Ünlü gazeteci Robert Fisk, 245 kişinin katledildiği Şam'a bağlı Deraya kentine giren ilk gazetecilerden biri oldu. Deraya'da gördüklerini kaleme alan Fisk, Suriye Ordusu'nun suçlandığı katliamın muhalifler tarafından işlendiğini ve sivil halkın hedef alındığını yazıyor.
The Independent gazetesiden Robert Fisk, onlarca insanın hayatını kaybettiği Deraya'ya giren ilk gazetecilerden biri oldu. Fisk, Deraya'da gördüklerini ve izlenimlerini aktardığı makalesinde, katliamın sorumlularının Suriyeli muhalifler olduğunu iddia etti. Fisk'in ileri sürdüğüne göre, katliamın öncesinde Suriye ordusu ile muhalifler arasında bir esir değiş tokuşu için görüşmeler yapılıyordu. Ancak görüşmelerin sonuçsuz kalmasından sonra, muhalifler rehin aldıkları birçok sivili katlederek kente doğru harekete geçen Suriye ordusundan kaçtı. Aralarında postane görevlileri gibi memurların, sivil vatandaşların ve çocukların da olduğu onlarca ölü, muhaliflerin katliamının kurbanı oldular.
Deraya'nın katliamdan sonra bir hayalet şehre döndüğünü belirten Fisk, görgü tanıklarının ölümden, tecavüzden, yabancı teröristlerden ve keskin nişancılarca avlanmış kurbanlardan söz ettiğini söylüyor.
"Konuşabildiğimiz ve dört gün önce Dereya'daki kepazelikte yakınlarını kaybetmiş olan kadın ve erkekler, dünyanın her yerinde tekrarlanan sözlerden bambaşka bir hikaye anlatıyorlar. Anlatılanlara göre, Suriye ordusu ile silahlı rejim karşıtları arasında esir değiş tokuşuna dair bir görüşme sürüyordu. Ancak ardından Esad'a bağlı ordu birlikleri, kasabayı tekrar kontrol altına almak için harekete geçti."
Fisk, esir değiş tokuşu ile ilgili herhangi bir resmi açıklama olmasa da, Suriye ordusundan bir görevlinin The Independent'a "uzlaşma için tüm olasılıkları yok ettiler" dediğini belirtiyor. Fisk, Deraya'nın dışında her iki tarafın buluşacağı bir görüşmenin planlandığını, ailesi Esad rejimine bağlı esir askerlerin ve sivillerin ordunun elindeki esir muhaliflerle değiş tokuşunun görüşüleceğini iddia ediyor. Görüşmelerin sonuçsuz kalmasıyla birlikte, ordunun, Şam'ın merkezine 6 km uzaklıktaki Deraya'ya doğru harekete geçtiği bildiriliyor. Ordunun harekete geçmesiyle birlikte, Deraya'da bulunan muhaliflerin de kitle katliamına başladıkları ileri sürülüyor.
"Kasabadaki ilk batılı tanık olmak, çarpıcı olduğu kadar tehlikeliydi de. Kadın, erkek ve çocuk cesetleri, çoğunluğunun bulundukları mezarlıktan askerler tarafından taşınıyorlardı. Orduya bağlı birliklerle beraber bir Sünni mezarlığı olan alana girdiğimizde, keskin nişancıların açtığı ateşle karşılaştık, kurşunlar bizim arkasına saklandığımız zırhlı araca isabet ediyordu."
Fisk, görüştüğü bir kadının sözlerini ise şu şekilde aktarıyor:
"Adının Leena olduğunu söyleyen bir kadın, kasabanın içinden arabasıyla geçtiğini ve evinin yakınlarındaki yol üzerinde yatan en az 10 erkek cesedi gördüğünü belirtti ve Suriye ordusunun henüz kasabaya girmediği saatlerde olduğunu da ekleyerek 'geçip gitmeye devam ettik, duracak cesaretimiz yoktu, sadece yoldaki cesetlere bakabildik" dedi."
Fisk'in görüştüğü bir başka tanık ise, öldürülenlerden birinin postacı olduğunu, devlet memuru olduğu için öldürüldüğünü söylüyor.
Cumartesi günü eşi ve 7 aylık bebeğini alarak minibüsle Deraya'nın yakınındaki Senaya kasabasına gitmeye çalışan Halid Yahya Zukari adında bir kamyon şoförü ise, başına gelenleri şu sözlerle ifade ediyor:
"Yolda gidiyorduk, birden üzerimize ateş açıldı. Eşime yere eğilmesini söyledim ama bir kurşun önce bebeğimize isabet edip, ardından da eşime saplandı. Her ikisi de aynı kurşunla öldü. Ateş ağaçların arasından, yeşilliklerin olduğu bölgeden açıldı. Muhtemelen bizi asker taşıyan bir araç sanan silahlı militanlar tarafından saldırıya uğradık."
Fisk, Suriye ordusu birlikleriyle boş sokaklarda dolaştığını ve birçok ailenin muhaliflere karşı evlerini korumak için barikatlar kurduğunu belirtiyor. (Sol Portal)
Deraya'dan görüntüler yayınlandı
Bu arada, Deraya'dan ilk görüntüler de yayınlanmaya başlandı. Dün sosyal paylaşım sitelerine düşen video görüntülerinde, Suriye ordusunun Deraya'ya girdikten sonraki görüntüleri ve Suriye vatandaşlarının görüşleri yer alıyor. Geçilen korkunç görüntülerde, sokak ortasında yavrusunun üstüne kapanan annenin cansız bedeni izleyenleri şok etti.
Ordunun girişini büyük bir sevinçle karşıladığı görülen Suriyelilerin, askerlere sarıldıkları ve "bizi bu teröristlerden kurtarın", "buradan hiçbir yere ayrılmayın", "orduya sesleniyorum, bunları bitirin artık" dedikleri görülüyor.
Bebekler bıle öldürüldü
Katliamın ardından bölgeye giren Suriye televizyonları da korkunç görüntülere yer verdi. Aralarında çocuk ve kadınların da bulunduğu sivillerin cenazelerinin yığıldığı sokaklarda ilerleyen askerlere, kasaba sakinleri "Bizi teröristlerden kurtarın" diye bağırıyor.
Bir diğer kasabalı ise cenazeleri taşıyan askerlerin yanına gelip "Bunların kökünü ne zaman kurutacaksınız" diyerek tepkisini dile getiriyor.
Muhalifler orduyu suçlamıştı
Suriyeli muhalifler ise katliamın sorumlusunun ordu birlikleri olduğunu ileri sürmüştü. Muhalif gruplar kasabada 200 kişinin katledildiğini açıkalarken, bu gruplara yakınlığı ile bilinen İngiltere merkezli Suriye İnsan Hakları İzleme Örgütü de aynı olayda 320 kişinin katledildiğini iddia etmişti.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki-mun da Salı günü, katliamın soruşturulması çağrısında bulunmuştu. (Yurtazetesi)