Aslına bakarsanız, Sovyet istihbaratının albaylarından Maxim Maximovitch Isaev'in (aslında, Vsevolod Vladimirovich Vladimirov) figürü, Sovyet istihbaratının zorlu albay'ı, yazar tarafından özel hizmetlerin arşivlerinde edinilen gizli materyallerin edebi bir kopyasıdır. Albay Isaev hakkındaki her hikayenin arkasında gerçek insanlar, faşizmle ölümcül bir yüzleşmeye giren Sovyet istihbarat ajanları var. Bugün çoğunun isimleri zaten sınıflandırılmamış. Ve her biri bir efsanedir. Ve onları hatırlamalıyız.
Uzun zamandır ünlü bir kahramanın gerçek prototipi hakkında spekülasyonlar yapılabilir, ancak sonun gerçeğini bilen tek kişi aslında Stirlitz'in yaratıcısı Julian Semenov'du. Altmışlı yılların sonlarında, Sovyet istihbarat subayının yararları hakkında yurtsever bir çalışma yazması için onurlu bir görevle görevlendirildi. Arsayı gerçek koşullara mümkün olduğunca yaklaştırmak için, Yuri Andropov'un emri ile, yazarın bazı Sovyet sakinlerinin arşiv belgelerini tanımasına izin verildi. Daha sonra yapılan görüşmelerde Semenov, romanlarında Stirlitz'in başına gelen olayların çoğunun gerçek hayattan alındığını, ancak hepsinin çeşitli istihbarat ajanlarıyla gerçekleştiğini söyledi. Yazar onları ustaca bir edebi biyografide birleştirdi.
“Baharın Onyedi Momentleri” filminin dizilerinden birinde Stirlitz'in kısa bir açıklaması yapılıyor, ki onun teniste Berlin şampiyonu olduğunu söylüyor. Alexander Korotkov, şampiyon unvanını alamadı, ancak profesyonel olarak tenis ve futbolla ilgilenen tek Sovyet istihbarat subayıydı. Ayrıca, gerçek hayatta her türlü spor dalında gizli bir ajan ve şampiyon olmak neredeyse imkansızdır. Sürekli antrenman ihtiyacına ek olarak sporcunun kimliği kamu ve özel hizmetlerin incelemesindedir. Korotkov'a göre, gizli istihbarat kariyeri tam olarak güvenlik görevlileri tarafından fark edildiği tenis kortundan başladı. Daha sonra, V.L.'nin tavsiyesi üzerine Gerson, Lubyanka’da düzenli bir çalışan olarak çalıştı. Kısa bir süre sonra, Korotkov yabancı bir departmandaki katip pozisyonuna transfer edildi ve daha sonra her istihbarat subayının o zaman geçirmesi gereken bireysel eğitimlere gönderildi. Alexander'a araba kullanıp, çeşitli şekillerde sahip oldukları öğretildi. оружияMükemmel Almanca öğrendi. Birkaç yıl süren sıkı çalışmaların ardından yurt dışına gönderildi. Savaştan önce, Korotkov Fransa'da çalıştı ve özellikle hainleri yok etmek için kurulan bir gruba liderlik etti. Agabekov ve Clement’in yıkımı ile tanındı. Otuzlu yaşların sonunda, Korotkov'un adı birçok kişi tarafından profesyonel istihbarat subaylarının dar çevrelerinde tanındı. Yeni 1939 arifesinde, Beria Alexander ve diğer bazı ajanları çağırdı. Ancak beklenen tebrikler yerine, işten çıkarma hakkında ... onlara anlattı. Dürtüsel Korotkov, böyle bir sonuca katlanmak istemedi ve çaresiz bir harekete karar verdi - Beria'ya, gerekçesiz veya talep etmeden işyerine iade edilmesini talep ettiği özel bir mektup yazdı. Korotkov, böyle bir hareketin intihara eşlik ettiğini anlamıştı, ancak istifasının temelsizliği hakkında ayrıntılı olarak tartışmaya cesaret etti. Herkesin şaşkınlığına göre, mektubu okuduktan sonra, Beria onu hizmete soktu. 1940'te Korotkov, Berlin'de gizli bir ajan olarak çalıştı ve Mart ayında, 1941, belki de Almanya’nın SSCB’ye saldırısının kaçınılmazlığı hakkında bilgi veren ilk kişi oldu. Kırklı yılların başında Korotkov, faşistlerin en acımasız karşı istihbarat eyleminin ortasında, Hitler rejimini baltalayan yeraltı grubu "Kırmızı Şapel" ile güvenilir bir bağlantı kurmayı başardı. Yeraltı radyo istasyonlarının yardımıyla, bu organizasyon SSCB ve müttefik ülkeler için gizli bilgiler iletti.
Ünlü Sovyet casusu Kim Philby, “Baharın Yedinci Momentleri” adlı filmi izledikten sonra şöyle dedi: “Bu kadar odaklanmış ve gergin bir yüzle gerçek Stirlitz bir gün sürmezdi!”. Eleştirmenler, dizide yaratılan faşist Almanya imajının Stalin döneminin SSCB'sine daha fazla benzettiğini iddia ediyorlar. Örneğin, tarihçi Zalessky'ye göre “böyle bir Üçüncü Reich yoktu… Karakterler arasındaki bütün ilişkilerin, bütün ruhun gerçeklikle hiçbir ilgisi yok. Nazi Almanyası farklıydı. Daha kötüsü yok, daha iyisi yok, sadece farklı. ”
19 Haziran Breitenbach takma adı altında çalışan 1941-scout, Sovyet liderliğini planlanan Alman saldırısı hakkında üç gün içinde bilgilendirdi. Birçok kaynağa göre, bu ajan Stirlitz'in prototiplerinden biri olarak kabul edilebilir. Gizli adı altında Stirlitz gibi Gestapo'nun bir subayı, SS Hauptsturmführer'in ve Sovyetler Birliği'nin bir casusunun olduğu Wilhelm Lehmann vardı. Bazı kaynaklara göre, ilk girişim Alman subayın kendisinden geldi, resmen görevlendirilene kadar bilinçli bir şekilde Sovyet istihbaratıyla buluşmaya çalıştı. Lehman'ın SSCB için çalışma isteği, faşizmin temel ideallerine uzlaşmazlığı tarafından belirlendi. İşyerinde Lehman olan iyi huylu ve etkileyici kişiye (Gestapo'nun RSHA'sının IV. Bölümünde) birçok "Willy Amca" adı verildi. Hiç kimse, karısı da dahil olmak üzere, böbrek kolik ve şeker hastalığından muzdarip bu kederli, iyi kalpli bir adamın bir Sovyet ajanı olduğunu söyleyemezdi. Savaştan önce, kendinden tahrikli silahların ve zırhlı personel taşıyıcılarının zamanlaması ve üretimi, yeni sinir ajanlarının ve sentetik benzinin geliştirilmesi, sıvı yakıtlı roketlerin testine başlanması, Alman özel hizmetlerinin yapısı ve personeli, Gestapo'nun karşı istihbarat operasyonları ve daha fazlası hakkında bilgi aktardı. Sovyetler Birliği'ne yaklaşmakta olan saldırı gerçeğini doğrulayan belgeler olan Lehman, bir kafede Sovyet temsilcisiyle görüşürken sessizce yerine benzer bir başlıkla değiştirdiği şapkasını giydi.
1942'te Almanlar cesur izcinin sınıfını çözebildiler. Himmler bu gerçeği şok etti. Gestapo için on üç yıldır çalışan bir çalışan sürekli olarak SSCB'ye bilgi sağladı ve asla casusluktan şüphelenmedi. Faaliyetinin asıl nedeni SS için o kadar utanç vericiydi ki, Lehmann davası Führer'e ulaşmadan önce tamamen ve tamamen tahrip edildi ve istihbarat memuru tutuklanmasından kısa bir süre sonra vuruldu. Ajanın karısı bile uzun süre eşinin ölümünün gerçek nedenlerini bilmiyordu. Adı, Üçüncü Reich için öldürülenler listesine dahil edildi. Tüm Sovyet istihbarat subayları arasında, Alman hakemlerin çevrelediği ve Reich'in kalbine giren, Stirlitz'e benzer bir üst düzey SS subayı görevinde olan Lehmann'dı.
