Konu 3 Hadis 3: Haset hakkında
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ صَالِحٍ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ يَعْنِي عَبْدَ الْمَلَكَ بْنَ عَمْرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بِلَالٍ عَنْ إَبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي أَسِيدٍ عَنْ جَدِّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صلَّى اللهُ عَلَيْهِ وسلَّمَ قَلَ:إِيَّاكُمْ وَالْحَسَدَ فَإِنَّ الْحَسَدَ يَأْكُلُ الْحَسَنَاتَ كَمَا تَأْكُلُ النَّارُ الْحَطَبَ أَوْ قَالَ الْعُشْبَ
Bize Osman ibn Salih el Bağdadî rivayet ettiğine göre bize Ebu Amir yani Abdulmelik b. Amr rivayet etti ve Süleyman ibn Bilâl o da İbrahim b. Ebi Esid’den, o da onun babasından, o da Ebu Hüreyre radıyallâhu anh’dan rivayet etti ki Nebî sallallahu aleyhi ve sellem dedi ki: “Hasedden sakının! Çünkü hased, ateşin odunu yediği gibi iyilikleri yer.” veya “ot” dedi.
Ebu Dâvud, Edeb 52, (4903).
Haset yani kıskançlık elbette iyi bir huy değildir. Haset, kıskançlık demektir. Karşıdaki kişinin sahip olduğu şeyin, onda olmamasını ve yalnızca kendisinde olmasını istemektir. Müslüman böyle düşünmez. Haset etmez. Kıskançlık yapmaz. Müslüman özenir. Özenmek ise karşısındaki kişinin sahip olduğu şeyin, onda olmasını istemekle birlikte o şeyden kendisinde de olmasını dilemek demektir.
Özenmekte ve ihtiyaç olan şeyin elde edilmesi için gayret etmekte bir mahsur yoktur. Helal yoldan, alnının teriyle çalışmak ve buna bağlı ihtiyaç olan şeyleri temin etmek hasedin aksine helaldir. Hatta kişi bu işinden dolayı sevap dahi kazanır.
Hasetten kaçınmak gerekir. Eğer kalbimizde bu tarz düşünceler oluşursa, hemen bu düşüncelerden ve bunları vesvese eden şeytan’dan Allah’a sığınmak lazımdır. Çünkü bazı düşüncelerimiz şeytan’dan olabilir. Kalbimize gelen tüm bu düşüncelere havatır denir. Havatır engellenemez. Ancak Allah’a sığınmakla kalpten def edilir. “Kovulmuş şeytan’dan Allah’a sığınırım. Ya Rabbi, kalbimdeki kötü düşüncelerden sen beni uzak eyle ve bunları kalbimden sök, at!” diyerek bizi yaratan Rabbimize yalvarmalıdır. Şeytan azgın bir köpeğe benzer ki onun saldırılarından ancak sahibine seslenmekle kurtulunabilir.
Haset şükretmemenin bir göstergesidir. Allah’ın bize vermiş olduklarına şükretmek her Müslümana şarttır. Bize en ufacık bir iyilik yapan kişiye, teşekkür ediyoruz da bize her şeyi veren yaratıcımıza neden teşekkür etmiyoruz? Allah’a teşekkür etmek sözle olacağı gibi en güzeli de kalben olanıdır. Elindekilerden razı olmak şükrün alametidir. Demek ki herşeyden önce Allah’tan razı olmak gerekmektedir. Eğer biz, Allah’tan razı olursak, elbette O da bizden razı olur. Yalnızca Allah’tan istemek, dua ve sabırla Allah’tan istemek ve isteklerimiz için O’nun emir ve yasakları çerçevesinde çalışmak şükür etmenin içine girer. Böyle bir davranış iyidir ve aksi ise kötüdür. İşte haset etmek şükür etmemek demek olduğundan gayri ahlaki kötü bir huydur.
Allahu Tealâ bu konuda Fecr suresi 27-30. Ayetlerde şöyle buyurmaktadır.
27- Ey imanın huzuruna kavuşmuş insan!
28- Sen O’ndan razı, O da senden razı olarak rabbine dön.
29- Böylece has kullarımın arasına sen de katıl.
30- Cennetime gir!
Kur’an’da kendisini beğenmiş, bencil ve hırslı insan eleştirilmekte ve bunun aksine samimi müminler de övülmektedir. Bu nedenle ayetlerde geçen nefs-i mutmainne yani huzura kavuşmuş insan derecesine ulaşmak önemlidir. Bu noktada artık insanın iç çatışmaları yatışmış, sıkıntı ve gerilimleri son bulmuştur. O Allah ile, insanlarla ve kendisiyle barış yapmıştır. Allah’a kul olmanın huzuru ve tatmini içerisindedir. Dolayısıyla kimseyle kavgası olmayan, her şeyle barışık olan bir kişi, hiç haset eder mi?
Haset, hırstan kaynaklanan bir hastalıktır. Bunun ilacı da sahip olduğumuzu düşündüğümüz neyimiz varsa aslında bunların Allah’ın bir lütfu olduğunun bilincine varmaktır. Bol bol Allah’a şükretmek, O’nu her daim zikretmek ve hayatın en büyük kaçınılmaz gerçeği ölümü düşünmek içimizdeki hırsı inşaallah yok edecektir.
Hasetten uzak, Allah’tan başka kimseye muhtaç olmadan, yalnızca alnımızın teriyle, helal kazançlar ile geçinmeyi Allahu Tealâ’dan niyaz ederim. Sağlıcakla kalın.
Sevgi ışığınız, kalbiniz rehberiniz olsun.