CANDİDA NEDİR?
Vücutta doğal olarak oluşan bir maya tipidir. Özellikle ağız, boğaz, bağırsaklar, vajina ve deride bulunur. Kandida sıhhat için gereklidir: besinleri emmede ve bağırsak yolunu enfeksiyonlardan müdafaada rol oynar. Faydaları olmasına rağmen, kandida çok büyümesi birçok sıhhat külfetine neden olabilir.
CANDİDA MANTARI BELİRTİLERİ
Yorgunluk
Kandida çok büyümesi direkt besin eksikliklerine neden olmasa da, çalışmalar oral kandidiyazisin durumu kötüleştirebilecek yetersiz beslenme ile irtibatlı olabileceğini göstermektedir. Ayrıyeten mukozal lezyonlar güç alımını etkileyebilir, bu da kartopu etkisi yaratabilir ve durumu daha da kötüleştirebilir. Demir, çinko, folat, B12 ve C vitaminlerindeki eksikliklerin tümü gücün azalmasına ve yorgunluğa katkıda bulunur.
Tekrarlayan Maya Enfeksiyonları
Vajinal kandidiyaz olarak da bilinen mantar enfeksiyonları, bakteriyel vajinal enfeksiyonlardan sonra en sık görülen vajinal enfeksiyon cinsidir. Vajinada kandidiyaz çok büyümesi meydana geldiğinde ortaya çıkarlar. Semptomlar kaşıntı, kısırlık, berbat koku, ağrılı cinsel ilgi, kızarıklık, şişme ve kalın, beyaz bir akıntıyı içerebilir.
-
Erkeklerde ise; genital kaşıntı, cinsel istekte azalma, ereksiyon zahmetleri görülebilir.
Sindirim Sıkıntıları
Bağırsak, trilyonlarca bakteriye konut sahipliği yapar. Bakterilerin kimi kullanımları şunları içerir:
-
Bağışıklık sistemini güçlendirmeye yardımcı olur
-
Safra asitlerini işler
-
Besinlerden güç çeker
-
Asetat, propiyonat ve bütirat üzere kısa zincirli yağ asitleri (SCFA’lar) üretir.
Sindirim sorunları; ishal, kabızlık, karın bölgesinde şişkinlik ve ağrı, gaz, dışkıda mukus üzere sıkıntılar biçiminde nüksedebilir. Bağırsaktaki ziyanlı bakterilerin sayısı hoş bakterilerden fazlaysa, sıhhat badireleri ortaya çıkar. Ziyanlı bakterilerin bağırsakları ne ölçüde etkilediği konusunda çalışmalar devam etmektedir. Candida çok büyümesi üzerine yapılan araştırmalar şunları keşfetti:
İnce bağırsakta çok mantar büyümesi
SIFO olarak da bilinen bu durum, ince bağırsakta gastrointestinal semptomlarla alakalı birçok mantar organizması olarak tanımlanır. Çalışmalar, kandidiyazisin antibiyotik, steroid alan veya bağışıklığı baskılanmış veya bağışıklık sistemi zayıf olan hastalarda GI semptomlarına neden olabileceğini göstermektedir. Yaygın semptomlar ortasında gaz, mide bulantısı, ishal, geğirme, şişkinlik ve hazımsızlık sayılabilir.
İshal
İshalin yaygın semptomları ortasında gevşek, sulu dışkı ve karın krampları bulunur. İshalin yaygın nedenleri ortasında laktoz intoleransı, ilaçlar, virüsler ve bakteriler bulunur. Candida birtakım klinik çalışmalarda da ishale neden olmuştur.
İnflamatuar Bağırsak Hastalığı (IBH)
Sindirim sisteminde iltihaba neden olan bağırsak bozuklukları, inflamatuar bağırsak hastalığı olarak bilinir. Semptomlar ateş, yorgunluk, ishal, dışkıda kan, şişkinlik ve diğerlerini içerebilir. IBH’li 126 kişi üzerinde yapılan bir araştırma, hastaların % 84’ünün gastrointestinal kanalda C. albicans olduğunu buldu.
Mantar Enfeksiyonları
Kandidiyaz, C. albicans’ın neden olduğu en yaygın mantar enfeksiyonlarından biridir. Candida çok büyümesi çoklukla atlet ayağı, saçkıran ve ayak tırnağı mantarına neden olur.
Şeker Bağımlılığı Sorunu
Bağımlılık derecesinde şeker, ekmek, makarna üzere yüksek karbonhidrat içeren besinleri fazla tüketme isteğine sahip olma durumu.
Öteki Belirtiler
Ağızda görülen yaralar ve ağrılar, aft, nefesin makûs kokması, ağız içinde (dil üzerinde) beyaz lekeler
CANDİDA TEDAVİSİ
Candida diyeti, candida enfeksiyonlarının semptomlarını hafifletmek için uygulanan katı bir diyet modelidir. Bu diyet şeker, gluten, alkol, birtakım süt yapıtları ve ziyanlı katkı ögelerinin kullanımını yasaklarken; düşük şeker oranlarına sahip meyveler, nişastalı olmayan sebzeler ve glutensiz yiyeceklerin tüketimine müsaade veriliyor.
Diyette özellikle bağırsak mikrobiyotasına ziyan verebileceği nedeniyle gluten kullanımı katiyetle önerilmiyor. Yüksek oranlarda rafine şeker alımı, bağışıklık sistemi zayıflamış insanlarda candida enfeksiyonlarını kötüleştirebiliyor. Yüksek karbonhidrat içeren diyetler birtakım bireylerde candida sayısını arttırabiliyor.
CANDİDA TEDAVİ SÜRESİ
Candida mantarının olumsuz etkisi ortadan kaldırılana kadar uygulanır. Bireyden şahsa değişmekle birlikte bir ay boyunca diyetin yapılması beklenir. Özellikle rafine şekerin sonrasında da beslenmeden çıkarılması candida mantarıyla ilgili ıstırapların nüksetmesinin önüne geçebilmektedir.
Candida Diyeti’nde Yasaklı Olan Besinler
Yüksek Şekerli Meyveler
Glüten İçeren Tahıllar
Kimi Etler
Rafine Yağlar
Çeşniler
Kimi Süt Yapıtları
Şeker ve Yapay Tatlandırıcılar
Yağlı Tohumlar
Kafein, Alkol ve Şekerli İçecekler
Candida İçin En İyi Besinler
-
Otlar ve Baharatlar: Tarçın, dereotu, zerdeçal, kekik, biberiye, karabiber,
-
Kuruyemişler ve Tohumlar: Badem, ayçiçeği tohumu, keten tohumu,
-
Sağlıklı Yağlar: Zeytin, rafine edilmemiş hindistancevizi yağı, sızma zeytinyağı, susam yağı.
-
Protein: Yumurta, tavuk, hindi
-
İçecekler (Kafeinsiz): Filtrelenmiş su, badem sütü, hindistan cevizi sütü (katkı ögesi olmadan), bitki çayları
-
Süt Yapıtları: Tereyağı, sade yoğurt, kefir
-
Tatlandırıcılar: Ksilitol, stevia, eritritol
-
Öbür: Elma sirkesi, çörek otu yağı