Z kuşağı nedir, hangi yılları kapsar? Z kuşağının özellikleri neler?
- Yazdir
- Arttir - Azalt
- Yorum 0
Genel olarak 2000 yılından günümüze kadar olan zamanda doğmuş kişiler Z kuşağına dahil ediliyor. 21. yüzyılın ilk nesli olan Z kuşağı, teknoloji ile iç içe ve kişisel hırsları olan kişiler olarak belirtilir.
Türkiye hiç olmadığı kadar 90’ların sonu veya 2000 sonrasında doğan Z kuşağını konuşuluyor. Teknolojinin kucağına doğan nesil olarak nitelendirilen Z kuşağının önümüzdeki seçimlerde belirleyici olacağı biliniyor.
Dijital dünyaya doğan ilk kuşak olan Z kuşağının üyeleri, bebek patlaması kuşağının iş dünyasını yavaş yavaş terk etmesi ile birlikte yakın gelecekte işgücüne dahil olacaklardır. Dolayısıyla bu kuşağın iş yaşamındaki davranışları henüz araştırılmamıştır. Ancak yine de Z kuşağının kariyer planlamalarının şimdiden yapılması gerektiği söylenebilir. Kristal nesil, internet kuşağı veya i-kuşak, yeni sessiz kuşak, Google kuşağı gibi birçok isim ile bilinmektedir.
KUŞAK NEDİR?
TDK, “Aşağı yukarı aynı yıllarda doğmuş olup aynı çağın koşullarını, dolayısıyla birbirine benzer sıkıntıları, yazgıları yaşamış, benzer ödevlerle yükümlü olmuş kişilerin topluluğu” olarak tanımlıyor. Kuşaklar, bireyler tarafından seçilebilen veya herhangi bir kuşağa ait bireyin bulunduğu kuşağın özelliklerinin farkında olduğu gruplar değil, ortak tarihsel zamanı paylaşan yaş guruplarıdır. Kuşak bireyleri doğarlar, okula başlarlar, çocuk sahibi olurlar, hemen hemen aynı yaşlarda emekli olurlar.
Baby Boomers kuşağı, 1940-1960 doğumlular, X kuşağı, 1961-1979 doğumlular, Y, 1980-1996 doğumlular, Z, 1997-2012 doğumlulardır. Bireysel yetkinlikler doğrultusunda farklılıklar gösteren kuşaklarda çatışmalar görülebileceği aşikar. Kuşaklar arası çatışmalar problemlere dönüşürken, eski kuşakların yenileri anlamaya çalışması toplumun gidişatı açısından son derece önemlidir.
Z KUŞAĞI NEDİR?
Z kuşağı ya da Z nesli, (Gen Z olarak da kısaltılır) Milenyaller (Gen Y) kuşağı’ndan sonra gelen ve Alfa Kuşağı’ndan önce gelen bir demografik kuşaktır.
Demograflar ve araştırmacılar tipik olarak 1990’ların ortasından sonuna kadar doğum yıllarını kullanırken, neslin sona erdiği doğum yıllarında fikir birliğine varılamamıştır.
USA Today, 2012’de online platformda okuyucuların Milenyallerden sonraki gelecek neslin adını seçmeleri için bir yarışma düzenlemiş ve bunun üzerine Z Kuşağı adı önerilmiştir. Önerilen diğer bazı isimler ise şunlardı:
iGeneration, Gen Tech, Gen Wii, Net Gen, Dijital Yerliler, Çoğullar ve Zoomers
Z KUŞAĞI YAŞ ARALIĞI
Kişilik özellikleri bağımsız, bireysel, internet üzerinden sosyalleşen, bilgiye çabuk ulaşması bakımından kolay sıkılan, antiotoriter tipte olan Z kuşağının yaş aralığının takribi 1990’lı yılların sonundan 2010’lu yıllar başlayana kadar doğan kişilerin oluşturduğunu düşünülmektedir.
Z KUŞAĞININ ÖZELLİKLERİ
X kuşağının çocukları Z Kuşağı üyeleri genç yaşlardan beri dijital teknoloji kullanmıştır ve internet ve sosyal medyada rahattır. Ancak dijital olarak okuryazar değillerdir.
Z kuşağı, hızlı ve analitik düşünme yetisine sahiptir. Ancak, bu yetilerini kullanma becerileri bireycidir, ekip çalışmasına yanaşmazlar. Özgüvenleri yüksektir, ebeveynlerinin kendilerine farklı baktığı düşüncesi de bu özgüveni yükseltir.
Ayrıca özgürlüklerine ve bağımsız olmaya oldukça düşkündürler. Kendilerinin başaramayacağı hiçbir şey yoktur. Toplumsallaşmadan çok bireyciliğe önem verir. Kuralların onlar için bağlayıcılığı yoktur. Çoğu, ailelerinin veya akrabalarının izinden gitmek yerine kendi yollarını çizmek ister. Geçimlerini sağlamak için yaptıkları işler onlar için sadece gün içerisindeki sıkılma zamanıdır. Çaba harcamak, özveri sergilemek Z kuşağına göre değildir. Teknoloji sayesinde bilgiye çok çabuk ulaşabildikleri için hızlı yaşamaya alışmışlardır. Bu nedenle çok çabuk sıkılıp vazgeçebilirler.
