Gelecekteki çatışmalar için ön koşul olarak ABD politikası
Şu anki dönemde Sünnilerle Şiiler arasında ortaya çıkan temel gerilim faktörlerinden birinin (genel olarak düşmanca ilişkilerin yüzyıllardır var olmasına rağmen) Orta Doğu’daki Amerikan politikası olduğu söylenmelidir. Afganistan topraklarında SSCB ile küresel jeopolitik yüzleşme döneminde El-Kaide ve Taliban'ı Sünni radikallerin siyasal arenasına getiren ABD oldu. Siyasi seçkinleri aynı zamanda Sünni İslam'ın radikal versiyonlarına bağlı olan ve ihracatlarını yurtdışına da yapan sponsorlar olan Pers Körfezi monarşilerini destekliyorlar.
Bu durumda, belki de son yıllarda devam eden “Şii Rönesansı” türünün istemsiz nedeni haline gelen Birleşik Devletler olduğu dikkat çekmektedir. Washington, Irak’taki Saddam Hüseyin’in rejiminden kurtulma hakkına sahipti; bu, yalnızca Şii İslam’ın ülkedeki temsilcilerini vahşice bastırmakla kalmadı, aynı zamanda Orta Doğu’daki İran İslam Cumhuriyeti’ne karşı bir denge oluşturdu. Özellikle Arap monarşileri, Saddam’ın Irak’ını, Şii teolojisi ile yakından iç içe geçmiş olan İslam Devrimi fikirlerinin etkisinin yayılmasında “temel” olarak görüyorlardı. Bağdat'taki Baas rejiminin çöküşü, mantıklı bir şekilde, şu anda parlamentodaki sandalyelerin çoğunluğuna sahip olan ve aynı zamanda Şii Başbakanı Nuri el Maliki'nin görevine gelen ülkede Şii çoğunluğunun güçlendirilmesine yol açtı.
Irak'ta Şiilerin güçlendirilmesi, büyük ölçüde dini liderlerinin faaliyetleri nedeniyle mümkün oldu. Özellikle, büyük Ayetullah Ali Sistani, yalnızca modern Irak devletinin "mimarı" değil, aynı zamanda Amerikan birliklerinin Mezopotamya topraklarından "şiddet içermeyen" geri çekilmesini başarıyla düzenleyen adamdır. Aynı zamanda, komşu İran gibi Irak için teokratik bir devlet kavramını açıkça terk eden Sistani idi. Ali Sistani, bilim adamının değerlerinin geniş çapta tanındığını kanıtlayan Nobel Barış Ödülü'ne bile aday gösterildi. Irak'ın Şii manevi liderleri arasında daha radikal karakterler var. Özellikle, sadece son yıllarda dini bilgi ve otorite edinen Saddam’ın uzun süre hapis cezası nedeniyle) sadece Irak’taki el-fakih inancını kabul etmesini değil, aynı zamanda Irak’taki saldırılarına öncülük etmesini savunan büyük ilahiyatçı Muktada-Sadr ailesinden geldi. Amerikan birliklerinin ve Sünni grupların destekçileri. Önceden, iki Şii militanı arasında bir çatışma bile vardı. 2003'te, kutsal Kerbella kentinde bulunan mabetler üzerinde kontrol kurmaya çalışırken, Mehdi Saded Sadr, Badr Ordusu Ali Sistani'nin parçaları tarafından yenildi. Kendisine karşı bu açık silahlı ayaklanmaya ve sayısız fedakarlığa rağmen, büyük Ayetullah, genç işgalcileri açıkça eleştirmedi, sürekli olarak Şiilerin ve tüm Iraklıların Amerikan işgalcileri karşısında ve ülkedeki normal bir yaşamın inşası için sürekli bir şekilde savundu. Şu anda, Amerikalılar gittikten sonra, iki lider pozisyonlarını bir araya getirip radikal çatışmayı bıraktılar.
Irak'ın Şii hükümeti, Şii çoğunluğunun ülkesindeki yükseliş ve ülkedeki Şii liderlerinin otoritesinin benzeri görülmemiş bir şekilde büyümesi, Şii karşıtı temelden Irak'ın çoğunluğun yönettiği bir ülke haline geldiğini gösteriyor - Şiiler.
