Ekim Devrimi'nin uluslararası karakteri
Josef Stalin'in Ekim Devrimi'nin onuncu yılı kutlamalarına özel olarak yazdığı metnin çevirisini Ekim Devrimi'nin 101. yılında okuyucularımıza sunuyoruz.
07-11-2018 00:31
Yazar: Josef Stalin
Çevirmen: Umut Devrim Çelik
Ekim Devrimi'nin onuncu yıl kutlamaları için yazılmıştır.
6-7 Kasım 1927
Ekim Devrimi sadece “ülke sınırları içinde” bir devrim olarak ele alınamaz. Ekim Devrimi öncelikli olarak uluslararası bir dünya düzeninin devrimidir, zira insanlık tarihinde radikal bir dönüm noktasına, eski kapitalist dünyadan sosyalist dünyaya geçişe işaret eder.
Geçmişteki devrimler çoğunlukla hükümeti yöneten bir sömürücü grubun yerini bir başka sömürücü grubun almasıyla sonuçlandı. Sömürenler değişti, sömürü baki kaldı. Kölelerin özgürlük hareketlerinde durum buydu. Serflerin ayaklanma döneminde durum buydu. İngiltere, Fransa ve Almanya’nın “büyük” devrimleri döneminde de durum buydu. Paris Komününü buraya dahil etmiyorum çünkü o, işçi sınıfının tarihi kapitalizmin aleyhine çevirmeye yönelik ilk şanlı, kahramanca ancak başarısız çabaydı.
Ekim Devrimi bu devrimlerden prensipleriyle ayrılır. Amacı bir sömürü tarzının yerine yenisini, bir sömürücü grubun yerine bir başkasını getirmek değil; insanın insan tarafından sömürüsünü kaldırmak, bütün sömürü gruplarını kaldırmak, proletarya diktatörlüğünü kurarak şimdiye kadar bütün diğer sınıflardan daha fazla baskı görmüş olan en devrimci sınıfın siyasi gücünü sağlamak, yeni, sınıfsız, sosyalist toplumu yaratmaktır.
Ekim Devrimi'nin insanlık tarihinde, dünya kapitalizminin tarihteki yoğunluğu üzerinde, dünya işçi sınıfının özgürlük mücadelesinde, mücadele yöntemleri ve örgütlenme modellerinde, yaşam tarzı ve geleneklerde, dünyanın dört bir yanında sömürülen toplumların kültür ve ideolojisinde radikal bir değişim teşkil etmesinin sebebi tam olarak budur.
Ekim Devrimi'nin uluslararası bir dünya düzeninin devrimi olmasının temel sebebi budur.
Bu, aynı zamanda bütün ülkelerin ezilen sınıflarının Ekim Devrimine, kendi özgürlüklerinin de vaadi olan devrime böylesine engin bir sevgi beslemesinin nedenidir.
Ekim Devrimi'nin dünya çapında devrimci hareketin gelişimini nasıl etkilediği üzerine bir takım temel meselelere değinilebilir.
1) Ekim Devrimi öncelikli olarak dünya kapitalizmi cephesinde bir gedik açtığı, en geniş kapitalist ülkelerin birinde emperyalist burjuvaziyi alaşağı edip sosyalist işçi sınıfını iktidara getirdiği için dikkate değerdir.
Ücretli işçilerin, zulüm görenlerin, ezilenlerin ve sömürülenlerin sınıfı, insanlık tarihinde ilk kez iktidara yükselerek bütün ülkelerin işçilerine yayılan bir örnek teşkil etmiştir.
Bu demektir ki Ekim Devrimi yeni bir çağı, emperyalist ülkelerde işçi sınıfı devrimlerinin çağını açmıştır. Üretim araçlarını toprak ağalarının ve kapitalistlerin elinden alıp kamu malına çevirerek burjuva mülkiyetinin karşısına sosyalist mülkiyeti getirmiştir. Bunu yaparak burjuva mülkiyetinin bozulamaz, kutsal ve daimi olduğuna dair kapitalist yalanı ifşa etmiştir.
Devrim, iktidarı burjuvazinin elinden almış, burjuvazinin siyasi imtiyazlarını ortadan kaldırmış, burjuva devlet aygıtını yok ederek iktidarı Sovyetlere vermiştir, bu yolla Sovyetlerin sosyalist yönetim şekli olan işçi sınıfı demokrasisini, burjuva parlamentarizmin yönetim şekli olan kapitalist demokrasinin karşısına dikmiştir. Lafargue ta 1887 yılında, devrimin arifesinde “bütün eski kapitalistlerin haklarını yitireceklerini” söylediğinde haklıydı.
Bu sayede Ekim Devrimi, Sosyal Demokratların günümüzde burjuva parlamentarizmi üzerinden sosyalizme barışçıl bir geçişin mümkün olduğu yalanını da ifşa etmiştir.
Ancak Ekim Devrimi burada duramazdı ve durmadı. Eski burjuva düzeni yıktıktan sonra yeni, sosyalist düzeni kurmaya başladı. Ekim Devrimi'nin geçtiğimiz 10 yılı Parti’nin, sendikaların, Sovyetlerin, kooperatiflerin, kültürel kuruluşların, taşımacılığın, sanayinin ve Kızıl Ordu’nun kurulmasıyla geçmiştir. Sosyalizmin SSCB’de kuruluşundaki kuşkusuz başarı, işçi sınıfının burjuvazi olmadan ve burjuvaziye karşı ülkeyi yönetebileceğini, sanayi kurabileceğini, bütün ülke ekonomisini yönlendirebileceğini göstermiş ve kapitalist kuşatmaya rağmen sosyalizmi başarıyla kurabileceğini kanıtlamıştır.
Antik dönemin meşhur Romalı senatörü Menenius Agrippa, sömürülenlerin sömürenler olmadan olsa olsa kafanın ve diğer organların mide olmadan dayanabileceği kadar yaşayabileceği “teorisini” destekleyen tek kişi değildi. Bu “teori” günümüzde genel açıdan Sosyal Demokrasinin siyasi “felsefesinin”, özel olarak Sosyal Demokratların emperyalist burjuvaziyle koalisyon politikasının köşe taşıdır. Aynı zamanda bir önyargı karakteri taşıyan bu “teori”, günümüzde kapitalist ülkelerde işçi sınıfının devrimcileşme yolunda önüne çıkan en ciddi engellerden biri haline gelmiştir. Ekim Devrimi'nin en önemli sonuçlarından biri bu yalan “teoriye” ölümcül darbeyi vurmuş olmasıdır.
Ekim Devrimi'nin kapitalist ülkelerdeki işçi sınıflarının devrimci hareketlerini önemli bir şekilde etkilemesinin kaçınılmazlığını kanıtlamak için bunlar ve benzeri sonuçlardan daha fazlasını öne sürmeye gerek var mı?
Kapitalist ülkelerde komünizmin giderek büyümesi, bütün ülkelerin işçi sınıflarının SSCB’ye yönelik artan sevgisi ve son olarak Sovyetlerin ülkesine gelen pek çok işçi delegesi gibi herkesin görebileceği gerçekler, Ekim Devrimi'nin ektiği tohumların şimdiden meyve vermeye başladığını gösteriyor.
