Hava kitlelerinin ayrı derecelerde yoğunlaşması sonucu oluşan hava akımlarına rüzgâr adı verilir.
Havanın ayrı derecelerde yoğunlaşması, yeryüzünün çeşitli kesimleri üzerinde havanın, ayrı derecelerde ısınmasının bir sonucudur.
Başka bir deyişle rüzgâr, havanın kütle halinde akmasıdır.
Havanın normalden aşağı basınç alan kesimleri siklon kesimi adını alır. Normalden yüksek basınç altındaki kesimleri’ ise antisiklon kesimleridir.
Hava bu farklı basınç katmanları arasında yüksek basınç alanlarından alçak basınç alanlarına doğru kayar. Ancak Dünya’nın dönüş hareketinin rüzgârın doğrultusu üzerindeki etkisi büyüktür.
Bu sapma, kuzey yarıkürede kendi sağma, güney yarıkürede ise kendi soluna doğrudur. Böylece hava, eşbasınç çizgilerine teğet olan bir sarmal hareket meydana getirmiş olur.
Buna siklon dolaşımı adı verilir. Bir antisiklon kesimi oluştuğunda ise, bunun tersi olur; yani hava antisiklon kesimini merkez alarak toplanacağı yerde, merkezkaç doğrultusunda bu kesimlerden uzaklaşır. Buna antisiklon dolaşımı adı verilir.
Hava kitlelerinin yatay olarak yer değiştirmesinin, yani rüzgârın iki önemli niteliği vardır. Bunlar rüzgârın yönü ve şiddetidir. Şiddet (hız), Beaufort ölçeği denilen ve O (salt durgunluk) dan 12 (kasırga) ye kadar derecelendirilmiş bir ölçeğe göre ölçülür. 110 km hızla esen rüzgâra fırtına adı verilir. Şiddet, rüzgârın çıktığı noktadaki basınçla, vardığı noktadaki basınç arasındaki farkla doğru orantılıdır.
Rüzgar Nasıl Oluşmaktadır Video
<iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/BDWSdBxqTXU