

Ben eczacıyım;
dalım, tabiattan elde edilen ilâçlar, bitkiler ve dolayısıyla bitkilerle
tedavi. Bu dala başlayalı, 40 sene oluyor. Gazi Üniversitesinde öğretim
üyesiyim.
Bugün konuşmamızın
adı Bitkisel ilâçlar nedir, ne değildir, bitkilerle tedavi nedir ne değildir?
Çünkü rivayet muhtelif, her önüne gelen bitkilerle tedavi yaptığını söylüyor.
Bir otu kaynatıp içen, bir yerlerden bir şey okuyup kendi kendini tedavi
etmeye kalkıyor. Hatta kapınızı çalıyorlar, sizi ölümsüzleştirecek
bitkileri, ürünleri sunuyorlar. Bir süpermarkette veya alışveriş
merkezinde bir mağazaya giriyorsunuz. Ciddî bir rahatsızlık söylüyorsunuz.
Bir dolu kavanozu, şişeyi raftan alıp size sunuyorlar. Acaba bunların
hangisi doğru?
Ben bugün
bu soruların cevabını ve ne olması gerektiğini sizlere anlatmaya çalışacağım.
Şurada bir tablo var ve bu tabloda diyoruz ki,
bitkilerin sağlık için kullanılışı. Nelere kullanılıyor?
Birincisi,
şifalı gıdalar diyoruz. Ve hakikaten hepimiz bazı gıdaları, şifalı olduğu,
daha rahat ettireceği için yeriz. C vitamini almak için portakal suyu içeriz
ve içtiğimizde kendimizi biraz daha iyi hissederiz. Şifalı, ben her gün
sabah içerim vesaire gibi söyleriz de. Son zamanlarda, ıspanak modası aldı
yürüdü şifalı gıda olarak. Kuşburnu reçellerine kadar yürüdü. Şunu söylüyoruz
burada: İnsanlar daha sağlıklı yaşamak üzere bazı gıdaları tercih
ediyorlar, yiyorlar. Yalnız, gazetelerde ve medyada, öyle abartılmış şeyler
var ki, sadece değişik bazı gıdaları yiyerek sağlıklı, hiç hasta
olmadan, hatta belki ölmeden uzun yaşamak sanki mümkünmüş gibi. Bu mümkün
değil, ama sağlıklı beslenmede çok önemi var. Halkımızda da, meselâ ısırgan
çok önemlidir. Bütün Anadoluda şöyle bir söz vardır: Sağlıklı
yaşamak istiyorsanız yılda en az bir defa ısırgan yiyin. Ve hakikaten
Anadoluda çayları vardır, böreğini yaparlar, salatasını yaparlar,
yumurtalı yaparlar kavurup; ısırgan çok yenir.
Şimdi
şöyle bir soru geliyor akla: Acaba bunlarda bir hakikat payı var mı? Var. En
basit ısırganı söyleyelim; ısırganda hakikaten bağışıklık sistemine
etki yapan maddeler var, bağışık sistemini harekete geçiren maddeler var.
Ama insanlar bunu bilerek değil, bir şifa gördükleri için uzun yıllardır
yiye gelmişler, kullana gelmişler.
Bunun gibi yeşil çay bir şifalı içecektir,
antioksidanlar var; o hâlde yeşil çay içmenin bir yararı olduğuna hepimiz
inanıyoruz ve hakikaten yapılan deneyler bunu gösteriyor. Ama bu bir ilâç
değildir. Yani, sadece kendimizi bunlara bağlayıp hayatımızı devam
ettirmemiz mümkün değildir veya ilâç gibi kullanmamız mümkün değildir.
Ciddî bir rahatsızlıkta ilâçları bırakıp şifalı gıdalarla devam etmek
kendimize ve sağlığımıza, vücudumuza ihanet olur.
İkinci
grubumuz gıda destekleri.
