Geç XIX'in bilimsel ve teknik gelişimi - XX. Yüzyılın başları. Savaşan devletlerin, çatışmaya bütün taraflar üzerinde bilgi etkisi sağlamak amacıyla aktif olarak çeşitli teknikleri kullanmalarına izin verdi. Gazetecilik, radyo ve sinema, fotoğraf ve telgraf, havacılık ve tipografik teknolojilerin gelişimi - her şey gerekli bilgi alanını oluşturmak için temeldi. Aslında, Birinci Dünya Savaşı'nın zamanı, akustikten grafiğe kadar her türlü bilginin zafere ulaşmak için atıldığı zaman, bilgi savaşlarının başlangıç noktası olarak düşünülebilir.
Birinci Dünya Savaşı'nın başında, önde gelen Avrupalı güçler, bilgi alanı alanındaki yüzleşmeye karşı çeşitli derecelerde hazırdı. Bu alandaki savaşın ilk yıllarındaki en büyük başarılar, İtilaftaki Batılı müttefikler ve her şeyden önce İngilizler tarafından sağlandı. Bu hem Almanya'ya hem de Avusturya'ya karşı yayılan bilgilerin sayısal göstergelerinde ve bilgi savaşında yer alan psikologların iyi çalışmalarında ifade edildi. Savaşın arifesinde bile, İngilizler düşman askerlerinin psikolojik ruh hallerini ve Alman karşı propagandasının zayıf yönlerini hesaplamayı başardılar. Savaşın sonuçlarını özetleyerek ve askeri propaganda mekanizmalarını analiz ederek, seçkin Alman istihbarat subayı, Alman Yüksek Komuta İstihbarat Dairesi başkanı Walter Nikolai, “bütün propagandaların kitlelere erişilebilir olması gerektiğini; Seviyesi, etkilemek istediklerinden en geri kalmış bireylerde var olan anlayış ölçüsünden ilerlemelidir. Propaganda ne kadar çok insana hitap ederse, o kadar temel olanın ideolojik seviyesi olmalıdır. Ve bütün insanların tam anlamıyla dahil olduğu bir savaş sırasında propaganda ile ilgili olduğu için, propagandaların mümkün olduğu kadar basit olması gerektiği açık ... Askeri propaganda sanatı, geniş kitlelerin duygusal dünyasını doğru anlamak; sadece bu psikolojik olarak bunu veya bu fikri kitlelere erişilebilir kılmayı mümkün kılar ... Kitlenin duyarlılığı çok sınırlıdır, anlayış aralığı dardır, ancak unutkanlık çok büyüktür. Zaten tek başına bunun için, herhangi bir propaganda, başarılı olmak istiyorsa, sadece birkaç nokta ile sınırlandırılmalı ve bu noktaları, kolayca hatırlanabilen sloganlar biçiminde kısaca, açıkça, net bir şekilde, kolayca hatırlanabilecek sloganlar olarak ifade etmeli, tüm bunları şüphe duymadan tekrar edinmelidir. Dinleyicilerin en geriye kalanı ne istediğimizi öğrenmiş olmalı. Bu prensibi terk ettikten ve propagandamızı çok yönlü hale getirmeye çalıştığımız anda, etkisi derhal dağılmaya başlayacaktır, çünkü geniş kitleler tüm materyalleri sindiremez veya hatırlayamazlar. Böylece sonuç zayıflar ve hatta tamamen kaybedilir. ” Ayrıca, yazar kampanya çalışmasının hatalarını ve zayıflıklarını oldukça nesnel olarak değerlendirir. “Çizgi romanlarda yer alan Alman ve Avusturya askeri propagandasının düşmanı saçma bir şekilde sunmaya çalıştığı tamamen yanlıştı. Yanlıştı çünkü gerçek bir düşmanla ilk görüşmede askerimiz, basında çizildiğinden tamamen farklı bir fikir edindi. Sonuç muazzam bir zarardı. Askerimiz aldatılmış hissetti, basının diğer her şesine inanmayı bıraktı. Mühürün onu her şeyde aldatmakta olduğu görülmeye başladı. Tabii ki, bu bizim askerlerimize karşı savaşma ve mizaçlanma iradesini güçlendiremedi. Aksine, askerimiz umutsuzluğa düştü. İngilizlerin ve Amerikalıların askeri propagandası, tam tersine, psikolojik açıdan kesinlikle haklıydı. İngilizler ve Amerikalılar, Almanları barbarlar ve Hunlar şeklinde boyadılar; bununla askerlerini savaşın her dehşeti için hazırladılar. İngiliz askeri bu sayede yaptığı basınla aldatıldığını asla hissetmedi. Bizim durumumuzda durum tam tersi oldu. Sonunda, askerimiz tüm basınımızın “tam bir aldatmaca” olduğuna inanmaya başladı. Bu, propaganda nedeninin eşeklere veya basitçe “yetenekli küçüklere” teslim edilmesinin sonucuydu, insan psikolojisindeki en mükemmel uzmanların böyle bir işe koyulması gerektiğinin farkında değildi ”[2].
Askerlerin psikolojisinin yanlış anlaşılması konusunda profesyonellik eksikliğinin benzer tezahürlerinin aynı zamanda Rus emrinin de bir özelliği olduğu belirtilmelidir. Kazak Kuzma Kryuchkov'u veya düşmanı cesurca dövdüğü diğer kahramanları betimleyen muzaffer Rus ordusunun popüler izleri, ordumuzun saldırısının gelişmekte olduğu savaşın ilk aylarında geçerlidir. Büyük 1915 in çekilişi ve 1916 - 1917 siper savaşının yapıldığı yıllar boyunca. Bu tür fotoğraflar sadece belirtilen amacı yerine getirmedi, aynı zamanda birçok asker tarafından alay ve sinizmin tezahürü olarak algılandı. Rus askeri departmanı, askerlerin kitlelerinin psikolojik düzenindeki bir değişikliğin bu gerçeğini tamamen kaçırdı.
Bilginin çarpıtılması ve uzun süren bir savaş ve kötüleşen bir ekonomik durum bağlamında askerlerin ve sivil nüfusun yurtseverlik düzeyinin gösterilmesi, hem Rus hem de Alman tarafının karakteristiğiydi. Savaş başlamadan kısa bir süre önce yurtdışındaki Alman propagandasının başına atanan M. Erzberger, “Günlük askeri raporlar yalnızca Alman zaferleriyle ilgili raporlarla dolduruldu. Bu tür yanlış raporlar ülke içinde ve dışında eşit derecede tehlikelidir. Alman halkı haklı olarak neden barış olmadığını sordu, her gün ne zaman zafer kazandılar? Sansür, Alman halkının yetersiz beslenmeden ve açlıktan duyduğu acılarla ilgili yazmaya izin vermedi. Alman doktorlar ve bilim adamları, bir Alman için savaştan daha az yemek yediğinde çok faydalı ve sağlıklı olduğunu yazmak ve yazmak zorunda kaldılar. İnsanların yaşayabileceği asgari miktarın kapsamlı istatistiksel tabloları derlendi. Bu sayede, yurtdışında, Almanya'daki hayati ve temel malzemelerin rezervlerinin, yetersizlikleri nedeniyle asla ölemeyecekleri kadar büyük olduğunu kanıtlamak istediler. Ancak bu propaganda yönteminin destekçileri, Alman menüsünü öğrenmenin kolay olmadığını, yurtdışındaki Alman yemeklerinin, otellerde konuşan birçok Alman'ın tarafsız ülkelere gittiğini düşünmedi: “Sonunda düzgün yiyebilirsin!” [3]. Yabancı güçler için tasarlanan bu propaganda, ülke içinde dile getirilirken, giderek artan bir popüler hoşnutsuzluk dalgasına neden oldu. Bazen bir ülkenin liderleri tarafından zor bir durumun varlığının sakin bir şekilde tanınması, yalnızca ideolojik karşıtların altından değil, aynı zamanda bir dereceye kadar ortak bir sorun etrafında toplumu toparlayabilir. Aksi takdirde, kitlelerin hayal kırıklığına uğramasının psikolojik faktörü geri dönüşü olmayan sonuçlara yol açabilir. Ve Rusya ve Almanya'daki devrimci olaylar canlı bir örnektir.
Savaşan ülkelerin pek çok askeri bölümünün karşılaştığı bir sonraki önemli sorun, hem yerli hem de yabancı gazetecilerle iletişim kurmama, isteksizlik ve isteksizlik. Durum, özellikle savaşın ilk yıllarında, zaman zaman ateşli olan casusluğun yaygınlaştığı gerçeğiyle ağırlaştı. Almanya'nın istihbaratı en yüksek profesyonellik seviyesine getirildiği için gerçekten kaygılanma gerekçeleri vardı. Bu nedenle, zaten Eylül ayında, Rusya İmparatorluğu Genelkurmay Genel Müdürlüğü 1914, “savaşçı devletlerin casuslarının şartlı içerik (gazete - yazar) duyuruları ile yurtdışında bilgi verdiğini” belirtti. İtilaf Müttefiklerinin benzer istihbarat faaliyetlerinden korkan Alman askeri makamları, yabancı ülkeleri bilgilendirme ihtiyacının çok az farkındaydı ve casusluk olasılığını öne sürerek Erzberger’in Alman cephesinde tarafsız gazeteciler için bir gezi düzenleme girişimlerine inatla karşı çıktılar. Sonunda, İtalyan gazeteciler için böyle bir gezi için izin almak mümkün olduğunda, ordu onlarla son derece soğuk bir şekilde karşılaştı ve onlara eşlik eden gazeteci gazetecilere casusluk dedi ve “şanlı bir Alman kılıcının tüm bu şifrelemeden daha pahalı olduğunu” ilan etti. . Alman generaller, İtalyan gazetecilerle röportaj vermeyi reddetti. Casus mania, Alman askeri çevrelerinde o kadar derin kökleri çekti ki, Amerikan Cumhurbaşkanı Roosevelt [4] tarafından Eylül ayında 1914’in ana dairesini ziyaret etmesine bile izin vermekten korkuyorlardı.
