Bir tetkik yöntemidir, kullanıldığı yerler
- Yakınması olmayan kadınlarda kanser taraması için ,Yakınmaları olan hastalarda ise tanı amaçlı kullanılır.
- Elle hissedilmeyen kitlelerden biyopsi almak
- Elle hissedilmeyen kitlelerin yerini belirlemede, ameliyat öncesinde kılavuz tel koymak için, ameliyatta kitlenin yeri rahat ve doğru bir şekilde bulunabilsin diye
Meme kanseri taramasında kullanılan en önemli tetkiktir. Digital mamografinin duyarlılığı normal mamografiye göre daha fazladır.
Mamografide CC ve MLO yönlerinde olmak üzere 2 film çekilir ve incelenir. İncelemeden sonra yazılan rapor sonunda BIRADS diye bir derecelendirme kullanılır.
BIRADS raporlama sistemi ortak bir dil gibidir, meme hastalıkları ile ilgilenen tüm hekimler raporu gördüklerinde ne belirtilmek istendiğini net olarak anlayabilirler.
BIRADS ( Breast Imaging Reporting and Data System) sınıflaması:
- BIRADS 0: Yapılmış olan incelemeyle hasta hakkında yorum yapmak mümkün değil, başka tetkiklere gerek var demektir.
- BIRADS 1: Yapılan incelemede bir patoloji saptanmadı, her şey normal demektir.
- BIRADS 2: Yapilan incelemede bulunanlar kesinlikle iyi huylu lezyonlar demektir.
- BIRADS 3: Bulunan lezyonlar büyük ihtimalle iyi huylu (%98) , fakat %2 oranında kanser riski var demektir. Bu gruptaki hastalar 2 yıl boyunca 6 aylık aralarla yakın takipte tutulmalıdır.
- BIRADS 4: Kanser açısından şüpheli bulgular saptandı demektir, biopsi yapmak gerekir, biopsi öncesi MR tetkiki yapmak gerekebilir.
- BIRADS 4a: Kanser olma riski %2-9 dur
- BIRADS 4b: Kanser olma riski %10-49 dur
- BIRADS 4c: Kanser olma riski % 50-94 tür.
- BIRADS 5: Bulgular yüksek olasılıkla kanser olduğunu gösteriyor demektir (>%95) , biyopsi gerekir. Biopsiden önce MR istenip başka odakların olup olmadığının incelenmesi gerekir.
- BIRADS 6: Daha önceden biopsi ile kanser tanısı almış olan hasta olduğunu belirtmektedir.
Mamografi çekimi nasıl yapılır ?
Mamografide meme dokusu 2 plaka arasında sıkıştırılarak inceltilir, bu sırada bir miktar ağrı olabilir, ağrının az olması için tercihen adet bitiminden bir hafta sonra çekilmesi önerilir. Hasta çekime giderken deodorant ve pudra kullanmamalıdır, kullanması durumunda görüntülemede yanıltıcı bulgular ortaya çıkar.
Digital mamografide radyasyon dozu %30 oranında daha düşüktür ve görüntüleme kalitesi daha yüksektir ayrıca çekilmiş olan görüntülemeler bilgisayarda işlenerek daha iyi bir hale getirilebilir, böylece ek çekim yapmaya gerek kalmaz.
Tomosentesis
Mamografiye benzer bir çekim tekniğidir, mamografide 2 yönlü çekim yapılır, tomosentesis de ise 10 kesit alınır, bunlar bilgisayarda işlenerek 3 boyutlu görüntü alınır. Mamografiye göre tanı koymada % 25 oranında daha başarılıdır. Dens (yoğun) meme yapısında tercih edilir, ama kullanımı yaygın değildir, çünkü her radyoloji merkezinde bulunmaz.
Meme Ultrasonografisi
Bilindiği gibi ses dalgaları ile çalışır, saptanan bir lezyon hakkında daha fazla bilgi edinmek için kullanılır, örneğin mamografide bir lezyon saptandığında o lezyonun içinin sıvı olup olmadığını ultrason ile saptarız, ayrıca mamografide görülmeyen bir lezyon ultrasonografide görülebilir. İğne biopsisi alma gibi işlemlerde de yol göstericidir. Elle hissedilmeyen kitle ultrasonografide görülüyor ise amliyat öncesinde tel ile işaret konulur ki bu tel cerraha kılavuzluk eder kitlenin yerinin bulunması için.
Meme MR
Damardan kontrast madde verilerek çekim yapılır,
- Mamografide görülemeyen lezyonları göstermekte büyük öneme sahiptir,
- Yüksek riskli hastalarda mamografi ile beraber kanser taraması için kullanılır,
- Meme kanseri şüphesi olan hastalarda saptanmış olan kitle dışında başka bir kitle var mı diye araştırmak için yapılır. Ameliyat veya iğne biopsisi öncesi plan yapmak için.
- Daha önce meme ameliyatı olmuş kadınlarda tetkik amaçlı
- Meme protezi konulmuş olan kadınlarda tetkik amaçlı
- Meme kanseri teşhis edilmiş olan hastalarda ameliyat öncesi kemoterapi uygulandıysa, tedavinin etkinliğini görmek için yapılır.
Rutin kanser taramasında tek başına kullanılmamasının nedeni kanser belirteci olan küçük kireçlenmeleri ve kanser öncüsü (prekanseröz) lezyonları gösterememesidir.
Meme kanserinin metastaz (diğer organ ve dokulara yayılma) yapıp yapmadığını inceleyen görüntüleme teknikleri
- Akciğer grafisi
- Bilgisayarlı tomografi (CT scan) , batın ve akciğer için çekilir
- MRI (magnetic resonance imaging)
- Ultrasound
- PET scan ,tüm vücudu metastaz açısından inceler
- Bone scan , PET gibidir, kemiklere metastaz olup olmadığını inceler
Geliştirme aşamasında olan diğer teknikler
- Molecular Breast Imaging MBI diğer adı (Breast-Spesific Gamma Imaging BSGI)
- Positron Emission Mammography PEM
- Contrast Enhanced Mammography CEM
- Optical Imaging Test
- Electrical Impedance Imaging EIT
- Elastography
En Çok Rastlanan 3. Kanser Türü Kalın Bağırsak Kanseri
Ülkemizde kalın bağırsak kanserleri, tüm kanserler arasında üçüncü sırada yer alıyor.
Kalın bağırsak, yaklaşık uzunluğu 1,5 metre olup sindirim sisteminin, ince bağırsaklardan sonra gelen kısmını oluşturur. Kalın bağırsağın son 20 cm’lik kısmı rektum diye adlandırılır ve rektumda anüsle son bulur.
Yiyecekler, mide ve ince bağırsaklarda sindirildikten sonra kalın bağırsaklara gelirler. Vücut için yararlı olan tüm besinler mide, onikiparmak bağırsağı ve ince bağırsaklarda emilir, kalın bağırsakta ise daha çok su emilir. Böylece alınan gıdalar, kalın bağırsaklarda dışkı haline gelip anüsden dışarı atılırlar.
Bilindiği gibi kanser, hücrelerin durdurulamayan kontrol dışı anormal çoğalmasıdır. Kalın bağırsak kanseri, bağırsağın iç yüzeyini örten mukozasından gelişir.
RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?
* Kalın bağırsak kanseri, her yaşta görülebilse de yüzde 70-80 den fazlası 50 yaş sonrasında görülür.
* Eğer ailede, kalın bağırsak kanseri varsa, erken yaşta görülme riski daha da artar.
* Fiziksel olarak aktif olmamak,
* Hayvansal yağdan zengin, lifli gıdalardan fakir beslenme,
* Kişinin kalın bağırsağında polipleri olması,
* Kişide inflamatuar bağırsak hastalığı (ülseratif kolit, crohn hastalığı gibi) olması ve yine kişinin ailesinde kalın bağırsak poliplerinin olmasıdır.
KOLON POLİPLERİ NEDİR, KANSERE DÖNÜŞÜR MÜ?
Polip, vücutta mukoza bulunan her organda oluşabildiği gibi, kalın bağırsağın iç mukozasından da kaynaklanabilir. Et beni şeklinde olup, kaynaklandığı mukozaya saplı veya sapsız yaygın biçimde tutunur. Polipler, kalın bağırsağın her bölümünde görülebilse de en çok bağırsağın sol tarafında, inen kısmı denilen bölümlerde görülür. 50 yaş civarında yüzde 25 oranında görülürler ve yine bunların yüzde 25’i yüksek risklidir. Yani bunların kansere dönüşme riskleri yüksektir. Bağırsak kanserlerinin yüzde 90’ı bu poliplerden kaynaklandığından, bu poliplerin tespit edilmesi, çıkarılması ve takibi önemlidir.
