PazaR Tarih: 29 Haziran 2014 YIL:(8) SAYI: 473 “AFRÝKA”NIN ÜCRETSÝZ HAFTALIK EKÝ Öteki deðil "Baþka" bir Lefkoþa YKP-fem ile söyleþi 6 ve 7. sayfalarda Bu sayýda; Faize Özdemirciler, Filiz Naldöven, Emre Ýleri, Tüge Daðaþan, Halil Aða, Murat Türker ve M. Kansu... 2 Pazar 29 Haziran 2014 Pazar KAYIP YAZ(I)LAR Deðmez kaybolan bir yazý'nýn ardýndan üzülmeye. "Nerde o kaðýttan günler" nostaljisinde oyalansanýz da bir süreliðine; 'kaðýttan günler'deki mecazý teselli niyetine bile kabul ettiremezsiniz yaralý gönlünüze. Býrakýnýz kayýp yazý kendi kendini arasýn kaybolduðu yerde. Siz durmayýnýz, bir yaz daha geçip gitmeden, yürüyünüz. Çünkü o kaybolan yazý üzerine yazacaðýnýz yazý'nýn, kayýp yazý'nýn bizzat kendisinden daha güzel ve anlamlý olma ihtimali fevkalade yüksektir. Çünkü yazýlar çoðalýr yazýldýkça; ama yaþandýkça azalýr, çoðalmaz yaz'lar. Çünkü geçip giden her yaz ömrümüzden bir parçayý da alýr götürür. Tam da bu yüzden yazý yazmak yaz'ý yazmaktan kolaydýr. Üstelik, herkes ayný kitabýn okuyucusu, ayný hantal rejimin yiyicisiyken ve memleket külliyen seçelim-seçilelim sarhoþluðunda iken ve ezber bozan adýmlar hýþýmla geleceðin bilinmezliðine havale edilirken, münasip olmaz kayýp yazý'lardandan söz etmek. Baksanýza "tarih affetmeyecek" diyorlar da baþka bir þey demiyorlar, tarihin affetmediðini görmüþlüðümüz hiç olmamýþken. "Tarih yazacak" diyorlar mütemadiyen ve utanmadan. Oysa sizin kaleminizde tüyler bitmiþtir "tarih yazmaz, tarihi yazarlar kardeþlerim" demekten. Geliniz bir yaz daha geçip gitmeden dönelim kendi kalplerimize. Geliniz yürüyelim dudaklarýmýzda "Tutunamayan" bir yazarýn muazzam cümlesi ile: "Çok yükseðe çýkamam, bende yükseklik korkusu var; kimseyi yarýyolda býrakamam, bende 'alçaklýk' korkusu var…" Faize Özdemirciler [email protected] Pazar Sahibi: “AFRÝKA” Yayýncýlýk Limited Editör: Faize ÖZDEMÝRCÝLER Dizilip Basýldýðý Yer: “AFRÝKA” Yayýncýlýk Limited Tesisleri Görsel Tasarým: Erdem YORGUNOÐLU Matbaa Teknikeri: Bünyamin NAZÝK E-Mail: [email protected] Web: www.afrikagazetesi.net Pazar 29 Haziran 2014 Pazar 3 Tayyip Erdoðan kendini "Tutunamayan" ilan etti de kimse ona "one minute" diyemedi… Oðuz Atay: "Bir sosyalist eleþtirmenimizin dediði gibi 'Türk solu geç kalkar, çünkü bir gece önce sabaha kadar içmiþtir.' Bu insanlardan Türk halký artýk bir þey beklememeli. Üç kaðýtçýlýkla ne devrim olur, ne de ümmeti islâm kurtulur. Bunlar 'çürüyen et, dökülen diþ' gibidirler. Bayrak yaptýklarý inançlarýna raðmen, aslýnda inançsýzdýrlar. Kim hangi kapýdan ekmek yiyorsa, o kapýnýn kulluðunu etmektedir. Bunlar Osmanlý Ýmparatorluðu'nun mirasýnýn kötü bölümü olan kapýkulu kurumunun temsilcileridir." Birkaç hafta önce Tayyip Erdoðan Türkiye edebiyatýnýn en önemli isimlerinden Oðuz Atay'ýn ölümsüz romaný "Tutunamayanlar"a atýf yaparak þöyle dedi: "Rahmetli Oðuz Atay, onlarý yani bizleri 'tutunamayanlar' olarak tarif etmiþti." Erdoðan yýllar önce de CHP'lileri hedef alarak "Merhum Oðuz Atay'ýn çok güzel bir sözü var. Türk solu geç kalkar çünkü sabaha kadar içmiþtir" ifadesini kullanmýþtý. Oysa Oðuz Atay, Ýletiþim Yayýnlarý'ndan çýkan Günlüðünün 134'üncü sayfasýnda bu sözü söylememiþ, sadece aktarmýþtý: "Bir sosyalist eleþtirmenimizin dediði gibi 'Türk solu geç kalkar…'" Üstelik, Erdoðan'ýn atýfta bulunduðu cümlenin de yer aldýðý bölümde yazar yalnýzca Türk solunu ve solcusunu eleþtirmemiþ, halkýn deðerlerine sahip çýkmaya çalýþanlarý da "gerici ya da saðcý denilen ve orta çaðýn karanlýðýnda yaþayan zavallýlar" olarak tanýmlamýþtý. Atay, 5 Ocak 1975 tarihli yazýsýnýn devamýnda dönemin sað-muhafazakar anlayýþýný, "Gerçekten 'korkak bir karanlýk içinde'dirler. Yaþamaktan, eðlenmekten korkarlar. Ýnsaný, özellikle kadýný tanýmaktan korkarlar. Dünya nimetlerini çað dýþý boþ inançlar yüzünden teperler. Aslýnda bir ruh hastasýnýn tepkisidir bu; daha doðrusu reddettikleri nimetlere kapýlmaktan korkan bozuk ruhlarýn tepkisidir bu. Bu yüzden sosyalizmi ahlâksýzlýk sanýrlar, bu yüzden emperyalizm ile sosyalizmi birbirine karýþtýrýrlar" sözleriyle eleþtirmiþti. Türkiye'nin son fotoðrafý þudur: Erdoðan kendini Oðuz Atay'ýn "Tutunamayanlar"ýndan ilan etmiþtir ve kimse de Ona "one minute" diyememiþtir… Durum bu kadar vahimdir… Gelin Oðuz Atay'ýn ta 1975?te yaptýðý, "yarý-aydýn çeteleri"ni ve "kültür gangsterleri"ni teþhir edin çaðrýsýný okuyalým þimdi. Bakalým kim "tutunamayan" , kim "korkak bir karanlýk içinde": "… Ýlerici, gerici her türlü akýmlarýn tekelini ellerinde tutan bir küçük yarý-aydýn çetesi, yýllardýr kendini yenileme gereðini duymadýðý için bugün artýk yerini kaybetmemek için ancak bezirgân oyunlarýyla ayakta durmaya çalýþmaktadýr. Yýllardýr halký ve aydýn potansiyelini hor gördüðü için kendini geliþtirmek için parmaðýný oynatmamýþtýr. Bugün haksýz olarak gaspettikleri yerler gerçek sahiplerini beklemektedir. Halkýn evrensel ruhuna inanan, onu derinliðine tanýmaya çalýþan gerçek bir aydýn topluluðu bu kültür gangsterlerinin yerini almazsa toplumun, çaðýn çok gerisinde kalacaktýr Türk edebiyatý. Birbirlerine ödül daðýtan, oyunun kurallarýný bozmaya cesaret edemeyen bu kuru kalabalýk aslýnda tek bir kütledir; ilericilik-gericilik kavgasý görünüþte bir çekiþmedir. Ýlericiler, yerlerinde kalmak için deðil namuslu bir sosyalistin, sahtekâr bir bezirgânýn yapmayacaðý oyunlarla uðraþýrlar, kendilerini övenlere pay verirler. Ne yazýk ki halkýn deðerlerine sahip çýkmaya çalýþanlar da -kendilerine bir isim vermedikleri haldegerici ya da saðcý denilen ve orta çaðýn karanlýðýnda yaþayan zavallýlardýr. Sanat sanat içindir- sanat toplum içindir kýsýr çekiþmesine karþý sanat insan içindir parolasýyla çýktýklarý halde insanýn, gerçek insanýn farkýnda deðillerdir. Gerçekten 'korkak bir karanlýk içinde'dirler. Yaþamaktan, eðlenmekten korkarlar. Ýnsaný, özellikle kadýný tanýmaktan korkarlar. Dünya nimetlerini çað dýþý boþ inançlar yüzünden teperler. Aslýnda bir ruh hastasýnýn tepkisidir bu; daha doðrusu reddettikleri nimetlere kapýlmaktan korkan bozuk ruhlarýn tepkisidir bu. Bu yüzden sosyalizmi ahlâksýzlýk sanýrlar, bu yüzden emperyalizm ile sosyalizmi birbirine karýþtýrýrlar. Allah için bazý sosyalistlerimiz de özel yaþantýlarýyla onlara hak verdirecek durumdadýrlar. Bir sosyalist eleþtirmenimizin dediði gibi 'Türk solu geç kalkar, çünkü bir gece önce sabaha kadar içmiþtir.' Bu insanlardan Türk halký artýk bir þey beklememeli. Üç kaðýtçýlýkla ne devrim olur, ne de ümmeti islâm kurtulur. Bunlar 'çürüyen et, dökülen diþ' gibidirler. Bayrak yaptýklarý inançlarýna raðmen, aslýnda inançsýzdýrlar. Kim hangi kapýdan ekmek yiyorsa, o kapýnýn kulluðunu etmektedir. Bunlar Osmanlý Ýmparatorluðu'nun mirasýnýn kötü bölümü olan kapýkulu kurumunun temsilcileridir. Kendilerine karþý çýkýlmasýný, haksýz yere iþgal ettikleri görüþlere karþý hakaret sayarlar. Kendini sosyalist sayan biri, suçunu ortaya dökeni halk düþmaný olarak suçlayarak yavuz hýrsýzlýk oynar. Kendini kapitalist olarak ilân eden birinin serveti, fabrikasý yoksa böyle birine herkes güler; haydi ordan çulsuz derler, züðürt kapitalist olur mu? Nedense kendisini sosyalist sayanlardan kimse ehliyet sormamaktadýr. Olsa olsa 'sosyalizme sempati duyan' yani özel deyimiyle 'sempatizan' sayýlmasý gerekenler ortalýðý kasýp kavurmaktadýrlar. Sonra solda ve saðda hayli kalabalýk olan bu çýkarcý zümre, bütün gösteriþine raðmen kim parayý bastýrýrsa ona hizmet etmektedir. Ele güne karþý, hele saðcýlara karþý ayýp olmasýn diye de kabahatlar örtbas ediliyor. Kol kýrýlýr yen içinde.'Artýk her yerde, hangi kampýn adamý olurlarsa olsunlar bunlarý teþhir etmenin, önce halka örnek olabilmek için aydýnýn kendisiyle hesaplaþma vakti gelmiþtir. Yazarlar da romanýnda hikâyesinde þiirinde bu hesaplaþmaya giriþmelidir. Kendinden korkanlara bir diyeceðimiz yok tabii…" 4 Pazar n Filiz Naldöven 29 Haziran 2014 Pazar / ([email protected]) SABAHTAN AKÞAMA/ KAHKAHADAN AH’A KADAR/18 Bir gün, Haziran, 2014 Sýcaðýn bedeni eritmekten kýl payý vazgeçtiði, terin gövdeyi sel olup götürmekten son anda kendini alýkoyduðu anda, irkilen düþünceni uykunun yastýðýnýn altýna bastýrmak. Sonra onun bir düþ, bazen bir kabus olarak uykularýný delik deþik etmesi. Sudan bir beden kalýbý içinde korkuyla uyanmak. Yaz. SABAH "Yaz günleri en tatlý hayaller gibi geçti/Rüyadaki esrar dolu haller gibi geçti/Ruhumda derin, en derin hicrandýr o günler/Rüyadaki esrar dolu haller gibi geçti"* Sahilde, gövdem denizde, baþým, saçlarým kumlara yayýlmýþ yatýyorum. Dalgalar ta baþýma kadar gidip geliyor. Dalgalanan kum hafiften içeri çekiyor beni. Gizli bir el yumuþakça içeri çekecek, o derin suda bilmediðim bir yolculuða çýkacaðým, yolumu kaybedeceðim sanýyorum. Korkmuyorum. Güneþ zerre zerre kirpiklerime birikiyor. Gözlerimi bir an aralasam, yekpare bir ýþýk. Kapatýyorum ama olanca renk üþüþüyor göz bebeklerime. Denizin tuzuyla terimin tuzu birbiriyle hemhal oluyor. Dudaklarým, soluðum hafiften yanýyor. Suyun gövdemde gidip geliþi, beni hafiften kaldýrýp kuma býrakmasý, o sallantý, gövdemin izini siliyor, yeni bir iz býrakma çabasýndayken yeniden… Hiç orda olmamýþým gibi. Bir hayal hakikati… Suyu ta derinden hissediyorum. Kumu. Kollarýmý açýp avuçlarýmla kuma iyice tutunmak, kumun beni içeriye çekmesi, ta magmaya kadar… Bütün sesleri duyuyorum. Masmavilikten küçük beyaz birkaç bulut geçiyor, gözkapaklarýmý aralayýnca. Çok eski bir soru düþüyor aklýma. "Gökyüzünün arkasýnda ne vardýr?/ Ölürüm sorusundan/Gökyüzünün arkasýnda ne vardýr?" KUÞLUK Gövdene bulanmýþ tuz, ince ince tuza çizgiler çeken terle, bir gölgelikte, gözlerini kýsmýþsýn, uzun uzadýya mavi suya bakýyorsun. Azgýn güneþin, dalga uçlarýna sinmiþ ýþýklarýna, yataðýnda sallanýp duran suyun dýþarý taþamayýþýna. Sanki bir çaresizlik. Ama bir çeþit yerini bilme. Yerine uygunluk. Yerin uygun mu? Durduðun, yaþadýðýn, ara sýra öfkeyle çalkalanýp taþarak baþka bir mecraya dökülmek istediðin. Sonra vazgeçerek, yeniden o alýþýk olduðun, kök saldýðýn yere çakýlýp kalýþýn. Bin bir çare içinde kendine ördüðün duvar. Güven duygusunu baþka hiçbir duyguya deðiþmediðin, riske girmediðin, dehþetle o sýnýrsýz düþünceyi beyninden kovduðun. Yerin uygun mu? Ýçinden taþan o özgürlük, o aþk, o mahvedici serüven duygularýný dört duvarýn arasýna gömerek yaþadýðýn. Ama baþýný yastýða güvenle koyduðun, yanýndaki bedene güvenle sarýldýðýn, içten içe býkkýn ama dýþarýdan sanki huzur veren bir prangayla tutturulmuþ olduðun. Bir defa denesen dýþarý taþmayý, ördüðün bütün taþlar sallanacak. Sadece senin deðil, beraberindekilerin de taþlarýn altýnda kalacaðý korkusu. Hadi denedin. Baþ edebilmek diye bir yetenek var. Ýçerdeki dehþetin katmerlisi dýþarýda. Orada bilinmezlik, orada yolunu kaybetmiþlik. Orada uçurumlar. Bir de söz vermiþliðin var. Ýçerde duracaðýna dair… Bunlar yaza uymuyor. Yaza uyan çýplanmak. Yaza uyan taþýp dökülmek. Yaza uyan, bilmedik bir denize dalar gibi hayatýn meçhulüne dalývermek. Yaz. ÖÐLE "Nasýl býraktým yazý bir hançer gibi göðsüne…" Pazar 29 Haziran 2014 Pazar Belki de bu yüzden, yazla aþk birlikte anýlýr. Gövdenin soyunmasý, ruhun soyunmasýný da körükler. Elbiseler azalýrken, ruhun perdeleri de iniverir. Daha çýplak, daha arý, daha hücresel bir görünüm. Daha sarih bir ruh. O ruh su yüzüne çýkýnca kabaran bir deniz coþkusu. Dalgalanmalar. Med-cezir. Her yaz, prangalarýn hatýrlanmasý. Her yaz onlarý kýrýp yürümek istemek. Ama sadece onlarý þaklatabilmek. Gidememek. Az biraz coþkuya kapýlýp sonra kendini geri çekmek hýzla. …"Seni býraktýðým yaz arkama dönmedim/Bir manga el bombasýyla yürüdüm yolu/Yürüyemedim/ Ýnfilak etti gövdem daðýldý/Faþist bir darbeydi bu kendime karþý/Devrildim. Sürüldüm. Geri dönmedim"... Sýcaðýn bedeni eritmekten kýl payý vazgeçtiði, terin gövdeyi sel olup götürmekten son anda kendini alýkoyduðu anda, irkilen düþünceni uykunun yastýðýnýn altýna bastýrmak. Sonra onun bir düþ, bazen bir kabus olarak uykularýný delik deþik etmesi. Sudan bir beden kalýbý içinde korkuyla uyanmak. Yaz. Uyandýðýn kýþ uykusu. Biçimini esnetmek, özünü kazýmak. Kumsala çýplak, tuhaf kývrýmlarýyla konuþlanan ve kumdan kaleler yaparken kendini unutan çocuk gibi. Her þeyin yeniden ve yeniden yýkýldýðýný göre göre kahkahalar atmayý becermek. Yaz. Söz verdim oraya gitmeyeceðim. Girdiðim rüyadan çýkmayacaðým. Baþka þeyler, yaþanmasý gereken þeyler, insanýn savaþlarla, büyük felaketlerle muhatap olmadan bir ömür sürmesi, sürebilmesi üzerine þeyler. Söz verdim. Bilinçaltýmýn dibinde bombalanmýþ bir gemi gibi parça parça duran o yazdan söz etmeyeceðim. O yaz ve hala saklý duran yarada, bitmek tükenmek bilmeyen iltihabý deþmeyeceðim. ÝKÝNDÝ Kapýda çalýþýr durumdaki arkasý açýk kamyondan, kan ter içinde, karpuzlar atýyor þoför. Babam iki koluyla yakalayýp avluya yere koyuyor. Büyüklü küçüklü. Küçüklere dikmiþim gözümü ayýramýyorum, kapý eþiðinde dururken. Kamyon hareket edince, küçükler senin, diyor babam. Sevinçle eðiliyorum ve bir bir büyük kerpiç odaya taþýyorum. Sonra, kuþ nakýþlý, kaymak beyazý sargýsýný kaldýrýp dört direk karyolanýn, karpuzlarý bir bir altýna yuvarlýyorum. Hepsi benim. Onlar duvar dibinde serinleyecek, ben arada gelip yataðýn altýna sokulacak, bir taneyi yuvarlayarak dýþarý çýkaracaðým. Annem dilimleyecek, ben üzerime akýta akýta yiyeceðim. Yaz. Oymalý elbise dolabýnýn üzerinde dört tane kullanýlmayan, bakýr, büyük tencere var. Babam gittiði köylerden, panayýrlardan þahane kuru meyveler, kuru yemiþler getiriyor. Tencerelere dolduruyor. Sonra bana ve arkadaþlarýma, tencereler doðurdu, diyor. Biz sandalyeleri dizerek üzerine çýkýyoruz. Kimimizin kolu yetiyor kimimizin yetmiyor. Küçük avuçlarýmýza alabildiðimiz kadar Yeroþibu þeker leblebisi, badem þekeri, ceviz, kuru üzüm, kuru incir, köfter doldurup ayaküstü aðzýmýza týkarak, tekrar elimizi tencerelere daldýrýyoruz. Yaz. Ev ahalisi öðle uykusundayken, babamýn bir panayýrdan getirdiði hasýr kapaklý sepete, gizli gizli mezdekili leblebi doldururdum tencerelere uzanýp. Sonra Þöhret neneme götürürdüm. Þöhret nenemin hiç diþi yoktu. Pýrýl pýrýl parlatýlmýþ büyük bir havaný vardý. Leblebileri havanda ezer, diþsiz aðzýnda zevkle çevirirdi. Karþýsýndaki küçük sandalyeye oturur hayranlýkla onu izlerdim. Ara verir, Hayýr duvalarým dutsun seni nenem, da böyüg haným olasýn, derdi. Yaz. AKÞAMÜSTÜ O yaza gitmeyeceðim söz verdim. Bodruma sýðýnýrken, mutfaðýn giriþindeki dikiþ makinesinin üstünde unuttuðum þiir defterimi, kurþunlar tepemden geçerken nasýl çýkýp aldýðýmý anlatmayacaðým. …"Çektiðim yerde durmuyor akýl kumdur/kayar kumdur kayar yeniden"… Sonra bodrumda, dehþetten titreyerek ter dökenlere serin yapmalarý için sayfa sayfa kesip daðýttýðýmý da yazmayacaðým. Yaz. Þimdi denize yakýn yerlerde giderek artan bir nem. Sarý otlara sinerek kokularý artýran. Aðustos böceklerinin sesine karýþan belirsiz çýtýrtýlar. Esintisiz, iç bunaltan nemin altýnda, balkonda çok soðuk bira içmek. Ýri bira bardaðýnýn terleyen dýþ yüzeyi ve hafif yanýk fýstýk. Yalnýzlýk ya da birkaç dost. Bir süre sonra acýkmak. Ne varsa balkona taþýmak. Öðleden kalan yemek, yanýnda kýzarmýþ patates, cacýk, domates, beyaz peynir, kavun. Uzakta bir dostun sesi geliyor kulaðýma. "Hey Allahým, beyaz peynir ve kavunu yaratan Allahým, rakýyý mý yaratmayacaktýn?" Yaz. O yaz dokuz gün aðzýma suyun dýþýnda bir þey koymadýðýmý, o gece hastanenin avlusunda, esir alýnmýþ otururken, bana birinin bir parça peksimet verdiðini; o peksimeti çantama koyduðumu ve yaklaþýk üç ay sonra Ýstanbul'a götürdüðümü de yazmak istemiyorum. Yaz. "Yaz senin ölüme geçiþindi benim sensizliðe/ Oysa tenlerimizi deðiþmiþtik giymiþtik birbirimizi/ Turunçlar döküyorduk".. Kahpedir yaz. "Yine gel, aç kapýlarýný/Dönüyor olacaðým"… GECE Yataðýma oturmuþ, bir sigara yakmýþým. Saat üç civarý. Pencereyi aralamýþým. Esmiyor. Karþýdaki aðaçlardan gelen çok cýlýz aðustos böceði sesleri. Sokak lambasýnýn ýþýðý vuruyor odaya. Uyku, nereye gittiði, ne yaptýðýný bilmediðim; gelip gelmeyeceði belli olmayan bir sevgili gibi. Ýçse, zil zurna sarhoþ gelse, elbiseleriyle yataða düþse, ona sarýlsam. Uykunun yaz hali, bir türlü uyunur olmamasý. Yaz. Yatýyorum, gözlerimi kapatýyorum. Ýçin için bir tedirginlik büyüyor. Dönüyorum olmuyor. En sevdiðim embriyon pozisyonunu alýyorum, en çok bir dakika. Biri yardýma çaðýrýyor sanki, alarm var sanki, deprem oluyor… Fýrlayýp oturuyorum. Bir sigara daha yakýyorum. Yaz. Pencere bahçeye güllere bakýyordu. Ve sabaha kadar gözümü tomurcuktan ayýrmadan beklemiþ, þarap rengi gülün açýlýþýný izlemiþtim. "Gülü suda unutan nedir?/Pusuda bekleyen þaraba karþý"… Geceler boyu bacaklarýmý dizlerimden katlayýp üzerlerine abanarak… Kimsenin, hiçbir soru soranýn yanýtlayamadýðý þeyler… Düþünce gide gide ýþýðýmý zayýflatýrken, baþucumdaki komodine uzanýp bir edebiyat dergisi çekiyorum geliþigüzel. Geliþigüzel bir sayfa açýyorum. Güneþin incecik ýþýðý vuruyor içeri. Yazýnýn baþlýðý "Bir Kiþi Daha Vardýr". Yazar, Özdemir Asaf. Var mý? Buna inanmak istiyorum. Yazdýr, gecedir; benim kadar tedirgin, tuhaf, sorularýn girdabýna düþmüþ bir kiþi daha var mý? Varsa, ses etse! Varsa, baþýný pencereden uzatýp muzipçe bir gülücük atsa… Yaz. "Her yaz balkonlar yýkýldý/Sýkýþtý pencereler ah'ýn tuttu- / Odalarda daraldým.." …"Yaseminleri sevmeye çýktýmsa da bahçeye/ Elimi sanki dudaklarýna sürdüm/Geldin sandým/ Yalanladým, geldin sandým"… Kahpedir yaz. *Ýsmail Baha Sürelsan'ýn nihavent bestesi. Þiir parçalarý, Filiz Naldöven 5 RESÝMLER dýþarýda güzel bir hava vardý rüzgar tarýyordu aðaçlarýn saçlarýný güneþ saklambaç oynarcasýna bir bulutun arkasýndan bakýyordu yürüyorduk aðýr aðýr ben ve babam iki çocuk gibi þakalaþarak Sarayönü'ne kadar yürüdük Dikilitaþ'ýn önünde güvercinler emekleyen çocuklar gibiydiler renkler bizi bebek gibi emziriyordu güneþ, þaha kalkan bir at gibi yüzünü gösteriyordu sesleri çiçek gibi topluyordu kulaklarýmýz konuþsak, aðzýmýzdan renkler çýkýyor rüzgarýn gözleri içimizi okuyordu ay, gecenin orkestra þefiydi yýldýzlar, orkestranýn üyeleri yýldýzlar, gecenin dizeleri! düþe dönüþtü tüm maddeler sanki ve düþe dönüþtü içimizin renkleri iþte birgün suzaman olup böyle geçti resimlerini kalbimizin tuallerine býrakarak Emre Ýleri 6 Pazar 29 Haziran 2014 Pazar n Söyleþi... Öteki deðil "Baþka" bir Lefkoþa… L efkoþa Türk Belediyesi Yeni Kýbrýs Partisi (YKP) listesinden aday olan YKP-fem aktivistleri: Faika Deniz Paþa, Ezgi Bertiz, Hazal Yolga, Münevver Özakalýn ve Tuðçe Koruoðlu ile röportaj: Önce kendinizi biraz tanýtýr mýsýnýz? Ezgi: 1989 Lefkoþa doðumluyum. Bakü devlet konservatuarý mezunuyum. Müzik öðretmeniyim. Ayrýca adadaki azýnlýk gruplardan bireylerle müzik çalýþmalarý yapýyorum. Þu anda mülteciler ile çalýþmalarýmýz devam ediyor. Caravan Blue isimli müzik grubu ile de sahneye çýkýyorum. Hazal: 1987 Lefkoþa doðumluyum. Matematik ve Ýletiþim, Kültür-Teknoloji alanlarýnda ABD'de eðitim aldým. Kýbrýs Toplum Medyasý Merkezi'nde (CCMC) Proje ve Ýletiþim Koordinatörü olarak çalýþýyorum. Basýn özgürlüðü, toplum medyasýnýn geliþmesi ve barýþ inþasý sürecinde toplumsal cinsiyet eþitliðinin saðlanmasý üzerine projeler yürütmekteyim. Münevver: 1982 Lefkoþa doðumluyum. Brighton Fizyoterapi ve Ýþletme mezunuyum. Fizyoterapistler Birliði Yönetim Kurulu üyesiyim, son 10 yýldýr engelli bireylerin sosyo-kültürel rehabilitasyonu, mimari düzenlemeler ve koruyucu saðlýk hizmetleri alanýnda projeler üretip hayata geçirdim. Tuðçe: 1984 Lefkoþa doðumluyum. Ýngiliz dili ve edebiyatý eðitimi aldým. Ýngilizce öðretmeni olarak çalýþýyorum. Ayný zamanda, Büyük Han'da el emeðim olan çeþitli ürünleri ürettiðim Masal Atölyesi adýnda bir dükkaným vardýr. Diyabet derneðinde 4-5 yýl boyunca gönüllü olarak aktif oldum. Özgür okul isimli bir proje kapsamýnda surlar içindeki kadýnlara ücretsiz Ýngilizce dersleri verdim. Faika: 1987 Lefkoþa doðumluyum. Essex'de hukuk ve ekonomi alanlarýnda lisansüstü eðitim aldým. Mülteci Haklarý Derneði'nde hukukçu olarak çalýþýyorum. Kýbrýslý Türk Ýnsan Haklarý Vakfý bünyesinde Kýbrýs'ta kadýnýn insan haklarý üzerine haritalandýrma raporu yazdým, bu 2012 yýlýnda yayýmlandý. YKP-fem'den bahseder misiniz? Münevver: Herþeyden önce ne olmadýðýmýzla baþlamakta yarar var: YKP-FEM, YKP'nin Kadýn Kolu deðildir! (Kol da ne ise zaten…) YKP-FEM, YKP'nin altýnda faaliyet göstermez, partiyi zemin alarak feminist politika yapar. Hazal: Yani YKP-fem, YKP ile baðlantýlý hareket eder ancak kendi bünyesinde özerk ve baðýmsýz bir gruptur. Þöyle ki; YKP-fem, antimilitarist, ekolojist, barýþ yanlýsý politikalar, vicdani ret hakký, mülteci haklarý, LGBTQ (Lezbiyen Gey Transgender ve Queer) haklarý gibi alanlarda politika yapar ve partinin bu alandaki çalýþmalarýyla paralel eylemlilik içine girer. Öte yandan, YKP FEM, YKP'den baðýmsýz olarak, partinin þimdiye kadar hiç dahil olmadýðý bir konuyu partinin desteðini alarak veya almayarak ileriye götürebilen özerk bir yapýdýr. Neden belediye meclis üyesi adayý oldunuz? Faika: Seçimlere, kent sakinlerinin bir kenti dönüþtürme hakkýný ve talebini yükseltmek, tüm sakinlerin, yani kadýnlarýn, LGBTTI bireylerin, kentin kurgulanýþ þeklinden ötürü engellenmiþ bireylerin, göçmenlerin, mültecilerin bu hakký olduðunu hatýrlatmak, dayatýlan toplumsal cinsiyet rollerine, bunlarýn doðurduðu eþitsizliklere ve gündelik hayatta yarattýðý zorluklara karþý "toplumsal cinsiyet özgürlükçü" bir yerelden yönetim mücadelesini örgütlemek ve askersiz bir Lefkoþa'nýn gerçekleþtirilmesinin mümkün olduðunu dillendirmek için aday oldum. Ezgi: On yýllardýr süregelen yorgunluðun ve kadere alýþtýrýlmýþlýðýn hüküm sürdüðü, artýk nefes darlýðý çeken adanýn yeni ve taze nefeslere, seslere ihtiyacý olduðuna ve buna bir umut olabileceðime inandýðým için adayým. Hazal: Yerel yönetimlerde ataerkil zihniyetle þekillenmiþ sistemin sunduðu dar alanda küçük deðiþikliklere deðil, kadýna ve Pazar 29 Haziran 2014 Pazar toplumsal ihtiyaçlara duyarlý demokratik ve yeni bir anlayýþa ihtiyaç olduðuna inanýyorum. Lefkoþa'da yaþayan tüm bireylerin mahallelerine ve ortak yaþam alanlarýna sahip çýkýp, þehirleri üzerinde eþit söz sahibi olabileceði, kaynaklarýn toplumsal ihtiyaçlar doðrultusunda eþit ve adil kullanýlabileceði bir Lefkoþa'nýn, toplumsal cinsiyet özgürlükçü, katýlýmcý, demokratik ve çoðulcu bir yerinden yönetim modeli ile mümkün olacaðýný dillendirmek için adayým. Münevver: Deðiþim rüzgarlarýnýn, insandan, mahalleden ve þehirden baþlayarak adayý sarmasý gerektiðine, yeni kuþaðýn yeni dilini konuþmamýz gerektiðine inanýyorum. Gökkuþaðýndan feyz alarak. Tuðçe: Yeni kuþaðýn sözünün geçtiði, üretimin, özellikle de sistemin görünmez kýlmaya çalýþtýðý kadýn emeðinin görünür hale getirilmesi, yok sayýlmamasý için… Popülizm yapmadan da politikanýn mümkün olduðuna, böylelikle de deðiþimin saðlanabileceðine inanýyorum. Belediyeler kadýnlarýn hayatlarýný iyileþtirmek için neler yapabilir? Münevver: Toplumsal cinsiyet eþitliði bu adanýn tamamý için henüz olgunluðuna ulaþmamýþ kocaman bir yaradýr. Kadýna yönelik þiddet toplumsal cinsiyet eþitsizliðinin bir sonucudur. Gönül isterdi ki kadýn sýðýnma evleri talebinde bulunmadýðýmýz bir toplumda yaþayabilelim. Ancak, kadýnlar öldürülüyorken bu gerçeði yadsýyamayýz. Her üç kadýndan birinin erkek þiddetine maruz kaldýðý bu toplulukta, eþitlikten konuþurken ilk önce 'maalesef' kadýný korumak adýmý ile baþlamalýyýz. Faika: Sýðýnma evlerinden, bunlarýn kurulmasýndan bahsederken altýný çizmemiz lazýmdýr ki yeni projeler sunmuyoruz. Aslýnda halihazýrda bulunan ancak yerine getirilmeyen yükümlülükleri hatýrlatýyoruz. Meclis tarafýndan onaylanan Kadýnlara Yönelik Her Türlü Ayrýmcýlýðýn Önlenmesi Uluslararasý Sözleþmesi (CEDAW) kadýna yönelik þiddeti önlemek için tüm önlemler alýnmalýdýr demektedir. Yine yerel yasa ile onaylanan Kadýna Yönelik Þiddet ve Aile Ýçi Þiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleþmesi'nin 23. Maddesinde 'maðdurlara güvenli barýnma imkaný sunmak ve onlara iliþkin önceden önlem almak amacýyla yeterli sayýda, kolay eriþilebilir ve uygun sýðýnma evleri kurmak üzere gerekli hukuki veya diðer tedbirleri' almak ile ilgili yükümlülük bulunmaktadýr. Bu yükümlülükleri yerine getirmenin yasal zemini de Belediyeler Yasasý'nda mevcuttur. Belediyeler Yasasý muhtaç duruma düþenlere gerekli her türlü yardýmý yapmak, rehabilitasyon merkezleri kurmak ve yönetmek ile ilgili belediyeye görev vermektedir. Ezgi: Kadýna yönelik þiddetten bahsetmiþken sokaklarýn aydýnlatýlmasý alýnmasý gereken önlemlerden bir baþkasýdýr. Kadýnlar olarak taciz ve tecavüz korkusu olmadan Lefkoþa sokaklarýnda gezmek hakkýmýzdýr. Kadýna yönelik þiddet ev içlerinde de meydana geldiðinden 24 saat açýk acil yardým hattý ve þiddete uðrayan kadýnlara sosyal ve hukuki desteðin saðlanacaðý bir merkezin kurulmasý da gerekir. Hazal: Yerel yönetimler halkla en çok temasta olan kamu birimleridir ve böylelikle ihtiyaçlarý en iyi tespit edebilme olanaðýna sahiptirler. Bu noktada sokaklardan, mahallelerden baþlayarak, ezilen ya da marjinalize edilen toplumsal gruplarýn da katkýsý ile ve bu alanlarda çalýþan örgütlerle istiþare içerisinde hizmetin bu doðrultuda planlanmasý ve uygulanmasý saðlanabilir. Bu söylediklerim çok zor þeyler deðil, esas zor olan ortak yaþam alanýmýz olan þehrimizle ilgili kararlarý tek bir belediye baþkanýnýn ve merkezileþmiþ bir yerel yönetim anlayýþýnýn vermesidir. Yerel yönetim ve yerinden yönetim arasýndaki farkýn altýný çizmemiz de bu yüzden zaten. Faika: Bunun yaný sýra belediyelerin görevi olan bakým hizmetlerinin saðlanmasý, bu konuda belediyelerin görevini yerine getirmesi de önemlidir. Coðrafyamýzda kadýnlar erkeklere oranla daha az kazanýyorlar. Ayrýca, bu hizmetler, örneðin yaþlý bakýmý, çocuk bakýmý, engelli bireylerin bakýmý, yerel yönetimler tarafýndan saðlanmadýðýnda bunlarý toplumsal cinsiyet rolleri gereði, aile içerisinde, ücretsiz olarak, kadýnlarýn yapmasý beklenmektedir. Ezgi: Bakým hizmetini ücretsiz ve tam zamanlý saðlayabilecek bir kadýn aile üyesi olmadýðý durumlarda ise düþük ücretlere, uzun saatler boyunca, güvencesiz olarak göçmen kadýnlar çalýþtýrýlmaktadýr. Bu pratikler bazen kölelik koþullarýna dönüþmektedir. Tuðçe: Birçok kadýn da evde bakýlmasý gereken bir birey bulunduðunda ona bakmak veya ücretli bir iþte çalýþmak arasýnda seçim yapmaya zorlanmaktadýr. Ücretli bir iþte çalýþýrsa da geri kalan vaktinde kendini geliþtirme doðrultusunda aktivitelerde bulunmak, bir dernekte, sendikada veya siyasi partide aktif olmak için zamaný kalmamaktadýr. Bugün bakýyoruz kamusal hayatta, örgütlerde hep erkekler yer alýyor. Toplumun sadece yarýsý kadar olan erkek deneyimleri çerçevesinde hayat þekilleniyor. Faika: Ayrýca Lefkoþa özelinde de tabii kadýn ve kent yaþamýný göz önüne aldýðýmýzda adamýzdaki iþgalci ordularýn varlýðýný ve kurulan militarist düzeni de gözardý edemeyiz. Militarizmin etkisi askeri kamplarý kentin tam da ortasýna koyarak veya düzenlenen törenlerle trafiði felç etmesi ile kýsýtlý deðil. Bunun yaný sýra Lefkoþa'nýn çember, cadde ve meydanlarý bayraklar, erkek savaþçý heykelleri ve diðer militarist sembol ve öðelerle donatýlarak da bu ayrýlýkçý erkek egemen ideoloji dayatýlmaktadýr. Neden erkek egemen? Çünkü militarizm aktif, saldýrgan ve kamusal bir erkek ister. Biz kadýnlarý da pasif, evcimen olmaya zorlar. Diðer yandan da bu özellikleri aþaðýlar. "Karý gibi erkek" derken erkek aþaðýlanýr, "erkek gibi kadýn" derken kadýn övülür. Militarizmin temel yapý taþlarýndan biri toplumsal cinsiyet ayrýmcýlýðýdýr. Erkeklerin ve üstün erkekliðin örgütlendiði bir sistemdir. Bizler bu nedenle Lefkoþa'nýn askersizleþtirilmesi gerektiðini de savunuyoruz. Tuðçe: Kadýn istihdamý erkeklere oranla fark edilebilir derecede azdýr. Kadýnlarýn ekonomik olarak ailedeki erkeklere baðýmlý olmalarý, kadýn özgürleþmesinin önünde engeldir. Belediyeler ücretsiz, nitelikli meslek kurslarý verebilir. Tabii bunlar geleneksel kadýn iþleri olarak tanýmlanan alanlar ile kýsýtlý kalmamasý gerekir. Belediye'nin kendisi de bir istihdam alanýdýr, bu kurumda da kadýn çalýþanlarýn tüm mevkilerde yer alabilmesi için önlemler belediye bünyesinde alýnabilir. Örneðin Türkiye'de Diyarbakýr'ýn Baðlar Belediyesi'nde kadýnlar otobüs þoförlüðü yapmak için eðitim gördüler ve iþe alýndýlar. Bu þekilde hem kadýnlarýn çalýþma hayatýna katýlýmý desteklendi, hem de toplumsal cinsiyet rollerini kýrmak için bir adým atýlmýþ oldu. Böyle adýmlar neden Lefkoþa'da da atýlmasýn? Münevver: Tabii tüm bunlarýn hayat bulmasý için belediye bünyesinde çalýþanlarýn toplumsal cinsiyet farkýndalýðýný yaratmak, çoðaltmak için eðitim çalýþmalarý da düzenlenmelidir. Mesela, yerel yönetim kadrolarýndan baþlayarak nefret içeren söylemlerin yumuþatýlmasý ve ortadan kaldýrýlmasý. YKP-fem olarak LGBT (Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Transeksüel) Özgürlük mücadelesinde de taraf olduðunuzu söylüyorsunuz. Bununla ilgili belediyelere sizce düþen görev ne? Hazal: Katýlýmcý bir modelle LGBT bireylerin deneyimlerinin karar verme süreçlerinde yer alabilmeleri, bir toplumsal grup olarak LGBT'lerin de ihtiyaçlarý ve sorunlarý doðrultusunda (güvenli ulaþým, saðlýk, barýnma vs.) cinsel yönelim ve cinsiyet kimliði konularýnda çalýþan sivil toplum kuruluþlarý ile yerel yönetimlerin diyalog içerisinde olmalarý, birlikte politika üretmeleri ve hayata geçirmeleri gerekmektedir. Yerel yönetimlerde LGBT eþitliði politikalarý kapsamýnda hizmet birimlerinde çalýþanlarýn LGBT haklarý ve eþitliði konularýnda meslek içi eðitimler almasý da önemli tabii. Faika: Her yerde olduðu gibi þüphesiz belediyelerin bünyesinde çalýþan, çalýþmak için baþvuruda bulunan LGBT bireyler vardýr. Belediyeler de insan haklarýna saygý göstermeyi kendi kurumlarýndan baþlayarak hayata geçirmeli gerek istihdam yaparken, gerekse çalýþma hayatýnda ve terfi süreçlerinde bireylere cinsel yönelimleri ve/veya cinsiyet kimlikleri nedeni ile ayrýmcýlýk yapmamalýdýrlar. Bunun yaný sýra ayrýmcýlýk içeren uygulamalara tabii olunduðunda, bunu kendi bünyelerinde soruþturmalýdýr. Özellikle de trans bireylerin, gerek erkek trans gerekse kadýn trans olan, çalýþma alanýnda, iþ bulma sorunu yaþadýklarý, istihdam 7 edilmedikleri bilinen bir gerçek. Belediyeler yasasýnda muhtaç duruma düþen kiþilere iþ bulmak belediyenin sosyal yardýma iliþkin görevleri arasýnda yer almaktadýr. Bu doðrultuda belediyeler eþit fýrsat tanýnmasý için politika geliþtirebilir, bunu beyan edebilirler. Münevver:Her kamu kurumunun olduðu gibi belediyelerin de insan haklarýna saygý gösterme yükümlülükleri olduðu gibi haklarýn yükseltilmesi, ihlallerin olmamasý için üzerlerine düþen çabalarý sarf etmeleri beklenmektedir. Bu baðlamda yýllarca yapýldýðý gibi yandaþ olunan örgütler yerine, belediyeler, LGBT kiþilerin haklarý ile ilgili çalýþmalar yapan sivil toplum örgütlerine destek verebilir, belediyenin fiziksel olanaklarýndan faydalanmalarýný saðlayabilirler. Ayrýca, belediyenin sosyal yardýma iliþkin yasalarda belirlenmiþ görevleri doðrultusunda saðladýðý saðlýk, bakým ve sosyal hizmetleri LGBT'ler için elveriþli hale getirebilir. Toparlayacak olursak YKPfem'den kadýnlarýn düþündeki Lefkoþa nasýl bir yer? Münevver: Öteki deðil "Baþka" bir Lefkoþa hayal ediyoruz. Ötekileþtirmeyen, liderlerin veya iktidarlarýn emrivaki dayatmalarýndan arýnmýþ, bireyin taleplerini gerçekleþtirecek katýlýmcý bir Lefkoþa hayal ediyoruz. Gelenek, görenek diye arkasýna sýðýnýlan yanlýþlarýn içselleþtirilmediði, kadýnýn ve ötekileþtirilen her bireyin önemsendiði bir Lefkoþa hayal ediyoruz. Hazal: Toplumsal cinsiyet eþitlikçi, katýlýmcýlýk esaslý, ekolojik, insana deðer veren bir yerinden yönetimi mümkün kýlmak için tüm çabalarýmýz. Düþlediðim herkesin kendi rengiyle özgürce var olabildiði, bütün dayatmalara raðmen öðrenilmiþ çaresizliði üzerinden atabilmiþ, deðiþimi bir merkezden beklemek yerine kendisi baþlatabilen bir Lefkoþa... Ezgi: Ýktidardan, ki eril bir hiyerarþiden bahsediyoruz, deðil de toplumun, yerelin, bireyin isteklerine duyarlý ve o ihtiyaç ve istekleri karþýlayabilecek dinlemesini bilen bir Lefkoþa… Tuðçe: Yaratýma, üretime, güzel ilerlemeye katký koymak için toplumun bütün kesimlerinden bireylerin de katýlýmý ile saðlanabilecek, geçmiþle hesaplaþmalarýný demokrasi çerçevesinde verebilecek bir Lefkoþa… Faika: Lefkoþa'da yaþayan herkes yani erkekler, kadýnlar, heteroseksüeller, eþcinseller, translar, engelliler, üretenler, yerliler ve göçmenler olarak kendi arzu ve ihtiyaçlarýmýzýn çerçevesinde yaþadýðýmýz þehri ve böylelikle de hem kendi yaþamlarýmýzý hem de birbirimizle kurduðumuz iliþkilerimizi deðiþtirebileceðimiz bir mekan. 8 Pazar 29 Haziran 2014 Pazar Perçinci Rosie Patriyarka ve kapitalizm iki ayrý sistemdir ve kapitalizm patriyarkanýn olanaklarýný da kullanarak daha hýzlý yükselmiþtir. Bu iki sistem birçok konuda çatýþmakla birlikte çýkarlarý söz konusu olduðunda ittifak yapmaktan geri durmamýþlardýr. Kapitalizmin tarihinde kadýn iþgücüne ihtiyaç duyulduðu dönemlerde kadýnlarýn erkek iþi olarak kabul edilen birçok iþte çalýþtýrýlmýþ olmasý kapitalizmin patriyarkayý ihtiyaçlarýna göre nasýl þekillendirdiðinin göstergesi olmuþtur. II. Dünya Savaþý esnasýnda erkek iþgücünün savaþta olmasýndan dolayý, kadýnlarý iþgücü piyasasýna çekmek için yürütülen kampanyalar, bu konudaki ilginç örnekler olduðu gibi, kadýn doðasý, kadýnlarýn erkek iþlerini yapamayacaðý gibi ön kabullerin de sistem tarafýndan uydurulduðunu gözler önüne sermektedir. II. Dünya Savaþý sýrasýnda ABD ve Ýngiltere'de erkek iþgücünün önemli bir bölümü savaþa katýlmýþ olduðundan, kadýnlar bu boþluðu doldurmak için göreve çaðrýlmýþlardý. Endüstriyel üretim sorununun asýl nedeninin iþgücü eksikliði deðil, kadýn iþgücü eksikliði olduðu ifade edilerek; kadýnlarýn bir süreliðine de olsa ücretsiz ev iþçisi rollerini býrakýp, iþgücü piyasasýna girmeleri için yoðun bir kampanya baþlatýlmýþtý. Patriyarkal sistemin kadýnlarýn fiziksel olarak erkek iþlerini yapamayacaðý görüþüne karþýlýk, kadýnlarý iþgücüne çekmek için erkeksi tavýrlara ve hatta erkeksi bir vücuda sahip "Perçinci Rosie" poster tiplemesi yaratýlmýþtý. II. Dünya Savaþý'nda fabrikalarda çalýþan kadýn iþçileri temsil eden bu figür güzel, güçlü ve kendine güvenen Amerikan kadýnýný göstermekteydi. Kampanyanýn baþarýlý olabilmesi için bu posterle birlikte, dört erkek tarafýndan seslendirilen bir þarký ve dönemin bütün medya araçlarý da etkin bir biçimde kullanýlmýþtý. Yine II. Dünya Savaþý sýrasýnda, Ýngiltere'de kullanýlan "Ýngiltere'nin kadýnlarý fabrikalara gelin" adlý propaganda afiþi de kadýnlarý iþgücü piyasasýna çekmek için tasarlanmýþtý. Kampanyalarýn amacý, o güne kadar var olan kadýn imajýný yerle bir ederek, ihtiyaç duyulan yeni role uygun bir imaj yaratmaktý. Toplumsal cinsiyet rolleri kapitalist sistem tarafýndan baþtan kurgulanmýþ, hatta ters yüz edilmiþti. Mevcut erkek egemen ahlâka aykýrý sayýlabilecek bu kampanyalar, kadýnlarý iþgücü piyasasýna katmak, üretimin devamlýlýðýný saðlayabilmek için "vatansever, güçlü, kahraman kadýnlar, ülkeleri için, savaþtaki sevdikleri için" kelimeleri bol bol kullanýlarak, baþarýyla yürütülmüþtü. Ýngiltere'de kadýnlarýn çalýþma hayatýna katýlmasý için yürütülen kampanyalara, devlet de çeþitli teþvik tedbirleri alarak önemli destek saðlamýþtý. Kadýnlarýn hangi iþlerde kaç saat çalýþacaðý belirlendiði gibi, evleri için yapacaklarý alýþveriþ saatleri dahi düzenlenmiþti. Savaþ malzemeleri üreten bazý fabrikalarda iþverenler, kadýnlarýn alýþveriþ iþlerini yapmasý için bazý elemanlar iþe almýþtý. Çocuklarýn bakýmý için kreþ ve yuvalar açýlmýþ, kadýn ve çocuklarýn iþyerlerinde saðlýk olanaklarýndan yararlanmalarý devlet tarafýndan desteklenmiþti. Devlet tarafýndan iþletilen restoranlarda ucuz yemek servisi yapýlarak, kadýnlarýn ev iþi yükü azaltýlmýþtý. Evli-bekâr, siyah-beyaz, orta sýnýf ya da iþçi sýnýfý, genç-yaþlý bütün Perçinci Rosie'ler kendilerine ve tüm ülkeye, bir erkeðin iþini yapabildiklerini ve daha iyisini yapabildiklerini kanýtlamak için savaþ malzemeleri üretimi, gemi inþaatý ve uçak montajý gibi aðýr iþler de dahil olmak üzere her türlü "erkek iþi"nde çalýþmýþlardý. Sevdiklerini geri getirebilmek umuduyla Perçinci Rosie kampanyasýna destek veren dönemin medyasý, özellikle gazeteler, çalýþan kadýnlar hakkýnda "Sevdiklerini geri getiriyor olma umuduyla teþvik ediliyorlar. Elbette ki sevdikleri eve döner dönmez çalýþmalarýna gerek kalmayacak" diyerek; kadýnlara eþlerine ya da sevgililerine yardýmcý, müþfik, korumacý konumlarýný hatýrlatmayý ihmal etmemiþti. Böylece erkek egemen ideoloji kadýnlarý savaþ sonrasýnda tekrar eve göndereceðinin altým da sürekli olarak çiziyordu. II. Dünya Savaþý'nýn bitmesiyle birlikte, artýk kadýnlara ihtiyaç kalmadýðýndan Perçinci Rosie'lerin evlerine dönmesi gerekmiþ; bu sefer de bu yönde kampanyalar düzenlenmiþti. Yeniden kadýnlarýn annelik, zevcelik ve tüketicilik rolleri yüceltilmiþ, kadýnlarýn çalýþmalarýný kolaylaþtýrmak için kurulan kreþ ve çocuk yuvalarý da kapatýlmýþtý. Perçinci Rosie'lerin yüzde 95'i -savaþýn baþýnda planlandýðý gibi- zorla iþten çýkarýlmýþta. Ýþgücü piyasasýndan ayrýlmayý reddeden kadýnlarsa 1947 yýlýndan itibaren pembe yakalý hizmet sektörü iþçisi Pamela'lara dönüþtürülmüþlerdi. Çocuk-mutfak-kilise II. Dünya Savaþý'nda ABD ve kýsmen Ýngiltere'de etkin bir þekilde kullanýlan Perçinci Rosie benzeri bir kampanya Nazi Almanya'sýnda kullanýlmamýþtýr. Nazi Pazar 29 Haziran 2014 Pazar Patriyarkal sistemin kadýnlarýn fiziksel olarak erkek iþlerini yapamayacaðý görüþüne karþýlýk, kadýnlarý iþgücüne çekmek için erkeksi tavýrlara ve hatta erkeksi vücuda sahip "Perçinci Rosie" poster tiplemesi yaratýlmýþtý... ideolojisinde kadýnýn toplumsal konumu çocuk-mutfak-kilise olarak belirlenmiþti. Evlenenlere vergi indirimleri, faizsiz borçlanma gibi imkânlar saðlanarak evlilikler teþvik edilirken, çok çocuk yapan kadýnlara madalyalar takýlmýþ, çocuk paralarý verilmiþti. Kadýnlar ücretli iþlerde çalýþsalar bile, erkeklerin yapmasýnýn hoþ karþýlanmadýðý iþlerde çalýþtýrýlýyorlardý. Nazi ordusu Kýzýlordu karþýsýnda yenilmeye baþladýðýnda, kadýn istihdamý ihtiyacý arttýðý halde, iþe alman 17-45 yaþ arasý kadýnlarýn herhangi bir ailevi sorumluluklarýnýn olmadýðýný belgelemeleri zorunlu hale getirilmiþti. Nazi Almanya'sýnda kadýn iþgücünün kullanýlmamasýnýn tek nedeni muhafazakârlýk deðildir; esirlerle erkek iþgücü ihtiyacý bedava karþýlandýðýndan kadýn iþgücüne ihtiyaç duyulmamýþtýr. AKP ve yeni muhafazakârlýk Kadýn erkek eþitliðine inanmadýðýný her fýrsatta dile getiren Baþbakan'ýn Kadýn ve Aile Bakanlýðý'ndan kadýnýn adýný kaldýrmasý, "Her kürtaj bir Uludere'dir" söylemiyle kürtajý fiilî olarak yasaklamasý, en az üç/beþ çocuk söylemi (ki bu sadece kutsal aileyi övme deðil gelecekteki ucuz iþgücü ihtiyacýný planlama ve pazarý geniþletme çabasýdýr), boþanmalarý zorlaþtýrmak için alman önlemler, erken evlilikleri teþvik politikalarý, kýzlý erkekli bir arada yaþayamayacaðýmýz açýklamasý gibi muhafazakâr söylemleri, Hitler'i aratmayacak kývama geldi. Ancak günümüzde kapitalizmin patriyarkayý þekillendirmesi baþka türlü oluyor. Patriyarka ve kapitalizm arasýndaki gerilimli noktalar yeni muhafazakâr politikalarla aþýlmak isteniyor. Kadýnlar bir yandan ev içinde konumlandýrýlýrken, diðer yandan esnek, kýsmi zamanlý, ev eksenli çalýþma gibi yeni çalýþma biçimlerine yönlendiriliyor. Babaya kocaya daha baðýmlý hale getirilirken, ev iþleri ve çocuk hasta yaþlý bakýmý da doðrudan kadýnlarýn iþi olarak tanýmlanýyor. Mevcut muhafazakâr söylemler, ailenin kutsallaþtýrýlmasý kapitalist sistemin iþine geliyor. Ucuz iþgücü olarak görülen kadýnýn sömürüsü, patriyarka ve kapitalizmin uzlaþmasý sonucu katmerlenerek artýyor. Yeni muhafazakâr söylemin kadýnlar üzerindeki denetim ve karþýlýksýz emek sömürüsünü arttýrmasýnýn yolu heteroseksüel kutsal aileyi yüceltmekten geçiyor. Sonuç yerine Deðiþen koþullar karþýsýnda kapitalist sistem toplumsal yapýyý belirli ölçülerde deðiþtirebilme gücüne sahiptir. Bahsedilen örnekler göstermektedir ki kadýnlarýn iþgücü piyasasýna ne þekilde katýlacaðý dönemin ihtiyaçlarýna göre sistem tarafýndan belirlenmektedir. Bugün bir efsaneye dönüþmüþ olan Perçinci Rosie kampanyasý, kadýna yüklenen toplumsal cinsiyet rollerinin tam tersi biçimde, kadýnlarýn erkek iþi olarak tanýmlanan birçok iþte erkekler kadar etkin ve baþarýlý bir biçimde çalýþabileceðini kanýtlamýþtýr. Kadýnlarýn çalýþmasý sistem tarafýndan gerekli önlemler alýndýðýnda sorun yaratmamaktadýr. Ancak sistemin toplumsal cinsiyet rollerini tamamen altüst etmek gibi bir niyeti olmamýþ, sadece geçici bir dönem için kadýn emeðini etkili bir biçimde kullanmayý amaçlamýþtýr. Bunun nedeni patriyarkal sistemin direngenliði olduðu gibi kapitalist sistemin kadýnýn karþýlýksýz emeðinden elde ettiði dolaylý kazaným-dýr. Ýki ayrý sistem olarak deðerlendirdiðimiz patriyarka ve kapitalizmin zaman zaman çatýþtýðý noktalar olsa da kapitalist sistemin bazen patriyarkayý, bazen de patriyarkanýn kapitalizmi þekillendirdiði ve her iki sistemin de kadýnýn karþýlýksýz emeðinden faydalandýðý gerçeðini unutmamamýz gerekmektedir. (SK/EKN) Perçinci Rosie kampanyasýnda kullanýlan þarkýnýn tam sözleri: Diðer kýzlar popüler bir kokteyl bara takýlýp, martinilerini yudumlar, havyarlarýný çiðnerken; Onlarý gerçekten utandýran bir kýz var, ROSÝE 'dir adý. Yaðmur yaðsa da güneþ açsa da gün boyu montaj hattýnýn bir parçasýdýr Perçinci Rosie, zafer için çalýþýr, tarih yazar. Sabotaj olmasýn diye tetiktedir, uçak gövdesinde oturan bu küçük narin þey. Bir erkeðin yapacaklarýndan daha fazlasýný yapar, Perçinci Rosie. Rosie'nin bir erkek arkadaþý var, ismi Charlie, Charlie bir denizci. Rosie perçin makinesinde fazla mesai yapýp Charlie'yi korur. Bir üretim ödülü aldýðýnda bir kýzýn olabildiðince gururlanýr. Kýrmýzý, beyaz, mavi'de (Amerikan bayraðýnýn renkleri) doðru bir þeyler var, o da Perçinci Rosie'dir. Rosie B-19'da (aðýr bombardýman uçaðý) çalýþýr, herkes bu manzarayý durup yüceltir, petrole ve makina yaðýna bulansa da Perçinci Rosie asla söylenmez ya da gerilmez. Müttefik silah programý için görevini yapýp ekibini toplar, onlarla takýlmayý sever, Perçinci Rosie. Savaþ tahvilleri alýr, bu kýz gerçekten akýllý, parasýný ulusal savunmaya yatýrýr. Daha çok tahvil almak ister, meþhur Senatör Jones bu sözleri radyoda haykýrýr, Berlin bunlarý duyar, Moskova bunlarla neþelenir, Perçinci Rosie Kaynakça: Çýtcý, Erol. "Görsel Kültür Elemaný Olarak 20. yy'da Afiþin Toplumsal Süreçlere Etkisi", Yüksek Lisans Tezi, Adana/2009. Ünlütürk Ulutaþ, Çaðla. "Yoksulluðun Kadýnlaþmasý ve Görünmeyen Emek", Çalýþma ve Toplum, 2009/2. Omay, Umut. "Yedek Ýþgücü Ordusu Olarak Kadýnlar", Çalýþma ve Toplum, 2011/3. Acar Savran, Gülnur. "Bir Kez Daha Patriyarka-Kapitalizm iliþkisi üzerine", Feminist Politika, sayý 18. Ulusoy, Deniz."Akp'nin Aile Politikalarý ve Yeni Muhafazakârlýk", http://sosyalistfemi-nistkolektif.org/ guencel/aile-disinda-hayat-var/786kad-nlar-n-uecretli-uecretsiz-emek-kskac-akp-nin-aile-politikalar-ve-yenimuhafazakârl-k.html * Bu yazý Feminist Politika'nýn 22. sayýsýndan alýnmýþtýr. Baba sen yalancý mýsýn Babam "savaþ bitti" diyor "Artýk savaþ olmaz" diyor Baba sen yalancý mýsýn Baba sen yalancý mýsýn Baba sen yalancý mýsýn Bir çocuk orda gözleri yaþlý Bir çocuk burda yüreði yaslý Annesi kan aðlýyor Gözleri nemli çocuklar anne kucaðýnda Yaþlarý bak nasýl akýyor Baba sen yalancý mýsýn Baba sen yalancý mýsýn Baba sen yalancý mýsýn Sen demiþtin ben inandým Sen söyledin sana kandým Beni neden aldattýn Gözleri geçmiþte çocuklar Gelecekten bihaber bakýyor Baba sen yalancý mýsýn Baba sen yalancý mýsýn Bak her yerde savaþ çýkýyor Tüge Daðaþan (yaþ 12den yukarý, 16dan aþaðý.. bilemedin þimdiki yaþýn yarýsý.. çocuk aklýmdan milyon çocuk geçerken penceremin önünden.. elimde kalem.. dilimde sözler.. kaðýt habersiz mürekkepten.. kalemden dinler yazdýklarýný..) 9 10 Pazar 29 Haziran 2014 Pazar The Weeknd… Mutlaka dinleyin!.. Nükhet Duru'nun seslendirdiði þahane þarký 'Ben Sana Vurgunum'u sample olarak kullanan ve yepyeni bir þarký yapan Kanadalý trip hop projesi 'The Weeknd' ve bahsi geçen þarkýlarý 'Often'ý mutlaka dinleyin. Cover'in ötesi, yaratýlmýþtan pay almak deðil yaratýlmýþa yeniden can vermek böyle bir þey olsa gerek. * Ýliþki durumu ne olursa olsun, söz konusu 'Aþk' olunca herþey deðiþir. Deðiþmeye mahkumdur. Ne toplumsal baský, ne kurulu düzen nasýl bozulur kaygýsý. Aþk, yýkar geçer. Yürü be Aþk kim tutar seni. * Hayatta da þarkýcý Zeynep kadar ýsrarcý olmayý öðrendiðim gün materyalist tarafým çok mutlu olacak. Hiç sevilmeyen pis yan o. Terbiyesiz. Zira hiçbirimiz materyalist deðiliz deðil mi? Eveet. Hatta hangi ortamda olursa olsun biri bize materyalist desin hemen aksini ispat etmeye çalýþýyoruz. Evet, hiçbirimiz materyalist deðiliz, sadece Zeynep'in yeni albüm ve þarký yapma hýrsý ile hareket etsek çok deðiþik þeyler olurdu. Ha, iyi mi olurdu? Zor. * Evinde inþaatý olanýn da havasý bir baþka. Bu hava görgüsüzce bir hava deðil. Hani bizim paramýz var ve tadilat yaptýrýyoruz havasý deðil. Aþaðý yukarý þöyle birþey; 'Çok iyi olurdu ama gelemem caným, evde inþaat var' 'Ütüleyemedim / yapamadým evde tadilat var' 'Nasýl yapayým yavrum, adamlar gezer evin içinde' 'Temizlik da yapamayyorum..' Hani evde tadilat olmasa çamaþýr suyu arkasýndaki temiz ýþýltýlý evler gibi evin var sanacaðýz. Birde tüm bunlar tatlý, endamlý bir çaresizlikle söylenmiyor mu? Ýþte tadilatlý havasý da böyle bir þey. * Þimdi düþündüm de, tadilatlý evin bile havasý atýlabiliyorsa dünya aslýnda güzel bir yer. Evet, evet, küçük mavi gezegen seni seviyorum. * Üzülerek bildireceðim birþeyler var. Konser kafamýz þöyle çalýþýyor; konser oturmalý mý deðil mi? Eðer oturmalýysa, o konsere gidelim ve gerçekten oturalým. Arada bir þarký bitince alkýþlayalým, ayaða kalkýp oynayýp eðlenmeye kalkýþanlara ya 'Öff -Pöff' çekelim ya da laf atalým ya da en fanasý böðürelim. Üzgünüm ama oturmalý konser deyince genel olarak 'oturaklý bir konser hayal ediliyor'. O sebepten sevdiðim sanatçýlarýn tüm konserleri ayakta olsun diye iyi dilek yolluyorum Evren'e. Duydun beni deðil mi? * Ohh, her baþý sýkýþan evren'e koþssun. Evrenin halini soran yok ama. * Ve bir yaz mevsimi daha geldi a dostlar. Sýcaklýk 43 derece demek Türkçe Pop kliplerinde üstü açýk araba mevsimi geldi demek. Hadi bakalým, üstü açýk arabada havalý havalý giderken tek tip samplelarla bezeli þarkýlarýnýzý söyleyin. Biz Lana Del Rey dinliyor olacaðýz. Kendinize iyi bakýn. Byes:) * Öyle her ruh halini çekince, fýrtlayýp gitmeyince dosytluk oluyor. Sabýr. * Lana Del Rey'in son albümü 'Ultraviolence' iyi hissettiren duygusal þarkýlarla dolup taþýyor. Eþsiz bir ses, Nükhet Duru'nun seslendirdiði þahane þarký 'Ben Sana Vurgunum'u sample olarak kullanarak yepyeni bir þarký yapan Kanadalý 'The Weeknd' ve bahsi geçen þarkýlarý 'Often'ý mutlaka dinleyin. Cover'in ötesi, yaratýlmýþtan pay almak deðil yaratýlmýþa yeniden can vermek böyle bir þey olsa gerek. harika müzik, düzenlemeler, ne kadar övsem az. Ýlk klip 'West Coast'a geldi ya, o harika þarkýyý ilk dinlediðimiz an klipdeki gibiydik ya. Ýþte o aný kolay kolay unutmam. Deniz, yýldýzlar ve bir de dostluk. Lana'da onu anlatýyor bence. Ýngilizce bilmemek þarkýlar açýsýndan daha güzel. Hayal gücüne kalýyor sözler. * 'Garanti Kapsamý' tam anlamýyla iki kelimeden oluþan bir ikiyüzlülük abidesi. Tahrik edip edip -tam- anýnda uzaklaþan insan modeline benziyor. Malý almadan çýkýyor karþýna. Manyaklaþma be diyor, al bu malý ben arkandayým diyor. Ben seni kollarým, arabada cop var ben o copla korurum seni. Yeterki, biri birþey desin aslaným sana. Yeterki isim ver, sen hiç düþünme bunlarý ver parayý al istediðini diyor. Gönül bu alýyor malý. Sorun çýkar mý? Çýkar. Ýþte 'Garanti Kapsamý' bu sýrada yavaþ yavaþ arkandan kaçar. Sorarsýn 'nerdesin beuww?' diye, 'Hiçç be bir cin-soda-limon alayým da geleyim' diye sinsi gibi sesini kýsa kýsa biþeyler mýrýldanýr. Sonra senin satýn aldýðýn mal ciddi ciddi sorun çýkarýnca bir de bakmýþssýn 'Garanti Kapsamý'nýn yerinde yeller esiyor. Yerine baþka birini býrakmýþ hayýrsýz. Ne zaman gelecek, nerde diyorum? 