Trinity testiyle dünyanın ilk atom bombasının denendiği günlerden bu yana geçen 80 yılda, Oppenheimer'ın adı hala tarih kitaplarında yer alırken, New Mexico eyaletindeki kanserle mücadele edenlerin sesi ise yeterince duyulmadı. Oppenheimer filminin başarısı, bilim adamının önemli katkılarını vurgularken, geride kalanların yaşadığı acı gerçekleri göz ardı etti. Bu yazıda, Trinity testinin etkileri altında yaşayan New Mexico halkının hikayesini ve Oppenheimer'ın gölgesinde kalmış gerçekleri ele alacağız.
Başarılı bir bilim adamı olan J. Robert Oppenheimer, dünya tarihine damga vuran Trinity testiyle ilk nükleer bombanın yaratılmasında önemli bir rol oynamıştır. Ancak, Oppenheimer'ın hikayesi, New Mexico eyaletinde kansere yakalananların acı dolu öyküleriyle de sıkı sıkıya örülmüştür. Oppenheimer'ın hayatını konu alan bir film olan "Oppenheimer", bilim adamının başarısını gözler önüne sererken, hikayenin tamamının hala anlatılmadığını düşünenler bulunmaktadır.
New Mexico'nun Albuquerque şehrinde yaşayan Tina Cordova, ailesinin kanserle mücadelesini anlatırken, Trinity testinin gerçekleştiği bölgeye yakın yaşamalarının etkilerinden bahsetmektedir. "Downwinders" olarak adlandırılan radyasyondan etkilenen topluluklar, yıllarca radyasyonun zararlarını göğüslemiştir. Cordova'nın ailesi de bu etkilenenler arasındadır ve kanserle mücadele etmektedir.
ABD'de kanser, ikinci en yaygın ölüm nedeni olup, radyasyonla kanser arasındaki bağlantı net bir şekilde ispatlanmamış olsa da, Cordova'nın ailesindeki yüzlerce kişinin hastalıklarına dair belgeler bulunmaktadır. ABD hükümeti, testlerin yapıldığı bölgelerde yaşayanlara maddi yardım sağlamak için bir fon oluştursa da, New Mexico bu fonun dışında kalmıştır.
Oppenheimer'ın hikayesinin anlatıldığı film, Japonya'da yaşayanların acılarını anlatırken, New Mexico'daki etkileri görmezden gelmektedir. Bu durum, Cordova gibi yerel halkı derinden etkilemiş ve tepki uyandırmıştır. Ancak, Los Alamos kasabasındaki bilim insanları için durum farklıdır; film, ekonomilerine katkı sağlamış ve kasabada Oppenheimer'ın adıyla anılan yerler bulunmaktadır.
"Oppenheimer" filmi büyük ilgi çekerken, New Mexico'daki etkileri yeterince ele almamış gibi görünmektedir. Cordova ve diğerleri, bu hikayenin tam olarak anlatılması gerektiğini savunurken, hükümetin ve film yapımcılarının bu konuda daha fazla sorumluluk alması gerektiğini vurgulamaktadır.
Kaynak: Haber Merkezi