Doğum Sonrası Depresyon Nedir?
Doğum sonrası depresyon, doğumdan sonra bazı kadınlarda meydana gelen fiziksel, duygusal ve davranışsal değişikliklerin bir karışımıdır. Ruhsal bozuklukları teşhis etmek için kullanılan bir kılavuz olan DSM-5’e göre, doğum sonrası depresyonu; doğumdan sonraki 4 hafta içinde başlayan bir depresyon şeklidir. Doğum sonrası depresyon tanısı sadece doğum ile depresyon arasındaki sürenin uzunluğuna değil, aynı zamanda depresyonun ciddiyetine de dayanmaktadır.
Doğum sonrası depresyon, bebek sahibi olurken meydana gelen kimyasal, sosyal ve psikolojik değişikliklerle bağlantılıdır. Bu terim, birçok yeni annenin yaşadığı bir dizi fiziksel ve duygusal değişikliği tanımlar aynı zamanda da ilaç ve danışmanlık ile tedavi edilebilir.
Kimyasal değişiklikler, doğumdan sonra hormonlarda hızlı bir düşüşü içerir. Bu düşüş ile depresyon arasındaki gerçek bağlantı hala net değil. Ancak kadın üreme hormonları olan östrojen ve progesteron düzeylerinin gebelikte on kat arttığı biliniyor. Daha sonra doğumdan sonra keskin bir şekilde düşer. Bir kadın doğum yaptıktan 3 gün sonra, bu hormonların seviyeleri hamile kalmadan önceki seviyelerine geri döner.
Bu kimyasal değişikliklere ek olarak, bebek sahibi olmanın sosyal ve psikolojik değişiklikleri ile artan bir depresyon riski yaratır.Yeni annelerin çoğu doğumdan sonra “bebek hüznü” yaşar. Bu kadından yaklaşık her 10 kişiden 1’i doğumdan sonra daha şiddetli ve daha uzun süreli bir depresyona maruz kalır. Yaklaşık 1000 kadından 1’i doğum sonrası psikoz adı verilen daha ciddi bir durum geliştirir.
Doğum Sonrası Depresyon Belirtileri ve Belirtileri
Doğum sonrası depresyon belirtilerini tespit etmek zor olabilir. Çoğu kadın doğumdan sonra şu semptomlara sahiptir:
- Uyumakta zorluk
- İştah değişiklikleri
- Aşırı yorgunluk
- Azalan libido
- Sık ruh hali değişiklikleri
- Depresyon hali
- Zevk kaybı
- Değersizlik, umutsuzluk ve çaresizlik duyguları
- Ölüm veya intihar düşünceleri
- Başkasına zarar verme düşünceleri
Takıntılar genellikle bebeğin sağlığı ile ilgili endişeler veya bebeğe zarar verme konusundaki mantıksız korkularla ilgilidir. Panik bozukluğu da ortaya çıkabilir. Bu rahatsızlıklara ve depresyona aynı anda da sahip olunabilir.
Tedavi edilmeyen doğum sonrası depresyon, yeni anneler ve çocukları için tehlikeli olabilir. Yeni bir anne şu durumlarda profesyonel yardım almalıdır:
Belirtiler 2 haftadan uzun sürüyorsa, günlük durumlarla baş edemiyorsa,kendisine veya bebeğine zarar verme düşünceleri var ise, günün çoğunda aşırı derecede endişeli, korkmuş ve paniklemiş hissediyorsa bu durumda annenin mutlaka profesyonel bir destek alması gerekir.
Doğum Sonrası Depresyon Nedenleri ve Risk Faktörleri
- Hamile kalmadan önce veya hamilelik sırasında yaşanan depresyon öyküsü.
- Hamilelik dönemindeki yaşınız, ne kadar gençseniz, depresyon ihtimali de o kadar yüksek oluyor.
- Hamilelikle ilgili belirsizlik.
- Çocuk sayısının fazla olması, bir sonraki hamilelikte depresyona girme olasılığınız o kadar artar.
