

Gýda,Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðýndan:
ANÝ MEÞE ÖLÜMÜ VE ÇAM ÇIRALI KANSER HASTALIÐI ÝLE TURUNÇGÝL
UZUN ANTENLÝ BÖCEÐÝ VE KESTANE GAL ARISI MÜCADELESÝ
HAKKINDA YÖNETMELÝK
BÝRÝNCÝ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanýmlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik, ani meþe ölümü hastalýðýný oluþturan Phytophthora ramorum (Werres, De Cock &
Man in’t Veld sp. nov.)’un, çam çýralý kanser hastalýðýný oluþturan Gibberella circinata (Nirenberg & O’Donnell)’nýn, turunçgil uzun antenli böceði [Anoplophora chinensis (Forster)] ile kestane gal
arýsý (Dryocosmus kuriphilus Yasumatsu)’nýn Türkiye’ye giriþini ve yayýlmasýný engellemek ile alýnacak tedbirlerin
belirlenmesine iliþkin usul ve esaslarý düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik,
Phytophthora ramorum (Werres, De Cock & Man in’t Veld sp. nov.)’un, Gibberella circinata (Nirenberg & O’Donnell)’nýn, Anoplophora chinensis (Forster)’in, Dryocosmus kuriphilus Yasumatsunun sürveyi, tespit edilmesi, yayýlmasýnýn engellenmesi ve mücadelesinin yapýlmasýna yönelik alýnacak tedbirlere
iliþkin hususlarý kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik;
a) 11/6/2010
tarihli ve 5996 sayýlý Veteriner Hizmetleri, Bitki Saðlýðý, Gýda ve Yem Kanununun 15 inci maddesi ile 29/6/2011
tarihli ve 645 sayýlý Orman ve Su Ýþleri Bakanlýðýnýn Teþkilat ve Görevleri Hakkýnda Kanun Hükmünde Kararnameye dayanýlarak,
b) Avrupa Birliðinin, Phytophthora ramorum (Werres, De Cock & Man in’t Veld sp. nov.)’un 19/9/2002 tarihli ve 2002/757/EC sayýlý Komisyon Kararý, Gibberella
circinata (Nirenberg & O’Donnell)’nýn 18/6/2007 tarihli ve 2007/433/EC sayýlý Komisyon Kararý, Anoplophora chinensis (Forster)’in 1/3/2012 tarihli ve 2012/138/EC sayýlý Komisyon Kararý, Dryocosmus kuriphilus Yasumatsunun 27/6/2006
tarihli ve 2006/464/EC sayýlý Komisyon Kararýna paralel olarak,
hazýrlanmýþtýr.
Tanýmlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Ani meþe ölümü hastalýðý: Phytophthora
ramorum (Werres, De Cock & Man in’t Veld sp. nov.)’un meþe ve bazý süs bitkilerinde sürgün uçlarýndan baþlayan geriye ölümlere neden olduðu fungal hastalýðý,
b) Anoplophora
chinensis (Forster): Konukçu bitkilerde, larvalarý gövdenin alt kýsmýnda ve kök kýsmýnda beslenip galeriler açarak zarar yapan turunçgil uzun antenli böceðini,
c) Anoplophora
chinensis’in konukçu bitkileri;
Tohumlar dýþýnda, gövde veya kök boðazýnda çapý bir cm olan veya en kalýn noktasýnda çapý bir cm’yi geçen Acer spp., Aesculus hippocastanum, Alnus spp., Betula spp.,
Carpinus spp., Citrus spp., Cornus spp., Corylus spp., Cotoneaster spp.,
Crataegus spp., Fagus spp., Lagerstroemia spp., Malus spp., Platanus spp.,
Populus spp., Prunus laurocerasus, Pyrus spp., Rosa spp., Salix spp. ve
Ulmus spp.’yi,
ç) Araþtýrma: Araþtýrma kuruluþlarýnýn araþtýrmacýlarý tarafýndan projeli
olarak yürütülen çalýþmalarý,
d) Araþtýrma kuruluþu: Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðýna baðlý olarak zirai mücadele araþtýrma faaliyetlerini yürüten enstitü, istasyon ve
kuruluþlar ile Orman ve Su Ýþleri Bakanlýðýna baðlý ormancýlýk araþtýrma enstitüsü müdürlüklerini,
e) Bakanlýk: Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðýný,
f) Bitki: Meyve
