91 dk
Yönetmen: Nunnally Johnson
Senaryo: Nunnally Johnson, Corbett Thigpen, Hervey M. Cleckley
Ülke: ABD
Tür: Dram, Gizem
Vizyon Tarihi:01 Nisan 1960 (Türkiye)
Dil:İngilizce
Müzik:Robert Emmett Dolan
Eve’in üç yüzü (The Three Faces of Eve), 1950li yıllarda psikiyatrlar Corbett H. Thigpen ve Hervey M. Cleckley tarafından yazılmış; çoklu kişilik bozukluğuna sahip Eve White takma adlı hastadan yola çıkılarak yazılmış bir kitaptır. Sonraları, bu kitap üstte posterini gördüğünüz sinema filmine uyarlanmıştır. Biz ise sinema filmine değinmeden; bu hastanın ilginç rahatsızlığını sizlere anlatacağız.
Eve White , Thigpen ve Cleckley’e 1952 yılında şiddetli başağrısı ve sık bayılma şikayetleriyle gelir. O esnada evli, yirmibeş yaşındadır ve dört yaşında bir kız çocuğu vardır. Tedavisi esnasında doktorlara rahatsız edici ancak ilginç bir anısını anlatır: Ödeme gücü olmadığı halde gereksiz elbiseler almıştır; fakat, bunları nasıl aldığını hatırlayamamaktadır.
Doktorlar sonra farkeder ki, Eve bu anısını anlattıkça davranışları değişmeye başlar. Önce kafası karışır, yüz hatları değişir, gözbebekleri genişler ve (tabiri uygunsa) pis pis sırıtmaya başlar. Normalde doktorların ürkek, içine kapanık biri olarak tanımladığı Eve, bir anda alaycı ve konuşkan olmaya başlar. Ayrıca kendisinde olmayan bazı yeni alışkanlıklar ve hastalıklar da edinmiştir. Mesela, sigara içmediği bilindiği halde doktorlardan sigara ister; naylona alerjisi olmadığı halde alerji hastalığına yakalanır. Doktorlar bu Eve’e Eve Black adını koyarlar. Eve White’ın, Eve Black’den haberi yoktur; ama, Black White’ı bilmekte, hatta onu ümitsizce “Lanet olası bir budala” diye tanımlamaktadır.
Doktorlar bu çift kişilik bozukluğunu düzeltmek için hipnoz yöntemiyle Eve’i transa sokarlar ve şaşırtıcı bir şekilde üçüncü bir kişilik, Jane, ortaya çıkar. İki Eve’de Jane’i bilmemesine rağmen; Jane, bu iki Eve’i de tanımaktadır. Jane, iki Eve arasında dengeyi sağlayan yeni bir karakter olmuş; sevecen ve olgun bir kadındır.
Bu gerçek bir öyküdür.
Bir film başlarken, bu sözü ne kadar sık gördünüz?
“Napolyon adında biri vardı “ falan diye başlar bu sözler ama o kişinin yaşamda yaptığı şeyle bu filmde anlatılan şey arasındaki benzerlik tam anlamıyla hayret vericidir.
Evet, bu gerçek bir öyküdür tatlı, kafası çok karışık bir ev kadını hakkında 1951’de Georgia’daki evinde birdenbire her zamankinden farklı davranarak kocasını korkutan kadın hakkında.
Bunda kendine özgü bir şey yok.
Hepimiz değişik ruh durumlarına sahibiz.
Hepimizin içinde, özellikle hayranı olduğumuz kişi gibi davranma arzusu gizlidir.
Bir çağdaş yazar demiş ki, “her şişman adamın içinde, bir zayıf adam dışarı çıkmak için uğraşır durur.”
Evet, işin korkutucu yanı ve gerçek anlamı şu bu ağırbaşlı genç kadının içinde, çok canlı ve değişik iki karakter kadının kişiliğine baskın çıkmak için savaş veriyordu.
