Saim Bugay
Saim Bugay , 20 Şubat 1934’te Mersin’de ud, keman çalan bir annenin ve memur bir babanın İkinci çocuğu olarak dünyaya geldi. İki buçuk yaşındayken, ailesiyle birlikte Ankara’ya göçtü. Çocukluğu; bulduğu bıçakları, çakıları bileyip, onlarla tebeşirleri, tahtaları yontarak geçti. Durmaksızın desenler çizdi. Bunlar onun sanatçı kimliğinin ilk işaretleri oldu. İlkokuldan sonra, aile İstanbul’a taşınınca liseyi Ticaret Lisesinde, üniversiteyi Yüksek Ekonomi ve Ticaret Okulunda okudu. Yüksek Ticaret’te hocası Faruk Morel, onu Zühtü Mürüdoğlu’na Akademi’ye gönderdi. Mürüdoğlu’nun ısrarıyla Akademi sınavlarına girdi, birinci olarak kazandı. (1) Genç yaşta evlendi. Ailesini geçindirmek için bir muhasebe bürosu açtı ve orada çalıştı. Aynı yıllarda, ülkenin entelektüel ikliminden etkilenerek siyasal tutumunu da belirledi. 1953 yılında yürütülen Komünist Partisi davasında sanık oldu. 6 aylık tutukluluk döneminden sonra beraat ederek serbest kaldı. Çizdiği desenler ve yaptığı heykeller dikkati çekince,1962 yılında, Zühdü Mürüdoğlu’nun önerisiyle Akademiye girdi. Mürüdoğlu, Hadi Bara, Şadi Çalık, Sadri Berkel''in İDGSA adlı Atölyesi’nde sanat eğitimi gören sanatçı bu atölyelerdeki öğreniminden sonra 1967’de okulu bitirdi. (2)
1962-1967 yılları arasında, sanat eğitimini tamamladığı Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Heykel Bölümü'nden 1967'de birincilikle mezun oldu. 1969–1975 yılları arasında Devlet bursu ile, Paris merkez olmak üzere Fransa’da (İngiltere, Danimarka, Almanya, Belçika, Hollanda, İtalya’da incelemeleri ile birlikte) çalışma ve araştırmalarını özellikle ahşap heykeller uzmanlık alanında sürdürmüştür.(3)
Öğrencilik yıllarında, çeşitli yarışmalara katılarak, hemen hepsinden ödüller kazandı. Andiçen yarışmasında kazandığı birincilik bunlar arasında yerini aldı.1967 yılında yaptığı "Balıkçılar" hekeliye Paris Gençler Bienalinde Türkiye'yi temsil etti. 1967 yılında Paris Gençler Bienalinde, 1968 ve 1969 yıllarında Robert Kolej ve DGSA heykel sergilerinde heykelleri sergilendi. 1966 yılında, İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi, Hidrobiyoloji Enstitüsü Deniz Hayvanları Müzesi’ne panolar yaptı. (2)
1969 yılında, Devletin açtığı yurt dışı sınavını kazanarak Paris’e gitti. Niyeti, yurt dışı çalışmalarından sonra Akademiye hoca olarak dönmekti. Pariste Collemarini atölyesinde kısa bir süre çalıştıktan sonra, dar imkânlarla da olsa kendi atölyesini açtı. Danimarka, Almanya, Belçika, Hollanda, İtalya’yı dolaştı. Katedralleri, her yeri donatan heykelleri gözlemledi. Ahşap heykel konusunda uzmanlığını iyice pekiştirdi. 1970’de, kişisel olarak, Paris Galerie Lia Grambihler’ de heykel ve Gerard Philip Tiyatrosunda mask sergilerini açtı. Bunları yine kişisel sergi olarak açtığı ; 1971’ de Chateaurox ‘da Galerie Andree Benard’daki, 1972’de Limoge’da Galeri Limoge’daki, ve Paris’te, Galerie Poisson D’or daki , 1973 ve 1974’te yine Paris’te Galerie Poisson D’or daki heykel sergileri izledi. Aynı süre içinde; Salon D’automme’daki, 25. Salon D’huropaix, Larumieu’deki, Cipak’taki, Galerie Poisson D’or’daki, Rodin Müzesindeki karma heykel sergilerine ve Odeon Tiyatrosundaki karma masklar sergisine katıldı. Sergilenen heykelleri ve maskları büyük beğeni kazandı. Theatre de Liberte’de çeşitli Masklar, gölge oyunları ve dekor uygulamaları yaptı. Mehmet Ulusoy’un oyunu için yaptığı dekor-ışık uygulamaları ve masklar büyük beğeni topladı.(2)
1974 yılında Türkiye’ye döndü. Türkiye’de heykel adına çalışmalar yapmaya ve öncü olmaya daha gitmeden karar vermişti. Döndüğünde kadro yokluğu bahane edilerek Bugay’ın akademiye başlaması ve atanması konusunda sorunlar çıkarıldı. En sonunda akademide temel sanat eğitimi vermeye başladı. (3-5, F. Özalp,shf, 5) Akademi’de kadrolu hoca olmayı umarken, bu engellendi ve Milli Eğitim Bakanlığında memuriyet kadrosuyla Akademi’nin ahşap atölyesinde ders vermeye başladı ve Kendi atölyesini açtı.
Paris dönüşü, kendi atölyesinde çalıştığı yıllar; sanatçı kişiliğinin ve heykel alanındaki ustalığının geliştiği ve pekiştiği yıllar oldu. O yıllar, Türkiye’de yapılan heykeller sadece Atatürk Heykelleri iken, Kuzgun Acar, İlhan Koman ve Hadi Bara ile birlikte “ özgün heykel “ yapımının öncüsü oldu.. Bu dönemin ilk ürünü olarak yaptığı Şadi Çalık Heykeli de , başlattığı ilklerdendi.. Şadi Çalık Heykelini çoğaltarak yeni bir çığır açtı. Çoğaltılmış heykel uygulamasını, daha sonraki yıllarda, “maymunlar”, “ Nazım Hikmetler”, “ Aziz Nesinler “, “ eller” , “hayvanlar “ ve “eşekler “ heykelleriyle sürdürdü. Her sanat dalında olduğu gibi, heykel alanında da yaratıcılığı hep ön planda tutarak, düşünsel ve kavramsal düzeylerde pek çok yeni düşüncenin ve yeniliğin öncülüğünü yaptı. (5- Özalp,shf, 6)
Akademiyi o yıllarda düşünce özgürlüğüne en yakın ortam olduğunu söyleyen Bugay,gerçek hocası olarak Hadi Bara’yı görür ve onun kafasını açtığını söyler. Hadi Bara’nın“İsyan etmeyen adam sanatçı olmaz sözlerini tekrarlar. Hadi Bara’nın bu sözleri Bugay’ın kişiliğinde sanki vücut bulmuştur. (5)
Onun heykelciliği konusunda Kaya Özsezgin'in görüşlerini buraya almamızda fayda vardır. " İlk heykelleri soyut anlayıştaydı. Ancak 1970'li yıllardan sonra heykel malzemesi olarak ahşap üzerinde yoğunlaştı ve entelektüel heykel sanatının dışına çıkarak mizah ve hiciv gibi ifade yollarını heykellerinde kendine özgü bir üslup içinde kullandı. Bir ana konuyu ele alarak bu konu çevresinde çeşitlemeleri çalıştı." (4) Muhalif olmayı sanatçılığın birinci kuralı sayan sanatçı hayata, düzene ve alışılmış olanlara farklı ve karşı duran bir tavır içinde kuklalar ve masaklar yapıyordu. Muhalif olmayı seven sanatçının " İnsanlığın Lüzumu yoktur " desturuyla yaptığı çalışmaları eşekler veya eşeklikle ilgili sergileri basında da yer almıştı. Sanatçı bu tip çalışmaları ve "Kuklalarıyla, akademik özlemlerimize muhalif tavrıyla bütün o değer sisteminin bir hiçlik olduğunu gösteriyordu" (4) İsyan etmeden, muhalif olmadan sanatçı olunamayacağı düşüncesini hem gündelik yaşamında hem sanatçı kimliğinde içselleştirdi. Soyut-figüratif tartışmalarına yeni bir anlam kazandırdı. (5. F., Özalp,shf, 4)
Doğanın sürekli hareketlilik içinde olduğuna inandı ve bu kavramı heykellerinde yansıttı. Hareketi heykellerine taşıdı. Sanat ve zenaat arasındaki ayrımları ön plana çıkararak sanattan yana tutum takındı. İçerik ve biçim tartışmalarında; içeriği içselleştirmiş ve içerikten ayrılmayan biçimsel yaratıcılığı savundu. İsyan etmeden, muhalif olmadan sanatçı olunamayacağı düşüncesini hem gündelik yaşamında hem sanatçı kimliğinde içselleştirdi. Heykele bakışı da bu kimlikle şekillendi. Soyut-figüratif tartışmalarına yeni bir anlam kazandırarak, tanımlanabilen, görüngüleşen her şeyin figür olduğunu düşündü ve bu doğrultuda pek çok yapıt üretti. Yapıtlarının isimlendirilmemesini, izleyenlerde uyandıracağı çağrışımın onu anlamaya yeteceğini söyleyerek, heykellerine isim koymadı. Bu süre içinde; pek çok kişisel sergi açtı. (2)
Doksanlı yılların ortalarından beri süregelen “Hayvanlar” serilerinin son adımı olan busergide aslında insanoğlunun bugünkü durumunu ve mevcut toplum düzenini sorgulamayı hedeflemişti. “İnsanlar kavramlar üretiyor, bu ürettikleri kavramlara kendileri uymuyor. Ahlak, namus, iyilik vs... gibi kavramlara insanlar uymuyor. Bunun üzerine hayvanlara yönelmeye karar verdim” diyor ve hayvanları överek ekliyordu: “Hayvanlar namussuzluk, ahlaksızlık, hırsızlık yapmıyorlar." ( 5. F., Özalp,shf, 7)
Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nde (MSÜGSF) öğretim üyeliği yaptı. 1975 yılında başladığı Devlet Güzel Sanatlar Akademisi (MSGSÜ)’nde Öğretim Üyeliği görevinden 2002 yılında emekli olmuştur. Bugay'ın heykel çalışmalarından bir kısmı Devlet Resim ve Heykel Müzeleri, TRT ve birçok Özel Koleksiyonlarda bulunmaktadır.
Son yıllarında, Fındıklı’daki Atölyesinde heykel çalışmaları yanında, bir yandan da görevli olduğu Devlet Güzel Sanatlar Akademi’sinde Kukla ve Gölge Oyunları Bölümünü kurdu ve bu dalda da pek çok öğrenci yetiştirdi. Mart 2006’da, İstanbul Modern’deki ,” Modern Türk Heykelinde Bir Seçki, 1950-2005 “ karma heykel Sergisi son katıldığı sergi ve 29 Ekim 2007’de aldığı TÜYAP, İstanbul Sanat Fuarı Onur Sanatçılığı, 2 Mayıs 2008’de, İstanbul 11. Uluslar arası Kukla Festivalinde Onur Ödülü son aldığı ödüller oldu.(2)
Tüm yaşamı boyunca, yaptığı her çalışmada, söylemini en iyi biçimde iletmeyi bilen; konuyu, nesneyi somut kompozisyonlara, etkili ve estetik ürünlere dönüştüren ve sanatçı çizgisi ulusaldan evrensele uzanan ama aynı zamanda kendi toplumuna, dolayısıyla kendi insanına sahip çıkan Saim Bugay, 27 Ocak 2008 tarihinde, kalp yetmezliği tanısıyla yattığı hastanede hayata gözlerini yumdu.
HEYKELLERİ VE YAPTIĞI ÇALIŞMALAR
Hayatı boyunca sanatıyla ilgili olarak çok sayıda ürün veren ve heykelcilerimiz arasında hem çeşit olarak hem de sayı olarak üretkenliği ile dikkat çeken sanatçının irili ufaklı sayısız çalışması vardır. Çok sayıda kişsel ve karma sergilere katılan sanatçının heykelleri, maskları ve diğer yapıtları bu sergilerde yer almışlardır.
1975’te İstanbul’da, Tofaş için demir “ kuşlar “ heykelini, 1981’de, Bozhöyük Demir Döküm Fabrikası için “eller “ heykelini, 1982’de, İstanbul Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Atatürk Anıtını, 1982’de Ankara PTT Genel Müdürlüğü için Atatürk Röliefini, 1983’ de Ankara Başbakanlık Bakanlar Kurulu Salonu Atatürk Röliefini, aynı yıl Başbakanlık Şeref Giriş Kapısını, 1984’de İzmir Hürriyet Gazetesi “Sedat Simavi ve Halk “ Panolarını, 1986’da Ankara KKK Karargah Binası, Şeref Giriş Kapısını, 1987’de İzmir Nasatex için “mobil” heykeli, 1988’de İstanbul Ataköy “Aile Heykelini”, 1989’da CRR Konser Salonundaki heykeli, 1990’da Ankara Finans kurumu Duvar panosunu, 1992’de İstanbul Ataköyde 7. ve 8. kısım meydanlarındaki 6 adet heykeli, 1996 ‘da Bergama Cumhuriyet Meydanı Atatürk Anıtını, 1997’de İstanbul Bahçeşehir Atatürk Anıtını, 2003’de Kırklareli Lüleburgaz Atatürk Anıtını yapmıştır. (2)
Ayrıca, 1990 yılında İstanbul Ayna Tiyatrosu için kukla, görüntü ve dekor uygulamaları, 1991’de TRT için Kuklalar dizi filminin, 1998’de Ferhan Şensoy Tiyatrosu için gölge oyunları ve dekor uygulamaları, 1998’de İstanbul Şehir Tiyatroları’nda “ Güz Bitimi Moliere “ oyunu için masklar ve kuklalar, 1998’de TRT Kurtuluş filmi için kesik baş bu dönem içinde yaptığı diğer ürünleri oldu. Bu süreç içinde, yapıtlarıyla pek çok ödülün de sahibi oldu. 1977’de Görsel Sanatçılar Derneği Başarı Ödülü, 1980’de İstanbul Belediyesi Plaket Yarışması birincilik ve mansiyon ödülü, 1983’de Abdi İpekçi Yarışması mansiyon ödülü,1983’de Tüsiad Kalder birincilik ödülü, 1995’de Aziz Nesin Vakfı özel ödülü 1998’de UNIMA, Uluslar arası Kukla ve Gölge Oyunları Birliği Ödülü bunların başlıcalarıdır. (2)
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Tophane-i Amire binasında Saim Bugay'ın anısına karma kukla sergileri düzenlenmektedir. Sanatçının hayatı ve çalışmaları üzerine bir çok araştırma ve inceleme yapılmıştır.
SAİM BUGAY'IN SANATI
Sanatçı çalışmalarını özellikle ahşap heykeller, kuklalar ve masklar üzerinde sürdürmüştür. Doğanın sürekli hareketlilik içinde olduğuna inanana sanatçı her boyutun incelenmesi gerektiğine inanarak heykeller yapar hareketin dördüncü taraf (boyut) olduğu anlayışıyla yontusunun hareket etmesini isterdi. Figürü tanımlanan, görülen her şey olarak düşünen sanatçının çalışmalarında hareket ve görüntüde çarpıcılık esas unsurlar oluyordu. Yaptığı eserlerin izleyicilerde çağrışımlar oluşturmasını isteyen bir tutumla heykeller yapıyordu.
Kavramı biçimlendirmeye çalışarak eserler üreten Bugay, Kavrama biçim verebildiğinde sanat eserinin ortaya çıktığı düşüncesindedir. (5. F., Özalp,shf, 10)
Figürün niteliklerini, “ tanımlanabilen, görüngülenen her şey diye ortaya koyan Bugay, yontularının seyredenler için bir şeyler çağrıştırmasını istedi. Daha akademi yıllarında hocası Hadi Bara ona “Çok garip.... çok garip....herkes figürden abstreye gider, siz abstreden figüre gidiyorsunuz”derken, Saim Bugay Avrupa eğitimi sırasında, İtalya’da bin dokuz yetmişlerin başında figüre dönüşü görmüştü.
Bugay, eserinin altına yazı yazmaya karşıdır. “Benim sözlerim, ışıktır, gölgedir der. Yontuya ad vermenin onu tarif etmek, anlatmak olduğuna inanır, "İmza eserin kendisidir "der.
"Bugay, sanatın anlaşılamayacağını ancak hissedilebileceğini söyleyen profesörlere kesin karşı çıkarak anlaşılamayacak sanatçının kendini inkâr ettiğini söyledi. “
Milletimizin heykele kötü baktığını hiç sanmıyorum, derken Brancusi’nin olmadığı dönemlerde Türkiye’de (Osmanlı İmparatorluğu Döneminde) figür geçmişinin olduğunu inanırdı.Halkın heykele yabancı olmadığından bahseder, gördüğü çok güzel mezar taşlarını anlatır, günümüzde heykele, sanata yabancılaşmanın, yabancı kalmasının sebeplerinin yobazlık olduğunu söylerdi"5. F., Özalp,shf, 11)
Saim Bugay, yıllarca insan konulu figürler yonttuktan sonra 1995 yılında açtığı sergiyle hayvanlara yönelmiş. Sanatçı, hayvanlar üzerine çalışamaya karar vermesini insanların bugünkü durumuna bağlıyor: "İnsanlar kavramlar üretiyor, bu ürettikleri kavramlara kendileri uymuyor. Ahlak, namus, iyilik vs... gibi kavramlara insanlar uymuyor. Bunun üzerine hayvanlara yönelmeye karar verdim" diyor ve hayvanları överek ekliyor: "Hayvanlar namussuzluk, ahlaksızlık, hırsızlık yapmıyor. demişti. (6)
KİŞİSEL SERGİLERİ
KARMA SERGİLERİ
ÖDÜLLERİ
Kaynak:
İLGİNİZİ ÇEKEN BAŞLIĞI TIKLAYIN
Not: Geleneksel ve Güzel Sanatlarla ilgili, Tez, yazı, İnceleme, Resim,Tablo, kaligrafi, Fotoğraf, minyatür, hat ve benzeri çalışma ve araştırmalarınızı, sitemize üye olarak , bize başvurarak ESA'da paylaşabilir, kendinizi ve ürünlerinizi tanıtabilirisiniz.
BAŞVURU İÇİN : ESA, İLETİŞİM veya firstname.lastname@example.org
VIP – EDİTÖR VE YÖNETİCİLERE SONA KADAR ÖNEMLİ
VIP – EDİTÖR VE YÖNETİCİLERE SONA KADAR ÖNEMLİ
Değerli arkadaşlar, zaten Edebiyat ve Sanata dair kaynak yazılarımız ile birkaç yıldır Google Türkiye’nin otorite sitesi kabul ediliyorduk. Lakin Google’nin olmasını istediği teknik özelliklere sahip olamıyorduk. Temmuzdan 2018 den beri devam ede...
ÖNEMLİ UYARI
Hızlı ve yeni sunucuya taşındıktan sonra sitemizde gözüken sorunlar veri tabanında yapılan iyileştirmelerin bir kısmının tamamlanması ile giderilmiş, tıklama ve sayaç sorunları da çözülmüştür.
Şu andan itibaren bilgisayar tarayıcılarınızın tarama geçmişini temizleyerek veya ctrl +F5 tuşlarına ay...
ÜYELERİN DİKKATİNE
Sitemiz yeni ve hızlı bir sunucuya taşınmış, taşınırken de on gün önceki veri tabanı ile yeni sunucuya geçmiştir. Bu nedenle on günden beridir eklediğiniz paylaşımları yeniden ekleyebilirsiniz.
Vip Üye Nasıl Olunur
Vip Üyelere Sunulan Ayrıcalıklar
ÜYE OLMAK İSTEYENLERE
Edebiyat sanat kaynak yazıları, edebi bilgiler, sanatçı öz geçmişleri vb normal üyelere de kısıtlı, sadece ücretli olan VİP üyelere açıktır. Şiir yazı ve yorum paylaşmayacak iseniz lütfen normal üyelik de açmayınız
UYDURUK NİCKLER
Lütfen, sitemize uyduruk adlar, anlamsız kelimeler saçma kullanıcı adları ve nickler ile üye olmayınız. Şair, yazar veya okurların adlarını gizlemelerini mantıksız bulduğumuzdan vb bu tip üyelikleri fark ettikçe siliyoruz.
Siteye yazı ve şiir ekleme işlemi
Siteye yazı ve şiir ekleme işlemleri ESAya üye girişi yaptıktan sonra sırası ile şu şekildedir.
1. Bölüm seç ( Örneğin Şiirler)
2. Kategori seç ( örneğin- Lirik şiir)
3. Yeni Konu Aç ( Kategori seçtikten sonra sağ üstte kırmızı renkli çıkar )
4. Yazı Editörüne ( Başlık içerik ekle kaydet...
Aramıza yeni katılan üyelerimiz;
Edebî yâd ederek, edebiyat ve sanat için sağladığımız kaynaklarımız ve paylaşımlarımızla,ülkemiz kültür ve sanatı adına yola çıkan bu kervana katılmanız bizleri mutlu etmiştir. hedeflediğimiz her menzilde birlikte olabilmeyi temenni ederiz sevgilerimizle...
© edebiyatvesanatakademisi.com 2018 - Tüm Hakları Saklıdır.