SERİ MUHAKEME USULÜ
Seri Muhakeme Usulü, Ceza Muhakemesi sisteminde 01.01.2020 tarihinden itibaren yürürlüğe giren ve yürürlük tarihinden itibaren uygulanmaya geçilen kanunda açıkça düzenlenen suçlarla sınırlı olarak yine kanunla belirtilen koşullarda uygulanabilecek istisnai bir usul yöntemidir.
Seri Muhakeme Usulü, Ceza Muhakemesi Kanunu 250. madde hükmünde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Öncelikli olarak ilgili madde hükmüne göre Seri Muhakeme Usulünün uygulanması için soruşturma evresinin ilgili Cumhuriyet Savcılığı tarafından tamamlanmış olması gerekir.
Tamamlanan soruşturma sonunda, klasik muhakeme usulünden farklı yönleri bulunmakla birlikte, şüphelinin müdafi huzurunda bu yargılama usulünün uygulanmasını kabul etmesi şartıyla, savcılığın belirlediği yaptırımın mahkeme tarafından denetlenerek ve suçun cezasına yarı oranında indirim uygulayarak, hüküm kurulması sureti ile uygulanan özel bir yargılama usulüdür. Bu usulde, kamu davası açılması için yeterli şüphe olmasına rağmen kamu davası açmak yerine şüpheli ile anlaşarak cezası tespit edilmektedir.
SERİ MUHAKEME USULÜNÜN UYGULANMA ŞARTLARI NELERDİR?
Seri muhakeme usulünün uygulanabilmesi için Kanun ve Yönetmelikte belirlenen şartların bulunması zorunludur.
- Seri muhakeme usulü kapsamındaki suçlarla ilgili soruşturmanın başlaması için basit şüphenin, seri muhakeme usulünün uygulanabilmesi için ise yeterli şüphenin bulunması zorunludur.
- Resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma ya da başka bir nedenle şüpheliye ulaşılamaması halinde, seri muhakeme usulü uygulanmaz.
- Cumhuriyet savcısı tarafından yürütülen seri muhakeme usulünün uygulanması teklifinin şüpheli tarafından müdafi huzurunda özgür iradesiyle kabul edilmesi gerekir.
- Şüpheli, iddianamenin düzenlenmesine kadar Cumhuriyet Savcısına başvurarak hakkında seri muhakeme usulünün uygulanmasını kendisi de talep edebilir. Bu durumda Cumhuriyet Savcısı tarafından seri muhakeme usulü uygulanır.
- Şüpheli, mahkeme tarafından hüküm kuruluncaya kadar seri muhakeme usulünün uygulanmasına yönelik iradesinden vazgeçebilir.
- Suçun iştirak halinde işlenmesi (TCK md. 37-41) halinde şüphelilerin her birinin bu usulü kabul etmesi gerekmektedir. Şüphelilerden herhangi bir bu usulü kabul etmediği takdirde, genel soruşturma ve kovuşturma usulleri uygulanacaktır.
SERİ MUHAKEME USULÜNÜN MAHKEMECE UYGULANMASI
Cumhuriyet savcısı, görevli mahkemeden Seri Muhakeme Usulünün uygulanmasını yazılı olarak talep eder ve şüpheli ile müdafi aynı gün görevli mahkemeye yönlendirilir.
Mahkeme, talepnamenin verildiği gün;
- Talepnameyi derhal inceler,
- Şüpheliyi müdafi huzurunda seri muhakeme usulü ile ilgili olarak dinler,
- Usulü; talepnamenin eksikliklerin ikmali için Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesi, talepte belirlenen yaptırım doğrultusunda hüküm kurulması veya talebin reddi şeklinde şartları değerlendirerek hüküm kurar.