Köpekler, İnsanların Kasıtlı Veya Kasıtsız Hareketlerini Ayırt Edebiliyorlar!
Basın Bildirisi Nedir?
Bu haber/bildiri, araştırmayı yürüten veya yayınlayan resmî kurum tarafından ilan edilmiş bir basın duyurusuna veya malzemelere dayanarak çevrilmiş veya hazırlanmıştır. Evrim Ağacı olarak, bağlantılı olduğumuz haber kaynakları, kanallar ve kurumlar aracılığıyla bu duyurulara erişebilmekte ve Türkçe olarak ilan edebilmekteyiz. Bu haber/bildiri, Evrim Ağacı yazarları/editörleri tarafından büyük oranda aslına sadık kalınarak Türkçeleştirilmiştir. İçeriğe temel düzeyde editöryal müdahalelerde bulunarak gerekli görülen kısaltmalar veya bildirinin/haberin dayandığı akademik yayından alınan bilgilerle zenginleştirmeler yapılmış olabilir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.
Oldukça uzun olan ortak tarihimiz boyunca, köpekler insanlarla bağ kurmak için bir dizi beceri geliştirdiler. "Otur", "yat" ve "yuvarlan" gibi insan eylemlerini anlamlandırma yetenekleri de bu becerilerinden sadece biridir.
Ancak köpeklerin insan niyetlerini anlayıp anlamadığı veya yalnızca sonuçlara yanıt verip vermediği belirsizliğini koruyor. Bir başkasının niyetlerini tanıma ya da en azından onları tasavvur etme yeteneği, Zihin Kuramı'nın temel bir bileşenidir. Zihinsel durumları kendine ve başkalarına atfetme yeteneği, uzun zamandır eşsiz bir şekilde insana özgü olarak kabul edilen bir yetenektir. Peki köpekler, Zihin Kuramı'nın bu temel bileşenine, yani bilerek yapılan bir şey ile kazara yapılan bir şey arasındaki farkı söyleme yeteneğine sahip mi?
Almanya'daki bir araştırma ekibi, bu soruyu cevaplamak için, köpeklerin hem kasıtlı hem de kasıtsız olarak yiyecek ödülleri verilmediğinde nasıl tepki verdiğini inceleyen bir deney yaptı. Deneycinin eylemlerinin kasıtlı veya kasıtsız olmasına bağlı olarak köpeklerin farklı tepkiler verdiğini keşfettiler. Araştırmacılar, bunun, köpeklerin bilerek veya yanlışlıkla yapılan eylemleri ayırt edebildiğini gösterdiğini söylüyor.
Araştırmacılar, bu sonuçlara ulaşmak için "aciz/isteksiz" paradigmasını kullanarak bir deney yaptılar. Deneyde, deneklerin kasıtlı olarak (isteksiz koşul) veya kasıtsız olarak (yapamama koşulu) ödüllerini esirgeyen bir insan deneyciye karşı farklı tepki gösterip göstermediğini incelediler. İnsan ve hayvan bilişi çalışmalarında yerleşik bir paradigma olmasına rağmen, aciz/isteksiz paradigması daha önce köpekleri araştırmak için hiç kullanılmamıştı.
Deney, her biri üç koşulda test edilen 51 köpekle gerçekleştirildi. Her koşulda köpek, test edecek insandan şeffaf bir bariyerle ayrıldı. Temel durum, insanın köpek maması parçalarını bariyerdeki bir boşluktan köpeğe vermesiydi. "İsteksiz" durumda, insan, bariyerdeki boşluktan ödülü aniden geri çekti ve önüne koydu. "Aciz/sakar" durumunda insan, ödülü bariyerdeki boşluğa getirdi ve onu boşluktan geçirmeyi "denedi" ama "yanlışlıkla" düşürdü. "Engelli/aciz" durumunda, insan yine köpeğe bir ödül vermeyi denedi, ancak bariyerdeki boşluk kapatıldığı için yapamadı. Her koşulda ödül, bariyerin test eden tarafında kaldı. Dr. Juliane Bräuer şöyle diyor:
Köpekler, gerçekten de insanlara eylemde bulunma niyeti atfedebiliyorlarsa, iki imkansız koşula kıyasla isteksiz durumda farklı tepkiler vermelerini beklerdik. Ve tam olarak gözlemlediğimiz şey buydu.
Araştırmacılar tarafından ölçülen birincil davranış, köpeklerin reddedildikleri ödüle yaklaşmadan önce bekledikleri zamandı. Araştırmacılar, eğer köpeklerin insan niyetlerini tanımlayabiliyorlarsa, ödülü almamaları gereken isteksiz durumda ödüle yaklaşmadan önce, ödülün onlar için olduğu iki imkansız koşulda olduğundan daha uzun süre bekleyeceklerini tahmin ettiler.
Köpekler, isteksiz koşullarda, aciz koşullarda olduğundan daha uzun süre beklemekle kalmadılar, aynı zamanda oturma veya uzanma olasılıkları da daha yüksekti - eylemler genellikle yatıştırıcı davranışlar olarak yorumlandı- ve kuyruklarını sallamayı bıraktılar. Çalışmanın ilk yazarı Britta Schünemann şöyle diyor:
Çalışmamızdaki köpekler, bir insan deneycinin eylemlerinin kasıtlı veya kasıtsız olmasına bağlı olarak açıkça farklı davrandılar.
Göttingen Üniversitesi'nden Hannes Rakoczy şöyle diyor:
Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.
Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.
Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.
Bu, köpeklerin gerçekten insanların eylemdeki niyetini tanımlayabileceğini gösteriyor.
Ekip, bulgularının şüpheyle karşılanabileceğini ve deneycilerin davranışsal ipuçları veya önceki köpek eğitiminden bilgi aktarımı gibi alternatif açıklamaları ele almak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu kabul ediyor.
Yine de, makale şu sonuca varıyor: Bulgular, köpeklerin Zihin Teorisi'nin en az bir yönüne, eylemdeki niyeti tanıma kapasitesine sahip olabileceğine dair ilk önemli kanıtları sunuyor.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Vücut bazı hastalıklara karşı yapılan aşı direncini neden unutur?
- Covıd-19 aşısı olmama rağmen neden hiçbir yan etki deneyimlemedim?
- Porno gerçekten beyni küçültüyor mu?
- 14
- 6
- 3
- 3
- 2
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/09/2021 00:24:23 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10940
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Beşeri Bilimler> Felsefe> Zihin Felsefesi
- Bilim Ağacı> Doğal Bilimler> Biyoloji> Sinirbilim (Nörobiyoloji)> Davranışsal Sinirbilim
- Bilim Ağacı> Beşeri Bilimler> İletişim> Gazetecilik (Habercilik)> Bilim Haberciliği
- Bilim Ağacı> Doğal Bilimler> Biyoloji> Zooloji> Mamaloji> Kaninoloji
- İnsan Köpekler Sinir Hücresi Köpek Uzun Köpekgil Bilim Sinir Haber Sinirbilim Nöron Habercilik Sinir Sistemi Nörobilim Nörobiyoloji Nöron Hücresi