Dünyada Meydana Gelen Maden Kazaları
Dünya’da çeşitli ülkelerde meydana gelen maden kazalarında binlerce madenci hayatını kaybetti. Dünya’da en fazla madencinin öldüşü maden kazası Çin’de yaşandı.. 1942 yılında meydana gelen kazada bin 549 kişi hayatını kaybetti.
Fransa’da 10 Mart 1906`da meydana gelen kazada, bin 99 kişi hayatını kaybetti. Dünya tarihinin en ölümlü ikinci kömür madeni kazasının nedeni, kuyulardan birinde çıkan yangının yol açtığı büyük patlamaydı. 15 Aralık 1914`te ise Japonya’nın Kyuşu adasındaki kömür madeninde kaza meydana geldi. Japonya tarihinin en ölümlü maden kazasında, 687 kişi yaşamını yitirdi. Çin’in en ölümlü ikinci kömür madeni kazasında 684 kişi hayatını kaybetti. Bu kaza en fazla ölüme neden olan beşinci maden kazası olarak tarihe geçti.
Dünyada Meydana Gelen En Kötü Maden Kazaları:
ÇİN - Benzihu
Çin'in Liaoning eyaletinde Benzi yakınında Honkeiko kömür madeninde 26 Nisan 1942'de, dünyanın en çok ölümlü kömür madeni kazası meydana geldi.
Madende gaz ve kömür tozu karışımının neden olduğu patlamada bin 549 kişi hayatını kaybetti. Patlamada maden kuyusunun girişi kapandı. Japonya ordusu, kazaya rağmen 2. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar ocağı işletmeye devam etti. Liaoning'in bağımsızlığını kazanmasının ardından Sovyetler Birliği'nin yaptığı soruşturma, havalandırma sisteminin kapanmasıyla karbonmonoksit zehirlenmesinin, madencilerin büyük bölümünün ölümüne yol açtığını gösterdi.
FRANSA - Courrieres
Fransa'da 10 Mart 1906'da meydana gelen kazada, bin 99 kişi hayatını kaybetti. Dünya tarihinin en ölümlü ikinci kömür madeni kazasının nedeni, kuyulardan birinde çıkan yangının yol açtığı büyük patlamaydı.
JAPONYA - Mitsubişi Hojyo
Kaza, 15 Aralık 1914'te Japonya'nın Kyuşu adasında Mitsubişi Hojyo kömür madeninde meydana geldi. Japonya tarihinin en ölümlü maden kazasında, 687 kişi yaşamını yitirdi.
ÇİN - Laobaidong
Çin'in Şanzi eyaletinde Datong yakınında bulunan Laobaidong kömür madeninde 9 Mayıs 1960 tarihinde metan gazı patlamasının yol açtığı kazada, 684 kişi hayatını kaybetti. Bu Çin'in en ölümlü ikinci kömür madeni kazasıydı. Felaketle ilgili bilgiler, Çin yönetimi tarafından 30 yılı aşkın süre 1992 yılına kadar örtbas edildi.
JAPONYA - Mitsui Miike
Kaza, 9 Kasım 1963'te Japonya'da meydana geldi. 458 madencinin yaşamını yitirdiği, 833 kişinin yaralandığı kazaya, kömür tozu patlaması neden oldu. Madencilerin büyük bölümü, karbonmonoksit zehirlenmesi nedeniyle hayatını kaybetti. Hayatta kalan madencilerde ağır beyin hasarı görüldü. Bu, Japonya'da meydana gelen en ölümlü ikinci kömür madeni kazası oldu.
GALLER - Senghenydd
Birleşik Krallık tarihinde en kötü maden trajedisi olan Senghenydd Kömür Ocağı felaketi, Galler'de 14 Ekim 1913 tarihinde meydana geldi. Yer altında kömür tozu patlamasının neden olduğu felakette 439 kişi öldü.
ZİMBABVE - Wankie
6 Haziran 1972'de Rodezya'da, şimdiki adıyla Zimbabve'nin Wankie kömür madeninde bilinmeyen bir nedenden patlama yaşandı. Devam eden seri patlamalar tarihin en büyük maden facialarından birinin yaşanmasına sebep oldu.
Çalışmalar sonucunda 8 madenci kurtarılırken, 3 madencinin de cansız bedenine ulaşıldı. 428 madenciye ise ulaşılamadı. Madenden sızan gaz sebebiyle arama kurtarma çalışmalarına son verildi. Facia sonucunda 126'sı Rodezyalı olmak üzere farklı ülkelerden 426 maden işçisi hayatını kaybetti.
HİNDİSTAN - Dhori
Hindistan'ın Jharkhand eyaletinin Dhanbad yakınlarındaki Dhori kömür madeninde 28 Mayıs 1965'te yaşanan grizu patlaması ve ardından çıkan yangın sonucunda 375 madenci hayatını kaybetti. Patlamanın madencilerden birinin lambasından kaynaklandığından şüpheleniliyordu.
HİNDİSTAN - Chasnala
Dhori'deki kazadan 10 yıl sonra, 27 Aralık 1975'de yine Dhanbad yakınlarındaki Chasnala maden ocağında patlama yaşandı. Metan gazının alev alması sonucunda yaşanan patlamayla madenin çatısı çöktü ve madeni su bastı.
Patlamadan sağ kurtulan madenciler su ve yıkıntı altında can verdi. Sonuçta 372 madenci hayatını kaybetti. Çok sayıda madenciye ulaşılamadı.
İNGİLTERE - Oaks
12 Aralık 1866'da İngiltere'de, Güney Yorkshire'daki Oaks kömür ocağında madencilerin kazmasından çıkan kıvılcım nedeniyle meydana geldiği düşünülen iki ayrı grizu ve kömür tozu patlaması yaşandı.
19. yüzyılın en büyük maden facialarından biri olarak tarihe geçen kazada 361 kişi hayatını kaybetti.
ABD - Monongah
ABD'nin Monongah kömür madenlerine ait iki ayrı madende 6 Aralık 1907'de grizu ve kömür tozu patlaması yaşandı. Çoğunluğunu İtalyan göçmenlerin oluşturduğu 361 madenci hayatını kaybetti. Elektrik tablosundan ya da lambalardan çıktığı şüphelenilen patlama sonucunda havalandırma sistemi çöktü. Havasızlık sebebiyle kurtarma çalışmaları yürütülemedi.
ALMANYA'DA MADEN OCAĞI KAZALARI
Almanya'da 2012 yılı istatistiklerine göre tüm maden ocaklarında 40 bin civarında kişi çalışıyor. İtfaiye, kurtarma ekipleri ve yöneticilerle birlikte bu sayı 52 bine ulaşıyor. Almanya maden ocağı kurtarma yetkilileri Almanya tarihinde Soma'daki gibi benzeri bir maden ocağı kazası bulunmadığını söyledi. Almanya'da 2. Dünya Savaşı'ndan sonra yaşanan en büyük maden ocağı kazası 1946'da Ruhr havzasındaki Bergkamen'de taşkömürü ocağında yaşandı. Maden ocağı hava patlaması sonucu 405 kişi hayatını kaybetti. Diğer büyük bir kaza ise 1960'da eski Doğu Almanya'daki Zwickau'da taşkömürü ocağında meydana geldi. Patlama sonucu 123 kişi öldü. Bu kazayı 1962 yılında Saarland eyaletindeki Völklingen'de 299 kişinin hayatını kaybettiği kaza izledi. Bu tarihten itibaren alınan önlemler sonucu kazalar ve ölenlerin sayısında önemli azalma kaydedildi. 1960'lı yılların sonuna doğru kazalarda ölenlerin sayısı 10'lara, 1980'li yıllarda ise tek haneli rakamlara düştü. Son büyük kaza 1988'de Hessen eyaletinde yaşandı. Linyit madeni ocağında kömür tozu patlaması sonucu 51 kişi hayatını kaybetti. 1 Ekim 2013'te karbon dioksit gazı sızıntısı sonucu 3 kişi öldü.
Türkiyede Meydana Gelen Maden Kazaları
9 Ayda 1414 İşçi öldü! Uluslararası Çalışma Örgütü'nün verilerine göre, El Salvador ve Cezayir’in ardından Türkiye işçi ölümlerinde üçüncü sırada. Türkiye’de her yıl ölen işçi sayısı bin kişinin üzerinde. 2014’ün ilk 9 ayında bin 414 işçi iş kazalarına bağlı olarak yaşamını yitirdi.
