Miyom ameliyatı ve miyomların çeşitli tedavi yöntemleri
Miyom ameliyatı, miyomların konumuna, boyutuna ve semptomlarına bağlı olarak birkaç farklı seçenekte hastalara sunulur. Miyomlar, yani uterin fibroidler, rahimde genellikle doğurganlık yıllarında ortaya çıkan, kanserli olmayan büyümelerdir. Uterin fibroidler gözle görülemeyecek kadar küçük olanlardan, uterusu büyütebilecek bir hacme sahip olanlara kadar farklılık gösterebilir. Çoğunlukla hiçbir semptom göstermeyen miyomları doktorunuzun, pelvik ya da doğum öncesi ultrason muayenesinde tesadüfen keşfetmesi muhtemeldir.
Semptomlar miyomların boyutu, yeri ve sayısına bağlı olarak şiddetlenebilir. Eğer şiddetli semptomlar varsa ve ilaç tedavisi etki etmediyse cerrahi yöntemler, bir diğer deyişle miyom ameliyatı düşünülebilir. Uterin fibroidleri tedavi etmek için birkaç farklı yöntem kullanılabilir. Bunlar aşağıda sıralanmıştır.
Ameliyat mı olmalıyım? Miyom ameliyatı seçenekleri
- Histerektomi; Histerektomi, rahmi çıkarmaktır. Miyomların tekrar etmesini önlemenin en etkili yoludur. Büyük fibroidleriniz veya şiddetli kanamanız varsa ve artık çocuk sahibi olmak istemiyorsanız, histerektomi önerilebilir. Histerektominin yan etkileri arasında erken menopoz ve libido kaybı (cinsel dürtü kaybı) bulunuyor. Bu genellikle sadece yumurtalıklar alındıysa oluşur.
- Miyomektomi; Miyomektomi, miyomları rahim duvarından çıkarmak için yapılan ameliyattır. Hala çocuk sahibi olmak istiyorsanız, miyom tedavisinde cerrahi bir seçenek olması bakımından histerektomiye alternatif olarak miyomektomi düşünülebilir ancak bu işlem her tür fibroid için uygun değildir. Jinekoloğunuz, miyomlarınızın boyutu, sayısı ve konumu gibi faktörlere dayanarak işlemin size uygun olup olmadığını söyleyecektir. Bu miyom ameliyatı türü genellikle fibroidler için etkili bir tedavidir ancak fibroidlerin yeniden büyüme ihtimali bulunur ve daha fazla ameliyata ihtiyaç duyulur.
- Fibroidlerin histeroskopik rezeksiyonu; Fibroidlerin histeroskopik rezeksiyonu, ince bir teleskop (histeroskop) ve küçük cerrahi aletlerin fibroidleri çıkarmak için kullanılmasıyla yapılır. Rahim içindeki submukozal miyomları çıkarmak için kullanılabilir ve ileride çocuk sahibi olmak isteyen kadınlar için uygundur.
- Fibroidlerin histeroskopik morselasyonu; Fibroidlerin histeroskopik morselasyonunda fibroidleri çıkarmak için bir histeroskop ve küçük cerrahi aletler kullanılır. Histeroskopik rezeksiyona kıyasla histeroskopik morselasyonun esas faydası, histeroskopun birkaç kez değil, yalnızca bir kez yerleştirilerek rahim yaralanması riskini azaltmasıdır.
Cerrahi olmayan yöntemler ile fibroidlerin tedavisi
Fibroidlerin tedavisinde miyom ameliyatı türlerinin yanı sıra cerrahi olmayan tedaviler de mevcuttur. Bunlar;
- Uterin arter embolizasyonu (UAE); Fibroidlerin tedavisi için histerektomi veya miyomektomiye alternatif bir yöntemdir. Büyük fibroidleri olan kadınlara tavsiye edilebilir. Fibroidleri besleyen kan damarlarını engelleyerek küçülmelerini sağlar. UAE olduktan sonra başarılı bir hamilelik geçirmek mümkün olsa da, tekniğin doğurganlık ve gebelik üzerindeki genel etkileri belirsizdir.
- Endometrial ablasyon; Endometriyal ablasyon, rahim zarının çıkarılmasını içeren nispeten küçük bir işlemdir. Esas olarak rahim fibroidleri olmayan kadınlarda ağır kanamayı azaltmak için kullanılır ancak aynı zamanda rahim iç yüzeyindeki küçük fibroidleri tedavi etmek için de kullanılabilir.
Semptomları hafifletmek ve miyomları küçültmek için ilaç tedavisi
Miyomlar ilaçla tedavi edilebilecek durumda ise doktorunuz miyom ameliyatı yerine öncelikle ilaç tedavisini deneyecektir. Bu ilaçların çoğunluğu hormonları kontrol eden ilaçlardır. Şiddetli adet dönemlerinizi hafifletmeye yarayan ilaçlar, fibroidler büyüdükçe daha az etki eder. İlaçların etki etmediği ve semptomların sürdüğü durumlarda cerrahi işlem yapılır.
Semptomları hafifletici ilaçlar;
- Levonorgestrel intrauterine system (LNG-IUS); Levonorgestrel intrauterin sistem, rahminize yerleştirilen, progesteron hormonu içeren Levonorgestrel ilacını (doğum kontrol ilacı) yavaşça veren küçük, plastik T şeklinde bir cihazdır. Bu, rahim zarınızın hızla büyümesini durdurur ve böylece incelerek kanamanızı hafifletir.
- Traneksamik asit; LNG-IUS uygun değilse (örneğin, doğum kontrolü istenmiyorsa) traneksamik asit tabletleri düşünülebilir. Rahim içi kanamasındaki küçük kan damarlarını durdurarak çalışan bu ilaç kan kaybını yaklaşık yüzde 50 oranında azaltır.
- Antiinflamatuar ilaçlar; Ibuprofen ve mefenamik asit gibi steroidal olmayan antiinflamatuar (ağrı kesici) ilaçlar (NSAID'ler), adetinizin ilk gününden kanamanın durmasına veya yönetilebilir seviyelere düşmesine kadar günde 3 kez alınabilir. NSAID'ler, prostaglandin adlı hormon benzeri asitin üretimini azaltır.
- Doğum kontrol hapı; Doğum kontrol hapı, hamileliği önlemek için yumurtalıklardan yumurtanın salınmasını durduran bir yöntemidir. Kanamayı hafifletmenin yanı sıra, bazı doğum kontrol hapları adet ağrısını azaltmaya yardımcı olur.
- Oral progesteron; Oral progesteron, ağır adet dönemlerini azaltmaya yardımcı olan yapay progesterondur. Oral progesteron, rahim zarının hızla büyümesini engelleyerek çalışır.
- Enjekte progesteron; Bu progesteron formu, tedavi gerektiği sürece her 12 haftada bir enjekte edilir. Aynı zamanda bir doğum kontrol yöntemidir.
Miyom ameliyatı seçeneklerine başvurulmadan önce miyomları küçültmek için kullanılan ilaçlar ise şunlardır;
- Gonadotropin salgılayan hormon ilaçları (GnRHa’lar); GnRHa’lar, enjeksiyonla verilen hormonlardır. Yumurtalıkların östrojen üretmesini durduran hipofiz bezini etkiler. Hipofiz bezi, beynin alt kısmında bulunan küçük, bezelye büyüklüğünde bir bezdir. Vücuttaki bir dizi önemli hormon bezini kontrol eder. İlaç, adet dönemini durdurur ancak bir doğum kontrol yöntemi değildir. GnRHa’lar bazen ameliyatla fibroidleri çıkarmak için küçültme yöntemi olarak kullanılır.
- Ulipristal asetat; Ulipristal asetat (Esmya) şu anda fibroidlerin tedavisi için önerilmemektedir. Ciddi karaciğer hasarı raporlarının ardından güvenliği gözden geçiriliyor.
Yayınlanma tarihi: 11 Ocak 2021 Pazartesi