İsyan, aynı ortamda mevcut bir küme kişinin (ekseriya askeri personel yahut gemi mürettebatı, sivil olsa dahi) kanunen itaat etmesi müstelzim emirlere karşı gelmesi hasebiyle ustalıklenen akarsuç. Geçmişte birhayli ülke, ayaklanmayı idam cezası kabil dik cezalarla cezalandırmıştır.[asıl belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, leşkerî başkaldırı türüne bir örnektir. MÖ 327’bile Hindistan’a buyurmak talip İskender, seferlardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu başkaldırı sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’bile Ferdinand Macellan, Cihan çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, Amerika açıklarında gemi mürettebatının başkaldırıı ile mukabillaştı. İsyancılardan birini idam etti, öbhasılatü bile yakada bıraktı.
Sosyal sorunların münasebet olduğu isyanlara en yalabık örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.