Yekta Kopan - İki Şiirin Arasında /Can Yayınları
Aradan üç ay geçmeden, tam da pasaportları yenilemeye gideceğimiz gün kaybetmiştin nüfus kâğıdını. Evin altını üstüne getirmiş, bulamamıştık. Kayıp ilanı vermiştik gazeteye.
Biraz önce buldum.
Yerçekimli Karanfil'in arasındaydı. Adam Yayınları'nın eflatun kapaklı baskısı, hatırladın mı? İlk sayfasını koparmış, ikinci sayfanın üstüne adını yazmışsın. Yüz sekizle yüz dokuzuncu sayfanın arasında çıkıverdi karşıma. Tam sana göre bir davranış. Nüfus kâğıdından kitap ayracı.
Sol sayfada "Sevişen", sağ tarafta "Dağılgan" şiirleri var. Bir anlık gecesinde bir günlük mevsimlerin / Bildik mi yaşamayı ikimizce / Biz getirdik demektir anlamayı evrene / Sevişmek alanıdır yüreğin" diyor şiirlerinden biri. Öbürü, "Güzdü, yapraklar vardı / Biz yitirmek için yaşadık bu ölmezliği / Güzdü, yapraklar vardı / Her bir bakışıyla o şimdi / Dağılan beni sevdiğinin dağılışı gibi" diye fısıldıyor. Acaba sen hangisini sevdiğin için koydun nüfus kâğıdını bu iki şiirin arasına?
Tekrar tekrar okudum şiirleri. Senin zihninden okumaya çalıştım. Saçma, biliyorum ama anlamaya çalış beni. Sonra aklıma, kendine her yeni defter aldığında, ilk sayfasına özenle yazdığın o satır geldi: "Hayat dediğin, bir cümleye yenik düşmek. Bir kelimeye. Bir heceye."
Zihnimin, genişliği belirsiz koridorlarında başıboş dolaşan romanlar, öyküler, şarkılar, filmler var. Birbirlerine çarpa çarpa ilerliyorlar. Ne zaman dokunsa biri diğerine, ince bir ses çıkıyor. Senin sesine benzeyen, ince bahar sabahı tadında bir ses. Hep o sesi dinliyorum. Senin sesin. Gözlerimin kenarlarında hayatla uyumlu bir kırışıklık oluyor sesin; bir gülüşün başlangıcı. Tam o gülüş, başlangıç noktasından hız alıp bütün yüzüme yayılacakken, bir cümle, bir nota, bir görüntü geliyor karanlığın içinden; yenik düşüyorum.
Saçmalamaya mı başladım yine? Kusura bakma. Sana biraz kızımızı anlatayım.
Her sabah yumurta istiyor Gizem.
Doktora sordum, "Sakıncası yok," dedi. Zaten aksini söyleseydi de dinlemeyecektim. Onu bir şeyleri iştahla yerken görmenin ne demek olduğunu dünyanın en iyi doktoru bile anlayamaz.
O günden sonra...
O günden sonra aylarca doğru düzgün yemek yemedi. Sağlıklı beslenme falan derdim değildi artık, yesin de ne yerse yesin, diyordum. Yazık, Asuman her gün Gizem'in sevebileceği yemekleri yapıp getirdi. Kuru köfte patates, domatesli makarna, sosis tava, ne bileyim, öyle işte...
Biliyorum, sen olsan kızardın şimdi bana, kızımıza iyi bir beslenme eğitimi veremediğimi söylerdin ama inan çok çabaladım. Elimden geleni yaptım.Ceza, ödül, oyun, kural... hepsini denedim. Rehberlik öğretmeninin gönderdiği beslenme uzmanıyla görüştüm. Buzdolabının üstüne listeler astım. Ancak bu kadar oldu.
Çocukken annem azarladı beni. "O pilav bitecek," derdi, "yoksa o kadar çocuğun olur!" Hemen tabağın sağına soluna savrulmuş pirinç tanelerini saymaya çalışırdım. Kötü bir şey miydi insanın yirmi çocuğunun olması? Kaç çocuğa kadar kızmazdı anneler? Tabağımızda kaç pirinç tanesi bırakma hakkımız vardı?
Bir Yudum Kitap
Çok beğendiğim ve çevremde spora ilgisi olan herkese önerdiğim kitap. Keşke spora ilgisi olmadığı halde, kendinde,yanlış bilgileriyle, spor yapanlara diledikleri gibi eleştiri yapma hakkı bulanlar da okuyabilse.
Sosyal medyada bilimle ilgili paylaşımları olan bir grubu takip etmekteyim. Yaklaşık 2 yıl önce bir paylaşımda bulundu. Paylaşımın içeriğindeki çizimde; bir tarafta beyni küçük çizilmiş spor yapmış kas kütlesi kazanmış bir birey, diğer tarafta etrafında kitaplar olan, kafatasını tamamen dolduran ve kıvrımları daha belirgin çizilmiş ışık saçan bir birey. Açıkça spor yapanların aptal olduklarını ima eden bir görsel.Paylaşımın altında binlerce beğeni ve yüzlerce yorum: "saatlerinizi vücut geliştirmeye harcayacağınıza biraz da kitap okuyun, aptalların uğraşacağı bir şey, kız tavlamak için yapıyorlar,protein tozu içip dev gibi oluyorlar..."
Çoğu bilgisizce yapılmış yorumlardı. Kulaktan dolma bilgilerle de söylediklerini desteklemeye çalışıyorlardı.
Spor yapan tüm bireylerin kitap okumadığı gibi dev bir yanılgı var. Halbuki spor yaparak geçirdiğiniz süre(bunu iş olarak yapmayan bireylerde) tahminen ortalama haftada 3-4 gün, günde 1-1,5 saat(vücut geliştirme için konuşursak). Yani kitap okumak için de yeterince zaman var.
Kız tavlamak için yapmak kişinin tercihi. Karşı cinse güzel görünmeyi istemekte yanlış bir şey görmüyorum. Kadınların büyük çoğunluğu hipergamiktir. Kendisinden daha uzun boylu daha iri erkekleri daha çok beğenirler. Makyaj yapan kadınlar da güzel görünmek ister, ki makyaj yapan kadınların karşısında bu erkeklere laf söylemek, kadınlara makyaj yaparak güzel görünmeye çalışıyorsun, bizi kandırıyorsun demekten daha kolay sanırım. İsteyen makyaj yapar, isteyen vücut geliştirme. Durumu cinsiyetçiliğe indirgemek de yanlış. Kadınlar spor yapmıyormuş gibi bir durum oluşturmayalım durduk yere.
Protein tozu konusuna gelirsek. Peynir altı suyunun mikrofiltreleme yöntemiyle toz haline getirilmiş halidir. Şu an piyasada köşebaşında bir markette bulabileceğiniz antibiyotik verilmiş bir tavuktan daha az zararlıdır muhtemelen. İnsanlar protein tozu ek gıdasını, steroidlerle (testosteron, büyüme hormonu vb.) karıştırırlar ve bilgilerini sınamadan istedikleri gibi fikir beyan etmekten hiç çekinmezler.
Sosyal medyadaki o paylaşımda, bilimle ilgilenen bilgiye değer veren, kendilerini ışık saçan bireyler olarak gören insanlar doğru olduğunu düşündükleri yanlışları savunarak çok bilgili oldukları konusunda kendilerini tatmin etmişlerdi.
Yalnızca bu paylaşımdan yola çıkarak daha pek çok çıkarım yapılabilir.
Anlattıklarımın kitapla bağlantısına gelirsek; Serkan Yimsel: fitness eğitmeni, beslenme danışmanı, düzeltici egzersiz uzmanı. Yani kendisi bilirkişi. 15 yılı geçkin fitness endüstrisi tecrübesiyle karşısına çıkan sahte kuralları, bilgi kirliliklerini sorgulayıp gerçeğe ulaşma çabasıyla bu kitabı yazmış. Sayılamayacak kadar fazla olan safsatalardan 100 tanesini seçmiş kitabı için.Her safsatayı kaynaklar göstererek yıkıyor.
Doğru bilinen yanlışlara örnek başlıklar vererek incelemeyi bitireyim:
Efasne 3: Fit insanlar daha sağlıklıdır!
Efasne 9: Yağlar kasa dönüşebilir!
Efasne 19: Acı yoksa gelişme de yok!
Efasne 36: Göbek ve kalça inceltmek için mekik çekip basenlere yönelik egzersizler yapılmalıdır!
Efasne 65: Ağırlık çalışmak boyu kısaltır!
Efasne 78: Deadlift egzersizi beli sakatlar!
Efasne 86: Hamilelikte kesinlikle ağırlık kaldırılmamalıdır!
Yazar bu kitapta,Kur'an'ı Kerim'de önerilen ve Hz.Peygamberin hayatında uyguladığı " İslam mutfağı'nı " , doğru beslenme ilkelerini anlatıyor.
Günümüz ( çağımız ) hastalıklarının şişmanlık,obezite ve mutsuzluğun çareleri ve dahası..
Akıllı bir ailenin mutfağı nasıl olmalı ?
Ayrıntılar için kitabı tavsiye eder, iyi okumalar dilerim.
Çok faydalı bir kitap oldu benim için ama bazı noktalar düşündurdü.
Diyet isminin geçtiği her kitaba ön yargılı olmamak gerekmiş.
Canan Karatay'ı medyadaki bazı açıklamaları ve dolandırıcılık olaylarına müdahil olması sebebiyle,önemsemeden dinliyordum fakat bu kitaptaki bilimsel üslubu hoşuma gitti.
Oldukçada donanımlı bir bilim insanıymış.
Ben genelde yemekten sonraki 2-4saat aralığında tansiyon düşüklüğü yaşadığım için sık sık ve az az yemem gerektiğine inanırdım.
Pekmez,bal ve meyve gibi doğal şeker içeren gıdaları tüketmemin kanşekerimi düzenlediğini ve enerji verdiğini sanardım.
Et yemenin çok ta sağlıklı olmadığını düşünürdüm.
Fakat bu kitaptaki bilimsel verilere dayalı bilgileri ufkumu oldukça genişletti.
Bugün ilk kez burda örnek menülerle ifade edilen beslenme şekline uydum ve tam olarak yemekten 5 saat sonra az bir halsizlikle yemek yedim.Üstelik sonrasında ağzıma pekmez vs türü hiç bir şey sokmadım çünkü artık bunu yaptığımda kan şekerimle oynayacağımı ve insülin direncimi arttıracağımı ve sonrasında açlık,halsizlik hissedeceğimi biliyorum.
Ama bir günle bu değerlendirmeyi yapıo erken karar vermek doğru değil.
Ara öğünleri seviyorum ve bana iyi geliyor.
Bir kac gün sonra tekrar döneceğim ama en azından daha besleyici yemekler seçceğim.
Menülerin de yer aldığı bir kitabı daha var.
Onu da en kısa zamanda temin etmek istiyorum.
Bu kitapta ,bir çok rahatsızlığınıza yanıt bulacaksınız ama dikkatli uygulamak ve seçerek adapte olmak gerek.
Ekmek hiç yenmemesi öğünler de sıklıkla et olması,ara öğüne gerek duymaması vs düşündürdü.
En basit tanımıyla “Hayat” anlamındaki ‘İKİ’ ve amaç anlamındaki ‘GAİ’ sözcüklerinin birleşimi “İKİGAİ”. Size mutlu olmak için yapmanız gerekenleri sıralayıp sinirlerinizi harap etmiyor size mutsuzluğunuzun temeldeki nedenini bulabilmeniz için bir adım atma şansı sunuyor. Hayır hayır inanın bana psikanaliz gibi çocukluğunuza falan inmeye çalışmıyor. Aslına bakarsanız geçmiş yaşantılarınız bu felsefenin hiç de umurunda değil. Gelecek gibi belirsiz bir olguya tutunmaya da hiç niyeti yok. Düşünüyorum da bence açık ve net. Doğru yanıtlar almak istiyorsak kendimize doğru soruları sormamız gerekir. Yaşadığımız anın ne kadar içindeyiz? Televizyon izlerken yediğimiz yemeğin tadının farkında mıyız gerçekten? Aynı anda birden fazla iş yapma tutkunları, aslında en verimsiz çalışanlar sizlersiniz, itiraz etmeden önce konuyla ilgili bilimsel çalışmalara bir göz atmak ister miydiniz? Peki atom bombasının yarattığı tahribata rağmen asırlık insanların ezici çoğunluğunun Okinawa bölgesinde yaşadığını biliyor muydunuz? Çok mu geç yaşam ve beslenme stilimizi değiştirmek için? Bu kitabın hiçbir işe yaramayacağı konusunda peşin hükümlü davranacak dostlar, düşünce şeklinizi değiştirmek için çok mu geç? =)
Bitki olmayı arzulamak, çıplak bir şekilde güneşlenmek, ellerinle toprağa kök salıp, ayaklarınla gökyüzüne açılmak nasıl bir duygudur? Bitkisel yaşam dediğimiz şey, bu duygunun yansıması mıdır? Bu dünyada insan olmaktan vazgeçen ama dünyadan vazgeçmeyenlerin çıkış kapısı mıdır?
“sabitfikir” Dergisi’nin, “2017 yılının öne çıkan 50 romanı” listesinin 5. sırasında yer alan “Vejetaryen” isimli roman, Güney Kore edebiyatının sınırlarını aşarak dünya edebiyat gündemine yerleşti. Onu dünya edebiyat gündemine taşıyan ise elbette Man Booker Uluslararası Ödülü oldu. Amiral gemisi dillerin dışında kalan dil edebiyatlarının kadersizliğine bir örnek olarak gösterebiliriz bu durumu. Kendi dillerinin sularında yeterince geniş alanlara açılamayan bu tip eserler, ancak çeviri ile batı toplumlarına açılabildiği ölçüde görünürlük ve değer kazanabiliyorlar. Bizim ülkemiz için de buna benzer birçok örnek verebiliriz.
“Vegetaryen” Han Kang tarafından Güney Kore’de 2007 yılında yayınlanmış. Kitabın İngilizce çevirmeni olan Deborah Smith, İngilizce-Korece dilleri arasındaki çevirmen yetersizliğini fark edip 2010 yılından itibaren kendi çabaları ile Korece öğrenmeye başlamış. Kitabı ise 2015 yılında İngilizce’ye kazandırabilmiş. Beş yılda çeviri yapabilecek düzeye gelmek, hele ki alfabesi farklı olan bir dil için büyük başarı. Kitabın Türkçe çevirisinin, İngilizce’den mi yoksa Korece’den mi yapıldığını merak eden okurlara iyi haberi vereyim; Kitap Türkçe’ye doğrudan anadilinden çevrilmiş. Çevirinin kalitesini ölçme şansımız yok ama başka bir dildeki çevirisinden çevrilmesinden daha iyi bir seçenek olduğu kesin.
Bu arada meraklı okur için bir bilgi daha vermek isterim, kitabın yazarı Han Kang, kadın bir yazar. Bizim gibi, Doğu Asya ülkelerinin isim kültürüne aşina olmayan bir toplum için, o dillerdeki dişil ve eril isimleri ayırt etmek mümkün olmuyor. Eğer benim gibi “Han” isminde kolaya kaçıp eril bir anlam üretir iseniz, kitabın sonuna kadar erkek bir yazarın kitabını okuduğunuzu düşünebilirsiniz. Ben ancak, yazarla yapılan röportajları okumak istediğimde kadın bir yazarın eserini okuduğumu fark ettim. Oysa romanda, kadının ruhunda bir erkeğin temas edemeyeceği noktaları açığa çıkaran detaylara temas ettiğimde bunu anlamam gerekirdi.
Roman aslen üç öyküden oluyor. Yazar Han Kang, bu üç öyküyü farklı tarihlerde (2004-2004-2005) Kore’de üç farklı edebiyat dergisinde birbirinden bağımsız olarak yayınlamış. 2007 yılında ise üç öyküyü tek bir roman çatısı altında birleştirmiş. Öyküler kendi içinde bir bütüne sahip. Ancak birleşince anlam bütünlüğü yükseliyor. Her bir öyküyü farklı karakterler anlatıyor. Kitabın başkarakteri Yonghe, kitabın tüm tanıtımlarında bir gün vejetaryen olmaya karar verdiği belirtilen kişi. Ancak roman boyunca bu karakterin anlatımına temas etmiyoruz. İlk öyküde kocası, ikincide ablasının kocası, üçüncüde ise ablası öyküleri aktaran karakterler.
Evet, hikâye Yonghe’nin vegetaryen olmaya karar vermesi ile başlıyor. Bu değişimi gördüğü rüyalara dayandırıyor. Ama roman boyunca anlıyoruz ki, bu değişim sadece bir beslenme türü değişiminden ibaret değil. Başlı başına bir kişilik, karakter ve dünya ile kurulan bağa dair bir değişim. Dünyaya, onun değerlerine karşı bir duyarsızlık, umarsızlık kadın karakterin ve çevresinin tüm yaşamını altüst ediyor. Vejetaryen olma isteği bir süre sonra, tüm besinlerden kaçınmaya kadar uzanıyor ve Yonghe ağaç olmayı istediğini dile getirmeye başlıyor. İlk öykü vejetaryenliğe geçiş, ikinci öykü bitkileşmeye özenme, üçüncü öykü ise ağaçlaşma isteği ile özetlenebilir.
Romanda Yonghe’nin dar bir çevresi ile temas ediyoruz. Geniş bir Kore toplumu profilini görme şansımız yok. Ama bu dar çevre bile bize kısa bir Kore toplumu özeti verebiliyor. Vietnam Savaşı gazisi baba ve onun ataerkil pozisyonu çok dikkat çeken bir özellik. Yonghe’nin gençliğine kadar babasından şiddet görmesi ve et yemekten vazgeçtiğinde de bu şiddetle tekrar yüzleşmek zorunda kalması bu ataerkil yapıyı özetliyor. Yazarın bu konuya dikkat çekip çekmediğinden emin olmamakla beraber, şiddete maruz kalan çocuğun ev kadını olan, ekonomik bağımsızlığını kazanamamış küçük kız kardeş olması dikkat çekici. Bir parfümeri işleten ve evini geçindiren büyük ablanın bu şiddetten muaf olduğunu görüyoruz. Hatta romanın üçüncü bölümünde, ablanın da, kendi içindeki karanlığa kapılıp gitme riskine karşın, işine ve çocuğuna duyduğu bağlılıktan dolayı o karanlıktan kurtulduğunu gözlemlemek mümkün. Ama yazar röportajlarında bu durumdan öte, hikâyede ana karakterin hayatta yaşadığı farklılaşmadan dolayı gördüğü dışlanmayı işlediğini dile getirmiş. Romandan bu çıkarımı yapmak elbette mümkün ve doğru ama küçük kız kardeşin neden farklılaşma eğilimine girdiği, büyük ablanın ise neden bu farklılaşmadan kaçındığını anlatan ince damarların da olduğunu düşünüyorum.
Roman boyunca anlatım bana oldukça düz ve sade geldi. Bunun yazarın yazım karakterinden mi, yoksa çeviri tercihinden mi kaynaklandığını bilmek mümkün değil. Ancak hikâye o kadar ilginç ve derin ki, bu düzlüğü zihinlerde sert virajlara dönüştürebiliyor.
Kitabın Man Booker Uluslararası Ödülü alması ile ilgili ilginç bir bilgi ise, Orhan Pamuk’un da “Kafamda Bir Tuhaflık” romanı ile aynı yıl ödüle aday iken, içinde Elif Şafak’ın da bulunduğu jürinin ödülü Han Kang’a vermesi. Elbette Elif Şafak’ın kime oy verdiği kamuoyunda bilinmiyor. Ancak kadının karanlığının derinliğine inen “Vejetaryen”e oy vermesi hiç de olasılık dışı değil.
POZİTİF STRES YÖNETİMİ
Okuduğunuzdan en verimli şekilde faydalanmanın on kuralı
Öğrenmeye başlarken kararlı olun.
Seçici olun.
Yanınızda kağıt ve kalem bulundurun.
Sizin için en fazla öncelik taşıyanla başlayın.
Zihninizi açık tutun.
Değiştirilmesi en kolay şeyden başlayın ve kendinizi başarıya hazırlayın.
İlerlemenizi kaydedin ve başarınızı ödüllendirin.
Hatalarınızdan ders alın.
Öğrendiğiniz şey üzerinde düşünün ve onu mümkün olduğunca çabuk kullanın.
Destek alın. Bir ya da daha fazla öğrenme ortağı bulun ve onlardan yaralanın.
1) Baskı, Performans Ve Siz
Neler bizi strese sokar?
Genelde, kendi yeteneklerimize bakışımız ile içinde bulunduğumuz durumun gereği olarak düşündüğümüz şeyler arasında bir uyumsuzluk algıladığımızda strese gireriz.
Stres fiziksel olarak ne yapar?
Bedenin ani ve otomatik olarak büyük vitesle harekete geçmesi gibi kan dolaşımını sindirim sistemi gibi vücudumuzun önemli mekanizma-larını olumsuz yönde etkiler. Örneğin mide ağrısı, cilt bozuklukları, baş ağrısı, kas tutulması gibi rahatsızlıklar.
Stres ne kadar sürer?
Stres tepkisi kısa ömürlü olarak ortaya çıkar. Sanki gaz pedalını sonuna kadar basmak gibi, ani enerji patlaması sağlar. Eğer birbirini izleyen iki stresli olay arasında insanın kendini yenileyebileceği kadar zaman varsa, her şey yolundadır.
2) Zamanınızı nasıl kontrol edersiniz?
Kontrol kurmaya doğru on adım:
1. Öncelikle uzun vadeli hedefler belirleyin. Mesela; on yıl sonraki, beş yıl sonraki, bu yıl ki hedefler.
2. Hedeflerinizi davranış bağlamında gözden geçirin. Hedefinize ulaşmada davranışlarınızın tutarlığını ve hedeflerinizi yeniden değerlendirin.
3. Hedeflerinizi sizin için kritik olan zaman birimlerine göre belirleyin. Amaçlarınız günlük, haftalık ya da aylık süreler için düşünüldüğünde bu sizin için ne anlama geliyor?
4. Başlamadan önce yapmanız gereken her şeyin listesini çıkarın.
5. Her görevi yapıp yapmamanın sonuçlarını tartın.
6. Yedek etkinliklerden kaçının. Elinizdeki asıl işi bitirmeden önce icat edeceğiniz bütün yedek etkinliklerden kaçının.
Bir “yapılamayacaklar” listesi çıkarın. Bu çabucak birçok sayıda etkinliği ortadan kaldırarak, yapılması gerekenler üzerinde yoğunlaşmanızı sağlar.
7. Günün sonunda ertesi gün için bir “yapılacaklar” listesi hazırlayın.
8. Zamanınızı değerlendirin.
10.Kesintisiz bir “düşünme zamanı” ayırın. En sakin zamanınızda geçmişten çıkarabileceğiniz dersleri düşüneceğiniz, gelecekte çıkabilecek meseleleri tahmin etmeye çalışacağınız ve ortaya çıkacak ihtimallere dair planlar hazırlayabileceğiniz bir kesintisiz düşünme zamanı.
Etkili bir zaman tablosu yapmanın beş yolu:
1. Yapmanız gereken işin ne kadar zaman alacağını kendinize sorun ve şu sözü de hep hatırlayın. “Bir işin aldığı zaman, ona ayrılandan hep daha fazladır.”
2. Hesaba katmanız gereken her şeyin farkında olun. Hazırlayacağınız zaman tablosu küçük ayrıntıları da dikkate alacak şekilde planlanmalı.
3. Karşılaşacağınız meseleleri tahmin edin.
4. Size en iyi uyan çalışma şeklini bulmaya çalışın. Doğal ritminizle çalıştığınız nispette üretken olursunuz.
5. Siz programınızı kullanın, onun sizi kullanmasına izin vermeyin.
Zaman tasarrufu ve organize kalmanın altı yolu:
1. Bir problem günlüğü tutun, işler kötüye gittiğinde veya kendinizi kötü hissettiğinizde bunları günlüğünüze kaydedin.
2. Masanızı düzenli tutun, ihtiyacınızın olmadığı herşeyi kaldırın.
3. Kendinize notlar yazın ve notları kolaylıkla görebileceğiniz bir yere asın. Şayet notlar yazılmazsa bütün yük belleğinize biner.
4. Boşa geçen zamanları değerlendir- meye bakın.
5. Bölünmelere meydan okuyun. İşinizin bölünmemesine dikkat edin.
6. Toplantılara katılma zorunluluğuyla bahşedin. Şayet içeriğinin en az yüzde yetmişbeşi sizin İlgilerinizle çakışıyorsa katılın.
İş ve ev hayatınızı dengelemek:
İş dışındaki hayatınızı planlayın. (Boş zaman etkinliklerini, tatilleri ve rahatlamak için geçireceğiniz zamanı) Böylece işinizdeki zamanı daha verimli değerlendirmiş olursunuz.
3) Başkaları ile etkili ve iddialı iletişim kurmanın yolları
Etkili iletişimdeki rolleriniz:
Vermek istediğiniz mesajlar hususunda açık olmalısınız.
Diğerleri tarafından verilen mesajlar hususunda da açık olmalısınız.
İddialı davranış:
Belli özelliklere sahip olmaktır: Özgüven ve kendine saygı.
İsteklerinizi akılcı ve doğrudan ortaya koymaktır.
Hayata özel bir bakış açısıyla bakmaktır. Dürüst olmak, olumlu olmak, açık sözlü olmak vs.
Başkalarına kendinize davranılmasını istediğiniz gibi saygı ve anlayışla yaklaşmaktır.
İddialı davranış ve etkili iletişim için on temel kural:
Neyi istediğiniz konusunda açık olun.
Açık ifade edin. Belli bir ifade hazırlayın ve gerekirse prova edin.
Soğukkanlı ve akılcı olun.
Anlaşılır olun. İstediğinizi anlaşılır ve yalın bir biçimde belirleyin.
Sınırlarınızı ve seçeneklerinizi ortaya koyun.
Hissettiklerinizi açığa vurun.
Yan yollara sapmayın. Söyleneni dinleyin, ardından ricanızı, yaklaşımınızı, karşı çıkışınızı vs. tekrarlayın.
Yer ve zamanı siz seçin. Mümkün olduğunca iletişim için en uygun yeri ve diğer kişinin dinleyebileceği zamanı seçin.
Özürler değil sebepler sıralayın. İstediğiniz ya da istemediğiniz şeyler için sebepler sıralamak daha iyidir.
Uzlaşma için hazırlanın yada ihtiyacınızdan vazgeçin. Duygularınızı ifade ettikten sonra tartıştığınız durum için en iyi çözümü kabul etmeye hazır olun.
İddialılık için altı öneri.
Söylediğinizin mesuliyetini alın.
Cevaplamadan önce karşınızdakinin söylediğini ya da isteğini tekrarlayın. Bu karşınızdakinin duygularını anladığınızı gösterir.
Daha fazla ayrıntı istemek için hazırlıklı olun. Hakkında yeterince bilgi sahibi olmadığınz bir isteği geri çevirmek yerine daha ayrıntılı bilgi vermesini istemek aynı zaman da gereksiz çelişkileri de ortadan kaldırabilir.
Karşınızdakinin duygularını kabul edin,duygularını paylaştığınızı gösterin. Ama kararınızı yine siz verin.
Karşınızdakine ne hissettiğinizi ve ne yapacağınızı söyleyin. Ama her zaman dürüst olun.
İyi bir neden olmadıkça özür dilemeyin. Gereksiz yere özür konumunuzu tehlikeye atacaktır.
Nasıl hayır denebilir ?
Bir isteği reddederken, bir tema yakalayıp onu tekrar etmeye çalışın. Daha önce kullandığınız sözcüklerle “hayır” demek fikrinizi değiştirmeye niyetinizin olmadığını gösterir.
Kesintileri nasıl önleriz?
Uygun ve tutarlı konuşun. Arada boşluklar olmayacağı için sözünüzü kesemeyecektir. Ayrıca sözünüzü kes-meye çalışan kişi ile göz göze gelmeyin.
Nasıl yanıt alırız?
Söylemek istediğinizi bitirdiğinizde, doğrudan yanıt almak istediğiniz kişiye bakın. Onun bakışını ve sessiz bir anı yakalayın. Sessizlik diğer kişiyi yanıt vermeye zorlayacaktır.
Dinlediğinizi nasıl gösterirsiniz?
Bir dinleyici olarak rolünüzü edilgen değil etken hale getiriniz.
Etkin dinleme önerileri:
Anlayıp anlamadığınızı sınayın. Yani anladığım kadarıyla……
Kilit noktaları özetleyin.
Söyleneni netleştirmeye çalışın.
Anladığınızı başınızla onaylayın.
“A-ha” gibi cesaretlendirici sesler kullanın.
Söze girmeden önce arada bir sessizlik olmasına izin verin.
Nasıl iltifat etmeli?
Açık ve kesin olun.
Örnek ya da örnekler verin.
Olaydan hemen sonra övün.
Başkalarının önünde övün.
Övgünün değerini azaltma:
Başarının sadece kendisine ait olmadığını herkesin yapabileceğini ifade etmekle mümkün olur.
Yalnızca ne söylediğiniz değil nasıl söylediğiniz:
İçten olun. Belirsiz mesajlar vermeyin.
Sesinizi nasıl kullandığınızın farkında olun.
Sesinizin tonlarının farkında olun. (Sağlam ve soğuk kanlı bir ses tonu)
Duruş. Duruş biçiminiz pek çok şeyler söyler. İfade etmek istediğiniz duygularınızı orta koyacak duruş sergileyin. Konuştuğunuz kişiyle aynı düzeyde oturmak eşitlik, yüksekte oturmak güç ve üstünlük göstergesidir.
Göz teması:
Mesajınızı sadece sözcüklerle aktarmak değil aynı mesajı sesiniz ve gövdenizle de iletmeniz etkiyi artıracaktır.
4) Olay sırasında, öncesinde ve sonrasında rahatlama yolları
Ne zaman rahatlamalı (Gevşeme)
Potansiyel olarak stres taşıyan bir olaydan önce rahatlayın.
Stresli olaylar sırasında rahatlayın.
Stresli olaylardan sonra rahatlayın.
Nasıl çalışmalı ve gevşemeli?
Soluk alışınızı yavaşlatın. Kontrollü solunum sakinleşmenin en kolay yollarından biridir.
Sakinleşmek için egzersizlerden yaralanın. Fiziksel etkinlikler enerjiyi ve stresin neden olduğu kas gerilimlerini açığa çıkarır.
Kaslarınızı doğrudan rahatlatın. Stres tepkisi kas gerilimine yol açar, yani hissettiğiniz ağrı ve sızılar düşsel değildir. Gerilim nerede olduğunu biliyorsanız, gövdenizin o kısmını gevşetin. Oluruna bırakın. Gerilim azalışını hissedin. Kasları gevşetmenin bir yolu da önce onları germektir, kaslar gerildikten sonra derinlemesine gevşerler.
Oturuş ve duruş biçiminizi gözden geçirin. Kas gerilimi oturuş ve kötü duruş yüzünden şiddetlenebilir. Oturuş ve duruşunuzda altın kural, omurganızı olabildiğince düz tutmaktır.
Duygusal gerilimi salıverin. Sinir bozucu, bastırılmış duygularınızı yazıya dökün veya öfkelerinizi teybe kaydedin ve bir kez daha dinleyin. Böylece sizi gerilime sokan bu durumun mantıklı olup olmadığını fark etmeniz kolaylaşacaktır.
Gerilimi bir arkadaşınızla konuşarak azaltın. Eğer duygularınızı kaydetmek istemiyorsanız bunları niye bir arkadaşınızla konuşmayasınız?
Fiziksel olarak yavaşlayın. Bütün gün durmaksızın koşturduğunuzda, stres altında olma duygusu artar. Bu durumda yapılacak en iyi şey işi yavaşlatmaktır.
Bir mola verin. Molalar performansınızı artırır. Ara vermeden çalıştığınız zaman dilimi uzadıkça performansınız düşer. Zaman tasarrufu için ara vermemek yanlış bir ekonomi yöntemidir.
Etkinlik değiştirin. Mola verdiğiniz-de günün geri kalanında yaptığınız-dan farklı bir
şeyler yapmaya çalışın.
Mini molalar verin. 10-15 dakikalık aralar veremiyorsanız 10-60 saniyelik bir mini mola verin ve bunu işin en yoğun olduğu anlarda bir an soluklamak için kullanın.
Düşünmeye zaman ayırın. Mini molanızdan sonra hemen kargaşaya dönmeyin. Bir süre için bekleyin, yapmanız gerekenleri gözden geçirin ve yapacaklarınızı planlayın.
Kendinize kaçış mekanizmaları üretin. Bunlar baskının yükselmeye başladığını hissettiğinizde mola ver- menin yolarıdır.
Kendinize yalnız kalabileceğiniz sessiz zamanlar ayarlayın. Mini molalar, düzenli molalar, standart aralar sessiz zamanlar ve tatiller bunun için en uygun zamanlardır.
Gevşeme mekanizmaları geliştirin. Sizin gevşemenize yardımcı olan ateşleyiciyi bulun ve bunu alışkanlık haline getirin. Müzik dinlemek, okumak, yürümek gibi…
Uykudan en iyi şekilde faydalanma:
Yatma ve kalkma zamanlarını düzene koyun.
Akşam erken saatlerde biraz egzersiz yapın.
Yatmadan 1 saat önce gevşemeye başlayın.
Yatmadan önce ağır yemekler yemeyin, sıcak süt için.
Uyumadan önce rahatlatıcı bir banyo yapın.
Kafanızı meşgul eden bir şey varsa yazıya dökün veya konuşup hemen o anda çözün.
Gözlerinizi kapatın ve uykuyu düşünün.
Uyanırsanız yatakta kalmayın, kalkın ve bir şeyler yapın. İhtiyaç duyarsanız, yatağınıza gidin.
Derinlemesine rahatlama:
1. Etkin rahatlama: Zihni rahatlatmak için, yoga, esneme ve gevşeme hareketleri, derece derece artan rahatlama egzersizleri, meditasyon, kendi kendine hipnoz ve ritmik solunum.
2. Edilgen rahatlama: Bedeni rahatlatmak için. Yumuşak masaj, reflekroloji, aromaterapi gibi teknikler.
5. Stresle Başa Çıkabilmek İçin Bedeni Sağlıklı Ve Zinde
Tutmanın Yolları
Fiziksel stres tepkisi, gövdenin acil eylem için vites büyültmesidir.
Erken uyarı sinyalleri: Hızlı solunum, ağız ve gırtlak kuruluğu, nemli ayalar, sıcaklık hissi, gergin kaslar ve hazımsızlık gibi belirtilerden herhangi birisi stresin sinyalidir. Bu durumda bilinçli bir şekilde sakinleş-meye çalışın. Bu mümkün değilse, sizi stresten uzaklaştıracağına inandığınız şeyler yapın. Stresin nihai bedeli gövdenizin işlevini yitirmesidir. Ayrıca davranışlarınızda meydana getireceği düzensizliklerle çevreniz ile iletişim kurmanızı engelleyici durumlar ortaya çıkarabilir. Örn: Çok çabuk sinirlenmek gibi.
Sağlıklı beslenme rejimi için 6 kural:
Daha çok rafine olmayan yiyecekler yiyin. Hiçbir şeyi alınmamış ürün. Kepekli buğday ekmeği gibi. Bu tür yiyecekler kabızlığı gidermenin yanında kandaki kolesterol miktarını düşürür ve midenin sindirim hızını da azaltır.
Pişirme işlemini en azda tutun. Yiyecekleri pişirmek bazen besleyici değerlerinin yok olmasına yol açar.
Yağlara dikkat edin. Çok fazla yağ egzersiz yapmama durumunda fazla kilolara neden olur. Yağı çeşitli kaynaklardan almaya özen gösterin.
Şeker ve tuzu azaltın.
Vitaminler ve mineraller. Dengeli bir rejim için düzenli bir şekilde mineral ve vitaminleri
almalısınız. Özellikle stresli durumlarda gövdenizi B vitaminiyle destekleyin.
Çok su için. Stresin fizyolojik özelliklerinden biri de su kaybı ve kanın koyulaşmasıdır. Bu da cildin kötü beslenmesine ve sindirim bozukluklarına yol açar.
Dışarıda Yemekle İlgili Öneriler:
Eğer mönüde vejetaryen yemekler varsa bunları tercih edin. Daha sağlıklı ve ilginç olurlar.
Tatlı yerine taze meyveleri tercih edin.
Yemeği nasıl yersiniz?
Yavaş yeyin, acele ettiğiniz ölçüde sisteminize sorun eklersiniz.
Başka biriyle birlikte yeyin. Konuşmak yeme hızını azaltmak için iyi bir yoldur.
Sık sık atıştırmak yerine düzenli yemek yeyin.
Yemek için müsait bir ara verin.
Yemek yerken oturun.
Kendinizi yemekle ödüllendirirken dikkatli olun.
Sağlıklı hayat için tavsiyeler:
Spor yapın.
Dayanıklılık için egzersizler: Koşma, ip atlama vs.
Güçlülük için egzersizler: Jimnastik
Esneklik için egzersizler: Yoga
Sigara ve alkolden uzak durun.
Haplar ve ilaçların dozu: Mutlak ihtiyaç olmadıkça haplardan uzak durun.
6 ) Kontrollü Kalmanın Yolları
Olumlu düşünme için altın kurallar:
Başarıyı kabullenin.
Genellemelerle değil o duruma has şeylerle uğraşın.
En kötü korkularınızın gerçekleşme ihtimalini gerçekçi olarak değerlen- dirin.
Olabilecek en kötü senaryoyu düşünün.
Elinizden gelenin en iyisini yapın ve neticeyi kabullenin.
Kesinlik taşıyan şeyleri amaç edinin.
Olumsuz düşünceleri içinde bulunduğunuz çevre şartlarına göre değerlendirin.
Neyin yanlış olduğundan çok neyin doğru olduğu üzerinde yoğunlaşın.
Kendinize şöyle sorun: “Bu beni niye üzüyor?”
Olumlu düşünceden çok fazla şey beklemeyin.
Egonuzu nasıl desteklersiniz?
Başarılarınızı duyurun.
Başarılarınızı kutlayın.
Kendinize ödüller verin.
İyi yanlarınızın listesini çıkarın.
Başarılarınızı kaydedin.
Performansı tam ve doğru değerlendirmek:
Her olumsuz noktayı olumlu bir noktayla dengeleyin.
Yapıcı eleştiriden yararlanın.
Başarılar kadar başarısızlıkları da paylaşın.
Düzeltmeniz gereken şeylerin farkında olun.
Her hatadan çıkarılacak bir ders olduğunu unutmayın.
Kontrolü yeniden kazanmak:
Kendinize şöyle sorun: “işler bir parça daha iyi gitseydi durum nasıl olurdu ?”
Yapabileceğiniz bir şey olup olmadığını araştırın .
Stresli olduğunuzda beklentilerinizi azaltın.
Tıpkı bir oyuncu gibi performansınızı prova edin.
UNUTMAYIN:Durumun kendisi değil, sizin bakış açısı stres vericidir.
7. Başkalarına Destek Vermenin, Destek Oluşturma
Ve Kullanmanın yolları:
Destek haritası çıkarma:
Kendinizi desteklemenin yolları ve araçların tespit edilmesidir.
Desteklerinizin sayısı arttıkça, problemlerle başa çıkabilme yolun-da daha iyi donanmış olursunuz.
Destek haritası çizmek, sahip olduğunuz (ya da olabileceğiniz) destekleri görmenize yardımcı olur.
Kendinize sosyal, psikolojik ve fiziksel destekler bulun.
Desteği geliştirmenin yolları:
En önemli destek kaynağı kendinizsiniz.
Kendinizi söylediklerinizle destekleyin. Bu sizi cesaretlendirecektir.
Kendinizi destekleyen alışkanlıklar geliştirin. Nelerin sizde baskı ve endişeye yol açtığını bulun.
Başınıza dert açan alışkanlıklardan kurtulun. Bunun için şunları yapabilirsiniz.
Kendinizle bir anlaşma yapın ve anlaşmaya uyduğunuz sürece kendinizi ödüllendirin.
Alışkanlığı bırakmanın sonuçlarını göz önüne getirin.
Kısa bir süre için alışkanlığınızı bırakmayı deneyin.
Bir kez tam olarak bıraktığınızda bir daha dönmemeye çalışın.
Alışkanlığı bırakmaktan dolayı acı çekmeyin ve kendinizi ödüllendirin.
Başkalarından destek arayın.
İttifaklar kurun. Bu çevrenizden yararlanmada kullanılan özel bir terimdir.
Bir danışmanla konuşmayı deneyin.
Her şey sizin için bir destek kaynağı olabilir.
Unutmayın, “Ne giyerseniz osunuz.” Giysileri hemen etki yapan beden dilinizin bir parçası olarak kullanmayı aklınızdan çıkarmayın.
Hobiler ve günlük alışkanlıklar edinin.
İş, dinlenme ve eğlenceyi unutmayın.
Evcil hayvanları bir destek kaynağı olarak görün.
Rahatlayabileceğiniz bir yeriniz olsun.
Nasıl destek oluruz:
Destekleyici olun, boş bir onaylayıcı değil.
Pratik ve duygusal destekler önerin.
İnsanlara ilerlemeleri için destekleyici olun.
Can sıkıntısı gibi hissi olayların kendiliğinden olmadığını bilmek çok önemlidir. Sıkıntıya yakalanmıyorsunuz. Hayatınızdaki tüm diğer sonuçlar gibi, kendinize has zihinsel ve fiziksel faaliyetlerle, onu da kendiniz yaratıyorsunuz. Kederli olmak için hayatınızı değişik yönlerden görüntülemelisiniz. Kendi kendinize belirli şeyleri doğru bir ses tonuyla söylemek zorundasınız. Kendinizi özel bir durum ve nefes alıp verme sürecine uyarlamak zorundasınız. Örneğin, sıkıntılı olmak istiyorsanız; omuzlarınızı çökertip, sürekli yere bakmanızın size korkunç yararı olacaktır. Ayrıca sesinizi üzüntülü bir tonda kullanmak ve hayatınızda olabilecek en kötü senaryoları düşünmek de size yardımcı olur. Biyokimyanızı yetersiz beslenme, aşırı alkol ve uyuşturucu kullanma yoluyla karmaşaya sokarsanız; vücudunuzdaki kan şekerini düşürür, böylece de kendinizi bunaltma sokmayı garantilersiniz!Sınırsız Güç, Anthony Robbins
" 80 LERDEKİ YOKLUĞUN AİLELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ VE BU ETKİLERİN KORKUYA GÜDÜMLÜ ANNE TERLİĞİNE EVRİLİŞİ ÜZERİNE PARADİGMALAR "
Evet konumuz 70 ler ve 80 leri kapsıyor kısmen =)) O dönemlerde çocuk olanlar için oyunun adı idi YOKLUK .. ama yok olduğunu daha doğrusu YOKLUĞUN anlamını bilmezdiniz.. bu yokluk kavramı sadece çocuklar için geçerli değildi..Misal ana babalar için de bu geçerliydi.. Tv yi ele alalım örneğin..the özalın anayasayı bir kez delmekle birşey olmaz dediği günlerin öncesinde magic box yani inter star bugünki hali ile star yokken tv açılmazdı .. çünkü 12 kanal kapasiteli tv ye sahip olanlar için trt sadece tek kanaldı ve gündüz vakti pek yayın yapmazdı..YOKTU yani bizim için anlayacağınız..yurtdışından tanıdıklar gelirdi anlatırlardı orda 40 kanal var falan inanamazdık nasıl olur diye ?!?!! aklımız almıyordu çünkü ..bugün canımız istediği an soyup yediğimiz muz kivi falan zenginlik göstergesi ..kivinin fotoğrafını bile görmemişiz o derece YOK hayatımızda =) e tabi bu böyle olunca değer yargıları ve ahlak kuralları da çok farklıydı ..beslenme çantama atıp annemden habersiz okula götürdüğüm muz için hem öğretmenden hem annemden bir araba zopa yediğimi dün gibi hatırlıyorum..çünkü alan vardı alamayan vardı .. alamayanın canı çekmesin diye göz göre göre yedirmezdi öğretmen onu size.. anne baba okula çağrılır , sorumsuzluk ve terbiyesizlik yüze vurulur , herşeyden habersiz ebeveyn barut küpüne dönüp öğretmenin anlattıklarını sineye çekip leblebi gibi yutarken pimi çekik el bombasına döner , evdeki minik Van Damme ' lar için survivor çanları çalardı..Kan Sporu'nu evde hem izledik hem yaşadık anlayacağınız .. Yerli malı haftası kutlanır çocuklara Türk malı kullanımı öğütlenirdi..Portakalın ekürisi o günlerde leblebi tabi.. bu vasat ikiliden oluşmuş kombinasyonlarla döşenmiş günler dahi çılgın Manhattan partileri kıvamında geçerdi bizler için ilkokulda .. bir masada leblebi portakal ..diğerinde leblebi portakal..
sende ne var?
annem ceviz koymuş!!
tüm gözler o masada =) evden gelen 4 ceviz neredeyse 40 eşit parcaya bölünür paylaştırılır.. Cin Ali o günlerde çok populer ..sonradan semirmiş bıdık ali serisi ile pabucu dama atılmadan önceki günleri .. hoş gerçi 2000 lerde turkcell hazırkart reklamları ile geri döndü yenilenmiş imajı ve manitası ile.. her dönemin adamı oldu o! oyuncak derseniz çok kısıtlı..LEGOYMUŞ UZAKTAN KUMANDALI ARAÇLARMIŞ GI JOE -ACTION MAN FİGÜRLERİ FALAN HİÇBİRİ YOK!!! ordan burdan bulunan rulmanlarla tornet falan yapılır yokuşlarda rendelenmiş kaşara döndüğümüz günler yaşanırdı .. kollar bacaklar yara bere içinde ama gözlerin içi gülüyor.. sigara kağıdı şişe kapağı ve misket gözbebeği.. toplanır kolleksiyon yapılır falan fistan.. çokta nostalji ile kafanızı şişirmek istemiyorum .. kısaca YOKLUK tan var edilen bir dünyamız vardı.. tüm bunları buna vurgu yapmak için yazdım ..amacım 80 lerde çocuk olmak topiğine madde sıralamak değil.. anlat anlat bitiremeyiz ne o maddeleri ne o günleri..Ondan kelli , asıl inceleme burda başlıyor =) yokluk ve insanlardaki değer yargılarına etkileri ve arada kalan çocuklar asıl ele alacagımız husus =)
- " Bir maniniz yoksa annemler size gelmek istiyor Zöhre Teyzeciğim!" -
Yukarda belirttiğim gibi olanaklar böylesine kısıtlı iken , güneş batana kadar it ayağından paça yemişçesine oynayıp gezen , orda burda iğdeye ,vişneye ,olmamış ham elmaya dalan , günde 500bin kalori yakan çocuk bünyesi akşam olunca hüzünlere gark olurdu..Anneye ev gezmesi için yalvarılır (pek tabii ÇOCUKLU BİR EV) , "ÇOK" uslu bir çocuk olunacağına dair sözler verilir (?!?!?!) , baba da onaylarsa elçi olarak komuşuya çıkılıp yukardaki cümle kurulurdu.. komşu, "tabii buyursunlar" derse muazzam bir sevinç ile eve geri dönülür ,hazırlıklar başlardı..tabii komşunun evde olmadığı ya da kibarca kışalandığınız namüsait durumlar muazzam bir hüzün ile eve geri dönülür arkada barış manço gülpembe veyahut dönence çalardı soundtrack olarak.. bu gezmeler apartman aşırı ise muhakkak pastaneden tulumba tatlısı veya başka bir tatlı alınır götürülür ,komşuya gidiliyorsa evde pişen aşure, helva , pasta börek bir kaba konur üstü bir peçete ile örtülür , aman efendim ne zahmet ettiniz sözlerine karşılık ev sahibi veya sahibesine verilirdi..hoş gittik beş geldik muhabbetleri ile başlayan henüz biz çocuklar için kontrolden çıkmamış misafirlik bundan sonra başlardı..gidilen evin kızının kolonya servisine müteakip çaylar börekler pastalar servis edilir karınlar doyurulur depo fullenirdi..bu arada ilk tehlike dolu soru sorulurdu biz çocuklara "BİRAZ DAHA ALMAZ MISIN EVLADIM ?" bu aslında tuzaklı bir soruydu .. Soran ikram etmek ister ve hiçbir art niyetle bunu sormazdı size..ama ikinci bir tabak istemek o YOKLUK günlerinden gelip geçmiş anne baba için inanılmaz ayıp olarak algılanır , bu suçun cezası asla karşılıksız kalmazdı.. Anne yine tuzaklı ve uyarı dolu yalnız siz ikinizin anladığı bir ses frekansıyla " YE OĞLUM BURASI YABANCI YER DEĞİL! derse de almamak hatta ve hatta önünüze bir tabak daha geldiyse bile el sürmemek elzemdi..SÜRENLERE NELER OLUYOR ANLATICAM AZ SONRA =)) e karınlar doydu ,enerji barı perfect !(street fighter nesline selam olsun! ) hemen çocuklar bir odaya ayrılır neşeye koşulurdu..Başında bir büyük olmayan bu çocuklar muhakkak bir şey kırar döker =( Punisher aromalı anne ve telaşlı ev sahibesi koşup hasar kaydı çıkarmak için soluğu odada alırdı..( Burdan sonrası cidden bir dram .. kalbim şu satırları yazarken dahi korkuyla doluyor o günleri hatırlayıp..)
Zöhre Teyze , "Aman sizde birşey yok ya daha ne olsun cana geleceğine mala gelsin", diyerek bir yandan kendi çocuğunu sizin annenize çaktırmadan çimdikler sizin kafanızı okşar , buna karşılık anneniz de çaktırmadan sizi kevgire çevirmek suretiyle evsahibinin oğluna sevgi gösterip , "Hep bizim oğlanın işleri bunlar" diyerek dert yanardı.. evsahibi kırılan dökülen parcaları temizlemek için içerden faraş süpürge falan almaya gittiyse kısık ama ölümcül bir ses tonuyla "SENİNLE EVDE GÖRÜŞECEĞİZ ŞİMDİ KUDUR BAKALIM !" der zehri yuttururdu size..bu şu demekti: bunlar KARA KAPLI DEFTERE YAZILDI!! ve o defteri açan eller o akşam muhakkak o hesabı dürerdi..şimdi -dili geçmiş zamandan çıkarak olacakları anlatayım..
Bir köşede 8 yaşlarında 2 çocuk .. diğer köşede çift kişilik tahminen 60 70 kiloluk ikiye ayrılmış bir oturma grubu parçası..odada buz gibi bir korku havası.. soğuk terler dökülüyor.. şu dakika sizin için iki seçenek var.. eğer ki misafirliğin son demlerindeyseniz salona gidip uslu uslu oturup ölüm olmasa bile evde maruz kalacağınız kısmi felci kabullenecek ya da eğlenceye devam edeceksiniz.. TABİİ Kİ HER DURUMDA EĞLENCEYE DEVAM!! İÇ SOĞUK SULARI GÖR POPOM YOLLARI!!! =)) Bundan sonra yapacagınız şey iyice azıtıp kudurup yoldan çıktıktan sonra misafirlik biteyazdığı anlarda uykuya dalmak.. Kitaptaki en eski hile bu .. İnandırıcılık çok önemli zira işlediğiniz kabahatlere karşın birde uyuyor numarası yaptığınız anlaşılırsa kısmı felç bitkisel hayata dönebilir!! Ölüm sizi almış da geri getirmemiş gibi hareketsiz yatmalı , anneden gelecek ilk çimdiğe kati suretle reaksiyon gösterilmemeli ki bu çok zor =)) Pek tabii odaya girildi o çimdik yendi ve uyanıldı.. apartman merdivenlerinde isteksiz adımlar .. Eve giriş.. Anne eğer işi biliyorsa avını asla korkutup kaçırmaz ..Siz de yaptıklarınız yanınıza kar kaldı zannederek sevinçle yatağınıza yatmaya yeltenirsiniz .. Bu arada anne üstünü değiştirmiş mühimmat ve cephane tedariğini yapmıştır .. O yaşlardaki çocuklarda daha bir gelişmiş olan korkuyla katalist (bir şeyin ya da şahsın bir başka nesne olgu veya şahısla etkileşime girmesi durumu bkz : kimyasal reaksiyon ŞAHSIN YUSUF HALİ!! anla işte eheueheueh =) ) yetisi devreye girdi.. sizin arkanız annenize dönük görmediniz onu ama bir nesne uçarak geliyor size doğru..Burda bir nesneyi size tanıtmam gerek ..Nedir o ? GÜDÜMLÜ ANNE TERLİĞİ! Gülmeyiniz ..Bu öyle bir nesnedir ki hedefini muhakkak bulur .. kapının önündeyseniz içeri kaçarsınız ,33 banttan seker yine de sayıyı alır .. (Semih Saygıner gelse açıklayamaz bu kutsal nesnenin varoluşunu ..) hem sayıyı hem de canınızdan bir parcayı daha doğrusu.. hedefi bulamaması durumunda anne terliği getirmenizi söylediyse muhakkak getirmek FARZDIR(bakınız sünnet demiyorum!!)..çünkü daha fazla kızacak olursa dozaj artırımı devreye girer .. O durumlara girmek bile istemiyor o anları aklıma dahi getirmiyorum.. Bu arada arkada bu çalıyor : https://www.youtube.com/watch?v=Y15ZT1_VUfM 0:07' de giren kanuna çok dikkat ediniz =) siz de işi biliyorsanız paşa paşa gider beyaz bayrak ile koşulsuz şartsız teslim olur Sevr'i imzalarsınız..Kurtuluş Savaşına yeltenenin sonu cidden mortal kombat "finish him" lerine döner.. Fatality lere koşarsınız..
İşte kitabı görür görmez aklıma gelenler bunlar oldu =)) Başlık 80 lerde doğanlar için kırmızı alarm verdiriyordu yukarda yazdıklarımdan dolayı BENİ OKU diye .. Hemen sahaflardan edinip 2 3 gün gibi kısa bir sürede hatmettim.. Zaten okuması o derece zevkli ki kitap okuduğunuzu dahi anlamıyorsunuz.. tespitler ekol ötesi .. Şu anlattığım anektodların hepsi ve çoooook daha fazlası kitapta mevcut .. Mutlaka alıp okuyun .. Kesinlikle kaçırmayın!!
Ne olaki bu Mortal Kombat fatality leri diyenler için link :
https://www.youtube.com/watch?v=2YxPFw7lfY0
O GÜNLERİ ANMADAN OLMAZ .. COMMODORE CULAR SİZLERE DE SELAM OLSUN =))
https://www.youtube.com/watch?v=3JQkW6BgUYU
Herkes ve Hiç kimse için Bir Kitap.
Ne demek ki şimdi bu?
Yani şimdi böyle beylik laflar edeyim de okuyucu etkilensin diye mi yazmış bunu kitabın ilk sayfasına?
Unutulanlar unutanları asla unutmazlar gibi bir laf!
Hehe.
İlk okuduğumda tam da böyle söylemiştim.
En başta; Nietzsche okumak roman ya da hikaye okumaya hiç benzemiyor. Yapılan şeyin “okuma”ya benzediğini söylemek de bana gayet isabetsiz geliyor nedense. Bu filozofun yazdıklarıyla cebelleşmek, mücadele etmek gibi kitaplarını okumak. Nietzsche okunması kolay bir filozof değil demek bu adamı ve söylediklerini anlamak için verilen çabayı çok hafife almaktır. Nietzsche neredeyse bilinen tüm sistemleri ve teorileri eleştirmiş veya reddetmiş, gerçeğin doğruluğunu ve felsefi tartışmalarda doğrunun son söz olması gerektiğine bile şüpheyle yaklaşmış bir asi. Böyle Buyurdu Zerdüşt hayatımın birden fazla döneminde okuduğum ve her defasında bana kendimi bir rakiple fikirsel mücadeleye girmişim gibi hisettiren bir eser. Tabi, bu rakip dünyanın en zeki filozoflarından birisi olunca işler zorlaşıyor…
“…..
Deli bir adam kasaba pazarının ortasında, gündüz vakti elinde bir fenerle koşmakta ve bağırmaktadır; ‘Tanrı nerede?’ Herkesin deli diyerek uzaklaştığı bu adam karşısına çıkan herkesi çevirip bağırır ‘Tanrı öldü! Onu biz öldürdük. Katilleri biziz. Sen! Ben! Biz! Umursamazlığımız öldürdü onu! Rahat yataklarımız, miskinliğimiz öldürdü!’ “
Yukarıda yer alan pasajda geçen ‘Tanrı öldü’ lafını anlayabileceği en yanlış şekilde anlayıp Zerdüşt okudum demek cesaretini gösteren her yarı eğitimli şahıs Nietzsche için ateist ya da nihilist yakıştırması yapmıştır, yapmaktadır ve yapacaktır da. Bu yüzden okuması zor, anlaması çok daha zor.
Nietzsche okumaya başlamadan önce felsefeyle ilgili temel birkaç şeye vakıf olmak gerektiğini düşünüyor olsam da bu filozofun herhangi bir sistemi olmadığını ve varolan bütün sistemlerden aykırı bir yerde durduğunu düşünürsek diğer filozofların da, düşüncelerinin de etraflıca bilinmesi gerektiğini söyleyemem. Ama Nietzsche okumaya hangi kitabından başladığınız gerçekten önemli. “Ecce Homo” ve “İyinin ve Kötünün Ötesinde” gibi nispeten daha somut ve açık konuşan bir dil kullandığı kitaplar başlangıç için çok daha uygun. Bana sorarsanız özellikle Ecce Homo mutlaka ilk okunan kitap olmalı.
Böyle Buyurdu Zerdüşt’ü ilk okuduğumda 18 yaşındaydım ve hakkında lisedeki felsefe dersinde okuduğum 3-4 satırlık yazının dışında hiçbir şey bildiğim de yoktu. Ne yalan söyleyeyim, en fazla 3 bölümü okuyabildiğimi ve okuduğumun da yarısından fazlasını anlamadığımı, üstüne bir de Nietzsche’nin de ne yazdığından bihaber, kafası karışık ve kendisiyle çelişen, abartılmış bir gösteriş meraklısı olduğunu düşünmüştüm. Yıllar sonra, tecrübe edindikten sonra, ancak üçüncü okuyuşumda bu eserin Nietzsche’nin magnum opusu olduğunu idrak edebildim ve diyebilirim ki kesinlikle ilk defa Nietzsche okuyan birisi bu eseri eline almamalı. Böyle yaparsanız ne Nietzsche’yi anlayabilirsiniz ne de eserin hakkını verebilirsiniz. Daha çok kafanız karışır ve büyük ihtimalle eserin sonunu da göremezsiniz.
Başkahraman Zerdüşt gayet belli belirsiz bir kimliği olan ve son derece alegorik bir karakter. Sözleri bilmeceler ile dolu. Bu karakteri yaratan Nietszche ile ilgili bilginiz yoksa Zerdüşt’ün sözlerini, metaforlarını, kelime oyunlarını da çok yanlış anlayabilirsiniz.
Nietzsche ile ilgili en popüler yorumlardan birisi şu; Nietzsche’yi tamamen okudum diyebilmeniz için yazdığı bir cümlenin tam tersini başka bir eserinde bulmuş olmanız gerekir. Bu çelişkiler kimi zaman önemsizdir, kimi zaman ise çok önemlidir.
Herhalde her okur, okuduğu kitabın anlatmak istediği her şeyi bir çırpıda ve açıkça anlatmasını istiyordur. Nietzsche bu isteğe olabildiğince karşı hareket ediyor. Bildiğim kadarıyla öncüsü olduğu post-modernizmin ilk işaretleri de okuyucuya fazlasıyla hissettirdiği bu tavrında saklı zaten. Anlatılanlara dair en önemli, en temel şeylerin gözümüze sokularak aktarılmaması gerektiğine, “daha az kelimeyle daha çok şey anlatmanın” önemine inanan, bu yüzden şiirsel bir dil kullandığı yerlerde okuyucunun bir üst akla, bir yüksek kata kendi kendine ulaşıp gizemi kendisinin çözmesi gerekitğine inanan bir yazarın eserinde alegorileri görmek bu yüzden çok olağan. Tam da bu yüzden işte, Nietzsche okumak hem çok zor, hem de çok eğlenceli. İmgeler ve metaforlar sizi eğlendirirken bunların felsefede nereye oturduğunu bulmak da kafa karışıtırıyor.
1871 yılında Carl von Gersdorff’a yazdığı bir mektupta şöyle diyor Nietzsche;
“Din ve felsefede sessizliğini belli noktalarda koruyabilmek asil bir sanattır. ‘Kelime’ tehlikelidir –ve konu din yada felsefe olduğunda konuşulanlar çoğu zaman doğru değildir. Söyleyemeyebileceğimiz çok şey var ve özellikle dini ve felsefi konularda bunlar bizim mahremimiz gibidir. İnancımızın ve fikriyatımızın mahremleri, kökleridir o sözler; işte tam da bu sebeple gün ışığına çıkarıp göz önünde gezdirilmemeleri gerekir.”
Eserin tam ortasında yer alan bir tema var; Tanrının ölümü. Bu olguya 4 semavi din yada diğer metafizik inançların tanrılarının can vermesi olarak bakmak tam olarak Nietzsche’nin ifrit olduğu cahillik tipidir. Tanrının ölümü Nietzsche için kültürel bir olgudur.
Zerdüşt insanların kalbindeki Tanrı inancının günden güne azaldığını görür fakat bu inancın yerine insanları motive edecek başka bir inanç gelmemektedir. Zerdüşt’ün kasabasında yaşayan insanlar ilerleyen zamanla birlikte “Son İnsan” olmaktadır. Son insan ifadesi olabildiğince uysallaşmış ve huzur içinde, hiçbir şeye karışmadan var olmak isteyen insan tasvirini karşılar. İnsanoğlu taştan evler yapmış, ateş ve suyu bu evlere taşıyıp güvenliğini ve beslenme ihtiyacını karşılamış, polislerle, hakimlerle adaleti sağlayıp yolun sonuna gelmiştir. Huzurlu, tembel, korkak ve çekimser olan bu insan modernizm ile yolunu bitirdiğini düşünmektedir.
Zerdüşt ise Son İnsanın karşısına, onun antitezi olan “Ubermensch”’i, yani “Üst İnsan”ı koyar. İnsanlar için yeni bir amaçtır Ubermensch. Modernizm ile biten yolun devamıdır. Huzursuz, ter içinde, korkusuz ve amacına odaklanmış bir yaratıktır Ubermensch.
Tanrının ölümünden sonra ortaya çıkan en mühim soru ise şudur; Tanrının öldüğü, ahlaki ve felsefi ve hatta dini sınırların ortadan kalktığı bir kültürün içinde nasıl olacak da sağlıklı ve büyüyen bir toplum yeniden inşa edilebilecektir?
İşaret edilen ideal topluma ulaşmak için herkesin seferber olması gerekir. Bu yüzden herkes için bir kitaptır. O ideal topluma ulaşmanın imkansızlığı ise ortadadır. Bu yüzden de hiç kimse için bir kitaptır.
(Önceki incelememi beğenmemiştim. Üzerine biraz uğraşarak bunu yazmak istedim ve sonuçtan memnunum. Bazı yerlerde internetten yardım aldım fakat bu minimum düzeyde. Keyifli okumalar)