İhracatçı firmaların önümüzdeki dönem girmeyi planladığı ülkelerin başında Rusya geliyor. Onu sırasıyla Irak ve İran izliyor. Firmalar bölgesel olarak da Avrupa Birliği ve Ortadoğu'nun ardından Amerika ve Afrika'ya ürün satmayı esas alıyor.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mehmet Büyükekşi, 2011'in ilk üç ayını içeren İhracatçı Eğilim Anketi'ni kamuoyu ile paylaştı. İhracatçıların yatırımdan istihdama ve yeni sektörlere kadar değerlendirmelerinin yer aldığı ankete toplam 531 firma katıldı.
Araştırmaya göre ilk çeyrekte firmaların yüzde 54,2'si üretimin, yüzde 56,3'ü ihracatın, yüzde 48,8'i de kapasite kullanım oranının arttığını ifade ediyor. İkinci çeyrek için yüzde 47,7'si üretimin, yüzde 51,2'si ihracatın, yüzde 41,9'u da kapasite kullanım oranının artacağına ihtimal veriyor.
Firmaların yüzde 30'u ocak-mart aylarında yeni piyasalara girebildiğini vurguluyor. Nisan-haziran arasında ilk defa girilmesi planlanan ülkeler arasında yüzde 18,3 ile Rusya birinci sırada. Onu yüzde 13,6 ile Irak, 12,2 ile İran, yüzde 10 ile Brezilya ve yüzde 9 ile Çin takip ediyor. Bölgesel dağılımda da yüzde 67 ile Avrupa Birliği öne çıkıyor, yüzde 62,1 ile Ortadoğu ikinci, yüzde 37,9 ile Amerika üçüncü ve yüzde 32 ile Afrika dördüncü geliyor.
Gerilimin tırmandığı Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkelerine ihracat yapabilen şirketlerin oranı yüzde 56,9'a tekabül ediyor. Bunların yüzde 63,6'sı bölgeye ihracatlarının azaldığını, yüzde 26,5'i sabit kaldığını, yüzde 19,5'i müşteri kaybettiklerini, yüzde 18,2'si de alacaklarını tahsil edemediklerini belirtiyor. İhracat yapılan bölgelerde karşılaşılan sorunların başında yüzde 63,8 ile rekabetçi fiyat sunamama, yüzde 47,6 ile hedef ülkenin ekonomik şartları, yüzde 34,3 ile finansman ve yüzde 27,3 ile bürokratik engeller bulunuyor.
Dış finansman talep eden firmalar yüzde 32,2 iken; ihracatçıların yüzde 84,2'si özel bankalardan kaynak temin ediyor. Yüzde 35,1'i Eximbank'tan, yüzde 33,9'u kamu bankalarından (Eximbank dışında), yüzde 18,1'i ise faktoringden kaynak temin ettiğini aktarıyor.
Anket ihracatçının kur riskine karşı korunaklı olmadığını da ortaya koyuyor. Buna göre, firmaların yüzde 57,6'sı önlem almadığını beyan ederken, yüzde 27,7'si forward, yüzde 17,3'ü vadeli İşlem, yüzde 8,3'ü opsiyon, yüzde 3'ü de swap ile tehditleri bertaraf etmeye çalışıyor.
İhracatçılar, ocak-mart aylarında ortalama 174 kişi istihdam ettiğini belirtiyor. Bunlardan 140'ı mavi yakalı, 30'u beyaz yakalı, 4'ü de Ar-Ge personeli. Ankete katılanlar ortalama yeni çalışan sayısının ise 19 kişi arttığını kaydediyor. Sene sonuna kadar yeni istihdam edilenlerin 11 kişi artacağına inanıyor.
Türkiye ekonomisine dair beklentiler olumlu. İhracatçıların yüzde 49,9'u Türkiye ekonomisinin, yüzde 17,7'si Avrupa ekonomisinin, yüzde 25,2'si de dünya ekonomisinin iyi bir seyir izleyeceğine kanaat getiriyor. Öncelikli sorunları olarak döviz kurlarını, hammadde ve aramal ithalatını, enerji maliyetlerini, istihdamı ve vergi maliyetlerini görüyor.
Kurumlara duyulan memnuniyet oranına bakıldığında ihracatçı birlikleri 4 puan ile birinci, Dış Ticaret Müsteşarlığı 3,8 ile ikinci. Onları 3,7 puanla Hazine Müsteşarlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, ticari bankalar, sanayi odaları ile Merkez Bankası izliyor.
İHRACATÇI MB'DEN MEMNUN
Toplantıda gazetecilerin sorularını cevaplayan TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi, ihracatçıların Merkez Bankası'ndan (MB) duyduğu memnuniyetin arttığının aktarılması üzerine "Alınan son önlemler ihracatçıdan büyük beğeni topladı. İhracatta önemli bir artış yakalandı. Haliyle ihracatçının MB ile ilgili memnuniyeti arttı." dedi.
Gazetecilerin "Ortadoğu ve Kuzey Afrika'ya ihracat yapan firmalardan kaçı kepenk kapattı?" sorusuna Büyükekşi, şu karşılığı verdi:
"Gerilimlerin ardından bu ülkelere yapılan ihracatta gerileme görüldü. İlk 5 ayda meydana gelen kayıpları umuyorum telafi edeceğiz. Bizim için Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkeleri içinde en büyük sıkıntı Libya'da. Orası oldukça karışık. Bu sene toparlamamız kolay görünmüyor. Suriye'de ihracatta gerileme yok. Trend olarak Libya dışındaki tüm ülkelerde kendimizi toparlarız. Bölgede 6 ülkede düşüş, 5 ülkede artış var. Nihayetinde kepenk kapatan firma yok, bize yansıyan bir sorun da yok."
İHRACATÇININ SENE SONU KUR TAHMİNİ: 1,60 TL
İhracatçı firmaların kur, enflasyon ve faiz tahminleri ise şöyle:
Beklenti alanları Nisan-Haziran 2011 Aralık 2011
ABD Doları/TL kur tahmini: 1,55 1,60
Euro/TL kur tahmini: 2,18 2,22
Euro/ABD Doları parite tahmini : 1,42 1,40
Enflasyon oranı tahimini (Yüzde): - 7,73
MB Politika Faiz tahmini (Yüzde): - 7,37
Büyüme beklentisi (Yüzde): 5,70 8,29
Kaynak: Cihan Haber Ajansı