Üç aylık hamile ve sabah bulantısından midesi bulanan Yasmin Acosta Ruiz, kavurucu Temmuz sıcağında kovalarca suyla dolu bir arabayı itti. O ve 7 yaşındaki oğlu, arabayı bir hız tümseğinden geçirirken kaldırıma sular aktı. İkisi de sırıttı.
Burada, Meksika’nın su krizinin yüzü haline gelen, genişleyen bir sanayi şehri olan Monterrey’in eteklerinde, her damla önemlidir.
Kuraklık, bölgenin 5 milyon sakini için suyun yaklaşık %60’ını sağlayan üç rezervuarı kuruttu. Artık çoğu eve her sabah sadece birkaç saat su veriliyor. Ve şehrin çeperinde birçok musluk tamamen kurudu.
Son iki hafta içinde, Acosta’nın evinde sadece bir kez, birkaç saat boyunca su akmıştı. Zamanın geri kalanında – sifonu çekmek, çamaşır yıkamak, bulaşık yıkamak veya banyo yapmak için – Acosta, yarım mil ötedeki bir parktaki bir kuyudan suyu elle çekmek zorunda kaldı. İçilebilir değildi, bu yüzden yemek pişirmek için şişelenmiş su almak zorunda kaldı.
O gün kuyuya sekizinci yolculuğunu bitirirken alnındaki teri silerek, “Sanki zamanda geriye gittik,” dedi. “Ve yarın her şeyi yeniden yapmak zorunda kalacağım.”
Hayal kırıklığına uğramış sakinlerin protesto için ana otoyolları kapatması ve eyaletin diğer bölgelerindeki insanların şehre acil durum akışını yönlendirmesi gereken boruları ateşe vermesiyle kriz yaygın bir kargaşaya yol açtı.
Birçoğu, hükümet yetkililerine ve ayrıca, özel kuyular aracılığıyla gergin akiferden su çekmelerine izin veren federal imtiyazlar sayesinde büyük ölçüde her zamanki gibi çalışmaya devam eden bölgenin mega fabrikalarına kızgın.
Uzmanlar, burada ortaya çıkan krizin Meksika’nın geri kalanı ve Amerika’nın Batısı için sert bir uyarı olduğunu söylüyor.
Monterrey’deki durumu Güney Kaliforniya için bir “kristal top” olarak nitelendiren UC Davis’te su yönetimi uzmanı Samuel Sandoval Solis, “Bu bir uyandırma çağrısı olmalı” dedi.
Her ikisi de, büyük ölçüde uzaktaki su kaynaklarına dayanan yoğun metropol merkezleridir.
Monterrey, karla kaplı Colorado Rockies’ten Meksika Körfezi’ne kadar 1.800 mil uzanan ve sınırın her iki tarafındaki kollar tarafından beslenen Rio Grande havzasının yarı kurak kuyruğunda oturuyor. Ona hizmet eden üç barajdan ikisinin arkasındaki rezervuarlar neredeyse boş.
Sularının yaklaşık %55’ini Colorado Nehri ve Kuzey Kaliforniya’dan ithal eden Güney Kaliforniya şehirleri, su kullanımını azaltmak zorunda kaldılar ve kuraklık devam ettikçe ve bölgedeki federal baskı arttıkça su kullanımını azaltmak zorunda kaldılar. Colorado.
Sandoval Solis, “Monterrey, aşırı çekimli akiferlerin, düşük rezervuarların ve düşük su ithalatının mükemmel bir fırtınasına sahip” dedi. “Aynı şeyi Los Angeles’ta da görüyorsun.”
Yine de bir fark, Meksika’nın daha az suyla bir gelecek planlaması konusunda Kaliforniya’dan daha yavaş olması.
Meksika’nın fakir bölgelerinde su hiçbir zaman verilmedi. Nüfus sayımı verilerine göre, borulu suya erişimi olan Meksikalı hanelerin yaklaşık yarısı aralıklı olarak hizmet alıyor. Yağmurlu Mexico City bile, yeterli su toplama sistemlerinden yoksun olduğu için ara sıra hizmet kesintileriyle karşılaşıyor.
Monterrey’in farklı olması gerekiyordu. ABD sınırının iki saat güneyinde, parıldayan ofis kulelerine, lüks araba galerilerine ve Amerikalılara beyaz eşya, araç, alkolsüz içecek ve çelik sağlayan modern fabrikalara ev sahipliği yapan Meksika’nın en zengin şehirlerinden biridir.
Ülkenin diğer bölgelerine göre buradaki yüksek maaşlar, şehrin nüfusu son kırk yılda üç katına çıkarken, milyonlarca işçiyi çekti.
Su yönetim planı ayak uyduramadı.
Barajları desteklemek için yetkililer, 300 mil güneydeki Rio Panuco’dan su taşıyacak devasa bir su kemeri inşa etmeyi planladılar. Ancak proje, ana yüklenicinin bir yolsuzluk skandalına karışmasının ardından 2016 yılında iptal edildi.
Su uzmanları, şehrin sürdürülemez bir yolda olduğu, Sandoval Solis’in deyişiyle “saatli bomba” olduğu konusunda yıllardır uyarıyorlar.
Sonra kuraklık vurdu ve en büyük korkuları gerçek oldu.
Güneybatı Amerika Birleşik Devletleri ile birlikte, Meksika’nın yaklaşık %60’ı kuraklık içinde. Klimatologlar, iklim değişikliğiyle birlikte etkileri yoğunlaşan La Niña olarak bilinen hava olayıyla bağlantılı olduğunu söylüyorlar.
Nuevo León Valisi Samuel Garcia geçenlerde “Aşırı bir iklim krizi içindeyiz” dedi. “Bugün hepimiz bunu yaşıyoruz ve acı çekiyoruz.”
Bölgenin kaynakları başka şekillerde zorlandı.
1944 tarihli bir anlaşmaya göre, Meksika’nın Amerika Birleşik Devletleri’ne Rio Grande kollarından belirli bir miktar su vermesi gerekiyor. 2020’de bu tahsisin Chihuahua eyaletinden gelmesi planlandı, ancak oradaki çiftçiler şiddetli protestolar düzenledikten sonra, Meksika Devlet Başkanı Andrés Manuel López Obrador, Amerikalılara Teksas sınırındaki iki uluslararası barajdan su vermeye karar verdi. Buna karşılık, bu suya güvenen Meksikalı çiftçilere Monterrey’i besleyen El Cuchillo Barajı’ndan akış verildi.
Monterrey’in su ajansının müdürü Juan Ignacio Barragán, krizin görünürde hemen bir sonu olmadığını söylüyor.
Ajans, kuzey Meksika’da su kullanımını izleyen sadece bir avuç federal müfettiş olduğu için çoğaldığını söylediği yasadışı kuyuları ve boru hattı saptırmalarını kapatmak için çabalıyor. Atıksu geri dönüşüm tesisi kurmayı planlıyor, daha fazla kuyu açıyor ve devam eden bir büyük baraj projesi daha var.
Hedef, 2050 yılına kadar 10 milyon nüfusa yetecek kadar suya sahip olmak.
Bu arada bölgedeki işletmelerden yardım istiyor.
Buradaki önemli bir çelik fabrikası olan Ternium, kuyusundan şehrin su sistemine saniyede 40 galon veriyor. Heineken tesisi, kamu kullanımı için bir kuyu açmaktadır. PepsiCo, binlerce galon şişelenmiş su bağışladı.
Burada aynı adı taşıyan sarp bir dağın eteğinde bulunan Topo Chico fabrikası, yerel sakinlerin fabrikanın dışında testileri içme suyuyla doldurmalarına uzun süredir izin veriyor. Şimdi şehrin her yerinden insanlar geliyor, saatlerce banyo ve diğer ihtiyaçlar için su temin etmek için bekliyorlar.
Ancak bölgenin en büyük fabrikalarının su kaynaklarında herhangi bir kesinti görmemiş olması, López Obrador da dahil olmak üzere pek çok kişi için uygun değil. Bu hafta başkan, yardım etmek için daha fazlasını yapmazlarsa içecek fabrikalarını kapatmakla tehdit etti.
71 yaşındaki Margarita Estrada da endüstrinin kuyu suyunu sakinlere yönlendirmesi gerektiğini düşünüyor.
“Hangisi daha önemli, bira mı yoksa topluluk mu?” Monterrey’de çoğalan ve büyük ölçüde Amerikan pazarına hizmet eden bira fabrikalarına atıfta bulunarak dedi. “Öncelik burada olmalı.”
Üç gündür suyu kesilmeyen mahallesine su dağıtmaya gelen bir tankerin önünde 100 derecelik sıcakta baygınlık geçiriyordu.
Bir işçi çelik küvetini hortumla doldururken, Estrada ve bir komşusu teselli etti.
“Tanrı bize kızgın diyorum,” dedi komşu. “Gökyüzünde bulutlar var ama asla yağmur yağmıyor.”
Hayır, suçlu biziz, dedi Estrada. “Çevreye dikkat etmedik”
Arkalarında, bazıları şemsiyelerin altında güneşten saklanan 40’tan fazla kişi bekliyordu. Bebek arabalarını, çalıntı alışveriş arabalarını ve çöp kutularını – galonlarca suyu eve götürmelerine yardımcı olacak tekerlekli her şeyi ittiler.
Bazı adamlar, Estrada’nın küveti 1974 Chevrolet kamyonunun arkasına taşımasına yardım etti. Evine döndüğünde, kova kova kendisi boşaltırdı.
Yedi çocuk yetiştiren ve yetkililerin bu mahalleye asfalt yollar getirmesi için baskı yapmasına yardım eden bekar bir anne, zorluklara alıştı. Ama günlük su avı canını yakmaya başlamıştı. “Acı çekiyoruz,” dedi.
Krizin en çok yoksulları vurduğuna şüphe yok.
Orta sınıf ve varlıklı sakinler, tipik olarak, musluklarından gelen sınırlı suyu çatı tanklarında depolamalarına izin veren toplama sistemlerine sahiptir.
Meksika’nın en zengin bölgesi olan Monterrey banliyösü San Pedro Garza Garcia’da bazı evlerde yeşil çimenler ve dolup taşan yüzme havuzları var.
Su ajansının başkanı Barragán, San Pedro’nun su kaynağında kesinti olduğunu, ancak büyük bir su kemerinin yakınında olduğu için diğer yerlere göre daha az olduğunu söyledi. Uzaktaki mahalleler daha fazla acı çekiyor çünkü su basıncı o kadar düşük ki her zaman onlara ulaşmıyor.
1970’lerde ve 1980’lerde Monterrey’de yaşanan su krizi hakkında bir kitap yazan Cal State San Marcos’ta emekli profesör Vivienne Bennett, şehrin bir üretim merkezi olarak kurulmasına yardım eden sanayicilerin fabrikaların ve zengin mahallelerin en iyi suya sahip olmasını sağladığını söyledi. altyapı.
Bennett, hüsrana uğramış kadınların önderlik ettiği bir protesto hareketinin, yeni bir barajın inşası ve 300.000 kişinin evine borulu su yerleştirilmesi de dahil olmak üzere bazı anlamlı değişikliklerle sonuçlandığını söyledi. Ancak Monterrey’in altında yatan açmaz devam ediyor: Altyapı hızlı büyümeye ayak uyduramıyor.
“Krizin yeniden geliştiğini görmek akıllara durgunluk veriyor” dedi.
San Pedro’nun yaklaşık 20 mil kuzeybatısında Garza Garcia, sadece Garcia olarak adlandırılan daha mütevazı bir şehirdir. Burada, yoğun konutlar, çoğu eyalet dışından, yakındaki fabrikalarda Caterpillar traktörleri, Carrier klimaları ve Mercedes-Benz otobüsleri üreten işçilerle dolu.
4.000 galondan fazla su taşıyan bir kamyonun yoğun akşam trafiğinde Garcia’ya ulaşması bir saat sürdü. Konut bloğuna çekildiğinde, insanlar koşarak geldi.
27 yaşındaki Francisco Saldaña, yakındaki bir fabrikada gece vardiyasına başlamadan önce kovaları doldurmak için acele etti. Onları eve bırakır bırakmaz, 22 yaşındaki karısı günlerdir ilk kez iki küçük kızını yıkamaya başladı.
Kaldırımda ıslak saçlarını tararken karşıda oturan annesiyle sohbet etti.
41 yaşındaki annesi Nora Diaz, musluğu açtığında su olup olmayacağını görmek için sabah 3:30’da kalkmıştı. Üst üste üçüncü gün için yoktu. Yağlı saçlarından utanarak bir otomobil parçaları fabrikasındaki işi için yaklaşık bir saat sonra ayrıldı.
Fabrika katında, o ve arkadaşları, işçilerin evde fasulye hazırlamak için yeterli suyu olmadığında, fabrikanın tuvaletleri yıkamak ve makineleri soğutmak için suya sahip olmasının nasıl mümkün olduğunu konuştular.
Sevgili bahçesindeki bitkiler – otlar, çiçekler, bir şeftali ağacı – sıcakta biraz sarkıyordu. Ama kendisi ve ailesi yeterince içmezken onlara nasıl su verebilirdi?
Günde 10 dolarlık maaşıyla şişelenmiş suya harcayacak parası yoktu. Diaz, “Bazen susadığında sadece kendi tükürüğünü emersin” dedi.
“Deliyim,” diye devam etti. “Ama kime kızacağımı bilmiyorum.”
The Times’ın Mexico City bürosundan Cecilia Sánchez bu habere katkıda bulundu.
Kaynak : https://www.latimes.com/world-nation/story/2022-07-22/the-taps-have-run-dry-in-mexicos-second-biggest-city-this-is-what-life-is-like-without-water