Kanada Mimarisi Nasıldır, Kanada'nın Ünlü Mimari Eserleri Nelerdir?
Kanada mimarlık tarihi, siyasi gelişmelerle ilişkilendirildiğinde daha kolay anlaşılmaktadır. Kanada’da yerli mimari, Avrupa ile irtibatından önceki dönemde ortaya çıkmış ve temastan sonra farklı bir karaktere bürünmüştür.
Kanada’daki ilk milletler hem geçici hem de kalıcı benzersiz mimari eserler üretmiştir. Kanada’da ilk olarak iglo, wigwam ve tipi gibi geçici yapılar bulunmakta iken, sonrasında kuzeybatı kıyısındaki çukur evler ve ahşap uzun evler inşa edilmiştir.
Kanada’daki binalar sadece teknik olarak ustaca ve orjinal değil, aynı zamanda manevi ve dini öneme sahip kültürel inanç sistemlerini yansıtmaktadır. Günümüzde Kanada’da çağdaş yerli mimari uygulanmaya hala devam edilmektedir ve hem geleneksel hem de çağdaş malzeme ve formlar kullanılmaktadır.
Kanada Mimarisi Nasıl Şekillenmiştir?
Kanada mimarisi tarih boyunca önce Avrupa sonra da Amerika mimarisinden etkilenmiştir. Kanada mimarisinin dönemlere göre nasıl şekillendiği ve farklılaştığı aşağıda detaylıca açıklanmıştır.
Avrupalılar Öncesi Kanada Mimarisi Nasıldı?
Avrupalıların gelişinden önce, Kanada’daki ilk milletler çok çeşitli farklı yapılarda yaşamaktaydı. Mi’kmaq, Cree ve Algonquin gibi Maritimes, Quebec ve Northern Ontario’nun yarı göçebe halkları genellikle wigwamlarda yaşamlarını sürdürmekteydi. Wigwamlar, dış kabuk, sazlık veya dokuma hasırlarla kaplı ahşap çerçeveli ve genellikle koni şeklinde yapılardır.
Kanada’nın daha güneyinde ise Iroquois toplumu yüz ila bin kişiyi barındıran kalıcı tarımsal yerleşim yerlerinde yaşamaktaydı. Iroquois toplumunun standart konut biçimi, çok sayıda insanı barındırdıklarından birkaç kat daha uzun olan büyük yapılardı. Bu yapılar bir fidan veya dal çerçevesi ile inşa edilmişler, bir kabuk veya dokuma paspaslar ile kaplanmışlardır.
Kanada’nın bozkırlarında standart yaşam biçimi göçebe bir yaşam biçimiydi ve insanlar genellikle bizon sürülerini takip etmek için her gün yeni bir yere taşınıyorlardı. Bu nedenle genellikle taşınabilir konutlar ve çadırlar geliştirmişlerdir. Çadırlar, ince bir ahşap çerçeve ve hayvan postlarından oluşan bir dış kaplamadan oluşmaktaydı. En etkileyici Kanada mimarilerinden bazıları, Haida gibi batı kıyısındaki yerleşik halkın mimarisidir. Bu insanlar, büyük kırmızı tahtadan evler inşa etmek için ileri marangozluk ve doğrama becerilerini kullanmışlardır. En gelişmiş tasarımları, adı çatıyı destekleyen kirişlerin sayısına göre adlandırılan altı kirişli evlerdir. Her evin cephesi bir hanedan direği ile süslenmekte ve bazen sanatsal tasarımlarla parlak bir şekilde boyanmaktadır.
Kanada’da ahşabın kıt olduğu uzak kuzeyde ise benzersiz ve yenilikçi mimari tarz geliştirilmiştir. En ünlülerinden biri, oldukça yalıtkan özelliklere sahip, kardan yapılmış kubbeli bir yapı olan iglolardır. Yaz aylarında, igloların eridiği fok derisinden yapılmış çadırlar ya da diğer postlar kullanılmıştır.
Avrupalılar Sonrası Kanada Mimarisi Nasıldı?
Yıllar boyu Kanada tarihi içerisinde yaşayan ilk Avrupalılar, Acadia’nın Fransız yerleşimcileri olmuştur. Port Royal ve Quebec City’deki ilk yerleşimler, daha çok İngilizlere karşı savunma amacıyla inşa edilmiştir. Quebec şehrinin çoğunda, büyük kale ve dış duvarlar hâkim olmuştur.
Quebec iki bölüme ayrılmış, şehrin yukarı kısmı o zamanlar Fransa’da popüler olan Barok mimarisinin taklidi olan kalelere ve kiliselere ev sahipliği yapmıştır. Şehrin aşağı kısımları ise, dar sokaklarda yoğun bir şekilde doldurulmuş yapılardan oluşmuş, ticaret merkezi ve işçilere ev sahipliği yapmıştır.