veya tohum dýþýnda dikim amaçlý kullanýlan Castenea Mill. türü bitkiler veya bitki parçalarýný,
g) Bitki
pasaportu: Bitki saðlýðý ile ilgili 12/1/2011 tarihli ve 27813 sayýlý Resmî Gazete’de yayýnlanan Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayýt Altýna Alýnmasý Hakkýnda Yönetmelikte belirlenen bitki saðlýðý standartlarýnýn ve özel þartlarýn karþýlandýðýný gösteren, çeþitli bitki ve bitkisel ürünler için standart hale getirilmiþ, Bakanlýkça belirlenen usullere uygun olarak hazýrlanan ve Bakanlýk veya Bakanlýkça yetkilendirilenler tarafýndan düzenlenen resmi etiketi veya belirli ürünler için Bakanlýkça kabul edilen etiket dýþýndaki iþareti,
ð) Bulaþýk alan: Zararlý organizmanýn tespit edildiði ve sýnýrlarýnýn belirlendiði alaný,
h) Çam çýralý kanser hastalýðý: Giberella
circinata (Nirenberg & O’Donnell)’nýn Pinus L. bitkilerinde önemli zararlara ve
geriye doðru ölümlere, Pseudotsuga menziesii bitkilerinde ise ciddi
zararlara yol açtýðý kanser hastalýðýný,
ý) Dryocosmus kuriphilus’un konukçu bitkileri; Castanea Mill. bitkilerini,
i) Duyarlý aðaç kabuðu: Acer
macrophyllum Pursh, Aesculus californica (Spach) Nutt., Lithocarpus
densiflorus (Hook. & Arn.) Rehd., Quercus spp. L. ve Taxus brevifolia
Nutt aðaçlarýnýn izole edilmiþ kabuklarýný,
j) Duyarlý odun: Acer macrophyllum Pursh, Aesculus californica (Spach) Nutt.,
Lithocarpus densiflorus (Hook. & Am.) Rehd., Quercus spp. L. ve Taxus
brevifolia Nutt.’dan elde edilen odunlarý,
k) Eradikasyon:
Zararlý organizmanýn tespit edildiði alanlardan yok edilmesine yönelik yapýlan çalýþmalarý,
l) Genel Müdürlük: Gýda ve Kontrol Genel Müdürlüðü ile Orman ve Su Ýþleri Bakanlýðýna baðlý Orman Genel Müdürlüðünü,
m) Giberella
circinata’nýn konukçu bitkileri; Pinus
spp. L. ve Pseudotsuga menziesii’nin çoðaltým amaçlý tohum ve kozalak dahil dikim amaçlý bitkileri,
n) Ýstila edilmiþ alan: Anoplophora chinensis’in belirtilerinin görüldüðü ve varlýðýnýn doðrulandýðý bitkilerin üretildiði alaný,
o) Ýthalat: Bitki, bitkisel ürün ve diðer maddelerin, serbest dolaþýma giriþ rejimi, gümrük antrepo rejimi, dâhilde iþleme rejimi, gümrük kontrolü altýnda iþleme rejimi ve geçici ithalat rejimi
prosedürlerine tâbi tutulmasýný,
ö) Kestane gal arýsý (Dryocosmus kuriphilus Yasumatsu): Kestane (Castanea Mill.) bitki
ve bitki parçalarýnda galler oluþturarak sürgünlerin büyümesini engelleyen, önemli verim kayýplarýna yol açan ve bitkilerin ölümüne neden olan zararlý organizmayý,
p) Müdürlük: Bakanlýk il/ilçe müdürlükleri ve zirai karantina müdürlükleri ile orman bölge müdürlüklerini,
r) Odak alaný: Dryocosmus kuriphilus ile bulaþýk alanýn etrafýnda oluþturulan en az beþ kilometrelik alaný,
s) Phytophthora
ramorum’un konukçu bitkileri; Acer
macrophyllum Pursh, Acer pseudoplatanus L., Adiantum aleuticum (Rupr.)
Paris, Adiantum jordanii C. Muell., Aesculus californica (Spach) Nutt.,
Aesculus hippocastanum L., Arbutus menziesii Pursch., Arbutus unedo L.,
Arctostaphylos spp. Adans, Calluna vulgaris (L.) Hull, Camellia spp. L.,
Castanea sativa Mill., Fagus sylvatica L., Frangula californica (Eschsch.)
Gray, Frangula purshiana (DC.) Cooper, Fraxinus excelsior L., Griselinia
littoralis (Raoul), Hamamelis virginiana L., Heteromeles arbutifolia
(Lindley) M. Roemer, Kalmia latifolia L., Laurus nobilis L., Leucothoe spp.
D. Don, Lithocarpus densiflorus (Hook. & Arn.) Rehd., Lonicera
hispidula (Lindl.) Dougl. ex Torr.&Gray, Magnolia spp. L., Michelia
doltsopa Buch.-Ham. ex DC, Nothofagus obliqua (Mirbel) Blume, Osmanthus
heterophyllus (G. Don) P. S. Green, Parrotia persica (DC) C.A. Meyer,
Photinia x fraseri Dress, Pieris spp. D. Don, Pseudotsuga menziesii
(Mirbel) Franco, Quercus spp. L., Rhododendron simsii Planch. hariç Rhododendron spp. L., Rosa gymnocarpa Nutt., Salix caprea L.,
Sequoia sempervirens (Lamb. ex D. Don) Endl., Syringa vulgaris L., Taxus
spp. L., Trientalis latifolia (Hook), Umbellularia californica (Hook. &
Arn.) Nutt., Vaccinium ovatum Pursh ve Viburnum spp. L. meyve ve tohumlarý dýþýndaki bitkileri,
þ) Sýnýrlandýrýlmýþ alan: Zararlý organizmanýn varlýðýnýn doðrulandýðý, bulaþýk alan veya istila edilmiþ alan ile tampon bölgeden oluþan alaný,
t) Sürvey: Phytophthora ramorum, Giberella circinata, Anoplophora
chinensis ve Dryocosmus kuriphilus’un bir yerde var
olup olmadýðýný, var ise yayýlýþ alanýný ve yoðunluðunu tespit etme iþlemini,
u) Tahripkar
numune alýmý: Anoplophora chinensis ile ilgili olarak numune
miktarýnýn en az %1 oranýnda bulaþýklýðý saptayacak þekilde %99 güvenilirlik oranýyla tespit edilmesini,
ü) Tampon bölge: Giberella
circinata ile ilgili olarak bulaþýk alanýn etrafýnda oluþturulan en az bir
kilometrelik alaný, Anoplophora chinensis ile ilgili olarak istila
edilmiþ alaný çevreleyen ya da bu alana bitiþik sýnýrlarý belirlenmiþ alaný, Dryocosmus kuriphilus ile ilgili olarak odak alanýnýn etrafýnda oluþturulan en az on kilometrelik’lik alaný,
v) Üretim yeri: Anoplophora chinensis ile ilgili olarak tek bir üretim ya da tarým birimi olarak faaliyet gösterilen herhangi yerleþke ya da arazi topluluðu ile bitki saðlýðý amaçlarýna yönelik ayrý ayrý faaliyet gösteren üretim sahalarýný içeren yeri, Dryocosmus kuriphilus ile ilgili olarak
bitki saðlýðý amacýyla yönetilen üretim sahalarý dahil olmak üzere bitkilerin üretildiði her türlü tesis veya alan, sýnýrlandýrýlmýþ orman alanýný,
y) Zararlý organizma: Ani meþe ölümü hastalýðýný oluþturan Phytophthora ramorumu, çam çýralý kanser hastalýðýný oluþturan Giberella circinata’yý, turunçgil ve bazý süs bitkilerinde zarar yapan Anoplophora chinensis’i, kestane bitkilerinde zarar yapan Dryocosmus kuriphilusu,
ifade eder.
ÝKÝNCÝ BÖLÜM
Genel Hükümler, Araþtýrmalar ve Bildirimler
Genel hükümler
MADDE 5 – (1) Zararlý organizmanýn Türkiye’ye giriþi ve yayýlmasý yasaktýr.
(2) Zararlý organizmanýn giriþi ve yayýlmasý, bulunduðu alanlarda sýnýrlandýrýlmasý, bitkilerin ithalatý, üretimi, dolaþýmý ve kontrolünde acil tedbirler
uygulanýr.
(3) Zararlý organizmaya karþý korumak amacýyla alýnan tedbirler deðiþtirilebilir veya ilave tedbirler alýnabilir.
(4) Konukçu bitkiler ve duyarlý odunlarýn zararlý organizmadan ari olmalarý halinde Türkiye’ye giriþine izin verilir.
(5) Konukçu bitkileri üretenlerin kayýtlarý Bitki Pasaportu Sisteminde belirlenen esaslar doðrultusunda yapýlýr. Konukçu bitkiler, bitki
pasaportu eþliðinde Türkiye içinde dolaþýr.
(6) Bitki
pasaportu sistemine kayýtlý üreticiler tüm þüpheli olaylarý veya zararlý organizmanýn bulunduðunun teyit edildiði durumlarý baðlý olduklarý müdürlüklere bildirmekle yükümlüdür.
(7) Bakanlýkça gerekli görülen durumlarda konukçu bitkiler, duyarlý odunlar ve duyarlý aðaç kabuklarý listesinde güncelleme yapýlýr.
(8) Bitkilerin
ithalatý veya Türkiye içerisindeki dolaþýmý müdürlüklerin bilgisi dahilinde yapýlýr.
(9) Konukçu bitki, duyarlý odun ve duyarlý aðaç kabuklarýnýn ithalatýnda, 3/12/2011 tarihli ve 28131 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Bitki Karantinasý Yönetmeliðinde belirtilen hükümler uygulanýr.
Araþtýrmalar ve
bildirimler
MADDE 6 – (1) Zararlý organizmanýn varlýðýna dair yýllýk olarak araþtýrmalar ve/veya sürveyler yürütülür.
(2) Ormanlýk alanlarda yapýlacak sürveyler Orman ve
Su Ýþleri Bakanlýðýnýn, diðer alanlarda yapýlacak sürveyler ise Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakanlýðýnýn ilgili müdürlüklerince yürütülür.
(3) Müdürlüklerce, zararlý organizmanýn varlýðý ile ilgili þüpheye düþülmesi halinde ilgili araþtýrma kuruluþuna bilgi verilir, zararlý organizmanýn varlýðýnýn doðrulanmasý halinde ise doðrulama ile ilgili bilgi ilgili genel müdürlüðe bildirilir ve durum genel müdürlüklerce paylaþýlýr.
(4) Araþtýrma ve/veya sürvey sonuçlarý Phytophthora ramorum, Giberella circinata ve
Dryocosmus kuriphilus için her yýl 30 Kasýma kadar, Anoplophora chinensis için 30 Nisana kadar
ilgili müdürlükler tarafýndan ilgili genel
müdürlüðe bildirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Phytophthora
Ramorum ile Ýlgili Uygulamalar
Konukçu
bitkilerin Türkiye içinde dolaþýmý
MADDE 7 – (1) Rhododendron simsii Planch hariç Rhododendron spp., Viburnum spp., Camellia spp., Castanea sativa
Mill., Quercus spp. L.’nin tohum hariç dikim amaçlý bitkileri Türkiye içinde bitki pasaportu eþliðinde dolaþýrlar. Ormanlýk alanlar için yetiþtirilen konukçu bitkiler Orman
Yetiþtirme Materyallerinin Ticareti Yönetmeliðinde belirtilen koþullarý saðlar.
(2) Bitki
pasaportu düzenlenmesi için;
a) Zararlý organizmanýn varlýðýnýn bilinmediði alanlarda üretilmiþ olmasý veya,
b) Bitkilerin
aktif büyüme dönemlerinde, þüpheli belirti gösteren bitkilere yönelik laboratuvar testleri de dahil, özel üretim sistemleri de dikkate alýnarak en az iki resmi denetimde, zararlý organizmanýn belirtisinin görülmediði alanlarda üretilmiþ olmasý,
gerekir.
Alýnacak önlemler
MADDE 8 – (1) Üretim yerinde ve dýþýndaki bitkilerde zararlý organizma
belirtilerinin bulunduðu durumda aþaðýdaki tedbirler alýnýr.
a) Bulaþýk bitkilerin etrafýnda iki metre yarýçapý içerisindeki tüm konukçu bitki ve bitki artýklarý yakýlarak imha edilir, büyüme ortamý ise tekrar üretimde kullanýlmaz.
b) Bulaþýk bitkilerin etrafýnda on metre yarýçapý alanda tüm konukçu bitkiler ile
etkilenmiþ olan tüm bitkiler için ise;
1) Bitkiler üretim yerinde muhafaza edilir.
2) Bitkiler
aktif büyüme döneminde alýnan eradikasyon
tedbirlerinden sonraki ilk üç ayda en az iki kere resmi denetime tabi tutulur.
3) Bu üç aylýk dönem süresince zararlý organizma belirtilerini baskýlayacak herhangi
bir iþlem yapýlmaz.
4) Bu
denetimler sonucunda bitkilerin zararlý organizmadan ari
olduðu belirlenir.
c) Üretim yerindeki diðer tüm konukçu bitkiler, ilk
tespiti takiben yapýlan resmi denetimlerden sonra ari bulunduðu ortaya konulmuþ alanýn etrafýnda iki metre yarýçapý kapsayacak þekilde bitki saðlýðý tedbirleri alýnýr.
ç) Üretim yerlerinde her yýl büyüme döneminde en az iki resmi denetim yapýlýr.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Gibberella
Circinata ile Ýlgili Uygulamalar
Konukçu
bitkilerin Türkiye içerisinde dolaþýmý
MADDE 9 – (1) Türkiye orjinli
ve/veya ithal edilmiþ konukçu bitkiler ormanlýk alanlar için yetiþtirilmiþ ise 2/2/2006 tarihli ve 26068 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Orman Yetiþtirme Materyallerinin Ticareti Yönetmeliðinde belirtilen koþullarý saðlar.
(2) Konukçu bitkiler Türkiye içinde bitki
pasaportu eþliðinde dolaþýrlar.
(3) Türkiye içerisinde yetiþtirilecek konukçu bitkilerin;
a) Vejetasyon dönemi boyunca veya Türkiye’ye giriþinden itibaren zararlý organizmanýn varlýðý bilinmeyen alanda yetiþtirilmiþ olmasý veya,
b) Vejetasyon dönemi boyunca veya Türkiye’ye giriþinden itibaren zararlý organizmadan arî olduðu bilinen alanda yetiþtirilmiþ olmasý veya,
c) Dolaþýmdan önce iki yýl boyunca üretim alanýnda yapýlan resmi
denetimlerde zararlý organizmanýn hiçbir belirtisinin görülmemiþ olmasý ve dolaþýmýn hemen öncesinde teste
tabi tutulmuþ olmasý,
gerekir.
Sýnýrlandýrýlmýþ alanlarýn oluþturulmasý
MADDE 10 – (1) 6 ncý maddenin birinci
fýkrasýnda belirtilen araþtýrma ve/veya sürvey sonuçlarýna göre, bir alanda zararlý organizmanýn varlýðý doðrulanýrsa müdürlükler tarafýndan sýnýrlandýrýlmýþ alanlar;
a) Zararlý organizmanýn varlýðýnýn doðrulandýðý ve zararlý organizma sebebiyle belirti gösteren konukçu bitkileri kapsayan bulaþýk alaný,
b) Bulaþýk alanýn etrafýnda en az bir kilometrelik
tampon bölgeyi,
içerecek þekilde oluþturulur.
(2) Birden
fazla tampon bölgenin üst üste binmesi veya coðrafik olarak yakýn olmasý durumunda, ilgili sýnýrlandýrýlmýþ alanlarý ve aralarýndaki alanlarý kapsayacak þekilde daha geniþ bir sýnýrlandýrýlmýþ alan tanýmlanýr.
(3) Birinci fýkrada belirtilen alanlarýn kesin sýnýrlarý, bilimsel esaslara, zararlý organizmanýn biyolojisi ve vektörleri, bulaþýklýk derecesi, yýlýn dönemi ve özellikle konukçu bitkilerin daðýlýmýna göre oluþturulur.
(4) Zararlý organizmanýn varlýðý bulaþýk alan dýþýnda doðrulanýrsa, sýnýrlandýrýlmýþ alanlarýn sýnýrlarý buna göre gözden geçirilir.
(5) Yýllýk sürveylere göre birbirini
izleyen en az iki yýl süreyle sýnýrlandýrýlmýþ alanlarda zararlý organizma tespit
edilmezse, bu alanlarýn sýnýrlarý kaldýrýlýr ve 11 inci maddede belirtilen tedbirler
uygulanmaz.
Sýnýrlandýrýlmýþ
alanlarda alýnacak tedbirler
MADDE 11 – (1) Müdürlükler, sýnýrlandýrýlmýþ alanlarda aþaðýdaki resmi tedbirleri almakla yükümlüdür.
a) Konukçu bitkilerin sýnýrlandýrýlmýþ alanlarýn dýþýna çýkarýlmasý veya alanýn içindeki dolaþýmý yasaklanýr.
b) Zararlý organizma sebebiyle belirti gösteren konukçu bitkiler budanýr ve/veya yakýlarak imha edilir
ve ayný alanda bulunan tüm konukçu bitkiler zararlý organizmanýn var olmasý ihtimaline karþý resmi denetimlerle izlenir.
BEÞÝNCÝ BÖLÜM
Anoplophora
Chinensis ile Ýlgili Uygulamalar
Konukçu
bitkilerin Türkiye içerisinde dolaþýmý
MADDE 12 – (1) Türkiye orjinli
ve/veya ithal edilmiþ konukçu bitkiler ormanlýk alanlar için yetiþtirilmiþ ise Orman Yetiþtirme Materyallerinin Ticareti Yönetmeliðinde belirtilen koþullarý saðlar.
(2) Konukçu bitkiler Türkiye içinde bitki
pasaportu eþliðinde dolaþýr.
(3) Konukçu bitki fidanlarýnýn yetiþtirildiði üretim yeri bitki pasaportu sistemine kaydedilir.
(4) Zararlý organizma belirtisi için uygun
zamanlarda müdürlüklerce yýlda en az iki kez
resmi kontrole tabi tutulur.
(5) Bulaþmayý önleyici tedbirler her yýl alýnýr, uygun zamanda zararlý organizmanýn varlýðýnýn belirtilerine iliþkin sürveyler yürütülür.
