|Elçilerin Bölüm 4|


E. Kilisenin Çektiği Eziyet ve Büyümesi (4:1 – 7:60)
4:1-4 Emekleme dönemindeki kilisenin çekeceği ilk eziyet başlamak üzereydi. İlk hareket beklendiği gibi, din önderlerinden geldi. Kâhinler, tapınak koruyucularının komutanı ve Sadukiler, elçilere karşı ayaklandılar.
Scroggie, kahinlerin dinin hoşgörüsüzlüğünü, tapınak koruyucularının komutanının politik düşmanlığı ve Sadukilerin mantıksal imansızlığı temsil ettiğini ileri sürer. Sadukiler diriliş doktrinini reddettiler. Diriliş, elçilerin öğretişinin temel düşüncesi olduğundan, Sadukiler ve elçiler diriliş konusunda açık bir çelişkiye düştüler! Spurgeon’un burada gördüğü paralellik şudur:
Bu önderler, elçilerin halka vaaz etmelerine içerlediler; bunun yalnızca kendilerinin ayrıcalığı olduğunu düşünüyorlardı. Bundan dolayı onlar da, İsa’da ölülerin dirileceği bildirisine kızdılar. Eğer İsa ölümden dirilmişse, o zaman Sadukilere güvenilemezdi.
2. ayetteki ölümden diriliş ifadesi önemlidir, çünkü dünyanın sonunda gerçekleşecek olan genel diriliş gibi benimsenmiş bir düşünceyi çürütür. Bu metin ve diğerleri ölülerin arasından dirilmeden söz eder. Bir başka deyişle, bazıları (imanlı olmayanlar) daha sonraki bir zamana dek mezarda kalacakken, bazıları dirilecektir.
Önderler, elçileri vakit geç olduğundan, ertesi güne kadar bir çeşit ev hapsinde tutmaya karar verdiler (3. bölümde geçen iyileştirme mucizesi yaklaşık 15:00 sularında olmuştu).
Yetkililerin karşı koymasına rağmen, birçokları Rab’be geldi. İmanlılar topluluğuna katılan aşağı yukarı beş bin erkekten (Grekçe andres “erkek”) söz edilir. Yorumcular, bunun Pentikost gününde kurtulmuş olan üç bin kişiyi kapsayıp kapsamadığı konusunda anlaşamazlar. Bu sayı kadınlarla çocukları kapsamamaktadır.
4:5,6 Ertesi gün Yüksek Kurul olarak bilinen dini kurul, halkı rahatsız eden bu faaliyetlere son vermek amacıyla; bir sorgu mahkemesi kurdu. Böylece, Elçilerin Mesih’e tanıklık etmeleri için başka bir fırsat doğması konusunda başarılı oldular!
Yöneticiler, ihtiyarlar ve din bilginleriyle birlikte olan kişiler şunlardı:
4:7 Yargılama, elçilere yapmış oldukları mucizeyi hangi güçle ya da kimin adıyla yaptıklarını sormalarıyla başladı. Petrus, Yeruşalim’de Mesih’i üçüncü kez açıkça itiraf etmek için öne çıktı. Bu, müjdeyi dini kurula vaaz etmek için paha biçilmez bir fırsattı ve bu fırsatı büyük bir şevkle ve korkusuzca kullandı.
4:8-12 Petrus öncelikle, elçilerin çaresiz bir insana yaptıkları iyiliğin onları mutsuz ettiğini anımsattı. Petrus’un söylememesine rağmen, iyileştirilen adam tapınağın kapısında dilenmekteydi ve yöneticiler onu iyileştirememişlerdi. Bundan sonra elçi, adamın çarmıha germiş oldukları İsa’nın adıyla iyileştirilmiş olduğunu söyleyerek şok yarattı. Tanrı, İsa’yı ölümden diriltmişti ve yapılmış olan mucize de O’nun gücüyle gerçekleşmişti. Yahudiler, tapınaklarında İsa için herhangi bir yer ayırmamışlardı, bu nedenle O’nu reddedip çarmıha gerdiler. Ama Tanrı O’nu ölümden diriltti ve yücelik verdi. Böylece reddedilen taş, yapıyı tamamlayan vazgeçilmez taş olan, köşenin baş taşı oldu. Rab İsa’sız olamaz. O’nsuz hiçbir kurtuluş yoktur. O, eşi olmayan Kurtarıcı’dır. Bu göğün altında kurtuluş için insanlara bağışlanmış başka hiçbir ad yoktur ve yalnızca bu adla kurtulmalıyız.
4:8-12 ayetlerini okurken bu sözlerin, Rab’bi üç kez yemin ve lanetle inkâr etmiş olan aynı kişi tarafından söylendiğini anımsayalım.