BELİRTİLERİ NELERDİR?
-Dışkılama alışkanlığında değişiklikler,
-Sık sık ishal veya kabızlık olması,
-Bağırsaklarda tam boşalmama hissi, şişkinlik ve gaz şikayeti,
-Dışkıda kan görülmesi,
-Dışkı çapının incelmesi,
-Nedeni bilinemeyen kilo kaybı,
-Bulantı, kusma,
-Uzun süren halsizlik.
TANI NASIL KONUR?
Tanıda bağırsak sisteminin görüntülenmesi önemlidir. 40 yaş sonrası yapılan dışkıda gizli kan aranması bağırsak kanseri erken tanısında önemli bir yöntemdir. Bu hastalar kolonoskopi denilen ışıklı bir sistemle anüsten girilerek ince bağırsağa kadar, kalın bağırsağın tüm bölümleri izlenir. Eğer herhangi bir polip ve anormal bir doku ile karşılaşıldığında, mümkünse polipin tamamı alınarak patolojiye gönderilir ve mutlaka hasta takibe alınır.
ERKEN TANI İÇİN NE YAPILMALI?
-Dışkıda gizli kan testi,
-Ailesinde kalın bağırsak kanseri olanların 40 yaşından sonra, hiçbir şikayeti olmayanların ise 50 yaşından sonra mutlaka kolonoskopi yaptırmaları,
-Kalın bağırsağında polip saptananların uzman önerisine göre gerekirse 1-3 yıl arayla periyodik kolonoskopi yaptırmaları önemlidir. Kalın bağırsağın iç mukozasından kaynaklanan bu kanser, erken tanı konulmadığı zaman karşımıza aniden bağırsak tıkanması ile kendini gösterebilir ve zamanında cerrahi müdahale yapılmadığı takdirde ölümle sonuçlanabilir.
TEDAVİ
Bağırsak kanserinin tedavisi cerrahidir. Ameliyatla kanseri kısmın çıkarılması cerrahinin temelini oluşturur. Ve unutmayalım ki sevgili okurlar, hayat geç kalanları affetmez. Keşkeler perişan eder insanı. Tehlike büyüdükçe, keşkeler de büyür. Haydi hep birlikte karanlığı, korkuyu, pişmanlığı geçmişte bırakalım ve geçidin ötesindeki ışığa doğru koşalım. Ve bilelim ki, sağlıktan ötesi yok… Maske, mesafe ve hijyene dikkat.
Karın Ağrısı Acil Bir Durumun Habercisi Olabilir Mi?
Karın boşluğu birçok organı barındırıyor. Bu nedenle bu organların her birinin çeşitli hastalıkları, karın ağrısına neden olabilir. Ağrının şiddeti, karakteri ve süresi önemli. Bu açıdan karın ağrısında mutlaka doktora gidilmesi gereken haller var. Genel Cerrahi-Meme-Tiroid ve Onkolojik Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Emin Güneş yazdı…
Karın boşluğunda bilindiği üzere, mide, bağırsaklar, karaciğer, pankreas, safra kesesi, safra yolları, dalak, böbrek ve idrar yolları, kadın üreme organları (rahim ve yumurtalıklar) ve erkeklerde prostat bulunur. Tüm bu organlardaki işlevsel bozukluklar, kendini karın ağrısı şeklinde gösterir.
AĞRI KARNIMIZIN HANGİ BÖLÜMÜNDEYSE…
Ağrı, bize vücudumuzun normal işlevinde bir aksaklığı bildiren önemli bir sinyaldir ve önemsenmelidir. Kabaca karın bölgemizi üst sağ, üst sol, alt sağ, alt sol diye bölümlere ayırdığımızda, bu bölümlerde bulunan organların yerleşim yerleri göz önünde bulundurulduğunda, ağrı karnımızın hangi bölümündeyse; o bölümde bulunan organlar akla gelmelidir.
