Ekonomi
F-35 projesinin ana eleştirisi, konunun ekonomik yönüyle ilgilidir. Mevcut ve gelecek vaat eden teknolojiye göre vaat edilen avantajlara rağmen, uçak çok pahalıydı. Halen, bir savaşçı F-35A'nın üretimi yüz milyon dolardan fazlaya mal oluyor. Doksanlı yılların ortalarında, bu proje üzerinde çalışmak aktif aşamaya girdiğinde, tüm ön maliyetleri dikkate alarak 30-35 milyon seviyesinde bir uçağın maliyetini tutmak planlandı. Gördüğünüz gibi, şu anda planlanana göre uçağın fiyatının üç katı fazlalık var. Tabii ki, böyle "faktörler" projenin rakiplerinin dikkatini çekmeyi başaramadı. Aynı zamanda, projenin yazarları “Lockheed-Martin” şirketindeki yazarlar, yeni teknolojilere hakim olma veya birleşik bir yapı oluşturma gibi fiyatlardaki önemli bir artışın nesnel nedenleri ile haklı çıkarıldı.
Projenin tüm maliyetlerinin, başlangıçta kabul edilen politika ile doğrudan veya dolaylı olarak ilişkili olması dikkat çekicidir. Pentagon, farklı amaçlar, farklı özellikler ve üç farklı birlik türü için üç uçak almak istediğinden, Lockheed-Martin mühendisleri tasarımın maksimum basitleştirilmesine yöneldi. Ek olarak, uçak bakımını basitleştirme sorunları aktif olarak değerlendirildi. Önceki süper projede olduğu gibi - F-22 Raptor - fiyatı düşürmeye yönelik tüm önlemler yalnızca buna yol açmakla kalmadı, aynı zamanda genel olarak programın ve özellikle her bir uçağın maliyetini de artırdı. Özellikle ilginç olan proje F-35, yaratma ve uygulama kavramlarının ışığına bakar. Başlangıçta, bu savaşçı ağır ve pahalı F-22'i tamamlayan hafif ve ucuz bir uçak olarak yapıldı. Sonuç, istenen fiyat oranına uymaktı, ancak yüz milyondan fazla denize sadece 140-145 milyonlarca F-22 ile karşılaştırıldığında küçük bir maliyet olarak adlandırılabilir.
Muhtemelen, doğru işletme yaklaşımı sayesinde, uçakların ve programların maliyet oranını korumak mümkün olmuştur. F-35 projesi, seksenlerin ilk yarısında başlayan, ancak çok fazla başarılı olamayan ASTOLV programına geri döndü. Bu projedeki gelişmelere dayanarak, daha sonra JAST programı ile birleştirilen CALF adı altında çalışmalar geliştirilmiştir. Tüm bu programların görevleri gözle görülür şekilde farklıydı, ancak CALF ile JAST'ın birleştirilmesi aşamasında, gelecek vaat eden bir savaşçı için genel şartlar çoktan oluştu. Belki de, bir programın maliyetleri, bir başkasının maliyetine katmadığı için, sonuçlandırma, nihai F-35 projesinin maliyetini önemli ölçüde düşüren isimlendirme anlarıydı. Aynı zamanda, yalnızca JSF (Joint Strike Fighter - “Single Shot Fighter”) olarak değiştirilmesine neden olan JAST programının (Joint Advanced Strike Technology - “Tek Umut Veren Şok Teknolojisi”) son dönüşümü, neredeyse hiç bir tasarruf nedeni olarak kabul edilemez.
Mevcut gelişmelerle daha fazla tasarruf sağlandığına dikkat etmek önemlidir. Örneğin, yeni F-35 avcı uçağının tasarlanmasında, CATIA otomatik sistemi ve COMOC test sistemi aktif olarak kullanıldı. Bu sistemler, özellikle maliyetlerini "devralmış" olan F-22 projesi için özel olarak yaratıldı. Bu durum bazı yeni teknolojilere, örneğin birkaç yeni kompozit malzeme çeşidine benzer.
Bununla birlikte, benzer bir maliyet paylaşımında bile, F-35 uçağı oldukça pahalı çıktı. Bu uçağın yüksek maliyetinin temel nedeninin aynı tasarıma dayanan birkaç bağımsız makine yaratmanın özel bir fikri olduğuna inanmak için her neden vardır. Böyle bir görev kendi başına kolay değil, en yeni teknolojileri birleştirmesi gereken modern uçaklar hakkında konuşalım. Ayrıca, müşteri gereksinimlerinde bir değişiklik. Doksanlı yılların sonlarında, ABD Donanması gelecekteki güverte F-35C'nin özelliklerine ilişkin isteklerini defalarca gözden geçirdi ve düzeltti. Bu nedenle, Lockheed Martin tasarımcıları projeyi sürekli güncellemek zorunda kaldılar. Bağımsız bir projenin ayrı bir geliştirilmesinde, bu tür düzenlemeler özellikle karmaşık bir iş gerektirmez. Ancak JSF programında, birleşme gereklilikleri göz önüne alındığında, güverte avcısında veya diğer herhangi bir modifikasyonda göze çarpan her değişiklik diğer iki avcı versiyonunu doğrudan etkiledi. Çeşitli tahminlere göre, toplam tasarım süresinin yaklaşık 10-15'i, projelerin ek revizyonuna harcandı. Açıkçası, durum, ekstra nakit maliyetlerle aynıydı.
Teknik
Bazı gereksinimlerin uygulanmasıyla ilgili sorunların yanı sıra, gereksiz maliyetlere yol açan JSF programının maliyeti de, geliştirilmesi ve test edilmesi için çok paraya mal olan bir dizi yeni teknik çözümden kaynaklanıyordu.
İlk göze çarpan, F-35B'nin kısa kalkış ve dikey iniş avcı kaldırma üniteleridir. Deniz Piyadeleri'nin evrensel amfibi hücum gemilerine dayanma olasılığı ile ilgili gereksinimlerini karşılamak için Lockheed-Martin çalışanları, Pratt & Whitney'den motor üreticileriyle birlikte, yalnızca gerekli itişi sağlamakla kalmayıp aynı zamanda uyum sağlayabilen bir asansör sürdürücü motor oluşturmak için çok zaman harcamak zorunda kaldı. projede benimsenen maksimum birleşme ideolojisi. "Kara" ve uçak gemisine dayalı savaşçılar için bir enerji santrali oluşturmak için mevcut PW F119 motorunun modernizasyonu yeterliydi, o zaman kısa veya dikey bir kalkış uçağı söz konusu olduğunda bir dizi özel önlemin alınması gerekiyordu.
Eski ASTOLV programının sonuçlarına göre, birkaç kaldırma ve seyir motoru çeşidi ortadan kaldırılmıştır. Lockheed-Martin'deki JSF çalışması sırasında, kalan seçeneklerin en uygununun, dönen bir nozul ve turbojet motorun motor tarafından tahrik edilen ilave bir fanlı fanı kullanması olacağı sonucuna varıldı. Böyle bir düzenleme, düşey çekiş gücü ve kontrol kolaylığı için yeterli dezavantajı olmasa da sağlar. Her şeyden önce, uçağın çoğu zaman sadece dikey / kısaltılmış bir kalkış veya iniş sırasında gerekli olan bir kaldırma fanı şeklinde ekstra bir yük taşıyacağı gerçeğine dikkat çekilmiştir. Bölünmüş kaplinden alt ve üst kapaklara kadar olan tüm fan üniteleri, F1800-135 motorunun kuru ağırlığından biraz daha fazla olan yaklaşık 600 kilogramdır. Ancak, yüksek sıcaklıklı bir turbojet motor kullanılırken, diğer seçenekler çok rahat görünmüyordu. Gerçek şu ki, fandan gelen soğuk hava akışı, motorun jet akımıyla çarpışıyor, kısmen soğuyor ve ayrıca aşırı ısınmış gazların hava girişlerine girmesine izin vermiyor. Kaldırma tesisinin başka hiçbir yerleşimi böyle bir fırsata sahip değildir ve bu nedenle ekstra ağırlık avantajlar için kabul edilebilir bir fiyat olarak kabul edilmektedir.
