Ayın Şifrebilim Sorusu köşesinde Eylül 2020 sorusu yayınlandı.
Sicim Kuramı Nedir?
Parçacık fiziğinde, temel parçacıklar noktasal olarak ele alınır. Bunun anlamı temel parçacıkların herhangi bir hacmi, alanı ya da uzunluğu olmadığıdır.
Sicim kuramı ise temel parçacıkların özelliklerini, sicim olarak adlandırılan bir boyutlu nesnelerin kuantum durumlarını kullanarak açıklamaya çalışır. Sicim kuramı, parçacık fiziğinin standart modelindeki tüm parçacıkların yanı sıra özellikleri kütleçekim alanının kuantumları olduğu düşünülen ve gravitona benzeyen bir parçacık da içerir. Bu nedenle sicim kuramının, maddenin tüm biçimlerini ve tüm etkileşimlerini açıklamaya aday bir kuram olduğu düşünülüyor.
Pek çok fizikçi, sicim kuramının doğayı doğru bir biçimde betimlediğini düşünse de kuram hâlâ çeşitli yönlerden eleştiriliyor. Bu eleştirilerin en önemlisi, kuramın deneyler yoluyla sınanmasının zorluğu. Kuramın içerdiği sicimlerin boyutlarının Planck uzunluğu (yaklaşık 10-35 metre) ölçeğinde olması bekleniyor. Bu küçüklükte cisimlerin incelenebilmesi, çok yüksek miktarda enerji gerektirir. Sicim kuramı modellerinin çoğuna göre bu enerji, Planck enerjisi (yaklaşık 1028 eV) ölçeğindedir. Bu enerji, bugünkü en gelişmiş parçacık hızlandırıcı olan Büyük Hadron Çarpıştırıcı’da ulaşılabilen enerjilerin yaklaşık 1014 katıdır. Dolayısıyla bu küçüklükteki sicimlerin bugün ya da yakın gelecekte incelenmesi imkânsızdır.