Fovist ressam Van Dongen, 1877 senesinde Hollanda‘nın Rotterdam kentinde Delfshaven’de doğdu. Malthouse’da babasına destek etmek için on iki yaşında mektebi vazgeçti. Ama daha sonra bir mektepte tasarım ve süsleyici sanatlar için akşam derslerine katıldı. On altı yaşında, şimdi Willem de Kooning Yüksekokulu olarak öğrenilen Rotterdam’daki Akademie Voor Beeldende Kunsten Krallık Hoş Sanatlar Yüksekokulu ‘nde dört […]
Fovist ressam Van Dongen, 1877 senesinde Hollanda‘nın Rotterdam kentinde Delfshaven’de doğdu. Malthouse’da babasına destek etmek için on iki yaşında mektebi vazgeçti. Ama daha sonra bir mektepte tasarım ve süsleyici sanatlar için akşam derslerine katıldı. On altı yaşında, şimdi Willem de Kooning Yüksekokulu olarak öğrenilen Rotterdam’daki Akademie Voor Beeldende Kunsten Krallık Hoş Sanatlar Yüksekokulu ‘nde dört sene eğitim aldı. İlk yapıtı Hollandalı akılda Rembrandt’ın tesirini yansıtıyordu. Krallık Hoş Sanatlar Yüksekokulu’nde bir talebe olan Juliana Augusta “Guus” Preitinger ile tanıştı ve ona aşık oldu. Bu zaman zarfında Red Quarter caddelerini fuhuş evleri ile öğrenilir ve liman gazetesi Rotterdamsche Nieuwsblad için natürel yapıtlarından esinlenerek dolaştı.
Paris onun bir sonraki varış noktasıydı. 1897 senesinin Temmuz ayında, sanatçıları ve cemiyetsel dışsallıkları ile öğrenilen Butte Montmartre’ye taşındı. Van Dongen yirmi yaşındaydı ve 1899’da Guus’la birlikte olmak için katılmak üzere yerleştiği Fransız başşehrinin özgür ruhu tarafından büyülendi. Parisli anarşistlerle tanıştı. Özellikle Neo-empresyonistleri korunan sanat eleştirmeni ve sanatçısı Felix Feneon’dan etkilendi. 1901’de Guus’la evlendikten sonra eşi, iki gün sonra ölüm eden bir oğlu doğurdu. İsviçreli Arkası Nouveau ressamı Theophile Steinlein’in dayanağıyla L’Assiette au Beurre, Frou Frou, Le Rabelais ve Gil Blas gibi birkaç hiciv gazetesi için ressam olarak çalıştı. Hollanda, Paris ve Normandiya’dan gelen Empresyonistin-peyzajlı manzaralarının aksine, bastırılmış renkleri ile Van Dongen’in bu yarıyıldaki fotoğrafları çok daha parlaktı. Montmartre caddelerinde yürüyen fahişeler ise onun fotoğraflarının ana mevzusuydu.
1904’te büyük bir Paris sanat galerisi olan Ambroise Vollard, Salon Dongland’a katılması için Van Dongen’i davet etti ve ertesi sene, Henri Matisse, Maurice de Vlaminck, Albert Marquet ile beraber unutulmaz Salon d’Automne’de çalışmalarını sergiledi.1905’te, genç Pablo Picasso’nun da aralarında bulunduğu bir dizi bohem sanatçıya ev sahipliği yapan Montmartre’deki mükemmel bir bina olan Bateau-Lavoir’e taşındı.
Genellikle Matisse’in rakibi olarak tasvir edilen Fauvlar arasında ayrı bir karakter olan van Dongen, karşılaştığı her avangard tarzı, her biri cesur, non – düstur olan Dresden merkezli Die Brücke’nin lideri olan Max Pechstein da dahil olmak üzere, karşılaştığı her avangard stilini emen bir sünger gibiydi. Asılcı renkler ve cüretkâr figüratif mevzular, dışavurumculuk istikametinde daha da ileriye Gerçek giderek Van Dongen’i zorladı. 1909’da Dresden’deki Brücke köprü sanatçılar grubunun azası oldu. Pechstein onu 1908-1910 seneleri arasında muhtelif ekspresyonist sergilere katılmaya davet etti. Fotoğraflarından kimilerini bu sergide sattı ve kazancı ile 9. bölgedeki bir eve yükselerek Folies yakınında ayrı bir stüdyo kiraladı. Bergere, Montmartre’nin kalbinde bir bar ve dans salonuydu. Van Dongen bu gece dünyasına ve kadın vücutlarına odaklanmaya başladı.
1910 senesinde, prestijli Bernheim-Jeune galerisinin takviyesiyle, Van Dongen tenkidi ve kamusal tanınırlık kazandı. Son ticari galibiyetinin avantajlarından faydalandı: Hollanda’ya dönüp, 1910 kışında İtalya, İspanya ve Fas’ı ziyaret etti. Flamenko müziği, dansı ve Endülüs’şöhret cömert kostümleri gözünü kamaştırdı. Birinci Dünya Savaşı’nın eşiğinde, Van Dongen, Paris elitlerinin çevrelerine girerek daha çok salonlarında ve sosyal buluşmalarda yer alan zaferli bir ressam oldu.
BAT0089
Yakın dostu olan Fransız Couturist Paul Poiret ve İtalyan servetçisi-sanat işvereni Marquise Luisa Casati de dahil olmak üzere tesirli sosyalitler arasını gezdi. Modellerin, namlıların ve starletlerin bu ışıltılı dünyasından esinlenerek, Rue Denfert-Rochereau’daki stüdyosunda hedonist partiler verdi. 1914’te Hollanda’yı ziyaret eden Guus, savaşın sonuna kadar orada kaldı. 1918’de döndüğünde Van Dongen onu almayı yalanladı ve 1921’de Guus’tan boşandı. 1926’da onur efsanesi verildi. 1927’ye kadar yaşayacağı bir haute couture evi idareyicisi olan Jasmy Jacob’un bir kapatmayı ile birlikte oldu. Kumpaslı bir portre kurulu ve finansal güvenlik akımını sağladı. 1929’da Fransız vatandaşı oldu.
1930’a kadar, eskiki kariyerinin anarşist meyillerini terk etti ve cemiyet ressamı rolüne özümsedi. 1940’lı seneler süresince zengin ve şanlılığını yaşamaya devam etti. 1941’de, Üçüncü Reich’in resmi heykeltıraşı olan Arno Brecker, Van Dongen’i Nazi Almanya‘sındaki tüm giderleri karşılayan bir propaganda turuna davet etti. Derain, Vlaminck ve Friesz gibi on iki sanatçıyla beraber o da kabul etti.
Büyük miktarda Nazi karşıtı Fransız sanat çevrelerinin bakış açısına göre, bu, haysiyetini kalıcı olarak kirlendiren suçlamada bağışlanamaz bir atılımdı. Savaştan sonra, bir sene süresince Salon d’Automne’da sergilenme yasaklandı.1959’da, bohem sanatçıların genç olarak yaşadığı binaya nostaljik bir referans olan “Le Bateau Lavoir” ismini verdiği bir evi satın alarak Monako’ya taşındı.1967’de Paris’teki Çağdaş Sanat Müzesi, 90 yaşındaki ressamın çalışmalarını onurlandıran bir retrospektif tertip etti. Sergi o seneden sonra Rotterdam’a gitti, ancak pozitif değerlendirilmedi.
Sanatçı 1968 senesinde Monako’da yaşamını kaybetti.
Kentsel kadın, neredeyse yetmiş senelik kariyeri süresince onun ana mevzusu oldu. Josephine Baker 1926 ve Brigitte Bardot 1958 gibi namlıları ele aldı. Her zaman bilinmez, fazla efkârlı kadınları, kızarık yanakları, kırmızı dudakları ve mübalağalı karartılmış gözleri resimledi.
En ehemmiyetli yapıtları:
Chimera Turtası, Büyük Şapkalı Kadın, Modjesko, Soprano Şarkıcı, Manila Şal, Maria, Kırmızı Zemin Üzerine Guus Portresi, Plaza’da ve Fobilikteki Kadınlar, Kedileri Olan Kadın, Çekyatta Kadın, Mısır Gelinciği, Parisli Kadın, Kırmızı Palyaço, Sfenks, Comode, Fas, Josephine Baker, Fernande Olivier Portresi