Daha önce, Büyük İskender'in archigrammat (kanserlik müdürü) olan ve ölümünden sonra Perdiccas ile birlikte birleşik bir devleti korumanın destekçisi olan Kardiyalı bir Yunan olan Eumenes'in kökeninden ve gençliğinden bahsetmiştik. Argead hanedanının savunucusu. Perdiccas, Mısır'daki bir sefer sırasında kendi astları tarafından öldürüldü, ancak Eumenes, Küçük Asya'daki cephesinde Ermenistan valisi Neoptolemus'a ve Makedon ordusunun sevgili komutanı Krater'e karşı iki büyük zafer kazandı. Bunun için Makedon ordusunun bir toplantısında kanun dışı ilan edildi ve ölüm cezasına çarptırıldı.
hatırladığımız kadarıyla önceki makaleİskender devletinin son hükümdarı, kariyerine bu kralın babası II. Philip'in altında komutan olarak başlayan ve hatta onun arkadaşı olan Antipater'di. Antipater, İskender'in varislerini (Filip'in üvey kardeşi ve fatih İskender'in küçük oğlu) Makedonya'ya götürdü. Eumenes'i ölüm cezasına çarptıran ordu meclisinin iradesini yerine getirmesi için Eumenes eyaletinin batısındaki satraplığı yöneten Antigonus Tekgöz'e talimat verdi.
Tek Gözlü Antigonus'un sözde tasviri
Antigonus, Eumenes topraklarını kendi mülküne katmayı umarak bu komisyonu büyük bir coşkuyla kabul etti.
Antigonus, Eumenes'e Karşı
Diadochi'nin en yetenekli komutanları olarak anılan Eumenes ve Antigonus arasındaki savaş üç yıl sürdü. İlk savaş - Orkinia'da Eumenes, iki komutanın ihaneti nedeniyle kaybetti. Antigonus'un ordusunun almayı başaramadığı Nora dağ kalesine sığınmak zorunda kaldı. Kuşatma için birliklerinin bir kısmını bırakan Antigonus, Paphlagonia ve Kapadokya'yı kontrol altına almak için yola çıktı. Perdikkas'ın kardeşi Alketes'in ordusunu yenerek onu kuşatma altındaki Thermis'te intihar etmeye zorladı. Antigonus kısa süre sonra tüm Küçük Asya'nın hükümdarı oldu, yalnızca resmen naip Antipater'e boyun eğdi.
Durum, MÖ 319 yazında önemli ölçüde değişti. e., ölürken, Antipater halefi olarak oğlu Cassander'ı değil, İskender'in falanksının eski komutanı olan 75 yaşındaki Polyperchon'u atadı. Öfkelenen Cassander, yeni bir savaş başlatmaktan memnun olan Antigonus'a kaçtı. Şimdi Makedonya ve Yunanistan'ı ele geçirmeyi ve imparatorluğun naibi (ve daha sonra belki de kral) olmayı umuyordu. Bu zamana kadar, geniş bir bölgeye dağılmış olmasına rağmen birliklerinin sayısı 60 bin piyade ve 10 bin süvari askerine ulaştı. Antigonus'un emrinde ayrıca 70 fil vardı. Antigonus, elbette, onu yalnızca Polyperchon ile savaşta kullanmak niyetiyle Makedonya'yı Cassander'a vermeyi planlamadı. Cassander'a 35 gemi ve 6 bin asker veren Antigonus, onu Yunanistan'da savaşması için gönderdi. Ptolemy ile bir ittifaka giren kendisi, Beyaz Clit komutasındaki Polyperchon filosunu yendi ve ordusunu Hellespont üzerinden nakletmeye hazırlanıyordu.
Bu durumda Polyperchon, Eumenes ile ittifak yapmaya karar verdi. Sadece eski mülkleri üzerindeki haklarını doğrulamakla kalmadı, aynı zamanda onu bir Asya stratejisti olarak atadı. Eumenes'in komutası altında, Büyük İskender'in ünlü argyrospidlerinin kolordu da geçti. Eumenes'in gücü, doğu eyaletlerinin birçok valisi tarafından tanındı.
Buna karşılık Antigonus, Eumenes ile müzakerelere girdi ve ona ilk makalede adı geçen, geleceğin "Diadochi tarihçisi", bir taşralı ve makalenin kahramanının arkadaşı olan Cardialı Jerome'u elçi olarak gönderdi. Ancak Eumenes, Argead hanedanına sadık kaldı.
Asyalı Stratejist
Antigonus'un uyanıklığını müzakerelerle yatıştıran Eumenes, 500 atlının başında Nora kalesinden kaçmayı başardı. Yol boyunca Kapadokya'da askere alınan müfrezelere katılarak Kilikya'ya geldi. Burada ordunun komutasını aldı ve Sind'deki kraliyet hazinesinden altın aldıktan sonra Fenike, Suriye, Pisidya, Likya ve Kıbrıs adasında birkaç bin asker daha topladı. Sonuç olarak, emrinde yaklaşık 12 piyade (3 argyrospid dahil) ve XNUMX'e kadar atlı vardı. Olympias, Eumenes'ten yardım istedi ve hatta onu Roxana'dan İskender'in oğlu olan torununun öğretmeni olarak atamak istedi.
İmparator Caracalla döneminde basılan bir Roma madalyonundaki Olympias
Eumenes, Fenike'de inşa etmeye başladığı gemilerle Makedonya'ya geçecekti, ancak Antigonus'un yenilmesinden sonra bu planlar iptal edilmek zorunda kaldı. filo Poliperkon.
Bu arada, Küçük Asya'da Eumenes ordusunun ortaya çıkması, Antigonus'u Makedonya seferini iptal etmeye zorladı. 318 sonbaharının sonunda 24 kişilik bir orduyla (20 piyade ve 4 atlı) Eumenes'e karşı harekete geçti. Eumenes, Susiana eyaletinde 18 binden fazla piyade ve yaklaşık 4 bin atlıdan oluşan bazı satrapların birliklerinin kendisine katıldığı doğuya çekilmeyi tercih etti. Diodorus Siculus'un Kral Porus'un katili dediği, İskender'in Trakya bölgelerinin eski taksibaşı olan Hindistan satrapı Evdam, 120 fil getirdi. Antigonus, müttefikleri Seleucus ve Python'dan yardım aldı. Eumenes, Seleucus'un Babil'ini ele geçirdi, ancak ordusunu Dicle'yi karşıya geçiremedi çünkü diadochus barajın yıkılmasını emretti. Antigonus, Seleucus ve Python'a yardım etmeye gitti, ancak 317 baharında Eumenes, Koprot Nehri yakınında bir zafer kazandı: burada, ana düşman ordusunun askerlerinin önünde, bu kolu geçen yedi bininci bir müfrezeyi yendi. Dicle.
Bundan sonra Antigonus, satrapı müttefiki Python olan Media'ya çekilmek zorunda kaldı. Geçiş sırasında ordusu, Kossei kabilesiyle olan çatışmalarda oldukça ağır kayıplar verdi. Eumenes ayrıca orduyu kışlık bölgelere götürdü. Burada da bu Yunanlının Makedon muhalefetiyle karşı karşıya olduğu söylenmelidir. Pers satrapı, İskender'in eski bir somatofilak olan Peuestes, MÖ 325'te bununla gurur duyuyordu. e. Kızılderili Mallas kabilesinin şehre yaptığı saldırı sırasında kralı kurtardı, eyaletinin önemi nedeniyle birleşik ordunun komutasını üstlendi.
André Castaigne. Alexander ve Mallian kasabasındaki birkaç arkadaşı
Argyrospidlerin yeni komutanı Antigens, Makedon ordusunun bir toplantısında stratejistin seçilmesini talep etti. Diodorus Siculus'un " dediği sıradan argyrospidlere gelince.görkemi ve eylemleri düşmanlar arasında büyük korku uyandıran yenilmez birlikler"Ve"sorun çıkaranlar”, daha sonra bu “yetkili” savaşçılar, ancak hizmetlerinin tam ön ödemesini aldıktan sonra komutanlara bağlılık yemini ederdi. MÖ 317'de e. Eumenes'ten üç kez maaş almayı başardılar ve aynı sayıda ona bağlılık yemini ettiler.
Eumenes'in ordusunun kış kampından söz eden Plutarch, burayı "tatil yeri, sefahat ve seçim öncesi entrikalar”ve ... demokratik bir devletle karşılaştırır. Eumenes'in daha sonra en azından bir miktar düzeni geri getirmeyi başarması şaşırtıcı.
Savaş, 317 sonbaharında, Antigonus'un ordusunun, modern İsfahan kenti yakınlarındaki Seleukos topraklarına giden yolu kapatan Eumenes birlikleriyle karşılaştığında yeniden başladı.
Paretaken Savaşı
Bu savaşın (Gabiene Savaşı'nın yanı sıra) bir açıklaması " içinde bulunabilir.Tarihi library", Diodorus Siculus, "Biography", Eumenes Plutarch, "Strategems", Polien ve "Strategems", Cornelius Nepos, "Ünlü yabancı komutanlar üzerine". Diğer şeylerin yanı sıra bu savaş, bağımsız komuta Antigonus'un oğlu Demetrius'a emanet edilen ilk savaş olmasıyla da ünlüdür. O sırada 19 yaşında olan bu komutan Poliorket (şehrin kuşatıcısı) lakabıyla tarihe geçecektir.
Demetrius I Poliorcetes. MS XNUMX. yüzyılın Roma kopyası. e. MÖ XNUMX. yüzyıla ait bir Yunan büstünden. e. Napoli
Bu zamana kadar, karşıt tarafların güç dengesi şu şekilde ortaya çıktı: piyadeler yaklaşık olarak eşitti (kraliyet ordusunda yaklaşık 35 bin, Antigonus'ta 33 bin), ancak Antigonus'un ağır piyadede bir avantajı vardı. Ayrıca daha fazla süvari askeri vardı (10 bine karşı yaklaşık 6 bin). Ancak Eumenes'in daha fazla fili vardı (125'e karşı 65).
Eumenes fillerini tüm cepheye eşit bir şekilde dağıtırken, Antigonus tüm filleri sol kanada yerleştirdi. Merkezde her iki tarafta ağır silahlı piyadeler, yanlarda - hafif piyade ve süvariler dizildi. Aynı zamanda, merkezde mevzileri işgal eden Eumenes'in seçkin piyade birimleri, Makedon argyrospidleri ve hipaspistler, sayıca onlardan aşağı olmalarına rağmen, Antigonus'un benzer oluşumlarından niteliksel olarak üstündü.
Savaşın sonuçlarının belirsiz olduğu ortaya çıktı: Eumenes'in süvari birimleri, kanatlardan birinde başarılı oldu. Piyadeleri düşman falanksını devirdi, ancak onu takip ederek oluşumlarını kaybettiler ve bu diadochus'un 19 yaşındaki oğlu Demetrius komutasındaki Antigonus ordusunun sağ kanadının atlılarının saldırısına uğradılar. Antigonus ordusunu yenilgiden kurtaran bu saldırıydı: ilerleyen Eumenes falanksının sol kanadının piyadeleri ağır kayıplar verdi ve durmak zorunda kaldı. Günün sonunda her iki ordu da muharebe kabiliyetlerini ve yeni bir muharebeye hazır olma durumlarını koruyarak orijinal mevzilerine döndüler. Diodorus Siculus şöyle der:
“Zaten lambaların yanma zamanı olmasına rağmen ... askerler sadece toplanmakla kalmadı, aynı zamanda tüm çabalarını savaşa yöneltti ve dahası, sadece stratejistler değil, aynı zamanda savaşçı kitleleri de doldu. zafer hırsıyla. Dolunay tarafından aydınlatılan gece berrak olduğundan, ordular yaklaşık dört pletra mesafede birbirine paralel dizildi.
Antigonus'un kayıpları çok daha fazlaydı, ancak Eumenes'in askerleri, yalnızca kişisel olarak kendilerine ait değerli eşyaların değil, eşlerinin ve çocuklarının da bulunduğu konvoya çekilmek istedi. Sonuç olarak, savaş alanının Antigonus ordusunda kaldığı ortaya çıktı. Ancak, halkını kış için yerleştirmeyi planladığı Seleukos bölgesine giremedi. Eumenes ve Antigonus'un orduları, kesin ve tartışılmaz bir galibi açıklamadan farklı yönlere dağıldı.
