Geri tarihİranlı Kürtlerin en önemli faaliyet döneminde. 20. yüzyılın başında, Kürt hareketinin doğada bölgesel değil, bölgesel olduğunu not etmek önemlidir. Ve her zaman senkronize ve Kürdistan boyunca gelişti. Bu özellik Orta Doğu'da doğal olarak bulunmaktadır.
Kürt, ilk egemen devletin yaratılmasının tarihi için 1946 yılı hatırlanacak. Ve onun yaratıcısı, manevi ve laik hakim ve belediye başkanlığını üstlenen Kazi Mohammed idi. Ve deniyordu - Kürtler arasında "Mukrinsky Kurdistan" adıyla bilinen Makhabad Cumhuriyeti. Bağımsızlık Ocak ayında ilan edildi 1946.
Mehabad, tüm Kürdistan'ın kültürel başkenti oldu. Bölgedeki tüm eğitim sistemi Kürtçe'ye çevrildi. 6'ten 14'e kadar olan çocuklar için evrensel zorunlu orta öğretimin tanıtılması için bir proje tanıtıldı. Yetişkin cehaletini ortadan kaldırmak için okullarda akşam kursları düzenlenmesi amaçlandı. Ekipmanı SSCB'den temin edilen matbaada, Kürtçe edebiyatın ve ders kitaplarının aktif olarak yayınlanmasına başlandı. Ayrıca ilk operayı Kürtçe yaptılar.
Baharın başlamasıyla, cumhuriyetin İran tarafındaki olası düşmanca eylemlerden korunma sorunu sertleşti. Yerel kabilelerin zirvesi güvenilir bir destek olamazdı. Kazi Muhammed hükümetinin temel kalesi, Irak'tan göç eden Barzani kabilesi; 2 Askeri lider Mustafa Barzani liderliğindeki binlerce Barz, cumhuriyetin silahlı kuvvetlerinin bel kemiğini oluşturdu.
Genel olarak, Mehabad Cumhuriyeti elbette mahkum edildi. Hareketin büyük bir karakteri vardı ve yerel kabileler arasında bile kitlesel destek almadı. Cumhuriyet, istisnai durumlar (Sovyet işgali) nedeniyle ortaya çıktı ve bu şartlar yürürlüğe girdikten hemen sonra düştü.
Cumhuriyet, aynı 1946 yılının Aralık ayında dışından tasfiye edildi. Cumhuriyetin “cumhurbaşkanı” Kazi Muhammed asıldı ve başkomutanı Mustafa Barzani, birliğiyle kaçmak zorunda kaldı. Kürtlerin henüz tekrarlayamadıkları neredeyse bir yıllık bağımsızlık ve devletin kendi kaderini tayin etmesi.
Cumhuriyet, Sovyetler Birliği’nin Kürt haritasındaki başarısız oyununun ilk örneği olarak adlandırılabilir. Kürt faktörü SSCB'nin Güney Azerbaycan'ı İran'dan kırmasına ve Şah rejimini zayıflatmasına yardımcı oldu.
Modern İran'da neler oluyor?
İlk olarak, cumhuriyetin etnik ve dini yapısını ele alalım. Bu tür heterojen, İran, etnik grupların ve dillerin çeşitliliği açısından dünyadaki 16 ülkesi.
Persler ülke nüfusunun yaklaşık yarısını (% 51 -% XXUMX), Azeriler 65 - 16%, Kürtler% 25 (yaklaşık 7 milyon) oluşturuyor. Karşılaştırma için: Suriye'de Kürtler% 10'e sahip. İran toplumu aynı zamanda çok sayıda etnik ve kabile grubu tarafından da ayırt ediliyor - Asuriler, Ermeniler, Yahudiler, Çerkesler, Gürcüler, Mazandalılar, vb. Zerdüştler. İran’ın bölgedeki en büyük Yahudi cemaati İran’da yaşıyor.
