Affetmek ve hayata devam etmek, genellikle söylemesi kolay fakat yapması zor bir eylemdir. Kendinizi affetmek için empati, şefkat, kibarlık ve anlayış gerekir. Aynı zamanda, kendini affetmenin bir tercih olduğunun da farkına varmanız gerekir.
İster ufak bir hatayı, ister hayatınızın tümünü etkileyen bir yanlışı düzeltmeye çalışıyor olun, kendinizi affetmek için attığınız adımlar aslında aynıdır.
Herkes zaman zaman hata yapar. İnsanlar asla mükemmel canlılar değillerdir. Buradaki asıl mesele, geçmişteki hatalardan ders çıkarıp yola devam edebilmektir.
Her ne kadar acı verici ve rahatsız edici görünse de, bazen hayatta ilerlemek için acıya katlanmak gerekir. Katlanılan acı buna değer, çünkü kendinizi affetmeyi öğrenmiş olursunuz.
1. Duygularınıza Odaklanın
Kendinizi affetmeyi öğrenmenin ilk adımların biri, duygularınıza odaklanmaktır. Kendinizi affetme konusunda gelişim göstermeden önce, duygularınızı tanımalı ve onları sindirmelisiniz. İçinizde tetiklenen duyguları tanımak ve kabullenmek için kendinize izin verin ve duygularınızla yüzleşin.
2. Hatanızı Sesli Bir Şekilde Kabul Edin
Eğer bir hata yaptıysanız ve bunu aşmakta zorlanıyorsanız, bu hatadan neler öğrendiğinizi sesli bir şekilde söyleyin.
Kafanızdaki düşüncelerin ve kalbinizdeki duyguların sesini kabul ettiğinizde, kendinizi bazı yüklerden arındırmak daha kolay olacaktır. Ayrıca, yaptığınız şeyin sonuçlarından aldığınız dersler, aklınızda daha kolay yer edinir.
3. Her Hatayı Bir Öğrenme Deneyimi Olarak Görün
Her hata, gelecekte daha hızlı ve istikrarlı ilerlemeyi kolaylaştıran bir deneyimdir.
Elinizden gelenin en iyisini yaptığınızı kendinize sürekli hatırlatırsanız, kendinizi affetmek ve ilerlemek daha kolay olacaktır.
4. Bu Süreci Askıya Alın ve Kendinize İzin Verin
Eğer bir hata yaptıysanız ve bunu aklınızdan çıkarmakta çok zorlandıysanız, yaptığınız hataya dair düşüncelerinizi resimleştirin ve onları bir kavanoza veya kutuya koyun.
Sonra da kendinize, bu konuyu bir süreliğine ertelediğinizi ve gerektiği zaman buna döneceğinizi söyleyin.
5. İçinizdeki Eleştirel Sesle Sohbet Edin
Günlük tutmak, içinizdeki o her şeyi eleştiren sesi anlamanıza ve kendinize karşı daha şefkatli olmanıza yardımcı olabilir. Kendiniz ve içinizdeki o ses arasında yaşanan bir diyaloğu günlüğünüze yazabilirsiniz. Bu sayede, kendinizi affetmeyi zorlaştıran olumsuz düşüncelerden kurtulmak daha kolay olacaktır.
Ayrıca, kendiniz hakkındaki sevdiğiniz özelliklerinizi, güçlü yönlerinizi ve yeteneklerinizi yazdığınız bir günlük de tutabilirsiniz. Böylece özgüven kazanır ve kendinizi yaptığınız hata yüzünden o kadar da suçlu hissetmezsiniz.
6. Kendinizi Eleştirdiğinizin Farkına Varın
Herkesin en acımasız eleştirmeni kendi iç sesidir. Bundan dolayı, içinizdeki ses sert konuşmaya başladığında söylediklerini bir kağıda veya deftere yazın. Sonradan okuduğunuzda, içinizdeki o eleştirel sesin size neler dediğine şaşıracaksınız.
7. İçinizdeki Eleştirmenin Olumsuz Sözlerini Dinlemeyin
Bazen, kendinizi affetmeye engel olan düşünceleri fark etmek zordur. Eğer içinizdeki eleştirmeni biraz olsun susturabilmek istiyorsanız şunları deneyin:
- Bir kağıt alın ve kağıdın bir yüzüne içinizdeki eleştirel sesin söylediği her şeyi yazın (bunlar genellikle aşırı derecede eleştirel yargılardır).
- Diğer yüzüne ise, kendinize karşı şefkatli olarak, ilk sayfadaki her bir maddeye karşılık gelen cevaplar yazın.
Bu sayede, aslında size kendiniz tarafından yöneltilen her türlü eleştiriye cevap vermiş ve durumun, aslında o kadar da kötü olmadığının farkına varmış olursunuz.
8. Ne Yapacağınıza Karar Verin
Eğer yaptığınız hata başka birini incitmişse, en iyi harekete geçme şeklini belirlemelisiniz. Bu insanla konuşmak ve ondan özür dilemek mi istiyorsunuz? O kişiyle konuşmak ve uzlaşmak sizin için önemli mi?
Eğer ne yapmanız gerektiği konusunda kararsız iseniz, hatanızı telafi etmeyi düşünebilirsiniz. Bu, incittiğiniz kişiden yalnızca özür dilemekle bitecek bir şey değildir. Sadece özür dilemek yerine, yaptığınız hatayı telafi etmeli ve tersine çevirmeye çalışmalısınız.
Bir araştırma, başkalarını incittikleri zaman hatalarını telafi eden insanların kendilerini daha kolay affettiğini göstermiştir (1).
9. Kendi Tavsiyelerinize Uyun
Başkalarına ne yapacağını söylemek, verdiğiniz tavsiyeyi uygulamaktan genellikle daha kolaydır. Eğer en yakın arkadaşınız, sizin yaptığınız bu hatayı yapmış olsaydı ve size akıl danışsaydı, ona nasıl tavsiyeler verirdiniz? Bu şekilde düşünüp kendinize tavsiye vermeyi ve o tavsiyeye uymayı deneyin.
10. Sürekli Hatanızı Düşünmekten Vazgeçin
Yapılan hataları tekrar tekrar düşünmek insan doğasının bir parçasıdır. Bazen düşünmek ve olayları sindirmek önemli olsa da, sürekli olarak düşünmek kendinizi affetmeyi zorlaştırır.
Eğer kendinizi sürekli “ben korkunç bir insanım” derken veya böyle düşünürken yakalıyorsanız, bunu derhal durdurun ve atmanız gereken pozitif adımlara odaklanın. Örneğin; olayları kafanızda yeniden canlandırmak yerine üç kez derin nefes alın ve bir yürüyüşe çıkın.
Düşünce kalıplarına müdahale etmek, bu olumsuz deneyimden uzaklaşmanızı sağlar ve yaşadığınız stresi azaltır (2)
11. Kendinize Karşı Nazik Olun
Olumsuz durumlar karşısında ilk tepkiniz kendinizi eleştirmekse, kendinize nezaket ve şefkat göstermenin vakti gelmiş demektir. Kendinizi affetme yolculuğuna başlamak için gereken tek adım nazik ve şefkatli olmaktır.
Bu, zaman ve sabır gerektiren bir süreçtir. Bu süreç boyunca kendinizi affetmeye layık olduğunuzu kendinize hatırlatmalısınız.
12. Yardım Alın
Eğer kendinizi affetmek konusunda güçlük yaşıyorsanız, bir profesyonelle konuşmak size fayda sağlayabilir. Hayatınızdaki bu sağlıksız ve tekrarlayıcı davranışları anlamanıza yardımcı olacak, hatalarla daha sağlıklı ve yeni yollarla başa çıkmanızı sağlayacak bir terapist size iyi gelebilir.