En mühim ibadetlerden önde gelen abdest ile ilgili dört gözle beklenen mevzuları sizler için derledik.
GUSÜL ABDESTİ NASIL ALINIR?
NAMAZ NASIL KILINIR? (Tüm Namazların Kılınışı)
ABDEST NEDİR?
Abdest, belli uzuvlarını usulüne uygun olarak yıkamak ve mesh etmek suretiyle meydana getirilen bir temizliktir. Abdest her şeyden ilkin her türlü pislik ve kirlilikten kurtulmak, doğrusu maddî ve manevî tüm kirlerden arınmak için İslam’ın emrettiği mühim bir ibadettir.
ABDESTİN ALINIŞI
- Abdeste “Niyet ettim ALLAH rızası için abdest almaya” diyerek başlanır.
- Sonrasında “Euzübillahimineşşeytanirracim, Bismillahirrahmanirrahim” diyerek Euzü-besmele çekilir.
- Üç kez eller bileklere kadar yıkanır, Ellerri yıkamak farzdır.(Bir elin parmakları öteki elin parmakları arasına geçirilerek hilallenir)
- Sağ el ile ağıza üç kere su verilerek ağız yıkanır,
- Sağ el ile buruna üç kere su verip, sol el ile sümkürülür,
- Avuçlara su alıp, alından çene altına, şakaklara kadar üç kez yüz yıkanır, yüzü yıkamak farzdır.
- Sol el ile sağ kol dirsek ile birlikte üç kez yıkanır, Sağ el ile sol kol dirsek ile birlikte üç kez yıkanır, Kolları yıkamak farzdır.
- Her iki kol yıkandıktan sonrasında, eller yeniden yıkanır ve başın dörtte biri mesh edilir, başı messh etmek farzdır. (başın üst kısmına ıslak elle dokunulur)
- Ondan sonra sağ ve sol elin şehadet parmakları ile iki kulağın deliklerine su verirken baş parmaklar ile kulakların arkası mesh edilir,
- Ellerin dış yüzü ile ense mesh edilir,
- Sol elin minik parmağı ile, sağ ayağın minik parmağından başlayarak, ayak parmaklarının arasını hilallemek suretiyle, topuklarla beraber, sağ ayak üç kez yıkanır,
- Sol ayağı üç kez yıkarken, ayak parmaklarının arasını minik parmağı ile bu sefer baş parmaktan başlayarak, minik parmağa doğru, ayak parmaklarının arasını hilallemek suretiyle topuk ile beraber yıkanır. Ayakları yıkamak farzdır.
- Böylece abdest sonlanır. Abdestten sonrasında abdest namazı kılanabilir.
1) BESMELE ÇEKİLİR VE NİYET EDİLİR
Ilkin kollar dirseklerin yukarısına kadar sıvanır, “Eûzü billahi mineşşeytanirracîm Bismillahirrahmanirrahîm” diyerek besmele çekilir sonrasında “Niyet ettim ALLAH rızası için abdest almaya” diye niyet edilir.
2) ELLER YIKANIR
Eller bileklere kadar üç kere yıkanır. Parmak aralarının yıkanmasına dikkat edilir. Parmaklarda yüzük var ise oynatılıp altının yıkanması sağlanır.
3) AĞZA SU VERİLİR
Sağ avuç ile ağıza üç kere ayrı ayrı su alınıp her defasında iyice çalkalanır.
4) BURNA SU VERİLİR VE TEMİZLENİR
Sağ avuç ile buruna üç kere ayrı ayrı su çekilir. Sol el ile sümkürülerek burun temizlenir.
5) YÜZ YIKANIR
Alında saçların bittiği yerden itibaren kulakların yumuşağına ve çene altına kadar yüzün her tarafı üç kere yıkanır.
6) SAĞ VE SOL KOL YIKANIR
Sağ kol dirseklerle birlikte üç kere yıkanır. Yıkarken kolun her tarafı, kuru bir yer kalmayacak şekilde iyice ovulur.
Sol kol dirseklerle birlikte üç kere yıkanır. Yıkarken kolun her tarafı, kuru bir yer kalmayacak şekilde iyice ovulur.
7) BAŞ MEST EDİLİR
Eller yeni bir su ile ıslatılır. Sağ elin içi ve parmaklar başın üstüne konularak bir kere meshedilir.
