[two]Bilişsel bozukluklar yaşadığımız evrenin temel yapısını değiştirir. Aşırı genellemeler daralan bir evren yaratırlar ve böyle bir evrende giderek kalıplaşan kurallar yaşamı gittikçe daha çok sınırlar. Bu evren içinde, bilimsel yöntemin altı üstüne gelir. Elde edebileceğiniz tüm verileri gözlemlemek yerine, bu verileri açıklayan bir yasa geliştirip, sonra da bunun gerçekliğini denetlemelisiniz. Bunun yerine, bir gerçeği ya da olaya bakar, bu gözlemden genel bir kural çıkarır, o kuralın doğruluğunu ise hiç sınamazsınız.
Örneğin, George adındaki muhasebe müdürü, hanım muhasebecilerden birini yemeğe davet etti. Bu hanım, müdürü ile çıkmayacağım söyleyerek daveti reddetti. George bu olaya bakarak, kendi bölümünden hiçbir hanımın kendisi ile çıkmayacağı sonucuna vardı. Bir tek reddedilmeden sonra hiçbir hanımı yemeğe davet etmeme kuralını geliştirdi.
Aşırı genelleme yaparsanız, tek bir yanlış adım bile kendinizi sosyal yönden başarısız saymanıza yeter. Yaşça büyük bir hanımla başarısız geçen bir beraberlik, yaşı sizden büyük tüm hanımların sizi deneyimsiz ve basit bulacakları anlamına gelir. Tek bir dengesiz masa, marangoz olamayacağınız sonucuna varmanıza yeter. Yanlışlıkla silinmiş bir dosya, bilgisayardan hiç anlamadığınızın kanıtı olur. Üstelik, aşırı genelleme alışkanlığınız yüzünden vardığınız bu sonuçların doğruluğunu da araştırmazsınız.
Patolojik eleştirmeniniz şu anahtar sözcükleri kullandığında aşın genelleme yaptığınızı anlayabilirsiniz: Hiç, her zaman, hepsi, her, hiç bir, kimse, herkes. Eleştirmen, olasılık kapılarını kapatmak için kesin ve istisnasız konuşur. Böylece, sizin değişmeye ve gelişmeye ioğru giden yolunuzu kesmiş olur. “Hep çuvallıyorum,” “İşe hiç vaktinde gidemem,” “Kimse bana değer vermiyor,” “Herkes beni tuhaf buluyor,” biçiminde düşünürsünüz.
[/two]
[two_last]
[/two_last]