Kapibara (Hydrochoerus hydrochaeris) dünyadaki en büyük faredir. Adı Tupi deyimi olan ka'api kaara'dan gelir, bu da “ot yiyen” manasını taşır. Bilimsel adı "su domuzu" demektir. Kapibaralar gine domuzu, kerodon, koypu ve çinçillalar ile akrabadır.
Kapibara'nın özellikleri
- Bilimsel adı: Hydrochoerus hydrochaeris
- Yaygın isimler: Kapibara, su domuzu, chigüire, chigüiro, carpincho, capybara
- Boyut: 1 – 1,3 metre
- Ağırlık: 35 – 66 kg
- Ömrü: 4 yıl
- Beslenme: Herbivore (Hepçil)
- Habitat: Güney Amerika'nın sulak alanları
- Popülasyon: Bol
- Korunma durumu: En az endişe verici
Açıklama
Kapibaranın domuza benzer bir gövdesi ve çok küçük ağzı vardır. Kırılgan kürkü kırmızımsı-kahverengimsi renktedir ve karnına doğru daha soluktur. Hayvanın kulakları, gözleri ve burnu yüzüne göre yüksektedir. Bu da suya battığında burnunun suyun üstünde kalmasına yardımcı olur. Kapibara'nın küçük bir kuyruğu ve kısmen perdeli ayakları vardır.
Ortalamada yetişkin kapibaralar 1 ila 1,3 metre boya sahiptir ve ağırlıkları 35 ila 66 kg arasındadır. Dişiler erkeklerden biraz daha büyüktür ve kaydedilen en büyük dişi 90 kg'ın üzerindedir.
Hem erkek hem de dişiler anal koku bezlerine ve morillo adı verilen özel bir burun koku bezine sahiptir.
Habitat ve dağılım
Şili dışındaki tüm Güney Amerika ülkeleri kapibaraya ev sahipliği yapıyor. Hayvanlar sulak alanlarda ve su kütlelerinin yakınında yaşıyorlar. Florida'ya kaçırılan kapibaralar da bulunmaktadır ancak üreyebilecek yeterli popülasyonu oluşturup oluşturmadıkları bilinmiyor.
Kapibaralar nasıl beslenir?
Kapibaralar çimenleri, meyveleri, ağaç kabuğunu ve su bitkilerini otlayan herbivorlardır. Selülozu sindirmek ve bağırsak florasını korumak için kendi dışkılarını ve iyi sindirilmemiş yiyeceklerini yerler. Yiyecekleri öğütmekten kaynaklı aşınmayı telafi etmek için dişleri sürekli olarak büyür.
Kapibaraların karakteri
Kapibaralar mükemmel yüzücüler olsalar da karada at kadar hızlı koşabilirler. Bu fareler gün boyunca serin kalmak için çamur içinde yuvarlanır. Şafaktan önce, öğleden sonra geç saatlerde ve akşama doğru otlanırlar. Sık sık suyun içinde uyurlar ve bunu yaparken sadece burunları suyun dışında kalır.
Kapibaralar bölgelerini işaretlemek için koku bezlerini ve idrarlarını kullanır. Dişiler çiftleşme mevsiminde etraflarına daha sık koku bırakırlar. Erkekler nesnelerin yanı sıra dişileri de işaretlerler.
Üreme ve yavrular
Kapibaralar yirmi kişiye kadar sürüler halinde yaşar. Grup içinde bir baskın erkek, bir uysal erkek, dişi ve yavru olur. Baskın erkek tüm dişiler üzerinde üreme hakkına sahiptir ancak her zaman onları denetleyemez, bu yüzden uysal erkekler de çiftleşir.
Çiftleşme yağışlı mevsimde, nisan veya mayıs (Venezuela) ya da ekim veya kasım (Brezilya) olmak üzere yılda bir kez gerçekleşir. Bir dişi kızışma dönemi (estrus) içindeyken koku değiştirir ve aynı zamanda doğurganlığını duyurmak için burnundan ıslık çalar. Erkekler dişileri bulur ve onlarla çiftleşir.
130 ila 150 günlük gebelikten sonra dişi karada bir ila sekiz yavru doğurur. Ortalamada dört yavru verir. Bebek kapibaralar hareketlidir ve genellikle ebeveynlerine benzerler. Dişi ve yavrular doğumdan birkaç saat sonra suya geri döner. Yavrular gruptaki herhangi bir dişi tarafından emzirilebilir. Bir hafta sonra ot yemeye başlar ve yaklaşık 16 hafta sonra sütten kesilirler.
Kapibaralar bir ila iki yaş arasında cinsel olarak olgunlaşır. Genç erkekler olgunlaştığında çoğu zaman sürüyü bırakırlar. Evcil kapibaralar 8 ila 10 yıl yaşayabilirler. Yabani olanlar ortalama dört yıl yaşarlar çünkü anakondalar, jaguar, kartal, kaymanlar, puma, oselo ve insanlar için popüler avlardır.
Korunma durumu
Kapibaranın korunma durumu IUCN tarafından "en az endişe verici" olarak sınıflandırılmıştır. Türler geniş çapta dağılmışlardır ve hızlı çoğalırlar. Bazı bölgelerdeki avcılık kapibara sayılarını azaltmıştır, ancak çoğu durumda popülasyonları istikrarlı ve boldur.
Kapibaralar ve insanlar
Kapibaralar öncelikle etleri ve derileri için avlanırlar. Bununla birlikte halk arasında tıbbi değeri olduğu düşünülen yağları için de pazar vardır. Çiftçiler bazen bu fareleri öldürür çünkü diğer otlanan hayvanlarla rekabet ederler. Kapiler aynı zamanda yetiştirilir ve hayvanat bahçelerine verilir. Bazı yerlerde kapibarıyı evcil hayvan olarak tutmak yasaldır. Hayvanlar naziktir, elle beslenmeye ve sevilmeye toleranslıdır.