Yılın 1914 kampanyası operasyonları belirleyici sonuçlar vermedi. Hızlı bir zafer için lider güçlerin umutları gerçekleşmedi. Batı cephesinde, karşı taraflar konumsal bir mücadeleye dönüştü. Doğu Cephesinde, manevra savaşı olasılığı hala korunmuş, ancak savunmanın önemi çarpıcı biçimde artmıştı. Savaş uzun süren bir doğa aldı, mevcut tüm kaynakların tükenmesine gitti. Beklenmeyen sorunlar, hükümetler ve acil bir çözüm isteyen ordudan önce ortaya çıktı.
Her iki askeri-politik blok, kaynak tabanını diğer devletlerin pahasına genişletmeyi düşündü. İtilaf, Japonya'yı kendi tarafına çekmeyi başardı; bu da Uzak Doğu’daki Ruslara yönelik olası bir Japon grevi tehdidinin ve Doğu ve Güneydoğu Asya’da İngiliz ve Fransız’ın sahip olması tehdidinin kaldırılmasını mümkün kıldı. Merkezi güçler, Rusya'nın Kafkas ve Karadeniz yönündeki pozisyonunu kötüleştiren ve çatışma bölgesini çarpıcı biçimde genişleten birkaç yeni cephe ortaya çıkmasına neden olan Osmanlı Devleti'ni çekebildi.
1915’in başlangıcında, savaş öncesi dönemde Merkezi Güçler ile anlaşmalara bağlanan, ancak savaşın başlamasından sonra bunları yerine getirmek için acele etmeyen, ancak İtilaf güçleriyle - Fransa ve Rusya’nın gizli antlaşmalarını bitiren acı bir mücadele devam ediyordu. İtalyan hükümeti 1914’te savaşa girmekten kaçındı ve en iyi teklifleri almayı ve askeri operasyonlar için nispeten zayıf silahlı kuvvetler hazırlamayı umarak iki askeri-siyasi ittifak arasında savaştı. İtalya, Akdeniz ve Batı Balkanlar'daki konumunu sağlamlaştırmak istedi. Aynı zamanda, İtalya'nın egemen çevreleri, istenmeyen sonuçlara yol açabileceğinden tarafsızlığın korunamayacağını anlamıştı. Sonuç olarak, İtilaf diplomatik bir savaşta kazandı. İtalya, Mayıs 13 ve 26 (1915) 'daki Nisan ayında Londra 10 (23) Antlaşması uyarınca İtirafa katıldı ve Avusturya-Macaristan'a savaş ilan etti. Alman İmparatorluğu ile diplomatik ilişkiler Ağustos ayına kadar sürdürüldü. Bu, İtalya'nın tarafsız ülkelerle ilişkilerini sürdürdüğü Berlin için faydalı oldu. İtilaf, İtalya'yı Avusturya-Macaristan İmparatorluğu pahasına ödüllendirmeyi ve İtalyanları Trentino'ya, Trieste'ye ve İtalyan nüfuslu diğer Avusturya bölgelerine transfer etmeyi vaat etti. İtalya ayrıca Arnavutluk ve Balkanların Slav bölgelerinin bir bölümünü alma hakkını da aldı. Sonuç olarak, İtalyan Cephesi, Merkezi Bloğun güçlerinin kayda değer güçlerini zincirleyen Avusturya-Macaristan'a karşı kuruldu.
Diplomatik mücadele devam etti ve geri kalan tarafsız Balkan ülkeleri - Yunanistan, Bulgaristan ve Romanya savaşına katılım için. Önemli tarımsal hammadde rezervleri, özellikle tarımsal, kontrollü önemli iletişimleri vardı ve 1,5 milyonlarca savaşçıya dayanabildiler. Ciddi bir faktördü. Bulgaristan özellikle önemliydi. Merkez bloğu Osmanlı İmparatorluğu'ndan ayırdı, Konstantinopolis ve Boğazların kontrolü için önemli bir sıçrama tahtasıydı. Bulgaristan’ın savaşa girmesi Sırbistan’ı kritik bir konuma soktu ve Avusturya-Macaristan’ın konumunu ciddi şekilde kolaylaştırdı. Sırbistan'a karşı kazanılan zafer, Konstantinopolis-İstanbul ile Belgrad ve Sofya arasında doğrudan bir demiryolu bağlantısı kurulmasını mümkün kıldı. Yarım milyon Bulgar ordusu, Orta Güçlerin Balkanlar'daki konumunu ciddi şekilde güçlendirdi. 1913'in Balkan savaşındaki yenilgisi ve artan bölgesel artışları nedeniyle komşularına sinirli olan Bulgaristan, Almanya ile kolayca tanıştı. İki ülke geleneksel muhalifler olduğu için yalnızca Bulgaristan ve Türkiye ortak zeminini bulmak gerekiyordu. Haziran ayından eylül ayına kadar müzakereler Sofya’da gerçekleşti, bu sırada Alman diplomatlar Bulgaristan’ı Türkiye ile uzlaştırmayı başardılar. Bulgaristan, Üçlü İttifak tarafında hareket etmeyi kabul etti. 6 Eylül 1915 Sofya askeri bir sözleşme, ittifak ve dostluk anlaşması ve maddi ve maddi yardım konusunda bir anlaşma imzaladı. Alman diplomasisi İtilafçıları yenmeyi başardı. Bulgarlara, Romanya'nın bir parçası olan Sırp Makedonya'ya ve Türkiye'nin sınır bölgelerini Maritsa Nehri'nin batısına verme sözü verildi. Sonuç olarak, genel olarak, Rusya yanlısı Bulgaristan (halkın ezici çoğunluğu Ruslara karşı dostane idi) en yeni ilk kez hikayeler Rusya düşmanlarının kampında çıktı. Romanya ve Yunanistan'ı kazanma girişimleri başarıya yol açmadı. Yunanistan ve Romanya tarafsızlıklarını doğruladılar. Ancak, bu aşamada, Sırbistan sorununu çözmek için mümkün olan en kısa sürede izin verdiği için Viyana ve Berlin’e yaklaştı.
Bu dönemde, tarafsız ülkeler için sadece diplomatik mücadele yoktu. Savaşan koalisyonların ana üyeleri arasındaki çelişkiler daha da arttı. Dolayısıyla, İtilaf kampında, Slav topraklarının İtalya'ya devredilmesi gereği üzerine anlaşmazlıklar vardı. Sırbistan’ın çıkarlarını savunan Rusya, İngiltere’nin dış topraklarda ticaret yapma politikasına karşı çıktı. Buna karşılık olarak Londra, St. Petersburg’un savaştan sonra Karadeniz ve Akdeniz denizleri arasındaki güçlükleri alma arzusuna karşı çıktı. Merkezi güçlere karşı mücadeledeki çabaları koordine etmeyi zorlaştıran askeri-stratejik meselelerde de ciddi farklılıklar vardı.
Alman kampında ciddi çelişkiler vardı. Avusturya-Macaristan, Almanya’nın İtalya’yı Avusturya toprakları pahasına kendi kampına çekmeye olan arzusuna karşı çıktı. Bununla birlikte, genel olarak, Viyana Mahkemesi Almanya'ya bağımlılığını anladı ve başlıca askeri ve politik konularda taviz verdi. Bir bütün olarak Almanya'nın askeri ve ekonomik gücü, Merkezi Güçler kampının birliğini sağlamıştır.
Parti planları
İtalya ve Bulgaristan, savaşa zaten 1915 kampanyasının ortasında girdiler; bu nedenle, İtilaf ve Üçlü İttifak, stratejik görevleri çözme planları geliştirirken mevcut uyumdan ilerlemek zorunda kaldı. İtilaf ülkeleri, yılın 1914 kampanyasındaki hatayı tekrarladı ve hala ortak bir stratejik plana sahip değildi. Koalisyonun her üyesi, kendi çıkarlarına güvenerek, battaniyeyi kendi üzerine çekmeye çalıştı. Bununla birlikte, Fransa ve İngiltere daha yakın temaslarda bulundular ve savaşı esas olarak Rusya'nın pahasına yürütmek konusunda bir miktar başarı elde ettiler.
