Philip K Dick birbirinden enfes çığır açan bilim kurgu romanlarının yanı sıra 60lı yılların başında entelektüel yapısını muazzam ve eğlenceli şekilde ortaya döken bir takım uzun makaleler yazdı ve bunlar ülkesinde küçük kitaplar olarak o yıllarda yayımlandı.
Altıkırkbeş Yayın bu Philip K Dick özel serisine düşünürün yeni metinleriyle devam edecek. Şizofreni ve Değişimler Kitabı ucu halüsisünatif uyuşturuculara dek varan, yazarın şizofreni üzerine kendi saptamalarının dışa vurumu.
Kitap Altıkırkbeşin yeni ve özel serisinin bir ürünü olarak sert kapaklı ve bez ciltli, seriye özel ebadıyla okurlarıyla buluşacak!
Bilim- Kurgu yazarı olan Amerikalı yazar Philip K Dick'in yazdığı Şizofreni ve Değişimler Kitabı'nın ucu 'Uyuşturucular, Halüsinasyonlar ve Gerçeğe Arayış'a kadar uzanan bir eserdir. Yazar bu eseri kendisinin yapmış olduğu gözlemleri dışa vurmuş, aslında bakarsanız kendinden bir şeyler de katmış.
Kitap hakkında birkaç şey yazmak gerekirse,
Bu eseri tam anlamıyla idrak etmek için psikolojik bilginin olması gerekiyor. Halihazırda yazar eserinde 'I Ching(Değişimler kitabı)' ndan bahsetmekte ve okumaya teşvik etmekte. Aslında kitap üst kademeye göre yazılmış, Freud'un alıntılarını ve kuramını benimsemiş. Sayfa sayısı çok az, nasıl bittiğini bile anlamıyorsunuz. En ufak bir sıkılma veya geçiştirme yaşanmayacağından eminim. Kısacası bir Bilim- Kurgu yazarından bir ersantane...
Kitap hakkında birkaç şey paylaşmak gerekirse,
''Psikozlu (Deli) hasta zarif kanatlarıyla duvarda gezinen dört mavi istiridye gördüğünü sanmaz; onlar gerçekten görür.'' (16)
Güzel tespit değil mi? Yani demek istediği gördüğü bir halüsinasyon veya yansıma değildir, sadece gördüğünü siz göremiyorsunuz. Öyle ya, bu yüzden ona Psikoz diyorsunuz!
''Paranoyakların temelde ''kuruntulu fikirleri'' vardır; onlar da bizim gördüğümüz gerçekliği görürler ama onu daha farklı yorumlarlar ve bu gerçeklik onların sisteminde daha farklı çalışır.'' (20)
İkinci güzel tespit. Hadi bir örnek üzerinden yorumlayalım. Parkta oturuyorsunuz ve karşınıza beyaz bir kuğu çıkıyor, biraz zaman geçiyor ve bir beyaz kuğu daha gördünüz, sonra tekrar bir beyaz kuğu daha gördünüz; birkaç saat içinde yaklaşık 6 beyaz kuğu gördünüz. Peki ya sizin gördüğünüz sadece beyaz kuğu muydu?
Tümevarımsal bir yolla beyaz kuğuyu gördünüz, ama siyah kuğunun olmadığını söyleyebilir misiniz? Beyaz kuğuları gördünüz evet, peki ya siyah kuğular, görmediniz mi? Hayır mı? Cevabınız bu mu? Hayır. Sorun siz de değil, gördüğünüzü yorumlamanızda. Çünkü siz daha önce bir siyah kuğu görmediniz!
Tanrı'nın hissettiği...
Sana şekil verdim,
mutluluğun ya da kaderin için.
Yaptıkların vasıtasıyla
Yolunu nasıl çizdiğine bakmadım
Mücadelenle, kayıp ya da kazançlarınla
ve yaptıklarınla ilgilenmedim.
Ama bilmek istedim.
''İnsanın halüsinasyonlara bel bağlaması gerekmez, insan başka yolları izleyerek de aklını oynatabilir.''
Bu kitap, ilgilendiğim şeyler olduğu için ismini görünce okumaya başladığım bir eser. Ama tabiki siz benim gibi yapmayınız. Nedeni ise öyle alelade okunacak bir kitap değil. Başta " I Ching Değişimler Kitabı" isimli eseri okuyacaksınız ya da fikir sahibi olacaksınız. Ben biraz bakındım tabiki ama çok net bilgiler yok. Kitabı ilk fırsatta okuma kararı aldım. Nedeni ise ; bilgelik kitabı olarak adlandırılması. Yazarı ise tam olarak bilinmemekte. Yazar olarak ismi belirtilen kişi ise çevirmen. Zaten kim bilir kaç yıllık bir eser. Konfüçyüs bile etkilenmiş bu kitaptan. Her neyse asıl kitaba gelelim. Bu önceki bilgileri verme sebebim; bu bilgelik eserindeki bilgiler ile, şizofreni arasında bağlantı kurma söz konusu. Tabiki sadece bundan ibaret değil. Ufacık ama dolu olduğunu da belirteyim.
Bu kitap herhangi bir kaynak olamaz. O kadar yeterli değil. Sadece çalışmalara destekleyici olur. Bunu da es geçmek istemedim.
Gireyim mi ben artık konuya? Evet. Evet! Kitapla paralel ilerleyelim öyleyse. Şizofren teşhisi konulanların etkilerinden birini açıklığa kavuşturmuş. Ben kitaptan anladıklarımı sizlere aktaracağım: Büyüme döneminde yani artık ağzımız süt kokmaz sonra ergenliğe gelmişizdir, karşımıza çıkıp bizi hayal kırıklığına uğratan insanlar vardır. Sanki dünya başımıza yıkılmış gibi olaylar yaşamışızdır. Bunlara benzer olaylar karşısında "artık hep böyle olacak" deriz kendimize. Bundan dolayı tüm insanlardan uzaklaşıp, hayal dünyamız ile başbaşa kalırız ya işte risk grubundayız. Tabiki her hayal kuran şizofren olacak diye bir şey yok. Ayrımı şöyledir: Şizofren diyebileceğimiz kişilerin hayal dünyaları şimdiye aittir. Normallerinki ise geleceğe. Şizofrenler, şimdiki hayatlarını sanki gelecek yaşam gibi de yaşar. Hayal dünyaları da bu yüzden bütünüyle şimdidir. Oysa hasta olmayanların hayalleri geleceğe yönelik ve aşama aşamadır. Şizofrenler şimdiki zamanda kalıp kayboldukları için çıldırır ve saldırganlaşırlar.
Bir diğer kısım ise halüsinasyonlar. Herkes halüsinasyon görür deniliyor. Ancak bunun boyutları, şekilleri ve de sebepleri bizi teşhis koymaya iter. İlaç yüzünden halüsinasyon gören biri elbet şizofren değildir.
Geçmişte iki tür deli var denilmekte. Psikotikler ve Nevrotikler. Günümüzde zaten bu parçalandı bir sürü türler çıktı. Psikotikler tımarhaneliktir. Nevrotikler ise normal yaşam sürdürebilirler. Bu görüş çürütülmüş. Ya nevrotiklerin bilinçaltında psikozlar yatıyorsa?
Oldukça düşündürücü. Ben kendim adına bu konuları eskiden çok düşündüğüm içimde biraz çözümler bulduğum için zorlanmadım. Ama insanlara duvara çarpma etkisi yaratabilir. Bana şaşkın bir ördek yavrusu gibi baktıran cümle şu oldu:" Akıllı adam her şeyin mümkün olduğunu bilmez." Devamında yapılan açıklamalar ile çok mantıklı bir cümle olduğu kanısına vardım. Bu söz kitabın sonlarındaydı. Bu yüzden ben de burada noktalıyorum. Anladıklarım ve aktardıklarım bu kadar...
Kitaplığımın önüne çökmüş aval aval bakınırken bu kitaba ilişti gözüm. Şöyle bir iki bakayım derken kitabı yarılamışım bile. Sonra pazara gittim geldim derken bitti kitap.
Kısa bir araştırma yaptım nette. Zaten ufacık olan bu kitap, yazarın iki adet yazısından oluşuyormuş. ( Linklerini aşağıya iliştirdim)
Yazar muzip üslubunu, psikoloji biraz da felsefe alanlarındaki akademik konularla harmanlamış ve ortaya farklı bir yazı çıkmış. Temelde toplumdaki halüsinasyon vakalarından ve uyuşturucu maddelerin bu vakalar üzerinde etkisinden bahsetmiş. Sahte şizofren durumuna geçişlerden ve bu durum anında yaşananlara değinmiş. Kendisi de tecrübelerine dayanarak yazdığını söylüyor zaten.
LSD kullanımı ve psikotik durumlar arasında bağ kurmuş. Tabi buradaki çoğu tabiri anlamak için psikiyatrideki hastalık ve terimleri biraz olsun bilmek gerekiyor. Benim yeterliliğim olmadığı için netten baka baka ilerledim.
En çok üzerinde durduğum konu gerçeklik algısı idi.
>>>>Gerçek nedir?
Gerçek bizim gördüğümüz mü yoksa algıladığımız mı yoksa beynimizin bize söylediği şey mi? Psikoz halindeki bir insanın gerçekliğinin gerçek olmadığının ispatı var mıdır peki? Ya o gerçekten gerçeği görüyorsa?
29. sayfada geçen bir söz çok ilgimi çekti:
>>Psikozlu hasta zarif kanatlarıyla duvarda gezinen dört mavi istiridye gördüğünü sanmaz; onları gerçekten görür. Açıkçası halüsinasyon beyinde üretilmez; tıpkı bütün “gerçek” duygusal veriler gibi beyin tarafından algılanır; hasta kendine son derece gerçek gelen gerçeklik algılamasına bizim duyusal verilere gösterdiğimiz gibi mantıksal bir tepki gösterir. Her halükarda hastanın “gördüğünü sandığını” varsaymak psikozlunun yaşadığı tecrübeyi yanlış anlamlandırmaktır.<<
Gün içinde konuştuğumuz yada ilişkide olduğumuz insanların gerçekten var olduklarından nasıl emin olabiliriz?
>>Gerçek veya gerçek dışı, algılama sistemi içinde meydana gelir ya da algılama sistemi tarafından geçerli bir şekilde algılanır çünkü bazı kimyasal ajanlar normalde beyin metabolizmasında mevcut veya aktif değildir, “halüsinasyondan kaynaklanan” dediğim bu paylaşılmayan dünya yıkıcıdır<< diyor yazar. Ama ben hala kontrpiyedeyim.
İnternette okuduğum yazılarda çevirinin facia olduğunu söyleyenler vardı. O yüzden İngilizce olan linkleri ekliyorum.
Kitap 50 sayfa. Sayfası az ve üslubu biraz makaraya kaçık diye küçümsemeyin aman. Kendisi de bilim-kurgu ile ilgilenen yazar bence güzel iş çıkarmış. Tabi bu konuda yeterince yetkin olmadığım için bu bana böyle geliyor olabilir. Eminim yetkin birisi bu 50 sayfalık kitaba uzun uzun inceleme yazabilir. Ben sadece anladıklarımı aktarıyorum.
Şu an bu yazıları yazmış olmam ne kadar gerçek bilemiyorum ama yine de okumanızı önerebilirim. Eğer gerçekten önermiş isem okuyabilirsiniz. Önermemiş de olabilirim bilemiyorum. :))
İnsanın halüsinasyonlara bel bağlaması gerekmez, insan başka yollar izleyerek de aklını oynatabilir. Şizofreni varoluşu bizim hayal etmekten hoşlandığımızı sandığımız şeyden ayıran zaman unsurudur. İstesin veya istemesin şizofren, her şeyi şimdiki zamanda algılar, film makarasının tamamı üstüne yıkılmıştır, halbuki biz aynı olayın ilerleyişini kare kare görürüz. Bu yüzden onun için sebep sonuç ilişkisi yoktur.
Philip K Dick birbirinden enfes çığır açan bilim kurgu romanlarının yanı sıra 60lı yılların başında entelektüel yapısını muazzam ve eğlenceli şekilde ortaya döken bir takım uzun makaleler yazdı ve bunlar ülkesinde küçük kitaplar olarak o yıllarda yayımlandı.
Altıkırkbeş Yayın bu Philip K Dick özel serisine düşünürün yeni metinleriyle devam edecek. Şizofreni ve Değişimler Kitabı ucu halüsisünatif uyuşturuculara dek varan, yazarın şizofreni üzerine kendi saptamalarının dışa vurumu.
Kitap Altıkırkbeşin yeni ve özel serisinin bir ürünü olarak sert kapaklı ve bez ciltli, seriye özel ebadıyla okurlarıyla buluşacak!