ABD, İsrail'e Nükleer Denetim Baskısını Kaldırma Peşinde
ABD, Arapların Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu’nda (UAEK) İsrail’le ilgili ‘tarihi’ nitelikteki kararı kararı geri almalarını sağlama peşinde.
Önceki gün başlayan UAEK yönetim kurulu toplantısında ABD Temsilcisi Glyn Davies, İsrail-Filistin doğrudan görüşmeleri ile 2012 için planlanan nükleer silahsızlanma konferansını olumsuz etkileyeceği gerekçesiyle Arap ülkelerinin Ortadoğu'nun tek nükleer silahlı gücü İsrail'i köşeye sıkıştırdıkları kararı geri çekmelerini talep etti.
Arap ülkeleri, bir yıl önce UAEK'da 'İsrail'in nükleer kapasitesi' başlıklı bir karar çıkartıp İsrail'in Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması'nı (NPT) imzalaması ve tesislerini denetime açmasına yönelik bağlayıcılığı olmayan bir karar aldırmıştı. Daha sonraki süreçte mayısta BM'deki NPT gözden geçirme toplantısının bildirisine de aynı ifadelerin yanı sıra 2012'de Ortadoğu'nun nükleer silahlardan arındırılması konferansı düzenlenmesi çağrısını sokmuştu. 20 Eylül'de başlayacak BM Genel Kurulu'na da benzer bir karar tasarısı sunulacak. Amerikalı temsilci ise, Araplardan UAEK'da İsrail'le ilgili 'bir ilk' niteliğindeki kararı geri çekmelerini istedi. Davies, 2012 konferansının başarılı olması için Arap ülkelerinin İsrail'i parya durumuna düşürmekten vazgeçmesi gerektiğini, aksi halde İsrail'in konferansa katılmayacağını söyledi.
'Amano baskılara boyun eğiyor'
Öte yandan UAEK'nın başına Batılı ülkelerin bastırmasıyla getirilmiş Başkanı Yukiyo Amano, iki nükleer denetçiyi reddetmesini eleştirip nükleer malzemelerinin barışçı amaçlı olduğunu teyit edemeyeceğini söylediği İran'dan sert yanıt aldı. İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi, 'Amano'nun UAEK yasaları çerçevesinde hareket etmediği, siyasi baskılara boyun eğdiğini' savundu. "Nükleer tesisleri denetleyecek BM müfettişleri arasından tercihte bulunmak her ülkenin hakkı. İki denetçiyi listeden çıkarıp beş denetçiyi kabul ettik. Bazı Batı ülkeleri de Asyalı müfettişlerin nükleer tesislerinde denetimlerine izin vermiyor" diyen Salihi, "UAEK'da yaklaşık 150 müfettiş var, Amano'nun ikisi üzerindeki ısrarı diğer müfettişlere hakaret ve ihanettir" diye çıkıştı. Salihi, eski UAEK Başkanı Muhammed Baradey'in siyasi baskılara direndiğini hatırlatıp, halefine kendisinin ve kurumun itibarını koruması çağrısı da yaptı.
RADİKAL