2014’ün Eylül ayında 143 işçi hayatını kaybederken, en çok ölümlü kaza inşaat ve yol iş kollarında meydana geldi. İstanbul’da 22, İzmir'de 6, Ankara, Antalya, Aydın, Kocaeli, Konya, Manisa ve Mersin'de 5 işçi yaşamını yitirdi. Verilere göre işçiler en çok düşme, ezilme/göçük ve trafik/servis kazaları nedeniyle can verdi. Son 10 yılda iş kazaları sonucu 11 bin işçi hayatını kaybetti.
Türkiyede 1983'ten beri meydana gelen maden kazaları:
- 1983 Armutçuk grizu faciası: 7 Mart 1983 tarihinde Zonguldak'ın Armutçuk beldesindeki taş kömürü ocağında meydana gelen grizupatlamasında 103 işçi yaşamını yitirmiştir.
- 1990 Amasya grizu faciası: 7 Şubat 1990 tarihinde Amasya'da, Yeni Çeltek Kömür İşletmesi'ne ait maden ocağında meydana gelen grizu patlamasında 3 işçi yanarak 65 işçi ise göçük altında kalarak hayatını kaybetmiştir.
- 1992 Kozlu grizu faciası: Türk madencilik tarihinin en büyük felaketlerinden birinde, 3 Mart 1992 tarihinde Zonguldak'ın Kozlu ilçesindeki taş kömürü ocağında meydana gelen zincirleme patlamalarda 263 madenci yaşamını yitirmiştir. 13 Mayıs 2014 tarihinde Soma'da 301 kişinin yaşamını yitirdiği faciaya kadar, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en ölümlü maden kazası olmuştur.
- 26 Mart 1995 tarihinde Yozgat'ın Sorgun ilçesinde, Matsan Madencilik Şirketi'ne ait kömür ocağında grizu patlaması sebebiyle meydana gelen kazada 38 kişi göçük altına kalarak can vermiştir.
- 22 Kasım 2003 tarihinde Karaman'ın Ermenek ilçesinde, özel bir firmanın işlettiği kömür ocağında grizu patlaması sebebiyle 10 işçi yaşamını yitirmiştir. İşçilerin cesetleri olaydan günler sonra çıkarılabilmiştir.
- 8 Eylül 2004 tarihinde Kastamonu'nun Küre ilçesinde bulunan yeraltı bakır ocağında, cevherin nakledildiği 150 metre uzunluğundaki bandın alev alması nedeniyle meydana gelen yangında, oluşan karbonmonoksit ve diğer zararlı gazların etkisiyle birisi maden mühendisi toplam 19 çalışan hayatını kaybetmiştir.
- 10 Aralık 2009 tarihinde Bursa'nın Mustafakemalpaşa ilçesindeki maden ocağında, 19 işçi grizu patlaması ile oluşan göçük sonucunda hayatını kaybetmiştir.
- Odaköy maden kazası: 23 Şubat 2010 tarihinde Balıkesir'in Dursunbey ilçesine bağlı Odaköy'de, toplam 47 kişinin çalıştığı maden ocağında meydana gelen grizu patlamasında 17 kişi ölürken 30 kişide yaralanmıştır.
- Karadon maden kazası: 17 Mayıs 2010 tarihinde Zonguldak'ta, Karadon Taşkömürü İşletme Müessesesi'nin işlettiği kömür madeninde grizu patlaması ve oluşan göçükler sebebiyle 30 kişi hayatını kaybetmiştir.
- Küçükdoğanca maden kazası: 7 Temmuz 2010 tarihinde Edirne'nin Keşan ilçesine bağlı Küçükdoğanca köyündeki madende çıkan yangın ve oluşan göçük sebebiyle 3 kişi hayatını kaybetmiştir.
- 8 Ocak 2013 tarihinde Zonguldak'ın Kozlu ilçesinde, Türkiye Taşkömürü Kurumu'na ait kömür ocağında metan gazı patlamasının yol açtığı göçük sebebiyle 8 işçi hayatını kaybetmiştir. Tesiste daha önceleri de kaza olmuş, kayda geçen en büyük facia ise 263 işçinin yaşamını yitirdiği 1992 yılında yaşanmıştır.
- 2014 Soma kömür madeni faciası: Türkiye'de en büyük kayıbın yaşandığı maden kazasıdır. 13 Mayıs 2014 tarihinde Manisa'nın Somailçesinde, Soma Holding tarafından işletilen kömür ocağında meydana gelmiştir. Patlamanın etkisiyle madende yangın çıkmış ve çok sayıda madenci içeride mahsur kalmıştır. Faciada toplam 301 kişi hayatını kaybetmiştir.