Euromonitor’un araştırması, şeker ve yağ tüketimi ile obezitenin ilişkilendirilmesinde ezberleri bozan sonuçlar ortaya koydu. Obezite görülme sıklığı düşük birçok ülkede, şeker ve yağ tüketiminin yüksek olduğu belirlendi.
Euromonitor International, dünya çapında 54 ülkede satılan ambalajlı gıda ve içecekler yoluyla alınan enerji, protein,karbonhidrat, şeker, yağ, doymuş yağ, lif ve tuz miktarlarının yer aldığı “Passport: Nutrition” başlıklı bir veri tabanı oluşturdu. Veri tabanı ile şirketlere pazarı yönlendiren temel ögeler, beslenme eğilimleri, tüketim oranları gibi veriler sunularak pozisyon almalarına yardımcı olmak amaçlandı.
Washington Post’ta yer alan habere göre, Euromonitor’un Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) günlük 50 gramla sınırlandırılmasını önerdiği şeker tüketimine ilişkin araştırmasında, ABD, kişi başına günlük 126 gramla dünyada en fazla şeker tüketilen ülke olarak belirlendi.
ABD’yi 103 gramla Almanya, 102,5 gramla Hollanda, 96,7 gramla İrlanda, 95,6 gramla Avusturya, 95 gramla Belçika, 93,2 gramla İngiltere, 92,5 gramla Meksika, 91,5 gramla Finlandiya ve 89,1 gramla Kanada takip ediyor.
Araştırmaya göre, kişi başına şeker tüketimi 35,4 gramla, DSÖ’nün önerdiği miktarın altında kalan Türkiye, 54 ülke arasında 37. sırada yer alıyor.
En az şeker tüketilen ülkeler sıralamasında kişi başına günlük 5 gram ile Hindistan ilk sırayı alırken, bu ülkeyi 14,5 gramla İsrail, 15 gramla Endonezya ve 16 gramla Çin izliyor.
Yağ tüketiminde ilk 10 ülke
Euromonitor, ülkeler bazında yağ tüketimini de araştırdı. Avrupa ülkelerinin başı çektiği, yağ tüketiminin en fazla olduğu ilk 10 ülke şöyle:
Belçika 95 gram, Almanya 86,5 gram, Finlandiya 80,8 gram, Hollanda 80,4 gram, İsveç 80,3 gram, Suudi Arabistan 79 gram, İspanya 78,4 gram, Malezya 78,3 gram, Fransa 74,2 gram, İsviçre 73,6 gram.
Şeker tüketiminde ilk sıradaki ABD, 65,5 gram ile kişi başına günlük yağ tüketiminde 16. sırayı alırken, Türkiye, kişi başına günlük 53,8 gram yağ tüketimi ile 30. sırada yer aldı.
Şeker tüketimi gibi yağ tüketiminin en az olduğu ülkeler sıralamasında da kişi başına günlük 10 gram ile ilk sırayı alan Hindistan’ı, 15,5 gramla Endonezya, 20 gramla Güney Kore, 20,7 gramla Filipinler ve 21,5 gramla Tayvan izliyor.
Haberde, araştırmanın, ABD dışında şeker ve yağ tüketimi fazla ülkelerin düşük obezite oranlarına sahip olduğunu gözler önüne serdiği de belirtildi. Ekonomik İşbirliği ve
Kalkınma Örgütü (OECD) verilerine göre, kişi başı günlük şeker ve yağ tüketimi en yüksek ülkelerden biri olan Almanya’da, 14 yaş üstü nüfusun sadece 14,7’si obez. Aynı
şekilde kişi başı şeker ve yağ tüketimi en yüksek ülkeler arasında yer alan Belçika, Hollanda, Finlandiya ve İsveç de obezitede en düşük oranlarla dikkati çekiyor.
Uzmanlar, araştırmanın obeziteyi sadece şeker ve yağ tüketimine bağlamanın doğru olmadığını, hareketsizlik ve genetik faktörlerin de etkili olduğunu ortaya koyduğunu
belirttiler.
Şeker tüketimi düşüyor
10 Avrupa ülkesi ile Avustralya, Yeni Zelanda ve ABD’den gelen verileri karşılaştıran araştırmacılar ise söz konusu ülkelerin çoğunda gıdalar yoluyla alınan şeker miktarının düştüğünü ya da sabit kaldığını ortaya koydular.
“Beslenme ile şeker alımında dünyadaki eğilimler” (Worldwide trends in dietary sugar intake) başlığını taşıyan araştırma, Nutrition Research Reviews dergisinde yayınlandı.
Dünya Şeker Araştırmaları Örgütü ile Cork Üniversitesinin yürüttüğü araştırmada, ulusal beslenme anketleri temel alınarak günlük şeker tüketimi, gram ve enerjinin yüzdesi olarak incelendi. Araştırmada toplam şeker, süt harici eklenmiş şeker, eklenmiş şeker, sakkaroz, mono ve disakkaritler gibi tanımlar üzerinde duruldu.
Avrupa ülkelerinden Danimarka, İrlanda, Norveç, Fransa, Almanya, İsveç, Finlandiya, İngiltere, Hollanda ve Avusturya’yı da içeren araştırmada ülke, cinsiyet ve yaş grupları olarak yapılan karşılaştırmaların yarıdan fazlasında düşüş olduğu ortaya çıktı. Günlük şeker tüketimindeki düşüşler Alman kız çocuklar/ergenlerde 22 yıllık süreçte görülen 1 gramlık düşüşten, Norveçli erkek yetişkinlerde 14 yıllık süreçte görülen 18 gramlık düşüşe kadar geniş bir yelpazede yer aldı. Günlük enerji tüketim miktarı içerisindeki yüzde olarak en büyük düşüş ise Hollandalı erkek çocuk ve ergenlerde 11 yıllık bir süre içinde görülen 3 puanlık düşüş oldu. Karşılaştırmaların sadece %14’ünde gıdalarla alınan şekerlerde artış görüldüğü belirlendi. Artış görülen günlük tüketim oranları İsveçli yetişkin kadınlarda 10 yılda 2 gramdan, Yeni Zelandalı yetişkin erkeklerde 20 yılda 15 grama kadar değişiklik gösterdi.
Araştırmacılar ergen kesimin genellikle dikkat edilmesi gereken grup olarak gösterildiğini, ancak bu durumun genel geçer kural olmadığının görüldüğünü belirttiler. Şeker tüketimi Hollandalı ergen erkekler arasında artmış olsa da, Danimarka, ABD, İngiltere ve hatta Hollanda’daki ergen kadınlar arasında düşüş gösterdi. Araştırmanın ortaya koyduğu en önemli sonuçlardan biri de tüketimde görülen değişimlere atıfta bulunulacağı zaman ülke, cinsiyet ve yaş grubu bazında spesifik örneklemin dikkate alınması gerektiği oldu.