İçindekiler
Yazı kim tarafından ne zaman icat edildi?
Yazıyı Kim Buldu? Yazının icadı ve yazıyı kim tarafından nasıl bulundu? Yazının tarihsel gelişimi ile beraber hangi ülke hangi uygarlıklar bunları kullandı ve geliştirdi. M.Ö. 30 – 45 bin yılında yaşayan uygarlıklar, düşüncelerini, günlük yaşamla ilgili kavramları ifade etmek için kayaların ve mağara duvarlarının üzerine resim yapmayı bir iletişim aracı olarak öğrenmek zorundalar idi. Bu resimler bir dili anlatma yoluna doğru gelişim göstermiş oldu. Bunlara ilk yazı dili denilebilmektedir, çünkü bazı durumlarda, sadece hayvanların ve insanların resimleri olmasından ziyade bir hikayeyi (belirli olayların meydana geldiği bir avlanma hikayesini) anlatmaktadırlar. Son Buzul Çağı’nda yaşayan atların, bizonların ve boğaların resimlerini içermekte olan mağaralar, İspanya’nın Altamira, ve Fransa’nın Lascaux tarafında ortaya çıktı.
Mağara yazıları
Bu resimlerin yazıya dönüşebilmeleri için süre olarak yüzyıllarca yıl geçmesi gerekmekte idi. M.Ö. 20 bin ve 6500 yılları arasında insanlar, yumuşak taş ve kemikleri kullanmaya başladılar. Fransa’nın İspanya sınırına yakın bölgesindeki Ariege yöresinde bir mağarada, çizildikten sonra kırmızı ve siyaha boyanmış geometrik şekiller bulunmuş oldu. Afrika’nın çeşitli kesimlerinde bulunan üzerleri çizilmiş kemikler, kuşkusuz bir dönemin belgeleri olarak yer alıyordu.
Çivi Yazısı
Çivi yazısı eski bir uygarlık yazı şeklidir. Mezopotamya’daki kentlerin yükselişi ve bölgede eksik olan kaynak ihtiyacı, uzun mesafeli ticareti geliştirdi ve bununla birlikte şehirler ya da bölgeler arasında iletişim kurabilme ihtiyacı ortaya çıktı. Sümerler ticaretin gerektirdiği uzun mesafeli iletişim aracı olarak yazıyı icat etmiş oldu.
İlk yazı türü olan çivi yazısı, taşların üzerine resimler ya da harfler ile özel bir teknikle yazılmaktadır. Çivi yazısını ilk bulan Sümerler olmuş fakat daha sonra Mezopotamya’ya gelip yerleşenler tarafından da kullanmıştır. Ayrıca Mezopotamya dışındaki kavimlerin Asurlular, Hititler ve İranlılar tarafından da kullanıldığı anlaşılmıştır. 5000 sene önce çivi yazısıyla taşlar üzerine yazılan Hammurabi Kanunları günümüze kadar saklanabilmiştir.
Yazılabilen ilk dil
Yazının ilk hali nesne biçimi yazılar bulundu. Kayıt altına alınanlar, tapınaklarda kurban edilecek kaç koyuna ihtiyaç duyulduğu, hangi tür tahılların hangi hedefe gittiği gibi şeyleri hatırlamada yardımcı olmuş oldu. Bu piktograflar ıslak kilin kurutulması ile elde edilen tabletlere yazılıyordu. Bu tabletler ticaretin resmi kayıtları haline gelmiş oldu.
Yazıyı Kim Buldu? Sümerce, yazıya dökülebilen ilk dil oldu fakat belirli bir alfabesi yoktu. Basit resimler halinde yazılan Sümerce metinlere Irak’ ta, Basra Körfezi’nin yakınlarında rastlanılmış olundu. Bu metinler yer alan incelemede ise, M.Ö. 3500 yılından kalmaydı. Sümerler, çivi şeklinde ve üçgen iz bırakan bir aygıtla, balçık ve kil kabakalarından yaptıkları plakalar üzerine yazılarını yazdılar. Sonra bu küçük tabletler, güneşin altında pişirilerek kurutuldu. Binlercesi, en küçük bir hasar görmeden günümüze kadar ulaşabilmiş oldu. Bunlardan bazılarında, Sümer din adamlarının ekonomik işlevlerini gösteren altın, kumaş ve inek listeleri vardı. Sümerlerin ekonomik etkinlikleri, çevrelerindeki Persleri. Babillileri ve Asurluları da çivi yazısını öğrenmeye itti.