Atatürk Kürtlere özerklik sözü verdi mi? - İlber Ortaylı Cevapladı
Prof. Dr. İlber Ortaylı, katıldığı Siyaset Meydanı programında, "Atatürk Kürtlere özerklik sözü verdi mi?" sorusunu cevaplandırdı.
Ali Kırca: "Erzurum Kongresi'nin 8. maddesinde 'Milletlerin kendi kaderlerini tayin hakkı' gibi bir ifade var. Sonra Mustafa Kemal Atatürk'ün İzmit konuşması var ve burada 'İki unsurun kaderi birleşmiştir' diyor."
İlber Ortaylı'nın açıklaması şu şekilde:
İzmit konuşmasının sansürsüz metnini okuyabilmiştim. Kürt realitesini tanıma var, fakat Atatürk hiçbir şekilde ayrımdan söz etmiyor. Çünkü artık askeri safha başarılmıştır. Ondan sonra bir Mareşalin kazandıklarından, elde tuttuklarından vermesini bekleyemezsiniz. Zaten öyle bir talep de yoktur.
Sivas Kongresi'nde öyle bir eğilim var mıydı, bilemem. Fakat zaten Sivas Kongresi sırasında Kürt Teali Hareketi'nin bağımsızlık isteği çok menfidir. Lider kadroları için bu söz konusudur. Onun için bugünkü durum ile geçmişe bakmak meseleyi çözmüyor. Bu koca bir parçanın entegrasyonu nasıl sağlanmış? Bence çok büyük bir sıkıntı çekmemişler. Çünkü bu tarafta öyle bir derinlemesine talebin olduğunu söylemek çok zor. Çok az ayaklanmalar var. Mesela Koçgiri Ayaklanması. Ama Koçgiri Ayaklanması milliyetçilik mi başka türlü bir ayaklanma mı üzerinde durmak lazım.
1924 Anayasası vatandaşlık konusunda Fransa Anayasasını model almıştır.