HVAC&R pazarı için Avrupa İstatistik Ofisi olan Eurovent Market Intelligence (EMI), toplanan çok sayıda veriye dayanarak Avrupa, Orta Doğu ve Afrika (EMEA) bölgesindeki 2020 satışlarına ilişkin pazar profil sonuçlarını yayınladı. Konuya ilişkin Eurovent Market Intelligence (EMI) ekibiyle yapılan röportajda iklimlendirme sektörü ile ilgili değerli bilgiler verildi.
2020’de EMEA bölgesindeki HVAC&R pazarı
Avrupa Birliği’nde (Birleşik Krallık dahil) 50 kW’ın üzerinde kapasiteye sahip (tersinir veya tersinir olmayan) sıvı soğutma grupları pazarı 2020’de 1,1 milyar Euro’dur.
50-350 kW kapasite aralığında bir önceki yıla oranla ortalama %8’lik bir düşüş yaşandı. Bu düşüş, Birleşik Krallık’ta %22, İtalya’da %18 ve Finlandiya’da %19 oranlarına ulaştı. Güç değerleri 700 kW’ın üzerinde olan ünitelere gelince, düşüş %4 seviyesinde daha ılımlıydı. Ancak bu segmentteki düşüş, özellikle Almanya (%29 düşüş), İtalya (%26 düşüş) ve Hollanda’da (%18 düşüş) daha sert gerçekleşti. Öte yandan, bu segmentte Fransa (%36 artış), Avusturya (%37 artış) ve Macaristan’da (%37 artış) büyük artışlar kaydedildi.
50 kW’ın üzerindeki üniteler için kullanılan soğutucu akışkanlar açısından, satılan ünitelerin sırasıyla %70 ve %10’unu oluşturan R410A ve R134a, pazara büyük ölçüde hakim olmaya devam ediyor. Geri kalan birimlerin üçte biri R32 ve diğer üçte biri R1234ze kullandı. Son üçte birlik kısım, R407C, R513A ve diğer karma soğutucu akışkanlar (R452B, R454B, vb.) arasında eşit olarak bölündü.
IT Soğutma
IT soğutma pazarı, pandemi karşısında en büyük değişimi yaşadı ve en dinamik olan segment oldu. 2018 yılında EMEA bölgesinde pazar hacmi 716 milyon Euro’ya yükseldi ve bunun %43’ü bilgisayar odası klimalarından (CRAC), %15’i sıra ve raf tipi soğutuculardan, %7’si telekomünikasyon soğutma ünitelerinden (taşınabilir TLC’ler) oluşuyordu. Klima santralleri ve diğer evaporatif soğutma üniteleri için ise %37’lik orana sahiptir. İkinci segment, 2018’de pazarın yalnızca %13’ünü oluşturarak en fazla büyümeyi kaydetti. En büyük pazarlar büyüklük sırasına göre 123,9 milyon Euro ile Almanya, 73,4 milyon Euro ile Birleşik Krallık ve 58,8 milyon Euro ile Rusya oldu. Fransa ve İtalya da Rusya’yı yakın mesafede takip etti.
CRAC klima pazarında, büyük veri merkezi projelerinin geri dönüşü ile 2020’de 150 kW’ın üzerindeki ünitelerde (öncelikle soğutulmuş su sistemleri) artış eğilimi hızlandı. Almanya başta olmak üzere birçok ülke bu büyümeyi sağladı ve bunu İngiltere, Fransa, Güney Afrika, Mısır, İsviçre ve Körfez ülkeleri izledi.
Değişken soğutucu akışlı klima sistemleri (VRF)
Harici VRF klima pazarı, 2020’de Avrupa’da satılan 216.670 ünite ile 2019’a kıyasla yaklaşık %5’lik bir düşüş gösterdi. Ancak bu genel düşüş, çeşitli ülkelerdeki zıt durumları da içeriyor: Avrupa’nın en büyük pazarı olan Türkiye pazarında satışlarda yaklaşık %10’luk bir artış olurken, sonraki en büyük pazarlar olan Fransa, İtalya ve Almanya’da satışlar ortalama %8 düştü.
Pazarın segmentasyonu açısından, yüksek güçlü VRF’lerdeki artış devam etti ve 50 kW’ın üzerinde kapasiteye sahip üniteler 2019’da %15’ten 2020’de %16,1’e yükseldi.
En yaygın olanı top flow üniteler, satışların yaklaşık %55’ini oluşturdu, ancak kademeli olarak paylarını side flow tiplere bırakıyor. İç ünitelerde en yaygını kaset tipleri (%41), kanallı üniteler (%31) ve duvar tipi üniteler (%22) oldu.