Gabiene Savaşı
Düşmanlıklarda bir mola sırasında, Eumenes birliklerinde “demokrasi” yeniden gelişti. Plutarch'a göre, ast satraplar Eumenes'e yalnızca ordu ona yalnızca bir komutan olarak güvendiği ve onu "düşündüğü için müsamaha gösterdi"komuta etme ve savaş yürütme yeteneğine sahip tek kişi', ve 'askerlerin hayatını kurtarmak". Ve Makedon savaşçıların kendileri de onları ziyafetlerin ve her türlü tatilin iyi organizatörleri ve yöneticileri olarak görüyorlardı. Ve iddiaya göre satraplar, Antigonus'a karşı kazanılan zaferden hemen sonra Eumenes'i öldürmeyi kabul ettiler. Bu arada bir saldırı beklemeden birliklerini Medya ve İran sınırında bulunan bir vadiye dağıttılar. Eumenes ile sadece kendi birkaç birliği kaldı. Casusları tarafından bundan haberdar edilen Antigonus, düşman kuvvetlerini parça parça kırmaya karar verdi. Ancak, ana kuvvetlerin yaklaşmasını bekleyen Eumenes, bir tepede kamp kurdu, birçok boş çadır kurdu ve geceleri çok sayıda ateş yaktı. Sinirlenen Antigonus, Eumenes'e hemen saldırmaya cesaret edemedi ve ona müttefik birlikleri toplaması için zaman verdi. Son olarak, MÖ 315 baharında. e. Eumenes için ölümcül hale gelen savaşa düşman orduları girdi. Asya stratejistinin daha fazla piyadesi (36 bine karşı yaklaşık 22 bin) ve filleri (114'e karşı 65) vardı, ancak Antigonus süvarilerde (9 bine karşı 6 bin) bir avantaj elde etti. Eumenes'in vurucu gücü, Diodorus Siculus'un yazdığı gibi, hala argyrospides'ti:
"Bu sırada, Gümüş Kalkanların en küçüğü yaklaşık altmış yaşındaydı, diğerlerinin çoğu yetmiş yaşındaydı ve hatta bazıları daha yaşlıydı, ancak hepsi deneyim ve güç nedeniyle yenilmezdi, sonuç olarak kazanılan beceriler ve cesaret buydu. kesintisiz bir dizi savaşın.”
Süvari birimleri geleneksel olarak kanatlarda faaliyet gösterdiğinden, Eumenes, falanksı merkezdeki düşman piyadesini devirene kadar bir şekilde buradaki mevzilerini korumak zorunda kaldı. Ve böylece sol kanadı, Antigonus'un kesin bir darbe hazırladığı altmış fillerle güçlendirdi. Bu (sağ) kanat Demetrius tarafından komuta ediliyordu, sol kanat ise Antigonus ile müttefik olan Media Pithon'un satrapı tarafından komuta ediliyordu. Persis Pevkest satrapının bir buçuk bininci süvari müfrezesi yanına giderken Antigonus hemen avantajlı bir başlangıç yaptı. Ve sonra fillerin lideri Eumenes öldürüldü, o şimdi korkmuş, geri kaçmıştı. Eumenes'in kendisi kuşatıldı ve zorlukla birliklerine girmeyi başardı. Ancak falanksı başarılı oldu. Diodorus, Eumenes'in "yaşlı" argyrospidlerinin
“Yetenek ve güçte o kadar mükemmel olduklarını kanıtladılar ki, halkından tek bir kişiyi bile kaybetmediler, ancak beş binden fazla düşmanı öldürdüler ve sayıları kendilerinden kat kat fazla olan tüm piyade müfrezelerini yendiler. ”
Polian diyor ki:
"Savaş bittiğinde Antigonus'la birlikte beş bin, Eumenes'le birlikte yalnızca üç yüz asker düştü."
Süvarileri savaşın kaderini belirleyebilecek olan Peucestus'un ihaneti olmasaydı, savaş Antigonus birliklerinin korkunç bir yenilgisiyle sona erecekti. Ancak şimdi bile savaşın sonucu belirlenmemişti. Diodoros diyor ki:
"Satraplar, mümkün olduğu kadar çabuk yukarı satraplıklara geri çekilmek gerektiğini söylediler, ancak Eumenes, düşman falanksı yenildiği ve her iki taraftaki süvari kuvvetlerinin eşit olduğu için kalıp savaşmaları gerektiğini açıkladı."
Her şey, Medyan süvari müfrezesinin Eumenes kampına atılımıyla kararlaştırıldı: "yiğit" argyrospides, birikmiş servetlerini kaybetme korkusuyla komutanları Antigonus'a ihanet etti. İronik bir şekilde, Neoptolemus'un savaşçıları bir zamanlar aynısını yaptılar ve bir gün Makedonya'ya dönecekleri kişisel mülklerini koruma vaadi karşılığında Eumenes'in yanına gittiler.
Antigonus'un oğlu ve Alexander Nearchus'un eski arkadaşlarından biri olan Demetrius'un şefaatine rağmen, Eumenes ölüm cezasına çarptırıldı ve üç gün sonra idam edildi.
Eumenes'e ihanet eden argyrospidlerin kaderi hakkında Polien, Antigonus'un "Onları bol hediyelerle onurlandırdı", ama sonra:
“İhanete uğramalarından korkarak, bin tanesini Arachosia'nın satrapı Sibirya'ya yardım etmeleri için teslim etti (bu, modern güneydoğu Afganistan ve kuzey Pakistan topraklarındaki tarihi bir bölgedir - V.R.), geri kalanını ise diğer yerlerde nöbet görevine gönderdi. müstahkem ve ücra garnizonlarla hizmet edecekleri bölge kendilerine hapishane olsun diye. Yakında onlardan hiçbir şey duyulmadı.