F-35B avcı motorunun eşit derecede kompleks bir ünitesiyle - dönen bir ağızlık - ilginç tarih. Bu konuyla ilgili araştırma, CALF programının yapıldığı günlerde başlamıştır, ancak fazla bir başarıya ulaşmamıştır. Çok fazla zaman, çaba ve para harcayan Amerikalı bilim adamları ve mühendisler, Rus tasarım bürosuna tavsiye için başvurdular. AS Yakovlev. Uzun süren görüşmeler neticesinde Amerikalılar Yak-141 projesi için dokümantasyonun bir kısmını satın almayı ve dikkatlice incelemeyi başardılar. Kazanılan bilgiyi kullanarak, F135-600 motor için yeni bir nozul tasarlandı ve Sovyet Yak-141 uçağının ilgili ünitesiyle ortak bir takım özellikler vardı.
Yine de, yabancı deneyim kullanımına rağmen, dikey bir kalkış uçağı için bir santral oluşturulması çok zor oldu. Özellikle, F-35B'nin ilk prototipini BF-1 endeksi ile test etmeye başlamadan kısa bir süre önce motor türbininin kanatlarında çatlak riski vardı. Bu nedenle, birkaç ay boyunca tüm kaldırma ünitelerinin testleri ciddi güç kısıtlamaları ile yapıldı ve her gazovka'dan sonra bir motor hasarı kontrolü gerekiyordu. Santralin son tasarımında oldukça uzun süren çalışmalar sonucunda, tüm temel sorunlarını ortadan kaldırmayı ve gerekli güvenilirliği sağlamayı başardık. Bu sorunların ara sıra yeni uçakta hala suçlandığına dikkat etmek önemlidir ve bazı kaynaklar, üretim uçakları da dahil olmak üzere yeni çatlakların ortaya çıkmasından bahseder.
Sorunsuz bir şekilde ve F-35C’nin bir güverte sürümünü oluştururken. Başlangıçta, itme vektör kontrolü ve sınır tabakası kontrol sistemi olan bir motor yardımıyla kalkış ve iniş özelliklerini arttırması gerekiyordu. Bununla birlikte, doksanlı yılların sonlarında, JSF / F-35 programının genel karmaşıklığı ve maliyeti o kadar büyüdü ki, yalnızca kontrollü itme vektörünü bırakmaya karar verildi. Bazı kaynaklara göre, Lockheed Martin çalışanları ve bağlı işletmeler zaten sınır tabaka yönetim sistemi konusunda araştırma ve tasarım çalışmaları başlattılar, ancak yakında durdurdu. Böylece, programın toplam maliyetine, ancak pratik bir faydası bulunmayan bir masraf daha eklendi.
Önceki F-22 avcı uçağı gibi, F-35 da başlangıçta hava ve yer hedeflerinde çalışma, navigasyon, tüm uçak sistemlerinin kontrolü vb. F-35 için bir aviyonik kompleksi oluştururken, F-22 projesindeki gelişmeler yaygın olarak kullanıldı. Aynı zamanda, elektronik parçaların üretiminin bazı özellikleri göz önünde bulundurulmuştur. En yeni bileşenlerin kullanılmasının sadece ekipmanın performansını artırmakla kalmayacağı aynı zamanda uçağın doksanlı yılların ortalarında F-22 ile olanlar gibi sorunlardan koruyacağı varsayılmıştır. Hatırlayın, daha sonra, hesaplama kompleksinin ilk versiyonunun test edilmesinden kısa bir süre sonra kullanılan mikroişlemci üreticisi serbest bırakılmalarının sona erdiğini açıkladı. F-22 projesinde yer alan birkaç şirketin çalışanları, acilen elektroniğin büyük bir bölümünü yeniden yapmak zorunda kaldı.
Bir F-35 uçağındaki durum hakkında bilgi edinmenin ana yolu, aktif fazlı bir anten dizisi ile donatılmış hava radarlı AN / APG-81'tir. Ayrıca, durumu tüm açılardan izleyen altı adet AN / AAQ-37 sistem sensörü uçak tasarımına göre dağıtılıyor. Gözlemlemek ve kullanmak оружия Uçakta AAQ-40 termal görüntüleme sistemi bulunur. Ayrıca dikkat edilmesi gereken, aktif radyo girişim AN / ASQ-239 istasyonudur. Birkaç yıl süren geliştirme, test etme ve geliştirme sırasında, Amerikalı mühendisler, F-35 için elektronik ekipmanların neredeyse tüm sorunlarını çözmeyi başardı.