Bu, Amerika
Birleşik Devletlerinden çıktı. Nasıl çıktı? Sağlıksız beslenmeden
dolayı bazı vitamin ve minerallerin eksikliği görülmeye başlandı. Ve tabiî
sanayi ileri, hemen bu bir ürün pazarı hâline getirildi. Vitaminler ve bazı
mineraller bulunan, ilâca benzeyen, yapılışı ilâç gibi tablet, kapsül ürünler
piyasaya çıktı.
Amerikada
ilâç ruhsatı almak çok zordur. O yüzden ilâç ve eyaletler arasında
da bazı bu tip ürünlerin kullanılışlarında farklar var. Şu yapıldı: İlâç
olması zor olduğu için buna gıda desteği, yani beslenmeye yardımcı
takviye diye bu ürünler tarım bakanlıklarından izin alarak (basit bir izin
sadece üretici izni) piyasaya çıkmaya başladı. Ama sanayi bunu o kadar körükledi
ki, bir süre sonra bunların içine bazı şifalı bitkiler de konmaya başlandı,
ekstreleri değil tozları vesaire ve bu şekilde de tanıtılmaya, yani daha
sağlıklı yaşamak istiyorsanız hem bu vitaminleri alın, hem de şifalı
olan bu gıdaları kullanın.
Bu, Kıta
Avrupasına atlamadan İngiltereye atladı, önce orada taraftar buldu;
çünkü Anglosakson ülke, pek çok şeyi benziyor. Kıta Avrupasına
girerken bize atladı; eskiden Küçük Amerika denirdi, Türkiyeye
girdi ve Türkiyede de muazzam bir kontrolsüz ithalât başladı, süpermarketler,
aktarlar vesaire satılmaya başlandı.
Ben, buraya
gelen kişilerin bitkilere ve bitkilerle şifa bulmaya meraklı kişiler olduğuna
inandığım için bu tip mağazalara da epey para vermişlerdir veya vermeye
devam etmektedirler diye düşünüyorum. Sonuçta hangisi doğruyu da söyleyeceğiz.
Yalnız
burada hemen söyleyelim, bunlar ilâç değildir, ilâç gibi kullanılmaz, ilâç
gibi tavsiye edilmesi yanlıştır. Çünkü, ilâç dediğimizde, üretim şartları
ilâç üretim şartlarına eşit olmalı; ikincisi, içinde ne olduğunu tam
bilmeliyiz. Yani bir aspirin ambalajını düşünün, içinde yarım gram
aspirin var. Bu o kadar basit bir kelime ama, aslında çok büyük işlemlerden
geçerek yazılıyor. Prospektüsünde ağrınızı giderir, şöyle olur,
yan etkisi şudur diye pek çok şey yazar ve bu yüzlerce çalışmanın
sonunda oraya yazılmıştır., İlâçlarda böyledir. Hekim yazıp eczacı
bunu verirken siz de bilirsiniz ki antibiyotiği alıyorsunuz, ateşinizi düşürecek
vesaire etkisini yapacak. Ama, bu tarz hazırlanan gıda desteklerinde, bir kısmında
vitaminlerin miktarı vardır, ama kalite kontrol deneyleri açısından,
istenen dayanıklılık deneyleri, yani rafa koyduğunuzda iki sene sonra da
yine aynı mı, bunlar yapılmamıştır çünkü gıda desteğidir. Ama Türkiyede
biraz değişti şimdi, bir kısmı Sağlık Bakanlığından izin alıyor.
Bu sadece eksikleri tamamlamadır. Ama bir tanıtım, promosyon sonucu, Türkiyede
de büyük şifalı ilâçlar gibi tanıtılmaya başlanmıştır ki bu yanlıştır.
Halk ilâçları
var, bunlar da ilâç gibi kullanılıyor. Bir bakıyorsunuz gazetede bir yazı:
şu otla böbrek taşı düşürülüyor, hemen herkes o otu içiyor. Halk
ilâçları çok önemli, yüzlerce yıldır kullanıla gelmiş ve üzerinde araştırma
yapıldığında son derece yararlı sonuçlar çıkan bitkiler, ama ilâç değil.
Çünkü, diyelim ki dağda bir bitkiyi topladınız veya toplanıp getirildi.
İçinde her zaman aynı madde olduğunu bilemezsiniz. Yani demleyip çay gibi içtiğinizde
hangi etkiyi yapıyorsa bir zaman belki etkisini gösterir, başka zaman göstermeyebilir.
Çünkü yetiştiği ortama göre madde miktarı değişir. Ayrıca, hazırlanışında
ilâca gösterilen itina yoktur; toplanır, kurutulur, aktarın rafına gelir,
oradan alır kaynatır, içersiniz. Üzerinde, hakikaten o etkide mi diye deney
yapılmamıştır. Bunlar sadece atalardan gelen bilgilere dayanmaktadır. O
halde ona da ilâç diyemiyoruz.
Ben bakışlarınızdan,
Hoca kullanılacak hiçbir şey bırakmadı bize gibi bir şey seziyorum,.
Bir de
bitkisel ilâçlar var. Arada nütraasötik dediğimiz bir grup var ama, ona pek
girmeyeceğim. Bitkisel ilâç nediri isterseniz ilâç nedirle beraber önce
söyleyeyim,.
İlâç dediğimizde
biz şunu anlıyoruz: Her zaman aynı etkiyi, yani üzerinde yazılı etkiyi gösteren,
yani etkin. İkincisi güvenilir; yani üzerinde yazılı etkilerin dışında
başka etkileri pek fazla göstermeyen. Kaliteli olan, yani içinde ne var, her
ayrıntısının bilindiği ve bunların da zararlı etkileri; çünkü önce
tedavide esas, insanı iyileştirmek, zarar vermedendir. Ve iyi eczacılık
uygulaması dediğimiz şekilde üretilmiş, paketlenmiş tıbbî ürünler.
Peki,
bitkisel ilâç.. Bitkisel ilâçta şöyle bir fark var: Eğer bu ürün
bitkilerden elde edilmiş ise ve standart bitki kısımları veya bunlardan elde
edilen ekstre veya özüt ile hazırlanmışsa, o zaman biz yine aynı
şekilde etkiyi görebiliyoruz. Fakat bu etkinin, diğer ilâçlardan önemli
bir farkı var. Bir bitkisel ilâç tek bir madde değildir, bitkiden gelen pek
çok madde bulunur. Etkisi, daima ana maddenin yanında diğer maddelerin
etkisiyle beraber bir etkidir. Dolayısıyla bazen bu etkiye yardımcı olurlar,
bazen de etkiyi azaltırlar. Analizleri farklıdır, etki mekanizmaları üzerinde
yapılan deneyler farklıdır; o yüzden bitkisel ilâçlar ayrı bir grup hâlinde
incelenirler.
O hâlde ilâç
diyebilmemiz için muhakkak kaliteli olması, güvenilir olması ve etkin olması
lâzım.
Şimdi şöyle
düşünelim; aktardan aldığımız bir otta bunları bulabiliyor muyuz? Hayır.
O hâlde ilâç diyemeyiz. Şifalı gıdada ve bunun yanında bir gıda desteğinde
de bunları bulamadığımız için ilâç diyemeyiz. Tedavide; bazen kanser,
karaciğer bozukluğu vesaire gibi ciddî rahatsızlıklarda kullanılan
bitkisel ilâçlar var. Ama otları kaynatıp içmek veya başka ürünlerle bu
hastalığı geçirmek yanlış olur, yani kişi kendi sağlığını korumamış
olur.
Şimdi şu
slaytları görerek üzerinde biraz daha konuşalım.
Isırgan,
urtikapilülüfera diyoruz. Eğer ısırganın yemeğini yaparsanız bu
bir şifalı gıdadır veya çayını içerseniz şifalı bir içecektir,
hakikaten şifalıdır. Midenize dokunmuyorsa günde birkaç tane ısırgan çayı
içmenin, herhangi bir şekilde bağışıklık sistemi rahatsızlığınız
yoksa, hiçbir mahzuru yok.
Üstteki de
C vitamini. Ama C vitamini biofilomonoit maddelerle daha iyi emilir. Bu
bir gıda desteği.
