Yukarıdaki soru eski ve geçmiş çağların en önde gelen düşünürlerinden bazılarını meşgul etti.
Örneğin Platon, bazı şeyleri bilerek doğduğumuzu söylerken, radikal ampiristler sahip olduğumuz tüm bilgileri deneyime bağladılar.
Modern çağda, muhafazakar ya da sağın bir akımına bağlı olanların çoğu, "Evet, şiddet ve kontrol içgüdüsü ya da sahip olma içgüdüsü ya da her iki içgüdüyle cisimleşen bir insan doğası var" yanıtını verdi.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Değişimden yana olanların çoğu ya da solun bir türüne mensup kimseler ise bu soruya, "Hayır, hayatın, özellikle de ekonomik durumunun yazdığı bir beyaz sayfa olarak doğarız" karşılığını verdiler.
Amerikalı Noam Chomsky, kendi adına, "hayır-evet" yanıtını verdi.
Bunun nedeni, Marksizmin karıştığı kaotik bir arka plandan gelen Chomsky'deki kamusal entelektüelin, olayları belirli nedenlere ve kaynaklara göre yorumlamayı bırakması.
Bunun yerine, birçok durumda, sebepleri, ister haklı ister haksız olsun, nefret ettiği tek bir tarafa, ABD'nin kurduğu komplolara indirgedi.
Öte yandan dilbilimci Chomsky, insanların doğduklarında olayların doğurması gerekmeyen veri ve yeteneklere sahip olduklarını savunur. Bunlar nihayetinde, insan doğasının bir eylemidir.
1957'de yayımlanan "Syntactic Structures" (Sözdizimsel Yapılar) adlı küçük kitabıyla birlikte Chomsky, dili, "vücudun bilinen fiziksel sistemlerinin gelişiminin aksine beyinde gelişen" bir şey olarak sundu.
Bu nedenle, dil edinimini biyoloji ile ilişkilendirmiştir, çünkü içgüdüsel bir öğrenme yeteneği ile doğarız ve bu "birincil durum" ya da bizimle birlikte doğan ve beynimizde ikamet eden enerji, yeni doğan çocuğun bir "Language acquisition device" (Dil edinim aygıtına) sahip olmasıyla ifade bulur. Bu "LAD" diye kısaltılır.
Çocuk dünyaya mutlaka bilinçsizce bildiği ve uyguladığı bir dil becerisi ve gramer kuralları eşliğinde gelir.
Doğrudan ortam ve çevreye gelince, ona sadece o hazır kurallara, yani LAD sistemine boşalttığı kelime dağarcığını verirler.
Bu, doğumdan itibaren kafasının içinde hazır olan gramer kurallarının sonradan edinilmiş kullanımlarından bağımsız olması demektir.
Gerçek şu ki, çocukların dili olağanüstü kolaylık ve hızla öğrenme özelikleri, bu temel bilginin var olduğunu gösterir, böylece öğrenmek için özel bir çaba göstermeleri gerekmez.
Çocuklar ilk kelimelerini 10 ile 12 aylıkken edinirler, 18'inci ayda ise yaklaşık 50 kelime biriktirmiş olurlar.
İlerleyen aylarda, kelime dağarcıkları patlayıcı bir hızla gelişir, öyle ki 2 yaşına geldiklerinde kelime dağarcıkları yaklaşık 500 kelimeye yükselir.
Bundan sonra hız düşmeye başlarken dağarcıkları zamanla genişler. Bu, çocukların 2 artı 2'yi toplama, tuvaleti kendi başlarına kullanma veya ayakkabılarının bağcıklarını bağlayabilme gibi çok basit beceri ve uygulamalarda ustalaşmadan önce geçirdikleri bir süreçtir.
Çocuklar doğal olarak çok fazla "hata yapsalar" da "dil edinim aygıtlarının" işleyişiyle çelişen hatalar yapmazlar.