Stirlitz şu andaki medeni halini saklıyordu, Gestapo'nun belgelerine göre bekardı, ama karısı onu SSCB'ye dönmesini bekliyordu. Gerçekte, Almanlar ağırlıklı olarak SS'de çalışmak için evli subayları aldı ve bekar olanları aşırı şüphe uyandırmaya yöneldiler. Ayrıca, bu kuruluşun tüzüğünde, her üyeye otuz yaşına kadar bir aileye ve çocuklara başlama talimatı verildi.
Doksanlı yılların sonlarında, Stierlitz'in edebi karakterinin asıl soyadı olan Isaev, varolan istihbarat subayı Isaiah Isaevich Borovoy sayesinde ortaya çıktı. Adını biraz değiştiren Julian Semenov, Maxim Maximovich'i yarattı. Ve Isaia Borov hakkında çok az şey biliniyor, çünkü yerleşik kişinin kişisel dosyası hala gizli. Ajanın akrabaları, Stirlitz gibi, Avrupa'daki Sovyet askeri istihbaratını yönettiğini ve Üçüncü Reich komutanlığının üst kademelerine girdiğini söylüyor. Ancak, Borovoy savaştan önce orada çalıştı, emriyle Sovyetler Birliği'ne gönderen Amerikalılara teslim oldu. Anavatan'a yapılan büyük hizmetlere rağmen, ödüller yerine Borovoy'a döndükten sonra Sibirya'ya bir referans bekliyordu. Ajanın tutuklanmasının nedeni yedi mühürle sır olarak kaldı. İstihbarat subayını çürük Batı'nın pisliğinden temizlemek için alınan önlemler o kadar acımasızdı ki, ölmeden önce Borovoye kollarını ve bacaklarını kırdı ve omurga zarar gördü. Akrabaları vücudunun nereye gömüldüğünü bilmiyordu.
Bazı araştırmacılar, Rus istihbarat teşkilatlarına önemli operasyonel veriler sağlayan Büyük Evlilik döneminde yasadışı bir ajan olan ünlü bir Sovyet yazarın kardeşi Mikhail Mikhalkov'un Stirlitz'in prototipi olabileceğine inanma eğilimindedir. Mikhalkov'un akrabası olan Julian Semenov hayatını biliyordu. tarihbu yüzden çalışmalarında kısmen kullanabildi. 1945'te, savaş sırasında, Michael cephe hattını geçti ve “yerli” askeri karşı istihbaratının eline geçti. Almanlarla işbirliği yapmakla suçlandı ve önce Lefortovo hapishanesinde, sonra da Uzak Doğu'daki toplama kamplarından birinde hapsedildi. Rehabilitasyon izci sadece 1956-th yıl içinde.
Bugün Stirlitz hayranları için efsanevi karakterin, örneğin Oleg Strizhenov veya Archil Gomiashvili sinemada döküm kazanırsa çok farklı görünebileceğini düşünmeleri bile zor. Yine de, Tikhonov düşünceli, sessiz bir kahramanın rolünü oynamak için oyunculukun en zor görevlerinden biriyle mükemmel bir şekilde başa çıktı. Filmde sadece sessizliğini sürdürdüğü zaman izleyici, Stirlitz'in ülke için son derece önemli bir şey üzerinde düşündüğüne inanıyor, ancak aktörün kendisine göre, şu anda aklındaki çarpım tablosunu tekrarladı. Bir rolde Tikhonov, Sovyet istihbaratının en iyi niteliklerini birleştirmeyi başardı: yüksek zeka, insan psikolojisini anlama yeteneği, kendini kontrol etme sanatı ve duyguları, reenkarne olma yeteneği, durumu hızlı bir şekilde analiz etme ve yıldırım hızıyla karar verme.
Genç Stirlitz'in prototipi Cheka subayı Jacob Blumkin olabilir. İlginçtir, takma adları arasında Vladimirov ve Isaev isimleri vardır. Ayrıca, yılın Stnitz - 8 ekim yılın 1900 doğum tarihi vardır. Blumkin'in biyografisi son derece eğlenceli. Dzerzhinsky ve Troçki tarafından büyük değer aldı, Alman büyükelçisi Mirbach’in suikastine katıldı, Hetman Skoropadsky ve Alman saha mareşeri Eichhorn’a yapılan suikast girişimini, İran’ın şefi Huchek’in komünist Hanım komünist Hanedarı ve İran’ın komünist Hanım komünist Hanedarı komünist Hani’nin komünist Hanım komünist Hanedarı komünist Hani’nin komünist Hanım komünist Hane’i ile komünist olarak ele geçirdiğini belirtti. Blumkin'in hayatından bir bölüm neredeyse tamamen Semenov'un "proletaryanın diktatörlüğü için elmaslar" kitabının temeli haline geldi. Yirmili yılların ortalarında, Yakup Kızıl Ordu Genelkurmay Akademisi'nden mezun oldu ve Doğu sorununu ele aldı, Çin, Filistin, Moğolistan ve çevresinde dolaşıp Şanghay'da yaşadı. 1929 yazında, Blumkin, çalışmasını rapor etmek için başkente geri döndü, ancak yakında Leon Trotsky ile olan eski bağları nedeniyle tutuklandı. Aynı yılın sonunda Blumkin vuruldu.
Bir başka ilginç tarihsel gerçek. Üçüncü Reich'te sigara içenlerden özellikle şikayet etmediği bilinmektedir. SS subayları Himmler, şahsen işyerinde bu başkan yardımcılığına düşkünlüğünü yasakladı. Ancak, kitapta ve filmde Stirlitz sık sık içiyor.
Stirlitz'in bir başka prototipi Anatoly Gurevich. İspanya'da savaşa girmeye gönüllü oldu ve eve döndükten sonra keşif olma teklifi aldı. GRU'da eğitimden sonra uzmanlığı şifre ve radyo istasyonu oldu. Vincent Sierra adı altında Anatoly Brüksel’de çalışmaya başladı, daha sonra Kızıl Şapel’in üyesiydi ve kent takma adını aldı. Belçika'da, işletmelerinin bir bölümünü Gurevich'e transfer eden varlıklı bir sanayicinin kızı ile evlendi. 1941’in sonbaharında Moskova’ya Stalingrad’da ve Kafkasya’da devam eden Alman grevini bildiren oydu. Büyük ölçüde bu bilgiler sayesinde, Kızıl Ordu bu operasyonlarda galip geldi, binlerce vatandaşımız hayatta kaldı. 1941 yılında, Anatoly'nin vericisi izlendi. İzci eşiyle birlikte Fransa'ya, Marsilya şehrine, yakında tutuklandıkları yere kaçmak zorunda kaldı. Ancak bundan sonra Margaret’in karısı kocasının bir Sovyet casusu olduğunu öğrendi. Sovyet ajanı için en büyük şok, kodlarının ihlal edildiği ve Alman karşı istihbaratının bir radyo oyununda yer almasıydı. Bununla birlikte, Gurevich hayatta kalmayı başardı. Savaştan sonra, izci eşiyle ayrıldı ve Rusya'ya döndü. Anatoly'nin cezası ile Sovyet komutanı tereddüt etmedi - "ihanet" maddesi uyarınca yirmi yıl hapis cezası verdi. Aslında, yaklaşık yirmi beş yıl hapishanede geçirdi. İhanetin suçlamaları sadece 1991'e bırakıldı. Anatoly Gurevich, doksan altıncı yılı yaşamının Ocak 2009'unda öldü.
Popüler kahramanın prototiplerinin uzun bir listesinde, birçok tarihçi yüzyılın en seçkin istihbarat subaylarından Richard Sorge'ı içerir. Ancak, biyografileri hakkında detaylı bir çalışma bunu reddetmektedir. Benzerlik ancak Sorge'nin ülkemizin XXUMX No'lu gerçek istihbarat subayı olarak tanınması ve edebiyat-sinematografik olarak Stirlitz olarak bulunabilmesidir. Her ikisinin de Şangay'da bir süre yaşadığı da belirtilebilir. Sorge ayrıca savaşın başlangıcı hakkında da uyardı ve Stirlitz bu tarihi anlamaya çalışıyordu.
Stirlitz'in karakteriyle ilgili olarak, Julian Semenov'un kendisi Norman Borodin'deki seçimini durdurduğunu iddia etti. Yazar, ünlü istihbarat subayının maceralarını gizli arşivlerden değil ajanın kendisinden, yani ilk ağzından öğrendi. Hayatı ayrı ve heyecan verici bir roman olabilirdi, Norman birçok davadan ve dramalardan geçmek zorunda kaldı. Gelecekteki ajanın babası Mikhail Borodin, Sovyet istihbarat subayı diplomat olan Lenin'in müttefikiydi. 1923'ten, “Yoldaş Kirill” takma adı altında, Çin lideri Sun Yat-sen'in danışmanı olarak çalıştı. Sun Yat-sen ciddi bir hastalıktan sonra öldüğünde, ülkedeki güç anında değişti. Bu ülkenin eski lideri bir favori şeklinde kalmak çok tehlikeliydi. Mihail Borodin tutuklandı ve SSCB'den kovuldu. Ve oğlu Norman Sovyet diplomatları, turne bale grubunun bir parçası olarak Isadora Duncan'ı gizlice taşımayı başardı. Yakışıklı, esmer, on altı yaşında bir çocuk, gösterinin katılımcılarından biri olan kadın olarak gizlendi.
İlk başta, Sovyetler Birliği'nde Norman bir yabancı gibi hissetti. On altı yıl boyunca, sadece bir kez buradaydı ve ABD'de doğup büyüdü. Buna göre, Borodin Jr.'ın anadili İngilizce idi. Babasının antlaşmalarını yerine getiren Norman, ilk tırnaklarından kaşif olmaya hazırlanıyordu. On dokuz yaşındayken, zaten NKVD INO'nun bir çalışanıydı ve ilk görevini yirmi beş yaşında aldı. Amerika Birleşik Devletleri'ne yasadışı ikametgah olarak gitmesi emredildi. Dar bir çevrede “yabancı istihbarat maratonu” olarak adlandırılan yasadışı istihbarat subaylarının durumu son derece güçtü çünkü herhangi bir sorun durumunda elçilikten korunmaya güvenemediler. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki çalışmaları sırasında Borodin'e, karakteriyle daha iyi karakterize edilemeyecek operasyonel bir takma ad olan Granit verildi. Çağdaşların anılarına göre, Stirlitz gibi gerçek ajan çok hoş bir izlenim bıraktı, titizdi ve büyük bir mizah duygusu vardı, her durumda nasıl sakin ve öz kontrol edebileceğini biliyordu, hiçbir şey onun gerçek duygularını vermesini sağlayamazdı. Ancak, izcinin müteakip tüm kaderi bir engel parkuruna benziyordu. Yaşam, sanki özel olarak Borodin'in mukavemet açısından test edilmiş. Sovyet casuslarından birinin ihanetinden sonra Borodin, bir dizi başka ajan arasında ABD'den geri çağrıldı. Ve yakında, Halkın İçişleri Komiserliği'nin bitiminde yabancı istihbarattan atıldı. Borodin'in istifası sırasında Glavlit'in dış bölümünde çalıştı, ancak Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın başlamasıyla tekrar istihbarat geri döndü. Düşmanların inine - Almanya'ya, Norman’ın güvenilir ve kapsamlı bir ajan ağı oluşturduğu Berlin’e gönderildi. Bir Amerikan gönüllüsü nezaretindeki casusluk faaliyetleriyle eşzamanlı olarak, İsviçre Kızıl Haç'ında çalıştı.
Popüler yazar George Weiner, röportajında şunları söyledi: "Norman ve ailesi, fikirlerin ve tutumların doğuşu, oluşumu ve zaferi, daha fazla dönüşümü, çöküşü ve tüm ideallerin son yıkımı hakkında bir roman için harika bir materyal."
1947’te Norman Moskova’ya döndü ve muhabir olarak çalıştı. Kısa süre sonra, ülkedeki askerlerinin çoğu gibi, Sovyet sistemiyle tamamen hayal kırıklığına uğradı. 1949’te Norman, Genel Sekreter’den önce yalnızca bir soruyu dile getirdiği Stalin’e bir mektup yazdı: Çevresinde neler olup bittiğini, komünist fikirlere içtenlikle en iyi ajanların neden iz bırakmadan kaybolduğunu biliyor? İstihbarat memuru cevap alamadı, ancak birkaç gün sonra babası tutuklandı. İki yıl boyunca Mikhail Borodin, işkence altında bir Amerikan casusu olduğu itirafını imzaladığı Lefortovo'daydı. 29 Mayıs 1951, dayaklara dayanamayan Borodin Sr., hapishanede öldü. Babası öldükten sonra Norman'ı tutukladılar. Hapishanede, aniden değerli bir istihbarat subayından ülkenin düşmanına dönüşen Borodin de işkence gördü. Bir ceza hücresinde, sıfır derecenin biraz üzerinde bir sıcaklıkta çıplak tutuldu. Soruşturma sürecini yürüttükten sonra, yetkililer Karaganda'ya bir istihbarat memuru göndermeye karar verdiler.
