TDK güncel Türkçe sözlüğünde ‘’Kaçırmak’’ tam on altı şekilde ve örnekleme ile açıklanıyor;
1- Kaçmasını sağlamak veya kaçmasına imkân yaratmak.
2- Bir işi belirlenen zamanda yapamamak:
Maçı kaçırdım.
3- Zor kullanarak yanında götürmek:
Kız kaçırmak.
4- Bir daha ele geçmemek üzere yitirmek:
Fırsatı kaçırdım.
5-Yararlanamamak:
Penaltıyı kaçırdı.
6- Gitmek, kaçmak zorunda bırakmak:
Söylene, söylene adamı kaçırdı.
7- Çalmak, kimsenin haberi olmadan götürmek, aşırmak:
İcradan eşya kaçırdılar.
8- Yasal olmayan yoldan bir ülkeye mal sokmak veya çıkarmak:
Uyuşturucu kaçırmak.
9- Ölçüyü, sınırı aşmak, fazlasına gitmek:
"Kulübün yemeğinde biraz fazlaca kaçırmıştım." - Haldun Taner
10- Sıvı, gaz vb. sızdırmak:
Çakmak, gaz kaçırıyor.
Makine buhar kaçırıyor.
11- İstemeyerek altını kirletmek:
Donuna kaçırmak.
12- Delirmek:
Zavallı kaçırmış.
13- Bir araç veya aletle iş görürken aracı iyi kullanamama yüzünden kendine veya bir başkasına zarar vermek:
Usturayı elimden kaçırdım, yanağımı kestim.
14- Birini veya bir şeyi göstermemek:
Karısını benden kaçırıyor.
15- Yarışan bir koşucu diğeri tarafından hızla geçilip ara açılmak.
16- Futbol veya basketbolda savunduğu oyuncuyu boş bırakmak, pas almasına fırsat vermek.
‘’Kaçınmak’’ ise tek bir tanım ve örnekleme ile açıklanmış;
Herhangi bir işi yapmaktan veya özverili davranmaktan geri durmak, imtina etmek:
"Dargın çıkan sesinde bir şeyden kaçınan, lüzumsuz bir sakınca anlamı sezdi." – Halide Edip Adıvar
Biz bu eylem sözcüklerinin üzerinde neden bu kadar duruyoruz, nereden çıktı şimdi bu, kaçırmak, kaçınmak diyorsanız?
Birinin birine, onunda diğerine, diğerinin de başka bir yere bağışlarını gezdirme yöntemi(!) gündeme düşünce, bizim de aklımıza sözcüklerin anlamlarını araştırmak geldi!
Kaçırmak için tam tamına on altı ve çoğu da hoş olmayan bir anlam dizisi çıktı…
Ama kaçınmak öyle değil, tam tersi sadece tek bir anlamı var o kadar!
Bizim dilimizde bu kadar çok anlamı olan bir sözcük var mıdır? Bilemeyiz ama bu kelime ya da daha doğru bir tanımlama ile fiilin çekimine ne kadar da meraklıymışız?
Kız kaçırmak
Aklını kaçırmak
Altına kaçırmak
Fırsat kaçırmak
Ama her halde en çetrefillisi de
Vergi kaçırmak!
HaliyleKaçıran kaçırana baka, baka ne oluyor derseniz?
Kaçıran kaçırana, tut tuta bilirsen?
Birde kaçaklar var ki en önde geleni elektrik
Bununda çözümünü bulduk hamdolsun!
Abonelerin faturalarına pay ediyoruz böylece kaçaklar, kayıtlı faturalardan kaçırılmış oluyor
Ne ala bir çözüm değil mi?
Gelelim kaçınan kimselere;
Onlar her şeyi kuralına uygun davranan düzgün vatandaşlar, asgari ücretliler, memurlar, emekliler…
Tüm yukarıda ki kaçırmalardan uzak durup, her türlü işlerini düzgün yapmaya çabalayan ve özelliklede yanlış bir şey yapmaktan kaçınan insanlarımız.
Yani?
Onlar kaçırmadıkları gibi kaçırmaktan da büyük bir titizlikle kaçınıyorlar
Sadece akıllarını kaçırmakta en önde giden toplum gurubu da bunlar!
Sözün özü;
Kaçanın, kaçıranın kurtulduğu bir dönemde, kaçınan Abdurrahman çelebi olmaktan öte gidemez