

Her öğretmen derslerinde öğrenciye çözmesi için sorular sorar. Kimi aklında soru hazırlayıp sorar kimi de önceden hazırlanmış soruları öğrenciye sunar. İlkinde bazı dezavantajlar vardır: soruları yazarken geçen süre ve öğretmenin soruyu hazırlarken bıkması ve öğrenciye ihtiyacı kadar soru sormaması. İşte bu yüzden bence derslerde daha önceden hazırlanmış sorular kullanılmalıdır.
Sorularımı hazırladıktan sonra özel derslerimde kullanırken şunu farkettim: Bu dokümanlarla öğretmek gerçekten çok kolay.
İlk soruyu hoca yapıyor, sonraki benzer soruları öğrenci yapıyor ve sonraki soru tipine atlanıyor. sorular basitten zora gittiği için (lafın gelişi değil, gerçekten öyle) ve yeni sorulan soruda daha önce öğretilmeyen bir bilgi olmadığı için öğrenci su gibi soruları çözüyor. Bu şekilde verilen derslerde soruların çoğun öğrenci çözüyor böylece sıkılmıyor.
Geçen seneden bir uygulamaya başladım. Konuyu öğrettikten sonra bu öğrendiklerini başkasına anlatmasını öneriyorum. İster kendi arkadaşlarına isterse benim bulduğum ve bu konuyu öğrenmek isteyen kişilere anlatıyor. İlk derste yanlarında bulunuyorum ve öğretme tekniği ile yol gösterip öğretirken yaptığı hataları gösteriyorum. Öğrenci böylece öğretirken hem yanlışlarını görüyor, hem konu tekrarı yapıyor. İki taraf içinde faydalı oluyor.
Ödev yapma alışkanlığı olmayan bir çok öğrencim bu yöntemle az çalışma ile daha çok öğrendi.
Özet olarak ben şu anki bilgi ve birikimimi ders anlatmaya borçluyum. Bu mesleği yapmasaydım ve bana tüm bu ders konularını öğren deseler, emin olun, başaramazdım; sıkılır, yarı yolda bırakırdım. Öğretmek en eğlenceli konu tekrar yöntemidir. Ancak öğretirken karşıdaki öğrenciyi sıkmamak için bazı teknikler bilmek gerekir ve en önemlisi uygun soru bankası kullanmak gerekir.
Aşağıda özet olarak bu dokümanları kullanırken nasıl öğretileceği üzerine bazı kuralları sıraladım. Elbette bu kuralları her hoca benimsemeyebilir. Kimi farklı şekilde öğretmeyi tercih edebilir.
|Öğretmenin Derste Yapması Gerekenler


- İlk soruyu öğretmen yapacak, yaparken soruda kullanılacak formülü söyleyecek. Bu formülü tutacakları bir deftere yazarsa öğrenci için çalışması rahat olur. Yazamıyorsa sorunun yanına formül yazılmalı.
- Öğretmen “İkinci soruyu yapayım mı? Yoksa sen mi yapmak istersin diye soracak?” Eğer öğrenci devamlı, öğretmene yaptırmak istiyorsa: ilk sorunun %100 ü öğretmen yapacak, ikinci sorunun % 100 ünü öğretmen yapacak, üçüncü sorunun % 80 ini öğretmen yapacak (%20 sinde de öğrencinin yardımı istenecek; örneğin bazı çarpma işlemlerinin sonucu arada öğrenciye sorulacak, dikkatini toplaması açısından.), 4.sorunun %50 sini öğretmen geri kalanı öğrenci yapacak şeklinde gidecek. (Yüzdeleri örnek olsun diye verdim. Şartlara göre değişir.) Bu şekilde öğretmen çözerken öğrencinin uyuması engellenecek, soruyu takibi sağlanacak.
- Öğretmen aynı Soru Tipinin sorularını bu şekilde çözdükten sonra, sıra öğrenciye gelecek. Öğrenci yapmakta zorlanıyorsa yardım edilebilir; fakat yardım edilmişse aynı Soru Tipinden tekrar sorulmalı. Ta ki o sorunun Soru Tipleri bitene kadar.
- Dersin ilerleyen süreçlerinde öğretmen, öğrencinin soruyu yapabileceğini anlamışsa veya sorunun önemli noktasını öğrenci çözmüş ve denklem kısmını çözmeye başlamışsa, öğretmen “kâfi” diyerek sonraki soru tipini öğretmeye başlayabilir.
- Öğrenci soruyu çözerken uzun çözümü olan sorunun başlarında yanlış mı yaptı? O zaman öğretmen hemen müdahale edip hatasını gösterir ve öğrenci soruyu çözmeye devam eder.
- Bunun yanında, öğrenci kısa bir sorunun herhangi bir yerinde veya uzun bir sorunun sonlarına doğru yanlış mı yaptı? Bu takdirde öğretmen “yanlış” der ve biraz bekler. O sırada öğrenci soruya tekrar bakar ve hatasını görmeye başlar. (Öğretmen yanlış dedikten hemen sonra yanlışını göstermeye çalışırsa öğrencinin gözü soruda olacağı için öğretmeni dinlemez. Öğretmen anlattığı ile kalır. ) Öğrenci hatasını görmeye çalışıyor. O sırada öğretmen bekler. Öğrenci öğretmene hatam nerede diye dönecektir; ama öğrenci hırs yapar da sorudaki hatasını bulmaya fazla zaman harcarsa öğretmen artık hatasını göstermelidir.
