Yazarı: Bilinmiyor
Kendinizi ve aracınızı gereken şekilde hazırlamazsanız, kötü hava şartlarında araç kullanmanız çok daha zordur. Aşağıdaki basit önerileri dikkate alırsanız, kışın araç kullanma sorunlarına karşı hazır ve güvende olacaksınız.
- Seyahatiniz gerçekten gerekli mi? Eğer gerekli ise, iyice planlayın ve kendinize bol zaman ayırın. Birisine gideceğiniz yolu ve sizce bunun ne kadar zaman alacağını söyleyin. Yol ve hava durumunu öğrenmek için radyoyu dinleyin.
- Buğu önleyici bir solüsyon kullanarak ön camı ve diğer camları temizleyin. Ön cam su püskürtücü memelerinin açık, temizleme suyunun dolu ve dona karşı katkı ilave edilmiş olduğundan; cam sileceklerinin arızasız çalıştığından ve süpürge lastiklerinin iyi durumda olduğundan emin olun.
- Bütün ışıkların, fren lambasının ve gösterge ışıklarının doğru çalıştığından ve camlarının temiz olduğundan emin olun.
- Lastiklerin iyi durumda ve hava basınçlarının da doğru düzeylerde olduğundan emin olun.
- Zincirin veya kış lastiklerinin iyi durumda ve kullanıma hazır olduğundan emin olun.
Aşağıdaki malzemeyi aracınızda bulundurun: –
İkaz üçgeni, cep telefonu (sürüş sırasında kapalı olacaktır), sıcak tutacak bir palto, ilk yardım çantası, iyi bir el feneri, emniyet kemeri kesicisi, cam kırmak için ufak bir çekiç, yangın söndürücü, seyahat battaniyesi, çekme halatı, bir şişe içme suyu, kurtarıcı servisin telefonu, bölgenin iyi bir haritası, kağıt ve kalem.


Kötü hava ve yol durumu kayma riskini arttırır. Kayma kendiliğinden olmaz – hemen hemen her zaman sürücünün yanlış hareketlerinden ileri gelir.


Kaymaya başlarsanız, dürtü ne kadar kuvvetli olursa olsun,
Asla Fren Yapmayın!
Gaz pedalından ayağınızı yavaşça kaldırarak hızı düşürün ve,
eğer gerekirse, debriyaja basın.


Kışın Araç Kullanımı – Temel Öneriler


Kışın araç kullanımı hafife alınacak bir konu değildir.
Kışın seyahat ederken; güvenlik konusunu aklınızdan çıkarmayın.
Hareket etmeden aracın üzerindeki karı temizleyin.
Gözü devamlı yolda olmayan sürücüler tehlikelidir.
Kısıtlı görüş mesafesi, sınırsız tedbir gerektirir.
Karda araç kullanmak keyifli ama tehlikelidir; kışın araç kullanırken dikkatli olun.


Kar kalınlığı fazlaysa yavaş gidin.
Yolu göremiyorsanız hareket etmeyin.
Kar ve buz sizi yükseklik konusunda yanıltabilir; aracın üstünde kalan mesafeyi kontrol edin.
Karın sizi ve aracınızı etkilemesine izin vermeyin.
Saydam buz, hiç beklemediğiniz bir anda karşınıza çıkabilir; aracın kaymasına hazırlıklı olun ve kazadan kaçının.
Karda güvenli olun; aracı yavaş kullanın.
Daha Güvenli Araç Kullanımı için On üç Öneri
Araç kullanırken, yılın her günü mümkün olan tüm özen ve dikkat gösterilmesi, tüm tedbirler alınmalıdır. Ancak, kışın araç kullanımı, yaş ve buzlu yollar, karanlık saatlerin uzunluğu, kar, yağmur ve sisten ileri gelen görüş azlığı gibi nedenlerden dolayı daha da özel bazı önlemler gerektirmektedir.
İşte, bu kış daha güvenli araç kullanmanıza yardımcı olacak on üç öneri:
- Gideceğiniz yere varmak için yeterli miktarda zaman ayırın. Zor sürüş şartlarında acele davranmak kazaya sebep olabilir. Yol raporunu ve hava tahminini dinlemek için radyonuzu açın. Sabahları birkaç dakika erken yola çıkın ve işe gitmek için bol zaman ayırın. Hareket etmeden emniyet kemerinizi takıp gereken güvenlik tedbirlerini alın.
- Daima uyanık olun. Alkol, ilaç veya belirli bir tedavinin tesiri altındaysanız araç kullanmayın. reçeteli veya reçetesiz satılan ilaçların prospektüslerini okuyun ve uyuşukluk yapıp yapmayacağını öğrenin. Araç kullanırken tüm dikkatinizi yoğunlaştırmanız gerekmektedir.
- Sakin olun. Ağır akan trafik nedeniyle diğer sürücüler bazen sinirli olurlar. Onların sizi kızdırmasına imkan vermeyin; sinirlerinize hakim olun. Güvenli bir hızı koruyun ve aracınızı daima tedbirli kullanın.
- Kendiniz ile diğer araçlar arasında güvenli bir mesafe bırakın. “İki saniye kuralı” kuru yollarda ve ideal koşullarda geçerlidir; kışın bunu dört saniyeye çıkarmanız gerekir. Önünüzde bulunan araç sabit bir yeri geçerken saymaya başlayın – “yüz bin bir,” “yüz bin iki” ve devam edin. Aracınız aynı sabit yeri siz “dört” kelimesini söylemeden geçmemelidir.
- Aracınızı bakımlı ve iyi çalışır durumda bulundurun. Bunun anlamı lastik tırnaklarının aşınmamış olması, kış için motorun ayarlanması ve bütün ışıkların gerekli şekilde çalışmasıdır. Daha soğuk iklimlerde radyatöre suyun donmasını önleyecek katkı maddesi (anti-freeze) ilave edilmelidir. Bazı bölgelerde benzine de donmayı önleyecek katkı ilavesi gerekebilir.
- Camlarınızı ve farları çok sık temizleyin. Ön cam yıkama su haznesini daima dolu bulundurun. Güvenli sürüş için iyi bir görüş şarttır. Aracınızı hareket ettirmeden önce camlarınızı ve farlarınızı kar veya buzdan temizleyin ve seyahat boyunca bu işlemi devamlı tekrar edin.
- Aracınızı yol koşullarının elverdiği şekilde sürün. İzin verilen hız limiti, kış şartları için fazla olabilir. Islak bir yolda sürüş, lastikler ile yolun yüzeyi arasında ince bir su tabakası oluşturarak aracın kaymasına sebep olan bir su tablası meydana getirebilir. Direksiyon hakimiyetini kaybetmeye başlarsanız ayağınızı gaz pedalından çekin.
- Aracınız yolda arıza yaparsa yanından ayrılmayın. Acil durum flaşörlerini açarak yardım bekleyin. Yanınızda, yardım isteğinizin polise bildirilmesi için yoldan geçen sürücülerin görebileceği bir yazı bulundurun ve gerektiği zaman bunu cama koyun.
- Kötü havanın geçmesini bekleyin. Kar ve tozla karışmış kuvvetli ve buzlu rüzgarlar nereye gittiğinizi – veya yürüdüğünüzü – anlayamayacağınız bir ortam yaratabilir. Bu durumda, genellikle yapılması gereken en güvenli hareket aracınızda oturup fırtınanın geçmesini beklemektir.
- Hareketlerinizi dikkatli bir şekilde plânlayın. Kaygan yollarda panikleyerek aniden dibine kadar frene basmayın.; bunu yaparsanız büyük bir ihtimalle kayarak aracınızın kontrolünü kaybedersiniz. Bu gibi durumlarda, yumuşak olarak bir kaç defa fren pedalını pompalayın.
- Özellikle yüksek hızlarda derin göllenmelerin içinden geçmemeye çalışın. Su, frenlerin daha etkisiz hale gelmesine neden olur ve ayrıca su derinse motorunuza ciddi ölçüde hasar verebilir. Eğer sudan muhakkak geçmeniz gerekiyorsa ve derinliğini de bilemiyorsanız, iyice yavaşlayın ve güvenli olduğuna emin olana kadar tedbirli bir şekilde santim santim ilerleyin.
-
Uykunuzun geldiğini hissettiğiniz anda aracı durdurun. Yolunuz uzunsa sık sık temiz hava almak için kısa molalar verin ve aracın etrafında yürüyün.
- Araç kullanırken cep telefonunuzu kapayın. Acil durumda aracınızı güvenli bir yere park ettikten sonra telefonunuzu kullanın.
Özellikle işinizin bir bölümü olarak araç kullanmanız gerektiriyorsa, kışın araç kullanmanın riskli olduğunu aklınızdan çıkarmayın. Acele etmeyin ve ileriyi plânlayın.
Kış Şartlarıyla Başa Çıkmaya Hazır Olun
Kış şartları altında bir aracı bir yerden diğerine götürmek özellikle riskli bir iştir. Güvenli sürüş için ilk adım aracınızın yol için yeterli şekilde hazırlanmasıdır.