Örneğin çocuk "Ben yolda yürüyorum" yerine "Yürümek ben yolda" ya da "Kemil Mahir gibi giyinmiş" yerine "Giyinmiş gibi Kemil Mahir" demezler.
Ama dil söz konusu olduğunda, onun gramerini karakterize eden bir evrensellik de vardır.
Bu durumda, tüm insanların aynı şekilde yaptıkları dinleme, bakma, yemeği çiğneme, seks yapma eylemlerinde ortak oldukları gibi pek çok gerçek için geçerli olan dilin grameri için de geçerlidir.
Fotoğraflarla dünyadan haberler
Fotoğraflarla dünyadan haberler
-
1/3019 Mart 2023 - Yunanistan Cumhurbaşkanı Katerina Sakelaropulu'nun da aralarında bulunduğu grup, 15 Mart 1943'te Auschwitz-Birkenau toplama kampına tehcir edilenleri taşıyan trenin kalktığı istasyona doğru ilerlerken "Bir Daha Asla" yazılı bir pankart taşıyor. Yunanistan Yahudilerini Auschwitz-Birkenau'ya götüren ilk tren 15 Mart'ta kalkmıştı. Yunanistan bu ilk tehciri 80. yıldönümünde andı. Ellerinde "Bir Daha Asla" yazılı beyaz balonlar taşıyan her yaştan yaklaşık bin kişi, Selanik'teki eski tren istasyonuna yürüdü (AFP)
-
2/3018 Mart 2023 - Günün erken saatlerinde Yogyakarta'daki Merapi Yanardağı lav püskürtüyor. Endonezya'daki Merapi Yanardağı'nda volkanik hareketlilik yaşandığı bildirildi. Yogyakarta'daki Jeolojik Afet Teknolojik Araştırma ve Geliştirme Birimi, alarm seviyesinin 3'e çıkarıldığını aktardı. Endonezya'nın en aktif yanardağının önceki günlerde faaliyete geçmesiyle dağın yamaçlarında turizm ve madenciliğe ara verilmişti (Devi Rahman/AFP)
-
3/3017 Mart 2023 - Fransa'da çöpçülerin emeklilik reformunu protesto etmek için greve gitmesi nedeniyle Paris'in birçok sokağında fotoğraftaki gibi manzaralar oluştu. Emniyet Müdürlüğü, kentte oluşan binlerce tonluk çöp yığınının halk sağlığını tehdit ettiği gerekçesiyle grevdeki temizlik işçilerini zorla çalıştırmaya başladı (Bertrand Guay/AFP)
-
4/3016 Mart 2023 - Yunanistan'da geçen ay gerçekleşen ve ülkenin en fazla can kaybı yaşanan tren kazası sebebiyle sendikalar ülke genelinde grev çağrısı yaptı ve protesto gösterileri, fotoğrafın çekildiği Atina'da yoğunlaştı. 57 kişinin hayatına mal olan tren kazasındaki ihmalleri ve ülkenin demiryollarındaki yetersizlikleri protesto eden eylemciler polisle çatıştı. Genel grevde ana caddeler kapatıldı, gemi seferleri iptal edildi, metro istasyonları açılmadı ve havayolları seferlerinde değişikliklere gidildi (Stoyan Nenov/Reuters)
-
5/3015 Mart 2023 - Pakistan'ın Lahor kentinde protestocular, eski Başbakan İmran Han'ın gözaltına alınmasını engellemek için polislerle çatıştı. Lahor Yüksek Mahkemesi, eski başbakanın gözaltına alınması için başlatılan operasyonun ertelenmesine karar verince, yüzlerce protestocuyla şiddetli bir çatışmaya giren polis, Han'ın evine uyguladığı ablukayı kaldırdı. Başbakanlığı döneminde yabancı devlet yetkililerinden aldığı hediyelerin satıldığı iddiasıyla ilgili davada duruşmalara katılmadığı için Han hakkında tutuklama emri çıkarılmıştı. Eski başbakan 2022'de, aldığı hediyelerin ayrıntılarını açıklamadığı gerekçesiyle 5 yıllığına siyasetten men edilmişti (Arif Ali/AFP)
-
6/3014 Mart 2023 - Belçika'nın Zellik kasabasında, Delhaize süpermarket zincirinin çalışanları eylem düzenledi. Yakın zamanda Delhaize, Belçika'da bulunan 120'den fazla şubesini maliyetleri düşürmek amacıyla bağımsız alıcılara satacağını açıklamıştı. Bugün sendika temsilcileriyle market yöneticileri arasındaki görüşmelerde uzlaşma sağlanamayınca protestolar patlak verdi. Satış duyurusunun ardından grevler nedeniyle 128 şubenin çoğu bir haftadır kapalı (Benoit Doppange/AFP)
-
7/3013 Mart 2023 - Britanya'daki monarşi karşıtları İngiliz Milletler Topluluğu Günü'nde, Kraliyet Ailesi üyeleri tören için Londra'daki Westminster Abbey Kilisesi'ne gelmeden önce protesto düzenledi. Kilisenin önünde toplanan protestocular "Benim Kralım Değil" yazılı pankart taşıyor. 8 Eylül'de II. Elizabeth'in ölümünün ardından tahta geçen Kral III. Charles'ın taç giyme töreninin 6 Mayıs'ta yapılması planlanıyor (May James/Reuters)
-
8/3012 Mart 2023 - Moldova'nın başkenti Kişinev'de, Rusya yanlısı Şor Partisi'nin üyeleri ve Halk Hareketi isimli grubun düzenlediği protestoda halk "Moldova'da savaşa hayır" yazılı bir pankartla yürüyor. Eylem, Batı yanlısı hükümet ve düşük yaşam standartlarına karşı yapıldı. Moldova polisi yaptığı açıklamada, ülkenin Batı yanlısı yeni hükümetine karşı başkentte aynı gün düzenlenen bir protestoda, kitlesel kargaşaya neden olmayı amaçalayan Rusya destekli bir grubun planını engellediklerini açıkladı (Aurel Obreja/AP)
-
9/3011 Mart 2023 - Fransa'nın başkenti Paris'te emeklilik reformunu protesto eden ve ülke genelinde grev düzenleyen eylemciler, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'u Fransız hükümdar XIV. Louis olarak gösteren afişin etrafında toplanıyor. Hükümet tarafından önerilen reformda emeklilik yaşı 62'den 64'e çıkacak ve çalışılması gereken yıl miktarı da artacak. Protestolarda 7 gün geride kalırken sendikalar hükümet üzerinde baskı kurma sözü veriyor. Hatta bazı sendikalar sonu belirsiz grevler yapmaya devam edeceklerini belirtiyor. (Emmanuel Dunand/AFP)
-
10/3010 Mart 2023 - Bir asker, Ukrayna'nın başkenti Kiev'deki Bağımsızlık Meydanı'nda düzenlenen anma töreninde "Da Vinci" kod adlı Ukraynalı subay Dmitro Kotsyubaylo'nun fotoğrafını taşıyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin "Ukrayna Kahramanı" nişanı verdiği Kotsyubaylo, 7 Mart'ta Donetsk bölgesindeki Bahmut yakınlarında çıkan bir çatışmada hayatını kaybetti (Efrem Lukatsky/AP)
-
11/309 Mart 2023 - Ukrayna'nın Lviv kentinin yaklaşık 50 kilometre yakınlarındaki Velyka Vilshanytsia köyünde bir Ukrayna yurttaşı, Rusya'nın yaptığı saldırıda yıkılan evin enkazında yürüyor. Rusya'nın haftalardır Ukrayna'ya düzenlediği en büyük saldırıda 6 kişi hayatını kaybetti ve savaşın harap ettiği ülke genelinde elektrik kesintileri yaşandı (Yuriy Dyachyshyn/AFP)
-
12/308 Mart 2023 - Almanya'nın başkenti Berlin'de halk, Dünya Kadınlar Günü'nde İran ve Afganistan'daki kadınlara desteklerini sunmak için eylem düzenledi. Birleşmiş Milletler Afganistan Özel Temsilcisi Roza Otunbayeva, Kadınlar Günü sebebiyle yayımladığı açıklamada Taliban yönetimindeki Afganistan'ın dünyada kadın haklarının en fazla baskılandığı ülke olduğunu belirtti. UNESCO verilerine göre Afganistan'da okul çağındaki kadınların ve kız çocuklarının yüzde 80'i eğitimin dışında kalmış durumda (Markus Schreiber - AP)
-
13/307 Mart 2023 - Fransa'nın kuzeydoğusundaki Metz kentinde eyleme katılan protestocuların meşalelerini yakması, kameraya böyle yansıdı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un emeklilik yaşını 62'den 64'e yükseltecek reforma karşı bu yılın başından itibaren ülke genelinde düzenlenen büyük çaplı protestolar bugün de sürdü. Sendikaların ülkeyi "durma noktasına" getirme sözü vermesiyle enerji, ulaşım, eğitim ve daha birçok alanı kapsayacak muazzam boyutta grevler yapılması bekleniyor (Jean-Christophe Verhaegen/AFP)
-
14/306 Mart 2023 - Halk, Hindistan'ın Haydarabad kentinde Holi festivali kutlamasında şarkı söylüyor, dans ediyor ve birbirlerine boya atıyor. Eski bir Hindu festivali olan Holi 8 Mart'ta kutlanacak olsa da etkinlikler neredeyse bir hafta önceden başlıyor. Renklerin Festivali diye de bilinen Holi'de baharın gelişi ve iyiliğin kötülüğe karşı zaferi kutlanıyor (Mahesh Kumar A./AP)
-
15/305 Mart 2023 - Yunanistan'ın kuzeyinde yer alan Rapsani'deki tren istasyonunda, 57 kişinin ölümüyle sonuçlanan tren kazasında hayatını kaybedenler için düzenlenen anma etkinliğinde raylara çiçekler kondu. Yunanistan'ın tarihindeki en ölümcül tren kazasın gerçekleştiği Tempi Vadisi'nde öğrenciler ve yurttaşlar bir araya geldi. 28 Şubat'taki kazanın ardından başlayan kitlesel protestolarsa 5. gününde devam ediyor (Sakis Mitrolidis/AFP)
-
16/304 Mart 2023 - Endonezya'nın başkenti Cakarta'da yurttaşlar akaryakıt deposunda çıkan yangın sonucu kullanılmaz hale gelen araçlardan birinin yanından geçiyor. Mahalleye yayılan yangın, binlerce kişiyi bölgeyi terk etmek zorunda bıraktı. Devlete bağlı enerji şirketi Pertamina'ya ait akaryakıt depolama istasyonundan yükselen alevler en az 17 kişinin ölmesine sebebiyet verdi, en az 50 kişi de yaralandı. Şirketin CEO'su özür diledi ve bu tür bir olayın tekrar etmeyeceğini söyledi (Tatan Syuflana/AP)
-
17/303 Mart 2023 - İtalya'nın başkenti Roma'da Gelecek için Cumalar hareketine destek veren binlerce genç, iklim eylemi protestosunda sokaklara döküldü. Eylemcilerin taşıdığı pankarttaysa "çevre farkındalığına sahip bir nesil" yazıyor. Bu haftaki yürüyüşte devletlerin karbon salımına yol açan fosil yakıtların kullanılmasını caydırmak yerine bunları sübvanse edip bunlara yatırım yapmasına dikkat çekildi (Filippo Monteforte/AFP)
-
18/302 Mart 2023 - Güney Afrika'nın Johannesburg kentinde Witwatersrand Üniversitesi öğrencileri, düzenledikleri eylem sırasında okula girmeye çalışırken güvenlik güçleriyle karşı karşıya geldi. Protesto, üniversitenin barınma imkanı olmayan ve harçlarını ödeyemeyen öğrencilere yeterince destek sağlamadığı iddiasıyla düzenlendi. Üniversite yaptığı açıklamada ek güvenlik önlemlerinin alındığını ve akademik programın olduğu gibi devam edeceğini belirtti (AFP)
-
19/301 Mart 2023 - Yunanistan'ın Larisa kentinin kuzeyindeki Tempi bölgesinde, 350 kişiyi taşıyan yolcu treniyle yük treni çarpıştı. Yolcu treninin ilk 4 vagoni devrilirken ilk iki vagonu alev aldı. Kaç kişinin öldüğü bilinmese de yerel medya en az 40 kişinin hayatını kaybettiğini, 130 kişinin yaralandığını aktardı. Yunanistan Ulaştırma Bakanı Kostas Karamanlis istifa ederken, ülkede 3 günlük ulusal yas ilan edildi. Yunanistan Cumhurbaşkanı Katerina Sakelaropulu, kazayı "akılalmaz bir trajedi" diye niteledi (Vaggelis Kousioras/AP)
-
20/3028 Şubat 2023 - Ukrayna'nın Harkov kentindeki bir cam atölyesinin önünde komünist dönemden kalma heykeller yan yana dizilmiş. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Rusya'nın Ukrayna'ya başlattığı topyekün istilanın, bugün yaşanılan "en büyük insan hakları ihlallerini" tetiklediğini belirtti. İkinci yılına giren savaşta şimdiye kadar on binlerce kişi hayatını kaybetti ve son hiç de yakın görünmüyor (Vadim Ghirda/AP)
-
21/3027 Şubat 2023 - Çoğu Kuzey Afrika'dan, bir kısmıysa Türkiye'den yola çıkan mültecilerin Avrupa'ya geçmeye çalışırken kullandığı, alabora olan ve kıyıya vuran botun enkazının bir kısmı İtalya'nın güneyindeki Cutro sahilinde görülüyor. Bildirildiği üzere botun dün batması sonucu 14'ü çocuk, 62 kişi hayatını kaybetti. Yetkililer 80 kişinin sağ kurtulduğunu belirtirken, pek çok kişinin halen kayıp olduğu tahmin ediliyor (Luigi Navarra/AP)
-
22/3026 Şubat 2023 - Sri Lanka'nın başkenti Kolombo'da, muhalefetteki Ulusal Halkın Gücü (NPP) partisinden aktivistlerin protestosu sırasında polis eylemcilere tazyikli suyla saldırıyor. Hükümetin ülkeyi sarsan ekonomik kriz nedeniyle yerel seçimleri finanse edemeyeceğini açıklamasının ardından, muhalefettekiler seçimi erteleme kararını protesto etti. Polisin müdahale ettiği eylemde 15 kişinin yaralandığı bildirildi. 4 yıllık bir dönem için 340 yerel meclis yöneticisinin belirleneceği seçimin 9 Mart'ta yapılması planlanıyordu (Eranga Jayawardena/AP)
-
23/3025 Şubat 2023 - Ferrari pilotu Charles Leclerc, Bahreyn'in Sakhir kentindeki Bahreyn Uluslararası Pisti'nde arabasını sürüyor. Formula 1 takımları bu hafta sezon öncesi testlerine başladı ve 2023'ün ilk yarışı 5 Mart'ta Bahreyn'de gerçekleştirilecek (Frank Augstein/AP)
-
24/3024 Şubat 2023 - Almanya'nın başkenti Berlin'de barışı temsil eden beyaz güvercinin kanatlarını takan bir protestocu, Rusya Büyükelçiliği'nin önünde düzenlenen eyleme katılıyor. Bugün, Rusya'nın Ukrayna istilası başlayalı tam bir yıl oldu. Bu sabah halka seslenen Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, "Bu yıl acı, keder, inanç ve birlik yılıydı. Dayandık, yenilmedik. Bu bizim yenilmezliğimizin yılı. Bunun zafer yılımız olacağını biliyoruz. Kazanmak için her şeyi yapacağız" ifadelerini kullandı (Markus Schreiber/AP)
-
25/3023 Şubat 2023 - Birleşik Krallık'ın başkenti Londra'daki Rusya Büyükelçiliği'nin önü, "Led by Donkeys" adlı protesto grubu tarafından Ukrayna bayrağının renklerine boyandı. Trafiği durduran grup üyeleri, Moskova'nın başlattığı istilanın birinci yıldönümü öncesinde yüzlerce litre sarı ve mavi boyayla 500 metrekarelik bir Ukrayna bayrağı oluşturdu. Eylemcilerden 4'ü Londra Polisi tarafından gözaltına alındı (Hannah McKay/Reuters)
-
26/3022 Şubat 2023 - Fransa'nın başkenti Paris'te Kuşları Koruma Birliği adlı hayvan hakları savunucusu grubun üyeleri, ünlü Les Invalides anıtının önüne 400 tane gerçek boyutta yunus resmi yerleştirdi. Aktivistler bu eylemi Fransa'nın Biskay Körfezi'nde yürütülen balıkçılık faaliyetlerinde yunusların öldürülmesini kınamak için gerçekleştirdi (Ludovic Marin/AFP)
-
27/3022 Şubat 2023 - Polonya Cumhurbaşkanı Andrzej Duda, başkent Varşova'daki Başkanlık Sarayı'nda ABD Başkanı Joe Biden'ı karşıladı. Biden, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'yle görüşmek için Kiev'e yaptığı kamuoyuyla paylaşılmayan ziyaretten sonra Polonya'ya gitti. Öte yandan ABD'nin önde gelen yayın kuruluşlarından CNN, Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi Dış İlişkiler Komisyonu Ofisi Direktörü Wang Yi'nin, 8 günlük Avrupa turunun sonunda Moskova'ya gideceğini bildirdi (Czarek Sokolowski/AP)
-
28/3020 Şubat 2023 - İsrail'in Batı Kudüs bölgesindeki Knesset (Meclis) yakınlarında, hükümetin yargı reformu tasarısına karşı düzenlenen protesto gösterisinde halk, İsrail bayraklarıyla bir araya geldi. Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetinin, Yüksek Mahkeme'nin yetkilerini sınırlandıran ve yargının, hakimlerin seçilmesi üzerindeki etkisini azaltan yasa teklifine karşı yapılan protestolar 7. haftasını geride bıraktı. Bugün teklifin yasalaşmasına yönelik oylamanın ilk oturumu yapılacakken İsrail'in dört bir yanından gelen binlerce gösterici Meclis'e akın etti (Ahmed Garabli/AFP)
-
29/3019 Şubat 2023 - İngiltere Premier Ligi'nde Manchester United ve Leicester City arasında oynanan maçta, Stamford Bridge stadyumundaki taraftarlar "Katar'a Hayır" yazılı bir afiş ve gökkuşağı bayrağı tutuyor. Geçen yıl Katar, 2022 FIFA Dünya Kupası'nı düzenlediği dönemde kadın, LGBTİ+ ve işçi hakları ihlallerinden dolayı büyük tepki toplamıştı. Gökkuşağı tişörtü giydiği gerekçesiyle gazeteci Grant Wahl'ın alıkonması dünya çapında ses getirmişti. 48 yaşındaki gazeteci daha sonra takip ettiği bir maç sırasında hayatını kaybetmiş, kardeşiyse Wahl'ın öldürüldüğünü öne sürmüştü (Dave Thompson/AP)
-
30/3018 Şubat 2023 - Birleşik Krallık Başbakanı Rishi Sunak ve ABD Başkan Yardımcısı Kamal Harris, Almanya'nın güneyinde düzenlenen Münih Güvenlik Konferansı'nda bir araya geldi. Bu yıl 17-19 Şubat'ta düzenlenen konferans, Rusya'nın Ukrayna istilasının bir yılı dolmadan hemen önce gerçekleştiriliyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Batılı müttefiklerini ülkesine gelen askeri desteği hızlandırmaya çağırdı (Ben Stansall/AFP)
Chomsky ve öğrencileri, dünya çocuklarının doğdukları farklı ortamların ve dillerin, insan aklının birliğinden kaynaklanan hemen hemen aynı ses formatlarına sahip olmalarına engel olmadığına dair onlarca örnek sunmuşlardır.
