DEPRESYON ve KRONİK AĞRI
Kronik ağrı nedir?
Kronik ağrı haftalar, aylar veya yıllarca bile süren ağrıdır. Basit veya sürekli kullanılan tedavilere sıklıkla cevap vermez. Kronik ağrının çok açık bir nedeni bile olabilmektedir; geçici bir zedelenme veya enfeksiyon veya uzun süreli bir hastalık. Ancak bazı kronik ağrı nedenleri açıklanabilecek kadar basit olmamaktadır. Depresyon gibi, kronik ağrı uyku ve günlük aktivitelerde problemlere neden olabilir ve yaşam kalitesinde düşmeye neden olur.
Depresyon ve kronik ağrı arasındaki ilişki nasıldır?
Bilim insanları henüz depresyon ve kronik ağrı arasındaki ilişkiyi (bağlantıyı) bilmemektedir, ancak bu iki hastalığın birlikte görüldüğü ise bilinmektedir. Kronik ağrı depresyon semptomlarını kötüleştirir ve ayrıca kronik ağrı yaşayan depresyondaki hastalarda intihar riski artmaktadır.
Bedensel ağrılar ve ağrılar depresyonun sık karşılaşılan semptomlarıdır. Çalışmalar, daha şiddetli depresyonda olan hastaların daha yoğun ağrı hissettiklerini göstermiştir. Son çalışmalar ayrıca, depresyonda olan bireylerin 'sitokin' olarak adlandırılan protein seviyelerinin normalden daha yüksek olduğunu göstermiştir. Sitokin(ler), enfeksiyon ve hastalıklara, cevap veren bağışıklık sistemini etkileyen hücrelere mesajlar gönderir. Sitokinler bu cevabın gücünü ve süresini de belirler. Bu yolla, enflamasyonu kontrol ederekağrıyı tetikler, bu enfeksiyon veya zedelenmede vücudun cevabıdır. Enflamasyon, tahrip ve uzaklaştırma veya enfekte veya zedelenmiş alanı izole etme yoluyla vücudu korur. Ağrıya ek olarak, enflamasyonun diğer belirtileri; kabarıklık-şişme, kızarıklık, ateş ve bazen de fonksiyon kaybı.
Birçok çalışma, depresyonda da sıklıkla görülen, enflamasyon ile depresyon ve hastalıklar arasında ilişki olduğunu ortaya çıkarmaktadır. Daha ileri çalışmalar ile depresyon ve diğer hastalıkların tedavisinde ve tanısında daha iyi yollar ve bağlantıları anlamak üzere yapılacaktır.
Depresyon ile birlikte olduğu gösterilen bir hastalık 'fibromyalji'dir. Fibromyalji kronik ağrıya neden olur. Fibromyaljide ağrı, yaygın kas ağrısı, yorgunluk, birçok hassas noktalar vardır - vücudun değişik yerlerindeki hassas noktalara hafif baskı acıya neden olmaktadır. Fibromyaljisi olan kişilerin diğer sağlıklı kişilere göre daha fazla depresyon ve diğer ruhsal hastalık olasılığı daha fazladır. Çalışmalar, depresyon ve fibromyalji ortak risk faktörleri ve tedaviler içermektedir.
Kronik ağrısı olanlarda depresyon nasıl tedavi edilmektedir?
Depresyonun tanısı ve tedavisi psikiyatri uzmanı tarafından yapılmaktadır. Depresyonun tedavisi kronik ağrı ve genel sağlığın daha iyi olması açısından önemlidir. Depresyonun tedavisi zaman alsa da tedavi çok etkilidir.
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) sırasında ek konuşma terapilerinin depresyon geçiren kanser hastalarının başa çıkmaları için etkili olduğu gösterilmiştir.
-Psiko-eğitim, hastalığınız ve tedavisi hakkında bilgi sunma
-Stresle başa çıkma eğitimi, anksiyete ile mücadele etmek için değişik yollar öğretme
-Problem çözme terapisi, günlük hayatta sorun yaratan durumları tespit etme ve onlarla baş etme yollarının bulunmasını ve çözme yollarını bulmayı öğretme
Ayrıca, destek gruplarına katılarak yaşadığınız zor duyguları paylaşmanın ve dışa vurmanın yararını görebilirsiniz. Değişik kanser ve beraberinde depresyon konusunda deneyimleri olmuş kişilerle tanışarak baş etme yollarını bulabilirsiniz.
Yaşam tarzı değişiklikleri kronik ağrı yaşayan kişilerin ağrılarını kontrol edebilir. Örneğin, düzenli aerobik kronik ağrı semptomlarının bazılarını azaltabilir. Egzersiz duygudurumu ve depresyon tedavisini güçlendirebilir. Ayrıca, konuşma terapileri kronik ağrı tedavisinde yardımcı olabilmektedir.
Doç.Dr.Murat Eren ÖZEN, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı (Psikiyatr)
www.stres112.com www.twitter.com/muraterenozen
Özel Adana Hastanesi, Büyükşehir Belediyesi Karşısı
0322 459 22 22