Gizliyara Güncel Konu Arşivi ve Bilgi Hazinesi Forumunda Sırıkla atlama dünya rekoru Konusunu Okuyorsunuz..
-
03 Temmuz 2012 09:34
Ziyaretçi
Sırıkla atlama dünya rekoru
Sırıkla atlama dünya rekoru neden 6,5 metredir. Bu sayı neden aşılamamıştır?
-
04 Temmuz 2012 11:04
Sırıkla atlama dünya rekoru
Bir kanguru bile olduğu yerde sıçrayınca çok yükseğe çıkamaz. Normal yüksek atlayıcıların ve sırıkla atlayıcıların işe bir koşu ile başlamasının sebebi budur. Atlayıcı sıfırdan yerçekimine karşı ivme kazanmak yerine, yukarıya doğru ivmeyi arttırmak için koşunun momentumundan yararlanır. Sırıkla atlayıcının elindeki sırık, yukarıya doğru ivmeye çevirebilecek olası maksimum momentumu sağlar. Fizik terimleri ile belirtmek gerekirse, atlayıcı çıkış koşusunun kinetik enerjisini yerçekimine ya da daha özgül olarak kütle çekiminin potansiyel enerjisine karşı koyacak güce dönüştürmek üzere sırık manivelasını kullanır. İşte bir sırıkla atlayıcının ulaşabileceği yüksekliği sınırlayan şey bu fizik kurallarında yatar.
İdeal durum, bir sırıkla atlayıcının çıkış koşusunun bütün kinetik enerjisini, yerçekimine karşı koyacak dikey ivmeye çevirmesidir. Haliyle pratikte kusursuz yükselişe ulaşsa dahi, sürtünme ve sırığın bükülmesi gibi şeyler yüzünden bir miktar enerji kaybolacaktır. Dolayısıyla sırığın yapımı ve tasarımı önemlidir. Bununla birlikte, bir sırıkla atlayıcının ideal koşullarda ulaşabileceği maksimum yüksekliği hesaplamak mümkündür. Limit, sonuçta çıkış koşusunun hızına bağlıdır.
Sırıkla atlayıcının elde edebileceği maksimum kinetik enerjisini, kütlesine (vücut ağırlığına) ve hızına göre şu formül ile hesaplayabilirsiniz: Kütlenin yarısı çarpı hızın karesi, yani KE=1/2mv2. Çevrilmesi gereken kütleçekimine bağlı potansiyel enerjiyi de şu formülü kullanarak hesaplayabilirsiniz: Yerçekimine bağlı ivme çarpı sırıkla atlayıcının kütlesi çarpı yükseklik, yani ( g=8,8 m/s2 olmak üzere) PE=gmk. Sırıkla atlayıcının kütlesi denklemin her iki yanında yer aldığı için silinir. Böylece sırıkla atlayıcının ulaşabileceği maksimum yükseklik, koşu hızının karesinin yerçekimi ivmesine bölünmesinden çıkan sonuç, yani h=(1/2v2/g) olur. Her ne kadar ayrıca sırıkla atlayıcının boyuna ve kütle merkezine göre ufak tefek düzeltmeler gerekse de, bu yolla sırıkla atlayıcının ulaşabileceği potansiyel yüksekliğe ilişkin çok kaba bir sayı elde edilebilir.
Uzmanlar çıkış koşusu hızının sınırlarından dolayı, sırıkla atlayıcıların varabileceği en iyi derecenin yaklaşık 6,4 metre olacağını öngörüyor. Dünya rekoru halen Ukraynalı atlet Sergey Bubkanın 31 Temmuz 1994′te elde ettiği 6,15 metre düzeyindedir. Şimdiye kadar toplam on yedi erkek sırıkla 6 metreyi aşabilmiştir. Genellikle boyları daha kısa ve çıkış koşusu hızları daha yavaş olan kadınların elde edebileceği dereceler daha düşüktür. Sadece bir kadın, Yelene İsinbayeva 5 metreyi geçebilmiştir. Uzmanlar kadın atlayıcıların en fazla 5,3 metreye ulaşabileceği kanısındadır.