Maoizm: Küresel bir okumaMart 29, 2019
“Bu yeni tarihi yazmamdaki amaç, Maoizmi yalnızca modern Çin’i değil dünyayı da değiştiren bir güç olarak keşfetmekti.” Julia Lovell – Modern China, Birkbeck College, University of London
Türkçede Çin Seddi kitabıyla tanıdığımız Julia Lovell imzalı Maoizm: Küresel Bir Tarih, (Maoism: A Global History) Maoizmin evrimini ve mirasını hem Çin’de hem de uluslararası alanda yeniden değerlendiriyor.
Profesör Lovell, Maoizmin, Mao’nun ölümünden kırk yıldan uzun bir süre geçmiş olmasına rağmen, hem Çin’i hem de dünyayı şekillendirmeye devam ettiğini ortaya koyuyor.
Kitap, Maoizmin Soğuk Savaş’ı yönlendirmede ne kadar önemli olduğunu, Afrika’da sömürge karşıtı direniş hareketlerini, Almanya ve İtalya’daki terörist grupları ve Peru’dan Nepal’e isyanları inceliyor; 1930’lardan günümüze Maoizmin küresel etkisini izliyor.
Çin, para, eğitim ve insan gücü açısından önemli kaynakları diğer ülkelerin silahlı mücadelelerine harcayarak Maoizmi aktif olarak ihraç etti. Bu yaklaşım, 50’lerin sonunda SSCB ile ters düştükten sonra daha da belirginleşecekti. Lovell, Mao ve kurmayları, “Kendilerini dünya devriminin gerçek liderleri olarak öne sürmek için her fırsatı değerlendirdiler” diyor.
1964 ve 1985 yılları arasında Çin, en az 19 Afrika ülkesinde 20 bin savaşçıya eğitim vermek için 170 milyon ABD Doları ila 220 milyon ABD Doları arasında para harcadı. Mao döneminde Çin, Afrika’ya kayda değer miktarda para, zaman ve uzmanlık kazandırdı. Çin, 70’li yılların sonlarında radikal Maoizmden uzaklaşırken birçok ülke yoluna devam etti. Nepal, Hindistan ve Kamboçya’da, Maoist geçmiş hala iç politikayı etkilemektedir.
Maoizm: Küresel Bir Tarih, ülkenin dünyayı etkilemeye çalıştığı 1950’li ve 1970’ler arasında Çin’in dış politikası hakkında ilgi çekici bir kitap. Kitabın ilk bölümü, Mao’nun Çin Komünist Partisi’nde yükselişini ve 1949’daki Chiang Kai-şek’in Milliyetçi güçlerine karşı kazandığı zaferi ve dünyadaki devrimci hareketlere ilham verişini ayrıntılarıyla ortaya koyuyor.
Kitapta Peru’nun Aydınlık Yolu, Kamboçya’nın Kızıl Kmerleri ve Nepal’in Maoist isyancılarının yanı sıra, Fransız Maocular ve 70’li ve 80’li yıllarda adam kaçırma ve suikastlardan sorumlu olan solcu İtalyan Kızıl Tugayları inceleniyor.
Lovell, Maoizmin çok çeşitli teori ve uygulamaları tanımlamak için kullanılan bir şemsiye terim olduğunu belirtiyor, yaklaşımların ülkeden ülkeye değiştiğini teşhis ediyor.
İleri okumalar için: