ABD'nin Artemis Uzay Barışı Anlaşması geçtiğimiz gün resmi olarak paylaşıldı ve ABD dahil sekiz ülke tarafından imzalandı. Rusya ve Çin'in içerisinde olmadığı Artemis Anlaşması nedir, Türkiye Artemis Anlaşmasına katılacak mı?
ABD, Ay kaynaklarının araştırılmasını ve kullanılmasını yöneten yedi ülke ile yeni bir Artemis Anlaşması imzaladı. İmza atan ülkeler Ay'a gitmemiş olmasına rağmen, Rusya ve Çin'in anlaşmaya davet edilmemesi dikkat çekiyor.
ABD'nin Artemis Uzay Barışı Anlaşması nedir?
Geçtiğimiz Mayıs ayında, Dünya'nın uydusu üzerinde hak iddia eden ülkelere sınır koymayı öneren Artemis Anlaşmaları resmen açıklandı. NASA'nın bu anlaşmasını ABD'ye ek olarak Avustralya, Kanada, Japonya, İtalya, İngiltere, Lüksemburg, BAE ve Japonya imzaladı.
NASA yöneticisi Jim Bridenstine, Anlaşmaların açıklandığını belirten duyuruyu yaparak, "Yapmaya çalıştığımız şey, uzayda her ülkenin kabul edebileceği türden çalışmalar için ön şartları belirlemektir" dedi. Ayrıca NASA'nın sitesi üzerinden şu açıklamalara yer verildi:
''Ay altı uzay bölgesinde görevler ve operasyonlar yürüten çok sayıda ülke ve özel sektör oyuncusu ile, sivil keşifleri ve uzay boşluğunun kullanımını yönetmeyi hedefleyen ortak bir ilkeler birliği oluşturmak önemlidir.''
NASA, Artemis için bazı uluslararası ajanslarla -özellikle Kanada ve Avrupa- ortak oldu, ancak Artemis Ay projesi için gerekli roketler, kapsüller, inişler ve modüller dahil olmak üzere programın neredeyse tüm ana unsurlarına öncülük ediyor.
Bu çalışmalara rağmen ABD, Uluslararası Uzay İstasyonuna erişmek için uzun zamandır Rus roket gücüne güveniyordu. Hatta Amerikan astronotları, SpaceX'in Mayıs ayındaki roket fırlatışına kadar 2011'den beri ABD topraklarından uzay uçuşu yapmamıştı.
Rusya'nın uzay programı başkanı ise, NASA'nın insanları Ay'a gönderme planlarının Rusya'nın katılamayacağı kadar "ABD merkezli" olduğunu söyledi. Daha önce de programı eleştiren Rusya, Ay planlarının uluslararası iş birliği içerisinde düzenlenmesi şartıyla bu anlaşmaya katılacağını söylüyor.
Roscosmos uzay programı başkanı Dmitry Rogozin, Rusya'nın böyle bir anlaşmaya güvenmediğini dile getiriyor. Ayrıca Türkiye Uzay Ajansı'nın, Artemis Anlaşmalarına dahil olup olmayacağı henüz belirsizliğini koruyor.