Şimdi Quilcapampa olarak bilinen 1.200 yıllık bir kasabanın Wari liderleri, insanları sadık tutmak için psikoaktif madde vilca kullanmış.
Güney Peru’daki Quilcapampa’nın merkezindeki son kazılarda, bilim insanlarının “chicha de molle” olarak adlandırdığı fermente meyvelerden yapılmış bir içeceğin kalıntılarının yanında 16 vilca tohumu ortaya çıktı.
Araştırmacıların Antiquity dergisinde yayımlanan makalesine göre, şölen için kullanılan binaların bulunduğu bir alanda tohumlar ve içecekler buldular.
Quilcapampa’da yaşayan insanlar, kabaca MS 500 ile MS 1000 arasında gelişen Wari (veya Huari) kültürünün bir parçasıydı. Bir yazı sistemi kullanmadılar ve bu yüzden onları tanımlayan yazılı bir kayıt yok.
Daha önce diğer Wari yerleşmelerinde vilca’yı tasvir eden resimler bulunmuştu, ancak bir Wari sitesinde ilk kez vilca tohumları ortaya çıkarılıyor.
Vilca, halüsinasyonlara neden olabilen psikoaktif bir madde. Araştırmacılar, chicha de molle ile servis edildiğinde, vilca’nın kendi başına olduğundan daha güçlü olabileceğini söylüyor.
Araştırmacıların makalede belirttiğine göre, monoterpen hidrokarbonlar ve beta-karbolinler adı verilen içeceğin içindeki bileşikler, vilca’nın psikotropik etkilerini arttırmış olmalıydı.
Wari halkı, vilca ve içeceği karıştırarak, muhtemelen manevi bir deneyim olarak kabul edecekleri halüsinasyonlar yaşamış olmalıydı.
Royal Ontario Müzesi’nde Yeni Dünya Arkeolojisi küratörü olan yazar Justin Jennings, “Neredeyse kesinlikle, bunu kullanarak ruhsal bir deneyim yaşamışlardı.” diyor. Ayrıca, diğer Wari yerleşmelerinde vilca tasvir eden çizimlerin tanrılarla ilişkili olduğunu belirtiyor.
Quilcapampa’da yaşayanlar için vilca tohumlarını almak oldukça zor olmalıydı. Bu vilca tohumları, And Dağları’nın doğu yamacındaki veya yakınındaki tropik ormanlık alanlardan toplanmış olmalı ve onları Quilcapampa’ya getirmek için uzun mesafeli ticaret ağlarına ihtiyaç duyulmuştu.
Topluluğun liderleri, vilca’ya erişebiliyordu ve muhtemelen bu gücü topluluk üyelerinin sadakatini kazanmaya yardımcı olmak için kullanmış olmalıydı.
Araştırmanın ortak yazarı Matthew Biwer, “Vilca, Wari ev sahipleri ve yerel konuklar arasında sosyal bağlar oluşturmanın önemli bir parçasıydı. Yerliler Wari şölenlerine davet edilecek ve ev sahiplerine borçlu olacaklardı.” diyor.
Vilca ile demlenmiş bira, insanları ortak bir psikotropik deneyimde bir araya getirirken, Wari liderlerinin halüsinojen sağlayıcıları olarak sosyal hiyerarşi içindeki ayrıcalıklı konumunu garantiliyordu.
Quilcapampa’daki araştırmalar devam ediyor. Araştırmacılar, vilca’nın kesin kaynağını belirlemek ve onu bu yerleşmeye getirmek için kullanılan ticaret yollarını daha iyi anlamalarını sağlamak için kararlı izotop analizi yapmayı planlıyor.
Söz konusu analiz, tohumlardaki farklı izotopların (bir kimyasal elementin versiyonları) oranını ölçer. Eğer araştırmacılar benzer izotop oranlarına sahip bitkilere sahip alanlar bulabilirlerse, tam olarak nereden geldiklerini daha iyi belirleyebilirler.
Live Science. 9 Şubat 2022.
Makale: Biwer, M. E., Álvarez, W. Y., Bautista, S. L., & Jennings, J. (2022). Hallucinogens, alcohol and shifting leadership strategies in the ancient Peruvian Andes. Antiquity, 1-17.