Vajina ve vulva kanseri, nadir görülen kanserlerdendir. Vajinal kanser, çoğunlukla vajinanın iç yüzeyinde, doğum kanalı da denen bölgedeki hücrelerde meydana gelir. Dış vajinal bölgede oluşan kanser ise vulva kanseri olarak adlandırılır.
Erken teşhis vajina ve vulva kanseri için de büyük önem taşıyor ve tedavi başarı oranını çok yüksek oranda artırıyor. Bu nedenle vajina ve vulva kanserlerinin belirtilerini bilmekte fayda var.
Vajina Kanseri Belirtileri
Erken evrede vajinal kanserin bir belirtisi olmayabilir. Devamında ise şunlar gibi belirtiler görülebilir:
- Nedeni bilinmeyen vajinal kanamalar (ilişki veya menopoz sonrası gibi)
- Sulu vajinal akıntı
- Vajinada yumru veya kitle
- İdrar yaparken ağrı
- Sık idrar
- Kabızlık
- Pelvik ağrı / kasık ağrısı
Vulva Kanseri Belirtileri
- Asimetri: dış vajinal bölgenin bir yarısının diğer yarısından görüntü olarak farklılaşması
- Şekil bozukluğu
- Renk değişikliği. Bronz, kahverengi veya siyah ve bazen kırmızı, mavi veya beyaz lekelerin farklı tonları olabilir.
- Ağrı
- Geçmeyen kaşıntı
- Menstürasyon dışında kanama
Belirtiler her zaman vajina veya vulva kanseri işareti olmayabilir. Anacak başka bir sebep yokken örneğin aşırı akıntı veya kanama gibi bir durum olursa muayene ve gerekli testelere ihtiyaç vardır.
Vajina ve Vulva Kanserlerinin Nedenleri
- İleri yaş - 60 yaşın üzerindekiler.
- HPV enfeksiyonu riski artırır.
- Histerektomi geçiren kadınlarda vajinal kanser riski artar.
- Servikal kanser öyküsü vajinal kanser için bir risk faktörüdür.
- Daha önce görülen radyasyon tedavisi vajinal kanser riskini artırabilir.
- Vajinal bir ilaç kullanımı
- Vajinal kanser öncesi oluşum (VAIN)
Bu kanserlerin nedenleri çok net olarak bilinmemektedir. Çoğu hasta 60 yaş üzerindedir ve bir kısmının sevebinin HPV olduğu düşünülmektedir. Fakat HPV ve vajina-vulva kanseri ilişkisi, HPV ve serviks (rahim ağzı) kanseri ilişkisi kadar güçlü değildir. Genel olarak, sağlıklı hücrelerin mutasyona uğrayarak anormal hücrelere dönüşmesiyle kanserleşme başlar. Sağlıklı hücreler belirli bir oranda büyür, çoğalır ve belirli bir zamanda ölmek üzere programlanmıştır. Kanser hücreleri büyür ve kontrolsüzce çoğalırlar ve ölmezler. Biriken anormal hücreler bir kitleye (tümör) dönüşür. Kanserli hücreler zamanla başka dokulara yayılmaya ve daha sonra vücudun farklı bölgelerine yayılabilirler, buna metastaz deriz.
Vajinal Kanser Türleri Nelerdir?
- Vajinal Skuamoz Hücreli Karsinom: En sık görülen bu tip vajinanın iç yüzeyinde ince, yassı (skuamöz) hücrelerde başlar
- Vajinal Adenokarsinom: vajina yüzeyinde glandüler (salgı yapan) hücrelerde başlayan bir türdür.
- Vajinal Melanom: vajina cildinin pigment üreten hücrelerinde (melanositler) gelişir.
- Vajinal Sarkom: Vajina duvarlarında bağ doku hücrelerinde veya kas hücrelerinde gelişir.
Vulva Kanseri Türleri
Vulva kanserinin başladığı hücre tipi, doktorun en etkili tedaviyi planlamasına yardımcı olur. Vulva kanserinin en sık görülen tipleri şunlardır:
- Vulva Skuamoz Hücreli Karsinomu. Çoğu vulva kanseri, skuamoz (yassı) hücreli karsinomlardır.
- Vulva Melanomu. Bu kanser, vulva derisinde bulunan pigment üreten hücrelerde başlar.
Vajinal Kanser Öncesi Oluşum / Prekanseröz Lezyon
Kanser öncesinde bazı hücreler anormal görünür. Bu hücre değişiklikleri henüz kanser değildir ve Vajinal İntraepitelyal Neoplazi (VAIN) olarak adlandırılır, ancak zamanla kansere dönüşebilir. Vajinal intraepitelyal neoplazi veya hücrelerdeki değişim sadece vajinanın iç yüzey tabakasında (astarında) görülür. Serviks kanseri tedavisi görmüş ve rahmi alınmış (histerektomi) kadınlarda daha yaygındır.
3 tür VAIN vardır: VAIN1, VAIN2 ve VAIN3. VAIN3 kansere en yakın olanıdır. Düşük dereceli VAIN (VAIN1) bazen kendi kendine kaybolabilir, ancak tedavi olmazsa VAIN bazen kansere yol açabilir. Yüksek dereceli VAIN (VAIN2 veya VAIN3) genellikle tespit edildiğinde hemen tedavi edilir.
Vajina ve Vulva Kanserlerin Tedavisi
Vajinal kanserler farklı yollarla tedavi edilebilir. Bunların arasında ameliyat, radyoterapi ve kemoterapi vardır. Erken evre hastalıkta tabii ki öncelikle ameliyat tercih edilir. İleri evre hastalıkta ise hücre tipi ve hastalığın yayılım derecesi ana tedavi belirleyicileridir. Herhangi bir tedavi öncesi hastalar, yaklaşık nelerle karşılaşacağı, olası tedavi yan etkileri, tedavinin risk ve faydalarını anlamalıdır. Bir birey kanser tedavisiyle ilgili ne kadar bilgi sahibi olursa tıbbi ekiple daha iyi iletişim kurabilir ve tedavi kararlarına daha iyi katılabilir.
Vajina ve Vulva Kanserlerin Riski Nasıl Azaltılabilir?
Bu kanserleri önlemenin kesin bir yolu yoktur. Bununla birlikte, riskinizi azaltabilirsiniz:
- Düzenli pelvik / jinekolojik muayene ve Pap testi yaptırın.
- HPV enfeksiyonunu önlemek için aşı yaptırabilirsiniz.
- Sigara içmeyin.
- Birden çok partnerle cinsel ilişkiden kaçının.
- Çoklu partnerleri olan herhangi biriyle cinsel ilişkiden kaçının.
Araştırmacılar hala vajina ve vulva kanserlerinin nedenlerini ve bunu önlemenin yollarını araştırıyorlar. Hastalığı tamamen önlemenin hiçbir yolu yoktur, ancak yukarıdaki tavsiyelere uyarak riskler en aza indirilebilir.