Bilim kurgu romanları ve filmleri, bilim veya teknolojide gelecekteki eğilimleri tahmin etmek için gerçek bir girişimden ziyade, genellikle aksiyon dolu bir macera için bir sιçrama tahtası olarak kullanılan, çok zorlama kavramlarla doludur.
Bir uzay aracını insanları ezmeden birkaç saniye içinde inanılmaz hızlara çıkarmak gibi en popüler motiflerden bazılarını, mevcut fizik anlayışımıza göre elde etmek kesinlikle imkansızdır.
Ancak aynı kurallar, solucan delikleri ve paralel evrenler gibi diğer imkansız görünen bilim kurgu kavramlarına izin veriyor gibi görünüyor. İşte, en azından teoride, gerçekten gerçekleştirilebilecek bazı bilim kurgu kavramlarının bir listesi.
Solucan Delikleri
Belirli yerçekimi koşullarında bir solucan deliğinden geçmek mümkün olabilir.
*Günümüzde geçerli fizik kurallarını varsayarsak solucan deliklerine seyahat etmek imkansızdır. Solucan delikleri fikri -evrenin uzak kısımları arasında neredeyse saniyesinde seyahate izin veren uzayda bir kestirme yol- kurgusal bir romanda fırlamış gibi duruyor. Fakat, resmi ismiyle Einstein-Rosen köprüsü kavramı, bilim kurgu yazarları onları fark etmeden çok daha önce ciddi bir teorik kavram olarak var olmuştur.
Bu, Einstein’in yer çekimini nesnelerin neden olduğu bir uzay zaman bozulması olarak gören; özel görelilik teorisinin bir yansımasıdır. 1935 yılında fizikçi Nathan Rosen ile iş birliği içinde, kara delikler gibi aşırı yoğun yer çekimi konumlarının doğrudan bağlantılı olabileceğini öne sürdü. Yani, solucan delikleri kavramı doğdu.
Bir kara deliğin etrafındaki enerjiler çok yaklaşan herkesi yok edeceğinden, bir solucan deliğinden geçme fikri, astrofizikçi Carl Sagan’ın bir bilim kurgu romanı yazmaya karar verdiği 1980’lere kadar pek düşünülmedi. BBC’ye göre Sagan, meslektaşı fizikçi Kip Thorne’u gezegenler arası mesafeleri birkaç saniye içinde kat edecek bir teknik geliştirmeye zorladı.
Thorne, insanların bir solucan deliğinden yaralanmadan geçerek gezegenler arası seyahat edebilmeleri için görev bilinciyle bir teknik geliştirdi; bu, teorik olarak makul, ancak pratikte son derece olanaksızdı. Sonuç, daha sonra Jodie Foster’ın başrol oynadığı bir filme dönüştürülen Sagan’ın romanı “Contact” (Simon ve Schuster, 1985) ile birleştirildi.
Solucan deliklerinin filmlerde tasvir edilen basit ve uygun geçiş modları haline gelmesi pek olası olmasa da, bilim adamları bir solucan deliği inşa etmek için Thorne’un orijinal önerisinden daha makul bir yol tasarladılar. Kozmosta solucan delikleri varsa, yeni nesil yerçekimi dalgası detektörlerinin onları bulması da makul.
Warp Drive
Uzay temelli macera hikayelerinin çoğu, A noktasından B noktasına şimdi yapabileceğimizden çok daha hızlı gitme kapasitesi gerektirir. Solucan deliklerinin yanı sıra, bunu geleneksel bir yıldız gemisiyle yapmanın önünde birkaç engel var.
Gereken muazzam miktarda yakıt, hızlanmanın ezici sonuçları ve kozmosun bir hız sınırı olduğu gerçeği var. Bu, ışığın hareket etme hızıdır – her yıl tam olarak bir ışıkyılı, büyük şemada çok da hızlı değil. Dünya’ya en yakın ikinci yıldız olan Proxima Centauri, güneşten 4.2 ışıkyılı uzaklıktayken, galaksinin çekirdeği 27.000 ışıkyılı uzaklıkta.
