Müthiş Çar Ivan Vasilyevich'in görüntüsü, halk sanatında - şarkılarda ve masallarda yaygın olarak temsil edilmektedir. Rus çarlarından yalnızca Peter, popüler ilgi açısından Korkunç ile karşılaştırabilirim. Grozny hakkında şarkı söylediler tarihi şarkılar (geçmişin belirli tarihsel konularına adanmış), Kazak'ta, şizmatik ve basitçe şarkılarda. XNUMX. yüzyılın tarihi şarkıları, yalnızca Korkunç İvan'ın hükümdarlığına adanmıştır. Kazan'ın ele geçirilmesiyle ilgili şarkılar özellikle popülerdi.
İnsanların krallarının karakterinin güçlü ve zayıf yönlerini bildiklerini belirtmeye değer. Halk şarkılarında, Ivan Vasilyevich imajı hiç de mükemmel değil, gerçek imaja yakın. Kralın, temperlenmiş, şüpheli, hızlı cezalandırdığı, fakat aynı zamanda hızlı zekalı, adil olduğunu, yanlış olduğunu kabul etmeye hazır olduğu gösteriliyor. Ayrıca, insanlar İvan Vasilyeviç'in aklını derinden onurlandırdılar:
"Sana yaşlılığı söyleyeceğim
Kral hakkında Vasilyevich hakkında İvan hakkındaydı.
O, bizim beyaz kralımız, kurnazdı, bilge,
O kurnaz ve bilge, bilgisinin ışığında. ”
Bu arada, İvan IV'ün iki oğlu, Çar Fedor ve şehit Dmitry kanonlaştırıldı. Grozni'nin kendisi insanlar tarafından saygıdeğer bir aziz olarak saygı görüyordu. Zamanımıza kadar, Ivan Vasilyevich'i gösteren, bir halo ile temsil edildiği çeşitli ikonlara bile vardı. 1621 yılında, bayram “Kral John’un teleskopunun alınması” (Julian takvimine göre Haziran’ın 10’i) kuruldu ve devam eden takvimde Koryazhemsky manastırı Ivan Vasilievich’de büyük şehit rütbesiyle söz edildi. Yani, kilise daha sonra kralın öldürülmesi gerçeğini doğruladı.
Çar İvan'ın resmi vesilesi, kilisenin bölünmesini düzenleyen ve gücünü çarın üzerine koymak isteyen Patrik Nikon'u durdurmaya çalıştı. Ancak Çar Alexei Mihayloviç, Nikon'un çabalarına rağmen Çar İvan IV'e saygı duyuyordu. Sonunda, kendisini takipçisi olarak gören ve “Ben bu egemen benim öncülüm ve örnek. Onu her zaman sağduyulu ve cesaretli bir model için aldım, ama ona yetişemedim bile. ” Korkunç İvan’ın hatırası Büyük Catherine tarafından onurlandırıldı ve saldırılara karşı savundu.
V.M, Vasnetsov. Çar Korkunç İvan
Batı vs Grozni
Eğer insanlar ve büyük devlet adamları, büyük kralın eksikliklerini bilmelerine rağmen, kendisine saygı duydukları halde, zaman içinde gevşetmedikleri soyluların pek çok temsilcisi, hırslarını ve iştahlarını kısalttı ve soyundan gelenleri “hakaretleri” unutmamışlardı. Bu, bazı gayri resmi kroniklerin yanı sıra, oprichnina da dahil olmak üzere Rusya'da görev yapan bazı paralı askerlerin bıraktığı yabancı "hatıraların" çamurlu dalgasına da yansıyordu.
