Hipoglisemi Nedir?
Kan şeker miktarının normal seviyelerden daha düşük olması haline tıp dilinde hipoglisemi denir.
Nedenleri:
- Gereğinden fazla insülin veya şeker düşürücü hap almanız
- İnsülin enjeksiyonundan veya şeker düşürücü ilacınızı aldıktan sonra yemeğinizi geciktirmeniz
- Yemeniz gereken öğünü atlamanız
- Normalden fazla egzersiz yapmanız
- İnsülin enjeksiyonu yaptığınız bölgedeki kaslarınızı çalıştıran ve insülin etki hızını artıran bir egzersiz yapmanız (örneğin; insülin enjeksiyonunuzu bacağınızdan yaptıktan sonra bisiklet kullanmak gibi) kan şekerinin normal seviyelerin altına düşmesine neden olabilir.
Belirtiler:
- Titreme
- Terleme
- Yorgunluk hissi
- Açlık hissi
- Dikkatin dağılması
- Bulanık görme
- Baş ağrısı
- Sinirlilik hali
- Kalp çarpıntısı
Tedavi: Eğer kan şekerinizin düştüğünden ölçüm yaparak emin olduysanız veya kan şekerinizin düşmüş olabileceğinden şüphe ediyor, ancak o anda ölçüm yapamıyorsanız kan şekeri düzeyinizi yükseltmek için hemen şekerli bir şeyler yemeniz gerekir. Kesme şeker veya tatlı bisküvi yiyebilir ya da bir çağ bardağı meyve suyu içebilirsiniz. 5 yaşından küçük çocuklar için 1 küp şeker; 5-10 yaş arası için 2 küp şeker; 10 yaşından büyük çocuklar için 3 küp şeker yeterlidir
Bütün hastalar kan şekerinin düşmekte olduğunu fark eder ama bazen bu herhangi bir belirti vermeksizin, birdenbire gelişebilir. Böyle bir olasılık nedeniyle, diyabeti olan bütün hastalara, kendilerindeki bu sağlık sorununu bildiren ve her zaman yanlarında bulunacak bir tanıtım kartı taşımaları önerilir.
Hiperglisemi Nedir?
Kandaki şeker miktarının normalin üstünde olması haline tıp dilinde hiperglisemi denir.
Nedenleri:
- Uygun dozda şeker düşürücü hap veya insülin kullanmamanız
- Başka bir nedenle hastalanmanız
- Enfeksiyon *Normal diyetinizden fazla yemek yemeniz
- Egzersiz yapmayışınız
- Herhangi bir stres durumu
- Alkol alışkanlığı Kan şekerinin normal seviyelerin üzerine çıkmasına neden olabilir.
Belirtiler: Eğer aşağıdaki belirtiler varsa kan şekerinizi mutlaka kontrol ettirin.
- Çok susama
- Çok acıkma
- Sık idrara çıkma
- Gece idrara çıkma
- Yorgunluk ve uyku hali
- Bulanık görme
- Deride kuruma ve kaşıntı
- Yara ve kesiklerin geç iyileşmesi
Neler yapılabilir?
- Mutlaka doktorunuzu arayarak ölçüm sonuçlarını ve şikâyetlerinizi ileterek, doktorunuzun önerilerini uygulayınız
- Doktorunuza ulaşamazsanız en yakın hastaneye gidiniz
- Dinlenerek bol su içiniz
- Diyetinizi doğru bir şekilde yapıp yapmadığınızı kontrol ediniz
Engellemek için bazı öneriler:
- Diyetinize titizlikle uymalısınız
- Şeker düşürücü hap veya insülin enjeksiyonunu zamanında ve doğru olarak uygulamalısınız
- Düzenli egzersiz yapmalısınız
- Düzenli olarak kan şekerinizi ölçmelisiniz.
Diyabetliler için pratik bilgiler
Hangi yiyeceklerden uzak durulmalı:
- Hamur işleri (pasta, kek, kurabiye vb.)
- Yağda kızarmış veya kavrulmuş ve sos ilave edilmiş yiyecekler
- Kuruyemişler
- Tüm yağlı gıdalar (kaymak, krema, mayonez vb.)
- İçeriği tam bilinmeyen hazır gıdalar (boyalı aromalı vs.)
- Diyabetik yiyecekler
Hangi içecekleri serbestçe içebilirim?
Çay, kahve, ıhlamur, bitki çayları (tatlandırıcı ile), diyet-light kola, diyet-light gazoz, diyet meyvalı gazoz, maden suyu ve soda serbestçe içilebilir
Diyabet yalnızca büyükleri etkilemez:
Tip 2 diyabet özellikle 40 yaş üstündeki insanlara ciddi zararlar veren bir hastalıktır. Ancak son dönemlerde özellikle şişman ve hareketsiz çocukların artışı ile beraber çocuk ve genç yaşta tip 2 diyabetli sayısı artmaktadır. Bu artışın, beslenme biçimindeki değişime bağlı olduğuna inanılmaktadır. Dünyada yüksek yağ içeren yiyeceklerin artışı, lifli gıdaların alınmaması, ailelerin evde yemek yerine kolaycılığı seçip dışarıdaki hazır yiyeceklere yönelmelerinin bunda etkisi olduğu düşünülmektedir.
Tip 2 diyabetlilerin büyük çoğunluğu (%85’i), tanı konduğu anda şişmandır. Dünyada her 10 çocuktan birinin kilolu olduğu düşünülmektedir. Yaklaşık 30-45 milyon çocuğa denk gelen bu grubun 22 milyonu 5 yaşın altındadır. Tüm bu çocuklar yüksek diyabet riski altındadır.
Okulda diyabet
Birçok ülkede çocuklar yaklaşık 7 saatlerini okulda geçirmektedir. Okulda farklı birçok sorun diyabetli çocukların karşısına çıkmaktadır. Şeker seviyeleri de değişmektedir çünkü yemek saatleri ve insülin uygulanmasından doğan sorunlar yaşanmaktadır. Diyabetli çocukların okulda daha özgür hareketinin sağlanması, şekerlerini ayarlamak için önemlidir. Çocukların ihtiyaç duyacağı şeker ölçüm ekipmanları, insülin saklama koşulları, atıştırmalıkların ve hızlı etkili karbonhidratların sağlanması gerekir. Diyabetli çocuklar için çok önemli olan, sağlıkçıların veya diyabet tedavi gurubuyla okul çalışanlarının birlikteliğidir. Ve iyi planlama yapmak gerekir.
- İnsülin yapılması ve şeker ölçümü rutin hale getirilmelidir
- Çocuğun kendi şekerini tedavi etme kabiliyeti araştırılmalıdır
- Düşük ve yüksek şekerin belirtileri iyice öğretilmelidir
- Gerekli ekipmanlar sağlanmalıdır
- Yiyecekler ve atıştırmalıklar bulundurulmalıdır
- Fiziksel aktivite öğretilmeli ve uygulanmalıdır
- Acil durumlarda bağlantıya geçilecek ailenin, doktorların telefon ve adresleri bulundurulmalıdır.
Bütün bunlar, birlikte çalışma yöntemiyle uygulandığında çocuğun sağlığına daha olumlu yansıyacaktır.
Saglıklı Yaşam Yürüyüşlerine Davet
Güliz Ülkü
Adalar İlçe Sağlık Müdürü
Beslenme açlık duygusunu bastırmak, karın doyurmak ya da canının çektiği şeyleri yemek içmek değildir. Beslenme; sağlığı korumak, geliştirmek ve yaşam kalitesini yükseltmek için vücudun gereksinimi olan besin öğelerini yeterli miktarlarda ve uygun zamanlarda almaktır.
Obezite ise günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak boy uzunluğuna göre vücut ağırlığının arzu edilen düzeyin üstüne çıkmasıdır. Obeziteden korunma, çocukluk çağında başlamalıdır. Çocuk ve ergenlik döneminde oluşan obezite, yetişkinlik dönemi obezitesi için zemin hazırlamaktadır. Bu nedenle aile, okul ve çevre yeterli ve dengeli beslenme ve fiziksel aktivite konularında bilgilendirilmelidir. Obezite tedavisi, bireyin kararlılığı ve etkin olarak katılımını gerektiren, tedavisi zorunlu, uzun ve süreklilik arz eden bir süreçtir. Tedavinin başlıca basamakları beslenmenin düzenlenmesi ve fiziksel aktivite yapılmasıdır.
Uygulanacak zayıflama diyetleri yeterli ve dengeli beslenme ilkeleri ile uyumlu olmalı diyet tedavisi diyetisyen ve doktor kontrolü altında başlayıp sürdürülmelidir. Amaç, bireye doğru beslenme alışkanlığı kazandırılması ve bu alışkanlığın ömür boyu sürdürülmesidir. Fiziksel aktivite yapmanın ise yağ dokusu ve karın bölgesindeki yağlanmayı azalttığı, diyet yapıldığında görülebilen kas kayıplarını önlediği kesin olarak kabul edilmektedir. Sağlıklı yetişkinler günde en az 30 dakika egzersiz yapmalı, herhangi bir rahatsızlığı olan bireyler yapabileceği egzersizleri aile hekimlerine danışmalıdır. Yürüyüş, egzersizler arasında en kolay uygulanabileni olmasından dolayı önemlidir.
Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen ‘Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat’ programı kapsamında yürüyüşler düzenlenmektedir. İlçemizde Adalar Toplum Sağlığı Merkezi tarafından düzenlenen ve 07 Şubat 2015 tarihinden itibaren her hafta düzenli olarak Cumartesi günleri saat 10.00’da Büyükada 125. Yıl Orta Öğretim Okulu önünden başlayıp Adalar İlçe Sağlık Müdürlüğü/ Toplum Sağlığı Merkezi önünde bitecek olan sağlıklı yaşam yürüyüşüne tüm Adalı halkımız davetlidir.