Diş Çarpıklığı ve Ağzın Hizasız Kapanması
Dişlerin çarpık, üst üste veya eğri çıkmasının çeşitli nedenleri vardır. Bazı kişilerin ağızları dişlerine göre çok küçüktür ve bu durum dişlerin sıkışarak kaymasına yol açar. Kimi durumlarda ise, üst ve alt çeneler aynı boyutta değildir ya da şekilleri bozuktur. Bunun sonucunda ise, üst veya alt çene diğerinden daha ileride olur.
Nasıl ki göz rengi veya ellerin büyüklüğü genetik ise, diş çarpıklığı, üst çenenin veya alt çenenin önde olması da genellikle kalıtımsal özelliklerdir. Ağzın hizasız kapanmasının diğer nedenleri ise, süt dişlerinin veya ana dişlerin erken kaybedilmesi, diş onarımlarının (örneğin dolgular veya kaplamalar) yerine düzgün oturmaması, gingivit (dişeti iltihabı), dişler ve dişetleri üzerinde aşırı baskı, ciddi bir yüz yaralanması sonrasında çene hizasının bozulması, ağız veya çene tümörleri, parmak emme, dil itimi, üç yaşının üstünde emzik kullanımı veya uzun süre biberon kullanımı gibi çocuklarda yaygın görülen ağız sağlığı problemleridir.
Diş çarpıklığı ve ağzın hizasız kapanmasıyla birlikte görülen problemler nelerdir?
Diş çarpıklığı ve ağzın hizasız kapanması:
- Düzgün çiğnemeye engel olabilir.
- Dişlerin temiz tutulmasını zorlaştırarak, diş çürümesi ve dişeti iltihabı riskini artırabilir.
- Dişleri, çeneleri ve kasları zorlayarak diş kırılması riskini artırabilir.
- Kişilerin görünümlerinden utanmasını sağlayarak özsaygılarını etkileyebilir.
Dişlerimin çarpık olup olmadığını veya ağzımın hizalı kapanıp kapanmadığını nasıl anlarım?
Dişlerinizin çarpık olup olmadığını kendiniz görebilirsiniz, ama probleminizin tedavi gerektirip gerektirmediğini diş hekiminiz tespit edebilir. Bunun için diş hekiminiz aşağıdaki belirtilerin bulunup bulunmadığını kontrol edecektir:
- Dişlerinizin düzensiz sıralanmış olması
- Yüzünüzün normal görünmemesi
- Çiğneme veya ısırma zorluğu ya da rahatsızlığı
- Pelteklik dahil olmak üzere konuşma zorlukları
Bu belirtilerin varlığı durumunda, diş hekimi sizi genellikle, diş çarpıklığının ve ağzın hizasız kapanmasının teşhisi ve tedavisi konusunda uzman olan bir ortodontiste yönlendirir.
Ortodontistin hangi testleri yapmasını bekleyebilirim?
Ortodontist, nasıl bir tedavi gerektiğini belirlemek üzere muhtemelen röntgen filmleri çekecektir. Yanı sıra yüzünüzün fotoğraflarını çekip, dişlerinizin kalıbını çıkaracaktır. Röntgen filmleri, dişlerin ve diş köklerinin konumu ve henüz diş etlerinden çıkmayan herhangi bir diş bulunup bulunmadığı hakkında bilgi verir. Özel sefalometri veya panoramik röntgen filmleri dişlerin çeneye, çenenin ise başa bağlantısını gösterir. Ortodontistiniz aynı zamanda dişleriniz, çeneleriniz ve başınız arasındaki bağlantıyı daha ayrıntılı incelemek üzere düzenli olarak fotoğraflarınızı çekebilir. Bu işlemlerin ardından, dişlerinizin kalıbı çıkarılır. Kalıp, daha sonra dişlerinizin kopyasını çıkarmak üzere kullanılan yumuşak bir malzemeyi ısırmanızı sağlayarak gerçekleştirilir.
Diş çarpıklığı ve ağzın hizasız kapanması nasıl tedavi edilir?
Ortodontist, teşhis konulduktan sonra dişleriniz veya ağzınızın hizasız kapanması için en iyi tedaviye karar verecektir. Bazı kişilerde sorunu ortadan kaldırmak üzere yalnızca (dişlerin yeni konumunu sabitlemek üzere) çıkarılabilir bir tutucuya ihtiyaç duyulacaktır. Asıl sorun dişlerin çok sıkışması ise, bir veya daha fazla dişin çekilmesi gerekebilir. Birçok kişide sorunu ortadan kaldırmak üzere diş telleri kullanılması gerekir. Üst dişlerin veya alt dişlerin çok önde olması gibi nadir durumlarda ise, operasyon gerekebilir.