Feminizm nedir? Nasıl ortaya çıkmıştır ve neyi neden savunur? Feminizm ne değildir? Bu ve benzeri soruların cevabını yazımızda bulabileceksiniz.
Feminizm günümüzde bazı kesimler tarafından erkek karşıtlığı gibi algılansa da kesinlikle böyle değildir ve hiçbir zaman bu anlama gelmeyip, bu amaca hizmet etmemiştir. Feminizm, kadınların politik, ekonomik ve sosyal haklar açısından erkeklerle eşit olduğunu, erkek olmanın üstün olmak olmadığını söyleyen ve cinsiyet eşitliğini savunan bir ideolojidir.
Feminizm kavramı ilk olarak Fransız bir filozof olan Charles Fourier tarafından 1837 yılında kullanılmıştır. 1872 yılına gelindiğinde bu kelime Fransa ve Hollanda’da kullanılmaya başlandı. Zaman içinde popülaritesi artmaya başladı ve 1890 yılında İngiltere’de 1910 yılında ise Amerika’da kullanılmaya başladı.
Aslında kadın hakları dolayısıyla feminizm tarihsel açıdan Aydınlanma Çağı filozoflarından beri savunulan bir görüştü. Jeremy Bentham, Mary Wollstonecraft gibi pek çok filozof ve düşünür kadın haklarını savundu ve onların görüşleri feminizmin temellerini oluşturdu.
Feminizm Dalgaları
Modern Batı Dünyasında Feminist hareketler 4 farklı “dalgaya” ayrılır.
- Bunlardan birinci dalga feministler oy hakkı kazananlar olarak biliniyorlardı. 19. ve 20. yüzyılın başlarında kadınların oy kullanabilmesi için kampanyalar düzenlediler ve bunda başarılı olarak kadınlar için seçme hakkını kazandılar.
- İkinci dalga hareket 60’lı ve 80’li yıllar arasında faaliyet gösterdi. Bu sefer mücadeleleri çok daha geniş haklar içindi. Bunlar eşit iş eşit ücret, gebelikten korunma, yasal kürtaj hakkı gibi politik ve kültürel eşitsizlikleri içeriyordu.
Bu dönemde Kadın Kurtuluşu (Women’s Liberation) çok kullanılan bir kavram haline geldi ve bu kavram feminizm ifade etmek için kullanıldı.
- Üçüncü dalga feminist hareketse 1990lı yılların başlarında ikinci dalga feminizm hareketinin başarısızlığına cevap olarak başladı. Irk, etnik köken ve cinsel kimliği daha da dikkate alan daha kapsayıcı bir harekettir. Bununla birlikte ikinci dalga hareketin vurguladığı bütün aşırılıklardan kaçınır.
- Dördüncü dalga feminist hareketse 2012 yılında sosyal medya vasıtasıyla teknoloji bağlantılı olarak feminist ruhun yeniden dirilişi demektir ve günümüzde halen devam etmektedir. Bu hareketin odak noktasını ise sokakta ve işyerinde taciz, cinsel saldırılar oluşturuyor. Diana Diamond’a göre bu dödüncü dalga hareket siyaset, maneviyat ve psikolojiyi bir değişim vizyonuyla birleştiren harekettir.
Dördüncü dalga feminist hareket birçok kampanya içermektedir. Bunların en meşhurlarından biri #MeToo kampanyasıdır. ABD’li bir aktris olan Alyssa Milano, 15 Ekim 2017’de sosyal medya hesabından ”Cinsel tacize uğradıysanız bu tweete cevap olarak ‘ben de’ yazın.” gönderisini paylaştı. Bu kampanyaya destek kısa sürede çığ gibi büyüdü. Dünyanın her yerinden birçoğu ünlü olmak üzere sayısız kadın kampanyaya katıldı ve ‘ben de’ diyerek kendi yaşadıklarını anlattılar.
Sonuç olarak feminizm erkek düşmanlığı demek değildir. Sadece, kadınların da erkeklerle aynı haklara sahip olduğunu ve kadın erkek arasında bir fark olmadığını savunan bir görüştür.
Kültür kategorisindeki diğer yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.