Gadir-i Hum Bayramı Nedir?
Şii inancına göre, Gadir-i Hum Bayramı'nda Ali el-Mûrtezâ, İslam peygamberi Hz. Muhammed (s.a.v) tarafından "Velayet" makamına atanmıştır ve bu inanç doğrultusunda bu gün Gadiri-i Hum Bayramı olarak kutlanmaktadır.
Bunu anmak için her sene Hicrî Zilhicce ayının 18’inde “Gadir-i Hum Bayramı” kutlanır. Bu gün, Gadir-i Hum Hadisi’nin yıl dönümüdür. Gadiri Hum Bayramı kutlaması, Hz Muhammed’in aynı adlı yerde söylediği bir ifadeye istinaden kutlanmaktadır.
Ahmed b. Hanbel’in naklettiği rivayete göre Hz. Peygamber bir sefer esnasında Gadîr-i Hum denilen yerde konaklamış, öğle namazını kıldırdıktan sonra Hz. Ali’nin elinden tutup, “Ben kimin mevlâsı isem Ali de onun mevlâsıdır. Allahım, ona dost olana sen de dost ol, ona düşman olana sen de düşman ol!” dedikten sonra Hz. Ömer Hz. Ali ile karşılaşmış ve, “Ey Ali! Sen her müminin mevlâsı oldun” diyerek onu tebrik etmiştir (Müsned, IV, 281).
Gadir-i Hum ise, yine Şii inancına göre günümüz Suudi Arabistanının Mekke Vilâyeti ile Medine Vilâyeti'ni birbirinden ayıran "Rabiğ Vadisi" üzerinde "Rabiğ" şehri yakınlarında yer alan bir mıntıkânın adı olup, eskiden Medine'den Mekke'ye giden yolun yaklaşık 5. km'sinde sol tarafa düşen, adı geçen vadide bir nehir sebebiyle oluşmuş bir gölcük ya da bataklıktı.
GADİR-İ HUM BAYRAMI’NI KİMLER KUTLUYOR?
Sünni rivayetlere göre Gadir-i Hum’da Hz. Ali hakkında ‘Ben kimin mevlası isem, Ali de onun mevlasıdır.’ hadisinin söylenmesinin sebebi hilafetle alakalı olmayıp bir kaç sebebi vardır: Hazreti Ali’nin bir savaşta yaptıklarından dolayı gücenenlerin olması ve Yemen seferi sırasında ganimetlerin taksiminde katı davranmasından ötürü yanındakileri küstürmesi sebebiyle sahabilerin şikayetçi olmaları ve aynı zamanda savaşlarda müslümanların müşrik akrabalarını öldürmesinden dolayı Hazreti Ali’ye karşı oluşan antipatiyi gidermek için bu hadis söylenmiştir. Pek çok Sünni kaynakta bu hadis geçmekte ancak nerede söylendiği belirtilmemektedir. İbn Teymiye, hadisin sahih isnadı olmadığını mevzu olduğunu ve Gadir-i Hum olayının Hazreti Ömer ve Hazreti Osman halife seçilirken gündeme gelmediğini Rafiziler tarafından uydurulduğunu söylemiştir.
GADİR-İ HUM BAYRAMI NE ZAMAN KUTLANIR?
Şii inancında yer alan Gadir-i Hum Bayramı, Şii Müslümanlar tarafından Kurban Bayramı ve Ramazan Bayramı’na ilâveten Hicrî takvime göre Zilhicce Ayı’nın On Sekizinci günü üçüncü bir bayram olarak kutlanmaktadır.
GADİR HUM BAYRAMI’NDA NELER YAPILIR?
Gadir Hum Bayramı Alevi itikadına göre en büyük bayramdır. Gadir Hum olayında Peygamber Efendimizin Hz. Ali’ye kendisinin halefi olarak tayin olduğu gün olarak ilan eden Aleviler, bugünü bazı ibadetler ile geçirirler. Gadir Hum Bayramı’nda başlıca yapılması tavsiye edilenler; oruç tutmak, gusül almak, Hz. Ali’yi ziyaret etmek, Seyyid İbn Tavus'un “İkbal” adlı kitabında Resulullah'tan rivayet ettiği sığınma duasını okumak, Nubde Duasını okumak, gusledip öğleye yarım saat kala iki rekat namaz kılmak (her rekatta 1 defa “Fatiha” suresi 10 defa “İhlas” suresi, 10 “Ayete'l Kürsü” ve 10 defa da “Kadir” suresi okunur), Mümin kardeşlerin birbirlerini görünce yekdiğerini şu şekilde tebrik etmeleri: “Bizim Emirilmüminin ve Ehlibeyt imamlarının velayetine sarılanlardan eden Allah'a hamdolsun.”, 100 Defa “Dinin kemalini ve nimetinin tamamlanmasını Emirilmüminin Ali bin Ebu Talib'in velayeti kılan Allah'a hamdolsun.” demek.