Neyse ki, kozmik hız sınırının bir kusuru var: sadece insanlığın uzayda seyahat edebileceği maksimum hızı belirliyor. Einstein’ın tanımladığı gibi uzayın kendisi bükülmüş olabileceğinden, bir geminin etrafındaki uzayı hız kısıtlamasını aşacak şekilde değiştirmek düşünülebilir. Yıldız gemisi çevredeki uzayda ışık hızından daha yavaş hareket etmeye devam edecek, ancak uzayın kendisi daha hızlı hareket edecektir.
“Uzay Yolu”nun yazarları 1960’larda “warp sürücüsü” fikrini ortaya attıklarında bunu akıllarında tutmuşlardı. Ama onlar için gerçek fizik değil, kulağa mantıklı gelen bir terimdi.
WordsSideKick’ın kardeş sitesi Space com’a göre, 1994 yılına kadar teorisyen Miguel Alcubierre, Einstein’ın denklemlerine, bir uzay gemisinin önündeki alanı küçülten ve arkaya doğru uzatan gerçek bir warp sürücü etkisi sağlayan bir çözüm keşfetmedi.
Alcubierre’nin yaklaşımı, ilk başta Thorne’un geçilebilir solucan deliğinden daha az yapay değildi, ancak bilim adamları, bir gün gerçekçi hale getirme umuduyla onu geliştirmeye çalışıyorlar.
Zamanda Yolculuk
Klasik bilim kurgu anlatı araçlarından biri, bireylerin zamanda geriye gitmesine ve tarihin akışını iyi ya da kötü yönde değiştirmesine olanak tanıyan zaman makinesidir. Ancak, bu zorunlu olarak mantıksal çelişkilere yol açar.
Gelecekte Marty tarafından aynı mekanizma kullanılarak ziyaret edilmeseydi, Doc zaman makinesini “Back to the Future”da gene de inşa eder miydi ? Birçok insan, fizik ilkelerine göre düşünülebilir olmasına rağmen, bunun gibi paradokslar nedeniyle gerçek dünyada zaman yolculuğunun imkansız olduğuna inanır.
Zamanda geriye gitmemizi sağlayan fizik, tıpkı solucan delikleri ve uzay eğrileri gibi Einstein’ın genel görelilik kuramından kaynaklanmaktadır. Bu, uzay ve zamanın aynı “uzay-zaman” sürekliliğinin bir p∂rçası olarak amansız bir şekilde bağlantılı olduğunu düşünür. Zaman, uzayın bir solucan deliği veya warp sürücüsü ile çarpıtılabileceği şekilde bükülebilir. Zaman o kadar bükülebilir ki kendi üzerine kıvrılarak “kapalı zaman benzeri bir eğri” haline gelebilir – ama aynı zamanda bir zaman makinesi olarak da adlandırılabilir.
Özel bir araştırma laboratuvarı olan Anderson Enstitüsü üzerindeki araştırmayı detaylandıran fizikçi David Lewis Anderson’a göre, fizikçi Frank Tipler 1974’te böyle bir zaman makinesi için varsayımsal bir tasarım sundu. Büyük – en az 60 mil (97 kilometre) uzunluğunda (Humble’a göre) – ve inanılmaz derecede yoğun, bunun yanı sıra toplam kütlesi güneşinkine benzer.
Silindir, bir zaman makinesi olarak çalışabilmesi için, uzay-zamanı, zamanın kendi üzerine katlandığı noktaya kadar çarpıtacak kadar hızlı dönmelidir. Bir DeLorean’a bir akı kondansatörü yerleştirmek kadar basit gelmeyebilir, ancak aslında çalışma avantajına sahiptir – en azından kağıt üzerinde.
Teleportasyon
İnsanları bir yerden başka bir yere taşımanın pratik bir yolu olarak tasvir edilen “Uzay Yolu” taşıyıcısı, ışınlanmanın prototipik bilimkurgu tasviridir. Işınlanma ise, yolcunun başlangıç noktasından varış noktasına kadar uzayda seyahat etmesinden ziyade, orijinali yok edilirken varış noktasında tam bir kopya oluşturması bakımından diğer herhangi bir ulaşım türünden farklıdır. Işınlanma, IBM’e göre, bu terimlerle ve insanlardan ziyade atom altı p∂rçacıklar düzeyinde görüldüğünde başarılabilir.
Kuantum ışınlanma, gerçek dünyadaki sürece verilen addır. Bu yöntem, bir p∂rçacığın foton gibi kesin kuantum durumunu yüzlerce kilometre öteye kopyalar. Kuantum ışınlaması ilk fotonun kuantum durumunu yok ettiğinden, fotonun mucizevi bir şekilde bir konumdan diğerine taşınmış olduğu görülüyor.
Yöntem, Einstein’ın “uzaktan ürkütücü aktivite” olarak adlandırdığı kuantum dolaşıklığına dayanmaktadır. Ortaya çıkan durumun bir ölçümü, diğer dolaşık fotonun olduğu alıcı uca iletilirse, ikinci foton, ışınlanan fotonla aynı duruma dönüştürülebilir.
Tek bir foton için bile süreç zordur ve onu “Uzay Yolu”nda tasvir edilen türden bir anlık ulaşım sistemine uydurmanın bir yolu yoktur. Buna rağmen, kuantum ışınlama, hack korumalı iletişim ve süper hızlı kuantum bilgisayarlar gibi gerçek dünya uygulamalarına sahiptir.
Paralel Evrenler
Teleskoplarımızın kozmos hakkında ifşa ettiği her şey – Büyük Patlama’dan dışarı doğru genişleyen milyarlarca galaksinin tümü – evrendir. Ancak, hepsi bu kadar mı? Teoriye göre, dışarıda bütün bir çoklu evren olabilir. “Paralel evrenler” kavramı, iyi bilinen bir başka bilim kurgu kavramıdır, ancak ekranda temsil edildiklerinde genellikle kendi evrenimizden yalnızca küçük açılardan farklılık gösterirler.
Bununla birlikte, yerçekimi yoğunluğu veya nükleer kuvvetler gibi bizimkinden farklı bir paralel dünyadaki temel fizik ile gerçek daha garip olabilir. Isaac Asimov’un “The Gods Themselves” adlı romanı, gerçekten farklı bir evrenin ve içinde yaşayan yaratıkların klasik bir tasviridir (Doubleday: 1972).
“Sonsuz şişme” kavramı, mevcut paralel evren anlayışımız için çok önemlidir. Bu, süresiz olarak son derece hızlı bir oranda genişleyen sınırsız uzay dokusunu tasvir eder. Zaman zaman, bu uzayda yerel bir bölge – kendi kendine yeten bir Büyük Patlama – ana genişlemeden ayrılır ve daha yavaş bir hızda büyümeye başlar ve içinde yıldızlar ve galaksiler gibi maddi nesnelerin oluşmasına izin verir. Bu hipoteze göre evrenimiz bu bölgelerden biridir, ancak sayısız başka olabilir.
Bu paralel evrenler, Asimov’un romanı gibi, bizimkinden kōkten farklı fiziksel parametrelere sahip olabilir. Bilim adamları her zaman, yalnızca bizimkiyle neredeyse aynı koşullara sahip evrenlerin yaşamı destekleyebileceğini düşündüler, ancak yeni araştırmalar, WordsSideKick com’ın daha önce bildirdiği gibi durumun böyle olmayabileceğini öne sürüyor.
Dolayısıyla Asimov’un uzaylıları için hala umut var – her ne kadar romanın gösterdiği gibi onlarla temas kurmak için olmasa da. Diğer dünyaların izleri ise başka yollarla görülebilir. Birleşik Krallık’taki Liverpool John Moores Üniversitesi’nde astrofizik profesörü olan Ivan Baldry’ye göre, kozmik mikrodalga arka planındaki gizemli “soğuk nokta”, paralel bir dünyayla çarpışmanın izini temsil edebilir.
Feyza Kirazoğlu