Suyu Kaynağından İçmek: Bağlama Eğitiminde Müzikal Söylem
Abstract
Erdal Erzincan Müzik Kursu’nda gerçekleştirilen bir etnografik alan araştırmasına dayanan bu çalışmada katılımcı gözlem ve görüşme teknikleri ile elde edilen bulgular sunulmaktadır. Amaç, kurs topluluğunu oluşturan aktörlerin inşa ettiği müzikal söylemin, müzikal davranış ve tınıya olan etkisini açıklayabilmektir. Bunun için söylemin dile getirildiği, ders içi ve ders dışı etkileşim uğrakları katılımcı bir biçimde gözlemlenmiş ve çeşitli görüşme teknikleri uygulanmıştır. Kursta yürürlükte olan müzikal söylem, doğru kaynaklardan (belirli usta müzisyenler) beslenmek üzerine kuruludur. Bu fikrin en yaygın ifadesi kursta sık sık tekrarlanan “suyu kaynağından içmek gerek” özdeyişidir. Böylece doğaya ilişkin metaforlar yoluyla ideal icranın ancak belirli usta müzisyenlerin üsluplarının örnek alınmasıyla mümkün olduğu dile getirilir. Müzikal deneyimi ifade etmeye yarayan bu tür metaforlar, eğitim sürecinde, özellikle Erdal Erzincan tarafından etkin biçimde kullanılır. Konuya ilişkin ikinci örnek ise “Kimden dinledin?” sorusudur. Bu soru ile başlayan değerlendirme icracıyı doğru kaynaklara yönlendirmede işlevseldir. Söylemin sık sık tekrarlanan bu unsurları sayesinde, bağlama eğitimi alan kişiler, bir yandan kursun müzikal söylemini içselleştirip topluluğun üyesi haline gelirken bir yandan da müziğe ilişkin davranışları ve ürettikleri tını bu söylem doğrultusunda şekillenir.