TÜRKİYE'NİN SAVUNMA-GÜVENLİK-DIŞ POLİTİKASINI İLGİLENDİREN GELİŞMELER
SURİYE (SURİYE KUZEYİ- SOÇİ - İDLİB - SURİYE'de ATEŞKES)
- ABD'nin gözlem noktaları kurma faaliyetleri... Bölgeden iyi haber alan kaynaklar konuyla ilgili şu bilgileri geçti: ABD, Türkler ve SDG arasında herhangi sürtüşmeyi engellemek için Carablus'un doğusu Zor Mağar (El Şuyuk)'tan Kamışlı' ya kadar gözetleme kameraları konuşlandırıyor. Suudi Arabistan ve BAE birlikleri gözetlemeye katılmak için Haseke bölgesindeki 'Tel Temir' e yakın konuşlanıyor.
- Suriye ordusu Hama kuzeyindeki saldırıyı püskürttü... Hama'nın kuzeyindeki muhalif grupların Suriye Hükümeti ordusuna yönelik başlatmış oldukları büyük taarruz geri püskürtüldü. ÖSO bağlantılı Ceyşul İzze birlikleri, Al Mougheir köyü ve Moskar Köprüsü civarındaki Suriye ordusu savunmasını aşmaya çalıştı, fakat başaramadı. Yine aynı şekilde muhalif güçler Latamina civarındaki kayalık yamaçları ve vadileri kullanarak Suriye ordusu savunmasını hedef almış ve kayıp vererek geri çekilmişti.
- YPG: Türkiye ile diyaloğa hazırız... YPG terör örgütünün sözcüsü Nuri Mahmud Rudaw'a verdiği röportajda "aramızdaki sorunları çözmek için Suriyeli Kürtler Türkiye ile diyaloğa hazır. Türk Hükümeti'nin sergilediği tavır Türk halkının görüşlerini yansıtmıyor, sadece küçük bir grubun görüşleridir." dedi.
- 'Ulusal Ordu' Halep'te El Rai beldesinde güvenlik operasyonunu tamamladı... Suriye muhalefetine bağlı Ulusal Ordu doğu Halep kırsalında El Rai beldesinde aranan kişilere karşı operasyonunu bu kişilerin askeri inzibata teslim olmalarından sonra sona erdirdi. Yerel kaynaklar, Ulusal Ordunun askeri inzibatın katılımıyla Suriye'nin kuzeyinde Halep kırsalında El Rai beldesinde güvenlik operasyonunda aranan kişilerden 40 unsuru tutuklandığını, ellerinde bulunan silahlara el koyduğunu belirtti. Kaynaklar, bugün (Perşembe) sabahı başlayan operasyon sırasında Ebu Cevad El Garbi grubundan ve Ebu Saddam'a bağlı gruptan üyelerin tutuklandığını, silahlarına el konulduğunu, o grupların karargah olarak kullandığı binaları kontrol altına aldığını sözlerine ekledi. Bu operasyon Ulusal Ordunun doğu ve kuzey Halep kırsallarında El Bab, A'zaz, Afrin ve Carablus kentlerinde orduya göre uyuşturucu ticareti, soygun ve hırsızlıkla suçlanan suç çetelerinden kurtarılmış bölgeleri temizlemek amacıyla yaptığı benzer operasyonlardan sonra geliyor.
ORTADOĞU-AFRİKA
- NATO'dan Libya'ya 'yardıma hazırız' mesajı... NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Libya'daki siyasi istikrarsızlıkla ilgili NATO'nun müdahaleye değil yardıma hazır olduğunu söyledi. Stoltenberg, "Uzun vadede Irak ve Afganistan'daki tecrübelerimizden aldığımız ders, önceden tedbir almak müdahale etmekten daha iyi. NATO'nun kendi gücü ile müdahale etmesindense ülkelerin kendilerini istikrara kavuşturmalarına müsaade ederek yerel güçleri eğitmek daha iyi." dedi. Stoltenberg, Libya'daki krizle ilgili "NATO yardım etmeye hazır ama direkt toprakları üzerine müdahaleyi önlemek istiyor. Bunun için Irak, Afganistan, Libya'ya kendi ülkelerini istikrara kavuşturmalarına müsaade etmek gerekiyor" açıklamasında bulundu.
- NATO Irak'ta kalmaya devam edecek... NATO'nun Irak'ta yerel güçleri eğitme misyonuna devam edeceğini ifade eden NATO genel Sekreteri Stoltenberg, "IŞİD'in dönme olasılığını önlemek ve güvenlik güçlerinin kapasitesini artırmak için Irak'ta kalacaklarını" kaydetti.
- İngiltere Vatandaşına BAE’de Casusluktan Müebbet Hapis Cezası... Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) 31 yaşındaki İngiliz öğrenci Matthew Hedges’in casusluk suçlamasıyla yargılanıp müebbet hapis cezasına çarptırılması İngiliz yetkililerin sert tepkisine neden oldu. Böylesi bir kararın İngiltere ile BAE arasında ciddi diplomatik sorunlar doğuracağı uyarısında bulunan İngiltere Dışişleri Bakanı Jeremy Hunt, “Şoka uğradık. Hedges’e yöneltilen suçlamaların hiçbirinin kesinlikle bir kanıtı yok. O’nun durumundan çok endişe ediyoruz. Bunu çözemezlerse ciddi diplomatik sonuçlar ortaya çıkar” dedi.
- Veliaht Prens yurt dışı ziyaretlerine başladı... Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed Bin Selman, Arap ülkeleri ziyaretine Birleşik Arap Emirlikleri’yle (BAE) başladı. Veliaht Prensin bu ülkeye ziyareti gazeteci Cemal Kaşıkçı cinayeti sonrasındaki ilk yurtdışı gezisi niteliğinde. Muhammed Bin Selman’ın ay sonunda Arjantin’in başkenti Buenos Aires’te yapılacak G20 zirvesine de katılması bekleniyor. Zirveye ABD, Türkiye ve Avrupa ülkelerinin liderleri de katılacak.
- Yemen'de barış görüşmeleri Aralık'ta başlayabilir... Liman şehri Hodeida’daki son çatışmaların ardından Birleşmiş Milletler Özel Temsilcisi Martin Griffiths, savaşın pençesindeki Yemen için barış görüşmelerinin hazırlıklarını yapıyor. Griffiths, İran destekli Hutilerin üst düzey yetkilileriyle Yemen’in başkenti Sanaa’da biraraya gelmek konusunda mutabık kaldı. Görüşmenin amacı, Hutilerle Suudi Arabistan destekli Yemen hükümeti arasında bu yıl sonunda görüşmelerin İsveç’te yeniden başlamasını sağlamak. Daha önce Eylül ayında İsviçre’de başlayan görüşmeler Hutilerin katılmaması nedeniyle sonuçsuz kalmıştı. Amerika Savunma Bakani Jim Mattis, yaptığı açıklamada, tarafların önümüzdeki ayın başlarında İsveç’te barış görüşmelerine başlamalarını beklediğini söyledi.
- Mesud Barzani Bağdat'ta... Tarihi bir hezimet yaşayan IKBY eski lideri, başkent Bağdat'ta birçok görüşme gerçekleştirdi. Barzani, Necef'e giderek Mukteda es Sadr ile de bir araya gelecek. Eski Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Başkanı Mesut Barzani, geçen yıl yapılan gayrimeşru referandumun ardından ilk kez başkent Bağdat'a gelerek temaslarda bulundu. Görevine Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) Genel Başkanı olarak devam eden Barzani, Başbakan Adil Abdulmehdi ve Meclis Başkanı Muhammed Halbusi ile ayrı ayrı görüştü. Bağdat'ta diğer Iraklı yetkililerle görüşecek olan Barzani, yarın Necef'e giderek Sadr Hareketi lideri Mukteda es-Sadr ile bir araya gelecek. Barzani'nin Bağdat'taki temasları kapsamında Erbil-Bağdat ilişkileriyle birlikte hükümet kabinesinin tamamlanmayan bakanlık adaylarının masaya yatırılması bekleniyor.
- Ciburi'ye Irak Parlamento Başkanlığı adaylığından vazgeçmesi karşılığında 30 milyon dolar alma suçlaması... Muhammed el Halbusi'nin lehine Irak Parlamento Başkanlığı adaylığından vazgeçmesi karşılığında 30 milyon dolar almakla suçlanan Ciburi konu hakkında El Şarkiye televizyonuna konuştu. İddiaları reddeden Ciburi, "30 milyon dolarım olsaydı, dansözlere harcardım. O kadar param olsaydı, Irak'ta kalmazdım. Hatta 7 defa milletvekilliğine de aday olmazdım" dedi. Ciburi konuşmasının devamında, "Irak'ta siyasi süreç kötü. Nefret ve kötülemelerle dolu. Biz Irak'ı yok ettik" ifadelerini kullandı.
AVRUPA – AB
- Almanya’da ‘Seküler İslam Girişimi’ tartışması... Almanya'da yaşayan Müslümanlar’la Alman devleti arasında bir iletişim ve diyalog mekanizması olarak işlev gören İslam Konferansı'nın dördüncüsü gelecek hafta Çarşamba günü Berlin'de düzenlenecek. Merakla beklenen konferans öncesinde, Almanya’daki İslami çatı örgütlerine yönelik eleştirileriyle bilinen bazı tanınmış isimler, "Seküler İslam Girişimi” adlı bir inisyatif kurdu. Yeşiller Partisi’nin eski Eş Başkanı Cem Özdemir, sosyolog Necla Kelek, kadın imam Seyran Ateş ve sosyal demokrat SPD’nin Federal Meclis eski milletvekili Lale Akgün’ün de aralarında bulunduğu kurucular, bugün “Die Zeit” gazetesinde yayınladıkları kuruluş belgesinde, "çağdaş İslam anlayışının sesi olmayı" amaçladıklarını açıkladılar.
- Fransa'dan 18 Suudiye yaptırım... Fransa, gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın öldürülmesi olayıyla ilgili olarak Perşembe günü 18 Suudi vatandaşına aralarında seyahat yasağının da olduğu yaptırımlar uygulamaya başladığını bildirdi. Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre soruşturmanın sonuçlarına bağlı olarak önümüzdeki günlerde başka yaptırımlar da konulabilir.
- Almanya'dan sonra Danimarka Suudilere silah satışını durduruyor... Danimarka ileriye dönük olarak Suudi Arabistan’a yapılacak silah satışlarını askıya aldığını duyurdu. Danimarka Savunma Bakanı söz konusu kararın, Suudi Arabistan’ın gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın öldürülmesindeki rolü ve Yemen’deki karışıklık nedeniyle alındığını açıkladı. Danimarka’dan önce Almanya da, Suudi Arabistan’a silah lisansı satışlarını durdurduğunu açıklamış, bu kararını daha sonra tüm silah satışlarını kapsayacak şekilde genişletmişti. Fransa’dan yapılan açıklamada da Kaşıkçı cinayeti nedeniyle Suudilere silah satışı konusunda kısa bir süre içerisinde karar verileceği duyuruldu.
- AB ülkeleri AB lehinde egemenliklerinden daha fazla vazgeçmeli... Avrupa ordusunun kurulmasının tartışıldığı bu günlerde Avrupa'nın birliğinin sağlanması bağlamında Almanya Şansölyesi Merkel'den önemli açıklamalar geldi. Merkel AB üyesi ülkelerin güçlü bir AB için belli bir sıra içinde egemenliklerinden AB lehine vazgeçmeye hazır olması gerektiğini söyledi.