Tedbirlerin rapor edilmesi
MADDE 13 – (1) Araþtýrma kuruluþlarý müdürlüklerden aldýklarý bilgi ve belgeler ýþýðýnda sýnýrlandýrýlmýþ alanlarý gösteren bir harita, mevcut zararlý organizmanýn durumuna iliþkin aldýklarý bilgiler ve almayý planladýklarý tedbirler ile zararlý organizmanýn konukçu bitkilerin dýþýndaki bilinmeyen baþka bitki türlerini de istila edip etmediðini içeren bir rapor hazýrlayarak Gýda ve Kontrol
Genel Müdürlüðüne bildirirler.
(2) Sýnýrlandýrýlmýþ alan oluþturmama durumunda,
gerekçesi açýklanarak raporda
yer alýr.
(3) Araþtýrma kuruluþlarý, hazýrlanan rapor sonuçlarýný 6 ncý maddedeki araþtýrma ve/veya sürvey sonuçlarýnýn bildirilmesinden sonraki otuz gün içerisinde Gýda ve Kontrol
Genel Müdürlüðüne bildirir.
Sýnýrlandýrýlmýþ alanlarýn oluþturulmasý
MADDE 14 – (1) 6 ncý maddede
belirtilen araþtýrma ve/veya sürvey sonuçlarýna göre, bir alanda zararlý organizmanýn varlýðý doðrulanýrsa, müdürlükler tarafýndan sýnýrlandýrýlmýþ alanlar;
a) Zararlý organizmanýn varlýðýnýn doðrulandýðý ve zararlý organizma sebebiyle belirti gösteren konukçu bitkileri ve dikim sýrasýnda ayný partiye ait bütün konukçu bitkileri kapsayan istila edilmiþ alaný,
b) Ýstila edilmiþ alanýn etrafýnda en az iki kilometre yarýçapýnda tampon bölgeyi,
içerecek þekilde oluþturulur.
(2) Birinci fýkrada belirtilen alanlarýn kesin sýnýrlarý, bilimsel esaslara, zararlý organizmanýn biyolojisi, istila derecesi, konukçu bitkilerin daðýlýmý ve zararlý organizmanýn yerleþmesine iliþkin kanýtlara baðlýdýr. Müdürlüklerce zararlý organizmanýn yok edilebileceðine karar verilmesi halinde, salgýn durumu, özel inceleme veya eradikasyon tedbirlerinin acil
uygulanmasýnýn sonuçlarý dikkate alýnarak tampon bölge sýnýrlarý istila edilmiþ alan sýnýrýndan itibaren bir kilometre yarýçapýndan az belirlenemez. Zararlý organizmanýn yok edilmesinin artýk mümkün olmamasý halinde, tampon bölgenin yarýçapý iki kilometrenin altýna indirilemez.
(3) Zararlý organizmanýn varlýðý istila edilmiþ alan dýþýnda doðrulanýrsa sýnýrlandýrýlmýþ alan buna göre deðiþtirilir.
Sýnýrlarýn kaldýrýlmasý ve sýnýrlandýrýlmýþ alan oluþturulmasýna gerek
duyulmayan koþullar
MADDE 15 – (1) Yýllýk sürveylere göre zararlý organizmanýn en az bir yaþam döngüsünü ve ilave bir yýlý kapsayan en az dört yýl süreyle sýnýrlandýrýlmýþ alanlarda zararlý organizma tespit
edilmezse bu alanlarýn sýnýrlarý kaldýrýlýr.
(2) Zararlý organizmanýn yerleþmediði, yayýlmadýðý ve üreyip çoðalmadýðý koþullarda da sýnýrlar kaldýrýlýr, sýnýr oluþturulmasý gerekmez.
(3) Herhangi
bir þekilde bulaþýk bitkilerin bir
alana getirilmesi durumunda, zararlý organizmanýn yerleþmesine neden olan herhangi bir þüphe ve kanýt olmamasý, zararlý organizmanýn biyolojik yapýsý nedeniyle üreyip yayýlmadýðý alanlarda sýnýr oluþturulmasýna gerek kalmaz.
(4) Zararlý organizmanýn tespit edilmesinden hemen sonra hýzla yok edilmesi ve yayýlma ihtimalinin
engellenmesi için;
a) Ýstila edilen bitki materyali imha edilir.
b) Ýstilanýn çýkýþ noktasýnýn ve istila edilmiþ bitkilerin takip edilmesi ve istilanýn bitkilerde oluþturduðu belirtilerin
incelenmesi, bitkileri kesmeden zararlý organizmayý tespit etmek zor olduðundan yapýlacak kontrollerin tahripkar numune alýmý ile yapýlmasý gerekir.
c) Söz konusu organizmanýn yaydýðý tehlikeye karþý halký bilinçlendirmek için etkinlikler yapýlýr.
ç) Zararlý organizmanýn yok edilmesine katký saðlayabilecek her türlü tedbir alýnýr.
d) Sýnýrlarý belirlenmemiþ alanlarda da her
yýl sürveyler yürütülür. En az bir yaþam döngüsünü ve fazladan bir yýlý kapsayan, ancak her durumda en az birbirini takip eden dört yýl süreyle istila edilen bitkilerin etrafýndaki bir kilometrelik yarýçapta veya zararlý organizmanýn bulunduðu alanda izleme
yapýlýr. Ýlk yýl izleme düzenli olarak yoðun bir þekilde gerçekleþtirilir.
Sýnýrlandýrýlmýþ
alanlarda alýnacak tedbirler
MADDE 16 – (1) Müdürlükler tarafýndan sürvey sonuçlarýna göre, birbirini izleyen dört yýl süreyle zararlý organizmanýn varlýðýnýn doðrulanmasý ve yok
edilemeyeceðine dair bulgularýn mevcut olmasý halinde, diðer bölgelere bulaþmasýný engellemek ve eradikasyonu için aþaðýdaki tedbirler alýnýr:
a) Ýstila edilen bitkiler ile zararlý organizmanýn belirtilerinin olduðu bitkilerin tamamý köklerinden sökülerek imha edilir. Sökme ve kesme iþlemi zararlý organizmanýn uçuþ dönemi dýþýnda yapýlýr. Müdürlükler, söz konusu bitki
kesiminin uygun olmadýðý durumlarda zararlý organizmanýn yayýlmasýný önleyici düzeyde alternatif
bir eradikasyon tedbiri alýr.
b) Ýstila edilen bitkilerin etrafýnda, yüz metre yarýçapýnda bulunan diðer konukçu bitkiler sýký bir þekilde kontrol
edilir. Müdürlükler, bu alandaki bitkilerin kesiminin uygun olmadýðýna karar verdiði takdirde zararlý organizmanýn bulaþmasýný ve yayýlmasýný önleyici tedbirler alýr. Bu alanlara
yeni konukçu bitkilerin dikimi yasaklanýr.
c) Bitkilerin
ve bitki köklerinin sökülmesi, kesilmesi, muayenesi ve imhasý esnasýnda zararlý organizmanýn yayýlmasýný engellemek için gerekli
tedbirler alýnýr.
ç) Zararlý organizma ile
bulaþýk alanlarda feromon tuzaðý dahil olmak üzere, zararlý organizma varlýðýnýn izlenmesi saðlanýr.
d) Gerekli görüldüðü hallerde bulaþýk ve þüpheli bitkilerin tamamýnýn eradikasyonuna yönelik özel önlemler alýnýr.
e) Ýstila edilmesi olasý materyalin sýnýrlandýrýlmýþ alanýn dýþýna çýkarýlmasý engellenir.
f) Ýstilanýn çýkýþ noktasý ve etrafýndaki bitkiler takip edilir, belirtileri incelenir ve yapýlacak kontroller tahripkar numune alýmý ile yapýlýr.
g) Sökülen alanlara konukçusu olmayan diðer bitkilerin dikimine izin verilir.
ð) Her yýl uygun zamanlarda
özellikle tampon bölge taranarak
konukçu bitkinin uygun olduðu durumda tahripkar
numune alýmý ile muayene edilir. Numune sayýsý 13 üncü maddedeki raporda belirtilir.
h) Halký bilinçlendirmek için zararlý organizmaya iliþkin alýnmasý gereken tedbirler konusunda müdürlüklerce etkinlikler yapýlýr.
ý) Araþtýrma kuruluþlarý tedbir sonuçlarýný deðerlendirerek bir sonraki olasý tedbirleri belirler.
i) Bakanlýk gerektiðinde kamu ve özel alan gözetmeksizin zararlý organizmanýn eradikasyonuna
iliþkin ilave tedbirler alýr ve uluslararasý bitki saðlýðý önlemleri ile ilgili standartlara uygun olarak eylem
planlarý hazýrlar.
ALTINCI BÖLÜM
Dryocosmus Kuriphilus
ile Ýlgili Uygulamalar
Bitkilerin Türkiye içinde dolaþýmý
MADDE 17 – (1) Türkiye orijinli
ve/veya ithal edilmiþ konukçu bitkiler ormanlýk alanlar için yetiþtirilmiþ ise Orman Yetiþtirme Materyallerinin Ticareti Yönetmeliðinde belirtilen koþullarý saðlar.
(2) Konukçu bitkiler Türkiye içinde bitki
pasaportu eþliðinde dolaþýr.
(3) Türkiye içerisinde yetiþtirilecek
bitkilerin;
a) Vejetasyon dönemi boyunca veya Türkiye’ye giriþlerinden itibaren zararlý organizmanýn hiçbir þekilde görülmediði alanda yetiþtirilmiþ olmasý veya,
b) Vejetasyon dönemi boyunca veya Türkiye’ye giriþlerinden itibaren zararlý organizmadan ari
olduðu bilinen bir alanda yetiþmiþ olmasý,
gerekir.
Sýnýrlandýrýlmýþ alanlarýn oluþturulmasý
MADDE 18 – (1) 6 ncý maddenin birinci
fýkrasýnda belirtilen araþtýrma ve/veya sürvey sonuçlarýna göre bir alanda zararlý organizmanýn varlýðý doðrulanýrsa müdürlükler tarafýndan sýnýrlandýrýlmýþ alanlar aþaðýdaki alanlarý kapsayacak þekilde oluþturulur:
a) Zararlý organizmanýn varlýðýnýn doðrulandýðý ve zararlý organizma sebebiyle belirti gösteren bitkileri
ve dikim sýrasýnda ayný partiye ait tüm bitkileri kapsayan bulaþýk alan,
b) Bulaþýk alanýn etrafýnda oluþturulan en az beþ kilometrelik odak alan,
c) Odak alanýnýn etrafýnda oluþturulan en az on kilometrelik tampon bölge,
ç) Birden fazla alanýn üst üste binmesi veya coðrafik olarak yakýn olmasý durumunda, ilgili sýnýrlandýrýlmýþ alanlarý ve aralarýndaki alanlarý kapsayacak þekilde daha geniþ bir sýnýrlandýrýlmýþ alan,
tanýmlanýr.
(2) Birinci fýkrada belirtilen alanlarýn kesin sýnýrlarý, bilimsel esaslara, zararlý organizmanýn biyolojisi, bulaþýklýk derecesi, yýlýn dönemi ve özellikle
bitkilerin daðýlýmýna göre oluþturulur.
(3) Zararlý organizmanýn varlýðý bulaþýk alan dýþýnda doðrulanýrsa, sýnýrlandýrýlmýþ alanlarýn sýnýrlarý buna göre deðiþtirilir.
(4) Yýllýk sürveylere göre birbirini
izleyen en az üç yýl süreyle sýnýrlandýrýlmýþ alanlarda zararlý organizma tespit
edilmezse, bu alanlarýn sýnýrlarý kaldýrýlýr ve 19 uncu maddede belirtilen tedbirleri
uygulamak gerekmez.
(5) Birinci fýkrada belirtilen alanlarla ilgili uygun ölçekli haritalar ile zararlý organizmanýn eradikasyonu ya da sýnýrlandýrýlmasý amacý ile alýnan tedbirleri içeren rapor gerektiðinde Genel Müdürlüðe gönderilmek üzere müdürlüklerce muhafaza edilir.
Sýnýrlandýrýlmýþ
alanlarda alýnacak tedbirler
MADDE 19 – (1) Müdürlükler, sýnýrlandýrýlmýþ alanlarda aþaðýdaki tedbirleri almakla yükümlüdürler.
a) Bitkilerin sýnýrlandýrýlmýþ alanlarýn dýþýna çýkarýlmasý veya alanýn içindeki dolaþýmý yasaklanýr.
b) Bir üretim yerinde zararlý organizmanýn varlýðýnýn tespit edildiði durumlarda,
zararlý organizmanýn eradikasyonu için, bulaþýk bitkiler ile zararlý organizmanýn yol açtýðý semptomlarý taþýyan bitkilerin ve uygun olduðu durumlarda dikim
esnasýnda ayný partiye ait
bitkilerin imhasý da dahil uygun tedbirler alýnýr.
c) Muhtemel gal
oluþumu periyodu sýrasýnda yapýlacak uygun denetimler yoluyla zararlý organizma varlýðýnýn izlenmesi saðlanýr.
YEDÝNCÝ BÖLÜM
Çeþitli ve Son Hükümler
Ýdari yaptýrýmlar
MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykýrý davrananlar hakkýnda 5996 sayýlý Kanunun 38 inci maddesinde belirtilen idari yaptýrýmlar uygulanýr.
Yürürlük
MADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik yayýmý tarihinde yürürlüðe girer.
Yürütme
MADDE 22 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gýda, Tarým ve Hayvancýlýk Bakaný yürütür.