Diyelim ki, bebeğiniz “aşırı tepkisel’lik belirtileri gösteriyor ama siz onun endişeli bir çocuk olarak büyümesini istemiyorsunuz. Çok dertlenmeyin, çünkü anne-babalar bebeklerinin ne tip bir kişi olacağı konusunda hâlâ güçlü bir etkiye sahiptirler.
Şimdi on beş günlükken aşırı tepkisel veya hırçın oldukları kabul edilen bebeklerin bir yaşına geldiklerinde güvenle bağlanabilme olasılıklarının düşük olduğunu bulan bir Hollanda araştırmasını ele alalım. Güvenli bağlanma bir bebeğin annesine veya esas bakıcısına ne kadar “bağlı” olduğunun yansımasıdır. Güvensiz bağlanma yaşayan bebekler, esas bakıcılarını tamamen yabancı bir kişiye pek ender tercih ederler.
Araştırmacılar, bebekleri hırçın olan annelerin bebekleri hırçın olmayan annelere göre bebekleriyle daha az ilgilendiklerini ve onlar oyun oynama veya kucağa alınma isteği sinyalleri verdiklerinde de bunu algılama olasılıklarının daha düşük olduğunu buldular. Ama aynı araştırmacılar annelere bebeklerini nasıl rahatlatacakları veya onlarla nasıl oynayacakları konularında tavsiyelerde bulunduklarında, bu bebeklerin de hırçın olmayan bebekler gibi bir yaşına geldiklerinde güvenli bağlanma içinde olma ihtimallerinin de aynı olduğunu buldular. Bu da, ana-babanın bebeklerinin mizaç özelliklerine verdiği tepkilerin bebeğin gelişmesinde muazzam bir rol oynadığını düşündürüyor. Hırçın bir bebeği sakinleştirmek daha zor olabilir ve bebek annesini kendinden uzaklaştırabilir ama eğer anne onun ihtiyaçlarına ilgi gösterir ve mutsuzken ona huzur sağlarsa, bu bebek de herhangi diğer bir bebek gibi gelişip büyüyecektir.
Çocuğun içinde büyüdüğü kültürün de, hayatının ileri dönemlerinde, farklı bebeklik mizaçlarının nasıl sonuçlanacakları konusunda büyük rolü olabilir. Kanadalı ve Çinli kadınların çocuklarındaki utangaçlığa verdikleri tepkileri karşılaştıran bir çalışma, Çinli kadınların utangaçlığı olumlu karşıladıklarını, buna karşılık Kanadalı kadınların bunu olumsuz bir özellik olarak gördükleri ve çocuklarını kabuklarından çıkarmak için uğraştıklarını belirledi. Aynı grup tarafından daha sonraki bir tarihte yapılan diğer bir araştırma da, utangaç birine arkadaşlarının verdiği tepkilerin de kültürel farklılıklar gösterdiklerini buldu. Dört yaşındaki Kanadalı çocuklar utangaç sınıf arkadaşlarını dışlama eğilimindeyken, Çinli çocuklar onu seviyor göründüler. Çinlilerin genellikle Batıklara göre daha ölçülü olmalarına belki de şaşmamak gerek.