PROPOLİS NEDİR? NEYE İYİ GELİR?
Propolis, arıların kovan boşluklarını doldurmak için bitki özlerinden ürettiği reçineli bir maddedir. Antioksidan ve antimikrobiyal bileşenlere sahip propolisin çeşitli hastalıklara iyi geldiği bilinmektedir. Cilt hastalıkları, diyabet, mide-bağırsak rahatsızlıkları ve ağız sağlığı üzerinde bilimsel araştırmalarla desteklenmiş faydalara sahiptir.
Propolisin Faydaları Nelerdir?
Propolis vücuttaki hastalık ve yaralarla savaşan polifenol formundaki bileşiklere sahiptir. Propolis faydaları şunlardır:
- Diyabet tedavisi
Hayvan temelli araştırmalardan elde edilen bulgular, propolisin diyabet tedavisinde yardımcı olabileceğini göstermektedir. Örneğin Farmakolojik Araştırma Dergisi'nde yayınlanan ve diyabetik sıçanlar üzerinde yapılan testler, propolisin kan şekeri seviyelerini ve kolesterolü düşürmeye yardımcı olduğunu ortaya koymuştur. Ancak insanlar üzerinde olumlu etki sağladığına dair daha fazla kanıta ihtiyaç vardır. [1]
- Ağız ve Diş Sağlığı
Biyoloji ve Eczacılık Bülteni tarafından yayınlanan bir araştırmaya göre propolis çürüklerle savaşmaya yardımcı olmaktadır. Laboratuvar çalışmaları baz alındığında propoliste bulunan bileşikler, diş çürüğü ve boşluklarına sebep olduğu bilinen oral bir bakterinin etkilerini azaltmaktadır. Aynı çalışma, propolisin Streptococcus mutans adlı bu bakterinin dişlere yapışmasını önlemeye de yardımcı olabileceğini öne sürmektedir. [2]
- Gastrointestinal Bozukluklar
2018 tarihli bir araştırma propolisin ülseratif kolit, mide-bağırsak kanserleri ve ülser gibi mide-bağırsak bozukluklarına yardımcı olabileceğini belirtmektedir. Araştırmada propolisteki bazı bileşenlerin, mide ülseri ve kanserine sebep olan helikobakter pilori dahil olmak üzere patojenleri etkili bir şekilde ortadan kaldırdığı gözlemlenmiştir. Ancak araştırmanın hayvan çalışmaları ve hücre kültürleriyle sınırlı olduğunu belirtmek gerekir. [3]
- Yanık Tedavisi
Alternatif ve Tamamlayıcı Tıp Dergisi’nde yayınlanan bir araştırmaya göre propolis küçük yanıkların iyileşmesini destekleyen özelliklere sahiptir. Araştırmada propolis bazlı bir cilt kreminin etkileri, ikinci derece yanıklarda yaygın olarak kullanılan bir ilaçla karşılaştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda propolis ve yanık kreminin benzer şekilde etkili olduğu gözlenmiştir. Dahası, propolisin daha fazla anti-inflamatuar fayda sağladığı görülmüştür. [4]
- Genital Herpes
Bitkisel Tıp Dergisi'nde yayınlanan bir araştırmaya göre, propolis bazlı merhemler, genital iltihaplanmayla ilgili yaraların tedavisine yardımcı olmaktadır. Araştırmacılar propolis kaynaklı flavonoidler içeren bir merhemin hem genital uçuk kreminden hem de plasebo merhemlerden daha etkili olabileceği sonucuna varmıştır. [5]
- Uçuk
Propolis uçuklara neden olan herpes simpleks tip 1 virüsüyle mücadele eden bileşenlere sahiptir. Cilt üzerindeki uçuklara uygulandığında yaraların iyileşmesine yardımcı olmaktadır. Fitoterapi Araştırmaları’nda yayınlanan bir çalışmaya göre, uçuklara günde 3 kez topikal propolis uygulamak, tedavisiz süreçlere göre daha hızlı iyileşmeye katkı sağlamaktadır. Aynı araştırma propolis kreminin vücudu gelecekteki uçuk oluşumlarına karşı da koruduğunu belirtmektedir. [6]
- Kanser
Bazı bilimsel çalışmalar propolisin belirli kanser türlerinin tedavisinde rol oynadığını ileri sürmektedir. Alerji ve İmmünolojide Klinik İncelemeler adlı dergide yayınlanan araştırma, propolisin anti-kanser özelliklerini şu şekilde tanımlamaktadır:
- Kanserli hücrelerin çoğalmasını engellemek,
- Hücrelere kanser bulaşma olasılığını azaltmak,
- Kanser hücrelerinin birbirine sinyal gönderdikleri yolları bloke etmek. [7]
Ancak propolisin kanserde tek başına bir tedavi olmadığını, yalnızca tamamlayıcı bir özellik gösterdiğini belirtmektedir. Çin’de yapılan 2014 tarihli başka bir araştırma ise meme kanseri hücreleri üzerindeki anti-tümör etkileri nedeniyle propolisin bu kanserin tedavisinde tamamlayıcı bir yöntem olabileceğini ileri sürmektedir. [8]
Propolis Nerede Kullanılır?
Propolis faydaları ve zararları ile geleneksel bir tıbbi geçmişe sahiptir. Günümüzde ise kozmetikten gıdaya birçok üründe kullanılır. Merhem, losyon, diş macunu, vitamin takviyeleri, öksürük şurupları, bal ve sakız propolisin en yaygın kullanıldığı ürünlerdir. Genel sağlığa sunduğu katkılardan dolayı bitkisel takviyelerde ve boğaz pastillerinde de kullanılır. Strepsils Herbal Ekinezya’nın çinko, beta-glukan ve ekinezyayla birlikte dört temel bileşeninden biridir. Propolisin antioksidan özelliğiyle desteklenen Strepsils Herbal Ekinezya, boğaz ağrısı ve kuru öksürük şikayetlerini azaltmaya yardımcı olur.
KAYNAKLAR:
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15629260/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12673037/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29736177/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11890438/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10782483/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26988443/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22707327/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24963320/
Daha Fazla Öğren
Faydalı Bilgiler
Propolis arıların ağaç tomurcuklarından topladıkları maddelerle ürettikleri reçineli bir karışımdır. Antioksidanlar açısından zengin olan propolis, doğal bir tedavi edici olarak uzun bir kullanım geçmişine sahiptir.
Zencefilin boğaza faydalarını öğrenmek için tıklayın!
Ihlamurun boğaza faydalarını öğrenmek için tıklayın!