Anksiyete Nedir?
Anksiyete, bir kişinin bir şey hakkında rahatsız veya korkmuş hissettiği bir durumdur. Bu durumun kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir, ancak uzmanlar, faktörlerin bir kombinasyonunun rol oynadığına inanmaktadır. Beynin duygusal anıları depolamaktan ve almaktan sorumlu bölgelerinin dahil olduğuna inanılıyor. Bireyin kaygıya daha yatkın olduğunu gösteren aile öyküleri de vardır. Tiroid hastalığı gibi bazı tıbbi durumlar da bireyin kaygı geliştirme riskine katkıda bulunabilir.
Stres
Stres ve kaygı iki farklı duygusal durumdur. Stres, stresli bir duruma veya olaya verilen bedensel tepkidir ve kaygı, stresli bir durum tekrarlandığında veya stres tepkisi aşırı uzun sürdüğünde ortaya çıkan psikolojik durumdur. Sonuçta, kaygı fiziksel ve zihinsel sağlık sorunlarına neden olabilir.
Endişeli veya stresli olduğumuzda, vücudumuz rasyonel prefrontal korteksi boğan bir kimyasal seli yaratır. Bu kimyasallar, aslan gibi tehlikeli bir durumla karşılaştığımızda bizi bir savaş ya da uçuş tepkisine hazırlamak için gelişen amigdalayı harekete geçirir.
Çoğumuz zaman zaman bir tür stres yaşarken, stresimizin nedeni kişiden kişiye değişir. Bazen, sadece sinirli veya endişeli hissetmemize neden olan bir olaydır. Bununla birlikte, aynı zamanda bir korku, korku veya rahatsızlık hissi de olabilir. Bu gibi durumlarda kişi stres etkenini tanımlayamayabilir bile.
Çevresel Faktörler
Bireyin kaygı düzeyini belirlemede çevresel faktörler önemli rol oynar. Bunlar biyolojik, sosyal ve duygusal faktörleri içerir. Bunların hepsi kaygı düzeylerine yol açabilir veya bunları artırabilir. Kaygı, strese verilen doğal bir tepkidir ve bireyi korumak için gerekli olmakla birlikte, kaygı bozukluklarına da neden olabilir. Bu koşullar genellikle strese aşırı fiziksel tepkinin sonucudur. Aşağıda, kaygıya katkıda bulunabilecek bazı yaygın çevresel faktörler listelenmiştir.
Davranışsal kaygı araştırmaları genellikle bir şekilde insanlara benzeyen hayvan modellerini kullanır. Çevresel faktörlerin kişinin kaygısını etkileyip etkilemediğini test etmek için bu modellerin belirli kriterleri karşılaması gerekir. Daha sonra, bunlar insan deneyimiyle karşılaştırılmalıdır.
Vücut Duyumları
Vücutta garip veya yanlış duyumların yaşanması, yaygın bir kaygı belirtisidir. Bir korku veya sinirlilik döneminden önce veya sonra ortaya çıkabilir ve başka semptomlar eşlik edebilir. Semptomlar hafiften aşırıya kadar değişebilir ve gün boyunca gelip gidebilir. Bir duyumun süresiz olarak devam etmesi de mümkündür.
Bazı insanların ciddi sağlık kaygıları vardır ve bununla baş etmek çok zor olabilir. Bir sağlık krizi korkusu gerçek bir sıkıntıya neden olabilir ve insanları tehlikeli bir hastalığa dair kanıt aramaya yöneltebilir. Bir sağlık uzmanıyla konuşmak, kaygı belirtilerini azaltmaya yardımcı olabilir. Doktorunuz semptomlarınızla başa çıkma konusunda tavsiyelerde bulunabilir, ev ilaçları önerebilir ve ilaç reçete edebilir.
Sosyal Risk Faktörleri
Literatürde, kaygı için bir dizi sosyal risk faktörünün riski etkilediği düşünülmektedir. Bunlara erken yaşam deneyimleri, ebeveyn kaygısı ve travmatik olaylar öyküsü dahildir. Bu faktörlere ek olarak, katı disiplin, duyguların caydırılması ve sosyalleşme eksikliği gibi ebeveynlik stilleri de riski etkileyebilir. Sosyoekonomik durum veya SES de bir çocuğun ekonomik güvenlik ve eğitim başarısını gösterdiği için bir rol oynar. Ayrıca, dezavantajlı sosyoekonomik geçmişlerden gelen çocuklar, daha zengin ailelerden gelen akranlarına göre anksiyete bozuklukları için daha büyük risk altındadır.
Sosyal anksiyete bozuklukları kültürel normlardan da etkilenebilir. Örneğin, Asya kültürlerinde kaygı yaygınlığı genellikle ABD ve Rus kültürlerinden daha düşüktür. Bununla birlikte, bu faktörler ve kaygı arasındaki kesin ilişki belirsizdir. Araştırmacılar, sosyal kaygı düzeylerinin farklı ülkelerdeki kültürel normlardan etkilendiğini, bu nedenle kaygının ülkeden ülkeye farklılık gösterebileceğini öne sürmüşlerdir. Ayrıca, toplulukçu kültürlere sahip ülkelerde kaygının bireyci kültürlerden daha yüksek olduğunu bulmuşlardır. Ayrıca, kolektivist toplumlardan gelen insanların, bireysel kültürlerden gelenlere göre sosyal durumlardan daha fazla kaçınma eğiliminde olduklarını bulmuşlardır.
Tedavi Seçenekleri
Kaygı ile başa çıkmanın en iyi yolu, stres seviyenizi azaltmak için adımlar atmaktır. Stres seviyenizi azaltmanın bir yolu, stresli durumlara maruz kalmanızı azaltmaktır. Stres seviyenizi azaltmanın bir başka yolu da uykunuzu iyileştirmektir. Hastalık Kontrol Merkezlerine göre, ortalama bir yetişkin gecelik 7 saat uyumalıdır. Kaygı nedeniyle yeterince uyuyamadığınızı fark ederseniz, doktorunuzla konuşun. Anksiyete tedavisi ilaç ve psikoterapiyi içerir.
Terapi, anksiyete bozuklukları için ilk tedavi yöntemidir. Terapi sırasında hasta ve terapist, anksiyete semptomları ile başa çıkmak için kişiselleştirilmiş bir tedavi planı geliştirir. Çoğu zaman, bu plan müşteri ve ailesi ile istişare içinde oluşturulur. Tedavi planının amacı, hastanın yolunda kalmasına, daha iyi hissetmesine ve nüksetmeleri önlemesine yardımcı olmaktır.
Anksiyete Nedir? adlı yazımızın sonuna geldik. Bir sonraki yazıya kadar esenle kalın.