Makalede Neler Var ?
- 1 CRD (Kronik solunum sistemi enf.)
- 1.1 Kanatlılarda CRD-Hırıltı Hastalığı Etken:
- 1.2 Kanatlılarda CRD-Hırıltı Hastalığı oluşması ve seyir:
- 1.2.1 Kanatlılarda CRD-Hırıltı Hastalığı semptomları
- 1.2.2 Kanatlılarda CRD-Hırıltı Hastalığı Lezyonlar ve Teşhis:
- 1.2.3 Kanatlılarda CRD-Hırıltı Hastalığı sağıtım:
- 1.2.4 Kanatlılarda CRD-Hırıltı Hastalığı Korunma:
CRD (Kronik solunum sistemi enf.)
Kanatlılarda CRD-Hırıltı Hastalığı Etken:
Kanatlılarda CRD-Hırıltı Hastalığı Etkeni Mycoplazma gallisepticum’dur. Mycoplazmalar da hücre duvarı yoktur.
Kanatlılarda CRD-Hırıltı Hastalığı oluşması ve seyir:
Her yaştaki hayvanlar duyarlı olmasına rağmen, özellikle büyüme çağındaki hayvanlar daha çok yakalanırlar. Seconder enfeksiyonlarla beraber olunca daha şiddetli seyrederler. Bulaşma leteral veya vertical olabilmektedir. Leteral bulaşmada hayvanların hastalar ile teması önemlidir. Ayrıca damlacık enfeksiyonu tarzında da bulaşma olabilir. Bu tür bulaşmada kümesteki hayvanların hepsi hastalanır. Beslenme ve havalandırma yetersizliği, ısıtma noksanlığı, hayvanların sıklığı ve diğer stres faktörleri hayvanları CRD’ye karşı duyarlı hale getirir. CRD pozitif damızlık sürüler hastalığın oluşmasında önemli kaynaklardan biridir. CRD çoğunlukla seconder E.coli gibi enfeksiyonlar la beraber seyreder. Bu da CRD complex olarak adlandırılır.
Kanatlılarda CRD-Hırıltı Hastalığı semptomları
CRD üçüncü haftadan sonra ortaya çıkar. Tracheal sesler, hırıltılar, burun akıntısı, öksürük, solunum güçlüğü, yem tüketimi azalışına bağlı kilo kaybı, yumurta tavuklarında verim düşüklüğü ve dölsüz yumurta (%10) çokluğu gözlenir. Broilerde en önemli belirti karkas ağırlığının önemli ölçüde azalmasıdır. Hindilerde sinüslerin şişmesi nedeni ile yüzler şişer ve gözleri kapanır. Ensefelopati şekillenir.
Kanatlılarda CRD-Hırıltı Hastalığı Lezyonlar ve Teşhis:
Otopside hava keselerinde açık sarı veya şeffaf sümüksü bir mukus vardır. Ayrıca her iki akciğerde yarı katı exudat tabakaları mevcuttur. Teşhis klinik semptomlar ve laboratuvar tanıları ile yapılır.
Kanatlılarda CRD-Hırıltı Hastalığı sağıtım:
Enrofloksasin, tylosin, spectinomisin, lincomysin, eritromycin etkilidir. Seconder enfeksiyonların da önlenmesi açısından geniş spektrumlu antibiyotik kullanımında fayda vardır.
Kanatlılarda CRD-Hırıltı Hastalığı Korunma:
Korunma üç aşamada ele alınabilir.
Aşılamada canlı ve inaktif aşılardan yararlanılabilir. İnaktif aşıların immuniteleri düşüktür. Canlı aşılarda aşı içerisindeki suşun virülensi önemlidir ve kümese hastalığın girmesi açısından tehlikelidir. Aşılar, göz damlası, içme suyu, sprey ve intranazal inokülasyon şeklinde uygulanabilir. M.gallisepticum’dan ari kümesler oluşturmak için serolojik muayeneler ile portörler ayrılır. Program grandparentler den başlar.
Kanatlılarda CRD-Hırıltı Hastalığı TEDAVİSİ VE KULLANILABİLECEK İLAÇLAR
Piliç, tavuk, hindi ve güvercinlerde ülkemizde de çok yaygın görülen bakteriyel bir hastalık olan CRD’nin spesifik etkeni Mycoplasmatocea ailesinden “Mycoplasma gallisepticum”dur.
