Çerkes halkının aşiretlerden oluştuğu varsayımı tamamen yanlıştır. Bu varsayım, 19. yüzyılda anavatanlarından sürüldükten sonra Çerkes toplumunda kök saldı.
Ayrıca Çerkesler hakkında yazan yazarlar, Çerkeslerin toplumsal hayatlarını derinlemesine incelememişlerdir. Burada çok önemli bir şeyi açıklığa kavuşturmak gerekiyor.
Çerkeslerin doğal gelişimi, Çerkes vatanının 1864'te Rus İmparatorluğu tarafından fethinden ve Çerkeslerin yüzde doksanından fazlasının vatanlarında Osmanlı'ya sürülmesinden sonra durdu.
Çerkeslerin yeniden yerleşimi, miraslarının çoğunu kaybetmelerine yol açtı ve bu durumda bile Çerkesler, dünyanın diğer halkları gibi kendi halkları hakkında araştırma yapıp yazamadılar.
Çerkes boylarının olmadığının ilk kanıtı, Çerkes dilinde boy kavramının olmamasıdır.
Çerkes kavimlerinin var olmadığına dair ikinci delil, Çerkes kavimlerinin varlığından söz edilmeyen Nart hikâyeleridir.
Çerkes aşiretlerinin olmadığına dair üçüncü kanıt; 15. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar olan ve aşiretlerin değil, alt-etnik grupların olduğunu açıkça gösteren tarihi gerçeklerdir. Tüm dünyada bilinen kabilelerin yaşam tarzı, Çerkeslerin sahip olduğu yaşam tarzına hiç uymuyor.
Tüm Çerkesler, Adyghe Khabze (Çerkes hukuku) adı verilen tek bir çatı altında toplumu organize etme açısından birleşmişlerdi.
Çerkes alt-etnik gruplarının farklı lehçeleri vardı, ancak yaşam organizasyonu açısından çok benzerlerdi. Ve geçmişte ve bugün tüm Çerkes alt etnik grupları tek bir ulus olduklarını ilan ettiler.
Nart hikâyelerinin bir kısmının bu dönemde kaleme alınması ve aşiret kavramından ya da aşiretin sahip olduğu yaşam tarzından söz edilmemesinden hareketle değerlendirmemize göre Çerkesler arasında aşiret hayatı üç bin yıl önce ortadan kalkmıştır.
Nartların hikayelerine göre Çerkeslerin bu erken dönemde demokratik bir toplum oldukları açıktır. Nartların sahip olduğu demokrasinin en güzel örneği, tartışmaların yapıldığı ve kararların tek bir kişi tarafından değil topluca alındığı Khase idi.
Kaynak: adyglife.com