Philo Farnsworth kimdir?
Philo Taylor Farnsworth (19 Ağustos 1906 – 11 Mart 1971) Amerikalı mucit ve televizyonun öncüsüdür. Elektronik televizyonların gelişimi için çok önemli katkılar sağlamıştır. 1927’de ilk tam işlevli elektronik görüntü alma cihazı (video kamera tüpü), “görüntü ayırıcı” ve aynı zamanda ilk tam işlevli ve tamamlanmış elektronik televizyon sistemini icat etmiştir. Elektronik televizyonu icat eden ve halka açıklayan ilk kişidir. 1938-1951 yılları arasında Fort Wayne, Indiana’da ticari olarak Farnsworth Television and Radio Corporation şirketinde ürettiği alıcı ve kamera ile komple bir televizyon sistemi geliştirmiştir.
Philo Taylor Farnsworth Hayatı, Biyografi
Philo T. Farnsworth 19 Ağustos 1906’da Utah’ta doğdu. Ailesi, 1918’de, Idaho’daki Rigby yakınlarındaki 240 hektarlık bir çiftliğe taşındı. Philo, aydınlatma ve tarım makineleri için güç sağlayan bir Delco jeneratörü ile elektrik kablolarının evlerine döşenmesinden etkilendi. Mekanik ve elektrik teknolojilerine meraklı bir öğrenciydi. Önceki kiracıların attığı bir elektrik motorunu onararak annesinin elle çalışan çamaşır makinesine taktı. Bir derginin açtığı yarışmada manyetik araba kilidi tasarımı ile birincilik ödülü 25$ kazandı.
Üniversite Dönemi
Farnsworth, Rigby Lisesi’nde kimya ve fizik konularında mükemmeldi. Lise fen bilgisi öğretmeni Justin Tolman’a, elektronik televizyon sistemi planlarından bahsetti. Bunun elektronik olarak nasıl yapılabileceğini göstermek için karatahta üzerine eskiz ve diyagramlar çizdi. 1924 yılında Brigham Young Üniversitesine başladı. Üniversiteye devam ederken, Elma “Pem” Gardner ile tanıştı.
1924 yılında Farnsworth, akademi testlerinde ülkenin en yüksek puanını aldı. Aklında kendi televizyon projeleri vardı. Daha iyi eğitim alabileceği düşüncesiyle Maryland, Annapolis’teki Birleşik Devletler Donanma Akademisine başvurdu ve kabul edildi. Fakat ordu’da kalması halinde hükümetin patentlerini alacağını öğrenince akademiden ayrıldı. Tekrar ileri derecede fen dersleri almak için Brigham Young Üniversitesi’ne geri döndü.
İlk İş Deneyimi
Farnsworth’un elektronik alanındaki ortak ilgileri sayesinde Pem Gardner’ın kardeşi Cliff Gardner ile yakın dost oldular. İkili, radyo onarım işine başlamak için Salt Lake City’ye taşındı. İşler istedikleri gibi gitmeyince Gardner Provo’ya döndü, Farnsworth Salt Lake City’de yeni bir çevre edinmişti ve orada kalmaya devam etti. Farnsworth edindiği yeni çevre sayesinde televizyon araştırmalarını yapmak için 6.000 dolarlık finans desteği buldu. Bu destek sayesinde deneylerini yapmak için Los Angeles’ta bir laboratuvar kurdu. California’ya taşınmadan önce, 27 Mayıs 1926’da Pem Gardner Farnsworth ile evlendi.
Kaliforniya’ya geldikten birkaç ay sonra, Farnsworth, modelleri ve çizimleri için patent başvurusunda bulundu. Bu başvuru, RCA ile daha sonra çıkan anlaşmazlıklarda çok önemli oldu. O sırada kullanılan televizyon sistemlerinin çoğu, sarmal desenlerde düzenlenmiş merceklerden oluşan “Nipkow diskleri” kullanan görüntü tarama cihazlarını (“rasterleştiriciler”) kullanıyordu. Farnsworth, mekanik sistemlerin sınırlamalarını aşarak, üstün bir görüntü oluşturabilen elektronik bir tarama sistemi tasarlamıştı.