Almanya’nın, çatışmanın başlangıcındaki bilgi savaşlarının önemini tam olarak anlamadığı gerçeği, Alman bilgi servis memurlarının “siyasetle uğraşmalarının” kesinlikle yasaklandığının kanıtıdır. Ve bu emrin ihlalleri daha sık gerçekleştiğinde, Ağustos ayında 1917'te şu emir ortaya çıktı: “Bilgi departmanı memurları, siyasi meselelerle resmi bir şekilde ilgilenebildiklerinden, yalnızca kendilerine verilen emirlerin yerine getirilmesiyle sınırlı kalmalı. Memurların bağımsız siyasi faaliyetleri, her seferinde bilgi departmanı başkanına rapor edilmesi gereken üstleriyle derhal durdurulmalı. ” Bu olay, Alman subaylarının herhangi bir siyasi meseleden uzak durma gelenekleri ile oldukça uyumluydu, fakat özünde, subayların daha sonra tamamen cahil olmaları ve siyasi olayların savaşın gidişatı üzerindeki etkisini doğru bir şekilde değerlendirememelerinin sebebi bu idi [5]. Benzer bir politik kayıtsızlık durumu, 1916 - 1917'in büyüyen devrimci propagandasının bilgi çatışması için tamamen hazırlıksız olan Rus memurların karakteristiğiydi. Askeri okullardaki politik eğitim eksikliğinin Rus ordusunun gelecekteki memurları üzerinde çok olumsuz bir etkisi oldu. Beyaz hareketinde göze çarpan bir figür, General A.I. “Rus Memurun Yolu” adlı kitabında Denikin şunları kaydetti: “Rus yaşamı kaynıyordu, ancak tüm“ lanet olası sorular ”, bütün“ siyaset ”- kamu biliminin ve sosyal bilginin tüm alanını bize getiren bir kavram ... manevi sis ve olgunlaşmamış siyasetten evcil hayvanlar. Ancak Rus hayatını karıştırtan soruların birleştirilmesini anlamalarına yardımcı olmadı. Bu kusurun öz eğitimi doldurması gerekiyordu. Birçoğu uydurdu, ama çoğunluğu rahatsız etmedi ... Rus subayların siyasi eğilimler ve özellikle sosyal konulardaki farkındalık eksikliği, ilk devrim günlerinde çoktan belliydi. İkinci devrimin yıllarında, subayların çoğu, sınırsız devrimci propagandadan önce, silahsız ve çaresizlerdi; devrimci yeraltının altına sürüklenen asker yarı entelijensiyanından önce bile kurtarıldılar. 6 - 99]. Birinci Dünya Savaşı'na giren ülkelerin çoğu, bilgi savaşındaki konumlarını gözden geçirmek ve yeni yöntemler kullanmak zorunda kaldılar.
1914 - 1918'te ortaya çıkan bilgi savaşının yeni mekanizmalarından bahsetmek. Bilginin maruz kaldığı sabit varlıkların net bir derecelendirmesini harcayabilirsiniz. Propaganda makinesinin tüm çalışmaları iki ana bölüme ayrılabilir: dış ülkelerin kamuları üzerindeki bilgi etkisi ve kendi ülkelerinde bir bilgi alanı oluşturma çalışmaları. Bu yönlerin her biri sırayla birkaç vektöre bölünebilir. Bunlardan ilki, tarafsız ülkelerde ve müttefik ülkelerde gerekli bilgi alanının yaratılması ve düşmanın bilinci üzerindeki bilgilendirme üzerindeki çalışmalarla ilgilidir. Birinin kendi devleti içindeki çalışmalar, arka bölgeleri bilgilendirmeyi ve cepheyle çalışmayı hedefliyordu. Belirtilen bilgi etkisinin yönelimi çeşitli yöntem ve teknik araçların kullanılmasıyla sağlanmıştır. Bu makalede bunlardan en yaygın olanını düşünmeye çalışacağız.
Birinci Dünya Savaşı sırasındaki şüphesiz ajitasyon ve propaganda lideri basılı materyal olarak kaldı ve en popüler ürünlerinden biri broşürler ve dev baskılarda üretilen kısa broşürlerdi. Broşür oluşturmadaki teknik kolaylığı ve karşılaştırmalı ucuzluğu göz önüne alındığında, tüm ülkeler bu bilgiyi yaymak için aktif olarak kullandılar, basitçe onları düşman ordusuyla doldurdular. Örneğin, yalnızca Haziran ayında 1918, 300'i binlerce düşman sayfasına teslim eden Alman ordularından biriydi ve veri dışı veriler aynı olabilirdi. R. Sulzman'ın belirttiği gibi, savaşın sonunda uçaklardan düşen Alman broşürleri çok küçüktü ve kelimenin tam anlamıyla, düşman [5] tarafından dağıtılan büyük broşür yığınlarına battı.
İkinci Dünya Savaşı'nın önemi ve bilgi silahları bakımından ikinci sırada gazeteler vardı. Okuyucunun bilinci üzerindeki bu güçlü etki kolu, Avrupa'da XIX'ten iyi bilinmektedir ve savaşan ülkelerin hiçbiri [7], çalışması için para vermemiştir. Birinci Dünya Savaşı’nın basını bilimsel literatürde [8] oldukça fazla dikkat çektiğinden beri, Rus askeri departmanının tarafsız ülkelerin basını etkilemek ve burada gerekli bilgi alanını oluşturmak için az bilinen çabalarına yönelelim. Yani, 1915 içinde Rus Ordusu Genel Merkezi, Genel Merkez ile ortaklaşa Bükreş, Stockholm ve Kopenhag'da Nordjud adlı telgraf ajansları kurdu. Bu ajanslar, tarafsız basına Rusya'ya yararlı bilgiler sunacak ve bu masum ismin arkasına saklanarak, Almanya ve Avusturya hakkında bilgi toplayacak ve bunları ajans telgrafı kredisi altında Genel Kurmay'a bildirecekti. Burada bu veriler işlendi, düzenlendi ve Bet'e aktarıldı. Danimarkalı Nordjud Şubat başında 1916 İşinin iyi gittiğini, iki gazete dışında, açıkça Germanophile dışında, herkesin bültenlerini aldığını ve basdığını ve bunun 140 metropolit ve 15 eyaletinin bulunduğu 125 Danimarkalı gazete ve dergiler olduğunu belirtti. İsveçli Nordjud, faaliyetlerinin geliştiğini duyurdu; halihazırda eyalet gazetelerinin 30 - 40'i bültenlerini kullanıyor, haber ajansı Press Tsentralet ile kurulan ilişkiler vs. Bu "Nordjudas" ortalama 5 000 ruble harcıyordu. Her biri ayda. Çalışmalarının sonuçları, iddia edilen “başarılı” faaliyete rağmen, liderlerine göre bu giderleri haklı çıkarmadı. Mayıs'ta 1916 Teklif tasfiye konusunda ısrar etti. Tarafsız ülkelerdeki GHQ muhabirleri özel bir konuma getirildi. Bu muhabir grubu, Hisseler tarafından 20 000 ruble'ye kadar çeşitli makul bakiyeler altında ödenmiştir. yıl. Bu şekilde para kazanma fırsatını gördükten sonra, tarafsız ülkelerden gelen gazetelerin bu muhabirleri başka bir 50 000 rub istedi. Muhabirlerin ve diğer harcamaların kompozisyonunun güçlendirilmesi. Buna karşılık Stanka onlara para olmadığını, Rusya hakkında nasıl yazacaklarını açıkça belirtti; ayrıca 30 000 ruble verildi. Ancak Çarlık Rusyası için hizmetlerine bu kadar değer vermeyen gazeteler vardı. Örneğin, bir Bükreş gazetesi, toplu olarak 3 000 frankını istedi ve bunları aldıktan sonra, daha önce azarlayan Rusya ve Rus askeri ajanı lehine yazmaya başladı [9]. Alman askeri birliği de benzer şekilde, tarafsız ülkelerin basınının bilgilendirme içeriğini kontrol etmeye çalıştı, ancak düşmanın bölgesinde yayınlanan gazetelere rüşvet vermeye çalıştı. Böylece, bir kez, Alman “sivil” propagandasının liderleri bir Fransız gazetesine rüşvet vermeye karar verdi. Adaylar aracılığıyla 10 milyon frank sağlandı. Ancak, bu gazete Almanya'ya karşı tutumunu değiştirmedi. Bu tür başarısızlıklardan muzdarip olan Erzberger Merkez Propaganda Bürosu bu girişimlerden vazgeçti ve dikkatini tarafsız ülkelerdeki Katoliklerin tedavisine odakladı. Paris’teki İngiliz büyükelçisi Lord Bertley, Almanya’da Alman propagandasının ve ajitasyonunun uygun broşürlerle ve İsveç gazetelerini rüşvetle verdiğini belirtti. Tüm çalışanlarıyla birlikte bütün bir gazete satın alındı. Böyle bir evrensel "satın alma", Almanlar için faydalı olan gazetenin yönünü garanti etti. Danimarka’nın aksine, Almanlar yalnızca bazı gazeteleri sübvanse eden bir sistem kullandı; ikincisi, Alman’ın başyazılarına Alman’a yararlı bilgiler vermesi ya da gazete giymeseydi bile, yayınevinin pencerelerinde Alman genel merkezinin mesajlarını yayınladı. Almanofilik karakter [3].
Rus ordusundaki askerlerin bilincini doğru yönde etkilemek için, her ön merkez ve bazı orduların genel merkezlerinde “Haberciler” yayınlandı. İkincisi, bütünüyle olumsuz yönleriyle tamamen devlete ait yayınlardı. Elbette askerler mesajlarına inanmadılar ve Haberciler hedefe ulaşamadılar. Aksine, bu “Haberciler” in konuşkanlığı çoğu zaman tüm sınırları aşmış ve düşmana görkemli bir gösterge niteliğinde malzeme vermiştir. 1915 ile Rus Payı, hem Rus hem de tarafsız ve dostane basını buna göre bilgilendirmek zorunda kalacak kendi “Basın Bürosu” nu yaratmaya çalıştı. Bir personel ve sansür memuru olan Mikhail Lemke, bu “Büro” nun başına “gazeteleri ne ve nasıl yazmaları gerektiği hakkında meraklı bir“ tavsiye ”verdi:
Başladığımız ve bitmeyen operasyon, eğer mümkünse, planımızı keşfetmek için sessizce geçmelidir.
Düşmanın çözdüğümüz operasyonu, düşmanı planı hakkındaki cehaletiyle aldatması için kendisine açıklık getirilmemelidir.
Bir grevi geri çevirmememizdeki tüm başarısızlıklarımız yalnızca genel olarak belirsiz şartlarda.
Tüm başarımız tamamen iletilmelidir.
Kayıplarımız ve başarısız operasyonlarımız ve manevralarımız tamamen susturuldu.
Almanları yendiğimizde - "Almanları" yazmak için ve Avusturyalılar olduğunda - "düşman".
Komutanımızın isimleri ve birimlerin isimleri belirtilmemelidir.
Yakalanan mahkumları, daha büyük başarı yanılsaması yaratmak için, farklı tarihlerde, daha sık alırız.
Düşman uçaklarının sonuçları sessizce geçti ”[10. a. 65.].
Bu tuhaf talimatlar kanunu, askeri liderlerin yarattığı şartlar altında iyi niyetli bir gazetecinin çalışmalarının karmaşıklığına baskın çıkan askeri bilginin güvenilirliğini gösterir. 1915'un sonunda, Stavka'nın merkezinde, askeri komuta ile basın ve askeri muhabirleri arasında daha verimli temaslar sağlayacak olan basın bürosu kuruldu. Ordudaki askeri muhabirlerin sayısını arttırdı, ancak aslında dergilerde verilen askeri bilgilerin niteliğinde herhangi bir değişiklik yapmadı [11, s. 82].
Bilişim savaşında önemli bir rol de başta tarafsız ülkeler olmak üzere sözlü propagandaya verildi. Örneğin, Alman tarafında, iki eski profesör ayırt edilebilir: Riga Polytechnic'te profesör olan Vilhelm Ostwald ve Yurievsky Üniversitesi'nde profesör olan Karl Ettingen. Bu insanlar İsveç'i dolaştı ve Rusya'ya karşı halka açık dersler okudular. Aynı derslerde Petrograd Üniversitesi öğrencisi ve tam bir Rus devlet konseyinin oğlu Axel Ripke'nin oğlu İsveç şehirlerini gezdi. 1915’in sonunda Danimarka’daki bir askeri ajan Rus Genelkurmay’a emekli bir Alman generali [3] başkanlığındaki özel bir toplum olan Free Ukraine’nin Almanya’da Ukraynalılar arasında propaganda yaptığını bildirdi.
