Güncelleme tarihi: 12 Oca
Motor Planlama Nedir?
Motor planlama, praksis (planlama) içerdiğinden, karmaşık yeni becerilerde veya sıralama gerektirenlerde ilk adımdır. Praxis, “beynin fiziksel dünyayla maksatlı etkileşimi kavramasını, organize etmesini ve yönlendirmesini sağlayan” bilinçli düşünceyi gerektiren benzersiz bir insan becerisidir (Ayres ve diğerleri, 1987). Praksis:
■ Fikir — ne yapacağını bilmek
■ Motor planlama/programlama—nasıl yapılacağını bilmek
■ Yürütme—başarıyla nasıl tamamlanacağını bilmeyi içerir
Motor Planlama Neden önemli?
Ne kadar basit olursa olsun, üstlenilen her aktivite motor planlama gerektirir, çünkü bir çocuğun görev, ne içerdiği ve ardından nasıl başarılacağı hakkında bir fikre sahip olması gerekir. Çocuğun gün boyunca yeni veya eski uygulanmamış motor görevlerin organizasyonu, planlanması ve yürütülmesi gerekir. İyi bir motor planlamanın elde edilebilmesi için, beynin tüm duyu sistemlerinden gelen temel bilgilere ve aynı zamanda vücut farkındalığını ve hareket algısını bütünleştirmeye ihtiyacı vardır. Daha sonra tanıdık olmayan bir görevi planlamak, organize etmek, zamanlamak ve sıralamak için duyusal dürtüleri kullanabilir.
Motor Planlamanın Etkileri nelerdir?
Motor planlama sorunları olan çocuklar aşağıdakilerle ilgili zorluklar yaşayabilir:
■ Yeni bir beceride ustalaşmak — mücadele edebilir ve beceriksiz, kazaya yatkın veya dağınık görünebilir
■ Bir göreve başlamak—ne yapacağını kestirememek
■ Görevi yerine getirme—acele edebilir, beceriksiz olabilir ve dağınık, gelişigüzel işler üretebilir
■ İşi zamanında bitirmek—bir tamamlama stratejisi geliştirememek
■ El yazısı görevleri—bir satırdaki sözcüklerin, bir sayfadaki düşüncelerin düzenlenmesi, bir görevi sıra planlamasında zorlanarak veya parçalı bir şekilde gerçekleştirebilir.
■ Pratik görevler/sanat ve zanaat/inşaa/konu çalışması
■ Ekipmanı manipüle etme—boya fırçası, yapışkan çubuk, makas, cetvel, pusula, iletki kullanarak
■ Beden hareketlerini organize etmek, onların “kişisel alanlarının” farkında olmak, rahatsızlık vermeden halının üzerine oturmak, Aktivite sırasında hareket dizisini düşünmek,
■ Kişisel bakım görevleri—giyinme, çatal bıçak kullanma, kendi kendini temizleme
■ Dayanıklılık toleransı gerektiren görevleri üstlenmek