Ortodonti Nedir? Ortodontik Tedavi Yöntemleri?
Ortodonti
Ortodonti, Ağız Diş ve Çene yapısındaki düzensizlikleri inceleyen bir diş hekimliği dalıdır.
Ortodonti kelimesi Latince orto "düz, mükemmel veya uygun" anlamına gelen Yunan ortosundan ve "diş" anlamına gelen dontos'dan gelir.
Ortodontik tedaviye ayrıca kozmetik diş hekimliği dahildir; Hastanın amacı görünüşünü iyileştirmektir.
Bir ortodontist, yardımcı olması için Braketler, Hareketli ve Sabit apareyler vb. olmak üzere bir dizi tıbbi aleti kullanır
Ortodontik Tedavide Amaç
Dişler arasında geniş boşlukların kapatılması
Dişlerin uçlarının hizalandığından emin olma
Düzleştirilmiş eğri dişler
Konuşma veya yemek yemeyi geliştirmek (oral işlevi)
Dişeti ve dişlerin uzun süreli sağlığını iyileştirmek
Uzun süreli aşırı aşınma veya travmanın önlenmesi için,
Uygun olmayan bir ağız kapanışı tedavisi
Maloklüzyon nedir?
Malocclusion kelimenin tam anlamıyla kötü ısırık demektir. Bazı bireylerin çeneleri ve dişleri düzgün gelişmemektedir. Maloklüzyon, eğri, yanlış hizalanmış dişleri ve dişlerin alt ve üst seti (iki diş kemeri) arasındaki ilişkide bir hatayı belirtir. Bu diş veya yüz kemiklerinde yaralanma, sıklıkla parmak emme veya bilinmeyen nedenlerle ortaya çıkabilir.
Başparmak emme (veya parmak emme), dişlerin ve destekleyici kemiğin lokal olarak deforme olmasına neden olabilir. Doğal düzelmeyi düzeltmek için başparmak emme alışkanlığının durdurulması gerekir.
Genellikle, maloklüzyonlar fiziksel sağlığı etkilemez, maloklüzyon bir hastalık değildir, dişlerin normal pozisyonundaki bir değişkendir. Bununla birlikte, kişinin yüzünün şekli ve dişlerinin görünümü üzerinde utanma, öz güven eksikliği ve hatta depresyona neden olabilecek etkileri olabilir.
Sağlık otoriteleri, dünyada 12 yaşındaki çocukların yaklaşık üçte birinin ortodontik tedaviye ihtiyaç duyduğunu söylemektedir.
Hangi Durumlarda Ortodontik Tedavi Uygulanır?
Ön dişlerin Çıkıntılı ve Fırlak Olması: - tedavi sadece hastanın görünümünü iyileştirmekle kalmaz aynı zamanda dişleri de hasardan korur; Ön dişleri çıkıntılı olan insanların spor yaparken, düşmelerinde vs. yaralanma olasılığı daha fazladır.
Kalabalık ve yer Darlığı olan Dişler: - Hastanın çenesi dar ise, tüm dişler için yeterli alan olmayabilir. Bu gibi durumlarda, ortodontist diğerlerine yer açmak için bir veya daha fazla diş çekilmesini önermek zorunda kalabilir.
Gömülü Durumda Kalmış Dişler: - Diş etinden yukarıya doğru diş sürmez ve yetişkin bir diş ortaya çıkmaz veya kısmen ortaya çıkar.
Asimetrik dişler: - özellikle ağız kapalıyken dişler gösterildiğinde üst ve alt dişler arasında dengesiz ve hizalı olmayan bir görünüm vardır.
Derin çene kapanışı:- dişler kapandığında, üst olanlar alttaki dişlerin üzerini çok fazla örter.
Ters kapanış: - dişler kapatıldığında üst dişler alt dişlerin içine girer. Bu çene kapanışına Class 3 kapanış adı verilir.
Açık kapanış(Open bite): - dişler kapatıldığında üst ve alt dişler arasında bir açıklık kalması durumudur.
Çapraz Kapanış: - Dişler kapatıldığında üst dişlerden en az birisi alt dişlerden hafifçe aşağı inmez; Onlar yanağa veya dile çok yakındırlar
Diş Boşlukları (Diastema): - dişler arasında boşluk veya boşluklar vardır, çünkü bir diş eksiktir veya dişler ağzı doldurmaz.
Ortodontik tedavi ne zaman başlayabilir?
Tedavi genellikle çocuk yaklaşık 12 ya da 13 yaşına gelene kadar başlamayacaktır. Yetişkin dişleri tamamen gelişip geliştiğinde. Bazı durumlarda, diş problemleri önceden fark edilmemiş olursa tedavi birkaç yıl sonra başlayabilir.
Yarık dudak ve damaklı çocuklar yetişkin dişleri tamamen gelişmeden önce ortodontik tedaviye ihtiyaç duyabilir.
Herhangi bir ortodontik çalışma başlamadan önce iyi ağızda hijyen şarttır. Braketler dişlerin üzerine yerleştirildiğinde, yiyecek birikintilerinin sıkışması çok daha muhtemeldir; Tedavi devam ederken hastanın diş çürümesini önlemek için daha dikkatli ve daha sık fırçalaması gerekecektir.
Önceden ağız hijyeni standartlarına iyi uymayan hastaların tedavi başladıktan sonra diş çürümesine maruz kalma oranlarının çok daha yüksektir.
Diş problemlerinin teşhis edilmesi ve tedavi seçenekleri önerilmesi
Değerlendirme - ortodontist, hastanın dişlerinin durumunu değerlendirecek ve tedavi olmadan nasıl gelişeceği konusunda bir tahmin yapacaktır. Aşağıdaki tanılama prosedürleri uygulanacaktır:Tam bir tıbbi ve diş sağlığı geçmişi
Klinik muayene
Diş ve çene röntgenleri
Dişlerin sıva modelleri
Değerlendirme yapıldıktan sonra, ortodontist bir tedavi planına karar verecektir.
Ortodontik Aparey ve Braket Çeşitleri
Ortodontik tedavide iki tipi vardır: sabit ve çıkarılabilir olanlar.
Sabit ortodontik Tedavi:
Ortodontide kullanılan en yaygın yöntemdir. Hassasiyet önemli olduğunda kullanılırlar. Hasta sabit aletlerle normal yemesine rağmen, karbonatlı içecekler, sert tatlılar veya şeker gibi yiyeceklerden ve içeceklerden kaçınılmalıdır.
Sabit ortodontik tedavilere örnekler:
1) Braketler:
Braket ve tellerden oluşur. Braketler, dişlerin etrafında sıkıca sabitlenir ve tel için çapalar oluştururken, teller genellikle dişlerin önüne bağlanır.
Bir kemer şeklindeki teller braketler arasından geçer ve sabitlenir. Kemer telleri sıkıldığında gerginlik dişlere uygulanır ve bu dişler zamanla uygun pozisyona getirilir.
Bir hasta ayda bir kez ortodontisti görür, böylece ayraçlar ayarlanabilir. Tedavi süresi birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Çocuklar renklendirilmiş braketleri tercih etme eğilimi gösterirken, yetişkinler genellikle açık renkli,şeffaf telleri tercih eder.
2) Sabit Diş Boşluğu koruyucuları:
Çocuk bir süt dişini kaybederse, boşluk koruyucusu boşlukların her iki tarafındaki iki dişin yetişkin diş ortaya çıkıncaya kadar içeri girmesini önleyecektir. Bir bant, alanın yanındaki dişlerden birine sabitlenir ve bir tel banttan diğer dişe gider.
3) Özel sabit aletler
Bunlar dilli itme veya başparmak emmeyi kontrol etmek için tavsiye edilebilir. Hastalar onları özellikle rahatsızlık verici bulabilir, özellikle de yemek yerken.
Çıkarılabilir ortodontik apareyler:
Bunlar tipik olarak hafifçe çarpık dişleri döndürme veya düzeltme gibi küçük sorunların tedavisinde kullanılır. Temizlik, yemek yeme veya diş ipi kullanırken sadece çıkartılmaları gerekir. Bazen, ortodontist hastaya,bazı etkinlikler sırasında onları çıkarmalarını tavsiye edebilir.
Çıkarılabilir aletlere örnekler:
1) Şeffaf Plaklar: - yetişkin hastalar için geleneksel sabit brakerler yerine bir seçenektir. Diğer insanlar tarafından neredeyse farkedilemezler ve hastalar dişlerini fırçalarken ya da yemek yaparken dışarı çıkarılabilirler.
2) Head Gear: - Kafanın arka tarafında, ön metal tele veya yüz yayına tutturulmuş bir kayış vardır. Amaç, üst çene büyümesini yavaşlatmak ve ön dişleri geriye çekilirken alt dişlerini yerine koymaktır.
3) Palatal genişletici: - üst çenenin kemerini daha geniş yapmak için tasarlanmış bir alettir. Cihaz damakta (ağzın çatısı) yerleştirilen bir plastik plakadan oluşur. Plaka, kemiklerdeki eklemlere baskı uygulayan vidalarla onları dışarı doğru iterek palatal alanın genişliğini genişletir.