Antipatros
- Önem : Makedonya’da kralın naipliğini yapmış Makedon general
Antipatros (Yunanca: Ἀντίπατρος) M.Ö. 397 yıllarında doğmuş Büyük İskender (Yunanca: Αλέξανδρος) seferdeyken Makedonya’da kralın naipliğini yapmış Makedon generalidir. M.Ö. 319 yılında ölmüştür.
Antipatros, II. Philippos’un (Yunanca: Φίλιππος) M.Ö. 336 yılında öldürülmesinin ardından İskender’in tahta geçmesinde etkili oldu. İskender, doğuya doğru sefere çıkınca, tecrübeli generale Avrupa’daki orduların kontrolünü ve tahtının naipliğini verdi.
Antipatros, Makedonia’da kaldığı süre boyunca Yunanistan’daki kent devletlerinin Korinthos Birliği’ni parçalama girişimleriyle ve Spartalıların isyanlarıyla mücadele etti. Yunanistan’daki Makedon egemenliğini kırmaya yönelik bu girişimleri başarıyla engelledi.
İskender’in ardından imparator naibi olan Perdikkas’ın (Yunanca: Περδίκκας) öldürülmesinin ardından imparator naipliğine getirildi. İmparatorluğun bir arada kalmasına uğraştı ve satraplıkları yeniden taksim etti. İskender’in seferinin ardından Mesopotamia’ya kayan imparatorluğunun merkezini tekrar Makedonia’ya çevirmeye çalıştı.
Ancak M.Ö. 319 yılında öldü. Antipatros’un ölümünün ardından, yeni imparatorluk naibi olarak Polyperkhon (Yunanca: Πολυπέρχων) seçildi; ancak Polyperkhon da satrapların hareketlerini dizginleyemedi. Oğlu Kassandros (Yunanca: Κάσσανδρος), bu atamaya karşı çıktı ve Polyperkhon’u indirdi; İskender’in karısı Roksana’yı (Yunanca: Ῥωξάνη) ve oğlunu öldürterek İskender’in hanedanını bitirdi. İskender’in varisleri öldürüldüğünden artık Makedon İmparatorluğu’nun siyasî olarak bir arada kalması mümkün değildi. Satraplar teker teker bağımsızlıklarını ilan ettiler.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
Bosch, E. Hellenizm Tarihinin Anahatları I. Kısım: Büyük İskender İmparatorluğu. Çev., Afif Erzen. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, 1942.
Encyclopaedia Britannica, ‘’Antipater’’ maddesi.
Mansel, Arif Müfid. Ege ve Yunan Tarihi. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2014.
Tekin, Oğuz. Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş. İstanbul: İletişim Yayınları, 2016.
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
-
Sepetçiler Kasrı
Günümüzde Yeşilay’ın Genel Merkez binası olarak kullanılan Sepetçiler Kasrı 1643 yılında Sultan İbrahim’in emri üzerine Hassa Başmimarı Kasım Ağa’nın mimarbaşılığı ile inşa edildi. Topkapı Sarayı’nın dış kısmında denizin hemen dibinde konumlanan kasrın adının dönem itibariyle o bölgede bulunan sepetçi esnafından aldığı söylenir. İsmin verilişine dair diğer bir rivayetse sepetçiliğe merakıyla bilinen Sultan İbrahim’e sepetçilerin bir şükran göstergesi olarak kasrın yapımına destek sağlamalarıdır. Divanhânesinde saz âlemlerinin yapıldığı bilinen kasır muhtemelen hanedan ve özellikle harem halkının donanma merasimlerini izlemesi için inşa edilmiştir. Nitekim bu durum benzer amacı taşıyan Yalı Köşkü’nün yapıya yakınlığını da açıklar.
-
Zeyrek Sosyal Sigortalar Kurumu
1950’li yılların başından itibaren Türk mimarlık tarihinde kendine yer bulan Cumhuriyet dönemi önemli mimarlarından Sedad Hakkı Eldem’in 1962-1964 yılları arasında mimarlığını üstlendiği Zeyrek Sosyal Sigortalar Kurumu Binası, İstanbul’un çağdaş mimari yapılarındandır. Kullanılan malzeme ve mimarisindeki yalınlığıyla modernist özellikleri bünyesinde taşıyan eser, Zeyrek mahallesinin dokusu ve bağlamındaki Zeyrek Kilise Cami ile uyum içindedir. Türk ev oranlarını ve çeşitli biçimsel ögelerin yetkin şekilde kullanıldığı eser,1986 yılında Ağa Han ödülüne layık görüldü.
-
Harun Tolasa
Divan edebiyatı üzerine araştırmalarıyla tanınan Harun Tolasa, Seydişehir’de doğdu. İlk ve orta öğrenimini Seydişehir’de ve Konya’da tamamladı. Askerliğini yaptıktan sonra üniversite öğrenimine başladı; İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü ile İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu’nu bitirdi. İki yıl Muğla’da Turgutreis Lisesi’nde edebiyat öğretmenliği yaptı. Ardından Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde Eski Türk Edebiyatı asistanı oldu. Ali Nihad Tarlan’ın gözetiminde yürüttüğü Ahmed Paşa’nın Şiir Dünyası adlı teziyle doktor unvanını aldı. 1970’te iki yıl süreyle Amerika Birleşik Devletleri’ne gönderildi. Burada edindiği bilgilerle hazırladığı Sehî, Latîfî, Âşık Çelebi Tezkirelerine Göre 16. Yüzyılda Edebiyat Araştırma ve Eleştirisi adlı doçentlik tezi, eski Türk edebiyatı alanında bilimsel yöntem uygulaması açısından örnek kabul edilir. 1977’de Ege Üniversitesi’nin Sosyal Bilimler Fakültesi’nde Selahattin Olcay ile birlikte Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nün kuruluşunu gerçekleştirdi. Profesörlüğe yükseltilmesinden bir yıl sonra Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi dekanlığına tayin edildi. Bu görevde çok kısa bir süre çalıştıktan sonra vefat etti.
-
Artuk Bey
Anadolu’nun fethinde önemli rol oynayan Selçuklu emiri Artuk Bey(Artuk b. Eksük)’in ilk dönemlerine dair bilgi bulunmamaktadır. 1063 yılında kendisine bağlı Türkmenler’le Sultan Alparslan’ın hizmetine giren Artuk Bey, Malazgirt Savaşı’nda sultanın maiyetinde bulundu. Savaştan sonra Bizans’la imzalanan antlaşmanın yerine getirilmemesi üzerine, Yeşilırmak ve Kızılırmak havzalarında fetihler yaptıktan sonra Sakarya Nehri’ni geçerek İzmit taraflarına ulaştı. Alparslan’ın ölümü ve kardeşi Karaarslan Kavurd Bey’in saltanat iddiasıyla harekete geçmesi üzerine merkeze çağrıldı ve Kavurd’un bertaraf edilip Melikşah’ın tahta geçmesinde önemli rol oynadı. Bir süre sonra Sultan Melikşah tarafından Anadolu’daki fetih görevinden alınıp İran-Irak sınır bölgesindeki Hulvân’a tayin edilen Artuk Bey, ayrıca kendisine Ahsâ ve Bahreyn’de isyan eden Karmatiler’le ilgilenme görevi de verildi. Bu arada Hulvân ve el-Cebel’i de Selçuklu topraklarına kattı ve bu başarıları üzerine Hulvân ve civarına vali tayin edildi.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun