ABD Başkanı Donald Trump ve seçim kampanyası ekibinin Rusya'yla işbirliği yapıp yapmadığını soruşturan eski FBI Başkanı ve özel yetkili savcı Robert Mueller'in raporu bugün kamuoyuna açıklandı.
BBC Türkçe'nin aktardığına göre, 448 sayfalık raporda, Trump'ın Mueller'i görevden almaya çalıştığı ortaya çıktı.
Raporda, Trump'ın Haziran 2017'de, eski Beyaz Saray avukatı Don McGahn'ı aradığı ve Mueller'i görevden almasını istediği belirtiliyor.
Trump, bu talebine gerekçe olarak, "çıkar çatışmasını" göstermiş.
Raporda, Trump veya onun kampanya ekibinden birinin Rusya'nın işbirliği yaptığı yolunda kanıt bulunamadığı ancak Başkan'ın adaletin tesisini engelleyip engellemediği konusunda somut bir yasal sonuca varılamadığı belirtiliyor.
Trump'ın avukatları daha önce raporun Başkan için "tam bir zafer" olduğunu söylemişlerdi.
Demokratlar ise raporun kamuoyuna açıklanması öncesi bir basın toplantısı düzenleyen ABD Adalet Bakanı William Barr'ı eleştirmişlerdi.
Beyaz Saray'daki çekişmelere ayrıntılı yer veriliyor
Trump'ın soruşturmaya tepki göstermesi nedeniyle Beyaz Saray son iki yıl büyük çatışmalara, istifalara ve yalan beyanlara sahne oldu.
Raporda, Trump'ın, soruşturmanın başına özel yetkili savcı Mueller'in atandığını öğrendikten sonra "Aman Tanrım! Bu korkunç. Bu başkanlığımın sonu olur" değerlendirmesinde bulunduğu ve dönemin Adalet Bakanı Jeff Sessions'a yönelerek "Bunların olmasına nasıl izin verdin?" diye suçladığı ifade ediliyor.
Başkan ile dönemin Beyaz Saray danışmanı McGahn arasında da gerginlikler olduğu, Trump onu iki kez Camp David'den çağırarak Mueller'i kovmasını istediği, McGahn'ın ise eski Başkan Richard Nixon'ın Watergate skandalına gönderme yaparak bu talebi reddettiği belirtiliyor.
New York Times'ın olayı ortaya çıkarması üzerine Trump, McGahn'dan olayı inkar etmesini istemiş, danışman ise bunu yapmamıştı.
Bunun üzerine Trump, McGahn'a "yalancı piç" diye hitap etmiş, raporu inkar etmemesi halinde ise "o zaman ben ondan kurtulmak zorunda kalacağım" demişti. Ancak Trump, McGahn'ı kovmamış, o yıl sonunda McGahn görevden ayrılmıştı.
Trump'ın yanıtları 'yetersiz' bulunmuştu
Mueller soruşturması, Trump yönetimine ve kampanya ekibine mensup kişiler de dahil olmak üzere toplam 35 kişiye suçlama yöneltilmesine vesile oldu.
Soruşturma sırasında Trump kendisine yöneltilen sorulara yazılı yanıt vermiş, bu yanıtlar "yetersiz" bulunmakla beraber, Başkan ile mülakat için uzun bir yasal mücadele yolu tercih edilmemişti.
Trump, kampanya ekibinin Haziran 2016'da Rus aracılarla yaptığı görüşmenin içeriğine dair yanıltıcı cevaplar vermişti. Ancak Trump'ın avukatı ve Beyaz Saray Sözcüsü Sarah Sanders bunu inkar etti.
Mueller, bu görüşmeye ilişkin olarak Başkan'ın oğlu Donald Trump ve damadı Jared Kushner'e de suçlama yöneltmeyi düşünmüş, ancak bunun için gerekli kanıtları elde edemeyeceği düşüncesiyle vazgeçmişti.
ABD Adalet Bakanı Barr: Rusya'yla işbirliğine ve Trump'ın adaletin tesisini engellediğine dair kanıt yok
Raporun açıklanması öncesi bir basın toplantısı düzenleyen ABD Adalet Bakanı William Barr, raporda bu yönde bir kanıt olmadığını söyledi.
William Barr, raporda Rusya'nın 2016'daki başkanlık seçimlerine müdahale etmeye çalıştığının "teyit edildiğini" belirtti.
Barr, soruşturma raporunda, Trump'ın adaletin tesisini engellemeye çalıştığı iddialarına konu olan 10 olayın da incelendiğini ancak Mueller'in Trump'ın bu suçu işlediğine dair yeterli kanıta sahip olmadığı sonucuna vardığını kaydetti.
ABD Adalet Bakanı Barr, Mueller'in Kongre'de ifade vermesine hiçbir itirazı olmadığını vurguladı.
Barr ayrıca, rapordan hiçbir bölümün Beyaz Saray'ın isteğiyle çıkartılmadığını söyledi.
Trump: Oyun bitti
ABD Başkanı Trump, Barr'ın basın toplantısının sona ermesinden kısa sonra bir Twitter mesajı paylaştı.
Trump'ı sisler arasında gösteren fotoğrafın üzerinde "İşbirliği yok, adaleti engelleme yok. Nefret edenler ve radikal sol demokratlar için OYUN BİTTİ" yazıyor.
Trump sık sık soruşturmayı bir "cadı avı" olarak nitelendirmişti.
Demokratlar öfkeli
Demokratlar ise raporun yayımlanması öncesi Barr'ı, "Başkan Donald Trump lehine bir medya kampanyasına girişmekle" suçlamıştı.
ABD Temsilciler Meclisi Adalet Komisyonu Başkanı Jerry Nadler, Barr'ın uzun süredir beklenen raporun yayımlanmasından önce basın toplantısı düzenlemesini, "Gerçeklerin konuşulmasına izin vermiyor" diyerek eleştirmişti.
Jerry Nadler, Robert Mueller'e bir mektup gönderdiğini ve kendisinden mümkün olan en kısa sürede Komisyon'da ifade vermesini istediğini söyledi.
Nadler, Amerikan halkının Mueller'in bulgularını daha iyi anlaması gerektiğini belirtti.
Mueller Raporu nedir?
22 ay süren soruşturma sonucu yayımlanan raporda, Rusya ve Trump'ın 2016 seçimlerindeki kampanya ekibi arasındaki işbirliği iddiaları inceleniyor.
Robert Mueller'in soruşturması, ABD istihbarat kuruluşlarının Rusya'nın seçimi Trump lehine etkilemeye çalıştığı kaygılarından sonra 2017'de başlatılmıştı.
Soruşturmada, eski Ulusal Güvenlik Danışmanı Michael Flynn'e yönelik soruşturmanın sona erdirilmesini isteyen ve daha sonra FBI Başkanı James Comey'yi görevden alan Trump'ın, adaleti engellemeye çalışıp çalışmadığı da incelendi.
Flynn, daha sonra Rusya ile temasları konusunda FBI'a yalan söylediğini kabul etmişti.
Trump'ın üst düzey altı eski danışmanından biri ve aralarında 12 Rus vatandaşının da bulunduğu diğer 30 kişiye, soruşturma sonucu suçlama yöneltilmişti.
Neler biliyoruz?
Kamuoyu bugüne dek sadece, ABD Adalet Bakın Barr'ın yayımladığı 4 sayfalık özeti gördü.
Özette, Mueller'in vardığı başlıca sonuçlar açıklanıyor. Bunlardan biri, Trump'ın 2016 başkanlık seçimi kampanyasına Rusya ile işbirliği yapmadığı, diğeri ise "adaletin tesisini engellediği" suçlamasından tam anlamıyla aklanmadığı.
Barr, "Bu rapor, Başkanın suç işlediği sonucuna varmamakla birlikte, kendisini tam olarak aklamıyor da" demişti.
Birçok kişi, raporun tümünün yayımlanmasıyla bu sözlerin tam olarak ne anlama geldiğini anlamayı umuyor.
Ama bu çok kolay olmayabilir. Rapordan bazı bölümler çıkartıldı ve neden çıkartıldığını göstermek için farklı renkler kullanılacak.
BBC Kuzey Amerika Editörü Jon Sopel, "Bir rapordan çok boyama kitabına benzeyebilir" diyor.
HABERRUS