Binlerce kişinin öldüğü söylenen 1989 Tiananmen demokrasi yanlısı öğrenci gösterileri 20 yıl önce bugün kanlı bitmişti. Pekin yönetimi, o tarihte yaptığı müdahaleyi savunurken, ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton'ın söz konusu olaylarda ölen ve kaybolanların isimlerine ilişkin Pekin'den istediği açıklama talebine de 'ciddi hoşnutsuzluk' duyduğunu vurgulayarak karşı çıktı.
Çin polisi, olayların yaşandığı Pekin'in merkezindeki tarihi Tiananmen Meydanı'nda geniş güvenlik önlemi aldı. Yüzlerce resmi ve sivil polis, meydana giriş çıkışı kontrol etti. Meydana çekim yapmak için gitmek isteyen yabancı gazeteciler engellendi ve çektiklerinin silinmesi istendi. Muhalifler ve olaylarda ölenlerin yakınları da evlerinden dışarı çıkarılmadı.
Dünya genelinde on binlerce kişinin olayların 20. yıldönümünü anması bekleniyor. Çin'de Tiananmen demokrasi yanlısı gösteriler konusu halen bir tabu. Devlet kontrolündeki medya, söz konusu olaylara ilişkin her hangi bir haber yapmıyor. O zaman doğmuş gençler de o şimdi o dönemde yaşananlardan habersiz.
Çin Dışişleri Bakanlığı sözcülerinden Qin Gang, yabancı basının konuya ilişkin sorularına verdiği cevapta, "1980'lerde oluşan siyasi olaylara ilişkin Çin Komünist Partisi ve hükümet, bunu çoktan bir karara bağlamıştı." dedi.
Çin, Tiananmen olaylarının arifesinde Twitter, BBC, MSN Spaces, Hotmail email, Yahoo'nun photo-sharing, Flickr.com ve Microsoft'un yeni arama motoru Bing.com gibi internet sitelerine erişimi kısa süreliğine engellemişti. Yabancı gazete ve televizyon kanalları da bu sansürden nasibini almıştı. BBC World ve CNN haber kanalının Tiananmen olayları konusunda haber yaptığı zaman ekranının Çin'de karartıldığı da bildirildi.
1989 olayları her yıl olduğu gibi Çin topraklarında sadece Hong Kong'da yapılan etkinliklerle anılabiliyor. Bu gece boyunca mumların yakılacağı anma etkinliğine binlerce kişinin katılması bekleniyor. İngiltere sömürgeliğinden 1997'de Çin'e devredilen Hong Kong, 'tek ülke iki sistem' olarak yönetildiğinden, buradaki halkın her türlü gösteri yapmasına müsaade ediliyor.
Çin, gösterilerde ölenlerin sayısını 241 olarak açıklamasına karşın bağımsız kaynaklar bu rakamın 2 binden fazla olduğunu savunuyor.
22 Nisan 1989'da 50 bin kişi demokrasi yanlısı ve yolsuzluk karşıtı politikacı Hu Yaobang'ı anma törenleri için başkent Pekin'deki Tiananmen Meydanı'nda toplanmıştı. Ancak anma töreni, sonrasında hükümet karşıtı gösteriye dönüştü ve olaylar 4 Haziran'a kadar devam etti. 4 Haziran'da tanklarla meydanı kuşatan Çin Kurtuluş Ordusu (PLA), göstericilere müdahale etti ve olaylar kanlı şekilde bitti.
(CİHAN)