Koridor'dan Gelen Sanat
Mayıs 28, 2010
88 ve 95 seneleri arasında bir sanat kolektifi olarak üretilmiş ve elden dağıtım yolu ile meraklılarına ulaştırılmış sanat ve felsefe gönderisi 'Koridor Gönderi-Yapıt'ın arşiv sergisi 5 Haziran'a kadar BAS'ta görülebilir.
Kleopatra'nın kendini bir halıya sardırtıp Sezar'a yollatmasından bu yana posta yolu ile dağıtım sanat için alternatif bir mecra oldu. Van Gogh eskizlerini kardeşi Theo'ya posta ile yolluyordu, 1. Dünya Savaşı sırasında gelecekçilik akımcıları savaşa olan hayranlıklarını betimledikleri sanatlarını posta yolu ile dağıtıyorlardı. 1950'lerde en tanınmayan tanınan sanatçı tabiri ile de bilinen Ray Johnson kolajlarını postalamaya ve insanları onları değiştirmeye ve yeniden dağıtmaya teşvik ederek sonradan The New York Correspondence School (New York haberleşme okulu) olarak ta adlandırılan posta sanatı ağına öncülük etti. Anti sanat tezi ile yola çıkan Dada hareketinin yankılarından doğan, 1960'larda "sanatta devrimsel bir gelgitin oluşmasını sağlamak ve karşı sanatı yaymaya çalışmak" amacı ile yola çıkmış artist grubu Fluxus'un posta yolu ile dağıttıkları sanatsal propagandalar da günümüzde halen etkisini gösteriyor.
1988 yılı Türkiye'de, Yılmaz Aysan, Alparslan Baloğlu, Serhat Kiraz, Ahmet Öktem ve Ergül Özkutan tarafından Zerrin İren Boynudelik koordinatörlüğünde hazırlanan Koridor Gönderi-Yapıt'ın tanıtıcı mektubu sanata ilgi gösteren ve sanatla yakın ilişkisi olan farklı disiplinlerden bir grup insana dağıtıldı. Abone kazanmak ve oluşumu tanıtmak amacı ile yazdıkları bu mektupta Koridor ekibi yapıtlarını şöyle tanımlıyor; "Az sayıda oluşturmayı kararlaştırdığımız bu gönderi-yapıt'ın bir yandan bazı sanatçıların kendileri tarafından gerçekleştirilen numaralı ve işaretli yapılarla sanatsal platformu zorlayacağına, diğer yandan da ayrı bir bölümde yer alan çeviri ve denemelerin bilindiği sanılan sanatsal ve düşünsel sorunlara yeni bir boyut kazandıracağına inanıyoruz."
Başlarda senede 4 defa dağıtılması planlanan Koridor zaman içerisinde abone sayısına göre hazırlanan yıllık bir yapıta dönüştü. Koridor, postayı sanat formu olarak kullanmaktan ziyade sanatı ve sanatın güncel gelişmelerini elden dağıtım yolu ile sanatseverin kapısına kadar getiren bir kolektif üretim dosyası. Amacı isminde saklı Koridor'un yaratıcı ekibinden Yılmaz Aysan'ın sözleri ile; Sanat ortamı bir koridordur ve ona açılan her kapı başka bir sanatçıdır. Onun özgür olduğu kendi bir odası vardır, ama koridora çıkarak diğerleri ile beraber olur. Her kapı ayrı bir dünya ve ayrı bir zenginliktir.
Koridor'un 1995'e kadar yayınlanmış 7 adet sayısı bulunuyor. Oruç Aruoba'nın yazıları, soyut minimalizmin temsilcilerinden heykeltraş/yerleştirme sanatçısı Daniel Buyon'un Mimar Sinan'ın yapıtlarından biri için yaptığı eskizi "Sinan için beş renk", Marcel Duchamp'ın müzik kompozisyonu "Erratum Musical", Ahmet Öktem'in "Çağdaş Sanat için Üç Öneri" eseri, 1990 Venedik Bienal'inde Amerika'yı resmi olarak temsil eden ilk kadın sanatçı Jenny Holzer'in Enstelasyonu ve çevirileri (elleri ile çalışmayan insanlar parazittirler) ve daha bir çok yazı, desen çalışması, fotoğraf, sesli kayıt, obje vb. Koridor Gönderi-Yapıtlarında yer aldılar. Yer verilen diğer sanatçılar arasında Mel Bochner, Jean Baudrillard, Joseph Kosuth, Beatrice Parent, Hanna Frenzel, Joseph Kosuth, Christine Brodbeck, Ken Friedman, Flux, Sheena Wegstaff,Osman Dinç, Claudia Gintz, Fulvio Carmagnola & Marco Senaldi, Andy Warhol, Canan Beykal, İnci Eviner, Joseph Ruzika, Gülsün Karamustafa, Hayri Karay, Ahmet Müderessoğlu, Faruk Ulay, Nüshet Göksun Say, Genco Gülan, Aydan Murtezaoğlu, Seyhun Topuz bulunuyor.
Büyük itina ile hazırlanmış her sayının sorumlu editörlüğünü bir başkası yaptı ve sayılarda yaratıcı ekip dışında yerli ve yabancı konuk sanatçılara da mutlaka yer verildi. Kendi başına bir proje olmanın yanısıra apayrı bir sanat mecrası olmayı da başarmış Koridor bir arada olmaktan ve üretmekten zevk alan, dil birliği sağladıkları insanlarla yarattıklarını paylaşarak çoğalmış, dağılmış ve yaşamış bir kolektifdir. "Basılı malzeme, süreli yayın, sınırlı sayıda yapıt kavranmlarını sorgulamış, yapısı ve işleyiş biçimi ile Türkiye güncel sanatında kendinden örgütlenmeye önemli bir örnek olmuş olan" Koridor, günümüz sosyal ağlarının hayat kolaylaştırıcı(?) teknolojilerine gerek kalmadan akıl birliğinin ve üretkenliğin nelere kadir olduğunun en başarılı ve güzel örneklerinden de biridir. Kültürel bir deney süreç olarak yola çıkmasına rağmen abonmanlarının hayatlarına 1,2,4 renkli koridorlar açmayı başarmış bu gönderi-yapıt'ın 8. Sayısı ise halen merakla bekleniyor.
Koridor'un 95 yılına kadar çıkartılmış 7 sayısını, üye kayıtlarını, toplantı notlarını ve hatta topladıkları abonmanlık paralarını dahi BAS'taki sergide görmek mümkün.
Banu Alpay
[email protected]