8) KULAKLAR MEST EDİLİR
Eller ıslatılarak sağ elin şehadet parmağı ile sağ kulağın içi, baş parmağı ile de kulağın dışı; sol elin şehadet parmağı ile sol kulağın içi, baş parmağı ile de kulağın arkası meshedilir.
9) BOYUN MEST EDİLİR
Elleri tekrardan ıslatmaya gerek olmadan geriye kalan üçer parmağın dışı ile de boyun meshedilir.
10) SAĞ VE SOL AYAKLAR YIKANIR
Sağ ayak üç kere topuklarla birlikte yıkanır. Yıkamaya parmak uçlarından başlanır ve parmak araları iyice temizlenir.
Sol ayak topuklarla birlikte yıkanır. Yıkamaya parmak uçlarından başlanır ve parmak araları iyice temizlenir.
ABDESTİN FARZLARI NELERDİR?
- Yüzü yıkamak,
- Elleri, dirseklere kadar kollarla beraber yıkamak,
- Başın dörtte birini meshetmek,
- Topuklarıyla birlikte ayakları yıkamaktır.
ABDESTİN SÜNNETLERİ NELERDİR?
- Abdest almaya niyet etmek,
- Abdeste eûzu besmele ile adım atmak,
- Abdeste başlamadan ilkin elleri bileklere kadar yıkamak,
- Dişleri misvak yada fırça ile, yoksa parmaklar ile temizlemek,
- Abdest organlarını peş peşe ara vermeden yıkamak,
- Yıkanılan organları ovalamak.
- Ağza suyu üç kere almak,
- Oruçlu olmadığı zamanlarda gargara yapmak,
- Burna üç kere su vermek ve sol el ile sümkürmek,
- Yıkanan her organı üç kere yıkamak,
- Abdestte çift organları yıkamaya sağ organdan adım atmak,
- Eller ve ayaklarda yıkamaya parmak uçlarından adım atmak,
- Sakalı olanların sakallarını hilâllemesi,
- Parmaktaki yüzüğü oynatarak suyun altına ulaşmasını temin etmek,
- Kulakları meshetmek,
- Boynu meshetmek,
- Başın tamamını meshetmek (kaplama mesh yapmak),
- Parmakların arasını hilâllemek.
ABDESTİN ÂDÂBI NELERDİR?
- Abdest suyunu üstüne sıçratmamak için yüksekçe bir yere çıkmak.
- Abdest alırken kıbleye yönelmek.
- Abdestte başkasından yardım istememek.
- Mecburi olmadıkça konuşmamak.
- Ağız ve burna suyu sağ elle almak.
- Sol elle burnu temizlemek.
- Namaz vakti girmeden abdest alıp namaza hazır olmak.
- Kalp ile meydana getirilen niyeti dil ile söylemek.
- Her organı yıkarken yakarış okumak.
- Ayakları sol elle yıkamak.
- Abdestin sonunda kelime-i şehadet getirmek.
- Abdest sonunda kelime-i şehadeti söyledikten sonrasında Kadr sûresini üç kere okumak.
- Abdestten sonrasında, kerâhet vakti değilse iki rek`at nafile namaz kılmak.
ABDESTİN MEKRUHLARI NELERDİR?
- Suyu israf etmek; ihtiyacından ve lüzumundan fazla su kullanmak.
- Suyun miktarını kısmak, doğrusu, yıkanacak âzayı sanki mesh edercesine oldukca azca su ile yıkamak.
- Suyu âzalara çarparak kullanmak.
- Gereksiz yere abdest içinde söz söylemek.
- Yoksulluk yokken başkasından yardım istemek.
ABDESTİ BOZAN DURUMLAR NELERDİR?
- İdrar ve dışkı yollarından idrar, dışkı, meni, mezi, kan benzer biçimde bir necâsetin, herhangi bir sıvının yada maddenin çıkması, yellenmek.
- Vücudun herhangi bir yerinden kan, irin yada herhangi bir maddenin çıkması. Ağızdan çıkan akıcı haldeki kan, tükürükten fazla yada ona eşit ise abdesti bozar. Vücuttan çıkan kan akmadığı yada çıkmış olduğu yerin çevresine dağılmadığı sürece abdesti bozmaz. Yaradan çıkan irin ve sarı su da böyledir. Çıkmış olduğu yerin dışına kendiliğinden dağılmayan bu sıvıların silinmesi halinde de abdest bozulmaz. Şâfiî ve Mâlikîler’e gore idrar ve dışkı yolları hariç vücuttan çıkan kan ve benzeri sıvı maddeler abdesti bozmaz.
