

KAPSAM
Bu Kanun, karayollarında uygulanır. Ancak aksine bir hüküm yoksa;
a)Karayolu dışındaki alanlardan kamuya açık olanlar ile park, bahçe, park yeri, garaj, yolcu ve eşya terminali, servis ve akaryakıt istasyonlarında karayolu taşıt trafiği için faydalanılan yerler ile,
b)Erişme kontrollü karayolunda ve para ödenerek yararlanılan karayollarının kamuya açık kesimlerinde ve belirli bir karayolunun bağlantısını sağlayan deniz, göl ve akarsular üzerinde kamu hizmeti gören araçların, karayolu araçlarına ayrılan kısımlarında da,
Bu Kanun hükümleri uygulanır.
Trafik: Yayaların, hayvanların ve araçların karayolları üzerindeki
hal ve hareketleridir.
Karayolu yapısı: Karayolunun kendisi ile karayolunun üstünde, yanında, altında veya yukarısındaki, ada, ayırıcı, otokorkuluk, istinat duvarı, köprü, tünel, menfez ve benzeri yapılardır.
Mülk: Devlete, kamuya, gerçek ya da tüzelkişilere ait olan taşınmaz mallardır.
Karayolu sınır çizgisi: Kamulaştırılmış, kamuya terk veya tahsis edilmiş karayolunda; mülkle olan sınır çizgisi,
Diğer karayollarında; yarmada, şevden sonra hendek varsa hendek dış kenarı, hendek yoksa şev üst kenarı, dolguda şev etek çizgisi,
Yaya yolu ayrılmış karayolunda ise yaya yolunun mülkle birleştiği çizgidir.
Tek yönlü karayolu: Taşıt yolunun yalnız bir yöndeki taşıt trafiği için kullanıldığı karayoludur.
Bölünmüş karayolu: Bir yöndeki trafiğe ait taşıt yolunun bir ayırıcı ile belirli şekilde diğer taşıt yolundan ayrılması ile meydana gelen karayoludur.
Erişme kontrollü karayolu (otoyol-ekspresyol): Özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak, izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrola tabi tutulduğu karayoludur.
Geçiş yolu: Araçların bir mülke girip çıkması için yapılmış olan yolun, karayolu üzerinde bulunan kısmıdır.
Bağlantı yolu: Bir kavşak yakınında karayolu taşıt yollarının birbirine bağlanmasını sağlayan, kavşak alanı dışında kalan ve bir yönlü trafiğe ayrılmış olan karayolu kısmıdır.
Anayol: Anatrafiğe açık olan ve bunu kesen karayolundaki trafiğin, bu yolu geçerken veya bu yola girerken, ilk geçiş hakkını vermesi gerektiği işaretlerle belirlenmiş karayoludur.
Tali yol: Genel olarak üzerindeki trafik yoğunluğu bakımından, bağlandığı yoldan daha az önemde olan yoldur.
Taşıt yolu (Kaplama): Karayolunun genel olarak taşıt trafiğince kullanılan kısmıdır.
Yaya yolu (Yaya kaldırımı): Karayolunun, taşıt yolu kenarı ile gerçek
veya tüzelkişilere ait mülkler arasında kalan ve yalnız yayaların kullanımına
ayrılmış olan kısmıdır.
Yaya geçidi: Taşıt yolunda, yayaların güvenli geçebilmelerini sağlamak üzere, trafik işaretleri ile belirlenmiş alandır.
Kavşak: İki veya daha fazla karayolunun kesişmesi veya birleşmesi ile oluşan ortak alandır.
Banket: Yaya yolu ayrılmamış karayolunda, taşıt yolu kenarı ile şev başı veya hendek iç üst kenarı arasında kalan ve olağan olarak yayaların ve hayvanların kullanacağı, zorunlu hallerde de araçların faydalanabileceği kısımdır.
Şerit: Taşıtların bir dizi halinde güvenle seyredebilmeleri için taşıt yolunun ayrılmış bir bölümüdür.
Alt geçit: Karayolunun diğer bir karayolu veya demiryolunu alttan geçmesini sağlayan yapıdır.
Üst geçit: Karayolunun, diğer bir karayolu veya demiryolunu üstten geçmesini sağlayan yapıdır.
Demiryolu geçidi (Hemzemin geçit): Karayolu ile demiryolunun aynı seviyede kesiştiği bariyerli veya bariyersiz geçitlerdir.
Okul geçidi: Genel olarak okul öncesi, ilköğretim ve orta dereceli okulların çevresinde özellikle öğrencilerin geçmesi için taşıt yolunda ayrılmış ve bir trafik işareti ile belirlenmiş alandır.
Ada: Yayaların geçme ve durmalarına, taşıtlardan inip binmelerine yarayan, trafik akımını düzenleme ve trafik güvenliğini sağlama amacı ile yapılmış olan, araçların bulunamayacağı, koruyucu tertibatla belirlenmiş bölüm ve alanlardır.
Ayırıcı: Taşıt yollarını veya yol bölümlerini birbirinden ayıran bir taraftaki taşıtların diğer tarafa geçmesini engelleyen veya zorlaştıran karayolu yapısı, trafik tertibatı veya gereçtir.
Park yeri: Araçların park etmesi için kullanılan açık veya kapalı alandır.
Karayolu üzeri park yeri: Taşıt yolundaki veya buna bitişik alanlardaki park yeridir.
Karayolu dışı park yeri: Karayolu sınır çizgisi dışında olan ve bir geçiş yolu veya servis yolu ile taşıt yoluna bağlanan park yeridir.