'Kullanýcý hatasý' diyip duruyor. Onu artýk bulamazsýnýz diye ekliyor. Ýþte o an Garanti Kapsamýný yaradana havale ediyorum. Senin dostluðun buysa düþmanlýðýn nasýl olur be insafsýz deyi de sitem ediyorum. Sahte seni. * Düðünlerde oynamayýp oynamayýp aniden oynamaya karar verenin enerji patlamasýna hiçbirimiz yetiþemeyiz, onu söyleyeyim. Ne hevesmiþ, prangalarýný kýrar kýrmaz gerdanlar, yere çökmeler, omuzlar, kývrýlmalar. Bambaþka güzelsin H a li l AÐl.cA om ai [email protected] be geç gelen. Ýyi ki geldin piste. * Yani sokak köpeklerine yemek koyduðumuz, mama koyduðumuz kaplarý sen çöpe attýn diye bizim gerçekten ama gerçekten o hayvanlara baþka bir þey koymayacaðýmýzý mý düþündün. Yani 'vay be madem attýlar bu kaplarý biz beslemeylim sokak hayvanlarýný' diyeceðimizi mi düþündün gerçekten. E, senin kafacýk maaþallah pýrýl pýrýlmýþ. Temiz yani. Örselenmemiþ. Afferim sana. * Sit-com böcüklerinden daha fenasý stüdyo konuklarýnýn sürekli alkýþladýðýný ve güldüðünü gösteren yönetmen. Niye böyle yapýyorsun. Tamam 1 defa göster 2 defa göster. Onlar güldü diye bizde güleceðimizi anlarýz. Dakikada 2 kez fazla geliyor. Olur mu? Pazar 29 Haziran 2014 Pazar Ne Mutlu Farklýyým Diyene T ren istasyonlarýnda, erotik film gösteren sinemalarda, þehir parklarýnda, tesislerin kuþatmadýðý plaj ve kaplýcalarda eþcinselliðin gizli bir hoyratlýkla yaþandýðý dönemler sona ermiþ gibi görünüyor. Yeni nesiller geyliklerini belirli bir rahatlýkla ilan edebildikleri gibi sanal ortamdan yararlanarak çok daha pratik çözümlerle cinsel hayatlarýný idame ettirebiliyorlar ne de olsa. Fakat homoseksüelliðin pedofiliyle karýþtýrýlabildiði homofobik Ýtalya'da vaziyet sanýldýðýnýn aksine, hala parlak deðil. Dinin baskýsý bir yana, ataerkil toplumun muhafazakar yapýsý eþcinselleri yýllar boyunca güdülerini kaçamaklarla yaþamaya iterken ülkenin yetkin sinemacýlarýndan 1945 doðumlu Gianni Amelio, belki yoksul ve tutucu Calabria bölgesinden geldiði için homoseksüel olduðunu ancak bu sene resmen açýklayabildi. 69 yaþýndaki Amelio bu sene yapýlan 64.Berlin Film Festivaline Ne Mutlu Farklýyým Diyene (Felice chi e' diverso/Happy to be different) adlý belgeseliyle katýlmýþtý. Faþist dönemden günümüze, Ýtalya'daki erkek eþcinsellerin maruz kaldýðý muameleleri teþhir eden yapým tüm Akdeniz ülkelerinde benzer dinamiklerin geçerli olduðunu bir kez daha hatýrlatýyor. Ülkenin resmî medya kuruluþu Rai Cinema'nýn desteðiyle çekilip daðýtýmý Rai Trade tarafýndan yapýlan 93 dakikalýk belgesel, Istituto Cinema Cinecittà damgasýný taþýyor. Faþist rejimin propaganda filmleri dahil olmak üzere çeþitli dönem çekimleriyle güçlendirilmiþ olan yapým deðerli tanýklýklarla muhafazakar siyasetçilerin ve toplumun ikiyüzlülüðünü de teþhir ediyor. Kaslý erkek vücudunu yücelten heykellerle Ýtalya'yý donatan BenitoMussolini eþcinselleri kastederek "Meyve vermeyen aðaç kesilir" dediði gibi Favignana ve Ustica adasýný eþcinsellerin sürgün edilip zorla çalýþtýrýldýðý birer zindana çeviriyordu. Belgeselde Hýristiyan Demokratlarla ilgili çeþitli itiraflarda bulunan bir kiþi ise ülkeyi laiklikten uzak yöntemlerle yýllarca yöneten ...film... Giulio Andreotti için biseksüel tanýmýný kullanmaktan geri durmuyor. Bu arada tutucu basýnýn zorlamasýyla Hýristiyan Demokrat bakanlardan Fiorentino Sullo'nun eþcinsellik damgasý yememek için evlenmesine raðmen göstermelik nikahýyla yine ayný medya kuruluþlarýnýn soytarýsý haline gelmekten de kurtulamadýðýna þahit oluyoruz. Eþcinselliðin nispeten kabul gördüðü kültür ve sanat dünyasý da, birleþip belki yeterince mücadele etmediði için ayný basýnýn hedefi haline geliyor, eþcinselliðini saklamayan yönetmen Pier Paolo Pasolini'nin aleyhinde adeta bir linç kampanyasý yürütülüyor. Çok sonra milli deðer kabul edilecek olan þairsinemacý adeta lanetleniyor ve aradan yýllar geçmiþ olmasýna raðmen hunharca katledilmesinin arkasýndaki gizli güçler ortaya çýkarýlamýyor. Belgeselde Ninetto Davoli, Pasolini'yle tanýþtýktan sonra hayatýnýn nasýl deðiþtiðini ustasýna minnetle ifade ediyor. * Ýtalya'da eþcinseller yýllarca kliniklerde "tedavi" edilmeye çalýþýldý, kendi cinsine ilgi duyan oðlanlar aileleri tarafýndan kadýnlarla seks yapmaya zorlandý, akýl hastanelerine kapatýlýp elektroþoklara ve lobotomilere tabi tutuldular; AIDS'in patlamasýyla heteroseksüel refleksli toplum gerildi, eþcinseller Katoliklerin saðlýklý ve steril hayatlarýna tehdit olarak algýlandý, adeta Orta Çað'a dönüldü. O dönemin tanýklarýndan biri çamaþýrhanede eþcinsellerin çamaþýrlarýnýn diðerlerinkinden ayrý yýkanmaya baþlandýðýný anlatýrken Sodom ve Gomorra'nýn lanetinin Ýtalya toplumunda adeta hortlatýldýðýný hatýrlýyor. (…) Söyleþi yapýlan yaþlý eþcinseller kendi cinslerine olan ilgiden ebeveynlerinin haberdar olduðu durumlarda annelerin genelde anlayýþlý olup oðullarýný koruduklarýný, babalarýn ise beklentilerinin aksine davranan çocuklarýný aþaðýladýklarýný hatýrlýyorlar. (…) Napolili bir eþcinsel gey teriminin ABD'den ithal edildiði döneme kadar halk diline yerleþmiþ olan eski terimlerin çok daha neþeli, hatta sevecen olduðunu, gey teriminin mutfaklarda kullanýlan floresan lambalarýnýn ýþýðý gibi her þeyi tekdüze hale getirdiðini, bir çimento örtüsü gibi tüm nüanslarý örttüðünü ve anlamsýzlaþtýrdýðýný teessüfle ifade ediyor. Belgeselin adýna ilham veren þair Sandro Penna'nýn dediði gibi Gianni Amelio da "Sadece cinsel farklýlýðýna takýlýp kalma, çünkü bu durum hayatýný senden alýp götürebilir" cümlesini düstur haline getirin, diyor. (…) Filmin afiþinde Jean Cocteau'nun bir çizimi kullanýlmýþ, müziklerde Ennio Morricone, Nino Rota, Fabrizio de Andrè gibi saygýn müzisyenlerin adlarýný görüyoruz. Bestesi Domenico Modugno'ya, sözleri Pasolini'ye ait Che cosa sono le nuvole? (Bulutlar nedir?) adlý þarkýda Modugno'nun içli sesi nostaljik duygularýmýzý kabartýyor. Mario Monicelli'nin Il Sorpasso adlý filminde genç Vittorio Gassman maço görüntüsünden güç alarak bir eþcinseli küçümsüyor, Vittorio de Sica'nýn Ieri, Oggi, Domani'sinde Sophia Loren, Marcello Mastroianni'nin canlandýrdýðý karakterlerden birini aþaðýlamak için arkasýndan "ÝBNEEE" diye baðýrýyor. Memleketin en saygýn sanatçýlarýndan Corrado Levi, eþcinsel haklarý militanlarýndan Mario Mieli, ressam Filippo de Pisis gibi simalar da yapýmda adý geçen önemli þahsiyetlerden bazýlarý. Filmin sonunda beliren genç bir gey memlekette bazý þeylerin hâlâ deðiþmediðinin ifadesi olsa da yönetmen Amelio LGBT haklarýyla ilgili geleceðe ümitle bakmamýz gerektiði için yeni nesle de yapýmýnda yer verdiðini röportajlarýnda ifade ediyor ve kendininkine benzer bir belgeselin lezbiyenlere eðilmek üzere çekilmesini temenni ettiðini de söylüyor. Ne Mutlu Farklýyým Diyene Ýtalya'nýn imajý konusunda kliþelere saplanmýþ olanlara hararetle tavsiye edilir… (Bu yazý Murat Türker'in bianet.org'da yayýmlanan "Ne mutlu farklýyým diyene" baþlýklý yazýsýndan kýsaltýlmýþtýr…) ...film... n Murat Türker 11 TUZA AÇ BÝR DENÝZÝN ÜSTÜNDE “... insanlarýn sefaletinin, alçalmasýnýn, bahtsýzlýðýn önünde eðilmiyorsunuz, onlarý yeterince sevmiyorsunuzdur.”* sol avucumda, artýk soluk alamayan deniz yýldýzý. dipsiz derinliðin kum ýslaklýðý ve yanýltýcý akýþkanlýðýndan ölümün, yosunlu duvarlarýna yapýþýp –“tutunup”- beklerken... ölü olsa bile orada, çekirdeðindeki titreþimleri duyumsarým arada bir: dalgalarýn içinde boðuþan flüt sesleri. kaçýp gideyim desem, nereye? gövdem, tuza aç bir denizin M. KANSU üstünde bir tabut gibi yüzer. *: Marguerite Yourcenar “Ateþler”-Metis/2013 öksürüklü akýntýlar da Çeviri: Sosi Dolanoðlu geçer, rüyalarýmýn içinden: 18-31 Mayýs 2014/Lefkoþa çamurlu bir havuzun dibinden havalanan. en yumuþak ortasýndan sýzarak boþluða kayan tuzlu suyun acý ezgisi. açýk pencere ve kapýlarýn içinde ve ötesinde yaþanan hayatlar. sonra, birden “irtifa kayýplarý”. o deniz yýldýzý, denize dönebilse yeniden, umutlanýrdým ne kadar.