Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC), Fed'e bağlı olan ve para politikasının yönünü belirleyen bir komitedir. FOMC, yılda 8 kere toplanır ve kısa vadede para polititikasında herhangi bir değişiklik yapılıp yapılmayacağına karar verir.
FOMC toplantıları, hem ekonomi hem de yatırımcılar açısından büyük önem taşır. Bunun sebebi ise bu toplantıların doların yönünü değiştirebilme özelliğine sahip olmasıdır.
Öncelikle FOMC'un tam olarak ne olduğunu, arından yatırımcılar için öneminden bahsedelim.
Federal Açık Piyasa İşlemleri Komitesi (FOMC) Nedir?
Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC), açık piyasa işlemlerini yönlendirir ve para politikasının yönünü belirler. Fed'e bağlı olan FOMC, yılda 8 kere toplanır. 12 üyesi bulunan komite, para politikasında herhangi bir değişiklik olup olmaması gerektiği konusunda görüş bildirir.
FOMC başkanı, Fed Başkanı Jerome Powell'dır. Başkan yardımcısı ise New York Fed başkanı olan John C.Williams'tır.
FOMC komite üyeleri:
- Jerome H. Powell
- John C. Williams
- Michelle W. Bowman
- Lael Brainard
- Richard H. Clarida
- Patrick Harker
- Robert S. Kaplan
- Neel Kashkari
- Loretta J. Mester
- Randal K. Quarles
- Christopher J. Waller
FOMC Toplantıları
FOMC, her yıl düzenli olarak sekiz toplantısı yapar ancak ihtiyaç duyulursa daha sık da toplanabilir. Toplantılar halka açık değildir. Toplantıda, komite üyeleri küresel ve yerel ekonomi ile finansal piyasaları tartışarak tahminlerde bulunurlar. Eğer üyeler bir politika kararı almak isterse oy kullanarak kararı değerlendirebilirler. Oy kullanmayan başkanlar komite toplantılarına, tartışmalara katılır ve komitenin ekonomi ve politika kararlarının değerlendirmesine katkıda bulunur.
Komite, bu toplantılarda ekonomik ve finansal koşulları gözden geçirir, para politikasının yönünü belirler ve ekonomide uzun vadeli fiyat istikrarının sağlanması ve sürdürülebilir ekonomik büyüme hedeflerine yönelik riskleri değerlendirir.
FOMC, genişlemeci para politikası uygulayarak işsizliğin azalmasını da sağlar. Genişlemeci para politikası, para arzını artırarak ekonomik büyümeyi yukarı yönlü destekler. FOMC, hem ekonomik büyümeyi teşvik etmek hem de işsizliği azaltmak için faiz oranlarını düşürür.
Eğer ekonomi çok hızlı oranda büyüme yaşarsa fiyatlarda yükselme görülür ve bu da enflasyona yol açar. FOMC ise enflasyonla mücadele etmek için daraltıcı para politikası uygular. Bu politika, faiz oranlarını yükseltir ve ekonomik büyümeyi yavaşlatır. Daha yavaş bir ekonomi de işletmelerin müşterilerini kaybetmediği sürece fiyatları yükseltemeyecekleri anlamına gelir. Bazı işletmelerin müşteri kazanmak için fiyatları düşürmeleri dahi gerekebilir.
Fed, federal bankalardan FOMC açık piyasa işlemlerine uygun hareket etmelerini talep eder. Her ne kadar FOMC federal fon oranı için bir hedef belirliyor olsa da bankalar bu konudaki asıl belirleyicidir. Fed, faiz oranını düşürmek istediğinde bankalardan hazine bonosu gibi menkul kıymet satın alır ve bunun karşılığında bankaya istenenden çok daha fazla federal fon sağlar. Böylece banka rezervleri yükselmiş olur. Bankalar da Fed'in fazladan sağlamış olduğu rezervi ödünç verebilmek için federal fon oranınu düşürürler.
Eğer Fed faizlerin yükselmesini isterse de bankanın rezervlerini çeşitli menkul kıymetlerle değiştirir. Bu da ödünç verilebilecek rezerv miktarını azaltır ve bankaları faiz oranlarını artırmaya zorlar.
FOMC Yatırımcıları Nasıl Etkiler?
FOMC, federal fon oranını etkileme gücü sayesinde yatırımcıları da etkiler. ABD bankaları bu fon oranını diğer tüm faiz oranlarını yönlendirmek için kullanır. Bu durumda şu sonuca varılabilir: FOMC, sahip olduğu yetkiyle evlerden iş yerlerine kadar birçok kişi ve işletmenin maaşını ve yatırımlarını etkiler. Aynı zamanda portföyler, emeklilik yatırımları, kredi durumunu, gayrimenkul satış fiyatlarını da potansiyel olarak etkileme kabiliyetine sahiptir.
Tüm bu özellikleri nedeniyle FOMC toplantıları özellikle ABD vatandaşlarının dikkatle takip ettiği bir gelişmedir. Doların bu toplantı kararlarıyla etkileniyor oluşu, küresel çaptaki yatırımcıları da ilgilendirir.
Para politikası duyurusunun ardından dolar genellikle düşme eğiliminde olur. Düşen dolar, altın fiyatlarını yükselten bir durum olarak ele alınır. Ayrıca, şirketler de genelde düşük faiz oranlarını tercih ettiğinden hisse senedi ve şirket tahvilleri de yükselme eğiliminde olur.
Bunun yanı sıra, eğer dolar faiz artırımı sonucu yükselirse altın fiyatları da gerileme yaşar.
FOMC toplantıları, uzun vadede piyasaların gidişatını önemli ölçüde etkilediğinden hem ekonomilerin hem de yatırımcıların radarındadır. Bu nedenle de para politikası duyurularının yakından takip edilmesi önem taşır.