Hatta kimi okuyucular, emeklilikte yüksek maaş alabilmek için çalışırken neler yapılması gerektiğini soruyor.
Sizlerden gelen sorular çerçevesinde Hürriyet İK Gazetesi'nde bu konulara açıklık getirelim istedik. Aynı zamanda da SSK emeklilerinin ne zaman emekli olacakları hakkında da bir tablo yayınladık.
EMEKLİ OLUYORUM SEYYANEN ZAM ALABİLİRMİYİM?
*SSK'ya bağlı olarak işçi statüsünde çalışıyorum. 2017'nin Haziran ayında emekliliğim geliyor ve emekli olacağım. O dönemde seyyanen zam alabilecek miyim?
Maalesef alamayacaksınız. 100 liralık seyyanen zam geçmişte emekli olanları ve 2016 yılı sonuna kadar emekli olacakları ilgilendiriyor.
*2016'nın Kasım ayında SSK'dan emekli olacağım. Bu yıl içinde verilen 100 liralık seyyanen zamdan yararlanabilecek miyim?
Evet, yararlanacaksınız. Emekli olduğunuzda maaşınız 2.000 lira olarak belirlendiyse önce 6 aylık enflasyon zammını, üzerine de 100 lira seyyanen zam alacaksınız. Buna bir de yüzde 4'lük vergi iadesi eklenecek.
*2002 yılında işe girdim ve özel bir şirkette orta düzey yönetici olarak çalışıyorum. Tam olarak ne zaman emekli olabilirim?
Emeklilik hakkına sahip olabilmeniz için gereken sigortalılık süresini tamamlamanız, prim ödeme gün sayısını doldurmanız ve tamamlanması gereken yaşın da dolması gerekiyor. Sizin için SSK emeklilik şartı, 58 yaş ve prim ödeme gün sayısının 7.000 olması gerekiyor. Bu çerçevede prim gün sayısını 2021'de, yaşı da 2036'da doldurmuş olacaksınız.
*2020'de emekli olacağım. Emekli aylığımın yüksek olması için şimdi ve emekli olana kadarki sürede ne yapabilirim?
Birincisi, emekli aylığınızın yüksek olabilmesi için sigorta primine esas kazancın yüksek olması gerekir. İkincisi, ise aylık bağlama oranının yüksek olması şart. Bu da prim ödeme gün sayısının yüksekliğine bağlı. Şöyle ki, fazladan ödenen her 360 günlük prim aylık bağlama oranını 2 puan artırır. Yani, emekli aylığınız yüksek olacak, sigorta primleriniz gerçek kazanç üzerinden uygulanacak?
*Çalıştığım işyeri, bizi asgari ücret üzerinden gösteriyor, geri kalan ücreti elden ödüyor. Gerekçe olarak da daha az prim ödediğini söylüyor. Bu durum, benim emekliliğimi etkiler mi?
Elbette etkiler. Düşük aylık aldığınız için emeklilik aylığınız da o oranda olacaktır.
*Son 5 yıldır farklı sigorta kollarında çalışıyorum. Önce SSK ardından Bağ-Kur'lu olarak çalıştım. Nereden emekli olacağım?
Yaşlılık aylıklarında son yedi yıllık fiili hizmet süresi içinde en fazla hizmetin geçtiği sigortalılık hali, hizmetlerin eşit olması halinde ise son sigortalılık hali esas alınıyor.
*Askerlik süresini borçlanarak ödeyebilir miyim? Ödersem, sigortalı halimde ve emekliliğimde bir değişiklik olacak mı?
Askerlik süresini borçlanarak, sigortalılık süresine sayabilirsiniz. Eğer sigortaya üye olmadan önce askerlik yaptıysanız, sigorta süreniz önceye gidecektir ve bu da emekliliğinize etki edecektir.
*Devlet memuru olarak çalışıyorum ve emekliliğime de az bir süre kaldı. Emekli ikramiyesini alabilecek miyim? Son dönemde emekli ikramiyeleri ile ilgili birçok haber çıkıyor.
Hiçbir sorun yok. Emekli Sandığı, ikramiyeleri ödüyor. Kaldı ki, ikramiyenin kaldırılması diye bir şey de söz konusu değil.
*Devlet memuru olarak bir kamu kurumunda çalışıyorum. 25 yılım da doldu. Emekli olabilir miyim ve ikramiye alabilir miyim?
Gün sayısı dolmadan emekli olamazsınız, emekli olmadığınız sürece de ikramiye alamazsınız.
*65 yaşında EtiBank'tan işçi emeklisiyim (SSK). Aralık 2015 tarihinden itibaren aldığım maaşım 1.820 TL idi. Yeni zamlarla beraber almam gereken maaşım Hürriyet gazetesi 15 Ocak 2016 tarihli yazı dizisindeki listedeki tutar ile uyuşmadı. Almam gereken maaş daha yüksek bir meblağ iken aldığım maaş eksik geliyor. Acaba uygulanmayan zam mı var, yoksa SSK'nın yaptığı bir kesinti veya yanlışlık olabilir mi?
2015 Aralık ayındaki maaşınız 1.750 lira. Yüzde 4 vergi iadesi ile birlikte elinize 1.820 lira geçiyordu. Ocak ayında ise yüzde 3,86 enflasyon zammı, 100 lira seyyanen zam ile birlikte alacağınız aylık 1.917,5 lira olacak. Bunun üzerine bir de yüzde 4 vergi iadesi gelecek ve elinize 1.994,2 lira geçmesi gerekiyor.
*Ben 2004 yılında kendi işimden emekli olmuş bir Bağ-Kur emeklisiyim. Bu güne kadar vergi iadesi adı altında hiç bir ödeme almadım. Hiç de fiş toplayıp, nereye verilecekse, vermedim. Böyle bir hakkım var mı?
Fiş toplama konusu geçmiş dönemlerdeydi. Son yıllarda vergi iadesi maaşınıza eklenerek, bankaya yatıyor. Yani, sizin aldığınız maaş içinde vergi iadesi de var.
*Geçen yazınızda çalışan emeklilerden yüzde 10 Sosyal Güvenlik Destek Priminin kalktığını yazdınız. Ben emekli sandığından emekli memurum ve ufak bir işim var. Benden de kaldırılacak mı?
Destek priminin kalkacağına yönelik uygulama Meclis'te ve alt kurullardan geçti. Dolayısıyla önümüzdeki bir ay içinde artık bu kesinti yapılmayacak. Evet, sizden de bu kesinti olmayacak artık.
*Yurt dışından borçlanma yaptım Almanya'dan 5.300 günden, toplam 72 bin lira tutuyordu ve Ziraat Bankası'ndan SGK'ya gönderdim. Ama bana geç kaldın diyorlar ve yeni fiyata göre ödemem lazımmış. Ne yapmam lazım?
Dışarıdan borçlanmalar asgari ücret üzerinden hesaplanıyor ve size bu hesaba göre borçlanıyorsunuz. Asgari ücret de 2015 yılında iki kere değişti; biri Ocak ayı diğeri ise Temmuz ayı olmak üzere. Dolayısıyla bundan dolayı bir fark oluşmuştur. Yapacak tek şey, farkı ödemenizdir.
*Geçen yazınızda çalışan emeklilerden yüzde 10 kesinti kaldırıldı diyorsunuz ama ben Ocak 2016 maaşımı yine yüzde 10 kesintili olarak aldım. Acaba ne zaman kalkacak?
Belki Şubat maaşınızı da kesintili alacaksınız ama Mart ayında kesinti kalkmış olacak.
*2012 yılında Milli Eğitim Bakanlığı'ndan öğretmen olarak 1'in 4'ünden emekli oldum. 24 yıl, 9 ay emeğim var. Benim emekli aylığımın yanlış hesaplandığını düşünüyorum. Zira benden daha az çalışan arkadaşım daha fazla maaş alıyor. Doğrusunu öğrenmeme yardımcı olur musunuz? Bana bu konuda kim yardımcı olabilir?
Emekli aylığında ek gösterge, maksimum gösterge, temel gösterge gibi kriterler önemli. Bunlardan dolayı maaşınız düşük olabilir. En doğrusu SGK'ya başvurup, maaşınızın nasıl hesaplandığını öğrenmenizdir.
*Ben SSK emeklisiyim. Aynı zamanda bir limited şirketin yüzde 20 hissedarıyım. Bilgim olmadığı için, takriben bir sene önce destekleme primi ödemediğim için cezalı olarak prim borcu çıkardılar, bunu ödüyorum. Halen benim durumumda olan kişiler için destekleme primi kaldırıldı mı, yoksa devam mı ediyor?
Geçen yıllarda yüzde 10'luk destekleme kesintisini ödemediğiniz için ceza almanız normal. Yeni düzenleme ile bu kesinti kaldırıldı. Ancak uygulama muhtemelen şubat sonu mart başı başlayacaktır.
*Önceki maaşım, 1.142 TL. Şu anki maaşım 1.242,46 TL. Ek ödeme, 49,7 lira ve toplam elime 1.292,16 lira geçti. Bana 3,86'lık enflasyon farkı yansımamış. Ne yapmalıyım?
Maaşınıza enflasyon farkı yansımış. Şöyle ki, geçen sene sonunda aldığınız maaşınız 1.142 olsa da asıl maaşınız 1,098 lira, fazlası sizin vergi iadeniz. Dolayısıyla 1.098 lira üzerinden yüzde 3,86 enflasyon zammı, 100 liralık seyyanen zam ve üzerine de yüzde 4 vergi iadesini koyduğunuzda elinize geçen rakam doğrudur.
*SSK emeklisiyim. Kendi adıma kırtasiye dükkanı işlettim. 2013 Ocak maaşımın üçte biri kesilmişti. Maaşımı çekmeden SGK'ya maaş bordromu almaya gittim. Bu arada geriye dönük 11 yıllık SGDP faiziyle birlikte borçlandırıldığımı öğrendim. Çok mağdur oldum. Bankadan kredi çekip borcumu ödedim. Benim dönemimde birçok kişiye böyle toplu borç çıkartıldı. Bu parayı geri talep etme şahsımız var mı?
Öncelikle kesinti tutarını ödemek sizin sorumluluğunuzda olduğundan SGK, geçmiş dönem borçlarınızın tamamını alabilme hakkına sahip. Önümüzdeki dönemde uygulamaya girecek yeni düzenleme ise bu kesintinin kaldırılacağı yönünde. Dolayısıyla geçmiş dönem ödediklerini alma hakkı tanıyan bir düzenleme değil.
Kaynak: Hürriyet