türk sultanına mektup yazan zaporojya kazakları
osmanlı imparatorluğu, 17.yüzyılda daha önceki doğu ve batı politikalarından farklı olarak kuzeye yönelmiştir. lehistan'ın bağımsız kalmasından yanayken, lehistan osmanlılar'ın hedefi haline geldi. bunun tek nedeni vardı: kazak yağmaları.
bahsettiğimiz kazaklar slav kökenli olup, türkî bir kavim olan kazaklarla ilgileri yoktur. bunlar osmanlı himayesindeki kırım hanı'na itaat etmeyerek moldovya'dan hazar'a uzanan step bölgelerine sığındıkları için bunlara kaçak manasında kazak denirdi (farklı dillere göre kozak, kosak, cossack, kossak). bunlar yağmalardan elde ettikleri ganimetlerle geçinirlerdi.
sultanın kazaklara mektubu
sultanın mektubu kazakları kendisine teslim olmayı emretmektedir
ben, muhammed'in oğlu; güneş ve ay'ın kardeşi; tanrı'nın torunu ve veziri; makedonya, babil, kudüs, yukarı ve aşağı mısır'ın hükümdarı; imparatorların imparatoru; hükümdarların hükümdarı; hiç yenilmemiş harikulade savaşçı; hz. isa'nın kabrinin yılmaz bekçisi; tanrı tarafından seçilmiş mütevellinin ta kendisi; müslümanların ümidi ve huzuru; hıristiyanların kahredicisi ve koruyucusu olan; ben, sultan -- size emrediyorum zaporojya kazakları, kendi rızanızla ve direnmeden bana teslim olun ve saldırılarınızla beni rahatsız etmekten vazgeçin.
—türk sultanı ıv. mehmed
kazakların cevabı
efsaneye göre cevap, sultan'ın unvanlarını alaya alan, ağır hakaret ve müstehçen ifadelerle dolu, ukraynaca bir yazıydı. mektubun çeşitli çeşitlemeleri mevcuttur ve bazıları diğerlerinden daha ağır ifadeler içermektedir. aşağıdaki metin kostomarov tarafından 1872'de yayımlanmıştır, linguistik bakımdan bunların en eskisidir ve dil özellikleri "orta ukraynaca" (14-18. yüzyıl arası) olarak tanımlanabilir. aşağıdaki çeviri metnin ingilizceye çevirisinden yapılmıştır:
seni türk şeytanı lanet olası iblisin kardeşi ve refakatçısı, lucifer'in kâtibi. sen ne biçim zebani beyisin, çıplak götünle bile bir kirpi öldüremezsin. şeytanın sıçtığını ordun yer. seni orospu çocuğu, asla hıristiyan oğullarını tebaana alamazsın; ordundan korkumuz yoktur, ister karada ister denizde seninle cenk ederiz ananı da sikeriz.
seni babil'in bulaşıkçısı, makedonya'nın tekerlekçisi, kudüs'ün biracısı, iskenderiye'nin keçi sikicisi, yukarı ve aşağı mısır'ın domuz çobanı, ermenistan'ın dişi domuzu, podolya'nın canisi, orta asya'nın ibnesi, kamenets'in cellatı ve tüm dünyanın ve cehennemin soytarısı, tanrımızın nezdinde soytarı, yılan'ın torunu ve sikimizin ağrısı. domuzun burnu, kısrağın götü, mezbaha iti, vaftiz edilmemiş kaş, kendi anasını siken.
kazaklar böyle der, seni aşağılık herif. hıristiyan domuzları bile güdemeyeceksin. şimdi sadede gelelim, tarihi bilmiyoruz takvimimiz de yok; gökyüzünde mehtap var ve yıl da kitapta yazar; orda hangi günse o gündür burada da; öp götümüzü emi!
güncellenecektir.