Bakteri nedenli bir hastalık olduğundan antibiyotiklerle tedavi edilebilmektedir. Antibiyotik uygulaması oldukça olumlu sonuçlanmaktadır. Çeşitli antibiyotikler bu amaçla kullanılabilir. Yurt dışında bu hastalık için üretilmiş olan güvercin ilaçlarında yaygın olarak Chlortetracyline ve Doxycyline etken maddeli ilaçlar kullanılmaktadır. Tedavi sırasında kuşların kalsiyum kaynaklarından (grit taşları, gaga taşları vb) uzak tutulması gerekmektedir. Çünkü kalsiyum Chlortetracyline’nin ve Doxycyline’nin etkisini azaltmaktadır. Yumurtlama dönemlerinde olan kuşlarda bu ilaçlar kullanılmamalıdır. Ancak kuşların multivitamin takviyesine gereksinimleri de vardır. Bunun için kalsiyum içermeyen bir vitamin kompleksi olan Bavitsole Solüsyonu öneririm.
DEVAMİSİN TABLET:
Chlortetracyline Hydrochloride etken maddeli bir ilaçtır. Her tablette 500 mg etken madde bulunur. 12 tabletlik ambalajlar halinde piyasada satılmaktadır. Güvercinlerde bakteri kökenli bütün hastalıklarda kullanılabilir ancak özellikle CRD hastalıklarında tercih edilmektedir. CRD hastalıklarının tümünde kullanılabilir. Vetaş ilaç firmasının bir üretimidir. Veteriner ilaçları satan eczane ve ilaç depolarında bulunur, güvercinler için kullanılabilecek doz, kuş başına günde 15 mg’dır. Bu dozu sağlayabilmek için 2 litre suya ¼ tablet karıştırmak uygun olabilir. Tabletler toz haline getirilip eritildikten sonra 5 gün süre ile her gün taze ilaçlı su verilerek aynı doz tekrarlanır.
HİPRADOXİ-S ÇÖZELTİ:
Doxycyline Hiklat etken maddeli bir ilaçtır. Gürtav ilaç firmasının bir üretimidir. 1 ml ilaçta 100 mg etken madde bulunur. Güvercinlerde bakteri etkenli bütün hastalıklarda kullanılabilir. Ancak özellikle bütün CRD hastalıklarında tercih edilmektedir. Veteriner ilaçları satan eczane ve ilaç depolarında bulunur. Ticari şekli 100, 500 ve 1000 gramlık kavanozlar halindedir. Güvercinler için kullanılabilecek doz, kuş başına günde 25 Mg’dır. Bu dozu sağlayabilmek için 2 litre suya 1 ml karıştırmak uygun olabilir. Tedaviye 5 gün süre ile devam edilir. Kalsiyum, demir, alüminyum ve magnezyum içeren ilaçlarla birlikte kullanıldığında ilacın etkisi azalmaktadır. Bu bakımdan kalsiyum kaynaklarının salma içinden uzaklaştırılması ve mineral takviyesi yapılmaması gerekmektedir. Ancak vitamin takviyesi şarttır. Vitamin olarak Bavitsole oral solüsyon kullanılabilir.
TYLAN ORAL TOZ:
Tylosin etken maddeli bir antibiyotiktir. Ellanco fimasının bir üretimidir. Veteriner ilaçları satan eczane ve ecza depolarında bulunur. Ticari şekli 25 ve 100 gr’lık ambalajlar halindedir. Güvercinlerde tüm CRD hastalıklarında kullanılabilir. Kullanılacak doz 10 güvercin için 1 gram ilaç 2 litre içme suyuna karıştırılarak verilebilir. İlaç tedavisi 2 gün sonra kesilmelidir. Ağır durumlarda tedavi 5 güne kadar uzatılabilir.
TERRAMYCİN GÖZ MERHEMİ:
Beşeri bir ilaçtır. Pfizer firmasının bir üretimi olup, eczanelerde bulunur. Etken maddesi, Oxytetracyline ve B vitaminidir. Antibakteriyel etkili bu merhemin göz için olanı güvercinlerde One eye cold hastalığında haricen yani dışarıdan sürülmek sureti ile kullanılabilir. Günde 1 – 2 kez dıştan göze sürülür. Ticari şekli 3.5 gr’lık tüpler halindedir.