Gerçek dünyada kekeleyen gençlere garson olarak iş deneyimi kazandıran bir proje Japonya’da kök saldı ve konuşma bozukluğu olan insanlara yabancılarla güven inşa etme fırsatları verdi.
“Siparişlerin Zaman Aldığı Kafeler” adlı proje, bir günlüğüne mevcut kafeleri devralıyor ve kekeleyen insanların yaşam hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olurken durumun daha geniş bir şekilde anlaşılmasını sağlamayı umuyor.
Haziran ayında Japonya’nın orta kesimlerindeki Toyama kentindeki bir kafede dört genç garson, üzerinde “Birçok insanla konuşmak istiyorum” ve “Lütfen konuşmamı bitirmeme izin verin” gibi yazılı mesajlar taşıyan yüz maskeleri takarak çalıştı.
Kural olarak, müşterilerden sipariş alırken kekelerlerse acele etmemeleri veya sunucularını kesintiye uğratmamaları, hatta “rahatla” veya “yavaşla” gibi dostane teşvikler vermeleri istendi.
Kafenin davetkar atmosferinin ortasında, birçok müşteri, personelin kekemelik kaygıları ve zorluklarıyla yüzleşmek hakkında konuşmalarını dinlemekten mutlu oldu.
Garsonlar grubu arasında Niigata Eyaleti, Tsunan’dan 18 yaşındaki lise öğrencisi Hitonari Nakazawa da “Başkalarıyla mümkün olduğunca konuşmaktan kaçındım ama bugün sohbetlerimden gerçekten keyif alabildim. “
Toyama Üniversitesi’nde üçüncü sınıf öğrencisi olan 21 yaşındaki Marin Kanamori, “Bunu kendimi konuşmaya teşvik etmek için bir fırsat olarak gördüm” dedi.
“Gelecekte bir konuşma terapisti olmak istiyorum” diye ekledi.
Aynı zamanda akıcılık bozukluğu olarak da bilinen kekemelik, Japonya’da yaklaşık 1,2 milyon insanı etkiliyor. İlk sesin istem dışı tekrarlanması veya uzamasıyla oluşan konuşma bozukluğudur.
Birçoğu bu bozukluğu erken çocukluk döneminde geliştirir ve genellikle zamanla iyileşmeler veya bir çözüm görür, ancak kabul eksikliği nedeniyle zorbalığa veya sosyal kaygıya yol açabilir.
ABD Başkanı Joe Biden, dünyanın önde gelen kekemelerinden biridir ve siyasetteki yükselişinde bunun üstesinden gelmek için kullandığı taktiklerden sık sık bahseder.
Kafeyi ziyaret eden yaklaşık 40 müşteriden biri olan 52 yaşındaki Toyama sakini Mitsuko Kondo, “Herkesi tanımanın ve onları anlamaya çalışmanın önemli olduğunu öğrendim” dedi.
Kekemelere yardım etmek için mevcut bir kafeyi bir günlüğüne devralma fikri, dört garsondan biri olarak çalışan Tokyo’dan 30 yaşındaki Arisa Okumura’nın beyni.
Çocukken, Okumura’ya “bana dokunurlarsa kekemeliğimi yakalayacaklarından” korktuklarını söyleyen diğer çocuklar tarafından alay edildi. Daha farkına varmadan, rahatsızlığının fark edilmemesi için başkalarıyla konuşmaktan kaçınıyordu.
Ama Okumura bir kafede çalışmayı hayal etti. 24 yaşındayken kafe kültürüyle tanınan Avustralya’nın Melbourne kentine gitti. Yerel kafelerden birinde, engelliler veya evsizler ve İngilizce konuşamayanlar da dahil olmak üzere iş arkadaşlarıyla çalışmaktan keyif aldı. Japonya’daki deneyimi tekrarlamak dileğiyle, 2017’de döndüğünde planını başlattı.
Fukuoka’daki Kyushu Üniversite Hastanesi’nde kekeleyen insanları tedavi eden 44 yaşındaki doktor Yoshikazu Kikuchi, “herkesi tedavi etmenin sınırları” olduğu için konuşma bozukluklarıyla mücadele eden insanları kabul eden bir toplum yaratmanın önemini vurguladı. Aynı zamanda akıcısızlıktan da muzdarip olan Kikuchi, kafenin çabasının “çeşitliliği kabul eden bir toplum yaratmaya yardım etmede son derece anlamlı” olduğunu söyledi.
Kikuchi’ye göre, eskiden kekemeliğin ana nedenlerinden birinin çocukları katı disipline maruz bırakmak olduğu düşünülüyordu, ancak günümüzde baskın görüş, hastaların yaklaşık yüzde 80’inin engeli fiziksel veya genetik yapılarından dolayı geliştirdiğidir.
Kafe etkinliği Tokyo’da iki kez gerçekleştirildi ve Japonya Denizi kıyısındaki Toyama, başkentin dışında ilk düzenleyen kişi oldu.
Okumura, gelecekteki kafe etkinliklerine Mie ve Nagano illerinde ev sahipliği yapmayı planladığını, çünkü bu durumdaki insanların bir araya gelme ve sorunlarını paylaşma şansı büyük şehirlerin dışında nadir görülüyor. Bu yaz Tokyo ve Kawasaki, Kanagawa Eyaleti’nde daha fazla etkinlik yapılması planlanıyor.
Okumura, “Kekemelikle mücadele eden gençlerin gerçekten yapmak istedikleri şeylere meydan okuyabilecekleri ve asla pes etmeyecekleri bir toplum yaratmaya çalışacağım.” Dedi.