Sual
Bir kitapta, bir hadis-i şerifin mevzu olduğu 2 yol ile anlaşılır: 1- Peygamberimiz, bu söz benim değildir diye bildirecek veya 2- Bir kimsenin peygamberimizin her halini yazması ve yazılanlar arasında bu mezkur hadisin bulunmaması ile anlaşılır, diyor. Bir başka kitapta ise, mevzu hadis, İslâma, akla, hesaba ve tecrübeye uymaması ile anlaşılır, diyor. Bu iki ifadeyi nasıl anlamalıyız?
Cevap
İkisi zıt değil. Birincisi, bir hadisin mevzu olduğunu kati söylemek ancak bu iki yolla olur ki, bu da muhaldir, demektir. Şu halde bir hadisin mevzu olduğunu söylemek, beşeri bir kanaat ile olur. Yani ictihadîdir; kati değildir. Bundaki kıstas da dine, akla, hesaba ve tecrübeye uymamasıdır.