Pilor, mide ile bağırsak arasındaki geçişe verilen addır.
Bazen doğuştan, bazen de kronik ülser sonucu daralır. Bu durumun belli başlı belirtisi fışkırırcasına kusmadır.
Midenin, ince bağırsağın ilk bölümü olan onikiparmakbağırsağı ile birleştiği çıkış bölümü, “pilor” olarak adlandırılır. Çeşitli nedenlerle daralması, sorunlara neden olur ve pilor stenozu ya da pilor daralması olarak adlandırılır. Bu durumda hastalar fışkırırcasına kusarlar. Bu kusma normal kusmadan farklıdır; mide içeriği çok güçlü bir biçimde, uzağa doğru püskürtülerek çıkarılır.
Normal kusma
Normal kusma, mide iç yüzünün tahriş olması nedeniyle beyindeki kusma merkezinin uyarılması sonucu oluşur. Mide iç yüzü besin zehirlenmesi gibi bir durumda tahriş olur ve beyindeki kusma merkezinden gelen mesajlar vagus aracılığıyla mide çeperindeki kaslara iletilir. Kaslar kasılıp, mide içeriğinin her zamanki gibi bağırsağa doğru değil, yemek borusuna doğru itilmesine neden olurlar. Bu sırada karın kasları da kasılarak, yardımcı bir itici güç oluştururlar.
Bebeklerde sorunlar Bebeklerdeki fışkırırcasına kusmalar, aşağı yukarı hep pilor darlığına bağlıdır.
Genellikle bebeğin beslenmesi ilk iki hafta bütünüyle normal olur. Sonra hiçbir neden yokken, bebek her yediğini püskürterek kusmaya başlar İştahı yenlidedir ve aç kaldığından sürekli olarak yüksek sesle ağlar. Kural olarak, pilor darlığı ve fışkırırcasına kusma, bebek altı aylık olduktan sonra ortaya çıkmaz.
Bu tip kusmayı başlatan olay, midenin besinle dolmasıdır. Midenin çıkışı, yanı pilor, normalden fazla miktarda kas içerir ve bundan dolayı, hem çok dardır, hem de fazla olan kasların kasılması güçtür. Alınan besinler bağırsaklara geçmedikleri için ağızdan dışarı atılırlar. Pilor darlığı besinlerin bağırsaktan emilimine engel olduğu için, bebek öncelikle dehidratasyon (bedenin suyunu yitirmesi), ikinci olarak da açlık nedeniyle ciddi bir tehlike içindedir, iki-üç hafta başarıyla beslendikten sonra bu biçimde kusmaya başlayan bebek, tanı konup tedaviye başlanması için hemen doktora götürülmelidir.
Tanı ve tedavi
Doktor, ailenin tanımladığı kusmayı değerlendirerek ve beslendikten sonra bebeğin karnını dikkatle muayene ederek, pilor darlığı tanısı koyabilir. Karın muayenesinde midenin çıkışında bir şişlik ve anormal derecede büyümüş kasların güçlü kasılmaları fark edilir.
Tedavide ilk adım, her yemekten önce ağızdan atropin metilnitrat damlatmaktır. Vagus sinirinin etkinliğini bastıran bedendeki kimyasal madde ile aynı etkiye sahip olan bu ilaç, fışkırmasına kusmayı başlatan kasılmayı durdurur.
Yetişkinlerde ise pilor darlığı, ülsere bağlı olarak gelişir. Ülser ya kas kasılmalarına neden olarak midenin normal boşalmasını engeller ya da kronik ülser yüzünden oluşan nedbe piloru daraltır. Tanı röntgen ve gastroskopi ile konur. İlaçlardan yarar görmeyen vakalar ameliyatla tedavi edilir. Ameliyat başarılı sonuç verir.
(Kaynak Kitap : Doktorumuz Ansiklopedisi)