Sıkıntı tanımlanması kolay ama aynı zamanda da açıklaması zor bir kavramdır. Küçük ama büyüyen bir bilim insanı topluluğu araştırmalarını can sıkıntısına tahsis etti ve bazıları bu durumu değişimin bir işareti olarak saptadı. Sıkıntı, mevcut bir faaliyetin veya durumun bir meşguliyet veya anlam sağlamadığını gösterir.
Durum ile süreklilik arasında bir ayrım yapmak gerekir: Can sıkıntısı durumu, belirli bir durumda sıkılmış hissetmek; sürekli can sıkıntısı ise birinin can sıkıntısına karşı ne kadar hassas olduğunu ifade eder. Sürekli can sıkıntısı, oto-kontrol, kaygı, depresyon ve madde kullanımı ile ilişkilidir.
Can sıkıntısının nedeni nedir?
Enerjimiz anlam veya tatmin sağlayan bir çıkış yoluna kanalize edilmediğinde can sıkıntısı meydana gelebilir. Ancak bu birkaç temel bileşeni kapsar. Biri zihinsel uyarılmadır yani ilgi çekici bir şeye ayırmak istediğiniz enerji. İkincisi, tek bir göreve konsantre olma zorluğudur. Üçüncüsü ise dikkatinizi farklı bir etkinliğe yönlendiremeyeceğiniz -bir bekleme odası veya konferans gibi- çevrenizi saranlar üzerinde kontrol eksikliğidir.
Neden kolayca sıkılıyorum?
Can sıkıntısı değişim için bir katalizör ve düşünmek için bir fırsattır. Bu nedenle, bu his zor olmayan veya sürekli kendini tekrarlayan bir görev sırasında ortaya çıkabilir. Tatmin edici bulduğumuz şeyler hakkında öz farkındalık eksikliği nedeniyle de ortaya çıkabilir. Ayrıca kişilik özellikleri de can sıkıntısında rol oynamaktadır – sansasyon arayışı, dışa dönüklük ve yenilik eğilimli olanların can sıkıntısı yaşama olasılığı daha yüksek olabilir.
Terapistler can sıkıntısıyla hangi problemi ilişkili buluyorlar?
Can sıkıntısıyla sürekli mücadele eden hastaları tedavi eden bazı terapistler, can sıkıntısının, kişiyi gerçek istek ve ihtiyaçlarından habersiz hale getiren çocukluk travması gibi duygusal acıların maskelenmesinden kaynaklanabileceğine inanmaktadır.