Sağduyu, çoğu zaman birinin düşündüğü kadar evrensel değildir. Çoğumuz onu kötüye bile kullanıyoruz. Dahası, herkes, her durumda etkili bir şekilde yönetmek için gerekli olan ayırt etme ve mantıksal anlama yetisine sahip değildir.
Descartes, sağduyunun dünyadaki en iyi dağıtılan kalite olduğunu iddia etti ; böyle makul bir yeteneğe sahip olmayan kimse yoktu. Ünlü matematikçi ve filozof için, bu boyut, kişisel özelliklerin ötesinde, herkesin net olmasına izin verdi ve aynı şekilde neyin doğru, neyin kabul edilebilir ve neyin irrasyonel olanı sınırladı.
Pekala, Voltaire'in bir zamanlar dediği gibi, sağduyu aslında duyuların en az ortak olanıdır. Bunun anlamı ne? Esasen, bu tür bir oybirliği her zaman gerçek değildir veya algılanmaz, özellikle de her durumda neyin mantıklı olduğunu veya neyin bekleneceğini anlamak söz konusu olduğunda. Bir şekilde herkes kendi sağduyusunu bütünleştirir ve bu bazen diğerlerininkiyle uyuşmaz.
Öte yandan, en merak edilen yanı şudur: Bu basitliği değerler ve eylem ilkeleri açısından uygulayabilseydik hepimiz daha iyi durumda olurduk, mantıklı ve neredeyse evrensel bir özden başlayarak. Ancak, bazı durumlarda, belirli durumlarda en iyi ne yapılacağını bilirken, bunu hiç yapmayız; kısmen ilgisizlik, meydan okuma, ilgisizlik ya da zihnimiz daha karmaşık boyutlarla meşgul olduğu için.
Sağduyu bize örneğin daha sağlıklı bir yaşam sürmemiz gerektiğini söyler; Bununla birlikte, sağlığı her zaman birinci sıraya koymayız ve kesinlikle hemen memnuniyetten önce değil. Sağduyu genellikle o kağıt parçasının çöpe gitmesi gerektiğini, daha fazla geri dönüştürmemiz gerektiğini, araba kullanırken cep telefonu mesajlarını okumamamız gerektiğini veya sevdiğimiz insanlarla daha kaliteli zaman paylaşmamız gerektiğini fısıldar. Bunun farkındaysak, neden yapmıyoruz?
'Sağduyu, gerçekte on sekiz yaşından önce zihinde kök salmış bir önyargı birikiminden başka bir şey değildir.'
-Albert Einstein-
Sağduyu nedir?
Psikoloji için sağduyu, her bir kişinin sahip olduğu (veya sahip olması gereken) ayırt etme kapasitesidir. . Bu yetenek sayesinde mantık ve mantığa dayalı olarak tutarlı kararlar alınabilmektedir. Aynısı Albert Einstein sağduyu dediğimiz şeylerin çoğunun, başkalarının bize aşıladığı bir dizi önyargıdan başka bir şey olmadığını iddia etti.
Her ne olursa olsun, bu kavram her zaman tek ve tek bir amaç arar: kamu yararı. Bu yeterliliğe dayanarak, hepimizin bu kadar pratik bir anlayışa sahip olduğu varsayılmaktadır. birlikte yaşamayı kolaylaştırmak çatışmalardan kaçının ve herkesin iyiliği için hareket edin. Ancak sağduyu nereden geliyor? Einstein'ın da söyleyeceği gibi, büyük oranda sadece başkalarının bize öğrettiklerinden veya dikte ettiklerinden değil.
Aslında, kısmen deneyimlerimizden kaynaklanıyor; gördüklerimizden, duyduklarımızdan ve deneyimlediklerimizden. Bu nedenle, her birimizin her zaman diğerlerininkine benzemeyen yollardan geçtiği ve olayları yaşadığı açıktır. Yani Sağduyunuz, sizin için en mantıklı olan şey başkaları için mantıklı olmayabilir.
Sağduyuyu yorumlamanın üç yolu
Tarih boyunca sağduyu kavramına çeşitli açılardan yaklaşılmıştır. . Her birini anlamak, kesinlikle daha net bir fikre sahip olmamıza yardımcı olacaktır.
- Aristo . Yunan filozofuna göre, sağduyu yalnızca duyusal deneyimlere odaklanmıştı. Bu anlamda hepimiz bir uyaran karşısında aynı hissi yaşarız (kırılan bir cam görmek, ateşin ısısını hissetmek, rüzgarın sesini ...). Onun için sağduyu, hassas nesnelerden, duyular yoluyla algılanabilenlerden geliyordu.
- Descartes . Fransız matematikçi ve filozof için, bireyin farklı bir kültüre ait olması önemli değildi. Hepimizin, doğru olanı yanlıştan, iyiyi kötüden yargılamak ve ayırt etmek için evrensel bir sağduyuya sahibiz.
- Pragmatizm . 19. yüzyılda ortaya çıkan bu felsefi yaklaşım daha faydalı bir bakış açısı sunuyor. Bu teorik çerçeveye göre sağduyu, inançlarımızdan ve günlük deneyimler ; yani bizi çevreleyen çevreden. Ve bu da beklendiği gibi hava durumuna ve karşılaştığımız durumlara göre değişebilir.
Psikoloji bunun hakkında ne diyor?
Adrian Furnham , psikoloğu Üniversite Koleji Londra, bize şunu öneriyor asla hiçbir şeyi hafife alma : Bazen, sağduyu olarak gördüğümüz şey düpedüz saçmadır.
İşinde aktarmaya çalıştığı şey, birini benimseme ihtiyacıdır. eleştirel görüş ve gerçekçidir. Bir karar vermemiz gerektiğinde, yapılacak en iyi şey, durumu, davanın özelliklerini ve bizim için en iyi olanı veya neyin daha uygun olduğunu, ancak her zaman mantıklı ve makul bir şekilde analiz etmektir. Yalnızca 'sağduyu' kavramıyla yönlendirilmek, daha fazla hata yapmaya yol açabilir.
Furnham, örneğin, yakın zamana kadar evrensel gerçekler olarak kabul edilen, kadınların oy verecek kadar zeki olmadığı veya kadınların kaderi gibi inançları bize hatırlatıyor. zihinsel engelli sağlık tesislerinde hapis cezası verildi. Sağduyu, bu nedenle, her zaman iyi kalibre edilmez, aynı zamanda güncelliğini yitirmiş olabilir veya kişisel ihtiyaçlarımıza uygun olmayabilir. Bunu biraz eleştirel yargı ile de kullanalım, ayrıca anlamaya çalışalım Diğerlerininki, durumu başka bir bakış açısından anlattığı veya değerlendirdiği için bizimkinden farklı sonuçlara yol açabilir. .
Kaynakça
- Furnham, A. (1996). Hepsi akılda: Psikolojinin özü . New York: Taylor ve Francis.
- Maroney, Terry A. (2009). 'Anayasa Hukuku Olarak Duygusal Sağduyu'. Vanderbilt Hukuk İncelemesi. 62: 851.