Milli Takım forması altında Avrupa ve Dünya Şampiyonalarında Mersin’i defalarca başarıyla temsil ederek altın-gümüş madalyalar kazanmış bir dövüşçü olan Feridun Tekinalp The City okurları için Tekvando’yu anlattı…
Tekvando Nedir? Uluslararası adı ile Taekwondo, çıplak el ve ayakla yapılan, ilk olarak Kore’de ortaya çıkan bir uzakdoğu savunma sanatı ve sporudur. Tekvando kelimesi, Korece Tae, Kwon ve Do kelimelerinin birleşiminden (TaeKwonDO) oluşmuştur. Yaklaşık 600’lü yıllarda ortaya çıkan ve birbirinden ayrı iki sistem olan “Ayak Sistemi” ile “Yumruk Metodu” zamanla bir araya getirilerek Tekvando ortaya çıkmıştır. Günümüzde tekvando büyük oranda ayak hareketlerinden oluşmaktadır.
Tekvando sporunda güçten ziyade hız çok daha önemlidir. Tekvando müsabakalarında rakibin tekniğinden kaçmak yerine, tekniği boşa çıkarıp ya da gard alarak etkisiz kıldıktan sonra karşı hamle yapılması esastır. Eğer yeterince hızlı olunursa, rakip daha tekniğini tamamlayamadan karşı darbe ile rakipten puan almak mümkündür.
Tekvando’da, tecrübe ve ustalığı belirtmek üzere kuşaklar kullanılır. Bu kuşaklar sırayla, beyaz, sarı, yeşil, mavi, kırmızı, siyah renklerdedir. Derecelendirmeyi kolaylaştırmak için, her iki kuşağın arasında bir de ara kuşak bulunur. Bu ara kuşak, öncesindeki ve sonrasındaki kuşakların rengiyle anılır; sarı-yeşil kuşak, kırmızı-siyah kuşak gibi. 4 ayda 1 kuşak sınavı yapılır, başarılı olanlar bir üst kuşağa geçerler. Başarıya göre ara kuşakları atlayarak yükselmek de mümkündür. Örneğin, sarı kuşak sınavına giren bir sporcu eğer üstün başarı gösterirse sarı-yeşil kuşak alabilir.
Kuşakların en üstü siyah kuşaktır. Siyah kuşaktan sonra yeni kuşak alınmaz. Bunun yerine siyah kuşağın derecelerini belirtmek üzere Dan alınır. Bunlar 1.Dan, 2.Dan, 3.Dan, 4.Dan, 5.Dan, 6.Dan, 7.Dan, 8.Dan ve 9.Dan’dır. Her Dan derecesi arasında belli bir bekleme süresi vardır. Bu süre Dan derecesi kadar yıldır. Örneğin, 4.Dan olan birisi 5.Dan’a geçmek için 4 sene beklemek ve ardından bir imtihana girmek zorundadır.
Tekvando belli kurallar içerisinde yapılan bir spordur. Bu kuralları antrenman, sınav ve müsabaka kuralları olarak sınıflandırabiliriz. Özellikle müsabaka kuralları sporcuların kesinlikle uyması gereken kurallardır. Aksi halde, hükmen mağlup sayılmaya kadar varabilecek yaptırımlarla karşılaşılır.
Tekvando müsabakalarında amaç rakibi yaralamak ya da sakat bırakmak değil, rakipten daha fazla puan almaktır. Bu nedenle, en sıkı güvenlik önlemlerinin alındığı dövüş sporlarından biri tekvandodur.
Tekvando maçları 2’er dakikalık 3 devreden oluşur. Devre aralarında 1’er dakika dinlenme molası verilir. Bu arada sporcular dinlenirken bir yandan sıvı ihtiyaçlarını giderip bir yandan da hocalarından maçla ilgili uyarı ve teknikleri alırlar. Tekvando maçları sporcuların birbirlerine ve hakemlere selamı ile başlar ve biter. 3 raundun sonunda eşitlik olması durumunda, üçüncü raundun sona ermesinden sonra bir dakikalık dinlenme süresi verilir ve daha sonra altın vuruş olarak adlandırılan son vuruşun yapılacağı iki dakikalık dördüncü raunt yapılır. Altın vuruş veya ceza puanları verilerek müsabaka sona erer.
Maç esnasında uyulması gereken kurallar şunlardır:
• Bel aşağıya vurmak,
• Yüze ve kafaya yumruk atmak,
• Rakibin arkasına ya da sırtına vurmak,
• Rakibi tutmak, itmek ya da çekmek
• Çizginin dışına çıkmak,
• Rakibe çelme takmak,
• Kasıtlı olarak yere düşmek ya da yaralanmış gibi yapmak
yasaktır ve bu hareketleri yapan sporcu uyarı cezası alır.
Kural dışı hareketler yapmakta ısrar eden, kafa atan, yere düşen sporcuya vuran ya da ayrıl komutuna rağmen rakibine vurmaya çalışan sporcu eksi puan alır.
3 eksi puan alan sporcu hükmen yenik sayılır.
Belden yukarı olmak şartıyla vücuda ve kafaya tekme atmak serbesttir. Kafaya yapılan teknikler daha zor ve riskli fakat daha etkilidir. Rakibi ciddi şekilde sarsarsa müsabakayı kazanmayı sağlayabilir.
Rakibe puan alıcı bir teknik uygulayan sporcunun bu tekniği uyguladıktan sonra yere düşmesi halinde puan verilmez.
Hazırlayan : Özden NasıfShare on Facebook