S5: Aşağıdaki tabloda verilen A, B, C ayıraçlarından biri protein, biri yağ, biri de nişasta ayıracıdır. Bu ayıraçların bulunduğu tüplere, biri bitkisel kaynaklı, biri hayvansal kaynaklı, biri de bu ikisinin karışımı olan özütler eklenmiştir. Bu deneyden tablodaki sonuçlar alınmıştır.
(+) işareti, ayıraç etkisiyle renk değişiminin gerçekleştiğini,
(-) işareti renk değişiminin gerçekleşmediğini göstermektedir.
Buna göre,
I. Birinci özüt hayvansaldır; A, protein ayıracıdır.
II. İkinci özüt hayvansaldır; B, nişasta ayıracıdır.
III. Birinci özüt bitkiseldir; C, yağ ayıracıdır.
yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve III
E) II ve III
Ç5: Bu soruda, bitki ve hayvanlarda ortak olarak bulunmayan maddeler dikkate alınmalıdır.
Protein ve yağlar hem bitki hücrelerin de hem de hayvan hücrelerinde vardır.
Bu nedenle I. ve III. verilenlerin kesin doğru olduğu söylenemez.
Ancak, nişasta sadece bitki hücrelerinde bulunur.
Bu nedenle hayvansal bir hücreye nişasta ayıracı damlatılınca, renk değişimi olmayacaktır.
Cevap B
S6: İnsanlarda kan proteinleri,
I. Kanın pıhtılaşmasında rol oynama
II. Sindirilmiş besin maddelerini taşıma
III. Kan plazmasının osmotik basıncını dengelemede rol oynama
Vücudun bağışıklık tepkisinde rol oynama işlevlerinden hangilerini gerçekleştirir?
A) I ve II
B) II ve III
C) II ve IV
D) I, II ve III
E) I, III ve IV
Ç6: Kanda bulunan proteinlerden albumin ve globulin gibi bazı çeşitler osmotik basıncın ayarlanmasında,
fibrinojen ve protrombin kesilme sonrasında kanın pıhtılaşmasında,
antikorlar ise mikroplara karşı vücudun savunulmasında görev yaparlar.
Sindirim ürünleri ise plazmada serbest olarak kan akışıyla taşınırlar.
Bu taşınmada proteinlerin etkisi yoktur.
Cevap E
S7: Vücutta, K vitamini eksikliğine,
I. Sindirim kanalında etkili emilimin olmaması
II. Besin içeriğinde yeterli yağın bulunmaması
III. Bağırsaktaki yararlı mikroorganizmaları öldüren ilaçların uzun süre kullanılması
durumlarından hangileri neden olabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve III
E) I, II ve III
Ç7: Vitaminler, yağda eriyenler (A, D, E, K) ve suda eriyenler (B grubu ve C) olarak iki grubu ayrılır.
A, D, E ve K vitaminlerinden yeterli emilimin olabilmesi için, günlük alınan besin içeriğinde yeterli yağın bulunması gerekir.
Kalın bağırsakta yaşayan bazı bakteriler, B ve K vitaminlerini üreterek insana verirler.
Bu organizmaların ölmesi vücuda alınan K vitaminin azalmasına neden olacaktır.
Cevap E
S8: Karada yaşayan bir memeli hayvandaki proteinlerin yadımlama (yıkım) sürecinde; sırasıyla oluşan amino asit, amonyak ve üre molekülü miktarlarının, boşaltım işlemine girmeden önce, zamana göre değişimi aşağıdaki grafiklerde gösterilmiştir.
Buna göre, proteinlerin yadımlama (yıkım) sürecinde oluşan amino asit, amonyak ve üre molekülü miktarlarını gösteren grafiklerin numaraları aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Amino asit Amonyak Üre Miktarı
A) I II III
B) I III II
C) II I III
D) III II I
E) III I II
Ç8: Proteinlerin yıkım sürecinde, ilk önce proteinler amino asitlere yıkılır.
Amino asitler solunumda enerji kaynağı olarak kullanılınca, amonyak açığa çıkar.
Bu süreçte kanda bir miktar artan amonyak, karaciğerde üreye çevrilir.
Bu olaylar sonucunda, amino asitler tamamen harcanır, NH3 bir süre artar sonra azalır, üre ise atılana kadar (böbreklere taşınana kadar) artar.
Cevap E