İçerik Tablosu
Koronavirüs (corona virüsü) terimi hafif ila ciddi solunum yolu sorunlarına yol açabilen bir dizi virüsü ifade eder. Koronavirüslerin birçoğu sıradan soğuk algınlığına benzer bir duruma neden olurken SARS, MERS ve yakın tarihli 2019-CoV salgını gibi bazı formları yaşamı tehdit edebilir. Eğer koronavirüsün bir ya da birden çok suşundan etkilenen bölgelerde yaşıyorsan ya da bu yerlere yakın zamanda yolculuk yaptıysan yüksek ateş, öksürük, nefes darlığı, ağrı ve acı gibi belirtilere karşı tetikte olmalısın. Bu belirtilerin herhangi birini fark edersen hemen doktoruna haber ver ve onun talimatlarını dikkatle uygula. Hijyene dikkat ederek, hasta insanlardan ve hayvanlardan uzak durarak kendini koronavirüsten koruyabilirsin.
1. Burun akması, boğaz sancısı ve diğer soğuk algınlığı benzeri belirtilere karşı tetikte ol.
Bir doktora görün çünkü bu sıradan bir soğuk algınlığı da olabilir. Koronavirüslerin birçok türü hafif ila orta şiddette soğuk algınlığı benzeri belirtilere neden olur ve bunlar da genelde bir haftadan uzun sürmez. Eğer şu belirtiler sende varsa bir koronavirüs kapmış olabilirsin:
- Burun akması
- Boğaz ağrısı
- Öksürük
- Baş ağrısı
- Yüksek ateş
- Bitkinlik ya da genel kırıklık hâli
2. Baş ve vücut ağrılarına dikkat et.
Bazı koronavirüsler, örneğin SARS’a (Akut Solunum Yetmezliği Sendromu) neden olan virüs, grip benzeri ağrı ve acılara yol açabilir. Baş, eklem ve adale ağrılarına ve sancılarına dikkat et, özellikle de bunlara yüksek ateş ya da grip veya soğuk algınlığı belirtileri eşlik ediyorsa.
- SARS’a yakalanan bazı insanlar diğer belirtiler ortadan kalktıktan sonra bile kas ve eklem ağrıları ve katılığı yaşamaya devam eder.
3. Ateşini ölç.
Koronavirüsün ciddi türleri, örneğin SARS, MERS (Orta Doğu Solunum Sendromu) ve yeni Çin suşu 2019-nCoV çoğu zaman kendini yüksek ateşle belli eder. Ateşin 38 derece ve üzeri olup olmadığına bak.
- Ateşin yüksekse ürperti ya da terleme yaşayabilirsin.
4. Öksürüğe ve nefes darlığına karşı tetikte ol.
Koronavirüsün bazı türleri, örneğin SARS, MERS ve Çin’de yeni tanımlanan koronavirüs, ciddi solunum yolu sorunlarıyla kendini gösterir. Genelde bu belirtiler arasında öksürük, nefes darlığı ve yüksek ateş vardır.
- SARS’ta öksürük, ilk belirtilerin (yüksek ateş ve vücut ağrıları gibi) başlamasından 2 ila 7 gün sonra kendini gösterir. Bu genelde kuru bir öksürüktür.
- MERS’e ya da SARS’a yakalanan çoğu hastada er ya da geç zatürre görülür. Zatürrenin belirtileri arasında soluma sırasında göğüs ağrısı, nefes darlığı, yüksek ateş ya da alışılmadık derecede düşük vücut sıcaklığı, yorgunluk ve balgamlı öksürük bulunabilir.
5. İshale ya da kusmaya karşı dikkatli ol.
Koronavirüsler bazen solunum sorunlarının yanı sıra mide ve bağırsak sorunlarına da yol açabilir. Yüksek ateş ve solunum sorunlarına ek olarak baş dönmesi, kusma ve ishalin varsa koronavirüse yakalanmış olabilirsin.
- SARS’a yakalananların yaklaşık %10 ila 20’sinde mide ve bağırsak sorunları görülür.
- İshal ve diğer mide ve bağırsak sorunları MERS’te de görülebilir.