Başlıklar
- 1. OLUMLU VE SAĞLIKLI KAL
- 2. İPUCU: YAPIYI KURUN VE ONA BAĞLI KALIN
- 3. İPUCU: HAREKET VE UYKUYU TEŞVİK ETMEK
- 4. İPUCU: BEKLENTİLERİ VE KURALLARI NET BİR ŞEKİLDE BELİRLEYİN
- 5. İPUCU: ÇOCUĞUNUZUN DOĞRU ŞEKİLDE YEMESİNE YARDIMCI OLUN
- 6. İPUCU: ÇOCUĞUNUZA NASIL ARKADAŞ EDİNİLECEĞİNİ ÖĞRETİN
DEHB EBEVEYNLİK İPUCU
1. OLUMLU VE SAĞLIKLI KAL
Bir ebeveyn olarak, çocuğunuzun duygusal ve fiziksel sağlığı için sahneyi hazırladınız. Çocuğunuzun hastalığının semptomlarını olumlu yönde etkileyebilecek birçok faktörü kontrol altında tutabilirsiniz.
Olumlu bir tutumu sürdürün. Çocuğunuzun DEHB’nin zorluklarını çözmesine yardımcı olmak için en iyi şey varlığınız, olumlu tutumunuz ve sağduyunuzdur. Sakin olduğunuzda ve odaklandığınızda, çocuğunuzla bağlantı kurabilmeniz, onun da sakinleşmesine ve odaklanmasına yardımcı olmanız daha olasıdır.
İşleri perspektifte tutun. Çocuğunuzun davranışının bir bozuklukla ilgili olduğunu unutmayın. Çoğu zaman kasıtlı değildir. Mizahi bir yönden bakmaya çalışın. Bugün utanç verici olan, bundan on yıl sonra komik bir aile hikayesi olabilir.
Küçük şeyleri terk etmeye ve bazı ödünler vermeye istekli olun. Geride bırakılmış birkaç angarya işiniz çocuğunuzdan ve günün ödevini bitirmemesinden daha büyük bir sorun değildir. Mükemmeliyetçiyseniz, sürekli olarak memnuniyetsiz kalabilirsiniz, fakat aynı zamanda DEHB’li çocuğunuz için imkansız beklentiler yaratırsınız.
Çocuğunuza inanın. Çocuğunuz hakkında olumlu, değerli ve benzersiz olan her şeyi düşünün veya yazılı bir listesini yapın. Çocuğunuzun öğrenebileceğine, değiştirebileceğine, olgunlaşacağına ve başarılı olabileceğine güvenin. Dişlerinizi fırçalarken veya kahve hazırlarken bu güveni günlük olarak tekrar doğrulayın.
Kişisel Bakım
Çocuğunuzun rol modeli ve en önemli güç kaynağı sizsiniz. Sağlıklı bir yaşam sürmeniz bu nedenle çok önemlidir. Aşırı yorgunsanız veya sabrınız tükendiyse, Dehb li çocuğunuz için bu kadar dikkatli ve özenli bir şekilde kurduğunuz yapıyı ve desteği göremezsiniz.
Bu süreçte destek istemeyi ihmal etmeyin. Çocuğunuzun öğretmeni, doktoru ve terapisti ile konuşun. Herşeyi yalnız başınıza siz üstlenmek zorunda değilsiniz. Sizin durumunuzda, Dehb li çocuğu olan kişilerle konuşun, dertleşin ve tavsiyeler verin ve alın.
Çocuğunu bırakmamayı tercih ediyorsunuz kendinize vakit ayırmak için bile olsa. Çünkü bıraktıktan sonra mahçup olacağınız birkaç durumla karşılaştınız. Fakat çocuğunuzun iyi yönlerini ve iyi yapmadığı şeyleri bırakacağınız kişiye anlatırsanız, bıraktığınız arkadaş ya da aileden biri ile çocuğunuzun kaliteli vakit geçirmesinin önünü açmış olursunuz.
Aynı çocuğunuza gösterdiğiniz özen ve dikkati kendinize de gösterin. İyi beslenin. Ruhunuza ve size iyi gelen bir şeyleri yapacak vakit ayırın. Stresinizi azaltacak yollar bulun. Örneğin, kitap okumak, meditasyon yapmak, yürüyüşe çıkmak vb.
