Sinema dünyasının en önemli ödülü olarak kabul edilen Oscar nedir? Bu ismi nereden almıştır? Kimler veriyor bu ödülü? Ne zamandan beri veriyor? Oscar ile ilgili merak ettiğiniz tüm soruların cevaplarını yazımızda bulabilirsiniz. Sinemanın bu önemli ödülüne yabancı kalmayın…
OSCAR ÖDÜLÜ VERİLEN DALLAR HAKKINDA AYRINTILI BİLGİ İÇİN TIKLAYIN
Oscar, Akademi tarafından, Amerikan sinemasının yani Hollywood’ın o yıl içerisinde sinemada boy gösteren filmlere ve kişilere, yılın en iyisi olduklarını tescillemek için verdikleri bir ödüldür. İlk olarak 1929 yılında verilmeye başlanan bu ödülün o zamanki ismi Academy Award of Merit (Akademi Liyakat Ödülleri)’dir.
Peki, kimdir bu akademi?
Ödülün isminde de geçtiği üzere Akademi, Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi (AMPAS) olarak anılmaktadır. Bu akademide bulunan üyeler, kullandıkları oylar ile o yıl Oscar alacak filmleri ve kişileri belirlerler. Akademi’nin günümüz itibariyle 6000 civarında üyesi bulunmaktadır. Bu üyelerin çoğunluğu yine aynı sektörün içinde olan kişilerden oluşmaktadır. Fakat Akademi’ye üye olmak o kadar kolay değildir. Akademi üyeliği için sinema sektöründe iyi bir geçmişe sahip olmanız şart. Ayrıca size bu konuda bir davetiye gönderilmesi de gerekiyor. Oscar alan bir kişi, otomatik olarak Akademi’ye katılmak için bir davetiye almaktadır. Akademi’deki 6000 civarındaki üye 13 ayrı kategoriye ayrılmıştır. Bunlar; oyuncular, yönetmenler, sinematograflar, sanat yönetmenleri, film editörleri, müzik, yapımcılar, halkla ilişkiler, animasyon, ses, görsel efektler, yazarlar, belgeseller.
1929 yılında, ödülün ilk verildiği sene Akademi üye sayısı 36 iken, üyeliğin ömür boyu olması nedeniyle sayı giderek artmış ve günümüzde 6000’i bulmuştur.
Neden Oscar?
Amerikan Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi tarafından 1929 yılından bu yana verilmekte olan bu ödülün ismi neden Oscar?
Aslında bu konu hakkında kimse kesin bir bilgiye sahip değil. Bir çok söylenti var ama en çok öne çıkanı, ödül olarak verilen altın kaplama heykelciğin Akademi kütüphanesinde görevli Margaret Herrick tarafından, amcası Oscar’a benzetmesiyle ödülün adı Oscar olarak kalır. Akademi “Oscar” kelimesini 1939 yılına kadar resmi olarak kullanmamıştır. Bu yıldan sonra ödülün ismi Oscar olarak kalır. Günümüzde “Akademi Ödülleri” olarak anılan bu ödüllerin ismine “Oscar Ödülleri” de denmektedir.
Oscar ödülü, Metro Goldwyn Mayer‘in sanat yönetmeni Cedric Gibbons tarafından tasarlandı. Gibbons’ın tasarımında beş parçalı bir film makarası üstünde elinde kılıcıyla dikilen bir şövalye vardı. Bu film makarasının beş halkası oyuncular, film yazarları, yönetmenler, yapımcılar ve teknisyenleri temsil eder. George Stanley heykeli son haline getirdi. Heykelcik 34 santim yüksekliğinde, 3.85 kilo ağırlığında ve 24 ayar altınla kaplıdır.
Bir Film Oscar’a Nasıl Aday Olur?
Bir filmin Akademi tarafından Oscar ödülü aday adayı olarak gösterilebilmesi için bazı ilginç ve küçük kurallar bulunmaktadır. Bunlardan ilki, filmin süresinin en az 40 dakika olmasıdır. (Kısa film ödülleri hariç) Diğer bir kural ise aday gösterilecek filmin Los Angeles sınırları içerisinde en az 1 sinema salonunda ücretli gösteriminin yapılmasıdır. Bu gösterimin ise en az bir hafta sürmesi gerekmektedir. Bu kurallara uyan her film Akademi tarafından ödüle aday olarak gösterilebilir.
Akademi En İyiyi Nasıl Seçer? (Oscar Alan Film ya da Kişi Nasıl Belirlenir?)
Akademi’nin Oscar ödülleri konusunda 2 aşamalı bir seçim sistemi bulunuyor ve Akademi bu sistemi 1936 yılından bu yana kullanıyor. İlk aşama adayların belirlenme sürecidir. Bu süreçte, her dalda o dalın uzmanları bir araya gelerek 5 aday belirliyorlar. Yani, En İyi Yönetmen dalında 5 aday belirlenecekse Akademi’deki yönetmenler bir araya gelerek bir oylama yapıyor ve en çok oy alan 5 yönetmen aday oluyor. Bu sistem her dal için yapılıyor. Yalnızca En İyi Film dalında bu sistem geçerli değildir. Bu dalda tüm Akademi üyelerinin oy hakkı bulunmaktadır. En İyi Film adaylarının belirlenme şekli de farklıdır. Eğer ödülleri takip ediyorsanız En İyi Film dalındaki aday sayısının hemen her yıl farklı olduğunu fark etmişsinizdir. Bunun nedeni, belli bir oy sayısını geçemeyen filmlerin aday olarak gösterilememesidir. Yani, o yıl 10 film aday olacaksa ve 9 film oy barajını aşmışsa 10.film sıralamada yer almış olsa dahi barajı aşamadığı için aday olamaz. Bu nedenle aday film sayısı 9’da kalır.
İkinci aşama ise kazananların belirlenmesidir. Kazananın belirlenmesi için tüm üyeler her dalda oy kullanır. En yüksek oyu alan kazanan olur. En İyi Film dalında bu oylama yine farklıdır. Diğer dallarda Akademi üyeleri kazanan için oy kullanırken En İyi Film dalında sıralama yapmak zorundadırlar. Örneğin, o yıl 9 film aday gösterilmişse bir Akademi üyesi en iyi den en kötüye doğru bir sıralama yapmak zorundadır. 9 puandan 1 puana doğru sıralamasını yapar ve bu puanlar havuzda toplanır. En yüksek puanı alan film En İyi Film seçilir.
(NOT: Akademi 2018 yılındaki törende bir değişikliğe giderek En İyi Animasyon Film dalında da En İyi Film dalındaki sistemi uygulayacaklarını duyurdu.)
Akademi Hangi Dallarda Oscar Veriyor?
Sinema dünyasının en önemli ödülü olan Oscar, 2017 yılı itibariyle 24 dalda verilmektedir. Bu dallar şunlardır:
- EN İYİ FİLM
- EN İYİ YÖNETMEN
- EN İYİ ERKEK OYUNCU
- EN İYİ KADIN OYUNCU
- EN İYİ YARDIMCI ERKEK OYUNCU
- EN İYİ YARDIMCI KADIN OYUNCU
- EN İYİ ORİJİNAL SENARYO
- EN İYİ UYARLAMA SENARYO
- EN İYİ ANİMASYON FİLM
- EN İYİ KURGU
- EN İYİ SİNEMATOGRAFİ (GÖRÜNTÜ YÖNETMENLİĞİ)
- EN İYİ PRODÜKSİYON DİZAYNI
- EN İYİ SES EFEKTİ
- EN İYİ SES KURGUSU
- EN İYİ GÖRSEL EFEKT
- EN İYİ FİLM ŞARKISI
- EN İYİ FİLM MÜZİKLERİ (OST)
- EN İYİ KOSTÜM
- EN İYİ SAÇ VE MAKYAJ
- EN İYİ YABANCI DİLDE FİLM
- EN İYİ BELGESEL
- EN İYİ KISA BELGESEL
- EN İYİ KISA ANİMASYON FİLM
- EN İYİ KISA FİLM
DALLARA GÖRE OSCAR ÖDÜLLERİ NASIL BELİRLENİR? (Her dalın ayrıntılı açıklaması)