Karakter Oluşturmak
Karakter, bir hikayeyi oluşturan en temel ögelerden biridir. (Diğerleri: Olay örgüsü, ortam, anlatıcı türü ve stil)
Bir roman, olay örgüsü başarısız olmasına rağmen kaliteli karakterlere sahip olduğundan ayakta kalabilirken, karakterleri başarısız olan hiçbir roman ayakta kalamaz. Olay örgüsünü, atmosferini, stilini hiç hatırlamadığımız birçok filmi önemli karakterleriyle anımsarız. Karakterler hikayeyi rezil de eder vezir de.
Yazarlar karakterlerini okuyucuyla farklı yöntemlerle buluşturur. Örneğin, A Song of Ice and Fire fantastik roman serisinin yazarı George R. R. Martin, karakterini okuyucuyla tanıştırdığı paragraflarda kullandığı kelimeleri o karaktere özgü olacak bir şekilde seçerek yapar. O karakterin yaşına, huyuna, eğitim seviyesine, sıcakkanlılığına göre cümleler kurar. Martin, karakterleri statik olarak betimlemez, karakterlere eylem yaptırır ve bu eylemler sırasında okuyucuya sunar.
G. R. R. Martin’e has bir başka karakter tanıştırma tekniği de “dedikodu”dur. Ana karakteri tanıtmadan önce, yan karakterin ağzından ana karakter hakkında olumlu/olumsuz dedikodu yaptırır. Okuyucuda ana karaktere karşı olumlu/olumsuz bir önyargı oluşur. Sonra ana karaktere geçer ve oluşan ön yargıyı doğrulayan eylemlerle giriş yapar ve son olarak okuyucuya sol kroşeyi çakar. Ana karakter başlangıçta kasıtlı olarak oluşturulan önyargının tam tersi bir karakterde karar verir.
Örneğin: y kişisi, x kişisi hakkında olumsuz ifadelerde bulur. Olumsuz önyargı oluşur ve ana karakter olan x kişisi olumsuz gibi görünen bir eylemle sahneye çıkar ancak eylemin sonunda x kişisi olumlu bir hareket yapar ve aslında iyi bir insan olduğu ortaya çıkar. (Tyrion’u, Jon Snow’un gözünden betimlediği bölüm)
A Game of Thrones’da olduğu gibi hikayenin, birden fazla karakterin gözünden anlatılması (multiple point of view), amatör yazarlar için kesinlikle tavsiye edilmez çünkü oldukça zordur. Karakterlerin birbirinden farklı ve özgün olmasını sağlamak usta işidir. Farklı taktikler ve bol bol yazarlık antremanı gerektirir, mesela her karakteri farklı fontlarla yazarak zihinde ayrışımını kolaylaştırmak gibi.
Bu sebeplerden ötürü, yeni yazarlar ilk romanlarını/hikayelerini kesinlikle tek karakter gözünden anlatmaya odaklanmalıdır.
Gerçekçi karakter nasıl oluşturulur?
Ben eline kağıt kalem alıp karakterin özelliklerini belirleyip, hikayeye öyle başlayanlardanım. Tanıdığımız, ünlü birçok yazar böyle yapar zira karakteri zihninde oluşturmana çok yardımcı oluyor. Kurguyu ve olay örgüsünü belirleyip, karakterlerini hikaye devam ederken şekillendiren yazarlar da vardır ama yeni yazarlara genelde ilk yöntem tavsiye edilir.
Karakterin gerçekçi olması için önce sizin onu benimsemeniz gerekir. Öncelikle, aşağıda paylaştığım karakter detayları listesindeki önemlileri doldururum. Yazacağım karakterin şablonunu çizerim. Diğer maddeleri de ya başlangıçta ya da hikaye akarken belirlerim.
Karakter detayları:
Görünüş (önemli)
Fikir, düşünce yapısı (önemli)
İsim (önemli)
Yaş (önemli)
İş
Etnik köken
Yetenekler
Konuşma
İkametgah
Action
Evcil hayvan
Din
motivasyon
Hobiler
Evli/bekar/çocuklu
Mizaç
Favori renk
Dostları
Favori yiyecek
Fobileri
Kusurları
Nefret ettikleri
Sırları
Önemli anılar
Hastalık
Uyku düzeni
(Hikaye bittiğinde başlangıçta belirlediğiniz bu özelliklerin bazılarını hikayeyi yazarken değiştirdiğinizi göreceksiniz, çok normal, bunu daha sonra tekrar konuşacağız.)
Örneğin: Kestane rengi, dalgalı saçlar, geniş alın, gözlüksüz, hafif kızıla kaçan kirli sakal, ela rengi gözler, geniş omuzlar, 177 boy, regular fit, muhafazakar kafa yapısına sahip, prensiplerinden ödün vermeyen, 40 yaşında. Son olarak isim: Dexter Morgan.
Sen karakterini ne kadar iyi tanırsan, ona olan hakimiyetin artar ve okuyucunun benimsemesi kolaylaşır. Hikayenizde kullanın ya da kullanmayın fark etmez, karakterinizin geçmişini belirlemelisiniz. Geçmişini belirlemeniz, hikayeyi yazarken aldığı kararları nedenselleştirirken oldukça işinize yarar. Aslında iki yönlü feedback veriyor. Karakterinizin geçmişiyle çelişen bir karar alması gerekiyorsa bu sefer geriye gidip geçmişini değiştirmeniz gerekebiliyor.
Gerçekçi karakter oluşturmanın bir diğer püf noktası da, ortaya çıkarttığınız karakterin kusur/kusurlarının olmasıdır. Zaafları, eksiklikleri olmayan karakterler Süpermen olur. Her hikayenin kahramanı vardır ancak kusursuz kahramanlar (Süpermenler) okuyucunun empati yapabilmesini zorlaştırır. Süper kahramanlara da ihtiyacın olduğu edebi türler vardır, (çizgi roman, fantastik vb.) ancak okuyucu kusurları olan gerçekçi kahramanları kendisine yakın bulur.
Buna en güzel örneklerden biri yakın zamanda Netflix’te yayınlanan Daredevil dizinin kahramanıdır. Çok üstün meziyetleri olmasına rağmen kördür ve baya baya temiz dayak yedi/yiyor. Kusurları var. Karaktere acıyorsun kimi zaman. İşte bu durum izleyicinin karaktere aidiyetini arttırıyor.