|Kışın araç kullanımında ek tehlike yaratan bazı faktörler şunlardır:


Buzlanma, kar ve hatta yol yüzündeki su birikintileri lastik tutunmasını azaltır, durma mesafesini arttırır ve muhtemelen de kaymaya neden olur. Buzlanmış bir yolda durmak için kuru yolda olduğundan daha uzun mesafe gerekir.
Derece erime noktasına yaklaştığı zaman yol çok soğuk havalarda olduğundan daha da kaygan hale gelir. Akan trafik, aynı zamanda da, yol yüzeyindeki buz ve kar birikimini buzlaştırır ve inceltir.
Saydam buz yol kaplamasında oluşan ince ve görülmez bir don tabakasıdır. Genellikle köprülerin yaklaşım yollarında ve üst geçitler ile gölgelik alanlarda oluşur; ancak bu hususta tüm yol yüzeylerinde dikkatli olunmalıdır.
Yol yüzeylerinde, yağ ile karışmış olabilecek su tehlikeli olabilir. Lastikler yol yüzeyi ile olan teması kaybedip yol yerine su ve yağ karışımı üzerinde kaymaya başlar.
Kış şartları altında sürüşte görüş mesafesi ciddi olarak azalır. Bazı bölgelerde uzun geceler ve kısa günler, direksiyon arkasında farlarınız dışında çok az şey görebildiğiniz sürelerin artmasına neden olabilir. Kar, yağmur ve sis de görüşü azaltır. Kış şartlarında aracın bozulup yolda kalması, dondurucu hava ve zincirleme kazaya sebep olma gibi nedenlerden dolayı hayatınız için tehlike oluşturabilir.
İşte, her tip motorlu araç için önerilen kış öncesi kontrol listesi:
- Radyatör ve ısıtıcı hortumlar iyi durumda, çatlaksız ve sızdırmaz olmalıdır.
- Fan kayışları kontrol edilmelidir.
- Isıtıcı, sizin rahatınızı sağlayacak ve ön camın buğusunu alacak ve buzu eritecek şekilde mükemmel çalışmalıdır.
- Kışa yeni bir çift cam silicisi ile başlamanızda yarar vardır.
- Aracınızda buz kazıyıcı ile kar küremek için fırça bulundurun.
- Kışın soğutma suyunun donmaması için katkı maddesi (anti-freeze) kullanın.
- Donmayacak ön cam yıkama suyu kullanın ve suyu her zaman dolu tutun.
- Fren hidroliği ve direksiyon kutusu yağı dahil olmak üzere aracın tüm sıvılarını kontrol edin.
- Akünüzün, soğuk havada aracınızı çalıştırması için, iyi durumda olduğundan emin olun.
- Yola tutunma ve çekiş için lastik tırnakları aşınmamış olmalıdır.
- Tüm ışıkları inceleyin — uzun ve kısa farlar, park lambaları, arka ve fren lambaları.
- Bütün tekerleklerde aynı derecede frenleme sağlandığından emin olmak için fren sistemini kontrol edin.
- Kaçırma olmadığından emin olmak için susturucu ve egzoz sistemlerini inceleyin. Motorlu araçlarda bulunanlar için karbon monoksit zehirlenmesi ölümcül bir tehlikedir.
- Yağlama düşük ısı derecelerinde kullanıma uygun olmalıdır. Bu konu, beşinci lastik için de geçerlidir.
- Özellikle uzun mesafeli ve yerleşim olmayan bölgelere yaptığınız seyahatlerde yanınızda bir kışlık yaşam çantası bulundurun. Bunun içine, kibrit ve mum, bir parka ve uyku tulumu veya acil durum battaniyesi, yiyecek, ilk yardım takımı, koruyucu gözlük ile takviye kabloları, benzinin donmasını önleyici katkı maddesi, dizel araçlar için mazot katkı maddesi, basit tamirler için anahtar takımı, yedek fan kayışı ve radyatör hortumu, yedek buji takımı ve buji kablosu koyun.
- Aracın yolda kalması halinde – her mevsimde – basit tamirleri yapacak kadar bir bilgi sahibi olmak önemlidir.
Kışın araç kullanma tehlikelerine karşı kendinizi hazırlayın. Herhangi bir arızası olup olmadığını kontrol edin ve onu kış şartlarına göre hazırlayın.
Hava Durumunda Beklenmedik Olaylar
Sürüş emniyetine tesir eden hava durumundaki değişikliklere her zaman hazır olun. Hava değişiklikleri yol durumunu ve görüş mesafesini bir anda değiştirebilir. Bir virajı dönersiniz ve birdenbire aracınızı gölge bir alanda oluşmuş görünmez bir buz üzerinde kayarken bulabilirsiniz. Yolda giderken birden manzaranın -kalın bir sis tabakası örttüğünden- nasıl kaybolduğuna şaşarsınız.


