- Fabrika bacalarından çıkan atık gazların ozon tabakasına olan etkisini araştırınız. Ozon tabakası neden incelir?
Fabrika bacalarından çıkan atık gazların atmosfere karışması sonucu atmosferdeki ozon miktarı azalmakta ve ozon tabakasının incelmesine neden olmaktadır. Ozon(O3) tabakasının incelmesi temelde; ozon moleküllerinin, atmosfere karışan hidroksil (OH–), azotmonoksit (NO), klor (Cl) ve brom (Br) gibi maddeler sebebiyle parçalanmasının(bu maddelerle tepkimeye girmesinin) bir sonucudur. Bu maddelerin atmosfere karışması hem doğal süreçler hem de insan faaliyetleri sonucu olmaktadır. Doğal süreçler sonucu üretilen bu maddeler doğal dengenin bir parçası olduğu için ozon miktarının azalmasında neden olarak görülmezler. Fakat insan faaliyetleri sonucu bu maddelerin atmosferdeki miktarının artması ozon moleküllerinin parçalanmasına ve ozon tabakasının incelmesine neden olmaktadır.
Fabrika bacalarından çıkan metan, karbondioksit ve azot bileşikleri atmosferdeki ozonun azalmasına neden olur. Klor bileşikleri ve bu zararlı gazlar, ozon tabakasına ulaştığında ozon(O3) moleküllerini kolayca parçalar ve oksijen atomu(O) ve oksijen molekülü (O2) haline getirerek atmosferdeki ozon yoğunluğundaki azalmasına ve ozon tabakasının incelmesine neden olurlar.
Klor(Cl) atomlarıyla ozon moleküllerinin parçalanması:
Cl + O3 → ClO + O2
ClO + O3 → Cl + 2 O2