Uyuşturucu Madde Ticareti Suçu Nedir?Uyuşturucu madde ticareti suçu TCK m. 188’de düzenlenmiştir.
TCK 188. maddesi birinci fıkrasında, uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç edenlerin; üçüncü fıkrasında, uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, sevk eden, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden, bulunduranların cezalandırılacağı hükme bağlanmıştır.
Uyuşturucu madde ticareti, TCK m. 188’de açıklandığı üzere, imal, ithal, ihraç, satma, satışa arz etme, nakletme şeklinde kendini gösterir. Dünyada olduğu gibi ülkemizde de uyuşturucu madde suçları ve cezaları suç ve cezalar arasında önemli yer tutmaktadır.
Uyuşturucu Madde Ticareti Suçları Nelerdir?
1- Uyuşturucu Madde İmal Etme Suçuİmal etmekten kasıt, hammaddelerin kullanılıp belli bir işlemden geçirilerek uyuşturucu madde haline dönüştürülmesidir. İmal etme suçunun unsurları araştırılırken dikkat edilmesi gereken, uyuşturucu madde imalatında kullanılan hammaddelerin ve bunu uyuşturucu maddeye dönüştürme araçlarının varlığıdır.
2- Uyuşturucu Madde İthal Etme SuçuUyuşturucu madde ithalatı suçu, uyuşturucu ya da uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak yurt dışından ülke içine sokmakla oluşur. Amaç ülke içinde kullanmaya sunmaktır. Uyuşturucu maddenin kim tarafından ve ülkeye hangi yolla sokulduğunun suçun oluşması açısından önemi yoktur.
3- Uyuşturucu Madde İhraç Etme SuçuUyuşturucu madde ihraç etmek suçu, yurt içinde üretilen veya başka yollardan elde edilip yurtta bulunan uyuşturucuların gümrükten geçirilerek başka bir ülkeye çıkarılmasıdır.
Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak sevk etmek suçu, uyuşturucu maddenin başkasına gönderilmesiyle oluşur.
4- Uyuşturucu Madde Sevk Etme Suçu
Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak nakletmek suçu, uyuşturucu maddeyi başkasına verilmek veya devredilmek, faydalanılmasını sağlamak üzere bir yerden başka bir yere taşınmasıyla oluşur.
5- Uyuşturucu Madde Nakletme Suçu
6- Uyuşturucu Madde Kabul Etme SuçuUyuşturucu maddeyi temin etme suçu, kişinin uyuşturucu maddeyi kişisel kullanım sınırlarını aşacak düzeyde olduğu haliyle ve kullanım amacı dışında kabul etmesiyle oluşur.
7- Uyuşturucu Madde Bulundurma SuçuUyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak bulundurmak suçu, kişinin uyuşturucu maddeyi kişisel kullanım miktarını aşacak ölçüde bulundurmasıyla oluşur.
8- Uyuşturucu Madde Temin Etme (Başkasına Verme, Sağlama) SuçuUyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak başkalarına vermek suçu, uyuşturucu maddenin başkasına verilmesiyle, uyuşturucu madde sağlamasıyla oluşur.
9. Uyuşturucu Madde Satın AlmaUyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak satın almak suçu, kişinin uyuşturucu maddeyi kişisel kullanım sınırlarını aşacak düzeyde ticari amaçla satın almasıyla oluşur.
10. Uyuşturucu Madde SatmaUyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satmak suçu, bir bedel karşılığında, uyuşturucu maddeyi başkasına verme ile oluşur.
Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satışa arz etmek suçu, satılmak üzere uyuşturucu maddeyi hazır etme, satışa hazır hale getirme, satış için hazırlık aşamasını geçmekle oluşur.
11. Uyuşturucu Maddeyi Satışa Arz Etme
Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti Suçunun ŞartlarıUyuşturucu ticareti suçunun şartları TCK m. 188’de belirtilmiştir.
- Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri imal etmek,
- Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ithal etmek,
- Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ihraç etmek,
- Uyuşturucu ve uyarıcı maddeleri satmak,
- Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri satışa arz etmek,
- Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri başkalarına vermek,
- Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri sevk etmek,
- Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri nakletmek,
- Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri depolamak,
- Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri satın almak,
- Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri kabul etmek,
- Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri bulundurmak.
Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti Suçunun UnsurlarıUyuşturucu Madde Ticareti Suçunun Unsurları:
- Korunan Hukuki Değer: Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçunda korunan hukuki değer, kamu sağlığıdır/genel sağlıktır.
- Suçun Maddi Unsuru:
- Fail: Uyuşturucu madde ticareti suçunun faili herkes olabilir.
