Gebelikte Ayakların Şişmesi ve Çözüm Yolları
Gebelik yarıyılında beden süratle değişir ve bu rahatsız edici bir gidişat haline gelebilir. Her ne kadar gebelik süreci çoğu bayan için büyüleyici bir yarıyıl olsa da bu yarıyıldaki şikâyetler bu yarıyılın sihrini gölgeleyebilir. Bir Hayli kadının yaşadığı rahatsızlıklardan biri de ayakların şişmesidir. Bu yazıda gebelik sırasında ayakların neden şişebileceği, bunun nasıl fark edileceği, ne zaman bir […]
Gebelik yarıyılında beden süratle değişir ve bu rahatsız edici bir gidişat haline gelebilir. Her ne kadar gebelik süreci çoğu bayan için büyüleyici bir yarıyıl olsa da bu yarıyıldaki şikâyetler bu yarıyılın sihrini gölgeleyebilir. Bir Hayli kadının yaşadığı rahatsızlıklardan biri de ayakların şişmesidir. Bu yazıda gebelik sırasında ayakların neden şişebileceği, bunun nasıl fark edileceği, ne zaman bir hekime görünmek gerektiği ve takviyeci olabilecek bazı kolay rehabilitasyon yolları hakkında bilgiler bulunmaktadır.
Gebelikte Ayak Şişmesinin Sebepleri
Gebelik yarıyılında ayakların şişme şikâyetleri genellikle daha sonraki yarıyıllarda olmaktadır. Başka Bir Deyişle gebeliğin ilk yarıyıllarında bu problem yaşansa dahi rahatsızlık yarıyılında şişlik sonraları görülmektedir. Yarıyıllarda görülen yak şişlikleri genellikle şu seviyelerdedir:
• İlk üç aylık yarıyıl: Süratle çoğalan progesteron hormonu seviyeleri bütün anlamıyla sindirimi yavaşlatır. Bu, bebekte gözle görülür büyüme olmadan çok evvel abdominal kabarıklığa neden olabilir. Annenin ellerinde, ayaklarında veya suratında bir ölçü şişlik fark edebilir, ancak bu çok fazla değildir. Bu kadar erken yarıyılda çok fazla şişlik fark ederseniz, özellikle baş dönmesi, baş sızısı veya kanama gibi öbür semptomlarla beraber görülüyorsa, hekime müracaat etmek öneri edilmektedir.
• İkinci üç aylık yarıyıl: Hamileliğin 13. haftasında ikinci üç aylık yarıyıl başlamaktadır. Gebeliğin beşinci ayında ayakların şiştiği fark edilmeye başlanır, fakat bu şişlik alışılmadık bir gidişat değildir, özellikle çok fazla ayakta duranlarda veya hava sıcaksa yaşanır. Bu şişlik, bedendeki çoğalan kan ve akışkan hacminden kaynaklanmaktadır. Kan hacmi takribî yüzde 50 çoğalmaktadır ve gebelik süresince bu çok fazla hormonal akışkan yakalanmasıyla eşleştirilir. Anne yüzüklerini takmayı vazgeçer ve kunduralarını rahat seçerse bu gevşeme sağlar ve onu doğum için hazırlamaya takviyeci olur.
• Üçüncü üç aylık yarıyıl: Hamileliğin 28. haftasından başlayarak, üçüncü üç aylık yarıyıl, ayakların en çok şiştiği yarıyıldır. Özellikle haftalar geçtikçe ve 40. haftaya yanaşıldığında, ayak parmaklarının sanki minik sosislere çok benzemesi mümkündür. Beden bu yarıyılda, şişmeye katkıda bulunabilecek kan ve akışkan tedarikini oluşturmaya devam etmektedir. Rahimdeki bebek geliştikçe daha da ağırlaşır ve bu da bacaklardan kalbe kan akışını yavaşlatabilir.
Ayakların şişmesine katkıda bulunabilecek öbür etkenler arasından şunlar vardır:
• Sıcak hava
• Perhiz balanssızlıkları
• Kafein alımı
• Yeterince su içmemek
• Uzun müddet ayakta kalmak
Gebelikte Ayaklar Şiştiğinde Ne Zaman Hekime Gidilmelidir?
