

İbrahim BALTALI


B.Trakya tarihi tamamile Hafız Galibin tarihidir Trakya gazetesinin 27 Ekim 1948 tarihli sayısı Hafız Galibin ölümü üzerine bu cümleyi kullanarak yazısına başlıyordu.
B.Trakya Türkleri tarihine damgasını vuran Hafız Galip 1890 yılında doğdu. 18 Ekim 1948de 68 yaşında hayata veda etti. Cenazesi 19 Ekim günü Edirne Yolu Mezaralığına defnedildi. Hafız Galip üç çocuk babasıydı ve Türkçenin dışında Arapça, Acemce, Bulgarca ve Rumca biliyordu.
Hafız Galip, Batı Trakya Türkleri 1923 Lozan Antlaşmasıyla azınlık olarak bırakıldıktan sonra en uzun süre milletvekilli seçilme ünvanına sahip olmuştur. 16 Aralık 1923 seçimlerinden 9 Haziran 1935 seçimlerine kadar kesintisiz milletvekilli seçilmiştir. Daha sonra 26 Ocak 1936 seçimlerinde tekrar seçilen Hafız Galip, 31 Mart 1946 seçimlerine kadar milletvekilliği yapmıştır. (1936-1946 arasında milletvekilliği sürecinde bazı kesintilerin de olduğu gözönüne alınmalıdır) Hafız Galip Efendi toplam 5 dönem seçilmiş ve 17 yıl, 20 ay ve 38 gün milletvekilliği yaparak Batı Trakya Türkleri arasında ilkler sıralamasında birinci sıraya yerleşmiştir.
Hafız Galip Efendinin siyasi yaşamı ise şöyle özetlenebilir:
1- 1908 inkilâbından önce Sultan Hamit aleyhindeki teşkilatlara girmek suretiyle siyasi hayatı başlamıştır.
2- İstanbuldaki Bekir Ağa Bölüğü denilen yerde 6 ay hapis yatmıştır.
3- O zamanki idareye göre meclisi umumi vilayet azası olmuş ve Meclis-i Mebusan intihaplarında müntehibi sani seçilmiştir.
4- 1912 Balkan Savaşı esnasında Hafız Salih Efendinin başkanlığında kurulan Garbi Trakya Hükümeti Müstakilesinde (veya muvakkatesi) faal rol almış ve o zamanlar Osmanlı İmparatorluğunu idare eden Enver ve Talat paşalarla yapılan gizli konuşmaları idare etmiştir.
5- Birinci Bulgar idaresinde demokrat partilerle yakın ilişkileri olmuştur.
6- Edirne Karaacına sürgün edilmiştir.
7- Birinci Dünya savaşından sonra Bulgarların yaptıkları son meclisi mebusan seçiminde halkı oy vermemeğe ve oy sandıklarına kağıt yerine mısır başağı yaprağı doldurmağa davet etmiş ve dediği de yapılmıştır.
8- Seçimleri protesto ettiğinden dolayı Peştereli Tevfik ve Hafız Salih Efendilerle beraber yaya olarak dağlar arasından Filibeye götürülmüş ve Sofyaya sürgün edilmiştir.
9- Müttefik orduları Trakyayı istila edip Gümülcinede Tras enter Alye diye bir idare kurduklarında, Sofyada bulunan Fransız orduları komutanı Franşe dEsperenin tasarruflarıyla Gümülcineye gelerek belediye reisi olmuştur.
10- O zamanki Genel valilik ile Leshi Komotini arasındaki köprüyü yaptırmıştır. Bu köprüye Fransız köprüsü denirdi.
11- Edirnede bulunan Paşaeli cemiyeti ile temaslar kurmuş ve Doğu-Batı Trakyanın mükadderatlarının birleştirilmesi için Edirne belediye binasında yapılan toplantıda Hafız Salih Efendi ile birlikte B.Trakyayı temsil etmiştir. Doğu ve Batı Trakyanın mukadderatının birleştirilmesinin doğru olmadığını savunmuş ve Batı Trakyanın Anavatandan ayrılmış olduğunu ve muhtariyet olarak kalmasını savunmuştur.
12- B.Trakya Yunanistana verildiği zaman Yunan ordusu Gümülcineye girmiş ve belediye binasında birkaç gün hapsedilmiştir.
13- 1920de Venizelist olarak mebus seçilmiş, fakat bütün Yunanistanda Laikos fırkası kazanınca bunların mebuslukları tesdik edilmemiştir.
14- Papanastasiounun Demokratlar Birliği fırkasına girmiş ve ölünceye kadar da bu fikirde kalmıştır.
15- 1923te Yunan orduları bozulunca meclis de dağılmış ve Hafız Galip 6 ay sürgün edilmiştir. Daha sonra İskeçeye getirilmiş ve diğer Türklerle birlikte Divan-ı Harpten geçirilmiştir. Patrasta Ryon zindanlarında 2 yıl yatmıştır.
16- Bu sıralarda mübadele oolmuş ve İstanbuldaki beykoz rumlarına karşılk hepsi tahliye olmuştur.
17- 1926 seçimlerine katılarak mebus seçilmiştir.
18- Son Bulgar işgali sırasında birincide 6 ay süreyle Gobrovaya, ikincide de Tuna boyundaki Belgratçıka sürgün edilmiştir.
19- E.A.M. idaresi zamanında Gümülcine Cemaati İslamiye Riyasetini fahriyen üzerine almıştır.