NST (nonstres test) nasıl okunur ve yorumlanır
Dr. Kağan Kocatepe'nin youtube kanalında hazırladığı video içeriğinin transkripsiyonu (video sayfanın en aşağılarında):
Nonstres test (NST) nedir?
Kısaca bahsedecek olursak, burada sayfanın en altında sizin için hazırladığımız videodaki iki tane örnek eşliğinde, ne demek? Kardiyotokografi adını verdiğimiz cihazda karnınıza iki tane alet bağlanıyor.
Aletlerden bir tanesi kasılmaları ölçüyor, bir tanesi de bebeğe giden kan akımını ölçüyor, bunu nasıl yapıyor: bebeğin kalp atışlarını grafik olarak kağıda aktarıyor.
Sayfanın sonunda yer alan videoda 35. haftada yapılmış bir NST var, bir de 31+5 de yapılmış bir NST var.
Nedir bu NST'de dikkat çekenler?
Burada bir kere bebeğin kontraksiyonları daha doğrusu rahimin kontraksiyonları, kontraksiyon demek kasılma demek, olup olmadığını görüyoruz. Burada sadece ve sadece belli solunum hareketleri, anne adayının kendi yaptığı solunum hareketleri, grafikte hafif yükselmelere yol açmış, ama belirgin bir kasılma yok. Kasılma olduğu zaman grafikte tepecikler oluşuyor. Özellikle düzenli doğum sancıları döneminde bu tepecikler daha da artabiliyor ve daha sık oluyor, 10 dakikada da 3 tane.
Videoda gördüğünüz gibi 35 haftalık NST'de de böyle bir şey yok.
Diğer NST'ye bakalım: 31+5 deki NST'de de herhangi bir kasılma yok. Ama dediğim gibi Braxton-Hicks kasılmaları olabilir bazen, Braxton-Hicks kasılmaları daha düzensiz, şekli birbirine benzemeyen, arada sırada gelen kasılmalardır ve bunlar doğum kasılması değildir.
Doğum kasılması ne demek? 10 dakikada 3 tane gelecek, karnı yükseltecek, karnı yükseltince de tabii ki burada grafik olarak da çıkacak.
NST'nin diğer kısmı nedir, kalp atışları: Kalp atışlarında burada iki grafikte de dikkat çeken şey arada sırada kalp atışları yükselmiş.
Anne ve baba adayları NST'ye girdikleri zaman zaten bebeğin böyle kalp atışlarının hızlanmaya başlamasını "acaba bebek heyecanlandı mı, bebeğe bir şey mi oldu" şeklinde yorumlayabilirler. Ama işte o bebeğin kalp atışlarının arada sırada yükselmesi sayesinde, bu akselerasyon dediğimiz, akselerasyon hızlanma demek,ingilizce: acceleration, akselerasyon nedeniyle böyle tepecikler oluşuyor. Bu tepeciklerin de genelde 20 dk'lık bir inceleme süresinde 2 tane olmasını bekliyoruz.
Bu da reaktif NST anlamına geliyor. Yani bebeğe giden kan akımının iyi olduğu anlamına geliyor.
Bazen bebek uyuduğu zaman, 20 dk'lık inceleme döneminde hiç akselerasyon olmayabilir. O zaman NST'yi biraz uzatırız. Bu videoda uzatmamızın belli bir nedeni yoktu, ama daha uzun bir NST var burada.
Daha sonra bu akselerasyonları görmeye çalışırız. Yani hedefimiz nonstress testte, NST'de kasılma olup olmadığını görmek bir yandan, öte yandan da, akselerasyonları görmek, yani yükselmeleri görmek, bu yükselmeleri görmediğimiz zaman bazen NST'yi uzattığımız oluyor. Yine görmezsek, o zaman bebekle ilgili başka bir sorundan, yani bebeğe giden kan akımının yeterli olmadığından şüphelenebiliyoruz. O zaman başka incelemeler yapıyoruz, biyofizik profil gibi.
Videoda 31+5'deki akselerasyonlarla 35+0'daki akselerasyonlara baktığımız zaman ne görüyoruz, hafta ilerledikçe bu hızlanmalar, daha da yükseliyor amplitüd olarak. Gördüğünüz gibi.
Böyle olmak zorunda değil ama genelde öyle oluyor.
151 bazal kalp atışından, arada sırada 170'lere çıkarak oluşturulmuş bir akselerasyon bu, yükselme yani tepecikler.
Bebek olgunlaştıkça, nabzının da biraz daha azaldığını görüyoruz.
Videoda bazalı 150 iken, ortalama kalp hızı burada 120'lere düşmüş. ve onun üzerinden yükselmeler göstermiş.
Bunlar tamamen normal şeyler. İki tane farklı gebelik haftasında bulunan bebeğin NST'leri de böyle farklı oluyor.
CST ne demek, kontraksiyon stres test demek, o konumuz dışında: Kasılmalar oluşturulduğu zaman veya olduğu zaman, yani 10 dk'da 3 tane kasılma olduğu zaman, bebeğin buna akselerasyon cevabını ölçmeye kontraksiyon stres test adını veriyoruz, ve bu çok önemli bir şey değil, çok kullandığımız bir kelime de değil
NST ne zaman yapılmalı?
Bazı doktorlar 30. haftadan itibaren rutin olarak yaparlar, bazı doktorlar 37. haftadan itibaren yaparlar, bazı kliniklerde miad geçmesinden itibaren başlanabilir. Ama esas olan şu ki, bebekle ilgili herhangi bir sorundan şüphelenildiği zaman, gelişimiyle ilgili, gebelik haftasından bağımsız bir şekilde 27, 28. haftada bile yapılabilir.
Kasılmadan şüphelenildiği zaman, gebelik haftasından bağımsız bir şekilde 24. haftada bile yapılabilir.
NST'ye mutlaka tok karnına gitmekte fayda var denir ama tok karnına gidilmese de akselerasyonlar çıkıyor. Bir şeyler, çikolata yenmese bile, yine de akselerasyonlar çıkıyor, yani yemekle çok bağlantılı olmayabiliyor bu akselerasyonların çıkıp çıkmaması
NST ile ilgili vereceğimiz bilgiler bu kadar.