Aşı ile Kanser Tedavisi
Kanser Aşısı Nedir?
Aşılar, vücudun hastalıklar ile mücadele etmesine yardımcı olan ilaçlardır. Bağışıklı sistemini tanıyarak eğitilmesine ve zararlı maddelerin yok edilmesine yardımcı olurlar. İki tür kanser aşısı vardır:
- Önleyici aşılar
- Tedavi aşıları
Kanserden Korunma Aşıları
Doktorlar gelişmekte olan bazı kanser türlerini önlemek için sağlıklı insanlara kanserden korunma aşıları verirler. Su çiçeği veya grip aşısı gibi, bu aşılar hastalığa neden olabilecek virüslere karşı vücudu korurlar. Bir kişiye virüs bulaşmadan önce aşı alması gerekir. Aksi takdirde, aşı işe yaramaz.
Kanseri önleyen üç farklı aşı vardır ve bu aşılar Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından onaylanmıştır.
Gardasil: 9 ila 26 yaş arası insanlarda aşağıda yer alan kanser türlerini önlemek için kullanılmaktadır.
- Kadınlarda rahim ağzı, vajinal ve vulva kanseri
- Kadın ve erkeklerde kolon kanseri
- Erkeklerde ve erkek çocuklarda genital siğiller
Bu aşı HPV virüsüne karşı korunmak için de kullanılır. Eğer bu virüs uzun süreli ise, yukarıda yer alan sağlık koşullarına neden olabilir. HPV ağız kanserine de neden olabilir. Ancak bu kanser türü için kullanımı Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi tarafından onaylanmamıştır.
Cervarix: Bu aşı da HPV enfeksiyonuna karşı korur ve HPV aşısı olarak da adlandırılır. 10 ila 25 yaş arası kadınlarda rahim ağzı kanserinden korunmak amacıyla kullanımı Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi tarafından onaylanmıştır.
Hepatit B Aşısı: Bu aşı hepatit B virüsü enfeksiyonunu önler. Uzun ömürlü HBV enfeksiyonu karaciğer kanserine neden olabilir.
Not: HPV ve hepatit B aşısı olup olmamanız gerektiği konusunda doktorunuzla konuşunuz.
Kanser Tedavisi Aşıları
Terapötik aşılar olarak da adlandırılan kanser tedavisi aşıları, immünoterapi tedavisinin bir türüdür. Aşılar vücudun kanserle savaşması için doğal savunmasını artırmak amacıyla çalışır. Doktorlar daha önce kanser teşhisi konulan kişilere aşı tedavisi verir. Bu aşıların amacı şunlardır:
- Kanserin yeniden geri gelmesini önlemek
- Başka bir kanser tedavisi sonrasında hala vücutta hala var olan kanser hücrelerini yok etmek
- Büyüyen veya yayılan bir tümörü durdurmak
Kanser Tedavisinde Aşılar Ne İşe Yarar?
Antijenler normal olarak, vücudun bir parçası olmayan hücrelerin yüzeyi üzerindeki maddelerdir. Bağışıklık sistemi genellikle onlardan kurtulmak için antijenlere saldırır. Bu da gelecekte antijenlere tepki için bağışıklık sistemine “bellek” bırakır.
Kanser tedavisi aşıları antijenleri tanımak ve yok etmek için bağışıklık sisteminin yeteneğini artırır. Genellikle, kansere özgü antijenler olarak adlandırılan kanser hücreleri yüzeyinde sağlıklı olmayan belirli molekülleri bulundurur. Bu moleküller bir kişiye verildiğinde, moleküller antijenler olarak işlev görür. Sonra, yüzeyinde bu moleküller olan kanser hücrelerini tanımak ve yok etmek için bağışıklık sistemini uyarır. Çoğu kanser aşısı immün (bağışıklık) sisteminin yanıtını güçlendirmeye yardımcı olabilir maddeler içerir.
Kanser tedavisi aşılarının çoğu sadece klinik deneyler üzerine olan çalışmalara katılan gönüllüler üzerinde kullanılabilir. Ancak, 2010 yılında, FDA, metastatik prostat kanseri olan erkekler için sipuleucel-T (Provenge) onayladı.
Aşıyla Kanser Tedavisi Mümkün Mü?
Kanser tedavisi aşılarının geliştirilmesi ve istenilen sonucu vermesi zordur. Bunun da nedenleri:
- Kanser hücreleri bağışıklık sistemini baskılar: Kanserin büyümesi ve gelişmesi mümkündür. Araştırmacılar bu sorunu çözmeyi denemek için aşılara yardımcı maddeler kullanıyor.
- Kanser hücreleri, kişinin kendi sağlıklı hücrelerinden gelişir: Sonuç olarak, kanser hücreleri, bağışıklık sistemi için zararlı görünmeyebilir. Bağışıklık sistemi hücrelerin yerini bulmayı ve onları yok etmeyi göz ardı edebilir.
- Daha büyük ya da daha gelişmiş tümörlerden sadece aşı kullanarak kurtulmak zordur: Doktorların genellikle diğer tedaviler ile birlikte hastalara kanser aşıları vermelerinin bir nedeni budur.
- Hasta veya yaşlı insanlar zayıf bağışıklık sistemine sahip olabilir: Sonuç olarak, vücutlarında aşıdan sonra güçlü bir bağışıklık tepkisi üretmek mümkün olmayabilir. Bu da, aşının işe yaramasını sınırlar. Ayrıca, bazı kanser tedavileri bir kişinin bağışıklık sistemine zarar verebilir ve aşıya yanıt kabiliyetini sınırlayabilir.
Yukarıda yer alan nedenlerden dolayı, bazı araştırmacılar kanser tedavi aşılarının küçük tümörler ya da erken evre kanserler için daha iyi çalışabildiğini düşünmektedirler.
Kanser Aşıları ve Klinik Denemeler
Klinik çalışmalar, kanser aşıları hakkında daha fazla bilgi edinmek için önemlidir. Araştırmacılar, aşağıdakiler de dahil olmak üzere birçok kanser türü için aşılar test etmektedirler:
- Mesane kanseri: Araştırmacılar aşılar ile mesane kanserini tedavi etmeyi umut ediyorlar. Bir çalışmada, araştırmacılar HER2 hücreleri ihtiva edecek şekilde değiştirilmiş bir virüsle yapılan bir aşının etkinliğini test ediyorlar. Bu hücreler, bazı mesane kanseri tümörlerinin yüzeyinde yaşar. Virüs, tümörü bulmayı ve yok etmeyi bağışıklık sistemine öğretmeye yardımcı olabilir. Başka bir çalışmada ise, standart bir aşı tedavisi ile standart bir mesane kanseri tedavisi karşılaştırılmaktadır.
- Beyin tümörleri: Beyin tümör hücrelerinin yüzeyindeki bazı moleküllere yönelik tedavi aşılarını test eden birçok çalışma mevcuttur. Bazıları yeni beyin kanseri üzerine odaklanmaktadır. Diğerleri ise geri gelen ya da nüks eden kansere odaklanmaktadır. Araştırmaların bir kısmı çocuklar ve gençleri içermektedir.
Ayrıca Bakınız: Beyin Tümörü: Belirtileri, Teşhisi ve Tedavisi
- Meme kanseri: Çeşitli çalışmalarda, meme kanseri olan hastalarda, tek başına ya da diğer tedavilerle birlikte verilen aşılar test edilmektedir. Diğer araştırmacılar klinik çalışmalarda kanser önleyici aşılar üzerine çalışmaktadırlar.
Ayrıca Bakınız: Meme Kanseri: Belirtileri, Teşhisi ve Tedavisi
- Rahim ağzı kanseri: Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi, kızlar ve kadınlar için iki farklı rahim ağzı kanseri aşısı onaylamıştır. Şu anda ise, hastalığın çeşitli evrelerinde tedavi etmeye yardımcı olacak kanser tedavisi aşıları üzerine çalışmalar devam etmektedir.
- Kolorektal kanser: Araştırmacılar kolorektal kansere neden olduğu düşünülen antijenli hücrelere saldırı için vücudu teşvik eden tedavi aşıları oluşturmaktalar. Bu antijenler, karsinoembriyonik antijen (CEA), MUC1, guanilil siklaz C ve NY-ESO-1 içerir.
- Böbrek kanseri: Araştırmacılar böbrek kanseri tedavisinde çeşitli kanser aşılarının kullanımını test etmekteler. Ayrıca geç evre böbrek kanserinin tekrarlanmasını önlemek için aşılar test ediyorlar. Bir aşı, hastanın tümöründen yapılır ve ameliyattan sonra alınır. Araştırmacılar diğer aşıları tümördeki kan damarı hücreleri veya böbrek kanseri hücrelerinin yüzeyinde bulunan proteinlerden yapmaktalar.
- Lösemi: Araştırmalar, akut miyeloid lösemi ve kronik lenfositik lösemi gibi lösemi türleri için tedavi aşıları üzerine devam etmektedir. Bazı aşılar, kök hücre nakli gibi tedavilere yardımcı olması ve daha iyi sonuç vermesi için araştırılmaktadır. Bazı aşılar ise bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini yok etmesine yönelik yapılmaktadır.
- Akciğer kanseri: Akciğer kanseri için aşı tedavisi klinik çalışmalarda antijenleri hedeflemektedir.
- Melanom (cilt kanseri): Araştırmacılar tek başına veya diğer tedaviler ile birlikte verilen çeşitli aşıları test etmektedirler. Bu aşılar vücuttaki diğer melanom hücreleri yok etmesi için bağışıklık sistemini teşvik etmektedir.
- Miyelom: Hastalığı gerileme gösteren multipl miyelom hastalarına yönelik aşı tedavisi araştırmaları klinik çalışmalarda devam etmektedir.
- Pankreas kanseri: Araştırmacılar pankreas kanser hücrelerine karşı bağışıklık sisteminin tepkisini artırmak için tasarlanmış çeşitli tedavi aşıları üzerinde çalışmaktalar.
- Prostat kanseri: Yukarıda belirtildiği gibi, Sipuleucel-T, doktorların erkeklerde metastatik prostat kanseri tedavisi için kullanabileceği bir aşıdır. Şu anki araştırmalarda ise daha az ilerlemiş prostat kanseri olan erkeklere yardımcı olması için aşının kullanımı test edilmektedir.
Önerilen Makaleler: