Bazı insanların rüyalarını hatırlarken diğerlerinin neden hatırlamadığını merak ettiniz mi? Peki neden rüya görürüz? İşte detaylar.
Belki de rüyalarınızı her zaman hatırlayabilmişsinizdir. Neredeyse istisnasız olarak, gördükleri rüyaları aylar veya yıllar sonra hatırlayabilen insanlar vardır. Eğer siz de bu gruba dahilseniz, bunun herkes için geçerli olduğunu düşünmeyin. Aslında siz bu kuralın bir istisnasısınız.
Çoğu insan için rüyalar hafızalarında uzun süre kalmayan şeylerdir. Bazı insanlar uyandıklarında onları unuturlar ya da en iyi ihtimalle, eğer hatırlıyorlarsa bile, bir gün sonra unuturlar.
Eğer rüyalarınızı neden başkaları hatırlayamazken sizin hatırlayabildiğinizi yeni keşfettiyseniz, şimdi kendinize yeni sorular soruyor olabilirsiniz: Bu iyi bir şey mi yoksa kötü bir şey mi? Bu iyi uyuyamadığınız anlamına mı geliyor? Endişelenmeyin çünkü burada size aradığınız cevapların çoğunu vereceğiz.
Neden rüya görürüz?
Rüyaların neden ve ne zaman görüldüğü ile başlayalım. REM uykusu olarak adlandırılan ve gecede birkaç kez gerçekleşebilen bir uyku vardır. Uykunun bu aşaması hızlı göz hareketleri (REM kısaltması bunun kısaltmasıdır), daha fazla vücut hareketi ve daha hızlı nefes alma ile karakterize edilir.
Rüyalar bu dönemde ortaya çıkma eğilimindedir çünkü beyin dalgası aktivitemiz uyanık olduğumuz zamana daha çok benzemektedir. Bu aşama genellikle uykuya daldıktan yaklaşık 90 dakika sonra başlar ve bir saate kadar sürebilir.
Uyku uzmanları bunu kesin olarak söylüyor. Hatırlasınlar ya da hatırlamasınlar, herkes uykusunda rüya görür. Bu, insan beyni için temel bir işlevdir ve diğer türlerin çoğunda da mevcuttur.
O zaman soru şu: Eğer herkes rüya görüyorsa, neden herkes hatırlamıyor?
Cevap, hangi teoriye inanmak istediğinize bağlı olarak değişebilir, çünkü oldukça fazla teori vardır. Rüya araştırmaları geniş ve karmaşık bir alandır ve rüya görmek laboratuvarda incelenmesi zor bir şeydir.
Beyin aktivitesi bize rüyaların tam olarak ne hakkında olduğunu söyleyemez, bu yüzden insanların öznel olan anlatımlarına güvenmek zorundayız.
Rüyaları hatırlamak
Bazıları rüyaların bilinçaltına açılan bir pencere olduğunu öne sürerken, diğer teoriler rüyaların biz uyurken gerçekleşen ve beynimizi yenilemeye yarayan faaliyetlerin akılsız bir sonucu olduğunu varsaymaktadır.
Eğer bu doğruysa, hatırlayamamamız uyku sırasında gerekli ve gerekli olmayan bilgilerin ayıklanmasından kaynaklanıyor olabilir.
Temel olarak bu teorinin söylediği şey, rüyaların beynimiz bilgiyi işlerken, gereksiz şeyleri elerken ve önemli kısa süreli anıları uzun süreli belleğimize taşırken meydana geldiğidir.
Dolayısıyla, rüyaları hatırlayan insanlar söz konusu olduğunda, bunun nedeni genel olarak bir şeyleri ezberleme becerilerinde bir farklılık olması olabilir.
Bir kişinin beyni bir rüyayı bloke edebilir, böylece ertesi gün onu hatırlamayız. Bu bir tür savunma mekanizmasıdır, böylece kafa karışıklığına ya da deliliğe sürüklenmeyiz.
Rüya aktivitesi o kadar gerçek ve yoğun olabilir ki, beynimiz onları maskeleyebilir veya gizleyebilir, böylece uyanıklık deneyimiyle karışmazlar, bu da gerçek bir sorun olabilir.
Hiç olayların gerçekten yaşanıp yaşanmadığından emin olamayacağınız kadar gerçekçi bir rüya gördünüz mü? Gerçekten tedirgin edici ve tuhaf, değil mi?
İşte bu yüzden beyin unutmamıza yardımcı olur, böylece olanları hayali olanla karıştırmanın şaşkınlığı olmadan rüya dünyası ile gerçek dünya arasında net bir ayrım yapabiliriz.
Öte yandan, beyin aktivitesi kişinin rüyasını daha kolay hatırlamasını da sağlayabilir. Beyinde bilgi ve duyguları işleyen temporoparietal kavşak adı verilen bir bölge vardır.
Bu bölge aynı zamanda uyku sırasında sizi uyanık bir duruma sokabilir ve bu da beynin rüyaları daha iyi kodlamasını ve hatırlamasını sağlar.
En azından Neuropsychopharmacology dergisinde yayınlanan bir çalışmada, rüyalarını yüksek düzeyde hatırlayabilen kişilerin temporoparietal kavşakta rüyalarını sık hatırlamayanlara göre daha fazla aktiviteye sahip olduğu ortaya çıkmıştır.
Neden bazı insanlar rüyalarını hatırlarken diğerleri hatırlamaz?
Eğer bir kişi yeterince uyumuyorsa, deneyimlediği REM uykusu miktarı azalacak ve bu da ertesi gün rüyalarını hatırlamasını daha zor hale getirecektir.
Kişilik özellikleri de bir kişinin rüyalarını hatırlayıp hatırlayamayacağının bir göstergesi olabilir.
Araştırmacılar, rüyalarını hatırlayabilen kişilerin sergilediği ortak kişilik özelliklerini gözlemlemişlerdir.
Genel olarak bu kişiler hayal kurmaya, yaratıcı düşünmeye ve iç gözlem yapmaya yatkındır. Aynı zamanda, daha pratik ve dışa dönük olan insanlar rüyalarını hatırlamakta zorluk çekme eğilimindedir.
Bu durum, uyku kalitesi ne olursa olsun bazı insanların rüyalarını hatırlama olasılığının diğerlerine göre doğal olarak daha yüksek olduğu anlamına gelebilir.
Stres veya travma deneyimi gibi diğer faktörler de insanların ertesi gün hatırlama olasılıkları daha yüksek olan rüyalar veya kabuslar görmelerine neden olabilir. Örneğin, sevdiği birini kaybettikten sonra kederle uğraşan bir kişi rüyasında ölümü ayrıntılı olarak görebilir.
Bu yoğun deneyim, ertesi gün rüya hatırlandığında ruh halini etkileyecek ve daha fazla stres veya kaygıya neden olabilecektir.