1948'de imzalanan, avrupa güvenlik ve savunma politikalarının irdelendiği, almanya'nın harabe olmasından sonra kendisine avrupa'nın yeni lideri rolünün biçildiği fransa öncülüğünde ingiltere'nin de ikna edilmesinden sonra: fransa, ingiltere, belçika, hallonda, lüksemburg tarafından imzalanan antlaşmadır. sanılanın aksine bu antlaşma ile batı avrupa birliği
tam anlamıyla kurulmamıştır, sadece kavramsal çerçevesi oturtulmuş, bu antlaşmanın 1954'te değiştirilmesi ile birlikte batı avrupa birliği'nin pratiğe oturtulması gerçekleşmiştir.
(bkz: değiştirilen brüksel antlaşması
)