2) Ekim Devrimi emperyalizmi sadece yönetim merkezlerinde, sadece “metropollerinde” sarsmakla kalmadı. Aynı zamanda sömürge ve bağımlı devletlerde emperyalist yönetimin kuyusunu kazarak emperyalizmin cephe arkasını ve çevresini de vurmuştur.
Toprak ağalarını ve kapitalistleri tahttan indiren Ekim Devrimi, ulus ve sömürge zulmünün zincirlerini kırmış ve geniş bir ülkenin istisnasız bütün halklarını bunlardan kurtarmıştır. İşçi sınıfı, ezilen halkları kurtarmadan kendisini kurtaramaz. Bu ulus ve sömürge devrimlerini ulus düşmanlığı ve uluslararası çatışma sancağı altında değil, SSCB içindeki çeşitli halklardan işçi ve köylülerin karşılıklı güveni ve kardeşçe uzlaşması ile; ulusalcılık adına değil enternasyonalizm adına gerçekleştirmiş olması, Ekim Devrimi'nin karakteristik özelliklerinden biridir.
Ulus-sömürge devrimlerinin ülkemizde işçi sınıfının liderliği ve enternasyonalizm sancağı altında gerçekleşmiş olması, dışlanmış ve köleleştirilmiş halkların insanlık tarihinde ilk kez gerçekten özgür ve gerçekten eşit halklar konumuna yükselmelerinin, bu sayede tüm dünyanın ezilen halklarına yayılan bir örnek teşkil etmelerinin en önemli sebebidir.
Bu, Ekim Devrimi'nin yeni bir çağ açtığı anlamına gelir; dünyanın ezilen ülkelerindeki sömürge devrimlerinin işçi sınıfı ile ittifak halinde ve işçilerin liderliğinde yürütüleceği bir çağ.
Eskiden “kabul edilen” bir düşünce, dünyanın ezelden beri üstün ve ast ırklar olarak, medeniyete erişemeyecek ve sömürülmeye mahkum siyahiler ve medeniyetin tek sahibi olarak siyahileri sömürme görevi taşıyan beyazlar olarak bölündüğü düşüncesiydi.
Artık bu efsanenin parçalanıp kenara atıldığı anlaşılmalıdır. Özgürleştirilen Avrupa-dışı halkların Sovyet kalkınmasına dahil ederek, gerçekten ilerici bir kültür ve medeniyet kurmakta Avrupalılardan bir basamak bile aşağıda olmadıklarını fiilen göstererek bu efsaneye ölümcül bir darbe vurmuş olması Ekim Devrimi'nin en önemli sonuçlarından biridir.
Eskiden “kabul edilen” bir düşünce, ezilen halkların kurtuluş yolunun burjuva milliyetçiliği olduğuydu; ulusları birbirinden uzaklaştırma, ayırma, farklı ulusların emekçileri arasında milliyetçi düşmanlığı artırma yolu.
Artık bu efsanenin çürütüldüğü anlaşılmalıdır. Ezilen halkların özgürleşmesi için proleter, enternasyonalist bir yöntemin mümkün ve amaca uygun olduğunu, tek doğru yöntem olduğunu fiilen göstererek; gönüllülük ve enternasyonalizm prensiplerini temel alarak birbirinden çok farklı uluslardan işçi ve köylülerin kardeşçe birleşmesinin mümkün ve amaca uygun olduğunu fiilen göstererek bu efsaneye ölümcül bir darbe vurmuş olması da Ekim Devrimi'nin en önemli sonuçlarından biridir. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin, tüm ülkelerin emekçilerinin dünya çapında bir tek ekonomik sistemde birbirine bağlanmasının prototipinin varlığı, bunun doğrudan kanıtıdır.
Ekim Devrimi'nin bunlar ve benzeri sonuçlarının sömürge ve bağımlı ülkelerde devrimci hareketleri etkilemesinin kaçınılmaz olduğu açıktır. Çin, Endonezya, Hindistan ve benzeri ülkelerde devrimci hareketin büyümesi ve bu halkların SSCB’ye yönelik büyüyen sevgisi bunu şüphesiz kılmaktadır.
Sömürge ve bağımlı devletlerin rahatlıkla sömürülüp ezildiği dönem geride kalmıştır. Bu ülkeleri özgürleştirecek devrimlerin çağı, bu ülkelerde işçi sınıfının uyanıp devrimin sahibi olacağı çağ artık başlamıştır.
3) Devrim tohumlarını emperyalizmin merkezlerine de, cephe gerisine de ekerek; emperyalizmin “metropollerini” ve sömürgelerde egemenliğini sarsarak Ekim Devrimi, tümüyle dünya kapitalizminin varlığını tehlikeye sokmuştur.
Kapitalizmin emperyalizm koşullarındaki sürekli gelişimi; eşitsiz olması, karşıtlık ve silahlı çatışmaların kaçınılmazlığı ve son olarak emsalsiz bir emperyalist katliamdan ötürü kapitalizmin çürüyüp öleceği bir sürece evrilirken, Ekim Devrimi ve sonucunda geniş bir ülkenin kapitalist dünya düzeninden kopması kaçınılmaz olarak bu süreci hızlandıracak, dirhem dirhem dünya emperyalizminin kuyusunu kazacaktır.
Dahası da var. Ekim Devrimi emperyalizmi sarsarken aynı zamanda dünya devrimci hareketi için, ilk proletarya diktatörlüğü ile cisimleşen güçlü ve açık bir merkez üssü yaratmıştır. Devrimci hareketin daha önce sahip olmadığı ve artık desteğine güvenebileceği; devrimcilerin artık bir araya gelip bütün ülkelerin işçileri ve ezilen halkları için birleşik bir devrimci cephe yaratabilecekleri bir üs.
Bu öncelikle Ekim Devrimi'nin, dünya kapitalizmine asla iyileşmeyecek ölümcül bir yara açtığı anlamına gelir. Tam da bu sebeplerden ötürü kapitalizm, Ekim Devriminden önce sahip olduğu “denge” ve “istikrarı” asla yeniden elde edemeyecektir.
Kapitalizm kısmi istikrar elde edebilir, üretimini yeniden örgütleyebilir, ülke yönetimini faşizme devredebilir, geçici olarak işçi sınıfını bastırabilir; ancak eskiden sergilediği “huzuru”, “güvenceyi”, “dengeyi” ve “istikrarı” asla yeniden elde edemeyecek, zira dünya kapitalizminin krizi devrim ateşinin artık hem emperyalist merkezlerde, hem de çevrelerinde kaçınılmaz olarak parlaması gereken bir aşamaya gelmiş ve günlük planlama ve yamalarını bozarak kapitalizmin çöküşünü yaklaştırmıştır. Meşhur bir masalda yazdığı gibi “kuyruğunu çamurdan çıkardığında gagası, gagasını çıkardığında kuyruğu çamura batar.”