Mesela, karnımızın üst sağ tarafında ağrı hissettiğimizde, aklımıza ilk olarak burada bulunan, karaciğer, safra kesesi ve safra yolları gelmelidir. Sol üst tarafında ağrı hissettiğimizde, bağırsakların burada bulunan kısımları ve dalak, sağ alt tarafta ağrı hissettiğimizde, apandisit, yine bağırsakların bu bölümde bulunan kısımları, kadınlarda ise sağ yumurtalık ve sağ tüp, sol alt tarafında ağrı hissettiğimizde ise yine bağırsakların bu bölümde bulunan kısımları, sol yumurtalık ve sol tüp ile ilgili hastalıklar aklımıza gelmelidir.
Göbek çevresindeki ağrılar ise genellikle mide hastalıkları ile ilgilidir.
AĞRININ ŞİDDETİ VE SÜRESİ ÖNEMLİ
Ağrının şiddeti, karakteri ve süresi önemlidir. Örneğin, ağrının ani başlaması ve yayılması, mide, bağırsak gibi içi boş bir organ delinmesinin, yavaş yavaş başlayan ağrının saatler geçince artması, karın içindeki organlarda iltihabi bir sürecin başladığının habercisi olabilir.
Ağrı ile beraber ateş, bulantı, kusma, karında şişkinlik, gaz çıkaramama, dışkılama yapamama önemlidir. Ağrı ile birlikte bu şikayetlerde varsa vakit geçirmeden bir sağlık kuruluşuna gitmek gerekir.
AKUT KARIN AĞRISI NEDİR?
Altı saat içinde birdenbire başlayan, karın ağrısı ile kendini gösteren, karın hastalığı akut karın ağrısı olarak tanımlanır. Bu tanım önemlidir. Çünkü akut karın ağrısı demek acil cerrahi müdahale demektir.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, karın ağrısının sebebi ortaya konuluncaya kadar ağrı kesici kullanımından uzak durmak gerekir. Aksi takdirde tanıyı maskeler ve tanının gecikmesine neden olur.
KARIN AĞRISI PSİKOLOJİK OLABİLİR Mİ?
Evet olabilir. Kişi kendisini ruhsal olarak etkileyen herhangi bir durumla baş edemezse bu kendisini karın ağrısı şeklinde gösterebilir.
Karın ağrısında mutlaka doktora gidilmesi gereken haller;
-Altı saat içinde ani başlayan karın ağrısı
-Şiddetli, artan, devamlı haldeki karın ağrıları,
-Ağrı ile beraber kanama, baygınlık hissi
-Ağrı ile beraber ateş,
-Karın ağrısının göğse, boyuna ve omuza yayılması,
-Karında gerginlik olması, gaz çıkaramama ve dışkılama yapamama.
Karın ağrısının nedeni kesin olarak bilinmiyorsa ve daha önceden bir hekim tarafından tanısı konulmamışsa, ağrı kesici ilaç almamakta yarar vardır.
Ve bu Covid sürecinde öncelikli grup olan sağlık çalışanlarımızdan başlayıp, 65 yaş üstü devam eden aşılama süreci toplumumuzun çoğunluğuna ulaşıncaya kadar maske, mesafe ve hijyeni ihmal etmeyelim.
Unutmamalıdır ki; hayat bir yolculuk ancak bu yolculuğu nasıl yaptığın önemli, rehber gibi mi turist gibi mi? Eğer turist gibi yaptıysan sadece gördün ve eğlendin, eğer rehber gibi yaptıysan hem anladın hem anlattım hem de yaşadın. hep birlikte ‘keşke’lerle yaşamayacağımız günlere…
Ailesinde Hashimoto Tiroiditi Olanlar Dikkat!
Hashimoto tiroiditi vakalarının çoğunluğu kadın olup, kadınlarda erkeklere nazaran 15-20 kat daha fazla görülüyor.
Bağışıklık sisteminin bir bozukluğu sonucu ortaya çıktığı düşünülen bu hastalık, ‘Otoimmun Tiroidit’ diye de bilinir ve tiroid bezi yetmezliği yapan en sık sebeptir. Zamanla vücut kendi organı olan tiroid bezini yabancı bir organ olarak algılayıp, ona karşı savaş açıyor ve onu yok etmeye başlıyor ve ona karşı antikor oluşturuyor. Yok edilmeye çalışılan bez zamanla küçülüyor, buna bağlı olarak ta bezden salgılanan tiroid hormonlarının seviyesi azalıyor ve hipotiroidi kliniği şeklinde hastalık kendini gösteriyor.
HASHIMATO TİROİDİTİ BELİRTİLERİ
Kan tiroid hormon seviyesinin azalmasına bağlı olarak genel vücut metabolizması yavaşlamakta ve belirtiler bunun sonucu ortaya çıkmaktadır.
-Halsizlik, çabuk yorulma,
-Uyuklama hali,
-Unutkanlık,
-İsteksizlik, depresif ruh hali,
-İştahsızlığa ve az yemeğe rağmen kilo alma,
-Soğuğa karşı tahammülsüzlük,
-Kas, eklem ağrıları, el ayaklarda uyuşma,
-Cilt kuruluğu, saç dökülmesi gibi belirtiler görülür.
DİKKAT! BU SORUNLARI YAŞAYANLAR KAN TAHLİLİ YAPTIRMALI
Özellikle orta yaşlı kadınlarda daha çok görülen bu hastalık bazen yaşanılan bir ruhsal travmanın bağışıklık sistemini zayıflatması sonucu aniden ortaya çıkabilmektedir. Son zamanlarda kendini yorgun, halsiz, depresif, unutkan hisseden ve az yemesine rağmen kilo aldığını düşünen herkesin, kan tahlili yaptırması, kanında tiroid hormonlarına ve antikorlarına baktırması ve tiroid ultrasonografisi yaptırması gerekir. Eğer ailesinde hashimoto hastası olanlar varsa, bunlar mutlaka kendilerini kontrol ettirmeleri gerekir. Bu belirtiler çoğu kez yavaş yavaş ortaya çıktığından, dikkatli olmak gerekir. Çünkü tiroid yetmezliği yapan bu hastalık, kişinin yaşam kalitesini ilerleyici şekilde düşürmektedir. Özellikle çocuk ve gençlerde sadece fiziksel gelişim geriliği yapmaz ayrıca zeka ve psikolojik durumlarını da olumsuz etkiler.
HASHIMATO TİROİDİTİ TEDAVİSİ
Kan tiroid hormon seviyesi göz önünde bulundurularak verilen ilaçlar ile hastalık kontrol altında kolayca tutulabilmektedir. Yakın takip önemlidir. Hamileler ve hamile kalmak isteyen bayanlar düşük açısından kan tiroid hormonu seviyesine baktırmaları gerekir. Çünkü kan tiroid hormon düşüklüğü, düşüklere sebep olabilir.
Unutmayalım hastalığın tanısı son derece kolaydır. Bunun için dahiliye, genel cerrahi veya endokrinoloji uzmanına görünmek yeterlidir. Ve yine unutmayalım ki sevgili okurlar, hayat geç kalanları affetmez. Keşkelerle yaşamamak için dünü unutmalı, pişmanlıkları geride bırakmalıyız. Bizi yarına taşıyacak olan şu an ki biz’dir. Aksi halde dünde kalan kimliğimizle bugünün kavgasını yaparsak, yarınımızı kaybederiz.
Maske, sosyal mesafe ve hijyeninize dikkat ederek, sağlıkla kalın.
Lamina ve Zirkonyum Kaplamalar
Horlama Protezi
Tam Seramik Kaplamalar (Empress)
Mide botoksu nedir? Mide botoksu yaptıranlar nasıl bir yol izliyor?
Kalp Kası Bandı Hastalığı (Miyokardiyal Bridge)
Ameliyatsız Zayıflama Yöntemi: Mide Botoksu
Trendler
-
Genel Cerrahi5 ay önce
Mide botoksu nedir? Mide botoksu yaptıranlar nasıl bir yol izliyor?
-
Kalp ve Damar Cerrahisi5 ay önce
Kalp Kası Bandı Hastalığı (Miyokardiyal Bridge)
-
Mide Botoksu5 ay önce
Ameliyatsız Zayıflama Yöntemi: Mide Botoksu
-
Kalp ve Damar Cerrahisi5 ay önce
Küçük Kesi İle Kalp Ameliyatları
-
Tüm Makaleler5 ay önce
Ejakülatör Kanal Kisti
-
Göz Hastalıkları5 ay önce
Diyabette Göz Muayenesi
-
Tüm Makaleler5 ay önce
Penis Büyütme Nedir? İşe Yarıyor Mu?
-
Göz Hastalıkları5 ay önce
Excimer Lazer ile Göz Çizdirme