St. Lawrence boyunca kırsal alanlara yerleşenler büyük ölçüde Normandiya’dan gelmiş ve inşa ettikleri evler tarzlarını yansıtmıştır. İnşa edilen bu yapılar, uzun ve dik bir çatıya sahip tek katlı dikdörtgen yapılardır. Evler genellikle ahşaptan yapılmıştır. Kırsal alanlardaki simgeler, kiliseler ve senatörlerin konakları olmuştur. Her cemaatin kendi kilisesi ve genellikle Quebec City veya Montreal’deki büyük kiliselerin daha küçük kopyaları bulunmaktaydı.
Maritimes’teki ilk İngiliz yerleşimi Halifax’ta ve ardından Güney Kıyısı boyundadır. Maritimes’te gelişen üslup, New England mimarisine çok yakındır. Halifax’ta inşa edilen ilk evlerden bazıları aslında Boston veya New York’ta bir araya getirilen ve yeni yerleşime gönderilen prefabrik yapılardır. Bölge genelinde Cape Cod tarzı evler inşa edilmiştir. Bununla birlikte, bölgenin mimarisi de Lunenburg başta olmak üzere Almanya ve İsviçre’den bazı teknik ve stilleri ödünç aldığı için Yabancı Protestanların etkisi de hissedilmiştir.
Büyüme ve Genişleme Döneminde Kanada Mimarisi Nasıldı?
Kanada’nın İngilizce konuşan nüfusu, Amerikan Devrimi’nden sonra artış göstermiştir. Kanada’da İngiliz konuşan nüfusun artışı Maritimes’in nüfusunu iki katına çıkarmış ve Avrupalı nüfusunu Yukarı Kanada’ya getirmiştir. Devrim öncesi Amerika Birleşik Devletleri’ndeki en popüler mimari tarzlardan biri Gürcü mimarisi iken, devrimden sonra bu mimari tarz sömürge rejimiyle olan ilişkisi nedeniyle gözden düşmüştür.
Bu dönemde Fransız-Kanada mimarisi, geleneksel biçimlerinin çoğunu korumuş, ancak aynı zamanda bazı İngiliz tarzları da benimsenmiştir. Britanya Kuzey Amerika’sında Gürcü stili çoğunlukla orta ve üst sınıflar tarafından ve ayrıca kiliseler ve hükümet yapıları gibi kurumsal binalar için kullanılmıştır. Kırsal alanlarda ve kentsel yoksullar arasında daha basit stiller egemen olmuştur. Maritimes’te New England tarzı evler popüler olmaya devam etmiştir.
Kanada’daki batı yapı düzeni ise çok farklıdır. Batı’nın çoğundaki ilk yerleşim yerleri, Hudson’s Bay Company’nin ve North West Company’nin kaleleri ve Metis’in kulübeleridir. Bir sonraki önemli varlık ise Kanada Pasifik Demiryoludur. Demiryolunun, buhar motorlarını yeniden sulamak için 4200 km’lik güzergâhının her 13 km’sinde istasyonlar inşa edilmiştir. Zamanla demiryolu istasyonlarının çoğu bir şehir çekirdeği haline gelmiş ve farklı öneme sahip istasyonlar için bir dizi farklı boyutla standartlaştırılmış tasarımlara göre inşa edilmiştir.
Büyüme ve genişleme döneminde bir evin nasıl inşa edildiğinden emin olmayanlar için, katalogla satılan, önceden tasarlanmış ve prefabrik evlerden oluşan bir endüstri geliştirilmiştir. Eaton’ın 1910 kataloğunda, bir kulübeden (165 dolardan) dokuz odalı bir eve (1.025 dolara) kadar evler sunulmuştur.
Bu dönemde Ukrayna’dan gelen göçmenler, bozkırlarında çiftçilik konusunda oldukça deneyimli olduklarından, Doğu Avrupa’nın köylü kulübelerine benzer evler inşa etmişlerdir. Bu kulübelerin karakteristik sazdan çatıları ve beyaz sıva duvarları bulunmaktadır. Hutterites ve Doukhobors gibi diğer gruplar da benzersiz yapılar inşa etmiştir. Bununla birlikte, uzun vadede, ikinci ve üçüncü kuşak göçmenler daha çok İngiliz mimari tarzlarını benimsemişlerdir. Kiliseler belirgin bir şekilde Doğulu kalmış, ancak evler büyük ölçüde batılı tarza uymuştur.
Kanada’da Viktorya Dönemi Mimarisinin Etkisi Ne Oldu?
Kanada’da on dokuzuncu yüzyılın ortalarından Birinci Dünya Savaşı’na kadar Viktorya dönemi mimari tarzları egemen olmuştur. Önceki yüzyılların aksine, artık Kanada ile Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’nin mimari merkezleri arasında belirgin bir etkileşim vardır. Bu durum, başka yerlerde geliştirilen fikirlerin ve stillerin Kanada’da hızla benimsenmesine katkı sağlamıştır. Ön plana çıkan bu ilk tarz 1830’larda Kanada’ya gelen Gotik Uyanış tarzıdır.
Gotik tarzı, özellikle Anglikan ve Roma Katolikleri için baskın mimari tarz haline gelmiştir. Ayrıca üniversiteler ve bazı evler gibi skolastik yapılar için de kullanılmıştır. Bay-and-gable ise, 19. yüzyılda Toronto’da ortaya çıkan ve ön cephesi boyunca Gotik Uyanış unsurlarını içeren bir konut formudur. En önemli Gotik Uyanış yapılarından bazıları, 1881’de Baş Dominion Mimarı olarak atanan ünlü mimar Thomas Fuller tarafından Ottawa’daki orijinal Parlamento Binalarıdır.
Viktorya Döneminde yeniden canlanan diğer mimari stiller de ön plana çıkmıştır. 1890’larda Kraliçe Anne Stili mimarisi, Kanada’daki üst ve orta sınıf evler için baskın hale gelmiştir. Yirminci yüzyılın başlarında Tudor Stili, özellikle Batı Kıyısı’nda oldukça popülerdir. Neoklasizm ve Güzel Sanatlar mimarisi, bankalar ve hükümet binaları için baskın olmuştur.
Birinci Dünya Savaşı Sonrası Kanada Yerel Mimarisi Nasıl Oluştu?
Birinci Dünya Savaşı’ndan sonraki dönemde Kanada milliyetçiliği, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri’ninkinden farklı, benzersiz bir Kanada mimarisi ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Château Stili ilk olarak on dokuzuncu yüzyılın sonlarında Château Frontenac ve Banff Springs Hotel gibi görkemli demiryolu otellerinde ortaya çıkmıştır.
Savaşlar arası yıllarda Château tarzı, Yüksek Mahkeme binası gibi birkaç önemli kamu yapısında kullanılmıştır. Başbakan William Lyon Mackenzie King, bu tarzın önde gelen bir destekçilerinden biri olmuştur.
Eşsiz bir Kanada mimari tarzı arzusu, savaşlar arası dönemde Neo-Gotik tarzın da yeniden canlanmasına da yol açmıştır. Kısmen Ottowa’daki Parlamento binalarının ve CPR’NİN “demiryolu Gotik” inin öne çıkması nedeniyle, Gotik mimari Kanada ile yakından ilişkili hale gelmiştir. Parlamento binalarının Merkez bloğu 1916’da yandığında, elli yıl önce kullanılan benzer bir Gotik tarzda yeniden inşa edilmiştir.
Aynı zamanda, modernizm kullanılan Gotik stile ilham vermiş ve dönemin Neo-Gotik binalarında genellikle daha az süslemeler yapılmış ve yapılarına çelik çerçeveler dâhil edilmiştir.
Modern Dönem Kanada Mimarisi Nasıldı?
Modern dönem Kanada mimarisinde, özellikle Amerika Birleşik Devletleri’ndeki gelişmeler de göz ardı edilmemiştir. Toronto, yeni çelik çerçeveli yapılar ve asansörler kullanan gökdelenlerin bulunduğu Chicago ve New York’u yakından takip etmiştir. Bu dönemde modernizm çeşitli şekillerde ortaya çıkmıştır. 1920’lerde ve 1930’larda bankalar ve sigorta şirketleri Modern Klasisizm’i benimsemiştir. Kanada arazisine çok uygun olan Prairie Stili evler ve diğer yapılar, özellikle Francis Sullivan’ın tasarımları için popüler hale gelmiştir.
1950’lerde ve 1960’larda Vancouver’da, Frank Lloyd Wright’tan esinlenen, benzersiz yapı malzemeleri ve fiziksel ortamdan beslenen Modernist mimariler, özellikle Vancouver’ın gösterişli North Shore bölgesinde açık kirişler, cam duvarlar ve yenilikçi olan çeşitli yeni konut tarzlarıyla öne çıkmıştır. Daha çok Robson Meydanı ve Simon Fraser Üniversitesi gibi kurumsal binalardaki görkemli alıştırmalarla tanınan Vancouver mimarı Arthur Erickson, varyasyonları Washington, Oregon ve California’da da yaygın olan “West Coast stilinin” Britanya Kolombiyası versiyonuna öncülük etmiştir.
Kanada’da Ziyaret Edilmesi Gereken Mimari Yapılar Nelerdir?
Kanada’da ziyaret edilmesi gereken mimari yapılar aşağıda listelenmiştir.
- Ontario Sanat Galerisi, Toronto
Bu yapı ikonik Kanadalı bir mimarın yaptığı bir binadır. Orijinal galeri, 1918’de inşa edilmiş ve yıllar içinde çeşitli mimarlar tarafından eklemeler yapılmıştır. Gehry’nin 2008 yenilemesi ile binanın cephesi cam ve ahşap olmuştur.
- Banff Springs Hotel, Banff
İlk olarak 1888 yılında inşa edilen otel, o zamandan beri sayısız dönüşüm geçirmiştir. En önemlisi, 1914’te kanatlı bir on bir katlı beton ve taş kulenin eklenmesidir.
- Chan Sahne Sanatları Merkezi, Vancouver
Doğayla harmanlanmış modern unsurların etkileyici dengesi ile tanınan bu sahne sanatları merkezi, çok sayıda mimari ödül kazanmıştır. 1997’de tamamlanan çinko panelli yapı, British Columbia Üniversitesi kampüsünde bulunmaktadır.
- Monique Corriveau Kütüphanesi, Quebec Şehri
Aslen 1964’te Jean Marie-Roy tarafından inşa edilen bir kilise olan bu çarpıcı bina, 2013’te bir kütüphaneye dönüştürülmüştür.
- Parlemento Binası
1916 yılında yaşanan yangının orijinal parlamento binalarının çoğunu yok etmesinden sonra, mimarlar John A. Pearson ve Jean-Omer Marchand yeniden tasarımla görevlendirilmiş ve modern malzemelerle mekansal planlamayı birleştirerek orijinal Gotik tarzını yansıtan bu binayı tasarlamışlardır.
- CN Kulesi, Toronto
Dünyanın en yüksek üçüncü kulesi olan bu kule Kanada’nın sembolüdür. 342 metrelik dairesel bir gözlem bölmesine sahip kule, 1995 yılında Dünyanın Modern Yedi Harikası’ndan biri seçilmiştir.
- Habitat 67, Montreal
Dünyanın en tanınmış apartmanlarından biri olan Habitat 67, ünlü mimar Moshe Safdie tarafından McGill Üniversitesi’nde öğrenciyken tasarlanmıştır. 354 adet aynı prefabrike beton formdan oluşan bina, banliyö yaşamının faydalarını bir apartman kompleksinin ekonomisiyle bütünleştirmiştir.
Kanada’da Kaç Mimar Var?
Kanada istatistik ofisi verilerine göre, 2011 yılında Kanada’da yaklaşık 15.255 mimar vardır. Bu sayı, 2006’da ise yaklaşık 14.000’dir. Mimarların yaklaşık yarısı 45 yaş ve üstüdür. Kanada’daki mimarların yaklaşık üçte biri serbest meslek sahibidir.
Kanada’da mimar olarak çalışmak isteyen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları Express Entry göçmenlik başvurusunda bulunabilir. Ayrıca Kanadalı bir şirketten iş teklifi alan T.C vatandaşları Kanada çalışma vizesi kapsamında Kanada’ya giderek mimar olarak çalışabilir.
Kanada Evleri Nasıldır?
Kanada’nın kendine ait inşa yöntemleri bulunmaktadır. Kanada’da evler, apartman dairesi, şehir evi, müstakil ev, sıra ev ve duplex-fourplex olarak farklı şekillerde inşa edilir.
Kanada’daki evler Kanada iklimine dayanacak şekilde inşa edilmiştir. Kanada’daki evlerin ahşaptan yapılmış bir çerçevesi ve ayrıca beton temeli vardır. Kanada’da ahşap kullanmak yaygın bir durumdur.
Kanada’da ilk kat genellikle bodrum katı olarak kullanılır. Konut için ise ikinci kat tercih edilir. Zemin kata ısıtma ve ayrıca sıcak su donanımı monte edilmiştir. Kanada’da ayrıca yaşam alanlarına hava sağlamak için hava kanalları aracılığıyla evlerin dışına merkezi klimaların kurulduğu iller bulunmaktadır.
