Kedilerde Öksürük
Öksürme genellikle bir solunum veya kalp damar sistem hastalığı gibi altta yatan bir problemin bir semptomudur. Öksürme eylemi, solunum yolunun içinde salgıların ve yabancı maddelerin birikmesini önlemek için koruyucu bir mekanizma görevi görür, ancak öksürük, solunum yolu hastalıkları için erken uyarı işareti olarak da kullanılabilir.
Bu otomatik ve istemsiz davranış, vücuttaki en güçlü reflekslerden biridir ve gırtlak ve hava yollarının birikmiş salgılardan ve yabancı maddelerden uzak tutulması için gereklidir. Bu nedenle, mikropların solunum yollarına herhangi bir istilasında, tıkanması veya anormalliğinde normal bir cevaptır. Öksürük için tıbbi terim tussif ve bu durum her yaştaki kedilerde ve cinslerde bulunabilir.
Belirti ve Türleri
· Öksürük
· Ani bitkinlik
· Öğürme
· Kusma
· Bazı hastalıklarda ya da uzun süreli ve şiddetli öksürükle kan öksürmesi görülebilir.
Nedenler
· Tümörler, enfeksiyonlar (viral, bakteriyel ve paraziter) dahil olmak üzere solunum yolu hastalıkları
· Aspirasyon zatürresi (mide içeriğinin girişine veya solunum yoluna giren gıda partiküllerine bağlı zatürre)
· Solunum yollarında yabancı cisimler
· Alerjiler
· Kardiyak hastalıklar
Teşhis
Veterinerinizin için ilk teşhisi koyması için kedinizin sağlığı, yakın zamandaki aktiviteleri ve semptomların başlangıcı hakkında kapsamlı bir tarih vermeniz gerekecektir. Hapşırma ve öksürme sıklıkla birbiriyle karıştırılabilir, bu nedenle veterineriniz gerçekten bir öksürük veya hapşırma olup olmadığını belirlemek için kedinizi değerlendirir. Sesler çok benzer olabilir, bu nedenle daha yakından dikkat edilmesi gerekebilir. Açıkça belirgin farklılıklar, ağrının refleksleme eylemi sırasında kapalı kaldığını, bir hapşırmanın göstergesi olduğunu gösterebilir. Öksürükte ise ağız açılır.
Öksürüğün nedeninin belirlenmesinde öksürüğün şekli ve sıklığı çok önemlidir. Veterineriniz, kedinizin öksürüğünün süresi, zamanlaması, sıklığı ve özelliklerini size soracaktır, böylece veteriner hekiminizi görmeden önce kedinizin semptomlarını not ederseniz hem siz hem de doktorunuza yardımcı olabilirsiniz.
Veterineriniz öksürüğün üretken mi yoksa üretken değil mi olduğunu değerlendirmelidir, bu nedenle öksürük doktorunuz tarafından yapay olarak başlatılmalıdır. Üretken öksürüklerde, salgılar, sıvı ve mukus, hava yolundan atılabilirken, üretken olmayan öksürük veya kuru öksürük ile böyle bir materyal ortaya çıkmaz. Öksürük birçok hastalık ile ilişkili olduğundan, teşhisi koymak için dikkatli bir tanı çalışması gereklidir.
Hastalık geçmişini öğrenip ilk fiziksel muayene yapıldıktan sonra, veterineriniz laboratuvarda analiz edilecek tam bir kan sayımı, biyokimya profili ve idrar tahlili alacaktır. Tam kan sayımı, kanda bulunan beyaz kan hücrelerinin miktarına dayanarak enfeksiyon veya alerjilerin varlığını düşündürür ve kan biyokimyası testi, anormal derecede yükselmiş karaciğer enzimleri veya altta yatan nedenle ilişkili diğer anormallikler gösterebilir.
Kediniz ayrıca burun kanaması yaşıyorsa veya kan öksürüyorsa, vücuttaki kan pıhtılaşma mekanizmalarının normal çalışıp çalışmadığını belirlemek için kan pıhtılaşması ile ilgili testler yapılacaktır. Kullanılabilecek diğer tanı araçları arasında, tümü öksürüğün nedeninin belirlenmesinde son derece değerli olabilecek radyografi, bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntüleme (MRI) gibi radyografik çalışmalar yer almaktadır.
Solunum yolunun daha yakından ve daha ayrıntılı bir görünümü için, veterineriniz de üst nefes borusunun çeşitli bölümlerinin doğrudan görüntülenmesi için bir laringoskop, trakeoskop veya bronkoskop kullanabilir. Dışkı testi ise vücutta solunum parazitlerinin varlığını kontrol etmek için de yapılabilir. Veteriner hekiminiz ayrıca daha fazla değerlendirme için solunum sisteminden sıvı örnekleri alabilir, çünkü bazı parazitler solunum yolunun duvarlarında kalacaktır.
Tedavi
Tedavinin ana amacı, öksürüğün kendisinin tedavisi ile birlikte altta yatan nedenin tedavi edilmesidir. Altta yatan nedenin çözümü sonuçta bir iyileşme ile sonuçlanacaktır.
Şiddetli hastalık durumunda, kedinizin hastaneye yatırılması ve yoğun bakım ve tedavi ile sağlanması gerekebilir. Nefes almakta güçlük çeken kedilere oksijen verilebilir ve öksürüğe neden olan en yaygın enfeksiyon türlerini azaltmak için geniş spektrumlu antibiyotikler kullanılacaktır. Öksürüğü bastırmak için kullanılan ilaçlar kedinize verilebilir ancak bu veteriner hekiminiz tarafından sadece teşhisin doğrulanmasından sonra verilebilir. Özellikle de solunum yolu enfeksiyonları gibi bazı hastalıklarda öksürük bastırıcıların her zaman tıbbi olarak yardımcı olmadığından bu duruma hekim karar verecektir. Çoğu durumda öksürüğün sorun olmadığı, tedavi edilmesi gereken altta yatan hastalık olduğu unutulmamalıdır. Öksürüğün bastırılması sorunu çözmeyecek ve aslında sadece durumu gizleyebilecek ve kötüleşmesine izin verebilecektir.
Yaşam ve Yönetim
Öksürüğe neden olan altta yatan hastalığın teşhisi, kapsamlı bir tanısal çalışmayı gerektirebilir. Tedavi için veterineriniz tarafından verilen talimatları izleyin. Kedinize antibiyotik reçete edilirse, ilacın düzenli kullanıp takip etmeniz önemlidir. Eğer ihmal edilirse semptomlar düzeldikten ve enfeksiyon geri dönecek bazen eskisinden daha kötü olabilir.
Tedavi periyodu boyunca veterinerinizle iletişimde kalmanız, kedinizin tedaviye cevabının gelişip gelişmediğini veya daha kötü olup olmadığını bildirmeniz gerekir. Ayrıca, veterinerinizin kedinizin hastalık durumunu ve tedavi ilerleyişini değerlendirebilmesi için kedinizi takip muayeneleri için kliniğe geri götürmeniz gerekebilir. Tedavi buna göre ayarlanacaktır. Bazı kedilerde tam iyileşme için uzun süreli tedavi gereklidir.
Öksürük baskılayıcılar da dahil olmak üzere herhangi bir ilaç, kediniz için yanlış miktarlarda tehlikeli olabileceğinden, kedinize uygulandığınız tüm ilaçları takip edin. Evcil hayvanların önde gelen ölüm nedenlerinden birinin ilacın dozajını unutup yanlış ve yüksek dozlarda ilaç kullanmaktır.