Taban Puanlarıİçin Tıklayınız.
Ana Başlıklar;
Röportaj Nedir?
Bir olayı, durumu veya sorunu araştırma, inceleme, gezip görme ve soruşturma yöntemleriyle aydınlatmayı amaçlayan gazete yazılarına röportaj denir. Konusu inceleme, soruşturma, araştırma olan gazete veya dergi yazısıdır. Herhangi bir yerin ya da kurumun gezilerek orada görülenlerin kişisel yorumlar ve fotoğraflarla desteklenerek kaleme alındığı yapıtlardır. Bir yerin veya kurumun röportajı yapılabileceği gibi, bir ya da birkaç kişinin veya bir eşyanın da röportajı yapılabilir.
Röportaj Türünün Özellikleri
- Bir yaşam gerçeğinden yola çıkılarak yazılır.
- 20. yy’da gazete çevresinde gelişen bir türdür.
- Didaktik bir nitelik taşır.
- Sağlam bir teze ve düşünceye dayanır.
- Olayı veya durumu aydınlatmak için fotoğraf, resim gibi belgelerden yararlanılır.
- Betimleme, öyküleme, açıklama gibi anlatım türlerinden faydalanır.
- Röportajlar gözlemin ve araştırmanın öne çıktığı bir yazı türüdür.
- Röportajlarda dil ağırlıklı olarak göndergesel işlevde kullanılır.
- Röportajlar yaşatarak öğretmeyi esas alan, okuyucuyu yaşamla buluşturan bir türdür.
- Röportajlar haber yazılarının daha genişletilmiş halidir. Haber yazılarından farklı olarak röportajlarda yazarın kendi bilgi birikimi, duygu ve düşünceleri de yazıda yansıtılır.
- İnsanı konu alan röportajlarda biyografilerden farklı olarak yazarın duygu ve değerlendirmeleri de yer alır.
Röportaj Türleri
Konu bakımından üçe ayrılır:
- Bir yeri konu alan röportaj: Röportaj yapılan yerde sürdürülen yaşam her yönüyle bilinir. Bu yerin farklı yönleri film, ses ve fotoğraflarla ortaya konur.
- Eşyayı konu alan röportaj: Konu olan eşya her yönüyle bilinir. Eşyanın dikkat çekici ve düşündürücü yönleri ele alınır.
- İnsanı konu alan röportaj: Belli bir alanda üne kavuşmuş kişilerin dikkat çeken ve düşündüren yönleri belirtilir.
Sunuş bakımından da ikiye ayrılır:
- Amerikan Röportajı: Bu tür röportajlarda giriş bölümünde okuyucu beklenmedik bir girişle karşılaşır. En son söylenmesi gerekenler en önce söylenir.
- Alman Röportajı: Yazar, konuyu anlatırken yazıya kendini katar. Konuyu kendi ekseninde anlatır.
Röportaj Türünün Önemli Eserleri
- Ha Bu Diyar – Fikret Otyam
- Gide Gide – Fikret Otyam
- İç Göç – Tahir Kutsi
- Bu Diyar Baştan Başa – Yaşar Kemal
- Kan Çiçekleri – Dursun Akçam
Röportaj Örneği
(Yaşar Kemal’in “Bu Diyar Baştan Başa” adlı yapıtından alınmıştır.)
ORTA ANADOLU'DA EN SAĞLIKLI İNSANLARIN ŞEHRİ: YOZGAT
Bozkır ıssız. Uzaktan bir göl göründü. Bozkıra elişi kağıdı gibi yapıştırılmış. Yanında Malya Devlet Çiftliği var. Uzun bir yol gidiyor. Toprak damlı köyler geçtik. Nakışlı önlüklü kadınlar evlerin önündeydiler. Otobüsün üstü rüzgarlı. Toz duman da yok. Yani şu düşmek, parçalanmak tehlikesi de olmasa otobüsün üstü bir alem. Türküler gırla gidiyor. Bizim toprağını satan köylü var ya, o da eli kulağa attı. Bir hoş sesi var ki … Bir de yanık söylüyordu. Yüzü, hani delikanlı konuşurken hep yere eğilmişti. Kederliydi. Yüz o yüz değil şimdi. Açıldı, gülümsedi, hep gülümseyen bir yüz. Işıklı. Deminki keder nerede, bu yüz nerede? Bu yüze, bu güleç yüze hiç keder uğramamış dersin. Çiçekdağı’nı geçtik. Şirince bir kasaba. Sonra bir köyde durduk. Hani sığırcıklar vardır ya: Ak benekli, yeşile çalan karanlıkta bir kuş. Tarlalarda olur her zaman. Sürülürken tarlalar güren güren iner kalkar sığırcıklar. Yuvaları tarla/ardadır. Köye inemezler, işte ben bu durduğumuz köyün damlarında sığırcık gördüm. Yüzlercesi inip, yüzlercesi kalkıyordu. Yuvaları saçakların altı. Yerköy’e geldik. Orada araba değiştirmek lazım geldi. Yerköy’le Yozgat arası otobüs buldum. Bu sefer içine bindim. Yol iyi yol, Yozgat’a geldik. Yozgat yeşillik. Bir koyağın içinde. Girerken şehre, sağ yanda, yamaçta koyu bir yeşillik çarpıyor göze.