MEHMET ALİ TALAT
Washington'daki siyasi yaşantı başdöndürücü bir hızla devam ediyordu. Kentte her zaman önemli bir çok etkinlik görmek mümkündü. Türkiye açısından biri bitmeden biri başlıyordu. Washington'da görev yapan Türk gazetecilerin işi gerçekten zordu. Özellikle Anadolu Ajansı ve TRT'nin. Washington'da geleneksel kiraz ağaçları festivalinin son günleri. Rüzgarın savurduğu açık pembe çiçekler, Potomac Nehri'nde süzülüyor. Uçaklar nehri yalayarak Reagan National Havaalanı'na iniyor. KKTC'de 24 Nisan referandumda 'Evet' çıkmıştı; 'Evetçiler' bayram yapıyordu. KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat, 'Evet'in meyvalarını toplamak için Mayıs ayının başlarında Washington'a geldi.
Talat gelmeden haberler uçmaya başladı. Türk basınında çıkan haberlere göre, Amerikan Yönetimi , "Tecrit bitsin" diyecekti. Türk tarafının nasıl ödüllendirileceğinin yolları konuşulacak, KKTC'nin, IMF ve Dünya Bankası gibi uluslararası finans kurumlarında temsil edilmesi için Washington'un desteğini arkasına alacaktı. Türk gazetelerinde çıkan haberler gerçekçi değildi. Amerikan Yönetimi ne Talat öncesi, ne de sonrası buna benzer bir açıklama yapmadı . Amerikan sisteminde böyle bir yol da yoktu.
Washington'da gazetecilik yapan kişilerin en başta öğrenmesi gereken husus 'dolduruşa gelmemek' olmalıydı. Elini verirsen kolunu alamazsın, sonra top gibi gazeteciyle oynarlar. Amerikan sisteminin nasıl çalıştığını, Washington'daki güç dengesini biraz biliyorsan kullanılma olasılığın o kadar düşük olur. Rum lobisi Amerika'da çok güçlüydü ve Kıbrıs Türk'ü "Evet" dedi diye meydanı Talat'a bırakmazdı. Rum tarafı referandumda "Hayır" demişti ama Washington bunu kendilerine vurulmuş bir darbe olarak değerlendirmiyordu.
Tersi olsa Rauf Denktaş'ın çekeceği vardı. Papadopulos, Denktaş'la aynı kategoride değildi. Amerikalılar, Papadopulos'u Denktaş gibi bir sorun olarak görmüyorlardı. Amerikalılar Rum kesimine karşı harekete geçecekleri yerde, referandumdan hemen sonra Cumhurbaşkanı Denktaş'ı devreden çıkardıklarını duyurmaya başladılar. Washington'un amacı , Başbakan Talat'ı davet ederek manen ödüllendirmekti. Bush Yönetimi , artık muhataplarının Denktaş olmadığını göstermek istiyordu. Talat, Washington'a gelmeden önce bombayı patlattı.
KKTC Başbakanı, Amerika'nın Sesi Radyosu'na, Türkiye'nin Kum kesimini tanımaktan başka çaresi olmadığını söyledi, bu gerçekleşmezse Türkiye'nin AB'den tarih alamayacağını Talat, Başbakan Erdoğan'ın "Dünya tanımış, biz tanımasak ne yapabiliriz" sözlerini acı bir gerçek olarak değerlendirdi.
Talat, Washington ziyareti öncesi KKTC'nin sorunları dururken, Rum kesiminin tanınması tartışmalarını gündeme getirdi. Mehmet Ali Talat, Amerika ziyaretinden çok şey umuyordu. Kısa sürede uluslararası politikada epey mesafe katettiğini düşünüyordu. Bu nedenle geçmişteki Türk Hükümetlerine ve isim vermeden Denktaş'a verdi veriştirdi. Ankara'nın 40 yıldır güttüğü politikanın iflas ettiğini savundu. Talat'ın böyle konuşmasına gerek yoktu. Amerikalılar zaten Denktaş'tan hoşlanmıyordu. Bu sözler kendisine Washington'dan istediklerini almak için bir avantaj sağlamazdı. Mehmet Ali Talat, önce New York'a uğradı.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Annan'la görüştü. Talat, bu sırada New York'ta olan Dışişleri Bakanı Powell'la da bir görüşme yaptı. Amerikalılar, görüşmeden sonra Powell'ın Talat'a "Sayın Başbakan" diye hitap ettiğini yaymaya çalıştı. Aslında bu Amerika'nın 'ağıza bir parmak bal çalma' politikasıydı. Kapalı kapılar ardında söylenen sözler, o anlık belki gurur okşar ama kalıcı olmazdı. Ayrıca, Talat'ın atıp tuttuğu Denktaş KKTC'yi kurmasaydı, Powell kapalı kapılar ardında kendisine 'Sayın Başbakan' diye hitap etmeyecekti.
Talat bunun bilincindeydi. Talat, New York'ta Annan ve Powell görüşmelerinde Kıbrıs Türk'üne uygulanan ambargoların kaldırılması yönünde somut bir şey elde edemedi, sadece sırtı sıvazlandı, sözle taltif edildi. KKTC Başbakanı umutla Washington'a geçti. Washington ziyareti de farklı olmadı. Amerikalılar, kendisine iltifat etti, Dışişleri Bakanlığına girdi; bol söz vardı ama somut bir şey yoktu. KKTC'ye uygulanan ambargonun kaldırılması, Türk tarafına uluslararası uçuşların başlatılması gibi konular konuşuldu ama somut hiç bir söz verilmedi.
IMF ve Dünya Bankası'na ilişkin haberler de havada kaldı. Talat'ın Washington'da da sırtı sıvazlandı. Amerikalılar, Talat'a Annan Planı'nda gösterdiği cesur liderlik için takdirlerini sundu, Kıbrıs'ın yeniden birleşmesi için çaba göstermeye devam etmesini söyledi. Talat'ın Amerika gezisinden en büyük kazancı, Amerikalıların artık muhataplarının kendisi olduğunu söylemeleri oldu. KKTC Başbakanı, "Temaslarımdan memnunum" diyerek Washington'dan eli boş döndü.
Kaynakça
Kitap: Washington'da Akrobasi
Yazar: Yılmaz Polat