Barcelona'nın 'Barca' adlı şirkete açtığı davada işler karışık
Barcelona, tüm dünyada 'Barça' (okunuş olarak Barsa) diye anılan bir kulüp. İsimlerinin kısaltması olan 'Barça' kelimesinin isim hakkını birçok ülkede aldılar. Türkiye'de ise 'Barca Tekstil'e isim hakkı dolayısıyla dava açıldı. Ortada kelimelerin anlamları, ait oldukları diller ve markaların isim hakları yasasıyla ilgili ilginç bir durum var. O nedenle net bir şey söylemek zor. Temkinli olmakta fayda var...
Barca mı, Barça mı?
Öncelikle bu konuya netlik kazandıralım; çünkü Türkiye'de iki kullanım da yaygın. Barcelona'nın lakabı Barca mı yoksa Barça mı? Resmi sitelerine girdiğimizde görüyoruz ki kısaltmayı 'Barça' olarak kullanıyorlar. 'Barça Rüyası' ya da orijinal ismiyle 'Barça Dreams' adlı belgeselin isminde de bu kullanımı görüyoruz. Fakat hem Türkiye'de hem de dış basında Barcelona'dan sık sık 'Barca' olarak bahsediliyor.
İkisi farklı kelimeler
'Barça Dreams' belgeselini ya da Barcelonalı bir futbolcunun röportajını izleyenler anımsar, Katalanlar ve İspanyollar Barcelona'nın lakabı olan 'Barça' kelimesini 'Barsa' diye telaffuz ederler. Ve çevirilere baktığımızda 'Barça'nın ne Türkçe'de ne de İspanyolca'da herhangi bir kelime anlamı olmadığını görürüz. Yalnızca Barcelona isminin kısaltılmasıyla türemiş bir kelime.
Tekstil firmasının ismini aldığı 'Barca' kelimesinin ise İspanyolca'da 'barka' diye telaffuz edildiğini ve çevirisine baktığımızda 'yelkenli gemi' ve 'tekne' anlamlarına geldiğini görüyoruz. Buna rağmen İspanya'daki isim hakkı başvuruları olumsuz sonuçlanmış. Ama bunun Barcelona kulübüyle mi alakası var bilemiyoruz.
Ayrıca İspanyol alfabesinde 'ç' harfi yokken, Katalan alfabesinde 'ç' harfi mevcut. 'Barca' kelimesi İspanyolca'ya dahil. 'Barça' ise bir kelime anlamı olmasa da 'ç' harfinden ötürü Katalanca.
Hangisinin isim hakkı alındı?
Tüm bu verilerin ışığında insan şunu merak ediyor: Barcelona kulübü hangi kelimenin isim hakkına sahip? Arada tek bir harf oynuyor ama çok şey değişiyor.
Markalar için telif ve isim hakkı alma aşamasını araştırdığımızda, ünlü bir markanın isminin aynısını almak bir kenara, ona yakın bir isim bile alınamayacağını görüyoruz. Tabii burada 'Barca' kelimesinin İspanyolca'da 'tekne' anlamına geliyor olması kilit nokta. Amaç 'Barça'yı taklit etmek değil gibi görünüyor çünkü ortada anlamlı bir sözcük var. 'Abibas' ya da 'Nixe' gibi bir durum söz konusu değil.
Koskoca Barcelona kulübü bunun hesabını yapabilecek profesyonellere sahiptir zaten. Fakat ortada birbirine benzer ama hem yazım hem de anlam olarak farklı iki kelime var. Bu konunun yasalarla korunmasından ötürü çok ince detayları olduğu kesin. Buna bir avukat kadar hakim olmak mümkün değil. Bakalım bu ilginç ve karmaşık konu nasıl sonuçlanacak...