Hatırlayalım: STS Vana
STS A.Ş., Topkapı-Maltepe'de 50 m2'lik bir atölyede kurulmuş ve 10 yıl gibi kısa bir süre içinde kurucuları Sabit ve Serdar Gürel kardeşlerin çabalarıyla Kırıkkale'deki dev tesislere, yılda 1 milyon adet vana üretimine ulaşmayı başarmış bir firmaydı. Şirket, ne yazık ki bugün sektörde faaliyetini sürdürmüyor. 1995 yılında firma hakkında Termodinamik dergimize keyifli bir röportaj vermiş Sabit Gürel. Birlikte hatırlayalım…
“STS'yi ağabeyim Serdar Gürel ile iki eşit ortak olarak 1984’te kurduk. Küresel vana ve bronz buhar vanası üretimine başladık. O zamanlar 50 m2'lik atölyemiz vardı ve sermayemiz yok denecek kadar azdı. Fakat 1979 ile 1984 arasında bir imalat tecrübemiz, piyasa deneyimimiz vardı. Piyasayı iyi tanımanın en büyük sermaye olduğunu, bayi teşkilatının insanı istediği zaman iyi noktalara getirebileceğini gördük. Bayilerimizle çok iyi diyaloglarımızla bir noktaya geldiğimize inanıyorum.
1984-1987 arasında üretimimiz İstanbul'daydı, Topkapı-Maltepe'de 50 m2'lik yerimizin yanında 400 m2'lik bir yer daha kiralayarak 40 işçiye kadar çıkmıştık. Ama İstanbul'da işçi çalıştırmak bizim gibi orta ölçekli dahi olmamış şirket için zordu. İşçiler büyük bir fabrikada asgari ücretle çalışmaya razıyken bizde iyi ücretlere dahi çalışmıyordu. Belki patronların başında olmasından rahatsız oluyorlardı. Abim bu nedenle bayağı sıkıntılıydı. Bu dönemde, Irak'a su tankı yapan bir müşterimiz "Niçin Kırıkkale'ye gelmiyorsunuz?" dedi ve bize 40 işçi için ödediğimiz ücreti sordu. "Ben Kırıkkale'de aynı paraya 100 işçi çalıştırıyorum" dedi. "Gelin benim eski büyük bir fabrikam var, onu size vereyim" dedi. Biz de gitmeye karar verdik. Burada ağabeyim büyük özveride bulundu. İlk iki sene Kırıkkale'de oturdu. 1987 yılından beri Ankara'da oturuyor, her gün gelip gidiyor. Geçen zaman içinde modern, güzel bir fabrikaya kavuştuk. 1993'ün 12. ayında 1994 krizinin fabrika yatırımımızın bitmesinin ardından olması bizi biraz üzdü.”
1992 yılı başından itibaren de Alman Gestra firmasının mümessili olduk. Buharla ilgili armatür yapan, çekvalf, kondenstop ve otomasyonu konusunda dünyanın lideri olan bir firmanın mümessili olduk. Bu da bize değişik bir imaj ve daha kaliteli iş verdi, büyük firmalara girebildik, STS güçlendi. STS Gestra markası ve lisansıyla şu anda birtakım ürünler yapıyoruz; ve belki de yakında Gestra'nın dünyaya sattığı tüm mallan biz üreteceğiz. DOC kompanzatör firmasının, Singapurlu AFA firmasının mümessiliyiz.. Buhar vanası bizim ilk gözağrımız; piyasada pazarı daralmış, satışı düşük olsa da üretimine devam ediyoruz. Küresel vanalarımız; flanşlı-pik küresel vana. 15'likten 200'liğe kadar hem redüksiyon geçişli hem tam geçişli pik küresel vanalar ND 16 olarak çıkardık. Sonra ND 40 çelik olarak çıkarttık. TSE ile çalışmalarımız sonucu ilk TSE'li doğalgaz vanasını çıkardık. Döviz ucuz tutulduğu için sanayicinin zor durumda kaldığı 1988 yılında herkes ithalatçı oldu. Biz de bu zor durumu iyi değerlendirerek yatırımlarımıza devam edebildik; İki İtalyan firmasının mümessilliğini aldık. Ciromuzun %50'si ithalat olmaya başladı. Wir Wallo, Erdimitri Efetwi firmalarını yetiştiremediğimiz üretimi piyasaya sokmak için kullandık. Çünkü şu anda üretebildiğimiz kadar satıyoruz; yetiştiremediğimizi ithalatla tamamlıyoruz. İtalyan fiyatlarına gelebilirsek Türkiye değil dünya pazarına açılacağız. Şu anda yılda 1 milyon adet üretim kapasitemiz var bunu artırmaya çalışıyoruz.”