Cılavuz Köy Enstitüsü; Kars-Ardahan yolu üzerinde bulunan, Kars'a bağlı Susuz ilçesinde, Rus işgalinden kalan yapılar üzerine kurulmuştur.
1939-1954 yılları arasinda; Ardahan, Artvin, Erzurum ve Ağrı'dan gelen köy çocuklarını; köy öğretmeni olacak şekilde eğitmiştir.
Çocuklar bulundukları köylerden bazen 2 gün bazen 3 günlük yolu yürüyerek enstitüye ulaşmıştır. Bazı çocuklar hanlarda, köylerde, 3.000 metrelik dağlarda konaklayarak bu yolu tamamlamıştır.
Cılavuz Köy Enstitüsü'nden 1.250 öğrenci mezun olmuş, Kuzey Doğu Anadolu bölgesinde binlerce köy çocuğuna ışık olmuştur.
Oradan yetişenler Türkiye'nin dört bir yanına dağıldılar ve memleketin çağdaş, aydınlık geleceğini şekillendiren nesiller yetiştirdiler...
Kısa zaman da elde edilen katma değer