Serviks kanser birkaç yılda yavaş yavaş gelişir. Bazı kadınlarda anormal vajinal kanama veya akıntıya neden olurken bazı kadınlarda belirti göstermez. Bu kanama menstural (regl - adet) dönemi dışında, cinsel ilişki sonrası veya menopoz sonrası görülebilir. Bu kanama nokta kadar azdır ya da ağır bir kanama görülebilir.
Anormal vajinal kanama kanserle ilişkisi olmayan birçok farklı durumdan kaynaklanabilir. Anormal bir vajinal kanama söz konusu olduğunda vakit kaybetmeden kadın doğum uzmanıyla görüşülmelidir.
Serviks kanseri için risk faktörleri nelerdir?
Servikal kanserin en önemli risk faktörü insan papillom virüsü (HPV) enfeksiyonudur. 100’den fazla farklı HPV türü vardır; ancak bu HPV türlerinin çoğu kansere neden olmaz. Kadınların en az %80’i yaşamlarının bir döneminde HPV virüsüne maruz kalmaktadır. Çoğu zaman vücudun bağışıklık sistemi bu virüsü zarar vermeden atar.
Araştırmacılar servikal kansere neden olan yüksek veya düşük riskli HPV türlerini tanımlamıştır.
• Düşük riskli türler:
HPV 6 ve 11 genital siğillere neden olur ve nadiren servikal kansere neden olduğu için bu virüs türleri düşük risklidir.
• Yüksek riskli türler:
HPV 16 ve 18 bazı kadınlarda servikal kansere neden olduğu için yüksek riskli HPV türleri olarak nitelendirilmektedir.
HPV cinsel ilişki, oral seks, anal seks veya genital bölgeye herhangi bir temas içeren doğrudan cilt teması ile yayılmaktadır. Klozet oturacağı gibi objelere temasla bu virüse yakalanılmaz.
HPV virüsüne yakalanan kişilerin çoğunda herhangi bir belirti görülmez. HPV enfeksiyonlarının çoğu geçicidir ve iki yıl içinde yok olur. Virüs inatçı ise (vakaların %10-20’si) servikal kanser veya prekanseröz (kanser öncesi) lezyon gelişme riski vardır. Ancak HPV enfeksiyonunun servikal kansere neden olması genellikle yıllar alır.
HPV cinsel temasla geçtiğine göre cinsel hayatı çok eşli sürdürmek servikal kanser riskini artırır denilebilir. Cinsel ilişki sırasında kondom kullanmak sadece kısmen koruma sağlar. Sigara içmek ve bağışıklık sistemini zayıflatan ilaç kullanmak servikal kanser riskini dört kat artırabilir.
HPV virüsünün bazı türlerini (6,11,16 ve 18) önlemek için aşı mevcuttur. Bu aşı 9 - 26 yaşları arasındaki kızlar ve kadınlara, 9 – 21 yaşları arasındaki erkeklere (ancak 26 yaşına kadar da verilebilir) önerilmektedir. Sigara kullananlara bırakmaları önerilmektedir.