Siyah bir gazeteci olan Hadija Haruna-Oelker, Amanda Gorman’ın “Sıska Siyah bir kız” hakkındaki şiirinin Almanca çevirisini yaptı.
Türk asıllı Alman yazar Kübra Gümüşay da öyle.
Bir beyaz çevirmen olan Uda Strätling gibi.
Edebiyat çevirisi genellikle tek başına yapılan bir arayıştır, ancak Alman yayıncı Hoffmann und Campe, Gorman’ın şiirinin çevirisinin – sadece 710 kelime – sadece Gorman’ın sesine sadık olmadığından emin olmak için bir yazar ekibi aradı. Üçlünün ayrıca siyasi ve sosyal önemini netleştirmesi ve beyaz olmayan insanları, engelli insanları, kadınları veya diğer marjinal grupları dışlayabilecek herhangi bir şeyden kaçınması istendi.
Strätling, işbirlikçi yaklaşım için “Bu bir kumardı,” dedi.
Soldan sağa, Amanda Gorman’ın “The Hill We Climb” şiirinin Almanca çevirisi üzerinde birlikte çalışan Kübra Gümüsay, Hadija Haruna-Oelker ve Uda Strätling. “ Kredi. . . Katarina Ivanisevic (ortada); Christoph Keller (sağda)
Ekip yaklaşık iki hafta boyunca kelime seçimlerini tartıştı ve bazen açıklama için Gorman’a e-posta gönderdi. Ancak çalıştıkları sırada, Avrupa’nın başka yerlerinde şairin eserini kimin çevirme hakkına sahip olduğuna dair bir tartışma gelişiyordu.
Gümüşay içini çekerek, “Bütün bu tartışma başladı,” dedi.
Şubat ayında Hollanda’da bir yayıncı olan Meulenhoff, ilk romanı geçen yıl Booker Uluslararası Ödülünü kazanan yazar Marieke Lucas Rijneveld’den Gorman’ın şiirini Hollandaca’ya çevirmesini istediğini söylediğinde başladı.
Meulenhoff yaptığı açıklamada, Rijneveld’in “ideal aday” olduğunu söyledi. Ancak birçok sosyal medya kullanıcısı aynı fikirde değildi ve Gorman’ın açılış töreninde okuması Siyahlar için önemli bir kültürel an iken neden beyaz bir yazarın seçildiğini sordu.
Üç gün sonra Rijneveld istifa etti. (Rijneveld, bu makale için bir röportaj talebini reddetti.)
Mart ayında, tartışma, başka bir beyaz çevirmen olan Victor Obiols’un Katalan yayıncı Univers tarafından iptal edilmesinin ardından yeniden alevlendi. Obiols, bir telefon görüşmesinde profilinin “proje için uygun olmadığı” söylendiğini söyledi. ”(Bir Üniversite sözcüsü yorum yapmaktan kaçındı.)
Avrupa’daki edebi şahsiyetler ve gazete köşe yazarları haftalardır bu kararların ne anlama geldiğini tartışıyorlar ve Gorman’ın şiirini kıtadaki kimlik siyaseti tartışmalarının son parlama noktasına dönüştürüyorlar. Tartışma, edebi çevirinin genellikle incelenmemiş dünyasına ve ırksal çeşitlilikten yoksunluğuna ışık tuttu.
İtalyanca’dan İngilizce’ye siyahi bir çevirmen olan Aaron Robertson, bir telefon röportajında ”Dünyayı böyle fırtınaya sürükleyen bir çeviri tartışmasını hatırlayamıyorum,” dedi.
“Bu bir dönüm noktası anı gibi geliyor,” diye ekledi.
Pazartesi günü, Amerikan Edebiyat Çevirmenleri Derneği kargaşaya boğuldu. Web sitesinde yayınlanan bir açıklamada, “Kimliğin kimi çevirmesine izin verileceği konusunda belirleyici faktör olup olmadığı sorusu, oyundaki meselelerin yanlış çerçevelenmesidir” denildi.
Tartışmanın altında yatan gerçek sorun, “Siyah tercümanların azlığı” olduğunu da ekledi. Dernek geçen yıl bir çeşitlilik araştırması yaptı. Dernek sözcüsü bir e-postada, yanıt veren 362 tercümanın yalnızca yüzde 2’sinin Siyah olduğunu söyledi.
Bir video röportajında, Alman ekibinin üyeleri de tartışmanın asıl noktayı kaçırdığını düşündüklerini söylediler. Haruna-Oelker, “İnsanlar, ‘Renk size çeviri hakkı veriyor mu?’ Gibi sorular soruyor. Bu renkle ilgili değil. ”
Şunları ekledi: “Konu kaliteyle ilgili, mesele sahip olduğunuz beceriler ve bakış açıları ile ilgili. Alman ekibinin her üyesi gruba farklı şeyler getirdi, dedi.
Gümüsay, ekibin “sıska” kelimesinin aşırı zayıf bir kadının imgelerini çağrıştırmadan nasıl tercüme edileceğini uzun zaman geçirdiğini belirterek, şiirin cinsiyet kapsayıcı dilini birçok nesnenin bulunduğu Almancaya nasıl getireceklerini tartıştıklarını söyledi. – ve tüm insanlar – ya erkeksi ya da dişildir. Strätling, “Politika ve kompozisyon arasında sürekli gidip geliyorsun,” dedi.
