Elon Musk'ın sahibi olduğu SpaceX'in yeni dev roketi Starship, bugünkü ilk deneme uçuşunda rampadan fırlatıldıktan birkaç dakika sonra patlayarak Meksika Körfezi'ne düştü.
SpaceX, 120 metre uzunluğundaki Starship'i Teksas eyaletinin Meksika sınırı yakınındaki güney ucundan uzaya fırlatarak Dünya yörüngesinde bir tur atmasını sağlamayı amaçlıyordu. Roket, herhangi bir canlı ya da uydu taşımıyordu.
SpaceX'in planı, itici güç sağlayan roketin fırlatılıştan birkaç dakika sonra uzay aracından ayrılması yönündeydi; ancak bu plan gerçekleşemedi.
Roket havada dönmeye başladı ve fırlatıldıktan 4 dakika sonra patlayarak Meksika Körfezi'ne düştü. İtici roketin ayrılmasından sonra uzay aracının doğu yönünde ilerlemesi, Dünya yörüngesinde uçuşunu tamamlaması ve Büyük Okyanus'taki Hawaii yakınında denize düşmesi bekleniyordu.
Fırlatma rampasının bulunduğu Boca Chica Plajı'ndan birkaç kilometre uzaklıktaki Güney Padre Adası'nda çok sayıda kişi, Starship'in fırlatılışını izlemek için toplandı.
SpaceX, Starship'i Ay'a ve nihai hedef olan Mars'a insan ve yük taşımak için kullanmayı planlıyor. NASA'nın Ay yüzeyine iniş yapacak mürettebatı için de kullanmayı planladığı Starship'te çok sayıda zengin uzay turisti, Ay yörüngesi uçuşları için şimdiden yerlerini ayırtıyor.
Starship'i hafta başındaki fırlatma planı, bir vananın donması nedeniyle ertelenmişti.
"Bugüne kadar geliştirilen en güçlü roket"
Çelik gövdeli Starship'in 33 ana motoru ve yaklaşık 8 bin tonluk itiş gücü bulunuyor. Ocak ayında yapılan fırlatma rampası denemesinde yakıt olarak metan kullanan ilk aşama motorların sadece ikisi ateşlenmiş, ancak Elon Musk, yörüngeye erişmek için bunun yeterli olacağını söylemişti.
Starship, 250 tona kadar yük ve 100 kişiyi Mars'a taşıyabilecek kapasiteye sahip. Starship, NASA'nın Apollo uzay aracı dönemine ait Saturn V ve geçen yılın sonunda ilk ay yolculuğunu yapan Artemis programına ait Uzay Fırlatma Sistemi'ni kolaylıkla gölgede bırakır nitelikte.
Bir sonraki test uçuşu ne zaman?
Starship'i oluşturan iki ayrı parça, ilk kez beraber fırlatıldı. Roketin kargo ve mürettebat taşıyacak üst kısmının daha önceki versiyonları, birkaç yıl önce stratosferin birkaç kilometre içine fırlatılmış, ancak roket, ilk kez başarıyla dikey inişini gerçekleştirdiği 2021'den önce dört kez yere çakılmıştı.
Super Heavy adı verilen alt kısımdaki hız kazandırıcı parça ise ilk kez uzaya fırlatıldı. Ancak fırlatılışın üzerinden dört dakikadan az süre geçmesi sonrasında üst kısımdaki Starship, altta bulunan Super Heavy itici roketinden ayrılmayı başaramadı. Araç, patlamadan önce ters döndü.
SpaceX yetkilileri, yine de roketin fırlatılmasını ve patlama öncesindeki kısa süreli uçuşu başarı olarak değerlendiriyor. Şirketin sahibi Elon Musk, birkaç ay içinde yapılması planlanan test uçuşu için çok şey öğrendiklerini belirtti.
NASA dikkatle izliyor
Ay'a yeniden astronot gönderilmesini amaçlayan Artemis programı kapsamında, astronotları yüzeye indirecek olan aracın geliştirilmesi için SpaceX ile anlaşan ABD Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) test uçuşlarını yakından takip ediyor.
NASA yetkilisi Bill Nelson Starship'in fırlatılmasına ilişin Twitter'dan paylaştığı mesajda, SpaceX'i tebrik etti. Nelson, "Tarihte her büyük başarı belirli bir düzeyde hesaplanmış risk gerektirmiştir. Çünkü büyük risk büyük ödül getirir" ifadelerini kullandı.