Aniden "Yere yatın... yerde kalın" bağırışları duyuldu. Kalabalığın içinde bombacı olduğundan şüphelenilen biri tespit edilmişti. Britanya askerleri, yolun ilerisindeki Amerikalıları ve diğer yabancı askerleri "Beyaz dişdaşalı, kırmızı şapkalı ve mavi çantalı bir erkek" diye bağırarak uyarmıştı.
Yere çömeldiğimizde başka bir asker "Aramızda" diye bağırdı. Patlayıcı cihazın telefon çağrısıyla tetiklenme ihtimaline karşı bir Amerikalı elinde Elektronik Karşı Önlem (ECM) cihazıyla koşarak geçti. Birkaç metre ötedeki Taliban savaşçıları geri çekilmeye başladı, birkaçı çömeldi ve bazıları da Batılı askerleri alarma geçiren biçimde cep telefonlarına davrandı.
Yapılan aramalara rağmen şüpheli bulunamadı. Endişelenecek başka şeyler de vardı: O sabah tamamı kadın 4 kişi kalabalıkta çıkan izdihamda hayatını kaybetmişti. Kadınların kefenlenmiş bedenleri yol kenarında yatarken, aileleri acı içinde ağlayarak etraflarına toplanmıştı. Gün içinde üç kişi daha ölecekti.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Birkaç uyarıdan ilki, 26 Ağustos'ta bombalı saldırının gerçekleştiği ve en az 80 Afganla 13 ABD askerinin (13 Eylül itibarıyla en az 170 Afgan ve 13 ABD askeri -ed.n.) öldüğü Kabil'deki Britanya üssünün dışındaki aynı yolda yapılmıştı.
Plan basit ve ölümcüldü, duvarlı dar koridorun her iki ucuna yakın patlamalar, kaçış şansı olmayan insanları kuşatıyordu. Havalimanına ulaşmaya çalışan çaresiz ve korkmuş binlerce kişinin tahliyesini haberleştirmek için The Baron otelinden ayrılıp o yola doğru giderken, kendi kendimize bunun bariz bir katliam yaratma şekli olduğunu söylemiştik.
Kalabalığı ilk karşılayan Britanya birliklerinin herkesi aramasının kesinlikle mümkün olmadığını biliyorduk. Aynı kısıtlı koşullar yolun ilerisindeki Taliban kontrol noktası için de geçerliydi.
Taliban'ın böyle bir saldırı yaşanmasını isteyip istemeyeceğini tartıştık. Ne de olsa istediklerini elde etmişlerdi: Ülke, rakiplerinin ezilmesi ve yabancı birliklerin geri çekilmesi. Neden ABD'yi hedef alarak her şeyi tehlikeye atmak istesinlerdi?
Öte yandan IŞİD ve El Kaide'yi kontrol edebilirler miydi? Bu gruplar, Taliban'la Amerikalılar arasında Şubat 2020'de imzalanan Doha Anlaşması'ndan bu yana katliamlarında Batılı askerlere değil Afganlara odaklanmış durumda ve bu da bir dereceye kadar gizli bir danışıklılığa işaret ediyor.
Bombalamaların sorumluluğunu İslam Devleti Horasan (veya IŞİD-H) üstlendi. Bu, örgütün ilk toplu Afgan katliamı değil. Saldırıdan üç ay önce Kabil'de bir kız okuluna düzenlenen saldırıda çoğu öğrenci 85 kişi hayatını kaybetmişti. Bir doğum hastanesine yapılan başka saldırıda, anneler ve yeni doğan bebekleri dahil 24 kişi öldürülmüştü. Fakat kurbanlar Afgan'dı ve bu ölümler Batı'da çok fazla duyulmadı.
26 Ağustos'ta yaşananlar Amerika'nın en uzun savaşında, 2011'de düşen bir helikopterdeki 30 askerin hayatını kaybetmesinden sonra bir gündeki en yüksek ABD'li ölümüne yol açtı. Joe Biden yönetimi bunda büyük sorumluluk taşıyor. Yönetim, ordu mensuplarını terörist saldırılara karşı savunmasız bırakan kaotik bir tahliye sürecine sokmuştu.
ABD Başkanı'nın Afganistan'dan bu kadar aceleyle geri çekilme kararı, STK'ler ve diğerlerinden gelen tekrarlı ricalara rağmen tahliyeye çok daha erken başlamaması, geri çekilme zaman çizelgesini uzatmayı reddetmesi, bunların hepsi Amerikan ve müttefik birliklerini tehlikeye attı.
Böyle olması gerekmiyordu. Savaşın ABD için bu kadar aşağılayıcı ve Afganlar için bu kadar acı verici biçimde sona ermesi gerekmiyordu.
Son 6 yıldaki güvenlik varlığı (yaklaşık 2 bin 400 Amerikalı, NATO'dan binin biraz altında ve Birleşik Krallık'tan 750 asker), isyancılara ve onları besleyen Pakistan ordusundan unsurlar ve istihbarat servislerine, ISI'ya karşı bir sigortaydı.
Bu, Trump yönetiminin Taliban'a neredeyse istediği her şeyi veren temelden kusurlu Doha Anlaşması'yla sonuçlanan, Katar'da Zalmay Halilzade liderliğindeki görüşmeleri beceriksizce ele almasıyla bir kenara atıldı.
Biden şimdi söz konusu kötü anlaşmayı Donald Trump'tan devraldıklarını iddia etmekle meşgul. Ne var ki ABD başkanlık seçimleri kampanyası boyunca, çekilme kararını geri almayacağını defalarca teyit etmişti. Beyaz Saray'a geldiğinden beri, Taliban'ın gerçekleştirdiği ve ABD'nin kendi pozisyonunu gözden geçirmesine imkan tanıyan tekrarlı anlaşma ihlalleri hakkında hiçbir şey yapmadı.
Selefinin diğer güvenlik kararları Biden yönetimi tarafından tersine çevrilmişti. Örneğin, Trump'ın Almanya'daki ABD askeri güçlerinin 4'te birinden fazlasının, yani yaklaşık 12 bin askerin geri çekilmesi emrini durdurdu. Trump, kararını Almanya'nın düşük savunma harcamalarına karşı bir ceza diye tanımlamıştı. Bu, kendisine birçok konuda defalarca meydan okuyan Almanya Şansölyesi Angela Merkel'e karşı duyduğu öfkenin ifadesi olarak görülüyordu.
Fakat yine Biden, Barack Obama'nın başkan yardımcısıyken, Afgan savaşına şiddetle karşı çıkmış ve komutanların asker sayısının yüksek miktarda artırılması talebine o dönem sonuçsuz şekilde itirazda bulunmuştu. Biden ayrıca, tamamen haklı biçimde, Afgan hiyerarşisi arasındaki yaygın yolsuzluğun sert bir eleştirmeni haline gelmiş ve Kabil'e yaptığı ziyaretlerde Cumhurbaşkanı Hamid Karzai'yi bu konuda ağır eleştiriler yöneltmişti.
Afganistan'a müdahaleyi sonlandırmak Biden'ın savaşı haline gelmişti ve ABD Başkanı bunu mümkün olduğunca çabuk sonlandırmaya kararlıydı fakat sonuçlarına kulak asmıyor gibi görünüyor. Askerlerin çekilme zamanlaması sürekli değişiyor ve Afganların kafa karışıklığını ve endişesini artırıyordu. İlk başta sembolik bir tarihte, 11 Eylül'de gerçekleşecekti, daha sonra bize neredeyse tüm birliklerin 19 Ağustos'ta ve ardından 31 Ağustos'ta çekileceği söylendi.
Batı askeri operasyonlarının merkezi olan Bagram'daki de dahil, çekilmeler Afgan hükümetine haber vermeden genellikle geceleri gerçekleşti. Bu, Afgan ordusunun güvenini sarstı, sivil nüfusu daha da korkuttu ve Taliban'ı cesaretlendirdi.
Yaşananlar, Biden'ın geçen sene Afganistan için verdiği sözle neredeyse hiç bağdaşmıyor:
Çıkış için aceleci davranmayacağız, bunu sorumlu, bilinçli ve güvenli biçimde yapacağız. Müttefiklerimiz ve ortaklarımızla tam işbirliği içinde gerçekleştireceğiz.
Afgan güvenlik güçlerinin çöküşü gerçekten olağanüstüydü. Cesurca ve profesyonelce savaştıkları birçok göreve katılıp onları haberleştirmiş biri olarak, yaşananlara ben de herkes kadar şaşırdım. Hele ki birliklerden bazılarının en başta Herat'ta kendilerini kanıtlayışını gördükten sonra.
Fotoğraflarla dünyadan haberler
Fotoğraflarla dünyadan haberler
-
1/3015 Ekim 2021 - Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store, Oslo yakınlarındaki Kongsberg kasabasında gerçekleşen oklu saldırıda hayatını kaybeden 5 kişi için yapılan geçici anıta çiçek ve mum bıraktı. 5 kişiyi öldüren adamın akıl sağlığına dair spekülasyonlar sürerken yetkililer, 37 yaşındaki Danimarkalı saldırganın sağlık hizmetlerine teslim edildiğini söyledi (AFP)
-
2/3014 Ekim 2021 - Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta Hizbullah ve Emel hareketlerinden Şii militanlar Kalaşnikof saldırı tüfeği ve roketatarla nişan alıyor. Hizbullah ve Emel Hareketi destekçileri, Beyrut Limanı'nda geçen yıl meydana gelen patlamayı soruşturan hakimin değiştirilmesi talebiyle Beyrut Adalet Sarayı'na doğru yürümek için toplandı. Adalet sarayına yaklaştıkları sırada civardaki binaların tepelerinden göstericilere ateş açıldı. Saldırı sonucu en az 6 kişi hayatını kaybetti ve onlarca kişi yaralandı (AFP)
-
3/3013 Ekim 2021 - Güney Amerika ülkesi Şili'nin başkenti Santiago'da öğretmenler, Devlet Başkanı Sebastian Pinera hükümetine karşı protesto düzenledi. Göstericilerden birinin tuttuğu pankartta "Pinera, öğretmenlerin başka bir gezegenden olduğunu düşünüyor ve bize saygı duymuyor" yazıyordu. Pandora Belgeleri sızıntılarında Pinera'nın bir maden şirketinin tartışmalı satışıyla ilgisi olduğu ortaya çıkmıştı. Muhalefet, Devlet Başkanı'nın azil sürecinin başlaması için harekete geçtiğini açıkladı (AFP)
-
4/3012 Ekim 2021 - Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi'deki Kore Kültür Merkezi'nde, Netflix'in son zamanlarda tüm dünyayı kasıp kavuran dizisi Squid Game'deki oyunların oynandığı bir etkinlik düzenlendi. Dijital yayın platformunun şimdiye kadar en fazla izlenen yapımı olmaya aday dizideki 6 oyundan 4'ü, 15'er kişilik iki grup tarafından oynandı. Oyunu kazananlaraysa para ödülü yerine dizideki eşofman takımından verildi (AFP)
-
5/3011 Ekim 2021 - Birleşik Krallık Başbakanı Boris Johnson'ın sanatçı Hugo Farmer tarafından yapılan ve Greenpeace aktivistleri tarafından Başbakanlık konutunun bulunduğu Downing Sokağı'na yerleştirilen bu heykeli, polis memurları tarafından kaldırıldı. Boris Johnson'ı her yerine petrol bulaşmış olarak tasvir eden bu heykel, İskoçya'nın Shetland Adaları'nın açıklarındaki Cambo petrol sahasını protesto etmek için kullanıldı. Greenpeace aktivistleri başbakanı halkı petrol kuyruklarına mahkum etmek, enerji şirketlerinin iflas etmesine sebep olmak, açık denizdeki işçilerin aylardır işsiz olmasına yol açmak ve iklim krizini derinleştirmekle suçladı (AFP)
-
6/309 Ekim 2021 - Kovid-19 pandemisi ikinci yılını doldurmaya yaklaşırken dünyanın dört bir yanındaki devletler, salgının etkilerini en aza indirmek ve pandemi öncesindeki hayata dönüşü hızlandırmak amacıyla aşı kartı ve sağlık ruhsatı gibi uygulamaları yürürlüğe sokmaya devam ediyor. Ne var ki bu uygulamalar halkın her kesiminden destek görmediğinden birçok ülkede protestolar düzenleniyor. Geçen ay İtalya'da "Yeşil Geçiş" sertifikası yaklaşık 23 milyon kişiyi kapsayacak şekilde kamu ve özel sektör çalışanları için zorunlu hale getirilmişti. Bugün binlerce kişi başkent Roma'da bir araya gelerek söz konusu uygulamayı protesto etti (AP)
