Moğolların gizli tarihi (Yüan Çao-Pişi) Çin harfleriyle
Moğolca yazılan bu eser, eskiden sadece bir Ruşça tercümesiyle
istifade ediliyordu. Şimdi P.Pelliot, E. Hacnisch’in himmetleriyle Avrupa
dillerine tercüme edildi. A.Temir’in Almanca’dan tercümesi Türkçe
olarak da neşredilmiştir.
Yüan-şi. Moğolların tarihi. Çin’de hâkim olduktan sonra
“Yüan” adıyla bir sülâle teşkil eden Çengizli evladının resmî tarihi.
Aslında bu pek mufassalmış. Ancak kendisinden sonraki sülâlenin tahribatına
ugr-mış, ki şimdi yine 100 cilt kadar vardır. Batı dillerine kısmen
nakledilmiştir ki, Bretschneider, F.E.A 1er. Umumî Türk Tarihi Kütüphanesinde
Çincesi vardır.
Şiü Yüan-şi* Yeni Moğol tarihi. Bu, öncekine nazaran daha
mufassal, a ncak çok daha muahhardır. Geçen yüzyılda Yüan-şi’nin eksikliklerinin
başka kaynaklarla tamamlanmış bir şekli gibidir.
Güney Çin’de hâkim bulunan Sung ^sülâlesi elçisinin
1222 de Karakurum’a gelen elçisinin yazdıkları da önemlidir. Meng-Hung
adlı bu Sungludan başka 1232 de Mundaye’nin hatıraları da, Mleng-hun’un
eseri diye 1850 lerde Ruşçaya tercüme edilmişti. Her ikisinin eserini
Yang-Huanı 1926 da Pekin1de bastırdı. Bu metinler Celâleddin Vang-sinşan
tarafından mezuniyet tezi olarak işlenmiştir. Çengiz’e muasır ve
pek kıjmetli olan bu kaynak, daha neşredilmedi.