2. İPUCU: YAPIYI KURUN VE ONA BAĞLI KALIN
DEHB olan çocukların, işler öngörülebilir şekilde ve öngörülebilir bir yerde gerçekleştiğinde görevleri daha kolay tamamlarlar. Yapacağınız şey, evde bir yapı oluşturmak ve sürdürmektir. Böylece çocuğunuz sizin ne yapacağınızı ve kendisinin ne yapacağını bilir.
Bir rutini takip edin. Dehb olan çocuğun beklentilerini anlamak ve karşılamalarına yardımcı olacak her şey için bir yer ve zaman belirlemek çok önemlidir. Ev ödevi, yemek, oyun ve yatak için basit ve öngörülebilir ritüeller oluşturun.
Saatler ve zamanlayıcılar çok önemlidir. Çocuğunuzun yatak odasına büyük bir tane asın. Evin her odasına saatler yerleştirmeyi düşünün. Çocuğunuzun ne yapması gerektiği, saat ayırma gibi yetenekleri kazanması için saatler uyarıcı olacak yerlerde durmalıdır.
Çocuğun zamanlamasını basitleştirmeye çalışın. Boşta kalma sürelerinden kaçının. Yeteneklerine ve belirli faaliyetlerin çocuktan taleplerini kontrol edin. Geliştirmesini istediğiniz davranışları içeriyorsa ona göre okul sonrası faaliyetleri olarak belirleyin.
Evinizde sessiz bir yer oluşturun. Çocuğunuzun kendine ait sessiz ve özel bir alanı olsun. Mola vereceği yer ile çalıştığı yer aynı olmasın.
Düzenli olmayı öğrenmek için sizin rehberliğinize ihtiyacı var. Eğer evde ihtiyaç duyduğu şeylerin yerleri belli olursa onları oradan alacağını bilir. Yine oraya koymayı da öğrenir.
DEHB olan çocuklar için, boşta kalma süresi semptomlarını şiddetlendirebilir ve evinizde kaos yaratabilir. DEHB’li bir çocuğu, çocuğun boğulacağı pek çok şeye çarpmadan meşgul tutmak önemlidir.
Çocuğunuzu bir spor, sanat dersi veya müzik için kaydettirin. Evde çocuğunuzun zamanını dolduran basit etkinlikler düzenleyin. Bunlar, yemek yapmanıza yardımcı olmak, bir kardeş ile masa oyunu oynamak veya bir resim çizmek gibi görevler olabilir. Zaman doldurucu olarak televizyon veya bilgisayar / video oyunlarına aşırı derecede güvenmemeye çalışın. Ne yazık ki, TV ve video oyunları doğada giderek daha şiddetlidir ve yalnızca çocuğunuzun DEHB belirtilerini artırabilir.
3. İPUCU: HAREKET VE UYKUYU TEŞVİK ETMEK
DEHB olan çocuklar genellikle yakacak enerjiye sahiptir. Basketbol gibi sporlar bu enerjiyi almak için iyi bir yöntemdir. Organize sporlar ve diğer fiziksel aktiviteler, enerjilerini sağlıklı yollardan çıkarmalarına ve dikkatlerini belirli hareketlere ve becerilere odaklamalarına yardımcı olabilir. Fiziksel aktivitenin faydaları sınırsızdır: konsantrasyonu arttırır, depresyon ve anksiyeteyi azaltır ve beyin gelişmesini arttırır. Bununla birlikte, dikkat eksikliği olan çocuklar için en önemlisi, egzersizin daha iyi uykuya yol açmasıdır ve bu da DEHB semptomlarını azaltabilir.
Çocuğunuzun zevk alacağı ve güçlü yanlarına uygun bir spor bulun. Örneğin, çok fazla “durma süresi” içeren sporlar, dikkat sorunu olan çocuklar için uygun yöntem değildir. Sürekli hareket gerektiren basketbol ve voleybol gibi bireysel veya takım sporları daha iyi seçeneklerdir. DEHB olan çocuklar, vücut geliştirirken zihinsel kontrolü geliştiren dövüş sanatları (tae kwon do gibi) veya yoga eğitimi almaktan da yararlanabilir.
Yetersiz uyku herkesi daha az dikkatli yapabilir, ancak DEHB olan çocuklar için oldukça zararlı olabilir. DEHB olan çocuklar, en azından dehb olmayan akranları kadar uyumak zorundadır. Dikkat problemleri aşırı uyarılmaya ve uykuya dalamamaya neden olabilir. Tutarlı, erken yatma vakti bu problemle mücadele etmek için en faydalı stratejidir, fakat tamamen çözemeyebilir.
Aşağıdaki stratejilerden birini veya birkaçını deneyerek çocuğunuzun daha iyi dinlenmesini sağlayın:
Televizyon süresini azaltın ve çocuğunuzun gün içindeki aktivitelerini ve egzersiz seviyelerini arttırın.
Çocuğunuzun diyetindeki kafeini ortadan kaldırın.
Etkinlik seviyesini yatmadan bir saat kadar önce düşürmek için bir tampon zaman oluşturun. Renklendirme, okuma veya sessizce oynama gibi daha sessiz aktiviteler bulun.
Çocuğunuzla sarılarak on dakika geçirin. Bu bir sevgi ve güvenlik duygusu yaratacak ve sakinleşmek için zaman bulmasına yardım edecektir.
Çocuğunuzun odasında lavanta veya diğer aromaları kullanın. Koku çocuğunuzu sakinleştirmeye yardımcı olabilir.
Uyurken çocuğunuz için arka plan gürültüsü olarak gevşeme bantlarını kullanın. Doğa sesleri ve sakinleştirici müzik gibi birçok çeşit var.
Araştırmalar DEHB’li çocukların doğada zaman geçirmekten faydalandığını göstermektedir. Çocuklar, çim ve ağaçlarla dolu bir parkta, DEHB semptomlarında daha fazla azalma yaşarlar. DEHB’yi yönetmek için bu umut verici ve basit yaklaşımı not alın. Şehirlerde bile, çoğu aile parklara ve diğer doğal ortamlara erişebilir. Çocuğunuza bu “yeşil zaman” a katılın – ayrıca kendiniz için hak ettiğiniz temiz havayı da alacaksınız.
4. İPUCU: BEKLENTİLERİ VE KURALLARI NET BİR ŞEKİLDE BELİRLEYİN
DEHB olan çocuklar, anlayabilecekleri ve izleyebilecekleri tutarlı kurallara ihtiyaç duyarlar. Aile için davranış kurallarını basit ve anlaşılır hale getirin. Kuralları yazınız ve bunları çocuğunuzun kolayca okuyabileceği bir yere asınız.
DEHB olan çocuklar organize ödül sistemlerine ve sonuçlarına özellikle iyi yanıt veriyor. Kurallara uyulduğunda ve ihlal edildiğinde ne olacağını açıklamak önemlidir. Son olarak, sisteminize bağlı kalın: Her zaman bir ödül veya sonuçla devam edin.
Bu tutarlı yapıları kurarken, DEHB’li çocukların genellikle eleştiri aldıklarını unutmayın. İyi davranış arayışında olun ve övün. Övgü özellikle DEHB olan çocuklar için önemlidir, çünkü genellikle çok az güçlendirme alırlar. Bu çocuklar davranışları hakkında düzeltme, disiplin ve şikâyet alıyorlar – fakat olumlu bir güçlendirme neredeyse yok.
Gülümseme, olumlu yorum veya sizden başka bir ödül, DEHB ile çocuğunuzun dikkatini, konsantrasyonunu ve dürtü kontrolünü artırabilir. Uygun olmayan davranışlara veya kötü görev performansına mümkün olduğu kadar az olumsuz yanıt verirken uygun davranış ve görev tamamlama için olumlu övgü vermeye odaklanmak için elinizden geleni yapın. Çocuğunuzu, başka bir çocukta küçük başarılar bile olsa bunlar için ödüllendirin.
ÖDÜL VE SONUÇLARI KULLANMA
Ödüller
Çocuğunuzu yemek veya oyuncaklarla değil, ayrıcalıklarla, övgüyle veya etkinliklerle ödüllendirin.
Sık sık ödülleri değiştirin. Eğer ödül her zaman aynı ise, DEHB’li çocuklar sıkılıyor.
İyi davranış için puan veya yıldız verilen bir tablo hazırlayın, böylece çocuğunuzun başarılarını görsel olarak hatırlatmasını sağlayabilirsiniz.
Acil ödüller gelecekteki bir ödülün vaadinden daha iyi çalışır, ancak büyük bir ödüle yol açan küçük ödüller de işe yarayabilir.
Her zaman bir ödül ile takip edin.
Sonuçlar
Sonuçlar önceden yazılmalı ve çocuğunuzun yanlış davranışından hemen sonra ortaya çıkmalıdır.
Zaman aşımını ve hatalı davranışların sonucu olarak ayrıcalıkların kaldırılmasını deneyin.
Çocuğunuzu uygunsuz davranışlarını tetikleyen durumlardan ve ortamlardan çıkarın. Örneğin bir bilgisayarlı oyun salonu.
