Yahuda
- Önem : Hz. İsa'yı ihbar ederek çarmıha gerilmesine neden olan on iki havariden biri.
On iki havariden biri olan Yahuda İscariot, Hz. İsa’yı Romalı otoritelere karşı ihbar etmesiyle ünlendi. Yahuda, Hz. İsa’nın yakalanması ve tarihe damga vuran çarmıha gerilme olayının gerçekleşmesine neden olan ihaneti aldığı para karşılığı gerçekleştirdi. İhbarcı, Hristiyan teolojisinin en önemli kötü karakterleri arasında yer almaktadır. Bununla birlikte Yahuda’nın hayatına değinmek gerekirse havarilerin mali işlerine bakıyordu. On iki havariden biri olduğu için Hz. İsa’ya çok yakın olmuştu. Yahuda, Hz. İsa ve diğer havariler gibi Yahudi idi. Bu nedenle Yahuda’nın Hz. İsa’nın ölümündeki rolü, 2 bin yıl boyunda anti-semitik şiddetin önemli bir kaynağı oldu. 1965 yılına kadar Yahuda’nın ihaneti Roma Katolik Kilisesi tarafından Hz. İsa’nın öldürülmesinden dolayı tüm Yahudilerin suçlu olduklarının bir kanıtı olarak yorumlandı.
İncil’de anlatılanlara göre Yahuda’nın Hz. İsa’ya ihaneti şu şekilde gerçekleşir: Hz. İsa ve takipçileri Hamursuz Bayramı sırasında Kudüs’e gelirler. Tapınaktaki tefecilere saldırmaları, dönemin önde gelen kişilerini çileden çıkarır. Hz. İsa’yı tutuklamayı kafasına koyan Romalı vali Pontius Pilate ve yüksek rahip Joseph Caiphas, Yahuda’ya rüşvet vermeyi kararlaştırır. Tutuklama, Gethsamane Bahçesi’ndeki son akşam yemeğinden sonra gerçekleşir. Havariler burada dua etmek için buluşmuşlardır. Yahuda, Hz. İsa’yı öperek askerlere işaret verir. Böylece ona bir öpücükle ihanet etmiş olur. Bununla birlikte İncil’da Yahuda’nın başına gelenlerle ilgili çeşitli ifadeler vardır. Matthew’da Yahuda’nın çok utandığı ve rüşvet aldığı için gümüşü geri verip kendini astığı söylenir. Luka İncili’nin devamı olan “Elçilerin İşleri” kitabında ise parayı bir tarla almak için kullandığı ve daha sonra kendini öldürdüğü ifade edilir.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, Entelektüelin Kutsal Kitabı, Maya Kitap, 2013
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
-
Kangxi
Çin tarihinin en büyük monarklarından İmparator Kangxi, 61 yıl boyunca tahtta kaldı. Orta Krallık döneminde yaşanan büyüme ve refah çağına liderlik etti. Tayvan ve Tibet’teki asileri yenilgiye uğrattığına inanılmaktadır. Henüz yedi yaşında tahta çıkan Kangxi, Qing Hanedanı’nın ikinci kralıydı. Kuzeyindeki Mançurya’dan gelen bu hanedan, tahtı 1664 yılında Ming Hanedanı’nın elinden aldı. Kangxi hükümdarlığının ilk dönemlerinde Güney Çin ve Tayvan’daki karışıklıklara karşı askeri harekatlar düzenledi. 1673-1681 yılları arasında ise üç asi generale karşı iç savaş vermesi gerekti.
