Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu Nedir?
Çocuklar normalde, öngörülebilir yaşlarda oturma, ayakta durma, yürüme ve konuşma becerisini geliştirirler. Bu dönüm noktalarına ulaşmada gecikme olmasına gelişimsel koordinasyon bozukluğu denir.
Gelişimsel koordinasyon bozukluğu, zihinsel faaliyetleriniz ile bedeniniz arasındaki ve bunları gerçekleştirmedeki koordinasyon eksikliğidir. Örneğin, “Şapkamı giymeliyim” diye düşünebilirsiniz. Ancak, beyniniz şapka giyme talimatlarını ellerinize ve ayaklarınıza doğru şekilde göndermez. Beyniniz şapkanın nasıl giyileceğini bilir, ancak elleriniz beyninizin talimatlarına uymaz. Aynı şey, koşma, atlama, yazma, giyme gibi çoğu insanın yaptığı diğer faaliyetleri denediğinizde de olur.
Gelişimsel koordinasyon bozukluğu olan kişiler genellikle normal zekaya sahiptir. Bununla birlikte, gelişimsel koordinasyon bozukluğuna bazen “sakar çocuk sendromu” da denir ve bu durumdaki insanlar temel görevleri yerine getiremedikleri için inatçı olduklarını veya sezgisel olmadıklarını düşünebilirler. Bu durum bir çocukluk çağı hastalığı olarak düşünülebilir, ancak gelişimsel koordinasyon bozukluğunun etkileri yetişkinliğe doğru devam eder.
Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu Belirtileri Nelerdir?
Gelişimsel koordinasyon bozukluğunun belirtileri doğumdan hemen sonra ortaya çıkabilir. Yeni doğanlar süt emmeyi ve yutmayı öğrenmede zorluk çekebilirler. Yeni yürümeye başlayan çocuklar yuvarlanmayı, oturmayı, yürümeyi ve konuşmayı yavaş öğrenebilir.
Okula girdikçe, bozukluğun belirtileri daha belirgin hale gelebilir. Gelişimsel koordinasyon bozukluğu belirtileri şunları içerebilir:
Dengesiz bir yürüyüş
Merdivenlerden çıkarken zorluk
Nesneleri bırakmak
Koşmak
Anî hareketler
Ayakkabı bağlama, kıyafet giyme ve diğer öz bakım faaliyetleri
Yazma, boyama ve makas kullanma gibi okul etkinliklerini gerçekleştirme zorluğu
Gelişimsel koordinasyon bozukluğu olan insanlar kendi rahatsızlığının farkında olabilir ve spor ya da sosyal aktivitelerden çekilebilir. Bununla birlikte, sınırlı egzersiz yapması zayıf kas tonusuna ve kilo alımına yol açabilir. Sosyal katılımı ve iyi fiziksel durumu korumak gelişimsel koordinasyon bozukluğunun zorluklarının üstesinden gelmek için çok önemlidir.
Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu Nedenleri
Gelişimsel koordinasyon bozukluğunun nedenleri kesin olarak bilinmemektedir. Ancak araştırmacılar bunun gecikmiş beyin gelişiminin bir sonucu olduğuna inanmaktadır. Gelişimsel koordinasyon bozukluğu olan kişilerin genellikle bozukluğun nedeni sayılabilecek başka tıbbi sorunları yoktur. Bazı durumlarda, gelişimsel koordinasyon bozukluğu, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu veya zihinsel engellere neden olan bozukluklar gibi diğer bozukluklarla ortaya çıkabilir. Ancak, bu koşullar bağlantılı değildir.
Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu Teşhisi
Gelişimsel koordinasyon bozukluğunun teşhis edilmesi zordur. Çünkü semptomlar diğer koşullarınkilerle karıştırılabilir. Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı (DSM-V), gelişimsel koordinasyon bozukluğu teşhisi için yerine getirilmesi gereken dört kriteri listelemektedir:
Çocuk motor hareketlere ulaşmada gecikmeler gösterir.
Bu durum günlük yaşam ve akademik performansı önemli ölçüde etkilemektedir.
Semptomlar çocuğun hayatında erken başlar.
Motor becerilerdeki zorluklar, zihinsel engellilik, görme bozukluğu veya beyin bozuklukları ile tam olarak ilgili değildir.
Gelişim Koordinasyon Bozukluğu Tedavisi
Gelişimsel koordinasyon bozukluğu, hastalığa uyum sağlamanıza yardımcı olacak uzun süreli bir eğitim, fizik tedavi, mesleki terapi ve sosyal beceri eğitimi programı ile tedavi edilir.
Beden eğitimi, beyniniz ve vücudunuz arasında koordinasyon, denge ve daha iyi bir iletişim geliştirmenize yardımcı olabilir. Yüzme veya bisiklet gibi bireysel sporlar, takım sporlarına göre motor beceriler geliştirmek için daha iyi fırsatlar sunabilir. Vücudunuzu ve beyninizi birlikte çalışmak ve obezite riskinizi azaltmak için gelişimsel koordinasyon bozukluğunuz varsa günlük egzersiz gereklidir.
Mesleki terapi günlük aktivitelere yardımcı olabilir. Mesleki terapistler, insanların zor görevleri yerine getirmelerine yardımcı olacak birçok teknik bilirler. Meslek terapistiniz ayrıca okul görevlileri ile okulda başarılı olmanıza yardımcı olacak değişiklikleri belirlemek için çalışabilir. Hasta, el ile yazma görevi yerine bir bilgisayar kullanabilir.
Ne yazık ki, gelişimsel koordinasyon bozukluğu olan çocuklar genellikle semptomları yetişkin olarak deneyimlemeye devam etmektedir. Motor becerilerinde uygun eğitim, normal ve tatmin edici bir yaşam sürmenize yardımcı olabilir. Gelişimsel koordinasyon bozukluğunun şiddeti, bu rahatsızlık ile ne kadar iyi uyum sağladığınıza ve sınırlamalarının üstesinden ne kadar geldiğinize bağlıdır.