Astronomlar, Star Trek'in Tam İsabetle Tahmin Ettiği Yerde, 40 Eridani A İsimli Bir Gezegen Keşfetti!
Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.
Astronomi ve uzay araştırmalarının daha ilginç ve faydalı yönlerinden biri, bilimkurgunun bilimsel gerçeklere dönüşmesine şahit olmaktır. Güneş Sistemi'ni kolonileştirmekten veya en yakın yıldızlara ulaşmaktan (tabii eğer yapabilirsek) halen yıllarca uzak olmamıza rağmen, bilimkurgu hayranlarının tutkulu hayallerini yerine getiren birçok ümit verici keşif yapılıyor.
Örneğin, bilim insanlarından oluşan uluslararası bir ekip, Dharma Gezegen Araştırması'nı (İng: ''Dharma Planet Survey'') kullanarak, yakın zamanda bir yıldızın etrafında dönen ve yaklaşık 16 ışık yılı uzakta olan bir süper dünya keşfetti. Bu süper dünya, Güneş Sistemi'ne türünün en yakın gezegeni olmakla kalmıyor; aynı zamanda Star Trek evrenindeki kurgusal Vulcan gezegeni ile aynı yıldız sisteminde bulunuyor.
Kraliyet Astronomi Topluluğu'nun Aylık Bildirileri'nde yer alan ve bulgularının detaylarını içeren araştırma, Bo Ma ve Florida Üniversitesi'nde doktora sonrası araştırmacı ve astronomi profesörü olan Jian Ge tarafından yürütüldü. Onlara Tennessee Eyalet Üniversitesi, Canarias Astrofizik Enstitüsü, La Laguna Üniversitesi, Vanderbilt Üniversitesi, Washington Üniversitesi ve Arizona Üniversitesi Steward Gözlemevi'nden araştırmacılar da katıldı.
Ekibin çalışmaları, Dharma Gezegen Araştırması'na (DPS) dayanıyordu. Bu çalışmalarda ise, Güneş Sistemi'nin yakınındaki 100 adet çok parlak yıldızı gözlemlemek için Fairborn Gözlemevi'ndeki (2014-2015) iki metrelik Otomatik Spektroskopik Teleskop (AST) ve Mt. Lemmon SkyCenter'daki 50 inçlik Dharma Vakıf Kurumu Teleskobu (İng: ''Dharma Endowment Foundation Telescope - DEFT'') kullanıldı.
Ekip bu verileri kullanarak, HD 26965'in üçlü yıldız sisteminden gelen ve bir süper dünyanın varlığının göstergesi olan bir sinyal keşfetti. Dharma Araştırması tarafından tespit edilen bu gezegen türünün ilk gezegeni olmasının yanı sıra, aynı zamanda Güneş Sistemimize en yakın süper dünya olma özelliğini taşıyor; bu da, bu tip gezegenler için yapılan çalışmayı ideal kılıyor. Ge, UF News basın açıklamasında şöyle konuştu:
Yeni gezegen, Dünya'dan sadece 16 ışık yılı uzaklıkta olan HD 26965 yıldızının etrafında dönen bir 'süper dünya', bu da onun Güneş benzeri bir yıldızın etrafında dönen bize en yakın süper dünya olduğu anlamına geliyor. Gezegen, kabaca Dünya'nın iki katı büyüklüğünde ve yıldızın en uygun habitat bölgesinde 42 günlük süre zarfında yörüngesinde dönüyor.
Çoğu dış gezegende olduğu gibi, bu süper dünya, yıldız spektrumlarının yıldızın Dünya'ya doğru ve uzağa doğru hareket ettiği tespit edilen “yalpalama” belirtileri için izlendiği Radyal Hız Yöntemi (veya Doppler Spektroskopisi) kullanılarak keşfedildi. Bu olaya, güneşleri üzerinde kütleçekim etkisi yaratan gezegenlerin varlığı neden olur.
Tennessee Üniversitesi'nde kıdemli bir araştırmacı olan Gregory W. Henry, gezegenin varlığına işaret eden AST'den kesin parlaklık ölçümlerini toplamaktan sorumluydu. Onun da söylediği gibi, bu sistem Star Trek hayranları tarafından USS Enterprise'ın bilim subayı Spock'ın geldiği yer olarak biliniyor.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.Kreosus
Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Star Trek hayranları, HD 26965 yıldızını alternatif lakabı olan 40 Eridani A olarak biliyor olabilirler. Vulcan gezegeni, James Blish'in (Bantam, 1968) “Star Trek 2” ve Jeff Maynard'ın (Bantam, 1980) “Star Trek Maps” yayınlarında 40 Eridani A'ya bağlantılıydı.
Bu, Sallie Baliunas, Robert Donahue ve Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi'nden (İng: ''Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics'' CfA) George Nassiopoulos ile birlikte Gene Roddenberry (Star Trek'in yaratıcısı) tarafından yazılan bir mektupta doğrulanmıştı. Temmuz 1991'de Sky and Telescope tarafından yayınlanan mektup, 40 Eridani A'nın Vulcan gezegenine ev sahipliği yaptığını belirtiyordu. Yazdıklarına göre, iki yardımcı yıldız “Vulcan gökyüzünde parlak bir şekilde parlarken'' Vulcan gezegeni birincil yıldızın yörüngesinde dönüyordu.
Tennessee State Üniversitesi'nde doçent ve Bilgi Sistemleri Mükemmellik Merkezi direktörü Matthew Muterspaugh,Üniversitenin Fairborn'daki 2 metrelik Otomatik Spektroskopik Teleskopu'na Dharma spektrografisinin kurulmasına yardımcı oldu. Belirttiğine göre, bu gezegen aslında dünya dışı bir medeniyete ev sahipliği yapıyor olabilir:
Turuncu renkli HD 26965, Güneşimizden sadece biraz daha serin ve biraz daha küçük, Güneşimizle neredeyse aynı yaşta ve Güneş'in 11.6 yıllık güneş leke çevrimiyle neredeyse aynı olan 10.1 yıllık manyetik döngüye sahip. Bu nedenle, HD 26965 ileri bir medeniyet için ideal ev sahipliği yapabilecek bir yıldız olabilir.
Bu yeni dış gezegen keşfi hakkında bir başka gerçek de, açık bir gecede yıldızının çıplak gözle görülebilmesi. Bu, bugüne kadar keşfedilen çoğu dış gezegen barındıran yıldız sistemlerinde mümkün olmayan bir şeydi. Ancak yakınlığı ve parlaklığı sayesinde HD 26965, güney takımyıldızı Eridanus'ta görülebiliyor.
Ge'nin açıklamasına göre, “Vulcan” gezegeninin keşfi, onu bulmak için kullanılan yöntem ve araçlar için de önemli bir başarıydı:
Bu keşif, yakın gelecekte yüksek ölçekli, yüksek hassasiyetli radyal hız gözlemleri yapan tamamen özel teleskopların, yakın yıldızların çevresindeki yaşanabilir bölgelerde daha fazla süper dünya ve hatta dünya benzeri gezegenlerin keşfinde anahtar rol oynamaya devam edeceğini gösteriyor. Bu projenin önemini kabul eden ve bu ve gelecekteki keşifleri mümkün kılmak için sürekli destek veren Dharma Planet Araştırmamızın bağışçısı Sayın Mickey Singer'a minnettarım.
Kim bilir, belki de önümüzdeki yıllarda daha da modern araçların yapılmasıyla ya da uzaya fırlatılmasıyla, popüler bilim kurgu serilerinden kurgusal dünyalarla çakışan daha fazla gezegen bulabiliriz. Belki de orada keşfedilmeyi bekleyen bir Pandora, bir Solaris veya bir Arrakis (Dune) bile vardır!
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Hayvanlar rüya görür mü?
- Özelliklerini bilmediğimiz bir maddeyi sadece onu oluşturan elementlerin özelliklerini kullanarak öngörebilir miyiz?
- Hidrojenin elektron verip elektronsuz halinde iken titreşim yapması nasıl oluyor?
- 8
- 4
- 2
- 2
- 1
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/01/2022 14:26:51 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8964
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Fizik> Astronomi
- Bilim Ağacı> Beşeri Bilimler> Sanat> Sahne Sanatları> Sinema ve Film
- Bilim Ağacı> Beşeri Bilimler> Edebiyat> Yazılı Edebiyat> Kurgusal Eserler> Spekülatif Kurgu> Bilimkurgu
- Bilim Ağacı> Beşeri Bilimler> İletişim> Gazetecilik (Habercilik)> Bilim Haberciliği
- Güneş Dünya Gezegen Bilim Haber Yıldız Habercilik Güneş Sistemi Öte Gezegen
This work is an exact translation of the article originally published in Universe Today. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.