Radyonüklid ventrikülografi (RVG) veya radyonüklid anjiyografisi (RNA) olarak da adlandırılan çoklu girişimli tarama olan MUGA taraması, kalp fonksiyonunu değerlendirmek için kullanılan noninvaziv bir testtir. MUGA taraması yapılan kalbin bilgisayarlı bir görüntüsünü oluşturur ve bu görüntüden, sol ve sağ ventriküllerin (kalbin ana pompalama odaları) sağlığı hakkında birkaç önemli özellik belirlenebilir. MUGA taraması, kalbin genel pompalama kabiliyetinin bir okumasını verirken özellikle doğrudur.
MUGA Taraması Nasıl Yapılır?
MUGA taraması yaptırılırken, kan dolaşımınına az miktarda Technetium 99 (radyoaktif madde) enjekte edilir. Technetium 99, kırmızı kan hücrelerinize bağlanır ve kan dolaşımı içinde dolaşımda bulunur. Daha sonra, düşük seviyeli radyasyonu tespit edebilen Technetium etiketli kırmızı hücreleri verilen özel bir kameranın (gama kamerası) altına yerleştirilir. Gama kamerası esas olarak atan kalbin filmi kırmızı kan hücreleri kalp odalarını doldurduğundan, olanı üretebilir. Bu dijital film, kalbin genel sağlığı hakkında birçok faydalı bilgi belirleyebilen çeşitli bilgisayar algoritmalarıyla analiz edilebilir.
MUGA Taramasından Ne Öğrenilebilir?
Kardiyak fonksiyonun birkaç önemli özelliği MUGA taramasından ölçülebilir. MUGA taraması kalp kasının hangi bölümünün anormal şekilde çalıştığını bir kişinin kalp krizi geçirmesi durumunda tespit edebilir. Kalp kası hasarı alanlarını lokalize edilerek MUGA taraması doktora, ateroskleroz tarafından hangi koroner arterlerin engellenebileceği veya kısmen bloke edilebileceği konusunda önemli ipuçları verir.
MUGA taraması ayrıca kalbin genel fonksiyonunu ölçmede oldukça iyidir. Herhangi bir dereceye kadar dilate kardiyomiyopati varsa bu özellikle önemlidir. MUGA taraması, kalp ventriküllerinin ejeksiyon fraksiyonunu ölçmek ve izlemek için doğru ve tekrarlanabilir bir yol sunar. Sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu (LVEF) genel kalp fonksiyonunun mükemmel bir ölçüsüdür ve doktorların kalp yetmezliği değerlendirmelerinde ve tedavilerinde yardımcı olarak çok yararlıdırlar.
MUGA Taraması Diğer Kalp Testlerinden Daha Yararlı mıdır?
MUGA taramasının kalp fonksiyonunu değerlendirirken diğer tekniklere (ekokardiyogram gibi) nispeten iki önemli avantajı vardır. Birincisi, bir MUGA taraması ile elde edilen LVEF genellikle oldukça doğrudur ve ekokardiyografi gibi diğer kardiyak testlerinin elde ettiği LVEF ölçümlerinden daha doğru olarak kabul edilir. İkincisi, bir MUGA taraması ölçülen LVEF yüksek oranda ejeksiyon fraksiyonu ile tekrarlanabilir. Bu, eğer sonraki MUGA taramaları LVEF’de bir farkı ölçerse, bu farkın kalp durumundaki gerçek bir değişikliği yansıtması muhtemeldir (ve yanlış bir ölçümün eseri değildir) anlamına gelir. Diğer testlerde, tekrarlanan LVEF ölçümlerindeki değişkenlik daha büyük olma eğilimindedir.
MUGA taraması bahsedilen iki özellik sayesinde bir kişinin kardiyak fonksiyonunda yer yer meydana gelen ince değişiklikleri tespit ederken özellikle daha fayda sağlamaktadır. MUGA taraması, günümüzde en sık olarak, kalp toksisitesine neden olabilecek kemoterapi alan bir kişinin kalp işlevini izlemek için kullanılmaktadır. Tekrarlanan MUGA taramalarının ne zaman faydalı olduğuna dair yaygın bir örnek, bir kişinin kanser için kemoterapi sırasında kardiyak fonksiyonunu değerlendirmek olacaktır. Bazı kemoterapötik ajanlar (en belirgin olan Adriamisin) kalp kası için oldukça toksik olabilir. MUGA taraması, diğer teknikler tarafından kolayca gözden kaçan hassas kardiyak fonksiyonda yer alan, erken değişiklikleri saptamada yeterince hassas ve tekrar üretilebilir. MUGA taramaları ile LVEF’i periyodik ölçerek onkologların kemoterapiye devam etmesinin güvenli olup olmadığını ya da bazı ilaçların sonladırılmasının gerekip gerekmediğini belirleyebilirler.
MUGA Taramasının Sınırlamaları
Tıpta kullanılan herhangi bir tanı testinde olduğu gibi, MUGA taramasının bazı sakıncaları vardır. MUGA taraması radyoaktif bir madde kullanılmasını gerektirdiğinden, bu taramaya sahip olan kişi az miktarda radyasyona maruz kalır. Bir MUGA taramasıyla ilişkili radyasyon miktarı, bir kişinin bir yılda aldığı normal arka plan radyasyonunun kabaca iki katı olan ve bir mamogram ile elde edilen radyasyonun yaklaşık 10 katı olan yaklaşık 6,2 mSv’dir. Ayrıca, bir MUGA taraması sonucunda elde edilen düzensiz kalp ritimleri, LVEF’in doğruluğu özellikle atriyal fibrilasyonu olan kişilerde azalma eğiliminde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, MUGA taraması çoğunlukla ventriküler hipertrofi olup olmadığı ya da kalp kapakçıklarının fonksiyonuyla ilgili çok fazla bilgi sağlamamaktadır. Ekokardiyogram, bunun aksine, böyle bir bilgi elde etmek için mükemmeldir. Bu nedenle, kalp probleminden şüphelenilen birçok insan için, MUGA taraması, kişinin genel kalp durumunun mümkün olduğunca tam bir resmini elde etmek için diğer kalp testleriyle birlikte kullanılmalıdır.
MUGA taramasının temel avantajı, genellikle sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonunun (LVEF) doğru ve tekrarlanabilir bir ölçümünü vermesidir. Bu test, bu nedenle, LVEF’in doğru bir ölçümünün yapılması veya zaman içinde bir kişinin LVEF’inin yakından takip edilmesi önemli olduğunda, özellikle de kalp fonksiyonlarını etkileme potansiyeline sahip kemoterapi alan kişilerde çok faydalıdır.
Kaynakça:
nih.gov.
neu.edu.tr
Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu