1900’de Ege Denizi’nde sünger avcıları denizden ilginç bir cihaz çıkardı. 2 bin yıllık bu cihaz; Merkür, Venüs, Mars, Satürn ve Jüpiter’in gece konumlarını gösteriyor, Ay ve Güneş tutulmalarını başarılı bir şekilde öngörebiliyor, Güneş ve Ay takvimini hesaplayabiliyordu. İnsanlık tarihinin ilk bilgisayarıydı bu. Bilim tarihi hakkındaki görüşleri sarsacak nitelikteydi
1900 yılında Ege Denizi’nde bir grup sünger avcısı fırtınaya yakalandı ve Küçük Çuha Adası’na sığındı. Ertesi gün bu grup, ada etrafında dalmaya karar verdi ve tesadüfen 2 bin yıllık bir gemi enkazına rastladı. Daha sonra yapılan analizler, geminin M.Ö. 70 ile M.Ö. 60 yılları arası bir tarihte, Anadolu’dan Roma’ya seyahat ederken battığını gösterdi. Dalgıçlar, gemiden arta kalan eşyaları çıkarırken üç adet düz ve paslanmış tunç plaka da çıkardı.
İlk başta sıradan gözüken bu plakalara dikkatli bakıldığı zaman analog saatlerin içindekine benzer dişliler görmek mümkündü. Dişliler o kadar mükemmel gözüküyordu ki meşhur fizikçi Feynman 1970’lerin sonunda Atina Müzesi’nde bu dişlileri ziyaret ettiği zaman, orada onu etkileyen tek parça olduğunu söyledi. Hatta o kadar etkilenmişti ki, dişlileri ‘Farklı, garip ve neredeyse imkansız’ olarak niteledi. Ona göre bu parçalar modern bir mekanik saat düzeneğinden alınmış gibiydi.
Söz konusu plakaların oluşturduğu düzenek ‘Antikythera düzeneği’ olarak anılır oldu. Düzeneği batık geminin atıkları üzerinde çalışırken 1902 yılında arkeolog Valerios Stais fark etti. Şimdiye kadar düzeneğin 82 adet parçası bulundu, bunlardan dördü dişlilerden oluşuyordu. En büyük dişli 140 mm çapındaydı ve 223 dişten meydana geliyordu. Çoğu parçada okunması zor yazılar mevcuttu. Düzenek bozulmadan önce ayakkabı kutusu büyüklüğündeydi.
EN ESKİ ANALOG BİLGİSAYAR
Diğer bulgular ilk bakışta bu paslı dişlilerden oluşan kutudan daha değerli görüldüğü için 1951 yılına kadar ‘Antikythera düzeneği’ kimse tarafından incelenmedi. 20 yıllık bir çalışmadan sonra ‘Antikythera düzeneği’ ile ilgili ilk yayınlar tarihçi ve fizikçi Derek de Solla Price tarafından yapıldı. Price ve Yunanlı nükleer fizikçi Charalambos Karakalos, X ışınları ve gama ışınları ile 82 parçanın resmini çekti ve düzeneğin çalışması hakkında bir sürü bilgiyi ortaya çıkardı. Bu ve daha sonra yapılan çalışmalar gösterdi ki cihaz bilinen en eski analog bilgisayardı.
‘Antikythera düzeneği’nin yapabildikleri çok şaşırtıcıydı. 2 bin yıllık bu cihaz; Merkür, Venüs, Mars, Satürn ve Jüpiter’in (o dönem bilinen tüm gezegenlerin) gece konumlarını gösteriyor, Güneş ve Ay’ın 12 Zodyak burcuna göre hareketini veriyordu. Cihazın yapabildikleri bununla da sınırlı değildi. Cihaz, Ay ve Güneş tutulmalarını başarılı bir şekilde öngörebiliyor, Güneş ve Ay takvimini hesaplayabiliyor, dönen misket büyüklüğünde bir top sayesinde Ay’ın evrelerini büyük bir hassasiyetle gösterebiliyordu.
Cihaz ayrıca olimpiyat oyunları gibi o dönemdeki önemli etkinliklerin tarihlerini de veriyordu. Cihazın bunları yapabildiği salt bir varsayımdan ibaret değil. Hem yapılan modeller bunu doğruluyor, hem de düzenek üstünde 3D X-ışını ile yapılan analizler sonucunda bir kullanım kılavuzu keşfedildi. Kullanım kılavuzu cihaz üstüne yazılmıştı ve silindiği için gözle görülmüyordu. Kılavuz, cihazın bunları yapabildiğini doğruluyordu.
BU CİHAZI KİM YAPTI?
‘Antikythera düzeneği’, bilim insanlarını ciddi şekilde şaşırttı. Bu tarz hesaplar yapan cihazlar 15. yüzyıla kadar, yani bu cihazın üretim tarihinden 1500 yıl sonrasına kadar üretilmedi diye biliyorduk. Hatta bazılarına göre bu kadar hesabı böyle hassas yapan bir cihaz ancak 18. yüzyılda inşa edilebilecekti; zira cihaz, Ay’ın düzensiz hareketlerini de hesaplıyordu.
‘Antikythera düzeneği’, bilim ve teknoloji tarihi anlayışımızı tamamen değiştirir nitelikte. Yunanlılar nasıl oldu da böyle bir teknoloji elde etti? Bu cihazı kim yaptı? Bu gelişmiş teknoloji nasıl kayboldu? Cihaz ne amaçla yapıldı? Neden bu cihazın bir başka benzeri ortaya çıkmadı?
Erich Von Daniken, ‘Antikythera düzeneği’nin ancak uzaylılar tarafından yapılmış olabileceği kanaatinde. Bir diğer grup ise bu düzeneğin zamanda yolculuğa delil teşkil ettiği düşüncesinde. Ancak bu teorilerin doğru olma ihtimali hiç yok. Teknoloji, dönemini yansıtmıyor gibi görünse de, cihaz dünya merkezli bir modeli esas alıyor ve hesaplar o dönem bilinen modellerle yapılıyor. Hatta Uranüs gibi gelecekte bulunacak gezegenler cihazda yer almıyor. Yani cihaz, o dönem kozmolojisine inanan biri tarafından yapılmış.
Cihazın kimin tarafından ve ne amaçla yapıldığını bilmesek de bu tarz cihazlardan bahseden Antik yazılar mevcut. M.Ö. 1. yüzyılda yaşayan ünlü düşünür Cicero, M.Ö. 200’lü yıllarda yaşayan büyük Yunanlı matematikçi Arşimet’in Güneş, Ay ve beş gezegenin hareketlerini öngören bir cihaz tasarladığından bahsetmektedir.
Cihaz, Roma generali Marcus Claudius Marcellus tarafından Roma’ya getirilmişti. Bu cihazın tarifleri onun ‘Antikythera düzeneği’nden farklı olduğunu gösteriyor. Gene Cicero, Rodoslu Hipparchus’un öğrencisi Posidonius’un benzer bir düzenek yaptığını da yazıyor. Hipparchus’un üstün astronomi bilgisinden hareketle ‘Antikythera düzeneği’nin, Posidonius’un cihazı olduğunu söyleyenler var. Bu iddianın doğruluğunu şu aşamada doğrulamak mümkün değil.
2000 yıllık bilgisayar ‘Antikythera düzeneği’ gizemini koruyadursun, buradan önemli bir ders çıkarmak mümkün. Antik uluslar, bazı alanlarda, aslında bizim zannettiğimizden çok daha bilgili ve yetenekli olabilirler. Tarih hep düz bir çizgide ilerlemez.
Blog
2023’e Az Kaldı
Şükürler olsun ki şanlı Tarihimiz’de birçok zafer ve bu zaferler içinde birçok kahramanlık hatıraları mevcuttur. Çanakkale Deniz ve Kara Savaşları...
Konteyner Teknolojisi ile Sanallaştırma Tarihe mi Karışıyor?
Son zamanlarda konteyner teknolojisi adındı sıkça duyar olduk. Ülkemizde de kullanılmaya başlayan bu teknolojiye Google, IBM, Microsoft gibi birçok ünlü...
Çocuklara Makine Kodlamada Yaratıcı Olmayı Öğretin
Derin makine öğrenimi, muhtemelen kodun yazımını nispeten hızlı bir şekilde otomatikleştirecektir. Yazılımın yapabileceğimizden daha iyi kodlanabileceği bir gelecekte yaratıcılık çok...