Paris ve Londra'da, savaşın uzun süren doğasını fark etti ve zaferin ancak askeri, ekonomik ve insan kaynaklarının azami konsantrasyonuyla sağlanabileceğini fark etti. Odak, askeri-ekonomik potansiyeli arttırmaktı. Fransa ve İngiltere, büyük sömürge imparatorluklarına ve ABD'nin desteğine dayanarak, bu alanda pratik olarak tükenmez olanaklara sahipti. Bu nedenle, genel stratejik plan savunmaya indi. Batı Cephesinde, Artois ve Champagne'da sadece yerel operasyonlar planlandı. Orta Doğu'da, dikkatler sömürge mülklerinin ve Perslerin savunmasına odaklandı. Sadece Akdeniz ve Balkanlarda hareket etmek daha aktif olarak planlandı. Batı müttefikleri Karadeniz Boğazlarını ve Konstantinopolis'i ele geçirmek için bir saldırı yapmaya karar verdi. İngilizler bu konuda özellikle ısrarcıydı.
Bu nedenle, savaş sırasında, İngiltere ve Fransa ikili bir politikaya önderlik etti. Kelimelere göre, Rusya’ya destek sözü verildi, Konstantinopolis’i ve Rusların sınırlarını zorlamaya hazır olduğunu ifade etti, ancak gerçekte Londra, önleyici bir grev başlatmak ve stratejik iletişimleri ve İstanbul’u ele geçirmek istedi. İngiltere, Orta Doğu’daki konumunu güçlendirmek için Türkiye artık bu görevle başa çıkamadığından Karadeniz’deki Rusları engellemek istedi.
Çanakkale harekâtı operasyonunun planı, Churchill’den doğuyordu, “Doğu’luların” ve “Batılıların” mücadelesinden sonra kabul edildi. "Doğulu" yeni Balkan cephesinin açılmasını destekledi ve "Batılılar" diğer cephelerde güç dağıtmaktan yana değil, İngiltere ve Fransa’nın tüm çabalarını Batı cephesinin güçlendirilmesine yönlendirmek istiyorlardı. “Batılılar”, Alman İmparatorluğu’nun Batı Cephesi’nin ana güçlerinin yeni grevinden korkuyorlardı. Sonuç olarak, "Batılılar" saldırgan ve iniş operasyonu gerçekleştirmeyi kabul ettiler, ancak bunun yardımcı güçler tarafından yapılmasında ısrar ettiler. Sonuç olarak, bu operasyonun başarısız olmasının sebeplerinden biriydi.
Savunma ve güç birikiminden geçen stratejik planını ana hatlarıyla belirleyerek, İngiltere ve Fransa, Rusya'dan Doğu Cephesinde saldırgan eylemler istedi. Rusya, planlarına göre, Alman ordusunun Batı Cephesi'ne kuvvetli taarruzunu önleyerek Alman ordusunun ve Avusturya-Macaristan imparatorluklarının ana güçlerini bağlamak, böylece sanayiyi harekete geçirmek, güç ve rezerv biriktirmek, orduyu korumak ve İngiltere’nin askeri-ekonomik potansiyelini güçlendirmek için elverişli koşullar sağladı. ve genel olarak Fransa. Paralı, sahtekâr bir plandı. Lloyd George'un daha sonra belirttiği gibi "Biz", "Rusya'ya kaderini verdi."
Müttefik yanılsamalar tarafından yakalanan Petrograd, kendisini 1914’te olduğu gibi Batı’ya yönlendiriyor, müttefiklerin isteklerinden geçen yıl için 1915 kampanyasını planladı. Bu, yılın 1915 kampanyasının üzücü sonucunu önceden belirledi.
1915 yılı için geniş kapsamlı taarruz operasyonları planlandı. Her ne kadar 1914 kampanyasının dersleri, Rus ordusu zaten bir mühimmat sıkıntısı yaşarken, çeşitli tipte mühimmat, teçhizat, şiddetli çatışmalarda kaybedilen personel memuru ve görevlendirilmemiş subayların önemli bir kısmını, arz ve lojistik yapılarının fakir örgütlenmesini ve ülkenin ve sanayinin savaşa hazırlıklı olmasının genel olarak ortaya çıktığını ortaya koydu Müttefiklerin yolunu izlemenin ve stratejik savunmaya devam etmenin gerekli olduğunu, aynı zamanda aktif olarak arka örgütü düzenlemek ve yeniden yapılandırmak, sanayiyi harekete geçirmek, askeri-ekonomikliği güçlendirmek için gerekli olduğunu söylediler. otentsiala. Savunma eylemleri ve ordunun ve ekonominin genel birikimi, savaşı sürükleyerek Rusya için faydalı oldu. Kullanılmayan devasa rezervlere, ekonomik gelişme ve savunma potansiyeline sahip.
Stavka Genel Müdür Yardımcısı Yury Nikiforovich Danilov tarafından sunulan kampanya planının ilk taslağı, güney-batı stratejik yönünde bir savunma ve kuzey-batı yönünde Doğu Prusya'ya yönelik bir saldırı operasyonu ve ardından Berlin yönünde bir saldırı operasyonu sağladı. Genel olarak, bazı değişikliklerle birlikte, yılın 1914 planının tekrarıydı (1914'ta, Müttefiklerin baskısı altında, sonunda her iki stratejik yönden de bir saldırı başlattılar). Bu plan, Kuzey Rusya Cephesi Başkomutanı General Nikolai Ruzsky tarafından desteklendi ve Doğu Prusya düşman grubunun grevinden korkuyordu. Ruzsky, ilk başta Doğu Prusya tehlikesini ortadan kaldırmak için savundu.
Güney-Batı Cephesi'nin emri bu plana karşı çıktı. Güney Batı Cephesi'nin baş komutanı General Nikolai Ivanov, Genel Merkeze Macaristan'da bir saldırı başlatmasını önerdi. Ön Kurmay Başkanı General Mihail Alekseev tarafından desteklendi. Onların görüşüne göre, Rus İmparatorluğu'nun çıkarlarına göre, ilk önce Merkezi bloğun “zayıf bağlantısını” ortadan kaldırmak - Avusturya-Macaristan ordusunun yenilgisini tamamlamak ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nu savaştan çekmek oldu. Bir başlangıç zaten yapıldı. 1914 kampanyası sırasında, Rus ordusu Avusturya-Macaristan'ı askeri-politik bir felaketin eşiğine getiren Avusturyalılara bir dizi kırıcı darbe uyguladı. Sonra tüm çabaları Alman İmparatorluğu'na odaklamak mümkündü. İvanov ve Alekseev, Berlin’e giden yolun Doğu Prusya’dan değil, Viyana’dan geçtiğine inanıyordu. Bu nedenle, kuzey-batı yönünde daha güçlü bir düşmana karşı savunma yapmak ve güney-batı stratejik yönünde etkin saldırı eylemleri yapmak gerekliydi. Genel olarak, önerileri mevcut durumda en makul olanıydı, ancak yılın 1914 kampanyasında bile kullanılmalıydı.
1915 yılında bu yeterli değildi, çünkü Rus yüksek komutanı Batı müttefiklerini genel pasifik faktörünü hesaba katmadı. Almanya, bütün gücünü Rusya'ya karşı yoğunlaştırma fırsatı buldu. Alman ordusu Doğu cephesinde ana dikkatini gösterdiği için Rus ordusu nihayetinde güneybatı yönünde saldırgan eylemlerde bulunsa bile, en sonunda savunmaya devam etmek zorunda kalacaktı. Daha avantajlı olanı, kampanyanın başından itibaren stratejik bir savunma olan Müttefiklerin örneği idi.
