Portik Nedir? Mimari de Portik Ne Anlama Gelir? Tanımı ve AÇıklaması
portik, bir yapının ön cephesinde, sütunlarla taşınan giriş sundurması ya da üzeri belirli aralarla dizilmiş sütunların taşıdığı bir çatıyla örtülü yaya yolu. Portik bazen yapıdan bağımsız olarak da yapılabilir.
Eski Yunan mimarlığının en önemli öğelerinden biridir. Oradan Roma mimarlığına geçmiş, bu mimarlıklardan etkilenen bütün başka üsluplarda da kullanılmıştır. Eski Yunan tapınakları portiklerinin türüne göre kümelenir. Tapınağın naos’unun (kutsal mekân) yan duvarları giriş cephesinde iki yanından ileriye uzanıyorsa, bunlara ante denir. Böylece oluşan iki yanı kapalı, önü açık portikte antelerin arasındaki (in antis) sütunların sayısı birle dört arasında değişir. Bu tür tapmaklar henostylos (tek sütunlu), distylos (iki sütunlu), tristylos (üç sütunlu) ve tetrastylos (dört sütunlu) olarak adlandırılır. Anteler arasındaki sütun sayısı dörtten çok olmaz.
Eğer giriş cephesinin iki yanından ileriye anteler taşmıyorsa tapınağın portiğinin yalnız önü değil, iki yanı da açık olur, bu durumda portik sütunları da girişin önünde dizilidir. Bu tür tapınaklara prostylos adı verilir. Bir prostylos portikte en az tetrastylos olur. Pentastylos (beş sütunlu), oktast-ylos (sekiz sütunlu), decastylos (10 sütunlu) vb tapmaklar da vardır.
Hem ön, hem de arka cephelerinde portik-leri olan tapınaklara amphiprostylos, çepe-< çevre dört cephesi de sütunlarla sarılı tapınaklara da peripteros adı verilir. Dipterosf lar da çevresi iki sütun sırasıyla sarılı tapınaklardır.