Bu, elbette, belirli bir dille veya herhangi bir dilin grameri ve söz dağarcığıyla doğdukları anlamına gelmez.
Hepsi aynı dilsel gelişim aşamalarından geçerler. Seslere verdikleri tepkide, derin derin düşünerek dinledikleri anlam taşıyan sesler ile onları mutlu eden ya da güldüren o anlamsız ya da ritmik gevezelikleri birbirinden ayırırlar.
Yeryüzünün tüm dilleri, bir dizi isim, fiil ve sıfat yani "evrensel kurallar" içerme açısından aynı temel yapıya sahip olduklarından, tüm çocuklar "be" harfi (veya diğer dillerdeki karşılığı) gibi dudak harfi olan ünsüzleri daha rahat telaffuz ederler.
Ayrıca "a" ve "u" gibi ünlülerin telaffuzu onlar için "e" ve "o" gibi ünlülerin telaffuzuna göre daha kolaydır.
Elbette bu, söz konusu seslerin ulusal dillerde nasıl var olduklarına göre değişir.
Chomsky (ve onunla birlikte hayata erken veda eden Alman-Amerikalı dilbilimci ve sinirbilimci Eric Lennenberg), 20'inci yüzyılda dilde ve onun anlaşılmasında bir paradigma değişikliği meydana getirme açısından önemli bir rol oynadı.
Bu, dilin başkalarını taklit ederek ve gözlemleyerek öğrenilen ve aşılanan bir şey olduğu şeklindeki yaygın inanışa karşı bir darbeydi.
Bu darbe elbette keskin ve sürekli tartışmalara yol açtı. Dilsel, psikolojik ve tıbbi argümanlar ve karşıt argümanlarla karşılaştı.
Bu argümanların başında da Chomsky'nin öne sürdüğü şeylerin dilbilimsel çalışmalarla elde edilmiş yeterli kanıtlara sahip olmaması, keza Chomsky'nin zamanla eserlerini onları zayıflatan düzeltmelere ve revizyonlara tabi tutması geliyor.
Onu özcülükle ve borçlu olduğu akılcılığı biyolojik işleyiş düzeyine indirgemekle suçlayanlar oldu.
Öte yandan, ırkçılığın altını oymaya katkıda bulunan teorisinin evrenselliğini veya ampirizmle mücadele ederek teleolojik bilinçle ilişkisini pekiştirdiğini vurgulayarak onu savunanlar da var.
Bunlar, Chomsky'nin katkısı sonucunda gündeme gelen meselelerin tamamını özetlemeyen birkaç başlıktan ibaret.
Bugün bile, tahmin ve öngörülerde bulunmaya devam edenler var. Ama insan doğası ister var olsun ister olmasın, "üretici" (generative) ve "dönüştürücü" (transformational) olarak da bilinen bu kuramların, psikolojiden felsefeye, matematikten bilgisayar bilimlerine ve ötesine uzanan bilgi ve alanlar üzerindeki etkisinin ne ölçüde olduğu kesindir.
*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
Independent Türkçe için çeviren: Asasmedia