Grip Aşısı Hakkında Gerçekler ve Yan Etkileri
Mevsimsel grip aşısı, grip ve diğer türlerinden korunmak için uygulanan yıllık bir aşıdır. Amerika Birleşik Devletleri’nde, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine göre, 6 aylık ve daha büyük yaştaki her birey için grip aşısı önerilmektedir.
Grip özellikle; hamile kadınlarda, çocuklarda ve 65 yaş üstü bireyler için önemli bir sağlık sorunu olabilir. CDC’ye göre grip aşısı, gripten kendinizi ve ailenizi korumanın en iyi yoludur. Grip virüsleri her yıl değişmektedir. Buna bağlı olarak her yıl yeni bir grip aşısı geliştirilir. Bilim insanları grip aşılarını hazırlarken mevsimsel olarak gelecek yıla hangi virüsün daha etkin olacağını araştırıp göz önünde bulundurarak hazırlarlar.
Vanderbilt Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde ilaç ve bulaşıcı hastalık uzmanı Dr. William Schaffner “Grip virüsü her yıl farklı bir boyutta karşımıza çıkıyor, insanların her yıl grip aşısı yaptırmaları gerekiyor” diyor. (Bağışıklık Sistemi: Hastalıklar ve Fonksiyonları)
Grip aşıları 3 ya da 4 grip virüsüne karşı koruma sağlar. Bunlar influenza A, influenza B, H1N1 ve H3N2 ‘dir
Grip aşısı ne zaman yapılmalı?
Grip mevsiminin tam olarak ne zaman başladığı ve bittiği öngörülemediği için son baharın ortalarında öneriliyor. Yani hekimler tarafından belirtilen Ekim ayının sonuna kadar alınması gerektiğidir. Grip hastalığı tipik olarak ocak ve şubat aylarında ortaya çıkar.
Grip Aşısı Etkili midir?
Mevsimsel grip aşısının ne kadar etkili olacağını, Aşı içindeki suşlar(virüsler) ve vücut içi dolaşımda olan suşların uyumluluğu gibi çeşitli faktörler belirler. Bazı yapılan çalışmalar, aşıdaki suşların dolaşımda olanlarla iyi bir eşleşme gösterdiği takdirde, aşılanmış bireylerin , CDC’ye göre aşılanmayan insanlara kıyasla gribe yakalama olasılığının yüzde 60 daha az olduğunu göstermektedir. (Grip Türleri; Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi)
Grip aşısı etkinliği aynı zamanda aşılanan kişiye bağlı olarak da değişebilir. Aşı sağlıklı yetişkinlerde ve daha büyük çocuklarda çok iyi sonuçlar verirken, yaşlılarda daha az iyi sonuç vermektedir.
Örneğin, CDC’den yapılan bir 2013 çalışmasında, o yılın grip aşısının 65 yaş ve üstü yetişkinlerde çok etkili olmadığı tespit edildi.
Ancak başka diğer çalışmalarda grip aşısı olan bireylerin daha az doktora gittiği ortaya çıkmıştır. Klinik Bulaşıcı Hastalıklar dergisinde yayınlanan bir 2013 araştırması , grip aşısı olan kişilerin gripten hastaneye yatma ihtimalinin daha düşük olduğunu ortaya koymuştur.
Yüksek doz grip aşısının yaşlı yetişkinler için daha iyi koruma sağladığını gösteren bazı çalışmalar vardır. Yüksek doz aşının, standart doza kadar 4 katını içerir. New England Journal of Medicine’de yapılan bir 2014 araştırmasında, yüksek doz aşının, grip karşısında standart dozdan yüzde 24 daha fazla koruma sağladığı görülmüştür.
Grip Aşısı Hamile Kadınlar İçin Güvenli midir?
Evet. CDC’ye göre, çalışmalar grip aşısının hamileliğin herhangi bir aşamasında kadınlar için güvenli olduğunu gösteriyor.
Ve grip aşısı hamile kadınlar için daha büyük önem arz etmektedir. Çünkü hamile kadınların grip aşısı olmadıkları taktirde daha fazla hastalık riski taşıdıkları ortaya koyulmuştur. Buna ek olarak, gebelikte anneye yapılan grip aşısı doğum olduktan sonra 6 ay kadar bebeği de koruduğu ortaya çıkartılmıştır.
Grip Aşısı Yan Etkileri Nelerdir?
CDC’ye göre, grip aşısından hafif yan etkiler, enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık veya şişlik, düşük dereceli ateş ve ağrıları beraberinde getirebilir. Ama bu yan etkiler grip aşısı olanların sadece yüzde birinde görülmektedir.
Alerjik reaksiyonlar da dahil olmak üzere nadir fakat ciddi yan etkiler ortaya çıkabilir. Ciddi yan etki belirtileri; nefes almada zorluk, göz veya dudak çevresinde şişme, baş dönmesi ve yüksek ateştir. CDC, ciddi yan etkiler yaşarsanız derhal tıbbi yardım almanız gerektiğini söylüyor.
Bildiğiniz üzere grip için spreylerde kullanılmakta, çoğunlukla çocuklar kullansa da sık sık yetişkinlerde kullanabiliyor. Çocuklar için, grip burun spreyinin yan etkileri burun akıntısı, hırıltılı solunum, baş ağrısı, kusma, kas ağrıları ve ateş olabilir. Yetişkinler için yan etkiler burun akıntısı, baş ağrısı, boğaz ağrısı ve öksürüğü içerir. CDC, bu yan etkilerin kısa bir süre süreceği söyleniyor.
Grip Aşısı Bizleri Grip Yapar mı?
Bu hiçbir dayanağı olmayan içi boş mitten ilerisi kesinlikle değildir.
Grip aşısı içindeki virüsler öldürüldü bu yüzden grip olma şansınız bulunmuyor. Ancak grip aşısının etkisi 1-2 hafta sonra etkisi ortaya çıktığı için, bu süreçte grip olursanız, bunu söyleyenler aşıya bağlayabilir.
Kimler Grip Aşısı Olmamalı?
6 aydan küçük çocuklar grip aşısı olmamalıdır. CDC’ye göre, geçmişte bir grip aşısına şiddetli alerjik reaksiyon geçirenlerde aşılanmamalıdır.
Yüksek ateşiniz varsa grip aşısı yapmamalısınız. (Ateş bitene kadar beklemelisin.)
Ancak, hafif bir soğukluk ya da baş ağrısı gibi küçük bir hastalığınız varsa, yine de bir grip aşısı alabilirsiniz, hatta aşı bu durumda mükemmel derecede iyi gelir.
Bu makale bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi bir tedavi yöntemi kesinlikle önermez. Yazı için kullanılan kaynaklar aşağıda yer almaktadır.
Kaynaklar:
- https://www.cdc.gov/flu/about/qa/flushot.htm
- https://www.livescience.com/40279-flu-shot-information.html