Pogrom Nedir? Pogrom Ne Anlama Gelir? Pogrom Örnekleri Nelerdir?
pogrom (Rusçada “yıkım” ya da “kargaşa”), kalabalıkların dinsel, ırksal ya da ulusal bir azınlığa ya da bu azınlığın mallarına resmi makamların açık ya da örtülü onayıyla saldırması. Daha çok Rusya’da 19. yüzyıl sonlarıyla 20. yüzyıl başlarında Yahudilere yöneltilen saldırılar için kullanılmıştır.
İlk yaygın pogrom’lar 1881’de, Çar II. Aleksandr’ın öldürülmesinden sonra ortaya çıktı. Suikastçının Yahudi olmamasına ve yalnızca bir Yahudiden yardım görmesine karşın, asılsız söylentiler 200’den fazla kent ve kasabada Rus kalabalıkların Yahudilere saldırmasına ve mallarını yağmalamasına yol açtı. İzleyen 20 yıl boyunca ara sıra görülen pogrom’lar, özellikle 1903-06 arasında yaygınlaştı. Bu tarihten Çarlığın yıkılmasına değin ise aralıklarla sürdü.
Nisan 1903’te Kişinyov’daki pogrom’da, kalabalıklar iki gün boyunca polisin ya da askerlerin engellemesiyle karşılaşmadan Yahudileri öldürdüler, evlerini yağmaladılar ve yakıp yıktılar. Sonunda askeri birliklerin müdahalesiyle kalabalık dağıtıldığında, 45 Yahudi öldürülmüş, 600 kadarı yaralanmış, 1.500’ünün evi yağmalanmıştı. Saldırıyı kışkırtmaktan sorumlu olanlar cezalandırılmadı.
Rus hükümeti yaygın inanışın tersine doğrudan pogrom’ları düzenlememekle birlikte Yahudi karşıtı politikasıyla saldırılara zemin hazırladı. Resmî baskılar Yahudi karşıtlarını uyguladıkları şiddeti meşru görmeye yöneltti. Bu eğilimi güçlendiren bir etken de çok sayıda resmî görevlinin saldırılara etkin biçimde katılması ve hükümetin pogrom’ lan durdurma ya da sorumlularını cezalandırma konusunda isteksiz davranma-sıydı.
Pogrom’lar özellikle Hitler döneminde Polonya ve Almanya’da da görüldü.