Yeni teşhis edilen Tip 1 diyabet hastalarını semaglutid (Ozempic, Wegovy ve Rybelsus ticari isimleri) ile tedavi etmek, hastaların enjekte edilen insülin ihtiyacını büyük ölçüde azaltabilir veya hatta ortadan kaldırabilir.
Bunlar, Buffalo’daki küçük bir üniversitede yapılan araştırmanın dikkate değer bulgularıdır. New England Tıp Dergisi ve 6 Eylül’de çevrimiçi olarak yayınlandı.
SUNY Distinguished MD, PhD Paresh Dandona, “Bu küçük çalışmadan elde ettiğimiz bulgular yine de yeni tanı almış Tip 1 diyabet hastaları için o kadar umut verici ki artık daha uzun bir süre boyunca daha büyük bir çalışmayı sürdürmeye odaklanmış durumdayız” diyor Tıp Fakültesi Profesörü, UB Jacobs Tıp ve Biyomedikal Bilimler Okulu Endokrinoloji Anabilim Dalı eski şefi ve makalenin kıdemli yazarı.
UB’nin Endokrinoloji Bölümündeki Klinik Araştırma Merkezi’nde 2020’den 2022’ye kadar toplam 10 hasta incelendi ve bunların tümüne son üç ila altı ay içinde Tip 1 diyabet tanısı konuldu. Teşhis anındaki ortalama HbA1c düzeyi (bir bireyin 90 gün içindeki ortalama kan şekeri düzeyi) 11,7 idi; bu, Amerikan Diyabet Derneği’nin 7 veya altı olan HbA1c önerisinin çok üzerindeydi.
Hastalara ilk önce düşük dozda semaglutid tedavisi uygulandı, aynı zamanda yemek zamanı (bolus) insülin ve bazal (arka plan) insülini de alındı. Çalışma devam ederken, hipoglisemiyi önlemek için semaglutid dozu artırılırken yemek zamanı insülini azaltıldı.
Dandona, “Üç ay içinde tüm hastaların yemek zamanı insülin dozlarının tamamını ortadan kaldırmayı başardık” diyor ve “altı ay içinde 10 hastanın 7’sinde bazal insülini ortadan kaldırmayı başardık. Bu durum, 12 aylık takip süresinin sonunda.”
Bu süre zarfında hastaların ortalama HbA1c’si altı ayda 5,9’a, 12 ayda ise 5,7’ye düştü.
Tip 1 diyabeti tedavi etmek için Tip 2 diyabet ilaçlarının uygulanması
On yıldan fazla bir süredir Dandona, Tip 2 diyabet için geliştirilen ilaçların Tip 1 diyabet tedavisinde de nasıl kullanılabileceğiyle ilgileniyor.
Kendisi ve meslektaşları, 2011 yılında yayınladığı bir çalışmada, Tip 2 diyabet için başka bir ilaç olan liraglutidin Tip 1 diyabet hastalarında nasıl işe yarayabileceğini araştıran ilk kişilerdi.
Dandona, “Bu çalışmayı genişlettikçe, bu tür şeker hastalarının önemli bir kısmının pankreaslarının beta hücrelerinde hâlâ bir miktar insülin rezervine sahip olduğunu bulduk” diye açıklıyor. “Bu rezerv, kapasitenin %50’sinin hala mevcut olduğu tanı anında en etkileyici olanıdır. Bu, beta hücresinden insülin salgılanmasının uyarılması yoluyla çalışan semaglutidin potansiyel olarak yemek zamanındaki insülin uygulamasının yerini alabileceğini varsaymamıza olanak sağladı.”
Başlangıçtan itibaren mevcut çalışmanın amacı, semaglutid tedavisinin yemek zamanı insülininin yerine kullanılıp kullanılamayacağını görmek, böylece insülin dozajını azaltmak, glisemik kontrolü iyileştirmek, HbA1c’yi azaltmak ve kan şekeri ve hipoglisemideki potansiyel olarak tehlikeli dalgalanmaları ortadan kaldırmaktı.
Hastalar için en sık görülen yan etkiler mide bulantısı ve kusmanın yanı sıra iştahın baskılanmasıydı; bu da bazı hastaların kilo kaybına yol açtı; Dandona, ABD’de Tip 1 diyabetli hastaların %50’sinin kilo kaybı yaşaması nedeniyle bu sonucun genellikle bir avantaj olduğunu söylüyor.
“Çalışmaya devam ettikçe, bu hastaların çoğunda bazal insülin dozunun bile azaltılabildiğini veya tamamen ortadan kaldırılabildiğini gördük” diyor. “Bulgularımız bizi kesinlikle şaşırttı ve oldukça da heyecanlandırdı. Eğer bu bulgular daha uzun takip süreleri içeren daha büyük çalışmalarla doğrulanırsa, bu muhtemelen 1921’de insülinin keşfinden bu yana Tip 1 diyabet tedavisindeki en dramatik değişiklik olabilir. ”