4:13 Kuru ve şekilci din, yürekleri ve yaşamları etkileyen, gayretli ve gerekli müjdeciliğe karşı hoşgörüsüzdür. Din önderleri, tüm bilgeliklerine karşın “et ve kan” gücünün üstüne çıkamazlarken, eğitim görmemiş kişilerin toplum üzerindeki etkileri hayret vericidir.
Kurul üyeleri, Petrus’la Yuhanna’nın yürekliliğine şaştılar. Onları, Celileli eğitim görmemiş ve cahil balıkçılar olarak bir kenara itmeyi, dışlamayı isterlerdi. Ama kendilerini kontrol edişlerinde, güçlendirilmiş yaşamlarında, korkusuzluklarında öyle bir şey vardı ki, yargılandıkları zaman, kurul üyelerine İsa’yı düşündürttü. Elçilerin yürekliliğini, geçmişte İsa’yla birlikte bulunmuş olmalarına verdiler, ama gerçek açıklama onların şimdi Kutsal Ruh’la dolu olduklarıydı.
4:14-18 İyileştirilmiş olan kötürüm adamın mahkeme salonunda olması da utanç vericiydi. Bir mucizenin gerçekleştiği yadsınamazdı.
J.H. Jowett bu konuda şunları yazar:
Uygulayacakları planı tartışmak için Petrus’la Yuhanna’yı bir süre için dışarı çıkarttılar. İkilemleri şuydu: Elçileri iyilik eyleminde bulundukları için cezalandıramazlardı; yine de bu fanatikleri durdurmazlarsa, üye kaybıyla kendi dinleri sarsılacaktı. Bu nedenle, Petrus’la Yuhanna’nın özel sohbetlerde kişilere İsa hakkında konuşmalarını ya da halk önünde O’nu vaaz etmelerini yasaklamaya karar verdiler.
4:19,20 Petrus’la Yuhanna, böyle bir sınırlamaya boyun eğemezlerdi. Sorumluluk ve bağlılıkları insana değil, Tanrı’ya idi. Dürüst olurlarsa, yöneticiler bunu kabul etmek zorunda kalacaklardı. Elçiler, Mesih’in dirilişine ve göğe çıkışına tanıklık etmişlerdi. Günlerce O’nun öğretişi altında bulunmuşlardı. Rab ve Kurtarıcıları olan İsa Mesih’e tanıklık etmekten sorumluydular.
4:21,22 Yöneticilerin durumunun zayıflığı elçileri cezalandıramama gerçeğiyle görülür; bütün halk büyük bir mucizenin gerçekleştiğini biliyordu. İyileştirilmiş adamın kırk yaşını geçmiş olduğu herkesçe bilinmekteydi; çünkü kötü durumu uzun zamandır gözler önündeydi. Bu nedenle, Kurul üyelerinin yapabildikleri tek şey suçlanan elçileri tehdit ederek bırakmak oldu.
4:23 Elçiler, yetkililer tarafından serbest bırakılır bırakılmaz, Tanrı’nın özgür doğan çocuklarının içgüdüsüyle hemen diğer imanlıların yanına döndüler. “Tek suçları Mesih’i izlemek olan, O’nun özlemiyle iç içe geçmiş bir yumak olan” kardeşleriyle buluştular. Bu nedenle her çağda, bir imanlının karakterini sınama yollarında biri de, kimlerle arkadaşlık ettiğini incelemektir.
4:24-26 Kutsallar olup bitenleri duyar duymaz Rab’be dua ettiler. Tanrı’ya “Egemen Rab” anlamına gelen ve Yeni Antlaşma’da az kullanılan bir ifadeyle hitap ettiler; O’nu önce her şeyin Yaratıcısı (ki bu nedenle O’nun gerçeğine karşı gelen yaratıklardan üstündür) olarak övdüler. Sonra Davut’un 2. Mezmur’da Kutsal Ruh aracılığıyla, O’nun Mesihine karşı gelen hükümetin gücüyle ilgili sözlerini söylediler. Aslında Mezmur, Mesih’in egemenliğini kurmak için geleceği ve krallarla yöneticilerin bu amacı engellemeye çalışacakları zamanı belirtir. Ama ilk imanlılar, durumlarının benzer olduğunu anladılar ve bu sözleri kendi durumları için kullandılar. Dualarında Kutsal Ruh aracılığıyla, Tanrı sözünü överek gerçek bir ruhsallık örneği verdiler.
4:27,28 Bundan sonra Mezmurlar’dan yapılan alıntının nasıl yerine geldiği anlatılır. Yeruşalim’de, Romalılarla Yahudiler, Tanrı’nın Kutsal Kulu4İsa’ya karşı toplanmışlardı. Hirodes Yahudileri temsil etti. Pilatus ise diğer uluslar adına hareket etti. Ancak 28. ayette sürpriz bir son vardır. Yazar, bu yöneticilerin kötü yüreklerindeki planlarını gerçekleştirmek için bir araya geldiklerini söyleyecek diye bekleriz. Aksine, Tanrı’nın eli ve isteğiyle, önceden kararlaştırmış olduğu her şeyi gerçekleştirmek için bir araya geldiklerini söyler.
Matheson bunu şöyle açıklar:
4:29,30 İmanlılar, Tanrı’nın etkin gücüne olan güvenlerini ifade ettikten sonra özellikle üç dilekte bulundular;
4:31 Duaları bitince toplandıkları yer sarsıldı: Bu, orada bulunan ruhsal gücün fiziksel bir ifadesidir. Hepsi Kutsal Ruh’la doldular: Bu, onların Rab’be itaatlerini, ışıkta yürüyüşlerini, O’na olan teslimiyetlerini gösterir. 29. ayetteki dualarına açık bir yanıt olarak Tanrı sözünü cesaretle duyurmaya devam ettiler.
Elçilerin İşleri kitabında, insanların Kutsal Ruh’la dolduğu ya da dolu olduğu yedi kez söylenir. Amaçlarına ya da sonuçlarına dikkat edin:
4:32-35 Yürekler Mesih’e duyulan sevgiyle yanarken, birbirlerine olan sevgileri de tutuşur. Bu sevgi kendisini “verme” eylemiyle gösterir. Bundan dolayı ilk imanlılar, Mesih’teki ortak yaşamlarının gerçekliğini ortak mal uygulamasıyla ifade ettiler. Kişisel mallara bencilce yapışmak yerine, mallarını tüm topluluğa aitmiş gibi gördüler. Ne zaman bir ihtiyaç olsa, topraklarını ya da evlerini satıp bedelini, dağıtmaları için elçilere getirirlerdi. Ne zaman bir ihtiyaç ortaya çıksa, ellerindekini paylaştıklarını görmek önemlidir; söz konusu edilen özel bir zamanda keyfi kararla yapılmış eşit bir paylaşım değildi.
F.W. Grant şunları söyler:
Ama F.E. Marsh’ın alaycı, ancak ne yazık ki gerçekleri bildiren modern kıyaslaması şöyledir:
Tamamen Rab’be adanmış yaşamlarla ilgili gizemli bir güç vardır. Bu nedenle, 33. ayette okuduklarımız bir tesadüf değildir: Elçiler, Rab İsa’nın ölümden dirildiğine çok etkili bir biçimde tanıklık ediyorlardı. Tanrı’nın büyük lütfu hepsinin üzerindeydi. Görüyoruz ki, Tanrı servetlerini Kendisine teslim etmeye istekli kişileri bulduğunda, onların tanıklıklarına olağanüstü bir çekicilik ve güç veriyor.
Birçokları, ilk kilisenin mallarını paylaşmasının kilise yaşamının geçici dönemlerinden biri olduğunu ve bizim için örnek oluşturmasının planlanmadığını savunur. Çıkardığımız sonuç böyleyse, bu yalnızca bizim ruhsal yoksulluğumuzu gösterir. Pentikost’taki güç yüreklerimizde olsaydı, yaşamlarımızda Pentikost’un meyvelerine sahip olurduk.
Ryrie şöyle der:
33. ayetteki yüce kilisenin iki özelliğine dikkat edin: Büyük güç ve büyük lütuf. Vance Havner dört özelliği daha sıralar: Büyük korku (5:5,11); büyük baskı (8:1); büyük sevinç (8:8; 15:3); çok (büyük) sayıda kişinin inanması (11:21).
4:36,37 Bu ayetlerin, 5. bölümle ilgili olarak, önsöz niteliğinde bir bağlantısı vardır. Barnaba’nın cömertliği, ikiyüzlü Hananya ile karşılaştırıldığında dikkat çeken zıtlığı ortaya çıkarır. Barnaba adlı Yusuf, bir Levili olarak normalde tarla sahibi olamazdı. Levililerin payı Rab olmalıydı. Tarlaya, nasıl ya da neden sahip olduğunu bilmiyoruz. Ama sevgi yasasının, bu Cesaret Vericinin yaşamında etkin bir şekilde çalıştığını ve onun tarlayı satıp parasını elçilerin buyruğuna verdiğini biliyoruz.


Kutsal Kitap
1 Kâhinler, tapınak koruyucularının komutanı ve Sadukiler*, halka seslenmekte olan Petrus’la Yuhanna’nın üzerine yürüdüler.
1.Charles Haddon Spurgeon. Konuyla ilgili daha fazla doküman bulunmamaktadır.
2.James A. Stewart, Evangelism, s.95.
3.J.H. Jowett, The Redeemed Family of God, s.75-77.
4.Burada geçen Grekçe “pais” sözcüğü, 3:13,26; 4:30’da “çocuk” yerine “kul” olarak tercih edilen çeviridir.
5.George Matheson, Rest By the River, ss.75-77
6.Grant, “Acts”, s.34.
7.F.E. Marsh, Fully Furnished, s.74.
8.Ryrie, Acts, s.36.