"Nazar-ı nübüvvet ve tevhid ve iman; vahdete, âhirete, uluhiyete baktığı için, hakaikı ona göre görür. Ehl-i felsefe ve hikmetin nazarı; kesrete, esbaba, tabiata bakar, ona göre görür." Ehl-i felsefenin nazarındaki kesret nedir, vahdetin zıddı mıdır, izah edebilir misiniz?
Sal, 6-Şub-2018 - 12:33 tarihinde gönderildi
Değerli Kardeşimiz;
"Kesret" burada sizin de ifade ettiğiniz gibi, tevhidin zıddı olarak kullanılıyor. Materyalist felsefi akımlar, tevhide karşı genel hatları ile tabiat, tesadüf ve sebepleri kabul ediyorlar.
Tabiat, tesadüf ve sebepler de kainattaki çoklukla bulunan unsurları ifade ediyor. Kesretin en az miktarı ikidir, bundan sonra üç, dört, beş, altı şeklinde ilanihaye uzayıp gider.
Tabiat, canlı ve cansız varlıkların tamamı olarak tarif edilir. Tabiat, büyüme, gelişme ve farklılaşma gibi kanunlar mecmuasıdır. Kurallar Kanunlar toplamı, ya da bir sanat eserler topluluğudur.
Sebepler de hakeza benzer bir anlama gelmektedir ki, bu da kesret, yani çokluk ifade ediyor. Kainatta ne kadar netice, sonuç varsa, o kadar da sebepler var demektir. Mesela, elma bir netice ise, ağaç onun maddi ve kevni bir sebebi oluyor demektir.
Tesadüf de kesret anlamına gelir; zira kainatta ne kadar iş, oluş, vaka ve sanat eseri varsa, o kadar tesadüfün olması gerekiyor. Çünkü hepsinin oluşabilmesi için ayrı bir tesadüfe ihtiyacı var.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör