Güle güle sonbahar! Özellikle renk paletinden dolayı bu mevsimi çok seviyorum; kırmızımsı ve sarımsı yapraklar, bej kabanlar, yeşil yağmur botları, turuncu balkabakları… Sonbaharın renkleri sıcaktır ve renkler samimi ve sıcacık eşsiz bir atmosfer yaratıyor. Paul Klee’nin sonbahar resimlerinde bunu hissedebiliyor musunuz?
Tanıdık Sonbahar Görünümleri
Burada Klee, İsviçre’de Münchenbuchsee’de doğduğu için kendisine tanıdık gelen bir manzara çizmiştir. Çok soyut olmasına rağmen, İsviçre dağlarında bir yerde kaybolmuş küçük kır evlerinin şekillerini hala ayırt edebiliyoruz. Batan sonbahar güneşiyle mi bu kadar parlak renklere sahipler, yoksa daha çok sanatçının duvarlarına yansıtılan içsel sonbahar hissi mi?
Sonbahar Çeşitleri
Klee’nin son derece özgün tarzının kökleri Ekspresyonizm, Kübizm ve erken Sürrealizmdeydi. Eserleri genellikle basit, çocuksu, naif görünüyor. Bazen geometriye, bazen de “disegno” çizimine yönelirler. Klee suluboya, mürekkep, yağlar, pasteller dahil olmak üzere çeşitli medyaları kullandığı ve genellikle bunları bir araya getirdiği için, tarz olarak değil, aynı zamanda teknik olarak da farklılık gösterirler.
Sonbahar Renkleri
Klee, Ekspresyonistler gibi kendi ruh hâlini renklerle ifade etmeye çalıştı. Bu yüzden resimleri, neredeyse monokromatikten çok polikromatik olana kadar kromatik olarak çok çeşitlidir.
Sonbahar Sesleri
Klee’nin babası müzisyendi ve Paul’ün kendisi de müzik çalmak için eğitilmişti. Sese ve armonilere olan ilgisi resimlerinde çok belirgindir. (Tablodaki küçük köye ‘yağan’ yağmuru duyabiliyor musunuz?) Şair Rainer Maria Rike, 1921’de Klee hakkında şöyle yazmıştı: ”Bana onun keman çaldığını söylememiş olsaydınız bile, çizimlerinin çoğu zaman müziğin transkripsiyonları olduğunu tahmin ederdim.”
Sonbahar İlhamları
Sadece Klee müzikten ilham almadı aynı zamanda müzik de Klee’den ilham aldı! 1960’ların sonunda, Cleveland merkezli bir grup müzisyen, ‘elektronik tablolar’ adlı bir dizi şarkı oluşturdu. Caz bestecisi Chuck Mangione ve yerel yapımcı-aranjör Roger Karshner, çeşitli Klee resimlerinin sözleri ve reprodüksiyonlarını içeren parlak bir broşürle Paul Klee’nin Resimlerinin Müzikal Yorumlarının Yapılması albümünü düzenledi, ancak hit olamadı. Kısa bir süre sonra, Mangione’nin kardeşi Gap, Diana In The Autumn Wind adlı bir parçayı kaydetti (adını aşağıdaki tablodan alıyor) ki bu bir enstrümantal caz-pop LP’si, buradan dinleyebilirsiniz.