Einstein, en sadık eş olarak ün kazanmamıştı. 1902’de doğan çocuğu Lieserl evlilik dışı bir ilişkidendi; çocuğun annesiyle daha sonra evlendi. 19031919 yılları arasında Mileva Maric’le evlilikleri sırasında bilindiği kadarıyla epey âşıktı. Albert Milevaya şöyle yazmıştı: “İçinizde benim kadar güçlü ve bağımsız bir canlı bulduğum için ne kadar mutluyum.” Karşılıklı hislerine rağmen Einstein’ın yolunu şaşıran gözleri galip gelip onu baştan çıkarmış gibi görünüyor: 1912’de Berlin’e yaptığı bir yolculukta, uzaktan kuzeni Elsa ile tanıştı ve araya zina da girdi. Einstein’ın 1917’deki hastalığında onunla Elsa ilgilendi ve 1919 Ayrıca, Elsa’yla evlilikleri boyunca çok sayıda ilişkisi olduğu da söyleniyordu. Einstein’ın sadece Elsa’ya değil kızı İlsey’le de yakınlaştığına dair söylentiler vardı; dedikodulara göre Elsa’yla ancak, o sırada sadece yirmi iki yaşında olan İlse tarafından reddedildikten sonra evlenmişti.
Einstein hem sözel hem de yazılı ifadelerde gayet üretkendi; özellikle karşı cinse yazdıklarında, nesrine romantik bir dokunuş eklemiş gibi görünmektedir. Hatta bir biyografi yazarı, çoğu kadının Einstein’a karşı hissettiği çekiciliği manyetik olarak tanımlamıştı.
Elsayla evliyken bir arkadaşının yeğeni Betty Neumann’la samimi bir ilişki kurar. Einstein’ın Bayan Neumann’a Ocak 1924’de yazdığı bir mektup, onun için duygularını hafif çapkın bir tonda ifade eder: “Senin peşinden koşmamam gerektiğinden, yegâne umudum seninle kazara tanışmak… ‘Yaşlı eşek,’ diye bana gül benden 10 yaş daha küçük ve seni de benim kadar seven birini bul.” İkinci eşi Elsa, Einstein’ın Betty Neuman’nı düzenli olarak ziyaret etmesine izin verirdi ki evliliklerinin 1936’da ölümüne dek sürmesinin nedeni bu olabilir.
Eşi Albert Einstein’ın gölgesinde kalan dahi: Mileva Einstein
Daha sonraki yıllarda, Einsteinın başka ilişkileri de oldu. Güneybatı Almanyadan Swabyalı Helen Dukas adında bir sekreteri vardı ve onunla Amerika Birleşik Devletlerine taşındı. Dukas, 1928de Einsteinın yanında çalışmaya başladı ve ilişkileri Einsteinın ölümüne kadar sürdü. Dukas, sekreterlik görevinin yanında, Einsteinın çeşitli eserlerini arşivledi ve topladı. Einsteinın yakın arkadaşıydı ve bazıları, ikilinin ilişkilerinin sadece profesyonel olmaktan çok daha fazlası olduğunu söylüyordu; eşi Elsa’nın ölümünden sonra Einstein la Dukas ilgilenmişti.
Göründüğü kadarıyla Einstein’ın son ilişkisi, Princeton Üniversitesi’nde bir kütüphaneci olan ve daha sonra da Einsteinın Mercer Caddesi’ndeki evine taşınan Johanna Fantovaylaydı. İkisi aslında 1929’da Berlin’de tanışmıştı; Fantova daha sonra 1939da Princetona taşındı. Einstein’ın kişisel kütüphanesini birlikte düzenlemenin dışında ikisinin aslında oldukça yakın olduğu ortaya çıktı. Einstein’ın son yıllarında sürekli birlikteydiler; yelken maceralarına gidip konserlere katılıyorlardı. Einstein’ın tüm notlarını ve şiirlerini muhafaza eden Fantova, daha sonra bunları çeşitli koleksiyonlar şeklinde derledi.
Cyhthia Phillips
Einstein Hakkında Bilmediğiniz 101 Şey