İspanyol Öncesi Cancun’da Göçmenler: Yerli Gibi Yaşamın İzleri
Meksika’daki Yucatan Özerk Üniversitesi’nden Andrea Cuccina ve meslektaşları tarafından yapılan ve 25 Ekim 2023 tarihinde PLOS ONE açık erişim dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre, Cancun’a gelen eski göçmenlere yerli halk gibi davranılıyordu.
Kuzey Maya Ovalarında Geç Postklasik dönem (MS 1200-1500), kısmen ticaret yollarının genişlemesine bağlı olarak Yucatan Yarımadası’nın doğu kıyısı boyunca birçok yerleşimin geliştiği büyük bir değişim dönemiydi. Önceki çalışmalar bu yerleşimlerde yerli olmayan birçok insanın yaşadığını göstermiştir, ancak bu insanlara ‘yabancı’ muamelesi yapılıp yapılmadığı ya da yerel topluluklara entegre edilip edilmedikleri belirsizliğini korumaktadır.
Bu çalışmada, Cancun Adası’ndaki iki Geç Klasik Dönem yerleşmesinden 50 bireye ait kalıntılar analiz edilmiştir. Dişlerdeki stronsiyum izotop oranlarının analizi, bu bireylerden yedisinin bu alanların yerlisi olmadığını ve Maya ovalarında başka bir yerde doğduklarını göstermiştir.
Bununla birlikte, karbon izotop oranları (diyetin bir göstergesi) ve gömü yapıları yerli ve yerli olmayan halklar arasında önemli bir farklılık göstermemiştir.
Bu sonuçlar, yerli olmayan insanların başka bir yerden gelmelerine rağmen yerel kültüre entegre olduklarını göstermektedir. Yerli olmayan nüfusun yetişkin ve çocuklardan oluşması, sadece bireylerin değil tüm ailelerin göç pratiklerine sahip olduğunu göstermektedir.
Bu çalışmanın dikkate değer bir kısıtlaması, bu yöntemler kullanılarak ‘ikinci nesil göçmenlerin’ tespit edilememesidir. İspanyol öncesi Mezoamerika’daki göç modellerinin incelenmesi, bu dönemin kültürel ağlarının daha iyi anlaşılması için elzemdir.
Yazar şunları eklemektedir: ‘Postklasik dönemde (MS 1200-1520), Meksika’daki Yucatan Yarımadası’nın doğu kıyısı, arkeolojik ve mimari kayıtlardan Orta Meksika’nın farklı bölgelerinden geldiği varsayılan çeşitli halkların gelişine tanık olmuştur. Ancak, mevcut araştırmalar Maya kültür bölgesi içinden (günümüz Belize, Petén, Guatemala ve Yucatán Yarımadası’nın diğer kısımları) göç edildiğini göstermektedir.”
“Ekonomik, çevresel, siyasi ve akrabalık nedenleriyle göç, insan deneyiminin tanıdık bir parçasıdır ve bu çalışma geçmiş göçleri ve bireylerin ve belki de tüm ailelerin yeni topluluklara entegrasyonunu belgelemektedir. İnsanlar bugünküne benzer ekonomik, çevresel, siyasi veya akrabalık nedenleriyle göç etmiş olabilirler.”
Derleyen: Deniz KAFKAS