Altındaki
de sarımsak hapları. Sarımsak tansiyona etkili, meselâ böbrek bozukluğuna
vesaireye dayanmayan ve çok yüksek olmayan, zorlamayan bir tansiyon var ise,
yanına bu tarz bir hapı, normal ilâcın yanına bu hapı almak, daha iyi. Ama
zaten bunun ilâçları da var, yani bitkisel ilâç olanları da var.
Evet, bu da
sarımsak haplarına devam.
Bakın
piore food diye yazıyor zaten, bir İngiliz, evet.
Evet, bunlar
da balık yağı falan, ama bu seriden ürünler.
Bu bir halk
ilâcı. Buna altın otu diyorlar yanlış olarak veya ölmez çiçek
diyorlar, o da yanlış. Çünkü, ölmez çiçeği neden yanlış? Anadoluda
çok yetişiyor bunlar, gidin köylüye altın otu deyin, biraz sonra göstereceğim
bitkiye götürür sizi. Ölmez çiçek, deyin bakar yüzüne; İngilizcesinden,
Fransızcasından ölmez çiçek diye çevrilmiş. Peki ne diyorlar? Buna
kudama çiçeği, deniyor güneyde, yayla çiçeği deniyor, das çiçeği
deniyor. Bizim bilimsel olarak elikrizm dediğimiz bir bitki ve böbrek taşı
veya böbrek kumu dökmede halk ilâcı olarak çok kullanılıyor. Bazen çözeltisini
yapıp yaralara kullanıyorlar, kulak ağrısına kullanıyorlar, ama atalardan
gelen bilgiyle. İdrarı artırıyor, idrar artırıcı tesiri yapılmıştır,
hakikaten artırıyor, dolayısıyla düşürebiliyor. Hakikaten bu etkileri
var, ama henüz ilâç olmadı, halk ilâcı olarak duruyor. Böbrek, kum
vesairesi olan kişinin bunun çayını içmesinde bir mahzuru yok, ama esas ilâçlarını
bırakıp ben bunu yayla çiçeğiyle halledeceğim demesi yanlış olur.
Evet, altın
otu dediğinizde bu bitkiyi halk size gösterir. İşin enteresanı, bu
bir eğrelti, bu da taş düşürücü ve idrar artırıcı olarak kullanılıyor,
evet.
Bu meşhur
sarı kantaron ama, Türkiyede StJohns Wort diye ilk getirdiler. Halk
bunu ülserde kullanıyor ve hakikaten yarayı iyi edici etkisini bulduk, var.
Evet, ama henüz ilâç olmadı.
Yakından görünüşü
çiçeklerinin.
Sarı
kantaron diye bir dolu türü var, meselâ 40 kadar türü var Türkiyede.
Bunların kimyasal yapıları da farklı.
Bu, bilyalı
kekik denen, baharat olarak da kullandığımız kekik. Bu da halk ilâcı
olarak çok kullanılıyor. Mide ağrılarında, yara iyi edici olarak ve
hakikaten etkisi var, ama ilâç olmadı, bir halk ilâcı.
Evet, bu da
bir başka çeşit.
Türkiyede
gene 40-45 kadar kekik çeşidi var.
Bir de buna
dikkatinizi çekeceğim. Kekik diye aldığınızın hepsi aynı değil, değişik
kekikler satılıyor piyasada.
Halk ilâçlarını
araştırıyoruz ve bütün Anadoluyu gezerek çok güzel sonuçlar çıkıyor.
Yaşlı teyzelerden, ninelerden hep bilgileri aldık.
Evet,
Anadoluda böyle çok değişik yerlere gidiyorsunuz tabiî. Bu bir Şıh, Şeyh
Güneydoğuda. Öyle kolay yanına giremedik, pek çok aracıyla. Tabiî
onlardan da bazı bilgileri, nasıl bitkileri kullanıyorlar, hem politik
etkileri var, hem sağlıkla ilgili de yardımcı oluyorlar.