Suçluların arasında, “ilk Rus muhalifi”, Livonian savaşının zirvesinde olan Prens Andrei Mikhailovich Kurbsky, o zamanın Vlasov'u oldu. Prens, Polonya hükümetinden ihaneti nedeniyle büyük bir toprak aldı ve Rus krallığına karşı yapılan bilgi savaşına katıldı. Kurbsky'nin katılımıyla, Litvanya Büyük Dükalığı'nın müfrezeleri art arda gerçekleşti, çünkü Batı sınırlarının savunma sistemini mükemmel bir şekilde biliyordu, karakolları atlayarak, Rus topraklarını cezasızlıkla yağmaladı ve Rus birliklerini perişan etti.
Kurbski'nin mesajların krala görünüşü oldukça anlaşılır. İlk olarak, prens kendini haklı çıkarmak, ihanet suçlamasını “aptalın kendisi” tarzında engellemek istedi. İkincisi, prens Rusya ile savaşırdı. Çalışmaları, 20. yüzyılda değil, daha erken başlayan Batı bilgi savaşının kapsamlı bir programının bir parçasıydı. O zamanlar, Rus krallığı ve kişisel olarak Korkunç İvan, aktif olarak çamur sallıyordu ve Kurbski’nin “eserleri” “Rus meselesi” üzerine sistematik çalışmanın bir parçası oldu. Nitekim, propaganda malzemelerinin Prens Radziwill'e gönderildiği bir diğeri, dün ise Kazan kampanyasına katılan Çar'ın müttefiki Rus prensi tarafından yazıldığında, bir zamanlar “seçtiği rada” nın bir üyesi olan Ivan Vasilyevich'e en yakın insanlardan biriydi.
Kurbsky'nin ilk mesajında Korkunç İvan, deneklerinin kanıyla yıkanan ve Rus devletinin “sütunlarını” yok eden “zorba” olarak adlandırıldı. Korkunç İvan'ın kişiliğinin bu değerlendirmesi günümüze kadar Batılıların yazılarında hüküm sürmektedir. Dahası, şu anda sadece üç “sütunun” hayatını kaybettiği göz önünde bulundurulmalıdır - hainler Mikhail Repnin, Yury Kashin ve yakın akrabaları ve açıkça görünüşte, Dmitry Ovchina-Obolensky'ye eşlik ediyorlar.
Aslında, “mesaj” Ivan Vasilyevich için tasarlanmamıştır, Avrupa mahkemelerinde, yani Rus devletini zayıflatmakla ilgilenen bireyler ve gruplar, beyefendiler arasında dağıtılmıştır. Onları Batı tarafına çekmeleri, "kölelik" yerine "özgürlük" ve "diktatörlük" seçmeleri için onları Rus asillerine gönderdiler. Genel olarak, bu yöntem günümüze ulaşmıştır: şimdi “Avrupa seçimi” (“Avrupa entegrasyonu”) terimi ile belirtilmektedir.
Rusya'da ebedi "diktatörlük", "totaliterlik", "emperyalist alışkanlıklar", "ulusların cezaevi", "Büyük Rus şovenizmi" olduğunu söylüyorlar. Ve Avrupa'da - “özgürlük”, “insan hakları” ve “hoşgörü”. Doğru, Rus siyasi "seçkin" (soylu) 'un Avrupa yolunu takip etme girişimlerinin sonu nedir, iyi bilinmektedir. Aristokrasinin, Avrupa'daki generallerin, liberal partilerin ve entelijansiyanın 1917 yılında veya 1985-1993'taki Gorbachev ve Yeltsin’in nasıl sona erdiğini hatırlamak yeterlidir. Özellikle, SSCB'nin çöküşü ve Büyük Rusya'nın “demokratikleşmesi” Rus halkına ve Rus uygarlığının diğer yerli halklarına Hitlerite ordularının doğrudan işgalinden daha pahalıya mal oldu.