Kanada’da bazı evlerde çamaşır yıkamak ve kurutmak için ayrı bir alan bulunabilir. Birçok ev tuğladan yapılmıştır. Çatılar genellikle kiremitle kaplanmıştır, ancak bugün genellikle metal malzemelerden yapılmış çatılı binaları da görmek mümkündür. Birçok ev ahşap veya taşla kaplıdır. Genellikle inşaat, ahşap içeren malzemeler, duvar, zemin panelleri kullanılarak gerçekleştirilir.
Kanada’da Kiralar Ne Kadardır?
Rentals.ca’daki 2021 yılında yapılan listelemeye göre, Mart ayında tüm Kanada mülkleri için ortalama kira 1.685 CAD olmuştur.
Oda sayısına göre Kanada ev kiraları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
|Şehirler||Stüdyo Daire||1+1||2+1||3+1|
|Toronto||1417$||1653$||2040$||2371$|
|Ottowa||1220$||1507$||1888$||1890$|
|Montreal||1112$||1354$||1999$||2678$|
|Vancouver||1648$||1831$||2682$|| |
|Hamilton||986$||1331$||1637$|| |
Kanada’da En Ucuz Kira Nerede?
Kanada’daki en ucuz kiraya sahip şehir ve bölgeler aşağıda listelenmiştir.
- Sherbrooke, Quebec:
- Şehir Merkezinde Aylık Kiralık 1 yatak odası - 475,00 $
- Şehir Merkezinin dışında 1 yatak odası - 405,00 $
- Moncton, New Brunswick:
- Şehir Merkezinde Aylık Kiralık 1 yatak odası - 734,29 $
- Şehir Merkezinin dışında 1 yatak odası - 642.08 $
- Thunder Bay, Ontario:
- Şehir Merkezinde Aylık Kiralık 1 yatak odası - 925,00 $
- Şehir Merkezi’nin dışında 1 yatak odası - 818,75 $
- St Catharines, Ontario:
- Şehir Merkezinde Aylık Kiralık 1 yatak odası - 998,18 $
- Şehir Merkezinin dışında 1 yatak odası - 905,56 $
- Kitchener, Ontario:
- Şehir Merkezinde Aylık Kiralık 1 yatak odası - 1.168,33 $
- Şehir Merkezinin dışında 1 yatak odası - 957,14 $
- Abbotsford, British Columbia:
- Şehir Merkezinde Aylık Kiralık 1 yatak odası - 1.050,00 $
- Şehir Merkezinin dışında 1 yatak odası - 962,50 $
- Londra, Ontario:
- Şehir Merkezinde Aylık Kiralık 1 yatak odası - 1.060,87 $
- Şehir Merkezinin dışında 1 yatak odası - 908,33 $
Kanada’da Bir Ev Ne Kadar?
2020 yılında yapılan habere göre ortalama müstakil evin maliyeti 498,943 ABD dolarıdır. Kanada’da ev satın almak için banka kredi kullanımı yaygındır. 500000 ABD doları fiyatındaki bir evi satın almak için 24,947 ABD doları ön ödeme ve en az 97.000 ABD doları yıllık hane gelirine ihtiyaç bulunmaktadır. Ancak bu ortalama, çoğu Kanada şehrini temsil etmemektedir.
Seçilen mahalleye bağlı olarak şehirler içinde büyük fiyat farklılıkları vardır. Örneğin Ottowa’da bir evin fiyatı ortalama 517,800 dolar iken Toronto’da bu fiyat 890,400 dolara kadar çıkmaktadır. Kanada’da yaşam masrafları ve Kanada satılık ev fiyatları bölgeye ve şehre göre değişmektedir.
Kanada’da Evler Nelerden Yapılmıştır?
Kanada evleri genel olarak yalıtım avantajı sebebiyle ahşaptan yapılmıştır. Tuğla ısıyı içeride tutmakta, ancak ahşap evin hem yazın daha serin hem de kışın daha sıcak olmasını sağlamaktadır. Sert hava koşulları ve kuzey bölgelerdeki elverişsiz Kanada coğrafyası malzeme seçiminde etkili olmuştur.
Kanada’nın Öne Çıkan Mimarları ve Mimar Ofisleri Hangileridir?
Kanada’nın öne çıkan mimarları aşağıda listelenmiştir.
- Moshe Safdie
- Arthur Erickson
- Bing Thom
- Dan Hanganu
- Bruna Freschi
- Bruce Kuwabara
- Siamak Hariri
- Douglas Cardinal
Kanada’nın öne çıkan mimar ofisleri aşağıda listelenmiştir.
Paylaş:
- WZMH Architects
- ERA Architects Inc
- Bourgeois Lechasseur
- MU Architecture
- La Shed Architecture
- ACDF Architecture. Architectural Design Firm
- Leckie Studio Architecture + Design Inc. Architecture Company