Bu köşeyi devamlı okuyanlar bilir; Türkiye'de artan tecavüz olaylarını irdelerken popüler kültürün etkilerinden de bahsettim. 'Türkiye'de Nuri Alço ve Tecavüzcü Coşkun'a neden çok gülünüyor?' ve 'Tecavüzün mizahı olur mu?' diye sordum. 'Fatmagül'ün Suçu Ne?' dizisinin tanıtımının tecavüzle yapılması, yayınlandığı sürece de dramı artırmak için tecavüz olgusunun sürekli diri tutulmasını eleştirdim.
Geçtiğimiz ay bir yazımda Beren Saat gibi duyarlı, saygın bir oyuncu 'Fatmagül'ün Suçu Ne?' dizisinde oynadığı için pişman mı?' diye sormuştum.
Çünkü Suphi Altındöken, öldürdüğü Özgecan Aslan'ı yakma fikrini arkadaşı Fatih Gökçe'den aldığını söylemişti. Gökçe de 'Fatmagül'ün Suçu Ne?' dizisinin hayranı çıkmıştı. Hatta Gökçe, cinayetten dört gün önce Facebook'ta paylaştığı bir fotoğrafta arkadaşlarıyla 'Fatmagül'ün Suçu Ne?' dizisini izlediklerini belirtip şu notu düşmüştü: 'Hatıralar ve yaşananlar!' Hatıralar ve yaşananlar neydi acaba?
Bu yazıyı haklı bulanlar da, tepki gösterenler de çok oldu. Tepki gösterenler genellikle Saat'in hayranlarıydı. Beni asıl şaşırtan, 'Fatmagül'ün Suçu Ne?' dizisini savunan bazı uzmanların da olmasaydı.
Bu diziyi tekrar tekrar yazı konusu yapmaktan inanın ben de çok sıkıldım ama toplum olarak tecavüz suçuna bakış açımızda hatalar var. Bu hataları daha belirgin kılacağına inandığım bir haberden bahsetmek istiyorum.
ÖÇ ALMA ARACI!
Tecavüze tarihi açıdan yaklaşan 'Rape:
A History' adlı kitabın ünlü yazarı akademisyen Joanna Bourke, Londra'da Dünya Kadınlar Festivali'ne konuşmacı olarak katıldı. The Independent gazetesinin haberine göre Bourke; filmlerde, video oyunlarında ve edebiyatta tecavüzün bir olay örgüsü aracı olarak kullanılmasının, kurbanı değil, tecavüzcüyü yücelttiğini açıkladı.
Daha da önemlisi Bourke, film senaryolarında tecavüzcünün işlediği suçu savunur pozisyonda gösterilmesinin, başka tecavüzcüler üzerinde çarpan etkisi oluşturabileceğini söyledi. Bourke, "Böyle filmler yoluyla failler masum birer kurban yerine geçiyor" derken, tecavüzcülerin işledikleri suçların bir şekilde onaylanmasının, gerçek kurbanları gizlediğini öne sürdü.
Bourke ayrıca tecavüz sahnelerinin sosyal alanda meşrulaşması, tecavüzün bir öç alma aracı olarak kullanılmasına yol açtığını söyledi.
HERKES DÜŞÜNMELİ
Özetle neymiş; tecavüzün bir olay örgüsü aracı olarak kullanılması bile sakıncalıymış.
Bourke, 1.5 saatlik bir film için bile bunu sakıncalı buluyor. 'Fatmagül'ün Suçu Ne?' 2.5 yıl her bölümde, her 1.5 saatlik zaman diliminde tecavüzü bir olay örgüsü aracı olarak kullandı. Ayrıca tecavüzcü karakterlere sürekli kendilerini savunma fırsatı tanındı. Elbette bu uzun uzadıya süren savunmalarında toplumumuzda çarpan etkisi olmuştur. 'Fatmagül'ün Suçu Ne?' sadece popüler bir örnek, daha birçok film ve dizi var hem dünyada, hem de ülkemizde.
Senaryo yazarları, yapımcılar, yönetmenler ve oyuncular; bundan sonraki projelerinde tecavüz olayına yer verirken bir değil, 10 değil, 100 kere düşünmeli. İzleyiciyi ağlatıp, üzüp reyting alayım derken tecavüzcülerin üzerinde çarpan etkisi yaratmayın!