Şişmiş ayaklar, gebeliğin çok banal bir parçasıdır fakat anne adaylarının çoğu bu tasa etmektedir. Bu surattan çoğu zaman, şişmiş ayaklar, bebeğin gelişiminin bir bulgusudur. Bununla beraber, bazen ayak şişmesi ciddi bir sıhhat meselesinin bulgusu olabilir. Bu meselelerden birine preeklampsi denir ve preeklampsi gebelik sırasında oluşabilen ve riskli seviyede yüksek tansiyon sebebi vaziyettir. Fakat alttaki bulgulardan biri fark edilirse hekime görünmek gerekebilir:
• Ellerin, ayakların, suratın veya göz etrafının aniden şişmesi
• Sansasyonel şekilde makûslaşan şişme
• Baş dönmesi veya flu görme
• Şiddetli baş sızısı
• Şuur fluluğu, konfüzyon
• Soluk almada güçlük
Yalnızca bir bacakta sızı, kızarıklık veya ısı ile beraber şişlik fark ederse, bu derin bir damar trombozu veya DVT’ye sahip olunduğu anlamına gelebilir. DVT, genellikle bacaklarda bulunan bir kan pıhtısıdır. Bu semptomları fark edilirse hekime müracaat etmek ehemmiyetlidir, zira hamile bayanların vasati bir insandan daha fazla kan pıhtılaşması daha muhtemeldir. Yaşanan ayak şişmesinin banal olup olmadığından emin olunmuyorsa veya rastgele bir kaygı varsa, her zaman hekimi aramak en iyisidir. Bu tavır anne ve bebeğinin güvende ve sıhhatli yakalanmasına takviyeci olur.
Gebelikte Ayak Şişmesi İçin Çözümler
Ayaklar görülen kabarıklık ister sızılı olsun ister olmasın rahatsız verici bir gidişat olabilir. Neyse ki, gebelik sırasında bulguları gevşetmenin birkaç kolay yolu vardır ve bunlar alınacak atıştırmalıklar, soğuk bir meşrubat, yüzme, masaj ve muhtemelen pabuç alışverişi kapsayabilir. Ayak şişliği şikayetlerini eksiltmek için çözüm yolları şu biçimde sıralanabilir:
Sodyum Alımını Eksiltmek
Gebelik temelinde ayaklarda kabarıklığı eksiltmenin bir yolu, sodyum başka bir deyişle tuz alımını eksiltmektir. Tuz, bedenin ekstra suya tutunmasını sağlar. Konserve veya işlenmiş yiyeceklerden sakınmaya çalışılmalı, zira bunlar özellikle sodyum bakımından yüksektir. Ayrıca yemeğe aşırıdan sofra tuzu koymamaya çalışılmalıdır. Biberiye, kekik gibi tuzlu otları kullanmak, yemeklerde tuz kullanmadan lezzet tabakanın basit bir yoludur.
Potasyum Alımını Artırmak
Potasyumu yeterli seviyede alınmaması bedenin yakaladığı akışkan ölçüsünü artırarak ayaklardaki kabarıklığı makûslaştırabilir. Doğum evveli alınan vitaminlerin aşırıdan potasyum kapsaması gerekir, ancak aynı zamanda iyi perhiz potasyum kaynakları yemek de ehemmiyetlidir. Potasyum açısından zengin olan gıdalardan kimileri şunlardır:
• Kabuklu patatesler
• Tatlı patatesler ayrıca kabuklu
• Muz
• Ispanak
• Fasulye, bazı meyve suları özellikle kuru erik, nar, portakal, havuç ve çarkıfelek
• Yoğurt
• Pancar
• Somon
• Mercimek
Kafein Alımını Eksiltmek
Gebelik sırasında ara gizeme kafein hasarlı olmasa da çok fazla kafein içmek bebek için iyi sayılmaz. Ayrıca şişliği daha da makûslaştırabilir. Kafein bir idrar söktürücüdür ve daha fazla idrara çıkmaya neden olur ve bu da bedenin akışkanı yakalaması gerektiğini düşünmesine neden olur. Bunun yerine size azıcık enerji çoğalışı sağlamaya takviyeci olması için sütlü kafeinsiz kahve veya nane gibi nebat çayı harcamaya çalışılmalıdır.
Su Tüketimini Artırmak
Şişliği önlemek için daha fazla su içmek kulağa ne kadar enteresan gelse de gerçeğinde işe yarayan bir vaziyettir. Bedenin susuz kaldığı düşünüldüğünde, karşılama etmeye çalışmak için daha da fazla akışkan yakalayacaktır. Bu sebeple, böbreklerin makûs şeyleri dışarı atmasını ve bedenin sıhhatli bir biçimde almasını sağlamak için her gün en az 10 kadeh su içmeye çalışılmalıdır. Bu kadar su içmek fazla gibi geliyorsa, tekerrür doldurmak istenecek sevimli bir fincan ya da günde yalnızca birkaç defa doldurulması gereken dev bir su şişesi alarak su alımı yapılmalıdır. Su içmeyi daha neşeli hale getirmek için limon, nane veya çilek ile de tatlandırabilmek olasıdır.
Ayakların Seviyesini Yükseltmek ve Dinlenmek
Bebek gelmeden evvel yapmak istenilen milyonlarca iş olmasına karşın, muhtemel olduğunda oturmaya ve ayakları yükseğe kaldırmaya çalışılmalıdır. Her zaman oturmak kan dolaşımı için şahane olmasa da, her zaman ayakta durmak da hamile bir beden için güçtür. Ayakları bir müddet yüksekte oturmak özellikle günün sonunda gün süresince bacaklarda biriken akışkanın boşaltılmasına takviyeci olabilir.
Bol ve Rahat Kıyafetler Giymek
Özellikle bilekler, bel ve ayak bileklerinin etrafını sıkacak biçimde dar elbiseler giymek şişliği daha da makûslaştırabilir. Temel olarak, kanın basitçe gezmesini maniler. Bol, rahat kıyafetler giymeye çalışılmalı veya en azından sıkı esnek bantlardan sakınılmalıdır. Yaz aylarında annelik maksi giysiler, kışın ise jogger’lı dökümlü hırkalar veya kazaklar hem sevimli hem de rahat olabilir.
Serin Kalmaya Çalışmak
Özellikle sıcak yaz aylarında yaşanan gebeliklerde, günün sıcağında konutta kalmak ve güçlü egzersizden sakınmak, serin kalmaya ve şişliği eksiltmeye takviyeci olabilir. Ayrıca serin yakalayacak elbiseler giyebilir, ayaklara soğuk kompres uygulayabilir veya yakınlarda bir vantilatör bulundurulabilir.
Varis Çorapları Giymek
Ayaklarda çok fazla şişlik yaşanıyorsa veya çoğu zaman ayakta durulması gerekiyorsa, bele kadar olan varis çorapları giyilebilir. Bu çoraplar, ayakları ve bacakları hafifçe sıkarak kan dolaşımını sürdürülmesini sğlar. Bacağın ortasında çok sıkı olabileceği ve gerçeğinde şişmeyi daha da makûslaştırabileceği için diz boyu varis çoraplarından sakınmaya çalışılmalıdır.
Kumpaslı Olarak Yürümek
Günde birkaç defa 5-10 dakikalık bir yürüyüş dahi kan dolaşımını iyileştirmeye takviyeci olabilir ve bu da şişliği eksiltmeye takviyeci olur. Aynı zamanda gebelik için bereketlidir.
Rahat Pabuçlar Giymek
Topuklu pabuç giymeyi beğenenler ve rahat edenler için dahi gebeliğin ileri yarıyıllarında düz pabuçlar giymeleri öneri edilir. Rahat hatta ortez, bütün oturan pabuçlar giymek, ayak şişmesini eksiltmenin yanı gizeme ağırlık merkeziniz değişip kilo çoğaldıkça ortaya çıkabilecek kalça ve sırt problemlerini önlemenin anahtarıdır. Kabarıklığa ilave olarak gebelikte bedendeki bağlar gerilmekte ve ayakların ebadı değişmektedir. Bazı bayanların ayak ebatları gebelik evveline dönmektedir, fakat bir haylisinin yarım numara büyük kalmaktadır. Bir şeyin daha değişmesi veya pabuçlardan kimilerinin artık uymaması can sıkıcı olabilir, ancak bu alışveriş için iyi bir fırsat olarak düşünülebilir.
Yüzmek
Gebelik sırasında su tazyikinin şişmeyi eksilttiğini ispatlayan hiçbir çalışma yoktur, ancak bir hayli bayan havuzda süre geçirdiklerinde şişliklerden kurtulmaktadır. Su derinliğinin neredeyse boyna kadar olduğu bir havuzda ayakta durma veya yüzme sınanmalıdır. En azından birey kendini daha hafif, daha serin sezecek ve azıcık egzersiz yapmış olacaktır. Yüzmenin ayağın ve bacakların daha az şiştiğini de gözlemlenebilir.
Masaj Yaptırmak
Partneri gebelik sürecine dahil olmanın yollarından en tesirli yolu masaj yapılmasını istemektir. Masaj, ayaklarda biriken ödemin atılmasına takviyeci olarak şişliğin eksiltilmesini sağlar. Bu surattan su şişesi alınarak, ayaklar yukarıya kaldırılmalı, partnerin ayaklara ve bacaklara zarifçe masaj yapması istenmelidir. Azıcık nane veya lavanta esansiyel yağı ilave etmek, masajı daha da hafifletici hale getirebilir. Doğum tarihi yakınsa uterus kasılmalarıyla ilişkili bazı akupunktur noktalarına sıkı bir baskı uygulamaktan sakınılmalıdır.
Sol Tarafa Uyuyarak Yatmak
Muhtemel olduğunda sol tarafa uyuyarak yatmak kan akışını iyileştirebilir ve bu da ayakların şişmesini eksiltir. Sol tarafa uyumak, kanı kalbe döndüren büyük kan damarı olan inferior vena kavadan uterusun tazyikini eksiltmektedir.
Şişmiş ayaklar, hamileliğin çok yaygın bir yan tesiridir. Şişlik, bedendeki çoğalan akışkan hacminin yanı gizeme eksilmiş dolaşımdan kaynaklanır. Ani veya şiddetli şişlik yaşanırsa, hekime başvuru etmek ehemmiyetlidir, zira bu daha ciddi bir şeyin işareti olabilir. Ancak azıcık şişlik netlikle banaldir. Kumpaslı olarak hafif egzersizler yapılması, dinlenilmesi, bol su içilmesi, balanslı beslenmeye dikkat edilmesi ayak kabarıklıklarının önlenmesinde tesirlidir.