-
--- spoiler ---
sovyetler birliği ile amerika arasında 1962 yılında yaşanan füze krizinde, dünyanın muhtemel nükleer savaşa girme ihtimalini bir rus deniz subayının engellediği ortaya çıktı.
george washington üniversitesi ulusal güvenlik arşivi yöneticisi thomas s. blanton'un açıkladığı belgelere göre, o subayın adı; vasili arhipov.
o yıllarda abd istihbaratı, küba'ya sovyetler tarafından füze yerleştirildiğini, ancak ateşleme sistemlerinin henüz bu ülkeye varmadığını öğrenmişti. 22 ekim 1962 günü sovyetler birliği'nden bu parçaları taşıyan gemilerin yola çıktığı öğrenilince durum abd başkanı j.f. kennedy'ye iletildi. kennedy televizyon aracılığıyla gemilerin geri gönderilmesini talep etti. ancak sovyet lideri nikita kruşçev bu talebi dikkate almadı. füze malzemelerini taşıyan sovyet gemileri küba'ya doğru yaklaşırken, başkan kennedy, küba'nın denizden abluka altına alınması ve ülkeye girmeye çalışan gemilerin batırılması emrini verdi. tüm dünya krizin nasıl sonuçlanacağını merak ediyordu. bu sırada abd'nin attığı su bombaları denizaltının üzerinde patlıyor ve içeridekilerin kafasına adeta çekiç gibi iniyordu. moskova'yla da iletişimin kurulamaması içeride sinirleri iyice germişti. ardından kaptan valentin savitsky kararını açıkladı. denizaltı batma pahasına destroyerlere ateş açılacak ve abd gemileriyle beraber okyanusun derinliklerini boylayacaklardı. ancak kararı uygulamak için yardımcılarının da onayına ihtiyacı vardı ve bu durumda arhipov devreye girdi. kaptan ve diğer yardımcıyla da konuşarak onları da ikna etti ve füzenin ateşlenmesini engelledi. birkaç saat sonra ise kruşçev ve kennedy anlaştıklarını açıkladı ve kriz sona erdi. kriz sona erdikten sonra arhipov görevine devam etti. 1975 yılında kirov deniz harp okulu'nun başına getirilen arhipov, 1985 yılına kadar bu görevini sürdürdü. 1991 yılında ise verdiği karardan çok kimsenin haberi olmadan vefat etti.
--- spoiler ---
-
(bkz: vasili arhipov)
-
dünyayı kurtaran ama kimsenin bundan haberi olmayan bir kahramandır. eğer duyuyorsa veya görüyorsa kendisi anan insanların olduğunu bilerek huzurla uyusun.
-
rus politika subayı. küba füze krizi döneminde deniz altından nükleer başlıkların fırlatılmasını son anda engelleyerek belki de şu anda nefes alabilmemizi sağlayan koca yürekli adam.
-
ilginç bir şekilde filmlere konu olacak bir olayın değil, iki olayın kahramanıdır.
62'de nükleer savaşı önlemeden bir sene önce, kendisi nükleer savaşın dünyayı ne hale çevirebileceğini ufacık bir alanda, birinci elden deneyimlemiştir.
reaktöründeki arıza nedeniyle okyanusta bir başına kalıp, bütün mühendislik takımını ve sonrasında 15 denizcisini daha radyasyon sebebiyle kaybetme karsılığında kurtulabilen k-19 denizaltısının xo'sudur kendisi. liam neeson, farklı bir karakter adıyla aslında onu oynamıştır.
(bkz: k-19 the widowmaker)
-
(bkz: stanislav petrov)
-
küba füze krizi'ndeki tutumu ile insanlık için en az stanislav petrov kadar önemli gizli bir kahramandır.
30 ocak 1926 - 19 ağustos 1998 arasında yaşamış bir sovyet donanma subayıdır.
arkhipov, moskova yakınlarındaki staraya kupavna kasabasında köylü bir ailede dünyaya geldi. pasifik yüksek deniz okulu'nda eğitim gördü ve ağustos 1945'te sovyet-japon savaşına katılarak mayın tarama gemisinde görev yaptı. hazar deniz harp okulu'na transfer oldu ve 1947'de mezun oldu.
kendisinin bu kadar önemli olmasını sağlayan olay 27 ekim 1962'de, küba füze krizi sırasında gerçekleşti. on bir abd donanması destroyeri grubu ve uçak gemisi uss randolph, sovyetlerin nükleer silahlı denizaltı b-59'u ablukaya almıştı. (abd'liler denizlatının nükleer silahlı olduğunu bilmiyordu) uluslararası sularda olmasına rağmen, amerikalılar, denizaltıyı tespit etmek için yüzeye çıkmaya zorlayan bombalar atıyordu. b-59'un ise moskova ile birkaç gün hiçbir temas yoktu ve denizaltının mürettebatı daha önce abd sivil radyo yayınlarını ele geçirmiş olsa da, b-59 abd donanmasından gizlenmeye çalıştığından, herhangi bir radyo trafiğini izleyemeyecek kadar derine inmişti. gemidekiler savaşın patlak verip vermediğini bilmiyorlardı. denizaltı kaptanı valentin grigorievitch savitsky, savaşın daha önce başlamış olabileceğine ve nükleer bir torpido fırlatmaya karar verdi.
filodaki diğer denizaltılardan farklı olarak, b-59 gemisindeki üç subay, nükleer fırlatmaya izin vermek için oy birliğiyle ile karar almalıydı. kaptan savitsky, siyasi görevli ivan semonovich maslennikov ve filo komodoru (b-59'un icra memuru) arkhipov. normalde, özel silahlı rus denizaltılarda kaptanın nükleer ateşleme için siyasi görevliden izin alması yeterliydi. ancak arkhipov'un commodore (filo kaptanı) pozisyonunda olması, onun da onayını şart koşuyordu. ama arkhipov buna karşı çıktı ve bir tartışma yaşandı.
arkhipov b-59'da ikinci sırada olmasına rağmen, aslında b-4 , b-36 ve b-130 da dahil olmak üzere tüm denizaltı filosunun komodoruydu. arkhipov amerikalıları sadece onları yüzeye çıkarmak ve sovyetlerin dikkatini çekmek için derinlik bombaları attığına ikna etmeye çalışıyordu. sonunda savitsky'yi yüzeye çıkarmayı başardı ve moskova'dan gelen emirleri bekledi. böylece nükleer silah ateşlendiğinde ortaya çıkacak olan genel bir nükleer savaş bu şekilde engelledi. savaşın çıkmadığını gören b-59 yeniden dalarak sovyetler birliği'ne geri döndü.
arkhipov döndükten hemen sonra, sovyet yönetimi tarafından eleştirildi. hatta bir amiral onlara, "geminizle düşseydiniz daha iyi olurdu" dedi. arkhipov'un karısı olga, eşinin, bunun hakkında konuşmaktan hoşlanmadığını, yaptıklarını takdir etmediklerini hissettiğini söyledi. sovyet savunma bakanı, andrey grechko, mürettebatın, amerikalılar tarafından keşfedildiklerini öğrendikten sonra katı gizlilik emirlerini yerine getirememesi konusunda kendilerine kızmıştı.
2002 yılında emekli komutan vadim pavlovich orlov (kendisi de b-59'da idi) basın toplantısı ile bu gerçeği yıllar sonra açıklamıştır. aynı sene küba füze krizi’nden bahsedilirken, abd savunma bakanı robert mcnamara “o zamanlar bildiğimizden daha çok nükleer savaşa yaklaşmışız” dedi. john f. kennedy'nin danışmanı ve tarihçi arthur m. schlesinger bu düşünceyi doğrulayarak o anı; “bu, soğuk savaş'ın sadece en tehlikeli anı değildi. insanlık tarihinin gördüğü en tehlikeli andı." şeklinde nitelemiştir.
sonrasında arkhipov, sovyet donanması hizmetine denizaltılara ve denizaltı filolarına komuta ederek devam etti. 1975'te tuğamiralliğe terfi etti ve kirov deniz harp okulu'nun başına geçti. arkhipov 1981’de koramiralliğe terfi etti ve 1980’lerin ortalarında emekli oldu.
19 ağustos 1998'de kupavna-moskova'da hayatını kaybetmiştir. ailesine 2017 yılında future of life institute tarafından 'yaşamın geleceği ödülü' verilip onurlandırılmıştır.
kaynak
kaynak
-
1962 yılında taşıdığı atom bombasını, gelen emirlere rağmen, amerika birleşik devletlerine karşı ısrarla patlatmayarak belki de üçüncü dünya savaşının, bir nükleer savaşın çıkmasına engel olan sovyet subay, denizaltı kaptanı.
-
insanlık tarihini değiştiren bir asker.
bir ödül töreninde "ben bir kahraman değilim. sadece doğru zamanda doğru yerde olmuş biriyim." diyerek ne kadar mütevazi biri olduğunu da göstermiştir.
huzur içinde uyu güzel insan.
-
küba füze krizi esnasında en önemli tartışma konularından birisi de türkiye'de konuşlu jüpiter füzeleri olmuştu. yani türkiye olası bir nükleer savaşta sovyetler birliğinin belki de ilk hedefi olacaktı.
bugün anadolu'da bir nükleer savaşı anma gecesi düzenlemiyorsak bunu büyük ihtimalle amiral arkhipov'un soğuk kanlı kriz yönetimine borçluyuz.
ekşi sözlük kullanıcılarıyla mesajlaşmak ve yazdıkları entry'leri
takip etmek için giriş yapmalısın.
hesabın var mı? giriş yap