Poliüri – Özellikleri ve Tedavisi
Poliüri vücudunuzdaki idrar üretiminde görülen bir artışa verilen addır. Sebepleri bazen iyi huyludur, ancak bunun tedavi gerektiren kronik bir hastalığın varlığına dair bir uyarı olabileceği zamanlar da bulunmaktadır. Bugünkü yazımızda bu olası sebeplerin neler olduğunu size açıklayacağız.
Poliüri idrar üretimindeki bir artışı ifade eden tıbbi bir terimdir. Bir yetişkin, eğer vücudu günde üç litreden fazla idrar üretirse bu teşhisi alır. Çocuklar için ise bu miktar yirmi dört saatte iki buçuk litreden fazlasıdır.
Tam olarak aynı anlamı karşılamayan diğer benzer terimler de vardır. Örneğin, pollakiüri kişinin günde birkaç kez idrara çıkması ancak total sıvı miktarının normal olması durumudur. Benzer olarak noktüri adlı bir hastalık da vardır, bu da kişinin gece sırasında idrara çıkmak için uykusunu kesmesi anlamına gelir.
Poliüri noktüri ya da pollakiüri eşliğinde gerçekleşebilir ancak bunlar aynı şeyler değildir. Ek olarak, başka bir eşlik eden işaret olmaksızın idrar hacminde bir artış da görülebilir. Her durumda, bu basitçe bir semptomdur ve hastalığın kendisi değildir. Bundan dolayı, altta yatan hastalığın ne olduğunun bulunabilmesi için bir tanı almanız gerekir.
Yirmi dört saat içerisinde üretilen idrar miktarı üç faktöre bağlıdır:
- Vücudunuza giren sıvı miktarı
- Vücudunuzun elimine etmesi gereken maddeler. Bunun nedeni idrara çıkmanın vücudun ihtiyacı olmayan herhangi bir elementi sistemden atmak için kullandığı bir vücut fonksiyonu olmasıdır. Ayrıca boşaltılmış olan miktar da bir faktördür.
- İdrar böbreklerin bir ürünü olduğu, ve böbreklerin olması gerektiği gibi çalışma yeteneklerine bağlı olduğu için böbrek fonksiyonları
Poliüri – Genel Sebepleri
Öncelikle hadi poliüri oluşumunun genel nedenlerini açıklayalım, ki ileride bu semptoma en çok sebep olan hastalıkları daha sonra, detaylı bir şekilde açıklayabilelim. Bazı nedenler günlük olaylar dolayısıyla ortaya çıkarken diğer nedenler daha kalıcıdır:
- Sıvı alımında artış: Elbette, gün içerisinde ne kadar sıvı alırsanız vücudunuzun ortadan kaldırmak durumunda kalacağı o kadar sıvı olacaktır. Bu durumda kişi geçici, iyi huylu bir poliüri ile karşılaşır.
- Tuz tüketiminde artış: Tuz, suyu sürükleyebilen bir maddedir, yani vücuttaki suyu emip vücuttan atılması için böbreklere götürebilir. Kişi çok tuzlu yiyecekler tükettiğinde idrarlarının hacminde bir artış görülmesini bekleyebilir. Bu da geçici bir poliüri formudur.
- İdrar-uyarıcı içecekler: Bira, bazı çaylar ve kafein gibi belirli sıvılar idrar hacmini arttırabilir.
- Çevrenin soğuk olması: Çevreniz soğuk olduğunda vücudunuz bunu algılar ve bu durum vazokonstriksiyona sebep olur, bu da vücudun arterlerinin çapının daraldığı anlamına gelir. Arterler daraldığında kan için daha az yer kalır ve bundan dolayı fazla sıvıdan kurtulmanın tek yolu idrar üretimi haline gelir.
- Diüretik kullanımı: Doktorlar bazı patolojilerin tedavisi için furosemid ya da hidroklorotiazit gibi diüretikleri reçeteleyebilir. Bunun nedeni bu ilaçların idrar miktarını arttırıp ortaya poliüri çıkmasına sebep olmalarıdır. Bu sık görülen bir yan etkidir.