- Sınırlı sosyal destek
- Yalnız yaşamak
- Evlilik çatışması
Doğum sonrası depresyonun tek bir nedeni yoktur, ancak aşağıda belirtilen fiziksel ve duygusal sorunlar depresyonun daha da ilerlemesine yol açabilir:
Hormonlar: Doğum yaptıktan sonra östrojen ve progesterondaki dramatik düşüş doğum sonrası depresyona sebep olabilir. Tiroid beziniz tarafından üretilen diğer hormonlar da keskin bir şekilde düşebilir ve kendinizi yorgun, halsiz ve depresif hissetmenize neden olabilir.
Uyku eksikliği: Uykudan mahrum kaldığınızda ve bunaldığınızda, küçük sorunları bile halletmekte güçlük çekebilirsiniz.
Kaygı: Yeni doğmuş bir bebeğe bakma yeteneğiniz konusunda endişeli olabilirsiniz.
Özgüven:Kendinizi eskisi kadar çekici hissetmiyorsunuzdur, kimlik duygunuzla mücadele edebilir veya hayatınızın kontrolünü kaybettiğinizi hissedebilirsiniz. Bu sorunlardan herhangi biri doğum sonrası depresyona katkıda bulunabilir.
Doğum Sonrası Depresyon Türleri
Kadınların doğum yaptıktan sonra sahip olabileceği ruh hali değişikliklerini tanımlamak için kullanılan üç terim vardır:
Çoğu kadında doğumdan hemen sonraki günlerde ortaya çıkan “bebek hüznü” yaygındır. Çok mutlu hissetme ve ardından çok üzgün hissetme gibi ani ruh hali değişimlerini yaşayabilirsiniz. Sebepsiz ağlayabilir ve sabırsız, sinirli, huzursuz, endişeli, yalnız ve üzgün hissedebilirsiniz. Bebek hüznü doğumdan sonra sadece birkaç saat veya 1-2 hafta sürebilir. Genellikle bebek hüznü için bir sağlık uzmanından desteğe ihtiyacınız yoktur. Çoğu zaman, yeni annelerden oluşan bir destek grubuna katılmak veya diğer annelerle konuşmak yardımcı olur.
Doğum sonrası depresyon, doğumdan birkaç gün sonra hatta aylar sonra ortaya çıkabilir. Sadece ilk çocukta değil, herhangi bir çocuğun doğumundan sonra da gerçekleşebilir. Bebek hüznüne benzer duygulara sahip olabilirsiniz – üzüntü, umutsuzluk, endişe, sinirlilik – ama bu duyguları çok daha güçlü hissedersiniz. Doğum sonrası depresyon, genellikle sizi her gün yapmanız gereken şeyleri yapmaktan alıkoyar. İşlevsellik yeteneğiniz etkilendiğinde, kadın doğum doktorunuz veya birinci basamak doktorunuz gibi sağlık hizmeti sağlayıcısını görmeniz gerekir. Bu doktor sizi depresyon belirtileri açısından gözlemleyip bir tedavi planı geliştirebilir. Tedavi görmezseniz semptomlar kötüleşebilir. Ciddi bir durum olsa da ilaç ve danışmanlık ile tedavi edilebilir.
Doğum sonrası psikoz, yeni anneleri etkileyebilecek çok ciddi bir akıl hastalığıdır. Bu hastalık hızla, genellikle doğumdan sonraki ilk 3 ay içinde ortaya çıkabilir. Kadınlar gerçeklikle bağlarını kaybedebilir, işitsel halüsinasyonlar (konuşan bir kişi gibi gerçekte gerçekleşmeyen şeyleri duymak) ve sanrılar (açıkça mantıksız olan şeylere şiddetle inanmak). Görsel halüsinasyonlar (olmayan şeyleri görmek) daha az yaygındır. Diğer semptomlar arasında uykusuzluk (uyuyamama), heyecanlı ve kızgın hissetme, hızlanma, huzursuzluk ve garip hisler ve davranışlar bulunur. Doğum sonrası psikozu olan kadınların hemen tedaviye ihtiyacı vardır ve neredeyse her zaman ilaca ihtiyaç duyar. Kadınlar bazen kendilerine veya bir başkasına zarar verme riski altında oldukları için hastaneye kaldırılırlar.
Bu depresyonun tedavisi ise bir kadının semptomlarının türüne ve şiddetine bağlı olarak farklı şekilde tedavi edilir. Tedavi seçenekleri arasında anksiyete önleyici veya antidepresan ilaçlar, psikoterapi ve duygusal destek ve eğitim için bir destek grubuna katılım yer alır.
Doğum sonrası psikoz durumunda, genellikle psikozu tedavi etmek için kullanılan ilaçlar eklenir. Hastaneye yatış da gerekli olabilir.
Emziriyorsanız, depresyon, anksiyete ve hatta psikoz için ilaç alamayacağınızı düşünmeyin. Doktorunuzla konuşun. Doktor gözetiminde birçok kadın emzirirken ilaç alır. Bu, siz ve doktorunuz arasında verilecek bir karardır.
Komplikasyonları
Tedavi edilmeyen doğum sonrası depresyon, bebeğinizle bağ kurma becerinizi zayıflatabilir ve tüm aileyi etkileyebilir:
Anne için; tedavi edilmeyen doğum sonrası depresyon aylarca veya daha uzun sürebilir, hatta kronik bir depresif bozukluğa dönüşebilir. Tedavi edildiğinde bile doğum sonrası depresyon, gelecekte depresyon atakları geçirme olasılığınızı artırabilir.
Bebeğin babası; Yeni bir annenin depresyonu olduğunda, babanın da depresyona girme olasılığı daha yüksek olabilir.
Çocuklar; Doğum sonrası depresyonu olan annelerin çocuklarının uyku ve yemek yeme sorunları, normalden daha fazla ağlama ve dil gelişiminde gecikmeler olma olasılığı daha yüksektir.
Önleme
Depresyon geçmişiniz varsa, hamile olduğunuzu öğrenir öğrenmez veya hamile kalmayı planlıyorsanız doktorunuza söyleyin.
Hamilelik sırasında, doktorunuz sizi semptomlar açısından gözlemler. Hafif depresyon belirtilerini destek grupları, danışmanlık veya diğer terapilerle yönetebilirsiniz. Doktorunuz hamileyken bile ilaç yazabilir.
Bebeğiniz doğduktan sonra, doktorunuz, depresyon belirtilerini gözlemleyip, doğum sonrası erken bir kontrol önerebilir. Ne kadar erken teşhis edilirse, tedaviye o kadar erken başlayabilirsiniz. Doğum sonrası depresyon geçmişiniz varsa, doktorunuz bebeğinizi doğurur doğurmaz tedaviyi önerebilir.
Eve yeni doğmuş bir bebek getirmenin üstesinden gelmenize yardımcı olabilecek bazı ipuçları:
Yardım isteyin – başkalarının size nasıl yardımcı olabileceklerini bilmelerini sağlayın.
Kendiniz ve bebeğiniz için beklentileriniz konusunda gerçekçi olun.
Egzersiz – doktorunuzun aktivite seviyenize koyabileceği sınırlamalar dahilinde; bir yürüyüşe çıkın.
Mantıklı bir diyet uygulayın; alkol ve kafeinden kaçının.
Partnerinizle ilişkinizi geliştirin , birbirinize zaman ayırın.
Aileniz ve arkadaşlarınızla iletişim halinde olun , kendinizi izole etmeyin.
Eve ilk gittiğinizde bebeği ve sizi görmek için gelen ziyaretçileri sınırlayın.
Telefon görüşmelerini azaltın.
Bebeğiniz uyurken uyuyun veya dinlenin.
Anne olmak, doğanın eşsiz bir mucizesidir. Sadece ve sadece tadını çıkarın:))