Yüz felcinin de dahil olduğu fasiyal sinir hastalıkları çeşitli sebeplerden ötürü ortaya çıkar. Yüzde meydana gelen tik veya felç fasiyal sinirdeki ileti yetersizliğin ya da fasiyal siniri içeren bir rahatsızlığın belirtileridir. Yüzün anormal hareketine nadiren enfeksiyon, yaralanma veya tümörler de neden olabilir.
Fasiyal Sinir Nedir?
Fasiyal sinir bir telefon kablosuna benzer ve yaklaşık on bin sinir lifi içerir. Her bir lif spesifik bir fasiyal kas için elektriksel ileti taşır. Bu sinir lifleri boyunca iletilen bilgi gülmemizi, ağlamamızı, gülümsememizi veya kaşlarımızı çatmamızı sağlar. Bu yüzden ismi 'yüz ifadesi siniri'dir.
Sinir tahribatı olduğu zaman, yüzde sinir ileti yetersizliği meydana gelir. Eğer bu sinir lifleri tahriş olursa, yüz kaslarının hareketleri kasılmalar ve tik gibi gözükür. Fasiyal sinir sadece yüz kaslarına değil, aynı zamanda gözyaşı bezlerine, tükürük bezlerine, ve orta kulaktaki üzengi kemiği kasına ileti taşır. Ayrıca, dilin ön kısmından tad duyusunu alır. Hastalık semptomların birçoğu fasiyal sinir lifleri zarar gördüğünde ortaya çıkar ve sinirin ileti alıp verdiği bölge olan yüz bölgesinde meydana gelen uyuşmalar, güçsüzlük ya da yüz felci, göz veya ağızda kuruma ya da tatma bozuklukları ile sonuçlanabilir.
Fasiyal Sinir Beyinden İtibaren Nasıl Bir Yol İzler?
Fasiyal sinirin yapısı çok karmaşıktır. Fasiyal sinir, beyinden ve beyin sapından çıkan on iki adet çift sinirlerin 7.'sidir. Beyni terk ettikten sonra, duyma ve denge sinirleri ile çok yakın ilişkide olan küçük kemiğimsi bir tüp olan iç işitme kanalını geçerek kulak kemiğine girer. Fasiyal sinir, orta kulak kemikleri etrafında, kulak zarının arkasında ve sonra mastoid kemik[1] boyunca kıvrılır. Mastoid bölgesini terk ettikten sonra, yüzdeki tükürük bezlerinden geçer ve farklı yüz kaslarını besleyen bir çok dala ayrılır. Kulak kemiğinden geçerken burada bir çok dal bırakır: gözyaşı bezine, üzengi kasına, dile ve tükürük bezlerine.
Yüz Felci ve Faisyal Sinir İleti Yetersizliği
Yüzde meydana gelen sinir ileti yetersizliğinin en yaygın sebebi, aniden gelişen 'yüz felci' olarak bilinir. Bu hastalığın sebebi tam olarak henüz bilinmemektedir. Fakat büyük bir ihtimalle vücudun bir virüse maruz kalmasından kaynaklanmaktadır. Virüs ile reaksiyon durumunda fasiyal sinir, kulak kemiği içinde büyür ve sert olan kemik kanal içerisinde sıkışır, sinir üzerindeki bu baskı sinire zarar verir.
Fasiyal Sinir Hastalıklarının Teşhisi
Fasiyal sinir ileti yetersizliğini teşhis etmek için, bir takım özel araştırmalar yapılır. Kafa, boyun ve kulakların muayenesinden sonra bir dizi test gerçekleştirilir. En yaygın testler:
İşitme Testleri: Sinirin hasar görmesine iç kulaktaki bir sorunun sebep olup olmadığını belirler.
Görüntüleme: BT (Bilgisayarlı Tomografi) veya MRI (Manyetik Rezonans Görüntüleme) hastalığa dair bir enfeksiyon, tümör, kemik kırılması veya fasiyal sinir bölgesinde daha başka anormal bir durum olup olmadığını beliryebilir. MRI fasiyal sinir rahatsızlıklarının teşhisinde en çok kullanılan yöntemdir. BT taramaları daha çok kitle lezyonu veya travma vakalarında kullanılır.
Elektrik Testleri: Fasiyal sinir uyarılarak, sinirin ne derece zarar gördüğünü ölçmek için elektrik testleri kullanılabilir.
[1] Kulak kepçesinin arka kısmında yer alır.