Ukrayna’daki gösteriler iki ayı geride bıraktı
Ukrayna'da başkent Kiev'deki Bağımsızlık Meydanı'nda başta olmak üzere ülke genelinde devam eden gösteriler iki ayı geride bırakırken, eylemlerin şiddeti son üç gündür iyice tırmandı ve ilk ölüm haberleri ajanslara düştü.
Haber Merkezi -Doğu Avrupa'da bulunan Ukrayna'da iki aydır devam eden siyasi kriz, son üç gündür başkent Kiev'i adeta savaş alanına çevirdi. Kırk altı milyonluk nüfusa sahip ülke 2004-2005 yıllarındaki Turuncu Devrim'den bu yana ilk kez bu çapta protesto gösterilerine tanıklık ediyor. Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç'in Avrupa Birliği (AB) ile Ortaklık Antlaşması'nı imzalamayı reddetmesinin ardından başlayan protesto gösterilerinde ilk ölümler iki gün önce gerçekleşirken, başkent Kiev'deki Bağımsızlık Meydanı'nda başta olmak üzere ülke genelinde devam eden gösteriler iki ayı geride bıraktı. Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç ve Başbakan Nikolay Azarov'un istifasını isteyen eylemcilerin şiddeti 19 Ocak'ta arttı, 22 Ocak'ta ilk ölüm haberleri ajanslara düştü. Hükümetin protestolara son vermek için geçirdiği yeni katı yasaya tepki gösteren protestocular Bağımsızlık Meydanı'na ayaklandı ve polisin sert müdahalesiyle en az iki kişi ateş açılması sonucu yaşamını yitirdi. Eylemciler erken seçime gidilmesini isterken, Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç AB ile Ortaklık Antlaşması'nın Rusya ile ticari ilişkilere zarar vereceğini savunuyor.
Protestolara ne sebep oldu?
Demokratik seçimlerle 2010'da iktidara gelen Yanukoviç'in, Ukrayna'nın doğusu ve güneyinde geniş bir destekçi tabanı var. Ukrayna'da 2015'de yeniden seçilmeyi uman Yanukoviç'in istifasını isteyenlerin sokağa çıkma hikâyesi ivme kazandı. Kamu binalarını kuşatanlara hapis cezası öngören ve gösterilerde maske veya kask takılmasını yasaklayan yeni yasalar protestocular arasında kuşkusuz gerilimi arttırdı. Fakat protestoları asıl tetikleyen Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç'in, Ukrayna'nın AB'ye uyum için yıllar boyu yürüttüğü müzakerelere rağmen Ortaklık Antlaşması'nı imzalamayı reddetmesi oldu. Yanukoviç bir yıl önce 29 Kasım'da AB ile çeşitli ortaklık ve serbest ticaret anlaşmaları imzalayacağına söz vermişti. Ancak tam üyeliğin gündeme gelmemesi ile bu kararı uygulamaktan vazgeçerek Rusya ile görüşmelerde bulundu.
Dünden bugüne protestolar
Binlerce AB yanlısı Ukraynalı, Cumhurbaşkanı Yanukoviç'in 'U-dönüşü' yapıp kararından vazgeçmesi ve AB ile anlaşmaya gitmesi için başkent sokaklarına akın etti. Yanukoviç ise bunu reddetti ve protestolar da sürdü. Polisin göstericilere 30 Kasım'daki ilk müdahalesi sonrası, bir öğrenci protestosuna yapılan müdahalenin ve onlarca kişinin yaralanmasının görüntüleri cumhurbaşkanına olan öfkeyi alevlendirdi ve kalabalıklar Bağımsızlık Meydanı'na aktı. Ukraynalı yetkililer öfkeyi dindirmek için sert önlemler aldı. Kiev belediye başkanının görevine son verildi ve gözaltına alınanlar serbest bırakıldı. Rusya ve Ukrayna'nın 17 Aralık'ta imzaladıkları anlaşma uyarınca Rusya, Ukrayna'nın 15 milyar dolar değerindeki devlet tahvillerini satın almayı kabul etti ve Ukrayna'ya satılan doğal gazın fiyatını da düşürdü. Anlaşma protestocuların rüzgârını bir nebze dindirmiş gibiydi fakat muhalefet yanlısı gazeteci Tatyana Çornovol kimliği belirsiz bir kişi tarafından 25 Aralık'ta saldırıya uğrayınca gösterilerin şiddeti arttı. Yeni yasalar 16 Ocak'ta geçti ve 22 Ocak'ta yürürlüğe girdi.