Mirastan feragat sözleşmesi , miras bırakanla mirasçı arasında yapılan ve mirasçının miras hakkından vazgeçmesine ilişkin bir sözleşmedir. Mirastan feragat sözleşmesi miras hakkından vazgeçen mirasçı için sağlararası, miras bırakan açısından ise ölüme bağlı bir tasarruftur. Miras bırakan mirastan feragat sözleşmesini kabul etmekle, ölüme bağlı olarak terekesini etkiler ve yasal intikal esaslarını değiştirir. Miras bırakan, mirasçısına karşı onu mirastan çıkarmaya yetecek nedenler bulamazsa mirastan feragat sözleşmesine başvurmayı düşünebilir. Bir nevi anlaşmalı bir mirastan uzaklaştırma hali diyebiliriz bu sözleşmeye. Mirastan feragat sözleşmesiyle mirastan feragat eden kişinin mirasçılık sıfatı sona erer.
Mirastan Feragat Sözleşmesinin Tarafları
Mirastan feragat sözleşmesinin tarafları miras bırakanla mirasçıdır. Mirastan feragat sözleşmesi miras bırakanla mirasçı arasında yapıldığından mirasçının üçüncü bir şahısla veya diğer bir mirasçıyla yaptığı sözleşme mirastan feragat sözleşmesi değildir. Mirasçılar arasında miras bırakan sağken yapılmış ama miras bırakanın katılmadığı mirastan feragat sözleşmeleri geçersizdir. Bu tarz bir sözleşmenin niteliğini tespit etmek her olayda değişiklik gösterebilir.
Mirastan Feragat Sözleşmesinin Şekli , Mirastan Feragat Sözleşmesinin Geçerliliği
Mirastan feragat sözleşmesinin miras sözleşmesinin resmi şekline uyularak yapılması zorunludur. Hatta bu yönde Yargıtay’ın da bir içtihadı birleştirme kararı bulunmaktadır. Mirastan feragat sözleşmesinin noterde ve tarafların noterde hazır olması şartıyla yapılması lazımdır. Mirastan feragat sözleşmesi için noterde miras sözleşmesi yapılması halinde iki tarafın da reşit olması zorunludur. Eğer vasiyet yolu seçilmişse, vasiyeti yapacak olanın ayırt etme gücüne sahip ve 15 yaşını bitirmiş olması yeterlidir. Resmi vasiyetnamenin noterde düzenleme şeklinde yapılması ve fotoğraflı olması zorunludur.
Mirastan Feragat Sözleşmesinin Kapsamı
Mirastan feragat sözleşmesi mirasçılık sıfatını sona erdirse de irs ilişkisini ortadan kaldırmamaktadır. Mirastan feragat sözleşmesinin kapsamı miras bırakanın ölümü anında terekesindeki malvarlığı ile sınırlıdır. Mirastan feragat sözleşmesi yapıldıktan ve ölümden sonra meydana gelebilecek üçüncü kişilerin ölümü sebebiyle miras bırakana gelecek miraslar bu kapsamda değildir.
İvazlı Mirastan Feragat Sözleşmesi
İvazlı mirastan feragat sözleşmesinde, mirasçının miras hakkından vazgeçme sebebi bir ivaz (menfaat) olarak karşımıza çıkar. Açıkçası feragat eden mirasçılığını miras bırakana satmıştır da diyebiliriz. Bir karşılık sağlanarak mirastan feragat sözleşmesi yapılırsa, sözleşmede aksi öngörülmedikçe, bu sözleşme feragat edenin altsoyu için de sonuç doğurur. Yani bir karşılık alıp da mirastan feragat ederseniz sizin çocuklarınız ve torunlarınız da miras bırakanın mirasçısı olma sıfatını kaybetmektedir. Ne de olsa feragat bedeli son aşamada feragat edenin çocuklarına kalacaktır. Ancak bu durumun olmasını istemiyorsanız yapacağımız sözleşmede aksini kararlaştırıp çocukların mirasçı sıfatını korumamız da mümkündür.
İvazsız Mirastan Feragat Sözleşmesi
İvazsız mirastan feragat sözleşmesi de yapılabilir. Bu durumda mirasçının miras hakkından vazgeçme sebebi bir ivaza dayanmaz yani karşılıksızdır. Örneğin, miras bırakanın mali durumu iyi olan çocuğu hiçbir menfaat almadan ivazsız mirastan feragat sözleşmesi yapabilir. İvazsız feragat, feragatçinin alt soyunu etkilememektedir yani altsoyun miras bırakana mirasçılığının saklı kalması Medeni Kanun gereği korunmuştur. Yani bir karşılık almadan ivazsız mirastan feragat sözleşmesi yapıldığında çocuklarınızın mirasçılık sıfatı devam etmektedir.
İvazsız mirastan feragat sözleşmesinin yapıldığı durumlarda haksız yere bir kişiye bunu dayatma olasılığı da akla gelebilir. Hukuka ve ahlaka aykırılık ya da sözleşmeyi yapan tarafın iradesini etkileyen bir sorun varsa bu konularda da avukatınıza danışmanızı tavsiye ediyoruz.
Mirastan Feragat Sözleşmesi Kısmi Olarak Yapılabilir Mi?
Mirastan feragat sözleşmesi kısmi olarak da yapılabilir. Örneğin, mirastan feragat sözleşmesi ile mirasçı saklı payının yarısından vazgeçip diğer yarısını kabul edebilir. Böyle bir durumda mirasçı mirasın yarısını elde eder ve mirasçı sıfatına sahip olmaya devam eder..
Mirastan Feragat Sözleşmesinin Hükümden Düşmesi
Mirastan feragat sözleşmesinin hükümden düşmesi de mümkündür. Mirastan feragat sözleşmesi belli bir kişi lehine yapılmış olup bu kişinin herhangi bir sebeple mirasçı olamaması halinde, feragat hükümden düşer. Örneğin, eşlerin sırf kendi çocukları için karşılıklı olarak birbirlerinin mirasından feragat etmelerine rağmen çocuklar ölüp de mirasçı olamadıklarında mirastan feragat sözleşmesinin hükümden düşmesi söz konusu olacaktır.
Mirastan Feragat Sözleşmesinin İptali
Mirastan feragat sözleşmesi aşağıdaki nedenlerden birinin varlığı halinde iptal edilebilir:
- Mirastan feragat sözleşmesi miras bırakanın tasarruf ehliyetinin bulunmadığı bir zamanda yapılmışsa
- Mirastan feragat sözleşmesinde tasarrufun yanılma aldatma, korkutma veya zorlama sonucunda yapılması
- Mirastan feragat sözleşmesinde şekil şartlarına uyulmaması
- Mirastan feragat sözleşmesinden doğan borç ve yükümlülüğün yerine getirilmemesi
- Miras bırakana karşı mirastan çıkarılmayı gerektiren davranışta bulunma
Mirastan Feragat Sözleşmesi İptali Davası
Mirastan feragat sözleşmesi iptali davası, mirastan feragat tasarrufunun iptal edilmesinde menfaati bulunan mirasçı veya vesayet alacaklısı tarafından, feragat edene karşı açılır. Menfaat sahibi bu kişiler miras bırakan öldükten sonra ve ancak iptal sebebini öğrenmelerinden itibaren 1 yıl içerisinde iptal davası açma haklarını kullanabilirler. Sürelerin kaçırılmaması ve hızlı karar alınabilmesi açısından bu davanın avukat aracılığı ile takibi önemlidir.
Mirastan Feragat Sözleşmesinin Reddi Mirastan (Mirasın Reddinden) Farkı Nedir?
Mirastan feragat sözleşmesi ile reddi miras farklı şeylerdir. Mirastan feragat sözleşmesi miras bırakan hayattayken yapılır ve bir sözleşmedir. Reddi miras ise tek taraflı bir hukuki işlem olup miras bırakanın ölümünden sonra belli bir süre içinde mirasçının mirası reddettiğini tek taraflı olarak beyan etmesidir.
Mirastan Feragat ile Mirastan Çıkarma Aynı Şey Midir?
Mirastan feragat ile mirastan çıkarma aynı şey değildir. Mirastan feragat bir sözleşmeyle mümkün olabilmekte ve tarafların karşılıklı irade beyanlarının uyuşması gerekmektedir. Mirastan çıkarma yani başka bir ifade ile ıskat ise miras bırakan tarafından tek taraflı olarak ve ancak kanunda belirlenen sebeplerle yapılabilir.
Mirastan Feragat Sözleşmesi Mirasçılık Belgesi İstemeye Engel Midir?
Mirastan feragat sözleşmesinin bulunması mirasçılık belgesi istemeye engel değildir. Mirastan feragat sözleşmesinin hukuki sonuçlarının terekenin bölüştürülmesi sırasında gözetileceğine işaret edilerek talep halinde tüm mirasçılar ve miras paylarını gösterir şekilde mirasçılık belgesi verilir.