Düşmanın propagandacı hareketine yanıt veren Ivan Vasilyevich, bir cevap mesajı yazıyor. Aslında, bütün bir kitaptı. Devletin, o dönemin en eğitimli insanlarından biri ve iyi bir yazar olduğunu unutmamalıyız. Aslında hainin cevabı da değildi. Bu mesaj aynı zamanda bir kişi için tasarlanmamıştır. Kişisel, kişisel olarak Kurbsky'ye yönelik olan ikinci kısa yazı mektubu olacaktır. İçinde Ivan Terrible, Kurbsky, Sylvester ve Adashev gibi belirli suçları listeleyecektir. Çarın ilk mesajı klasik bir karşı-propagandaydı. “Kölelik”, “özgürlükler”, kraliyet (otokratik) iktidarın ilkeleri, ihanetin özü üzerine tezleri ele aldı. Bu tarihsel kaynaklara tarafsız bir şekilde yaklaşan herhangi bir kişi için doğru olan cevap açıktır - kralın mektupları sadece daha iyi ve daha parlak değil, aynı zamanda daha doğru, daha mantıklı.
Ivan Vasilievich ve onun detraktörlerinin diğer çağdaşları Livonyalı soylular Johann Taube ve Elert Kruse'dur. Başlangıçta vatanlarını değiştirdiler, Livonya Savaşı sırasında Ruslar tarafından yakalandı ve kraliyet hizmetine geçtiler. Sadece Rus hizmetine kabul edilmediler, aynı zamanda Rusya ve Livonia'ya topraklar verildi ve daha sonra oprichnina'ya kabul edildi. Çar ajanlarının sırları olarak hizmet ettiler ve Danimarkalı prens Magnus ile onun ve Rus himayesi altındaki Livonia'da bir krallık yaratmak için müzakere ettiler. 1570-1571 yıllarında. Livonyalılar Prens Magnus'un Revel'deki kampanyasına katıldı. Kampanyanın başarısız olmasından sonra, Polonyalılar ile gizli ilişkilere girdiler ve güvenlik garantileri aldılar. Derpt'te Rus yetkililere karşı isyan etti. 1571'in sonunda, isyanın bastırılmasından sonra, Milletler Topluluğu'na kaçtılar. Kral Stephen Batory'nin hizmetine girdiler. Böylece, çift hainlerdi - önce Livonia'ya, sonra Rusya'ya ihanet ettiler. Rus krallığına karşı bilgi savaşında yer aldılar, en ünlü eserlerinden biri, 1572-1564'den Rus devletinin iç tarihi üzerine bir tür deneme olan 1571'de Hetman Khodkevich'e “Mesaj”. Çalışmalarının çok eğilimli olduğu açıktır. Livonyalılar, Grozny'yi sadece nimet gördükleri Avrupa'nın gözünde aşağılamak için mümkün olan her şekilde çalıştılar ve Polonya düzeni üzerinde çok çalıştılar.
Başka bir mahkum Rusya ve İvan IV - Alman maceracı Oprichnik Heinrich von Staden. Rusya'nın "Muscovy Notları" başlıklı adıyla bilinen Korkunç İvan'ın Rus dönemi üzerine yazdığı birçok makalenin yazarıdır ("Ülke ve Muscovites'in egemenliği, Heinrich von Staden tarafından tanımlanmıştır"). Birkaç senedir bu yükler Rus hizmetindeydi, daha sonra yaptığı hatalardan dolayı mülklerinden mahrum kaldı ve Rus devletinin sınırlarını terk etti. Avrupa'da, Almanya ve İsveç’i ziyaret etti, ardından Palatine Kont Georg Hans Veldentsky’nin evinde kaldı. Orada, Alman maceracı çalışmasını sundu; burada Rus “Hıristiyan olmayan” ve Çar - “korkunç bir tiran” olarak adlandırdı.
Staden ayrıca "Muscovy" nin askeri işgali için bir plan önerdi ve birkaç yıl boyunca Alman Düzeni Heinrich GM’ine, Polonya hükümdarı Stefan Batory’e ve imparator Rudolf II’ye elçilikler sırasında tartışıldı. Kutsal Roma İmparatorluğu'nun imparatoru “Muscovy'i imparatorluk eyaletine dönüştürme” projesiyle ilgilenmeye başladı. Stefan Batory, Pskov ve Novgorod da dahil olmak üzere Rus topraklarından geniş alanları ayırma planlarını destekledi.
