Milgram Deneyi,"Otorite Olmasa idi Suçlarımızı Kime Atacaktık?"
"Milgram deneyi, insanların erk (otorite) sahibi bir kişi veya kurumun isteklerine, kendi vicdani değerleriyle çelişmesine rağmen itaat etmeye ne ölçüde istekli olduklarını ölçme amacını güden bir deneyler dizisinin genel adıdır. Deneyi gerçekleştiren Yale Üniversitesi psikologlarından Stanley Milgram, bu araştırmasını ilk olarak 1963'te Anormal ve Sosyal Psikoloji Dergisi (İng.: Journal of Abnormal and Social Psychology[1] dergisindeki makalesiyle tanıtmış ve bulgularını 1974'te yayımladığı Otoriteye İtaat: Deneysel bir Bakış (İng.: Obedience to Authority; An Experimental View) isimli kitabında daha derinlemesine incelemiştir."
Milgram Deneyi,"Otorite Olmasaydı;
Suçlarımızı Kime Atacaktık?"
Katılımcı, önündeki cihazda bulunan ayarlanabilir bir düğme yardımıyla öğrencilere “elektrik şoku” verecek ve böylece öğrenme işleminde cezanın işlevi ölçülebilecektir. “Öğrencilerin” yan odada olduğu söylenir, varlıkları elektrik şoku verildiğinde attıkları çığlık seslerinden anlaşılmaktadır. Tabii ki, aslında elektrik verilmemekte, katılımcılara dinletilen “çığlık sesi kayıtları” yardımıyla deneyin gerçeklik duygusu artırılmaktadır. Otoriteyi temsil eden kişi (bir biyoloji hocası rolündedir), “deneyin selameti” için katılımcıdan, hata yapılmaya devam edildiği sürece daha yüksek düzeyde elektrik şoku vermesini ister.
Deneyin asıl sorguladığı şudur: 45 volt verilerek başlayan bu “şokların” hayati tehlike yaratabileceği ne kadar bir süre sonra katılımcı tarafından fark edilecek ve verilen emirlere itaat edilmeyecektir? Vicdan ve akıl ne zaman devreye gire...cektir? Hatta, işin dramatik yanı artırılsın diye, yan odadaki “öğrenci” duvarı yumruklayarak kalp hastası olduğunu, ölmek üzere olduğunu bile haykırır. Ne yazık ki katılımcıların çoğu (yüzde 65) çığlıklara rağmen durmaz, otoriteyi dinlemeye devam eder ve şok makinasını son düzeye (450 volt) kadar yükseltir.
Kararsızlık durumlarında, aynı odada bulunan “öğretmen” (otorite), deneyin önemini belirtmekte, “başka seçeğiniz yok” diyerek, katılımcıyı daha fazla şok vermeye teşvik etmektedir. Kanter içinde de kalsa, huzursuz da olsa katılımcıların çoğu ölümcül düzeyde elektrik şoku vermekten imtina etmez."
Deneklerin %65'inin bu şekilde davranmasında en büyük sebep, vicdanlarını rahatlatabilmeleridir, emir demiri keser mantığı ile açıklamak gerekirse, ben bunu benden büyük bir iradesi olan güçten alarak yaptığımdan dolayı bu konuda suçlanmam ve suçlanmayacağım için de yaptığım her şey ahlaki boyut içerisindedir zihniyetidir.
Bu zihniyetin insanların çoğunluğuna işleme mekanizması ise; yaratan inancını kendi çıkarları doğrultusunda kullanmayı öğrenen erk sahibi kişilerin ve daha sonra onlar tarafından oluşturulmuş kuruluşların aşılamasıdır. İşte bu yüzdendir ki bu kişilerin ve kuruluşların sistemli çalışmaları sonucunda insanların çoğu bilmeden ve kolaylarına geldiği için itaat etmeyi ve denileni yapmaktan çekinmezler.
Milgram Deneyi ile ilgili video görsellerine aşağıda ki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
Düşünmek ve Paylaşmak Dileğiyle...
04.08.2011 09:34