Karaciğer, karnın sağ üst kısmında bulunan vücuttaki en büyük organlardan biridir. Karaciğer; toksinleri kandan temizlemek, ilaçları metabolize etmek, kan proteinleri yapmak ve sindirime yardımcı olan safra yapmak gibi birçok önemli işleve sahiptir. Hepatoselüler karsinom (HCC), karaciğerde ortaya çıkan bir kanserdir. Aynı zamanda hepatoma veya primer karaciğer kanseri olarak da bilinir. HCC dünyada beşinci en yaygın kanserdir. Son veriler, ABD'de HCC'nin daha da yaygınlaştığını göstermektedir. Bu artışın, HCC'ye neden olabilecek bir enfeksiyon olan kronik hepatit C nedeniyle olduğu düşünülmektedir. Amerika Birleşik Devletleri'nde, karaciğerde bulunan kanserlerin çoğu diğer organlardan yayılan veya metastaz yapan kanserlerdir. Genellikle karaciğere metastaz yapan kanserler kolon, pankreas, akciğer ve meme kanseridir.
Karın ağrısı, HCC'nin en sık görülen belirtisidir ve genellikle tümör çok büyük olduğunda veya yayıldığında görülür. Açıklanamayan kilo kaybı veya açıklanamayan ateşler sirozu olan hastalarda uyarı işaretleridir. Karın şişmesinin aniden ortaya çıkması, gözlerin ve derinin sarı renge değişmesi (sarılık) veya kas kaybı, HCC olasılığını göstermektedir.
Hepatit B ve / veya hepatit C virüsü enfeksiyonu olan bireylerin HCC gelişme riski altında olduğu iyi bilinmektedir. Alkole bağlı karaciğer hastalığı, HCC'nin gelişimi için bir risk faktörüdür.
Karaciğer kanseri ile ilişkili; aflatoksin B1, vinil klorür ve torotrast gibi bazı kimyasallar vardır. Aflatoksin, Aspergillus flavus adlı bir küf ürünüdür ve yer fıstığı, pirinç, soya fasulyesi, mısır ve buğday gibi yiyeceklerde bulunur. Torotrast artık radyolojik testler için kullanılmamaktadır ve vinil klorür, plastiklerde bulunan bir bileşiktir.
Anormal demir metabolizmasının olduğu bir durum olan Hemokromatozis, karaciğer kanseri ile güçlü bir şekilde ilişkilidir.
Hepatit virüsü, hemokromatoz ve alfa-1-antitripsin eksikliği gibi herhangi bir nedenden sirozu olan kişilerde HCC gelişme riski daha yüksektir.
HCC tanısı rutin kan testleri ile yapılamaz. Tümör markeri, alfa-fetoprotein (AFP) ve radyolojik görüntüleme için kan testi ile tarama yapılmalıdır. Bazı doktorlar küçük HCC'yi saptamak amacıyla sirozlu hastalarda her 6-12 ayda bir AFP ölçümünü ve görüntülemeyi önerirler. HCC'li hastaların yüzde altmışı yüksek AFP seviyesine sahip iken, kalanlar normal AFP'ye sahip olabilir. Bu nedenle normal bir AFP seviyesi HCC'yi dışlamak için yeterli değildir.
Radyolojik görüntüleme çalışmaları çok önemlidir ve ultrasonografi, Bilgisayarlı Tomografi (BT) taraması, MRI (manyetik rezonans görüntüleme) ve anjiyografi gereklidir.
HCC'den şüpheleniliyorsa karaciğerin ultrason ile muayenesi sıklıkla ilk çalışmadır.
BT taraması ABD'de karaciğer tümörlerinin tanısı için kullanılan çok yaygın bir çalışmadır. İdeal çalışma oral ve IV (İntravenöz) kontrast kullanımıyla yapılan çok fazlı Bilgisayarlı Tomografi taramasıdır.
MRI vücudun kesitsel görüntüsünü farklı düzlemlerde sağlayabilir. MRI, biliyer ağacın (Safra yollarının) görüntülerini ve karaciğerin arter ve damarlarının görüntülenmesini sağlayabilir
Anjiyografi, kasıktan kontrast maddenin büyük bir damar içine enjekte edildiği bir çalışmadır. Ardından karaciğere arteriyel kan beslemesini değerlendirmek için röntgen resimleri çekilir. Hastanın HCC'si varsa, tümörü besleyen yeni oluşmuş anormal küçük kan damarları nedeniyle karakteristik bir görüntü ortaya çıkar.
HCC ve yüksek AFP için, risk faktörü olan hastalarda biyopsi gerekmeyebilir. HCC tanısı ile ilgili bir şüphe varsa veya doktor biyopsi sonuçlarıyla tedavinin değişebileceğini düşünüyorsa biyopsi yapılabilir.
Prognoz tümörün evresine ve ilişkili karaciğer hastalığının ciddiyetine bağlıdır. Kötü sonucu öngören bazı faktörler vardır. Bunlar şunları içerir:
Bozulmuş karaciğer fonksiyonunun belirtileri: sarılık, asit veya karaciğer hastalığına bağlı zihinsel değişiklikler (ensefalopati)
Kan testleri: yüksek karaciğer fonksiyon testleri, düşük albümin, yüksek AFP, düşük sodyum, yüksek kan üre azotu
Tümörün evrelemesi: 3 cm'nin üzerindeki tümörler, çoklu tümörler, lokal kan damarlarının tümör ile tutulmuş olması, tümörün karaciğer dışına yayılmış olması.
Kemoterapi: Bu, bir ven yoluyla veya kemoembolizasyon yoluyla vücuda anti-kanser kimyasallarının enjekte edilmesini içerir.
Kemoembolizasyon tekniği, kemoterapötik ilaçların doğrudan tümörü besleyen kan damarlarına verildiği ve küçük kan damarlarının bloke edildiği, böylece ilacın tümör alanı içinde kalmasını sağlayan bir prosedürdür. Kemoterapi bazı semptomlarda iyileşme sağlayabilir ve muhtemelen tümör boyutunu küçültebilir (hastaların% 50'sinde), ancak iyileştirici değildir.
Ablasyon: Radyofrekans dalgaları kullanılarak ablasyon (doku yıkımı) tedavisi, tümöre alkol enjeksiyonu veya tümör bölgesine proton ışını radyasyonu, tedavi için diğer seçeneklerdir. Bu tedavilerden herhangi birinin diğerinden daha iyi olduğunu gösteren herhangi bir veri yoktur.
Cerrahi: Cerrahi, sadece karaciğerle sınırlı 3-5 cm'den daha küçük tümörleri olan iyi karaciğer fonksiyonuna sahip hastalar için geçerlidir. Hasta başarılı bir şekilde ameliyat edilebilirse, beş yıllık sağkalım % 30-40'tır. Birçok hastada, karaciğerin başka bir yerinde HCC'nin tekrarlanması söz konusu olabilir.
Karaciğer Nakli: Karaciğer nakli, son dönem karaciğer hastalığı ve küçük HCC'si olan hastalar için bir tedavi seçeneğidir. Ancak ciddi miktardaki donör sıkıntısı, bu tedavinin önündeki en önemli engeldir.
Karaciğer kanseri belirtilerini bilmek; örneğin karında şişlik, büyüme, gözlerde ve ciltte sararma, idrar renginde değişiklik, istemsiz kilo kaybı gibi, bu hastalığın erken tanısında oldukça önemlidir. Özellikle hepatit B ve C taşıyıcısı olmak, siroz gibi bir karaciğer hastalığı olmak, ağır alkol kullanıcısı olmak yakın takip edilmeyi gerektirir. Düzenli yapılacak ultrasonografik ve laboratuvar değerlendirmeleri bu hastalar için cerrahi ve medikal tedavi şansını arttıracaktır.