Endeksler
HEMŞİRELİK KANUNU
Kanun Numarası : 6283
Kabul Tarihi : 25/2/1954
Yayımlandığı R. Gazete: Tarih: 2/3/1954 Sayı: 8647
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 3 Cilt: 35 Sayfa: 460
Madde 1 - Ortaokulu bitirmiş olup 25 yaşından yukarı bulunmıyan kadınlardan
Hükümetçe açılmış veya tanınmış bir (Ebe - Laborant Hemşire) okulunda 3 sene
tahsil görüp Sağlık ve Sosyal Yardım Vekaletince teşkil olunan jüri huzurunda
meslek imtihanı vererek aldığı diplomayı usulüne göre Sağlık ve Sosyal Yardım
Vekaletine tescil ettirenlerle 3 üncü maddenin 2 nci fıkrasında yazılı olanlara
(Hemşire) unvanı verilir.
Bu kanunun yürürlüğe girmesinden evvel usulüne göre hemşirelik sınıfına
alınmış olanlar sanatlarını yapmaya ve hemşire unvanını kullanmaya devam eder-
ler.
Madde 2 - Bu kanunun yayımından sonra diğer Vekaletlerle özel veya tüzel
kişiler tarafından hemşirelik okulu açılması için Sağlık ve Sosyal Yardım Veka-
letinin müsaadesini almak şarttır.
Gerek bu kanunun yayımı tarihinde mevcut bulunan, gerekse yayımından sonra
açılacak olan bu gibi hemşirelik okulları Sağlık ve Sosyal Yardım Vekaletinin
murakabesine tabidir.
Madde 3 - Türkiye'de hemşirelik sanatını bu Kanun hükümleri dahilinde hem-
şire unvanını kazanmış Türk kadınlarından başka hiç bir kimse yapamaz.
Ancak yabancı memleketlerde ve mahalli Hükümetlerce tanınmış hemşire okul-
larında tahsil görerek diploma alan Türk hemşirelerinin alelusul hüviyetleri
tesbit edilerek, tahsil ettiği memlekette tescil edilmiş olanların diplomaları,
uygun görüldüğü takdirde, aynen Sağlık ve Sosyal Yardım Vekaletince onanıp tes-
cil edildikten sonra sanatlarını yapmalarına müsaade olunur.
Yabancı memleketlerin yukardaki şartları haiz okullarını bitirmekle beraber
diploması oraca tescil edilmiyenler Türkiye'de meslek imtihanı vererek hemşire
olabilirler.
Öğretim programları Türk hemşire okulları programından ve müddetinden az
olan yabancı hemşire okullarından gelenler,noksan olan kısım ve müddetleri Türk
hemşire okullarında tamamlamaya mecburdurlar.
Madde 4 - Hemşirelerin vazife ve salahiyetleri:
A) Hemşireler müdavi tabip tarafından tavsiye edilen tedavi tedbirlerini
uygulamaya yetkilidirler.
KANUNLAR, ŞUBAT 1989 (EK - 3)
B) Hemşireler çiçek aşısını ve acil hallerde icabeden pansumanları re'sen
tatbik edebilecekleri gibi müdavi tabibin tavsiyesi üzerine sağlık kurumlarında
veya dışarda hastalara deri altına, adale içine ve damar içine şırınga yapmaya
yetkilidirler.
Bu sebeple mesuliyetleri şırınganın tatbikindeki bilgisizlik, dikkatsizlik
ve ehliyetsizlik hallerine munhasırdır.
C) Hemşireler dispanserler ve sağlık kurumlarınca görevlendirildikleri ko-
ruyucu hekimlik işlerinde halka bilcümle sıhhi tedbirleri, sağlık korunma çare-
lerini ve müracaat etmeleri lazımgelen sağlık kurumlarını bildirirler. Bulaşıcı
hastalıklarla savaş tedbirlerini alır ve tatbik ederler. Hemşireler hususi sı-
fatla girdikleri aile muhitlerinde de yukardaki fıkrada yazılı işleri görürler.
Madde 5 - Hemşire okulundan mezun hemşireler mecburi hizmetlerini bitirip
memuriyetten ayrılınca;mecburi hizmeti olmıyan hemşire okulu mezunları istedik-
leri vakit sanatlarını serbestçe yapabilirler.
Serbest çalışacak hemşireler lüzumlu vesikalarını bir dilekçeye bağlayarak
mahallin en büyük sağlık amirine verirler. Serbest çalışan hemşire ev adresiyle
çalışmak istediği yerde bir değişiklik olduğu takdirde bir hafta içinde aynı
makama haber vermeye mecburdur.
Madde 6 - Bu Kanun hükümlerine göre hemşire okullarından mezun olup hemşire
unvanını kazanmış bulunanlar hemşire olarak memuriyete alınırlar.
Bu madde mucibince yapılacak tayin ve terfilerde ve maaşların verilmesinde
3656 sayılı Kanun esasları cari olur.
Madde 7 - İlkokulu bitirmiş ve 18 yaşını tamamlamış olan kadınlar hemşire
yardımcısı olabilirler. İlk tahsilden sonra hastanelerde altı aylık nazari kurs
gördükten sonra en az bir senelik ameli ve nazari bilgi edinmek için staj gö-
renler ehliyetlerini bir jüri huzurunda ispat ettikleri takdirde hemşire yar-
dımcısı olurlar.
Bu madde mucibince hemşire yardımcısı olanlara 3656 sayılı kanun hükümleri
tatbik olunur.
Madde 8 - Uzman hemşirelerin (Öğretmen, okul idarecisi, başhemşire, klinik,
ameliyathane, dispanser, laboratuvar hemşireleriyle ziyaretçi hemşireler, diyet
hemşireleri,sosyal hizmet hemşireleri ve saire) nasıl yetiştirilecekleri Sağlık
ve Sosyal Yardım Vekaletince hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir.
Madde 9 - Lise veya hemşire okulu mezunu olup da Türkiye'nin veya yabancı
bir memleketin yüksek hemşirelik okullarında tahsillerini tamamlıyanlar kabili-
yetlerine göre, hemşire okulu öğretmeni, başhemşire ve idareci hemşire olurlar.
Bunlar hizmete ilk girdiklerinde hemşire olarak tayin olunurlar. Hastane
veya sağlık kurumu başhemşiresi olabilmek için bir terfi süresince çalışarak
ehliyetlerini ispat etmiş olmaları şarttır. Hastane başhemşireliklerine tayinde
yüksek hemşire okulu mezunlarının rüçhan hakları vardır.
Bu maddeye göre yapılacak tayin ve terfilerde ve maaşların verilmesinde
3656 sayılı kanun esasları cari olur.
Madde 10 - Resmi ve özel sağlık kurumlarında çalışan hemşireler haftada bir
buçuk gün ve senede bir ay izinlidirler. Nöbetçi olmıyan hemşirelere hastane
hizmetlerine halel gelmemek şartiyle mesai saatleri dışında baştabip tarafından
ayrıca gece izni verilebilir.
Madde 11 - 3 üncü madde hükümlerine riayet etmiyen, dördüncü maddede yazılı
vazife ve salahiyet hudutlarını tecavüz eden ve 5 inci maddenin ikinci bendi
hükmünü yerine getirmeksizin serbest çalışan hemşirelerden (50) liradan (200)
liraya kadar hafif para cezası alınır.
Madde 12 - Mecburi hizmet mükellefiyetine tabi olarak yetiştirilecek hemşi-
reler hakkında 2919 sayılı kanun hükümleri tatbik edilir.
Madde 13 - 1219 sayılı kanunun 64 üncü maddesiyle 3017 sayılı kanunun 4253
sayılı kanunla değiştirilen 61 inci maddesi hükümleri kaldırılmıştır.
Madde 14 - 4862 sayılı kanun ile bu kanunun eklerine bağlı kadro cetvelle-
rindeki başhemşire, hemşire, ziyaretçi başhemşire,ziyaretçi hemşire ve ebe kad-
roları kaldırılmış ve onların yerine bu kanuna bağlı (1) sayılı cetvel eklen-
miştir. Ekli (1) sayılı cetveldeki kadrolar, doğum evleri,nisaiye klinikleri ve
sağlık merkezlerine tayin olunacak ebeler hakkında da tatbik olunur.
Ekli (2) sayılı cetveldeki kadrolar 1954 mali yılında kullanılamaz.
Geçici Madde 1 - (6283 sayılı Kanunun kendi numarasız geçici maddesi olup
teselsül için numaralandırılmıştır.)
Bu kanunun neşrinden evvel hastabakıcılık yapmakta olanlardan yedinci mad-
deye göre hemşire yardımcılığına talip olanlar jüri huzurunda ehliyetlerini is-
pat ettikleri takdirde hemşire yardımcısı olabilirler.
Madde 15 - Bu kanun 28 Şubat 1954 tarihinden itibaren mer'idir.
Madde 16 - Bu kanunun hükümlerini icraya Maliye ve Sıhhat ve İçtimai Muave-
net Vekilleri memurdur.