Bitkisel ilâçlar
değişik tıp sistemlerinde kullanılır. Bunların bir grubu, geleneksel tıp
sistemleridir. Yani binlerce yıldır, en azından bazılarının 4 bin yılını
biliyoruz, yazılı hâle gelmiş olan sistemler var; Çin tıbbı,
Ayurveda, Yunanî tıp, yani İslâm tıbbının hâlen uygulananı. Buna
geleneksel tıp sistemleri diyoruz ve geleneksel tıp sistemlerinin de önemli
bir kısmı bitkisel ilâç kullanıyor. Yani, ilâçlarının en azından %
80i bitkisel ilâç.
Bu Yunanî tıp;
Pakistan ve Hindistanda uygulanan Yunanî tıbba ait bitkisel ilâçlardan örnekler.
Bu, Çin tıbbının
ilâçlarından. Ortadaki bir pilül, hap, altın varak kaplı. Çin tıbbı çok
zengin bir tıp sistemi, kendine göre felsefesi ve tedavi şekli var.
Bu meşhur
Ginseng. Ginsengin çeşitleri var tabiî.
Kökü...ampulü
ve çayı, Kore ginsengi.
Urtigupulus-n,
urtiga, yani ısırgan kökleri bitkisel ilâç olarak prostatta kullanılır,.
Halk ilâcı olarak böyle bir kullanılışı yok. Prostatın bir ve ikinci
fazlarındaki belirtileri gidermek için kullanılır.
Bitkilerle
tedavi, Türkiyede uygulanması gereken ve yavaş yavaş uygulanmaya başlamış
olan, Avrupa tipi fitoterapidir. Avrupa tipi fitoterapide teşhis Ortodoks tıp
yöntemiyle yapılır, yani şu an Türkiyede geçerli olan yöntem. Doktora
gidersiniz, kan analizi yapar, gerekiyorsa röntgen çeker, MR vesaire, teşhisi
koyar ve şu şu şu ilâçları al der veya ameliyat yapar. Buna
biz Ortodoks tıp diyoruz, geleneksel tıp sistemlerinden çok farklıdır,
matematik bulgulara dayanır.
Avrupa tipi
fitoterapide teşhis Ortodoks tıp sistemidir, ama tedavi bitkisel ilâçlarla
yapılır. Yani drog dediğimiz bitki kısımları ve bunlardan elde
edilen ekstre, yani özütlerle yapılır.
Bitkileri baştan
beri söylüyoruz, zararı yoktur, tabiattan geldiği için zararlı
madde yoktur veya etkileri birleşik bir etkidir diyoruz. İçtiğimiz çaydan
bir örnek. Çayda kafein var, uyandırıcıdır bu. Az miktarda da diuretik
etkisi vardır. Çok çay içerseniz ne olur? Uykusuz kalırsınız. Hiç zararı
olmasa o zaman böyle bir şey olmazdı.
Çayda
tanenler vardır. Bu üç tane maddeyi aldım. Tanenlerin kabız etkisi vardır
ve zaten hafif ishallerde çay bu yüzden kullanılır. Ya çay olduğu gibi
yutulmakta veya kişi koyu çay içer. Hakikaten az miktardaki ishallerde kabız
etkisi vardır. Son zamanlarda yapılan araştırmalar da gösterdi ki,
antioksidanlar yeşil çayda daha fazla, içtiğimiz kara çayda da var.
Sadece değişen
antioksidan miktarıdır. Çayda, daha başka etkiler var, üç farklı etki
var. Bu içtiğiniz miktara göre değişebiliyor, en basit kara çay. Bitkisel
ilâçları da veya aktardan alıp kaynatıp içtiğiniz veya bir gıda desteği
diye alıp kendi başınıza içtiğiniz, tablet tipi vesaire bunları da böyle
düşünmeniz lâzım.
Evet,
bitkisel ilâçların en basit şekli bitkisel çaylardır.
Çaylar, bakın,
bu Romanyadan, Eski Romanyadan değişik amaçlarla ve süzen torbalar bir
dozu anlatır bize, yani 2 gram civarındadır. Nedir? Onu kullanmak daha iyi
tabiî, 2 gram civarında. Siz bir bardak suya bitki kısmını koyduğunuzda,
bir dozdur bu.
.Meyan ballı
bir pastil, ses kısıklığında kullanılıyor.
Bunlar hep
bitkisel ilâç. Neden? İlâç üretim kaidelerine göre yapılıyor. İçinde
hangi maddeler ne kadar var biliyoruz dolayısıyla prospektüsünde yazılı
olan etkiyi de görüyoruz.
Papatya çok
çok iyi bir bitki, çok etkili; ama, şu an bizde piyasada bulunan papatyaların
çoğu papatya değil. Bakın bu, ne zaman ilâç oluyor? Bir papatya, ekstresi
hâlinde iken papatyanın antienfilemasyona karşı olan, gaza karşı olan,
yara iyi edici etkileri bununla görülebiliyor. Kutusuna da baktığınızda
hangi madde üzerinden yapıldığını görüyoruz, miktar tayinini.
Bu,
ekinaseya dediğimiz ve hem antienfeksiyoz, yani enfeksiyonlarda, hem de bağışıklık
sistemini harekete geçiren son derece iyi bir ilâç, çok iyi bir ilâç.
Ancak ekinaseya çayı etkili değil, ama piyasada çayı var, içiliyor.
Ekinaseyanın gıda desteği altında satılan çözeltisi ve bazı tabletleri
var. Onlarda da bir etki göremeyiz, çünkü son derece düşük dozdur.
Muayyen dozda kullanıldığı zaman çok etkili.
Alıç
bitkisi tansiyonda, damar hastalıklarında etkili bir ilâcı verir, ama bakın
enjektable, yani ampulü de var. O kadar güvenilir bir ilâçtır alıç
ekstresi.
Bu
sinirlilik, uykusuzlukta kullanılan valerian. Bakın, hepsi ilâç formlarında,
valerian ve melissa karışımı bir draje.
Bu prostatta
yine kullanılan, sabadilla denen bir bitkiden elde edilen bir ilâç.
Bu çok
bildiğimiz bir bitkiden, at kestanesi. At kestanesi ekstresi damar hastalıklarında
kullanılır, bitkisel ilâç. Ama at kestanesini kaynatıp içemezsiniz, o
zaman ilâç değil.
Bu, tebokanın
çok kullanılan atası, tebonin; Almanyada bulunan. Yaşlılıkta kullanılıyor,
biliyorsunuz alzaymıra kadar kullanılıyor, damar sistemine etkili.
Bakın,
Almanyadan bir grup ilâç. Bunların bir kısmı soğuk algınlığında,
bir kısmı idrar yolları hastalıklarında, ama hepsinde, içinde ne var
belli.
Evet, İngiltereden,
bunlar da bitkisel ilâç; tabletler, kapsüller.
Yani, aklınıza
gelen her ilâç formunda bitkisel ilâç bulunur ve bunlar bizim sistemlerimizi
uydurmaya çalıştığımız Avrupadaki eczacılık sağlık sistemine öncelikle
uydurulacaktır, anlaşma böyledir. Meselâ eczacılık fakülteleri 5 yıla çıkartılıyor
şimdi, Avrupada bu şekilde diye, eğitimler buna göre düzenleniyor. Sağlıkta
da bir eczane, bakın bu eczanede homeopati ve fitoterapi ilâçları da
bulunuyor ve yapılıyor.
Eczaneye
girdiğinizde böyle ilâçları görüyorsunuz. Ve işte sinirlilik, uykusuzluk
vesairede kullanılan bitkisel ilâçlar; biri valerian, biri alıç, biri şerbetçi
otu.
Bizdeki -çok
uzun göstermiyorum, sadece hatırlatmak için- bitkilerle tedavinin yapıldığı
yerler, halkımızın çoğunlukla gidip aldığı.
Evet, şimdi
burada papatya diye satılan ve büyük bir kısmı hâlâ bu şekilde bir
bitki. Bu maalesef papatya değil, zehirli bir bitki, senekyo dediğimiz,
zehirli bir bitki. Bunu alıp çocuğuna verdiği zaman, bebeğine gaz sancısına,
ne olabilir düşünün ve maalesef bunun hiçbir kontrolü yok.
Evet, bu da
bu tip yerlerden birinde yazılan bir reçete, bunu çok göreceğiz. Bir damla
zeytinyağı, sol üstteki eşek hıyarı, cirtatan vesaire denen bitkinin
usaresi, sinüzitte kullanılıyor. Sağ tarafta da helloborus, dana bağırtan
denen bitkinin kökleri. Enfiye gibi, son derece muharriş. Tabiî biz aldık,
analiz edip bulduk. Buruna damlatılıyor, buruna çekip; gayet rahat reçetesini
yapıp veriyor, insanlar da kullanıyor. Yanlış tabiî bu.
Bakın bu da
bir reçete, saç dökülmesine karşı ciddî bir reçete. Bakalım kim yazmış?
Berber!... Tabiî bunlar çok, bizde daha çok var bu tip şeyler. Başta söylediklerimin
delili bunlar, evet herkes kendine göre bir şey yapıyor.
Peki,
aktarlar yurt dışında nasıl?
Bu
Japonyada.
Evet, bir de
Avrupadan görelim, Fransada aktar tipi. Fransada eczacılık
kuvvetli ve 25-30 kadar doğru, ancak bu tip mağazalar satıyor, gerisi
eczanelerde ilâç olarak.
İsviçrede;
drogeriler var. Bunlar geleneksel müesseseler olduğu için henüz devam
ediyor.
Evet,
Almanyadaki eczanelerden vitrinde sarımsak hapları tanıtımı. Evet, sarımsak
çok iyi bir ilâçtır.
İsviçrede
bir eczahane, arkada tarihî belki, ama bitkisel de hem önde hem arkadakilerde
görünüyor.
Evet, yıllar
önce bu tip şey önlenmişti ve bir mevzuat hâlâ geçerli. 84lü yıllarda
ve gazetelerde bu başlık çıkmıştı: Aktar ve Baharatçılar Eczacılık
Yapamayacak. Şimdi iş ilerledi, hem eczacılık hem hekimlik yapıyorlar.
Yani gidiyorsunuz, hastalığınızı söylüyorsunuz, bir iki soruyor, ona göre...
Ben aktarlara karşı değilim, ama herkesin kendi işini yapması lâzım. Tabiî
sadece onlar kabahatli değil, esas kabahatli olan Sağlık Bakanlığı.
Eczanelere geleceğim birazdan, mevzuatı hazırlandı ve böyle şeyler de çıkıyor
dergilerde; çünkü iş o hâle geldi beni Türk aktarlarına emanet
edinizdiye.
Peki, ne
olmalı?
Bitkilerle
tedavide bir kere hekimlerimizin bitkisel ilâçları bilmesi lâzım. Çok
enteresandır, hiçbir tıp fakültesinde fitoterapi, bitkilerle tedavi veya diğer
tıp sistemleri okutulmuyor maalesef; bunun olması lâzım. Eczanelerde, bir süre
sonra tıbbî olan, yani eczacılık kaidelerine göre üretilmiş çayları ve
bitkileri bulacaksınız.
Böyle olduğu zaman, devam ettiği takdirde bu işi,
zaten bunun eğitimi sadece eczacılıkta vardır, eczahanelerde de bulacaksınız.
Yani, hekim-eczacı-hasta zincirinin kurulması gerekli.
Peki, neden başkaları yapmamalı?
Bir kere eğitim şart çünkü sağlıkla oynanıyor.
En basit bir papatya yanlış verildiği zaman zehirleme yapabilir. Bir eczacının
bunu yapması mümkün değil çünkü tanıyor ve eğitimini de görüyor.
Bunun gibi çok örnek var.
Kalite bakımından, veren kişinin eğitimi olması
lâzım ve sizin sağlığınız için kullandığınız şeyin kaliteli olması
lâzım. Çay bile olsa, bu çayın uygun, sağlıklı şartlarda hazırlanması
lâzım. Çuvallarda duran, nasıl geldiği ve üzerine neler döküldüğü,
hangi haşaratın veya dört ayaklıların gezdiğini bilmediğimiz bir otu alıp
nasıl kullanıyoruz, bunu ben hep merak ederim. Aldığınızda bir etki görmeniz
lâzım; o etkiyi ya göreceksiniz ya görmeyeceksiniz, içindeki belli değil
ki.
O yüzden
biraz daha sabır diyoruz. Belki sorular da çıkacak ama, bir-iki önemli
tavsiyem daha var, çünkü çok geliyor o sorular. Bağışıklık
sistemini harekete geçiren ısırgan vesaire gibi bitkileri sağlıklı iseniz
alınız. Yani, kanser veya kanser sonrası tedavi görmüş birinin, kendi başına
bağışıklık sistemini harekete geçiren bir bitkiyi kullanması doğru değil.
Çünkü, bazı kanser vakalarında bağışıklık sistemi yayılmasın diye
baskı altına alınır. Siz hem bazı ilâçlarla baskı altına alacaksınız,
bir yandan da ısırgan içeceksiniz; yanlış bir şey. Yani bir ısırganı
bir de bu tip hastalar içerken sormalılar. Bize geliyorlar, biz fotokopi
veriyoruz, hekimine götürüyor, hekimi tamam derse içiyor.
Efendim, biz
hep konuşmalarımızı, burada olan talebelerim var, böyle sonunu biraz
manzara, güzel resimlerle bitiririz. Çünkü farkındayım ki bazı
hayallerinizi yıktım.
.
SORU-CEVAP BÖLÜMÜNDEN
Biliyorsunuz
bir ara televizyonda ısırgancı çıkmıştı. Üçüncüye beni de çağırmışlardı.
Orada da söyledim; ısırganın kansere karşı hiçbir etkisi yok. Ama
televizyonlarda böyle söylettiler günlerce. Isırgan çok ucuz ve son on yıldır
yapılan yeni araştırmalarla, bağışıklık sistemine iyi etki yapan
maddeler bulundu. O yüzden, hekimler bunu bilmez, ama yayını görür ise ona
bakıp karar veriyor. Baskı altına alınmayacak bir kanser vakası ise, yani
bağışıklık sistemi harekete geçirilecek bir kanser vakası ise, ısırgan
kullanılabilir. Ballı değil, en kolay çay hâlinde.
------------------------------
Aloe Vera,
onu da söyleyeyim, çünkü orada çok kişinin parası gidiyor. Aloe Veranın
tanıtımlarında olan iki-üç etkisinin dışında hiçbiri doğru değil,
hepsi yanıltma ve bir promosyon. Hangi etkisi doğru? Aloe Veranın
ispatlanan etkileri, cilt üzerine olan etkileridir ve yaraların iyileşmesini
hızlandırıcı etkileridir, yani Aloe Vera jel. Diğerlerinin hepsi abartılmış.
Enerji belki verebilir, ama sürekli kullananlarda yan etki görünüyor. Bir şişesi
27 Euro falan, o yüzden lütfen paranızı kaptırmayın, cildinize sürün.
Aloevera bir
saadet zinciri gibi çalışıyor. Maalesef bazı eczacılar, bazı hekimler de
var bu zincirin içinde. Ona bir diyeceğim yok, çünkü her satıştan para alıyorlar.
-----------------------
Üç ay önce böyle yayınımsı bir şey yapıldı. Yayının yanlış olduğu
tekrar gösterildi, hem firma hem bilim adamları tarafından. Yalnız tebokanda
şu var: Tebokan kendi başınıza alacağınız bir ilâç değil. Yani, ben
çok dalgın oldum, biraz tebokan kürü yapayım. Hayır, bir hekim genel
durumunuzu inceler ve siz tebokan kullanacaksınız derse, tamam. Devamlı
kullanılabilir, bir yan etkisi yok, çok düşük.