Taliban döneminde televizyon ve müziğin yasaklandığı Afganistan’da demokrasi kültürünü geliştirmek için medya araçlarından yararlanılıyor. Popstar türü bir program olan Namzed, halktan büyük ilgi görüyor.
Afganistan'daki televizyon izleycisinin son dönemde en çok rağbet gösterdiği programlarından biri, genç adayların devlet başkanlığı için mücadele ettikleri bir yarışma programı.
"Programın asıl amacı, insanları demokrasi ve devlet başkanlığı seçimleriyle ilgili bilgilendirmek. Aynı zamanda, Afganistan’daki genç kuşak neredeyse hiç sesini duyuramıyor. Burada söz gençlerin..."
Programın sunucusu, yarışmayı işte bu sözlerle tanımlıyor. "Namzed", aslında Popstar yarışmasının bir versiyonu. Ancak burada adaylar, nasıl şarkı söylediklerine göre değil, siyasi becerilerine göre değerlendiriliyor.
TV programıyla gerçek hayat karışınca…
Yarışma, Afganistan'da yapılacak devlet başkanlığı seçimleriyle paralel yayınlanıyor. Bu da zaman zaman karışıklıklara neden olmuyor değil. TV Başkanı namzedlerinden biri olan 20 yaşındaki Münir, yaşadıklarını şöyle anlatıyor: "Seçim afişlerimizin üzerinde, insanların soru sormak veya şikâyetlerini iletmek istediklerinde kullanabilecekleri telefon numaraları yazıyor. Bazen daha çok genç olduğumu, 40 yaşından önce devlet başkanlığına adaylığını koymanın yasak olduğunu belirten telefonlar alıyorum. O zaman arayanlara bunun sadece televizyonda yayınlanan bir yarışma programı olduğunu anlatmam gerekiyor."
Bir defasında Münir'in başı afiş asmaya çalışırken polisle de derde girmiş. Devlet Başkanı Hamid Karzai'nin resminin bulunduğu afişin üzerine kendi afişini asmaya çalışmakla itham edilmiş ve polisleri ikna edene kadar akla karayı seçmiş.
Daha iyi çözümler öneriyorlar
"Namzed" yarışmasının jüri üyelerinden Harun Mir, adayların performansından oldukça etkilendiğini belirtiyor. Mir şöyle diyor: "Bazen genç yarışmacılar, gerçek politikacılardan çok daha iyi çözümler öneriyorlar. Fazlasıyla geleneksel bir topluma sahibiz. İstikrarı sağlamak için eski kuşakla gençler arasında bir köprü oluşturmamız gerekiyor."
Yarışmaya katılan koyu renk takım elbiseli genç erkeklerin arasında bir de genç kadın göze çarpıyor. O da güvenlik, eğitim, tarım ve eşitlik gibi konularda hararetli nutuklar atıyor: "Toplumumuzun yarısı kadınlardan oluşuyor. Onlar bizim annelerimiz, kız kardeşlerimiz, eşlerimiz, kızlarımız. Ancak ne yazık ki eşit haklara sahip değiller. Onları hükümette, eğitimde ve diğer alanlarda etki ve yetki sahibi yapacağım."
Programdan elenen yarışmacılarsa, Popstar yarışmasında olduğu gibi olayı dramatize etmek yerine, sonucu olgunlukla karşılıyor. Yarışmacıların çoğunun hayaliyse 40 yaşını doldurup gerçek devlet başkanlığı seçimlerinde yarışabilmek.
Kai Küstner / Çeviri: Banu Ertek
Editör: Murat Çelikkafa