Gezegenimize çarpan bir asteroit bilim kurgunun temel konusudur. "Deep Impact", "Armageddon" ve "Lucifer's Hammer" böyle bir olayı önleme konseptine odaklanan film ve romanlardan sadece birkaç örnektir.
Ancak Dünya'ya asteroit çarpması sadece bilim kurgu malzemesi olamaz; bu gerçek bir olasılıktır. NASA'nın Kaliforniya'daki Jet Propulsion Laboratuvarı'ndaki "Asteroid Watch", NASA'nın Dünya'nın tehlikeli bir şekilde yakınından geçebileceğine inandığı asteroidleri (ve kuyruklu yıldızları) keşfetmek ve izlemek için özel olarak tasarlanmıştır.
Asteroid Watch
NASA'nın 2022 yılı için hazırladığı Asteroid Watch bilgi panosunda en az beş cisim listelenmektedir ve bunlardan birinin New York'taki Empire State Binası'nın yaklaşık 2,5 katı yüksekliğe ulaşacağı tahmin edilmektedir. Bu asteroit (7482) NASA tarafından 1994 PC1 olarak adlandırıldığı 1994 yılından beri bilinmektedir. 5 Ocak 2022'de, sırasıyla 2,1 ve 3,7 milyon kilometre mesafelerde, 2021'de Dünya'yı güvenli bir şekilde geçen beş asteroitten ikisi (YQ ve YX) bunu yaptı.
Bununla birlikte, tarihteki her asteroit görülmemiştir. Dünya (ve Ay) üzerindeki birçok krater, meteorların veya diğer büyük nesnelerin yüzeye çarptığı sayısız olayı kanıtlamaktadır. Dünya'ya yaklaşık 65 milyon yıl önce çarpan meteor, türünün en iyi bilinen örneğidir. Bir dağ büyüklüğündeki asteroit, Meksika'daki Yucatán Yarımadası kıyılarında 146 kilometre genişliğinde ve 19 kilometre derinliğinde bir krater oluşturmuştur. Büyük tsunamiler ve bunun sonucunda atmosfere yayılan su ve toz, bilim insanları tarafından dinozorların yok olmasından sorumlu tutuluyor.
Bugün Dünya'ya Bir Asteroit Çarparsa Ne Olur?
Bir asteroit çarpması olasılığı düşüktür. NASA, Dünya'ya yaklaşan ve çapı 0,8 kilometreden büyük olan asteroitlerin %90'ını gözlemlemiş ve bunların hiçbirinin gezegenimiz için önemli bir tehdit oluşturmadığını tespit etmiştir.
Ancak evrende NASA'nın henüz keşfetmediği daha büyük asteroitler de olabilir. Bir mil genişliğindeki bir asteroit Dünya'ya saatte yaklaşık 48,280 kilometre hızla ulaşır. Bu büyüklük ve hızdaki bir asteroidin yaydığı enerji 1 megatonluk bir bombanınkine eşdeğerdir.
Bir milyon megaton düşünmek için çok fazla, bu yüzden daha küçük rakamlar deneyelim. Örneğin saatte 30.000 kilometre hızla giden ev büyüklüğünde bir asteroit Dünya'ya çarptı. Tahmini 20 kilotonluk enerjisiyle neredeyse Hiroşima'ya atılan bomba kadar güçlü olacaktır. Çarpma noktasından yarım km uzaklığa kadar olan betonarme binalar yıkılırken, bir buçuk km uzaklığa kadar olan ahşap yapılar da yerle bir olabilir. Başka bir deyişle, herhangi bir metropolde önemli bir yıkıma neden olacaktır.
Bir kenarı 61 metre olan 20 katlı bina büyüklüğündeki bir asteroit, şu anda üretilmekte olan en büyük nükleer silahların 25-50 megatonluk enerjisine eşdeğer bir enerjiye sahip olabilir. Betonarme binalar bu büyüklükteki bir asteroidin çarpma alanından 8 kilometre uzaklığa kadar tahrip olacaktır. Amerika Birleşik Devletleri'nin ana şehirlerinin çoğu haritadan silinecektir.
Dünya üzerinde böylesine yaygın bir yıkıma neden olmak için oldukça büyük bir asteroit gerekir. Bilim insanlarına göre, Dünya'ya çarpabilmek için yaklaşık 11 ila 12 kilometre genişliğinde bir asteroit olması gerekiyor. Çarpma anında büyük bir toz bulutu tüm gezegeni kaplayarak güneş ışığının bölgeye ulaşmasını engelleyecek ve buradaki sıcaklığı artıracaktır. Dünya'da milyarlarla ifade edilen büyük bir can kaybı yaşanacaktır. Ancak bilim insanları bazılarının hayatta kalabileceğine inanıyor. NASA uzmanlarına göre, Dünya'daki tüm yaşamı yok etmek için 96 kilometre genişliğinde bir asteroid yeterlidir.
İyi haber şu ki, NASA 2021 yılının Kasım ayında İkili Yıldızsı Yönlendirme Deneyi 'ne (Double Asteroid Redirection Test) katılan robotik uzay aracını yörüngeye gönderdi. Bu görevin birincil amacı, yörüngesini önemli ölçüde değiştirmek umuduyla küçük asteroid Dimorphos ile saniyede 6,6 kilometre hızla çarpışmaktır. Dimorphos milyon yıl geçse de Dünya'yı tehdit etmeyecek. Asteroit, NASA'nın bir gün potansiyel olarak yıkıcı bir asteroidi Dünya'dan uzaklaştırmak için kullanması gerekebilecek ekipman için bir test yatağı görevi görüyor.
Dünya'ya Asteroit Çarpmasıyla İlgili Sorular
Dünya'ya kaç tane asteroit çarptı?
Nadiren de olsa asteroitler Dünya ile çarpışır ve çarpıştıklarında da bilim insanları bunu bir çarpışma olayı olarak adlandırır. Her ne kadar 20. ve 21. yüzyıllarda Dünya'ya sadece 18 asteroidin çarptığı teyit edilmiş olsa da, çok daha fazlası muhtemelen tespit edilemeyecek kadar küçüktü ya da gözden kaçtı.
Dünya'ya çarpacak bir sonraki asteroit hangisi?
Bilim insanları Apophis asteroidini 2004 yılında tanımladılar ve Dünya ile çarpışma olasılığının 100.000'de 1 olduğu düşünülüyor. 2068 yılı en olası olaydır.
Bilinen en büyük asteroit Dünya'nın neresine çarptı?
Büyük asteroid çarpması Chicxulub kraterine neden oldu. Muhtemelen yaklaşık 15 kilometre çapında olan asteroit, şu anda Meksika'daki Yucatan Yarımadası'nın altında gömülü olan 25.450 kilometrekare büyüklüğünde bir krater oluşturmuştur.