'Avrupa ülkeleri Libya güvenli bir ülke gibi davranamaz'
Libya'daki göçmen gözaltı merkezlerini kapatma çağrıları, Trablus’taki merkezlere gerçekleşen ölümcül hava saldırısından sonra hızlandı.
- 05 Temmuz 2019, Cuma 16:02
Trablus'ta bir gözaltı merkezine yapılan hava saldırısı göçmen ve mültecileri ölümüne sebep oldu. Libya'nın başkentinin eteklerinde şiddetli çatışmalar sırasında bu tür tesislerde kapana kısılmaya devam eden mülteciler için Orta Akdeniz'de politika değişikliği yapılması çağrıları arttı.
Yetkililer tarafından Salı günü yapılan açıklamada, Tripoli'nin doğudaki Tajura banliyösünde meydana gelen saldırıda çocuklar da dahil olmak üzere 50'den fazla kişinin hayatını kaybettiğini ve 130'un üzerinde yaralandığını söyledi.
BM'nin Libya'ya özel elçisi Ghassan Salame, saldırının "açıkça bir savaş suçu teşkil edebileceğini" belirtirken, BM mülteci ajansı (BMMYK) ve Uluslararası Göç Örgütü (IOM) soruşturma çağrısında bulundu.
SAR misyonu ve Libya Sınırsız Doktorlar Savunma Müdürü Sonal Marwah, Al Jazeera'ya merkezdeki 600 göçmen ve mültecinin birçoğunun aynı yerde kaldığını, daha fazla saldırıdan korktuklarını söyledi.
BM tarafından Trablus’ta tanınan Ulusal Anlaşma Hükümeti’ni (GNA) saldırılardan dolayı Nisan ayı başlarında, Trablus’un kontrolünü ele geçirmek için bir saldırı başlattan askeri komutan Halife Haftar güçlerini suçladı.
Haftar'ın ilan ettiği Libya Ulusal Ordusu (LNA) sorumluluğu reddetti. Bu haftanın başlarında, "geleneksel savaş araçları" tükendikten sonra Trablus'ta bombalama hedeflerine başlama niyetini açıklamıştı.
Korkunç koşullar
Libya'nın Yasadışı Göçle Mücadele Dairesi (DCIM) tarafından kontrol edilen kamplarda ülke genelinde tahmini 6 bin kişi tutuluyor. BMMYK ve IOM’ye göre, bunların neredeyse yarısı Trablus ve civarında tutuluyor. Milislerin yönettiği kamplarda binlerce kişinin daha bulunduğuna inanılıyor.
Gözaltı merkezlerindeki felaket koşulları, savaş başladığı zamandan beri daha da kötüleşti ve tutukluların aç kaldıkları, kötüye kullanıldıkları ve dövüldükleri bildiriliyor.
Mayıs ayında, Tajoura gözaltı merkezinin kadın bölümü şarapnel tarafından vuruldu, bir bebek kayboldu.
Marwah, Haftar'ın askeri operasyonunun "yedi ay içinde üçüncü kez silahlı çatışmaların patlak verdiğini" işaret ettiğini söyledi.
Ayrıca Marwah “Avrupa hükümetleri, Libya'nın denizde kurtarılan savunmasız mültecilerin ve göçmenlerin göz ardı edilebildiği bir güvenlik yeri olduğunu iddia edemez "dedi. Bunun yeni bir durum olmadığını dile getirdi. Ayrıca BM’nin defalarca Libya'nın mülteciler için güvenli bir yer olmadığını söylediğini hatırlattı.
İçişleri Bakanı Fathi Bashagha, Perşembe öğleden sonra GNA'nın böyle bir hareketi tartıştığını tweetlediğinde, insan hakları ve insani yardım grupları saldırı sonrasında merkezlerin kapatılması yönündeki çağrılarını artırdılar.
Libya'ya geri döndü
Libya, çatışma, sıkıntı ve kovuşturmadan kaçanlar için Akdeniz'den geçişi için ana noktalardan biridir. Ancak pek çoğu, iki yıllık bir anlaşma kapsamında AB tarafından desteklenen bir programda, ülkenin sahil güvenlik görevlileri tarafından Libya'ya geri gönderildi.
BMMYK rakamları, Haziran ayında 1.300'den fazla kişinin Libya sahil güvenlik görevlileri tarafından yakalandığını ve ülke genelinde gözaltı merkezlerine alındığını gösteriyor.
Yılın başlangıcından bu yana, yaklaşık 3.700 göçmen Libya sahil güvenlik görevlileri tarafından ele geçirildi ve zorla Libya'daki kamplara geri döndü.
İtalyan Uluslararası Siyasal Araştırmalar Enstitüsü (ISPI) göç araştırma görevlisi Matteo Villa, “Onları geri getiriyoruz, ancak tutuklu olanların koşullarını iyileştirmek için fazla bir şey yapmıyoruz ve savunmasız insanları Libya'dan tahliye edecek hiçbir yer önermiyoruz” dedi.
Çarşamba günü yapılan açıklamada, AB diplomatik başkanı Federica Mogherini, genişleme komisyoncusu Johannes Hahn ve göç komisyoncusu Dimitris Avramopoulos, saldırıdan sorumlu kişilerin "hesap vermeleri" gerektiğini söyledi.
Ayrıca Mogherini "Libya'nın göçmenleri alıkoyma sistemi konusundaki duruşumuz açıktır: bu sistemin sona ermesi ve uluslararası standartlara tam olarak uygun şekilde ve insan hakları açısından da iyi yönetilmesi gerekiyor." dedi.
'AB sorumluluk almıyor'
BMMYK, 2017 yılının sonlarında Libya'dan uluslararası korunmaya muhtaç insanları tahliye etmeye başladığından beri, çoğu Nijerli 4.000'den az kişi yola çıktı. Bazı 710'u İtalya'ya, 269'u Romanya'daki bir acil durum transit merkezine yerleştirildi.
Bu haftanın başlarında, İtalya parlamentosu, 2017'de İtalya'nın bir önceki sol hükümeti altında başlayan Libya sahil korumasının çalışmalarına yardım eden AB destekli misyon için fon taahhüdünü yeniledi.
Geçen hafta, Uluslararası Göç Örgütü (IOM), 27.834 göçmen ve mültecinin, bu yıl 1 Mayıs'a kadar deniz yoluyla Avrupa'ya girdiğini, aynı dönemde 2018'de gelen 42.274'ten yüzde 35'lik bir düşüş olduğunu söyledi.
IOM’ye göre, bu yıl 597 kişi Akdeniz’in üç ana güzergahta öldü, 2018’de aynı dönemde bu rakam 1.189 olan ölüm sayısının yarısı.
İspanyol STK Proactiva Open Arms Ofisi İtalya Ofisi Koordinatörü Veronica Alfonsi, "Akdeniz temelde son birkaç ayda bir çöl olmuştur," dedi.
STK kısa süre önce denizlere geri döndü ve İspanya hükümetinden 300.000 ila 900.000 avro (338.000 - 1.014.000 $) arasında ağır para cezaları tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.
Alfonsi, bunun bir çözüm olmadığını çok iyi bildiklerini ve “Eksik olan AB ve Avrupa devletlerinin sorumluluk almaları.” dedi.
Ylenia Gostoli tarafından Aljazeera'de kaleme alınan yazı buülke için tercüme dilmiştir.