İran'da, 5 Kürt illeri var:
- Kürdistan
- Sanandaj
- Urmiye
- Kermanshah
- Ilam
Etno-itiraflı kompozisyonun heterojenliği göz önüne alındığında, devlet ulusal politikası çok önemlidir. İran'daki İslam devriminden önce seçkinlerin politikası, ayrılıkçı duyguları önlemek ve ülkenin toprak bütünlüğünü korumak olan “birleşik İran halkı” ilkesine dayanıyordu. İran'daki İslam devrimi sürecinde, İran Kürdistanı'ndaki iktidar pratikte Kürtlerin eline geçti. Ancak, devrimci yılın Mart ayının başlarında, "İran Kürdistan Demokrat Partisi" nin müfrezeleri ile Tahran'dan gönderilen İslam Devrimi Muhafızları arasında silahlı çatışmalar başladı. Eylül ayının başlarında, İranlılar büyük bir saldırı başlattı, bunun sonucu olarak hükümet güçleri İran Kürdistanı'nın büyük kısmını kontrol altına almayı başardı. Sonra İran Anayasası'nda değişiklikler oldu: “birleşmiş insanlar” terimi yerine “dini birliğin” birleşimiyle değiştirildi.
İran’daki devlet etkileşimi, etnik kökene dayalı çeşitlilik, dillerin ve lehçelerin çeşitliliği (Kürtçe, Farsça ve Azeri-Türkçede), "Farsça üstünlüğü" bağlamındaki ulusal politika ve ülkenin idari bölümünün özellikleri gibi faktörlerle karmaşıklaşıyor. İslam Cumhuriyeti ostanlara (iller) ayrılmıştır. dinsel, dilsel, ulusal işaretler üzerine. Böyle bir cihaz, azınlıkları “birleşik İran halkına” entegre etme sürecinde önemli bir rol oynamaktadır. Herhangi bir Ostan'da etnik azınlık eyalet nüfusunun% 10 - 15'ini oluşturuyorsa, bu durum bölgenin istikrarsızlaşmasına neden olabilir.
Irak'ın Kürt özerkliği sınırındaki İran Kürdistan bölgesi, İslam cumhuriyetinin en fakir bölgelerinden biri. Yerel nüfusun geriye dönük sosyal ve ekonomik durumu, 20. yüzyılın başlarından bu yana değişmedi. İran Kürdistan sakinlerinin birçoğu özerk bölgede iş buluyor ve çoğu eşek ve atlara mal taşıyarak küçük çaplı sınır ticareti kazanıyor. Bugün İran ve Kürdistan arasında iki resmi sınır kapısı var - Hacı Omran ve Parviz Hanare. Bunlar sayesinde kamyonları ve büyük römorkları mallarla takip edebiliyorlar. İran'la yarı yasadışı sınır ticaretinin hacmi bilinmiyor, ancak 2013’taki İran-Kürdistan sınırındaki yasal ticaret hacmi 4 milyar doları buldu. Ayrıca, her iki devletin sakinleri de vizesi olmadan sınırı geçebilir.
İran'da Azınlık Politikası
Etnik Kürdistan toprakları olan dört ülkenin hepsinin de aynı baskı karşıtı Kürt politikasını sürdürdüğü, hepsinin muhtemel Kürt hareketini bastırmaya çalıştığı belirtilmelidir. İran istisna değil. İran'daki rejim, Kürt azınlığa karşı en vahşi ve en sert olanıdır. Asılsız olmamak için, Uluslararası Af Örgütü (bağımsız bir insan hakları kuruluşu) raporundan verileri alıntılayacağım.
“İran Körfezi bölgesinde, İran hükümeti Baha’s’ı hapsetmeye ve 46 Uluslararası Af Örgütü Uluslararası 2014 / 15 Eğitim Raporunu daha fazla almalarını engellemeye devam etti ve ayrıca Azerbaycanlılar, Kürtler ve diğer etnik azınlıkların haklarını da sınırladı.”
“Etnik ve dini azınlıklar konusunda özel bir danışman olan Cumhurbaşkanı Rohani'nin ataması, Ahwazi Arapları, Azeriler, Baluchi, Kürtler ve Türkmenler veya Ahl Haq, Baha’iler de dahil olmak üzere dini azınlıklar dahil olmak üzere İran’daki etnik azınlık topluluklarının yaygın şekilde ayrımcılığını azaltmadı. Hıristiyanlığa, Tasavvuf ve Sünnilere dönüşen Müslümanlar. Ulusal azınlıkların ayrımcılığı, normal yaşam koşulları, su ve kanalizasyon, istihdam ve eğitim gibi temel hizmetlere erişimlerini engellemiştir. Ulusal azınlıkların dillerini eğitimde aracı bir dil olarak kullanmalarına izin verilmedi ve bunu öğrenmek için yeterli fırsatlardan mahrum edildiler. ”
"Ekim ayına göre, yetkililer, en azından Kürt azınlığın üyeleri olan" en az 33 Sunni "," mevcut sisteme karşı propagandayı yaymak "," ulusal güvenliğe karşı komplo kurmak "suçlamasıyla, en azından XNUMX Sunni'yi öldürdü. Selefi "," Dünyaya yayılmış pislik "ve" Tanrı ile düşmanlık ". Şiilikten Sünnizme geçiş için yapılan zulüm sıkılaştırıldı. ”
“Aralık ayında yetkililer, diğer mahkumlarla birlikte tutuldukları Urumya Merkez Hapishanesinde koşulları protesto etmek için açlık grevine uğrayan 24 Kürt mahkumlara karşı acil infaz tehditleri ve diğer sert tedbirler kullandı.”
Mutlak rezonans İranlı Kürd Saman Nasım'la ilgileniyor. Terörist bir örgütün üyesi olduğundan şüphelenildiği için, Temmuz 2011'te tutuklandı ve genç adamın sadece 17 yaşında olmasına rağmen ölüm cezasına çarptırıldı. Ve bu, İran Cumhuriyeti'nin Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne ve Uluslararası Sivil ve Siyasi Haklar Sözleşmesi'ne taraf olduğu gerçeğine rağmen. Ve bu izole edilmiş bir durum değil. İran'da tüm uluslararası hukuk normlarına aykırı ölüm cezaları genellikle küçüklere yapılır. Ayrıca, insan hakları örgütlerinin çekiciliğine, akraba ve arkadaş dualarına rağmen yürütülüyorlar. Çocuklara yönelik suçlamaların çoğunun onaylanmadığını söylemeye gerek yok mu? İran İslam Cumhuriyeti, bölgedeki en yüksek ölüm cezasına sahiptir.
İran'ın Kürtlerin “kişiselleştirilmesi” politikası sadece ülke içinde değil aynı zamanda yurt dışında da etkindir. Neredeyse 30 yıl önce, İranlı Kürtlerin lideri ve İran Demokrat Partisi Genel Sekreteri (Kürdistan Demokrat Partisi) Abdul Rahman Kasemlu öldürüldü, olay İran hükümeti ile barış görüşmeleri sırasında Viyana'da meydana geldi. Mahmud Ahmedinejad'ın, Dr. Kasemlu ve İran'ın diğer etkili Kürtlerinin planlanan suikastiyle doğrudan ilişkili olduğu çoktan kanıtlandı. Kasemlu, uzun yıllar boyunca İranlı Kürtler tarafından devrimci bir ulusal mücadele yürütmek için harcadı. Benzer bir kaderi Almanya'da öldürülen Sadık Sharafkendi'ye dokundu.
Modernliğin bir örneği: "İran'ın Kürdistan Demokrat Partisi", eski parti komutanı Mahmud Has'ın Norveç'teki evinde öldürüldüğünü açıklayan bir bildiri yayınladı. "İran Kürdistan İran Demokrat Partisi" nin Peşmerge güçlerinin eski komutanıdır. Basında çıkan haberlere göre, bu, İran'daki Kürt muhalefet temsilcilerinin yurtdışındaki tek olayı değil. Avrupa'da diğer İranlı Kürt politikacılar ve yetkililer son yıllarda bilinmeyen suikastçiler tarafından öldürüldü.
Böylece, politik konumlarında, İran'ın Kürtleri en çok baskı altında, siyasi faaliyetlerinde ise en pasif olmaya devam ediyor. Kürtlerin Suriye savaşındaki başarısı, Türkiye'deki Kürtlerin yeniden canlandırılması ve Irak'taki Kürt bağımsızlığının artmasıyla birlikte, İran makamlarının ayrılıkçı duyguların ortaya çıkması veya büyümesine karşı daha radikal bir ulusal politika izleyeceği açıktır. İranlı Kürtlerin bu dönemde odaklanması gereken en önemli şey, Kürt topraklarının ekonomik gelişimidir.