Gümüşay, “Bana dans etmek gibi geldi” dedi. Haruna-Oelker, ekibin “kimseye zarar vermeyen kelimeleri bulmak için çok uğraştığını da sözlerine ekledi. ”
Ancak, Alman çevirmenler kimlik siyasetiyle uğraşmaktan mutluyken, diğerleri çevirmenlerin gidişlerinden ve bunların sonuçlarından duydukları hayal kırıklığını dile getirdiler. Şiirin İspanyolca baskısının beyaz olan çevirmeni Nuria Barrios, El País gazetesinde Rijneveld’in projeden ayrılmasının “bir felaket” olduğunu yazdı. ”
“Kimlik siyasetinin yaratıcı özgürlüğe karşı kazandığı zaferdir” diye yazdı ve ekledi: “Hayal gücünü çeviriden çıkarmak, zanaatı bir lobotomiye tabi tutmaktır. “
Bazı Siyah akademisyenler ve çevirmenler de endişelerini dile getirdiler. Columbia Üniversitesi’nde İngilizce ve karşılaştırmalı edebiyat profesörü olan John McWhorter, bir e-postada, “Belirli bir siyahlık durumunda bir çevirmenin kimliğinin” uygunluğu “konusunda özellikle endişelenmemiz gerektiğine dair zımni bir fikir var” dedi.
McWhorter, yazarlar ve çevirmenleri arasındaki zenginlik seviyeleri veya siyasi görüşler gibi diğer farklılıklar endişeye yol açmadığını ekledi. “Bunun yerine, bizim ‘çeşitlilik’ duygumuz bu kelimenin ima ettiğinden daha dar: Bu sadece ten rengiyle ilgili,” dedi.
25 Şubat’ta Hollandalı bir gazete olan De Volkskrant için bir fikir yazısı yazan ve Rijneveld’in randevusunu “anlaşılmaz” olarak nitelendiren siyah Hollandalı gazeteci ve aktivist Janice Deul, tartışmayı uygunluk açısından yumuşatmanın “gerçekten saçma” olduğunu söyledi. Ertesi gün Rijneveld istifa etti.
Deul bir telefon röportajında, “Bu kimin çeviri yapabileceğiyle ilgili değil, kimin çeviri fırsatı bulacağıyla ilgili” dedi. Makalesinde işi yapabilecek 10 Siyah Hollandalı sözlü sanatçı listeledi, ancak hepsinin göz ardı edildiğini söyledi.
Tüm bunlarda eksik olan tek görüş elbette Gorman’inki. Viking, Salı günü Amerika Birleşik Devletleri’nde “The Hill We Climb” i yayınlayacak. Cuma günü Apple TV Plus, Oprah Winfrey ile röportajını yayınlamaya başladı, ancak çalışmalarının teşvik ettiği tartışma hakkında yorum yapmadı. Sözcüsü, yorum taleplerine yanıt vermedi.
Gorman ya da çeviri haklarına sahip olan temsilcisi Writers House, kimin seçildiğini etkilemiş görünüyordu. “The Hill We Climb” in Almanca baskısının editörü Aylin LaMorey-Salzmann, telefon röportajında hak sahibinin Gorman ile benzer profilde biri olması gereken seçimi kabul etmesi gerektiğini söyledi.
Şiirin Yunan yayıncısı Psichogios’un editörü Irene Christopoulou, tercüman seçimi için hâlâ onay bekliyordu. Christopoulou bir e-postada, tercümanın beyaz bir “yeni ortaya çıkan kadın şair” olduğunu söyledi. “Yunan nüfusunun ırksal profili nedeniyle, aralarından seçim yapabileceğiniz renkli çevirmenler / şairler yok” diye ekledi.
Şiirin Finlandiyalı yayıncısı Tammi’nin bir sözcüsü, bir e-postada şunları söyledi: “Temsilci ve Amanda Gorman’ın kendisi ile müzakereler hala devam ediyor. “
Diğer birkaç Avrupalı yayıncı, Siyah müzisyenleri çevirmenleri olarak adlandırdı. Bir rapçi olan Timbuktu, İsveç versiyonunu tamamladı ve daha çok Lous ve Yakuza olarak bilinen şarkıcı Marie-Pierra Kakoma, Mayıs ayında Editions Fayard tarafından yayınlanacak olan Fransızca baskıyı çevirdi.
Fayard’daki bir yayıncı olan Sophie de Closets, neden bir pop yıldızını seçtiğini açıklayan bir e-postada, “Lous’un yazma becerilerinin, ritm duygusunun, sözlü şiirle bağlantısının çok değerli olacağını düşündüm” dedi.
De Closets, çevirmenleri işe alırken kimlik konularının “kesinlikle dikkate alınması gerektiğini” sözlerine ekledi, ancak bu yarışın ötesine geçti. “Verilen bir çalışma ile onu çevirecek kişi arasındaki ideal kombinasyonu aramak yayıncının sorumluluğundadır” dedi.
Alman çevirmenlerden biri olan Haruna-Oelker, Avrupa’daki tartışmanın hayal kırıklığı yaratan bir sonucunun dikkati Gorman’ın şiirinin mesajından başka yöne çekmesi olduğunu söyledi. Haruna-Oelker, tıpkı Alman yayıncının bir ekip kurarak yaptığı gibi, “Tırmandığımız Tepeye” insanları bir araya getirmekten bahsetti.
Gümüşay, “Burada güzel bir deney denedik ve geleceğin de burada yattığı yer burası” dedi. “Gelecek, yeni işbirliği biçimleri bulmaya, yeni bir şey yaratmak için daha fazla sesi, daha fazla gözü ve daha fazla perspektifi bir araya getirmeye çalışmaktan geçiyor. “