Otomobil: Yapısı itibariyle, sürücüsünden başka en çok yedi oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu taşıttır.
Minibüs: Yapısı itibariyle sürücüsünden başka sekiz ila on oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu taşıttır.
Kamyonet: İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3.500 Kgı geçmeyen
ve yük
Kamyon: İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3.500 Kgdan fazla olan ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır.
Otobüs: Yapısı itibariyle sürücüsünden başka en az onbir oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu taşıttır.Troleybüsler de bu sınıfa girer.
Çekici: Römork ve yarı römorkları çekmek için imal edilmiş olan ve yük taşımayan motorlu taşıttır.
Arazi taşıtı: Karayollarında yolcu veya yük taşıyabilecek şekilde imal edilmiş olmakla beraber bütün tekerlekleri motordan güç alan veya alabilen motorlu taşıtlardır.
Özel amaçlı taşıt: Özel amaçla insan veya eşya taşımak için imal edilmiş olan ve itfaiye, Cankurtaran, cenaze, radyo, sinema, televizyon, kütüphane, araştırma araçları ile bozuk veya hasara uğramış taşıt ve araçları çekmek veya taşımak, kaldırmak gibi özel işlerde kullanılan motorlu araçtır.
Kamu hizmeti taşıtı: Kamu hizmeti için yük veya yolcu taşıması yapan bütün taşıtlardır.
Römork: Motorlu araçla çekilen insan veya yük taşımak için imal edilmiş motorsuz taşıttır.
Yarı römork: Bir kısmı motorlu taşıt veya araç üzerine oturan, taşıdığı yükün ve kendi ağırlığının bir kısmı motorlu araç tarafından taşınan römorkdur.
Hafif römork: Azami yüklü ağırlığı 750 Kgı geçmeyen römork veya yarı römorkdur.
Motosiklet: İki veya üç tekerlekli sepetli veya sepetsiz motorlu araçlardır. Bunlardan karoserisi yük taşıyabilecek şekilde sandıklı veya özel biçimde yapılmış olan ve yolcu taşımalarında kullanılmayan üç tekerlekli motosikletlere yük motosikleti (triportör) denir.
Bisiklet: En çok üç tekerleği olan ve üzerinde bulunan insanın adale gücü ile pedal veya el ile tekerleği döndürülmek suretiyle hareket eden ve yolcu taşımalarında kullanılmayan motorsuz taşıtlardır.
Motorlu bisiklet: silindir hacmi 50 santimetre küpü geçmeyen, içten patlamalı motorla donatılmış ve imal hızı saatte 50 Kmden az olan bisiklettir.
Lastik tekerlekli traktör: Belirli şartlarda römork ve yarı römork çekebilen, ancak ticari amaçla taşımada kullanılmayan tarım araçlarıdır.
İş makineleri: paletli veya madeni tekerlekli traktör, biçer-döver
ve yol
Tramvay: Genellikle yerleşim birimleri içinde insan taşımasında kullanılan, karayolunda tekerlekleri raylar üzerinde hareket eden ve hareket gücünü dışarıdan sağlayan taşıttır.
Okul taşıtı: Genel olarak okul öncesi, ilköğretim ve orta dereceli okulların öğrencileri ile sadece gözetici ve hizmetlilerin taşınmalarında kullanılan taşıttır.
Taşıt katarı: Karayolunda bir birim olarak seyretmek üzere birbirine bağlanmış taşıtlardır.
Araç: Karayolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtlar ile iş makineleri ve lastik tekerlekli traktörlerin genel adıdır.
Taşıt: Karayolunda insan, hayvan ve yük taşımaya yarayan araçlardır.Bunlardan makine gücü ile yürütülenlere motorlu taşıt insan ve hayvan gücü ile yürütülenlere motorsuz taşıt denir.
Sürücü: Karayolunda bir aracı veya taşıtı süren, hayvan veya hayvan sürülerini sevk ve idare eden kişidir.
Araç sahibi: Araç için adına yetkili idarece tescil belgesi verilmiş veya sahiplik veya satış belgesi düzenlenmiş kişidir.
İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.
Yolcu: Aracı kullanan sürücü ile hizmetliler dışında araçta bulunan kişilerdir.
Hizmetli: Araçlarda, sürücü hariç, araç veya taşıma hizmetlerinde süreli veya süresiz çalışan kişiler ile iş makinelerinde sürücüden gayri kişilerdir.
Durak: Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının yolcu veya hizmetlileri bindirmek, indirmek için durakladıkları işaretlerle belirlenmiş yerdir.
Garaj: Araçların, genellikle uzun süre durmaları için kullanılan bakım veya servisinin de yapılabileceği kapalı veya açık olan yerlerdir.
Terminal: İnsan veya eşya taşımalarında, araçların indirme, bindirme, yükleme, boşaltma, aktarma yaptıkları ve ayrıca bilet satışı ile bekleme, haberleşme, şehir ulaşımı ve benzeri hizmetlerin de sağlandığı yerdir.
Servis istasyonu: Araçların bakım, onarım ve servislerinin yapıldığı açık veya kapalı yerdir.
Akaryakıt istasyonu: Araçların esas itibariyle akaryakıt, yağ ve basınçlı
hava gibi ihtiyaçlarının sağlandığı yerdir.
Trafik kazası: Karayolu üzerinde hareket halinde olan bir veya birden fazla aracın karıştığı ölüm, yaralanma ve zararla sonuçlanmış olan olaydır.
Durma: Her türlü trafik zorunlulukları nedeni ile aracın durdurulmasıdır.
Duraklama: Trafik zorunlulukları dışında araçların, insan indirmek ve bindirmek, eşya yüklemek, boşaltmak veya beklemek amacı ile kısa bir süre için durdurulmasıdır.
Park etme: Araçların, durma ve duraklaması gereken haller dışında bırakılmasıdır.
Geçiş hakkı: Yayaların ve araç kullananların diğer yaya ve araç kullananlara göre, yolu kullanmak sırasındaki öncelik hakkıdır.
Geçiş üstünlüğü: Görev sırasında, belirli araç sürücülerinin can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak şartı ile trafik kısıtlama veya yasaklarına bağlı olmamalarıdır.
Taşıma sınırı (Kapasite): Bir aracın güvenli taşıyabileceği en çok yük ağırlığı veya yolcu sayısıdır.
Gabari: Araçların, yüklü veya yüksüz olarak karayolunda güvenli seyirlerini temin amacı ile uzunluk, genişlik ve yüksekliklerini belirleyen ölçülerdir.
Azami ağırlık: Taşıtın güvenle taşıyabileceği azami yükle birlikte ağırlığıdır.
Yüksüz ağırlık: Üzerinde insan veya eşya (yük) bulunmayan ve akaryakıt deposu dolu olan bir aracın taşınması zorunlu alet, edevat ve donatımı ile birlikte toplam ağırlığıdır.
Bir taşıtın yüksüz ağırlığı ile taşımakta olduğu sürücü, hizmetli, yolcu ve eşyanın toplam ağırlığıdır.
Dingil ağırlığı: Araçlarda aynı dingile bağlı tekerleklerden karayolu yapısına aktarılan ağırlıktır.
Azami dingil ağırlığı: Araçların karayolu yapılarından güvenle ve yapıya zarar vermeden geçebilmeleri için saptanan dingil ağırlığıdır.
Azami toplam ağırlık: Araçların karayolu yapılarından güvenle ve yapıya zarar vermeden geçebilmeleri için saptanan toplam ağırlıktır.
Trafik işaretleri: Trafiği düzenleme amacı ile kullanılan işaret levhaları, ışıklı ve sesli işaretler, yer işaretlemeleri ile trafik zabıtası veya diğer yetkililerin trafiği yönetmek için yaptıkları hareketlerdir.
İşaret levhası: Sabit veya taşınabilir bir mesnet üzerine yerleştirilmiş
ve üzerindeki sembol, renk ve yazı ile özel bir talimatın aktarılmasını
sağlayan trafik tertibatıdır.
İşaretleme: Taşıt yolu ile bordür, ada, ayırıcı, otokorkuluk gibi karayolu elemanları üzerindeki çeşitli renkte çizgi, şekil, sembol, yazı ve yansıtıcı ve benzerleri ile özel bir talimatın aktarılmasını sağlayan tertibattır.
Trafikten men: Trafik zabıtasınca, bu Kanunda belirtilen hallerde araçla ilgili belgelerin alınması ve aracın belirli bir yere çekilerek trafikten alıkonulmasıdır.
Bu Kanunun uygulaması ile ilgili diğer tanım ve terimler yönetmelikte gösterilir.
a)İçişleri Bakanlığınca,
b)Bu Kanunla yetkili kılınan diğer bakanlık, kuruluş ve belediyelerce,İçişleri Bakanlığı ile işbirliği içinde,
Yürütülür.
a)Kuruluş:
Bu Kanunla Emniyet Genel Müdürlüğüne verilen görevler, bu Genel Müdürlüğün merkez, bölge, il ve ilçe trafik zabıtası kuruluşlarınca yürütülür.
Araçlara ve sürücülere ait işlemleri yapmak, plaka ve belgelerini vermek
ve bu amaca yönelik hizmetleri yürütmek üzere her ilde ve gerekli görülen
ilçelerde tescil şube veya büroları kurulur
b)Görev ve Yetkiler:
1.Araçları, bu Kanuna göre araçlarda bulundurulması gerekli belge ve gereçleri, sürücüleri ve bunlara ait belgeleri, sürücülerin ve karayolunu kullanan diğer kişilerin kurullara uyup uymadığını, trafik düzenlemelerinin ve çeşitli tesislerin bu Kanun hükümlerine uygun olup olmadığını denetlemek,
2.Duran ve akan trafiği düzenlemek ve yönetmek,
3.Bu Kanunla kendisine verilen görev ve yetki sınırı içinde karayolundan faydalananların trafik eğitimini yapmak, yaptırmak,
4.El koyduğu trafik kazalarında trafik kaza tespit tutanağı düzenlemek,
5.Trafik suçu işleyenler hakkında tutanak düzenlemek, gerekli işlemleri yapmak ve takip etmek,
6.Trafik kazası neticesinde hastalanan veya yaralananların bakımlarını sağlayacak tedbirlerin süratle alınmasına yardımcı olmak ve yakınlarına haber vermek,
7.Araçların tescil işlemlerini yaparak belge ve plakalarını vermek,
8.Sürücülerin sınavlarını yapmak ve belgelerini vermek,
9.Ülke çapında taşıtların ve sürücülerin sicillerini tutmak, teknik ve hukuki değişikliklerini işlemek, istatistiki bilgileri toplamak ve değerlendirmek,
10.Trafik kazalarının oluş nedenleri ile ilgili tüm unsurları kapsayan istatistik verileri ve bilgilerini toplamak, değerlendirmek, sonuçlarına göre gereken önlemlerin alınmasını sağlamak ve ilgili kuruluşlara teklifte bulunmak,
11.Ayrıca bu Kanunla ve bu Kanuna göre çıkarılmış olan yönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmaktır.