- Fiili: Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri satmak, satışa arz etmek, başkalarına vermek, sevk etmek, nakletmek, depolamak, satın almak, kabul etmek ve bulundurmaktır.
- Suçun Manevi Unsuru: uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti suçu kasten işlenen suçlardandır. Bu suç yönünden genel kast geçerlidir.
Uyuşturucu madde ticareti suçunun en somut delillerinden biri takip ve yakalamadır.
Uyuşturucu Madde Ticareti Suçunda Somut Delil Nedir?
İletişim kayıtları, imal ve ticarette kullanılan tartı, paketleme malzemesi gibi somut malzemeler önemli delillerdendir.
Delillerde herhangi bir sınırlama yoktur. Her şey delil olabilir.
Uyuşturucu İmal ve Ticareti CezasıUyuşturucu madde kullanımının yarattığı toplumsal, sosyal tehlikenin önüne geçebilmek amacıyla, uyuşturucu ticareti cezası ağırlaştırılmıştır.
- Uyuşturucu Madde İthal veya İhraç etme: Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç edenlere verilecek ceza, yirmi yıldan otuz yıla kadar hapis ve iki bin günden yirmi bin güne kadar adlî para cezasıdır.
- Uyuşturucu Madde Satma, Satışa Arz Etme, Başkalarına Verme, Sevk Etme, Nakletme, Depolama, Satın Alma, Kabul Etme, Bulundurma:
Ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde uyarıcı veya uyuşturucu madde satma, satışa arz etme, başkalarına verme, sevk etme, nakletme, depolama, satın alma, kabul etme, temin etme, bulundurma suçunun cezası, on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmi bin güne kadar adlî para cezasıdır.
Kendisine uyuşturucu madde verilen veya satılan kişinin çocuk olması hâlinde, veren veya satan kişiye verilecek hapis cezası ise on beş yıldan az olamayacaktır.
Ağırlaştırıcı Nedenler:
- Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin eroin, kokain, morfin, sentetik kannabinoid ve türevleri veya bazmorfin olması (ki metamfetamin ticareti cezası da bu kapsama girmektedir);
- Fiillerin, okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların varsa çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi; hâlinde verilecek cezanın yarı oranında artırılacağı hükme bağlanmıştır.
- Belirtilen suçların, üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde ise verilecek ceza bir kat artırılacaktır.
Uyuşturucu veya uyarıcı etki doğurmamakla birlikte, uyuşturucu veya uyarıcı madde üretiminde kullanılan ve ithal veya imali resmi makamların iznine bağlı olan maddeyi ülkeye ithal eden, imal eden, satan, satın alan, sevk eden, nakleden, depolayan veya ihraç eden kişi sekiz yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılacaktır.
Belirtilen suçların tabip, diş tabibi, eczacı, kimyager, veteriner, sağlık memuru, laborant, ebe, hemşire, diş teknisyeni, hastabakıcı, sağlık hizmeti veren, kimyacılıkla veya ecza ticareti ile iştigal eden kişi tarafından işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılacağı hükme bağlanmıştır.
Uyuşturucu Ticaretinin Delili Olarak Hassas TeraziUyuşturucu ticaretinde hassas terazi büyük önem taşımaktadır. Gerek fiyatlandırma gerekse kullanım bakımından miktarların hassas terazilerde tartılıp paketlenmesi uyuşturucu suçlarının olmazsa olmaz yöntemlerindendir.
Uyuşturucu Madde Kullanma ve Bulundurma CezasıTCK 191. maddesi 1. fıkrasında uyuşturucu kullanma cezası ile uyuşturucu bulundurma cezası aynı kapsamda değerlendirilmiştir. Buna göre, kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacaktır.
TCK m. 188/3 kapsamındaki fiilleri işleyenlere etkin pişmanlıktan yararlanma olanağı tanınmış, TCK 192. maddesinde, uyuşturucu suçunda etkin pişmanlık hükümlerine yer verilmiştir.
Uyuşturucu Madde Ticareti ve Etkin Pişmanlık Ceza İndirimi
Maddenin 1. fıkrasına göre, resmi makamlar tarafından haber alınmadan önce, diğer suç ortaklarını ve uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin saklandığı veya imal edildiği yerleri merciine haber veren ve verilen bilginin suç ortaklarının yakalanmasını veya uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ele geçirilmesini sağlaması halinde, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarına iştirak etmiş olan kişiye ceza verilmeyecektir.
Maddenin 2. fıkrasına göre, resmi makamlar tarafından haber alınmadan önce, bu maddeyi kimden, nerede ve ne zaman temin ettiğini merciine haber vererek suçluların yakalanmalarını veya uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ele geçirilmesini kolaylaştıran ve kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran kişiye ceza verilmeyecektir.
Maddenin 3. fıkrasına göre, bu suçlar haber alındıktan sonra gönüllü olarak, suçun meydana çıkmasına ve fail veya diğer suç ortaklarının yakalanmasına hizmet ve yardım eden kişi hakkında verilecek ceza, yardımın niteliğine göre dörtte birden yarısına kadarı indirilecektir.
Maddenin 4. fıkrasına göre, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişinin, hakkında kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmaktan dolayı soruşturma başlatılmadan önce resmi makamlara veya sağlık kuruluşlarına başvurarak tedavi ettirilmesini istemesi halinde cezaya hükmolunmayacaktır.
Uyuşturucu Madde Ticareti Suçunda Adli Para Cezasına Çevirme, Erteleme ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması KararıBir yıl veya daha az süreli hapis cezaları adli para cezasına çevrilebildiğinden ceza miktarı itibariyle uyuşturucu ticareti suçunda hükmedilecek hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi mümkün değildir.
Suçun niteliği bakımından bir engel olmasa da hapis cezasının miktarı 2 yılı aştığından uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticaret suçunun cezasının ertelenmesi mümkün değildir.
Nitelik açısından bir engel bulunmasa da ceza miktarı itibariyle 2 yılı aştığından uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticaret suçunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması mümkün değildir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 14.06.2022 gün ve 2020/104 E., 2022/444 K.
---------------------
Suça konu uyuşturucu maddenin 2 adet bir litrelik, 1 adet bir litrelik, 1 adet beş yüz mililitrelik ve 1 adet 250 mililitrelik olmak üzere toplam brüt ağırlığı 3 kilogram 564 gram gelen plastik şişeler içerisinde ele geçirilmesi, ... ... net sıvı madde miktarının 3 kilogram 250 gram (3,250 lt) olması, ... suç konusu uyuşturucu maddenin ... kişisel kullanım miktarının çok üzerinde ve ticaret amacıyla uyuşturucu madde ithal edildiğinin, ... ... sanığın eyleminin sübutu ve nitelendirilmesine dair ulaştıkları bu sonucun hukuk kurallarına, akla, mantığa, genel hayat tecrübelerine ve bilimsel görüşlere aykırı da olmadığının kabulü gerekmektedir.
Ceza Genel Kurulu, 17.05.2022 gün ve 2021/432 E., 2022/348 K.
----------------------------
İkamette yapılan arama sonucunda ... TV ünitesinin alt sehpasının orta çekmecesinde, beyaz şeffaf naylon poşette kokain, aynı çekmecede kokain bulaşıklı oldukları tespit edilen iki adet hassas terazi ile çok sayıda kilitli poşetin ve aynı odada bulunan koltuk üzerinde toplam 5485 TL'nin, evin mutfak kısmındaki çekmecede ise kokain kaynatmakta kullanılan amonyak ele geçirilmesi, ... ikametin önüne çok sayıda ticari taksinin gelerek kısa süre beklemelerinin ardından ayrıldıklarına ilişkin tespit ile ikamette yapılan aramada suça konu kokain, kokain bulaşıklı hassas teraziler, çok sayıda kilitli poşet ve kokain kaynatmakta kullanılan amonyak ele geçirilmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde; sanık ...'un, ... uyuşturucu madde ticareti yapma suçunu işlediği kabul edilmelidir.
Ceza Genel Kurulu, 26.04.2022 gün ve 2021/392 E., 2022/297 K.
SIK SORULAN SORULAR
1- Uyuşturucu Satıcısı Kaç Yıl Ceza Alır?
Uyuşturucu satıcısının alacağı ceza on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmibin güne kadar adlî para cezasıdır. Uyuşturucu madde satılan kişi çocuk ise hapis cezası on beş yıldan az olamaz.
2- Kaç Gram Uyuşturucu ile Satıcı Olunur?
Esrar kullananların her defasında 1-1,5 gram olmak üzere günde üç kere tüketebilecekleri, bu miktarın yıllık kadarının kullanım sınırları içinde olduğu kabul edilmektedir.
3- Uyuşturucu Madde Ticareti Suçunda Madde Miktarının Önemi Nedir?
Madde miktarının önemi, suçun ticaret mi kullanma mı sayılacağı açısından önem taşımaktadır. Bir kullanıcının yıllık tüketime kadar bulundurması halinde suç kullanım, bunu aşan miktarı bulundurması halinde ise suç ticaret kapsamında değerlendirilebilecektir.