Bundan 14 yıl önce, 2007'de ilk olarak İzmit Körfezi'nde görülmüştü. Çevre Entegre Projesi yapılmadan önce kentin kanalizasyonlarının, evsel atıklarının boşaltıldığı bugünkü Marina ve Vapur İskelesi civarı gri bir köpükle kaplanmıştı.
Belli ki o bölgede dipteki atık çökeltiler reaksiyona geçmişti. Kenti yönetenler kabul etse de etmese de İzmit Körfezi'nin dibi her türlü kimyasal ve evsel atık çökeltisiyle kaplı.
Bu fotoğrafı 2007'de Marinada çekmiştim.
O tarihte yılların balıkçıları da böyle bir şeyi ilk kez gördüklerini söylüyordu. Ne yazık ki, her dediklerinin doğru olduğuna inanmak zorunda kaldığımız kenti yönetenler, bazı bilim insanlarından duydukları üç-beş yeni terim ile dikkat dağıtmayı başarıyordu.
İleriki yıllarda yeniden başladı. İzmit Körfezi'nin değişik noktalarında belirli dönemlerde deniz yüzeyi bu beyaz madde ile kaplandı.
Önce küçük organizmalar olarak bilinen "alg" patlaması olarak adlandırıldı. Şimdi de "deniz salyası" diye yeni bir isim buldular.
Şimdi İstanbul'da da görülmeye başlandı. Bizde yaygın bir laf vardır. "İstanbul'a kar yağmayınca Türkiye'ye kış gelmez" diye..
Bugünlerde İstanbul'da da görülmeye başlandı ya, şimdi tüm bilim insanları harekete geçer..
Umarım o bilim insanları da denizi yıllardır kirleten ve paranın gücünü elinde tutan sermaye sahiplerinden çekinmeden doğruyu söyler. "Bu salyaya benziyor ama, denizin kendi üretimi değil, insanların kanalizasyon ve evsel atık, fabrikaların kimyasallarının etkisiyle oluşan kirliliğe karşı tepki" olduğunu söylerler..
Kocaeli'de de, İstanbul'da da, Marmara'nın değişik bölgelerinde de iddia ediyorum çoğu sanayi kuruluşunun göstermelik arıtma tesisi çalışmıyor veya çalıştırılmıyor. Siyaset, hatır-gönül ilişkisinden dolayı denetim de yapılmıyor, veya yapılamıyor. Küçük bir örnek, İstanbul’da dereler bile her gün başka bir renk akıyor, kimsede çık yok..
Kısacası, “Deniz salyası” denilen o beyaz madde, aslında “denizin insanoğlunun yüzüne tükürmesidir” de, biz anlamıyoruz.
Mustafa Bağdiken