İSTANBUL (Enerji Portalı) – Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA), küresel sıcaklık artışını 2 derecenin altında tutmak için sektördeki yatırımların 2020 yılına kadar iki katına çıkması gerektiğini, bunun için de hükümetlerin bazı finansal destek mekanizmalarını devreye alması gerektiğini bildirdi.
2015 yılında yenilenebilir enerjiye 286 milyar dolar yatırım yapıldı. Bu, ilk bakışta muazzam bir rakam gibi duruyor ama geleceğin enerji taleplerini yenilenebilir enerji ile karşılamak için yeterli mi?
IRENA’nın Bilgi, Politika ve Finans Merkezi’nden Joanne Jungmin Lee, “Ne yazık ki, yeterince yakın bile değil. Dünyanın artan enerji talebini karşılamak ve sosyoekonomik ve çevresel faydalarını gerçekleştirmek için yenilenebilir kaynaklara daha fazla para yatırılmalıdır.” diyor.
IRENA, küresel sıcaklık artışını 2 derecenin altında tutmak için gerekli olan yenilenebilir enerji yatırımlarının 2020 yılına kadar mevcut yatırımlarına iki katına, 2030 yılına kadar ise yılda 900 milyar dolara çıkması gerektiğini savunuyor.
Lee, bunun büyük bir miktar olduğunu itiraf ediyor ancak piyasaları etkinleştirmek ve özel sektörden daha fazla yatırım çekebilmek için sağlam politikalar ve hedeflenmiş finansal araçlar harekete geçirilirse bunun mümkün olduğunu düşünüyor.
Lee, “Kamu sektöründen şu anki seviyelerinin üzerinde daha fazla para gelmesi olası değildir, ki bu da yenilenebilir enerjiye yapılan toplam yatırımın yaklaşık yüzde 15’idir, bu yüzden yenilenebilirleri daha cazip hale getirerek özel yatırımcıları çekmeye odaklanmalıyız.” değerlendirmesinde bulundu.
Engelleri kaldırmak ve riski azaltmak
Ajansa göre, yenilenebilir enerji yatırımlarını yatırımcılar için daha cazip hale getirmek, pazar engellerini kaldırmak ve riskleri azaltmakla mümkün. Bunun için hükümetler ve kamu finans kurumları, proje hazırlama ve geliştirme için teknik yardım ve hibeler sağlayıp, finansmana erişimi iyileştirebilir ve yerel kredilendirme kapasitesini geliştirebilir.
“Özel yatırımcılar ve borç verenler, kamu maliyesi kurumları aracılığıyla döviz korunma araçları ve likidite tesisleri gibi risk azaltma araçlarına erişebilirler.” diyen Lee, “Ancak, yenilenebilir enerji yatırımlarında teminat kullanımı sınırlı kalıyor. 2014 yılında IRENA, dünya çapında farklı kamu finans kurumlarının bir anketini tamamladı ve ortalama olarak bu kurumların, yenilenebilir enerji kaynaklarında toplam altyapı riski azaltım ihraç değerinin yaklaşık yüzde 4’ünü harcadığını belirledi.” diye konuştu.
Mevcut risk azaltma araçlarının bilincinin artırılması, kurumsal prosedürlerin düzenlenmesi, risk azaltım araçlarının daha fazla sağlanması için kurumsal teşviklerin yeniden yönlendirilmesi ve risk azaltım araçlarının ihraççılarına yenilenebilir enerji yatırımlarının öneminin yükseltilmesi, kamu maliyesinin “araç kutusunu” oluşturabilir. Kurumlar, özel sektörden daha büyük ölçekli yatırımları çekmede daha etkili bir rol oynamaktadır.
Lee, Güç Satın Alma Anlaşmaları gibi proje belgelerinin standartlaştırılması ve küçük projelerin bir araya getirilmesinin, yenilenebilir enerji projesini ana akım yatırımcılara daha erişilebilir hale getireceğini düşünüyor.
Eylem alanları
IRENA’dan alınan son analizler, hükümetlerin, kamu finans kurumlarının ve diğer yatırımcıların aşağıdakiler dahil olmak üzere harekete geçebileceği 5 önemli alan belirledi:
1 – Yenilenebilir enerji projelerini başlangıçtan tam yatırım olgunluğuna geçirmek için hayati önem taşıyan proje hazırlığını desteklemek için araçlar ve hibeler kullanmak.
2 – Yerel finans kurumlarına özel kaynakların yönlendirilmesi ve sermayeye erişimi iyileştirmek ve yerel kredilendirme kapasitesini geliştirmek için kredilendirme olanaklarını tasarlamak.
3 – Varolan garantilerin kullanımını artırarak ve yatırımcı, para ve likidite risklerini ele almak için yeni, hedefe yönelik risk azaltma araçlarını geliştirerek özel yatırımlardan yararlanma.
4 – Hükümetler, daha fazla sermaye piyasası yatırımı seferber etmek için yeşil tahvil ihracı için kılavuzlar geliştirirken, projelerin bir araya getirilmesini kolaylaştırmak için sözleşmeleri ve proje dokümantasyon süreçlerini standardize etmek.
5 – Riski azaltma araçları oluşturmak ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik yapılandırılmış finansman mekanizmalarını tasarlamak ve uygulamak için özel finansman olanakları geliştirmek.