktılar.
Yarışmak, kimin
kazanacağını tayin etmekten başka bir fonksiyona sahiptir. Ancak yarışarak kazanılabilecek vasıflar
vardır. Yani yarışma, öğretici, geliştiricidir. Kimin önce geçeceğini tayin
etme işini turnikeye ihale ettiğinizde, evet türbülansı ortadan kaldırırsınız
ama adam da yetiştiremez hale gelirsiniz. Vasat insanlara mahkûm kalırsınız.
Kaldı ki, türbülansı ortadan kaldırdığınızda mağluplar
ortadan da kalkmaz. Yirmi yıl sonra kimlerin
komutan olacağı şimdiden belliyse, demek ki, kimlerin olamayacağı da şimdiden
bellidir.
Cemalettin N. TAŞCI