Belki onu sadece bu marş ile tanıyorsunuz. Gazi Osman Paşa kimdir? Sadece Türklerin Osman Paşası değil, Avrupa'nın savunma savaşı dendiğinde her zaman bahsettiği, Rus Çarı'ndan büyük saygı gören şanlı Türk komutanını tanıyalım.
Tam adı Osman Nuri olan Gazi Osman Paşa 1832 yılında Tokat'ta doğdu. Babası, İstanbul kereste gümrüğünde çalışan Mehmet Efendi, annesi Şakire Hatun'dur. Osman Nuri Paşa 8 yaşına geldiğinde Tokat'tan ayrılıp İstanbul'a babasının yanına gelmiş, burada Beşiktaş Askeri Rüştiyesi, Askeri İdadi ve Harp Okulu'nda öğrenim görerek mezun olmuştur.
Erkan-ı Harp sınıfına girse de 1853'te Kırım Savaşı'nın çıkmasıyla Rumeli'de bulunan orduya gönderilmiş ve burada gösterdiği başarılarla üsteğmenliğe yükselmiştir. Kırım Savaşı sonrası Erkan-ı Harbi bitirip kıdemli yüzbaşı olmuştur. Kademeleri bir bir geçen Osman Paşa, Rum İsyanını bastırmak için Girit'e gönderildi. Gösterdiği başarılar ile Albay olmuş ve 3. dereceden Mecidiye nişanı verilmiştir.
Albay rütbesine yükseldikten sonra 1868 yılında Yemen'e gönderildi ve burada da gösterdiği başarılar ile Tuğgeneral (mirliva) rütbesine yükselmiştir. Yemen'in ardından Manastır (Bitola/Makedonya) şehrine tayin edilmiş. 1873 yılında Tümgeneral (ferik) rütbesi ile Arnavutluk İşkodra ve Bosna komutanlığı yapmıştır.
1875 yılında Erzurum ardından Niş (Sırbistan) şehrine tayin edilmiştir. Sırp Prensi'nin Osmanlı Devleti'ne savaş ilan etmesiyle onu durdurmak için görevlendirilen Osman Paşa, Sırp ordusuna karşı büyük zafer kazanmıştır. Bu zafer sonrası Mareşal (müşirlik) rütbesine getirilmiştir.
1877 yılında Rusların başlattıkları Plevne Taaruzunda görülmemiş bir savunma yaparak şehri korumuştur. Plevne'nin hiç bir savunması yoktu ve şehrin çevresine kazdırdığı siperlerle 60 bin kişilik ordusu ile 250 bin kişilik Rus ordusuna karşı başarı kazanmıştır. Bu Rusların Rumeli'de aldıkları ilk büyük yenilgi olmuştur.
Ruslar ordusunu güçlendirip tekrar saldırıya geçmiş, 1 gün süren 2. Plevne Taaruzunda da Osman Paşa Rusları bir bozguna daha uğratmıştır.
Rumenlerin desteğini alan Ruslar Eylül 1877'de tekrar taaruza geçmiş, Osman Paşa bir kez daha Rusları bozguna uğratmıştır. 3. Plevne Muharebesi olarak geçen bu zafer sonunda Osman Paşa'ya gazilik unvanı verilmiştir.
Başarısız olan Ruslar Plevne'yi 13 Eylül tarihinde Rumenler ile tekrar kuşatmışlardır. Kuşatma sırasında mühimmat ve yiyecek sıkıntısı çeken ordu, kuşatmayı yararak çıkma taktiğine başvurmuş ancak Osman Paşa, Rus-Rumen topçularının ateşi sonucunda şarapnel parçası ile yaralanmıştır. Kuşatmada yapabilecek bir şey kalmaması sonucunda ordu teslim olmak zorunda kalmıştır. Osman Paşa bir süre Bugot, Bükreş, Harkof ve Rusya'da esir olarak yaşamıştır.
Rusya’ya götürülen Gazi Osman Paşa, burada saygıyla ağırlanmıştır. Rus subayları, yarasına rağmen ayağa kalkan Osman Paşa’yı “Bravo” sesleriyle selamlarken Rus generali: “Bu yüz, büyük bir kumandanın yüzüdür. Onu gördüğüme çok sevindim. Gazi Osman Paşa muzaffer bir kumandandır. Teslim olmuş olmasına rağmen muzaffer sayılacaktır” demiştir. Osman Paşa’nın yarası sarıldıktan sonra Rus Çarı 2. Aleksandr'a getirilmiş ve Rus Çarı savaştaki başarısından dolayı Osman Paşa'nın kılıcını ona teslim etmiştir.Rus Çarı: ''Benim esirim değil, misafirimsin. Kılıcını sana verdim. Senin gibi cesur, gayretli, yüksek liyakatli bir kumandanla harp ettiğim için kendimi bahtiyar addederim” demiştir.
Bunun üzerine Osman Paşa'nın tarihe geçen sözünü söylemiştir: '' Devletim bana düşmanı çok görünce silahımı teslim et demedi.''
1878 yılında Rusya'dan İstanbul'a teslim edilen Osman Paşa'nın İstanbul'a dönüşü büyük bir törenle kutlanmıştır. 1878-1885 yılları arasında Genel Kurmay Başkanlığı yapan Gazi Osman Paşa mabeyn müşiri olmuş ve 5 Nisan 1900 tarihinde ölünceye kadar bu görevde kalmıştır.
İyi derecede Arapça, Farsça ve Fransızca bilen Gazi Osman Paşa'nın Nurettin, Kemalettin, Cemalettin ve Hüseyin Abdülkadir isminde 4 oğlu bulunmaktaydı. Torunları İstanbul, Kahire ve Fransa'da yaşamaktadır. Ayrıca 2. Abdülhamid Gazi Osman Paşa'ya olan takdirinden dolayı iki kızını Paşa'nın 2 oğlu ile evlendirmiştir.
Namı büyük Osman Paşa, askerinle binler yaşa...