Rus Stavka yine gerekli sertliği ve iradeyi göstermedi. O, Müttefiklerin taleplerinden önce oyuna girdi ve aynı zamanda Güney-Batı Cephesi'nin Güney-Batı cephesinde, Danilov planını kuzey-batı yönünde saldırı ile sürdürme emrinde ısrar etti. Uzlaşmacı bir çözümün sonucu olarak, 1915 için kampanya planı, zaten 1914 kampanyasına göre niteliksel olarak zayıflamış olan Rus ordusunun yeteneklerine karşılık gelmeyen hem Doğu Prusya hem de Avusturya-Macaristan'a karşı eşzamanlı bir saldırı hazırlamaya indirgendi. Böylece, kuvvetler, araçlar ve dikkat bütün Doğu Cephesi boyunca, iki uzak yöne ve Alman saldırısının arifesinde dağıldı.
Piyade Generali Yu.N. Danilov
Merkez güçleri
Uzun süren bir savaşın olasılığı, Rusya, İngiltere ve Fransa’nın aksine, geniş kaynaklara sahip, Almanya için iyi bir şey vaat etmedi. Bu nedenle, Alman-Avusturya yüksek komutanlığı hala kesin bir darbe ile zafer kazanmaya çalışıyordu. Alman komutanlığı da iki grup oluşturdu. Alman Genelkurmay Başkanı Erich von Falkenhayn, Batı’da zafer kazanılması gerektiğine inanıyordu. Falkenhayn, Batı Cephesinde zafer kazanmanın ön koşullarının olduğuna inanıyordu. İlk olarak, Fransa, yılın 1914 kampanyasında ciddi kayıplar yaşadı ve henüz onları telafi etmeyi başaramadı. İkincisi, Büyük Britanya'nın kuvvetlerini tam olarak konuşlandırmak, sömürgelerden asker göndermek için henüz zamanı yoktu.
Muhalifleri, İtilafın “zayıf halkasının” Rusya olduğuna inanıyordu ve her şeyden önce Rus ordusunu ezmek, İngiltere'yi ve Fransa ile savaşmak için güçleri serbest bırakmak, savaşı kazanmak için Rus topraklarının kaynaklarına güvenmek gerektiğine inanıyordu. Rusya’nın derhal atılmasını ve Doğu Cephesinin kapatılmasını istediler: Rus ordusunu yenmek için hayati önem taşıyan Avusturya-Macaristan Komutanlığı (Avusturya-Macaristan birliklerinin genel kurmay başkanı Konrad von Höttsendorf), Doğu cephesinde (Paul von Hindenburg ve Alman ordusu grubunun Komutanlığı) Şansölye Theobald von Betman-Golweg. Avusturyalılar için, Rusya'nın kökeni hayatta kalma meselesiydi. Doğu Cephesi'nin arzu ettiği şöhretin emri, yeteneklerine güveniyordu. Rus ordusunun ciddi kayıplara maruz kaldığı ve mühimmat ve silah sıkıntısı çekmeye başladığında, 1914 kampanyasındaki dersleri dikkate aldı. Ek olarak, Doğu Cephesinde savaş yapma olasılığı devam etmiştir. İngilizler ve Fransızların aksine, Rus ordusu henüz saldırganın başlatılmasını kolaylaştıran güçlü bir konumsal savunma yaratmadı. Alman hükümetinin bir kısmı, Rusya'nın yenilgisinden sonra İngiltere ve Fransa ile siyasi bir karara varmanın mümkün olacağını umuyordu.
Rusya'ya karşı kazanılan zafer, Alman ordusunun, Avusturya-Macaristan ordusunun önemli güçlerini kurtardı. Avusturya-Macaristan, Sırbistan’ı yenmeye ve büyük güçleri Batı cephesine transfer etmeye odaklanabilir. Rusya'nın yenilgisi, Balkan ülkelerinin merkezi güçlerinin yanına geçişe yol açarak, Alman İmparatorluğu'nun hammadde tabanını önemli ölçüde genişletti. Alman İmparatorluğu'nun maddi ve ekonomik kaynakları, işgal için belirlenmiş olan Rus bölgeleri - Polonya, Baltık Devletleri ve Küçük Rusya - pahasına genişletilebilir.
