Amerika Birleşik Devletleri karşısında bir müttefik bulmayı uman Özbekistan makamları, Rusya ile işbirliği yaparak stratejik avantajlı pozisyonları paylaşma riskini taşıyor.
Resmi Taşkent resmi görevlilerinin Dışişleri Bakanlığı ve Pentagon yetkilileri ile olan ilişkilerinde giderek artan kazanımlar, anlık kazanımdan faydalanma girişimlerine benziyor. Alınan son kararlara göre Özbekistan, başta Amerika Birleşik Devletleri ve müttefiklerinin jeopolitik oyunu olmak üzere tüm alanlarda olumlu pozisyonlar sağlama yolunda ilerliyor.
"Kalıcı Özgürlük" operasyonunda kargo geçişi çerçevesinde Özbekistan ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki işbirliği konusu uzmanlar tarafından birkaç kez ele alınmıştır. Ve her seferinde, koalisyon kuvvetlerinin Afganistan'dan son çekilmesinin zamanı geldiğinde, uzman topluluğunun görüşü giderek iyimserlikten uzaklaştı. Sorun şu ki, Birleşik Devletler’in Orta Asya’daki çıkarları açık ve tanınan diğer jeopolitik oyuncuların aksine, günümüzde ısrarla yalnızca korumakla kalmayıp aynı zamanda kendi varlığının faktörlerini arttırma politikasını da göstermesi.
Açıkçası, olası değil ...
Amerikan askeri-politik yönetici seçkinlerinin Avrasya kıtasındaki taktik ve stratejilerin uygulanmasındaki ısrarları inkar edilemez. Özellikle biri bir sıraya girerse, diğer büyük kıta oyuncularının gerçek başarılarını ve öngörülen beklentilerini ilk etapta - Rusya, Orta Asya devletlerinin mevcut rejimlerinden bahsetmemek. Bütün mesele, Dışişleri Bakanlığı ve Pentagon'un başarılarının Orta Asya devletlerinin durumunu nasıl etkileyeceği, çünkü orduyu kullanan tek bir operasyonun doğrudan "demokrasinin taşıyıcıları" dışında başkaları için olumlu sonuçları oldu.
В hikayeler Yirminci yüzyıl, kanlı büyük ölçekli savaşların ve yerel ihtilafların Avrasya'yı bir durgunluk durumuna nasıl soktuğuna dair yeterli örneklerdir - denizaşırı, yıldız ve şeritli bir bayrakla mali, siyasi ve askeri gücünü krepledi ve arttırdı. Beklendiği gibi, ABD bu eğilimi 21. yüzyılda daha büyük bir avantaja çevirmek istiyor.
ABD’nin, gerçek demokratik değerlerin koruyucularının görevini yerine getirmesi gerektiğini sürekli olarak ilan eden Amerikan politikacıları, artık gerçek niyetlerini gizlememeleri, diğer devletlerin iç işlerine açıkça müdahale etmelerini, görkemli ve demokrasinin yararları hakkında görkemli konuşmaları, empoze etmeleri ve dikte etmeleri koşulları. Ve “demokrasinin koruyucularının” dikkat nesnesinin zayıf olması, bu demokrasinin getirildiği kişilere daha da kötüye gitti.
Birleşik Devletler, kendi hedeflerine ulaşma uğruna, BM Güvenlik Konseyi'ne üye devletlerin görüşlerini açıkça görmezden gelme noktasına kadar yürüyor. Bu yüzden aslında Irak'taki Hüseyin Hüseyin'in devrilmesi sırasında Basra Körfezi'ndeki operasyon sırasında, Yugoslavya'nın bombardımanı sırasında Balkanlar'da da vardı. Bu, Eylül 11’in 2001 etkinliklerinden sonra gerçekleşti. Tarihsel dönüm noktasını belirleyen tarih burasıdır ve sonrasında ABD'nin Avrasya kıtasındaki jeopolitik durumu istikrarsızlaştırmadaki rolü açıktır.
Hüseyin'in devrilmesinden sonra, Amerikalı politikacılar bunu kabul etmek zorunda kaldılar оружия Irak'ta “Çöl Fırtınası” nı tasfiye ettiği için kitlesel yıkım bulunamadı. Ama orada Amerikan ulus ötesi şirketler mükemmel bir şekilde oturdu. Afganistan'ın işgali ve Afgan aşiretlerinin topraklarında on yıldan fazla bir süre NATO askeri varlığının olması terörle mücadelenin belirtilen hedeflerini haklı çıkarmadı. Usame bin Ladin’in ortadan kaldırılması, sadece belirli politikacılara siyasi temettü getirdi, ancak Washington’un iktidardaki askeri-politik eliti için son derece genişlemiş bir etki takımı ortaya çıktı - ve bu çarpımın artmış afyon üretimi ve yasadışı silah ticaretinin arka planına karşı çıktı.
“Arap Baharı” ne barış, ne de özgürlük getirmedi, yalnızca Afrika ve Avrasya kıtalarında bir sivil çatışma ateşi yarattı ve yine “demokrasinin taşıyıcıları” her şeyden farklı olarak kalmadı. Sovyetler Birliği'nin eski cumhuriyetlerinde Amerikan “uzmanları” tarafından ustalıkla kışkırtılan “renk devrimleri” söz konusu olduğunda - Amerikan ve Batı Avrupa başkentinin desteğiyle, elbette ki ABD’nin şu anki ABD’nin elçisi Michael McFall’in şu anki egemen devletlerin hiçbirinde Şimdi eski SSCB topraklarında mevcut, bugün ne ekonomik ne de siyasi istikrar yok. Yukarıda açıklanan tarihsel olayları ve mevcut süreçleri bir tesadüf olarak adlandırmak mümkün mü?
Doğrudan ve açık tehdit
ABD’nin dış politika alanında başarı kazandığını, muhaliflerini mevcut iç ve dış çelişkilerle ustaca dengelediğini unutmamak mümkün değil. Bu, Washington’un dış politikasının uygulanmasına geleneksel olarak dünyanın her köşesinde eşlik eden kendi müttefiklerimizden söz etmemize rağmen yapılır.
Mevcut iktidardaki kıta ve bölgesel seçkinlerin, ABD ile işbirliğinin - ya da zaten Dışişleri Bakanlığı tarafından dayatılan - potansiyelinin sonuçlarını göz ardı ederek hiçbir şekilde siyasi görüş açısı gösteremediği belirtilmelidir. SSCB'nin çöküşünden sonra mevcut ana akımdaki politikacılar kısa görüşlü olamazlar, çünkü bu yalnızca siyasi mücadele teorisini değil, aynı zamanda iktidar mücadelesi sonuçları biçiminde bu tür bir uygulamayı da çelişmektedir.
Bugün Avrasya kıtasındaki siyasi Olympus'taki liderler, kendilerinin ve devletlerinin, Pentagon ve Dışişleri Bakanlığı stratejistlerinin dayattığı jeopolitik senaryolarda planladıkları ikincinin rolü için hazır olduklarının çok iyi farkındalar. Burada kanıtlar için belirli örnekler verilmesine gerek yoktur - sadece dünyanın şu anki haritasına bakın ve ABD'de geçen 20 yıllarında “ortaklar” rolünü üstlenmiş durumlara dikkat edin. Doğu Avrupa, Baltık ülkeleri, Gürcistan ve Ukrayna etkili "demokratik yapı" nın son önemli örnekleridir. Orta Asya - ne yazık ki, en azından Kırgızistan'daki olayların defalarca ifade ettiği gibi, aynı yıkıcı süreçler tarafından emiliyor.
İstikrarsızlaşma sürecine bakıldığında, diğer Orta Asya devletlerinin mevcut iktidar rejimleri, ABD ve NATO ile derinlemesine "işbirliği" yapmanın risklerini hesaba katamaz. Aynı zamanda, bölgesel seçkinlerin çıkarları arasındaki etkili bir denge politikası sayesinde Washington, asıl amacına ulaşmak için inatla hareket ediyor - Orta Asya sıçrama tahtası üzerinde bir yer kazanmak, askeri-politik ve kaynak-stratejik kontrol kurarak.
Dışişleri Bakanlığı planlarını gizlemiyor - ABD'nin acilen, yalnızca SSCB'nin eski Sovyet cumhuriyetlerini değil aynı zamanda Afganistan'ı da kapsayan Büyük Orta Asya kavramını uygulamaya ihtiyacı var. Elbette, bu kavramın uygulanmasına yönelik çok sayıda güç ve fon, özgürlük ve demokrasinin katılımı uğruna harcanmamaktadır. Washington’un, Çin sınırlarının batısındaki tüm bölgelerdeki durumu istikrarsızlaştırarak PRC’yi Ortadoğu’nun kaynaklarından keserek Çin’in isteklerini sınırlaması gerekiyor. Aynı zamanda, bir başka, daha az belirgin olmayan bir hedefe ulaşılıyor: Rusya’nın jeopolitik etki alanına girip, Moskova’nın güney ve güney doğu sınırlarındaki müttefikler tarafından desteksiz kalmasını sağlamak.
Bu resmi Taşkent tarafından biliniyor mu? CSTO ve SCO üye ülkeleri ile ilgili olarak yürütülen politikaya bakıldığında, biliniyor. Sonuçta, Dışişleri Bakanlığı’nın Özbekistan’ın liderliğiyle yaptığı görüşmelerde gösterdiği en büyük olasılıkla “havuç” olan Moskova’nın hırslarından korunma ümidi. İslam Karimov'un en önemli kararlarını etkileyebilecek somut argümanlar olarak Washington, Özgürlük Süreci Operasyonunda yer alan bazı ekipman ve teçhizatı Özbekistan'a transfer etme arzusunu dile getiriyor. “Barış için ortaklık” üzerine iddialı tezler biçiminde ideolojik paketleyiciyi geride bıraktıktan sonra, mevcut NATO ekipmanına ek olarak, Taşkent’in mevcut teknik donanımın güncellenmesi ve gerekli desteğe güvenebileceğini göz önünde bulundurmalıyız. Bunun için, egemen Özbekistan topraklarında ayrı bir eğitmen tabanı ve destek personeli şeklinde “küçük bir Amerika” parçası oluşturulması gerekecektir.
Tabi şu anda, ABD’nin Özbekistan’ı devralmayacağı ve yerleşemeyeceği bazı yasal engeller var. Ancak uzmanlara göre, İslam Karimov politikasındaki mevcut eğilimleri ve Dışişleri Bakanlığı ile işbirliği umutlarına yönelik olumlu tutumunu korurken, Amerikan üssünü yerleştirme meselesi yalnızca bir zaman meselesi. Ne de olsa, ABD’nin birliğinin veya NATO’daki en yakın ortaklarının Özbekistan’ın topraklarına resmi olarak onaylanmış konuşlandırılması, “barışı koruma misyonları” ndaki şartlar ve “barış misyonları” ile aynı olacaktır. Kırgızistan'daki Manas hava üssünün kaderi bunun en yakın kanıtı.
Doğal olarak, hiç kimse Özbekistan'da Amerikan diplomasisinin kolay bir şekilde tanıtılmasını beklemiyor. Taşkent, çift kullanımlı ekipman biçiminde tek başına “zencefilli kurabiye” ile ikna edilemez ve Washington bunun farkındadır. Bununla birlikte, mevcut durum nedeniyle, ABD ve Özbekistan'daki müttefikleri bugün Rusya ile en yakın ve en kârlı jeopolitik ortak olarak donmuş veya daraltılabilir ortak projeler şeklinde taktiksel bir avantaja sahip. Buna, Rusya Federasyonu için tehlikeli olan başka bir faktör daha eklendi.
Washington, Orta Asya yönünde aktif eylemleri daha önce Rusya ile yapılan “sıfırlama” nın bir parçası olarak göstermemeye çalışıyor (ancak, bu işbirliği programı sadece yüksek sesle isimlendirilmiş bir yankıya sahip, ancak mesele bu değil). Aynı zamanda, tüm güçleriyle ABD, zamanın şu anda Washington için çalıştığını fark ederek, zaman ayırıyor. 2014 hemen köşede ve onunla birlikte İslami radikal grupların yayılmasının doğrudan ve net tehdidi. Uygulamanın gösterdiği gibi, köktenciler, CPSU’nun eski iktidar seçkinlerinin temsilcileri karşısında "laik Sovyet" mirasının kalıntılarıyla badem yapmaya niyetli değiller. Bu, Afganistan'dan iyi eğitimli NATO birimlerinin son toplu çıkarmasıyla Taliban ve müttefiklerini derhal ortaya çıkan boşluğu dolduracakları anlamına geliyor. Ve böyle bir ihtimal, önemli bir bölgesel siyasi lider konumunu otomatik olarak kaybedecek olan İslam Karimov'u da hiç memnun etmiyor.
Karimov şimdi aslında yalnızca koşulsuz olarak avantajlı olan - ona göre - radikal İslamcılar bölgeyi kontrol altına alırsa, ABD ile işbirliği umutları ve etki artıklarını kaybetme tehdidi arasında değil. Özbek devletinin başkanı diğer sorunları - her şeyden önce iç politik ve sosyo-ekonomik sorunları - çözmek için son derece gereklidir. Özbekistan’daki nüfusun yaşam standardı uzun zamandır layık görülmüyor, bu bakımdan İslam Karimov, iyi bir sebepten dolayı Bişkek olaylarına benzetilerek ani değişikliklere karşı dikkatli olabilir. Basitçe söylemek gerekirse, şu anki lider kendi yetişenlerini değiştirmemiş ve güneşin altındaki öğrencileri talep etmiş gibi ...
Bu nedenle, bugün hem Orta Asya’da hem de özellikle Özbekistan’da, yalnızca Washington ve NATO müttefikleri için en başarılı şekilde geliştirilen konfigürasyonu gözlemlemek zorundayız.
Özbekistan'ı eski bölgesel güç dengesi sistemine döndürmeye çalışmak hala mümkün - analistlere göre, Rusya henüz tamamen boşa harcanmamış kültürel, tarihi ve sosyo-ekonomik bağlarıyla bu konuda yardımcı olabilir. Ancak Moskova'ya dönüş için Taşkent'in daha az zamanı var. Sonuçta, bugün jeopolitik satranç tahtasına yerleştirilen rakamlar, birkaç hamlede Taşkent Kralı'nı iyi bilinen üzücü bir pozisyona getirebilir.
Taşkent tezahür etmeye yetkilidir
- Yazar:
- Alexey Potapov
- Orijinal Kaynak:
- http://www.notum.info/allnews/analitics/politika/tashkent-upolnomochen-proyavit
Ctrl girmek
Bir hata fark ettim Metni vurgulayın ve tuşuna basın. Ctrl + Enter