Ve işte Plutarch'ın onlar hakkında yazdığı şey:
"Argyrospidlerde zalim ve dizginsiz suçluları gören Antigonus, onları kendisinden uzaklaştırdı ve hiçbiri Makedonya'ya dönüp Yunan Denizi'ni görmesin diye her birini yok etme emriyle Arachosia Sibirya hükümdarına teslim etti."
Argyrospidlerin komutanı Antigen tahta bir tabuta konuldu ve diri diri yakıldı. Hindistan satrapı Evdam da idam edildi. Diodorus Siculus şöyle diyor:
“Artık Antigonus beklenmedik bir şekilde Eumenes'i ve ona karşı çıkan tüm orduyu yendiği için gümüş kalkanların komutanı Antigens'i yakalayıp bir çukura attı ve diri diri yaktı. Hindistan'dan fil getiren Evdam'ı, Kelbaniya'yı ve kendisine hep düşman olanlardan bazılarını öldürdü.
Eumenes'in hemşerisi ve arkadaşı olan Cardia'lı Jerome, bu komutanın ölümünden sonra Antigonus'un hizmetine gitti, ardından oğlu Demetrius Poliorket'e hizmet etti. MÖ 250 civarında Makedon Pella'da öldü. e. Jerome, Eumenes ve yeni patronlarından gururla bahsettiği İskender'in Tahta Geçişinin Tarihi, Şimdi Kayıp'ı yazdı. Plutarch, Diodorus Siculus ve Cornelius Nepos eserlerinde onun çalışmalarına atıfta bulundular. Ayrıca Eumenes hakkında bazı bilgiler Arrian'ın "Anabasis of Alexander" (diğer adı "The History of the Great Alexander the Campaigns of Great Alexander") adlı eserinde ve Duris'in ilk makalesinde bahsedilen "Makedonya" adlı eserinde bulunabilir. Sisam.
Antigonus'a ne oldu? Eumenes'e karşı kazanılan zaferden sonra, bu diadochus çok güçlendi ve bu da İskender imparatorluğunun diğer "parçalarının" yöneticilerini endişelendirdi. Ptolemy, Lysimachus, Cassander ve Seleucus birleşerek ona karşı bir savaş başlattı. Gazze savaşında (MÖ 312), Antigonus'un oğlu Demetrius'u yenmeyi başardılar. Ancak savaş devam etti ve MÖ 307'de. e. Atina ve Attika'yı Cassander'in Makedon birliklerinden kurtaran Antigonus ve Demetrius, orada ilahi onurlar almaya başladı: özel olarak yazılmış bir ilahide, Demetrius'a Poseidon ve Afrodit'in oğlu deniyordu. MÖ 306'da. e. bu "yaşayan tanrılar", Diadochi arasında kendilerini kral ilan eden ilk kişilerdi. Ve Batı dünyasının ilk krallarından biri olan Demetrius, portresiyle madeni para basılmasını emretti - o zamana kadar, madeni paraların ön yüzüne tanrıların veya ölü kahramanların resimleri uygulanıyordu (Diadochi, İskender'in görüntüsünü kullanıyordu). Harika).
Demetrius I Polyorcetes, MÖ 294-288'de basılan bir tetradrahmi üzerinde e.
Diadochi'nin Antigonus ve Demetrius'a karşı savaşı, MÖ 301'e kadar değişen başarılarla devam etti. e., Antigonus, Ipsus'ta görkemli bir savaşta öldürüldüğünde ve gücü galipler tarafından bölündüğünde. Demetrius Poliorketes MÖ 285'e kadar savaştı. e., ancak kayınpederi Seleucus Nicator'a teslim olmaya zorlandı ve iki yıl sonra Apomea şehrinde fahri mahkum rütbesiyle öldü. Ancak 9 Kelt'i işe almayı ve Aetolia ile bir ittifak müzakere etmeyi başaran oğlu Antigonus Gonatas, MÖ 276'da Makedonya'yı fethetti. e.
Antigonus II Gonatas ve annesi Antipater'in kızı Phila. MÖ 40 dolaylarında Pompeii'den bir fresk detayı. e.
Son temsilcisi Kral Perseus olan Makedon Antigonid hanedanının kurucusu oldu.
Son Makedon kralı Perseus'un 179-172 yılları arasında basılan tetradrahmisi. M.Ö e.
22 Haziran MÖ 168 e. Pydna Savaşı'nda Romalılar tarafından mağlup edildi ve ardından Makedonya sonsuza dek bağımsızlığını kaybetti.