Dayanılmaz duruma karşı isyan
Irak başbakan göstericileri haklı bulduğunu açıklarken, ne yazık ki ordu ve polis 250’den fazla insanı öldürdü, 2 binden fazla insanı yaraladı, yüzlerce insan tutuklandı. Aşağıdaki yazı, kitlelerin isyanı bu aşamaya gelmesinden önce yazılmıştır.
1 Ekim Salı gününden bu yana, her gün başkent Bağdat’ta ve ülkenin güneyinde Nasariya, Diwaniya ve hatta Basra ve Necef gibi birçok şehirde binlerce Iraklı eylem düzenledi. Göstericilerin şiddetle bastırılması şu ana kadar en az 200 kişinin ölümüne ve 4.000’den fazla kişinin yaralanmasına sebep oldu.
Ordu, aşırı güç kullanımını tanıyan bir tebliğ yayınladı. Buna tebliğ demek, gerçekte olanın etkisini azaltır. Başkentteki büyük mahalle Sadr Şehrinde videolar göstericilerin, bazıları ağır silahlardan ateşlenen, kesintisiz atışlardan korunmak için yere yattıklarını gösteriyor. Çoğunlukla genç göstericiler, işleyen kamu hizmeti, özellikle de işsiz gençlere iş - her dört gençten biri işsiz - ve altı yıl içinde devlet bütçesinin dört katına çıkan yolsuzluğun sona ermesini talep ediyor.
Göstericiler ayrıca, bir yıldır iktidarda olan Abdel Mehdi hükümetinin sona ermesini istiyorlar. Şöyle diyorlar: “İnsanlar, rejim değişikliği istiyor”, “Bize ülkemizi geri verin!” “Din adına hırsızlar bizi yağmalıyor.”
6 Ekim Pazar günü, hükümet bir dizi reform yaptığını açıkladı, ancak siyasiler o kadar yıprandı ve itibar kaybettiler ki bu sözlerin sokaklarda ifade edilen öfkeyi sakinleştirme şansı çok az.
Irak halkı çok uzun zamandır hükümetin yanlış yönetiminin ve bölgedeki emperyalist müdahalelerin sonuçlarını ödedi. Yıllarca süren işgalin ardından 2003’te yapılan son ABD askeri müdahalesi, ülkeyi tahrip etti ve Irak halkını milislerin ve aşırı yozlaşan kukla hükümetlerin kurbanı olarak bıraktı.
2011’den bu yana, halk isyanı periyodik olarak ortaya çıkıyor. Bunlardan biri, 2018 yazında, önemli bir toplumsal hareketin Irak’ın bütününü taradığı bir zamanda gerçekleşti. Güneydeki büyük petrol şehri olan Basra halkı haftalarca, temel kamu hizmetlerini, özellikle de su ve elektrik dağıtımını talep ettiğini gösterdi; işler için ve rejimin yolsuzluğunun sona ermesi için. Bu isyan, il genelinde ve Bağdat’ın başkenti yakınlarında kuzeyde bulunan Dhi War, Maysan ve Necef’e yayıldı.
Mevcut gösteriler, IŞİD’e karşı savaş sırasında tanınan terörle mücadele şefi Abdelwahab el-Saadi’nin görevden alınmasıyla ateşlendi. Eylemlere yönelik farklı çağrılar, belki de Cezayir’de olanların benzeri sosyal medyada da yayıldı.
Protestolar kendiliğinden görünmekle birlikte, Şii dini lideri Muktada Sadr da dahil olmak üzere sınırlandırmaya çalışan siyasi ve dini lider sıkıntısı yok. İlk önce barışçıl oturma eylemleri için çağrıda bulundu, ardından 4 Ekim Cuma günü, son yasama oturumunda kurduğu koalisyonu içeren hükümetin istifasını istedi.
Popülerliğini, yarattığı milislerin başında ve bazen de yeni Irak makamlarına karşı yönlendirdiği ABD ve İngiliz işgal birliklerine karşı çıkarak kazanmıştı. Ancak 2018’den günümüze kadar olan hareketlerden, göstericileri sözlerle teşvik ederken, hükümetin son başkanı El Abadi ile koalisyona katılmaya devam ediyor.
Iraklı gençliğin, işçilerin ve fakir sınıfların öfkesi, politikacılar veya dini ve etnik çatışmalar arasındaki rekabetin ötesine geçiyor. Yıllarca süren savaşın ardından, neredeyse yok edilen bir ülkede, yaşamın dayanılmaz koşullarıyla karşı karşıya kalanların talepleri, onurlu yaşamayı ve daha iyi bir gelecek için umudu temsil ediyor. Irak’ta, bölgedeki diğer ülkelerde olduğu gibi, kalıcı savaş ve ürettiği yoksulluk giderek daha yaşanmaz bir durum yarattı ve kitleler bir çıkış yolu arıyor. Tek gerçek çözüm, emperyalistleri ortadan kaldırmak ve bunlarla bağlantılı yerel yönetici sınıfları devirmek olacaktır. (Spark 28.10.19)