- “Eğer bir soruyu öğrenci çözerken hata yapıyorsa öğretmen hataları göstermelidir.” dedik. Bir soruda öğretmen hataları bir defa iki defa bilemedin üç defa gösterir veya öğrenci takıldı kaldı devam etmesi için bir defa, iki defa yardım edilir. Yine takılmalar yapıyorsa demek ki hocanın anlattığı önceki soruyu anlamamıştır. Öğretmen “Soruyu ben yapacağım.” der ve öğrencinin kaldığı yerden soruyu bitirir. Akabinde benzer soru öğrenciye sorulur.
- Bir soruyu öğrenci yapamıyorsa: ya öğretmen önceki soru tiplerini öğretememiştir (geriye dönülüp o soru tipleri yapılmalı.), ya öğretmen, öğrenciye yeteri kadar soru çözmemiştir (birinci ikinci soruyu öğretmen çözmeli…) ya da öğretmen zor soru sormuştur (kolaylarını bulmalıdır, kolaylarını da yapamıyorsa daha kolaylarını. Bu, “2x=10 ise x nedir?” sorusuna kadar inebilir.) sonuç olarak öğrenci soruyu çözemiyorsa öğretmen hata yapmıştır.
- Öğretmen geometri soruları çözdürürken sorunun düzünü yaptırdıktan sonra, döndürülmüş olanı da çözdürse iyi olur; çünkü geometride şekil dönünce öğrenci yapamayabiliyor; ama sonradan alışıyor.
- Geometri sorularında bazen öğrenci kağıdı çevirerek soruya farklı açılardan bakma ihtiyacı hissetmektedir. Eğer öğrencinin buna ihtiyacı varsa bırakın yapsın; fakat bu böyle gitmez. Öğrenci bu alışkanlığından kurtulmalıdır. (Çünkü öğrenci soruya hep bir açıdan bakmaya alışır, oysa öğretmenler soruyu çevirmez, direkt görür. Öğretmenler bu yeteneğe sahiptir. Öğrenciler arasında şöyle bir şikayet vardır: “Geometride göremiyorum.” İşte görememesinin sebeplerinden biri de budur: hep soruyu çevirmeye alışmasıdır. Hem de soruyu çevirmek zaman kaybıdır. Soruyu tabiri caiz ise kafasında çevirmelidir. ) Öğrenci eğer soruyu çevirerek yaparsa, soruyu doğru yapsa bile sonraki benzer soruyu yapmasını isteyin. Ta ki soruyu çevirmeden yapana kadar.
- Öğrenci, bölme işlemi yaparken, köklü sayılarda kök içinden çıkarırken, kesirlerde sadeleştirme yaparken, payda eşitlerken, obeb-okek sorularında zorlanıyorsa bunun sebebi çarpım tablosunu bilmesine rağmen tersten bilmediği gerçeğidir. Örneğin; öğrenciye “9 kere 7 nedir?” diye sorun. 63 diyecektir. Sonra şunu söyleyin: 63’ün çarpım tablosundaki çarpanları nedir dediğim zaman 9 kere 7 diyeceksin. 63 deyin ve 9 kere 7 demesini bekleyin. Bunu dedikten sonra 56 deyin ve 7 kere 8 demesini bekleyin. Bunun gibi bir iki örneğe cevap veriyorsa biliyordur. Yapamıyorsa tersten de ezberlemesi gerekir.
- Her öğrenci sıfır bilgiyle gelmez. Bazen baştaki sorulardan başladığınızda ben bu soruları biliyorum, geçelim der. Öğrencinin biliyorum demesine güvenmeyin, siz sorun eğer ilk soruyu siz göstermeden kolaylıkla cevaplamışsa, birkaç soru tipi atlarsınız başka soru sorarsınız. Bunu da cevaplarsa kusursuz olarak, daha ilerideki soru tiplerinden sorun. Yapamayacağı soru tipini bulunca “Demek ki öğrenci bundan sonrasını bilmiyor, öğretmeye başlayacağım yer burasıdır.” diyebilirsiniz. Eğer yapamadığı soruda çok zorlanırsa, bir veya iki soru tipi geriye gidebilirsiniz.
- Soru Tipi soru bankasından sorular çözüldükten sonra ilk sayfalara dönülüp, öğrencinin unutmuş olabileceği sorular (boş olan, yapmayıp geçtiğiniz sorulardan seçersiniz) tekrar sorulur. Öğrenci baktınız yapıyor bir sonraki soru tiplerine geçilir. Yapamadığı soru tipini gösterip aynısından tekrar sorulur. Bir nevi ikinci defa anlatma yapılmış olur. Çabuk unutan öğrenciler için yapılması zorunlu bir yöntemdir. 2 saatlik verilen derslerde bu tekrar son 20 dakikada yapılabilir.
- Eğer öğretmen soruları sorarken öğrenci peş peşe 4 soruyu yardımsız cevaplıyorsa hoca soru seçiminde hata yapıyordur. Daha zor sorular sormalıdır. Aynı şekilde öğrenci peş peşe 4 soruyu da yardımsız çözemiyorsa hoca daha kolay sorular seçmelidir.
- Öğrenci soruları sesli düşünerek çözüyorsa, o konuda zayıftır. Kendine güveni yoktur. Hocanın da takip etmesi için her yaptığını ve düşündüğünü konuşur. 6-7 sorudan sonra sessiz yine benzer sorulardan bu sefer ses çıkarmadan yapması istenir. Yaptığında konuyu tam olarak öğrenmiş olur. Ama yeni soru tipinde zorlanırsa tekrar sesli yapabilir, buna izin verilir. Sonra tekrar konuşmadan çözmesi istenir.