Diğer bir önemli yaşam tarzı alışkanlığını uygulamazsanız, kilo vermek ve kilonuzu korumak çok zordur: Bu da iyi uyumaktır. Sürekli yorgun olmak, iyi yemek yemeyi veya egzersiz yapmayı zorlaştırır. Uyku eksikliği de kilo alımına neden olabilir.
Pek çok insan sağlıklı olmanın yalnızca diyet ve egzersizle ilgili olduğunu düşünür. Ancak gerçek şu ki, başka bir önemli yaşam tarzı alışkanlığını uygulamazsanız kilo vermek ve kilonuzu korumak çok zordur: Bu alışkanlık iyi uyumaktır. Sürekli yorgunluk halinde olmak, iyi yemek yemeyi veya egzersiz yapmaya motive olmayı çok daha zor hale getirir. Uyku eksikliği, kilo alımına da yol açabilir. Bu da yetişkinlerde ve çocuklarda obeziteye ve uyku apnesi gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açar.
Siz uyurken vücudunuzda birçok şey olur. Büyüme hormonları, testosteron ve birincil stres hormonu olan kortizol dahil olmak üzere çeşitli hormon türleri salınır. Geceleri ayrıca insülin de salınır ve bu da kan dolaşımınızdaki şeker miktarını ve düzenlenmesini etkiler.
Özellikle yavaş dalga uykusu olarak adlandırılan derin, dinlendirici uyku (nonrapid eye movement sleep – NREM) olmak üzere yeterince uyuyamamak aynı zamanda “açlık hormonları” leptin ve ghrelini de etkiler. Esas olarak yağ hücrelerinde üretilen leptin, vücudunuzun enerji ihtiyaçlarını izlemesine yardımcı olur ve yüksek leptin seviyeleri genellikle açlığı bastırır. Ghrelin, esas olarak midede ama aynı zamanda beyinde de üretilen bir hormondur. Açlığı ve yemek yeme arzusunu teşvik eder.
Tahmin edebileceğiniz gibi, ghrelin uykusuz olduğunuzda zirvededir. Sabahları yorgunluktan uyandığınızda simit ve keklere karşı koymanın daha zor olduğunu hiç fark ettiniz mi? Ya da belki yorgun olduğunuzda, dipsiz bir çukur gibi gün boyu atıştırıyorsunuz ama asla tam anlamıyla doymuş hissetmiyorsunuz. Bu, ghrelin gibi hormonların iş başında olmasından kaynaklanıyor olabilir.
Parçalanmış uykunun çok az uyku ile aynı etkiye sahip olduğuna dikkat etmek de önemlidir. Yeterince derin ve dinlendirici uyumazsanız, açlık hormonlarınız büyük olasılıkla aktive olur ve bu da kilo almaya neden olabilir. Bu nedenle, akıllı telefonunuzu veya diğer uyku kaçıran etmenleri ortadan kaldırmanın ve daha kaliteli uyku almaya odaklanmanın zamanı gelmiş olabilir.
Deneyler
- Yatak odanızı daha rahat olacak şekilde ayarlayın. Daha karanlık veya daha soğuk olması mı gerekiyor? Daha yumuşak yastıklara mı ihtiyacınız var? Bir fark görüp görmediğinize bakın.
- Işık, gürültü, ağrı, evcil hayvanlar, alkol veya stres gibi uyku kaçıran etmenleri belirleyin ve bunları iyileştirmek için çaba gösterin.
- Fişini çekin! Telefonunuzu veya tabletinizi bir kenara koyun ve yatmadan en az 30 dakika önce TV’yi kapatın ve rahatlamanın ekransız bir yolunu bulun.
Çevirmen: Elif Öztürk
Editör: Eren Örmeci
Çeviri tarihi: 17.10.2020
Metin yayın tarihi: 30.12.2016
Kaynak: Mayo Clinic