Stratejik Planlama İçin Aşama Aşama Yapılacaklar
Bu yazıda stratejik planlama yapabilmek için izlememiz gereken yolların bir çerçevesini çizeceğiz. Bu özel stratejik planlama taslağı; proje oluşturmak için, küçük işletme planlaması için ya da herhangi bir amacınızı/projenizi gerçekleştirmek için kullanılabilir. Planlama yapısında her bir aşamanın kendinden öncekinin üzerine inşa edildiği dokuz aşama vardır. Her aşama; gerçekçi, belirli, ayrıntılı ve başarıya ilerlemenizi sağlayacak şekilde düzenlenmiştir.
Başlamadan önce bazı önemli ipuçlarını aşağıda bulabilirsiniz:
- Adım adım çalışmak hayati önem taşımaktadır. Herhangi bir adımı basit görerek geçmeyin, atlamayın.
- Her sonraki aşama bir önceki aşamaya cevap vermelidir. Bu, yola devam etmenize yardımcı olur ve hayati önem taşır.
- Bir aşamanın veya bir aşamanın bir bölümünün artık bir önceki aşamaya yanıt bulmadığını tespit ederseniz; önceki aşamaları /koşulları değiştirin ya da daha iyisi tekrar başlatın. Tüm bunlar planlama sürecinin bir parçasıdır.
- Bunu taslağı proje ya da iş planlaması amacı için kullanırken, dokuz aşamayı da dahil etmek hayati önem taşımaktadır. Karmaşık veya uzun vadeli planlar ve projeler, kapsayıcı planın çeşitli yönleri için neredeyse kesinlikle “alt planlar” isteyecektir.
İşte bu stratejik planlamanın dokuz aşaması. Bunları listeleyerek her birini teker teker inceleyelim.
1- Vizyon
2- Misyon
3- Durum analizi
4- Anahtar meseleler
5- Hedefler
6- Amaçlar
7- Hareket Planı
8- Bütçe
9- Değerlendirme
1- Vizyon
Vizyon; istenen gelecekte tahmin edilen bir durumun ya da sonucun kısa bir tanımlamasıdır. Başka bir deyişle vizyon, sizin hayalini kurduğunuz şeydir. Temelde belirlenen zihinsel imajı gelecekte görmek ve yaşamak demektir. Kısacası, başarmak istediğiniz şeyin ifade şeklidir.
Vizyonunuz gökyüzündeki kalenizdir. Tüm diğer planlama aşamalarının amacı, rüyanızı gerçeğe dönüştürmektir. Bir vizyon belirlemek ilk bakışta kolay gelebilir, ancak pek çok kişi için bu durum geçerli olmayabilir. Çünkü çoğumuz rüyaların tersine çıktığını da öğrendik. Bu nedenle, yapıcı bir rüya görmemiz gerektiğinde zorlanabiliriz. Bu sebeple, başarılı olmak istiyorsanız hayati bir aşama olan vizyon belirme kısmını kesinlikle atlamamalısınız. Çünkü her aşama kendinden öncekinin üzerine inşa edilir. Vizyonunuz olmazsa planınız da olmaz. Vizyonunuz, planınızı uygulamada zorluk yaşadığınızda ya da yolda kaldığınızda sizi motive edecek ve yeniden yola koyulmanızı sağlayacaktır.
2- Misyon
Misyon; bir kuruluşun amacı hakkında bir beyandır. Vizyon, varmak istediğimiz noktayı gösterirken, misyon bugün o yolda neleri, nasıl yaptığımızı anlatır. Vizyonunuzun özü ya da geliştirilmiş halidir diyebiliriz. Kendinize ve diğerlerine anlatabilecek kadar kısa ama bütün resmi çizecek kadar ayrıntılı bir anlatım içeren, vizyonunuzun kamuya açık halidir.
Misyonun amacı, vizyonunuzu aşağıdaki yollarla geliştirmektir:
- Detay: Vizyonunuzdaki şey kırmızı bir spor araba ise misyonunuzda model ve marka belirleyin ve onu detaylandırın.
- Amaç: Kişisel, ticari, kar amacı gütmeyen, sanatsal veya başka herhangi bir proje olsun. Her projenin bir amacı olmalıdır. Aslında, itiraf edelim ki farkında olsak da olmasak da yaptığımız her şeyin bir amacı vardır. Bu nedenle, amacınıza ilişkin olarak kendinize tamamen dürüst olun. Kırmızı bir Ferrari satın alma amacınız, orta yaş krizinizi atlatmak içinse bu konuda en azından kendinize karşı dürüst olun. Amacınızla ilgili olarak kendinize karşı dürüst değilseniz başarısızlığa uğrarsınız.
- Yön: Vizyonunuzu gerçekleştirmek için hangi yönü tercih edeceksiniz ve bu proje için buna değer mi? Yön belirleme, projenizin her aşamasında planlamanıza rehberlik edeceği için önemlidir. Örneğin, yönünüz gitarızın ve vokal becerilerinizin iyileşmesiyse planın tamamına sadık kalmalısınız. Sizin vizyonunuz başkalarına mı yoksa kendinize mi fayda sağlamak? Her iki seçenekte de yanlış bir şey yok, sadece hangi yönü seçerseniz seçin, kendinize karşı açık olun.
Unutmayın, varış noktanız yönünüze bağlıdır! Yönünüzü kaybederseniz en iyi ihtimalle gereksiz yere dolanırsınız ve en kötü ihtimalle kaybolursunuz.
- Değerler: Her birimiz bir dizi değere sahibiz. Yani çok zor durumda kalmadıkça yapmayacağımız şeyler vardır. Bir rüyanızın, bir planınızın olması önemlidir ama onlara ulaşmak için neyi yapmaya hazırsınız? Değerlerinizden taviz vermek, rüyalarınıza ulaşmamaktan daha kötü olabilir mi karar vermeli ve seçiminizi yapmalısınız.
3- Durum Analizi
Vizyon ve misyon geleceğe dairdir ama durum analizi şimdi ile sıkı sıkıya bağlı bir kavramdır. Kısacası durum analizi, planladığınız projeyle ilgili mevcut durumun ayrıntılı bir listesidir.
Durum analizi temelde üç şeyle ilgilidir.
- Kaynaklar: Unutmayın geleceğe değil bugüne bakıyoruz. Şu anda hangi kaynaklara sahipsiniz? Odaklanmanız gereken şeyler; şu anda neye sahip olduğunuz ( finans, beceri, zaman, fırsat, deneyim, ekipman vb. şeklinde en geniş açıdan bakmaya çalışın), ne bildiğiniz ve bilginizin sizin için yeterli olup olmayacağı (başkalarından yardım istemekten çekinmeyin, tek başınıza yapmak zorunda olduğunuz düşüncesinden kurtulun), vizyonunuza ulaşmak için hangi eğitime ihtiyacınız olduğudur.
- Zorluklar: Elde edilmesi gereken şeylerin muhakkak zorlukları vardır. Şu anda projenizle ilgili hayatınızdaki zorlukların neler olduğunu tespit edin. Zorluklar büyük, küçük ya da daha önce hiç fark edilmemiş şeyler olabilir. Örneğin; bir maraton koşmayı düşünüyorsanız fiziksel özelliklerinizi dürüstçe değerlendirmeniz gerekecek. Ya da projenizi kısa sürede yetiştirmeniz gerekiyorsa ailenize ayırdığınız zamanı projeye ayırmak ve aynı zamanda ailenizden de bu fedakarlığı göstermelerini istemek de karşılaşabileceğiniz zorluklardandır.
- Durum: Burası sizin başlangıç noktanız. Şu anda nerede durduğunuzu gösteren noktadır. Proje, bir yolculuktur ve dolayısıyla varış noktasını bilmek kadar nerede bulunduğunuzu bilmek de önemlidir. Çünkü nerede durduğunuzu bilmiyorsanız, seçtiğiniz yol sizi varmak istediğini yere götürmez.
4- Anahtar Meseleler
Anahtar meseleleri belirlemek,, projenizin/planınızın kalbini oluşturur. Temel sorunlarınızı tanımlarken göz önüne almanız gereken üç ana şey var.
1- Önceliklerinizi belirlemelisiniz ve bunları mümkün olduğu kadar sınırlamalısınız.
2- Sorunları elinizdeki kaynaklarla çözebilmelisiniz.
3- Problemlerin çözülmesini kendinden sonrakinin de çözülmesini sağlayacak şekilde bir düzene koymalısınız.
Planlamanın anahtar mesele basamağını oluşturmak, vizyonunuza ulaşmak için yapılması gereken şeylerdir. Bunlara temel meseleler denir, çünkü bunları tanımlamadan vizyonunuza ulaşamazsınız.
Bu aşamayı atlamayın! Çünkü hedefleriniz/amaçlarınız yalnızca bu önemli konuların yeniden düzenlenmesi ve gelişmesinin sonucudur. Hedefiniz için hayati önem taşıyan bir aşama varsa, işte budur.
Stratejik bir planlama yapabilmek için her aşamayı gözden geçirmeyi unutmayın. Diğer aşamaların (hedefler, amaçlar, hareket planı, bütçe, değerlendirme) detaylı anlatımı için ise bizi takipte kalın…
- Fascinated
- Happy
- Sad
- Angry
- Bored
- Afraid