-
7/308 Ekim 2021 - Pakistan'ın Belucistan eyaletine bağlı Harnai ilçesinde bir adam, ülkede en az 20 kişinin ölmesine ve en az 150 kişinin yaralanmasına sebep olan 5.9 büyüklüğündeki depremin ardından çöken evinin enkazını temizliyor. Ölü sayısının artmasından endişelenen yetkililer, sabaha karşı 03.00'te vuran ve halkı uykusunda yakalayan deprem sonucu yüzlerce kişinin evsiz kaldığını söyledi (AFP)
-
8/307 Ekim 2021 – Avusturya Başbakanı Sebastian Kurz'un yüzünün olduğu bir maske takmış protestocu, Avusturya Halk Partisi'nin Viyana'daki genel merkezinde düzenlenen protestoda. Bazı basın organları ve düşünce kuruluşlarına verilen reklamlarda yolsuzluk yapıldığı, anket sonuçlarının daha iyi gösterilmesi için rüşvet verildiği iddialarıyla Başbakan Kurz ve yakın çevresine yönelik soruşturma başlatıldı. Polis, Kurz'un başında bulunduğu Halk Partisi, Maliye Bakanlığı ve Başbakanlık binasında arama yaptı (AFP)
-
9/306 Ekim 2021 - Okyanuslardaki plastik krizinin derinleşmesi hakkında bir mesaj göndermek isteyen Endonezyalı çevreciler, halkı alışkanlıklarını yeniden düşünmeye ve tek kullanımlık poşet ve şişelere hayır demeye ikna etmek için tamamen plastikten oluşan bir müze inşa etti. Doğu Java'ya bağlı Gresik kasabasındaki açık hava sergisinin inşası üç ay sürdü ve malzemelerin hepsi kirli nehirlerden ve plajlardan toplanan şişe ve poşetlerden keselere ve pipetlere kadar 10 binden fazla plastik atık maddesinden oluşuyor. Açılışından beri 400'den fazla kişinin ziyaret ettiği müze sosyal medyada da popüler hale geldi ve selfie çekmek isteyenlerin uğrak noktası oldu (Reuters)
-
10/305 Ekim 2021 – Fransa'da 8 sendika güçlerini birleştirdi ve ülke genelinde işçiler, enerji fiyatlarında birçok haneyi zorda bırakan artışları, işsizlik ödeneklerine getirilecek tartışmalı düzenlemeyi ve emekli maaşlarının belirsiz geleceğini protesto etti. Ayrıca ülkedeki eğitim ve ulaşım gibi kamu hizmeti sektörlerinde iş bırakma çağrısı yapıldı. İşçiler, Kovid-19 pandemisinin yarattığı krizin kendi omuzlarına yüklenmemesini talep ediyor (AFP)
-
11/304 Ekim 2021 - ABD'nin Kaliforniya eyaletindeki Orange County açıklarında meydana gelen petrol sızıntısı pek çok canlının ölümüne sebep oldu. Eyaletin yakın tarihindeki en büyük petrol sızıntılarından biri olduğu düşünülen çevre felaketinde petrolün daha fazla yayılmasını engellemek için çalışmalar sürerken dalgıçlar da sızıntının kaynağını tespit etmeye çalışıyor. Yetkililer, 2 Ekim sabahı fark edilen sızıntıda şimdiye kadar yaklaşık 3 bin varil petrolün Pasifik Okyanusu'na karıştığını belirtti (AFP)
-
12/302 Ekim 2021 - Güney Afrika Devlet Başkanı Cyril Ramaphosa, kısa süre önce ülkede seyahat etmeyi ve aşı olunduğuna dair belge gerektiren etkinliklere katılmayı kolaylaştıracak standart bir aşı kartı uygulamasını duyurmuştu. Bugün başkent Cape Town'da binden fazla kişi bir araya gelerek aşı kartı uygulamasını ve maske takma zorunluluğunu protesto etti (AFP)
-
