Yanan Ayak Sendromu Nedir?
Yanan ayak Sendromu terimi, alt ekstremite kaslarındaki bir arıza nedeniyle kişinin ayağında gerçek dışı, acı verici bir his duyma hissini tanımlar. Hasta sıklıkla, yürüme ve hatta oturma gibi günlük aktiviteleri gerçekleştirmeyi zorlaştıran semptomları olduğunu bildirir. Yanan ayaklar genellikle aşırı kullanım, iltihaplanma ve/veya tahrişten kaynaklanan bağ veya kas hasarının bir sonucudur. Ayak yanması için fizik tedavi ve ağrı kesici ilaçlar gibi çeşitli tedaviler mevcuttur.
“Yanan ayaklar” terimi, genellikle belirli hareketler veya eylemler sırasında kişinin dizlerinin altında (yani ayaklarının hemen üzerinde) yaşadığı bir hissi tanımlamak için kullanılır ve belirli grupların yaşadığı benzer bir semptom nedeniyle “jöle ayak” olarak anılır.
Sporcular ve dansçılar gibi alt uzuvları içeren fiziksel aktiviteler gerçekleştiren (yürüme, koşma vb.) “Jöle ayağı” bazen yanlış olarak peroneal sinir sıkışması ile eşanlamlı olarak kullanılır; bu terim, ayak bileğinizin dış tarafına giren tendonların peroneal sinir üzerindeki baskısına bağlı olarak ayak bileğinin arkasında meydana gelen acı hissini tanımlamak için kullanılır.
“Bağlı ayak ağrısı veya yanan ayaklar”, kemikleri ve/veya kasları birbirine bağlayan bir veya daha fazla bağın hasar görmesini veya tahriş olmasını tanımlamak için kullanılan bir terimdir. En yaygın nedenler arasında yaralanma (örn. düşme) veya aşırı kullanım (örn. egzersiz) yer alır. Ayaklarda yanma durumunda, bu tür ayak ağrısı “charcot foot” olarak bilinir ve adını, onu ilk keşfeden ve hastalarında semptomlar bildiren Fransız nörolog Jean-Martin Charcot’tan alır.
“Yanan ayak sendromu” olarak da bilinen “kas-iskelet yanan ayaklar”, kas yorgunluğunu, aşırı kullanımı ve/veya tahrişi tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Buna iltihaplanma ve/veya aşırı kullanım (çoğu durumda diyabet gibi tıbbi durumlar nedeniyle) neden olabilir ve bu da kas hasarı ve ağrıya neden olur.
Yanan Ayak Sendromu Hangi Bölgelerde Oluşur?
Ayaklarda yanma durumunda, bu tip yanma ağrıları tipik olarak ayağın alt kısmında, tabanda, toplarda ve ayak parmaklarında yer alır. Semptomlar genellikle ayakta dururken ve yürürken ortaya çıkar. Ayaklarda yanma, egzersiz ve spor gibi fiziksel aktiviteler, tıbbi durumlar veya diğer hastalıkların yanı sıra anormal kemik yapısı gibi bir dizi faktörün sonucu olabilir.
Yanan ayak sendromuna genellikle alt ekstremitelerdeki kasların aşırı kullanımı ve/veya tahrişi neden olur, bu da onların fonksiyonel yeteneklerine zarar vererek ağrıya neden olabilir.
Kaslara zarar veren en yaygın neden, düzenli hareketler veya dans, koşma veya yürüme gibi belirli aktiviteler yoluyla kaslara baskı uygulanmasıdır.
Çoğu durumda, yanan ayak sendromu, vücudun sağlanan enerjiyi verimli bir şekilde kullanamamasıyla sonuçlanan aşırı kullanımdan kaynaklanır. Kaslar aşırı kullanıldığında sertleşir ve ağrır. Ayak yanmasının ilk belirtileri tipik olarak, merdiven çıkma veya bir yerde uzun süre ayakta durma gibi uzun süre ayakta durmanızı veya yürümenizi gerektiren faaliyetler sırasında ortaya çıkar.
Egzersiz, genellikle tekrar tekrar yapıldığından ve egzersizler arasında yeterli mola süreleri sağlamadığından yanan ayak sendromunun yaygın bir nedenidir. Bu, kas dokusunda hasara yol açabilir ve mümkünse her ne pahasına olursa olsun kaçınılmalıdır. Yanan ayak sendromu ayrıca diyabet, obezite ve otoimmün bozukluklar gibi hastalıkların bir sonucu olabilir. Bu durumlarda hasta yemek yedikten sonra ayaklarında yanma hissi yaşayabilir. Bununla birlikte, daha uzun süreli aktivite veya egzersiz sırasında ayak yanması sendromu da yaşayabilirler.
Yanan ayak sendromu, genellikle kalıtsal olan ve yeterince erken yakalanırsa tedavisi zor olan ayağın yapısındaki anormalliklerden de kaynaklanır. Bu hastalık “kalıtsal düztabanlık” olarak adlandırılır ve kişinin kemeri çökerek ayaklarda yanmaya veya bel ağrısı gibi diğer etkilere neden olduğunda ortaya çıkar. Ayaktaki anormal bir yapı da yanan ayak sendromuna neden olabilir. Ayağın yapısında bir anormallik olduğu durumlarda, ayağa çok fazla ağırlık verilmesini gerektiren aktiviteler sırasında (örneğin ayak parmaklarının üzerinde durmak gibi) ağrı oluşur.
Tipik semptomlarının ve etkilerinin farkındaysanız, yanan ayak sendromunu tespit etmek kolaydır. Hastaların yaşadığı en yaygın semptom, özellikle uzun süre ayakta durduklarında veya yürüdüklerinde ayaklarında yanma hissidir. Bu, egzersiz sırasında dikişler ve kramplar gibi daha ileri komplikasyonlara yol açar ve bu da fiziksel aktivite veya spor yapma yeteneğinizi büyük ölçüde etkileyebilir ve ayak bilekleriniz, dizleriniz, sırtınız vb. bacaklar ve bel ve bazen enfeksiyonlara neden olabilir.
Yanan Ayak Sendromu Teşhisi Nasıl Konur?
Yanan ayak sendromu yaşayan çoğu kişiye birinci basamak sağlık hizmeti sağlayıcısı tarafından teşhis konur. Doktorunuz strep boğaz veya diyabet gibi ayak yanmasına neden olabilecek altta yatan tıbbi durumları ekarte etmek için fizik muayene yapacaktır.
Ayrıca aşırı kullanım veya bağ hasarı gibi ayak yanmasına neden olan bazı olası nedenler için vücudunuzu inceleyecektir. Bu, bacaklarınızda, ayak bileklerinizde ve/veya ayaklarınızda ağrılı hislere neden olan dizlerinizin üstünde veya altında problemleriniz olup olmadığını belirlemelerine olanak tanır. Doktorunuz ayrıca tendon ve bağ sorunlarının daha ayrıntılı incelenmesi için bir röntgen önerebilir.
Yanan Ayak Sendromu Nedeni Nelerdir?
Ağrınızın nedenini belirlemeye yardımcı olmak için yapılabilecek diğer testler arasında manyetik rezonans görüntüleme (MRI), BT taraması ve ultrason yer alır. Bunlar, yalnızca ayak yanmasının kesin nedeninin bilinmediği durumlarda yapılan daha gelişmiş testlerdir. MRG’ler, doktorların ayağınızı invazif olmayan bir şekilde görmelerine izin vererek olası ağrı nedenlerini belirlemelerine yardımcı olabilir.
BT taramaları, doktorların ayaklarınızın yapısını, özellikle de kemik veya bağ hasarı gibi sorunlara neden olabilecek alanları görmelerine yardımcı olmak için X ışınlarını kullanır. Ultrason da X ışınlarını kullanır, ancak BT’den daha iyi çözünürlüğe sahiptir ve daha ayrıntılıdır.
Gerekirse tedavi, ayak yanma hislerinizin nedenine bağlıdır. Çoğu durumda doktorunuz, yanan ayak sendromu belirtilerinizden kaynaklanan ağrıyı hafifletmek için ağrı kesici ilaçlar ve/veya iltihap giderici ilaçlar reçete edebilir. Kemiklerinize ve kaslarınıza daha fazla zarar gelmesini önlemek için buz paketlerinin kullanımıyla birlikte fizik tedavi de önerebilir. Fizik tedavi, yanan ayak sendromunu tedavi etmek için ciddi bir varlık olabilir, çünkü kasların aşırı zorlanmasından daha fazla ağrı çekmeden düzenli aktivitelere ayak uydurmanıza izin verir.
Ancak ağrı, kaslarınızın ve kemiklerinizin aşırı kullanımından kaynaklandığı için aktivite seviyelerinizi buna göre ayarlamanız gerekebilir. Doktorunuz bu gerekliliği sizinle tartışacak ve yanan ayak sendromuna bağlı daha fazla komplikasyondan kaçınmak için kilo vermek veya diyetinizi değiştirmek gibi herhangi bir yaşam tarzı değişikliği yapmanız gerekip gerekmediğini belirlemenize yardımcı olacaktır.
Doktorunuz ayrıca, sorunu yalnızca artıracak hormonal dengesizliklere neden olabileceğinden, ayaklarınızda yanma hissine neden oluyorsa herhangi bir doğum kontrol hapı almayı bırakmanızı önerebilir. Bununla birlikte, yanan ayak sendromundan kaynaklanan ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilecek birçok ilaç ve tedavi mevcuttur, bu nedenle, kontrolden çıkmasına veya çok uzun süre göz ardı edilmesine izin vermemeniz önemlidir.
Lütfen bu bilgileri aramanın veya okumanın anında yanıt alınacağını garanti etmediğini, ancak size yardımcı olabilecek bir doktor bulmanıza yardımcı olacağını bilin. Ek olarak, yanma semptomlarının ne kadar süredir devam ettiğini ve sorunun yakın zamanda değişip değişmediğini doktorunuza bildirmeniz önemlidir. Yanan ayak sendromu semptomlarınız şiddetli görünüyorsa veya ilk fark ettiğinizden bu yana kötüleştiyse, lütfen hemen tıbbi yardım alın.
Doktorunuz size yanan ayak sendromu teşhisi koyarsa ve bunun normal durumunuzdan farklı olduğu ortaya çıkarsa, yanık ayak sendromuna yol açan ağrının altında yatan nedeni belirleyebilmeleri için sizi o alanda uzman bir kişiye yönlendirebilir.