-
Filistin Kurtuluş Örgütü
İsrail Devleti’nin kuruluşundan önce, uzun bir tarihî kökene dayalı olarak Filistin’de yaşayan yerli halkı temsil etmek ve millî haklarına yeniden kavuşmasını sağlamak amacıyla oluşturulan örgütün milletlerarası alanda kabul edilen Filistinlilerin yegâne meşru temsilcisi olma konumuna erişmesi zaman içinde ve değişen şartlarla gerçekleşti. 1948’de topraklarından koparılarak civardaki Arap ülkelerinde sığıntı durumuna düşürülen Filistinlilerin mülteci kamplarında büyüyen yeni nesillerinin silâhlı direniş grupları kurarak kendi davalarına sahip çıkmalarına kadar İsrail’e karşı mücadele söz konusu Arap ülkeleri tarafından yürütüldü. Filistin Kurtuluş Örgütü’nün bu adla ilk defa ortaya çıkışı da bu çerçeve içinde oldu. Arap dünyasında çekişmelerin arttığı ve bir yandan da Filistin gizli direniş gruplarının eylemleriyle İsrail’in buna karşı Arap ülkelerini tâciz eden misillemelerinin sıklaştığı dönemde Cemal Abdünnâsır’ın girişimiyle Kahire’de toplanan ilk Arap zirvesi Filistin halkını ayrı bir kimlik içinde teşkilâtlandırma kararı aldı.
-
Mehmet Ali Tevfik Efendi
Mehmet Ali Tevfik Efendi halkın bilgisizlik ve cahillik altında yaşadığı bir devirde dünyaya geldi. Babası ile beraber Doğu tüccarlık yaptı. Bu süreçte çeşitli kişiler ve aydınlar ile tanışma fırsat buldu. Genç Tevfik’in, zeki, çalışkan, teşkilatçı ve hitabet yeteneği herkesin dikkatini üzerine çekti. Toplumu cehaletten uyandırmak ve milleti aydınlatmak için çalışmalar yürüttü. Yazmış olduğu şiirler toplum tarafından çok sevildi ve tüm Doğu Türkistan'a dağıldı. Bundan dolayı yerel hükümet, Tevfik’i tehlikeli biri olarak algıladı ve Tevfik’in hayatı tehlike altına girdi. Bir Türk aydının yardımı ile 1926 yılında, önce Taşkent'e gelerek eğitme başladı. Ancak koşullar çok zorlu olduğundan, 1928 yılında yine bir yardım sever Türk aracılığıyla Kırım üzerinden İstanbul'a geldi. 1929-1932 yıllarında Türkiye'de eğitim aldı ve bir ilkokulda öğretmenlik yaptı. Yetkin eğitim kimliği kazanan, Türkiye ve yurt dışında vermiş olduğu hayat mücadelesi ile edinmiş olduğu bilgi birikimi ile olgunlaşan Tevfik efendi, bu süreçte halkının yanında olmak için, hayat tehlikesine rağmen ana vatana geri döndü.
-
Ecnadeyn Savaşı
Filistin ve Suriye’nin kapılarının Müslümanlara açılmasıyla sonuçlanan bu savaş Hz. Ebû Bekir’in, Medine’de toplanmış bulunan gönüllülerden oluşan orduyu, üç defa teşebbüs edildiği halde bir sonuç alınamayan Suriye ve Filistin’in fethine memur etmesi ile başladı. Kumandanlardan Amr b. Âs’ı Filistin’in, Şürahbîl b. Hasene’yi Ürdün’ün, Yezîd b. Ebû Süfyân ile Ebû Ubeyde b. Cerrâh’ı da Suriye’nin fethiyle görevlendirildi. Amr b. Âs Eyle üzerinden Güney Filistin’e, diğer kumandanlar ise Tebük-Maan yoluyla Ürdün ve Suriye istikametine sevk edildiler. Yezîd b. Ebû Süfyân, Ölüdeniz’in güneyindeki Bizans ordusunu mağlûp etti. Amr b. Âs ise kısa sürede Güney Filistin’i fethederek Gamrülarabât’a indi. Müslüman Araplar’ın bu ani hücumları ve başarılı sonuçlar almaları üzerine Bizans İmparatoru Herakleios, kardeşi Theodoros kumandasındaki 80.000 kişilik bir orduyu harekete geçirdi. Bizans kuvvetleri Kuzey Filistin’e kadar ilerleyerek Cillik mevkiinde karargâh kurdular. Bu orduya mukavemet edemeyeceğini anlayan Amr b. Âs halifeden yardım istedi. Bunun üzerine Ebû Bekir Hîre’de bulunan Hâlid b. Velîd’e haber göndererek süratle Suriye’deki ordunun yardımına gitmesini emretti.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun