ⓘ Araguaia nehir yunusu
Araguaia nehir yunusu veya Araguaian boto, Güney Amerika nehir yunusu. 2014 yılında, Amazon nehir yunusu ile benzer olarak tür tanımlaması ayrı yapılmıstır. Brezilyada yer alan Araguia Nehri ve Tocantins Nehri doğal yasam alanıdır.
Ekim 2014 itibarıyla I. araguaiaensis Deniz Memelileri Komitesi tarafından ayrı bir tür olarak kabul edilmemektedir. Komitenin yayınladığı taksonomiye göre I. araguaiaensis bağımsız bir tür değildir.
1. Kesfi
I. araguaiaensis ayrı bir tür olarak ilk kez 22 Ocak 2014 tarihinde tanımlanmıstır. Bu tanınmada temel nükleer mikrosatelit ve mitokondriyal DNA verileri rol oynamıstır. Ayrıca benzer canlılar olan Amazon nehir yunusu ve Bolivya nehir yunusuna göre dis sayısının farklı olduğu tespit edilmistir.
2. Tanımlanması
Cinsin üyeleri gri-pembe bir renge sahip olup 153 ila 2.6 m 502 ila 8.5 ft arasında vücut uzunluğuna sahiptir. Dorsal sırt bölgesinde yüzgeç bulunur. Boyun omurları baslarını döndürmek için kaynasmıstır. Bu durum onları keskin dönüs yapmalarını sağlamaktadır. Diğer nehir yunusları gibi I. araguaiaensis de göze çarpan bir alına ve uzun bir buruna sahiptir, buna karsın deniz yunuslarına oranla küçük gözleri vardır. Çünkü yasadığı ortam genellikle bulanıktır ve görüs alanları bu sebeple gelismemistir. Ana besin kaynakları ekolokasyon kullanarak buldukları balıklardır.
3. Taksonomi
Araguaia nehir yunusu, Amazon nehir yunusu Inia geoffrensis ile büyük oranda benzerlik tasımaktadır. Iki canlı arasındaki farklılığın 2.08 milyon yıl önce ortaya çıktığı tahmin edilmektedir.
I. boliviensis, P. blainvillei ve L. vexillifer arasındaki tahmini farklılık süresi, sırasıyla 2.9, 12.0 ve 16.2 milyon yıl öncedir.
4. Koruma
Araguaia nehir yunusunun günümüzdeki toplam nüfusunun 600 ile 1500 arasında olduğu tahmin edilmektedir ve genetik çesitliliği sınırlıdır. Gelisigüzel yapılan tarım faaliyetleri, denetimsiz atılan endüstriyel atıklar ve hidroelektrik barajlar bu cinsin yasamını tehlikeye atmıstır. Araguaia Nehrindeki yasam alanı yaklasık olarak 1500 ile 2110 km arasındadır Tocantins Nehrinde ise günümüzde 6 hidroelektrik barajı mevcuttur ve bu cinsin yasamlarını tehlikeye atmaktadır.
Brezilyada yer alan Cantão Devlet Parkında büyük oranda korunmaktadırlar. Buna karsın ticaret ile uğrasan balıkçılar, sıklıkla ağlarındaki balıkları yedikleri için parkın etrafında yasayan bu yunusları avlayabilmektedir. Bununla birlikte bu yunusları zehirleyen ve atesli silah kullanarak bu yunusları öldüren balıkçılar da rapor edilmistir.
Bilim insanlarının çesitli çalısmalarına ve konuyla ilgili kurumların açıkladığı güncel verilere göre Araguaia nehir yunusu günümüzde hassas türler grubundaki yer alan hayvanlar arasındadır.
5. Dıs bağlantılar
- Araguaian river dolphin at WDC 13 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.
- Inia araguaiaensis ". Bütünlestirilmis Taksonomik Bilgi Sistemi.
- Bolivya nehir yunusu Inia geoffrensis boliviensis Amazon nehir yunusu nun alt türü olan, Bolivya da ve Brezilya nın güneybatı bölgesinde yasayan nehir yunusu
- Platanista gangetica minor Indus nehir yunusu ve Platanista gangetica gangetica Ganj nehir yunusu La Plata yunusu Pontoporiidae familyasında ve Pontoporia