Avrupa çatı tipi ünite pazarı, 2020’de %13’ten fazla düşerek, Avrupa’da satılan yaklaşık 11.200 üniteye karşılık geldi. Satışlardaki küçük bir düşüş (%4 düşüş) nedeniyle İspanya, 2020’de yaklaşık 1.800 adet cihaz satılan (%12 düşüş) Fransa’nın hemen önünde, Avrupa’nın en büyük pazarı haline geldi. Bunları, 2019’dan bu yana büyük bir ivme kaybeden (2019’da %13 ve 2020’de %22 düşüş) ile İtalya ve Türkiye takip ediyor.
17 ile 120 kW arasındaki orta kapasiteli üniteler, Avrupa’daki satışların dörtte üçünü oluşturuyor. Avrupa pazarının yaklaşık %75’ini oluşturan tersinir çatı üniteleri de hala en popüler olanlardı. Enerji geri kazanım üniteleri pazarın %20’sini oluşturdu.
Avrupa fan coil pazarı %7 kayıpla 2020’de 1,29 milyon adede düştü. Pandemi kısıtlamaları bunun ana nedeniydi ve neredeyse tüm Avrupa ülkelerinde gözle görülür bir düşüş yaşandı. AB-28, esas olarak Fransa (%13,6 düşüş), İtalya (%12 düşüş), İspanya (%15,4 düşüş) ve Birleşik Krallık (%21 düşüş) gibi büyük pazarlardaki keskin düşüşler nedeniyle ortalama %8,9 düşüş yaşadı. Kısıtlamaların daha az katı olduğu Türkiye (%6,8 düşüş) ve İsveç (%7,3 düşüş) gibi bazı ülkelerde kayıplar nispeten daha zayıftı. Genel eğilimin aksine, Almanya (%4 artış) ve Romanya (%9.2 artış) gibi bazı Avrupa pazarları büyüme yaşadı. Danimarka’nın 2019-2020 yılları arasında en büyük artışı yaşayan Avrupa ülkesi olduğu ve %22’lik bir artışla 2020’de 4.900 adede karşılık gelen, yükselen satışlar olduğunu da belirtmekte fayda var.
Düşüş eğilimine rağmen, çeşitli fan coil ünitelerinin pazar dağılımı sabit kaldı ve 2 borulu üniteler, pazarın dörtte üçünü oluşturmaya devam etti. Tasarım açısından bakıldığında, kasalı ve kasasız fan-coil üniteleri hala pazarın sırasıyla %27 ve %32’sini oluştururken, kaset ve kanal modelleri kalan pazarı paylaştı.
Klima Santralleri
Avrupa klima santralleri pazarı, 2020’de küçük bir düşüşün ardından (%2,8 düşüş) 2,2 milyar Euro’ya indi. Bu değişiklik, esas olarak, 413 milyon EUR ile nispeten durgun (%2,4 düşüş) sayılan ve Avrupa’nın en büyük pazarı olan Almanya’dan etkilenmiştir. Benzer şekilde, ikinci en büyük pazar olan Kuzey Avrupa da 2020’de oldukça istikrarlıydı (%2,2 düşüşle 387 milyon Euro). Üçüncü en büyük pazar olan Doğu Avrupa, AB-28’deki (%4,5 düşüş) genel değişime paralel olarak biraz daha büyük bir düşüş yaşadı (%4,8 düşüşle 307 milyon Euro). AB-28 ile toplam Avrupa pazarı arasındaki fark, öncelikle Rusya ve BDT ülkeleri gibi AB dışındaki ülkelerdeki güçlü büyümeden kaynaklanmaktadır (185 milyon Euro, %11,7 artış).
Ayrıca, entegre kontrollere sahip klima santralleri, Avrupa’daki satışların çoğunluğunu (%57) temsil etti ve satışların neredeyse %50’sini kompakt üniteler oluşturdu.
Enerji sınıfı açısından, A sınıfı veya A+ üniteler Avrupa’daki satışların üçte ikisini oluşturuyor ve A+ sınıfı üniteler çoğunluğu elinde tutuyor (ünitelerin %40’ını oluşturuyor).
Eşanjörler
Pazar, ısı eşanjörleri için genel olarak düştü, ancak krizden diğer ürünlere göre daha az zarar gördü. Evaporatörler ve kondenserler için, Avrupa’daki satışlar 2020’de sırasıyla 348 ve 171 milyon Euro olarak gerçekleşti. Evaporatörler sabit kalırken kondenserlerde %13 düşüş gerçekleşti. Kuru soğutucular için pazar, 2019’a göre %1,2 artarak 312 milyon Euro’ya yükseldi.