Bunun ikinci anlamı Ekim Devrimi'nin, tüm dünyanın ezilen sınıflarının gücü ve önemini, cesareti ve savaşa hazırlığını, hakim sınıfların onları yeni ve önemli bir faktör olarak tanımasını zorunlu kılacak bir seviyeye çıkarmış olduğudur. Dünyanın emekçi kitlelerine artık umutsuz ve karanlık içinde el yordamıyla yürüyen “kör ayaktakımı” olarak bakılamaz; çünkü Ekim Devrimi onların yolunu aydınlatan ve onlara umut sağlayan bir fener yaratmıştır. Eskiden ezilen sınıfların arzu ve çabalarının yorumlanıp ifade edilebileceği dünya çapında bir açık forum yokken, artık bu forum ilk proletarya diktatörlüğü şeklinde var edilmiştir.
Bu forumun yok edilmesinin, “gelişmiş ülkelerin” toplumsal ve siyasi yaşamı üzerinde gemi azıya almış, karanlık bir gericiliğin önünü açacağı şüphesizdir. “Bolşevik devletin” varlığının bile gericiliğin karanlık güçlerini engellediği, bu sayede ezilen sınıfların özgürlük mücadelesine de destek olduğu inkar edilemez.
Tarih tekerrürden ibarettir ama bu tekerrürün yeni bir altyapısı vardır. Eskiden, feodalizmin çöküş döneminde “Jakoben” kelimesinin bütün ülkelerin aristokratlarında korku ve nefret uyandırması gibi, şimdi kapitalizmin çöküş döneminde de “Bolşevik” kelimesi bütün ülkelerin burjuvalarında korku ve nefret uyandırır. Tersi bir şekilde, eskiden Paris’in yükselen burjuvazinin devrimci temsilcilerinin sığınağı ve okulu olması gibi, şimdi de Moskova yükselen işçi sınıfının devrimci temsilcilerinin sığınağı ve okuludur. Jakobenlere duyduğu nefret feodalizmi çöküşten kurtarmadı. Bolşeviklere duyduğu nefretin kapitalizmi kaçınılmaz çöküşünden kurtarmayacağı şüphe götürür mü?
Kapitalizmin “istikrar” çağı sona ermiş, burjuva düzeninin yenilmezliği efsanesini de yanında götürmüştür. Kapitalizmin çöküş çağı ise artık başlamıştır.
4) Ekim Devrimi sadece ekonomik ve toplumsal-siyasi ilişkiler alanında bir devrimden ibaret görülemez. Bu, aynı zamanda işçi sınıfının zihinlerinde ve ideolojilerinde bir devrimdir. Ekim Devrimi Marksizmin, proletarya diktatörlüğü fikrinin, emperyalizm ve proletarya devrimleri döneminin Marksizmi olan Leninizmin sancağı altında doğmuş ve güçlenmiştir. Bu nedenle Marksizmin reformizme karşı, Leninizmin Sosyal Demokrasiye karşı ve Üçüncü Enternasyonal’in İkinci Enternasyonal’e karşı zaferi anlamına gelir.
Ekim Devrimi, Marksizm ve Sosyal Demokrasi arasında, Leninizmin politikalarıyla Sosyal Demokrat politikalar arasında geçilmez bir uçurum açmıştır.
Eskiden, işçi sınıfı diktatörlüğünün zaferinden önce, işçi sınıfı diktatörlüğü fikrini açıkça reddetmekten çekinen ancak bu fikrin gerçekleşmesi için hiçbir şey yapmayan Sosyal Demokrasi Marksizm bayrağı taşıyabiliyordu, ancak bu tavrın kapitalizme karşı herhangi bir tehlike arz etmediği açıktır. O dönemlerde Sosyal Demokrasi resmi olarak, yahut neredeyse tamamen, kendini Marksist olarak tanımlayabiliyordu.
Şimdi, işçi sınıfı diktatörlüğünün zaferinden sonra, herkes Marksizmin ne işaret ettiğini ve zaferinin ne anlama geldiğini gördükten sonra Sosyal Demokrasi artık Marksizm bayrağını taşıma yetisini de, kapitalizme karşı gerçek bir tehlike arz etmeyip işçi sınıfı diktatörlüğü fikrini hafife alma gücünü de kaybetmiştir. Marksizmin özüyle yollarını uzun zaman önce ayırmış olan Sosyal Demokrasi, artık Marksizm bayrağını da bir kenara atmış; açık şekilde Marksizmin ürünü olan Ekim Devrimine ve dünyanın ilk proletarya diktatörlüğüne karşı cephe almıştır.
Artık kendisini Marksizmden ayrı tutmak zorundadır ve öyle de yapmıştır; zira güncel koşullarda kimse dünyanın ilk proletarya diktatörlüğünü açık ve özverili bir şekilde savunmadan, kendi ülkesinin burjuvazisine karşı devrimci bir mücadele vermeden, kendi ülkesinde proletarya diktatörlüğünün zaferi için gereken koşulları yaratmadan kendisine Marksist diyemez.
Sosyal Demokrasi ve Marksizm arasında bir uçurum oluşmuştur. Bundan böyle, Marksizmin tek taşıyıcısı ve öncüsü Leninizm, komünizmdir.
Ancak mesele bundan ibaret değil. Ekim Devrimi, Sosyal Demokrasi ve Marksizm arasında bir sınır çizmekten fazlasını yapmıştır; Sosyal Demokrasiyi dünyanın ilk proletarya diktatörlüğüne karşı kapitalizmi savunanların tarafına sürmüştür. Adler, Bauer, Wels, Levis, Longuet ve Blum beyler “Sovyet rejimini” taciz edip parlamenter “demokrasiyi” överken aslında SSCB’de kapitalist düzenin geri getirilmesi için, “medeni” devletlerde kapitalist köleliğin korunması için savaşmakta olduklarını ve savaşmayı sürdüreceklerini kastetmektedirler.
Günümüz Sosyal Demokrasisi kapitalizmin ideolojik olarak desteklenmesidir. Lenin, günümüz Sosyal Demokrat politikacıların “işçi sınıfı hareketi içinde burjuvazinin ajanları, kapitalist sınıfın işçi sınıfındaki subayları” olduklarını, “işçi sınıfı ve burjuvazi arasındaki iç savaşta” kaçınılmaz olarak ‘Komüncülere’ karşı ‘Versaycıların’ tarafında olacaklarını söylerken çok haklıydı.
Emekçi hareket içinde Sosyal Demokratlığa son vermeden kapitalizme son vermek imkansızdır. Kapitalizmin öleceği çağın, emekçi hareket içinde Sosyal Demokrasinin de öleceği çağ olmasının sebebi de budur.
Ekim Devrimi'nin önemli yönlerinden biri de, diğerlerinin yanı sıra, dünya işçi sınıfı hareketi içinde Leninizmin Sosyal Demokrasiye karşı kaçınılmaz zaferini işaret ediyor olmasında yatar.
İşçi sınıfı hareketi içinde İkinci Enternasyonal’in ve Sosyal Demokrasinin egemen olduğu dönem sona ermiş, Leninizm ve Üçüncü Enternasyonal’in egemen olduğu çağ ise artık başlamıştır.
Pravda, Sayı: 255, 6-7 Kasım 1927
Kaynak: cevirigazetesi.org
İLGİLİ HABERLER
Küba’da tasarlandı: Soğuk Savaş Tasarımları
21-09-2019 10:05
Çeviri: Ada Bülbül
Küba’nın ikonik poster dizaynlarının çoğu tüm dünyada anında tanınabilecek özelliğe sahiptir. Che Guevara’nın bilindik resmini kullanmanın yanı sıra, Küba’lı tasarımcılar ülkelerinin devrimci mesajını tüm dünyaya yayabilmek amacıyla bilinmedik tasarım ve çizimler ürettiler. Bu çalışmalar şimdiye kadar çok bilinmiyordu.
Soğuk Savaş Tasarımları, Küba’nın ‘’Altın Çağı’’nda gerçekleştirilen ilk büyük tasarım sergisidir. Bu sergi, OSPAAAL tarafından dünyaya yayılmış olan 100 poster ve 70 dergiden oluşuyor. OSPAAAL, Fidel Castro’nun kurduğu, Asya, Afrika ve Latin Amerika Halklarının Dayanışma Kuruluşu’dur. Bu kuruluş, sosyalist ülkeler ve özgürlük hareketleri arasında bir kooperatifçilik kurmak için oluşturulmuştur.
1966’dan 2019’a kadar Havana’daki OSPAAAL tasarımcıları ABD’nin ‘’ Black Panther Party’’si ile dayanışmayı ifade eden, Güney Afrika’daki ırkçılığı ve Vietnam Savaşını mahkum eden ve son olarak da Latin Amerika’nın devrimci karakterlerini tebrik eden yüzlerce poster ve dergi yayınladı. ABD’nin Guantanamo Koyu'ndaki askeri üssünü eleştirmeleri veya Kuzey ve Guney Kore’nin birlikteliğini savunması gibi bazı düşünceleri bugün hala geçerli.
Soğuk Savaş sırasında, Alfredo Rostgaard, Helena Serrano, Rafael Enríquez ve Gladys Acosta Ávila gibi bazı sanatçılar provakatif posterler ve Tricontinental için cesur dizaynlar hazırladı. Tricontinental, radikal toplumsal figürleri konu alan resimli bir dergidir. Tahmin edilebileceği gibi Che Guevara ve Malcolm X gibi figürleri konu edinmiştir, bunun yanında Jean Paul Sartre ve Jane Fonda gibi isimleri de konu almıştır.
Sergideki çalışmaları 33 tasarımcı yapmıştır ve bunların çoğunu kadınlar oluşturmaktadır. Tasarımların hepsi 1965 ile 1992 yılları arasında yapılmış ve Soğuk Savaş’ın bilindik hikayesini alışılmadık bir penceren anlatarak yeniden oluşturmuştur.
Serginin sorumlusu Oliva Ahmad şöyle diyor: ‘’ Cesurluk ve bu sergiye yaklaşımlar gerçekten göz kamaştırıcı. Tasarımcılar belli bir ideolojiyi aktarmak için bu çalışmaları yapmış olsalar da tek bir estetik dizayna bağlı kalmadılar, onların çalışmaları sıradışı bir özgürlük ile açıklanabilir. Ziyaretçiler zıt renkler ile oluşturulmuş tasarımları, popüler kültürden esinlenilen çizgileri ve daha bir çokşeyi görebilecek. Bu dergiler ve posterler yalnızca örnek oluşturabilecek tasarımlar değildir, bunlar aynı zamanda 20. Yüzyılın çatışmalı ideolojik durumunu gözler önüne seriyorlar.
İklim değişikliği ve yoksulluk
20-09-2019 15:35
Deniz Özdeniz Fettweis
Antroposen, diğer bir deyişle İnsan çağı olarak tanımlanan içinde bulunduğumuz bu çağda, çevresel ve insan temelli ortaya çıkan sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel değişimlerin tartışmasız en büyüğü İklim değişikliği ve devamında gelen İklim Krizi.
İklim değişimi, halihazırda orman yangınları, kasırgalar, seller, kıyı taşkınları, gibi gezegenin ciddi biçimde tahribatına neden olan yıkımlara zaten çoktan sebep oldu. Neredeyse hiç de distopik nitelendirilemeyecek bir senaryoya göreyse kıtlık, doğal afetler ve kitlesel göçler kapıda. Gezegenin karşı karşı olduğu bu fiziksel tahribatı ve onun sorumluluğunu almak üzere, gelişmiş toplumlarda bu güne kadar hatırı sayılır bir farkındalık oluştuğu ve bunun kolektif eylem çağrılarına sağlam bir zemin oluşturduğu kuşkusuz. Ancak 20 yıllık bir gelecek projeksiyonuyla öyle görünüyor ki iklim krizinin etkilerinin bilhassa yoksulların ciddi bedeller ödeyeceği bir tür ‘iklim apartheid’ine dönüşmesi son derece mümkün.
20 Eylül’de Dünya genelinde yapılacak olan iklim eylemlerine gidilirken krizin ekonomik, politik ve insan hakları ölçeğindeki gündelik hayata etkilerinin somut olarak neler olabileceğine dair şu soru öne çıkıyor: İklim değişimini önlemek adına yapılacakların insan haklarına saygılı bir şekilde sürdürülmesi mümkün mü?
Bu sorulara yanıt sunmak ve çözüm üretmek amacıyla Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği için, iklim değişiminin hukukun üstünlüğü, demokrasi ve insan hakları üzerine olan etkisine ilişkin değerlendirmeleri de içeren bir rapor hazırlandı. Söz konusu rapor bizleri, insan haklarının yaklaşmakta olan ayaklanmalara dayanamayacağı, iklim değişikliğin diğer tüm etkilerinin yanı sıra, yoksullara karşı vicdani bir saldırı olduğu gerçeğiyle yüzleştiriyor. Rakamlarla, en zengin %1'lik kesimde yer alan bir kişi, en yoksul %10'da yer alan bir kişiden 175 kat daha fazla karbon salımına sebep oluyor.
Rapor, bu başarısızlığı gidermeye başlamak için atılması gereken bir dizi adımdan söz ederken dünya genelinde en olumsuz etkilenecek grubun yoksulluk içinde yaşayanlar olduğu gerçeğini belirli argümanlarla ortaya koyuyor. Bu, şimdiye kadar İnsan Hakları Komitesi’nin iklim değişikliği meselesine güçlü bir biçimde katılma konusundaki isteksizliğine karşı da bir eleştiri ve bu varoluşsal mücadeleye ciddi bir çağrı niteliğinde.