Aslında, kadın, “çok kişilikli” denilen bir durumdaydı tüm psikiyatrların okuduğu ama çok azının tanık olduğu bir şeydi.
Tabii, bir gün, Dr. Jekyll’den bir karakter fazlasına sahip bu bayanla karşılaşan Georgia Tıp Fakültesi’nden Dr. Thigpen ve Dr. Cleckley hariç.
Hastayla ilgili tuttukları rapor, 1953’te Amerikan Psikiyatri Birliği’ne teslim edildi bu rapor psikiyatri literatürüne bir klasik vaka olarak yerleşti.
Dolayısıyla bu filmde, bir roman yazarının düş gücüne gereksinim duyulmamıştır.
Gerçeğin kendisi, zaten inanılmaz ölçüde yeterliydi.
Bu film, Eve White takma adını verdikleri bayanın başından geçenleri anlatıyor.
Diyalogların çoğu, Luther adını vereceğimiz doktorun klinik tutanaklarından alınmıştır.
Tarih, 20 Ağustos 1951.
**
Adım, Eve Black.
Peki, nasıl oluyor da benimle tanıştığınızı anımsayabiliyorsunuz?
Çünkü, onun yaşadığı her şeyden bilgim oluyor.
O benim hakkımda hiçbir şey bilmiyor, ama ben onun hakkında her şeyi biliyorum.
Bilmek istediğim her şeyi, tabii.
Hiç ilgilenmediğim şeyleri de var, şu dışarıdaki geri zekalı gibi.
Bay White’ı kastediyor.
O adam onun hiç umurunda değil.
Mecbur kaldığı için umursadığını söylüyor.
Bunu kendisine de söyledim.
**
“Aşk, Zaman kadehini havaya kaldırdı ve kor ellerinde çevirdi “
“Zaman’ın her anı hafifçe sarsılarak kendisini altın kumlara akıttı.”
“Aşk, Yaşam arpını havaya kaldırdı, tüm tellerine sertçe vurdu “
“Kişilik tellerine öyle bir vurdu ki, titreşim, müzikle bütünleşti, görünmez oldu”.
**
– Bayan White? İki hafta hastanede kaldıktan sonra, Dr. Luther ve Dr.
Day, Eve White ya da Eve Black olarak davrandığı zaman, onun kendisine ya da öteki karaktere zarar vermeyeceği konusunda tatmin oldular.
Bu nedenle, 30 Mayıs 1952’de onu taburcu ettiler.
**
Dr. Luther, kişiliği oturmuş tek bir kadın elde etmeye uğraşırken şimdi, bu çabasını çıkmaza sokan, deyim yerindeyse hepsi de ayrı ayrı kendi yaşamlarını sürdüren, üç yetersiz kişilikle karşı karşıya kalmıştı.
Tek ana kişilik, hangisi olabilirdi?
**
Ben öyle görünebilirim, ama öteki ikisi iyi değil.
Öteki ikisi mi?
Tabii.
İki kişi daha var ve benden çok farklılar.
Onların ne zaman ortaya çıktıklarını bile bilmiyorum.
Tanrım!
– İşte, hepsi bu.
– Hayır, değil.
– Lütfen.
– Kesinlikle olmaz.
Demek istediğim, bu beni korkutmuyor.
Duygularım hiç değişmedi.
Eskiden nasılsa, yine öyle.
Seni aynı duygularla seviyorum.
Hatta daha da fazla.
Bu her ne ise, birlikte hallederiz.
**
Ölüm hakkında şimdi ciddi bir düşüncen var mı?
Yok.
Yalnızca “Yaşam, sokaklar dolusu bir kent ölümse her bir yolun karşısına çıkan çarşı.” Hepsi bu.
**
“Life’s a city full of straying streets, and death’s the marketplacewhere each one meets.
“Fletcher & Shakespeare’s THE TWO NOBLE KINSMEN
EK OKUMA