Evaporatörlerde en büyük düşüşler; ortalama %25 düşüşle İtalya, İrlanda ve Güney Afrika’da yaşandı. %10’un üzerinde bir artışla en güçlü büyüme Fransa, Bulgaristan, İsveç, Türkiye ve Rusya’da gerçekleşti. Kuru soğutucularda krizden en çok etkilenen ülkeler yaklaşık %20 düşüşle Belçika, Hollanda ve İrlanda oldu. Ölçeğin diğer tarafında Portekiz, İsviçre, Danimarka ve Türkiye vardı ve her biri güçlü bir büyüme gösterdi (%10 veya daha fazla artış).
Soğutma Kuleleri
Avrupa soğutma kuleleri pazarı 2020’de %14 daralarak 130 milyon Euro’ya düştü. Bu pazar 2020’de 34 milyon Euro’da sabit kalan Almanya tarafından domine edildi. Sonraki en büyük pazarlar İtalya, Fransa, Birleşik Krallık ve Polonya idi. Bu beş ülke tek başına Avrupa pazarının yaklaşık %70’ini oluşturuyor.
Avrupa Birliği dışında, en büyük pazarlar Türkiye (yaklaşık 18 milyon Euro), Arap Yarımadası (yaklaşık 18 milyon Euro) ve Rusya (yaklaşık 14 milyon Euro) olmaya devam etti. Ancak durumları değişiyor, çünkü Türkiye satışlarda %10 civarında bir büyüme yaşarken, Arap Yarımadası ve Rusya satışlarda önemli düşüşler yaşadı.
Avrupa pazarına, 10 hücreden daha aza (satışların %50’sinden fazlası) sahip düşük güçte üniteler hakim olmaya devam etti. Açık ve kapalı soğutma kuleleri arasındaki dağılım ise %51 açık ve %49 kapalı kuleler, hemen hemen eşit durumdaydı.
Hava Filtreleri
Avrupa hava filtreleri pazarı, 2020’de %4’ün üzerinde büyüyerek toplam 1.050 milyon Euro’luk satış gerçekleştirdi. Bu büyüme, ağırlıklı olarak, birlikte pazarın üçte birini oluşturan ve yaklaşık %6’lık bir büyüme yaşayan en büyük iki ülke; Almanya ve Fransa’dan kaynaklandı. Avrupa pazarının yaklaşık %20’sini oluşturan İskandinav ülkeleri ise satışlarda durgunluk olduğundan bu büyümeyi yaşamadı.
Hava filtresi kategorilerine bakıldığında, en çok kullanılan Hava filtreleri ePM1, ePM5 ve ePM10 kategorisi olup, pazarın %54’ünü oluştururken, kaba filtrelerin (%24) çok ilerisinde bir pay aldı. %41 pazar payı ile torba filtreler ve %34 pazar payı ile panel filtreler, 2020 yılında düşüş eğilimi göstermesine rağmen pazara hakim olmaya devam etti.
Havuz Nem Alma Cihazları
Tek akışlı havuz nem alma cihazı pazarı, EMEA bölgesinde 2020’de %20 düştü ve 5.000 ünitenin biraz üzerinde satıldı. Bu düşüş EMEA bölgesinin tüm bölgelerinde gözlendi, ancak özellikle İtalya, İspanya, Portekiz ve Almanya’da belirgindi. 2019’a kıyasla satışların arttığı ülkeler sadece Türkiye ve Birleşik Krallık oldu. Tek akışlı cihazlar pazarı 2020’de pazarın %60’ını oluşturdu.
Pazarın geri kalan %40’ını oluşturan çift akışlı pazar da, yaklaşık 3.500 adede yakın satışla, %19 oranında düşüş kaydetti. Satışların %3 arttığı Türkiye hariç, tüm EMEA ülkelerinde düşüş %10 ile %38 arasında gerçekleşti.
Soğuk Tavan
Avrupa soğuk tavan pazarı 2020’de %12,3 düşerek 63,2 milyon Euro olarak gerçekleşti. Bu düşüş, en büyük pazar olan ve genel Avrupa pazarının üçte birini oluşturan İsveç ile Hollanda, Almanya ve Fransa gibi diğer büyük pazarlardan kaynaklandı. Kuzey Avrupa’da ise Norveç, Finlandiya ve Danimarka, güçlü büyüme nedeniyle nispeten istikrarlıydı (%0,9 artış). Soğuk tavanlar için ikinci en büyük pazar olan Doğu Avrupa’da, biraz daha zayıf olmasına rağmen (yaklaşık %11) büyüme de oldu. En yüksek büyüme gösteren bölge, Rusya ve BDT ülkeleri (Bağımsız Devletler Topluluğu) olup, burada soğuk tavan satışları %33,3 artarak Avrupa pazarını olumlu etkilerken, AB-28 pazarı (%15,1 düşüş) düştü.
