Mossad’ın yeni başkanı David Barnea, 2019'dan bu yana casusluk ajansının en iyi operasyonlarında eski başkan Yossi Cohen ile yakın bir şekilde çalıştı, ancak bu onun PR ve cinayetlere olan tutkusunu miras alacağı anlamına gelmiyor
David (Dedi) Barnea'nın Mossad'ın yeni şefi olarak adlandırılmasıyla, İsrail'in yabancı casusluk ajansının, misyonlarının, operasyonlarının ve önceliklerinin doğasında olmasa da, bazı değişikliklere uğraması bekleniyor.
Ana değişiklikler, önümüzdeki hafta emekli olacak olan Yossi Cohen'in ve halefinin farklı stillerini, özelliklerini ve karakterlerini yansıtacak.
Barnea, Mossad'ı, Cohen'in görev süresinin beş buçuk yılını karakterize eden çok daha az tantana ve halkla ilişkiler ile gizli, radar altında bir örgüt olarak yeniden konumlandırmayı planlıyor. Barnea yönetimindeki ajansın daha az politikleşeceği ve yeni patronunun kesinlikle Başbakan Benyamin Netanyahu'ya daha az yakın olacağı da açık.
1965 doğumlu Barnea, Sharon bölgesinde Tel Aviv'in kuzeyinde yaşıyor. Netanyahu gibi, askerliğini seçkin Sayeret Matkal Özel Harekat Kuvvetleri'nde yaptı.
1995 yılında eski başbakan Yitzhak Rabin'in öldürülmesinin ardından 1996 yılında Mossad'a kaydoldu ve bir dava subayı oldu. Bir buçuk yıllık eğitimden sonra, Mossad'ın ajanları tanımlamak, işe almak ve idare etmekten sorumlu bölümü Tzomet'e (“kavşak”) alındı. Bu bölümde, tüm Mossad kariyerini geçirdi – hedeflere sızmak ve izlemekle görevli olan Keshet'in (“Yay”) Başkan Yardımcısı olarak iki yıllık bir süre hariç.
2019'da Barnea casusluk ajansının Başkan Yardımcısı oldu.
Ancak casusluk işi Barnea'nın kariyerinin toplamı değildi. İsrail'deki bir yatırım bankasında kıdemli işletme müdürü olarak kısa bir süre çalıştıktan sonra New York Üniversitesi'nde işletme ve finans okumak için aktif hizmetinden ayrıldı.
Orada geliştirdiği iş ve finans becerileri, profesyonel kariyerine casus olarak katkıda bulunan önemli bir varlık olarak görülüyor. Mossad da dahil olmak üzere birçok istihbarat teşkilatı, işe alım ve bilgi toplama operasyonlarını geliştirmek için bazen bir cephe ve bazen de gerçek varlıklar olarak şirketleri kaydeder ve yönetir.
Tzomet'te, ajanların işe alınması öncelikle Mossad'ın bir numaralı önceliklerini hedeflemeye yönelikti: İran ve Hizbullah.
Taktiklerde bir değişiklik
Mossad Başkan Yardımcısı olarak Barnea, 2019'ten bu yana örgütün misyonlarının çoğunu Cohen ile birlikte denetledi. Bunlardan en önemlilerinden biri, 27 Kasım 2020'de Tahran yakınlarında seyahat ederken vurulan İran'ın askeri nükleer programının Başkanı Muhsin Fahrizadeh suikastıydı.
İranlı bilim adamı, Mossad tarafından en az on buçuk yıldır aranıyordu, ancak hayatına yönelik birkaç suikast girişimden kaçmayı başardı. Yine de Mossad'ın en üst kademesindekilerin çoğu, suikastların İsrail'in düşmanlarına verdiği zararın sadece kısa ömürlü olduğunu biliyor. IAEA şefinin bu hafta uyardığı gibi İran şimdi ilk nükleer cihazını kurmaya Fahrizadeh'in öldürülmesi öncesinden ve kesinlikle 2018'den önce ABD Başkanı Donald Trump'ın 2015 nükleer anlaşmasını bırakıp Tahran'a daha sert yaptırımlar uyguladığından daha yakın. .
Beş buçuk yıllık görev süresi boyunca Cohen, İranlı nükleer bilim adamlarının, Hamas mühendislerinin ve Hizbullah üst düzey komutanlarının çalışmalarını sona erdirmek için suikastların kullanılmasını savunmakla övündü.
Barnea, eğer varsa, taktiği son çare olarak kullanacağını varsayabilir.
Mossad, temel görevi ajanlar aracılığıyla bilgi toplamak olan bir casusluk ajansıdır - insan zekası veya HUMİNT. Ancak son on yılda ve özellikle son bir buçuk yılda, teknoloji ve siber savaştan (SIGINT) giderek daha fazla yararlandı.
İnsan zekası ve sinyal zekasının bir kombinasyonu olan HUGİNT olarak adlandırılan şeye yönelik bu melez eğilimin devam edeceği görülüyor.
Bununla birlikte, Mossad hakkında düşük anahtarlı Barnea altında bile çürütülmesi zor olacak bir efsane, örgütün İsrail düşmanlarına suikast yapmaya ve hedefleri sabote etmeye adanmış bir ölüm makinesi olduğu varsayımıdır. O değil....
Mossad, dümende kim olursa olsun, istihbarat toplamaya ve İsrail'i çevreleyen durumun hükümetine dürüst bir değerlendirme yapmaya adamıştır. Yine de "öldürme makinesi" efsanesi, Mossad'ın her şeye gücü yeten bir örgüt olarak imajını şişirmeye yardımcı oluyor.
Mossad'daki üst düzey yetkililerin ve tüm istihbarat topluluğunun değerlendirmesi, Barnea'nın ajansı yine halkın gözünden ve Cohen dönemini karakterize eden kişilik kültünden kaçınan düşük profilli bir organizasyon haline getireceğidir.
7.000 kişilik bir işgücüne sahip olan Mossad, Cohen'in tasvir etmeye çalıştığı tek kişi değil. Ajans ekip çalışmasına dayanır. Her başarılı operasyon, Tel Aviv'in kuzeyindeki karargahında ve dünyanın dört bir yanındaki alanda düzinelerce ve bazen yüzlerce analist, istihbarat subayı, teknoloji uzmanı, sürücü, kurye ve operatörün zahmetli çabalarının bir sonucudur.
Arap dünyasına bir köprü
Barnea'nın ana görevlerinden biri, Netanyahu'nun beğenisine olmasa bile, Başbakan olarak kalırsa, Netanyahu'ya profesyonel bir dürüstlükle gerçekleştirmek ve Netanyahu'ya doğru bir istihbarat resmi sunmak olacaktır.
Bir diğer öncelik, ABD Başkanı Joe Biden'in döneminde İsrail ile ABD arasındaki ve özellikle Mossad ile CIA arasındaki ilişkiyi geliştirmek olacak. Yeni casus şefi, Netanyahu'nun nükleer anlaşmanın yeniden canlandırılması konusunda yarattığı gerginlikleri etkisiz hale getirmek için çok çalışmak zorunda kalacak.
Yine de Mossad'ın temel gündeminin değişmeyeceği varsayılabilir. İran nükleer programı hakkında bilgi toplama ve askeri yönlerini bozma çabası, eğer ihtiyaç duyulursa, öncelikli olmaya devam edecektir.
İsrail sınırları dışında faaliyet gösterme yetkisi nedeniyle Mossad'ın bir bölgede bulunmadığını belirtmek ilginçtir: Filistin, askeri olarak orduya, istihbaratına ve iç güvenlik ajansı Shin Bet'e bırakıldı.
İran'a takıntılı Netanyahu ve Cohen, Filistin Yönetimi (PA) ile müzakereleri ilerletmeyi ve desteklemeyi reddetti. Netanyahu'nun tavrı, her ikisini de zayıflatarak çatışmayı “yönetmeye” çalışırken PA ve Hamas ile “böl ve yönet” ile başa çıkmaktı.
Ancak Gazze'deki son savaşın - son 12 yılın dördüncüsü - kanıtladığı gibi, İsrail çatışmayla uğraşmaktan kaçmaya çalışsa bile, Filistin marjinal bir sorun değil.
Sadece Mossad'ın yeni başkanının İsrail-Filistin anlaşmazlığına barışçıl bir çözüm bulmanın ve Mossad'ın Arap dünyasıyla köprü görevi görebilecek bir organizasyon olarak potansiyelini gerçekleştirmenin bir yolunu bulacağını umabiliriz.
/The Jarusalem Post-İsrailpost
/Tercüme ve edit: Abdullah Yiğit