Av. Hasan Sözmener
Egemenlik duyarlılığı
İki hafta önceki yazımda, cumhurbaşkanının topu, anayasa mahkemesine attığını yazmış ve egemenliğimiz konusunda gösterilmekte olan duyarlılığın aslında birçok konuda gösterilmediğini ve bu konuda yasal bir örnek olduğunu ve bu yasal örneği geçen haftaki yazımda yazacağımı, belirtmiştim. Maalesef geçen haftaki yazımda bu konuyu yazamamıştım. Bu hafta yazıyorum.
Önce anayasamıza bir bakalım. 3. maddesine göre, egemenlik, kayıtsız şartsız, KKTC yurttaşlarından oluşan halkındır. Halk egemenliğini, anayasanın koyduğu ilkeler çerçevesinde, yetkili organları eliyle kullanır. 6. maddesine göre ise, yargı yetkisi, KKTC halkı adına bağımsız mahkemelerce kullanılır. Anayasa halkın egemenliğini yasama, yürtütme ve yargı olmak üzere üçe ayırmıştır.
Koordinasyon ofisine karşı çıkanlara göre, halkın olan egemenliğin bir kısmı, bu ofise verilmektedir ve halkın egemenliği bir yabancı ülke tarafından kurulan bir ofise devredilemez, böyle bir devir anayasaya ve yasalara aykırıdır. Eğer gerçekten de, KKTC halkına ait olan bir egemenlik kısmen de olsa böyle bir ofise devrediliyorsa, böyle bir devir anayasaya aykırı olur. Böyle bir anayasaya aykırılık, bir uluslararası sözleşme ile yapılmakta ise, bugüne kadar öğrenmiş olduğum ve bilmekte olduğum hukuka göre, mahkemelerimizin, bu gibi bir anayasaya aykırılık konusunda bahşedebilecekleri bir çare yoktur. Böyle bir anayasaya aykırılığı önlemekle görevli olanlar öncelikle milletvekilleridir, sonrasında da cumhurbaşkanıdır. Bence cumhurbaşkanı, bu konuyu anayasa mahkemesine sormakla iyi yapmamıştır. Çünkü böyle yapmakla, halkın çığ gibi büyüme eğilimini göstermiş olan demokratik eylem ve tepkilerinin önüne geçmiştir. Belki de bu hareket, barışa doğru yönlenecek ve sonuçta liderlerin gerçekleştiremedikleri barışa kadar uzanabilecekti. Kıbrıs türkü olarak bu şansımızı da böylece kaybetmiş olduk.
Neyse ben esas konuma dönüyorum. Ne demiştik?...” “Yargı yetkisi, KKTC halkı adına bağımsız mahkemelerce kullanılır” demiştik. Peki; hakikaten öyle mi?
Avrupa Birliği'nin KKTC’de bazı projeleri finanse etmekte olduğunu bilmekteyiz. Bu konuda bazı hukuki ihtilafların çıkması da doğaldır. Peki; bu gibi KKTC ülkesinde meydana gelen hukuki ihtilafların çözüm yeri hangi mahkemelerdir? Hemen cevabı veriyoruz. Egemenlik, kayıtsız şartsız KKTC yurttaşlarından oluşan halka ait olduğuna ve halkın bu egemenliğini anayasanın koyduğu ilkeler çerçevesinde yetkili organları eliyle kullandığına ve yargı yetkisinin de, KKTC halkı adına bağımsız mahkemelerce kullanıldığına göre, bu gibi ihtilafların çözüm yeri, KKTC mahkemeleridir.
Cevabımız doğru mu? Anayasamıza göre ve koordinasyon ofisine karşı olanlara göre doğrudur.
Geliniz bir bakalım. 9/76 sayılı Mahkemeler yasasını açıyorum ve bu yasanın 24. maddesini buluyorum ve bakıyorum. Bu madde yeniden kaleme alınmış ancak esas itibarı ile bu maddeye 2013 yılında yapılmış olan bir değişiklikle bir fıkra eklenmiş ve bu fıkra (3) olarak numaralandırılmıştır. Bu fıkrayı aynen yazıma aktarıyorum ve bu fıkranın özellikle koordinasyon ofisine karşı çıkanlar tarafından son derece dikkatli bir şekilde okunmasını rica ediyorum.
“(3) Taraflardan en az birinin, uluslararası örgüt ve/veya kurum ve/veya kuruluş olması şartı ile bir sözleşmenin tarafları, ilgili sözleşmeden kaynaklanacak ihtilafların çözümlenmesi için, anılan uluslararası örgüt ve/veya kurum ve/veya kuruluşun merkezinin bulunduğu ülke mahkemesini sözleşme metni içerisinde münhasıran yetkili kılabilirler. Söz konusu ihtilaflara ilişkin dava ve/veya müracaatlarda, yukarıdaki (1)’inci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerine bakılmaksızın, sözleşmede belirtilen mahkeme yetkilidir. Yetkisizlik kararı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Mahkemeleri tarafından itiraza gerek olmaksızın resen verilebilir.”
Bu fıkra ne diyor biliyor musunuz? “Ben KKTC yurttaşlarından oluşan bir halk malk tanımam, KKTC yurttaşlarından oluşan halkın egemenliğini, megemenliğini hiç tanımam, böyle bir halkın yargı margı yetkisini asla tanımam” İşin en enterasan yanı ise, KKTC mahkemelerine diyor ki, “itiraza bile gerek olmadan, sen yetkisiz mahkeme olduğunu saptayacaksın ve davaya bakmayacaksın.” Bunları kim diyor? 2013 yılında, halk adına yasama yetkisini kullanmakta olan yasama organı diyor, yani halkın seçtiği milletvekilleri diyor. (3). Fıkranın bahsettiği (1). Fıkranın (a), (b),ve (c) bendleri, bir davaya KKTC’nin hangi ilçedeki kaza mahkemesinin bakmaya yetkili olduğunu düzenlemektedir.
Evet bu husus, egemenliğe önem verenlere duyurulur. Bunun dışında da egemenlikle bağdaşmayan yasal onlarca, yüzlerce düzenleme daha vardır.