– Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınıyla yine gündeme gelen aşı aykırısı kümelerin komplo teorileri, aşının birinci uygulandığı vakitten bu yana geçen iki yüzyıllık süreçte bilimsel temel bulamadı.
ODTÜ Kimya Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ural Akbulut, AA muhabirine, aşı aykırılığının tarihine ait açıklamalarda bulundu.
Aşının birinci sefer 1000 yıl evvel Çin’de çiçek salgınına karşı uygulandığını, Çinlilerin çiçek hastalığını atlatanların yara kabuklarını toz hale getirip pipetle çocukların burnuna üflediğini anlatan Akbulut, daha sonra Çin aşısının Hindistan, Orta Doğu, Anadolu ve Balkanlar’a ulaştığını tabir etti.
Çiçek aşısının 1700’lerde İstanbul’da yapıldığını belirten Akbulut, İngiliz Büyükelçisi’nin eşi Lady Montagu’nun, 1718’de İstanbul’da iken oğluna çiçek aşısı yaptırdığını, elçilik hekimi C. Maitland’ın da aşıyı İstanbul’da öğrenip 1721’de İngiltere’de uygulayınca ABD’de de aşılama başlatıldığını lisana getirdi.
ABD’de birinci çiçek aşısının Boston’da uyguladığını, bu aşı cinsinde çiçek hastalarının yara kabuklarının kullanıldığını anlatan Akbulut, “Bir yıl sonra İngiltere’deki fanatik rahipler, aşının dine karşı olduğunu yaymaya başladı ve Rahip Massey ‘Hastalık, Rab’ın günahlarımız için verdiği cezadır, aşı şeytanlıktır’ diye vaaz vererek halkı kışkırttı. ABD’de yaşayan aşı aksisi fanatik İngiliz hekim, Boston’daki birtakım rahiplerle iş birliği yaparak aşı tersliğinin temelini attı.” dedi.
Çağdaş aşının tarihinin de 18. yüzyılda Edward Jenner ve çiçek aşısına dayandığını lisana getiren Akbulut, şöyle devam etti:
“Avustralya’da tabip olan Jenner, 1796’da inek sütü sağanların çiçek hastalığına yakalanmadığını öğrendi. Sütçü bir bayanın elindeki inek çiçeği kabarcığından irin alıp bahçıvanın oğlunun koluna açtığı çiziklere sürdü. Çocuk, çiçek hastalarından alınan gereçlerden hiç etkilenmeyince aşının başarısı kanıtlandı. Bu aşı İngiltere’de ve akabinde dünyada yaygınlaştı. Aşının sığır derisinden alınışı fanatik rahiplerin ve eğitimsiz kısımların yansısını çekti. Protestocular ‘aşı yapılırsa çocuklar sığıra emsal’ diye propaganda yaptı. Bir karikatürcü 1802’de aşıdan sonra boynuzları çıkmış insan karikatürleri çizdi. İngiltere’de 1866’da Aşı Aykırıları Derneği kuruldu. Aşı karşılarını örgütlemek için New York’a giden İngiliz W. Tebb 1879’da ABD Aşı Zıtları Derneği’ni kurdurdu. İngiltere’de 1853’te bebeklere ve 1867’de 14 yaşın altındaki çocuklara aşı yaptırma mecburiyeti getirildi. Almanya’da aşı yaptırma mecburiyeti 1874’te başladı.”
Akbulut, İngiltere’nin Leicester kentinde 1885’te aşı aksisi derneklerin kışkırtmasıyla 3 kişinin “çocuklarımıza aşı yaptırmayacağız” diyerek kendilerini göz altına aldırttığını, derneklerin fanatik destekçilerinin de tutuklamayı protesto mazeretiyle 90 bin kişilik protesto yürüyüşü yaptığını aktardı.
Brezilya’da 1902’de aşı olma mecburiyetiyle ilgili yasanın çıktığı gün, yoksul mahallelerde yaşayanlar ile birtakım askerlerin aşı aksisi bir ayaklanma teşebbüsünde bulunduğunu anlatan Akbulut, “Aşıların başarılı olduğu görüldükçe ülkelerin birçoklarında aşı yaptırma mecburiyeti getiren yasalar çıkartıldı. Vakitle aşı aksiliği azaldı fakat birtakım karma aşılarda yan tesirler görülünce 1970’lerde aşı karşıları tekrar hareketlendi lakin kısa sürdü. İngiltere’de Dr. A. Wakefield, 1998’de kızamık, kabakulak ve kızamıkçık karma aşısının yan tesirlerini abartarak ve hastane kayıtlarıyla oynayarak aşının otizme neden olduğunu açıkladı. Bu savına dayalı bilimsel bir makale yayımlayarak tüm aşı karşılarını ayaklandırdı. Lakin palavra söylediği kanıtlanınca makalesi ve doktorluk lisansı iptal edildi.” bilgilerini lisana getirdi.
– Aşı zıtlığı nedeniyle 2 ülkede binlerce çocuk sakat kaldı
Akbulut, aşı aksiliğinin maalesef kimi Müslüman ülkelerde eğitim seviyesi düşük fanatiklerce kışkırtılmaya devam ettiğini söyledi.
“Pakistan’da aşıların Müslümanları öldürmek yahut kısırlaştırmak hedefiyle yapıldığı” palavrasını yayan Taliban’ın baskısıyla aşı vazifelisi anne ve kızın öldürüldüğü olayı hatırlatan Akbulut, “Çocuk felci aşısı yapan anne Sakina 36, kızı Rizvana ise 16 yaşındaydı. Pakistan ve Afganistan’daki eğitimsiz fanatikler, ‘aşılar Hindistan tarafından Müslüman nüfusu azaltmak için üretiliyor’ diyerek annelerin bebeklere aşı yaptırmasını engelledi. Aşı sayesinde tüm dünyada çocuk felci ortadan kaldırıldığı halde bu iki ülkede aşısız binlerce çocuk sakat kaldı.” değerlendirmesini yaptı.
Ural Akbulut, Kovid-19 aşısının global salgını durdurmak için kıymetine işaret ederek, şunları kaydetti:
“Aşılar sayesinde her yıl 3 milyon insanın ölmesi engelleniyor. Aşı yaptıranların oranı hedeflenen seviyeye ulaşırsa 1,5 milyon kişinin daha ölmesi engellenebilecek. Kovid-19 aşısı yaptırmak, bu nedenle büyük kıymet taşıyor. Yeni geliştirilen her üç aşının da muteber ve tesirli olduğunun bilimsel olarak kabul edilmiştir. Bu aşılar milyonlarca insanın hayatına sağlıklı olarak devam etmesi için değerli bir gelişmedir. Aşı aksiliği devam ederse Kovid-19 salgını yıllarca sürebilir ve milyonlarca can alabilir. Buna müsaade verilmemeli. Bu salgında aşı yaptırmamak oburunun canına kastetmek demektir.”