İsyan, aynı ortamda mevcut bir grup kişinin (çoğu kez askeri personel yahut gemi mürettebatı, sivil olsa üstelik) kanunen itaat etmesi gereken emirlere karşı gelmesi haysiyetiyle işlenen akarsuç. Geçmişte birgeniş ülke, ayaklanmayı idam cezası kabilinden dürüşt cezalarla cezalandırmıştır.[göz belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, çeriî başkaldırı türüne bir örnektir. MÖ 327’de Hindistan’a girişmek isteyen İskender, cenklardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu başkaldırı sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’de Ferdinand Macellan, Dünya çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, ABD açıklarında gemi mürettebatının başkaldırıı ile karşılaştı. İsyancılardan birini idam etti, öbmahsulü de sahilda bıraktı.
Sosyal problemlerın menşe olduğu isyanlara en kandırıcı örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.