80 yıl önce, Yugoslav Kralı Alexander ve Fransa Dışişleri Bakanı Louis Bart'ın hayatını kesmek için Marsilya'da atışlar yapıldı. Faşizm tehlikesini farkeden ilk Batılı politikacılardan biriydi. Somut önlemler almaya başlayanlardan biri, kolektif bir güvenlik sistemi yaratmaya çalıştı.
Ve resim gerçekten endişe vericiydi. Asya'da zaten bir savaş vardı. 1931'de Japonya Çin'i işgal etti. Bölgeye göre ele geçirilmiş. Dahası, dünya toplumunun tepkisi sıfırdı. Tek bir büyük güç Japonya ile diplomatik veya ticari ilişkileri koparmadı. Amerika ona stratejik ürünler ve en önemlisi petrol tedarik etti. Japonların petrol yatakları yoktu. Amerikan malzemeleri olmadan, gemilerinin motorları, askeri araçlar dururdu tanklar, Uçaklar. Kırık Chiang Kai-shek 1933'te ateşkes imzalamak zorunda kaldı, ülkesinin kuzey illerinin kaybına karar verdi.
Ancak Avrupa'da bile, istikrar dönemi sona ermiştir. Almanya'da Nazizm'i yendi. Ciddi “alevler” i yürüdüler; muhalefet, toplama kamplarına haksız yere itti. Hitler, endüstrinin ve devletin militarizasyonunu örtülü olarak açtı. İtalya uzun zamandan beri faşist bir devlettir, Mussolini, Roma İmparatorluğu'nun yeniden canlanmasının sloganlarını ortaya koydu. Portekiz'de, krizle başa çıkma sürecinde, yetenekli Maliye Bakanı Salazar öne çıktı. Afete dayanmak için başarılı önlemler aldı, büyük güçler istedi ve aldı. Başbakan olarak atandı, 1933’te parlamento demokrasisini tamamen ortadan kaldıran yeni bir yasa çıkardı ve “kurumsal” bir devlet kurmaya başladı. Bütün partileri dağıttı, hoşnutsuzluğu bastırdı.
Balkanlar gerçek bir fıçıya benziyordu. Bulgaristan'da sağ kanat darbesi vardı. Romanya tamamen kanunsuzluk içinde boğuluyordu, spekülatörleri soyuldu ve yabancıydı. Bununla mücadele, "Başmelek Mikail Lejyonu" Corneliu Codreanu'yu açtı. Ancak bu örgüt siyasi terörizm tarafından uzaklaştırıldı. Yıllar geçtikçe, 10 11 politikacılarını ve önde gelen yetkililerini öldürdü, ancak polis bu araçlar hakkında utangaç değil. Yakalanan lejyonerler basitçe öldürüldü, daha fazla 500 yoldaşı Codreanu'yu imha etti.
Yugoslavya etnik problemlerle parçalandı. Hırvatlar Sırp krallığının dahil edilmesini kabul etmediler, faşist bir örgüt Ustashe yaptılar. Sırplara yönelik nefret yaymak, cinayetler organize etmek. Makedonya'da terör örgütleri işletildi. Bulgaristan Makedonlarla gizli köprüler kurdu, Macaristan Ustashi'yi besledi - çok uzun zaman önce Hırvatlar Macar vatandaşı değildi, Sırplara karşı birlikte savaştılar. İtalya, Ustasha için eğitim kamplarına katıldı. Mussolini, Balkanlar'da kendi çıkarlarını kendileriyle gerçekleştirmeyi umuyordu. Faşist örgütler Çek Cumhuriyeti, Slovakya, Avusturya ve İskandinav ülkelerinde kuruldu.
Fransa da kendisini faşist bir darbenin eşiğinde buldu. Bu ülke küresel krizden çok etkilendi. Fransa'nın savaşın kendisine kadar ondan kurtulamayacağını, üretiminin krizin arifesinde ulaşılan göstergelerin dörtte bir altında olduğunu söylemek yeterli. Halk arasında hoşnutsuzluk büyüdü, komünistlerin pozisyonları güçlendirildi. Anti-komünist örgütler de ortaya çıktı. Teğmen d'Artoy, ünlü parfümcü Coty'nin himayesinde eski cephe askerleri "Crosses of Fire" ın birliğini kurdu. 1932'den beri enerjik Albay François de la Roque tarafından yönetildi, savaş sırasında savaşlarda ünlendi ve Fransız birliklerindeki en genç tabur komutanı olarak kutlandı. De la Roque, cephe askerlerinin ittifakını faşist bir hareket gibi bir kitle hareketine dönüştürmeye başladı. Paramiliter müfrezeler kuran "korporatizm" ilkeleri üzerine devleti güçlendirme ve yeniden inşa etme ihtiyacına dair sloganlar ortaya attı.
“Yangın Haçı” sayısı 300'a bin kişiye ulaştı. Ancak Almanya'dan bazı farklılıklar vardı. De la Roca’nın aristokrat doğası, lümene bahis oynamayı reddetti. İşçiler arasında destek alma girişimleri başarısız oldu. Rock, Hitler partisinin yöntemlerini kopyalamaya çalıştı, örneğin işsizler için bedava öğle yemeği hazırladı. Bununla birlikte, Fransız proleterleri, Alman meslektaşlarından çok daha anlamsız ve alaycıydı. Bedava öğle yemeği yedikten sonra “Marseillaise” veya “Internationale” konusunda ıslık çalmaya başladılar. Veya bağırdı: "De la Roca asın!"
Fakat solun artan etkisi, askerleri endişelendiriyordu. Birçok sıradan vatandaş da heyecanlandı. Yeni faşist tipi örgütlenmeler ortaya çıkmaya başladı. Aynı parfüm üreticisi Kochi, "Fire Crosses" i finanse etti, kendi partisini "Fransız Dayanışma" kurdu. İtalyan faşistlerini kopyalayan dernek "Fasya" George Valois'dı. Bu hareketin ikinci lideri yoldaşı Marcel Bykar, Valois ile kavga etti. "Fastius" dan ayrı ve ayrı bir hareket, "Francism" yol açtı. İtalyan faşistlerinin özellikleri korunmuş, ancak tam olarak Fransız milliyetçiliği ve yurtseverliği üzerine yoğunlaşmak için yeni içeriklerle doldurulmaya çalışılmıştır. Fransızların sayısı 10 bin kadardı, önde gelen Fransız yazarlar Brasillac, Celine, Driey la Rochelle faşizme yatkındı.
Bu arada, krizden çıkış yolu yoktu. Fransa'da siyasal sistemin kendisi ağırlaştırıldı. Kafası oldukça karıştı. Her partinin arkasında bazı güçlü örgütler vardı - sendikalar, işadamları sendikaları, köylüler ve vergi mükellefleri. Krizin çıkarları üzerinde karışık bir etkisi var. Parti ileri geri seğiriyor. Koalisyonlar oluşturuldu ve çöktü. Buna göre, hükümet çöktü. Bir buçuk yıl içinde altı kabine ofisi değiştirildi.
Fransa'nın bir başka özelliği de yaygın yolsuzluktu - hem liberal hem de sosyalist hükümetler ve milletvekilleri yozlaştı. Kriz böyle fenomenleri ağırlaştırdı. Zavallılara yardım eden, küçük ve orta ölçekli işletmeleri destekleyen, zararlı olayların üstesinden gelmeyi amaçlayan her türlü hükümet programı sahtekarlar için en şişman besleyiciler haline geldi. Ülke skandallarla sarsıldı. Çirkin açıldı tarih Hanau Mart’ın hükümet bağlantılarını kullanan ve yayınları aracılığıyla dolandırıcılık yapan gazeteci Hanau. Bankacı Austrik'in hileli iflası açıklandı - ve yine hükümete bağlandı, skandal Tardieu ofisinin düşmesine yol açtı.
Fakat bütün bu sallamalar Serge Alexander Stavisky'nin durumunu aştı. Ukrayna vatandaşıydı ve Fransa'da görkemli bir dolandırıcı olarak döndü. Onun 19'i bir zamanlar polis tarafından maddi taciz, sahtekarlık, uyuşturucu ve mücevher kaçakçılığı nedeniyle gözaltına alındı. Ama her defasında kuruydu! Stavisky'nin sırrı basittir - bakanlara rüşvetler, cumhurbaşkanlığı idaresi üyeleri ve yüksek rütbeli memurlar. Stavisky'yi şahsen tanıyan yazar Ilya Ehrenburg, "Çekleri gül kadar dikkatsizce dağıttığını" belirtti. Bir kez daha basıldığında, en önde gelen avukatlar, aynı zamanda parlamento üyelerinin sandalyelerini işgal eden onu savunmak için çağrıldı.
En büyük aldatmaca Bayonne şehrinde açılan Belediye Kredi Bankası oldu. İlk sermayenin, İspanya'dan ihraç edilen ve yalana değerlere ulaştığı açıklandı. Ancak kısa sürede banka Fransa'nın liderlerinden biri haline geldi. Sosyal programların finansmanı, konut finansmanı için hükümetten süper karlı sözleşmeler alındı. Bu emirlere göre, Stavisky faturaları ve stoklarını yayınladı - ancak sözleşmelerde görünen tutarlar için değil, birkaç kez daha. “Menkul Kıymetler” yanlış olduğu ortaya çıktı ve yüksek rütbeli görevliler belli bir yüzdeyi alarak onları gerçekleştirmeye yardımcı oldular.
Fransızlar muazzam miktarda 650 milyon frank aldattı. Polis sahtekarlığı keşfetti, Stavisky uzun zamandır gözünde duruyordu. Ancak adli ve kolluk kuvvetlerinde güçlü patronları vardı, frenleri etkiledi. Polis Valisi Antelm 'in kendisine verilen ipuçlarına ve uyarılara uymadığını söyledi. Aralık ayında, 1933, Belediye Kredi Bankası'nın müdürlerinden Gustave Tissier'i, 25 milyonda ortaya çıkan ilk kanıtlanmış sahtekarlığı tutukladı ve Stavisky şimdi kaçmayı umdu. Çalınan devasa miktarları zaten İsviçre bankalarına transfer etmiş ve İsviçre sınırındaki Chamonix kayak merkezine gitmişti.
Ancak araba dönmeye başladı ve çok güçlü insanlara zarar verebilir. 8 Ocak 1934 polisinin, Staviski'yi tesisteki tutuklamak istediğini iddia ettiği ve onu boş bir mesafeden vurularak öldürdüğü bulundu. Uyarılar - tutuklamaya çalışırken intihar etti. Ardından tutuklama yerine polis memuru tarafından öldürüldüğü belirlendi. Birkaç gün sonra, başka bir çıkıntılı ceset buldular. Stavisky davası üzerinde çalışan Paris Savcılığının finans departmanı başkanı Albert Prans'ı tanımladılar. Bunu öğrenmek için çok zamanımız oldu. Burada insanlar arasında bir şey var. Skandal Fransa için bile çok kirliydi. Shotan başkanlığındaki Bakanlar Kurulu, emekli olmak için acele etti, ancak Staviski davasıyla ilgili daha fazla araştırmaya yoğun olarak devam edildi.
Davayı başlatan polis valisi Antelm'i kovdu. Ancak Anthelm faşist örgütlerle ilişkiliydi, sempati duydu. 6 Şubat 1934 “Fire Crosses” protesto gösterisine Paris'teki taraftarlarını getirdi. Franchistler katıldılar. Bitişik ve birçok basit Parisli, böyle öfke tarafından rahatsız etti. Alayı sokakları doldurdu. "Aşağı Hırsızlarla!" Sloganı altında İnsan kitleleri, Champs Elysees ve Özgürlük Meydanı'na, hükümet ve parlamento binalarına koştu.
Sosyalist Daladier ve şehir yetkililerinin tersine çevrilmiş hükümeti, takılan polisi kalabalığa salıverdi. Uyguladı silâh. Ancak protestocular öfkeli. Çubuklara bağlı bıçaklar. Ev yapımı tepelerle, atlar tozlanır ve damarlarını budamaya çalışırlardı. İsyanlar kanlı çöplüklere dönüştü, 15 insanlar öldü, 2 binlerce kişi yaralandı ve sakatlandı. Gerçek devrim patlak verdi ve kazanma şansı yakaladı. Ancak böyle bir senaryo, Fransa'nın şu anki siyasi seçkinlerine uymuyordu. Arabulucular, üst düzey bir mason olan Gaston Doumerg başkanlığındaki bir grup sağcı ve liberal politikacılardı - Daladier altındaki muhalefeti resmettiler ve göstericiler için “kendileri” gibi görünüyorlardı.
Bu politikacılar Nazilerin liderleriyle müzakerelere girdi. De la Roca, pogrom'a izin verilmemesi gerektiğine ikna edildi, süreci kontrol altına almak gerekiyor. Ama kendisi devrimin bir rakibiydi! "Ateş Haçları" nın ve militarize yapılarının düzeni sağlamak için yaratıldığına ve pogromlar için değil! Neyse, müzakerelerde bazı faşist liderler rüşvet verdiler. Eğer üst siyasi kademeler bozuksa, neden bazı payları serbest bırakmak için indirilmeyenler olmasın? Daha sonraki olaylar, Doumergu ve grubuna yararlı olduğu gibi oynandı. Huzursuzluk üç gün daha devam etti. Onlara katılan faşistler ve vatandaşlar parlamentonun etrafını sardı, uğultu aldı, ancak saldırıya tırmanmadı. Daladier istifa etti, yeni hükümete Dumerg başkanlık etti.
Avusturya’da kısıkça basıldığı gibi, ılık havayı Fransa’da soğutmak için zamanım olmadı. Daha yakın zamanlarda, Almanya'nın bir müttefikiydi. Daha yakın zamanlarda, geniş bir imparatorluğun merkezi idi ve şimdi mütevazı bir küçük cumhuriyet kaldı. Birinci Dünya Savaşı'ndaki yenilgiden ve parçalanmadan sonra, burada bir plebisit yaşandı ve Avusturyalıların çoğu, Almanya ile bir birlik olan Anschluss lehine idi. Ancak, kazananlara izin verilmez. Savaşı kaybeden her iki devlet de Almanların yaşadığı, her ikisinin de benzer sorunları vardı. Naziler bundan faydalanamadı, kendi Nazi partisi, kendi yapıları, SA ve SS, Avusturya'da ortaya çıktı. Görünüşe göre Avusturyalı ama Alman liderliğine teslim oldular.
25 Temmuz 1934 Viyana SS'li erkekler, Avusturya Şansölyesi Dolfus'un evine saldırdı, gardiyanları bastırdı ve silahsızlandırdı. Çatışmadaki başbakan kendini ölümcül şekilde yaraladı. İsyancılar, Almanya ile bir “Anschluss” ilan ettiler, Holfus'un ilgili kararnameleri imzalamasını istedi, ancak yapmadı ve öldü. SS ve polis, ordu birimlerinin çağrılarına boyun eğmedi. Şansölye'nin ikametgahı çevriliydi, isyanın merkezi engellendi. Başka bir Avusturya komşusu olan İtalya derhal müdahale etti.
Mussolini o sırada Hitler'e baktı. Zaten tanınmış bir diktatördü ve Alman Führer, İtalyan metotlarını kopyalayan bir başlangıç ve intihal olarak değerlendirdi. Duce kendisini yalnızca tarafsızlığın garantörü olarak değil, aynı zamanda Avusturya'nın koruyucu bir azizi olarak gördü. Avusturya sınırındaki 5 bölümlerine taşındı ve bu yeterliydi. Almanya, komplocuları desteklemek için bir parmağını bile kaldıramadı. Sadece pes etmek zorundalar. Doğru, darbenin arka planı çok şeffaftı. Bir avuç SS üyesi Alman liderlerin yaptırımı olmadan bir darbe planlamış mıydı? Ancak Hitler ve hükümeti Avusturyalı takipçileri reddetti - diyorlar ki biz onları tanımıyoruz, bu Avusturya’nın iç meselesi. Suçlu onaylandı - kendi başlarına hareket etti. Ve uluslararası siyasi ve kamusal çevrelere inanmak gibi davrandı. Bir grup öfke isyan etti, ezildiler, peki ne?
Fakat Fransa'da, faşist ayaklanmaların ardından iktidara gelen Doumergue hükümetinde, Dışişleri Bakanı Louis Bart'ın sade ve akıllı bir figürü vardı. Korkunç gerçeği anlamayı başardı: Avrupa felaketin eşiğinde. Bartu haklı olarak temel tehdit kaynağını tahmin etti - Alman Nazizmi. Belki de “dünya kulisindeki” kuvvetlerin Hitler'in gerisinde kaldığını da açıkladı. Önlem almaya başladı. SSCB, geçen yıldan beri bir ittifak anlaşması yapmayı teklif etti, ancak Fransızlar bu girişimleri frenlerle başlattılar. Bartu işi yerinden uzaklaştırdı, sözleşmeye özel hazırlıklara başladı.
“Küçük İtilaf” ı Polonyalılar, Çekler ve Romenlerle birlikte harekete geçirdi. SSCB ile yapılan anlaşmayla, Rusları diğer Fransa müttefikleri ile tek bir koalisyona bağlamak için Çekoslovakya'yı çekti. Buna ek olarak, Bart Akdeniz İtilafını planladı. İtalya ve Yugoslavya ile bir ittifak yapın, aralarındaki çelişkileri düzeltin. Mussolini’nin Avusturya isyanına müdahalesi bunun ne kadar etkili olduğunu göstermiştir. Hayır, Bart Rusların arkadaşı değildi. “Eski” dünya düzeninin “eski” Avrupa şampiyonu idi. Yapmaya başladığı sistemde, Fransa belirgin bir şekilde yükseldi ve güçlü bir askeri-politik bloğun lideri oldu. Barış güçlendirildi ve Fransa onu kontrol etti ve sağladı.
Böyle bir bloğun yaratılmasının bir parçası olarak, Yugoslav Kralı Alexander Karageorgievich’in Fransa’sı ziyareti planlandı. Marsilya’daki yok ediciye geldi. Ekim 9 1934 Bay Bart onunla bir araya geldi. Arabaya bin Anıtta, Balkanlarda ölen Fransız askerlerine çiçek bırakmalıydı. Fakat daha sonraki olaylar, Saraybosna'daki 1914'taki trajediyi andırıyordu, Arşidük Franz Ferdinand'a çekildi. Bu arada, Yugoslav kralı da bunlara karıştı. Avusturyalı varis cinayetini organize eden Kara El Örgütü'nden Masonlar, Belgrad'da bir darbe yaptı. Korkunç olayların arifesinde, eski kralı Peter'ın bağımlı olması ve iktidarı oğlu İskender'e devretmesi için zorladılar. Genç, ateşli. Bu, “Büyük Sırbistan” savaşına daha kolay akacak. Cinayetin hazırlığı hakkında İskender’in kendisine bilgi verdiğine, ona failleri gizlice sunduğuna dair öneriler var. Ancak her durumda provokasyonun arka planını biliyordu ve izlerinin üzerine yazan kişi oydu. 1917'te, tüm Kara El liderliği tutuklandı, 16'in yanlış suçlanması üzerine, memurlar öldürüldü ve vuruldu.
Şimdi geçmişten gelen yankı gürledi. Fransız polisi, dünyanın en iyisi olduğu için ünlüydü, ancak bazı nedenlerden dolayı korumayı çok fena düzenlediler. Sokaklarda, arkalarından izleyenlerin kalabalığına geri dönen bir polis zinciri yerleştirildi. Arabaya zırhlı olmayan bir açık tahsis edildi. Motosikletçilere eşlik etmek yerine, arabanın arkasında dörtnala iki atlı eşlik etti. Fransız muhafızlar ise Fransızların görevlerini yerine getirmelerine izin vermedi. Onlar olmadan başa çıkmak belirtti. Araba saatte 4 km hızla sürünerek, seyircilerin kalabalığından bir adam atladı. Süvari subayı yolunu kapatmaya çalıştı ama at yetiştirildi. Adam, araba açma tahtasına atladı ve kralı vurmaya başladı. Süvari, gecikmeli olarak, yukarı, bir kılıç ile onu doğrama başladı. Zaten her yöne ateş etti, polis ayrıca ayrım gözetmeden ateş açtı.
Olay yerinde Alexander öldürüldü, Bart kolda yaralandı. Dört yoldan geçen kişi öldü. Yaralı katil kısa sürede vefat etti. Ünlü bir Makedon teröristi Velichko Georgiev, yani Vlado Chernozemsky, “Vlado-şoför” olduğu ortaya çıktı. Öldü ve Bart. Dünya endişe içinde dondu. Saraybosna'daki cinayetin benzerliği, istemeden beklenmedik şekilde bekledikleri için inanılmazdı - şimdi bir şeyler olacak! O zaman olduğu gibi - bir ültimatom kulağa geldi ve bir heyelan, bir felaket ... Hayır, ültimatomlar yoktu. Onları kim getirecek? Yugoslavlar mı?
Fakat pek bir şey olmadı. Bart'ın yaptığı ittifak dağıldı. Yugoslavya'da, hem gazeteler hem de meclis partileri eğlendirildi, kralları neden bu kadar kötü korunuyordu? Fransa'ya karşı fanatik şikayetler. Bir nedenden ötürü, cinayet hemen Hırvat Ustasına atfedildi - ve Yugoslavya, Ustashes ile oynadıkları oyunlar için İtalya ve Macaristan'a namlu attı. Buna karşılık İtalya, yanlış suçlamalardan rahatsız oldu. Aynı zamanda, Fransa ile SSCB arasında bir ittifak anlaşmasının hazırlanması buruştu. Uzun bir süre boyunca, terör eyleminin örgütlenmesinin arkasında olan çeşitli hipotezler inşa edildi. Ne de olsa, Makedon teröristleri aynı “Kara El” den gerçekten kaçtı! Selefleri gibi, liderleri de masondu. Ve 1930’lerde, hem devrimciler hem de Bulgaristan ve Macaristan hükümetleriyle ilişkilendirildiler. Ancak çok daha sonra, 1950-x'te, Alman özel hizmetlerinin “Vlado-Chauffeur” un arkasında olduğuna dair belgeler açıldı.
Bununla birlikte, hala birçok gizem kalmaktadır. Daha sonraki incelemelerde, Bart'ın terörist olmayan bir kurşunla vurulduğu ortaya çıktı. Kalibre farklıydı - 8 mm. Polis tabancaları kurşunlarla ateşlendi. Ancak Bart için ölümcül bir yara bile değildi, bir ligattı. Birisi elini yukarıda değil, yaranın altına çekti! Kanamayı durdurmadı ama güçlendirdi. Bakan, kan kaybından öldü. Bu bir kaza mı? Fransa’nın barış ve güçlenmesini sağlama politikası pek hoşuma gitmedi. Sadece Almanya'da değil. Artık projeleri duman gibi kayboldu. Bart'ı Fransız hükümetindeki Place Laval aldı. Daha sonra ülkeyi Hitler'e teslim eden.