Raporda yere alan iklimin krizinin ‘ekonomik dönüşümün gerekliliği’ başlığında belirtilenler son derece çarpıcı. Buna göre; iklim karşıtı ülkeler, onların politikacıları ve çok uluslu şirketleri ekonomik iklim hareketinin ekonomik büyümeyi tehdit ettiğini, vatandaşların yaşam tarzına zarar verdiğini ve "işlerini öldüreceğini" dar görüşlü argümanlar ile öne süredursun, yapılan bilimsel araştırmalar 2030 yılına kadar yapılacak tüm yeni enerji projeleri için rüzgara, suya ve güneşe dayanmanın ve 2050 yılına kadar da tüm enerji sistemini mevcut teknoloji ve fosil yakıtlara yaklaşan maliyetlerle yenilenebilir enerjiye dönüştürmenin mümkün olduğunu belirtiyor. Buna göre ekonomik refah, iyi iş ve çevresel sürdürülebilirliğin aslında tamamen uyumlu olabileceği, yenilenebilir enerjinin yeni iş alanları yaratırken, enerji tasarruflu yatırımlar sayesinde daha fazla enerji tasarrufu ve daha az emisyon üretilmesini sağlanabileceğinin altı çiziliyor. Üstelik iklim adaptasyonu ile yeşil ve sürdürülebilir bir ekonominin, sağlık ve çevresel bozulma maliyetlerini düşürerek, gıda ve su güvenliğini sağlayarak yoksulluk ve eşitsizliği azaltabileceği öngörülüyor. Bu sayede tekrar anlaşılıyor ki iklim değişimine karşı alınacak önlemlerin önündeki engeller zannedildiği gibi teknolojik ya da ekonomik değil son derece sosyal ve politik.
Raporda, derin yapısal bir dönüşümün acil olarak hayata geçirilmesi gerektiğinin de altı çiziliyor. Buna göre iklim değişikliği, devletlerin sosyal güvenlik, su, sağlıklı çevresel koşullar, eğitim, yiyecek, sağlık, barınma gibi uzun süre görmezden gelinen ve göz ardı edilen ekonomik ve sosyal haklarını yerine getirmeleri için bir katalizör olarak görülmelidir. Bu yeşil ve sürdürülebilir ekonomiye geçiş süreci, yerinden edilmiş işçileri desteklemek, geçişlerini kolaylaştırmak ve yeni işlerin kaliteli olmasını sağlamak için yerel düzeyde sağlam politikalar gerektirecektir. Şayet bu geçiş iyi yönetilebilirse, yeni ve daha iyi iş kolları yaratılabilir, çalışanları kayıtlı sektöre taşıyabilir, eğitim ve öğretim sağlayabilir, yoksulluğu azaltabilir, ekonomik refahı korurken ayrımcılık ve eşitsizliğe de çözüm getirebilir. Ancak, eğer kötü yönetilirse, bilhassa yoksul insanlar için yıkıcı etkileri olacağının üzerinde ısrarla duruluyor. Dolayısıyla bu yapısal reform sürecinde, iklim eyleminin insan haklarına saygılı, yoksul insanları olumsuz etkilerden koruyacak ve daha fazla insanın yoksullaşmasını engeleyecek şekilde ele alınmasının iklim krize karşı alınacak önlemlerin başında gelmesi gerektiği belirtiliyor.
İklim eylemleri sürerken kitlelerin aktif bir biçimde eylemlere destek vermesi ne kadar önemliyse halihazırdaki toplumlar ve ekonomilerinin canı gönülden bu değişime katkı koyması bir o kadar gerekli. Bir başka deyişle iklim krizinin ele alınma biçiminin değişmesi ve bu konuda yapılacak kolektif bir acil eylem planına olan ihtiyaç son derece hayati. Rapor, iklim krizinin etkileri, tehlikeleri ve çözümlerinin bütün karar düzeylerine yansıyacak şekilde anlaşılması, planlanması ve finanse edilmesini sağlayacak bir devrim çağrısı sunuyor. Ancak bu önerilerin eyleme dönüşüp dönüşemeyeceği insan hakları komisyonu, gelişmiş ülkeler ve sivil toplumun beraber atacağı adımlarla belli olacak.
Kaynak: Climate Change and Poverty, 258/06/2019, Human Rights Council
*Deniz Özdeniz Fettweis - Y.Mimar-Kentsel Tasarımcı
toplumcumeclis.org
Özgür günlerde görüşeceğiz!
15-09-2019 08:15
Kutsal Hasan Çoğal
“Yaşam ne kadar ilginç değil mi, tanıştığımız dönemden yıllar sonra sana zindandan mektup yazıyorum. Hem de 15-20 yıllık dostlarıma yazmadığım kadar yoğun duygularla.”
Gönderdiği mektubunda bu satırlara yer vermesi aynı duyguları paylaştığımızın kanıtı gibi. 2011 yılında Eskişehir’de tanışmıştık. Arkadaşım Yunus’un dershaneden arkadaşıydı.
Zamanla görüşmeye, kitap alışverişleri yapmaya sonra bu kitapların üzerine konuşmaya başladık. Bu dönem uzun sürmedi ama dostluğumuz baki kalmış demek. Sonra uzun zaman hiç görüşmedik, haberdar da değildik birbirimizden. En azından ben haberdar değildim. 29 Haziran’da basına yansıyan haberini görene kadar.
3 yıla yakındır tutsakmış. Basından yeni öğreniyordum. Kendisini teşhis edemeyen tanığın ifadesiymiş tutsaklığının nedeni. Bu zaman zarfında ailesi hukuki mücadeleden bir adım geri atmamış, kararlılıkla davanın takipçisi olmuşlar. (Ayrıca soruşturmayı yürüten yüzbaşı ve emniyet müdürü şu anda Gülen Cemaatinden tutuklu.)
59 yıl hapis cezası isteniyormuş. Dava istinaf mahkemesine taşınmıştı ailesi tarafından. Olumlu sonuç çıkması bekleniyordu, çıkmadı.
Avukatı olmayan bir eylemden 59 yıl ceza verilmesinin çok ağır olduğunu ve böyle bir cezanın Türkiye’de ilk olduğunu belirtiyor.
Hukuki mücadeleden bir adım geri atmama kararlılığına devam eden ailesi sonucu Yargıtay’a taşıyacak. Buradan olumlu sonuç çıkmasını bekliyoruz. Çıkmazsa da davanın takipçisi olmaktan vazgeçilmeyeceğini belirterek.
Bu süreçte durum yoğun şekilde haberleştirildi, sosyal medyada gündeme getirildi, vekiller tarafından meclise taşındı vs. Toplumdan gelen tepkinin yarattığı basıncın, geri adım artırma noktasında etkili olduğuna yakın zamanda defalarca şahit olduk. Bu durumu kullanabilmek adına her alanda etkin bir biçimde davaya sahip çıkıp, Yargıtay’dan çıkacak sonuca etki edebilecek kamuoyu yaratma görevi önümüzde duruyor. Baran Barış’ın içeriden çıkaramadığı ses olup gerçeğe sahip çıkma görevi.
Bu görevi zorlaştıran en önemli durum ise içinden geçtiğimiz sürecin ta kendisi. Hukukun göstermelik, adaletin belli kesimler için olduğu bir dönemde mahkemelerde kararların hukuk kurallarına göre değil, güçlünün siyasi tercihlerine göre alındığı gerçeğidir.
Yapabilecek çok şeyimizin olduğunu biliyorum. Hep birlikte yaparsak başarabileceğimize de inanıyorum.