IPhone Hayatımızı Değiştirdi: Bağımlılık
Yakın tarihte Tony Fadell iPod’u icat etti ve iPhone’u yaratan ekibin önemli bir üyesi oldu. Şimdi, ise “Apple’ın akıllı telefon bağımlılığı...
Intel, Performans İçin Yöntem Değişirdi
Intel, daha önce virüs taramasında kullandığı CPU’larda görevi hafifleterek performans ve pil ömrünü iyileştirmek için GPU’lara (Grafik İşlemciler) virüs taraması...
Firefox’a Yeni Bir Şans Vermenin Zamanı Geldi
İlk on yıl önce piyasaya sürüldüğünden beri, Google’ın Chrome tarayıcısı hayatımdaki en tutarlı teknoloji olmuştur. Telefonlar, dizüstü bilgisayarlar ve kulaklıklardan...
İnternet 25 Yaşında
İlk olarak 1993 yılında hayatımıza girdi internet. Ve bugün tam 25 yaşında. Geçmişten bu güne neler yaşamış gelin hep birlikte...
Galeri
2018’in en güvenli araçları belli oldu!
Araçların kazalara karşı dayanıklıklarını ölçen The Insurance Institute for Highway Safety, 2018 yılının en güvenilir araçlarını belirledi. İşte listedeki araçlar....
‘Yolcu Uçağı’nı gören şaşırıyor!
Antalya’nın Aksu ilçesindeki Uçak Bakım Teknolojileri Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’ne hibe edilen eski yolcu uçağı, 7 aylık çalışmayla, öğrencilere...
Atari Geri Dönüyor
Atari, yeni oyun konsolu Ataribox’un ön siparişe sunulacağı tarihi açıkladı. Peki Ataribox’ın özellikleri neler? Ataribox’ın fiyatı ne kadar? İşte Ataribox hakkında bilmeniz gereken her şey… Son 20...
Atatürk’ün Türkiye’yi Dünyaya Tanıtmak İçin Çektirdiği 20 Efsane Fotoğraf
Atatürk, 1936 yılında ülkemizi tanıtmak adına Türkiye’nin dört bir yanından fotoğraflar çektirmiş ve bunları İngilizce ve Fransızca dillerine tercüme ettirerek...
PES 2019’un Ekran Görüntüleri Değişiklikler
Popüler futbol oyunu PES’in önümüzdeki aylarda çıkması beklenen yeni versiyonu PES 2019’a ait görseller sızdı. PES serisinin yeni oyunu, Hong...
Türkiye’nin Kamikaze Drone’ları Dünyanın İlgisini Çekti
STM Genel Müdürü Yılmaz, (Kamikaze drone’lar) Bunlar dünyada çok yeni konseptler olduğu ve yapan ülke çok az bulunduğu için ciddi...
Bu karavanın içinde yok yok!
Yurtdışında 2.5 milyon dolara satışa sunulan bir karavan görenleri şoke ediyor. Bu karavanı diğerlerinden ayıran en önemli özelliği kendi helikopterinin...
“Cambridge Analytica” Skandalı Twitter’a Sıçradı
Atatürk’ün Türkiye’yi Dünyaya Tanıtmak İçin Çektirdiği 20 Efsane Fotoğraf
Türkiye’nin Kamikaze Drone’ları Dünyanın İlgisini Çekti
#CANLI | “Yapay Zeka Türkiye” Konferansı BTK
#CANLI | ICANN 5. Orta Doğu DNS Forumu
Etiket Bulutu
Kategoriler
- 5G Teknoloji haberleri
- Bilim ve Teknoloji Haberleri
- Bilişim Haberleri
- Blog Haber Makaleler
- Donanım ve Yazılım Haberleri
- Genel Bilgi
- Grafikya
- İnternet Haberleri
- Kültür Sanat
- Lifestyle Yaşam Haberleri
- Medya ve Sinema Haberleri
- Milli Teknoloji Haberleri
- Mobil Telefon Haberleri
- Otomotiv Haberleri
- Oyun Haberleri
- Sağlık ve Giyilebilir Haberleri
- Sektörel Haberler
- Seyahat
- Siber Güvenlik
- Sosyal Medya Haberleri
- Teknologya
- Teknoloji Galerileri
- Testler
- Uygulama Haberleri
- Uzay Haberleri
- Video Haberleri
- Yapay Zeka