HOUSTON —
Ordudan kaçmakla suçlanan Amerikalı Çavuş Bowe Bergdahl bugün Texas’ta mahkemeye çıkıyor. Beş yıl boyunca Taleban’ın rehinesi olan Bergdahl, Guantanamo’daki beş mahkum karşılığında geçen yıl serbest bırakılmıştı.
San Antonio’daki duruşmada askeri savcılar Çavuş Bergdahl’a karşı iddianamelerini mahkemeye sunacak. Sivil mahkemelerde büyük jürinin askeri karşılığı olan panel, Bergdahl’ın yargılanıp yargılanmayacağına karar verecek.
Bergdahl, ordudan kaçmanın yanı sıra düşmana karşı hatalı davranışla da suçlanıyor. İkinci Dünya Savaşı’nda 500 kişiye karşı kullanılan bu suçlama 1945’ten bu yana çok az gündeme geldi. South Texas Üniversitesi Hukuk Fakültesi profesörü ve eski ordu avukatı Geoffrey Corn, bu iddianın ender olsa da, eldeki kanıtlar göz önünde bulundurulduğunda bu davaya uygun olduğunu söylüyor.
Bu tür durumların az görüldüğünü belirten Corn, eldeki kanıtlara bakılırsa Bergdahl’ın, nöbet yerini ve silahını terk ederek kendini düşman tarafından ele geçirilmeyi mümkün kılan bir pozisyona soktuğunu söylüyor.
Taleban’ın geçen yıl Mayısta Bergdahl’ı serbest bırakmasının ardından silah arkadaşları onu, kendilerini tehlikeye atmakla suçlamıştı. Bergdahl’ın düşmana katılmaya çalışıp çalışmadığı da sorgulanmıştı. Ancak askeri savcılar bu suçlamayı haklı çıkaracak bir kanıt bulamadıkları gibi, askerin kaçmaya çalışmasının ardından kendini tutsak eden kişiler tarafından dövüldüğünün kanıtlarını ortaya koydu.
Cumhuriyetçiler, Bergdahl’ın karşılığında 5 Guantanamo mahkumunun serbest bırakılması nedeniyle Başkan Obama’ya sert eleştiriler yöneltmiş, bu kişilerin ABD’yi tekrar hedef alabileceğine dikkati çekmişti.
Ayrıca Bergdahl’ın nöbet yerini terk etmesinin onu kurtarmaya çalışan askerlerin ölümü ve yaralanmasına neden olduğu gündeme gelmişti. Askeri savcıların herhangi bir askerin ölümünü mahkemede gündeme getirmesi beklenmezse de, bazı askerlerin Bergdahl’ın bulunması için başlatılan operasyonlarda yaralanmasına değinilebilir.
Geoffrey Corn, askeri savcıların, Bergdahl’ın diğer askerlerin yaşamlarını riske attığını kanıtlaması için, onun nöbet yerini terk ettiğini hatırlatmak dışında bir şey yapmasının gerekli olmadığı görüşünde.
Corn, savcıların, Bergdahl’ın görev yerini terk etmesinin görevi ve görevde yer alan askerlerin güvenliğini tehlikeye soktuğunu rahatlıkla kanıtlayabileceğini belirtiyor.
Corn, ordudan kaçma suçunun 5 yılla cezalandırılabileceğini, ancak eğer düşman karşısında yanlış davranış suçu kanıtlanabilirse, Bergdahl’ın cezasının çok daha ağır olabileceğine dikkati çekiyor. Askerin ömür boyu hapisle yargılanabileceğini söyleyen uzman, buna rağmen savcıların böyle bir talepte bulunmasını beklemediğini de ekliyor.
Corn, savcılığın büyük olasılıkla Bergdahl’ın ordudan ihraç edilmesini amaçladığını düşünüyor.
Bergdahl’ın avukatlarının suç pazarlığına giderek hafif bir ceza karşılığında uzun sürecek bir dava sürecini gereksiz kılacak bir anlaşmaya gitmesi de mümkün.
Bergdahl’ın Taleban’ın elinde kaldığı tutsaklık süresinin mahkumiyetine sayılması da olasılıklar arasında. Ayrıca Bergdahl’ın, tutsaklığı döneminde biriken maaşını ve askerlikten doğan haklarını korumak için ordudan ihraç yerine hapis yatmayı tercih edeceği de düşünülebilir.