Daha önce yazar hakkında bir bilgim yoktu. Kendisini ilk kez bu kitap vesilesiyle tanımış oldum. 18. yüzyıl devlet adamlarından Ahmet Resmi Efendi ile ilgili çalışmalar yapmış, Osmanlı hakkında makaleler yazmış bir tarihçi imiş Virginia hanımefendi..
Kitabın adından da görüleceği üzere 18. yüzyıl ağırlıklı giden bir Osmanlı askeri tarih çalışması. Ancak sadece Osmanlılar ve ordusu üzerine değil komşu imparatorluklar olan Habsburglar ve Romanovlar üzerine de yoğunlaşılmış. Napoleon'un Mısır'a saldırışı ve Mehmet Ali Olayı'ndan sonra bölgeye gelen diğer dünya güçleri hakkında da araştırmalar var. Kafkasya siyaseti kapsamında İran ve Kafkas halkları hakkında da bilgiler mevcut. Yani kitabın kapsamı Osmanlı İmparatorluğu'nun sınırları kadar geniş.
Üç kadim imparatorluğun diplomatik münasebetleri, iktisadi durumları, halklarının refahı gibi konulara elbet değinilmiş ancak bu kitap bir askeri tarih kitabı olduğu için orduların iaşesi, organizasyonu gibi konuları daha çok görüyoruz.
Osmanlı Devleti'nin ve ordusunun hakkında kalıplaşmış önyargıların da deşildiğini görmekteyiz, hızlı reorganizasyon yeteneği, güçlü ikmal sistemleri ve asker teminleri gayet açık şekilde anlatılmış. Kaybedilen savaşların nitelikli üst ve alt rütbeli subay eksikliği, yetersiz eğitim ve eksik koordinasyon gibi nedenlere bağlı olduğu, ordunun bu sıkıntıları aştığı durumlarda eski dönemlerdeki gibi zaferler kazanıldığını görüyoruz.
Rus Ordusu'nun eksikliklerini üstün insan gücü kaynağıyla kapattığı, askerlerine Kırım Savaşı'nın sonrasına kadar yeterli sağlık ve ikmal sistemi sağlamadığı ve bunu önemsemediği çarpıcı tespitler arasında. Suvorov, Kutuzov, Potemkin, Rumyantsev gibi önde gelen Rus generallerinin ordularına komuta etme biçimleri ve Tuna, Kafkasya ve Kırım cephelerindeki stratejileri açıklayıcı biçimde aktarılmış.
Ordunun yenileşme faaliyetleri, Vaka-i Hayriye, ayanlarla mücadele, Asakir-i Mansure Ordusu'nun teşkili ve karşılaştığı güçlükler konuları kitabın bence en lezzetli konularıydı. İkinci Mahmud'un merkezi otorite tesis etme yolundaki çabaları, defalarca "bu kez bitti" denen devleti her seferinde toparlayabilmesi ve onun Abdulhamid ve Mustafa Kemal'in yapmaya çalıştıklarının temelini atması tespitleri de çarpıcı ve güzeldi.
Ordu malından yolsuzluk yapan Osmanlı generalleri, kendi valisine karşı bozguna uğrayan İmparatorluk ordusu, "Ramazan ayında bize saldırıyorlar", "yiğit olsalar tüfekle değil kılıçla gelirler" diyen Osmanlı askerleri, kronik sorunlarımız ve değişen dünyaya uyum çabaları..
Okuyunuz.