Batı'nın darbe girişimi değerlendirmesine, Batı değer sistemi açısından mantıklı bir açıklama getirmek mümkün değil.
Avrupa'nın yanı başındaki, AB'yle üyelik görüşmeleri sürdüren bir ülkede, son derece ciddi, meclisin bombalandığı, güvenlik güçlerinin kendi aralarında çatıştığı, halkın darbecilerin kurşunlarına hedef olduğu, yüzlerce insanın öldüğü bir askeri darbe girişimi yaşandı.
Bu girişimi önce Erdoğan'ın tertip ettiğini söyleyen, öyle olmadığını anlayınca, darbeye karşı alınan tedbirlere kaş kaldıran, olağanüstü hal ve tedbirleri otoriter bir sistemin inşa araçları olarak gören bu bakış hala Batı'da egemenliğini sürdürüyor. ABD'li general, İsveçli bakan gibilere her gün bir yenisi ekleniyor. Yetmiyor, New York Times, CNN gibi yayın kuruluşları hala Gülen'e söz verebiliyor, hatta arkasında durulabiliyor.
Herhangi bir Avrupa devletinde ya da çeperindeki bir ülkede, bir dönemler Macaristan, Çekoslovakya, Polonya ve Rusya'da kısmen olduğu gibi, on binlerce insan askeri darbeyi engellemek için sokaklara inse, askeri uçakların kalkmasını, tankların ilerlemesini engellese, yüzlercesi kurşunlara hedef olsa ve askeri darbeyi engellese, tarihin en şanlı demokrasi sayfası onlar için açılmış ve yazılmış olurdu.
Bu tutumu ne Türkiye'nin son yıllardaki demokrasi notunun düşüklüğü, ne olağanüstü tedbirlerin varlığı ne de örneğin Şahin Alpay'ın, Ali Bulaç'ın tutuklanmasında olduğu gibi ölçünün kaçması açıklar.
Batı öyküsü açısından bu durumu anlatacak en iyi kavram “oryantalizm”dir, “oryantalist bakış”tır. Bu bakış, bugün olup biten karşısında, “Türkiye'nin demokrasiyi hak etmediği, darbenin olup olmasının böyle bir ülke için önem taşımadığı, mevcut rejim ile darbe arasında bir fark olmadığı” iması üzerine oturmaktadır.
Türkiye'de benzer pozisyon alıp Batı basınına referans olan, darbe girişimi hiç olmamışçasına, bu girişimin arkasındaki devasa sorun (Gülen tehlikesi) hiç yokmuşçasına davranan, darbeden çok, darbenin girişiminin başarısız olmasından ve bunun a priori sonuçlarından endişe eden, “darbenin başarısızlığı Türkiye'de Putinleşmenin önünü açmıştır” diyenler için, aklıma gelen ilk tabir “örtülü 27 Mayıs ruh hali”dir.
Orada ya da burada, “darbe girişimi neden oldu, bu girişimin ifade ettiği demokrasi riski neydi” sorularının açık yanıtlarını hala bulamayanlar, AK Parti iktidarının ürettiği sorunlar dışında başka sorun olmadığını varsayanlar ve göremeyenler için yapılacak bir şey yok.
Onlar muhtemelen “şu an sorun nedir ve şimdi ne oluyor” sorularına muhtemelen yanıt veremeyecek durumdalar.
Türkiye, bugün yeni bir otoriterleşme dalgasıyla karşı karşıya değil. Karşı karşıya olunan cumhuriyet tarihinin, adliye, milli eğitim ve ordu başta olmak üzere tüm kurumlarının örselenmesi, teşkilat dokusunun bozulmasına yol açan en büyük devlet krizidir. Krizin arka planında ise, darbe girişiminin işaret ettiği derinlikten hareketle oluşan bir endişe ve güvensizlik ruh hali bulunmaktadır.
Yaşanan baskın ve durum karşısında alınan olağanüstü tedbirler kaçınılmazdır.
Yargının alışıldık hoyratlığı, eksik demokrasi halleri ve bildik zihniyet polisliğinin yeni tezahürleri zaman zaman (açığa alınan memurlarla ilgili sorunlar, tutuklanan köşe yazarlarıyla ilgili durum, tutuklanan savcıların mallarının müsadere edilmesi gibi durumlar) ölçünün ciddi bir biçimde kaçmasına yol açmaktadır, evet.
Devlet kurumlarını yeniden inşa girişimleri silahlı kuvvetlere ilişkin düzenlemelerde olduğu gibi ordu siyasallaşmaya ve siyasi etki kapı açabilecek unsurlar içeren, aceleye getirilmiş, sınırlı siyasi katılımla ve tartışmaya kapalı bir şekilde yapılmaktadır, doğru.
Bu konularda durmaksızın eleştiri ve uyarı yapıyoruz ve yapılmalıdır, şüphesiz.
Endişeler de son derece anlaşılabilir ve önemlidir.
Ancak bu sorunlar ve aşırılıklar, bilinçli ve sistematik bir baskı politikasını ifade etmezler. Olağanüstü halin siyasi iktidar tarafından muhalefeti susturmak için kullanıldığı iddiası ise hiçbir şekilde ahlaklı ve hakkaniyetli değildir
Gören görür.
