İktisatçı Mustafa Sönmez'in yaptığı belirlemelere göre, 2001 krizinde derin bir daralma yaşayan İstanbul, 2002-2006 yılları arasında yapılan yatırımlardan dörtte bir oranında pay aldı. Son dört yıllık dönemde toplam 104.6 milyar YTL'lik yatırımların yüzde 24.7'sine denk gelen 25.8 milyar YTL'sinin İstanbul'da yapıldığı belirlendi. İktisatçı Mustafa Sönmez, "Krizden Büyümeye İstanbul (2002-2006 Dönemi Yatırımları)" araştırmasında, Türkiye'nin son 50 yıllık tarihinin en derin krizinin yaşandığı 2001'de Türkiye milli gelirinin yüzde 21.5'ini tek başına üreten İstanbul'da yüzde 10.2 oranında daralma yaşandığını, kişi başına gelirin de yüzde 31 azalarak 3 bin 63 dolara indiğini kaydetti.
Kriz sonrası ilerleme
TÜİK'in 2001 sonrası yıllarda GSMH'nin illere ve bölgelere göre dağılımına ilişkin veri yayımlamamasını eleştiren Sönmez, 2002 sonrası büyüme sürecinin illere ve bölgelere göre dağılımını teşvik belgeli yatırımların illere göre dağılımı kullanarak ortaya koydu. Sönmez'in yaptığı belirlemelere göre, 2001 krizi sonrasında toplam teşvikli yatırımlar, cari fiyatlarla, Türkiye genelinde yıllık ortalama yüzde 18 dolayında arttı. Toplam teşvikli yatırımlar, özellikle 2003 yılında hızlandı ve yaklaşık 26 milyar YTL'ye kadar çıktı. Yatırımlar 2004'te tempo kaybetmekle beraber 2005'te yeniden artarak 24 milyar YTL'yi geçti. Yatırımlar, 2006'nın ilk 9 ayında da 19.5 milyar YTL'ye ulaştı.
Ytırımlarda ilk 10 il
2002 yılında 2006'nın ilk yedi ayına kadar geçen süre içinde Türkiye genelinde cari fiyatlarla toplam 104.6 milyar YTL dolayında yatırım yapıldı ve bunun yüzde 62'sinin 10 büyük il'e yapıldığı belirlendi. Bu dönemde İstanbul yatırımların yüzde 24.7'yle yaklaşık dörtte birini çekerken Ankara ve Antalya ikinci ve üçüncü sırada, Gaziantep dördüncü, Bursa ise beşinci sırada yer aldı. Marmara illeri dışında Gaziantep'in komşusu Kahramanmaraş'ın ve İzmir'in komşusu Manisa'nın en büyük ilk 10 yatırımcı il sıralamasına girmeleri dikkat çekti. İzmir, 2002-2006 döneminin toplam yatırımlarında yüzde 4 ile 6'ncı sırayı alırken, bir başka Ege ili Manisa'nın yüzde 1.7 payla 10'uncu sırda yer aldığı belirlendi.
İstanbul'daki yatırımlar artıyor
Türkiye genelinde 2002-2005 döneminde toplam yatırımlar cari fiyatlarla, yıllık yüzde 18 artarken İstanbul'daki ortalama yıllık artış yüzde 33 olarak gerçekleşti. Böylece, Türkiye'nin toplam yatırımlarından 2002 yılında yüzde 19.4 pay alan İstanbul'un bu payı 2003'te yüzde 35.5, 2004'te yüzde 20.3 oldu. Bu pay 2005 yılında yüzde 13'e düşse de 2006'nın ilk 7 ayında yüzde 24'e kadar çıktı. 2002 yılından 2006'nın ilk yedi aylık dönemine kadar olan sürede İstanbul'un Türkiye toplam yatırımlarında yüzde 25'e yakın pay aldığı belirlendi. Sönmez, bunun İstanbul'un son 5 yılda, önceki yıllardan daha çok yatırım çekmesi anlamına geldiğini kaydetti.Güncelleme Tarihi: 06 Temmuz 2018, 09:31