Fiziksel Aktivite Öncesi ve Sonrası İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler
Fiziksel aktivite öncesi ve sonrası için dikkat edilmesi gerekenler konusunda özellikle gecikmiş hipoglisemi açısından dikkatli olunmalıdır. Bu yaş veya hastalığın şiddeti ile ilgili olmaksızın, egzersiz esnasında kan şekeri normal olsa dahi, şiddetli bir egzersizden 6 ila 28 saat sonrasına kadar ortaya çıkabilir (Gece oluşabilir). Bu duruma egzersiz sırasında glikojen depolarının tükenmesi ve egzersiz sonrası yerine konmaması, ayrıca egzersiz sonrası insülin duyarlılığının artması yol açmaktadır.
Aç karnına egzersiz yapılması önerilmez. En uygun zaman yemekten sonraki 1-2 saattir. Aç karnına ya da öğünlerden önce yapılacak egzersizde hipoglisemi (kan şekerinde ani azalmalar) oluşma riski vardır
- İdeal olanı egzersizden önce, egzersiz sırasında ve egzersiz sonrası kan şekerinin ölçülmesidir. Ancak bu pratikte egzersizden soğuma ile sonuçlanabilecektir. Ancak egzersiz programına yeni başlayanlar için bu ölçümler yapılmalı hipoglisemi ve hiperglisemi belirtileri ayrıntılı olarak anlatılmalıdır. Özellikle insülin kullanan diyabet hastalarında bu daha önemli olacaktır.
- Diyabetlilerin egzersizden 1 ila 2 saat önce karbonhidrat ağılıklı bir öğün yemeleri teşvik edilmeli (20-40 gr karbonhidrat)
- İnsülin kullanan hastalarda egzersizden en az bir saat önce insülin enjekte edilmemeli, egzersizden önceki insülin dozunun azaltılması tavsiye edilmelidir.
- İnsülin egzersizde aktif olarak kullanılacak kol ve bacak kısımlarına yapılmamalıdır.
- Egzersiz öncesi yapılacak kısa etkili insülinin dozu azaltılmalıdır. Bu bir saatten az sürecek egzersizlerde % 30 civarı olabilmektedir.
- Egzersize başlamadan önce yapılacak ölçümünde kan şekeri 250 mg/dl ve idrarda keton var ise, ya da kan şekeri 290 mg/dl üzerinde ise egzersiz yapmasına izin verilmez. Egzersiz ile depo karbonhidratların kan dolaşımına karışmalarının artması nedeni ile egzersizin başında hiperglisemi ve ketoz riski artmaktadır.
- Bu ölçümde kan şekeri 100 mgl/dl nin altında ise hipoglisemi oluşma riski nedeniyle egzersize izin verilmez. Bu durumda egzersizden önce 15-20 gram karbonhidrat içeren bir atıştırma yapılması önerilmektedir.
- Dehidratasyonu önlemek için egzersizden önce, egzersiz sırasında ve egzersizden sonra yeterli sıvı alımı sağlanmalıdır.
- Egzersiz sırasında hipoglisemi riski açısından tüketime hazır halde karbonhidratlar bulundurulmalıdır. Bu amaçla Karbonhidrat içeren içeceklerden her yarım saatte bir bardak içilmesi önerilir.
- Yoğun bir egzersizden sonra yapılacak insülin daha hızlı etki gösterebileceğinden insülin dozu konusunda dikkatli olunmalıdır.
- Egzersiz alınan diyabet ilaçlarının ve insülinin etkisinin en yüksek olduğu dönemde yapılmamalıdır.
- Yoğun ve uzun egzersizden sonra hipoglisemi riski açısından glikojen depolarının tekrar doldurulması gerekmektedir. (Yardımcı kaynak: populermedikal.com)