Meteorlar ve göktaşları, uzaydan Dünya’ya düşen ve atmosferimiz içinde veya yüzeyinde farklı şekillerde görülen taş ve metal parçalarını ifade eder. İki terim farklı özelliklere ve kaynaklara sahiptir:
- Meteorlar: Meteorlar, uzayda seyreden bir göktaşının Dünya’nın atmosferine girdiği ve hızla atmosfer içinde yanarak parlak bir ışık hüzmesi haline geldiği anlardır. Bu olay atmosfer içinde sürtünme nedeniyle meydana gelir ve bu parlak iz Dünya’dan görülebilir. Bu parlak izler çoğunlukla “yıldız kayması” olarak adlandırılır. Ancak gerçekte, bu ışıklar yıldızlarla ilgili değildir, göktaşlarıyla ilgilidir. Bir göktaşı atmosfer içinde yanarken, bu olaya “meteorizma” denir.
- Göktaşları: Göktaşları, uzayda dolaşan ve Dünya’nın yüzeyine düşen taş veya metal parçalarını ifade eder. Bunlar genellikle meteoroidler olarak adlandırılırken, Dünya’ya düştükten sonra göktaşı olarak kabul edilirler. Göktaşları genellikle uzayda dolaşan asteroidlerden veya kuyruklu yıldızlardan kopan parçalardır. Atmosfer içine giren bir meteoroid, meteor olarak yanmaya başlar ve bir kısmı Dünya yüzeyine ulaşabilir. Dünya’ya ulaşan göktaşları genellikle toprak, çakıl, taş veya metal parçaları şeklinde olabilirler.
Göktaşları, astronomlar için önemli araştırma materyali sunar ve Dünya’nın evrensel çevresi ve tarihine dair bilgi sağlar. Ayrıca, bu göktaşlarının çoğu, Dünya’nın yüzeyine çarptığında kraterler oluşturabilir ve bazen büyük çaplı etkiler yaratabilirler. Bu nedenle, göktaşlarını incelemek ve izlemek bilim adamları ve gökbilimciler için büyük bir öneme sahiptir.
Meteorun tanımı nedir?
Meteor kelimesi, farklı bağlamlarda farklı anlamlara gelebilecek bir terimdir. İşte bu terimin bazı yaygın anlamları:
- Atmosferdeki Meteorlar: Atmosferde meydana gelen parlak ışık izlerini ifade eder. Bu parlak izler, göktaşlarının (meteoroidlerin) atmosfer içine girdiği ve sürtünme nedeniyle yanmaya başladığı anlarda ortaya çıkar. Bu parlak izlere halk arasında “yıldız kayması” denir.
- Gök Cisimleri Araştırması: Gökbilimde, “meteor” terimi, atmosfer içine giren göktaşları veya kozmik toz parçalarını ifade eder. Bu gök cisimleri atmosfer içinde yanarak parlak izler bırakırlar.
- Meteor ya da Gökgürültü: Bazı bölgelerde, gökgürültü ve şimşek olaylarına halk arasında “meteor” denir.
- Meteor Yağmuru: Belirli bir zamanda ve yerde birden fazla meteorun gözlemlendiği bir olaya “meteor yağmuru” denir. Bu olaylar, Dünya’nın yörüngesindeki bir kuyruklu yıldızın veya asteroidin izlediği yol boyunca yerçekimi etkileri nedeniyle oluşabilir ve bu nedenle birden fazla meteor aynı anda atmosfere girer.
Genel olarak, “meteor” terimi genellikle atmosfer içinde meydana gelen gök cisimlerine ve bu cisimlerin parlak izlerine işaret eder. Ancak bağlamına göre farklı anlamlar taşıyabilir.
Göktaşı ve meteorit aynı şey mi?
“Göktaşı” ve “meteorit,” aynı kökeni paylaşan ancak farklı aşamalarda olan iki terimdir. İşte bu terimlerin anlamları:
- Göktaşı (Meteoroid): Göktaşı terimi, uzayda dolaşan küçük taş, metal veya kaya parçalarını ifade eder. Bu parçalar, genellikle asteroidlerden veya kuyruklu yıldızlardan koparak uzaya saçılan malzemelerdir. Göktaşları, oldukça küçük olabilecekleri gibi büyük asteroidlerin parçaları da olabilirler. Göktaşları Dünya’ya yaklaştıklarında ve atmosferimize girdiklerinde, parlak ışık izleri meydana getirirler ve bu atmosfer içinde yanmaya başlayan gök cisimlerine “meteor” denir.
- Meteorit: Bir göktaşı, atmosferden geçip Dünya’nın yüzeyine düşerse, bu düşen parçaya “meteorit” denir. Yani, meteorit, bir zamanlar göktaşı olarak uzayda bulunan ve atmosfer içinde meteor olarak yanmış bir gök cisminin sonunda yeryüzüne ulaşan kısmıdır. Meteoritler farklı boyutlarda olabilirler ve yeryüzündeki jeolojik araştırmalara ve bilimsel çalışmalara önemli bilgiler sağlayabilirler.
Özetle, göktaşı, uzayda dolaşan taş veya metal parçasını ifade ederken, meteorit, bu göktaşının atmosferden geçip Dünya’ya düşerek yeryüzüne ulaşan kısmını ifade eder. Meteorlar ise atmosferde yanmaya başlayan gök cisimlerini temsil eder.