Bu yazımızı da okuyun: Diüretik Nedir ve Ne İçin Kullanılır?
Poliüri Oluşumuna Yol Açan Spesifik Hastalıklar
Genel sebepleri tanımladıktan sonra şimdi de yaygın bir semptomu poliüri olan dört hastalıktan bahsedeceğiz. Bu hastalıklarda tıbbi kontrol çok önemlidir çünkü poliüri ciddi bir sorun haline gelebilir.
Poliüri bu patolojilerin bağlamında başka bir semptom olsa da kontrolden çıktığında ekstra problemlere yol açar. Buna karşın, ana hedef hep altta yatan hastalığı çözmek olacaktır.
Diyabet
Bu, hastalıklar açısından, en yaygın poliüri sebeplerinden biridir. Poliüri, polidipsi (susuzluk artışı) ve polifajinin (iştah artışı) bu durumun ilk uyaranları olması yaygındır.
Poliüri vücudun diyabetik durumun bir sebebi olarak glikozdan kurtulma ihtiyacına cevaben ortaya çıkar. Kanda bu kadar fazla şeker dolaşırken yapılabilecek tek şey şekeri idrar yoluyla atmaktır, bundan dolayı idrar üretiminde artış gözlemlenir. Bundan dolayı bu hastalar klasik olarak poliüri yaşarlar.
Kalp Yetmezliği
Kalp bütün vücuda gereken miktardaki kanı pompalayamaz. Bundan dolayı yetersiz bir organ haline gelir çünkü kasılmaları sürdürmek için gereken güce sahip değildir.
Kalp yetmezliği olan insanların poliüri yaşaması sık görülür çünkü dolaşım süreçlerindeki yetmezlik durumu sıvı birikimine yol açar. Bundan dolayı vücut ekstra sıvıyı idrar ile atar ve genellikle geceleri idrar hacminde artış gözlemlenir.
Bu yazımıza da bir göz atın: Sağlık Durumunu Anlatan 8 İdrar Rengi
Arteriyel Hipertansiyon
Hipertansiyon yaşayan insanlar ilaç almadıkları dönemlerde ya da hastalıkları uygun şekilde kontrol altında olmadığında idrar miktarında bir artış yaşarlar. Bazen poliüri yüksek tansiyon gibi sessiz bir hastalığın varlığının tek işareti olabilir.
Yüksek tansiyon değerleri böbrek fonksiyonlarını etkiler ve vücudun kanı filtreleme ve idrar üretme şekillerini değiştirir. Bundan dolayı idrar üretimi artar. Buna ek olarak kalp yetmezliğine benzer mekanizmalardan da etkilenir.
Poliüri ve Böbrek Yetmezliği
Genel olarak böbrek yetmezliği yaşayan çok fazla insan yoktur ancak bu patoloji oldukça ciddidir. Bu durumlarda, böbrekler yetersiz duruma düşer çünkü uygun şekilde idrar üretilebilmesi için kanı gerektiği kadar filtreleyemezler. Böylesine zayıf bir filtreleme durumu dolayısıyla vücut sadece vücuttan atılması gereken maddeleri değil, su gibi yararlı maddeleri de kaybeder.
Böbrek yetmezliği diyabet, kötü sonuçlanan enfeksiyonlar, organizmanın otoimmün atakları ya da hatta malign tümörler gibi diğer patolojilerin son ve karmaşık aşamalarından bir tanesi olabilir.
Sonuç Olarak
Poliüri dikkat edilmeye değer bir semptomdur. Ancak, eğer tuzlu yiyecekler tükettiyseniz ya da soğuk havalara maruz kaldıysanız o halde endişelenmeniz gereken bir şey yoktur. Bu durumun kendi kendine kaybolmasını bekleyebilirsiniz. Ancak, bu kalıcı bir durum ise doktorunuza danışmalısınız.
Tıbbi profesyoneller tanı koymak ve poliüri probleminin kaynağına ulaşabilmek için gerekli olan çalışmaları yapacaklardır. Bir kere bu problemin köküne indiklerinde gerekli tedaviyi uygulayacaklardır.