Alman komutasının ulusal meseleye büyük önem verdiği ve durumu istikrarsızlaştırmak için düşmanın arkasındaki halkların düşmanlığını kışkırtmak için broşürlerinde ve broşürlerinde arandığı belirtilmelidir. Savaşın başlangıcında, Almanya'nın İrlanda'da bir ayaklanma için yüksek umutları vardı. İngiltere'den ulusal kurtuluş çağrısında bulunan İrlanda halkına bir dizi temyiz ve bildiri yapıldı. Almanya onun tarafında Türkiye’ye geldiğinde, Asya’nın savaş tiyatrolarında Türkiye’den uygun propaganda organize etmeye karar vermiş, Kafkasya’da, İran’da ve ayrıca Afganistan’da büyük miktarda propaganda organize etmiştir. Türk Sultan tarafından halifelik [13] olarak ilan edilen “kutsal savaş” çağrısı ile ona yardım edildi. Halklara, kendi dillerinde yapılan itirazlar, bilgi etkisinin ortak yöntemlerinden biri olarak, tüm taraflarca çatışma için kullanılmıştır. Örneğin Rus emri, General Alekseev'in de belirttiği gibi, "zengin sonuçlara güvenmedi" olmasına rağmen, defalarca Bulgarlara temyiz ve bildiri yayınladı.
Düşmanın arkasındaki propaganda çalışmasının en önemli yöntemi, parlak resimler içeren ve cepheye savaşan askerlerin moralini baltalayan esaretten mektuplar oldu. Böylece, 1915 kışın, gönüllü teslim Rusya ordusunda yoğunlaştı. Bu vesileyle, çeşitli karargahlar oldukça fazla miktarda emir ve açıklama yayınladı, ancak Rus askerlerinin teslim olması devam etti. Sonra Rus emri ajitasyona başvurmaya karar verdi. Belli bir Navoev, “Almanya ve Avusturya-Macaristan'da yaşayan mahkumlarımız nasıl yaşıyor” başlıklı bir broşür yazdı. Teklif, bu broşürü, askerleri teslim etmemeye ikna etmesine yardımcı olacağını umarak, askerler arasında dağıtılmak üzere 200 000 kopyalarının sayısı olarak yayınladı. Ancak, bu yardımcı olmadı. 1916’in başında, Genel Merkez, Alman esaretindeki Saratov eyaletinin yerlilerinin, Alman esaretlerinde çok iyi yaşadıkları kendi memleketlerine mektuplar yazdığı bilgisi aldı. Glavkoverha Kurmay Başkanı şunları söyledi: “İlgili broşürleri insanlar arasında dağıtmaya başlama isteği ile Senatör Krivtsov'a rapor et; insanlara gerçeği ortaya çıkarma ve provokasyona karşı mücadele etme isteği ile basına hitap etme; Devlet Duma başkanından, Duma konuşmalarını kullanarak, aptallarımızı yakalamak ve Kutsal Sinod Başsavcısı'na yazmak için kurnazca dokunmuş bir yalan ağını yok etmesine yardım etmesini istemek. Sıcak vaazlarla çalışan din adamları ile insanlara esaretin rezaleti ve günahları, Almanların yaydığı yalanlar hakkında konuşmaları ”[9].
Bilgi savaşlarının en sevdiği yöntem, bariz bir yalan ve en kötü içeriğin renkli kurgusu olan çeşitli "korkuları" teşvik etmektir. Daha kötüsü ve kanlı olacak haber Medyada başlatılan düşman hakkında, okuyucunun duygusal etkisi ne kadar büyük olabilir. Bu tür bir yalanın en çarpıcı örneklerinden biri, Almanların askerlerin cesetlerini, kendilerini ve diğerlerini, stearin ve domuz beslemek için işlemekte olduklarını bildiren İngiliz raporları olabilir. Bu mesaj tüm dünyada bir öfke fırtınasına neden oldu ve Çin'in İtilaf tarafındaki savaşa girmesine neden oldu. 30 Nisan 1917, İngiliz Başbakanı Avam Kamarası’nın Mısır’da, Hindistan’da ve tüm Doğu’da Almanların kendi askerlerinin cesetlerini ve düşman askerleri için domuzlarını işlediklerini bilmesini sağlamak için adımlar atmaya niyetli olup olmadığını sordu. Sadece 1925’ta, bu yalan nihayet Amerikan Amerikan gazetesi The Times Dispatch’te yayınlanan ve “Modern savaşın bütün korkunç silahlarından propaganda, ordunun önemli bir parçası. herhangi bir milletin arabaları. ünlü tarih Savaş sırasında halkların Almanya’ya duyduğu nefreti sınırlandıran cesetlerle birlikte, İngiliz Avam Kamarası’nın yalanı ilan edildi. Birkaç ay önce, dünya bu yalanların zeki İngiliz istihbarat subaylarından biri [5] tarafından üretildiğini ve dağıtıldığını öğrendi. Bilgi savaşının kasıtlı olarak sahte "korkuları" nın benzer renkli örnekleri V.S. Pikul'un kitaplarından birinde sunulmuştur: “Ordu, Almanların davranışlarını, vebadan kaçan, kızdıran davranışlarına kızdı. Askerler, sorunun ne olduğunu anlamadılar. Çok mu korkutucular? Her şey çok basit bir şekilde açıklandı ... günahları hasta bir kafadan sağlıklı bir kafaya kaydırmak için William II, Avrupa’yı Prusya’da inanılmaz acımasızlıklar yapan bir istilaya ilişkin kirli söylentilerle doyurmaya emretti. Berlin gazeteleri dünyanın her tarafına dağıldı, sanki bodur gözlü vahşi ordular, saygıdeğer prusya sınırlarını istila etti, zırhlı köpeğin midesini yırtmaya ya da bir bebeğin kafasını kıçla kırmaya gerek kalmadı ...
Rusların korkusunun propagandası papazlara emanet edildi. Evlerin duvarlarında, kiliseler veya istasyonlar, kırmızı zhupanah ve çiçekçilerdeki canavarları gösteren renkli oleografiler açtı. Uzun saç tutamları arka kemiğe geri döndü, hançer gibi açık ağızlardan ve iki kırmızı daire gibi gözlerden dışarıya doğru fırladı. Resimlerin altında yazıldı: “Rus Kazak. Bebeklerin çiğ etiyle beslenir ”... Vaazlarındaki papazlar, kültürlü bir kişinin henüz ayak basmamış olduğu Sibirya'nın karanlık ormanlarında, özel bir hayvan ırkı olduğu Kazaklar ve Rus Çar'ın onları Almanların imhası için özel olarak yetiştirdiği ...
Bir zamanlar Omulefofen caddesinde Kazaklar'ın genç bir Alman kadını kollarında bir bebekle dizlerinden kaldırmaya çalıştığını gördüm. Kazaklar onu büyüttü ve tekrar düştü. Müdahale etmeliydim.
Ne istiyor? - yükleniciye sordu. - Onunla savaşıyoruz, savaşıyoruz ... tam olarak epileptik, ama hiçbir şeyi anlamıyoruz, bu aptal bize neye ihtiyaç duyuyor?
“Sorar,” diye açıkladım, aptal bir kadının konuşmasını çevirerek, “Çocuğunu yememek, hatta sizin tarafınızdan yenilmek için istekli olmak ...”
Fakat yavaş yavaş, ordu Prusya'ya daha da ilerlerken, bu söylentiler sona erdi, sakinler terk edilmiş konutlarına geri dönmeye başladı. Artık bizden korkmuyorlardı, ama ata bindiğini görünce, “Ah, Kosaken, Kosaken…” diyerek korkuyla saklandılar. [12, s. 358].
Düşmanla ilgili "korku" denilen yayılığın yayılmasıyla eşit derecede karşıt taraflar, en akut ve en kısır konular üzerine yanlış bilgilendirme ve dağıtılmış malzemeler kullandılar. Almanlar bu yönde kendilerini büyük ölçüde gösterdiler. Onlar içten titiz dakiklikleriyle, bazen, düşmanın yaşamındaki en küçük açıklamaları ve değişimleri takip ettiler ve bu gerçekleri ustalıkla ustaca kullanmaya çalıştılar. Örneğin, 1915'in başlangıcında, Nicholas II ve eşi arasında G. Rasputin tarafından desteklenen çatışmalar St. Petersburg'da belirtildiğinde, aşağıdaki açıklamalar Rus cephesinde yayılmaya başladı: “Askerler! Hayatınızın en zor anlarında, kralınız size, askerlere hitap ediyor. Bu talihsiz savaş irademize karşı çıktı: tahtın işgal etmesi için beni ortadan kaldırmak isteyen Büyük Dük Nikolai Nikolaevich ve destekçilerinin entrikalarından kaynaklandı. Hiç bir şekilde, Rusya Ana’nın üzücü sonucunu önceden bilerek, savaş ilanını kabul etmeyeceğim: ama sinsi "akraba ve hain generallerim, Tanrı’nın bana verdiği gücü kullanmamı engelledi ve hayatım için endişeleniyorum, her şeyi yapmak zorundayım benden istediklerini. Askerler! Büyük generallerinize itaat etmeyi reddetmek, kralınızın hayatını ve özgürlüğünü, sevgili vatanınızın güvenliğini ve gücünü tehdit eden herkese silahlar ödemeyi reddetmek. Çar Nicholas'ını mutsuz et. "[14, s. 281]. Bu broşürün psikolojik önemi, imparatorun kendisi adına imzalanması açısından önemlidir - askerler arasında en popüler olan kişi. Ve bildiğiniz gibi, öneri konusu ne kadar yetkili olursa, nesnenin direnci o kadar düşük olur. II. Nicholas adına verilen bir broşür örneği, yalnızca huzursuz askerlerin değil, aynı zamanda teslim edilenlerin sayısında bir artışa da yol açan önemli bir başarıydı.
Skandal yaşlı Grigory Rasputin'in imparatorun mahkemesinde kalması gerçeği, Alman propaganda makinesinin fantezileri için muazzam zeminler oluşturdu. Bu yüzden, Mart ayındaki 1916'ta Alman zeplinler, Rus çukurlarına dağılmış, Alman halkına dayanan Wilhelm'i ve Rasputin'in cinsel organına dayanan Nikolay Romanov'u gösteren bir karikatürü yaymıştır. Söylemeye gerek yok, bu ve benzeri karikatürler Rus askerleri üzerinde büyük bir etki yarattı [15]. A.A. Golovin'in anılarına göre, Birinci Dünya Savaşı sırasında, baskının Rasputin'in metresi olduğu söylentileri, Rus ordusunun subayları arasında muhalefetteki Zemsko-kent Birliği üyeleri tarafından dağıtıldığını söylüyor. Alman propagandasının gazeteleri ve bildirileri, bir Rus askerinin ancak gizlice düşünebilecekleri hakkındaki soruları gündeme getirdi ve sıraladı. Açıkça, bir jandarma ve polisin bir asker ailesi üzerindeki şiddeti, memurların ihaneti, çubuklar, rüşvet, rüşvet ve hırsızlık çalma, Rus çar ve mahkemesinin önemsizliği, mühimmat ve mermilerin eksikliği hakkında konuştular. Alman siperlerindeki afişlerde arkadan politik haberler bildirildi ve Alman ordularının başarıları şişiyor ve şişiyordu. Bütün bunların, düşman askerlerinin havasında kesin bir iz bıraktığı ve onları uygun sonuçlara [3] eğdirdiği açıktır. Yavaş yavaş, adım adım, Rus ordusu düşman tarafından ideolojik muameleye maruz kaldı. Başlangıçta, komik karikatürler yanlış bilgi doğurdu ve cephedeki gerçek problemleri abartmakla ilgili doğrudan yalanlar ortaya çıktı. Savaştan bıkmış bir Rus askeri (geçmişte okuma yazma bilmeyen bir köylü), düşman ajitasyonunun rasyonel ve anlaşılır argümanları ile daha da derinlemesine anlaştı. Rus subayı kolordu ve askeri departman bilgi çatışması konusunda hiçbir şey öneremedi.
