"Bebeklerde kalça çıkıklığı olup olmadığının tespiti için çekilen kalça ultrasonu nedir? Bebeklere ne zaman kalça ultrasonu çekilir?" gibi sorularınız varsa doğru yerdesiniz. Bebeklerde kalça ultrasonu hakkında bilmeniz gereken her şeyi sizin için derledik.
Bebeklere Kalça Ultrasonu Neden Çekilir?
Öncelikle belirtmek isteriz ki bebeklere kalça ultrasonu çekilmesinin asıl nedeni bebekte kalça çıkıklığı olup olmadığını erkenden tespit edebilmektir. Ayrıca, aşağıdaki amaçlar için de bebeklere kalça ultrasonu çekilir:
- Türkiye'de her 100 çocuktan 2'sinde kalça çıkıklığı tespit edilmektedir.
- 3 aydan küçük bebeklerde kalça ultrasonu ile erken teşhis konulabilmekte ve tedavi ile sorun çözülebilmektedir.
- Ancak 3. aydan sonra kalça eklemlerinin kıkırdak yapısı kaybolmakta ve tedavi güçleşmektedir. Bu nedenle, bebeklere kalça ultrasonu yaptırmak tedavi için çok önemlidir.
- Ayrıca kalca çıkıklığının (kalça displazisi) yanı sıra kalça eklemenin normal şekilde gelişip gelişmediği de bu yolla tespit edilir.
- Eğer ailede kalça çıkıklığı varsa bebeğin risk tespiti de bebek kalça ultrasonu ile tespit edilebilir ve düzenli takip yapılır.
Bebeklerde Kalça Ultrasonu Ne Zaman Çekilir?
Öncelikle belirtmek isteriz ki bebeklerde kalça çıkıklığı tespiti 3 aylıktan küçük ve büyük bebeklerde farklı yöntemlerle yapılır.
3 aydan küçük bebeklerde kalça ultrasonu;
- Bebeğiniz doğumu seyreden ilk 4 gün içinde doktorunuz tarafından fiziksel muayeneden geçirilir.
- Doktor bu muayenede herhangi bir sorun tespit etmezse, bebeğinize kalça ultrasonu 1 aylıkken yapılmalıdır.
- Kalça ultrasonunun geç yapılması durumunda ise tedavi zorlaşır; çünkü bebeğin kalça eklemlerini oluşturan yapılar ilk 3 ayda kıkırdak durumundadır.
- Bu nedenle, 1 aylık kalça ultrasonu ile tespit edilen sorunlar hızlıca tedavi edilebilir. Ancak 3 aydan büyük bebeklerde kalça çıkıklığı tedavisi daha zordur.
- 1 aylıkken yapılan kalça ultrasonunun bir diğer faydası da fiziksel muayenedeki yanılma payını azaltmaktır; çünkü fiziksel muayene yeteri kadar güvenilir veriler veremez.
- Bazen kalça çıkıklığı tespit edilen bebek kalça ultrasonuna girdiğinde durumun öyle olmadığı görülebilir. Tam tersi durumlarda ise doktor bebekte kalça çıkıklığından şüphelenmese de tespit kalça ultrasonu ile yapılabilir.
Kalça Ultrasonu Bebeğe Zarar Verir Mi?
Ailelerin en çok akıllarına takılan soru "Kalça ultrasonun radyasyonu bebeğe zarar verir mi?" sorusudur. Ancak size iyi bir haberimiz var: Bebeklere çekilen kalça ultrasonu radyasyon yaymaz ve bebeğe zarar vermez.
Kalça ultrasonu, sanıldığı gibi radyasyon yayan bir yöntem değildir; bebeğinizin vücuduna ses dalgaları gönderilir ve tespit bu şekilde yapılır. Bu sebeple de ne anneye ne de bebeğe zarar vermez.
Bebeklerde Kalça Ultrasonu Nasıl Çekilir?
- Öncelikle bebek sırtüstü ya da yan yatırılır.
- Bebeğinizin vücuduna bir jel sürülür. Bu jelin amacı ses dalgalarının iletilmesini kolaylaştırmaktır ve bebeği bir zararı olmaz.
- Jel sürülen bölgede ultrason cihazı gezdirilir ve cihaz bebeğinizin bedenine ses dalgaları gönderir.
- Ses dalgaları eklemler, kemikler, organlar vb. tüm yapılardan farklı şekilde yansır ve bu sayede, ultrason işlemini görür.
- Ses dalgaları bilgisayar tarafından kaydedilir ve grafiğe dökülür.
- Bu işlem sırasında bebeğiniz herhangi bir ağrı hissetmez.
Bebek Kalça Ultrasonu Ne Kadar Sürer?
Bu sorunun cevabı bebeğin o anki durumuna bağlıdır;
- Eğer bebeğinizin akrnı toksa ve keyfi yerindeyse bebeğiniz çok hareketli olmaz ve bebek kalça ultrasonu 5 dakikada çekilir.
- Bebeğinizin kalça ultraosnunun kısa sürmesi için beyaz gürültü sesleri dinletebilir ya da uyku arkadaşını yanında götürebilirsiniz.
- Eğer bebeğiniz doktorda huzursuzlanıyorsa ve hareketli bir bebekse kalça ultrasonu 20 dakika kadar sürebilir.
- Kalça ultrasonu sonuçları ise en geç 2 gün içinde çıkar.
Bebeklerde Kalça Ultasonu Zorunlu Mudur?
Evet, bebeğinize kalça ultrasonu çektirmeniz hem doktorunuz hem de Sağlık Bakanlığı tarafından ısrarla önerilir ve size hatırlatılır. Peki neden?
- İlk 3 ayda yapılan kalça ultrasonu bebeğin tedavi edilebilmesi için elzemdir.
- 3 aydan büyük bebeklerde kalça çıkığı tedavisi maalesef daha zordur.
- Ayrıca, ülkemizde doğan bebeklerin %2'sinde kalça anomalisi olduğu tespit edilmiştir.
- Özellikle bazı bebekler kalça çıkığı ve eklem gelişimi bozukluğu risk grubundadır ve birçok aile bebek yürüyene kadar kendileri bu tespiti yapmakta zorlanırlar.
- Kalça ultrasonu zaten bebeğe zarar vermediği için çekinmeden bebeğinize kalça ultasonu yaptırabilirsiniz.
Peki, neden bazı ülkelerde bebeklere kalça ultrasonu yapılmaz?
Bu sorunun cevabı 'ekonomik nedenler'dir. Sosyal devlet anlayışını benimseyen birçok ülkede (Avrupa ülkeleri gibi) kalça ultrasonu zorunludur ve 1 aylık bebeklere çekilir. Ancak, maliyetli bir işlem olduğu için Amerika gibi ülkelerde zorunlu tutulmaz. Ancak bu doğru bir uygulama değildir ve bebeğin hayatı boyunca sorun yaşamasına neden olacağı bir hastalığa karşı önlem alınmamış olunur.
Bebeklerde Kalça Çıkıklığı Risk Faktörü
Yukarıda da belirtildiği gibi ülkemizdeki bebeklerin %2'sinde kalça çıkıklığı ve kalça eklemi gelişiminde anomali tespit edilmektedir. Ancak, bazı bebeklerin kalça çıkıklığı olma ihtimali daha yüksektir. "Hangi bebeklere kalça ultrasonu yapılmalıdır?" sorusunun da cevabı olan risk faktörleri ise:
- Çoklu gebeliklerde yani ikiz bebeklerde kalça çıkıklığı riski daha yüksektir.
- Ailesinde kalça çıkıklığı olan bebekler risk grubunda kabul edilir ve düzenli takip edilmelidirler.
- Makat pozisyonunda geliş de kalça çıkıklığı nedeni olabilir.
- Kundaklanan bebeklerde de kalça çıkıklığı yaşanma riski vardır ve bebek küçükken kalça çıkıklığı tespit edilmese de sonradan ortaya çıkabilir. Bu nedenle, düzenli takip önemlidir.
- Ayrıca, annenin ilk doğumuysa da kalça çıkıklığı riski daha çoktur.
Bebeklerde kalça ultrasonu hakkında tüm sorularınızı cevaplamaya çalıştık. Ayrıntılarıyla anlatmaya çalıştığımız gibi kalça ultrasonu radyasyon yaymaz, bebeğe zarar vermez ve aksine fayda sağlar. Bu nedenle, lütfen bebeğinize kalça ultrasonu çektirmekten çekinmeyin.
Sıkça Sorulan Sorular
Bebeklerde kalça ultrasonu daha geç çekilebilir mi?
Hayır, kalça ultrasonu 1 aylıkken çekilmelidir; çünkü bebeklerin kalça eklemleri ilk 3 ayda kıkırdak yapıdadır ve kalça çıkıklığı tedavisi daha kolay yapılır. Ancak bebek kalça ultrasonu daha geç çekildiğinde bebeğinizin tedavisi de zorlaşır. En geç 3. aya kadar çektirmeniz gerekse de 1. ayında çektirirseniz tam anlamıyla tedavi kolaylıkla sağlanır.
Bebeklerde kalça ultrasonu kaç aylıkken çekilir?
En geç 3 aylık olarak bilinse de 1 aylıkken çekilmelidir; çünkü bebeğinizin kalça eklemlerini oluştruan yapılar ilk 3 ayda kıkırdak yapıdadır. Bu nedenle, 1 aylıkken kalça çıkıklığı tespit edilirse kolayca tedavi edilebilir. Kalça çıkıklığı ultrasonu ne kadar gecikirse tedavi de o kadar zorlaşır.
Bebek kalça ultrasonu radyasyon yayar mı?
Hayır. Radyasyon yaymaz; çünkü ses dalgaları ile yapılır. Bebeğinizin vücuduna ses dalgaları gönderilir ve bu ses dalgalarının yansımaları kaydedilerek grafiğe dökülür. Böylece, bebeğinize radyasyon verilmemiş olur ve kalça ultrasonu bebeğe hiçbir zarar vermez.
Bebek kalça utrasonu öncesinde ne yapılmalı?
Bebeğinizin kalça ultrasonunda önce tok olduğundan emin olmalısınız ki çok hareketli olmasın ve işlem kolayca halledilebilsin. Böylece bebeğiniz de strese girmemiş olur. Bebeğinizi kalça ultrasonu esnasında sakinleştirmek için beyaz gürültü seslerinden yardım da alabilirsiniz.