Görelilik sözcüğü gevşek bir biçimde, mutlak ya da evrensel standart veya ölçütleri reddeden entelektüel konumları tanımlamak için kullanılır. Epistemolojik görelilik bilginin ya da hakikatin hiçbir evrensel ölçütü olmadığına işaret eder.
Görelilik Nedir
Görelilik bazen tüm bakış açılarının eşit derecede geçerli olduğu tez olarak tanımlanır. Etikte bu, tüm ahlakların eşit derecede iyi olduğunu söylemek anlamına gelir; epistemolojide tüm inançların veya inanç sistemlerinin eşit derecede doğru olduğunu ima eder.
Göreliliğin eleştirmenleri, bu tür görüşleri tutarsız oldukları gerekçesiyle reddederler çünkü göreliliğin yanlış olduğu görüşünün bile geçerliliğini ima ederler. Ayrıca, bu tür görüşlerin, düşünme biçimlerimizi iyileştirme girişimini baltaladıkları için zararlı olduğunu da iddia ediyorlar.
Belki de görelilik bu tür görüşlerle ilişkilendirildiği için, çok az filozof kendilerini görelilikçiler olarak tanımlamaya isteklidir.
Pek çok farklı görelilik türü olmasına rağmen, hepsinin ortak iki özelliği vardır.
- Hepsi bir şeyin (örneğin, ahlaki değerler, güzellik, bilgi, zevk veya anlam) belirli bir çerçeve veya bakış açısına (örneğin bireysel özne, kültür, çağ, dil veya kavramsal bir şema) göre olduğunu iddia ediyor).
- Hepsi, herhangi bir bakış açısının diğerlerine göre benzersiz bir şekilde ayrıcalıklı olduğunu reddeder.
Dolayısıyla, farklı görelilik türlerini ve alt türlerini oldukça açık bir şekilde sınıflandırmak mümkündür. Göreliliğin ana cinsi, görelileştirmeye çalıştıkları nesneye göre ayırt edilebilir.
Böylece, ahlaki görelilik biçimleri, ahlaki değerlerin göreliliğini ileri sürer; epistemolojik görelilik biçimleri bilginin göreliliğini ortaya koyar. Bu cinsler, daha sonra söz konusu nesnenin görelili hale getirildiği çerçeveyi tanımlayarak farklı türlere ayrılabilir.
Görelilik Türleri
İnsanlar zamanla ahlakla ilgili düşüncelerini geliştirirler. Bunu bireyler ve sosyal kurumlarla etkileşimlerinin bir sonucu olarak yaparlar. Her biri kendi kültürü olan farklı toplumlarda, insanların nasıl davranması gerektiğine dair farklı fikirler vardır. Farklı toplumların ve kültürlerin farklı kuralları, farklı adetleri, yasaları ve ahlaki fikirleri vardır.
Yirminci yüzyılda insanlar bu farklılıkların oldukça farkına vardılar. Varoluşçuların ve Pragmatistlerin teorileriyle birleştiğinde bu bilginin etkisi, Etik alanında oldukça önemli hale geldi.
Varoluşçular, radikal özgürlük teorileri ve insan seçimi ve sorumluluğu ile ahlakı insanın karar alma alanına yerleştirdiler. Varlıkların varoluşundan önce hiçbir öz yoktu ve kendileri için kuralları koyacak varlıkların varoluşundan önce hiçbir kural olmayacaktı.
Pragmatistler ayrıca mutlaklara ve genellemelere ve yargı için herhangi bir evrensel ölçütlere inanmaktan da ayrıldılar. Pragmatistler için gerçekliğin kendisi verili değil, insan yapımı ve toplumun hakikatle ilgili yargı kriterlerini yansıtıyordu.
Böylece, Post Modernizmin bir parçası olarak, Etik hakkındaki tüm düşüncelerin aynı zamanda sosyal bir çerçeve içinde insanın karar almaya tabi olduğunu kabul eden bir okul veya düşünce geleneği olacağı ortaya çıktı.
Kültürel Görelilik
Farklı kültürlerin olduğu ve her birinin, üyeleri önceki nesilden öğrendikçe farklı davranış, düşünme ve hissetme yollarına sahip olduğu basit gerçeğini tanımlar.
Bu iddiayı doğrulamak için muazzam miktarda kanıt var. Dünyanın her yerinde insanların farklı şeyler yaptığı, gezegendeki hemen hemen her insan tarafından iyi bilinmektedir. İnsanlar farklı giyinir, farklı yerler, farklı diller konuşur, farklı şarkılar söyler, farklı müzik ve dansları vardır ve birçok farklı gelenekleri vardır.
Tanımlayıcı Görelilik
Farklı kültürlerde değişkenlerden birinin ahlak duygusu olduğu gerçeğini tanımlar: adetler, gelenekler ve etik ilkelerin tümü bir kültürden diğerine değişebilir.
Bunu doğrulamak için pek çok bilgi mevcuttur. Bir ülkede ahlaki olduğu düşünülen şeyin ahlaksız olduğu düşünülebilir ve hatta başka bir ülkede yasadışı hale getirilebilir.
Normatif Görelilik
Evrensel olarak geçerli ahlaki ilkelerin olmadığını iddia eden bir teoridir. Normatif etik görelilik teorisi, eylemlerin ahlaki doğruluğu ve yanlışlığının toplumdan topluma değiştiğini ve her zaman tüm insanlar için bağlayıcı olan mutlak evrensel ahlaki standartların olmadığını söyler.
Teori, ahlakın temel ilkeleri (Etik) hakkındaki tüm düşüncelerin her zaman görelilik olduğunu iddia eder. Her kültür, ahlakın temelini oluşturan temel değerleri ve ilkeleri oluşturur.