- Ağız dolusu kusmak. Kusulan şey ister yiyecek, ister safra yada kan olsun, abdest bozulur.
- Bayılma, delirme, sarhoş olma, uyuma benzer biçimde şuurun kontrolüne engel olan durumlar. Uyku dışındaki bilinç yitirilmesine neden olan durumların süresi ve o esnada kişinin konumu ne olursa olsun abdest bozulur. Uyku halinde ise, kişinin bilincinde olmadan abdestinin bozulmuş olması ihtimalinin derecesi ölçü alınır. Bu sebeple yatarak derin uykuya dalma abdesti bozar, uyku ile uyanıklık arasındaki hal ise bozmaz. Oturmuş olduğu yerden uyuklamada oturuşun şekli kadar bu kimsenin durumu, abdestin bozulma ihtimalinin kuvvet derecesi de önemlidir. Bundan dolayı tereddütlü durumlarda abdest alınması tavsiye edilir.
- Namazda yakındaki şahısların işitebileceği şekilde sesli olarak gülmek. Hanefîler’e gore rükûlu ve secdeli namazda sesli gülme abdesti de bozar. Öteki mezhepler ise bir tek namazın bozulacağı görüşündedir.
- Cinsî münasebet yada fâhiş (aşırı) temas ve dokunma. Hanefîler’e gore erkekle kadının tenlerinin birbirine değmesi ile abdest bozulmasa da çıplak olarak yada arada bedenlerin sıcaklığının hissedilmesini engelleyecek bir kıyafet bulunmaksızın adam ve kadının aşırı derecede şehevî teması, oynaşma ve kucaklaşması abdesti bozar. Hanefî fakihlerinin çoğunluğu temasın aşırılığında adamın cinsel organının sertleşmesini ölçü alırken, İmam Muhammed mezi benzer biçimde bir yaşlık çıkmadıkça abdestin bozulmayacağı görüşündedir. Şâfiîler’e gore adam ve kadı nın tenlerinin birbirine değmesi, Mâlikî ve Hanbelîler’e gore ise temastan cinsel haz duyulması halinde abdest bozulur.
- Mazeret halinin sona ermesi. Su bulamadığı için teyemmüm eden kimse suyu bulunca, mest üstüne mesh icra eden kimsenin -yolcu olanlara üç, yolcu olmayanlara bigün olarak tanınan- mesh süresi dolunca, özürlü kimse için de namaz vakti çıkınca abdesti bozulmuş olur.
- Hanefîler’in dışındaki üç mezhebe gore bir kimsenin kendi cinsel organına temas da abdesti bozar. Bir kimse abdest aldığını kati olarak bilse de abdestinin bozulup bozulmadığında tereddüt etse, Mâlikîler’e gore abdesti bozulmuş olur, öteki üç mezhebe gore ise bu durumda abdest bozulmuş sayılmaz.
ABDESTİ BOZMAYAN DURUMLAR NELERDİR?
- Ağlamak, gözden yaş gelmesi,
- Kabuk bağlamış bir yaranın kabuğunun kan çıkmaksızın düşmesi,
- Tükürük ve sümüğe azca oranda kan karışması,
- Ağız dolusu olmayan kusma,
- Isırılan elma, ayva benzer biçimde sert bir meyve yada kullanılan misvak-diş fırçası üstündeki akıcılığı olmayan kan (diş eti kanaması hariç),
- Sivrisinek, pire benzer biçimde haşeratın emdiği kan,
- Namazda uyuklama,
- Namazda sessiz gülme,
- Tırnak kesme,
- Tıraş olma kaide olarak abdesti bozmaz.
ABDESTTE İHTİYATLI DAVRANMA
- Abdestin bozulup bozulmadığıyla ilgili görüş ayrılığı bulunan mevzularda ihtiyatlı hareket etmek uygun olur. Bilhassa imam olan kimselerin abdestinin öteki mezheplere gore de bozulmamış olmasına itina göstermesi koşul değilse de yerinde bir davranıştır.
ABDESTSİZ YAPILAMAYACAK İBADETLER NELERDİR?
- Farz,vacip yada nafile herhangi bir namaz kılınamaz. Buna cenaze namazı ile tilâvet secdesi de dahildir.
- Kur’an âyetlerine ve Kurân-ı Kerîm’e dokunulamaz.
- Kâbe abdestsiz tavaf edilemez. Tavaf için abdest almak, farzdır.
ABDEST İLE İLGİLİ AYET
“Ey inanç edenler! Namaz kılmaya kalktığınız süre yüzlerinizi, dirseklerinize kadar ellerinizi sudan geçirin; başlarınızı meshedip, topuklara kadar ayaklarınızı da (sudan geçirin). Eğer cünüp oldunuz ise, boy abdesti alın. Hasta, ya da seyahat halinde bulunursanız, ya da biriniz tuvaletten gelirse, ya da da bayanlara dokunmuşsanız (cinsî birleşme yapmışsanız) ve bu hallerde su bulamamışsanız temiz toprakla teyemmüm edin de yüzünüzü ve (dirseklere kadar) ellerinizi onunla meshedin. ALLAH size herhangi bir güçlük çıkarmak istemez; fakat sizi tertemiz kılmak ve size (kayra etmiş olduğu) nimetini tamamlamak ister; umulur ki şükredersiniz.” (Mâide sûresi 6)
ABDEST İLE İLGİLİ HADİSLER
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şu şekilde buyurdu:
“Şüphesiz ki benim ümmetim, kıyamet gününde, abdest izlerinden dolayı yüzleri nurlu, elleri ve ayakları parlak olarak çağırılacaktır. Yüzünün nûrunu artırmaya gücü yeten kimse bunu yapsın”(Buhârî, Vudû‘ 3; Müslim, Tahâret 35)
***
Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şu şekilde buyurdu:
“Mü’minin nuru ve beyazlığı, abdest suyunun ulaşmış olduğu yere kadar varır.” (Müslim, Tahâret 40)
***
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şu şekilde buyurdu:
“Kim güzelce abdest alırsa, o kimsenin günahları tırnaklarının altına varıncaya kadar tüm vücudundan çıkar.” (Müslim, Tahâret 33)
***
Nebi sallallahu aleyhi ve sellem şu şekilde buyurdu:
“Bir kimse bu şekilde abdest alırsa geçmiş günahları bağışlanır. Onun namazı ve mescide kadar adım atması de fazladan kazanç sayılır.” (Müslim, Tahâret 8)
***
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şu şekilde buyurdu:
“Müslüman –yada mü’min– bir kul abdest alır ve yüzünü yıkarsa, gözleri ile bakarak işlediği her günah abdest suyu –yada suyun son damlası– ile yüzünden çıkar. İki elini yıkadığında, elleriyle tutarak işlediği her günah abdest suyu –yada suyun son damlası– ile ellerinden çıkar. Ayaklarını yıkadığı süre, ayaklarıyla yürüyerek işlediği her günah abdest suyu –yada suyun son damlası– ile ayaklarından çıkar. Neticede o mü’min kul günahlardan temizlenmiş olur.” (Müslim, Tahâret 32)
***
Ebû Hüreyre radıyallahu anh ‘den rivayet edildiğine gore, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem:
“Size, ALLAH’ın kendisiyle günahları yok edip, dereceleri yükselteceği hayırları haber vereyim mi?” buyurdular. Ashâb:
– Evet, yâ Resûlallah! dediler. Resûl-i Ekrem:
– “Güçlükler de olsa abdesti güzelce almak, mescidlere doğru oldukca adım atmak, bir namazı kıldıktan sonrasında diğeri namazı beklemek. İşte ribâtınız, işte bağlanmanız ihtiyaç duyulan budur” buyurdular. (Müslim, Tahâret 41)
***
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şu şekilde buyurdu:
“Temizlik imanın yarısıdır.” (Müslim, Tahâret 1)
***
Nebî sallallahu aleyhi ve sellem şu şekilde buyurdu:
“Sizden biriniz güzelce abdest alır –onu tastamam yapar– sonrasında da: Eşhedü en lâ ilâhe illallâhü vahdehû lâ şerîke leh. Ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve resûlüh, derse, o hiç kimseye cennetin sekiz kapısı açılır. O da dilediği kapıdan girer.” (Müslim, Tahâret 17)
Kaynak : islamveihsan