Uterusun (rahmin) myometrium tabakası (3 tabakadan ortadaki tabaka) içerisinde endometriuma (iç tabakaya) ait bez ve stromal dokuların bulunması adenomyozis olarak adlandırılır. Östrojene bağımlı olarak büyüyen hastalıklardandır, östrojenin azaldığı durumlarda (menopoz gibi) adenomyozis geriler.
Adenomyozisin risk faktörleri
- İleri yaş
- Multiparite (fazla doğum yapmak)
- Sezaryen ya da uterin cerrahi geçirmek
- Polimenore (sık aralıkla adet görmek)
- Erken menarş (ilk adet görme)
Adenomyozisin belirti ve bulguları
- Menoraji (aşırı ve uzun süreli adet kanaması)
- Adet kanamasının pıhtılar halinde olaması
- Dismenore (adet sancısı)
Adenomyozis tanısı
En belirgin bulgusu muayenede rahmin genel olarak büyümüş ve yumuşak olmasıdır. Ultrason, MR veya muayene adenomyozisten yana bulgular verebileceğinden kesin tanı histopatolojik olarak histerektomi ile koyulabilir.
Adenomyoziste ayırıcı tanı
Ayırıcı tanıda aşırı kanama olan hastalıkların (endometrial polip, myoma uteri, endometrium kanseri , endometrial hiperplazi gibi) değerlendirilmesi gerekir.
Adenomyozis oluşumuna dair teoriler
- Bazı bilirkişiler adenomyozisin endometrial hücrelerin myometriuma doğrudan saldırısı sonucunda oluştuğunu düşünmektedir. Sezeryan gibi uterus (rahim) duvarına insizyon (kesi) yapılan ameliyatlar bu saldırıya neden olabilir.
- Başka bir teoriye göre adenomyozis embriyonun gelişme evresinde myometriumda kalan endometrial hücrelerden gelişebilir.
- Adenomyozis gelişimine doğum sonrası endometrit gibi enfeksiyonların sebep olabileceğine dair bir teori,
- Myometriuma yerleşen kök hücrelerin neden olabileceğine dair bir teori mevcuttur.
Adenomyozis tedavisi
Nadiren de olsa adet kanamasını azaltmak için bazı ilaç tedavileri faydalı olabilir. Histerektomi en kesin tedavi yöntemidir.
Mercan Bozkurt