Ceza hukukunda kişilerin yaşamını ortadan kaldırmaya yönelik eylemler suç olarak düzenlenmiştir. TCK m. 81’e göre, “Bir insanı kasten öldüren kişi, müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.” Bu düzenlemeyle, kişinin hayat hakkına verilen önem vurgulanmıştır. Zira yaşam hakkı ihlal edilen bir kimsenin diğer temel haklarını kullanabilmesi fiilen mümkün değildir.
Teşebbüs, suçun özel bir görünüm biçimi olup, işlenmesine karar verilen bir suçun, elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icrasına başlanmasına karşın elde olmayan nedenlerle tamamlanamamasıdır. Örneğin atılan merminin hedef alınan kişiye isabet etmemesi gibi.
Kasten Öldürmeye Teşebbüsün Hukuki Tanımı
Kasten öldürme suçu, mağdurun ölümüyle birlikte tamamlanır. Bir kimseyi öldürmeye elverişli bir hareket yapılmasına karşın mağdur ölmemişse suç teşebbüs aşamasında kalmıştır. Başka bir anlatımla insana yönelik öldürme kasıtlı davranış, ölüm sonucunu doğurmamışsa teşebbüs aşamasında kalmıştır.
Kasten Öldürmeye Teşebbüs Aşamasında Cezai Sorumluluk
TCK m. 35 uyarınca; kişi, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaz ise teşebbüsten dolayı sorumlu tutulur.
Suça teşebbüs halinde fail, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine on üç yıldan yirmi yıla kadar, müebbet hapis cezası yerine dokuz yıldan on beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Diğer hallerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.
Kasten Öldürmeye Teşebbüsün Koşulları
Teşebbüs hükümlerinin uygulanabilmesi için gereken koşullar şunlardır:
- Kasten işlenebilen bir suç olması gerekir.
- Suçun icrasına başlanmış olması gerekir.
- Suçun icrasında elverişli hareketlerin kullanılmış olması gerekir.
- Suçun, failin elinde olmayan nedenlerle tamamlanamamış olması gerekir.
- Suçun teşebbüse elverişli suçlardan olması gerekmektedir.
Ceza Hukukunda Teşebbüs Aşamaları
Bir suçun işlenmesinde izlenen aşamalara, suç yolu denilmektedir. Suç yolu belli aşamalardan oluşur:
- İlk aşama suç işleme düşüncesinin ortaya çıkmasıdır.
- İkinci aşama hazırlık hareketleridir.
- Üçüncü aşama icra hareketlerinin başlamasıdır.
- Dördüncü aşama suçun tamamlanmasıdır. Teşebbüs aşamasında kalmış suçu ayırt eden ölçüt suçun sona erme anı değil tamamlanma anıdır. Suç tamamlandıktan sonra o suça teşebbüs mümkün değildir.
- Beşinci aşama suçun sona ermesidir.
Kasten öldürmeye teşebbüs, insan yaşamını ortadan kaldırmaya yönelik bir suçun, elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icra edilmeye başlanmasına rağmen, elde olmayan nedenlerle tamamlanamaması durumunu ifade eder. Bu suçun cezai sorumluluğu, işlenmeye çalışılan suçun ciddiyetine göre belirlenir.
Sonuç
Kasten öldürmeye teşebbüs gibi ciddi bir suçla karşı karşıya kalan kişilerin, derhal bir avukata danışmaları ve hukuki destek almaları önemlidir. Ekin Hukuk avukatları, haklarını savunmak ve adil bir yargılama süreci geçirmeleri için gereken adımları atmalarına yardımcı olacaktır. Bu nedenle, suçlamalarla karşılaşan herkesin, bir avukatla iletişime geçmesi tavsiye edilir.
Av. Ahmet EKİN & Stj. Av. Evrim Üstündağ