Satışların %95’ini oluşturan aktif soğuk tavanlar Avrupa’da en çok kullanılan ürünler olmaya devam etti. Bunların %85’i entegre, %15’i ise bağımsızdı.
Hava perdesi EMEA pazarı 2020’de yaklaşık 332.000 adet satışla %9’luk bir düşüş yaşadı. Bu düşüş, esas olarak Rusya ve EMEA pazarının üçte ikisini oluşturan diğer BDT ülkeleri tarafından %6’lık bir düşüşten kaynaklandı. İkinci en büyük pazar olan Doğu Avrupa da %10’luk bir düşüş yaşadı. Benzer şekilde, Kuzey Avrupa pazarı 2020’de %20 düştü. Sonuç olarak, Avrupa Birliği genelinde %14’lük bir düşüş görüldü ki, bu düşüş EMEA bölgesinden daha büyük bir düşüş anlamına geliyor. Ayrıca, en güçlü büyümeyi (%8 artışla) yaşayan ve 10.000 adede yükselen Türkiye de dikkat çekicidir.
EMEA bölgesinde, ticari alanlar ve perakende zincirlerinde kullanılan hava perdeleri 2020’de %10’luk bir düşüş gördü. Ancak, satılan birimlerin çoğunluğunu (%93) oluşturmaya devam etti. Kalan %7’lik kısım ise endüstriyel alanlar ve soğuk depolar pazarına satılmıştır.
Düşen trend, satılan hava perdesi çeşitleri açısından pazar yapısını değiştirmedi. Elektrikle ısıtılan hava perdeleri en yaygın tip olmaya devam ediyor ve Avrupa Birliği pazarının yaklaşık yarısını, EMEA pazarının ise dörtte üçünü oluşturuyor.
Adyabatik Soğutucular
Adyabatik soğutucu pazarı, 2018’de başladığı yükseliş trendini Avrupa’da 2020’de %20’nin üzerinde bir büyüme ile sürdürdü. Fransa ve Almanya, Avrupa satışlarının yarısından fazlasını oluşturuyor ve 2020’de 92 milyon Euro’ya yakın bir seviyede bulunuyor. Birleşik Krallık, İsviçre, İtalya ve Hollanda Avrupa pazarının %25’inden fazlasını oluşturan sonraki en büyük pazar grubunu oluşturuyor.
2021 için veri toplama çalışmaları nasıl gidiyor?
Yannick Cotrelle: 2021 veri toplama çalışmaları, 400’den fazla katılımcının dahil olduğu, EMI için tüm zamanların rekoru diyebileceğimiz büyük bir başarıydı. Bu, bir önceki yıla göre %20’lik bir artışı temsil ediyor. Bu büyüme, tüm programlarımızla tutarlı olduğu için daha da dikkat çekicidir. Birkaç yıldır sabit sayıda katılımcısı olan en eski ürün programlarımızdan biri olan Rooftop üniteleri, 17’den 25’e yükselen bir katılımcı sayısına ulaştı. Hava filtreleri grubu, 2020’ye kıyasla 8 ek katılımcı kazandıran başka bir örnektir.
Anaïs Hamon: Üreticiler, katılımdaki büyük artışın yanı sıra katılımcıların verilerini önceki yıla göre daha erken göndermelerinden de görülebileceği gibi, veri gruplarımıza olağanüstü ilgi gösteriyor. Bu, muhtemelen Covid-19 ile ilgili belirsizlik sonucu güncel ve güvenilir piyasa verilerine olan gerçek ihtiyacı göstermektedir. Bu şartlar altında geçmiş yıllara göre daha hızlı sonuç verebilmemiz katılımcılarımız tarafından takdirle karşılandı.
Devam eden kriz bağlamında hizmetlerinizi geliştirebildiniz mi?
Beyza Aykurt: Veri koleksiyonlarımızın sürekli iyileştirilmesi, EMI’nin temel değerlerinden biridir. Bu nedenle katılımcılarımıza yeni hizmetler sunmak için her türlü çabayı gösterdik. Örneğin, web sitemizde soğuk tavan programını geliştirdik. Katılımcılar artık dinamik ve etkileşimli haritalara ve grafiklere erişim ile sonuçları doğrudan çevrimiçi olarak görebilirler.
Bir başka yeni gelişme de, Temmuz ayının başında piyasaya sürülecek olan ilk yıl ortası veri koleksiyonumuz olacak. Isı eşanjörü programına katılanlar, yıl boyunca güncel verilere ihtiyaç duydukları konusunda bizi bilgilendirdiler ve bu nedenle bu yeni toplama formatının benimsenmesini önerdik. Bu denememiz, önümüzdeki yıllarda diğer programlara ilham verebilir.
Ayrıca yeni programlar başlattınız mı?
Yannick Cotrelle: Bu yıl üç yeni veri koleksiyonu başlatarak pazar erişimimizi genişlettik. Bu yılın Ocak ayında başlatılan su fanlı ısıtıcılar ve ev tipi ısı pompaları için veri toplamada sırasıyla 9 ve 30 katılımcı vardı. Koleksiyon zaten pazarın ortalama %50’sinden fazlasını, İskandinav ülkelerinde yaklaşık %70’ini, Fransa ve İtalya’da %60’ını kapsıyor. Bu, özellikle su fanlı ısıtıcılar için iyi bir başlangıç.
Soğuk teşhir dolabı programına gelince, katılımcılar üç ayda bir veri toplamayı tercih ettiğinden, Temmuz 2021’de yeni bir formatta yeniden başlatıldı. Soğutmalı vitrin tipine ek olarak, toplanan veriler ayrıca kullanılan soğutucu akışkanı ve EPREL enerji verimliliği endeksini de içeriyor, bu etiketleme artık tüm Avrupa Birliği’nde bu tür ürünler için zorunludur.
Geçen yıl EMI, “Covid-19 raporu” başlıklı nitel bir çalışma yayınladı. Bu yıl da benzer bir rapor hazırladınız mı?
Anaïs Hamon: Piyasadaki yüksek düzeyde belirsizlik ve katılımcılarımızın ek bilgi ihtiyaçları göz önüne alındığında EMI, 2020’de Covid-19 salgınının HVAC&R pazarı üzerindeki etkisini araştıran ilk nitel araştırmasını yaptı. Bu raporda, genellikle EMI veri koleksiyonlarında bulunmayan ayrıntılı nitel bilgiler sağlayan bir dizi piyasa senaryosu incelendi.
Bu çalışma, bize çok olumlu geri bildirimler veren katılımcılarımız tarafından çok iyi karşılandı. Covid-19 pandemisinin ne yazık ki hala devam ettiği göz önüne alındığında, etkisinin başka bir nitel analizinin yapılmasının çok yararlı olabileceğini düşünüyoruz. Eylül ayında katılımcılara gönderebilmek için bu yaz bu rapor üzerinde çalışmayı düşünüyoruz.
2022 için hangi projeleriniz var?
Beyza Aykurt: Önümüzdeki Ocak ayında hangi veri toplama çalışmalarının başlayacağını henüz kesin olarak söyleyemeyiz; bununla birlikte, şu anda üreticilerle işbirliği içinde çeşitli seçenekler incelenmektedir. Örneğin, valfler (tüm tipler: tek yönlü, bilyeli, solenoid, genleşme vb.), filtre kurutucular ve basınç anahtarları gibi belirli HVAC bileşenleri hakkında veri toplamayı düşünüyoruz. Bu proje, pazar liderleri tarafından yürütülüyor, ancak her üretici de katılabilir.
Hava proses üniteleri de dahil olmak üzere ısı geri kazanım sistemleri programının yeniden başlatılması da değerlendirilmektedir. Bu birkaç yıllığına askıya alındı, ancak Covid-19 salgınının etkisi, üreticilerin pazar trendlerini anlama gerekliliğini bir kez daha takdir etmelerini sağladı, üreticilerin kendileri bu konuda bizimle iletişime geçti.
Daha genel olarak konuşursak, her türlü öneriyi memnuniyetle dinleriz, bu nedenle üreticiler ihtiyaçlarını karşılamak için yeni bir pazar istihbarat programı önermek isterlerse bizimle iletişime geçebilirler.
Ayrıca görünürlüğümüzü artırmak istiyoruz, bu nedenle LinkedIn’deki varlığımızı güçlendirmeye çalışıyoruz. Raporlarımızı ve programlarımızdaki en son değişiklikleri yayınlamak, piyasa trendlerini analiz etmek, veri toplamalarımızın sonuçlarını en iyi şekilde nasıl kullanacağımız konusunda tavsiyelerde bulunmak, toplantılarımız ve etkinliklerimiz hakkında hatırlatmalar yayınlamak için bu platformu kullanıyoruz. Etkinliklere ve toplantılara şahsen katılmak konusunda LinkedIn, katılımcılarımızla bağlantıda kalmak için güçlü bir araçtır.