Sansürden saklanan kumpanya: Belarus Bağımsız TiyatrosuYorumlar
Belarus Cumhuriyeti'nin başkenti Minsk'te sıradışı bir akşam. Yaklaşık 50 kişi, sessiz sakin bir sokakta, Belarus Bağımsız Tiyatro Kumpanyası'nın son oyununu izlemek üzere, eski bir garajda bir araya geliyor.
Piyesleri Alexandr Lukaşenko hükümeti tarafından uzun yıllar yasaklanan ve kurucuları Londra'ya sürgün olan Belarus Bağımsız Tiyatro Kumpanyası bugün faaliyetlerini gizlilik içinde sürdürüyor.
Gerekli resmi izinleri almadan sahnelediği oyunlarının duyurusunu kulaktan kulağa yapıyor.
Bu akşam, tiyatro topluluğu engelli bireyler üzerine yazdığı Budzma! (Şerefe) adlı oyunu sahneye koyuyor.
Oyuncular arasıda 2017 yılında, Polonya'nın başkenti Varşova'da tekerlekli sandalyeye mahkum bireyler arasında düzenlenen dünya güzellik yarışması birincisi Alexandra Chichikova da var. Chichikova güzellik yarışmasına "insanların tekerlekli sandalyedeki kişilere, sadece onlara da değil, tüm sakat bireylere, özellikle de kadınlara bakışını değiştirmek" için katıldığını ifade ediyor.
Kendi oyunlarını yazıp yöneten Belarus Bağımsız Tiyatro Kumpanyası için cinsellikten, siyasi baskılara ve sosyal problemlere hiçbir konu tabu değil. Oyuncularından Kyril Kalbasnikau kumpanyayı şu ifadelerle tanımlıyor:
"Politik ve sivri dilli bir topluluğuz. Belarus'ta olup biten her şeye karşı eleştirel bir bakış açımız var. Ülkedeki siyasi ve idari güç böyle şeylerden haz etmiyor."
Tiyatro topluluğu, oyunları için bilet kesmiyor. İzleyiciler, bütçelerine göre, gönüllerinden ne koparsa onu veriyor. Kumpanya böylece devlet tiyatrolarına uygulanan sansürden kurtulmayı hedefliyor.
Kumpanyanın oyuncularından Pavel Gorodnitskij siyasi rejimin tiyatrolara uyguladığı baskıyı şu şekilde dile getiriyor:
"Sahnelediğiniz oyunları inceleyen komisyonlar var: Oyunda, çıplaklık, sert dil kullanımı vs. var mı, kontrol ediyorlar. Belarus'ta devlet tiyatroları paralel bir evrenden gelmiş gibi; her şey günlük gülistanlık, her şey güzel...Gündelik sosyal sorunlara değinmiyor, Anton Tchekov, Sheakspeare gibi klasik yazarların oyunlarını sahneliyorlar. Biz bu oyunun bir parçası olmak, sadece bir "eğlence tiyatrosu" olmak istemiyoruz. Yaratıcı işler yapmak, insanlar ve onları çevreleyen konular hakkında kafa yormak istiyoruz."
Belarus Bağımız Tiyatro Kumpanyası 25 Mart'ta, sansürden saklandığı köşesinden çıkarak ilk resmi performansını sergiledi. Belarus Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını ilan etmesinin 100. yıldönümü kutlamaları çerçevesinde sahne alan kumpanya izleyiciler tarafından ilgiyle karşılandı.
Ancak, Kyril Kalbasnikau, özgürlüklerin oldukça kısıtlı olduğu ülkede bazı şeylerin değiştiğini kabul etse de gelecekten çok da umutlu değil:
"Böylesi büyük bir etkinlikte ilk kez yer aldık ve sahnelediğimiz piyese hiçbir sansür uygulanmadı. Bunun politik hayat için yeni bir adım olduğuna inanıyorum. Belki de bunu söylemek için henüz çok erken... Kendi adıma, burada bir aile kurmak istemiyorum. Çünkü çok ilerici bir toplumumuz yok. Üzücü bir durum, ama bunu değiştirmeye çalışıyoruz."