Bursae eklemleriniz arasında bulunan sıvı dolu keselere denir. Tendon, deri ve kas dokularının kemiklerle birleştiği bölgelerde bulunurlar. Eklemler arası yağlama sağlar, eklemin hareketi sırasında sürtünmeyi azaltmaya yardımcı olur.
Bursit, bursaenin iltihaplanması sonucu olur. İltihaplı bursae, etkilenen bölgede ağrı ve rahatsızlığa neden olur. Ayrıca eklemlerinizi hareket ettirmenizi de sınırlandırır.
Bursit belirtileri nelerdir?
Bursit genel belirtileri şunlardır:
Eklem ağrısı
Eklem şişmesi
Koyu cilt tonlarında mor ya da biraz daha koyu görünebilen eritem denilen "cilt kızarıklığı"
Bursae kalınlaşması
Farklı bursit türlerinin de kendine özgü semptomları vardır:
Prepatellar bursit ile bacağınızı bükmek zorlaşır.
Olekranon bursit ile kolunuzu bükmek zorlaşır.
Trokanterik ve retrokalkaneal bursit yürüme zorluğuna neden olur.
Trokanterik bursit kalçanızın üzerine yatmayı ağrılı hale neden olabilir.
Bursit türleri nelerdir?
İnsan vücudunda 150'den fazla bursae bulunur ve bu nedenle çeşitli bursit türleri vardır. Dört form en yaygın olanıdır:
Prepatellar bursit, patella olarak da bilinen diz kapağınızın etrafındaki iltihaplanmaya denir. Akut ya da kronik olabilir.
Olekranon bursit, dirseğin etrafındaki iltihaplanmadır. Etkilenen bursaeler, olekranon adı verilen dirseğin ucunda bulunur. Bazı durumlarda bursae içinde küçük modüller hissedilir. Genellikle kroniktir.
Trokanterik bursit, kalçanızın bursaelerinde oluşur. Yavaş yavaş gelişebilir. Artrit gibi diğer tıbbi durumların yanında görülür.
Retrokalkaneal bursit, topuğunuzda ağrı ve şişmeye neden olur. Akut veya kroniktir.
Bu koşullar kronik olabilir, yani düzenli olarak ortaya çıkabilirler. Alternatif olarak, aniden ortaya çıktıkları anlamına gelen akut formda olabilirler.
Bursit, iltihaplanmaya neden olan şeylere göre de sınıflandırılabilir:
Septik (bulaşıcı) bursite enfeksiyonlar neden olur. Bu genellikle bursae çevresindeki deri yaralanması sonucu meydana gelir ve enfeksiyon kapması sonucu oluşur. Septik bursit, bursaenin kızarmasına, ısınmasına ya da şişmesine neden olur. Ayrıca titreme, ateş ve diğer enfeksiyon semptomları gözükebilir.
Aseptik (nonseptik veya enfeksiyöz olmayan) bursit genellikle eklem bölgesine tekrarlayan küçük travma ya da gerilme yaralanmasından dolayı kaynaklanır.
Bursit neden olur?
Bursitin en yaygın nedenleri bursaede yaralanma ya da çeşitli hasarlardır. Hasar, etkilenen bölgede ağrı, şişme ve kızarıklığı neden olabilir.
Her bir bursit türü için farklı nedenler bulunabilir.
Prepatellar bursit
Diz kapaklarınızda veya diz bursaelerinde yırtılma ya da hasar, şişmeye neden olabilir. Diğer nedenler şunlardır:
Sporla ilgili yaralanmalar
Dizlerinizi tekrar tekrar bükmek
Uzun süre ayakta kalmak
Enfeksiyon kapma
Bursae’de kanama meydana gelmesi
Olekranon bursit
Dirsekleri sert yüzeylere dayamak ya da dirseğin arkasına sert bir darbe almak bu tip bursite neden olabilir. Ayrıca enfeksiyon kapmaktan ya da guttan da kaynaklanabilir.
Gut, vücutta ürik asit kristalleri birikmesi sonucu ortaya çıkar. Gut, bursae içinde hissedilebilen tofüs ya da küçük nodüllerle neden olabilir.
Trokanterik bursit
Birçok ekten kalçalarınızda iltihaplanma ve ağrı nöbetlerine sebep olabilir. Bunlar şunları içerir:
Uzun süre sırt üstü yatmak
İncinme
Otururken ya da ayakta dururken yanlış duruş
Artrit gibi kemiklerinizi etkileyen herhangi hastalık
Retrokalkaneal bursit
Koşmak, zıplamak ya da diğer tekrarlayan aktiviteler topuklarınızdaki bursaelerin tetiklenmesine neden olabilir. Yeterince ısınmadan yorucu bir egzersize başlamak da bir retrokalkaneal bursite neden olabilir. Çok sıkan ayakkabılar Topuğun arkasında bursaeye sürtündüğü için durumu daha da kötüleştirebilir.
Septik (bulaşıcı) bursit
Septik ya da enfeksiyöz bursit, bakterilerden kaynaklanan bir enfeksiyon nedeniyle bursae iltihaplanmasıdır. Bu genellikle; bakteriler, çevrede derideki oluşan açık yara yoluyla bursaeye ulaştığında olur.
Selülit gibi cilt enfeksiyonları septik bursite yol açabilir. Kan ya da eklem enfeksiyonları da bursaede yayılarak septik bursite neden olur.
Septik bursitin semptomları aseptik bursitin semptomlarına benzeyebilir. Sağlık uzmanınız vücudunuzdan bursal sıvı örneği alabilir ve enfeksiyöz bursitinin testi için bir bursal sıvı analizi yapabilir.
Bursit için risk faktörleri nelerdir?
Bursit için risk faktörleri şunları içerir:
Yaşlanma
Kronik bir duruma sahip olmak
Düzenli spor yapmak ya da aktivitelere katılmak
Belirli bir eklemin aktivite sırasında zorlanması
Yanlış duruş
Bursae, kemik ve eklemlerinize yayılabilen enfeksiyon kapmak
Bursae yaralanmaları
Bursit nasıl teşhis edilir?
Bursit genellikle fizik muayene ile teşhis edilir. Bununla birlikte, bu durumu teşhis etmek için testler de yapılabilir.
Doktorunuz, etkilenen bölgenin görüntülerine bakmak için bir röntgen ya da ultrason testi isteyebilir. Etkilenen bursaeden alınan kan testleri ve numuneler de tanı için kullanılır.
Enfeksiyöz bursitin eklemle sınırlı göründüğü durumlarda ise her zaman iğne aspirasyonu önerilmektedir.
Bir kişinin olekranon bursiti olması gibi bazı durumlarda, iğne aspirasyonu yapmak deriden bursaeye hareket eden ikinci bir enfeksiyon riskini arttırır.
Bu tür durumlarda doktorunuz iğne aspirasyonu yapmaz. Bunun yerine, sizi klinik olarak gözlemlemeden önce size antibiyotik verebilirler. Buna ampirik terapi denir.
Bursit tedavisi
Dinlenmek, ağrı kesici ilaçlar ve ekleminize buz tedavisi uygulamak bursitinizi rahatlatabilir. Bununla birlikte, başka tedaviler gerekli olabilir:
Bursaenın enfekte olduğu durumlarda antibiyotik kullanılabilir.
Kortikosteroidler, bursae içinde ya da çevresinde herhangi bir enfeksiyon olmadığı sürece ağrıyı, iltihabı ve şişliği gidermek için kullanılır.
Evde yapılan egzersizler ağrıyı ve diğer semptomları hafifletmeye yardımcı olur. Nadir durumlarda fizik tedavi gerekebilir.
Tedavinin yardımcı olmadığı kronik ya da şiddetli vakalarda, etkilenen bursaenın çıkarılması için ameliyat gereklidir.
Bursit nasıl önlenir?
Bursit her zaman önlenemez. Bununla birlikte, bazı yaşam tarzı değişiklikleri yapmak bursit geliştirme riskinizi azaltabilir ve aşağıdakiler gibi ciddi riskleri önleyebilir:
Eklemlerinize baskı yapmamak için kiloyu korumak
Eklemlerinizle ilişkili kasları güçlendirmek için spor yapmak
Tekrarlayan görevleri yerine getirirken bol bol ara vermek
Yorucu aktivitelere başlamadan önce yeterince ısınmak
Otururken ve ayakta dururken yanlış ve ani hareketlerden kaçınmak
Ağrı yaşarsanız yaptığınız aktiviteyi bırakmak
Son Olarak
Rahatsızlığınız muhtemelen uygulanan tedavi ile düzelecektir. Ancak bursit kronikleşedebilir. Bursitiniz bunlardan dolayı kaynaklanıyorsa kronikleşmesi daha olası olabilir:
Net şekilde teşhis ya da uygun bir tedavi süreci geçirememe
Tedavi edilemeyen, altta yatan bir sağlık probleminden dolayı bursit oluşması
Ağrınız ya da diğer semptomlarınız tedavi ile düzelmiyorsa doktorunuzla iletişime geçin.