13/301 Ekim 2021 - İtalyan sokak sanatçısı Laika'nın "Iustitia" adlı bu eserinde adaleti temsil eden Yunan tanrıçası Dike, meşhur teraziyi tutan sol kolunu kesiyor. İtalya'nın göçmen entegrasyonu açısından örnek gösterilen Riace kasabasında 2004'ten 2018'e kadar belediye başkanlığı yapan Domenico Lucano, yasadışı göçe yataklık etmekten 13 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Lucano, Riace hayalet kasabaya dönüşme tehlikesi altında olduğundan kasabaya göçmenleri yerleştirmeye başlamıştı (AFP)
-
14/3030 Eylül 2021 - Güney Amerika ülkesi Ekvador'un Guayaquil kentindeki Guayas 1 hapishanesinde polisler operasyon gerçekleştirdi. Ekvador hapishanesinde rakip çeteler arasındaki kanlı çatışmalarda ölenlerin sayısı 116'ya ulaştı. Başkan Guillermo Lasso askerlerin, ülkenin aşırı yüklü ve personel yetersizliği olan hapishanelerinden biri olan tesisi kuşattığını söyledi. Mahkumlar salı günü Guayaquil hapishane kompleksinde silah ve el bombalarıyla savaşmaya başlamıştı. Mahkumlar arasındaki çatışmaların Meksikalı uyuşturucu çeteleriyle, özellikle Sinaloa ve Yeni Nesil Jalisco kartelleriyle bağlantılı olduğu düşünülüyor (AFP)
-
15/3029 Eylül 2021 - Birleşik Krallık'ın başkenti Londra'nın doğusunda, Stratford bölgesindeki bir ASDA süpermarketinin benzin istasyonunda "Sadece Dizel" yazıyor. Britanya'da tankerleri kullanacak şoför bulunamaması nedeniyle rafinerilerden benzin istasyonlarına yakıt taşınamıyor. Hükümet, yakıt krizini çözmek için yakında ordunun devreye gireceğini açıklarken, perakende ve konaklama sektörlerinden isimler Brexit sonrası ortaya çıkan şoför eksiliğini doldurmak için yabancı şoförlerin çalışmasına izin verilmesini talep etti (AFP)
-
16/3028 Eylül 2021 - Sırtına ABD'nin Teksas eyaletini çizdirmiş bir Femen aktivisti, İspanya'nın başkenti Madrid'deki ABD konsolosluğu önünde Teksas'taki yeni kürtaj yasasını protesto etti. Teksas Valisi Greg Abbott, kürtajı neredeyse tamamen yasaklayan bir yasanın çıkmasının ardından aynı amaçla kullanılabilen ilaçlar üzerindeki kısıtlamaları artıran yeni bir yasayı methetti. Aralık 2021'de yürürlüğe girecek yeni yasa kliniklerin ve doktorların söz konusu ilaçları verebileceği hamilelik evresini 10 haftadan 7 haftaya düşürüyor ve hapların posta yoluyla teslim edilebilmesini yasaklıyor (AFP)
-
17/3027 Eylül 2021 - Fırlatma platformundaki Atlas V roketi üzerinde duran Landsat 9 uydusu bugün fırlatılacak. NASA ve ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu tarafından ortak şekilde yürütülen ve yaklaşık 750 milyon dolara mal olan Landsat 9 görevi, Landsat programı kapsamında uzaya gönderilen 9. uydu olacak ve gezegenimizi gözlemleyip dünyanın dört bir yanındaki bilim insanlarına son derece önemli veriler sağlayacak. Landsat uyduları esas olarak araziyi görüntülemeye odaklanırken göl boyutlarındaki değişikleri, su kalitesini ve taşkınları da tespit edebiliyor. Landsat 9, 2013'te fırlatılan Landsat 8'le birlikte çalışacak ve iki uydu her 8 günde bir dünyanın görüntüsünü oluşturacak (AFP)
-
18/3026 Eylül 2021 - Tayvan'ın başkenti Bangkok'taki demokrasi yanlısı protestolardan ilginç bir enstantane. Tayvan'da daha fazla özgürlük isteyen gençler başta olmak üzere demokrasi güçleri 2020'nin başlarından beri ayakta. Dalgalar halinde gelen protestoların Haziran 2021'de başlayan son dalgası hız kesmeksizin sürüyor. Hükümetin istifa etmesi ve ülkenin seçime gitmesinin talep edildiği gösterilere çoğunluğu çeşitli öğrenci derneklerinin üyesi olan 20 bin ila 100 bin arası eylemci aktif olarak katılıyor (AFP)
-
19/3025 Eylül 2021 - İspanya’ya bağlı Kanarya Adaları’nın en büyük 5. adası La Palma’da yer alan Cumbre Viejaya Yanardağı 19 Eylül'den beri aktif durumda. Yanardağ, 6 binden fazla kişinin tahliye edilmesine sebep oldu ve 180 hektardan fazla arazi lavla kaplandı. İspanya'daki havalimanlarını yöneten kuruluş AENA bugün La Palma Havalimanı'nın volkanik kül birikimi nedeniyle işlemediğini açıkladı (AFP)
-
20/3024 Eylül 2021 - Red Rebels (Kızıl İsyancılar) adlı performans grubu Güney Afrika'nın yasama başkenti Cape Town'daki iklim protestolarında gösteri düzenledi. Yüzlerce kişinin katıldığı ve Küresel İklim Grevi kapsamında gerçekleştirilen etkinlikte küresel iklim krizine sebep olanlar ve özellikle de Güney Afrika Maden Kaynakları ve Enerji Dairesi protesto edildi. Küresel eylem çağrısı Greta Thunberg'in başlattığı iklim hareketi Fridays for Future (Gelecek İçin Cumalar) hareketince yapılmıştı (AFP)
-
21/3023 Eylül 2021 - İspanya doğumlu Britanyalı-İrlandalı siborg sanatçı Neil Harbisson, dünyada kafatasına bir anten yerleştirilen ilk kişi olmakla ünlü. Cyborg Anten, renk algısını genişletmek için oluşturulmuş bir duyusal sistem. Harbisson'ın 2004'ten beri kafasında taşıdığı cihaz, kızılötesi ve ultraviyole gibi insan gözünün göremediği renkler de dahil olmak üzere sanatçının renkleri kafasının içinde duyulabilir titreşimler olarak hissetmesini ve duymasını sağlıyor (AFP)
-
22/3022 Eylül 2021 - Birleşik Krallık Başbakanı Boris Johnson, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na katılmak için ABD'deyken ABD Başkanı, Başkan Yardımcısı ve Kongre liderleriyle görüşmek için Washington'a 24 saatlik bir ziyarette bulundu. Johnson, ABD başkentinden ayrılırken II. Dünya Savaşı'nda Birleşik Krallık'ın başbakanlığını yapan Winston Churcill'in büstüyle poz verdi (AFP)
-
23/3021 Eylül 2021 - Haitili göçmenler, ABD-Meksika sınırının bir kısmını oluşturan Rio Grande üzerinden ABD'ye geçmeye devam ediyor. Meksika'dan ülkeye girmeye çalıştıktan sonra ABD tarafından Haiti'ye geri gönderilen göçmen aileler gördükleri muameleden ötürü öfkeliler ve çete şiddetinin pençesindeki ülkelerine geri dönmekten korkuyorlar. Washington, Haitili göçmenlerin geri gönderilmesini geçen ay Karayipler'de meydana gelen yıkıcı bir depremin ardından askıya almıştı. Son günlerde 15 binden fazla Haitili, Meksika üzerinden ABD'ye giriş yaptı (AFP)
-
24/3020 Eylül 2021 - Güney Koreli K-pop grubu BTS'in üyeleri bu yıl 76'ncısı düzenlenen Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri toplantısında konuşma yaptı. ABD Başkanı Joe Biden, Birleşik Krallık Başbakanı Boris Johnson ve Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, 27 Eylül'e kadar sürecek genel kurula katılacak isimlerden bazıları. ABD'nin New York şehrinde düzenlenen zirvenin bu yılki konuları arasında iklim krizi ve Kovid-19 pandemisi de var (AFP)
-
25/3018 Eylül 2021 - Küresel ısınma, Kaliforniya'nın korkunç yangın mevsimini daha da kötü hale getirirken itfaiyeciler dünyanın en büyük ağacı General Sherman'ı alevlerden korumak için alüminyum folyoyla kapladı. Bölgedeki Colony ve Paradise yangınlarının birleşmesiyle oluşan KNP Complex yangını, tahminen 2 bin 500 yaşındaki ağaca da ev sahipliği yapan Sekoya Milli Parkı'nı da tehdit ediyor (AFP)
-
26/3017 Eylül 2021 - ECOTON'dan (Ekolojik Gözlem ve Sulak Alan Koruma) Endonezyalı bir aktivist, nehirlerde ve okyanuslardaki plastik atıklar konusunda halkı bilinçlendirmek için Gresik nehrinden toplanan 4 bin 444 şişeyi bir araya getirerek bir yapı oluşturdu. Uluslararası Doğayı Koruma Birliği verilerine göre okyanuslara her yıl 8 milyon ton plastik gidiyor. Atık plastik tüm deniz çöplerinin yüzde 80'ini oluşturuyor. Bilim insanları Pasifik Okyanusu'ndaki çöplerden oluşan Büyük Pasifik Çöp Alanı'nın Fransa'nın yüzölçümünün üç katı büyüklüğe sahip olduğunu söylüyor (AFP)
-
27/3016 Eylül 2021 - Macar heykeltıraş Tamas Gilly, kripto para birimi Bitcoin'in gizemli mucidi Satoshi Nakamoto'nun bronz bir heykelini yaptı. Bugün heykelin açılışını yapan Bitcoin meraklıları bunun dünyada bir ilk olduğunu söyledi. Satoshi Nakamoto, Bitcoin'in kurucusu olarak kabul edilen kişinin gerçek adı değil çünkü kendisinin kim olduğu bilinmiyor (AFP)
-
28/3015 Eylül 2021 - Temmuzda geçirdiği ameliyatın ardından Papa Francis bu ay yurtdışı gezilerine devam etti. İlk olarak Macaristan'a giden ve Başbakan Viktor Orban'la görüşen Papa, ülkede sadece 7 saat geçirmiş ve yaklaşık 3 gün kalacağı Slovakya'ya gitmişti. Bugün eve dönüş yolunda, uçakta gazetecilerle konuşan Papa'ya ABD'nin gündemindeki kürtaj konusu soruldu. Papa Francis, ABD'de olup bitenlere tam olarak hakim olmadığını söylerken kürtajın cinayet olduğunu tekrarladı (AFP)
-
29/3014 Eylül 2021 - Fransa'da geçen ay yürürlüğe giren sağlık ruhsatı uygulaması, yurttaşların şehirler arası yolculuk yapmak, restoran, kafeterya, sinema salonları ve müzelere girebilmek ve daha birçok günlük aktivite için Kovid-19 aşılarını tamamlamış olduklarını kanıtlayan belge ya da son 72 saat içinde yapılmış negatif PCR testi sonucu göstermesini gerektiriyor. Haftalardır ülkenin dört bir yanında binlerce kişi bu kararı protesto ediyor ve bugün de Lyon'daki bölge sağlık merkezinin önünde protestolar düzenlendi (AFP)
-
30/3013 Eylül 2021 - Yaklaşık iki yıldan beri dünyanın dört bir yanını kasıp kavuran koronavirüsten etkilenen tek canlı türü insan değil. Halihazırda nesli tükenme tehlikesi altında olan türler içinse Kovid-19 daha büyük bir tehdit teşkil ediyor. Malezya'nın Sandakan kentindeki Sepilok Orangutan Rehabilitasyon Merkezi'ndeki personelden birisi enfekte olunca söz konusu tesiste bulunan 30 orangutandan sürüntü alındı. Hayvanların hiçbirinde virüse rastlanmadığını açıklayan yetkililer, testlerin düzenli olarak yapılacağını ekledi (AFP)
Kuşkusuz, neyin bu denli yanlış gittiği gelecekte ayrıntılı olarak incelenecek. Biden, yaşananlardan dolayı suçu Afgan liderlere ve Afgan ordusuna yükledi ve Amerika'nın asla devlet inşasını denememiş olması gerektiğini, sadece teröristleri cezalandırmaya odaklanıp yoluna devam etmesi gerektiğini savundu. Afgan görevi Usame Bin Ladin öldürüldükten sonra sona ermeliydi: El Kaide liderinin Afganistan'da değil Pakistan'da öldürüldüğü düşünüldüğünde garip bir argüman.
Biden da Trump gibi Vietnam asker kaçağı olarak adlandırılıyor. Çatışmadaki ölüm ve yaralanma oranları Batılı güçlerden çok daha yüksek olan Afgan ordusuna yönelik eleştirisi, Afganistan'daki hem Amerikan hem de Britanya kuvvetleri mensuplarını kızdırdı. ABD'li bir deniz subayı bana "Trump'ın ordumuzu küçük düşürmesinden gerçekten hoşlanmadım" dedi.
Biden'ın Afgan güçleri hakkındaki konuşma şeklini beğenmedim. Birçoğumuz burada yıllardır onlarla birlikte savaşmıştık, yaptıkları fedakarlıkları biliyorduk. Ne kadar baskı altında olduklarını biliyorduk, ailelerinin karşı karşıya olduğu tehditleri biliyorduk.
Birlikleri geri çeken Biden, başından beri çalkantılı tahliyeyi gerçekleştirmek için iki kat daha fazla asker gönderdi. Zaman sınırlamaları ve dayatılan görev tanımlarını düşününce bu, olması beklenen bir şeydi.
ABD'nin hava yoluyla tahliyeleri gerçekleştirebilmek için Taliban'a bel bağlaması gerekiyordu. Süreç ne kadar zahmetli ve gecikmeli olduysa, Taliban'ın eli de o kadar güçlendi.
Tüm bunlar olurken, Amerikalı ve diğer Batılı yetkililerin defaatle öne sürdüğü bir argüman, Taliban'ın aşırılık yanlısı grupların hava yoluyla tahliyeyi şiddet eylemleriyle bozmamasını sağlayacağıydı.
ABD ve Birleşik Krallık güçleriyle Taliban arasında hem yüksek hem de yerel düzeyde düzenli bir irtibat vardı. CIA Başkanı William Burns, 23 Ağustos haftasında Taliban lideri Molla Abdulgani Baradar ile tahliye ve güvenlik konuları üzerine gizli görüşmeler yapmıştı. Amerikalı ve Britanyalı subaylar Taliban'la düzenli görüşmeler yaptı: The Baron otelinin yanındaki bina görünüşte sorunsuz bir şekilde Taliban tarafından işgal edilmişti.
Nihayetindeyse, şimdi bildiğimiz gibi, Taliban'ın güvenliği sağladığına dair inancın yersiz olduğu ortaya çıktı ve yaşanan katliam, bundan sonra ne gerçekleşeceğine dair önemli soruları gündeme getirdi.
Taliban ve IŞİD, Pakistan istihbarat servisi ISI ve El Kaide'yle güçlü bağlantılara sahip Hakkani ağı aracılığıyla bağlantılı.
Bu grupların çıkarlarının örtüşmesi, IŞİD'in Taliban'ı gerçek cihatçılar olmadıkları gerekçesiyle küçümsemesine rağmen, örgütle ev sahibi olarak ülke üzerinde bir ölçüde kontrol sahibi Taliban arasında açık bir savaş olmadığı anlamına geliyordu.
Şimdi bu durum, Taliban'ın ele geçirdiği tüm büyük şehirlerde hapishanelerin kapılarını ardına kadar açması sonucu IŞİD mensuplarının sayısının artmasıyla desteklenmiş gibi duruyor. Alternatif bir senaryoyu ise liderliğin geniş kapsamlı stratejik hedefi ne olursa olsun, Taliban içinde kendi yoluna gidecek aşırı tutucuların mevcudiyeti teşkil ediyor.
Bütün bunlar Biden'ın yaptıklarının korkunç yansımalarına işaret ediyor. Batı elbette daha önce de, Ruslara karşı mücahitleri kullandıktan sonra Afganistan'dan çekip gitmişti. O zaman neler yaşandığını biliyoruz, yönetilmeyen alanların yaratılması, terör kampları, El Kaide ve 11 Eylül.
Joe Biden, 4 Temmuz'da Beyaz Saray'da düzenlenen basın toplantısında Afganistan'daki Taliban ilerleyişi hakkında soru sorulunca hoşnut kalmamıştı:
Dostum, mutlu şeylerden bahsetmek istiyorum.
ABD Başkanı, Afganistan'ı terk etmenin esasen kendisini pek de uzun süreliğine mutlu bir yere götürmediğini idrak edebilir.
Independent Türkçe için çeviren: Kerim Çelik
© The Independent