1980’lerde ve 90’larda “Shining Path” (Aydınlık Yol) gerilla hareketinin kurucusu ve lideri Abimael Guzman, Cumartesi günü Peru’da öldü.
Hapishane yetkilileri, Guzmán’ın ömür boyu hapis cezasını çekmekte olduğu Peru’daki Callao deniz üssündeki maksimum güvenlikli bir hapishanede öldüğünü söyledi. Yetkililer Guzman’ın sağlık komplikasyonlarından öldüğünü açıkladı ancak kesin bir neden belirtmediler.
“Aydınlık Yol” diye çevirebileceğimiz örgüt neredeyse tamamen Guzman’ın fikriydi ve bir süre için Latin Amerika’nın en önemli ülkelerinden birinde iktidarı ele geçirmeye hazır görünüyordu. Mao’cu hareketi, yarı kürenin modern tarihindeki en radikal hareketlerden biriydi ve Guzman’ın zihni ve olağanüstü ikna güçleri, yoğun bir kişilik kültünün temelini attı.
Latin Amerika’daki neslinin çoğu gibi, Guzman da Fidel Castro’nun 1959’da Küba’daki devrimci zaferinden heyecan duydu.
Siyaset bilimci David Scott Palmer 2013’te Guzman hakkında şunları söylemişti: “Öğrencileri gerçekten çeken gösterişli bir retorik tarzı olan çok karizmatik bir öğretmendi. Kısmen 17 yıllık hazırlık nedeniyle ve kısmen de hükümetin yanlış adımlarının yarattığı elverişli koşullar sonucu çok güçlü oldu.”
(1960’larda Barış Gücü gönüllüsü olarak San Agustín Ulusal Üniversitesi’nde öğretim üyesi olan Guzmán ile aynı ofisi paylaşan Profesör Palmer, 2018’de öldü.)
Aydınlık Yol, ilk eylemlerini 1980’de gerçekleştirdi. Guzmán, kendisini Marx, Lenin ve Mao’dan sonra “Komünizmin Dördüncü Kılıcı” ilan etti. Dünyaya “Marksizm’in daha yüksek bir aşamasına” getireceğini söylediği “Gonzalo Düşüncesi”ni vaaz etti.
Askeri baskı gerçekten şiddetliydi. Askerler birçok sivili öldürdü ve yerli bölgeleri terörize ederek isyancıları desteklemeye zorladı.
Birkaç yıl sonra hükümet rotasını değiştirdi. Bazı kötü niyetli birimleri geri çekti, askerlere temel insan hakları eğitimi verdi ve sivil eylem programları başlattı.
Shining Path’e karşı yürütülen kampanyayla bağlantılı iki isim, Başkan Alberto Fujimori ve istihbarat direktörü Vladimiro Montesinos, daha sonra yolsuzluk ve ölüm mangalarına sponsorluk yapmaktan suçlu bulunduktan sonra uzun hapis cezalarına çarptırıldılar.
12 Eylül 1992’de, Shining Path liderlerini takip etmeye adanmış özel bir polis biriminin üyeleri, Lima’da bir mahallede bir eve girdi ve Guzman’ı yakaladı. Siyah-beyaz çizgili mahkûm üniformasıyla askeri mahkemeye çıktı. Yargıçlar onu terör suçlarından suçlu buldu ve müebbet hapis cezasına çarptırdı.
Guzman 1993’te birkaç kez Peru televizyonuna çıktı ve Shining Path savaşçılarını silahlarını bırakmaya çağırdı. Çoğu bu çağrıyı dinledi ve isyan söndü.
Manuel Rubén Abimael Guzmán Reynoso, 3 Aralık 1934’te Peru’nun güney kıyısındaki Mollendo kasabasında doğdu. Üç kadından altı çocuğu olan babası, milli piyangoda bir ödül kazandı ve onu bir Roma Katolik lisesine ve üniversiteye gönderdi.
Hukuk ve felsefe alanlarında dereceler kazanan Guzmán, dağ kasabası Arequipa’daki San Agustín Ulusal Üniversitesi’nin fakültesine öğretim görevlisi katıldı. Yerli köylerden öğrencileri çeken öğretmen yetiştirme programının yöneticisi oldu.
Guzmán’ın çocukları olup olmadığı bilinmiyor. Genç bir adam olarak, Ayacucho’daki bir Komünist Parti liderinin kızı Augusta La Torre ile evlendi. “Yoldaş Norah” olarak bilinen, Parlayan Yol’un ikinci komutanı oldu. La Torre 1988’de gizemli koşullar altında öldü.
Guzmán, askeri davasının anayasaya aykırı bulunmasının ardından sivil bir mahkemede ikinci kez yargılandı. Mahkeme 2006’da onu ağırlaştırılmış terör ve cinayetten suçlu buldu ve müebbet hapis cezasını onayladı. Duruşmada, halka açık son sözleri olabilecek şeyi bağırdı: “Yaşasın Peru Komünist Partisi! Marksizm-Leninizm-Maoizm’e zafer! Peru halkına zafer! Yaşasın halk savaşının kahramanları!”
Haberin orijinaline bu linkten ulaşabilirsiniz: