Bizleri cüce ya da normal şempanzelerden ayıran genetik uzaklık (yüzde 1,6) bonobo ile normal şempanzeyi ayıran genetik uzaklığın (yüzde 0,7) hemen hemen iki katıdır. Bu uzaklık gibonun iki türü arasındakinden (yüzde 2,2) ve Kuzey Amerikalı kırmızı gözlü vireo ile beyaz gözlü vireo gibi oldukça yakınÜçüncü Şempanze, Jared Diamond (Sayfa 31 - Alfa Yayıncılık)
akraba kuşlannkinden de (yüzde 2,9) azdır. DNA'mızın geriye kalan yüzde 98,4'lük kısmı normal şempanze DNA'sının aynısıdır.
İnsan evriminin ölçeğiÜçüncü Şempanze, Jared Diamond (Sayfa 43 - Alfa Yayıncılık)
İnsan evrimini bir zaman ölçeğine yerleştirmek için hayatın dünya üzerinde pek çok milyar yıl önce başladığını ve dinazor
larm neslinin 65 milyon yıl önce tükendiğini hatırlamak gerekiyor. Atalanmızın, şempanzelerin ve gorillerin atalarından
ayrılması sadece altı ila on milyon yıl önce gerçekleşti. Dolayısıyla insanın tarihi, hayatın tarihinin yalnızca önemsiz bir kısmını oluşturmaktadır. Mağara adamlarını dinozorlardan kaçarken gösteren bilimkurgu filmleri sadece bilimkurgudur.
Yunanistan ve Türkiye'deki eski iskeletleri çalışan paleopatologlar çarpıcı bir paralellik buldular. Buz Çağı'nın sonuna doğru bu bölgede yaşamış olan avcı-toplayıcıların ortalama boyu, erkekler için 1,77 m, kadınlar içinse 1,58 m'ydi. Tarıma geçişle birlikte boy uzunluğu düştü ve MÖ 4000 civarında, erkekler için 1,60 m, kadınlar için 1,55 m gibi düşük değerlere ulaştı. Boy uzunluğu klasik zamanlar boyunca oldukça yavaş biçimde yeniden yükseldi, fakat modern Yunanlılar ve Türkler sağlıklı avcı-toplayıcı atalarının boylarına hala erişemediler.Üçüncü Şempanze, Jared Diamond (Sayfa 218 - Alfa Yayıncılık)
NeandertallerÜçüncü Şempanze, Jared Diamond (Sayfa 52 - Alfa Yayıncılık)
En erken "tam gelişkin" örnekler 130.000
yıl kadar öneeye gider ve örneklerin çoğunluğu da 74.000 yıl önceyi gösterir. Başlangıçları biraz yoruma bağlı olsa da sonları çok anidir. Son Neandertaller yaklaşık 40.000 yıl önce öldüler.
Homo ErectusÜçüncü Şempanze, Jared Diamond (Sayfa 46 - Alfa Yayıncılık)
Kazanan, beyin ve vücut ölçülerini arttırmaya devam eden hafif kafataslı Homo habilis'ti. 1,7 milyon yıl kadar önce farklılıklar, arkeologlann soyumuza "dik yürüyen insan" anlamına gelen Homo erectus gibi yeni bir isim vermesine yetecek kadar ikna ediciydi.