Çin, 2025 yılına ülke nüfusunun en az yüzde 85'inin ulusal dil olan Mandarinceyi kullanabilmesi için yoğun bir kampanya başlatıldığını duyurdu.
Ancak analistler Çin Devlet Konseyi tarafından verilen bu talimatın, Tibetçe, Moğolca ve Uygurca gibi azınlık dilleriyle birlikte Kantonca ve Hokkience gibi yok olma tehdidi altındaki bölgesel lehçeleri de daha ağır baskı altına alacağı değerlendirmesinde bulundu.
Çin hükümetinin en yüksek yürütme organı olan Çin Devlet Konseyi tarafından yayınlanan bir emirle, ortak dil Mandarincenin kullanımının "dengesiz ve yetersiz" kaldığı ve modern ekonominin taleplerini karşılamak için iyileştirilmesi gerektiği belirtildi.
Analistler, ülkedeki azınlık dillerini gün geçtikte ortadan kaldıran eğitim sistemindeki ve istihdam gereksinimlerindeki değişiklikleri zaman zaman eleştiriyor.
Son adım ise, baskın Han etnik grubu ile uyumlu olmayan kültürleri ortadan kaldırmaya yönelik bir kampanya olarak nitelendirildi.
2025 hedefinin, Mandarinceyi 2035 yılına kadar kırsal alanlar ve etnik azınlıklar dahil tamamen evrensel hale getirmeyi amaçlayan bir politika olarak değerlendirildi.
Geçen yıl İç Moğolistan bölgesinde, Moğolcanın yerine eğitim dili olarak standart Mandarincenin getirilmesi protestolara yol açmıştı.
Böylesi protestoları 'ayrılıkçı girişim' olarak tanımlayan iktidardaki Çin Komünist Partisi (ÇKP) ise eylemleri sert bir şekilde bastırmıştı.
Pekin, 'ekonomi ve milli birlik için dil uyumunun şart' olduğunu öne sürüyor.
Çin yönetiminin bugün yayınlanan talimatı yasal düzenlemeleri de kapsıyor.
Talimat, "ulusal ortak konuşma ve yazı dilinin devlet kurumlarının resmi dili olarak kullanılmasını ve okulların, haber ve yayınların, radyo, televizyon, film, kamu hizmetleri ve diğer alanların temel dili olarak kullanılmasını sağlamak için güçlendirilmiş denetim" talep ediyor.
Ayrıca talimat, yetkililere akademide, uluslararası kuruluşlarda ve küresel toplantılarda "Çincenin uluslararası statüsünü ve etkisini güçlü bir şekilde artırma" çağrısında bulunuyor.
Çin hükümetinin Mandarinceyi Konfüçyüs Enstitüleri ağı aracılığıyla dünya çapında tanıtma girişimi tartışılmaya devam ediyor.
Analistler bu adımı 'Çin Komünist Parti'nin gündemini destekleme' ve 'insan hakları sicili gibi konuların tartışılmasını engelleme girişimi' olarak değerlendiriyor.