General Falkenhayn, Doğu'da belirleyici bir zafere ulaşılabileceğinden ve Rusya üzerindeki belirleyici bir zaferin bile Fransa ve İngiltere'den imtiyazlara izin vereceğinden şüpheliydi. 1812’te Rusya’daki Napolyon’un Büyük Ordusu istilasının üzücü deneyimini inceleyen Alman Genelkurmay Başkanı, ilk başarılar ve Rusya sınırlarının derin bir istilası durumunda bile, Rusya’nın yenilmeyeceğine inanıyordu. Aksine, Rus ordusu derin geri çekilme, manevra yapma kapasitesine sahiptir ve Rusya'nın sınırsız genişlemesinde İngiltere ve Fransa ile savaşmak için gerekli kuvvetleri yok etmek mümkündür. Alman ordusu iletişimi uzatacak ve Rusya'da tıkanacak. Genel olarak haklıydı. Ancak, hükümetin baskısı altında, Avusturyalılar ve Doğu Cephesi komutanları ile halkın yanı sıra burjuvazinin çıkarlarını, soylu ve Doğu’da geniş çapta genişlemeyi gerektiren kamuoyunu ifade eden Falkenhayn, "doğu colossus’a karşı istenen nihai sonucu elde etmeye çalışmayı" kabul etmeye zorlandı.
Paul von Hindenburg (solda) ve Erich Ludendorff (sağda) karargahta
Sonuç olarak, Ocak ayının sonunda, 1915’in sonunda, Batı Cephesinde, tüm 700-kilometrelik cephesinde aktif savunma sağlayacak bir plan kabul edildi. Doğu Cephesinde, Rus ordusunu yenmek ve engin toprakları ele geçirmek amacıyla Alman ve Avusturya-Macaristan ordusu arasında belirleyici bir ortak saldırı planlandı. Birbirine yakın yönlerde iki belirleyici darbe vermeye karar verildi: kuzeyden, Doğu Prusya'dan, Osovets ve Brest-Litovsk'a karşı Alman kuvvetleri; Güneybatıdan, Karpat bölgesinden, Przemysl ve Lviv'de bulunan Avusturya birlikleri. Alman ve Avusturya-Macaristan birliklerinin karşı darbeleri, "Polonya kazanı" nda Rus ordularının kuşatılmasına ve yenilgisine yol açacaktı. Sonra Müttefik kuvvetleri doğuya ilerleyebilirdi. Bunun, Rus imparatorluğunu askeri bir siyasi felakete götürmesi, Petersburg'u Almanya ve Avusturya-Macaristan'a avantajlı bir barış anlaşması imzalamaya zorlaması gerekiyordu. Rusya İmparatorluğu ile savaştan çekildikten sonra kurtarılan Avusturya-Alman kuvvetleri (100 bölümleri etrafında) Fransa'yı yenmek için Batı Cephesine transfer edilebilir.
Buna ek olarak, Batı'da, Alman komutanlığı İngilizlere karşı sınırsız bir denizaltı savaşı düzenlemeyi planladı filo. Bunun deniz sömürgesini Alman İmparatorluğu'ndan (en azından kısmen) kaldırması, sömürge mülklerinden ve Amerika Birleşik Devletleri'nden Fransa ve İngiltere'ye mühimmat, ekipman, hammadde ve diğer malların taşınmasını bozması gerekiyordu. Ayrıca denizaltı savaşı, sömürge birliklerinin transferini önlemekti.
Alman-Avusturya planının bir kısmı da Sırbistan'ın yenilgisiydi. Yılın 1914 kampanyasında, Avusturya-Macaristan, kuvvetlerdeki kesin üstünlüğe rağmen Sırp ordusunu ezemedi. Yılın 1915 kampanyasında Sırbistan, Avusturya ve Alman güçlerini ortak çabalarla ezmeyi planlıyordu; bu da onu dış destek olmadan başarı şansından mahrum etti.