Irak'ta Rus, Mısırlı ve Japon rehineleri direnişçilerin elinden kurtaran Şeyh Duleymi popüler oldu. 89 yıl önce Irak'ta hayatını Türkler'i kurtarmaya adayan Şeyh Uceymi vardı
Birinci Dünya Savaşı sırasında bütün Araplar'ın Türkler'e düşman kesildiği doğru bir tespit değildir. Bazıları İngilizler'le bir olup Türkler'i arkadan vururken, bazı kabileler, sonuna kadar Türkler'in yanında yer almıştır. Bunların en çarpıcı örneği Şeyh Uceymi Sadun'dur.
Şeyh Uceymi, Irak'ın 'Müntefik' çölleri denilen bölümünde yaşıyordu. Babası, Halep Hapishanesi'nde zehirlenerek ölen Emir Sadun Paşa'ydı. Asaletleriyle tüm Irak'ta adını duyuran bir ailenin oğluydu. Elindeki kuvvetlerle İngilizler'e direniyordu. İngilizler Faw Yarımadası'nı işgal edip, Basra'yı ele geçirdikten sonra anavatanla irtibatı tamamen kesilmiş olan ve çok üstün kuvvetler karşısında çekilmeye mecbur kalan Trabzonlu Binbaşı Adil Bey'in komutasındaki kuvvetleri, kuş uçmayan kervan geçmeyen çöllerden geçirerek kurtaran kişi de Şeyh Uceymi'ydi. Askerlerimize taarruz eden ve soygunculuk yapan bedevilere karşı son derece acımasızdı. Bunları adamları sayesinde bulduruyor ve herkesin gözü önünde öldürtüyordu. İngilizler'in ileri karakollarına düzenlediği baskınlarda da esir tutulan Türk askerlerini kurtarıyor, yaptıkları Irak'ın her yerinde ses getiriyordu.
HIZIR GİBİ YETİŞTİ
Irak'ı işgal eden İngilizler'i topraklardan atmak için Teşkilat-ı Mahsusa (Osmanlı gizli istihbarat örgütü) Reisi Yarbay Süleyman Askeri'nin komutasındaki kuvvetlerin, 12 Nisan 1915'te gerçekleştirdiği Basra önlerindeki Şuaybe muharebesinde de Şeyh Uceymi'nin unutulmaz hizmetleri olmuştu. Savaşın ikinci günü Askeri'nin , Zübeyir'in işgaline ve Basra Şuaybe yolunu kesmek için görevlendirdiği kuvvetler, Şeyh Uceymi'den yardım istedi. Şeyh Uceymi 'Hızır' gibi yetişti Birkaç yüz atlının başında, sade kıyafetleri içinde bir çöl şövalyesini andıran Şeyh Uceymi, benzeri az görülen cesur hücumla, Türk birliğini ölümden kurtarmıştı. Iraklı bu çöl çocuğu, Basra'dan Urfa'ya kadar Türk ordusunun kahraman bir koruyucusu olarak savaşarak geri çekilmişti. Bugün yaşananları görünce, keşke Irak'ta bir Şeyh Uceymi olsa demek geliyor insanın içinden.
--------------------------------------------------------------------------------
Atatürk İngilizler'e teslim etmedi
Bunların canlı tanığı, Irak'ta savaşan Osmancık Taburu'nun fedakar gönüllülerinden Hamdi Osman (Erkan), Uceymi'nin Milli Mücadele'nin ilk günlerinde Ankara'ya gelerek vatan hizmetine koştuğunu, güney sınırlarımızda son derece önemli hizmetleri olduğunu, Büyük Zafer'den sonra Urfa'ya yerleşip çiftçilikle uğraştığını belirtir. Milli Mücadele sonrası İngilizler, zamanında kendilerine ağır darbeler indiren Şeyh Uceymi'yi yargılanmak üzere hükümetten istediler. Ancak Atatürk, Türk dostunu İngilizler'e teslim etmedi.
Geçmişteki Bugün-Burak ARTUNER
http://www.aksam.com.tr/arsiv/aksam/2004/08/09/gundem/gundem4.html