Bununla birlikte, özel bir pilot kaskının bulunduğu uzunca bir destan henüz bitmedi. İşin aslı, ordunun gereklerine ve yazarların F-35’in genel görünüşüne ilişkin üretimlerine göre, ileri savaşçıların pilotlarının, camı bir bilgi çıkış sistemi ile donatılmış özel bir kask ile çalışması gerektiğidir. Kask ekranında navigasyon, hedef arama ve saldırı için gerekli tüm verileri göstermesi planlanmaktadır. İlk başta, kaskın gelişimi Vision Systems International şirketine giriyordu, ancak birkaç yıl boyunca onu aklına getirmeyi başaramadı. Bu nedenle, 2011'in sonunda bile, kask ekranında bilgi gösterilmesinde gecikmeler yaşandı. Ek olarak, koruyucu başlığın elektroniği, pilot kafasının uçağa göre pozisyonunu her zaman doğru bir şekilde belirlemedi, bu da yanlış bilgi verilmesine neden oldu. VSI kask ve belirsiz düzeltmelerdeki bu sorunlar nedeniyle, Lockheed Martin, BAE Sistemleri için alternatif bir pilot kask geliştirmeye zorlandı. Prototipleri zaten var, ancak kasklardan birinin benimsenmesi hala gelecekle ilgili.
Beklentiler
Seri üretime başladığında F-35 ve F-22 projelerinin durumunu karşılaştırırsak, her şeyden önce, savaşçıların genel performansının derecesi çarpıcıdır. Lockheed Martin'in mühendisleri ve yöneticileri, önceki umut verici uçağa gelen tüm sorunları göz önüne almış ve daha önce müdahale etmiş olan sorunların çoğundan kaçınmaya çalışmış görünüyor. Elbette, her üç F-35 modifikasyonunun ince ayarlanması ve ilave testlerinin yapılması ekstra zaman ve para gerektiriyordu, ancak böyle bir ücret olası problemlerin ışığında kabul edilebilir gibi görünüyordu. Bu nedenle, şu anda, Lightning-2 temel olarak finansal sorunlara sahiptir ve sonuç olarak, her şeyden önce ihracat için teslimatlarla ilgili net bir beklenti taşımamaktadır.
Yıllar geçtikçe, F-35 avcısı, projeye katılanlar da dahil olmak üzere farklı ülkelerden uzmanlar tarafından çeşitli eleştirilere maruz kaldı. Belki de en ilginç olanı, Avustralya ordusunun ve uzmanlarının pozisyonudur. Bu ülke uzun zaman önce büyük olasılıkları olan bir dizi yeni savaşçı satın almak istedi ve F-22 uçakları satın almak istiyor. ABD, sırayla, çok uzun zaman önce, tüm yabancı ülkelere bu tür teslimatların olasılığını reddetti ve “karşılığında” daha yeni F-35'i teklif etti. F-22 satın alma fırsatını kaybetmek istemeyen Avustralyalılar, son yıllarda, özellikle F-35 satın almanın fizibilite konusunu ve genel olarak bu uçağın potansiyellerini gündeme getirdiler. Çoğunlukla, daha ilginç bir “Raptor” arayışında, Avustralyalıların var olmayan kusurlardan dolayı Lightning-2'i suçlamaya hazır olduğu kanaatine varılıyor. Bununla birlikte, mevcut koşullarda, Avustralya’dan gelen ifadeler ciddi bir güvensizliğe neden olmayan bilgi kaynaklarından biri olarak kullanılabilir.
En ünlü ve skandallardan biri, Air Power Australia'nın merkezindeki analistlerin ifadeleridir. Mevcut bilgileri analiz ettikten sonra, birkaç yıl önce uzmanlar, F-35 uçağını 4 + nesil avcı uçağı olarak tanıdı, ancak Lockheed Martin beşinci sınıfa aitti. Sözlerini kanıtlamak için, Avustralyalı analistler uçağın ağırlık / ağırlık oranının düşük olmasına ve bunun sonucu olarak süpersonik uçuşun bir artışa geçmeden imkansızlığını, radar için göreceli olarak yüksek görünürlük ve diğer birçok faktöre yol açtı. Biraz sonra, Avustralya düşünce kuruluşu F-22 ve F-35 savaşçılarının yeteneklerinin oranını bir motosiklet ve bir scooter ile karşılaştırdı. Ek olarak, Avustralyalı uzmanlar, F-35 ve çeşitli ülkelerin hava savunma sistemlerinin zaten birkaç yıldır karşılaştırmalı analizlerini yapıyorlar. Bu hesaplamaların sonucu, uçaksavar topçularının neredeyse garanti altına alınmış zaferinin sonucu olarak sürekli bir sonuçtur. Sonunda, birkaç yıl önce, Avustralya ordusu, Amerikan F-35 uçağı ile Rus Su-35 (4 ++ kuşağı) arasındaki sanal hava savaş testi sırasında hazır bulundu. Avustralya tarafından alınan bilgiye göre, Amerikan uçakları, en azından, olması gerekenleri göstermedi. Resmi Pentagon, Amerikan teknolojisinin bu başarısızlıklarını başka amaçlarla “dijital biçimde” açıkladı. Her neyse, Avustralya F-35 taslağının en ateşli eleştirmeni olmaya devam ediyor.
Birkaç gün önce, Sidney Morning Herald'ın Avustralya baskısı, ülkenin Savunma Bakanlığı'nın planlarından alıntılar yayınladı. Bu alıntılardan doğrudan, Avustralya ordusunun yeni F-35 tedariki için ABD ile olan sözleşmeyi sonlandırma niyetinde olduğu sonucuna varıyor. Bir düzine Lightning yerine, Canberra en son F / A-18 avcı bombardıman uçaklarını satın alacak. Avustralya ordusunun hareketleri, Hava Kuvvetleri komutanlarının F-35'in eski F-22'in maliyet etkinliğinde önemli derecede düşük olduğu ve bu nedenle dikkat ve harcamaya değmeyeceği yönünde sürekli bir izlenim yaratıyor. Bu nedenle Avustralya Hava Kuvvetleri, eski ve kanıtlanmış F / A-18'i almaya hazır, ancak yeni ve şüpheli F-35'i almaya hazır.
Geçen yıl nisan ayında, Kanada Savunma Bakanlığı yanlarında gerçek bir skandal patlak verdi. Birkaç yıl önce, Kanada F-35 programına girdiğinde, 65 milyarlarca dolar değerinde X-NUMX F-35A uçakları satın alınması planlandı. Uçağın yirmi yıllık hizmetini hesaba katarak, tüm masrafların 10-14 milyarlarca dolması gerekiyordu. Bir süre sonra, Kanadalılar sözleşmenin maliyetini yeniden hesapladılar ve uçakların toplam maliyetinin 15 milyar olacağı ortaya çıktı. Son olarak, 25'un sona ermesiyle, bir sonraki yeniden hesaplamanın bir sonucu olarak, uçağın satın alınması ve işletilmesinin toplam maliyeti, 2012 milyarlarca üzerine çıkmıştır. Maliyetlerdeki bu artış nedeniyle, Ottawa, beşinci kuşak bir avcı uçağı satın alımını bırakmak ve daha mütevazı seçenekleri düşünmek zorunda kaldı. F-40'in taslağı nedeniyle, Kanada Hava Kuvvetleri'nin pek hoş olmayan bir konumda olması dikkat çekicidir: mevcut teknoloji yavaş yavaş kaynağını geliştiriyor ve yenisinin gelmesi bugün veya yarın başlamayacak. Bu nedenle, Kanada şu anda para ve zamandan tasarruf etmek için F / A-35 savaş uçağı ya da Avrupa Eurofighter Typhoon almayı düşünüyor.
F-35 uçağının mevcut tüm ihracat problemleri çeşitli nedenlere dayanmaktadır. Projenin karmaşıklığı zamanlamada bir gecikmeye ve hem programın bir bütün olarak hem de özellikle her bir uçağın maliyetinde yavaş ama kesin bir artışa neden oldu. Bütün bunlar, savaşçının ihracat geleceğini etkileyemedi. Ana müşteri olan ABD Hava Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri ve ILC'nin mutlaka yeni ekipman satın almaya devam etmesi gerekiyor. Bu durumda program için azami risk, satın alınan ekipman sayısındaki azalma olacaktır. İhracat teslimatlarının daha az net bakış açıları vardır, çünkü şartların daha da yerinden edilmesi ve fiyatlardaki artış sadece potansiyel alıcıları korkutur.
Bugün ve yarın
Bu arada, 2012'te, toplam üç düzine yeni F-35 uçağı, 2011 yılının üretim oranının iki katından daha fazla üretildi. İlk savaşçıları İngiliz Hava Kuvvetleri (iki) ve Hollanda'yı (bir) aldı. Ayrıca, ilk üç F-35B avcı uçağı Deniz Piyade Birliği Filosunda görev yapmak üzere yola çıktı. Lockheed Martin'in resmi verilerine göre, geçtiğimiz yıl boyunca 1167 test uçuşları gerçekleştirildi (planın% 18'inden daha fazla), 9319 puanlarının elde edildiği, ilerlemeyi karakterize eden plan (plan% 10 tarafından aşıldı). Gördüğümüz gibi, Amerikalılar en yeni savaşçıların ince ayarını ve üretimini durdurmayı düşünmüyorlar. Mevcut 2013 yılı için, Block 2B versiyonunun araç içi aviyonik ekipmanının test edilmesi ve revizyonunun yanı sıra ilk silah testleri de planlanmaktadır. Wasp projesinin evrensel iniş gemileri üzerindeki kısa süreli kalkışların değiştirilmesinin ilk testlerinin yaz için yapılması planlandı.
Genel olarak, F-35 projesinde yer alan tüm şirketlerin ve işletmelerin çalışanları bunun üzerinde çalışmaya devam eder ve vazgeçmezler. Evet, ve projenin kendisi uzun bir süre geri dönüşü olmayan bir noktadan geçti, bu yüzden ordu ve mühendislerin geri dönüşü yok - ince ayar yapmaya ve yeni uçaklar inşa etmeye devam etmeniz gerekiyor. Projenin belirli bir bölümünün karmaşıklığı ile ilgili tüm sorunlar ve bunların uygulamalarından kaynaklanan gecikmeler sonuçta tüm programın maliyetinde bir artışa yol açmaktadır. Ancak, daha önce de belirtildiği gibi, geri dönüş yoktur, F-35 ne pahasına olursa olsun hizmet edecektir.
Bu, ABD Hava Kuvvetleri'nin bir sonraki güncellemesinin bir sonraki uçağın fiyatının şimdikinden daha yüksek olup olmayacağı gibi görüneceği konusunda net değil. Doksanlı yılların sonlarında Lockheed-Martin N. Augustine’nin kıdemli liderlerinden biri olan Augustine, her on yılda bir yeni savaşçı geliştirme programının öncekinin dört katına çıktığını belirtti. Bu eğilim devam ederse, 21. yüzyılın ortalarında, 1990'ların sonundaki örnek bir ABD askeri bütçesi, yalnızca bir uçağı geliştirme ve inşa etme maliyetine eşdeğer olacaktır. Augustine’nin haklı ifadesine göre, bu savaşçı Hava Kuvvetleri’nde haftada üç buçuk gün, Deniz Kuvvetleri’nde olduğu gibi daha çok görev yapacak ve özellikle başarılı yıllar içinde Deniz Kuvvetleri’ni “sollayacak”. Lightning-2 bu kötü geleneği durdurabilecek mi? Mevcut duruma göre, bunun olasılığı o kadar da büyük değil.
Göre:
http://lockheedmartin.com/
http://pw.utc.com/
http://jsf.mil/
http://airwar.ru/
http://ausairpower.net/
http://lenta.ru/
http://rnd.cnews.ru/
http://smh.com.au/
Kudishin I.V. F-22 Raptor ve JSF. Beşinci neslin Amerikan savaşçısı. - M: Astrel / AST, 2002