"Adalet" ideolojisi ve Amerikalıların yanlış hesaplanması
Amerikalıların ve Basra Körfezi'ndeki müttefikleri gibi, Saddam Hüseyin’in yıkılmasının Irak’taki Şiilik’te bir artışa yol açmasını beklememesi beklenmiyor. Aynı zamanda, Washington’un laik politikacıların ülkede iktidara geleceğini umdukları anlaşılıyor. İşte olan bu. Ancak bu, Irak'ın yeminli bir düşman olmasını engellemedi, aslında İran'ın Ortadoğu'daki müttefiki olan ikinci (Suriye'den sonra). Üstelik, bütün bir “Şii Ekseni” ortaya çıktı - Lübnan’daki Hizbullah hareketinin de katıldığı Tahran-Bağdat-Şam, İran’ı hedefleyen Afganistan ve Pakistan’ın Şii azınlıkları ile Arap Yarımadası’nın ülkelerinin ezilen Şiileri
Böyle bir durum Amerikan idaresine ve ortaçağın hem mektubu hem de aslında Basra Körfezi'nin haklı kaygısı rejimlerine neden olamazdı. Ek olarak, onları temsil eden beyler, Şiiliğin İslam'daki en devrimci (ancak terörle ilişkili değil), anti-emperyalist ve adalet odaklı hareket olduğunu “görüyor” görünüyordu.
Gerçek şu ki, Şiilikte Adalat kavramının çok önemli olduğu - Tanrı'nın insanla ilişkilerinde tezahür ettiği adalet. Sonuncusu ayrıca “adil” modeli kendi türleriyle işbirliği içinde uygulamakla yükümlüdür. Adalat kavramı, iç ilişkiler sorunlarına ek olarak, sosyal ve politik konulara da değindi. Sadece adalet, en çok saygı gören Şii İmamların - Ali ve Hüseyin'in eylemlerinin leitmotifiydi.
İmam Hüseyin ve Kerbella altındaki taraftarlarının eşitsiz bir savaşında ölümünden bu yana kurulan adalet kavramının bir tür şehit kültüyle birleşmesi, Şiilere çeşitli siyasi eylemlerde ideolojik bir “beslenme” sağlamıştır.
20 yüzyılda, Şiilik kendisini ilk kez ideolojik ve felsefi bir düzeyde - Ali Şeriatî ve Ruhollah Humeyni'nin yazılarında ve daha sonra pratikte İran'daki İslam devrimi sırasında teyit etti. Sonuncusu, emperyalistlerin - Amerikalıların etkisinin yokedilmesinin yanı sıra sosyal adaleti sağlama sloganları altında yapıldı.
Daha sonra, Tahran'dan “baton”, Lübnan Hizbullah savaşçıları tarafından, destekçilerinin silahlanmasının yanı sıra Lübnan'daki acil sosyal sorunları çözme ve çözmenin yanı sıra, bir başka sömürgecilik ve emperyalizm iletkeni - İsrail işgalini durdurmaya devam etmelerine ek olarak toplandı.
Aynı kavramın uygulanması Adalat, Şiilerin konuşmalarında Suudi Arabistan ve Bahreyn'deki hakları nedeniyle izlenebilir. Benzer bir eğilim Yemen'de yaşanıyor. Bu olayların tümü, ABD ve Orta Doğu müttefiklerini etkilemektedir. Şii hükümeti Washington ile iyi ilişkiler kurmayı tercih eden Irak'ta bile, Amerikalıları yavaş yavaş askerlerini ülkeden çekmeye zorlamayı başardı.
Sonuç olarak, “Şii kuşağı” sadece aniden bölgesel ve hatta dünya siyasetinin önemli bir konusu olduğu ortaya çıkmadı, aynı zamanda etkisinin daha da genişlemesi için ön şartlar aldı. Aynı zamanda, Arap “sokağının” önemli bir kısmının sempati- sinin Şiiler tarafında olduğu ortaya çıktı - bu, Birleşik Devletler’de sürekli olarak ABD’ye karşı çıkan İran’dı. hikayeler Arap ülkelerinin, hareketlerin ve derneklerin ilki olan Hizbullah olan İslam Cumhuriyeti, Amerikalıların Irak'tan çekilmesi şartıyla, Ayetullah Sistani ve Başbakan Maliki'nin zorlu İsrail'le yüzleşmeyi başardı ...
Amerika Birleşik Devletleri “yanlışlarını”, Ortadoğu Körfezi'ni dinler arası savaşın kanıyla düzeltti
Böyle bir “adil” ve dahası jeopolitik olarak başarılı bir itiraf, ne Washington ne de Orta Doğu müttefikleri için faydalı olmamıştır. Bu, “Şii tarifine” bir panzehir bulma girişimlerini açıklar. İkincisi olarak, eski, iyi unutulmuş olsa da, Amerikan müttefikleri - İslami radikaller seçildi. Onları "Şii tehdidine" karşı savaşçıların rolüne koymak muhtemelen imkansız olacaktı - ideolojik olarak Selefi El-Kaide ve çeşitli müttefikleri, Şiilerin Müslüman olarak öldürülmelerine izin vermeyerek, ekonomik olarak, politik olarak düşünmezler. hatta Körfez ülkelerinin siyasi elitleriyle bile ilgili. İslami Sünni radikallerin olması, Irak ve Afganistan’daki Amerikan askerlerini ve diplomatlarını öldürdü ve hatta ABD’nin topraklarındaki Dünya Ticaret Merkezini bir engel değil yıktı.
Şii etkisine karşı mücadelede Washington ve müttefikleri, Orta Doğu'yu kaosa, devletler arasında olası siyasi ve hatta askeri çatışmalara sahip topyekun bir iç savaşa sürüklemeye çalıştı. Başlangıçta en güçlü askeri, politik ve ideolojik Şii devleti olan İran'ın şeytanlaştırılması vardı. Aslında ülke kendi nükleer enerjisini geliştirme hakkından mahrum kaldı. 2010'dan 2012'ye kadar kademeli olarak sıkılaştırıldı. yaptırım rejimi, İran ekonomisi için şimdiye kadar sorunsuz olmasa da başa çıkmaya çalıştığı ciddi bir sınav haline geldi. Buna paralel olarak, Amerikalılar Basra Körfezi monarşilerini silahlandırmaya başladılar - son yıllarda en son silahları büyük miktarlarda alıyorlar: Patriot füze sistemleri, rehberlik sistemleri uçak bombalar, F-16 savaşçıları, Apache helikopterleri, topçu parçaları ve daha fazlası. 2010'da yalnızca Suudi Arabistan'a ücretsiz ABD askeri yardımı 1,7 milyar dolardı - ve buna askeri malzemeler dahil değil. 2005'ten 2010'a yarımadanın tüm ülkeleri için toplam tutarları. 40 milyar dolara eşittir. Basra Körfezi monarşilerinin çok ciddi bir şekilde silahlanmış oldukları ve tek bir devletle - Ortadoğu'da güçlü bir ordusu, donanması ve hava kuvvetine sahip olan İran - silahlı bir çatışma durumunda kendilerini silahlandırdıkları açıktır.
Şii ideolojisinin yayılması ve İran etkisi ile mücadele etmek için belki de “yenilikçi” bir yöntem sivil çatışmaya neden oluyordu. Arap Baharı olarak adlandırılan Kuzey Afrika ve Orta Doğu ülkeleri arasında bir dizi devrim, “tasarımcılarına” bu konuda yardımcı oldu. Tunus, Mısır ve Libya rejimlerinin yıkılmasından sonra Suriye'de “devrimci” olaylar başladı.
Bu ülke hakkında söylenmesi gerekiyor. Nüfusun çoğunluğunun itirafçı birliği tarafından Şii olmamakla birlikte, yine de Şii İslam'ın Alevi kolunu profes eden azınlık mensupları tarafından kontrol ediliyor. Bununla birlikte, Suriye rejimi, 60-70 modelinin Arap laik milliyetçiliğinin en iyi geleneklerinde, kesinlikle sekülerdir. Suriyeli yönetici seçkinlerin çoğunun mensup olduğu Baas partisinin bir zamanlar Saddam Hüseyin’in önderlik ettiği Irak Baas yapısının bir parçası olmasına rağmen, Suriyelilerin Saddam rejimi ile ilişkisi yoktu. Aslında şu anki başkanın babası Hafez Asad, 1980-1988 savaşında İran'ı destekleyen tek Arap liderdi. Bu çizgiye, yalnızca 2007 konusunda İran'la ittifak anlaşması imzalamakla kalmayıp aynı zamanda Alevi Şiizminden İran'daki iki rahibe de geçen oğlu Beşar devam etti.
