İSTANBUL- Dünyaca ünlü uluslararası haber ajansı AFP, haber bülteninde UNESCO heyetinin İtanbul'da gerçekleştirdiği incelemeye yer verdi
Nicolas Cheviron imzalı, İstanbul çıkışlı haber şöyle:
"İstanbul'daki tarihi miras tehlikede mi? UNESCO'nun bir ekibi, bu sorunun cevabını araştırmak üzere Türk metropolünün kalabalık sokaklarında, Tehlike Altındaki Dünya Kültür Mirası Listesi'ne olası kaydını değerlendirmek için başlattığı altı günlük incelemeyi tamamladı.
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu, daha 2006 yılında 1985'ten beri dünya kültür mirası olarak sınıflandırılan 13 milyonluk megapolün göbeğindeki anarşik şehirciliğin yıkımına karşı Türk yetkilileri uyarmıştı.
O zaman, tahribatı önlemek ve İran'ın 2003 yılında depreme uğrayan Orta Çağ'dan kalma Bam sitesi veya 2003 yılında Taliban mensuplarının havaya uçurduğu Buda heykellerinin yer aldığı Afganistan'daki Bamyan Vadisi gibi, çoğunlukla çatışmalar ve afetlerle yıkılan sitelerin oluşturduğu Tehlike Altındaki Dünya Kültür Mirası Listesi'ne yazılmaktan kaçınmak için Türkiye'ye iki yıl süre vermişti.
İki yıl sonra ültimatom kısmen meyvesini vermiş gibi görünüyor.
UNESCO heyetinin yöneticisi, Dünya Kültür Mirası Komitesi Başkanı Francesco Banderin, basına yaptığı açıklamada 'Özetle iki yıl öncesine nazaran çok olumlu gelişmeler gördüm,' dedi.
Banderin, sözlerini Komitenin 2 ile 10 Temmuz tarihleri arasında, Quebec'te gerçekleştirilecek olan ve uzmanların İstanbul'un kaderini tayin edeceği gelecek toplantısından önce 'bütün sorunlar çözülmüş değil ve bazılarının belki gelecek aylarda işlenmeye devam etmesi gerekiyor,' şeklinde sürdürdü.
Tatmin olunan maddeler arasında, önceki misyonun 'Şehrin doğallığına ciddi şekilde zarar veren yüksek derecede yıkıcı bir süreç' olarak tanımlanan Bizans İmparatoru 1. Theodose'nin (346-395) yaptırdığı, eski şehri çevreleyen görkemli surların yakınındaki restorasyon çalışmalarının durdurulması yer alıyor.
Şehri çirkinleştireceği düşünülen konut projelerinin durdurulmasından duyduğu memnuniyeti dile getiren Bandarin, ayrıca 'dünyadaki en önemli surlardan biri olduğunu düşündüğüm yapının korunması için bir planın ortaya çıkmasını bekliyorum,' dedi.
Buna karşın, UNESCO'ca belirlenen bölge olan, aralarında Mavi Cami (Sultanahmet Camisi), Ayasofya Kilise-Müzesi ve Osmanlı Topkapı Sarayı'nın da yer aldığı yarımadanın yakınında gökdelenler inşa edilmesini 'İstanbul'un tarihi değerlerine saldırı' olarak nitelendirdi."
Bir diğer çıkmaz da İstanbul'un kimliğini oluşturan eski ahşap evlerin restorasyon gerekçesiyle topluca yıkılması.
Heyetin bir diğer üyesi Mechtild Rossler, AFP'ye 'Gelişmeler kaydedildiğini düşünüyorum ancak haberdar edildiğimiz bazı yıkımlardan dolayı endişe duyuyoruz,' dedi.
Şehrin tarihi mirasının korunması için savaşan İstanbul Platformu'nun kurucusu arkeolog Aksel Tibet, yetkilileri şehrin popüler mahallelerinin turistleri ve emlakçıları cezbetmek için yapay olarak neo Osmanlı mimari kurallarına göre yeniden yapılandırmaya yönelten mirasa ticari açıdan yaklaşımı eleştiriyor.
AFP'nin sorularını yanıtlayan araştırmacı 'Bütün bunlar bir operet dekoru olma tehlikesi arz ediyor zira fazla programlanınca, fazla turizme dayandırılınca gerçekliği olmuyor,' şeklinde konuştu. Tibet 'Tarihi mirası olduğu gibi korumak gerekir, finansal olarak getirebilecekleri için değil,' dedi."