Vietnam Demokratik Cumhuriyeti 1945-1976 arasında Vietnam’ın kuzey yarısında var olmuş komünist bir devlettir.. 1945 yılında Hanoi’de Ho Chi Minhtarafından ilan edilen bağımsızlıkla kurulan Vietnam Demokratik Cumhuriyeti, Bitinci Çinhindi Savaşı sonunda yapılan Cenever Konferansı sonunda Vietnam’ın ikiye bölünmesiyle ülkenin kuzey kesimini denetimine almıştır.
Vietnam Savaşı’nda Güney Vietnam ve onu destekleyen Amerika Birleşik Devletleri’ne (ABD) karşı savaşan Kuzey Vietnam zafere ulaşan taraf olmuştur. Güney Vietnam rejiminin çökmesinden (1975) sonra Vietnam Demokratik Cumhuriyeti’nin bu ülke ile birleşmesiyle Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti kuruldu.(11 Ekim 1954)
BAĞIMSIZLIK İLANI
Vietnam, 1887’de Fransız Çinhindi’nin parçası haline gelmişti. II. Dünya Savaşı’nda Fransa’nın Alman işgaline uğramasından sonra, Vichy Yönetimi’ne bağlı sömürge yönetimi Eylül 1940’ta Japon birliklerinin Çinhindi’ne üslenmesini öngören bir anlaşma yaptı. Bölgeyi Güney Asya’daki harekatlar için merkez olarak kullanan Japonlar savaşın sona ermek üzere olduğu 9 Mart 1945’te Fransız yönetimini ortadan kaldırarak İmparator Bao Dai’nin bağımsızlık ilan etmesini sağladılar. Bir yandan da milliyetçi duyguları körükleyerek bölge halkını silahlandırdılar. Ama Hue’de bir Vietnam ulusal hükümetinin atanmasına karşın, gerçek iktidar Japon işgal kuvvetlerinin elinde kaldı.
Savaş yıllarında Japon korumasından yararlanan dinsel mezheplerin ve küçük grupların etkin olduğu Cochinchine dışında, Vietnam ulusal kurtuluş hareketinin odağını Çin’in güneyindeki sürgün gruplar oluşturdu. Ho Chi Minh’in girişimiyle Mayıs 1941’de kurulan Vietnam’ın Bağımsızlığı İçin Devrimci Birlik (Việt Nam Ðộc Lập Ðồng Minh Hội), birleşik bir cephe yaratarak harekete yeni bir güç kazandırdı. Antikomünist gruplara yakınlık duyan Çin’deki Çan Kay-şek hükümetinin 1942’de Hồ Chí Minh’i tutuklamasına karşın, Müttefik yardımları daha çok Viet Minh olarak anılan birleşik cepheye yöneldi. Bunun nedeni Vo Nguyen Giap komutasındaki komünist gerillaların Tonkin’in kuzeyinde etkili bir mücadele yürütmesiydi. Bir buçuk yıl sonra serbest bırakılan Hồ Chí Minh, Ekim 1944’te Vietnam’a giderek hareketin başına geçti. Japonların Ağustos 1945’te Müttefiklere teslim olması üzerine Viet Minh ülke çapında genel bir ayaklanma düzenleyerek Hanoi’de yeni bir hükümet oluşturdu. İmparatora bağlı Hue hükümeti görevden çekilirken Saygon’da denetimi ele geçiren geçici komite de Hanoi hükümetini tanıdı. Bağımsızlığın ilan edildiği 2 Eylül 1945’te ülke içinde Viet Minh’in önünde artık etkili bir güç bulunmuyordu. Yeni yönetim hemen köylerdeki nüfuzlular konseyinin yerine halk konseylerini geçirdi. 2 Mart 1946’da Hồ Chí Minh yeni devletin başkanı ilan edildi. Ama Potsdam Konfreansı’nda Müttefiklerin Çinhindi konusunda vardıkları anlaşma bu iktidarın pekişmesini önledi.
Anlaşmaya göre Japon kuvvetlerini silahsızlandırmak için Vietnam’ın kuzeyine Çin, güneyine de Britanya birlikleri girecekti. Çan Kay-şek’in Fransızların dönüşünden yana olmaması nedeniyle Çin birlikleri Hanoi hükümetine karışmaktan kaçındı. Güneydeki Britanya birlikleri ise Fransız askerlerinin denetimi yeniden sağlamasına yardım etti. Bu durum Hanoi hükümetinden destek gören yeni bir gerilla direniş hareketi doğurdu.