Alman bilgi savaşının Doğu Cephesinde kayıtsızlığı, 1916 - 1917'un sonundaki askerlerin kitlesel kardeşleşmesiydi. Alman kardeşlerinin her birinin kendine özgü işlevleri vardı: bazılarının kardeşlik döneminde kelimenin tam anlamıyla casuslukla meşgul olması gerekiyordu; diğerleri - savaşın sonu için ajite; üçüncüsü, Almanya'nın barışçıl ve yenilmezliğini teşvik etmek; dördüncü - çikolata, puro, vb dağıtımı yoluyla Almanya'da ekonomik durumun ihtişamını göstermek; beşincisi, Rus makamlarının karanlık olayları hakkında konuşmak, vb. Askeri belgeler 1917 g) Askerlerin birlikteliğiyle ilgili referanslarla doludur. Bu yüzden, Devlet Duma Maslennikov ve P.М üyeleri tarafından yapılan Nisan 11'in 19 - 1917 cephesinde bir gezi raporunda. Shmakov, “Almanlar genellikle siperleri terk ediyor. Karakteristik durumdan söz edilmeli. Alman subaylar, subaylarımıza fotoğraf çekmelerini öneriyorlar (Almanlar savaş hatlarımızın fotoğraflarını çekiyor gibi görünüyor). Bizimkiler aynı fikirde. Geri çekilme talebine cevaben, Alman memurları sırtlarını dönerek duruştalar. Siperlerimizde, 30'teki Alman basamağından uzakta, kapaklarda makineli tüfek olduğunu söylüyorlar. Anlaşılan, Almanlar uyanıklığımızı yüceltmek ve kendimize huzurlu bir ruh hali vermek için her şeyi yaptılar ”[16, s. 138]. Onbaşı ekibi keşif Ya.I. Kalnitsky daha sonra hatırladı: “Kardeşlik yaptıktan sonra askerlerimiz, Avusturya kahvesi, rom, bisküvi ve bazen sarı ağır botlar veya gri sargılarla karıştırılmış çikolata içtiler. Fotoğraflar, Rus ve Avusturya askerlerinin bir araya getirildiği nadir bir yerdi ”[17, s. 27 - 29]. Yukarıdaki örneklerden bile, Alman emrinin, sistematik olarak, hiçbir koşulda olmadan, Rus ordusunu moralsizleştirmeye çalıştığı, kardeşlik sürecini yalnızca hediyeler değil, aynı zamanda dolu ve zengin bir yaşamın sembollerini göstererek, onun gücünü ve maddi refahını gösterme biçimini açıkça görüyoruz. Hatıralıkların ayakkabı, fotoğraf ve kartpostallar halinde dağıtılması, asker kitlelerinin bilinci üzerindeki bilgi etkisinin görsel olarak pekiştirilmesine hizmet etti.
Alman propagandasının tecrübe ve muazzam başarılarını yalnızca cephenin demoralizasyonu alanında değil, aynı zamanda Rusya devletinin yıkılması sürecinde de değerlendirmek, Moskova Üniversitesi'nden Prof. Dr. Wenglowski, 1917 Mart'ta Moskova askeri bölge komutanlarına sunulan, Almanya'da devrimci propaganda düzenlemek için bir plan yaptı ve bu planın özü aşağıdaki gibiydi. Venglovsky, ona göre, savaşın başından beri, Moskova'daki Alman ve Avusturyalı mahkumların ruh halini izledi. Sonuç olarak, Şubat Devrimi'nden sonra, bu gözlemler onu, savaş esirlerinin "çok arzulanan bir dünyaya yol açması için mümkün olan en kısa zamanda bir darbe görmek isteyecekleri" sonucuna yol açtı. Bu, profesörü, "yalnızca önde duran düşman birliklerinde değil, aynı zamanda arkada da düşman hükümetlerinde devrilme hükümeti deviren fikirlerinin büyük propagandasına başvurma derhal ve büyük ölçüde ihtiyaç" fikrine getirdi. Bu propagandada R.I. Venglovski'nin "bize en büyük stratejik zaferden daha fazla yardımcı olacağına" inandığını umuyordu. Bu propagandayı “büyük ölçekte” yapmak için R.I. Wenglovsky, “ilgili uzmanlık alanlarına sahip kişilerden” oluşan bir komite oluşturmayı önerdi. Her şeyden önce, bu komitenin çok sayıda temyiz başvurusu yapması ve "cephemizin her köşesine muazzam sayıda" teslimini organize etmesi gerekiyordu. Ayrıca, komitede, düşmanın arkasındaki devrimci fikirlerin propagandası için kendini feda eden kişilerin Avusturya, Bulgaristan ve Almanya'ya gönderilmesini organize edecek bir “gizli bölüm” oluşturulmalıdır. Komite “evlerine gönderilen engelli insanlara olağanüstü bir dikkat göstermek zorunda kaldı ve devrimin ateşini evlerinde yakmaları için onları propagandize etti”. Ayrıca, R.I. Venglovsky bu komitenin organizasyonunun kendisine emanet edilmesini istedi. Askerlerin komutanı, Moskova profesörünün bu komiteyi düzenlemesine izin verilmesi talebiyle acilen Savaş Bakanına bir plan gönderdi. Savaş Bakanı bu planı onayladı ve kişisel görüşmeler için R. I. Wenglovsky'yi Petrograd'a çağırdı. Bununla birlikte, bu görüşmelerin nasıl sona erdiğini bilmiyoruz, çünkü bu konuda kesinlikle veri yok [18, s. 93]. Büyük olasılıkla, ülkedeki büyüyen devrimci durum koşullarında, bu proje sadece kağıt üzerinde varlığını sürdürdü.
