Dengeli Beslenme Nedir: Nasıl Olmalıdır?
Dengeli beslenme, bir insanın bütün besinlerden uygun miktarlarda almasıdır. Yiyeceklerin oranı ve kalori değeri yeterli olmalıdır.
Aşağıdaki dengeli beslenme örneği, normal bir kişiye günde 1600 kalori sağlayacak biçimde düzenlenmiştir.
Süt ürünleri (süt, peynir, tereyağı ya da margarin):
12 yaşına kadar olan çocuklara 3-4 su bardağı kadar
Ergenlik çağındakilere 4 su bardağı kadar
Erişkinlere 2 su bardağı kadar Gebelere 4 su bardağı kadar Emziren annelere 6 su bardağı kadar Et ya da balık: 1-2 porsiyon (1 porsiyon = 75 gr)
Yumurta: Et yerine olmak üzere haftada 6 tane kadar
Kabuklu yemişler ve baklagiller: Et, balık ya da yumurta yerine protein kaynağı olarak, 1 porsiyon (pişmiş halde 1 tabak)
Sebzeler: 4 ya da daha fazla porsiyon (1 porsiyon = 1/2 su bardağı dolusu) ;en azından iki günde bir, yeşil sebze yenmelidir
Meyve: Her gün 1 tane
Ekmek ve tahıl: 4 ya da daha fazla porsiyon (1 dilim = 1 porsiyon ya da 1 su bardağı dolusu)
İlk bebeğime gebeyim ve eskiden sevmediğim yiyecekler için bile aşeriyorum. Bunun bir sakıncası olabilir mi?
Eğer beslenme dengeniz bozulmuyorsa, kaygılanmanız gerekmez. Gebe kadınların protein ve enerji bakımından zengin besinler almaları gerekir. Belki de aşermeniz, bedeninizin eksiklerini karşılama yollarından biridir.
Üreticilerin reklamlarda öne sürdükleri gibi çikolata ve şeker, enerjimizi artırır mı?
Çikolata ve şekerler çok yüksek oranda enerji sağlayan yağ ve şeker içerirler.
Bu nedenle dağcılar yanlarına bol bol çikolata alırlar. Ancak beslenme dengesini bozacağından, enerji sağlayabilmek için yalnız şeker ve çikolata yemek doğru değildir.
Oğlum hastalandığı zaman iştahsız oluyor. Güç kazanması için yemesi gerektiği konusunda ısrar etmeli miyim?
Hayır. Hastayken katı besinler alması gerekmez, hatta sindiremeyeceği için zararlı bile olur. Onun yerine, içmesi için bol sıvı verin. Şekerli açık bir çay ya da süt ile çorba ya da et suyu gerekli enerjiyi sağlayacaktır.
Kızımda beş yıldır egzama var. Bazı besin alerjilerinin egzama yaptığı doğru mudur?
Evet. Yapılan son araştırmalarda bazı deri hastalıklarının bir tür besin alerjisi olduğu gösterilmiştir. Bu konuyu bir doktora danışabilirsiniz.
Çocuklarım sebze yemiyorlar. Yeterli vitamin almalarını sağlayabileceğim başka bir yol var mı?
Konuyu büyütmezseniz, zamanla bu huylarından vazgeçerler. O zamana kadar da gereksinimlerini başka besinlerden sağlama olasılıkları vardır. Ancak, çok endişeleniyorsanız, bir doktorla görüşebilirsiniz.
Bebeğim, arkadaşımın aynı yaştaki bebeğinden daha şişman. Bu zamanla geçer mi, yoksa bir rejim uygulamam gerekir mi?
Aşırı beslenen bebekler şişmanlar ve bu durum normal değildir. Önce bu konuyu doktorunuza danışın. Eğer doktor da bebeğin şişman olduğuna karar verirse, proteinli besinleri artırıp karbonhidratları azaltacaktır. Bunun anlamı şudur: Kurabiye, pasta ve şekerler kesilecek, patates ile ekmek azaltılacak ve günde yarım litre sütten fazlası verilmeyecektir.
Vejetaryen olmak istiyorum, ama arkadaşlarım et yemezsem yeterli miktarda protein alamayacağımı söylüyorlar. Bu doğru mu?
Et yemeden de bedenin protein gereksinimi tam olarak karşılanabilir. Ama bunun için, beslenmenizde dikkatli bir ayarlama yapmanız gerekir. Sözgelimi, et yerine yalnızca yumurta ve peynir yemeniz doğru değildir. Protein gereksiniminizin bir bölümünü fındık ve ceviz gibi kabuklu yemişler ile baklagillerden ve tahıl ürünlerinden almalısınız. En çok ette bulunan B12 vitaminini de, ayrıca ilaç halinde almanız iyi olur.
Kilo vermek istiyorum, ama rejimlerin çeşitliliği karşısında kararsızlığa düşüyorum. Ne önerirsiniz?
Doktorların önerdiği zayıflama rejimlerinin çoğu, günde 1200 kalori alınacak biçimde ayarlanır. Bu diyetlerde, açlık duygusunu giderecek kadar posa, 50 gr kadar protein, 125 gr karbonhidrat ve yeterli miktarda mineral ve vitamin bulunur. Yağ çok azdır, alkol ise hiç yoktur.