Günümüzde de halen birçok yöneticinin ve profesyonelin birbirine karıştırdığı iki kavram. Birçok kurumda, hem departman, hem de pozisyon isimlendirmesinde birbirinin yerine kullanılan ancak birbirinden farklı olup, birbirini etkileyen iki kavram; Kalite Güvence ve Kalite Kontrol. Gelin bu kavramları yerli yerine oturtalım ve bundan sonra doğru yerde doğru olanı kullanalım.
Bu çerçevede önce iki kavramın odağını, hedefini, sonra da istatistiki araç ve tekniklerin bu kavramlar çerçevesinde nereye oturduğuna bakalım.
Kalite Güvence (QA), ürünün ortaya çıkarıldığı sürece odaklanarak hataların önlenmesini sağlamaya çalışır. Kalite Güvence (QA), proaktif bir kalite sürecidir. Kalite Kontrol (QC) ise, tamamlandığı iddia edilen üründeki hataları bulmaya odaklanır. Bundan dolayı, Kalite Kontrol (QC) reaktif bir kalite sürecidir.
İkinci olarak, iki kavramın hedeflerini karşılaştıralım. Kalite Güvencenin (QA) hedefi ürün üretilirken hataların ortaya çıkmasını engellemek için, geliştirme ve test süreçlerini iyileştirmektir. Kalite Kontrolün (QC) hedefi ise ürün üretildikten sonra ve piyasaya sunulmadan önce, ürün dahilindeki hataları ortaya çıkarmaktır.
Üçüncü olarak, Kalite Güvence (QA) ve Kalite Kontrolde (QC) kullanılan istatistiki tekniklere odaklanalım. İstatistiki araç ve teknikler hem Kalite Güvence (QA) için, hem de Kalite Kontrol (QC) için kullanılabilir. Bu araç ve teknikler, süreçlere (süreçlerin girdilerine & operasyonel parametrelere) uygulandığında, buna İstatistiki Süreç Kontrolü (SPC) denir ve Kalite Güvencenin (QA) bir alt konusu haline gelir. İstatistiki araç ve teknikler, tamamlanmış ürünler üzerinde kullanıldığında (süreç çıktıları), İstatistiki Kalite Kontrol (SQC) olarak adlandırılır ve Kalite Kontrolün (QC) bir alt konusu haline gelir.
Kalite Güvence (QA), kalite problemlerinin dokümantasyonu da kapsayan planlı ve sistematik aktiviteler yoluyla önlenmesidir. Kalite Kontrol (QC) ise, ürün kalitesini koruyabilmek için yürütülen aktiviteler ve kullanılan tekniklerdir.
Kalite Güvence (QA), iyi bir kalite yönetim sistemi oluşturarak, bu sistemin yeterliliğinin değerlendirilmesi, operasyonel sistemin bu kalite sistemine uygunluğunu denetleyerek ve kalite yönetim sisteminin kendisini de gözden geçirilerek gerçekleştirilir. Kalite Kontrol (QC) ise, müşterilerin gerekliliklerinin sürekli olarak karşılandığını garanti altına almak hedefiyle araç ve teçhizat kullanarak kalite problemlerinin kaynaklarının bulunması ve ortadan kaldırılması yoluyla gerçekleştirilir.
Kalite Güvence ve Kalite Kontrol arasındaki fark, üretim sektöründe çok daha net biçimde tanımlıdır. Bu kavramları, sonradan üretim sektöründen öğrenen diğer sektörlerde genellikle iki kavram birbirinin yerine kullanılmaktadır. Örneğin Bilgi Teknolojileri sektöründe, yazılımdaki hataların bulunmasını ve düzeltilmesini sağlayan profesyoneller için halen QA kelimesi tercih edilmektedir. Oysa ki, QA ancak geliştirme sürecinin iyileştirilmesine odaklanır. Yazılımdaki hataların bulunması ve düzeltilmesi QC konusudur.
Bir otomobil fabrikasına gittiğimizde aslında iki kavram arasındaki farkı çok daha net görürüz. Kalite Güvence (QA) Departmanı, Kalite Kontrol (QC) Departmanına nispeten üretime daha uzak bir yere konumlandırılmıştır. Kalite Güvence (QA) Departmanına girdiğinizde, duvarlarda süreç haritaları ve süreç iyileştirme noktalarına ait post-itler görürüz. Kalite Kontrol (QC) Departmanı ise doğrudan üretim hatlarının sonunda yer alır. “Son dönemde ürünlerimizdeki hatalar nerede yoğunlaşıyor?” sorusunun cevabını ilk alacağımız yer Kalite Kontrol (QC) departmanıdır. Bu bilgi Kalite Kontrol (QC) Departmanından, süreçlerin tekrar gözden geçirilmesi ve süreçlerin iyileştirilmesi için Kalite Güvence (QA) Departmanına sonradan iletilir.
Sonuç olarak, Kalite Güvence kavramı süreçlerin kalitesinin artırılması yoluyla nihai ürünün kalitesini iyileştirmeyi hedefler. Kalite Kontrol ise, sonuca odaklanır ve üretilmiş ürünün üzerindeki hatları bulmaya odaklanır.
Alıntıdır, Dinçer Özturan’a teşekkürler…