Sigara nedir?
Kıyılmış tütünün çok ince kağıda silindir biçiminde sarılmış halidir. Önceleri tiryakilerin elle sardıkları sigara, sonraları makinelerle yapılmaya başlandı. 1861 ve 1875 yıllarında ilk sigara makineleri meydana getirildi. Decoufl6 adlı bir Fransız, 1880'de yaptığı bir sigara makinesini Fransız Rejisi'ne kabul ettirdi. Önceleri dakikada 600 - 800 sigara sarabilecek kapasitede olan bu makineler bugün dakikada 1.300- 1.600 sigara verirler.
Kıyılmış tütünlerin tütün yapraklarına sarılmış şekline «sigarillo», üst üste sarılmış tütün yapraklarından yapılmış sigaralara da «puro» adı verilir. Sigaralar 10, 20, 50 tanesi bir arada paketlenmiş halde satışa çıkarılır. Paketleme işi de makinelerle yapılır. İlk paket makineleri 1905'te Fransa'da icat edildi. Bugün dakikada 120 paket veren makineler kullanılmaktadır.
Sigaranın ortaya çıkması tütünün çeşitli şekillerde içilmesinden sonra olmuştur. Önceleri tütünün sebze yapraklarına sarılmasıyla yapılan sigara, Fransa’da Seville dilencilerinin izmaritlerin tütününü kağıtlara sararak içmesiyle yeni bir şekil almıştır. İnce özel kağıtlar imal edildikten sonra, tütün elle bu kağıtlara sarılmaya başlandı. Sigarayı elle sarmak zor olduğu için zamanla sigara makinası üzerinde çalışmalar olmuş, 1861 ve 1875 yıllarında sigara imal eden makinalar yapılmıştır. Daha sonra fabrikalar kurulmuştur. Sigaranın kalitesini arttırmak yönünden paketleme ve filitreleme usullerinde yenilikler getirilmiştir.
Sigara içilip içilmemesi Avrupa, Amerika ve bütün memleketlerde, çeşitli açılardan ele alınarak incelenmektedir. Amerika’da sigara içenlerin çoğunluğunun orta tabaka altındaki şahıslar olduğu istatistik kayıtlarla tespit edilmiştir. Amerika ve Avrupa şehirlerinde otobüs, tren ve uçaklarda sigara içenlerle içmeyenler ayrı yerlerde oturmakta, bunu sağlamak için kolay görülebilecek yerlere ikaz yazıları ve resimleri konulmaktadır. Sigara sarfiyatını azaltmak için ekonomik, eğitim ve sınırlama şeklinde tedbirler alınmaktadır.
Tütünü ilk kullananlar Amerika yerlileridir. Bu kıtanın keşfinden sonra Avrupa’ya getirilen tütün, zamanla büyük ticari değer kazandı. Türkiye'de tütünün kullanılmaya başlanması 1605 yılına rastlar. Önceleri tütün içilmesi önlenmek istenmiş, hatta Padişah Murat IV, tütün kullananlara ölüm cezası bile vermiştir. Ama tütün tiryakiliğinin önü alınamamıştır. Aksine kuvvetli bir alışkanlık meydana getirdiği için de çabucak ve geniş ölçüde yayılmıştır.
Sigaranın zararlı maddesi «nikotin» dir. Nikotin çok zehirli bir alkoloittir. Ağız yoluyla bir defada alınacak 1-2 santigram nikotin insanı hemen öldürür. Tütündeki nikotin çok yüksek olduğu halde zehirlememesinin sebebi büyük kısmının parçalanması ve dumana geçmemesidir. Sürekli sigara içenlerde zamanla birçok organik bozukluklar meydana gelir. Kalp çarpıntısı, astım, damar sertliği, tansiyon yükselmesi, göz bozuklukları, baş ağrıları, uykusuzluk, sinirlilik, sindirim sistemi bozuklukları ve kanser bunlardan başlıcalarıdır.
Sigara içindeki nikotin'in bağlandığı doğuştan vücutta olan nikotinik reseptörler sigara içildikçe artar ve zamanla bunları rahatlatmak için içilen miktarda artmaya başlar. Sigara bırakılınca bu reseptörler rahatsız olur ve bir süre yoksunluk sendromu belirtileri görülür. Ancak zaman ile bu reseptörlerin sayısı azalmaya başlar ve yoksunluk sendromu belirtileri azalır. Sigara dumanı ağız yoluyla akciğere çekilirken nikotin az da olsa ağızdan ve dilden kana karışmaya başlar. Büyük bir kısmı akcigerde bronşlardan ve broncuklardan kana karışır.
Aksondan aksona elektirik yoluyla geçen uyartı, aksondan dentrite kimyasal paketcikler yoluyla geçer. Beyne kadar gelen nikotin bu geçişte bir kimyasal paket olarak geçer ve dentritte uyartıya sebep olur. Bu uyartı sayesinde beyin keyif verici hormonlar üretme emrini verir. Bu sayede sigara keyif vermeye başlar. Aynı keyfi bir daha tatmak isteyen beyin "sigara iç" emrini verir. İnsan emri her yerine getirişinde bağımlılık artar. Artık bir tiryaki olmuşsunuzdur. Sigara'nın kullanan kişiye ve çevresine verdiği zarar bir çok kanıtla sabittir. Ancak fiziksel bağımlılık bırakmayı zorlaştırır. Yardımcı yöntemler olsa da en etkili bırakma yöntemi kişinin birden bire iradesi ile sigarayı terk etmesidir.
Üretimi
Toplandıktan sonra kurutulan tütünler, üç sene kadar depolarda kendi haline bırakılır. Sonra sigara fabrikalarında tütün tozundan arıtılarak özel nemlendirme odalarında işleme tabi tutulur. Seri halde nemlendirme ve kurutma devam eder. Daha sonra tamburlar içinde döndürülerek yapılacak sigaranın türüne göre, çeşitli kalitedeki tütünler harmanlanır. Bu karışık tütün tekrar özel nemlendirme odalarında bekletilir. Bu tütün döner bıçaklarla çok ince bir şekilde kıyılır. Kıyıldıktan birkaç gün sonra, silindir tüp haline getirilmiş kağıtlar içine otomatik olarak doldurulur.
İki sigara önce filitreye tutturulur, sonra ikiye bölünür. Standard bir sigara makinası dakikada ortalama 1200 sigara hazırlayabilir. Bu makinalarda sigaraların yirmişerli paketli selofanlı hale gelmesi çok kısa sürede olur. Her sigarada tütünün gevşekliği ışınla kontrol edilerek, bütün sigaraların eşit olması sağlanır. Sigaranın asıl kısmı tütün olduğu için, dumanı nikotin ve katran ihtiva eder. Sigaranın katranını azaltmak için evvela kaliteli tütün seçilir. İmalat esnasında ise uzun ince ve filitreli olarak yapılır. Sigaranın yanan ucu ile ağız arasındaki mesafe ne kadar çoksa vücuda o kadar az nikotin gider.
Kuru tütünler yaşlardan fazla; hızlı çekenler yavaş çekenlerden fazla; ciğere çekenler dudak tiryakilerinden fazla nikotin alırlar. Türkiye’de sigara üretimi Tekel idaresi ve özel şirketler tarafından sürdürülmektedir. Tütün cinsine göre muhtelif isimler altında sigaralar vardır. Maltepe, Samsun, Silahlı Kuvvetler, Meltem, Bafra, Tokat, Bitlis, Yeni Harman, Tekel 2000 en çok satılan sigara türleridir. Sigara içilip içilmemesi Avrupa, Amerika ve bütün ülkelerde, çeşitli açılardan ele alınarak incelenmektedir. Amerika’da sigara içenlerin çoğunluğunun orta tabaka altındaki kişiler olduğu istatistik kayıtlarla tespit edilmiştir.
Amerika ve Avrupa şehirlerinde otobüs, tren ve uçaklarda sigara içenlerle içmeyenler ayrı yerlerde oturmakta, bunu sağlamak için kolay görülebilecek yerlere ikaz yazıları ve resimleri konulmaktadır. Sigara sarfiyatını azaltmak için ekonomik, eğitim ve sınırlama şeklinde tedbirler alınmaktadır. Osmanlılarda içilmeye başlandığı 17. yüzyıl başlarından günümüze kadar, tıbbi zararları yanında dini hükmünün ne olduğu hakkında pekçok şeyler söylenmiştir. Ülkemizde kapalı alanlarda sigara tüketilmesi yasaklanmıştır.
Sigara sağlığa zararlıdır!
Sözlükte "sigara" ne demek?
1. İnce kağıda, kıyılmış tütün sarılarak hazırlanan, silindir biçiminde, ağızdan dumanı çekilen ürün.
Cümle içinde kullanımı
İhtiyar diplomat sigara üstüne sigara yakıyordu.
- Ö. Seyfettin
Sigara kelimesinin ingilizcesi
n. cigarette, cigaret, smoke, fag
Dış bağlantılar
Sigaranın Zararları
Köken: İspanyolca