Mirastan Feragat Sözleşmesine İlişkin Yargıtay Kararları
‘’…Mirastan feragat sözleşmesi, miras sözleşmesinin bir çeşidi olduğundan, resmi vasiyetname şeklinde yapılması zorunludur. Davaya konu 07.06.2004 tarihli sözleşmeye miras bırakan Cemal bizzat katılmayıp vekaleten düzenlendiğinden, geçerli bir mirastan feragat sözleşmesinden söz edilemez…’’
(YARGITAY 2. HUKUK DAİRESİ E. 2007/6349 K. 2007/7938 T. 14.5.2007)
‘’…Mirastan feragat sözleşmesi, miras bırakanla mirasçı arasında yapılan ve mirasçının miras hakkından vazgeçmesine dair bulunan bir sözleşmedir. Mirasçının bu konuda üçüncü bir şahısla veya diğer bir mirasçı ile yaptığı sözleşme mirastan feragat sözleşmesi olmayıp, miras hakkının temliki sözleşmesidir. Mirastan feragat sözleşmesinin resmi şekilde yapılması bir geçerlilik şartı olduğu halde miras hissesinin temliki sözleşmesi alelade yazılı şekilde yapılabilir. Açılmamış bir miras üzerinde miras hakkının temliki sözleşmesinin geçerli sayılabilmesi için TMK’nın 678. maddesi gereğince miras bırakanın bu sözleşmeye iştiraki ve muvafakat etmesi şarttır…’’
(YARGITAY 14. HUKUK DAİRESİ E. 2016/10390 K. 2017/434 T. 23.1.2017)
‘’…Miras bırakan S.’in tüm mirasçılarının da katılımı ile Malkara Noterliğinin 09.02.1989 tarihinde düzenlenen sözleşme ile K. dışındaki davalılar miras haklarından feragat etmişlerdir. Anılan bu mirastan feragat sözleşmesi resmi olarak yapıldığı için 11.02.1959 tarih 16/14 sayılı İnançları Birleştirme Kararı gereğince geçerli olup bunların mirastan kaynaklanan haklarının Türk Medeni Kanununun 528 ve devam eden hükümleri gereğince davacı durumunda bulunan mirasçı Mahmut’a geçeceği sabittir. Öyleyse yapılan sözleşmenin feragat edenin mirasçılarını bağlamayacağı söylenemez. Öte yandan, miras bırakanın yapmış olduğu muvazaalı işlemin yok hükmünde olacağı ve baştan itibaren geçersiz bulunduğu gözetildiğinde mirastan feragat sözleşmesine hukuki netice bağlanması gerekeceği tartışmasızdır…’’
(YARGITAY 1. HUKUK DAİRESİ E. 2009/3686 K. 2009/7314 T. 23.6.2009)
‘’…TMK’nun 598. maddesine göre düzenlenen mirasçılık belgeleri, aksi ispat edilinceye kadar geçerli olan, adına düzenlenmiş bulunan kişi ve kişilerin mirasçılığı lehine bir karine oluşturur. Bu belge; miras bırakanla mirasçıları arasındaki irs (soy) ilişkisini göstermesi yanında, mirasın (terekenin) mirasçılara intikalini de sağlayıcı bir işleve sahiptir. Tüm bu nedenlerle; mirastan feragat eden (TMK m.528) mirasçı veya mirasçılar varsa, düzenlenecek mirasçılık belgesinde, mirasçılık sıfatına sahip olan kişi veya kişiler ile miras paylarının gösterilmesi ve mirastan feragat durumuna işaret edilmekle yetinilmemesi; mirastan feragat nedeniyle, mirasçılık sıfatını kaybedenlerin ve bunların payının akıbetinin de (kime kalacağının) gösterilmesi gerekir. TMK’nun 528/2,3. maddesinde düzenlenen “ …Feragat eden, mirasçılık sıfatını kaybeder. Bir karşılık sağlanarak mirastan feragat, sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat edenin altsoyu için de sonuç doğurur” hükmü uyarınca mirastan feragatte miras paylarının diğer mirasçılara intikal şekli kararda gösterilmelidir. Bu itibarla mahkemece, nüfus kayıtları ve mirasçılardan Hatice Saiten’in mirastan feragatine dair feragat sözleşmesi değerlendirilerek, mirastan feragat eden mirasçının paylarının kime kalacağı hususu açıkça gösterilmek suretiyle mirasçılık belgesinin düzenlenmesi gerekir…’’