Medya okuryazarlığı; yaygın kabul gören tanımıyla, çeşitli türden (görsel, işitsel, basılı, vb.) medya mesajlarına erişebilme, erişilen medyaları eleştirel bakış açısıyla çözümleyip değerlendirebilme ve kendi medya iletilerini üretebilme becerisidir.
Medya okuryazarlığını kısaca medyanın diliyle okuyup yazabilme, anlayabilme ve analiz edebilme becerisi olarak tanımlanabilir. 4 alt kategoriye ayrılır:
- Erişim Yetisi: İhtiyaç duyduğumuz bilgiyi kitap, gazete, radyo, televizyon, reklam panosu ya da İnternet gibi farklı medyalardan elde edebilmek.
- Analiz Yetisi: Elde edilen bu bilgilerin içerisindeki doğruları, yanlışları, fazlalıkları, eksiklikleri ve ihtiyacımız olanları belirlenmesi için bunları çözümlenmesi.
- Değerlendirme Yetisi: Elde edilen bilginin uygunluğu, doğruluğu ve güvenilirliği gibi konularda bir karara varabilmek için değerlendirme yapılabilmesi.
- Üretim Yetisi: Kendimizi etkili bir şekilde ifade edebilmek için kendi mesajlarımızı üretmek ve yayabilmek. Bir medya okuryazarı muhatap olduğu medyaya sorular sor. Okunan her haber, dinldinlenen her reklam ve izlenen her program eleştirel bir gözle sorgulanır.
İster bir broşür, ister bir e-posta, isterse bir şarkı olsun tüm medya mesajlarına aşağıdakilere benzer sorular sorulmalıdır:
- Bu mesaj kim ya da kimler tarafından üretilmiştir?
- Herkes bu mesajı bizim anladığımız gibi mi anlamaktadır?
- Bu mesaj kimler için hazırlanmıştır ve neyi amaçlamaktadır?
- Söz edilenlerin ne kadarı gerçekten, ne kadarı kişisel bir görüşten oluşmaktadır? Bu mesajın bakış açısı nedir? Bizi etkilemek için hangi teknikler kullanılmıştır?