Karaganda sürgününde KGB liderliği Norman Borodin'in istediğini yapmasına izin verdi. Yerel bir gazetede gazeteci oldu. Burada istihbarat memuru henüz bilinmeyen kardeşler Weiners ve Julian Semenov ile bir araya geldi. Norman Borodin’in Semenov’dan duyduğu yaşamın öyküsü, yazarı çok etkiledi ve istihbarat memurundan Stirlitz’le ilgili yeni romanında biyografisinin belirli anlarını kullanma izni istedi. Fakat en önemli şey, Semenov'un karakterini aynı karakterle donatmaya çalışmasıydı. İki yıl sonra, Stalinist çözülme geldi, Liderin kültü mahvoldu, suçlamalar Borodin'den düştü ve sonunda Moskova'ya geri dönebildi. İzci partiye geri döndü ve KGB'de çalışmaya başladı. Daha sonra, Borodin, SK adı altında “Seventeen of Spring” filminin yapımında rol aldı. Mishin, kapanış kredilerinde izleyicinin görebileceği bir şey. Andropov, aktif istihbarat subaylarının gerçek isimlerini göstermeyi yasakladı. Kızı Borodin'in hikayelerine göre, “Baharın On Annesi” resminin sanatçısı, evlerinde sık sık misafir olmuş ve Stirlitz'in sanatsal görüntüsünün gerçek bir izleyiciye maksimum şekilde yaklaştırılmasını sağlamak için babasına danışmıştır. Norman Borodin, 1974 yılında öldü.
Zaten yaşlıken, ünlü izci hakkında bir filme çok düşkün olan Leonid Brezhnev bir kez daha revize etti ve şu soruları sordu: “Stirlitz'i ödüllendirdik mi?” Diye sordu. Hepsi utanmış sessiz. Ardından Brejnev, izciye Kahraman unvanını vermesini emretti. Durumdan çıkmanın bir yolu olarak, Tikhonov'a Sosyalist Çalışma Kahramanının Emri ile ödüllendirilmesine karar verildi. Gerçeklikte olup olmadığı bilinmemektedir.
Ne yazık ki, yıllarca düşman kampından değerli bilgiler sağlayan çok sayıda tecrübeli ikamet sahibinin yanı sıra, birkaç başarılı operasyon gerçekleştiren sabote edicilerin varlığına rağmen, gerçek hayatta olduğu kadar zengin bir biyografiye sahip hiçbir izci yoktu. Evet ve var olamazdı. Muhtemel başarısızlıklar arasında manevra yapmak, Reich'in en üstüne giriş yapmak, en karmaşık durumlardan kurtulmak, sadece bir kişinin çoğuna düşemez. Ek olarak, Alman komutanlığının en yüksek kademesinde Stirlitz gibi bir kişinin gerçek hayatta bulunmasının imkansız olacağını kabul etmek zorundayız. En azından basit bir nedenden dolayı, tüm Gestapo subaylarının soylarının Fuhrer tarafından onsekizinci yüzyılın ortasına kadar emri verildi. Ancak Semenov kitaplarını sıfırdan yazmadı. Çok sayıda tarihi malzeme okudu. Belki de bu yüzden çalışmaları çok gerçekçi ve inandırıcı görünüyor. Şüphesiz, Stirlitz'in görüntüsü çeşitli Sovyet istihbarat ajanlarından toplandı ve roman sayfalarında açıklanan eylemlerinin birçoğu gerçek hayattan ödünç alındı. Ve birisinin kendi içinde Stirlitz olmasın, hepsi bir araya geldi. Evet ve Anavatandan önce hakların tanınmasıyla birlikte, edebi kahraman gerçek prototiplerden daha şanslıydı. Birçoğu haksız yere zulmedildi, casusluk suçlandı ve unutuldu. Cesur insanların kahramanları ölümünden sonra tanıdı.
Bilgi kaynakları:
http://www.kpravda.ru/article/society/006425/
http://operkor.wordpress.com/
http://reallystory.com/post/144
http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1256677560