Tütüncüler iskelesinde Belediye Parkı'ndaki Onur anıtı Mustafa Kemal ve 18 arkadaşının iskeleye çıkışını temsil etmektedir.
Doğu Park içerisinde Milli Mücadele ve Kurtuluş Park'ında bulunan Atatürk 18 arkadaşını Samsun'a getiren Bandırma Vapuru müze olarak düzenlenmiştir.
Kurtuluş Savaşı ve Çanakkale Rölyeflerinin bulunduğu 7'li heykel gurubu da aynı bölgede yer almaktadır.
Karadeniz sahilinde yeşil ırmak ve kızılırmak deltaları arasında yer alan Samsun tarihteki adıyla Amisos, Karadeniz kıyılarını Musul'un doğusundaki ünlü Ninova kentine bağlayan önemli ticaret yolu üstünde olduğundan kısa sürede gelişmiş, önemli bir merkez olmuştur.
Amisos yakınlarını koruma altına alan Selçuklular bu şehrin yanı başında Samsun adlı yeni kent kurdular, Amisos ve Samsun kentleri uzun süre yan yana yaşadı. Tarihi boyunca bir çok kez saldırıya uğrayan kentlerden Amisos bütünüyle yanıp ortadan kalkınca deniz ticaretinde önemli bir rol oynayan Samsun hızla gelişti. 19 Mayıs 1919 da Atatürk'ün limana ulaşmasıyla Kurtuluş savaşının simgesi haline geldi.
Samsun limanına 3. Ordu müfettişi olarak ayak basan Mustafa Kemal paşa (19 Mayıs 1919) Anadolu da kurtuluş savaşını başlatacak ve kent bu özelliği nedeniyle ulusal savaşın simgesi durumuna gelecekti. Müzeler kenti Samsun da Açılan Samsun 19 Mayıs Müzesi Atatürk'ün Samsun'a ilk çıktığında kaldığı Mıntıka Palas otelinde açılmıştır (1930)
İki katlı yapının müze olarak düzenlenen üst katında Atatürk'ün çalışma odası, yatak odası ve konferans salonu yer alır. Salonda Bandırma vapurunun maketi ile çeşitli fotoğraflar ve belgeler sergilenmektedir. Giriş katı Atatürk'ün isteği ile kitaplık olarak düzenlenmiştir.
Samsun fuarının girişinde açılan "Samsun Atatürk Müzesi"inde (1968) Atatürk'e ait çeşitli giysiler, silâhlar ve yaşamına ilişkin fotoğraflar yer almaktadır.
Avusturyalı heykelci H. Krippel'in yapıtı olan Atatürk Anıtı'nın (1931) kaidesinde Atatürk'ün Samsun'a çıkışı tasvir edilmiştir. Tunçtan heykelde Atatürk şaha kalkmış at üzerinde asker giysili olarak gösterilmiştir. Kurtuluş Savaşı'ndaki dayanışmayı simgeleyen ilk adım anıtı Seçkin Viter'in eseridir. (1969)