Staden, “İmparatorun kardeşlerinden biri, yeni imparatorluk eyaletinde Rusya'yı yönetecek. İşgal altındaki bölgelerde güç, asıl görevi Alman birliklerine, nüfus pahasına gerekli her şeyi sağlamak olan emperyalist komiserlere ait olmalıdır. Bunu yapmak için, her bir tahkimat için yirmi ya da on mil boyunca köylüleri ve tüccarları atamak, böylece askeri erkeklere maaş ödemek ve ihtiyaç duydukları her şeyi sunmak gerekir. ”Rusların, onları kalelere ve şehirlere götürerek tutsak olmaları önerildi. Oradan işe alınabilirler, "... ama başka türlü, demir zincirlerde olduğu gibi, ayaklarıyla kurşun dolu ...". Dahası: “Taş Alman kiliseleri ülke genelinde inşa edilmeli ve Muskovitler ahşap olanlar inşa etmelerine izin verilmişti. Yakında çürürler ve sadece Alman taşları Rusya'da kalır. Böylece, Muskovitler için dinin değişimi acısız ve doğal bir şekilde gerçekleşecek. Rus toprağı ... alındığında imparatorluğun sınırları Pers Şahının sınırları ile birleşecek ... ”Böylece, Rusların köleleştirilmesi için planlar, dillerini ve inançlarını yıkma planları, 20. yüzyıldan uzun bir süre önce Batı'da, Hitler ve ideologlarının planları oluşturuldu.
Rusya ve Grozni'nin bir başka iftiracısı Alman asil Albert Schlichting. Taube ve Kruse'nin kaderini tekrarladı. 1564'taki Rus ordusu tarafından Özerische kalesinin yıkılmasından sonra, Litvanya Büyük Dükünün hizmetinde bir paralı asker olarak görev yaptı, yakalandı ve Moskova'ya götürüldü. Farkındaydı, çünkü birçok dilde akıcıydı ve Schlichting, bir hizmetçi ve İvan IV Vasilyevich Arnold Landzeu'nun kişisel doktoruna tercüman olarak işe alındı. Birkaç yıl sonra Rzeczpospolita'ya geri döndü ve vicdanlı bir propaganda düzenine karar verdi - makalenin yazarı oldu "haber Muscovy'den, bir soylu Albert Schlichting'in egemen İvan'ın hayatı ve zulmü hakkında ”ve daha sonra“ Moskova tiranı Vasilyevich'in karakter ve zalim yönetimi hakkında kısa bir hikaye ”tarafından rapor edildi.
Bir diğer yazar İtalyan asil Alessandro Gvagnini'dir. Kendisi Rusya'da bulunmadı, Polonya ordusunda görev yaptı, Rus devletiyle savaşlara katıldı, Vitebsk askeri komutanıydı. İtalyanlar, "Avrupa Sarmatia'nın Tanımlamaları", "Bütün Çar'ın Muscovy Çarı'na tabi olduğu ülkenin açıklamaları ..." da dahil olmak üzere birçok makalenin yazarı oldu. Rus devletiyle ilgili bilgileri, savunucuların verilerine dayanıyordu. Pomeranyalı tarihçi, ilahiyatçı ve Riga'da papaz olan Pavel Oderborn, Rus krallığında değildi. Profesyonel olarak bilgi savaşına girdi. Tarihçilerin eserlerini genellikle güvenilmez olduğunu düşündüğü ve “verilerini” kullanmadığı için çok açık yalanlar yazdı.
Ayrıca, tüm yabancıların Grozni hakkında olumsuz konuşmadıklarını belirtmek gerekir. Değerlendirmeleri, Ivan Vasilievich'e yönelik eğilimli saldırılarla açıkça çelişiyor. Özellikle, Korkunç İvan saltanatı, Litvanya otoritelerine, Kırım Hanlığı'ndaki Litvanya Büyük Dükalığı Büyükelçisi, yazar ve etnograf Mikhalon Litvin'e ("Tatarlar, Litvanyalılar ve Moskovalıların geleneği" makalesi) örnek olarak büyük beğeni topladı. Şöyle yazdı: “Özgürlüğü yumuşak altınla değil parlak altınla değil, demirle koruyor, halkı her zaman silahKaleler garnizonlarla donatıldı, barışı aramıyor, gücü zorla yansıtıyor, Tatarlar halkının kısıtlamasına karşı itiraz ediyor, itiraz - itiraz, sanat - sanat. ” Tekrar tekrar Rusya'da bulunan İngiliz Chansler, Adams, Jenkinson (büyükelçi), Korkunç İvan'a olumlu değerlendirmeler yaptı. Ayrıca sıradan insanların sevgisine dikkat ettiler.
Muscovy Raporunda, Venedik'in en eski ve görkemli ailelerinden birine ait olan Venedik Büyükelçisi Marco Foscarino, Grozni'yi "kıyaslanamaz egemen" olarak yazdı, "adaletini", "dostluğunu, insanlığını, bilgisini" takdir etti. Rus Çar'a "hükümdarlar arasında ilk yerlerden biri" olarak atadı. Diğer İtalyanlar da Ivan Vasilyevich hakkında olumlu konuştu - aralarında Floransa'dan gelen İtalyan tüccar Giovanni Tedaldi de vardı. 1550'in içinde - erken 1560'in içinde. Rus krallığına birkaç gezi yaptı. Tedaldi, Rusya'yı Korkunç zamandan itibaren pozitif olarak değerlendirdi ve tekrar tekrar Çarın olumsuz raporlarını eleştirdi. Zaten Oprichnina'dan sonra 1575'taki Venedik Büyükelçisi Lippomano, İvan Terrible'ı haklı bir yargıç olarak temsil etti, kralın adaletini takdir ediyor, hiçbir "vahşeti" rapor etmiyor. İki Alman imparatorun elçisi Maximilian II ve Rudolph II'nin iki kez büyükelçisi olarak görev yapan Alman Prens Daniel von Buchau, 1576 ve 1578'te Moskova'yı iki kez ziyaret etti, hiçbir "korku" rapor etmedi. Muscovy hakkındaki notları doğru araştırmacılar olarak kabul edilir. Rusya'nın iyi cihaz ve yönetimine dikkat çekti.
Ayrıca ilgi çeken bir gerçektir: İki kere soylu olma (!), In 1572 ve 1574. (oprichnina'dan sonra), Polonyalı kralın seçimi için Ivan Vasilyevich'i aday gösterdiler. Açıkçası, onları baskıya ve kitle teröre maruz bırakan “kanlı tiran”, Commonwealth lordunun rolünü sunmayacaktı.
Batı’nın Livonia Savaşı’nda Rusya’ya karşı savaştığı bilgi savaşı “kanlı katil ve Grozni’nin tiranı” imajını yaratmada büyük rol oynadı. O sırada, genellikle ilkel gravürler eşliğinde (o yılların “sarı baskısı”) birkaç büyük yazı metni içeren sayfalar beliriyordu. Batı'da, zalim, saldırgan Rus barbarların imajını, zalim krallarına slavice itaatkâr bir biçimde (temelleri günümüze kadar korunmuştur) imajını oluşturdu.
1558’te, Ivan IV Vasilyevich, Rusya’nın Baltık Denizi’ne erişimi için Livonia Savaşı’na başladı. Ve 1561'te şu başlıkta bir kağıt ortaya çıktı: “Çok çirkin, korkunç, şimdiye kadar duyulmamış, gerçek yeni haberler, Muscovites'in Livonia, erkekler ve kadınlar, bakireler ve çocuklar için esir Hristiyanlarla yaptıkları vahşiler ve kendi ülkelerinde her gün onlara ne gibi zararlar veren . Yol boyunca, Livonyalıların büyük tehlikesi ve ihtiyacının ne olduğu gösterildi. Tüm Hristiyanlar uyarıldı ve günahkâr yaşamlarını Livonia'dan yazdı ve basıldı. Nürnberg 1561. Böylece, 1945’te “Ruslar tarafından tecavüze uğrayan Almanlar” efsanesi daha önceki bir imgenin tekrarıydı.
Korkunç İvan, Yahudilere, Nebuchadnezzar'a ve Herod'a zulmeten Firavun ile karşılaştırıldı. Bir zorba olarak tanımlandı. O zaman "tiran" kelimesi, Batılıların sevmediği (yani, Rusya'nın ve halkının çıkarlarını korudukları) prensip olarak Rusya'nın tüm yöneticilerini çağırmaya başladı. Batı'da, kendi oğlu Korkunç İvan tarafından öldürülmesi hakkında da efsaneler başlattılar. Herhangi bir Rus kaynağında olmasına rağmen, bu sürüm seslendirilmedi. Her yerde, Grozni'nin kişisel yazışmaları da dahil olmak üzere, Ivan Ivanovich’in uzun hastalıkları hakkında konuşuyorlar. Cinayet versiyonu, İvan'ı Roma ile birleşmeye ikna etmeye çalışan, Roma tahtını Ortodoks Kilisesi'ne (Floransa Konseyinin kurallarına dayanarak) bağlı tutan ve cenazenin ölümüne doğrudan tanık olan Heinrich Staden’in altını çizmeye çalışan Cizvit Antonio Possevino’nun papalık efsanesi tarafından dile getirildi. öyleydi. NM Karamzin ve müteakip Rus tarihçiler, bu konuda Batı kaynakları temel alarak yazdılar.
Saxon Seçmeni Augustus, meşhur en büyük yazarın yazarı oldum, anlamı Rus tehlikesinin sadece Türk'le karşılaştırılabilir olduğu gerçeğine indirgenmişti. Korkunç İvan, Türk Sultanının elbisesiyle tasvir edilmiştir. Harem hakkında onlarca karından yazdılar ve sıkılanları öldürdüğü iddia edildi. Batı'da, onlarca uçucu sayfa yayınladı. Bütün Rusların ve krallarının orada en siyah renklerle tasvir edildiği açıktır. Lapka (Lapchinsky) komutasındaki yürüyen basımevi tarihinde ilk defa Polonya ordusunda görünmektedir. Polonya propagandası, birçok dilde ve Avrupa genelinde çeşitli alanlarda çalışmıştır. Ve çok etkili bir şekilde yaptı.
Livonia savaşı sırasında Rusya, Ruslar ve Korkunç İvan'a karşı yürütülen bilgi savaşının temelleri yüzyıllarca sürdü. Böylece, yurtdışında, Peter I döneminde yeni bir "hatıra" dalgası dalgası ortaya çıktı. Daha sonra Rusya, Baltık'taki eski topraklarını yeniden ele geçirmeye çalışarak "pencereyi" tekrar Avrupa'ya kesti. Avrupa'da hemen “Rus tehdidi” ile ilgili yeni bir dalga yarattılar. Ve bu “tehdidi” pekiştirmek için, birkaç korkunç fikir ekleyerek eski Korkunç İvan'la ilgili iftira çıkardılar. Peter I'in saltanatının sonunda Almanya'da, Korkunç İvan'ın resimleriyle birlikte “Ölülerin krallığındaki konuşmalar” adlı kitabı yayımlandı. Bu arada, ilk defa, Rus egemenliği bir ayı gibi tasvir edilir.
