Herkesin, özellikle sabahları, zaman zaman ağız kokusu olur. Bu normaldir ve iyi diş ve ağız bakımı ile önlenebilir. Ancak bazen ağız boşluğu ve nazofarenks hastalıkları veya kronik karaciğer ve böbrek hastalıkları tetikleyicidir. Bu durumda tedavi gereklidir.
Bir bakışta
- Ağız kokusu bir dereceye kadar normaldir.
- Genellikle yetersiz tükürük akışından veya dişler arasında yiyecek parçacıklarının birikmesinden kaynaklanır.
- Alkol, nikotin gibi keyif vericilerin veya belirli yiyeceklerin tüketimi de ağız kokusuna neden olabilir.
- Bazen ağız boşluğundaki veya nazofarenksteki hastalıkların belirtisi de olabilir.
- Ağız kokusu genellikle düzenli ve kapsamlı diş ve ağız bakımı ile ortadan kaldırılabilir.
- Ağız kokusunun nedeni hastalıklar ise, bu hastalıkların tedavi edilmesi gerekir.
Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kişinin kendi kendine teşhis yapabilmesi veya tedavi etmesi için kullanılmamalıdır.
Ağız kokusu nedir?
Tıbbi olarak halitosis olarak adlandırılan ağız kokusu, diğer insanlar tarafından rahatsız edici bulunan kötü kokulu nefes olarak tanımlanır. Kişinin kendisi çoğu zaman bunun farkında değildir.
Herkesin sahip olduğu normal (fizyolojik) ağız kokusu ile hastalığa bağlı (patolojik) ağız kokusu arasında bir ayrım yapılır.
Normal ağız kokusu, düzenli ve kapsamlı ağız hijyeni ile önlenebilir. Bununla birlikte, ağız kokusu çok belirgin ve kalıcı ise, bu ağız boşluğu hastalıklarının göstergesi olabilir.
Ağız kokusu nasıl fark edilir?
Birçok insan kendi ağız kokusunu fark etmez. Çoğu zaman başkaları tarafından bunun farkına varılır.
Ağız kokusu nasıl oluşur?
Bakteriler ağızda yaşar ve besin bileşenlerini parçalar. Bu esnada soluduğumuz hava yoluyla kaçan ve ağız kokusu olarak algılanan kükürtlü gazlar gibi kötü kokulu metabolik ürünler oluşur.
Çoğu zaman insanlar uyandıklarında ağızları kötü kokar. Bu normaldir. Bunun nedeni geceleri nispeten düşen tükürük akışıdır. Bu, dişlerde ve dilde plak oluşumunu da tetikler. Dişlerinizi fırçaladığınız, su içtiğiniz veya bir şeyler yediğiniz ve böylece tükürük akışını uyardığınız anda, sabah görülen bu ağız kokusu genellikle kaybolur.
Ağız kokusu geçmiyorsa, bunun nedeni yetersiz diş hijyeni olabilir. O zaman, örneğin yemek parçaları dişlerin arasına sıkışmış olabilir.
Ek olarak, aşağıdakiler genellikle kalıcı ağız kokusuna yol açar:
- Diş eti iltihabı ve periodontal hastalık veya diş çürüğü gibi hastalıklar
- Kalın bir plakla kaplanmış dil
- Kusurlu ve kirli protez dişler
- Örneğin bazı ilaçların neden olduğu ağız kuruluğu.
Daha nadir nedenler şunlardır:
Ağız kokusu nasıl teşhis edilir
Ağız kokusu, ağız ve burundan gelen kötü kokulu nefes ile belirlenebilir.
Kalıcı ağız kokusunun nedenlerini bulmak için doktorlar şunları sormaktadır:
- Kişisel yeme alışkanlıkları
- Günlük ağız ve diş bakımı
- Mevcut hastalıklar ve diş tedavileri
- İlaç kullanımı
Ayrıca doktor ağız boşluğunu, özellikle dişleri, dili, diş etlerini, boğazı, burun boşluklarını ve üst solunum yollarını inceler.
Ayrıca kükürt bileşikleri gibi nefesteki uçucu metabolik ürünlerin miktarını da ölçebilir ve böylece bazen tanıyı destekleyebilir.
Ağzı kokusu nasıl tedavi edilir?
Ağız kokusunun nedeni bulunamıyorsa, bazı yaşam tarzı değişiklikleri ve ağız bakımı ipuçları onu ortadan kaldırmaya yardımcı olabilir.
Örneğin:
- Tükürük akışını uyarmak ve bakterilerin kolonileşmesini önlemek için şekersiz sakız çiğneyin
- Yeterince sıvı, tercihen su için
- Mümkün olduğunca az alkol ve kahve tüketin
- Dişlerinize iyi bakın ve dişlerinizin arasındaki boşlukları her gün temizleyin
- Dilinizi dil kazıyıcı veya dil fırçası ile özellikle arka kısmı da dahil olacak şekilde nazikçe temizleyin.
- Gargara ile düzenli olarak gargara yapın ve ağzınızı çalkalayın: tercihen yatmadan önce, çünkü gargara kalıntıları kalarak daha sonra gece boyunca uzun süre etkili olabilir.
Canlı mikroorganizmalar (probiyotikler) içeren preparatlar da sağlıklı ağız florasının yenilenmesine yardımcı olabilir.
Ağız kokusunun nedeni hastalıklar ise, bu hastalıkların tedavi edilmesi gerekir. Bu, örneğin şu anlama gelir:
- Diş eti iltihabı, periodontal hastalık veya diş çürüğü için diş tedavisi
- Mümkünse, alındığında ağız kuruluğuna neden olan herhangi bir ilacı almayı bırakmak
- Deutsche Gesellschaft für Hals-Nasen-Ohren-Heilkunde, Kopf- und Hals-Chirurgie e.V. (DGHNO-KHC), Deutscher Berufsverband der Hals-Nasen-Ohrenärzte e.V., Deutsche Gesellschaft für Kinder- und Jugendmedizin e.V. (DGKJ), Deutsche Gesellschaft für Pädiatrische Infektiologie e.V. (DGPI). Therapie entzündlicher Erkrankungen der Gaumenmandeln – Tonsillitis. S2k-Leitlinie. AWMF-Registernummer 017/024. 08.2015.
- DynaMed [Internet], Ipswich (MA). Halitosis. EBSCO Information Services. Record No. T114540. 2018 (1995). Aufgerufen am 30.07.2021.
- UpToDate (Internet). Bad breath. Wolters Kluwer 2021. Aufgerufen am 30.07.2021.
- UpToDate (Internet). Tonsillectomy in adults: Indications. Wolters Kluwer 2020. Aufgerufen am 30.07.2021.
Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (Sağlık Hizmetlerinde Kalite ve Verimlilik Enstitüsü) (IQWiG) ile birlikte hazırlanmıştır.Tarih: