Sırbistan Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı İvica Daciç'in geçen hafta, Kosova ile Sırbistan arasındaki sorunun çözümü için ''Kosova'nın kuzeyindeki Sırp nüfusun yoğun yaşadığı bölgenin Sırbistan içinde kalması, Arnavutların yaşadığı diğer kısımların ise ayrılmasının tek gerçekçi çözüm olduğu'' yönündeki açıklamaları ülkede geniş yankı buldu.
Daciç'in bu açıklamaları üzerine Sırbistan'ın güneyinde Arnavut nüfusun yoğun yaşadığı Preşevo'daki 3 belediyenin yetkilileri de Kosova'nın bölünmesinin söz konusu olması halinde kendilerinin de Kosova ile bütünleşmek istedikleri yönünde açıklamada bulundu.
Preşevo Belediye Başkanı ve Arnavut Demokrat Parti Genel Başkanı Ragmi Mustafa, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Sırbistan'ın güneyindeki Preşevo, Buyanovac ve Medveca belediyeleri sınırlarında Arnavut nüfusun yoğun olarak yaşadığını belirtti.
Kosova'nın bölünmesinin ve Sırp nüfusun yoğun yaşadığı kuzey bölgesinin Sırbistan'a bağlanmasının gündeme gelmesi halinde kendilerinin de Kosova ile bütünleşme konusunda ısrarcı olacaklarını söyleyen Mustafa, şöyle konuştu:
''1992 yılında yapılan referandumda bu 3 belediyede yaşayan halkın yüzde 97'si Kosova'nın parçası olması yolunda irade ortaya koydu. Preşevo, Buyanovac ve Medveca belediyeleri Kosova'ya bağlanma taleplerini 2006 yılında da resmi olarak açıkladı. Kendimizi zaten Kosova'nın bir parçası olarak görüyoruz. Bunlar önemli nedenlerdir. Ancak tüm bu sorunların barışçıl çözümü için uluslararası toplumun tavrını önemli görüyoruz.
Bu bölgedeki tüm ülkelerin yolu iyi komşuluk ilişkilerinden geçer. Biz sorunlarımızı Sırbistan'ın resmi kurumları içinde çözmek istiyoruz. Ancak Belgrad, bu sorunlarımızın çözümüne yanaşmıyor. Ancak Kosova'nın bölünmesi konusunda muzakere olursa Preşeva Vadisi'nde yaşayan Arnavutlar olarak kesinlikle Kosova'nın bir parçası olmasında ısrar edeceğiz.''
Mustafa, Kosova'nın bölünmesini önerenlerin Sırbistan'ın bölünmesini de düşünmeleri gerektiğini ifade ederek, ''Eğer Kosova bölünecekse Preşevo, Buyanovac ve Medveca'da yaşayan Aranavutların talebi de Kosova'ya katılmak olacaktır. Ancak bu görüşlerimle ilgili Priştine'nin tutumunu şu anda bilmiyorum'' dedi.
Bu arada, AB'nin çabaları sonucu bir süre önce Sırbistan ile Kosova arasında başlayan müzakerelere Preşeva Vadisi'nde yaşayan Arnavutlar da temsilci göndermek istemişti.
Preşevo Vadisi'inde 22 Kasım 2000 tarihinde Arnavutlarla Sırp asker ve polisler arasında 190 gün süren silahlı çatışma çıkmıştı. Bu çatışmalarda yüzlerce kişi öldü ve yaralandı. Bölgede büyük bir yıkıma da yol açan çatışmalar, uluslararası toplumun çabaları sonucu 31 Mayıs 2001 yılında sona ermişti.
PREŞEVO VADİSİ
İkinci Dünya Savaşı'ndan önce Makedonya'ya bağlı bulunan Preşevo, Buyanovac ve Medveca'yı içine alan Preşevo Vadisi, küçük bir alan kaplamasına rağmen stratejik olarak oldukça büyük bir öneme sahip.
Sırbistan;ın güney komşularına ve Selanik'e ulaşımı sağlayan tek yol bu vadiden geçiyor. Ayrıca Sırbistan, Orta Doğu ve Orta Avrupa ile ticaretini bu bölge üzerinden sağlıyor.
Belgrad-Üsküp-Selanik ana yolu, batıda Kosova ve doğuda Bulgaristan ile bağlantıyı sağlayan Vardar Vadisi'ne bağlanıyor. Preşevo, Buyanovac ve Medveca'da çoğunluğu Arnavut 100 binden fazla nüfus bulunuyor.
(AA/ÖZ/GÜR)