Aralarında bir nedenden ötürü sadece (ve göründüğü kadarıyla) demokrasinin destekçisi değil, aynı zamanda yukarıda tartışılan Sünni İslami radikallerin de ortaya çıktığı “devrimciler” tarafından saldırıya uğrayan laik Asad rejimi idi. Özellikle, Beşar Esad'a karşı savaşan militanların saflarında zaten, El Kaide'nin Irak şubesi olan Jabbat el-Nusra örgütünün binlerce üyesi var. Özgür Suriye Ordusu taraftarları tarafından ele geçirilen yerleşim birimlerinden, Şii halkı toplu olarak göç ediyor ve onunla birlikte Hıristiyan halkı, haklı olarak misillemeden korkuyor. İkincisi, çok sayıda gerçekleşti - Şiilerin kendileri, camileri ve Hüseyinliler tahrip ediliyor. Radikallerin öfkesi, bakış açılarını ve mücadele yöntemlerini paylaşmayan Sünnilere geliyor. Bu dizinin en önemli yanı sıra Şeyh Saeed Ramazan el-Buti'nin suikastı oldu. Suriye olayları, Selefilerin bunu tamamen gizlediği, bir İslami emirlik oluşturmak için mücadele ettiği bir katliama dönüşmüştür. En azından radikallerin hareketlerine dayanarak, bu durumda Şiiler için yer olmayacağı varsayılmalıdır.
Ancak Suriye, “kırılması zor bir somun” idi ve İran’ın desteklediği cumhurbaşkanı Beşar Esad pes etmeyecek. Bu arada, Şiiler ve Sünniler arasındaki dinler arası savaşın önü genişliyor. Birkaç gün önce Irak'ta yapılan yerel seçimler, yalnızca 2005-2006’de gerçekleşen benzer terör eylemleri için bir patlayıcı oldu. Geçen hafta, Irak ordusunun kontrol noktası Kerkük bölgesindeki Selefler tarafından saldırıya uğradı ve bir asker öldü. Ordu cinayetin faillerini tutuklamaya çalıştığında, Sünni milis savaşçıları onlara direndi. Bu, 25 milislerinin ve üç ordunun ölümüne yol açtı. Daha sonra, militanlar Rashad ve Riyad kentlerinde iki kontrol noktası ele geçirdi. Yerel komut sadece takviye talep ederek onları yok etmeyi başardı. Ve Nisan 25’te, Sünni militanlar bir süre Bağdat’ın kuzeyindeki 160 km’deki Süleyman Beck’in tamamını ele geçirmeyi başardılar.
Irak güvenle “Suriye” senaryosuna giriyor. Bu ülkede daha önce gerçekleşmiş olan altı ila yedi yıl önceki olayları göz önüne alındığında, bu senaryo oldukça gerçektir. Ülkeyi tarayan dinler arası şiddet dalgasının büyüklüğü yalnızca Nisan 23-24 için verilere bakarak değerlendirilebilir. Bu günlerde, 128 insanlar öldürüldü ve 269 yaralandı.
Körfez ülkelerinde Şii haklarının şiddetli ihlalleri devam ediyor. Bahreyn, özellikle Al Khalifa'nın kraliyet ailesine sadık birlikler ve polisin, 2011'taki İnci Meydanı'ndaki performansından bugüne kadar, puanların öldürüldüğü, yüzlerce kişinin yaralandığı ve hapse atıldığı bu sırada özellikle "ayırt edildi". Şii çoğunluğunun temsilcileri işkence görmekte ve hapse atılmaktadır. Bu tür önlemlerde Al-Khalifa'nın evinden Prenses Nura bile fark edildi. Özgürlükte, Şiiler sürekli olarak İran parası için düzenlenen bir komploya katılmakla suçlanıyor. Suçlamaların bir yıl boyunca onaylanmamasına rağmen, kraliyet ailesinin iktidarda kalması ve aynı politika izlemesi için bir bahane sağladılar.
