NASA tarafından finanse edilen CAPSTONE uzay aracı Yeni Zelanda'dan Ay'a gönderildi. Bir mikrodalga fırın boyutundaki araç Ay'ın çevresinde yörüngeye girerek çeşitli gözlemler yapacak.
CAPSTONE aracının özelliği Ay çevresinde şimdiye kadar hiç kullanılmamış bir yörüngeye oturacak olması. Dünyadan her zaman görünen bu yörünge sayesinde uzay aracı ayın arka yüzüne geçmeyecek, her zaman Dünya ile iletişim halinde olacak.
Uzay aracı bu şekilde stabil bir yörüngede kalınıp kalınamayacağını araştıracak. Başarılı olunması halinde NASA'nın Ay'a yeniden astronot gönderme planları çerçevesinde Ay çevresinde dönmek üzere inşa edilecek bir uzay istasyonu için çalışmalara başlanacak. Kurulacak uzay istasyonu, Ay'a gidecek astronotlar için bir durak görevi görecek, istenilen her yere kolayca iniş imkanı sağlayacak.
CAPSTONE Kasım ortasında Ay'a varacak
CAPSTONE uzaya gönderilen bir araç için oldukça ucuza mal oldu: 30 milyon Amerikan doları. Aracı uzaya 3 aşamalı bir roket ile gönderildi. İlk iki aşama aracı dünya yörüngesine oturttu. Son aşama ise önümüzdeki 6 gün içinde aracın yüksekliğini hesaplara uygun bir şekilde artıracak. Daha sonra araç dünya yörüngesinden ayrılarak 13 Kasım'da Ay'a ulaşacak.
Araç hem Ay'ın, hem Dünya'nın çekim gücünü kullanan oldukça kararlı bir yörüngeye oturacak. Bu sayede yörüngede kalmak için harcanan yakıt miktarı minimal düzeyde kalacak. Bu yörünge daha sonra Gateway (Kapı) adını taşıyacak olan küçük bir uzay istasyonunun da yörüngesi olacak. Eliptik yörünge bir uçta ayın 3500 kilometre yakınından geçerken diğer uçta 70 bin kilometre uzaklığa erişecek.
Otonom pozisyon belirleme sistemi
Uzay aracı en az 6 ay görevde kalacak, görev süresi daha da uzayabilecek. Aracın asıl görevi istenilen yörüngede kalmanın en iyi yolunu bulmak. Araç bunun için öncelikle Dünya ile radyo sinyali alış verişinin süresini hesaplayarak yörünge sapmalarını düzeltecek. Bir alternatif görev ise halihazırda ayın çevresinde dönmekte olan Lunar Reconnaissance Orbiter (Ay Keşif Yörünge Aracı) ile haberleşerek yörünge ayarlamasını yapmak.
İngilizce "Ay'la Dünya arasında otonom pozisyon belirleme sistemi teknolojisi işletme ve yön bulma deneyi" ifadesinin kısaltması olan CAPSTONE, Amerika'da 45 çalışana sahip Advanced Space adlı özel bir firmaya ait. Yeni Zelanda'da kullanılan fırlatma rampası ise uzaya küçük yükler gönderme konusunda uzmanlaşmış Rocket Lab adlı bir özel firmanın. NASA aracın tasarımı ve yapımı için Advanced Space'e 20 milyon, fırlatma için ise Rocket Lab'a 10 milyon dolar ödedi.