2016, doğaüstü yeteneklere sahip olduğu ve Romanov ailesini etkilediği iddia edilen Rus mistik Grigori Y. Rasputin’in (1869-1916) öldürülüşünün 100. yılıdır.
Rasputin, 1914 yılında düzenlenen ilk suikasttan kurtulmuştu. İlk girişme yazar Maksim Gorki’nin de dahil olduğu söylenir.
Kırım asıllı Yusupov’lar dönemin ünlü sanat koleksiyoncuları arasındaydı. Zengin ve yakışıklı Tatar Prens Feliks Yusupov (1887-1967) bir estetti. Biseksüel ve travesti olduğu da söylenirdi.
Büyük Petro (1672-1725) St. Petersburg şehrini kurduğunda, Neva Nehrine dökülen Moika Çayı kıyısındaki toprakları asillere, ev yapmaları şartıyla dağıtmıştı. 18. yüzyılda Moika rıhtımına görkemli binalar yapıldı. Bu parsellerden birini 1830 yılında Yusupov ailesi satın aldı. Aile, Korkunç İvan döneminden beri saraya yakındı ve Rusya’nın en zengin ailelerinden biriydi.
Suikastın ilginç hikayesi şöyle:
Rasputin’in en azılı düşmanlarından biri olan Prens Yusupov, onu malikanesine davet ediyor. Rasputin’in daveti kabul etmesindeki amacın, Prenses İrina’yı görmek olduğu düşünülüyor.
Yusupov Sarayı’nda Rasputin’e siyanürlü şarap ve kek ikram edilmiş ama, siyanürün Rasputin üzerinde öldürücü etkisi olmamış. Feliks Yusupov, üst kattaki arkadaşları ile Rasputin’in yanına geri geliyor. Bu kez ateş ediyorlar. Rasputin avluya kaçmayı başarıyor. Ateş etmeyi sürdürüyorlar. Yere düşen Rasputin’i çarşafa sarıp nehre atıyorlar.
Üç gün sonra ceset nehirden çıkartılıyor. Otopsi raporunda boğulma sonucu öldüğü yazılıyor. Bu da nehre atıldığında, onca çabaya rağmen, hala canlı olduğunu düşündürüyor.
Rasputin’in bedenindeki üç kurşunun Prens Yusupov, Dük Puriskeviç ile Yusupov’un Oxford Üniversitesi’nden sınıf arkadaşı ve İngiliz casus Oswald Rayner’e (1888-1961) ait olduğu iddia edilir.
Birinci Dünya Savaşı’na Rusya’nın katılmasına karşı olan Rasputin’in Çar II. Nikola’yı bu konuda etkilemesinden çekinen İngilizlerin bu nedenle suikasta ortak olduğu da iddialar arasında.
Prens Yusupov, suikasttan sonra St. Petersburg’dan sürüldü. İhtilalden sonra ise eşi ve kızı ile Fransa’ya kaçtı ve orada öldü.
Prens Yusupov, 1935 yılında yayımlanan Rasputin adlı bir kitap yazdı. Kitabı İngilizceye Oswald Rayner çevirdi.
Yararlanılan Kaynaklar
- The Yusupov Palace, Many-Faceted St Petersburg.
- Selçuk Altun, Kitap İçin 3980.
- Selçuk Altun, Kitap İçin 3979.
- Rasputin’in İzinde, Gila Benmayor, Hürriyet, 1 Ağustos 2016.