Johannes Gutenberg
Johannes Gutenberg Alman matbaacısı. Doğum yılı kat’i belli değildir. Kırk yaşlarına doğru Strasburg’a yerleşerek üç arkadaşıyla beraber kıymetli taşları işlemekle uğraştı. 1438 yılından itibaren el ile dizilen harflerle basma tekniği üzerinde gizlice sıkı sıkıya ilgilendi. Aradan kısa bir zaman geçince kendine has harf baskısını buldu (1440). Üzerindeki çalışmalara devam eden Gutenberg 1448’de Mainz’a dönünce buluşunu geliştirdi. İşi büyütmek ve bu hususta daha geniş çalışmalarda bulunma
Johannes Gutenberg hakkında ansiklopedik bilgiJohannes Gutenberg Alman matbaacısı. Doğum yılı kesin belli değildir. Kırk yaşlarına doğru Strasburg’a yerleşerek üç arkadaşıyla beraber kıymetli taşları işlemekle uğraştı. 1438 yılından itibaren el ile dizilen harflerle basma tekniği üzerinde gizlice sıkı sıkıya ilgilendi. Aradan kısa bir zaman geçince kendine has harf baskısını buldu (1440). Üzerindeki çalışmalara devam eden Gutenberg 1448’de Mainz’a dönünce buluşunu geliştirdi. İşi büyütmek ve bu hususta daha geniş çalışmalarda bulunmak için Das Werk der Bücher şirketine ortaklık kurdu. Fakat aradan beş sene geçince ortaklarıyla anlaşamayıp mahkemelik oldular (1445). Mahkemeyi kaybedince her şeyine el koyuldu. Hayatının son zamanlarında bulunduğu şehrin başpiskoposu ona ünvan vererek basımla çalışmalarına devam etmesini temin etti. Gutenberg 1468 yılında öldü.
Kaynak: Rehber Ansiklopedisi
Johannes Gensfleisch, Gütenberg denir, tipografi tekniğinin bulucusudur (1394-1468).
Gütenberg, çoğu kişilerin sandığı gibi basımcılığın değil (basımcılık ondan çok önceleri de vardı) tipografi'nin, yani her biri küçük bir blok üzerine kazılmış ayrı ayrı harflerle sözcükler yazma tekniğinin bulucusudur. Bu harf blokları önce tahtadan, sonra da dayanıklı madenlerden yapıldı. Gütenberg daha sonra, kurşun harflerle dizilmiş sayfaları çoğaltmak için basım tekniğinden yararlandı.
Buluşunu yeterince geliştirebilmek için bir bankacı olan Johann Fust ile ortaklık kurdu ve gerekli parayı ondan sağladı. Gütenberg ile birlikte çalışan ve işin tekniğini iyice öğrenen Peter Schoffer çelik üzerine kabartma harfler kazımayı, sonra bu harfleri başka bir maden üzerine basarak elde edilen izlere kurşun akıtmayı tasarladı. Bunu yapmak için de, elle çalışan bir döküm kalıbı icat etti. Özel matbaa mürekkebini yapan da gene Schoffer'dir.
Bankacının Yerine Bir Başpiskopos
Ortaklığın kuruluşundan birkaç yıl sonra Gütenberg, Fust'un açtığı bir dava sonucunda her şeyini kaybetti: âletlerini, baskı makinelerini (rehin vermek zorunda kalmıştı), hattâ ilk eseri olan ve «kırk iki sabırlı» denilen (çünkü her sayfada 42 satırlık bir metin bulunuyordu) Kutsal Kitap'tan gelecek kazancı bile.
Gütenberg ömrünün son yıllarında Mainz (doğduğu şehir) başpiskoposunun himayesine girdi; başpiskopos ona soyluluk unvanı verdiği gibi, basım çalışmalarına yeniden başlaması için gerekli imkânları da sağladı.
Gütenberg'in buluşu, o zamana kadar yalnız manastırlarda basılan metinlerin çoğaltılmasına ve halka ulaşmasına imkân verdi. Böylece bütün bilgiler din adamlarının tekelinden çıkmış oluyordu. Temel eserleri okuyabileceklerin sayısı birkaç yüzü geçmezken, tipografi sayesinde kısa sürede binlerce kişiyi buldu.
-
Mainz'deki Gutenberg Heykeli
-
1960'lı Yıllara Ait Gutenberg Posta Pulu
-
Gutenberg Anısına; Alman ilim, bilim, mucit, araştırmacı ve düşünce adamlarının adlarını taşıyan kitaplardan oluşturulmuş anıt.
-
Gutenberg İncili, Library of Congress, Washington, D.C.
-
Değiştirilebilir metal basım ve dizgi aletleri