Dümdüz ileriye bakın, bir ayağınızı havaya kaldırın ve diğerinin üzerinde durmayı deneyin. 10 saniyeden daha kısa sürede mi devrildiniz? Eğer öyleyse, günleriniz sayılı olabilir; en azından İngiliz Spor Hekimliği Dergisi'nde yayınlanan çalışmanın verileri bunu gösteriyor.
Eğer 10 saniye bile tek ayak üzerinde duramıyorsanız, bu gerçekten endişelenmeniz gereken bir şey mi? Araştırmacılar, bunun birkaç faktöre bağlı olduğunu söylüyor…
Araştırma neden yapıldı?
40'lı yaşlarımıza yaklaştıkça aerobik zindeliği, kas gücünü ve esnekliğini yavaş yavaş kaybederiz. Ama dengemiz, 60 yaşına kadar nispeten sabit kalır. Daha sonra da oldukça hızlı bir şekilde yokuş aşağı inmeye başlar.
İnsan iyi bir denge sağlayamazsa düşme riski artar. Ulusal Yaşlanma Enstitüsü'ne göre, her yıl 65 yaş ve üzerindeki her üç kişiden biri düşüyor. Yaşlanma ayrıca kemikleri daha kırılgan hale getirir, bu da düşme meydana geldiğinde kırılmaya daha yatkın oldukları anlamına gelir. Buna rağmen, denge ölçümleri genellikle rutin sağlık kontrollerine dahil edilmez.
Bir grup araştırmacı, bir kişinin dengesini test etmenin, onun önümüzdeki on yıl içinde ölüm riskinin güvenilir bir göstergesi olup olmayacağını bulmak için yola çıktı.
Araştırma neleri içerdi?
Araştırma, fiziksel uygunluk ölçümleri, egzersizdeki varyasyonlar ve kardiyovasküler risk faktörleri ile morbidite (hastalık) ve mortalite (ölüm) arasındaki ilişkileri değerlendiren CLINIMEX Egzersiz kohort çalışmasına (1994'te kurulan) kaydolan kişilere dayanıyordu. Çalışma ayrıca tıbbi bir öykü ile birlikte ağırlık, deri kıvrım kalınlığı ve bel boyutu gibi verileri de topladı.
Katılımcılara hiç destek almadan 10 saniye boyunca tek ayak üzerinde durmaları söylendi.
Bilim adamları, Şubat 2009 - Aralık 2020 arasında, ilk CLINIMEX muayenesi sırasında, 51 -75 yaşları arasındaki katılımcı aralığını daralttı. Ayrıca, dengesiz yürüyüşe sahip olanları da çıkardılar ve geriye toplam 1.702 katılımcı kaldı. Bunların yüzde 68'i erkekti.
Denge değerlendirmesi de standart hale getirildi. Katılımcılardan serbest ayaklarının önünü ayakta duran bacaklarının arkasına koymaları ve kollarını yanlarında tutmaları ve bakışlarını dümdüz ileri yöneltmeleri istendi. Her gönüllüde her iki ayak için de üç deneme yapıldı.
Araştırmacılar ne buldu?
Sonuçlar, katılımcıların yüzde 20.5'inin denge değerlendirmesinde başarısız olduğunu ve başarısız olma olasılığının 51-55 yaşından itibaren her beş yılda bir kabaca iki katına çıktığını gösterdi.
Testlerde başarısız olan yaş gruplarının yüzdesi aşağıdaki gibi kaydedildi:
*51-55 yaş grubunda yüzde 5
*56-60 yaş grubunda yüzde 8
*61-65 yaş grubunda yüzde 18'in biraz altında
*66-70 yaş grubunda yaklaşık yüzde 37
*71-75 yaş grubunda yüzde 54
Bu da 71-75 yaş grubunda düşme riskinin 51-55 yaş grubuna göre 11 kat fazla olduğu anlamına geliyor.
Ancak asıl şaşırtıcı olan, testi geçemeyenlere kıyasla ölüm oranının önemli ölçüde daha yüksek olmasıydı. Yüzde 4,5'e kıyasla yüzde 17,5, neredeyse yüzde 13'lük bir fark.
Denge değerlendirmesinden geçemeyenlerin de sağlıklarının daha kötü olduğu ve obezite, kalp hastalığı, yüksek tansiyon ve sağlıksız kan yağ profilleri gibi durumlara sahip oldukları belirlendi. Ayrıca tip 2 diyabeti olan testi geçemeyenlerin ölme olasılığı, diyabeti olmayanlara (yüzde 13) göre testi geçemeyenlere göre üç kat (yüzde 38) daha fazlaydı.
Yaş, cinsiyet ve diğer altta yatan koşulları hesaba kattıktan sonra, araştırmacılar, 10 saniye boyunca tek ayak üzerinde duramayan yaşlı insanların, önümüzdeki 10 yıl içinde herhangi bir nedenle ölüm riskinin yüzde 84 oranında arttığı sonucuna vardılar. Egzersizi yapabilenlerin riskinin neredeyse iki katı!
Bir denge değerlendirmesinde başarısız olmak öleceğim anlamına mı geliyor?
Vasiyetnamenizi yazmaya başlamadan önce, bu çalışmanın bazı sınırlamaları olduğunu unutmayın. Birincisi, bu gözlemsel bir çalışma, bu nedenle sebep-sonuç belirlenemez. Ayrıca, tüm katılımcılar beyaz Brezilyalıydı. Araştırmacılar, sonuçların diğer etnik kökenlerden ve uluslardan katılımcılar arasında aynı olmayabileceği konusunda uyardı. Ayrıca, çalışma gönüllüler arasında düşme öyküsü, fiziksel aktivite düzeyleri, sigara ve uyuşturucu gibi dengeyi etkileyebilecek diğer olası faktörleri dikkate almadı.
Ne olursa olsun, araştırmacılar orta yaşlı ve yaşlı yetişkinler için rutin sağlık kontrollerine bir denge değerlendirmesi eklemenin "yararlı bir tamamlayıcı" olabileceğinin altını çiziyor.
Yaşlıysanız ve denge testinde başarısız olduysanız, endişelenmeyin. Kendi kendine uygulanan bir denge geliştirici egzersiz programını takip ederek dengenizi oluşturmak için hala zamanınız var.