Havasız kalarak ölmeye, ya da ölecek duruma gelmeye genel olarak, boğulma denir. Boğaza bir şey kaçınca, su dolunca, boğaz sıkılınca soluk kesilir, bunun sonucu olarak da insan ölür; çünkü hava alamayınca akciğerlerin çalışması durur, vücudun oksijen alıp karbon dioksit vermesi kesilir. Boğaz sıkılmadığı halde, havasız kalma, zehirli gaz yutma, elektrik sarsıntısına uğrama gibi olaylar da, akciğerlerin çalışmasını, oksijen almasını önlediği için boğulmaya yol açar.
Çok defa ölümle sonuçlanan boğulma olaylarını önlemenin başlıca yolu dikkatli olmaktır. Hele küçük çocukların rastgele öteberiyi ağızlarına almamasına çok dikkat etmelidir.
Boğulma, ölüme kadar varmamışsa, bir bayılma durumundadır. Hasta kıvranarak titrer; gözleri yuvalarından fırlamış, ağzı yırtılırcasına açılmıştır. Burun kanatları çarpmaktadır. Bu boğulmadan dolayı baygınlık hali de iki ayrı durum gösterir: Hasta ya mosmor kesilmiştir, ya da, tersine, rengi uçmuştur, solgun, ölü benizli olmuştur. Bu iki boğulma halinin ayrı ayrı tedavi şekilleri vardır.
Boğulma Halleri
Hasta Mosmor Kesilmişse. — Hemen açık havaya çıkarmalı, elbiselerini açmalı, ovarak ısıtmalıdır. Hemen suni solunuma geçilmekle birlikte, bolca kan almalı, damar içine coramine (koramin), oualbaine (ualbain), Tanret 3388 RP gibi ilâçlar şırınga edilmeli, ayrıca kabaete lobeline (lobelin) iğnesi yapmalıdır.
Hastanın Benzi Soluksa. — Yine hemen açık havaya çıkarıp elbiselerini açmalı, başını alçakta tutmalı, yukarıda söylediğimiz iğneleri yapmalıdır. Suni solunuma, umut kesmeden, gerekirse bir saat bile devam etmelidir.
(Yukarıda bahsedilen ilaçlar bir öneridir. Önerileri dikkate alıp almama ve uygulayıp uygulamama size kalmış bir şeydir. Bu yazı bilgi amaçlıdır.)
Suda Boğulma
Boğulmaların günlük hayatta en çok rastlananı suda boğulmadır. Denizde, bir akarsuda, yüzme bilmemekten, ya da birdenbire suya düşmekten, yüzme bildiği halde, bir kramp sonucunda, yüzemez hale düşmekten ileri gelen bu gibi boğulma olaylarında boğulmakta olanı kurtarmak birtakım bilgilere dayanır; yoksa yardıma koşan da tehlikeye girer.
Boğulmak üzere olanın yardımına koşan kimse suya, elbiselerini, ayakkabılarını çıkararak atlamalı, kazaya uğrayana arkadan yaklaşıp kolunu onun omuzundan atarak göğsünden kavramalıdır. Onun kendisine sarılmasına imkân vermemeli, böylece tek kolu ile yüzmelidir. Bir elle saçından yakalayıp çekmek de iyi bir usuldür: Bunda, boğulmakta olan kimsenin kurtarıcıya sarılması tehlikesi daha azdır. Bu arada, hastanın başı aşağı getirilerek, yuttuğu su boşaltılır. Karaya çıkarınca da, bir yandan hekim çağırtırken, bir yandan da suni solunuma başlanır.
İnsanı ölüme götüren suda boğulmalara karşı alınacak en iyi tedbir, sudan korkmaktır. Deniz mevsiminde, iyi yüzme bilmeden derin sulara girmek; yüzme bilinse bile kıyıdan uzaklaşmaktan kaçmılırsa boğulma tehlikesi ortadan kalkar.