-
barbarossa harekatından sonra binlerce fabrikanın taşınmasında lend-lease'in rolünü şöyle anlatayım,
1941-1945 yıllarında sovyetlere 1200 lokomotif gönderildi, bu rakam, 1941'de birkaç yüzdü. 1941 rusya sfr'de 20.000 lokomotif vardı. fabrikaların taşınmasında lend-lease'in rolü yok gibi birşeydir. luftwaffe, sovyet karşı saldırısında alman ordularınının olağanüstü bir darbe almasını yada çembere alınmasını engelledi. ama kendi saldırılarında kritik bir rol oynamadı. zaten sovyet hava kuvvetlerinin durumu kritik eksiklikler içinde olarak nitelendirilirse, gönderilen hurricane'ler bu eksikliği gidermekten çok uzaktı.
136. tank tugayı, moskova muharebe düzeni :
10 t-34, 60 t-60, ve 3 mk iii. yani 73 tanktan 3'ü ingiliz yardımı olan tanklardı.
almanlar yüz binlerce kayıp verdi ve püskürtüldü ama luftwaffe bozguna uğramadı. siper savaşında katyusha ve t-34'lerin yaratığı şok etkisi, japonlarla sınır çatışmalarında topyekün savaş tecrübesi kazanmış ve barbarossa'da tahribata uğramamış uzak doğu bölükleri ve daha fazla eğitim almış birliklerin takviye olarak gelmesi, lojistik destek için almanların ruslardan çok daha dejavantajlı bir durumda bulunması, ural dağlarının ardında üretimin devamı, rusların kendini tekrardan var etmek ve dayanmak konusundaki inadı bu muharebede sovyet zaferinin doğurmuştur.