DAKAR, Senegal — Senegal başkentinde FOMO sezonu başlıyor.
Bu yılki Dakar Bienali için bir serginin açılışındayken bile – ooh ve ah, gördüğünüz sanat eserlerine ve imrenilen kıyafetlere – başka bir yerde daha da iyi bir sahneyi kaçıracağınızdan korkarsınız. Neler oluyor – şimdi! – bu sahil başkentinin etrafına dağılmış, katılabileceğiniz diğer beş etkinlik?
Bu yılki Bienal için Senegal’de olacak kadar şanslı olanların karşı karşıya olduğu (hoş) muamma da bu. Afrika kıtasında çağdaş.
Ancak Dakar’da sanatı keşfetmek yılın herhangi bir zamanında kolay ve ilham vericidir. Sanat ve üslup burada günlük hayata entegre edilmiştir ve zaman veya para nedeniyle tüm Bienal tekliflerinden dışlananlar, hemen hemen her yöne yürüyerek, sanat eserlerini kolayca elde edebilirler.
Dairemin dışındaki kumlu sokak, her sabah pati izleri, motosiklet kızakları ve başıboş begonvil çiçekleriyle yenilenen bir kolaj ya da rölyef. Bir güvenlik görevlisinin yıpranmış bir kano artıklarından yapılmış cılız sandalyesi bir natürmorttur. Meyve satıcıları mango ve gevşek şemsiyelerle kurulumlar oluşturur.
Güzel kıyafetleri görmek için partilere gerek yok. Herhangi bir eski Cuma günü, herhangi bir sokak köşesinde 10 dakika geçirin ve keskin güneş gözlükleri, sivri terlikler veya korkak topuklu ayakkabılar ve bir yay-gökkuşağı bazin içinde bir yay-gökkuşağı giyen bir dizi insan – dövülmüş damask pamuğundan elbiseler.
bu sergilenen sanat eski Palais de Justice’de bu yıl muhteşem. Ancak insanlar, küratörlerin seçtiklerini görmek için yarı yıkık binanın kendisini – sessiz mahkeme salonları, orta avlusu ve eğimli tavanları – gezmek için geliyorlar. Burada darbeciler, sözde suikastçılar ve muhalif politikacılar, binanın brütalist beton duvarlarında çatlaklar belirmeye başlayana ve yıkılabileceği korkusunu uyandırana kadar yargılandılar. 1990’ların başında durduruldu.
Ancak 24 yıl sonra, 2016’da, Bienal’in ana sergisinin yeni evi olmak için kapıları nihayet yeniden açıldığında hâlâ ayaktaydı.
Koridorlarında dolaştığım izlenimi, Dakar’da sık sık karşılaştığım bir izlenim. Özellikle, Dakar’ın sahil bulvarı Corniche’den aşağı inerken radyosu uykulu Sufi ilahileri çalan çatırdayan sarı bir taksideyken gelen bir his. Solda, güneşte ağartılmış palmiye yapraklarının arasından, kilometrelerce solgun deniz; sağda, yakın ve uzak camilerden ezan sesi geliyor.
Hala yaşadığım bir zamana, hala evim dediğim bir şehirde tatlı bir nostalji hissi.
Ancak bu şehir her gün değişiyor. İnşaat makinelerinin gürültüsü, bina ışıklarının parıltısı ve kamyonlar dolusu çimento kamyonu, Dakar’ın dönüşümünü sağlıyor, bazen saatlik gibi görünen, düz çatılı bina bahçeleriyle, daha yeni yeni duran palmiye ağaçlarının bulunduğu yerde aniden filizleniyor.
Yani Dakar’ın gerçek nostaljisi, şehri denizde kesintisiz görüş hatlarıyla, çok daha az trafik, kirlilik ve emlak spekülasyonu ile tanıyanlardır.
Bu yılki Bienal’in teması – Serer dilinde Ĩ’Ndaffa, İngilizcede sahtecilik anlamına geliyor – uygun görünüyor. Sanat galerilerinin yanı sıra Dakar metalürji uzmanları armatürlerden yeni bir şehir inşa etmekle meşguller.
Art deco ve neo-Sudan mimarisinin iç içe geçtiği şehrin şehir merkezi olan Plateau’nun girişinde bir apartman kulesi planlanıyor; muazzam yapı şehrin kalbine hakim olacak.
Cam ve beton bloklardan oluşan bir bina canavarı, birinin tepesinde bir deniz feneri ve diğerinin üzerinde Sovyet tarzı bir heykel bulunan iki tepenin mahalleye adını verdiği alçak villaların küçük bir yerleşim banliyösünde yükseliyor. – “Göğüsler” anlamına gelen Mamelles.
Kentin yaşadığı değişimler, orada yaşayan sanatçıların eserlerine de yansıyor. Bazıları, tıpkı Ousmane MbayeEski bir buzdolabı tamircisi, üst düzey mobilya tasarımcısı oldu, dışarıda sokakta çalışıyor ve kelimenin tam anlamıyla şehrin etraflarında büyümesini izliyor.
Eski bir sokak sanatçısı olan Ngor’un hızla soylulaşan semtinde, Saadyo, artık ticari olarak başarılı. Bana en son çalışmalarını gösterdi; scooter ve Nescafé’nin neşeli bir isyanı olan tuvalleri, radyoları, kedileri ve renkleri, hepsi Dakar’ın günlük duvar halısının bir parçası. Bir polis memurunun bir taksi şoförünü tutukladığını gösteren en son resimlerinden birine kolunu salladı.
“Bu trafik ve kirlilik,” dedi ve bunun sadece resmin bir parçası olmadığını, başlığının, tüm temasının – ve bloklu binaları neden siyah beyaz boyadığını anlamam biraz zaman aldı. Gri.
Bienalin başarısı ve şehrin daha geniş sanat ortamı, yeni Dakar’ı yaratan bina patlaması ve soylulaştırmanın itici güçleri arasında yer alıyor.
Ama şehrin tanınmayacak kadar değişmeyeceği kesin. Gri lekelerle kaplı olsa bile, Saadio’nun tuvalinde renginin ve şehrin alameti farikasının birçok kırıntısı vardı.
Ve tüm değişikliklere rağmen, Dakar’ın doğal tahtalarını tamamen silmek zor olacak. Ellerinde sürücüleri, direksiyonları veya dizginleri ile Porsche’ler ve atlı arabalar arasında dokuma yapan seyyar satıcılar, satılan büyük altın çerçeveli aynalara yansıyacak.
Özellikle harmattan mevsiminin kuru, tozlu rüzgarları estiğinde, yukarıdaki komşusundan, gökyüzünden anlaşılmaz gümüş denizi alacağız. Kıyıdaki dev ponza taşları gibi volkanik kayalar, sanatçıya çalışma alanı kazandırdı. Kehinde Wiley onun adı: Kara Kaya Senegal.
Ve gördüğümüz gelişme ne olursa olsun, siyah gözlü bezelyeli sandviçlerin etrafındaki bükülmüş kağıtlar – klasik şehir kahvaltısı – bazen onlarca yıllık bir gazete, bazen bir çocuğun ödevi, bazen de bir oy pusulası.
Bienal parti devresini ilerledikçe özleyeceğim. Ama sonra, belki de hepimizin nostaljiye kapılacağı bir doz eski Dakar için ayrılan insanların tuhaflığıyla Palais de Justice’de tekrar tek başıma dolaşabileceğim.
Kaynak : https://www.newsrust.com/2022/06/at-dakar-biennale-city-itself-is-most.html