Astım Krizi Nedir?
Astım, hava yollarını etkileyen kronik bir durumdur. Yaygın belirtileri arasında hırıltılı solunum, öksürük ve nefes darlığı bulunur. Bu belirtiler devam ederse veya daha sık hale gelirse, çocuğunuz astım krizi geçiriyor olabilir.
Bir astım krizi, hava yollarının (bronşlar) küçük dallarındaki mukoza zarlarının şişmesi ve dairesel kasların kasılmasıdır, buna “spazm” veya “bronkospazm” denir. Zaten kısıtlanmış olan solunum yollarında daha fazla mukus üretilir ve bu da nefes almayı zorlaştırır. Bu genellikle nefes alırken bir hırıltı sesi çıkarır.
Astım Krizi Sırasında Ne Yapılmalı?
Çocuğunuzda astım krizi varsa bunları yapın;
- Çocuğunuzun dik oturmasına ve sakin kalmasına yardımcı olun.
- Çocuğunuzun rahatlatıcı inhalerini (genellikle mavi) her 30-60 saniyede bir, en fazla 10 nefes almasına yardımcı olun.
Aşağıdaki durumlarda ambulans için 112’yi arayın:
- Solunum cihazını kullanırken semptomları daha da kötüleşiyorsa.
- 10 nefes sonra kendilerini daha iyi hissetmiyorsa.
Çocuklarda Astım Belirtileri Nelerdir?
Küçük çocuklar (üç yıla kadar) aşağıdaki belirtileri yaşayabilir:
- Nefes verirken bir hırıltı sesi.
- Egzersiz sırasında öksürük, hırıltılı solunum veya nefes darlığı.
- Göğüs sıkışması.
- Uzun süreli öksürük, soğuk algınlığı ile daha kötü, genellikle geceleri daha kötü olabilir.
- Uzun süreli iyileşme ile tekrarlayan soğuk algınlığı.
3 ila 15 yaşındaki çocuklar aşağıdaki belirtileri yaşayabilir:
- Nefes verirken bir hırıltı sesi.
- Özellikle geceleri uzun süreli öksürük.
- Gece veya sabah öksürerek uyanma.
- Hareketsizlik veya uyuşukluk. Özellikle daha önce keyif aldıklarında artık fiziksel oyunlar oynamak veya başka egzersizler yapmak istemiyorlarsa.
Çocuklarda Astım Ne Kadar Yaygındır?
Kronik astım en sık görülen uzun süreli çocuk hastalığıdır. Tüm çocukların yüzde bir ila ikisi çocuklukları boyunca kronik astım geçirir.
Tüm çocukların yaklaşık yüzde 15 ila 20’si bir zamanlar hırıltılı solunum belirtilerine sahip olabilir, ancak çoğu zaman okul çağında belirtiler yok olabilir.
Çocuklarda Astıma Ne Sebep Olur?
Okul öncesi çocuklarda hırıltı genellikle viral bir enfeksiyondan kaynaklanır. Bu soğuk algınlığı, kulak veya boğaz enfeksiyonundan neden olabilir. Bazı insanlar buna ‘viral kaynaklı hırıltı’ veya ‘hırıltılı bronşit’ adını verirler. Çoğu çocuk, okul çağına geldikçe bundan kurtulacaktır.
Daha büyük çocuklarda enfeksiyonlar yine hırıltılı solunumun en yaygın nedenidir. Ancak aşağıdaki diğer alerjenler de bir astım atağına neden olabilir:
- Polenler
- Evcil hayvan tüyleri veya kürk
- Ev tozu akarları
- Mantar
- Bazı yiyecekler
Bir Çocuğun Astımı Neden Kötüleşir?
Aşağıdakiler dahil çeşitli astım belirtileri şiddetlendirebilir:
- Soğuk algınlığı ve grip.
- Zaten muzdarip oldukları yaygın alerjilere maruz kalma.
- Sigara veya tütün dumanı.
- Kirlilik ve toz.
- Egzersiz veya spor.
Ne Zaman Tıbbi Yardım Almalısınız?
Çocuğunuz aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşarsa, doktorunuzdan acil tıbbi yardım isteyin veya acil servisler için 112’yi arayın:
- Çocuğunuz nefes almakta güçlük çekiyor.
- Deri rengi, özellikle dudaklarda veya ağız çevresinde beyaz veya maviye dönerse.
- Nefes alma zorluğu önemli ölçüde kötüleşirse.
- Krizi normalden çok daha kötüyse.
Astım Nasıl Teşhis Edilir?
Çocuğunuzun astımı olup olmadığını belirlemek için doktor aşağıdaki kontrolleri yapacaktır:
- Ebeveyn ve çocuk tarafından tanımlanan belirtileri dinler
- Steteskop kullanarak göğsünü dinleyerek çocuğu muayene eder.
- Doktorun önerdiği tedavinin işe yarayıp yaramadığını kontrol eder.
- Çocuğunuzun ciğerlerinin kapasitesini, çocuğun dışarı atabileceği maksimum hızı ölçer
Çocuğunuzun Astım İlacına İhtiyacı Var Mı?
Çocuklara hem semptomları gidermek hem de tekrar oynamaları ve egzersiz yapmaları için ilaç verilmesi gerekir.
İlaçlar ayrıca alerjik reaksiyonu hafifletir, solunum yollarındaki iltihabı azaltır ve çocuğunuzun akciğerleri üzerindeki zararlı etkileri ortadan kaldırır veya azaltır.
Çocuğunuz Hangi İlacı Almalıdır?
İlaçlar genellikle iki ana gruba ayrılmaktadır. Herhangi bir ilaç vermeden önce aile doktorunuzla konuşun.
- Rahatlatıcılar (bronkodilatörler): Bunlar solunum yollarının kaslarını gevşeten hızlı etkili ilaçlardır. Hırıltı, öksürük ve nefes darlığı semptomlarını hafifletirler ve akut astım atağının ilk basamak tedavisidir.
- Önleyiciler (antienflamatuarlar): Bunlar daha uzun süre etki ederler ve solunum yollarındaki iltihabı azaltarak çalışırlar.