DNA TestLeri Kilo Vermemize Yardımcı Olur Mu?
07.06.18, Perşembe
Hepimiz eşsiziz. Aynı kilo verme diyetini binlerce insana verin ve bir dizi sonuç göreceksiniz.
Bazı insanlar çok kilo kaybedecek, bazıları biraz kaybedecek ve birkaç şanssız kişi kilo bile alacaktır.
Bilim hala bazı insanların neden diğerlerinden daha kolay kilo verdiğini söyleyemez. Belki de her birimizin kendi ideal diyetimiz var ve onu bulmamız gerek. Belki de Akdeniz diyetinde kilo alan insanlar ketojenik beslenmeyi denemeye ihtiyaç duyarlar, tersi de geçerli olabilir. Gerçekte, sadece çok az diyet uzun süreli başarılıdır, fakat hepimiz diyet aramaya devam ediyoruz: “Belki de benim için uygun olan beslenmeyi bulmalıyım.” diye düşünüyoruz.
Belki de kimin kim olduğu DNA'mızda yatıyor. Bilim adamları sürekli olarak genetik ve beslenme arasındaki bağlantıları buluyorlar. Örneğin, Grönlandlı Inuit insanları, vücutlarının kültürlerinin geleneksel yüksek yağlı diyetini işlemesine yardımcı olabilecek genlere sahiptir. Bu arada, çoğumuzda FTO adında bir genin varyantı var ve bu da bizim fazla kilolu olma ihtimalimizi artırıyor. Ancak çalışmalar, diyet ve egzersizin FTO geninin vücut ağırlığı üzerindeki etkisini azaltabildiğini buldu.
Artık neredeyse gelecekte yaşıyoruz, bu yüzden FTO geninin hangi çeşidine sahip olduğunuzu söylemek için genetik bir test yapabilirsiniz elbette. Ve neden sadece bir gende duralım? Habit, Arivale, DNAFit, ve hatta kalori sayma uygulaması Lose It gibi şirketler, ne yememiz gerektiğini göstermek için genetic anlama paketi gibi bir koçluk hizmeti içeriyor. Maliyetler 20 dolardan yüzlerce dolara kadar yükselebilen fiyatlar gösterirken buna bir de bir seferlik DNA okuma için ücreti olan ve genellikle 80 dolar ya da daha fazla olan ücret ekleniyor.
Bu yaklaşımla ilgili tek sorun şu ki beslenmenin genetiğini inceleyen bilim insanları, DNA'nızda beslenme tavsiyelerini temel almanın erken olduğunu düşünüyor. Örneğin, FTO geninin sadece vücut ağırlığında birkaç kilo fark yarattığı ortaya çıkarılmıştır.
Ancak konunun satış pazarlaması çok cazip. Habit’in kurucusu Neil Grimmer, TEDx konuşmasına katılarak “her zaman yanlış yaptığımuz tek şey, her zaman yemek için standart bir yaklaşım benimsememizdir. (Habit, beslenme tavsiyesi vermek ve yemek planları satmak için kanla birlikte DNA sonuçlarını kullanıyor.) “2017'nin sizin döneminiz olacağına inanıyorum. Bu dönem kişiselleştirme dönemi. Soruyu cevaplamak için kendimize bakacağımız ve "hangi gıdaların bize uygun olup olmadığı sorusunu soracağımız dönem."
Fakat kendimize bakarak öğrenebileceğimiz şeyler sınırlıdır. Şimdiye kadar, DNA'mızı incelememize olanak tanıyan araçlar ve bunu yorumlamamıza yardımcı olan çalışmalar bize tam olarak neler olduğunu söyleyecek kadar net değil.
Beslenme Genetik Testi Nasıl Çalışır?
DNA'mızın kodlanmış mesajları milyarlarca harf (nükleotid) uzunluğundadır, fakat kişiselleştirilmiş beslenme şirketleri, ürüne bağlı olarak onlarca ila yüzlerce arasında bir aralıkta kalarak, yalnızca bu harflerin bir kısmını önemser. DNA zinciri boyunca bu konumların her birinde hangi “varyant”a sahip olduğumuzu bulabilirsiniz. Bu mekanların kendileri tek nükleotid polimorfizmleri veya SNP'ler (“snips” olarak telaffuz edilir) olarak bilinir.
SNP'ler, genetik varyasyonlar için kullanışlı, iyi çalışılmış bir kısayoldur. Örneğin, FTO genini merak eden bilim adamları, genellikle rs9939609 kod adıyla bilinen kromozom 16 üzerinde tek bir yere bakmışlardır. Bir bilim insanının araştırmak isteyebileceği herhangi bir DNA alanı için, muhtemelen o bölgede ya da yakınında bilinen bir SNP vardır.
Her bir ebeveynden biri olan kromozomlarımızın çoğunun iki kopyasına sahibiz, böylece belirli bir SNP'deki genotipiniz, her kromozomdaki nükleotidleri temsil eden iki harfli bir koddan oluşur. Rs9939609'da, bir tane A ve bir tane T vardır.
Genetik test şirketlerinin, SNP varyantlarının neler olduğunu öğrenmeleri için iki ana yol vardır ve her ikisi de size bir laboratuvara bir şişede tükürüğünüzü göndererek başlar. Bunu AncestryDNA veya 23andMe'ye gönderirseniz, bir seferde yüzbinlerce SNP'yi test etmek için bu şirketler mikroçip benzeri bir cihaz kullanırlar. Kilo kaybı hizmetlerinin birçoğunun ortak laboratuarı Helix'e gönderirseniz, burası aslında DNA'nızın büyük bölümlerinden milyonlarca harf okuyacaktır, ancak tüm veri kümesini özel tutacaktır. Daha sonra bir ortak firmaya (örneğin, DNAFit), bazı SNP'leriniz için Helix'e başvurma yetkisi verebilirsiniz.
DNA tabanlı diyet tavsiyesi veren şirketlerin birçoğu size iki seçenek sunar: Onlara Helix verilerinize bakma yetkisi verebilir veya 23andMe gibi bir genotipleme servisinden bir dosya yükleyebilirsiniz. Helix bir kerelik sıralama ücreti için 80 dolar ücret alırken 23andMe ve Ancestry, şu anda veri dosyanızı indirme ile genotipleme için 99 dolar ücret almaktadır.
Lose, Helix’in seksen dolarlık sıralama ücretini bedeli de dahil olmak üzere yeni genetik test özelliğini ücretsiz olarak denemeyi teklif ettiğinde bu makaleyi araştırmaya başladım. EmbodyDNA olarak adlandırılan hizmet, şu anda 109 dolara satılıyor. Daha sonra, kendi analizimi Arivale'den (şu anda 19 dolar) aldım, çünkü karşılaştırmanın nasıl yapıldığını merak ettim.
Şu anki fiyatları listeliyorum çünkü tüm bu şirketler, haftadan haftaya değişen fiyatlandırmayla uğraşıyor gibi görünüyor. Şanslı bir gününüzdeyseniz, sıralama ücreti alınmadan bile hizmetlerinden yarar sağlayabilirsiniz.
Alacağınız Sonuçlar
Lose It’den Kevin McCoy: “EmbodyDNA hakkında birçok röportaj yaptık ve muhabirlerin bir kısmı ilginç sonuçlar çıkardı”, dedi. Aramadan önce ona sonuçlarımın ekran görüntülerini yollamıştım. Ve ekledi: “Ve sanırım sen, kesinlikle normal seviyelere daha yatkınsın.” Başka bir deyişle, sonuçlarım sıkıcıydı.
EmbodyDNA, Lose It'in genetik test ürününün adı. Sonuçlarımı, kalori sayma işlevlerinden ayrı olarak, uygulamadaki özel bir ekranda görüntüleyebilirim. Toplamda ondokuz sonuç var ve beş tanesi özellikle kilo kaybına ilişkin. Diğerleri sayesinde, normal D vitamini ve demir seviyesine sahip olduğumu ve laktoza tolerans göstermeme ihtimalim olduğunu öğrendim. DNA'm benim acı tatlara karşı beni hassas yapan biri olduğumu ve "yavaş" bir kafein metabolizmasına sahip olduğumu söylüyor, yani içtikten saatlerce sonra bile güçlü bir fincan kahvenin etkilerinden zevk alıyorum. Bildiğim kadarıyla, bu doğru.
Sonuçlarımdan sadece ikisi, potansiyel olarak yararlı olabilecek kadar şaşırtıcı görünüyordu. Biri, egzersizle kilo vereceğimi söyledi. Yani herkes öyle belki de. Fakat tipik olarak, egzersiz çoğu insan için kilo kaybında çok küçük bir rol oynar. McCoy “Sana genler, kilo verme hedeflerinize ulaşmada size ekstra bir avantaj sağlıyor” dedi. Ayrıca, dünya nüfusunun yüzde 57'sinin bu özelliği paylaştığını ve beni böylece bir çoğunluğa dahil ettiğini de belirtti.
Diğer şaşırtıcı sonuç ise fitness bölümünde yer alıyordu: “Sizin genleriniz daha fazla yavaş kaslı kas liflerine sahip olduğunuzu gösteriyor” ve bu da “sizin yorulmadan uzun bir süre boyunca koşmak gibi faaliyetleri sürdürmenize yardımcı olabilir” dedi. Bu sonuca göre, hızlı koşu boyunca dayanıklılık faaliyetlerini tercih etmem gerekiyor.
Sorun şu ki sonucun yanlış olduğunu biliyorum. Uzun mesafeli yarışlarda korkunç sonuçlar alıyorum ve genellikle her dakikasından nefret ediyorum. Ama hızlı koşu seviyorum ve bunu yaptığım zamanlar benim fitness seviyemde bir kişi için şaşırtıcı derecede iyi. Aklımda bir hızlı koşucu olduğumdan şüphe yok.
Bu testlerin arkasındaki bilimi araştırdım. Benim sonuç sadece bir SNP, rs1815739’a dayanıyordu. American Journal of Human Genetics’de 2003 yılında yapılan bir çalışmada benim varyantımın güç sporları konusunda uzmanlaşmış seçkin Avustralyalı sporcularda nadir olduğu, ancak onların dayanıklılık odaklı atletik denklerinde daha yaygın olduğu saptanmıştır.
Bu genin ortalama insanlar için önemli olduğunu ve benim gibi birinin sporunu değiştirmesi gerektiğine kesinlikle inanmak için hiçbir sebep yoktu. Çok sayıda faktör, biyolojik ya da değil, atletik performansa katkıda bulunur. Kas lifleri bunlardan biri olabilir, ancak kas boyutu ve şekli, kalp ve akciğer fonksiyonu, psikoloji (belirli sporlardan nefret edersiniz?) ve çok daha fazlası da vardır. Spor yeteneğinin genetiği üzerine yapılan bir 2014 araştırmasında, “sadece çok az genin, elit atletik performansla tutarlı bir şekilde ilişkili olduğu ve hiçbirinin, atletik başarıyı tahmin etmede kullanımlarını garanti edecek kadar güçlü bir şekilde bağlantılı olmadığı” sonucuna varılmıştır.
DNA Sonuçları Kilo Verme Önerileri Olarak Nasıl Kullanılır?
Genetik bilginin yararı hakkında şüphelerim olsa bile, kendimi bir gece Helix'in dükkanına bakarken buldum. Aylık 199 dolarlık yoğun bir sağlık koçluğu hizmeti ile tanınan Arivale, sadece 19 dolarlık, kilo vermek için "genlerinizi yenmenize" etmemize yardımcı olacak bir DNA testi sunuyorsa, tabii neden olmasın?
Arivale ve embodyDNA'nın ikisi de Helix'e gönderdiğim aynı tükürük örneğinden çalışıyordu, bu yüzden ikisi arasındaki herhangi bir farklılık, laboratuvarda meydana gelen bir şey değil, yorumlamadan kaynaklanacaktı.
Bazı farklılıklar vardı çünkü hizmetler sonuçlara ulaşmak için farklı SNP'ler kullanılyor:
• Arivale, yüksek bir vücut kitle indexine sahip olma riskine sahip olduğumu söylüyor. EmbodyDNA, ortalama bir riske sahip olduğumu söylüyor.
• Arivale, diyetimin doymuş yağ içeriyorsa kilo alacağımı söyledi. EmbodyDNA, doymuş yağın vücut kitle indeksimi etkilemesinin olası olmadığını söylüyor.
Ve bazı benzerlikler:
• Arivale, daha yüksek yağlı bir diyet yemekten kilo almayacağımı söylüyor; Bu, sadece doymuş yağlar değil, genel olarak yağlar için geçerli. EmbodyDNA, düşük yağlı diyetlerin vücut kitle indeksimi etkileme olasılığının düşük olduğunu söylüyor.
• Her ikisi de, egzersizin kilo verme sonuçlarını etkileyebileceğine karar verdi, ancak her biri bunu farklı bir şekilde ifade ediyor. Arivale, sonucumun kötü bir şey olduğunu ima ediyor: Hareketsiz olursam kilo alırım. Ancak EmbodyDNA, fiziksel aktivitenin kilo vermeme yardımcı olabileceğini iddia ederek, pozitif bir bakış açısı gösteriyor.
• Her ikisi de muhtemelen acı tatlara karşı duyarlı olduğumu kabul etti.
• Ve her ikisi de, şekerin tadı için özellikle hassas olmadığımı kabul etti.
Gerçekte, normal bir vücut kitle indeksim var, ama çoğu insan gibi, birkaç kilo kaybetmeyi istiyorum. Acılı yiyecekleri güçlü bir şekilde tadabiliyorum, ancak bu, yıllar boyunca siyah meyankökünü bile atıştırmalık olarak yememe sebep oldu. (Birkaç yıl önce, o acı test kağıtlarından birini tattım ve kesinlikle hassas kategoriye girdim.)
Bir sonraki adım bu bilgi ile ne yapacağını bulmaktır. EmbodyDNA, uygulamada otomatik önerilerde bulunmak için gıda izleme verilerinizi kullanıyor. Örneğin, acı tatlara duyarlı insanlar, lahana gibi bazı sebzeleri sevmemeye meyillidirler. Bu yüzden uygulama benim diyet geçmişimi, sevdiğim besin açısından zengin sebzeler bulmak için arıyor ve daha fazlasını öneriyor.
Arivale sonuçları anlamlandırmaya yardımcı olmak için kayıtlı bir diyetisyenle bir koçluk önerisi sunuyor. Koçum, önce nasıl yediğim ve egzersiz yaptığım ve hedeflerimin ne olduğu hakkında konuşmak için aramaya başladı. Sonra sonuçların üzerinden geçtik ve her biri için, tecrübelerimle örtüşüp örtüşmediğini sormaya başladı. Diyetimde hangi gıdaları tercih ettiğimi ve vazgeçmeyeceğim şeyleri tartışarak eylem planı hazırladık.
Sonunda, tavsiyeleri oldukça sağlam görünüyordu. Somut hedefler üzerinde:
Ama sonra farkettim ki DNA sonuçları olmadan hemen hemen aynı konuşmayı yapabilirdik.
Firmalara, ürünlerinde veya koçluklarında genetik verilerinin önemi hakkında soru sorduğumda, bunu azımsama eğilimindeydiler. DNAFit bana şöyle demişti: “Diyetisyenlerimiz ve koçlarımız, her bireye yönelik onların genetik yatkınlıklarını kullanarak her bireye karşı bütüncül bir görüşe sahip olacaklar, ama aynı zamanda her bir kişinin hedeflerini ve önceki geçmişini de hesaba katacaklar.” Arivale'nin tam programını satın almak veya Habit'in hizmetine kaydolmak için, kan çalışması gibi başka testler yapmam istendi. Habit'teki bir bilim adamı olan Erin Cernkovich-Barrett, şirketin hiçbir zaman kilo kaybı tavsiyesi vermek için genetiği kullanmadığını söylüyor. Yaklaşımı “DNA, hikayenizin bir parçası” diyerek özetliyor.
Genetik Testler İnsanların Kilo Vermesine Yardımcı Olmuyor
“Beslenme araştırmacısı olan Christopher Gardner, “kilo vermesi için jöle fasulye yemesi gerektiğini öğrenen bir genetik profile sahip bir insanı bulacağımızı sanmıyorum, ” diyor. “Ya da kek yiyor olmalılar ve bunu bilmiyorlardı. Ya da kilo vermek için çikolatalı kurabiye yiyor olmalılar ve bunu bilmiyor olmalılar. ”Diyet tavsiyeleriniz ne kadar kişiselleştirilmiş olursa olsun, hepimizin bildiği şeyden çok farklı bir şeyle karşılaşmayacaksınız. Sağlıklı: Daha fazla sebze, daha fazla egzersiz, vb. ”
kaynak: www.vitals.lifehacker.com