Çocuğunuz yaramazlık yaptığında, bunun yerine ne yapabileceğini sorun. O zaman çocuğunuzun bunu göstermesini isteyin.
5. İPUCU: ÇOCUĞUNUZUN DOĞRU ŞEKİLDE YEMESİNE YARDIMCI OLUN
Diyet, dikkat eksikliği bozukluğunun doğrudan bir nedeni değildir, ancak yiyecekler çocuğunuzun zihinsel durumunu etkileyebilir ve bu da davranışları etkiliyor gibi görünebilir. Çocuğunuzun ne, ne zaman ve ne kadar yediğini izlemek ve değiştirmek DEHB belirtilerini azaltmaya yardımcı olabilir.
Tüm çocuklar taze yiyeceklerden, düzenli yemek sürelerinden ve abur cuburdan uzak durmaktan faydalanırlar. Bu ilkeler, dürtüsü ve dikkatinin dağınıklığı kaçırılan öğünlere, düzensiz yemeğe ve aşırı yemeye yol açabilen DEHB olan çocuklar için özellikle geçerlidir.
DEHB olan çocuklar düzenli yemek yememeleri ile ünlüdür. Ebeveyn rehberliği olmadan, bu çocuklar saatlerce yiyemeyebilir ve etrafta ne olursa olsun tıkınırcasına yiyebilir. Bu modelin sonucu çocuğun fiziksel ve duygusal sağlığına zarar verebilir.
Çocuğunuz için en fazla üç saat arayla düzenli besleyici yemekler veya atıştırmalıklar düzenleyerek sağlıksız beslenme alışkanlıklarını önleyin. Fiziksel olarak, DEHB olan bir çocuğun düzenli olarak sağlıklı yiyecek alması gerekir; zihinsel olarak, yemek zamanları gerekli bir mola ve güne programlanmış bir ritimdir.
Evinizdeki abur cuburlardan kurtulun.
Dışarıda yerken yağlı ve şekerli yiyecekleri sınırlandırın.
Abur cubur reklamlarıyla dolu televizyon programlarını kapatın.
Çocuğunuza günlük bir vitamin ve mineral takviyesi verin.
6. İPUCU: ÇOCUĞUNUZA NASIL ARKADAŞ EDİNİLECEĞİNİ ÖĞRETİN
DEHB olan çocuklar basit sosyal etkileşimlerde sık sık zorluk çekerler. Sosyal ipuçlarını okumakta zorlanabilir, çok fazla konuşabilir, sık sık araya girebilir ya da saldırgan davranışlarla ortaya çıkabilirler. Göreceli duygusal olgunlaşmamışlıkları olan çocuğunuzla kendi yaşlarında olan çocuklar arkadaşça alay etmeyi hedefleyebilir.
Bununla birlikte, DEHB’li çocukların birçoğunun son derece akıllı ve yaratıcı olduğunu ve sonunda başkaları ile nasıl başa çıkacaklarını ve arkadaş olarak uygun olmayan insanları tespit etmeyi öğreneceklerini kendileri için bu sorunu çözeceklerini unutmayın. Dahası, ebeveynleri ve öğretmenleri kızdırabilecek kişilik özellikleri, akranlarına komik ve çekici gelebilir.
DEHB’Lİ BİR ÇOCUĞUN SOSYAL BECERİLERİNİ GELİŞTİRMESİNE YARDIMCI OLMAK
DEHB olan çocuklar için sosyal becerileri ve sosyal kuralları öğrenmek zordur. DEHB’li çocuğunuzun daha iyi bir dinleyici olmasına, insanların yüzlerini ve beden dilini okumayı öğrenmeye ve gruplar halinde daha sorunsuz etkileşime girmesine yardımcı olabilirsiniz.
Çocuğunuzla zorlukları ve zorluk duyduğu konular hakkında nasıl değişiklik yapılacağı üzerine nazikçe ama dürüstçe konuşun.
Çocuğunuzla birlikte çeşitli sosyal senaryolar oynayın. Rolleri takas edin ve eğlenceli hale getirmeye çalışın.
Benzer dil ve fiziksel becerilere sahip çocuğunuz için oyun arkadaşları seçerken dikkatli olun.
İlk başta bir seferde yalnızca bir veya iki arkadaşını davet edin. Oynarken onları yakından izleyin ve vurmak, itmek ve bağırmak için sıfır tolerans politikası uygulayın.
Çocuğunuzun oynaması için zaman ve yer yaratın ve iyi oyun davranışlarını sık sık ödüllendirin