Hanoi'de geçtiğimiz ay yapılan toplantıda ABD Başkanı Donald Trump, "Kuzey Kore'nin nükleer silahlarının ABD'ye transferi çağrısını" içeren bir dosyayı Kuzey Kore lideri Kim Jong-un'a verdi. ABD Başkanı ilk defa bu dosyada 'nükleer silahlardan arınma' konusundaki net tanımını diğer tarafa iletmiş oldu.
Reuters'a konuşan kaynak 28 Şubat'ta Metropole Otel'de yapılan toplantı sırasında İngilizce ve Korece versiyonları olan belgede, Pyongyang’ın nükleer silahları ve bomba yakıtlarının ABD’ye devredilmesi yönünde kesin bir çağrı yapıldığını kaydetti.
Aynı gün iki lider arasında planlanan öğle yemeği iptal edildi; ardından Trump, "Kuzey Kore ile herhangi bir anlaşma imzalamama kararı aldık." diyerek zirveye son noktayı koydu. Anılan belgenin zirvenin neden başarısız olduğuna dair bilgiler içerdiği belirtiliyor.
Bolton'un 'Libya modeli' tartışması
Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton, iki günlük toplantı sonrasında verdiği bir mülakatta bu belgenin varlığını açıklamış ancak ayrıntısıyla ilgili bilgi vermemişti.
Bolton'un uzun zamandır nükleer silahsızlanma konusunda teklif ettiği 'Libya modeli' Kuzey Kore tarafından reddediliyordu. Uzmanlar benzer bir teklifin tekrar gündeme getirilmesinin Kim Jong-un tarafından 'hakaret edici ve provokatif' olarak görülmüş olabileceğini söylüyor.
Kuzey Kore'nin nükleer silahlarını ABD'ye devretmesi fikri ilk kez 2004 yılında Bolton tarafından ortaya atıldı. Trump, Bolton'u danışman olarak atadıktan sonra bu teklif tekrar gözden geçirildi.
Hanoi'deki zirveden sonra Kuzey Koreli bir resmi yetkili, Bolton ve ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo'nun “gangster benzeri” talepleri olduğunu kaydetmişti.
Kritik belgenin detayları
Anılan belgede ayrıca kritik noktalarda Kuzey Kore'ye çağrı yapılıyor. Buna göre:
- Kuzey Kore nükleer programının ve bomba yakıtı bilgilerinin kapsamlı bildirimi yapılmalı bu noktada ABD'ye ve uluslararası denetçilere tam erişim sağlanmalı
- Yeni tesislerin inşası durdurulmalı ve benzer tüm faaliyetler askıya alınmalı
- Tüm nükleer altyapı ortadan kaldırılmalı
- Tüm nükleer program çalışanı bilim insanları ve teknisyenler ticari faaliyetlere kaydırılmalı
Kuzey Kore yetkililerinin geçtiğimiz yıl Bolton'un planını 'saçma' olarak nitelendirmesinin ardından Trump, Mayıs 2018'de 'Libya modeli'ni takip etmeyeceğini ve Kim Jong-un'u koruyan bir anlaşma yapmak istediğini ilan etmişti.