Trafik kuruluşlarının, çalışma şekil ve şartları, görevlendirilecek personelin nitelikleri, seçimi, çalışma usulleri, görev, yetki ve sorumluluklarına ait esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte belirtilir.
a)Trafik zabıtası:
Trafik zabıtasının asli görevi, trafik hizmetlerini yürütmektir.
Trafik zabıtası görev sırasında karşılaştığı acil ve zorunlu hallerde genel zabıta görevi yapmakla da yetkilidir.
Mülki idare amirlerince, emniyet ve asayiş bakımından zorunlu görülen haller dışında, trafik zabıtasına genel zabıta görevi verilemez, araç, gereç ve özel teçhizatı trafik hizmetleri dışında kullanılamaz.
b)Genel zabıta (Polis ve Jandarma):
Trafik zabıtasının bulunmadığı veya yeterli olmadığı yerlerde polis; polisin ve trafik teşkilatının görev alanı dışında kalan yerlerde de Jandarma, yönetmelikte belirtilen esas ve şartlara uygun olarak trafiği düzenlemeye ve trafik suçlarına el koymaya görevli ve yetkilidir.
Gerekli görülen yerlerde ve hallerde yönetmelikte belirtilen esas ve şartlara uygun olarak; mülki idare amirinin isteği ve garnizon komutanının uygun görmesi üzerine merkez komutanlıklarına geçici olarak trafiği düzenleme yetkisi verilebilir.
a)Yapım ve bakımdan sorumlu olduğu karayollarında can ve mal güvenliği yönünden gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yaparak önlemleri almak ve aldırmak,
b)Tüm karayollarındaki işaretleme standartlarını tespit etmek, yayınlamak ve kontrol etmek,
c)Bu Kanunla kendisine verilen görev ve yetki sınırı içinde, karayolundan faydalananların trafik eğitimini yapmak veya yaptırmak,
d)Trafik ve araç tekniğine ait görüş bildirmek, karayolu güvenliğini ilgilendiren konulardaki projeleri incelemek ve onaylamak,
e)Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında, İçişleri Bakanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle, yönetmelikte belirlenen hız sınırlarının üstünde veya altında hız sınırları belirlemek ve işaretlemek,
f)Trafik kazalarının oluş nedenlerine göre verileri hazırlamak ve karayollarında gerekli önleyici teknik tedbirleri almak,
g)Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında trafik güvenliğini ilgilendiren kavşak, durak yeri, aydınlatma, yol dışı park yerleri ve benzeri tesisleri yapmak, yaptırmak veya diğer kuruluşlarca hazırlanan projeleri tetkik ve uygun olanları tasdik etmek,
h)Yetkili birimlerce veya trafik zabıtasınca tespit edilen trafik kaza analizi sonucu, altyapı ve yolun fiziki yapısı ile işaretlemeye dayalı kaza sebepleri göz önünde bulundurularak önerilen gerekli önlemleri almak,
i)Araçların ağırlık kontrollerini yapmak ve aykırı görülen hususlar hakkında suç veya ceza tutanağı düzenlemek,
j)Tescile bağlı araçların muayenelerini yapmak veya yaptırmak ve bu Kanunun 13 ve 35 inci madde hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında suç tutanağı düzenlemek,
k)Bu Kanunla ve bu Kanuna göre çıkarılmış olan yönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmaktır.
Karayolları Genel Müdürlüğü bu görev ve yetkileri Trafik Fen Heyeti birimi
vasıtası ile yerine getirir.
a)Ulaştırma Bakanlığının ilgili birimleri, bu Kanunlar ve bunlara göre çıkarılmış yönetmeliklerle verilen görevleri yapar.
b)Tarım ve Orman Bakanlığının ilgili birimleri , yapım ve bakımından sorumlu olduğu orman yollarından , bu Kanuna göre çıkarılmış yönetmelik hükümlerine göre ,trafik güvenliği yönünden düzenleme ve işaretlemeleri yaparak gerekli önlemleri alır.
c)Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının ilgili birimleri, karayollarında ilk yardım, yaralı taşınması ve acil yardım ve tedavi konularında gerekli önlemleri alır ve yönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapar.
Yapım ve bakımından sorumlu bulunduğu karayollarında (köy yollarında):
a)Can ve mal güvenliği yönünden gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yaparak önlemler almak ve aldırmak.
b)İçişleri Bakanlığından uygun görüş almak suretiyle yönetmelikte belirlenen hız sınırlılarının üstünde veya altında hız sınırları belirlemek ve işaretlemek.
c)Yol güvenliğini ilgilendiren konularda; kavşak, durak yeri, aydınlatma, yol dışı park yerleri ve benzeri tesislerin projelerini incelemek ve gerekenleri onaylamak.
d)Yetkili birimlerince veya trafik zabıtasınca tespit edilen trafik kaza analizi sonucu altyapı ve yolun fiziki yapısı ile işaretlemeye dayalı kaza sebepleri göz önünde bulundurularak gerekli önlemleri almaktır.
Bu Kanunla ve bu Kanuna göre çıkarılmış olan yönetmeliklerde trafikle ilgili verilen görevleri yapmaktır.
Mahalli trafik zabıtası ile işbirliği yapılarak;
a)Şehiriçi karayolu yapısını, trafik düzen ve güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmak.
b)İl ve ilçe trafik komisyonlarının aldığı kararlara uygun olarak trafik düzenlemeleri ile ilgili şehiriçi trafik akım programları yapmak, gerekli görülen yol ve kavşakları düzenlemek, sinyalize etmek ve işaretlemek.
c)Açık ve kapalı park yerleri, alt ve üst geçitler yapmak, yaptırmak, açmak veya açtırmak,
d)Trafik düzen ve güvenliği ile ilgili her çeşit işaretlerin yapılmasını ve yerlerine konulmasını, yer işaretlemelerinin çizilmesini ve devamlılığını sağlamak.
e)Şehiriçi yollarda her türlü yapımı, onarım ve altyapı tesisleri çalışmalarında, trafik düzen ve güvenliğini sağlayacak önlemleri almak, aldırmak ve denetlemek,
f)Çocuk trafik eğitim parkları yapmak ve yapılmasına izin vermek,
g)Yetkili birimlerince veya trafik zabıtasınca tespit edilen trafik kaza analizi sonucu, altyapı ve yolun fiziki yapısı ile işaretlemeye dayalı kaza sebepleri göz önünde bulundurularak, önerilen gerekli önlemleri almak,
h)Yaya ve taşıt yollarında yayalar ve araçların hareketlerini zorlaştıran her türlü engeli ortadan kaldırmak,
i)Sürücü eğitim tesisleri yapmak veya yapılmasına izin vermek,
j)Şehir içi karayolu yapısında trafik için tehlike teşkil edecek muvakkat veya sabit engelleri gündüz ve gece kolayca görülebilecek şekilde işaretlemektir.
İl merkezlerinde ve İçişleri Bakanlığının tespit edeceği belediye teşkilatı bulunan diğer yerlerde belediye başkanlıklarınca trafik hizmet birimleri kurulur ve yukarıdaki görevler bu birimler eliyle yürütülür.
Trafik mevzuatı, eğitim ve trafik ile ilgili diger konuları inceleyerek görüş bildirmek, önerilerde bulunmak ve istişari mahiyette kararlar almak üzere İçişleri Bakanlığında, İçişleri Bakanlığı Müsteşarı veya Müsteşar Yardımcısının başkanlığında Genelkurmay Başkanlığı, Adalet, Milli Savunma, Maliye, Milli Eğitim, Bayındırlık, Ticaret, Sağlık ve Sosyal Yardım, Ulaştırma, Tarım ve Orman, Çalışma, Sanayi ve Teknoloji, Kültür ve Turizm, İmar ve İskan, Köy İşleri ve Kooperatifler, Sosyal Güvenlik bakanlıkları ile Jandarma Genel Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Türküye Radyo - Televizyon Kurumu, Türkiye Trafik Kazaları Yardım Vakfı ile Türkiye Şöförler ve Otomobilciler Federasyonundan birer üyenin ve Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenecek bir trafik kürsüsü öğretim üyesinin katılması ile oluşan Trafik Danışma ve Eğitim Komisyonu kurulur.
Bu komisyon gerektiğinde görüşleri alınmak üzere, gündemle ilgili diğer bakanlık, üniversite, kurum ve kuruluş temsilcileri çağrılabilir.
Komisyon, yılda en az iki defa toplanır. İçişleri Bakanlığınca olağanüstü olarak da her zaman toplantıya çağrılabilir.
Komisyonca alınan kararlar ilgili bakanlık ve kuruluşlara gönderilir. Bunların uygulanmasının izlenmesi ve gerekli koordinasyon İçişleri Bakanlığınca sağlanır. Bu kararlar ilgili bakanlıklarca da değerlendirilerek uygun görülenler hakkında gereken işlemler yapılır.
Bu komisyonun sekretarya himetleri Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür.
a)Kuruluş:
Bu kanun hükümlerinin uygulanmasında mahalli ihtiyaç ve şartlara göre; trafik güvenliğini ve düzeni sağlamak amacı ile illerde valinin veya vali yardımcısının başkanlığında; garnizon komutanlığı, il jandarma alay komutanlığı, emniyet, trafik,karayolları,ulaştırma, il imar müdürlüğü kuruluşlarının ve il belediyeleri ile gerektiğinde mahalli şöförler ve otomobilciler derneğinin birer teknik veya uzman temsilcisinden oluşan İl Trafik Komisyonu.
İlçelerde de trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili ön karar almak üzere kaymakamın başkanlığında belediye başkanı, ilçe jandarma birlik komutanı ile emniyet amiri veya komseri ve varsa ilçe trafik birim amirinden oluşan İlçe Trafik Komisyonu
Kurulur.
İlçe Trafik Komisyonunun kararları, İl Trafik Komisyonunca incelenip vali tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.
Komisyonlara, gerektiğinde kendi konularında görüşleri alınmak üzere oy hakkı olmaksızın diğer kuruluş temsilcileri de çağrılabilir.
Komisyonlar üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır.
Kararlar mevcudun çoğunluğu ile alınır.Oy eşitliği halinde, başkanın oy kullandığı yöndeki görüş ile ilgili kararlar geçerlidir.
İl Trafik Komisyonu kararları valinin onayı ile yürürlüğe girer.
b)Görev ve Yetkileri:
İl ve İlçe Trafik Komisyonlarının görev ve yetkileri şunlardır:
Belediye sınırları içinde:
1.Karayollarında, gerekli hal ve yerlerde en çok ve en az hız limitine göre yeniden hız sınırlarını belirlemek,
2.Karayollarının bir kısmının veya tamamının yoldan faydalananların bir kısmına veya tamamına kapatılmasına, park edilecek yerler ile zaman ve süresinin ve araçların geliş ve gidiş yollarının ve yollara konulacak trafik işaretlerinin yerlerinin belirlenmesine karar vermek,
3.Karayolu taşımacılığına ilişkin mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, belediyelerce trafik düzeni ve güvenliği yönünden zorunlu görülerek teklif edilmesi halinde, ticari amaçla çalıştırılacak yolcu taşıtlarının çalıştırılabileceği yerler ile güzergahlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek,
4.Yapı ve tesislerle ilgili olarak 18inci madde gereğince belediyelerden gelen teklifleri, trafik güvenliğin yönünden inceleyerek karar vermek,
5.Bu kanunla ve bu kanun gereğince çıkarılan yönetmeliklere göre görev verilen diğer konularda karar vermek.
Çeşitli kişi, kurum ve kuruluşlar, karayolu yapısında yapacakları ve esasları yönetmelikte belirtilen çalışmalarda;
a)Yolun yapım ve bakımı ile görevli kuruluştan izin almak,
b)Çalışmaları, gerekli önlemleri alarak, aldırarak ve devamlılığını sağlayarak, trafik akımını ve güvenliğini bozmayacak tarzda yapmak,
c)Zorunlu nedenlerle meydana gelen arıza, engel ve benzerlerini en kısa zamanda ortadan kaldırarak karayolunu kullananlara ve araçlara zarar vermeyecek duruma getirmek,
d)Şehiriçi karayolu kenarında çeşitli tesislerin yapımı süresince; kaldırımlarda, tünel, tünel aydınlatılması ve benzerlerini yaparak güvenli geçiş sağlamak ve yaya yollarını trafiğe açık bulundurmak,
Zorundadırlar.
Bu çalışmalar sırasında meydana getirilen tehlikeli durum ve engeller bütün
sorumluluk, bunları yaratan kişilere ait olmak üzere zabıtaca kaldırılır,
yapılan masraflar sorumlulara ödetilir.
a)Karayolu yapısı üzerine, trafiği güçleştirecek, tehlikeye sokacak veya engel yaratacak, trafik işaretlerinin görülmelerini engelleyecek veya güçleştirecek şekilde bir şey koymak, atmak, dökmek, bırakmak ve benzeri hareketlerde bulunmak,
b)Karayolu yapısını, trafik işaretlerini ve karayoluna ait diğer yapı ve güvenlik tesislerini, üzerlerine yazı yazarak, çizerek veya başka şekillerde bozmak, yerlerini değiştirmek veya ortadan kaldırmak,
Yasaktır.
Meydana gelen tehlike ve engeller, ilgili kuruluşlar ve zabıtaca ortadan kaldırılır, bozukluk ve eksiklikler yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşca derhal giderilir, zarar karşılıkları ve masrafları sorumlulara ödetilir.
Bu madde 1. fıkrasının (a) bendi hükmüne uymayanlar ikibin lira para cezası, (b) hükmüne uymayanlar ise beşbin liradan onbin liraya kadar hafif para cezası ve onbeş günden iki aya kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılır.
TRAFİK
İŞARETLERİ
İlgili kuruluşlarca tesis olunan trafik işaretlerinin uygunlukları ve yeterli olup olmadıkları Emniyet ve Karayolları Müdürlüklerince denetlenir.
Görülen eksiklikler ilgili kuruluşlara bildirilerek giderilmesi sağlatılır.
Trafik işaretlerinin standart, anlam, nicelik ve nitelikleri ile diğer esasları İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Bayındırlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.
KARAYOLU
DIŞINDA, KENARINDA VEYA ÜZERİNDEKİ DİĞER LEVHALAR, IŞIKLAR VE İŞARETLEMELER
Zorunlu hallerde bunların bulunabileceği yer, nitelik ve nicelikleri ile hangi şartlarda bulunabileceği, hangilerinin izne bağlı olduğu ve bunlarla ilgili diğer esaslar İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Bayındırlık Bakanlığınca çıkartılacak yönetmelikte gösterilir.
Verilen izinler, ilgili valiliğe bildirilir.
Bu madde hükümlerine aykırı hareket edenler ikibin liradan beşbin liraya kadar hafif para cezası ve ongünden bir aya kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılırlar.
Ayrıca bunlar, bütün sorumluluk ve giderler mal sahibine ait olmak üzere yolun yapım ve bakımı ile ilgili kuruluşca kaldırılır.
BELEDİYE
SINIRLARI DIŞINDA KARAYOLU KENARINDAKİ YAPI VE TESİSLER
Verilen izinler, ilgili valiliğe bildirilir.
İzinsiz yapılan bu gibi tesislerin yapımı ve işletilmesi yetkililerce durdurulacağı gibi, yönetmelikteki şartlar yerine getirilmeden işletme izni verilmez ve bağlantı yolu, her türlü gider sorumlulara ait olmak üzere yolun yapım ve bakımı ile ilgili kuruluşca ortadan kaldırılır.
Bu madde hükümlerine uymayanlar beşbin liradan onbin liraya kadar hafif para cezası ve onbeş günden iki aya kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılırlar.
BELEDİYE
SINIRLARI İÇİNDE BULUNAN KARAYOLU KENARINDAKİ YAPI VE TESİSLER
İl Trafik Komisyonlarıda, yolun yapısı ve bağlantı yolları yönünden Devlet ve il yolları ile ilgili hususlarda Karayolları Genel Müdürlüğünün uygun görüşünü almak zorundadır.
İzinsiz yapılan bu gibi tesislerin yapımı ve işletilmesi yetkililerce durdurulacağı gibi, yönetmelikteki şartlar yerine getirilmeden işletme izni verilmez ve bağlantı yolu, her türlü gider sorumlulara ait olmak üzere yolun yapım ve bakımı ile ilgili kuruluşlarca ortadan kaldırılır.
Bu madde hükümlerine aykırı olarak izinsiz yapı yapanlar yüzbin lira para cezası ile cezalandırılırlar.
Bu madde ve 17 nci maddede belirtilen tesislere ait şartlar, izin ve denetim esasları Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca düzenlenen yönetmelikte gösterilir.
Ancak:
a)Tescil edildiği ülkenin tescil belgesi ve tescil plakası bulunan ve geçici olarak Türkiyeye girmesine izin verilmiş olan araçlar,
b)Tescil edildiği ülkenin tescil belgesi ve tescil plakası bulunan ikili ve çok taraflı anlaşmalara göre, Türkiyede tescil zorunluluğundan muaf tutulmuş araçlar,
c)Araç imal, ithal, ihraç edenlerin ve satıcılığını yapanların, ithal, ihraç, depolama, teşhir ve satış amacıyla geçici olarak bu işlere mahsus yerlerde maliki olarak bulundurdukları motorlu araçlar,
d)Tescil zorunluluğu bulunan motorlu taşıtlarla çekilenler ile 22 nci maddenin (c ) bendine göre tescili gerekli görülenler hariç, bütün motorsuz taşıtlar,
Bu hükmün dışındadır.
a)Araç sahipleri,
1.Tescili zorunlu ve ilk tescili yapılacak olan araçların satın alma veya gümrükten çekme tarihinden itibaren üç ay içinde tescili için; hurdaya çıkarılma halinde çıkarılış tarihinden itibaren 1 ay içinde tescilin silinmesi için; yazılı olarak ilgili tescil kuruluşuna başvurmak,
2.Tescilin yapılması veya silinmesi içinde yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeleri sağlamak,
Zorundadırlar.
b)Tescili zorunlu olup da ilk tescili yapılacak olan araçların satanlar ile giriş işlemlerini yapan gümrük idareleri bu durumu 15 gün içinde, araç sahiplerinin beyan ettikleri tescil kuruluşuna bildirmekle yükümlüdürler.
c)Tescil belgesi, aracın başkasına satış veya devrine, hurdaya çıkarılmasına
veya araçta, yönetmelikte belirtilen niteliklerin değişmesine kadar geçerli
sayılır.
Ayrıca tescil edilmiş araçların satış ve devirleri noterlerce, sicillerine işlenmek üzere en geç müteakip iş günü içinde ilgili tescil kuruluşuna bildirilir.
e)Tescilli araç satın alanlar, gerekli bilgi ve belgeleri sağlayarak ilgili tescil bürosundan bir ay içinde adlarına tescil belgesi almak zorundadırlar.
Araç satın alıp, bu maddenin (a) bendinin (1) numaralı alt bendi ile (e) bendi hükmüne uymayanlar, beşbin liradan onbin liraya kadar hafif para cezası ve bir aydan üç aya kadar hafif hapis cezası, (b) bendi hükmüne uymayan araç satıcıları ile (d) bendi hükmüne uymayan noterler onbin liradan yirmibeşbin liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılırlar.
Ayrıca, satış ve devirlerde, belirlenen sürelerde alıcı adına tescili yapılmadan trafiğe çıkarılan araçlar, tescil yapılıncaya kadar trafik zabıtasınca trafikten men edilir.
Bu madde hükmüne uymayan sürücülerlle araç işletenleri ikibin liradan beşbinliraya kadar hafif para cezası ile on günden kırk güne kadar hafif hapis cezası, tekrarında beşbin liradan onbin liraya kıadar hafif para ve onbeş günden iki aya kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılırlar.
Bu gibi araçlar eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten menedilir.
Trafik belgesi, tescil belgesi geçersiz duruma gelince sürekli olarak, üzerinde eksik veya yanlış bilgi bulunması halinde geçici olarak trafik zabıtasınca geri alınır.
a)Askeri amaçlarla kullanılan Türk Silahlı Kuvvetlerine ait bütün araçlar ile çeşitli anlaşmalara göre askeri amaçla yurdumuzda bulunan kuruluşlara ait araçların tescilleri Türk Silahlı Kuvvetlerince,
b)İş makinesi türünden ve raylı sistemle çalışan araçların tescilleri, kullanıldığı yerlere göre ilgili kamu kuruluşlarınca,
c)Tarım kesminde kullanılanlar hariç, il trafik komisyonlarından karar almak şartı ile motorsuz taşıtlardan gerekli görülenlerin tescilleri belediyelerce,
d)Yukarıdaki bentlerde sayılanlar dışında kalan bütün motorlu araçların tescilleri trafik tescil kuruluşlarınca,
Yapılır, belge ve plakaları verilir.
BELGE
VE PLAKALARIN ARAÇLAR ÜZERİNDE BULUNDURULMASI ZORUNLULUĞU
Bu madde hükmüne uymayanlar binbeşyüz lira para cezası ile cezalandırılırlar.
TRAFİK
BELGESİ VERİLMESİ İÇİN ZORUNLU BELGELER
Tescil belgesi, trafik belgesi ve tescil plakalarının verilmesi şartları, geçerlilikleri, süreleri, nicelik ve nitelikleri ile diğer esaslar yönetmelikte gösterilir.
GEÇİCİ
TRAFİK BELGELERİ İLE GEÇİCİ TESCİL PLAKALARI
Geçici trafik belgeleri ve geçici tescil plakalarının çeşitleri, verilme şartları, geçerlilik süreleri, nicelik ve nitelikleri, yurt dışından getirilecek veya yurt dışına götürülecek olan araçlara geçici tescil plakası verilmesi şartları ile diğer esaslar yönetmelikte belirtilir.
Geçici trafik belgeleri ve geçici tescil plakalarının süresini geçirerek kullananlar ikibin lira para cezası, amaç dışı veya başka taşıtta kullanan ve kullandıranlar beşbin liradan onbin liraya kadar hafif para cezası ve bir yadan üç aya kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılırlar.
Ayrıca, trafik zabıtasınca bu geçici belge ve plakalar iptal edilerek, araçlar trafikten men edilir.
ARAÇLARA
AİT TRAFİK AYIRIM İŞARETLERİ VE DİĞER İŞARETLER
Araçların dışında bulundurulması zorunlu işaretlerden başka yazı işaret, resim, şekil, sembol, ilan, flama, bayrak ve benzerlerinin takılması, bulundurulması, yazılması, sesli ve ışıklı donanımların kullanılması özel izne bağlıdır.
Ayırım işaretleri ile izin verilmesine ilişkin esaslarla bunların nicelik ve nitelikleri yönetmelikte gösterilir.
Bu maddenin ikinci fıkrası hükümlerine uymayan araçları kullanan sürücüler binbeşyüz lira para cezası ile cezalandırılırlar.
Birinci fıkra hükümlerine uymayan araç işletenleri ile sürücüler, beşbin liradan onbin liraya kadar hafif para cezası ve trafik belğelerinin on gün geri alınması cezası ile cezalandırılırlar.
Ayırım işaretleri bulunmayan araçlar trafik zabıtasınca trafikten men edilir.
Yönetmelikte belirtilen şartlara aykırı olarak bulundurulanlarla, araçlara izin alınmadan yazılan yazılar sildirilir veya takılan donanımlar bütün giderler ve sorumluluk işletene ait olmak üzere söktürülür.
TANINMA
İŞARETLERİ
Tanınma işareti bulunmayan veya bilinmeyen araçların, işaretleri tescil bürolarınca belirlenir ve belgelerine işlenir.
Emniyet araçlarının renklerine göre boyama şekli ile ayırım işaretleri diğer resmi ve özel kuruluşlarla gerçek ve tüzelkişilere ait araçlarda kullanılamaz.
Bu maddenin ikinci fıkrasına aykırı olarak boyanan veya ayırım işareti kullanan araçlar aykırılık giderilinceye kadar trafikten men edilir.
Bu madde hükmüne uymayanlar ikibin liradan beşbin liraya kadar hafif para
cezası ve on günden iki aya kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılırlar.
Yapım safhasında araçların imal, tadil ve montaj projelerinin tetkik ve tasdiki ile imalat yeterlilik belgelerinin verilmesine Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı görevli ve yetkilidir.
İthal edilen araçlar ve esasları yönetmelikte belirtilen şartlara uygun olarak imal, tadil ve monte edilen araçlara, Karayollara Genel Müdürlügünce Karayolu Uygunluk Belgesi verilir.
Araçların imal, tadil ve montajı hakkında teknik şartları gösteren yönetmelik,
Bayındırlık ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlıklarca müştereken çıkarılır.
a)Servis freni, dış ışık donanımından yakını ve uzağı gösteren ışıklar ile park, fren ve dönüş ışıkları noksan, bozuk veya teknik şartlara aykırı olan araçları kullanan sürücüler ikibin lira para cezası,
b)Diğer eksiklik ve bozuklukları bulunan araçlarla, görüşü engelleyecek veya bir kaza halinde içindekiler için tehlikeli olabilecek süs, aksesuar, eşya ve çıkıntıları olan araçları kullananlarla karayolunu kullananlar için tehlike yaratacak şekilde olan veya görüşü engelleyecek ve çevredekileri rahatsız edecek derecede duman veya gürültü çıkaran araçları kullanan sürücüler bin beş yüz lira para cezası ile cezalandırılırlar.
Bu maddenin (a) bendinde belirtilen eksiklik ve bozuklukları bulunan araçlar, teknik şartlara uygun duruma getirilinceye kadar trafik zabıtasınca trafikten men edilebilir. (b) bendindeki şartlara uymayan ve uyumsuzluğu trafik emniyetini tehlikeye düşürmeyecek nitelikte olan araçların şartlara uygun duruma getirilmesi ihtar olunur. İhtarda verilen süre için teknik şartlara uygun duruma getirilmediğinin tespiti halinde araç trafik zabıtasınca trafikten men edilir.
a)Özelliklerine ve cinslerine göre, yönetmelikte nitelik ve nicelikleri belirtilen gereçlerin,
b)Kamyon, çekici ve otobüslerde ayrıca takoğraf, taksi otomobillerinde ise taksimetre,
Bulundurulması ve kullanılır durumda olması zorunludur.
(a) bendinde sayılan gereçleri kullanılabilir durumda bulundurmayan, veya gerektiğinde kullanmayan sürücüler binbeşyüz lira, hiç bulundurmayanlar ikibin lira para cezası,
(b) bendine göre araçlarında taksimetre, takoğraf bulundurmayan, kullanmayan ve kullanabilir durumda bulundurmayan sürücü ve işletenler ikibin liradan beşbin liraya kadar hafif para cezası ve on günden kırk güne kadar hafif hapis cezası ile cezalandırırlar.
(b) bendi hükmüne uygun durumda bulunmayan araçlar, eksikleri giderilinceye kadar trafik zabıtasınca ayrıca trafikten men edilir.
ADRES
DEĞİŞTİRME VE ARAÇLAR ÜZERİNDEKİ DEĞİŞİKLİKLERİ BİLDİRME
Bu madde hükmüne uymayanlar ikibin lira para cezası ile cezalandırılırlar.
TAŞINMASI
ÖZEL İZNE BAĞLI YÜKLER