Ajitasyon ve propaganda kullanma yönündeki çeşitli girişimlere rağmen, Rus ordusu bilgi çatışması alanında sistematik çalışmalar organize etmedi. Savaş koşullarında kampanya yapmada deneyimsizlik, Rus askerinin sınırsız sabrına ve gazetelere ve el kitaplarına saygısızlığa sahip olmanın arkaik düşüncesi, kitlelerin psikolojisini anlama isteksizliği, Rusya'da devrim öncesi anın yaşanmasına neden olan sebeplerden sadece birkaçı atlandı ve 1914 - 1918 bilgi savaşı. aslında bizim tarafımızdan kayboldu.
Notlar.
[1] İstisna, etnik ve ırklararası çatışmaları kışkırtan propaganda yasağı. Her ne kadar bu normlar sadece barış döneminde geçerlidir ve silahlı gerilim yerlerinde tekrar tekrar ihlal edilmiştir.
[2] Nikolai V. Gizli Kuvvetler. Uluslararası casusluk ve Dünya Savaşı sırasında ve şu anda buna karşı mücadele. M., 1925.
[3] Zvonarev K. K. Birinci Dünya Savaşı'nda Alman ajitasyon ve propagandası / 1914 - 1918 savaşı öncesi ve sırasında Alman istihbarat teşkilatı. K., 2005.
[4] Pskov Bölgesi Devlet Arşivi (GAPO). F. 20. Op. 1. D. 3128. L. 34.
[5] Zultsman R. Silah olarak propaganda // İkinci Dünya Savaşı Sonuçları. Kaybolanların sonuçları. SPb., 1998.
[6] Denikin A. I. Rus Memurun Yolu. M., 2006.
[7] Bilgi savaşının ilk belgelenmiş tezahürlerinden biri Kırım Savaşı sırasında kaydedildi (1853 - 1856), Sinop Savaşı'ndan hemen sonra, İngiliz gazeteleri savaşta, Rusların denizde yüzmekte olan yaralı Türklerde çekim yaptıklarını yazdı.
[8] Berezhnoy A.F. Birinci Dünya Savaşı sırasındaki Rus hukuk basını. L., 1975; Surzhik D.V. Birinci Dünya Savaşı sırasında Amerika Birleşik Devletleri'ndeki İngiliz-Alman Bilgi Savaşı // Uzay ve Zaman. 2013. No 1. C. 88 - 93; Ivanov AI 1. Dünya Savaşı ve Rus sanatsal aydınları: Çalışmanın modern sorunları // TSTU Bülteni. 2004. Tom 10. No 3. C. 861 - 869; Shmakova N. N. Orenburg, Birinci Dünya Savaşı sırasında merhamet ve sadaka hakkında basın // Orenburg Eyalet Pedagoji Üniversitesi Bülteni. 2014. No 1. C.118 - 124; Birinci Dünya Savaşı sırasında Rus basını [Elektronik kaynak]. Erişim modu: http://www.madrace.ru/istoriya-otechestvennoy-zhurnalistiki/kurs-zhurnalistika-xix-nachala-xx-vekov/russkaya-pressa-v-godi-pervoy-mirovoy-voyni (temyiz tarihi: 17.05.2015 .;) Birinci Dünya Savaşı sırasında Rus sağ periyodik basın [Elektronik kaynak]. Erişim modu: http://studik.net/russkaya-pravaya-periodicheskaya-pechat-v-gody-pervoj-mirovoj-vojny/ (erişim tarihi: 17.05.2015).
[9] Zvonarev K. K. Birinci Dünya Savaşı'nda Rus ajitasyon ve propagandası // Savaş öncesi ve savaş sırasında Alman istihbarat teşkilatı 1914 - 1918. K., 2005.
[10] Lemke M.K. Kraliyet fiyatına 250 gün. 1914 - 1915. Minsk, 2003.
[11] Zhirkov G.V. “Halk Savaşından” Halk Trajedisine: Rus Gazeteciliği Tarihi 1914 - 1917. SPb., 2012.
[12] Pikul V.S. M., 1996.
[13] En önemli kararlarında Erich von Falkengain Yüksek Komutanlığı 1914-1916. M., 1923.
[14] Krysko V. G. Psikolojik savaşın sırları (hedefler, amaçlar, yöntemler, formlar, deneyim). Çoğul 1999
[15] Simanovich A. S. Rasputin ve Yahudiler. Özel sekreter Grigory Rasputin anıları. M., 1991.
[16] 1917. Ordunun ayrıştırılması. Dokümanların toplanması / altında. Ed. VL Goncharova. M., 2010.
[17] Ya I. Kalnitsky Şubat - Ekim ayları arasında: Savaş Gazisi Anıları. Harkov, 1964.
[18] Kunzharov E. M. Rus tarihi yazımında Rus Devletinin Birinci Dünya Savaşı propagandası // Sibirya'nın sosyo-ekonomik gelişimiyle ilgili sorunlar. 2013. No 3. C. 90 - 93.