147- Temettü haccı iki ibadetten ibarettir. Birinci ibadet umre, ikinci ibadet hacdır. Bazen sadece ikinci ibadete temettü haccı denir. Temettü haccında umreyi, hacdan önce yerine getirmek vaciptir.
148- Temettü umresinde 5 şey vaciptir.
1) Mikatlardan birinden ihram bağlanması. Geniş açıklama ileride yapılacaktır.
2) Kâbe'nin etrafının tavaf edilmesi.
3) Tavaf namazının kılınması.
4) Mescidu'l-Harama yakın olan Safa ve Merve arasında Sa'y yapmak.
5) Taksir. Yani saç, sakal veya bıyıktan bir miktar kesmek.
İnsan taksir edip ihramdan çıktıktan sonra, ihram sebebiyle haram olan şeyler helal olur.
149- Mükellefin Zilhicce 9. günü yakınlaşınca kendisini hac amelleri için hazırlamalıdır.
Haccın vacipleri 13 şeydir:
1) Mekke'den ihram bağlamak. Açıklaması gelecek.
2) Zilhicce ayının 9. günü Arafat'ta bulunmak. Gusledip öğle ve ilkindi namazını arka arkaya kıldıktan sonra zevalden gün batımına kadar orada bulunmak. Arafat Mekke'ye dört fersah uzaklıkta yer adıdır.
3) Mekke ve Arafat arasında bulunan Müzdelifede (Meşar'de) kurban bayramı gecesi (Zilhiccenin 10. günü) güneş doğmadan bir miktar öncesine kadar bulunmak.
4) Kurban bayramı günü Mina'da Cemer-i Akebe'yi taşlamak. Mina Mekke'ye bir fersah uzaklıktadır.
5) Bayram günü veya teşrik günleri olan 11. 12. 13. günleri Mina'da inek, koyun veya deve kurban etmek.
6) Minada başı tıraş etmek veya saçtan ya sakaldan ya da bıyıktan bir miktar kesmek. Bu amelle de ihramlı iken kendisine haram olan kadın, güzel koku ve ihtiyaten av dışındaki şeyler helal olur.
7) Mekke'ye döndükten sonra Kâbe'yi tavaf etmek.
8) Tavaf namazını kılmak.
9) Sefa Merve arasında sa'y yapmak. Bu amelle birlikte güzel koku da helal olur.
10) Nisa tavafı.
11) Nisa tavafı namazı. Bu amelle birlikte kadın da helal olur.
12) On birinci, on ikinci ve açıklaması geleceği gibi bazı durumlarda on üçüncü gecesi Mina'da kalmak.
13) On birinci, on ikinci ve Mina'da kalması durumunda on üçüncü günü üç Cemereyi (Evla, Vusta ve Akabe'yi) taşlamak.
150- Temettü haccında birkaç şey şarttır.
1) Niyet: Temettü haccını yerine getirdiğini niyet etmelidir. Başka bir haccı niyet eder veya temettü haccı niyetinde kararsız olursa haccı doğru değildir.
2) Umre ve Haccın her ikisi hac aylarında ( Şevval, Zilkade, Zilhicce) olmalıdır. Şu halde umrenin bir kısmını Şevval ayından önce yaparsa umresi sahih olmaz.
3) Umre ve hac aynı yılda yerine getirilmelidir. Umreyi bu yıl yapar, haccı da gelecek yıla ertelerse temettü haccı doğru olmaz. Burada gelecek yıla kadar Mekke'de kalması veya vatanına dönerek gelecek yıl yeniden Mekke'ye gelmesi arasında hiçbir fark yoktur. Aynı şekilde taksir yaparak ihramdan çıkmasıyla, gelecek yıla kadar ihramında baki kalması arasında da fark yoktur.
4) Serbest halde hac ihramı Mekke'den olursa en iyi yer Mescidu'l-Haram'dır. Herhangi bir mazeretten dolayı Mekke'den ihram bağlama imkânı yoksa mümkün olan bir yerden ihram bağlamalıdır.
5) Bir kişinin yerine bütün umre ve hac amellerini bir kişi yerine getirmelidir. Şu halde ölen veya yaşayan birinin yerine temettü haccı için, biri umreyi diğeri haccı yerine getirmek üzere iki kişi ecir olurlarsa bu hac doğru olmaz. Aynı şekilde bir kişi hacceder, umreyi birinin haccı ise başka bir kişinin adına yerine getirirse bu da sahih değildir.
151- Temettü umresini yapan birinin güçlü görüşe göre hac amellerinin dışında bir iş için Mekke'den çıkması caiz değildir. Zaruri olmasa da haccının amellerini zayi edecek durumda olmayan bir iş için çıkarsa, Mekke'ye döneceğini ve hac için ihram bağlayabileceğini bilirse, zahiren ihramsız olarak Mekke'den çıkması caizdir. Ama bilmezse ve ihram bağladıktan sonra işinden dolayı Mekke'den çıkarsa, zahiren Mekke'ye dönerek Arafat'a gitmesi gerekmez. Olduğu yerden Arafat'a gidebilir.
Temettü umresini yerine getiren birinin bilerek müstehap dahi olsa haccı terk etmesi caiz değildir. Evet, eğer haccı yapacak gücü olmazsa en iyisi; yapmış olduğu temettü umresini müfrede karar vererek nisa tavafını yerine getirmesidir.
152- Temettü umresinin amellerini yapmaya başlayan biri Mekke'ye dönmeye gücü varsa zahiren ameller tamamlanmadan Mekke'den çıkabilir. Elbette en iyisi Mekke'den çıkmamasıdır.
153- Umre amellerinden sonra Mekkeden dışarı çıkmanın haram oluşundan kasıt, başkasının yerine dışarı çıkmaktır. Mekke'ye sonradan eklenen ve şu anda da Mekke şehrinden sayılan yeni kısımlar, Mekke'nin eski bölümünden sayılır. Hacı'nın umre amellerini tamamladıktan sonra, bir iş için olsun veya olmasın oralara gitmesinde bir mani yoktur.
154- Umre amellerinden sonra ihramsız Mekke'den çıkan biri için iki durum söz konusudur:
1) Umre yaptığı ay içerisinde Mekke'ye dönerse, ihramsız olarak dönmeli ve Mekke'den hac için ihram bağlamalı ve Arafat'a gitmelidir.
2) Umre yaptığı aydan sonra Mekke'ye dönmek isterse, umre için ihram bağlamalıdır.
155- Vazifesi temettü haccı olan biri, ifrad veya kıran haccı yapmakla görevini yapmış olmaz. Ama temettü umresine başladıktan sonra umreyi bitirerek hacca yetişecek kadar vakti olmazsa, bu surette ifrad haccını niyet ederek umreyi bırakmalı hacca gitmelidir. Hac amellerinden sonra da müfrede umresini yerine getirmelidir. Temettü haccından ifrad haccına dönmeyi gerektiren, vaktin darlığının ölçüsü konusunda fakihler arasında ihtilaf vardır. Güçlü görüşe göre Arefe günü, gün dönümünden önce umre amellerini yapamazsa ifrad haccına dönmesi vacip olur. Ama ondan önce tamamlarsa, ister terviye gününde (Zilhicce'nin 8. günü) olsun isterse ondan sonra olsun, ifrad haccına dönmesi sakıncasız değildir.
156- Vazifesi temettü haccı olan biri, umre için ihram bağlamadan Arefe günü güneşin zevalinden önce umre amellerini tamamlayamayacağını bilirse, ifrad veya kıran haccına dönmesi yeterli değildir. Bu durumda; boynunda temettü haccı var idiyse, temettü haccını sonradan yerine getirmelidir.
157- Geniş vakitte temettü umresi için ihram bağlayıp, Arefe günü güneşin zevaline kadar tavaf ve sa'yini geciktirenin umresi batıldır. Güçlü görüşe göre; İfrad haccını reca niyetiyle yapması mümkün olsa da, zahiren ifrad haccına geçemez. Hatta güçlü görüş umresinin tavaf, tavaf namazı, sa'y, tıraş ya taksir amellerinin niyetini ifrad haccını ve umresini de kapsayacak şekilde geniş tutmalıdır.