2HİJYENYaklaşık 30 dakika sürecek bu dersin sonunda, sağlımızı korumada bize en fazla yarar sağlayacak tutum ve davranışları öğreneceğiz.
3Kişisel Hijyen Eller ve tırnaklar El yıkamak oral fekal (çevresel ve kişisel hijyenle bağlantılı olarak, ağız yolundan yumurta ve kistleri alınarak hastalık yapan kıl kurdu gibi) parazitlerin geçişini azaltır. Bazı ülkelerde gıda satıcılarının %97’sinde bir veya daha fazla parazit tespit edilmiştir. Idowu OA, Rowland SA. Afr Health Sci Sep;6(3):160-4.Sadece el yıkamak, ishal olmayı %30 azaltmaktadır. Ejemot R, Ehiri J, Meremikwu M, Critchley J. Cochrane Database Syst Rev Jan 23;(1):CD
4KELİME KÖKENİ HYGİENE (Hijyen) Sanskritçe su (İyi) Latince vivus (yaşama)Hygieinos : Sağlığa yararlı, sağlıklıHygiēs : Sağlıklı
5SÖZLÜK ANLAMISağlığın oluşturulması ve sürdürülmesi bilimi (Hıfzısıhha).Sağlıklı olmayı sağlayan (temizlik gibi) uygulama ve şartlar.
6KAVRAM ANLAMIHalk sağlığı anlayışı ile bağlantılı olarak, sağlığın ve sağlıklı yaşantının sürdürülmesi ve daha da iyileştirilmesi amacına yönelik uygulamalar.
7HİJYEN Sınıflamalar Kişisel hijyen Gıda ve gıda hazırlama hijyeni Su hijyeni (İçme ve kullanma suyu, kanalizasyon gibi şehir altyapısı)Tıp hijyeni (Dezenfeksiyon, eldiven ve maske kullanma gibi)Hizmet sektörü hijyeni (Berberler gibi)Mesleki hijyen (İşçi sağlığı ve güvenliği)
8Kişisel Hijyen Saç ve vücut kılları Ağız ve dişler Eller ve tırnaklar GiysiTuvaletYaşam alanlarıBaşkalarını koruyucu tutum ve davranışlar
9Kişisel Hijyen Saç ve vücut kılları Saçları temiz ve yağsız bir halde tutmak,Taralı ve gereğinde örülü, tokalı bulundurmak,Uygun bir şekilde kesilmiş bulunmasını sağlamak.Alınması gereken tüyleri belli zamanlarda almak.
10Kişisel Hijyen Ağız ve dişler En az günde iki kez, sabah ve gece yatarken, 5 dakika süreyle dişleri ve dili fırçalamak,Diş ipi kullanmak,Çürük diş varsa tedavi ettirmek,Dişleri kürdan vs. gibi yabancı cisimlerle karıştırmamak,Ağza kalem vs. gibi cisimleri sokmamak,Ağızda kalıcı koku yaptığından sigara içmemek.
11Kişisel Hijyen Eller ve tırnaklar Tuvaletten sonra ve her türden yiyeceklere dokunmadan önce ve yemekten sonra (sıvı, tercihen antibakteryel) sabunla yıkamak,Elini, parmaklarını ağzına, yüzüne dokundurmamak,El ve ayak tırnaklarını haftada bir kesmek,Tırnak veya tırnak kenarı derisini yememek,Burnunu karıştırmamak.
12Kişisel Hijyen Vücut Her sabah duş almak, Sıcak mevsimlerde gün içinde gereği kadar duş almak,Bu mümkün değilse gün aşırı; eğer bu da mümkün değilse haftada iki kez yıkanmak,Kulakları banyodan sonra saf pamukla temizlemek, kulak çubuğu kullanmamak.
13Kişisel Hijyen GiysiHer yıkanmadan sonra iç çamaşırlarını değiştirmek,Kirli, yağlı, kokan giysilerle dolaşmamak,Önlük gibi dış kıyafetleri evde giymemek,Temiz ve ütülü giysiler giymek,Ayakkabıları boyalı olmak,Her işe uygun giysi giymek (spor, bahçe işi, okul vs.)Her mevsime uygun giyinmek.
14Kişisel Hijyen Tuvalet Tuvalet kağıdı kullanmak,Tuvaletten sonra elleri yıkamak,Tuvaleti kirletmeden, batırmadan kullanmak, etrafa idrar sıçratmamak ve dışkı bulaştırmamak,Kullanma esnasında tuvalete ara ara su dökmek,Çıkarken temizleyerek bırakmak, sifonu çekmek,(Erkekler için) ayaktan yaparken, ortak kullanılan klozetlerin kapak ve oturma yerlerini kaldırarak kullanmak,Ortak kullanılan klozetlere oturmadan önce tuvalet kağıdıyla kaplamak,Tuvalet havasını değiştirecek sprey koku kullanmak.
15Kişisel Hijyen Yaşam alanları Sabah erken saatlerde odaları havalandırmak,Köşelerde toz birikmeyecek bir sıklıkta ev, okul ve işyerlerinin süpürülmesini sağlamak, eşyaların tozunu almak,Kapı kolu, merdiven tırabzanı gibi elle temas edilen alanları zaman zaman dezenfekte etmek,Kendi evlerimizin önündeki kaldırım ve sokağı süpürmek, çöplerini toplamak,Süpürürken toz havalandırmamak, gereğinde sulayarak süpürmek.
16Kişisel Hijyen Yaşam alanları Dış ayakkabısı veya tuvalet terliğiyle ayakkabısız dolaştığımız alanlara basmamak (eşik dahil),Doktor muayene divanı üzerine ayakkabı ile çıkmamak ve basmamak,Ayakkabıların dış kısımlarına ve altına elle dokunmamak; bu yapıldığında mutlaka sabunla elleri yıkamak.
17Kişisel Hijyen Başkalarını koruyucu tutum ve davranışlar Öksürür ve aksırırken mümkünse mendille, değilse sol elin tersiyle ağzını kapamak,Burnu aktığında mendile silmek, eliyle veya yeniyle silmemek,Başkalarının solunum alanına fazla yaklaşmamak,Elleri temiz değilken başkasıyla tokalaşmamak,Yerlere tükürmemek,Yerlere çöp, ambalaj, yemek artığı atmamak,Toz kaldırmamak.
18Kişisel HijyenOkul öncesi eğitim, dolayısıyla ebeveynlerin, özellikle de annelerin (geleceğin anneleri olan kız çocuklarının) eğitimi önemlidir.Bulaşıcı hastalıklar bakımından, başkalarının kişisel hijyen kurallarına uyması, kendi uymamız kadar önemlidir.Hijyen Kozmetik-estetikBanyo yapmakSaçı yıkamakTemiz giyinmekParfüm sürmekSaçı jölelemekŞık giyinmek
19Kişisel Hijyen Hijyen kurallarına uymak para harcamayı gerektirmez. Hijyen kurallarına uymakla elde edilecek sağlıklılık hali, en düşük maliyetli sağlık hizmetinden bile daha ucuzdur.Hijyen kurallarına uymak medeni olmanın göstergesidir.Hijyen kurallarına uymak bizi yabancılaştırmaz, kendi kültürümüzden koparmaz. Bilakis, kendi medeniyetimizle, SU MEDENİYETİyle barıştırır.