Z kuşağı ayrıca aile bireyleri, çocuklarına karşı kendilerini yetersiz hissettikleri için psikolojik bunalım oranının en yüksek yaşandığı nesil olarak kabul da ediliyor.
Bununla beraber ailelerinin onlara değişik baktıkları gerçeği üzerinde fikir sahibi olmaları çok yüksektir. Özgürlerdir, bağımsızdırlar ve onlar adına mümkün olmayan herhangi bir şey yoktur.
Z KUŞAĞININ YÜZDE 47’Sİ YALNIZ VE DIŞLANMIŞ HİSSEDİYOR
2020 yılında yapılan bir araştırmaya göre Z kuşağının yüzde 47’si kendisini yalnız veya dışlanmış, yüzde 27’si ise diğer insanlar tarafından anlaşılmadıklarını hissediyor. Uzmanlar, Z kuşağının gelecek kaygısı ve stres seviyelerinin diğer kuşaklara kıyasla daha yüksek olduğunu söylüyor.
“SOSYAL MEDYA TEK BAŞINA ETKİLİ DEĞİL”
Araştırmanın sonuçlarını değerlendiren İstanbul Gelişim Üniversitesi’nden Psikiyatrist Dr. Onur Okan Demirci, “Z kuşağının yalnızlaşmasında sosyal medya kullanımının tek başına etkisi yok. Yoğun sosyal medya kullananlar ile hiç kullanmayanlar arasında yalnızlaşma açısından belirgin bir fark olmadığı görülüyor. Ülkeler arasında yaşanan gerilimler, şiddet, politik tartışmalar teknoloji sayesinde geniş kitlelere hızlıca ulaşıyor. Z kuşağı bu durumdan en fazla etkilenen kuşak haline geliyor” ifadelerini kullandı.
Z KUŞAĞI TEKNOLOJİYİ NASIL KULLANIYOR?
Teknosa tarafından yapılan bir araştırmada, 7 – 16 yaş aralığındaki çocukların sosyal platformlarda paylaştıkları 1 milyon 600 bin veri incelenmiş. Yapılan araştırma sonucunda internet çocuklarının en çok zaman geçirdiği platform, %97 ile Youtube olmuş. Akranlarının günlük hayatını yakından takip eden Z kuşağı, günün trendlerini yakalamayı başararak eğlenceli içerikler üreten kanallara abone oluyor, sevdikleri oyun videolarını seyrediyor.
İnternet çocuklarının en çok konuştuğu konuların başında %38 ile bilgisayar veya konsol oyunları geliyor. Bu oran, Z kuşağının oynadıkları oyunlardan ve oyun içerisinde yer alan karakterlerden ne kadar etkilendiğini de doğruluyor. Bu neslin takip ettiği diğer konu başlıkları ise %34 ile trendlere ve gündeme yer verilen Vlog’lar, %19 ile akranlarının gündelik yaşamları, %6 ile oyuncaklar, %3 ile de çocuk kanalları.
Z KUŞAĞI NASIL YÖNETİLİR?
Henüz iş hayatına atılmamış olma ihtimalleri yüksek yaş itibarı ile. Ancak günümüze kadar elde edilen verilere ve genel yapıya göre Z kuşağının idaresi için aşağıdaki yöntemler denenebilir.
Görev adamı olarak kullanmak yerine yaratıcılıkları konusunda onları serbest bırakın.
Ödüller her zaman motive edicidir. Yaptıkları olumlu şeylerde onları mükâfatlandırabilirsiniz. Bu onları biraz daha azimli yapabilir.
Yüz yüze iletişim kurmanın önemine inanın. Evet, teknoloji çocukları olabilirler ancak tüm dünyaları mesajlaşmak üzerine kurulu değil. Seslerini duyuracak insanların varlığı onları güvende hissettirebilir. Bu nedenle doğrusunda yanlışında mutlaka yüz yüze konuşmayı tercih edin.
Z KUŞAĞININ ARTILARI VE EKSİLERİ NELERDİR?
Z kuşağı pek çok artı özelliği barındırır. Örneğin dünyada yaşananları takip eder ve ilgilidir. Kendi dünyasına çekilip ne olursa olsun bir tavır sergilemez. Bilgilerin izinden gitmeyi severler ve ne istediklerini gayet iyi bilirler. Özgüvenleri yüksektir ki yüksek öz güven pek çok kapının anahtarıdır. Eğitim ve yaratıcılığa önem verirler bu da iş hayatında önemli yerlere gelmelerine olanak sağlar. Pek çok artı özelliği olmasına karşı eksi yönleri de vardır. Örneğin toplumsallaşmadan ziyade bireyci yaklaşıma göz kırparlar. İkili ilişkilerde çok iyi oldukları söylenemez. Takım çalışmalarına alışık olmadıkları için “ekip” kavramı onlar için çok bir şey ifade etmez. Daha çok yalnız olmaya alışıktırlar. Kuralları tanımazlar ve isteklerinden emin oldukları için onları ikna etmek zordur. Aileleri ile sık sık çatışmaya girebilirler bunun nedeni doğru bildiklerini daima savunmaları ve dışarıdan bir fikre çok sıcak bakmamalarıdır.
Z KUŞAĞI GELECEĞE NE KATAR?
Hoşgörülü yaklaşıldığı takdirde iş hayatını ve toplumu olumlu anlamda etkileyebilecek olan Z kuşağının katma değere yol açması için eğitimcilerin ya da şirket yöneticilerinin bu yönde stratejiler geliştirmeleri son derece önemlidir. Özellikle iş dünyasında, Z kuşağının yenilikçi bakış açısı ve analitik düşünme yetileri şirket politikasıyla paralel şekilde geliştirilebilir. Bu da hem kişiyi hem de şirketi yükseltir.
Y VE Z KUŞAĞI ARASINDAKİŞ FARKLAR NELERDİR?
2020 yılıyla birlikte dünya üzerindeki en büyük tüketici grup olacağı tahmin edilen internet çocukları, farklı aile yapılarında ve çeşitli etnik gruplarla iç içe büyüyorlar. Günümüzde en büyük üyeleri üniversiteye girmiş olan Z kuşağının yüksek öğrenimden beklentisi, Y kuşağı gibi yalnızca teknolojik olgulardan ibaret değil. Z kuşağı, sosyal çevrede doğrudan ve uygulamalı öğrenmeye teşne bir nesil olarak tanımlanıyor. Öğretim araçlarına diledikleri zaman ulaşabilmelerine duydukları sevgi, Z kuşağının bilgiye ulaşırken zorluk yaşamak istemediğini ortaya koyuyor.
X KUŞAĞI
X kuşağı veya X jenerasyonu, 1965 ile 1980 yılları arasında doğan insanları kapsayan temel bir nesil sınıflandırmasıdır. Bu sınıflandırmaya göre bu yıllar arasında doğan bireylerin ortak ve güçlü yönleri bulunmaktadır.
Amerika Birleşik Devletleri Nüfus Sayımı Bürosu’nun verilerine göre, 2019 itibarıyla ABD’de 65,2 milyon X jenerasyonunun içinde bulunan kişi yaşamaktadır.
Y KUŞAĞI
Y kuşağı, Y jenerasyonu (veya sadece Millenniallar) olarak da bilinen X kuşağını takip eden ve Z kuşağı’dan önce gelen bir gruptur. 1981 ile 1996 yılları arasında doğan kişiler tam anlamıyla Y kuşağıdır. Araştırmacılar ve medya, bu grubun 1980’li yılların başından 1990’lı yılların ortalarına kadar ya da 2000’lerin başlarına kadar olan süre zarfı içinde doğan kişiler olarak da belirtmektedir.
Bu kuşak genellikle internet, mobil cihazlar ve sosyal medya’nın yaygınlaşma dönemine denk geldikleri için ve bu olaylara aşinalığıyla bilinir. Bu yüzden bazen dijital yerliler olarak da adlandırılırlar. 2008-2012 Küresel Ekonomik Kriz’i ve COVID-19 pandemisi’nin bu kuşak üzerinde büyük bir etkisi oldu ve gençler arasında tarihsel olarak yüksek oranda işsizliğe sebep oldu. Dünya’nın çoğu bölgesinde bu kuşak, politikada ve ekonomide artış gösteren liberal politikalar eşliğinde büyümüştü
ALFA KUŞAĞI
Alfa Kuşağı, Z Kuşağından sonra gelen ve dünya üzerindeki son kuşaktır. Araştırmacılar ve medya, başlangıç tarihini 2012 yılında karar kılmıştır. Alfa Kuşağı, bütün mensupları 3.Milenyum’da ve 21.Yüzyıl’da doğmuş tek kuşak grubudur.
Alfa Kuşağının üyeleri, genel itibariyle Y kuşağı mensuplarının çocuklarıdır. Genelde oyuncaklar veya geleneksel medya araçlarından ziyâde güncel teknolojik aletler ile vakit geçiren ve içine kapanık bireyler olarak bilinirler. Hâli hazırda en büyük bireyi 8 yaşında olup, en genç bireyi birkaç saniye evvel doğmuştur.
BABY BOOMERS KUŞAĞI
1940-1960 yılları arasında doğan Baby Boomers kuşağı, dünyanın insan hakları hareketlerini, radyonun altın çağını, Türkiye’nin ise sancılı dönemlerinin yaşandığı yıllarda doğmuşlardır. Büyümenin, refahın, mal ve hizmetlere özlem duygusunun ağır bastığı bir kuşaktır. Bu nesil, “kuralcı” olarak tanımlanmaktadır. Sadakat duyguları yüksek, kanaatkâr ve aynı zamanda bir yerde uzun süre çalışabilen bir yapıya sahiptirler. Zor işe ve uzun saatler çalışmanın önemine inanan bu kuşak üyeleri uzun dönemli istihdam anlayışıyla çalışmaktadırlar.