Yazıyı dostumun gönderdiği mektubun son satırlarıyla bitiriyorum. Sanki hepinize, hepimize yazmış gibi.
“Sevgili Hasan bu seferlik mektubumu kısa tutuyorum bir dahakine daha geniş ve uzun yazarım. Kendine çok iyi bak ailene ve arkadaşlarına çok selam. Tekrardan en içten duygularımla sarılıp öpüyorum. Özgür günlerde görüşmek dileğiyle”.
11 Eylül’de çöken üçüncü kule patlatıldı mı?
13-09-2019 21:03
Yazar: Paul Schreyer
Çeviri: Özer Erdin
11 Eylül 2001 günü ABD’de yaklaşık 3000 kadar insanın ölümüne neden olan tarihin en büyük terör saldırısı gerçekleşti. Birçok insan 11 Eylül’de devasa boyutta olan iki binanın çöktüğünü sanıyor. Ancak o gün çöken bina sayısı üçtü. Yani 400 metreden daha yüksek olan ikiz kuleler World Trade Center 1 (WTC1) ve World Trade Center 2’nin (WTC2) yanında 186 metre yüksekliğindeki WTC7 de çöken binalar arasındaydı. ABD’de yer alan “Architects and Engineers for 9/11 Truth” adlı 3000’den fazla mimar ve mühendisin üyesi oldukları derneğin mali katkısıyla yapılan bir araştırma sonucunda resmi açıklamaların aksine binanın yangından çökmemiş olduğu sonucuna varıldı. Zamanın ABD Başkanı G. W. Bush’un saldırıları gerekçe göstererek başlattığı ve halen devam etmekte olan Ortadoğu’yu ve Afganistan’ı kana bulayan savaşlar göz önüne alındığında 11 Eylül 2001 tarihinin önemi bir kez daha öne çıkarıyor. Telepolis yazarı Paul Schreyer söz konusu rapora dair bir yazı kaleme aldı.
Geçen hafta doktor unvanına sahip inşaat mühendisleri Leroy Hulsey, Zhili Quan ve Feng Xiao, yangın sonucunu işaret eden resmi hükümet açıklamasının aksine WTC7’nin çöküşünün “binanın her kolonunun takriben eş zamanlı olarak devre dışı kalması” nedeniyle gerçekleştiğini açıkladılar. Söz konusu araştırmacılar çalışmalarını termik etkinin çelik konstrüksiyon üzerindeki etkisini detaylı olarak canlandıran bir bilgisayar simülasyonuna dayandırdılar. 126 sayfalık rapor hakkında 3 Eylül 2019 tarihinde Fairbanks Alaska Üniversitesi’nde bir sunum yapıldı. Ne var ki bu rapor hakkında ana akım medyada şimdiye kadar herhangi bir haber yayınlanmadı.
Araştırma sonucu, ABD devlet kurumu “Milli Standard ve Teknoloji Enstitüsü’nün” (NIST) kendi bilgisayar simülasyonuna dayanarak, yangın nedeniyle çelik yapı taşıyıcılarının deforme olması ile büroların alev aldığı ve bundan dolayı tekil bina katlarının birbiri ardına çökerek 186 metrelik binanın yıkılmasına neden oldukları hakkındaki açıklama ile çelişiyor. Hatırlanacağı üzere resmi açıklamanın yapıldığı tarihte ZDF ve BBC kanalları ortaklaşa hazırladıkları masraflı bir belgesel ile WTC7 özelinde 11 Eylül hakkındaki son gizemin de resmi olarak aydınlatılmış olduğunu duyurmuşlardı.
Ancak binanın çöküşünü asimetrik bir biçimde öne eğen, bina dış örtüsünde güçlü deformasyonlar içeren ve binanın çöküşünü hiçbir biçimde dikey olarak canlandırmayan NIST simülasyonundan çok farklı olan video kayıtları nedeniyle (WTC7’nin çöküşünü farklı açılardan görüntüleyen yarım düzineden fazla kayıt mevcut) resmi kayıtlara dair süregelen bir problem daima var oldu.
Bir diğer problem ise; binanın çökmesi esnasında iki saniyelik bir süre zarfında serbest bir düşüş içinde hareket etmiş olmasıydı. Yetkililer bu olguyu ilk inkârdan sonra gerçi kabul ettiler; fakat bunu hiçbir zaman tam olarak açıklayamadılar.
Yeni araştırma sonuçlarına göre ise NIST’in öne sürdüğü araştırmanın çok büyük metodik eksiklikler içerdiği anlaşılıyor. Çünkü NIST, mevcut bulon (çelik yapı elemanı birleşim cıvatası) ve diğer çelik konstrüksiyon güçlendirme elemanlarını kendi simülasyonunda kullanmamış (yeni araştırma sonucu sayfa 74-86). Başka bir deyişle, ilkin bu gerçek konstrüksiyon verilerinin çarpıtılması ile son resmi araştırma sonuçları elde edilmiş olunuyor. Hatırlatmak gerekirse ZDF ve BBC, NIST’in 2008’deki araştırma sonuçları hakkında şunları söylemişlerdi: “Her ayrıntı, yani binanın her bir cıvatası dikkate alındı.” Ne var ki bu yayın kuruluşları son araştırmayla birlikte ortaya çıktığı üzere yalan söylediler. Bulonların binada kullanılmış olduğu ‘Arup’ ve ‘Nordenson’ adlı Amerikan mühendislik firmalarının bilirkişi raporunda da hâlihazırda 2010 yılında ispatlanmıştı. O tarihte New York’lu bir enerji üretim firması ve WTC7 işletmecisi arasında yaşanan hukuksal bir anlaşmazlık sonucunda binanın alt bölümünde yer almış olan firmaya ait teknik bir sistem, çökme nedeniyle tahrip olduğu için zarara uğrayan işletme, sigorta alacağından ötürü dava açmıştı.
Hulsey ve çalışma arkadaşları, davacı ve davalı tarafından mahkeme süreci çerçevesinde hazırlatılmış olan teknik bilirkişi raporunun birçok yerinde NIST raporunun başlıca iddialarının çürütüldüğüne dikkat çekiyorlar.
Öte yandan NIST araştırmasının başkanı Dr. Shyam Sunder, güncel araştırma hakkında ne düşündüğüne ilişkin olarak Telepolis tarafından kendisine yönetilen soruyu yanıtsız bıraktı. NIST raporu genel anlamıyla şeffaflık yoksunu. Hükümet yetkilileri ise bilgisayar simülasyonlarına dayandırdıkları ham verilerin kamuya açıklanması için kendilerine sunulan talebi 2009 yılında “kamu güvenliğini tehlikeye sokar” gerekçesiyle reddetmişlerdi. Hal böyle olunca o zamanlar hükümetten bağımsız olarak yapılacak bir araştırma zorlaştırılmıştı.
Alaska Üniversitesi’nin araştırmacıları ise şimdi böyle bir araştırmayı gerçekleştirdiler ve NIST’in hatalı varsayımının kabulünde bile (bulonların ve çelik konstrüksiyon güçlendirme elemanlarının kullanılmamış olması) simülasyonda hiçbir biçimde bir yapı çökmesinin ilerleyişinin gözlemlenemediği sonucuna ulaştılar. Başka bir deyişle, NIST’in kabul ettiği gibi kattan kata ilerleyen bir çöküş söz konusu olmamıştı.
