If Clauses
Bu yazımızda genel olarak If Clauses yani “şart” cümlerini inceleyeceğiz. (If Clauses dışında farklı yapı ve kelimeler kullanarak da şart cümleleri oluşturabilir.)
- If Türkçe’ye “eğer ….-se/-sa” olarak çevirilir ve cümleye koşul / şart anlamı katar. Kısaca If Clauses, bir eylemin gerçekleşmesinin ikinci eylemin gerçekleşmesine bağlı olduğu cümleler olarak açıklanabilir. Yani ortada iki cümle vardır. Şartı belirttğimiz cümle yan cümleyi, şarta bağladığımız cümle ise temel cümleyi oluşturur.
- Cümleler sıralanırken temel cümle ile yan cümle yer değiştirebilir. Şart ikinci cümle ise arada virgül kullanılmaz. Aşağıdaki ilk iki örnekte bunu görebiliriz.
- If Clauses gerçekleşecek eylemin zamanına göre kendi içinde Type 0, Type 1, Type 2, Type 3 ve Mixed Type olmak üzere beşe ayrılır.
Type 0 – Facts
Type 0 şart cümleleri genel/bilimsel gerçeklerden bahsederken kullanılır. Yani şartta belirtilen durumun gerçekleşmesi hep aynı sonucu doğuracaktır. Bu bir bilimsel sonuç olabileceği gibi birinin bir durum karşısında vereceği tepkilerde olabilir.Dolayısıyla bu tür şart cümlelerinde Present Simple yani geniş zaman kullanılır.
Örnek:
If you heat ice, it melts. veya Ice melts if you heat it.
(Buzu ısıtırsan erir.)
If you mix yellow and red, you get orange. veya You get orange if you mix yellow and red.
(Sarı ve kırmızıyı karıştırırsan turuncu elde edersin.)
If I go home after midnight, my father gets angry.
(Eve gece yarısından sonra gidersem babam sinirlenir.)
Not!!! Çoğu Type 0 koşul cümlelerinde if yerine (her) ne zaman anlamına gelen “when/whenever” da kullanılabilir.
Örnek:
When /whenever I see a rat, I scream. = If I see a rat, I scream.
(Ne zaman bir fare görsem çığlık atarım. = Eğer bir fare görürsem çığlık atarım.)
Type 1 – Real Present
Bu tür şart cümleleri gelecekte gerçekleşmesi muhtemel eylemlerden bahsederken kullanılır. Şart sonucu kişiye göre farklılık gösterebilir. Şartın olduğu cümle Present Simple ile oluşturulur ancak sonuç cümlesinde will, can, must gibi bir Modal veya Imperative yani emir kipi kullalanılır.
Örnek:
If I have time tomorrow, I can help you with the housework.
(Yarın zamanım olursa sana ev işlerinde yardım edebilirim.)
If it rains in the afternoon, we will cancel the picnic.
(Öğleden sonra yağmur yağarsa piknigi iptal edeceğiz.)
If you want to lose weight, eat less junkfood.
(Kilo vermek istiyorsan daha az abur cubur ye.)
Type 2- Unreal Present
Gerçek dışı durumlardan / eylemlerden bahsederken kullanılır. Gerçek durum şimdiki zaman veya geniş zamandır ancak bunu şarta çevirirken gerçek dışılığı belirtmek için Past Simple yani geçmiş zaman kullanırız. Sonuç cümlesinde ise would, could ve might kullanılır. Ayrıca şart kısmında tüm özneler ile “to be” fiili için “were” kullanılması yaygındır.
Örnek:
If I were rich, I would help the poor.
(Zengin olsam fakirlere yardım ederdim.)
If you loved me, you would come with me now.
(Beni sevseydin şimdi benimle gelirdin.)
Type 3 – Unreal Past
Geçmiş zamanda gerçek dışı eylemlerden bahsederken kullanırız. Eylem zaten gerçekleşmiştir. Dolayısıyla şart cümlesi Past Perfect ile kurulur. Sonuç cümlesinde ise would have V3, could have V3 ve might have V3 yapılarından birini kullanırız.
Örnek:
If you had driven more carefully, you wouldn’t have crashed that road sign.
(Daha dikkatli sürseydin o yol tabelasına çarpmazdın.)
If I had listen to your advice, I could have won the game.
(Tavsiyeni dinleseydim oyunu kazanabilirdim.)
If she hadn’t supported you, you might not have got the job.
(Eğer o seni desteklemeseydi işi alamayabilirdin.)
Mixed Type
Adından da anlaşılacağı gibi mixed type diğer type ların karışımıdır. Koşul cümlesi Type 3 ise sonuç Type 2 olur veya tam tersi.
Örnek 1 :
If I had taken her number yesterday, I would invite her for a coffee today.
(Dün numarasını alsaydım, bugün bir kahve içmeye davet ederdim.)
Yukarıdaki örnekte şart cümlemiz type 3 sonuç cümlesi ise Type 2 olmuştur.
Örnek 2:
If I were you, I would have accepted the job offer of the telecom company.
(Yerinde olsam, telekom firmasının iş teklifini kabul ederdim.)
Bu örnekte ise şart cümlesi Type 2, sonuç cümlesi Type 3 olmuştur.