Korkunç İvan'ın zorba idaresi alegorisi (Almanya. XVIII yüzyılın ilk yarısı). Alman haftalık David Fassman'ın resmi "Ölülerin diyarında görüşmeler"
Batı'da Grozni'nin kişiliğine ilginin bir sonraki zirvesi aniden Büyük Fransız Devrimi sırasında ortaya çıktı. Bu zamanda, devrimciler kelimenin tam anlamıyla Fransa'yı kanda boğdu. Paris'teki “popüler terör” ün sadece birkaç gününde, 15 bin kişi bir çeteyle parçalandı. Ülkede binlerce insan giydirildi, asıldı, mavnalarla boğuldu, gol attı, teneke kutu vb. Vuruldu. Fakat Batılıların "aydınlanmış Avrupa" nın korkularını "korkunç Rus tiran kralı" ile örtmeleri gerekiyordu. “Özgür Fransa” vatandaşları birbirlerini bencilce öldürdü, ama aynı zamanda Ivan Vasilyevich'in zulmüne de kızdılar!
Batı'dan, bu “moda”, Batı yanlısı “seçkin” ve entelektüellerde yerleşik olan Rusya'ya devredildi. Rusya'da bu konuyla ilgilenen ilk kişi Mason A. N. Radishchev'di. Ancak, Catherine hızla ona güvence verdi. Ancak, XIX yüzyılda, "kanlı zorba" efsanesi Batılılaşmış "seçkin" ve entelijansiyada baskın hale geldi. NM Karamzin ve sonraki liberal Rus tarihçiler, yazarlar ve yayıncılar bu konuda Batı kaynakları temel alarak yazdılar. Toplu olarak böyle bir "kamuoyu" oluşturdular ve Rusya tarihinin en parlak ve en büyük şahsiyetlerinden biri olan Korkunç İvan, Rusya'nın Milenyum Anıtı (1862) simgesinde yer almadı.
Gelecekte, Grozni'nin bu olumsuz değerlendirmesi hâlâ hâkim oldu. Aynı zamanda, Rus aristokrasisi ve liberal entelijensiya Marx, Engels ve Lenin'in tam destekçileriydi. Vatanseverlik değerlerini güçlendirmeye ve Russophobia ile mücadele etmeye başladığında, yalnızca Çar III. III'ün altında, büyük hükümdar Ivan Terrible'ın imajını beyazlatmaya çalışıyordu. İmparatorun yönünde, Faceted Chamber'daki Ivan Vasilyevich imajı onarıldı. Liberallerin hakaretini çürüten bir takım çalışmalar ortaya çıktı. Buna ek olarak, Batı'ya meydan okuyan ve süper güçlü bir 1 sayısı yaratan başka bir adanmış olan Stalin döneminde Grozni'nin olumlu bir değerlendirmesi yapıldı.
Bu durumda, 19. yüzyılın Batılı tarihçileri (Karamzin gibi) ve bunların arkasında, 20. yüzyılın birçok araştırmacısı, İvan-ı Korkunç dönemini daha doğru tanımlayan eserleri tamamen görmezden gelen bir grup Batılı kaynakların iftiralı, propaganda niteliğini kabul ettiler. Rusya'da, Korkunç İvan'ın olumsuz imajının hüküm sürdüğü bir “kamuoyu” oluşturdular. Kozmopolit, Batı yanlısı entelijansiyanın Rusya'da hala kültürü, kamuoyunu ve eğitimi kontrol ettiği göz önüne alındığında, ilk Rus çarı “şeytani” bir rakam. Alternatif olarak, bu “bataklığı” uyandırmamak için ihtiyatlı değerlendirmeler yapılır. Gibi, Korkunç İvan - "tartışmalı rakam." rağmen Rusya tarihinde devlet ve halk için Grozny'den daha fazlasını yapan bir insan bulmak zor.