David Ben Gurion, Yahudi Devletinin Kurucusudur. İlk İsrail Başbakanı olan Ben Gruion 17 Mayıs 1948 ve 7 Aralık 1954 tarihleri arasında görev yapmıştır.
David Ben Gurion ( David Grün ) Doğum: 16.10.1886 Ölüm: 01.12.1973
Daha sonra yerine gelen İsrail Başbakanı: Moşe Şaret olmuştur.
David Ben Gurion bir hukuk danışmanının 11 çocuğunun altıncısı olarak Varşova’nın kuzeybatısında küçük bir sanayi kenti olan Plonsk’ta doğdu. Asıl adı David Grün olan David Ben Gurion henüz 3 yaşındayken İbraniceyi öğrendi. Babası, Yahudilerin Filistin’ e dönmesini sağlamaya çalışan Chibbat Zion (Siyon Aşıkları) hareketinin Plonsk’taki önderiydi.
David Ben Gurion’un Hayatı
1906: Filistin’e Göç Etmesi: Babasının çalışmaları David’in düşünceleri üstünde etkili oldu. 1904’te Poalai Zion (Siyon İşçileri) adlı Siyonist partiye üye oldu ve 20 yaşındayken tarım işçisi olarak çalışmak üzere Filistin’e göç etti. Burada adını, Romalılara karşı savaşta Yahudilerin lideri olan Ben Gorion’dan esinlenerek David Ben Gurion olarak değiştirdi. Sonradan Kibbutz adını alan, tarımsal kolektif çalışma gruplarının çekirdeğini oluşturan, ortak menfaatleri gözeten örgütü 1907’de kurdu.
1915: Sürülmesi: Osmanlı Devletine ait olan Filistin içinde otonom bir Yahudi bölgesi yaratmak istediği için Osmanlılar tarafından sürüldü. Bunun üzerine New York’a giderek burada tanıştığı Rus kökenli Paula Munweıs ile evlendi. Balfour Bildirisi imzalandıktan’ sonra, İngiltere’ye Filistin’i Osmanlı egemenliğinden kurtarma çalışmalarında destek olan Yahudi Lejyonuna girdi.
Bu yazı ile bağlantılı Bağımsız Filistin Devleti kurucusu Yaser Arafat Kimdir? yazımızı da okuyabilirsiniz.
1918’den Sonra: İsrail Devleti İçin Propaganda: David Ben Gurion sayısız gezilerinde Yahudilerin Filistin’e yerleşmesi ve parasal destek sağlaması için propaganda yaptı. 1930’da Siyonizmin değişik sosyalist akımlarını çatısı altında t0playan MAPAI İşçi Partisini kurdu. İngilizlerin 9 yıl sonra Arapların tarafını tutması üzerine barış diplomasisini terk etti. Artık yasadışı olan göç hareketini örgütleyen ve Ingiliz birlikleriyle silahlı çatışmalara giren Yahudi direniş birliklerinin kurulmasına önayak oldu.
İsrail Devletinin Kuruluşu 1948
David Ben Gurion 14.05.1948 tarihinde hedefine ulaştı. İngiliz mandasının son birliği çekildikten sonra bağımsız İsrail Devletini ilan etti başbakanlık ve Savunma Bakanlığını üstlendi. Bir gün sonra Arap Birlikleri yeni devlete saldırdılar. 62 yasındaki Ben Gurion 12 gün içinde eski direniş birliklerini düzenli bir ordu haline getirmeyi ve Arapları Ocak 1949’da geri püskürtmeyi başardı.
1949-63: İsrail’in ilk Başbakanı:
İki yıllık bir ara dışında (1954-55) David Ben Gurion 1963’e kadar İsrail politikasını kesintisiz olarak belirledi. Göç hareketinin yeni kurulmuş devletin olanaklarını zorlama tehlikesi göstermesi üzerine, sosyal gerilimi azaltmak için, aslında içine dönük bir sosyalist olan David Ben Gurion, değişik uluslara mensup Yahudi gruplarını tek tip bir eğitim sistemi altında topladı. Çölün tarıma elverişli hale getirilmesiyle beslenme alanındaki darboğaz yavaş yavaş aşıldı. Ben Gurion’un iç politikada karşılaştığı öfkeli direnişe karşın Federal Alman Cumhuriyetiyle imzaladığı tazminat sözleşmesi (1952) İsrail’in acil parasal gereksinimini karşıladı. Dış politikada Arapların şiddetine şiddetle karşılık verdi. 1956’da Fransa ile anlaşarak Mısır’a saldırdı (Sina seferi). Bu hareketin nedeni, Arap Birliklerinin İsrail sınırında yığınak yap’ ması ve Mısır’ın Süveyş Kanalını devletleştirmesiydi.
1963’ten Sonra: Adım Adım Geri Çekilmesi: Ben Gurion 76 yaşındayken sözde “politika yorgunu” olduğu gerekçesiyle başbakanlıktan istifa etti. Bu hareketiyle MAPAI ile AVODA’nın (Solcu İşçi Partisi) birleşmesini önlemeye çalıştıysa da bu çabası olumlu sonuç vermedi. Bunun üzerine MAPAI’den ayrılan Ben Gurion küçük bir işçi partisi olan Rafi’yi kurduysa da bu parti başarılı olamadı. 1970’de Necef Çölündeki bir Kibbutz’a çekilerek başka kitapların yanı sıra anılarını yazdı. 3 yıl sonra Tel Avid’de öldü.
İsrail Devletinin Kuruluşuna Giden Yol
1917 İngilizlerin Balfour Bildirisiyle bağımsız bir Yahudi devletinin kuruluşunu taahhüt etmeleri.
1922 İngiliz yönetiminin karşısında Yahudilerin menfaatini koruyacak bir temsilciliğin “Jewish Agency for Palestine” kurulması.
1937 Ingiliz Hükümetinin Araplara ve Yahudilere Filistin’i bölmelerini önermesi ve her iki tarafın bunu reddetmesi.
1939 Yahudi göçünün İngilizlerce sınırlandırılması (İngiliz Beyaz Kitabı).
1947 Birleşmiş Milletler Örgütünün Filistin’in Arap ve Yahudi bölgelerine ayrılmasını kararlaştırması.
1948 Daivd Ben Gurion’ un İsrail’ ın bağımsızlığını ilan etmesi.