Akut Bronşit Nedir?
- Akut bronşit, soluk borusuda dahil olmak üzere bronşların akut (ani) iltihaplanmasıdır. Bu hastalık sırasında alt hava yollarında ödem oluşur ve bronş dediğimiz solunum yollarında mukus denilen salgıda artış olur.
- Akut bronşit sıklıkla bir üst solunum yolu enfeksiyonu ile birliktedir veya onu takiben ortaya çıkar.
- Akut bronşit tedavisinde antibiyotiklerin rolünü saptayabilmek için öncelikle hastalığın nedeninin gözden geçirilmesi gereklidir.
Akut Bronşit Nedenleri;
- Akut bronşitin nedenleri 2 başlık altında toplanır. Bunlar mikroplar dediğimiz mikroorganizmalar ve fiziksel etkenlerdir.
- Mikroplar dediğimiz mikroorganizmalar nedeni olarak %90 oranında virüsler, %10 oranında bakterilerdir.
- Fiziksel etkenler: Zehirli gazlar, sigara kullanımı, egzozlardan çıkan dumanlar fiziksel etkenlerin en çok bilinen nedenlerindendir.
Akut Bronşit Belirtileri;
- Akut bronşit olarak en çok karşılaşılan belirti öksürükdür. Öksürük ilk başlarda kuru iken daha ileri safhada balgamlıdır. Bronşların içinde balgam tarzında mukus çok fazla olduğundan sürekli öksürük ihtiyacı vardır. Çünkü vücut bronşların içindeki balgamı atmak istemektedir.
- Diğer sık görülen şikayetler aşağıdadır.
- Göğüste yanma ve soluk alıp verme esnasında göğüs ağrısı,
- Halsizlik,
- 39 dereceden daha az fakat sürekli devam eden ateş
- Soluk alıp vermede güçlük
- Hırıltılı solunum.
Akut Bronşit Tanı Nasıl Konulur?
- Akut bronşit tanısı klinik bir tanıdır ve yukarıda da belirtildiği üzere hastalığın ana şikayeti öksürüktür. Ani öksürüğün %70 nedeni üst solunum yolu enfeksiyonlarıdır, bunu astım (%6) ve zatürre (%5) takip etmektedir.
- Bu nedenlerle akut bronşit tanısı belirtilen bu nedenlerin ekarte edilmesi ile konulabilmektedir. Özellikle zatürrenin ekarte edilmesi önemlidir. Diğer yandan öksürüğü 3 haftadan daha uzun süren olgular, kronik öksürük bağlamında değerlendirilmeli ve ileri tetkikler yapılmalıdır.
- Akut bronşitin tanısı için göğüs hastalıkları uzmanı tarafından yapılan muayene çok önemlidir. Muayene sonrası kesin tanı koymak için akciğer grafisi ve kan testleri istenir.
Akut Bronşit Tedavisi
- Akut bronşit tedavisinin temelini şikayetleri gideren ilaçlar oluşturmaktadır. Bu amaçla çoğunlukla ağrı kesici, ateş düşürücü ilaçlar, beta agonist nefes açıcı havalar ve balgam sökücü ilaçlar kullanılmaktadır.
- Hastalığın nedenleri göz önünde bulundurulduğunda, hastaların %90’dan fazlasında antibiyotik kullanımı gerekmemektedir. Antibiyotikler, sadece bakteriyel ajanların rol oynadığı hastalarda kullanılması gerekir iken, çalışmalar gereğinden daha fazla antibiyotik kullanıldığını ortaya koymaktadır.
- Olasılıkla hastaların antibiyotik beklentisi nedeniyle ya da viral ve bakteriyel bronşitleri birbirinden ayırmadaki güçlükler nedeniyle antibiyotikler gereğinden daha fazla oranda kullanılmaktadır.
- yapılan büyük çalışmaların ortak sonucu akut bronşitte bakteriyel enfeksiyonu destekleyen veriler olmadıkça antibiyotik kullanılmaması gerektiğidir.
- Sonuç olarak ciddi olmayan akut bronşitte rutin antibiyotik tedavisi gerekli değildir. Antibiyotik tedavisi sadece bakteriyel enfeksiyonu destekleyen kuvvetli delillerin (yüksek ateş, ek hastalıkların varlığı, vb) olması durumunda
gündeme gelmelidir.
Akut Bronşit Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Akut bronşit tedavisinin yapılmadığında veya tedavinin yetersiz kaldığı durumlarda, kronik bronşit, zatürre, amfizem ve bronşektazi gibi ciddi hastalıklara ilerleme riski mevcuttur.