Rusya'da yaşanan devrim süreci, Şubat 1917'de Çarlığın devrilmesiyle birlikte tarihte yeni bir sayfanın açılmasına neden oldu. Bu andan itibaren yaşanan inişli çıkışlı bir süreçle birlikte sovyetlerde örgütlü işçi ve asker temsilcileri, çeşitli burjuva partilerinin içyüzünü kavradılar ve giderek artan oranlarda Bolşevikleri desteklemeye başladılar. Troçki'nin de Rus Devriminin Tarihi'nde belirttiği üzere, Ekim ayına gelindiğinde şartlar artık tümüyle olgunlaşmıştı.
Daha önce 20 Ekim'de toplanması kararlaştırılan Sovyetler İkinci Kongresi, 25 Ekim'e ertelenmişti. Bolşevik Merkez Komitesi, kongrenin açılışından önce Geçici Hükümete son darbeyi indirmeye kararlıydı. 25 Ekim sabahı (Batı takvimine göre 7 Kasım sabahı) erken saatlerde Bolşevik kuvvetler Petrograd'da harekete geçti ve kentin kilit noktaları işgal edildi. Öğleden sonra Petrograd Sovyetinde yaptığı konuşmada Lenin, "işçi ve köylü devriminin" zaferini duyurdu.
Ancak hükümet hâlâ kışlık sarayda bulunmaya devam ediyordu. Akşama doğru Bolşevik kuvvetleri kışlık saraya doğru harekete geçti ve saat on bire doğru İkinci Tüm Rusya Sovyetleri Kongresi açıldı. Bu kongrede 649 delegenin 399'u Bolşevik'ti, böylece kongrenin gündemini Bolşevik çoğunluk belirleyebiliyordu. 26 Ekim günü sabaha karşı Kışlık Saray düştü; Geçici Hükümetin bazı bakanları tutuklandı; Başbakan Kerenski ise yurtdışına kaçtı.
Kongre, Geçici Hükümet'in düştüğünü ve iktidarın sovyetlere geçtiğini ilân etti; Lenin'in önerisine dayanarak, Barış ve Toprak sorununa ilişkin kararnameleri görüştü ve kabul etti. Ayrıca kongre kapanıştan önce, Tüm Rusya Sovyetler Kongresi'nin ve onun Yürütme Komitesi'nin otoritesi altında çalışacak ilk İşçi ve Köylü Hükümeti olan Halk Komiserleri Konseyi'nin kurulmasını onayladı.
Yeni hükümet hemen çalışmalarına başlayıp, Rusya'daki Halkların Kendi Kaderlerini Tayin Hakkı, Sanayide İşçi Kontrolü, Seçmenlerin Seçilmiş Temsilcileri Geri Çağırma Hakkı gibi pek çok kararname çıkartarak ekonomik, siyasal ve kültürel yaşama ilişkin yeni yasal düzenlemeleri yaptı. Yayınlanan kararnameler arasında Ordunun Demokratikleştirilmesine ilişkin olanları çok önemli dönüşümler getirmekteydi. Örneğin, askeri birliklerde iktidarın asker sovyetlerine ait olması; ordu içinde subayların artık seçimle işbaşına getirilmesi; generallik de dahil olmak üzere onbaşılıktan itibaren tüm rütbelerin ve askeri sıfatların kaldırılması; bu türden ayrımlara işaret eden her türden süsleme ve işaretin kaldırılması; askeri selamlamanın kaldırılması vb. gibi. Böylece Rusya'nın tarihinde eski dönem kapanıyor ve tüm dünya tarihini etkileyecek yeni bir dönem açılıyordu.
Ancak kısa bir süre sonra patlak veren iç savaş neticesinde devrim yalnız kaldı. Devrimi gerçekleştiren öncü işçiler savaşta imha oldu, şehirler büyük ölçüde boşaldı, fabrikalarda çalışmaları için köylüler şehirlere getirildi ve işçi sınıfı Lenin'in deyimiyle deklase oldu. İçten içe yeşermekte olan bürokrasi bu durumu değerlendirdi ve Sovyetler Birliği'ni bir karşı devrimle tekrar kapitalizmin karanlığına geri döndürdü.
Buna rağmen Ekim Devrimi bugün bile dünya işçi sınıfının yolunu aydınlatan bir meşale olmaya devam ediyor.