Kaleydoskop görüşü, görsel auro türüdür. Bir kişinin görüş alanındaki nesneleri kırılmış gibi gösteren bir migren belirtisidir. Beyin, bir kişinin kaleydoskoptan görebileceği gibi, kırık veya parlak renklerin görsel bir yanılsamasını yaratır. Migren görme işlemini birçok yönden etkileyebilir. Bazıları parlak ışıklar veya kör noktalar görürken, diğerleri kaleydoskop görüşü tarif etmektedir. Duyusal bozukluklar veya auralar, migren hastalarının yaklaşık % 20’sini etkiler. Bu rahatsızlıklar genellikle 20 dakika kadar sürer, ancak 5 dakikadan 1 saate kadar sürebilir. Kişiler ayrıca beyin hasarı veya inme nedeniyle kaleydoskop görmeyi yaşayabilir. Aşağıda kaleydoskop görüşünün nedenleri, nasıl önleneceği ve ne zaman doktora gidileceği ile ilgili bilgiler bulunmaktadır.
Tanımı
Kaleydoskop görüşü, bir veya iki gözde de görülebilir. Bir kişi kaleydoskop görüşüne sahip olduğunda, beyni bir kaleydoskoptan bakarken bir insanın görebileceğine benzer kırık veya parlak renkli görüntüler oluşturur. Bu görsel belirti bir veya her iki gözde de görülebilir ancak görsel alanın sadece küçük bir kısmını etkileyebilir. Kaleydoskop görüşü yalnızca bir tür auradır. Aura, nöronal aktivitedeki ani bir artışa tepki olarak ortaya çıkar. Çoğu durumda, auralar migren nedeniyledir. Görsel auralar baş ağrısı ile veya baş ağrısı olmadan oluşabilir ve bir veya iki gözünü de etkileyebilir. Auralar ayrıca bir kişinin koku alma, dokunma ve duyma duyusunu da etkileyebilir.
Üç tür görsel aura vardır:
• Olumlu aura: Bu kişi aslında orada olmayan bir şey gördüğünde ortaya çıkar. Bu genellikle karanlık zikzak çizgiler, noktalar veya yanıp sönen ampuller olacaktır.
• Olumsuz hava: Bu, kişi kısmi veya tamamen görme kaybı yaşadığında meydana gelir. Bir veya iki gözünde kör noktalar, tünel görüşü veya toplam görme kaybı olabilir.
• Değişmiş aura: Bu, bir insanın bakış açısından ne ekler ne de çıkarır. Bunun yerine, bir insanın etrafındaki dünyaya bakış şeklini değiştirir. Aurası değiştiren kişiler, bazı şeylerin dalgalar halinde hareket ettiğini görebilir veya nesneler onlara anormal derecede büyük veya küçük görünebilir.
Kaleydoskop görme, değiştirilmiş görsel aura türüdür.
Nedenleri
Çoğu zaman, migren kaleydoskop görmesine neden olur. Bununla birlikte, aşağıdaki bölümlerde tartışıldığı gibi, retina migren veya inme gibi bu semptomu daha ciddi nedenler de ortaya çıkarabilir.
Oküler migren: Görsel belirtileri olan migren bölümlerine görsel veya oküler migren denir. Migren ve şiddetli baş ağrıları, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki 6 yetişkinden yaklaşık 1’ini etkiler. Migren hastalarının yaklaşık % 20’si bir tür aura yaşamaktadır. Mevcut bilimsel kanıtlar, oküler migrenin görsel korteksin yapısal anormallikleri nedeniyle meydana geldiğini göstermektedir. Yapılan bir 2015 çalışmasında, tek taraflı oküler migren olan kişilerin MRG verileri incelenmiştir. Uzmanlara göre, beynin etkilenen ve etkilenmeyen tarafları, korteksin belirli alanlarının veya gri maddenin kalınlığında gözle görülür farklılıklar göstermiştir. Bu yapısal farklılığın etkilenen taraftaki görsel korteksi nöronal aktiviteye daha duyarlı hale getirebileceğini öne sürülmektedir.
Retina migren: Retinal migren, oküler migreninkine benzer semptomlar üretebilir, ancak bunlar iki farklı durumdur. Oküler migren aksine, retinal migren, göze kan akışının azalmasına cevaben oluşur. Retina migren sadece bir gözde görsel aura semptomlarına neden olur. Retinal migren ile ilişkili görsel aura semptomları şunları içerir:
• Boyut olarak artabilecek kör bir nokta
• Yanıp sönen ışıklar
• Tek gözde geçici körlük
Auralar 5-60 dakika sürebilir, bundan sonra insanlar baş ağrısı ağrıları hissedebilirler. İnme, bir şey beyne kan akışını kestiğinde veya engellediğinde ortaya çıkar. Potansiyel inme nedenleri arasında şunlar vardır:
• Kan pıhtıları
• Plak veya yağ birikintileri
• Hasar görmüş veya yırtılmış kan damarları
Bir geçici iskemik atak (TIA), ya da hafif inme, geçici bir tıkanma sonucu oluşur. Bu tür inme sadece birkaç dakika sürer ve belirtiler genellikle bir saat içinde kaybolur, bu 24 saate kadar sürebilir. Bir TIA gelecekte felç geçirme şansının yüksek olduğunu gösterebilir, bu nedenle aşağıdaki TIA semptomlarından herhangi birini yaşarlarsa insanların doktorlarını bilgilendirmeleri önemlidir:
• Vücudun bir tarafında uyuşma veya karıncalanma
• Bilinçte karışıklık
• Konuşma zorluğu
• Denge kaybı
• Baş dönmesi
Bir kişi felç geçirdiğinden şüpheleniyorsa, acil durum servislerini aramalı veya hemen hastaneyi ziyaret etmelidir.
Ne Zaman Doktora Görünmeli?
Baş ağrısı semptomları birkaç gün içinde kötüleşirse, bir sağlık uzmanıyla görüşülmesi gerekir. Nörolojik Bozukluklar ve İnme Ulusal Enstitüsü aşağıdaki belirtilerden herhangi birinin eşliğinde ani ve şiddetli baş ağrısı yaşayan kişiler için derhal tıbbi yardım istenmesi gerektiğini tavsiye etmektedir:
• Boyun Tutulması
• Ateş
• Mide bulantısı ya da kusma
• Bilinçte karışıklık
• Bulanık veya çift görme gibi görme bozukluğu
• Vücudun herhangi bir yerinde duyum veya zayıflık kaybı
• Kasılmalar
• Nefes darlığı
Baş ağrısı belirtileri birkaç gün içinde kötüleşirse, kişiler durumu acil olarak doktorlarıyla konuşmalılardır. 50 yaşın üzerindeki çocuklar ve yetişkinler, sürekli ve tekrarlayan baş ağrıları varsa derhal tıbbi yardım almalıdır.
Kaleydoskop Görüşünden Nasıl Kurtulabilinir?
Günümüzde, migren için bir tedavi bulunmamaktadır. Kaleydoskop görüşü, diğer tüm migren semptomları ile birlikte, genellikle bir saat içinde kendiliğinden kaybolur. İnsanlar, ilk başta ağrılı semptomları hafifleten ve migren ataklarının gelişmesini önleyen ilaçlar alabilir. Aura yaşayan kişiler genellikle karanlık, sessiz bir odada oturmaktan ya da uzanmaktan rahatlarlar.
Erenumab (Aimovig) adı verilen bir ilaç, migren bölümlerini etkili bir şekilde önlemek için kalsitonin reseptörlerini hedefler. Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) sadece yetişkinlerde kullanımını onaylamıştır. Kişiler tedavi seçeneklerini doktorlarıyla tartışabilirler. Migrenin tedavisine yardımcı olan ilaçlar şunlardır:
• İbuprofen gibi tezgah üstü (OTC) ağrı kesiciler
• Beta blokerler ve kalsiyum kanal blokerleri
Saç derisine masaj yapmak ve alnına nemli bir bez uygulamak migren ağrısını hafifletmeye yardımcı olabilir. Kaleydoskop görüşüne yaşamak korkutucu olabilir, ancak bu belirti tipik olarak birkaç dakika içinde geçer. Kişiler hareket etmeden, araç kullanmadan veya makineyi çalıştırmadan önce rahatlamalı ve görüşlerinin normale dönmesini beklemelidir.
Kaleydoskop görüş, bir kişinin görüş alanındaki nesneleri kırılmış gibi gösterir. Oküler migren sıklıkla kaleydoskop görmesine neden olur, ancak semptom felci de gösterebilir. Migren hastaları, baş ağrısı başlamadan önce görsel, işitsel veya fiziksel semptomlar yaşayabilir. Bu semptomlara aura denir. Migren veya auralar için tedavi yoktur. Bununla birlikte, insanlar migrenin geldiğine inanıyorlarsa bazı önleyici tedbirler alabilir:
• Karanlık, sessiz bir odada oturmak ya da uzanmak
• OTC ağrı kesiciler veya beta blokerleri almak
• Kafa derisine masaj yapmak
• Alnına nemli bir kompres uygulamak
Kişi kişiselleştirilmiş destek için bir doktora da konuşabilir. Kişiler şüpheli bir inme veya mini inme için acil tıbbi yardım almalılardır.
Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu