27 Nisan 1993′te gece yarısına dakikalar kala Gabon sahillerinin 500 metre açığında uçan Buffalo DHC-5D'nin sol motoru bir anda alev aldı. Zambiya hükümetine ait bu yaşlı askeri uçak, 1994 yılında ABD'de oynanacak Dünya Kupası elemelerinde Senegal'le karşılaşacak Zambiya Milli Takımı'nı taşıyordu.
Soldaki motorun alev almasıyla birlikte pilot, sadece sağ pervaneyi kullanarak uçağı havada tutmaya çalışıyordu. Ancak başaramadı ve uçağın içindeki 18 futbolcu, iki antrenör, beş federasyon çalışanı ve beş kişilik mürettebatın tamamı hayatını kaybetti.
Kaza kurbanları “Chipolopolos” (milli takımın unvanı; bakır mermi) kahramanları olarak anılmaya başladılar. Ölenlerin arasında takımın teknik direktörü, efsanevi Zambiyalı futbolcu Godfrey Ucar Chitalu da vardı.
Geride bıraktığımız hafta Chitalu ismi mezarından çıktı. Oysa bir takvim yılı içinde gol rekorunu kıran kişi Messi'ydi… Ve birdenbire 1972 yılında 107 gol attığı dedikoduları kulaktan kulağa dolaşınca Chitalu ismi meşhur oldu.
Zambiya Futbol Federasyonu o dönem FIFA tarafından tanınmadığı için rekor resmi değil. Bu yüzden resmi rekor Messi'nin. Yine de özellikle sosyal medyada bu efsane Afrikalıya itibarının iade edilmesi gerektiği yönününde.
Ucar Chitalu, Computer Chitalu ve Kalusha Bwalya ile birlikte Zambiya tarihinin en iyi futbolcusu olarak gösteriliyor. Chitalu'nun hikâyesini derinlemesine araştıran ve 107 golün çetelesini tutan tarihçi Jerry Muchimba da böyle söylüyor. Muchimba, tozlu raflardan Zambiya gazeteleri çıkardı ve gollerle ilgili detaylı bir rapor ortaya koydu.
Bu etraflı rapor Chitalu'nun attığı gol sayısını kesin olarak ortaya koymaya yetmiyor ancak kendisinin sıra dışı bir beceriye sahip olduğunu net bir şekilde gösteriyor. Chitalu, Warriors takımıyla ilk maçına 23 Ocak 1972 günü çıkmış ve Afrika Şampiyonlar Kupası'nda Majantja ile 2-2 berabere kaldıkları maçta iki golü de o atmış. Ve o maçtan itibaren çıktığı tüm turnuvalarda kimse onu durduramamış. Ekim ayı sonunda Zambiya Ligi'nde 92 gole ulaşmış. Gol krallığında en yakın takipçisi Wanderers takımından Bernard Chanda 45 golde kalmış.
Kasım ayında Copperbelt XI karşısında oynadıkları Lig Kupası maçında hat-trick yaparak 107 gole ulaşmış. Maçtan sonra da “Bu başarıya bencil olmayan takım arkadaşlarımın yardımlarıyla ulaştım” şeklinde bir açıklama yapmış. Bu başarı için sponsor firma Rothmans tarafından özel bir topla ödüllendirilmiş.
Futboldan bir kahraman olarak ayrıldıktan sonra Chitalu 80′li yıllarda Kabwe Warriors'a teknik direktör oldu. 1990 yılında Warrirors 1. Lig'den düşünce Chitalu tüm futbolcularını takımdan ayrılmamaları yönünde ikna etti ve aynı yıl takımı tekrar 1. Lig'e çıkardı. O sezon “Yılın Teknik Direktörü” sıfatına da layık görüldü.
Bu başarı ona Zambiya Milli Takımı teknik direktörlüğünün yolunu da açtı ve Chitalu uuçak kazasına kadar 1994 Dünya Kupası yolunda beş galibyet ve bir beraberliğe imza attı. Uçak kazası Chitalu'nun muhteşem hikâyesinin sona erdiği anlamına geliyordu. (FourFourTwo)