- BIST 103.072
- Altın 272,126
- Dolar 5,6668
- Euro 6,2796
- İstanbul 20 °C
- Diyarbakır 24 °C
- Ankara 16 °C
- İzmir 25 °C
- Berlin 18 °C
- Ruhani, Türkiye-Rusya-İran zirvesi için Ankara'ya geldi
- Esad genel af ilan etti
- MSB açıkladı: S-400'de ikinci teslimat süreci tamamlandı
- Kılıçdaroğlu'ndan Soylu'ya: 'Ne diye gidip oraya oturuyorsun?'
- ABD'den Rojava'ya 200 tırlık sevkiyat
- Kürdistan Parlamentosu Bağdat'ta dava açmaya hazırlanıyor
- Trump: Usame bin Ladin'in oğlu öldürüldü
- Yeni Şafak'ın Kulp manşetine tepki
- Demirtaş'ın avukatlarından açıklama: Demirtaş bekletilmeden tahliye edilmeli
- Suudi Arabistan'da iki büyük petrol tesisine drone saldırısı
- Guardian, 21. yüzyılın en iyi 100 filmi listesini yayınladı
- Çankırı’da peş peşe iki deprem: Ankara’da da hissedildi
- K24 araştırdı: Ürdün Kürtleri...
- Erdoğan: Güvenli bölgeye mülteciler şehri yapalım
- ABD'den yeni S-400 yaptırımı açıklaması: 'Türkiye henüz düzlüğe çıkmadı'
Oryantalizm ve örtülü 27 Mayıs ruhu
Yazarın Diğer Yazıları
- Fotoğraflarla Kürdistan’a dönen ilk hacı kafilesi
- Başkent Hewler’de huzurevi
- IŞİD’in son mevzisinden kaçış...
- Kürdistan Parlamentosu'nun yeni üyeleri yemin etti
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- Kaftancıoğlu: Tweetlerime 'utanılacak tweetler' diyenler utansınCHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu, hakkında verilen cezaların bozulmaması durumunda siyasi yasaklı olacağını belirtti.
- Uzgel: Türkiye Fırat’ın doğusuna ABD’ye rağmen giremezCumhurbaşkanı Erdoğan, güvenli bölge için ABD’ye ay sonuna kadar süre verdi. Ancak Prof. Dr. Uzgel’e göre İdlib, Fırat’ın doğusundan daha kritik bir öneme sahip çünkü Türk askerinin burada rehin kalma riski var.
- Babacan: 'Türkiye'nin özgürlük sorunu var'Eski başbakan yardımcısı ve ekonomiden sorumlu devlet bakanı olan Ali Babacan bu yılın sonuna yeni partinin tüzel kişiliğini oluşturmayı amaçladıklarını açıkladı.
- Prof. Dr. İlhan Uzgel: 'Türkiye İdlib’de çok sıkışmış durumda'Prof. Dr. İlhan Uzgel: "Sorun Suriye’de Türkiye’nin köklü bir çözüm üretmemesi. İdlib gibi hatalar yaptığı sürece, pazarlıkları yapmak zorunda kalıyor."
ÖZEL MAKALE
- 'Newroz, topyekûn dirilişi tetikleyen ilahî bir starttır'"Abartılı gelebilir ama inancım o ki, Newroz, yaratılışa üflenen bir ruh, topyekûn dirilişi tetikleyen ilahî bir starttır. " Yazarımız Abdullah Can'ın gündeme ilişkin yazısını yeniden yayınlıyoruz.
- İlksel Yüzleşmeler"Onur. Kendisini tutsak edenlerin işkencecilerin suratına onurlu bir söz söyleyerek ölmesini gerektirir."
- Hewno Bêreng/Renksiz Rüya"Hewno Bêreng/Renksiz Rüya Filmi’nin mesajı, (benim anladığım) Ölümün, Kürtler için, hayatın sıradan bir parçası olmadığına parmak basmasıdır. Ölümü sıradanlaştıran, karışıklık oluşturan sinyallerden yani gürültüden çekip çıkarılmasıdır."
- Sünni, Şii ve Kürt okulu"Irak ile ilgili her şey şunu bize söylüyor. Üçe ayırın, zira suni bir yapıyı bir arada tutmak sadece daha fazla ölüme davetiye çıkarır. Irak’ın birliği suçuna ortak olmayın."
KÜLTÜR SANAT
- Guardian, 21. yüzyılın en iyi 100 filmi listesini yayınladıİngiltere’nin önde gelen yayın kuruluşlarından Guardian gazetesi, 21. yüzyılın en iyi 100 filmini sıraladığı yeni bir liste yayınladı.
- Sular altında bırakılacak olan Hasankeyf'in 600 yıl önce yazılmış kitabı yayınlandıYakın gelecekte Ilısu Baraj Gölü’nün sularında yitip gidecek olan Hasankeyf şehrinin yaklaşık 600 yıl önce yazılmış ve iki yüzyıllık tarihini kapsayan ve tek nüshası Viyana Kraliyet Kütüphanesinde bulunan kitap Nûbihar Yayınları tarafından yayınlandı.
- Nûbihar dergisinin 148. sayısı çıktıÜç ayda bir Kürtçe yayınlanan Nûbihar dergisi 148. sayısında dört yazıyı kapağa çıkarmış.
- Elif Şafak: Ülkenin doğusu-batısı birbirine destek olmalıYazar Elif Şafak, Diyarbakır, Mardin ve Van'da HDP’li seçilmiş belediye başkanlarının görevden alınması ve yerlerine kayyum atanmasına tepki gösterdi.