30.06.2022 20:42 Haber Deposu: BBC Türkçe Ukrayna’yı dört aydan fazla süredir bombardımana tutan Rus kuvvetleri, Yılan Adası’nı (Ukrayna’da malum adıyla Zmiinyi Adası’nı) terk etti.
Rusya, tahıl ihracatını engellemediğini kanıtlamak için “iyi niyet jesti” olarak buradaki güçlerini geri çektiğini söylüyor. Sadece Moskova tahıl depolarını bombalamaya devam etmiş olduğu için Ukrayna bu iddiayı reddetti.
Savunması zor
Ada, havadan ve denizden her yönden saldırıya açık olduğundan askeri uzmanlar, burayı savunmakla görevli ufak garnizonu (ilkin Ukraynalılar, sonrasında Ruslar) “kolay hedef” olarak vasıflandırıyor.
Rusların 24 Şubat’ta ele geçirdiği Yılan Adası, Ukrayna kıyılarına 35 km uzakta; doğrusu kıyıdan roket, topçu ve drone saldırılarının menzili içinde. Ukrayna ordusu da bunu yapmış oldu ve adaya ve oraya asker ve ağır tabanca taşıyan gemilere saldırılar düzenledi.
Nisan ayında Karadeniz Filosunun amiral gemisi Moskva’nın batırılmasıyla Rusya’nın kuzeybatı Karadeniz’deki uçaksavar kabiliyetleri mühim seviyede zayıfladı.
Bu da Kremlin’in Yılan Adası’na uçaksavar sistemleri ve radyo-elektronik harp sistemleri getirme çabalarını açıklıyor. Sadece Karadeniz’deki ana deniz üslerinden oldukça uzakta olduğundan Rusya için talibi savunması lojistik bir kabusa dönüştü.
Tüm saldırılarına karşın Ukrayna’nın deniz kapasitesi oldukça sınırı olan olduğundan adaya kendi kuvvetlerini çıkaramadı.
Ukraynalı askeri uzman Oleh Zhdanov, Yılan Adası’na asker konuşlandırmanın her iki taraf için de mantıklı olmadığını, zira bunların kolay hedef haline geleceğini söylüyor. Bunun yerine, adaya yaklaşan herhangi bir hedefi vurma kabiliyetini korumak icap ettiğini korumak için çaba sarfediyor.
Bu bununla birlikte Ukrayna’nın Karadeniz’deki en büyük limanı Odessa’ya ve Karadeniz’in kuzeybatı bölgesine daha çok güvenlik elde edecektir.
Mühim bir kayalık
Rusya hali hazırda Ukrayna’nın Karadeniz kıyılarının büyük bir bölümünü, ek olarak Kırım Yarımadası’nı ve Azak Denizi’nin tamamını denetim ediyor. Yılan Adası’nın elde tutulması Odessa’nın etkili bir halde kuşatım altına alınmasını kolaylaştırmış ve Ukrayna tahılının ihracatını olanaksız hale getirmişti.
Bu bununla birlikte Karadeniz kıyılarının da saldırıya açık olması demekti ve Kiev’deki askeri uzmanlar Rusya’nın S-400 şeklinde uzun menzilli hava müdafa sistemleri kurabileceğine dair endişelerini dile getirdiler.
Rusya’nın talibi denetim etmesi NATO üyesi Romanya için de hem Köstence limanı hem de Tuna Nehri ağzındaki trafik bakımından tehdit oluşturuyordu..
Stratejik açıdan mühim bu bölge bununla birlikte petrol ve gaz rezervleri açısından da varlıklı.
Potansiyel bir değişiklik
Rusya’nın adadan çekilmesi Ukrayna için yalnız simgesel bir zafer değil, stratejik bir başarı. Rusya açısından ise hem bir gerileme hem de utanç verici bir yenilgi.
Sadece bu gelişme savaşın gidişatını mühim seviyede değiştirmeyecektir. Rusya, Donbas’ın doğusunun tamamını ele geçirmeye ve savaşın başlangıcında ele geçirdiği güneydeki öteki bölgeleri elinde tutmaya odaklanmış durumda.
Yılan Adası Karadeniz’in son aşama stratejik bir bölgesinde ve sofistike roket sistemleri oluşturmak için ideal bir noktada olsa da sonucunda ufak bir kayalık.
Aslolan sual, Rusları buradan çıkardıktan sonrasında Ukrayna’nın savaştan harap olmuş ekonomisini canlandırmak için tahıl ihracatına tekrardan başlayıp başlamayacağı. Rus harp gemileri Karadeniz’deki hakimiyetlerini sürdürürken, etkili bir donanma gücüne haiz olmayan Ukrayna’nın bu şansı hemen hemen oldukça azca.
Ukrayna, Rusya’nın Odessa’dan gelen tahıl konvoylarına eşlik etme teklifini, limanın dışındaki mayınların temizlenmesini doğuracağı için reddetti.
Türkiye hem Rusya hem de Ukrayna ile anlaşmaya varmak için etken çaba gösteriyor fakat bu aşamada bunun da gerçekleşme ihtimali uzak görünüyor.
Önümüzdeki birkaç hafta Ukrayna’nın ihracatı için oldukça mühim görülüyor; zira yeni hasat Temmuz’da başlıyor.
Moskova versiyonu
Çözümleme: Steve Rosenberg, BBC Rusya Editörü
Artık şuna alıştık: Rusya, gelişmeler mevzusunda Ukrayna yada Batılı hükümetlerin sunduğundan oldukça değişik bir versiyon ortaya koyuyor.
Rusya Müdafa Bakanlığı tarafınca meydana getirilen açıklamada Rus birliklerinin yalnız “verilen görevleri” tamamladıkları ve adadan ayrıldıkları iddia ediliyor. Ek olarak, Rusya’nın Ukrayna’dan besin ihracatını engellemediğini göstermek için ayrılışı “iyi niyet jesti” olarak nitelendiriyor.
Aylardır uğruna savaşılan Yılan Adası’nın stratejik önemi ve Rus kuvvetlerinin işgalden bu yana Ukrayna’da “iyi niyet jestleri” yapmadığı düşünüldüğünde, bu anlatıma Rusya haricinde inanan pek olmayacaktır.
Son Dakika Haberler
30.06.2022 20:42 Haber Deposu: BBC Türkçe Ukrayna’yı dört aydan fazla süredir bombardımana tutan Rus kuvvetleri, Yılan Adası’nı (Ukrayna’da malum adıyla Zmiinyi Adası’nı) terk etti.