Yeni araştırma ile elde edilen bir başka bilgi 47 katlı gökdelenin çatısının üzerinde yer almış olan doğu terasının çökmesi ile ilgili. Video kayıtlarından da görüleceği üzere bu kısmi çökme tüm binanın çöküşünden yaklaşık 5 saniye önce gerçekleşiyor. Alaska Üniversitesi araştırma ekibi, NIST’in iddiasının aksine bu kısmi çöküşün 13. kata ait bir kolonun yıkılması ile açıklanamayacağını söylüyor. Araştırmacılar, video kayıtlarında gözlemlenen sonuca kolonlar bilgisayar simülasyonunda ancak 45. kata taşındığı zaman ulaşabiliyorlar; ne var ki 45. katta 11 Eylül günü yangın çıkmamıştı. Yani, binanın tümünün çöküşünden önce gerçekleşen teras katının çöküşü yangın ile açıklanamamaktadır. Bundan hareketle araştırmacılar bilgisayarda yapılan birçok denemeden sonra binanın video kayıtlarında gözlemlenen çöküşüne eşitlenebilecek en yakın olası değişkeyi şöyle geliştirdiler: “Binanın içinde yer alan tüm kolonların eş zamanlı çöküşü 8 katlık bir alanın üzerinden gerçekleşirken, bunu 1,3 saniye sonra takip eden tüm dış kolonların çöküşü, takriben video kayıtlarındaki çökmeye en yakın hareketi ifade etmektedir.” Buna göre, binanın yıkılışı 16 veya daha aşağı katlarda başlamış olmalıdır. Bu varsayım dikkate alındığında ise çöküşün hangi katta başladığının saptanmasından bağımsız olarak elde edilen tüm sonuçlar özdeştir.
300.000 Dolardan fazla bir bütçeyle “Architects and Engineers for 9/11 Truth” derneği tarafından finansa edilmiş olan araştırmada tüm suçlamalardan ve siyasi spekülasyonlardan kaçınılıyor. Bunun yanında tüm raporda “patlatılma” kelimesine belki hiç yer verilmiyor; fakat “tüm kolonların eş zamanlı çöküşü” ifadesi dikkate alındığında akla binanın patlatılmış olduğundan başka bir fikir gelmiyor.
Söz konusu araştırmada kullanılmış olan ham veriler eylül ayının sonuna kadar Alaska Üniversitesi’nin proje web sayfasında yayınlanacak. Ayrıca araştırmanın uzman değerlendirmeleri 1 Kasım 2019 tarihine kadar toplanarak, yıl sonunda yayınlanacak nihai bir rapora dâhil edilecek.
Kaynak: Telepolis
Twitter Neo-Nazileri engellemeyecek çünkü bu durum Cumhuriyetçi Parti’yi etkileyebilir
09-09-2019 15:11
Çeviri: Ada Bülbül
Neo-Nazileri Twitter’dan uzaklaştırmak kolay bir süreç midir? Büyük ihtimalle kolay değildir. En azından ırkçı tweetlere karşı bir önlem alınamaz mı? Alınır, fakat nefret söylemleri kaldırılan kişiler durumdan mutlu olmayacaktır.
321 milyon kullanıcıya sahip olan Twitter, bu ırkçı ve yabancı düşmanı olan tweetleri engellemek için yardımcı olursa ülkedeki dijital nefret söylemlerinin bu denli hızlı yayılmasının önüne geçebilir. Bir Twitter çalışanının neden önlem alınmadığını merak ettiği ortaya çıktı.
22 Mart’ta düzenlenen ve her bölgeden çalışanların katıldığı toplantıda bir çalışan, Twitter’ın yapay zekası kullanılarak beyaz ırkçılarını siteden atabilecekken şirketin hangi sebeple bu konuda adım atmadığını sordu. Bundan önce, Twitter İslam Devleti propagandasının yapıldığı hesapları engellemişti. Twitter’ın bu konudaki hamlelerini daha önceden incelemiş olan birine göre cevap hiç de şaşırtıcı değildi: Nefret söylemlerini belirlemek için oluşturulan içerik filtreleri Cumhuriyetçi politikacıların engellenmesine yol açabilir.
‘’MotherBoard’’,yöneticinin algoritma süreci ile ilgili yaptığı açıklamayı ayrıntılandırdı.
Yönetici şöyle açıkladı: ‘’Ne çeşit içerik filtresi kullanılırsa kullanılsın, hepsinde bir şeyi elde etmek için başka bir şeyden vazgeçilir. Örnek olarak Twitter IŞİD’e karşı önlem aldığında bu aynı zamanda Arapça yayın yapan kanalları da engelliyor. Genel olarak toplum, bu hamle başkalarını etkilese de IŞİD’in engellenmesinin gerekli olduğunu kabul ediyor.’’
MotherBoard tarafından doğrulanan farklı tartışmalarda ise soru soran çalışan, Twitter’ın beyaz ırkçılarına karşı aynı hız ve kararlılıkla hamle yapmadığını çünkü bu durumdan etkilenecek olan hesapların içinde Cumhuriyetçi politikacılarınki de olabileceğini söyledi.
Bu çalışan, teknik açıdan Cumhuriyetçi politikacıların içeriklerinin de beyaz ırkçılarının içerikleri gibi silinebileceğini söyledi. Beyaz ırkçılarının tüm tweetlerinin silinmesi uğruna politikacıları engellemenin toplum için kabul edilemez olacağını vurguladı.
Öyleyse tam olarak kimler bu filtreler yardımıyla engellenebilir? Yeni başlayanlar için, Iowa’nın Cumhuriyetçi Steve King’i, üçüncü kez beyaz ırkçısı biri tarafından atılan ırkçı tweeti alıntıladı. Bu işi kendileri yapanlar da bulunmakta: Cumhuriyetçi Parti adayı Paul Nehlen, Prince Harry ve Meghan Markle hakkında ırkçı bir tweet atması sınucunda kendi kendini engelletti.
Twitter MotherBoard’a çalışanın ifadesinin şirketin politikalarını ya da uygulamalarını doğru bir şekilde ifade etmediğini söyledi. Bu sırada, Facebook beyaz ırkçılarını engellemeye başlamıştı.
Bu haberler, Donald Trump’ın Twitter CEO’su Jack Dorsey ile toplantı yapmasından ve takipçi kaybetmek konusunda yakınmasından günler sonra bizim elimize ulaşmıştır. Başlangıçta toplantı ‘’2020 seçimlerinin öncesinde kamuya açık konuşmanın sağlığını korumak ve opioid krizine cevap vermeye yönelik çabaları’’ tartışmak üzere alındı. Fakat kısa sürede neden Twitter’ın kullanıcı sayısının düştüğüne yönelik Sıkça Sorulan Sorular (SSS) toplantısına dönüştü. Trump, Obama’nın Twitter kullanma konusunda kendisinden daha ‘’kötü’’ olduğuna inanıyor. Trump’a yakın iki kişiye göre ise Trump, buna rağmen Obama’nın nasıl daha fazla takipçisi olduğu konusunda yakınıyor.
Kaynak: Yahoo
İsrail’in Latin Amerika’daki faaliyetleri endişe verici
05-09-2019 00:14
Çeviri: Ada Bülbül
Arap ülkeleri Tel Aviv’in dünya çapında büyüyen etkisini dizginlemek için adım atmalı.
Başbakan Benjamin Netanyahu Afrika’ya nüfuz etme hamlesine ek olarak kıtadaki epey güçlü, sağ-kanat seçim zaferlerinden önce Latin Amerika’da faaliyetlerine başladı. Belki de Netanyahu’nun ‘başarısı’ aşırı-sağcı Brazilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro ile beraberdi. Bolsonaro’nun göreve başlama törenine Netanyahu katılmıştı, böylece Bolsonaro İsrailli bir başbakanın ziyaret ettiği ilk Brazilyalı oldu. İsrail hükümeti Latin Amerika’nın en büyük ülkesini ziyaret etmenin ticareti ve iki ülke arasındaki ekonomik ilişkiyi canlandırdığını söyledi.
Netanyahu geçen yıl Arjantina, Kolombiya ve Meksika’yı da içeren ilk Latin Amerika turunu gerçekleştirdi. Bu yolla Netanyahu, İsrail’in diplomatik ve politik bağlarını teknoloji ve savunma ihracatları ile genişletmek ve bu ülkeleri Birleşik Devletler’de İsrail’e oy vermeleri konusunda ikna etmek amacını güdüyordu. Özellikle de Siyonist devlet Filistinlilere karşı aldığı pozisyonda eleştrildiğinden buna ihtiyaç duyuyordu.
Her zamanki gibi İsrail Latin Amerika ülkelerine karşı galip gelebilmek ve Siyonist devletin ekonomik durumunu iyileştirebilmek adına ekonomi silahını icat etti. Netanyahu’nun ‘’ekonomik’’ hamleleri 2013’te başladı. Bu sıralarda Netanyahu, Pasifik İttifakı’nın İsrail ekonomisinin büyümeye devam etmesini sağlayacak yeni ekonomik hedef olarak ilan etmişti. İsrail Dışişleri Bakanlığı Latin Amerika departmanının müdürü Modi Ephraim şöyle konuştu: ‘’ Bugün Meksika’da 150’ye yakın, Kolombiya ve Arjantin’de ise 100’den fazla şirket İsrail şirketi faaliyette bulunuyor. Brazilya’da ise ileri teknoloji malzemeleri üreten 200’e yakın, güvenlik sistemleri ve malzemeleri üreten 42 ve tıbbi cihazlar ve malzemeler üreten 17 İsrail şirketi bulunuyor.’’
Buna ek olarak, İsrail Savunma Bakanlığı’nın askeri ihracat departmanından alınan bilgiler şöyle: ‘’Latin Amerika ülkeleri İsrail’den oldukça fazla miktarda silah almıştır. Bu durum İsrail ile olan ilişkileri güçlendirmeye yardım etmiş ve sonrasında da uluslararası forumlarda İsrail’e destek verme konusundaki kararlarına yansımıştır. Son zamanlarda görüldüğü gibi, birçok Latin Amerika ülkesi büyükelçiliklerini (işgal edilmiş) Kudüs’e transfer etmeyi tercih etti. Honduras, Guatemala ve Paraguay daha sonra bu kararlarından vazgeçti.
İspanyol gazetesi El Pais İsrail’in Latin Amerika ile kurmaya çalıştığı bağlar konusunda açıklayıcı bir rapor yayınladı ve Brazilya’yı örnek olarak verdi. ‘’İsrail ve Brazilya arasındaki ilişki, uluslararası işbirliği için bir otorite ya da motivasyon ile birlikte devletin rasyonel politikalarının bir sonucu değildir. Bunun yerine, ortak ideolojilerin, normların ve değerlerin bir ürünüdür. ‘’ Bu bağlamda, protestan hristiyanlar Latin Amerika’nın her yerine dağılmış ve kendilerini ‘Yahudi davasıyla’’ bağlantılı hissediyorlar.
Netanyahu’nun hamleleri Yalnızca Latin Amerika ülkeleriyle diplomatik ilişkileri yeniden inşa etmek anlamına gelmiyor. Netanyahu aynı zamanda Siyonist devleti destekleyen diğer ülkeler ile olan güçlü ilişkilerin kopmasına engel olmayı da amaçlıyor. Buna örnek olarak büyükelçiliğini, işgal edilmiş Kudüs’e taşıma kararından vazgeçen Paraguay verilebilir. İsrail bu ani dönüşün ciddi bir darbe olduğu görüşündeyken, haftalar sonra Kolombiya Filistin’i tanıdığını duyurdu. (Paraguay ve Kolombiya İsrail’e yakın ülkelerdir.) Böyle bir durum, geçen yıllarda bazı Latin Amerika ülkelerinin İsrail’i destekleme kararının Birleşmiş Milletler idaresinin yatıştırma politikasıyla bağlantılı olduğunu gösteriyor. Bunun sebebi ise bu ülkelerin Washington’dan gelen ‘yardımına’ bağımlı olmasıydı.
Fakat bu durum Trump’ın ‘’İlk Önce Amerika’’ politikasıyla ve geleneksel olarak Amerika’nın müteffiği olan ülkelerin terk edilmesiyle değişti. Kudüs’ün Hebrew Üniversitesi’nde profesör olan Latin Amerika uzmanı Arie Kacowicz durumu şöyle özetliyor: ‘’ Latin Amerika kıtasının önde gelenleri Amerika Birleşik Milletlerinin desteğini kazanmayı amaçlıyor. Bunlardan bazıları İsrail ile olan bağları güçlendirmeye çalışsa da onların asıl hedefleri bu değil. Amerika ile olan ilişkileri öncelikli amaçları ve hedefleri.’’
Gazze Şeridi’ndeki savaş sırasında, birçok Latin Amerika devleti İsrail’i kınamanın ötesine geçerek büyükelçiliklerini Tel Aviv’den çekme kararı aldı. Bu sırada birçok Latin Amerika ülkesinde Gazze ve Filistin ile dayanışmak adına gösteriler ve yürüyüşler sokakları sarmıştı. Bu yüzden de, Arap ve Müslüman devletleri şunun farkında olmalıdır: İsrail’in Latin Amerika’daki başarısı Filistini destekleyen büyük ve küresel protestoları kaybetmek anlamına gelmektedir.
Sonuç olarak, İsrail’in Latin Amerika’daki (Afrika ve diğer Asya ülkelerini de katabiliriz) hamleleri ile yüzleşmek için Arap Birliği’nden ve aslında, tüm Arap ve Müslüman ülkelerinden gerekli politik ve diplomatik inisiyatifleri almalarını mı istemeliyiz, yoksa boşa kürek çekmiş mi oluruz?
Kaynak: Gulf News