Karınca, karıncalar (Formicidae) familyasını oluşturan, yaban arıları ve arılarla birlikte zar kanatlılar (Hymenoptera) takımında yer alan, sosyal yaşam gösteren böceklere verilen ortak addır. Karıncalar, Kretase Dönemi’nin ortalarında, 110 ile 130 milyon yıl önce yaban arısına benzeyen hayvanlardan türemiş ve çiçekli bitkilerin ortaya çıkışından sonra çeşitlenmiştir. Günümüzde 12.000’den fazla türü sınıflandırılmıştır ve yaklaşık 14.000 civarında türü olduğu sanılmaktadır. Dirsekli antenleri ve ince bellerini oluşturan düğümsü yapıları ile kolaylıkla tanınırlar.
Karıncalar, boyutları küçük doğal boşluklarda yaşayan birkaç düzine avcı bireyden, çok büyük bölgeleri kaplayan ve sayıları milyonlarca bireyi içeren oldukça yüksek oranda organize kolonilere kadar oluşan topluluklar içinde yaşarlar. Büyük koloniler çoğunlukla “işçi” ve “asker” sınıflarını oluşturan kısır dişilerden oluşur. Bu kolonilerde aynı zamanda verimli erkekler ile bir ya da daha fazla ve “kraliçe” adı verilen verimli dişiler de bulunur. Bu koloniler bazen “süperorganizmalar” olarak tanımlanır çünkü karıncalar tek bir vücut hâlinde koloniyi desteklemek için bir arada çalışırlar.
Karıncalar (Dünya) üzerinde hemen hemen her kara parçasında bulunur. Kendine özgü karınca türleri bulunan ender yerler Antarktika ile birlikte bazı uzak ve uygun olmayan adalardır. Karıncalar ekosistemlerin çoğunda yaşayabilir ve kara hayvanları biyokütlesinin yaklaşık %15 ile %25’ini oluştururlar. Bu başarıları sosyal örgütlenmelerine, yaşam alanlarını değiştirebilmelerine, kaynaklardan yararlanmalarına ve kendilerini savunmalarına bağlanmıştır. Diğer türlerle birlikte geçirdikleri uzun evrim sürecinde, benzerlik, ortakçılık, asalaklık ve karşılıklılık içeren türler arası ilişkiler geliştirmişlerdir.
Ateş karıncası
Ateş karıncaları Solenopsis cinsine ait karıncaların genel adıdır. Dünya çapında 200’ü aşkın türü bulunan ateş karıncaları stinger sınıfı üyesidirler. Ateş karıncası ısırığı insanda yanmanın verdiğine benzer bir acıya neden olur. Propodeumları sayesinde kolayca tanınırlar.
Dünyada “ateş karıncası” adını taşıyan birçok tür bulunmaktadır ancak bunların bir bölümü Solenopsis türüyle herhangi bir akrabalık bağına sahip değildir. “Küçük ateş karıncası” olarak bilinen Wasmannia auropunctata bu duruma örnek olarak gösterilebilir.
Ateş karıncaları kış uykusuna yatmamakta ancak aşırı düşük sıcaklıklara dayanabilmektedir. Lycaenidae ve Riodinidae gibi kelebek türleriyle karşılıklı yarara dayalı ilişkiler kurabilmektedirler.