genel bakış
Periferik sinir tümörleri, beyninizden vücudunuzun geri kalanına (sinirlere) sinyaller ileten doku şeritlerinin içindeki veya yakınındaki tümörlerdir. Bu sinirler, yürüyebilmeniz, göz kırpabilmeniz, yutkunabilmeniz, bir şeyleri kaldırabilmeniz ve diğer aktiviteleri yapabilmeniz için kaslarınızı kontrol eder.
Periferik sinir tümörleri vücudun herhangi bir yerinde oluşabilir. Bu tümörlerin çoğu kanserli değildir, ancak etkilenen bölgede ağrıya, sinir hasarına ve fonksiyon kaybına yol açabilirler.
Periferik sinir tümörlerinin tedavisi genellikle tümörü çıkarmak için cerrahidir. Bazen tümör, yakındaki sağlıklı doku ve sinirlere zarar vermeden çıkarılamaz. Bu durumlarda başka tedavi yöntemleri önerilebilir.
Birkaç tip periferik sinir tümörü meydana gelir. Bu tümörler, sinirlerin içinde büyüyerek (intranöral tümörler) veya onlara baskı yaparak (ekstranöral tümörler) sinirleri etkiler.
Periferik sinir tümörünün belirtileri
Bir periferik sinir tümörünün belirti ve bulguları, ana sinir üzerindeki doğrudan etkilerden veya tümörün yakındaki sinirlere, kan damarlarına veya dokulara baskı yapmasından kaynaklanır. Tümör büyüdükçe belirti ve semptomlara neden olma olasılığı daha yüksek olabilir, ancak etkileri her zaman tümör boyutu belirlemez.
Periferik sinir tümörlerinin belirti ve semptomları, tümörün yerleşim yerine ve hangi dokuların etkilendiğine bağlı olarak değişir. Semptomlar şunları içerir:
- Cildinizin altında şişlik veya yumru
- Ağrı, karıncalanma hissi veya uyuşma
- Etkilenen bölgede zayıflık veya fonksiyon kaybı
- Baş dönmesi veya denge kaybı
Ne zaman bir doktora görünmeniz gerekir?
Listelenen belirtilerden herhangi birine sahip olduğunuzda, özellikle de hızla büyüyen bir yumrunuz varsa, bir doktora görünün.
Periferik sinir tümörlerinin nedenleri
Doktorlar, çoğu periferik sinir tümörünün neden geliştiğini net olarak bilmiyorlar. Bazı tümörler, nörofibromatoz (tip 1 ve 2) ve schwannomatosis gibi bilinen kalıtsal sendromlarla bağlantılıdır. Diğer tümörler, arızalı bir genden kaynaklanabilir veya yaralanma veya ameliyatla tetiklenebilir.
Risk faktörleri
Periferik sinir tümörleri, aşağıdaki hastalıklara sahip kişilerde daha yaygındır:
- Nörofibromatozis (tip 1 ve 2) ve schwannomatosis. Bu bozukluklarda, tümörler vücuttaki sinirlerin üzerinde veya yakınında gelişir. Sıklıkla multipl olan bu tümörler bulundukları yere göre çok çeşitli belirti ve bulgulara yol açabilirler. Bu tümörler genellikle kanserli değildir.
- Radyasyon tedavisi öyküsü. Radyasyona maruz kaldıysanız, yıllar sonra periferik sinir tümörlerine yakalanma riskiniz artar.
Periferik sinir tümörlerinin komplikasyonları
Hem kanserli olmayan hem de kanserli periferik sinir tümörleri sinirleri sıkıştırarak komplikasyonlara yol açabilir ve bunlardan bazıları kalıcı olabilir:
- Etkilenen bölgede uyuşma ve halsizlik
- Etkilenen bölgede fonksiyon kaybı
- Denge ile ilgili zorluklar
- Ağrı
Periferik sinir tümörünün teşhisi
Bir periferik sinir tümörünü teşhis etmek için, doktor size belirtileri ve semptomları sorabilir, tıbbi geçmişinizi tartışabilir ve hem genel bir fiziksel hem de nörolojik muayene yapabilir. Doktor, belirti ve semptomlarınızın nedenini belirlemeye yardımcı olmak için birkaç test isteyebilir.
- Manyetik rezonans görüntüleme (MRI). Bu tarama, sinirlerinizin ve çevre dokularınızın ayrıntılı, 3 boyutlu bir görünümünü oluşturmak için bir mıknatıs ve radyo dalgaları kullanır.
- Bilgisayarlı tomografi (BT). Bir CT tarayıcı, bir dizi görüntüyü kaydetmek için vücudunuzun etrafında döner. Bir bilgisayar, periferik sinir tümörünüzün ayrıntılı bir görünümünü oluşturmak için görüntüleri kullanır, böylece doktorunuz bunun sizi nasıl etkileyebileceğini değerlendirebilir.
- Elektromiyogram (EMG). Bu testte, doktor kaslarınıza küçük iğneler sokar, böylece bir elektromiyografi aleti siz kasınızı hareket ettirmeye çalışırken kasınızdaki elektriksel aktiviteyi kaydedebilir.
- Sinir iletim çalışması. Bu testi EMG ile birlikte yaptırmanız muhtemeldir. Bu test, sinirlerinizin elektrik sinyallerini kaslarınıza ne kadar hızlı taşıdığını ölçer.
- Tümör biyopsisi. Görüntüleme testleri bir sinir tümörü tespit ederse, doktor tümörünüzden küçük bir hücre örneği (biyopsi) toplayabilir ve analiz edebilir. Tümörün boyutuna ve konumuna bağlı olarak biyopsi sırasında lokal veya genel anesteziye ihtiyacınız olabilir. Bazen bir tümörün kanserli olup olmadığını belirlemenin tek yolu budur.
- Sinir biyopsisi. Progresif periferik nöropati veya sinir tümörlerini taklit eden genişlemiş sinirler gibi bir durumunuz varsa, doktor sinir biyopsisi alabilir.
Periferik sinir tümörleri nadirdir. Doktorunuzun periferik sinir tümörlerinin teşhis ve tedavisinde deneyimli olup olmadığını sormalısınız. Gerekirse, ikinci bir görüş isteyin.
Periferik sinir tümörlerinin tedavisi
Periferik sinir tümörünün tedavisi, sahip olduğunuz tümörün tipine, hangi sinirleri ve diğer dokuları etkilediğine ve belirtilerinize bağlıdır. Periferik sinir tümörleri için tedavi seçenekleri şunları içerir:
izleme
Tümörün büyüyüp büyümediğini görmek için beklemek ve izlemek, çıkarılmasını zorlaştıran bir yerdeyse veya tümör küçükse, yavaş büyüyorsa ve çok az belirti ve semptom veriyorsa veya hiç göstermiyorsa bir seçenek olabilir. Düzenli kontrolleriniz olacak ve tümörünüzün büyüyüp büyümediğini görmek için birkaç ayda bir BT veya MRI taramalarına tabi tutulabilirsiniz.
Ameliyat
Periferik sinir tümörünü çıkarmak için ameliyata ihtiyacınız olabilir. Ameliyatın amacı, yakındaki sağlıklı doku ve sinirlere zarar vermeden tüm tümörü kesmektir. Bu mümkün olmadığında, cerrahlar mümkün olduğu kadar tümörü çıkarırlar.
Yeni teknikler ve araçlar, beyin cerrahlarının bir zamanlar erişilemez olduğu düşünülen tümörlere ulaşmasını sağlar. Mikrocerrahide kullanılan yüksek güçlü mikroskoplar, bir tümörü sağlıklı dokudan ayırmayı kolaylaştırır. Doktorlar ayrıca ameliyat sırasında sağlıklı dokuların korunmasına yardımcı olan sinirlerin işlevini de izleyebilir.
Periferik sinir tümörünüzün konumuna ve boyutuna bağlı olarak, ameliyat sinir hasarına ve sakatlığa neden olabilir. Bu riskler genellikle tümörün boyutuna, konumuna ve kullanılan cerrahi yaklaşıma bağlıdır. Bazı tümörler yeniden büyür.
stereotaktik radyocerrahi
Doktorunuz, beyindeki veya çevresindeki bazı periferik sinir tümörlerini tedavi etmek için stereotaktik radyocerrahi önerebilir. Gamma Knife radyocerrahisi gibi stereotaktik radyocerrahide, doktorlar bir kesi yapmadan bir tümöre tam olarak radyasyon verir.
Radyocerrahinin riskleri, tedavi edilen bölgede zayıflık veya uyuşma ve tedavi başarısızlığını (devam eden tümör büyümesi) içerir. Çok nadir durumlarda, radyasyon gelecekte tedavi edilen bölgede kansere neden olabilir.
Kanser tedavisi
Kötü huylu tümörler, cerrahi, kemoterapi ve radyasyon tedavisi gibi standart kanser terapileri ile tedavi edilir. Erken tanı ve tedavi iyi sonuç alınmasını sağlayan en önemli faktörlerdir. Tümörler tedaviden sonra tekrarlayabilir.
Fiziksel rehabilitasyon
Ameliyattan sonra fiziksel rehabilitasyona ihtiyacınız olabilir. Doktorunuz, kolunuzu veya bacağınızı iyileşmenize yardımcı olacak bir pozisyonda tutmak için bir korse veya atel kullanabilir. Fizyoterapistler ve mesleki terapistler, sinir hasarı veya uzuv amputasyonu nedeniyle kaybedilen işlev ve hareketliliği geri kazanmanıza yardımcı olabilir.
Başa çıkma ve destek
Periferik sinir tümörleriyle baş etmek, hastalar ve aileleri için zor olabilir. Hastaların fiziksel ve duygusal yönlerini yönetmeye yardımcı olacak bazı ipuçları:
- Durumunuz hakkında bilgi edinin: Periferik sinir tümörlerinin doğasını, tedavi seçeneklerini ve olası sonuçları anlamak, durumunuz üzerinde daha fazla kontrole sahip olduğunuzu hissetmenize yardımcı olabilir. Bilgi toplamak için sağlık ekibinize danışın, destek gruplarına katılın ve saygın web sitelerini ziyaret edin.
- Açıkça iletişim kurun: Aileniz, arkadaşlarınız ve sağlık hizmeti sağlayıcılarıyla duygularınız, endişeleriniz ve deneyimleriniz hakkında konuşun. Dürüst iletişim, daha güçlü ilişkiler geliştirebilir ve ihtiyacınız olan duygusal desteği almanıza yardımcı olabilir.
- Destek arayın: Benzer deneyimler yaşayan diğer hastalarla bağlantı kurun. Hem çevrimiçi hem de yüz yüze destek grupları, benzer zorluklarla karşılaşan insanlardan cesaret, anlayış ve pratik tavsiyeler sunabilir.
- Sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürün: Dengeli bir diyete, düzenli egzersize ve yeterince uyumaya odaklanın. Bu alışkanlıklar, fiziksel ve duygusal olarak daha iyi hissetmenize yardımcı olabilir ve tedavi ve iyileşme sırasında genel sağlığınızı iyileştirebilir.
- Stresi yönetin: Meditasyon, derin nefes alma egzersizleri, yoga veya ilerleyici kas gevşemesi gibi stresi azaltan faaliyetlerde bulunun. Bu teknikler kaygıyı yönetmenize ve olumlu bir bakış açısını korumanıza yardımcı olabilir.
- Düzenli kalın: Tıbbi randevularınızı, test sonuçlarınızı ve tedavi planlarınızı takip edin. Düzenli kalmak için bir not defteri veya dijital araçlar kullanın; bu, stresi azaltmaya ve sağlık ekibinizle iletişim kurmayı kolaylaştırmaya yardımcı olabilir.
- Kişisel bakıma öncelik verin: Size neşe ve rahatlama getiren hobilerin ve etkinliklerin tadını çıkarmak için kendinize zaman ayırın. Bu, bir normallik duygusunu korumanıza ve teşhisinizin zorluklarıyla daha iyi başa çıkmanıza yardımcı olabilir.
- Gelecek için plan yapın: Uzun vadeli hedeflerinizi ve tercihlerinizi sağlık ekibinizle tartışın ve ailenizin ve arkadaşlarınızın isteklerinizden haberdar olduğundan emin olun. Önceden planlama, kendinizi daha kontrollü ve geleceğe hazır hissetmenize yardımcı olabilir.
- Umutlu kalın: Hayatınızın olumlu yönlerine odaklanın ve küçük zaferleri kutlayın. Umutlu bir tavrı sürdürmek, bir periferik sinir tümörü ile yaşamanın zorluklarını aşmanıza yardımcı olabilir.
Unutmayın, periferik sinir tümörleriyle ilgili her bireyin deneyimi benzersizdir, bu nedenle kendinize karşı sabırlı olun. Destek ve rehberlik için sağlık ekibinize ve sevdiklerinize ulaşın.
Bir doktorla randevu için hazırlanıyor
Birinci basamak doktorunuz periferik sinir tümörünüz olduğunu düşünürse, doktorunuz sizi sinir sistemi bozukluklarında uzmanlaşmış bir doktora veya beyin ve sinir sistemi cerrahisi konusunda eğitim almış bir doktora sevk edebilir.
Randevudan önce, aşağıdaki soruların cevaplarını içeren bir liste hazırlamalısınız:
- Bu sorunu ilk ne zaman fark ettiniz?
- Sorun zamanla kötüleşti mi?
- Ebeveynlerinizin veya kardeşlerinizin hiç benzer semptomları oldu mu?
- Başka tıbbi problemleriniz var mı?
- Düzenli olarak hangi ilaçları veya diyet takviyelerini alıyorsunuz?
- Hangi ameliyatları geçirdin?
Doktorunuz ne sorabilir?
Doktor size şu soruları soracaktır:
- Ağrın var mı? Ağrıyı nerede hissediyorsun?
- Herhangi bir halsizlik, uyuşma veya karıncalanma hissiniz var mı?
- Semptomlarınız sürekli mi yoksa ara sıra mı oldu?
- Bu sorunlar için şimdiye kadar hangi tedavi yöntemlerini denediniz?
Discussion about this post