Televizyon’un İcadı, Elektronik Televizyon Sistemi
Farnsworth elektronik televizyon sistemi ve yayınını gerçekleştiren ikinci kişiydi. Farnsworth, 14 yaşında, 1921 yazında görüntü ayırıcı ilkesini geliştirdi ve 7 Ağustos 1927’de ilk çalışan versiyonunu yaptı. Basit düz bir çizgiyi laboratuvarının başka bir odasındaki bir alıcıya aktarmayı başardı. Tıpkı radyonun sesi ilettiği gibi havadan görüntüyü elektronik olarak iletmeyi başarmıştı. Laboratuvar çalışanlarına ve eşine “İşte elektronik televizyon!” diyerek ilk sunumunu yaptı. 3 Eylül 1928’de Farnsworth, sistemi basın için bir gösteri düzenleyecek şekilde geliştirdi. Finansman sağlayanlarına bir mesaj vermek için ilk gösterilen resim bir dolar işaretiydi.
1929’da tasarım bir motor-jeneratörün ortadan kaldırılmasıyla daha da geliştirildi; televizyon sisteminin hiç bir mekanik parçası kalmamış tamamen elektronik olmuştu. Aynı yıl Farnsworth, karısı Pem’in üç buçuk santimlik görüntüsü de dahil olmak üzere televizyon sistemini kullanarak ilk canlı insan görüntülerini aktardı.
Farnsworth hem alıcı hem de görüntü aygıtlarında elektronik tarama kullanan dünyanın ilk çalışan tam elektronik televizyon sistemini tasarlamış ve icat etmişti. Sistemini 25 Ağustos 1934’te Philadelphia’daki Franklin Enstitüsünde halka ve basına tanıttı.
1930 yılında RCA nın televizyon geliştirme departmanı yöneticisi Vladimir Zworykin Farnsworth’un laboratuvarını ziyaret etti. Image Dissector sisteminin performansından çok etkilendi. Hemen ekibine aynı sistemi kopyalamaları talimatını verdi. Yaptıkları sistem ile patent başvurusunda bulundular. Bu durum Farnsworth ile RCA şirketi arasında hukuki patent davalarına konu oldu.
1931’de RCA’dan David Sarnoff, Farnsworth’un patentlerini 100 bin dolara satın almayı teklif etti; ancak Farnsworth bu teklifi reddetti. Farnsworth, o yılın Haziran ayında Philco şirketine katıldı ve karısı ve iki çocuğuyla birlikte Philadelphia’ya taşındı.
İngiltere ve John Logie Baird ile çalışmaları
1932’de RCA ile gerçekleştirdiği hukuki savaşlar için para bulmak amacıyla İngiltere’ye gitti. 1926’da Londra’da çalışan bir televizyon sisteminin dünyaya ilk gösterimini yapan İskoç mucit John Logie Baird ile bir araya geldi. Baird’in şirket müdürleri, Farnsworth ile bir araya gelerek elektronik televizyon ekipmanı tedarik etmek ve Farnsworth patentlerine erişim sağlamak için 50.000 dolar ödedi. Baird ve Farnsworth İngiltere’nin televizyon sistemini alabilmek için EMI ile yarışa giriştiler. EMI, 1934’te Marconi Company ile birleşerek RCA Iconoscope patentlerine erişim sağladı. Her iki sistemin denemelerinden sonra BBC komitesi Marconi-EMI sistemini seçti. Bu sistem o zaman RCA sistemiyle hemen hemen aynıydı.
Farnsworth Mart 1932’de Philco’dan ayrıldı. 1934’te Avrupa’ya geldikten sonra Farnsworth, Almanya’da Goerz-Bosch-Fernseh ile anlaşma imzaladı. Berlin’de 1936 Olimpiyat Oyunlarını yayınlamak için bazı görüntü disektör kameraları kullanıldı.
Farnsworth laboratuvarına geri döndü ve 1936’da şirket düzenli olarak deneysel eğlence programları yayınladı. Aynı yıl, Pennsylvania Üniversitesi’nden biyologlarla birlikte radyo dalgalarını kullanarak sütü sterilize etmek için bir işlem geliştirdi.
1938’de Farnsworth Televizyon ve Radyo Şirketi’ni Indiana’da kurdu. E. A. Nicholas’ı başkan olarak atadı. Kendisi araştırma direktörü olarak görev yapıyordu. Eylül 1939’da, on yıldan uzun süren yasal bir savaştan sonra, RCA nihayet Farnsworth’un 1927 tarihli televizyonundaki patentle ilgili 1 milyon dolarlık çok yıllı bir lisans sözleşmesini kabul etti.
Farnsworth Television and Radio Corporation, 1951’de International Telephone and Telegraph (Uluslararası Telefon ve Telegraph) tarafından satın alındı. ITT’de geçirdiği süre boyunca, Fort Wayne’deki Pontiac Caddesi’ndeki “mağara” olarak adlandırdığı bir bodrum laboratuvarında çalıştı. Orada bir savunma erken uyarı sistemi, denizaltı algılama cihazları, radar kalibrasyon cihazı ve kızılötesi teleskop gibi bir dizi devrimci konsept yaptı. Farnsworth’un ITT’deki en önemli katkılarından biri, yerden güvenli hava trafik kontrolüne izin veren, radar ekranlarındaki bir geliştirme sistemi olan PPI Projektör’dü. 1950’lerde geliştirilen bu sistem bugünün hava trafik kontrol sistemlerinin öncüsü oldu.
ITT yönetimi, elektronik araştırmalarına ek olarak, Farnsworth’un nükleer füzyon araştırmalarına kısıtlı olarak fon sağlamayı kabul etti. O ve ekip üyeleri, “füzörler” olarak adlandırılan bir dizi füzyon reaksiyonu tüpünü icat etti.
PTFA kuruldu
1967 baharında, Farnsworth ailesi Brigham Young Üniversitesi’ndeki füzyon araştırmalarına devam etmek için Utah’a geri döndüler. Üniversite fahri doktora ünvanı verdi, ayrıca bir ofis ve projesi için yer altı sığınağı sundu. Farnsworth füzyon çalışmalarına devam etmek için Saltlake City deki laboratuvarındaki tüm çalışanları Utah’a çağırdı. Burada PTFA ‘yı kurdu. Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) ile bir sözleşme imzalandı. Maaş ve ekipman kiralamasını karşılamak için aylık 24,000 dolar masraf çıkıyordu. Bir süre işler iyi gitti fakat 1970 yılbaşına gelindiğinde, PTFA gerekli finansmanı sağlamadı. Farnsworths ITT hisselerini sattı, hayat sigortası poliçesini bozdurdu. Fakat yeterli olmadı. Ödenmemiş krediler nedeniyle Laboratuvarı’na haciz geldi. Vergi Dairesi, gecikmiş vergiler ödenene kadar laboratuvarın kapısına kilit vurdu. Ocak 1971’de PTFA dağıldı. Farnsworth daha sonraki yıllarında alkol sorunu ile uğraştı ve bu nedenle ciddi bir pnömoni hastası oldu. 11 Mart 1971’de 64 yaşında öldü.
Televizyonu icat etmişti fakat hayatı boyunca bir kez televizyona çıktı. CBS’in ‘Benim Bir Sırrım Var!’ adlı oyun programına çıkmıştı. Programda ünlü konuklar, karşılarındaki ünsüz kişiye sorular yönelterek sırrını ortaya çıkarmaya çalışıyorlardı. Farnsworth ünsüz konumundaydı. Sırrı da ‘Ben elektronik televizyonu icat ettim’di. Ünlüler sırrı çözemeyince Farnsworth evine 80 dolar ve bir karton da Winston sigarası götürmeye hak kazandı.
Her zaman arkasında olan karısı Elma Farnsworth, bu yılın başlarında 98 yılında ölene kadar onun tarihte hak ettiği yeri alabilmesi için uğraşmaya devam etti. Çabalarının karşılığını ise ancak 2002 yılında, televizyonun icadının 75’inci yılı nedeniyle yapılan Emmy yayınında aldı.
Bayan Farnsworth’un ‘televizyona çıkan ilk kadın’ olarak alkışlandığı gecede Philo T. Farnsworth da ilk kez televizyonun mucidi olarak onurlandırıldı.
Diğer İcatları
Öldüğü sırada Farnsworth’a ait çoğunlukla radyo ve televizyon üzerine 300 patenti vardı. Buluşları, radar, kızıl ötesi gece görüş cihazları, elektron mikroskopu, kuluçka makinesi, gastroskop ve astronomik teleskopun geliştirilmesine katkıda bulundu.
Farnsworth, ayrıca, küçük bir nükleer füzyon aygıtı olan Farnsworth-Hirsch füzörü, basitçe “füzör” ü icat etti. Nükleer enerji üretmek için pratik bir araç olmasa da, fusor kullanılabilir bir nötron kaynağı olarak çalışmaktaydı. Bu cihazın tasarımı, füzyon tasarımına genel bir yaklaşım açısından Polywell reaktörü de dahil olmak üzere birçok füzyon çalışması için ilham kaynağı olmuştur.