Hala son Buzul Çağı’nın içindeyiz.
Coğrafyacılar bir buzul çağını, Dünya’nın tarihinde kutuplarda buz takkeleri bulunan bir dönem olarak tanımlıyor. Mevcut iklimimiz bir “buzularası” döneme tekabül eder. Bu, “buzul çağları arasında” olduğumuz anlamına gelmez. Bu ifade, bir buzul çağı içinde, daha yüksek sıcaklıklar yüzünden buzların çekildiği dönemi tanımlamak için kullanılır,
“Bizim” buzularası dönemimiz, içinde bulunduğumuzu düşündüğümüz Dördüncü Buzul Çağı’nda 10.000 yıl önce başladı.
Tahminlerdeki bu oynamanın sebepleri çok net değildir. Olası etmenler arasında kara kütlelerinin içinde bulunduğu (konum, atmosferin bileşimi, Dünya’nın Güneş etrafındaki yörüngesinde ve hatta Güneş’in galaksinin etrafındaki yörüngesinde meydana gelen değişiklikler yer alır.
1500’de başlayan ve 300 yıl süren “Küçük Buzul Çağı” sıralında kuzey Avrupa’da ortalama sıcaklık 1°C düştü. Bu çağ aynı zamanda güneş lekesi faaliyetlerinin son derece düşük olduğu bir dönemle çakışır. Ama bu ikisinin birbirleriyle bağlantılı olup olmadığı hâlâ tartışma konusudur.
Bu dönemde Kuzey Kutup Bölgesi’ndeki buz örtüsü o kadar güneye yayıldı ki, Eskimolar kayıklarla altı kere İskoça’ya kadar ulaştı ve Orkney Adaları sakinleri yolunu şaşırmış bir kutup ayısıyla baş etmek zorunda kaldı.
Utrecht Üniversitesi’nde son zamanlarda yapılan bir araştırma, Küçük Buzul Çağı’nı Kara Veba’ya bağladı.
Bu araştırmaya göre, tüm Avrupa nüfusundaki müthiş azalma, terk edilmiş tarım arazilerinin yavaş yavaş milyonlarca ağaçla kaplanmasına yol açtı. Bu da atmosferden önemli miktarda karbondioksit soğurulmasına sebep olarak, bir “anti-sera etkisi”yle ortalama sıcaklığı düşürdü.