korkutucu haber giderek Pakistan'dan geliyor. 30 milyon insanı hedef alan Şii topluluğu, bazen şiddet eylemleri geçiren daha önce tamamen güvende hissetmedi. Ancak, Sünni radikal grubunun "Lashkar-e-Jhangvi" militanları tarafından Quetta’da düzenlenen insanların sistematik katliamı, kapsamı dahilindeki korkunç düşüncelerini şaşırtıcı ve düşündürücü kılıyor. Ocak ayında, 2013, bu şehirde Şii bölgesinde bir bilardo kulübünü havaya uçuran intihar eylemcilerinin bir sonucu olarak, 92'i öldürdü ve 120 kişilerini yaraladı. Bir ay sonra, Şii Hazara'ların yaşadığı Quetta pazarında doğaçlama patlayıcı bir cihaz olan Şubat 17 çalıştı. 81 adamı öldü ve 200 yaralandı. Ve Mart ayında Karaçi'de 3, 55'i öldüren ve 150 kişilerini sakatlayan bir patlama oldu. Yerel makamlar o kadar korkmuşlardı ki, her saldırıdan sonra birkaç gün boyunca yeterli önlem alamadılar. Görünüşe göre Pakistan'ın dini bir savaş için çok gerçek bir potansiyeli var.
Şiiler ile Sünniler arasındaki katliam neye yol açacak?
Birleşik Devletler bütün bu kanı, nefreti ve kaosu mu istedi? Belki de böyle bir durumun onlar için karlı olduğunu söyleyebiliriz. Amerikalılar ve müttefikleri Suriye muhalefetini açıkça desteklemekte ve Irak hükümeti ile bir ittifaktan bahsetmekle, Arap şeyhlerinin radikal muhaliflerini silahlandırmasını engellememektedir. ABD’nin, bu tür bir kaosun kontrol edilebileceğine inandığı için, şimdiden yüzleşmeye başladığında kendi başına bir tehlike hissetmediği anlaşılıyor. Bir zamanlar kontrol edilen İslami radikallerin Dünya Ticaret Merkezi binalarını da tahrip ettiği bir ülke için tartışmalı bir bakış açısı.
Kuşkusuz, Orta Doğu'daki dini savaş kendi içinde berbat - şiddetli zulüm, terörizm ve sıradan müstehcenlik kimseyi memnun edemez. Bununla birlikte, mevcut durum Rusya için ciddi bir tehlikedir. Hem Sünni Müslümanların hem de Şii Müslümanların ülkemizde de yaşadığı hatırlanmalıdır. Ve onların ilişkileri zaten kanlı eylemlerle işaretlendi. Örneğin, Ağustos 18’ta, iki maskeli adam, Dağıstan’ın Khasavyurt’ındaki ibadetlere ateş açan Şii camisine girdi. Sonuç olarak, bir inanan silah yarası nedeniyle öldü ve bir diğer yedi tıbbi yardım istedi. Bu tür eylemlerin tekrarlanması durumunda, zaten sakin olmayan Kuzey Kafkasya, muhalefetin içine yeni bir açıdan atılabilir. Bu çatışma, Moskova, St. Petersburg ve bu dinin her iki dalını uygulayan yüz binlerce Müslüman'ın - Şii ve Sünni - yaşadığı diğer şehirlerin sokaklarına kolayca yayılabilir.
Orta Doğu'da mezhepsel mücadelenin gelişmesi kimseye yarar sağlamaz. Gelecekte, bölgenin çok ötesindeki en öngörülemeyen sonuçlara yol açabilir. ABD ve Batı'nın bir bütün olarak müttefikleri ve dış politika öncelikleri seçiminde daha seçici olma hissi olduğu görülüyor. Bu gibi “kirli” yöntemlerle sorunların çözülmesi, şimdi olduğu gibi, yukarıda da belirtildiği gibi, bir kereden fazla, Amerikalıların yaşamlarına yansımıştır. Ancak, geçen gün başka bir uyandırma çağrısı aldılar ... Tsarnaev kardeşler Boston’daki terörist saldırılarla suçlanan araştırmacılara göre, Ortadoğu’daki Şiiler’le mücadelede İslam’ın İslam’ın radikal ve agresif bir versiyonunu tam olarak savundu. Kanlı Şii karşıtı kampanyaların düzenleyicileri tarafından uygulananlara göre, terörist terör saldırısı örgütlerinin yöntemlerinin benzerliğine şaşırılabilir mi? ... en azından Amerikan vatandaşlarının kanının ABD hükümetini bazı bakış açılarını gözden geçirmeye zorlayacağına inanmak istiyorum.