Faşizm Nedir?
Faşizm, tam güce sahip bir diktatör tarafından yönetilen, muhalefeti ve eleştiriyi zorla bastıran, tüm endüstriyi, ticareti vb. düzenleyen ve saldırgan bir milliyetçilik ile sıklıkla ırkçılığı vurgulayan bir hükümet sistemidir.
Faşizm, demokrasinin başarısız bir sistem olduğunu düşünür. İfade özgürlüğünün ve partilerin özgürlüğünün bir yalan olduğunu ve faşizmin insanları devlet iktidarı altında örgütleyeceği düşüncesinde ilerler.
Bu inancın sonucu, ulusal birliği engelleyebilecek her şeyden şiddetle kurtulmak gerektiği fikriydi. Aslında şiddet topluma faydalı görülüyordu. Milliyetçi halk gevşek bir şekilde tanımlanmış olamazdı. Daha ziyade, Mussolini ve ondan sonra gelenlerin, kimin milletin bir parçası olacağı konusunda çok spesifik fikirleri vardı. Bunu takiben kalıba uymayanlar bu birliği bozucu olarak görüldü ve bu nedenle şiddete maruz kaldı.
Avantajları
Faşist ekonomiler, toplumları bir planlayıcının vizyonuna uyacak şekilde tamamen dönüştürmede iyidir. Merkezi olarak planlanmış ekonomilerle aynı faydaların çoğuna sahiptirler ve ekonomik kaynakları büyük ölçekte harekete geçirirler. Devasa projeler yürütüyorlar ve endüstriyel güç yaratıyorlar.
Dezavantajları
Faşizm, ulusal değerlere ulaşılmasına yardım etmeyenleri ya görmezden gelir ya da onlara saldırır. Buna azınlık grupları, yaşlılar, gelişimsel güçlükler ve bakıcıları dahildir. Geçmiş ekonomik rahatsızlıklardan sorumlu tuttuğu gruplara saldırır. Diğerleri, gereksiz veya refah üzerinde gereksiz bir engel olarak görülüyor. Genetik havuz için kötü olarak görülebilir ve sterilize edilebilirler.
Faşizm, yalnızca ulusal değerlere uyanlara yardım eder. Sistemi donatmak ve giriş için ek engeller oluşturmak için güçlerini kullanabilirler. Buna kanunlar, eğitimsel kazanım ve sermaye dahildir. Uzun vadede bu, çeşitliliği ve yarattığı yeniliği sınırlayabilir
Faşizm Tarihi
Popüler inanışın aksine, Benito Mussolini faşizmi icat etmedi. Faşist fikirlerin kökenleri Fransa ve Avusturya gibi ülkelerde 19. yüzyıla kadar görünebilir.
1700’lerin sonlarından 1800’lerin başlarına kadar farklı ülkelerdeki ilerici devrimler, orijinal faşist fikirleri ateşledi. Bunun sonucunda ilk başarılı adımı Mussolini attığı ve bunu adlandırdığı için kendisiyle özdeşleşmiştir.
Mussolini ve Faşizm
Faşizm idealleri, 1920’lerde toprak sahipleri ve işadamları faşizmi sosyalizme muhalif bir alternatif olarak kucakladıkça İtalya’da destek ve ün kazandı. Mussolini’nin “faşizmin kurucusu” olarak geldiği yer burasıdır.
Güçlü milliyetçilikten yana olduğu için sosyalist partiden ihraç edildi. Il Duce (“Lider”) olarak da bilinen Mussolini, dünyanın ilk faşist lideridir. Bunun nedeni, “faşizm” terimini, antik Roma’da cezalandırıcı otoritenin sembolü olan Latince “fasces” teriminden yaratmasıdır. Mussolini daha sonra bu terimi faşist partisi Partito Nazionale Fascista’yı (Ulusal Faşist Parti) adlandırmak için kullandı.
Neo-Faşizm
II.Dünya Savaşı’nın sonunda, Avrupa’daki büyük faşist parti parçalandı ve hatta yasaklandı. Ancak bu, diğer grupların faşist idealleri benimsemesini engelleyemedi.
1940’ların sonlarından itibaren Latin Amerika, Orta Doğu ve Güney Afrika’da neo-faşist gruplar oluşmaya başladı. Bu gruplar otokratik olmaktan çok demokratik görünmek için çaba sarf ettiler ve bazı inançlarını savaş sonrası modern Avrupa ilkelerine dayanarak değiştirdiler.
Faşizmin Özellikleri ve İlkeleri
Faşizmin tüm unsurlarını isimlendirmek inanılmaz derecede zordur. Bunun sebebi her faşist lider ve parti ideolojiyi biraz farklı şekillerde yorumlamıştır. Faşizmin en önemli ilke ve özelliklerinden bazıları şunlardır:
- Totaliter rejim: Bir diktatörün tam kontrolü vardır.
- Aşırı militarist milliyetçilik: Bir bireyin devlete bağlılığı katı bir şekilde uygulanır.
- Seçim demokrasisini küçümseme: Liderlerin bir grup aday arasından seçilmesine gerek yoktur.
- Siyasi liberalizme karşı çıkın: Hükümet, ne pahasına olursa olsun insanları korumalıdır.
- Kültürel liberalizme karşı çıkın: Hükümet, ne pahasına olursa olsun belirli bir kültürü korumalıdır.
- Seçkinlerin kuralı: Doğal bir insan hiyerarşisi vardır.
- Bir halk topluluğunun yaratılması: Bireysel çıkarlar ulusun iyiliğine tabidir.
- Korporatist ekonomi: Toplum, devlete bağlı “şirketler” tarafından örgütlenir.
- Kitlesel seferberlik: Liderler, halkın kitlesel toplantıları yoluyla halkın desteğini ve gücünü kazanır.
- Çöküşe karşı çıkın: Faşist bir devlet, materyalizm ve korkaklık gibi özelliklere karşı her halükarda mücadele eder.
- Fiziksel güç: Şiddet, rakiplerle savaşmak için gerekli görülür.
Tarihte Faşizm Örnekleri
Tarihte faşizmin iki ana örneği Mussolini ve Hitler’i içerirken, bu hükümet yapısının en popüler olduğu 1922 ile 1945 arasında birçok başka faşist lider vardı.
- 1925-1943: İtalya’nın Benito Mussolini liderliğindeki Ulusal Faşist Partisi, İtalya’yı faşist bir devlet yaptı.
- 1933-1945: Adolf Hitler’in Ulusal Sosyalist Alman İşçi Partisi veya Nazi Partisi, Almanya’yı 12 yıl boyunca onun liderliğinde yönetti.
- 1932-1934: 1932’de Avusturya Şansölyesi seçildikten sonra Engelbert Dollfuss, ülkenin geleceği için faşizmin gerekli olduğuna ikna olana kadar demokrasiyi sona erdirme niyetinde değildi.
- 1932-1968: António de Oliveira Salazar, Portekiz’deki Ulusal Birliğe katıldı ve yaklaşık kırk yıl hüküm sürdü.
- 1935-1945: Belçika’da, Rexist Parti, Léon Degrelle önderliğinde birçok parlamento sandalyesi kazanmayı başardı.
- 1937-1938: Fransız Ateş Haçı ( Croix-de-Feu ), 1930’ların sonlarında Fransa’daki en büyük ve en hızlı büyüyen sağcı partiydi.
- 1941-1944: Japonya’da Başbakan Hideki Tojo, askeri rütbelerde yükseldi ve sonunda ABD’de Pearl Harbor saldırısının emrini veren lider olarak ünlendi.
Faşist Ne Demek?
Diktatörlük yapan veya aşırı sağ görüşlere sahip bir kişinin hiçbir şekilde demokrasiye dayalı sisteme inanmayan, zorba, çıkarları uğruna baskı yaratan ve faşizme inanan kimsedir. Faşist insan hiçbir şekilde doğruyu görmek istemeyen, baskılar sonucu istediğini yaptırma çabasına giren, düşünce sistemi körelmiş insanların seçtiği taraf olmuştur. “Milliyetçilik ile Faşistlik birbirine karıştırılmamalıdır.”