|Haberler/...


DÜNYA'NIN ÇEKİRDEĞİ KABUĞUNDAN DAHA GENÇ
Dünya'nın çekirdeğinin kabuğundan daha genç olduğu size imkansız gelebilir. Ancak yeni hesaplamalara göre, Dünya'nın içi dışından 2,5 yıl daha genç. Peki, bu nasıl mümkün olabilir? Einstein'ın genel görelilik teorisinde öngördüğü gibi, her şey Dünya'nın yerçekimi etkilerine bağlıdır. Zaman, Dünya'nın oluşumundan bu yana geçen 4,5 milyar yıldır, çekirdekte yüzeyden daha yavaş ilerlemektedir.
Teorik fizikçi Richard Feynman bunu 1960'larda tahmin etmişti. Uzay zaman eğriliğinin Dünya'nın merkezi ve yüzeyi arasında bir veya iki günlük bir yaş farkı koyması gerektiğini derslerinde belirtti. O zamandan beri, bu "gerçek" diğer fizikçiler tarafından çok sayıda belgede hatta üniversite ders kitaplarında alıntılandı. Ancak kimse Feynman'ın tahmini gerçekten doğru mu diye araştırma zahmetine girmedi.
Bunun üzerine, Danimarka'da Aarhus Üniversitesinden fizikçi Ulrik Uggerhøj bir ekip kurdu. Dünya'nın yüzeyinin ve çekirdeğinin yer çekimsel potansiyelini hesapladılar. Belirli bir nesnenin yerçekimi potansiyeli, o nesne uzayda bir konumdan diğer konuma hareket ettirildiğinde, yerçekimi kuvveti tarafından uygulanan her kütle birimine aktarılan enerji veya iş miktarı olarak hesaplanır. Başka bir deyişle, belirli bir nesnenin X noktasından, Y noktasına hareket etmesi için ne kadar enerji gereklidir?
Einstein'ın genel görelilik kuramına göre, bir nesne ne kadar büyükse, varoluşu itibarıyla o kadar çok uzay zaman dokusunda bükülmüştür. Ve bu, nesnenin etrafında etkili bir şekilde zamanı yavaşlatan yerçekimi kuvveti oluşturur.
Bunu gözünüzde canlandırmanın kolay bir yolu, uzayı üzerine sıkça konulmuş kocaman ve kıvrımlı ızgaralar (ağ) olarak düşünmektir. Bu şekilde, evrenin devasa sakinleri tarafından -karadelikler veyahut gezegenimiz gibi- evrenin dokusunun nasıl eğilip büküldüğü görülür.
Emily Conover, Science News'a şöyle açıkladı: Eğer Dünya'nın merkezine bir saat yerleştirirseniz, yüzeyindeki saatten biraz daha yavaş çalışacaktır. Çünkü çekirdek, yüzeyden önemli ölçüde daha ağırdır ve bu sebeple daha büyük yerçekimi potansiyeli vardır. Ve Conover şöyle dedi: "Dünya'nın merkezinden yukarı çıkmak, yerçekimine karşı bir mücadele gerektireceği için derindeki saatler, yüzeydeki saatlere göre daha yavaş işleyecektir".
Dünya yüzeyinden 20,200 km yukarısında bulunan GPS uydularındaki harekette de bu hadiseyi fiilen görüyoruz. Dünya'nın yerçekimi alanından uzak oldukları için saatleri Dünya yüzeyinden daha hızlı ilerliyor. Bu yüzden uyduların gönderdiği verilerin düzeltilmesi gerekir, böylece her şey senkronize edilmiş olur.
Uggerhøj ve ekibi, Dünya oluştuğundan beridir çekirdekteki zamanın, yüzeydeki zamandan bir saniyeden daha kısa bir süreyle geri kaldığını buldu. 0,0000000003 -sıfır tam on milyarda üç- saniye kadar bir gecikme önemsiz gözükse de, Dünya'nın 4,5 milyar yıllık ömrü boyunca hesaplandığında 1,5 yıllık yaş farkı ortaya çıktı. Çekirdek ve yüzeyin yoğunluk farklılıkları göz önüne alındığında bu yaş farkı 2,5 yıl olarak düzeltildi.
Uggerhøj, genel görelilik denklemine göre bir şeyleri hesaplamanın ötesinde bunu deneysel olarak test edemeyeceklerini kabul ediyor. Aron: "Ancak genel görelilik şu ana kadar yapılan her testi geçti. Bu yüzden yapılan hesaplamalar büyük ihtimalle doğru gözüküyor. Bu teori bildiğimiz kadarıyla evren genelinde işlediği için aynı etki herhangi dev bir cisim için de meydana gelir" dedi.
Muhtemelen Dünya'nın çekirdeğinin yüzeyden daha erken oluştuğunu varsayıyoruz. Fakat çekirdek, yerçekiminin zaman üzerindeki etkisinden dolayı daha yavaş yaşlanıyor. Yerçekiminin zaman üzerindeki etkisini daha net bir örnekle istiyorsanız, Güneş'i örnek verebiliriz:
Aynı ekip, Güneş'in çekirdeğinin, yüzeyinden yaklaşık 40,000 yıl daha genç olduğunu hesapladı.
Güncelleme: 25/02/2020
Kaynak: "Earth's Core Is 2.5 Years Younger Than Its Crust, New Calculations Reveal", sciencealert.com, çev. Zehra Demirpehlivan, yaklasansaat.com, 24/05/2016