Gluten, Süt, Tahıl, Bakliyat Sorunları, sağlık gruplarında insanların şikayetlerini dile getirdiği hastalıkları için, genel bir bilgilendirme ve cevap niteliğindedir. Yazıyı okuduğunuzda çoğu şikayetlerinizin neden olduğunu ve nasıl düzeltilebileceğinizi anlayabilirsiniz.
Vücudunuz her hangi bir tehditi engellemek için antikor kullanır. Ağzınızda çıkan yaradan, vücudunuzda görülen kızarıklık ve döküntüye, ishal den yoğun idrara kadar her tepki antikorların tepkisidir. Bu tepkiye, kullandığınız kimyasal ilaçlar da dahildir.
Edinilmiş bağışıklık sisteminiz belli tehditleri tanımayı öğrenir ve bunlara karşı antikorlar üretir. Bir antikor herhangi bir tehdit algıladığında, bağışıklık sisteminize kimyasal bir inflamatuar sel yaratarak bu tehdidi yok etme talimatı verir. Her bir antikor belli bir tehdidi hedef alsa da antikorların “kafası karışabilir” ve sadece benzediği için yeni tehditleri de hedefleyebilirler.
Antikorlar Nasıl Alerji ve Duyarlılık Yaratır?
Tüm antikorlar eşit yaratılmamıştır. Her bir tür farklı biçimde ve farklı hızda çalışır ve farklı tipte tehditlere karşı size daha fazla esneklik sağlarlar.
Aşağıda, otoimmünite ve bağırsak sağlığıyla ilgili belli başlı antikor türlerinden bazılarını bulacaksınız. Görebileceğiniz gibi, her bir antikor “immünoglobülin”in kısaltması olan “Ig” ile isimlendirilmiştir.
Bu, antikor için kullanılan bir başka terimdir. Her bir immünoglobülin tipine gelişigüzel, A, E ve G. harfleri verilmiştir. Bu harflerin herhangi bir anlamı yok, sadece bilim insanları onları böyle etiketlemiş.
lgA. antikorları: Bu en yaygın antikor türüdür ve bağışıklık sisteminizin en büyük bölümünü oluşturur. IgA’nızın büyük çoğunluğu bağırsak hattındaki mukozada bulunur. IgA ayrıca solunum yolunuzda (burun, ağız ve akciğerler) ve ürogenital bölgede (idrar yolu ve vajina) de bulunur. Bu antikorlar, zararlı bakteri, virüs ve parazitlerin bu bölgelere yerleşip oraları işgal etmesine mani olurlar. lgA antikorları tükürüğünüzde, gözyaşınızda ve anne sütünde de bulunur. Eğer bağırsaklarınızda mantarlar aşırı çoğalmışsa, kapsamlı bir dışkı testinde tipik olarak IgA seviyesinin düşük olduğu görülecektir. Bu, bağışıklık sisteminizin en randımanlı biçimde çalışmadığının ve enfeksiyonlarla savaşma konusunda daha zor zamanlar geçireceğinizin bir göstergesidir.
lgE. antikorları: Alerjileriniz varsa IgE antikorları devreye girer. Bağışıklık sisteminizin bu bölümü hemen harekete geçer. Davetsiz bir misafiri fark eder etmez doğuştan gelen bağışıklık sisteminizi tam bir koruyucu kimyasal inflamatuar seli yayacak şekilde harekete geçirir. Maalesef bu inflamasyonun etkileri sık sık işgalcinin kendisinden daha kötü olabilir. Mesela yerfıstığı alerjiniz varsa tek ısırık yerfıstığı bile hızlı ve güçlü bir inflamatuar reaksiyonu tetikleyebilir. lnflamasyonun yan etkisi olarak akciğerleriniz şişebilir ki o zaman nefes alamazsınız. Solunum yolunuzu tıkayan yerfıstığı değildir, bedeninizin yerfıstığına verdiği inflamatuar tepkidir.
lgG. antikorları: Bu tip bir antikor, bir IgE tepkisinden çok daha yavaş ve daha az yoğunlukta bir inflamatuar tepkiyi harekete geçirir – bu, alerjiden ziyade “duyarlılık” olarak bilinen bir tepkidir. Bir IgG antikoru, etkisi yetmiş iki saate kadar ortaya çıkabilen, daha güç algılanan, tam neyin yol açtığını tespit etmenin çok zor olduğu semptomlar yaratır. Bunun sonucunda, tüm sisteminiz çeşitli tehditlerle sık sık karşılaşması sonucu inflamasyonlu hale gelebilir ama IgG tepkileriniz çok geç geldiğinden bu tehditlerin ne olduğunu ve onlardan nasıl kaçınılabileceğinizi anlamak zor olabilir. Gluten ve süt ürünleri duyarlılıkları bu tip antikorun yol açtığı yaygın sonuçlardır. IgG tepkilerinin önüne geçmek otoimmün hastalıkların genelini ilgilendirdiği için paylaşımlarda ki; gluten, bağırsak, tahıl ve bakliyat konuları bu konuyla alakalıdır.
Yukarıda da gördüğünüz üzere, alerjileri tetikleyen IgE antikorlarıdır. Bu antikorlar algıladıkları bir işgalciye karşı hızlı ve bazen ölümcül bir tepkiyi harekete geçirirler. Bağışıklık tepkinizin yoğunluğunun solunum yolunuzu iltihaplandırarak kapanmasına yol açması böyle bir tepkidir. Kısa vadede genellikle daha az şiddetli olan gecikmiş bir tepkiyi harekete geçiren IgG antikorları da gıda duyarlılıklarını tetikler – ama uzun vadede bu tepkiler çok büyük hasara yol açar.
IgG antikorlarının yetmiş iki saate kadar ortaya çıkmayabilen bir tepkiyi tetiklediğini hatırlayın. Eğer pazartesi günü biraz kurabiye ya da soya soslu ızgara yediyseniz, Çarşamba günü ortaya çıkan migreninizin, aknenizin, gaz sancınızın ya da eklem ağrınızın, yediğinizi bile unuttuğunuz görünüşte sağlıklı bu gıdadan kaynaklandığını fark etmeyebilirsiniz.
Eğer bir otoimmün hastalığınız varsa veya otoimmün ölçeğindeyseniz durum daha da kötüdür. Yukarıdaki gördüğünüz üzere, inflamasyonla ciddi bir savaş içindesinizdir.
Eğer bir otoimmün hastalığınız varsa inflamasyon semptomlarınızı kötüleştirecektir ve eğer böyle bir hastalığınız yoksa sizi otoimmün de daha üst seviyelere taşıyarak bu tür bir hastalığa yakalanma riskinizi artıracaktır. Bu yüzden inflamasyonu azaltmak, otoimmüniteyi düzenlemek ve ondan korunmak için en büyük silahınızdır.
Bütün her şeyi tek tek yazmamıza gerek yok, kaşıntıdan döküntüye, ağrıdan sızıya, ishalden idrara oluşan ne ki varsa ters giden, bilmelisiniz ki bağışıklık sisteminiz tepki veriyordur, bu tepkiyi ishal kesici, kaşıntı giderici, ağrı kesici gibi ilaçlarla baskılamak yerine son 3 gün ne yediğinizi gözden geçirin mutlaka o yediğiniz gıda dokunmuştur veya içtiğiniz başka bir ilacın yan etkisidir. Kişisel olarak kendi güvenli gıdanızı böyle bulabilirsiniz. Bu sistem sizin için zor ve uzunsa 35 günlük beslenme programını denemenizi tavsiye ederim. Şunu çok iyi bilmelisiniz: Gluten bebeklerde dahil bütün insanlara, süt ve ürünleri insanların %90’nına dokunur. Et, sebze ve meyvelerde kan grubuna göre dağılım gösterir.
Gluten, Tahıl ve Bakliyat
Gluten, buğday, çavdar ve arpa dahil olmak üzere pek çok tahılda bulunan bir protein grubudur. Gluten pirinç, darı, mısır ya da kinoada bulunmaz. Yulaf tabiatı gereği gluten içermese de geleneksel olarak tarımı yapılan neredeyse tüm yulaflar işlenirken ya da depolanırken çapraz kontaminasyona maruz kalır, bu yüzden tümüyle pratik sebepler dolayısıyla glutensiz kabul edilmezler.
Gluten neredeyse her yerde, bin yıl düşünseniz aklınıza gelmeyecek yerlerde bile var. Glutenin kahvaltılık gevreklerde, ekmekte ve pastane ürünlerinde bulunduğunu biliyor olabilirsiniz. Ama neredeyse her işlenmiş gıdada olduğunu ve bunların arasında ketçap, konserve çorba, soya sosu, işlenmiş et (sucuk, salam, sosis), köfte ve sucuk harcı gibi yerlerde bulunduğunu biliyor muydunuz?
Hatta, Gluten diş macununda, şampuanda, saç kreminde, pek çok losyon, nemlendirici ve kişisel bakım ürününde de bulunabilir. Dikkatli olmazsanız uyanık olduğunuz neredeyse her saat bedeninizi (ya ağzınız ya cildiniz yoluyla) gluten alırken bulabilirsiniz. Yatarken sürdüğünüz nemlendiricide, uyurken bile gluten almaya devam ediyor olabilirsiniz.
Tahıllar, insan ya da hayvan gıdası olarak yetiştirilen nişastalı bitkilerin tohumlarıdır. Örneğin, tahıllar arasında buğday, çavdar, arpa, pirinç, darı ve yulaf bulunur. Mısır ve kinoa teknik olarak tahıl değilse de tahıllara çok benzer proteinler içerirler.
Bakliyatlar, yenebilir tohumları uzun kılıflar içinde yetişen bitkilerdir. Mercimek, nohut, bezelye, yeşil fasulye ve diğer tür fasulyeler (barbunya, kuru fasulye, börülce) bakliyata örnek verilebilir.
Tahıllardaki ve bakliyattaki lektinler bedeninizi inflamasyonlu hale getirir. Bağışıklık sisteminin, otoimmün durum alarmına geçmesini tetikler ve bağırsağın besinleri emme kabiliyetine müdahale eder. Beslenme biçiminiz semptomlara yol açar. Zihninizin bulanık, endişeli ve depresif hissetmesine yol açan şey kısmen glutendir. Tüm o bakliyat ve soya ürünleri şişkinlik, gaz ve ishali tetikler.
Bakliyat seçimizde kan grubuna uygun olmasına ve suda bekletme süresine dikkat ediniz.