buradaki kontrol kavramı, tedbir kavramından farklıdır. bir örnekle açıklamak gerekirse, karşıdan karşıya geçerken çocuğun elini tutmak tedbirli bir ebeveyn davranışıyken ; yıllar sonra da ,karşıdan karşıya geçmeyi öğrendiği halde, ebeveyni, halen çocuğun elini tutuyorsa bu zararlı bir kontrolcü davranışıdır.
ihtiyaç duyulmama korkusu, kontrolcü ebeveynlerin çocuklarını acizliğe teşvik etmesine yol açar. çocuklarının bağımsızlıklarını kazanmalarını bir ihanet ve terk edilme olarak algılarlar, keza temelde bu anne-babaların en büyük korkusu çocuklarını kaybetmektir. bazen bu ebeveynler doğrudan kontrolle de çocuklarını yönetmeye çalışır, '' dediğimi yapmazsan seninle bir daha konuşmam '' , '' senin yüzünden kalpten gideceğim '' gibi cümleler bu tavıra örnektir. çocukların gözlerini korkuturken aynı zamanda onların küçük düşüp utanmasına ve özsaygılarının zedelenmesine sebep olurlar.
bir kontrolcüden şu sözleri sık sık duyabilirsiniz : '' senin iyiliğin için, seni çok sevdiğim için, senin için.. '' fakat tüm bu güzel sözlerle başlayan cümlelerin tek bir anlamı vardır :
'' seni kaybetmekten korktuğum için bunu yapıyorum ve bu yüzden acı çekmene bile razıyım. ''
bu anne babalar için evlilik ciddi bir tehdittir. özel gün ve bayramlar, onlar için esasında melankoli bayramlarıdır. aynı şekilde, para da onların demirbaş aletidir. birçok toksik anne-baba maddi imkanlarını kullanarak çocuklarını kendilerine bağımlı hale getirir. '' sen hiçbir şey beceremez misin ? '' sözleriyle küçük düşürülen çocuğun, tek başına olduğunda baş edemeyeceği düşüncesi pekişir. bu ebeveynler, manipülasyonu en iyi biçimde kullanır. toksik manipülatörlerin en sık rastlananı '' yardımcı ''
ebeveynlerdir. çocukları büyürken bağımsızlıklarını desteklemek yerine devamlı müdahale ile ihtiyaçlarını karşılamaya devam ederler. kardeşle kıyaslama, kontrolcülerin sıkça başvurduğu yöntemlerden biridir. genelde bağımsızlıklarını kazanmaya başlayan çocuklara karşı gösterilen bu davranış, temelde aile dengesinin sarsılmasından korkmanın bir dışavurumudur.'' kardeşin gibi ol ''
demek, '' itaat etmeye devam et ''
demekle eşdeğerdir.
yenilgin isyan
kavramına, yine kontrolcülerin çocuklarında rastlarız. çocuk, bu kontrolcü tavıra karşın kendi isteklerini göz ardı ederek , tamamen baş kaldırma dürtüsüyle hareket eder. Örneğin, kendisi de evlenmek istemediği halde sırf ailesi istemiyor diye evlenebilir ve sonunda yine hüsrana uğrar.
kontrolcü anne-babaların çocukları onların adeta uzantılarıdır. kitapta yer alan vakanın şu sözü, bu ebeveynlerin yarattığı yıkımı tanımlar :
'' kendi hayatımda yardımcı oyuncu rolünü üstlendim. ''
başrolü üstlenmek için yapılacak tek şey, bilinçli değişikliklerle kendi hayatınızın iplerini elinize almakta yatıyor.