Otopsiler uzun zamandır HIV/AIDS'ten Ebola'ya kadar çok sayıda yeni hastalığın anlaşılmasında çok sayıda keşfin kaynağı oldu. Şimdi tıp camiası Kovid-19 hastalığına yol açan yeni tip koronavirüs için de benzer sonuçların alınmasına güveniyor.
Koronavirüs pandemisi ABD'deki hastanelere mart ayında sert darbe vurmuş, yaşam kurtarmaya odaklanan sağlık çalışanları hayatını kaybeden Kovid-19 hastalarının otopsileriyle yeterince ilgilenememişti.
Ancak mayıs sonu ve haziran başı itibarıyla bir dizi sağlık kurumunda ölen ve yaşları 32 ile 90 arasında değişen hastalar üzerinde yapılan çok sayıda otopsinin bulguları birbiri ardına geldi.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Yapılan araştırmalar hem Kovid-19 hakkındaki daha önceki şüphelerin bazılarını doğruladı hem de dünya genelinde 500 binden fazla kişinin ölümüne yol açan bu virüs hakkında yeni gizemlerin ortaya çıkmasına yol açtı.
Washington Post'un haberinde Kovid-19'da olası yeni tedavileri gerekli kılabilecek ve halihazırda bazılarının uygulanmaya başlamasına yol açan bu bulgulara ayrıntılı şekilde yer verildi.
Otopsilerin en önemli bulguları arasında virüsün en yırtıcı şekilde akciğerlere saldırdığının doğrulanması vardı. Ancak araştırmacılar aynı zamanda beyin, böbrek, karaciğer, mide-bağırsak kanalı, dalak ve kan damarlarındaki entodel hücrelerinde de virüse rastladı. Çok sayıda organda yaygın kan pıhtılaşması da tespit edildi.
Akciğerlerde mikro kan pıhtıları
ABD'de yapılan otopsilerde ilk olarak halka açılan vaka, 10 Nisan'da New Orleans'tandı. 44 yaşındaki erkek hastanın otopsisinde ciğerlerinde yüz binlerce mikro kan pıhtısı keşfedildi.
1994'ten beri otopsi yapan Vander Heide "O günü asla unutmayacağım. Hiç böyle bir şey görmemiştim" dedi. Heide ardından diğer hastalarda da benzer duruma rastlayınca bulgularını onaylatmadan yayımladı.
Şu anda birçok hastanede Kovid-19 hastalarına kan seyreltici ilaçlar verilmesi yaygın bir uygulama oldu. Bulguların 10 hastayı kapsayan son hali hakemli tıp dergisi Lancet'da mayıs ayında yayımlandı.
Mount Sinai Sağlık Kurumu'nun İtalya'daki 38 hastada yaptığı akciğer otopsisi ve Harvard Tıp Okulu'ndan araştımacıların Alman meslektaşlarıyla 7 hasta üzerindeki otopsilerin de benzer kan pıhtılaşmasına rastladı.
Geçen ay Lancet'a bağlı açık erişimli dergisi eClinicalMedicine'da yayımlanan bir çalışmada da 7 hastanın akciğerlerinin yanı sıra kalp, böbrek ve karaciğerinde olağandışı sayıda kan pıhtılaşması tespit edildi. Çalışmanın yazarları bunun Kovid-19 hastalarındaki çoklu organ yetmezliğinin esas sebebi olabileceğini belirtti.
Kalp hücreleri
Otopsilerde yakından incelenen diğer organ kalpti. Koronavirüsle ilgili yapılan en erken korkutucu bulgulardan biri Çin'de hastaneye yatan koronavirüs hastalarının yüzde 20 ile yüzde 30'unun aniden ölmesine kalp kaslarındaki iltihapların neden olmuş gibi gözüktüğüydü. Bu durumda kalp kası kalınlaşarak kan pompalama işlevini göremiyor.
Normalde bu durum yaşandığında kalpte geniş ölü bölgeler olması ayrıca miyosit denilen kas hücrelerinin etrafının limposit denilen enfeksiyonla mücadele eden hücrelerle çevrili olması gerekiyor.
Ancak yapılan otopside ölü mikositler limpositlerle çevrili değildi. New York'taki Mount Sinai Sağlık Hizmetleri'nde 67 Kovid-19 hastasının otopsisinde yer alan ekibin üyelerinden Doçent Doktor Mary Fowkes da meslektaşı Clare Bryce ile birlikte 25 kalbi inceledikten sonra bir çalışma yayımladı.
Henüz hakem onayından geçmeyen çalışmada araştırmacılar kalp yüzeyinde hafif iltihap gördüklerini ancak kalp kası iltihabına rastlamadıklarını söyledi.
New York Üniversitesi Langone Tıp Merkezi'ndeki otopsileri yöneten Amy Rapkiewicz de inceledikleri 7 kalpte megakaryosit denilen nadir hücrelerin sayısında artış saptadıklarını açıkladı.
Bu hücreler pıhtılaşmayı kontrol eden trombositler üretiyor ve normalde kemik iliği ve ciğerlerde var oluyor. Ancak kalplerde bunun sayısının arttığını gören Rapkiewicz koronavirüs hastalarının akciğerlerinden alınan örneklerde bu hücrelerin sayısının arttığını tespit etti.
Patolog Rapkiewicz, Kovid-19'lu hastaların cansız bedenlerindeki otopsisinde doktorların aylardır bildirdiği gibi akciğer, böbrek ve karaciğerde zarar bekliyordu. Ancak bir şeyler anormaldi.
Araştırmacı bununla daha önce karşılaşmamıştı ancak incelemesinde 1960'lardaki bir dang humması vakası raporunda benzer bir duruma rastladı.
Sivrisinkelerin bulaştırdığı dang hummasında virüs, trombosit üreten hücreleri yok ediyor ve bu da kontrol edilemez kanamaya neden oluyordu.Yeni tip koronavirüs ise bu hücrelerin etkilerini yükselterek tehlikeli oranda kan pıhtılaşmasına neden oluyor.
Rapkiewicz "Kovid-19 ve dang humması gerçekten farklı gibi kulağa gelebilir ancak etkileşime girdikleri hücreler aynı" dedi
Fotoğraflarla dünyadan haberler
Fotoğraflarla dünyadan haberler
-
1/314 Ağustos 2020 - Hindistan'ın Cemmu Keşmir bölgesinde muhaliflerle Hint güvenlik güçleri arasında yaşanan çatışmalar nedeniyle harabeye dönen evlerin üstünde duran bir kadın / Fotoğraf: AFP
-
2/313 Ağustos 2020 - Suriye'nin İdlib kentinde hava bombardımanı nedeniyle merdivenleri yıkılan bir bina / Fotoğraf: AFP
-
3/312 Ağustos 2020 – Kaliforniya’nın Banning kentinde yaşanan orman yangını uzun pozlama yöntemiyle böyle fotoğraflandı / Fotoğraf: AFP
-
4/311 Ağustos 2020 – İsrailli göstericiler, Kudüs’te Başbakan Binyamin Netatanyahu hükümetini Kovid-19 politikaları nedeniyle protesto etti / Fotoğraf: AFP
-
5/3131 Temmuz 2020 - Suudi Arabistan'ın Mekke kentine gelen adayları, Şeytan Taşlama ibadetini sosyal mesafe kuralına uyarak gerçekleştirdi / Fotoğraf: AFP
-
6/3130 Temmuz 2020 – Büyük Britanya’nın Bournemouth kentinde halk, Kovid-19 salgınına rağmen sahillere akın etti / Fotoğraf: AFP
-
7/3129 Temmuz 2020 - Hacı adayları, tarihi hac ibadeti için Suudi Arabistan'ın Mekke kentindeki Kabe'ye geldi. Burada yapılan ilk tavafta, Kovid-19 nedeniyle sosyal mesafeye dikkat edildi / Fotoğraf: AFP
-
8/3128 Temmuz 2020 - Nijeryalı insan hakları aktivisti Gani Fawehinmi'in maskesi / Fotoğraf: AFP
-
9/3127 Temmuz 2020 - Pakistan'ın Karaçi kentinde meydana gelen sel nedeniyle halk zorluk yaşadı / Fotoğraf: AFP
-
10/3126 Temmuz 2020 - Fransa Kupası Finali'nde PSG'nin yıldızı Kylian Mbappe kendisine yapılan sert müdahale sonrası sakatlandı. Yerde acı içinde kıvrınan yıldız futbolcu kenara gelirken gözyaşlarına hakim olamadı / Fotoğraf: AFP
-
11/3125 Temmuz 2020 - Filistin'in Gazze kentinde Kurban Bayramı öncesi kurban pazarında canlılık gözlendi / Fotoğraf: AFP
-
12/3124 Temmuz 2020 - Bolivya'da Kovid-19 hastası bir engelli, sağlık görevlileri tarafından hastaneye götürülmek üzere yerden kaldırılıyor / Fotoğraf: AFP
-
13/3123 Temmuz 2020 - Güney Afrikalı bir restoran işletmecisi, hükümetin Kovid-19 nedeniyle getirdiği kısıtlamaları, ABD'de öldürülen siyahi George Floyd'a destek sloganına atıfta bulunarak, "İşlerimiz Önemlidir, İş Hayat Kurtarır" pankartı açtı / Fotoğraf: AFP
-
14/3122 Temmuz 2020 - Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de bir kağıt toplayıcısı, Kovid-19'la ilgili uyarıların yer aldığı konteynerin önünden malzeme topluyor / Fotoğraf: AFP
-
15/3121 Temmuz 2020 - Kovid-19 nedeniyle 80 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği Brezilya'da Nossa Senhora Aparecida kentindeki bir mezarlık havadan görüntülendi / Fotoğraf: AFP
-
16/3120 Temmuz 2020 - Birleşik Arap Emirlikleri tarafından Mars'ı keşfetmek üzere üretilen "El Emel" (Umut) isimli H-2A roketi, Japonya'da Mitsubishi Heavy firması tarafından uzaya gönderildi / Fotoğraf: AFP
-
17/3119 Temmuz 2020 - Kosova'nın Gekova kentinde bir atlayıcı, bu yıl 70'inci düzenlenmesi beklenen ancak Kovid-19 tedbirleri kapsamında iptal edilen Yüksekten Zıplama festivalinin iptal edilişini, 22 metrelik Ura e Şence köprüsünden atlayarak protesto etti / Fotoğraf: AFP
-
18/3118 Temuz 2020 - Japonya'nın başkenti Tokyo'dak bir sumo güreşi turnuvası öncesi sumo güreşçileri tarafından seromoni yapılıyor / Fotoğraf: AFP
-
19/3117 Temmuz 2020 - İspanya futbol ligi La Liga'da Camp Nou'da Osasuna'ya mağlup olan Barcelona'nın yaşayan efsanesi Lionel Messi, şampiyonluğun kaybedilmesinin ardından üzgün görüntülendi / Fotoğraf: AFP
-
20/3116 Temmuz 2020 - Çin'in Poyang kentindeki yoğun yağışlar nedeniyle meydana gelen selin neden olduğu görüntü kameralara böyle yansıdı / Fotoğraf: AFP
-
21/3115 Temmuz 2020 - Fransa'nın başkenti Paris'te ulusal bayram Bastil Günü kutlamaları kapsamında Eyfel Kulesi'nde havai fişek patlatıldı / Fotoğraf: AFP
-
22/3114 Temmuz 2020 - Malezya'nın başkenti Kuala Lumpu'daki bir nehir restoranı / Fotoğraf: AFP
-
23/3113 Temmuz 2020 - Irak'ın başkenti Bağdat'taki Yeşil Bölge önünde kurulan barikatların ve Irak güvenlik güçlerinin önünde poz veren bir gösterici / Fotoğraf: AFP
-
24/3112 Temmuz 2020 - Washington DC'nin dışında yer alan Walter Reed Ulusal Askeri Merkezi'ne giden ABD Başkanı Donald Trump, kameralar karşısına ilk kez maskeyle çıktı / Fotoğraf: Reuters
-
25/3111 Temmuz 2020 - Panama'da bir sağlık çalışanı, Arraijan kentindeki bir kişiye Kovid-19 testi yapmak için burnundan örnek alıyor / Fotoğraf: AFP
-
26/3110 Temmuz 2020 - Dünyaca ünlü ABD'li aktör Johhny Depp, Londra'daki iftira davasının ilk duruşmasının üçüncü gününde Yüksek Mahkeme çıkışında görüntülendi / Fotoğraf: AFP
-
27/319 Temmuz 2020 - Sırbistan'da Kovid-19 salgınıyla mücadele kapsamında açıklanan yeni tedbirleri protesto etmek amacıyla dün akşam başkent Belgrad'da başlayan gösteriler, bugün diğer şehirlere de yayılarak devam etti / Fotoğraf: AFP
-
28/318 Temmuz 2020 - Japonya'nın Hitoyoşi kentinde aşırı yağışlar sonucunda meydana gelen sel nedeniyle hasar gören araca bakan bir Japon askeri / Fotoğraf: AFP
-
29/317 Temmuz 2020 - Nijerya'nın Ajangbadi kentindeki bir dans akademisinde eğitim gören balerinler, gösteri öncesi prova yapıyor / Fotoğraf: AFP
-
30/316 Temmuz 2020 - ABD'de polis şiddeti sonucu hayatını kaybeden siyahi George Floyd'un için Birleşik Krallık'ın başkenti Londra'da başlayan protestolara bugün de devam edildi / Fotoğraf: AFP
-
31/315 Temmuz 2020 - Almanya Kupası'nı kazanan Bayern Münih'in kaptanı Manuel Neuer takım arkadaşları ve teknik ekiple birlikte kupa sevincini yaşıyor / Fotoğraf: AFP
Beyinde oksijen yoksunluğu ve pıhtılaşma
Koronavirüs hastalarında daha önce nörolojik belirtiler yaygın şekilde rapor ediliyordu. Bunlar arasında koku ya da tat kaybı, bozulan zihinsel durum, inme, nöbet ve deliryum da vardı.
Çinli araştırmacıların martta BMJ'nin Nöroloji Dergisinde yayımladığı bilimsel çalışması 113 koronavirüs hastasından yüzde 22'sinin çok uzun süre uyumaktan, bilinç kaybına kadar çeşitli nörolojik sorunlar deneyimlediğini tespit etti.
Haziranda Fransız araştırmacılar yoğun bakım ünitesine kaldırılan hastaların yüzde 84'ün de nörolojik sorunlar olduğunu ve taburcu edilenlerin üçte birinin zihin karışıklığı yaşadığını duyurdu.
Bu ay ise Birleşik Krallık'tan bir ekip de 125 koronavirüs hastasından 57'sinin beyindeki kan pıhtılaşması nedeniyle inme geçirdikten sonra yeni bir nörolojik ya da psikiyatrik hastalığa sahip olduğunu açıkladı.
Böylesi veriler ışığında nöropatalog Isaac Solomon, Boston'daki Kadın Hastanesi'nde 18 koronivürüs hastasının beyinlerini inceled, Beynin farklı bölgelerinen parçalar kesilerek üç boyutlu bir ızgara oluşturuldu. Oluşturulan 10 bölüm için tüm beyinlerden parçalar alınıp incelendi.
Bazı bölgelerde ufak virüs parçalarına rastlansa da bunların ölü kalıntılar mı yoksa hasta öldüğünde halen aktif olan virüsler mi olduğu anlaşılamadı.
Çok az iltihap vardı. Ancak oksijen yoksunluğu sebebiyle geniş bölgeler zarar görmüştü.
Beyin yeterince oksijen alamazsa tekil nöronlar ölür ve ölüm kesinleşir. Belli bir dereceye kadar insan beyni bunu karşılayabilir ancak zarar büyürse farklı işlevler çökmeye başlar. Bulgular koronavirüs hastalarına hızlıca oksijen sağlanmasının önemini ortaya koydu.
Ancak araştırmanın bulguları aynı zamanda beyindeki zararın uzun bir süredir yaşandığını ortaya koyarak virüsten hasta olup da iyileşen kişilerin gelecekte beyinde nasıl etki bıraktığı sorusunu ortaya çıkardı.
Solomon "Şu an Kovid-19'u atlatan kişiler hakkındaki büyük soru şu: Beyinlerinde kalıcı bir hasar olacak mı?" dedi.
Yine Mount Sinai Sağlık Kurumu'ndan 20 beyinden doku alarak inceleme yapan ekip de virüs ya da iltihap bulmak da zorlandı. Ancak ekip çok sayıda küçük kan pıhtısının varlığını keşfetti.
New York'taki Mount Sinai Sağlık Hizmetleri'nde 67 Kovid-19 hastasının otopsisinde yer alan ekibin üyelerinden Doçent Doktor Mary Fowkes "Bu daha çok neye rastlamadığımız hakkında" dedi.
Independent Türkçe, Washington Post