İyi bir sürücü karşılaşabileceği her türlü kullanım şartlarına karşı kendini hazırlar. Aracını da, her türlü hava durumuyla baş edecek şekilde hazırlıklı bulundurur. Aynı zamanda, hava değişikliklerinden zamanında haberdar olarak kendisini neyin beklediğini öğrenir.
Havaya karşı kazanmak için bazı hatırlatmalar:
- Yol ve hava durumunun raporunu veren radyo ve TV yayınlarını dinleyin. Trafiğin en sıkışık olduğu sabah saatlerinde anayol üzerinde uçan bir helikopter görürseniz kaçınılacak buzlu alanlar olduğu sonucuna varabilirsiniz.
- Yerel bölge dışında bir seyahat plânladığınız zaman, anayol ve hava raporunu almak için önceden telefon edin. Bir dağ geçidinden geçmek için yanınıza zincir almanız gerektiğini veya rotanız üzerindeki bir yerin tamamen kapandığını öğrenebilirsiniz.
- Aracınızı geçeceğiniz sürüş şartlarına göre hazırlayın. Kış veya bütün mevsim lastiklerini takmak için ilk karın yağmasını beklemeyin. Daha evvel yaşadığınız her kış gibi bu kış da kar yağacağını varsaymak emniyetli bir yaklaşımdır.
- Don başlamadan kış şartlarında kullanılacak soğutma suyunu ve motor yağını kullanmaya başlayın.
- Bir yerde sıkışıp kalma tehlikesine karşı yaşam için gerekli şeyleri yanınıza alın. Sıcak tutan elbiseler, botlar, eldiven, çabuk enerji veren yiyecekler, kibrit ve mum her mevsimde araçta bulunması gereken asgari malzemedir.
- Soğuk ve yağışlı havalar başlamadan far ayarlarını, sis lambalarını ve arka lambaları kontrol ettirin. Farlar çok alçaksa fazla bir görüş sağlamayacaktır; çok yüksek iseler bu sefer de diğer sürücülerin gözlerini alacağından potansiyel bir tehlike arz edecektir.
- Aracınızın zorlu hava koşullarında ne şekilde çalıştığını öğrenin. Önden çekişli, arkadan çekişli ve dört çeker araçların her birinin kendine özgü bir “davranış tarzı ” vardır. Bir kaymanın nasıl önleneceğini gerçekten kaymadan önce öğrenin.
- Acil bir durumda ihtiyacınız olmadan aracınızın kilitlenmeyen (anti-lock) fren sistemini kullanmaya alışın. Ani olarak durmak istediğiniz takdirde freni pompalamak yerine tam olarak basmanız gerektiğini açıklayan kullanma kataloğunu okuyun.
- Islak hava, kışın ve baharda bir çok bölgede tehlikeli olan toprak kaymalarına ve heyelanlara sebep olabilir. Bu bölgelerden sakınmak için konulan ikaz işaretlerine uyun.
- Bazı zamanlar yol ve hava şartları o kadar olumsuz bir hal alır ki araç sürüşü imkânsız hale gelir. Otoyol polisi size şiddetli bir kar fırtınası nedeniyle yola çıkılmaması gerektiğini söylerse, kesinlikle yola çıkmayın. Hem kendinizi hem de başkalarını korumuş olursunuz.
- Yola çıkmamak için bir diğer neden de sel ikazlarıdır. Sel basan yollardan geçmek isteyip de boğulan sürücülere ilişkin haberler her yıl karşılaştığımız olaylardır.
- Hava koşullarının diğer olumsuz bir şekli de şiddetli sıcak ve kuru havadır, ki bu da orman ve otlak yangınlarına neden olarak sürücüler için bir tehlike arz eder. Duman, otoyol sürücülerinin görüş mesafesini azaltır. Özellikle ana yoldan ayrılma durumlarında yangın nedeniyle sıkışma riski olduğundan, yangın olan bölgelerden uzak durun. Yangını derhal ihbar edin.
- Tehlikeli hava koşulları, emniyetli araç kullanımı konusunda ayrı bir risk oluşturur. Olağanüstü durumlarda yola çıkmamak için hava durumları hakkında bilgi sahibi olun. Ani hava değişiklerinin öncüsü olan yol ve görüş şartlarındaki değişiklikleri sürekli olarak gözleyin.
Ölümcül Saydam Buz
Boş bir otoyolda araç kullanırken aniden 360-derecelik bir dönüş yaparak kendinizi bir hendekte bulabilirsiniz. Bu olay, araç sürücüleri için son derece tehlikeli olan saydam buzla karşılaştığınızda başınıza gelebilir.
Saydam buz, hava ısısı donmaya yakın bir dereceye düştüğünde yol yüzeyinde oluşur. Yol üzerindeki buz erir ve tekrar donar, veya yağmur yağar ve donar. Ayaz da bu beklenmeyen buzlanma olayını meydana getirebilir.
Saydam buz hemen hemen görünmez olduğundan son derecede tehlikelidir. Yol yüzeyi çıplak ve kuru göründüğünden sürücü normal hızda seyrederken kendini emniyette hisseder.


Aşağıdakiler saydam buz tehlikesine işaret edebilecek bazı yol durumlarıdır:
– Donma noktasının hemen üstünde ve altındaki dereceler.
– Yol kaplamasının koyu ve mat görünmesi.
– Yolun ağaçlarla veya diğer engellerle gölgelenmiş kısımları, örneğin doğu-batı yönündeki tepenin aşağı tarafı. Bu gibi bölgeler sabah güneşinin halen erişemediği alanları oluşturur.
– Köprüler, üst ve alt geçitler.
– Yolun, bir göl kenarını ve nehir yatağını takip ettiği nemli alanlar.
– Geçmişte saydam buzla karşılaştığınız yerler.
Radyo ve TV yol raporlarını dikkatli dinleyerek saydam buz üzerinde seyahat etmekten sakının. Bu gibi bir yol durumundan şüphe ettiğiniz takdirde aracınızı yavaş sürün ve çok dikkatli olun. Fren yapmaktan, hızlanmaktan, öndeki aracı geçmekten ve sert dönüşlerden sakının. Sizin veya diğer sürücülerin araçlarını kontrol zorluğu çektiği durumlarda, emniyetli olan en erken bir zamanda yoldan ayrılın.
Kışın emniyetli araç kullanımı için diğer bazı öneriler:
– Kışın durmak ve dönmek için kendinize fazladan zaman tanıyın. Trafik işaretlerine gelmeden çok önce yavaşlayın.
– Aracınızla diğer akan trafik arasında fazladan bir mesafe bırakın.
– Emniyet kaygısından ötürü duracaksanız aracınızı yol trafik şeritlerinden uzak bir yere park edin.
– Boş bir park yerinde kışın araç kullanma provası yapın. Aracınızı kaydırıp döndürün ve bunları düzeltmek için gerekli manevraları deneyin. Kontrolü kaybetmeden kar ve buz üzerinde durmayı ve dönmeyi öğrenin.
Saydam buz sürücüyü aniden, tamamen sürpriz bir şekilde yakalar. Yol şartlarını iyi anlamayı öğrenirseniz saydam buz kazalarından sakınabilirsiniz.