Dünyada solunum yoluyla yapılan ilk COVID-19 aşısı Çin'de uygulanmaya başladı. Aşının içine püskürtüldüğü kabın ağızlığından ciğerlere hava çekmek yoluyla yapılan aşı, hatırlatma dozu olarak vatandaşlara ücretsiz sağlanıyor.
Uzmanlar iğne gerektirmeyen aşıların özellikle sağlık sistemi sorunlu olan ülkelerde aşıya erişim imkanını artıracağını vurguluyor. Diğer yandan iğneden korkan kişilerin de bu sayede aşı olmaya daha kolay ikna olması bekleniyor.
Çin'de hatırlatıcı doz olanların oranı düşük
Çin'in açıklamalarına göre Ekim ayı ortası itibarıyla vatandaşların %90'ı tam olarak aşılandı, ancak %57'si hatırlatıcı dozlarını alabilmiş durumda. Hükümet ekonomiyi geriletmekte olan kısıtlamaların kaldırılmasından önce daha fazla insanın hatırlatıcı doz almasını hedefliyor.
Çin resmi yayın kuruluşunun paylaştığı video bir sağlık kuruluşunda plastik bir kabın ağızlığından içlerine hava çekerek aşılanan insanları gösteriyor. Aşılanacak kişiler havayı içlerine çekiyor ve sonrasında 5 saniye boyunca nefeslerini tutuyor. Böylece aşılanma sürece 20 saniye gibi kısa bir sürede tamamlanıyor.
Videoda bir Çin vatandaşının aşılamayı "sütlü çay içmek gibi" olarak tanımladığı, içine çektiği nefesin ağızda hafif şekerli bir tat bıraktığını söylediği görülüyor.
Aşı şimdilik sadece hatırlatıcı olarak etkili
Ancak iğnesiz aşının etkinliği henüz tam olarak bilinmiyor. Çin makamları aşıyı Eylül ayında onaylamış olsa da, sadece iki doz aşı olan kişilerde bir bağışıklık tepkisi oluşturması nedeniyle şimdilik hatırlatıcı doz olarak uygulanıyor.
Halihazırda dünyada birçok ülkede 10'dan fazla sprey aşı deneme aşamasında. Uzmanlar bu tarz aşılardaki büyük damlacıkların öncelikle solunum yolunun girişinde bir savunma mekanizmasını tetiklediklerini, daha küçük damlacıkların ise solunum yolunun derinlerine, ciğerlere kadar gidebildiğini söylüyor.