Sual: fıtır sadakası veya kurban vacip olan bir kimsede aranan zenginlik şartları nelerdir? ?
Sual: fıtır sadakası veya kurban vacip olan bir kimsede aranan zenginlik şartları nelerdir? ?
Cevap: Temel ihtiyaçları dışında iki yüz dirhem (80,18 gr. altın) karşılığı eşyaya veya paraya malik olana fıtır sadakası ve kurban vaciptir.
Kişiye kurban veya fıtır sadakası vacip olması için nisap miktarı malı, eşyası veya parası, temel ihtiyaçları hariç olarak hesaplanır.
Faydalanılan Eserler:
İbn-i Âbidîn, Kurban ve Fıtır Faslı.
Fetevâyi Hindiyye, Fıtır Sadakası, Kurban Bahsi, Zengin Kime Denir?
el-Hidâye, Fıtır Sadakası, Kurban Bahsi.
el-İhtiyâr.
İslam Fıkhı, Celal Yıldırım.
Fıtır Sadakası veya Kurban Vacip Olan Bir Kimsede Aranan Zenginlik Şartları:
Kurban,
1-Akıllı,
2-Bâliğ,
3-Müslüman,
4-Hür,
5-Mukîm, kurban kesecek kadar zengin her erkek ve kadına vaciptir.
6-Zenginlik ölçüsü ise, asli ihtiyaçlarından fazla olarak 20 miskal yani 82 gr altın veya bu miktarda paraya yahut ticaret malına sahip olan her Müslüman için kurban kesmek bizim mezhebimize (Hanefî mezhebine) göre vâciptir. Kişiye kurban veya fıtır sadakası vacip olması için nisap miktarı malı, eşyası veya parası, temel ihtiyaçları hariç olarak hesaplanır
Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelîlere göre ise kurban, sünnet-i müekkededir. Hatta Hanbelîlere göre, ödeme imkânına sahip olan kimse, borç ederek de olsa, kurban parasını temin edebiliyorsa, kurban kesmeye muktedir sayılır. (El-Fıkhu alel-Mezâhibil-Erba)
Kurban kesecek kimsenin: Müslüman, hür ve yolculuk halinde bulunmayıp mukîm olması, nisab miktarı mala sahip olması (Serahsî, age, XII, 8; Kâsânî, age, V, 63; el-Fetâva'l-Hindiyye, V, 292) gerekir
1-Deli veya çocuk: Akıllı ve bülûğa ermiş olma şartı konusunda ihtilâf vardırİmam Azam ve İmam Ebû Yûsuf'a göre kurban kesmekle mükellef olmak için akıllı ve bülûğa ermiş olmak şartı yokturZengin olan çocuk veya delinin malından velîsi kurban keser. İmam Muhammed'e göre ise akıl ve bülûğa ermek şarttırFetva bu görüşe göredir (el-Fetâva'l-Hindiyye, V, 293)(Dürer c.1 s.267 Dürül Muhtar Reddül Muhtar c.6 s.316 Hidaye c.4 s.71 cevhere c.2 s.241 Bahrurraik c.8 s.198.Büyük İslam İlmihali; Ömer Nasuhı Bilmen,4103)
Velileri onlar adına mallarından kesecek olsalar, kurban bedelini onlara ödemeleri gerekir. Ancak bir kimsenin kendi malından çocuğu için kurban kesmesi mendubdur.(İmam Malik ile İmam Şafiî'ye göre, kurban vacib değil, müekked bir sünnettir .Büyük İslam İlmihali; Ömer Nasuhı Bilmen,4103)
Kendisine kurban vacip olan kişinin baliğ olmamış çocuklarına da kurban kesmesi müstehaptır. Sadakayı fıtır gibi vacip değildir.(Cevhere Reddül Muhtar c.6 s.241)
2-Bülüğa ermiş ve kurban günü Müslüman olan kimse :Kâfire kurban kesme vacib olmamakla birlikte eyyâm-ı nahr (Kurban kesme günleri) da müslüman olana veya bülûğa ermiş olana kurban vacibtir ve kurban kesmesi gerekir (Kâsânı, age, V, 63; el-Fetâva'l-Hindiyye, V, 293)
3-Seferi olmayan, mukin olan: Seferî olanlar kurban kesmekten muaftır.Bundan dolayı seferîliği gerektirecek yoldan gelen hacılara kurban vücûbiyeti yoktur.Ancak mukîm olan Mekkeliler için bu vücûbiyet düşmez.Eyyâm-ı nahr'da (kurban günü) yolculuğa çıkan kişi, vakit çıkmadan mukîm olursa kurbanla mükelleftirEyyâm-ı nahr'ın ilk günlerinde mukîm olduğu halde kurban kesmeyen ve son gün sefere çıkan kişiden vücûbiyet düşer (Kâsânî, age, V, 6364; el-Fetâva'l Hindiyye, V, 293)Sefer halinde iken kurban kesmeyip de bayram günlerinde memleketlerine dönenler ise kurban kesmelidirler
4-Nisab mıktarı mala sahip olmak: Kurban kesmede nisab, sadaka-i fitırla* mükellef olmaktırBu durumdaki müslümana kurban kesmek vaciptir (Kâsânî, V, 64)
Nisabı eksilten borç, eyyâm-ı nahrda kurbanlığın kaybolması kurbanın vücûbiyetini düşürmez.Kişi vaktin başlangıcında fakir, sonunda zenginleşirse kurban kesmesi gerekir.Kurban kesmekle mükellef olan aldığı kurbanlığı kaybeder ve mal varlığı nisabın altına düşerse eyyâm-ı nahr'da fakir olduğundan yeni bir kurban almaya gerek yoktur.Zengin olduğu halde yerine yenisini alıp keser ve diğerini de bulursa bunu kesmesi gerekmez (Kâsânı, V, 6264)
Kurban kesme günlerinde (kurban bayramının ilk üç gününde) kurban kesmeğe gücü varken kurban kesmeyip de sonra fakir düşse, buradaki vücub üzerinden düşmüş olmaz
Ömer Nasuhi Bilmen