- ABD ve İngiltere BREXIT sonrası ilişkiler metninde mutabakat sağladılar... İngiltere ve Avrupa Birliği (AB), Brexit sonrası ilişkilerinin geleceğine yönelik siyasi bildiri metninin taslağı üzerinde uzlaştı. Böylece, İngiltere'nin AB üyeliğinden ayrılmasına yönelik anlaşmaya Pazar günkü AB Zirvesi'nde son şeklinin verilmesinin de önü açılmış oldu. Söz konusu taslak metin, Brexit anlaşmasının ardından ilişkilerin geleceğinin nasıl şekilleneceğini tanımlıyor. Metinde İngiltere ile AB'nin ticaret, güvenlik ve dış politika konularında yakın işbirliği yapacakları belirtiliyor. 26 sayfalık taslak metinde AB'nin insanların, sermayenin, malların ve hizmetlerin serbest dolaşımını içeren dört özgürlüğünün bölünmez bir bütün olduğu vurgulanıyor. Taslak metinde ayrıca şu taahhütler yer alıyor: *İngiltere'de serbest dolaşımın sona ereceğine dair belirgin bir atıf, *Teknolojik imkanların, Kuzey İrlanda'da fiziki sınırın oluşmasını engellemeyi amaçlayan garantilerin devreye sokulmasına ihtiyaç duyulmayacak şekilde kullanılması, *AB hukukunun yorumu konusunda Avrupa Adalet Divanı'nın rolünün sürmesi, *Yasal bağlayıcılığı olmayan metinde, tarafların gelecekte eşit şartlarda geniş çaplı bir ekonomik ortaklık kurmalarından söz ediliyor. Ayrıca İngiltere'nin Brexit sonrası bağımsız bir ticaret politikasına sahip olacağı kaydediliyor. Özellikle Avrupa Adalet Divanı ile ilgili madde, İngiltere'de Brexit yanlılarının tepkisini çekebilir. İspanya'nın çok hassas olduğu Cebelitarık'ın statüsü konusunda ise henüz uzlaşmaya varılmış değil.
- AB'de 2015 yılında 1,3 milyon kişi kanser sebebiyle hayatını kaybetti... Avrupa İstatistik Ofisinin (Eurostat) açıkladığı verilere göre, AB ülkelerinde 2015'te hayatını kaybeden insanların 4'te 1'inin ölüm nedeni kanser oldu. Söz konusu ülkelerde 1,3 milyon kişi kanser sebebiyle yaşamını yitirirken, Hollanda ve Slovenya'da ise kanserden ölenlerin oranı yüzde 30'u buldu. Bu oranın en düşük olduğu Bulgaristan ve Romanya'da ise ölümlerin 5'te 1'inin nedeninin kanser olduğu belirtildi. Birlik ülkelerinde 2015'te erkek ölümlerinin yüzde 28,7'si, kadın ölümlerinin ise yüzde 22,1'i kanser nedeniyle oldu. Söz konusu verilere göre, tüm AB ülkelerinde kanserden ölenler arasında erkeklerin oranı kadınlardan daha yüksek.
- TürkAkım'da Avrupa için rota belirlendi' iddiası... Rus enerji şirketi Gazprom'un, TürkAkım projesinin Avrupa’ya uzanacak hattının Bulgaristan, Sırbistan, Macaristan ve Slovakya'dan geçmesine karar verdiği öne sürüldü. Kommersant gazetesinin haberine göre, TürkAkım’ın Avrupa’ya uzanacak hattının geçeceği güzergah belirlendi. TürkAkım üzerinden Bulgaristan ve Sırbistan'a doğal gaz sevkiyatının 2020'de başlamasının beklendiğine işaret edilen haberde, Macaristan'a sevkiyatın ise 2021’de başlayacağı ve böylece söz konusu ülkelerin Ukrayna üzerinden doğal gaz alımını durdurabileceği ifade edildi. Gazprom tarafından 2014’te iptal edilen Güney Akım projesinde önerilen rotanın benzerinin planlandığı kaydedilen haberde, Avrupa’da projeye yönelik itirazların devam edeceği ancak Gazprom'un bu kez mevzuatlara daha uygun hareket edeceği belirtiliyor.
- Finlandiya, Suudi Arabistan ve BAE'ye silah satışını durdurdu... Finlandiya devlet televizyonu YLE'nin haberine göre, Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Yemen'de insani krizin sorumlusu gözüken Suudi Arabistan ve BAE'ye silah ve mühimmat ihracatı için yeni lisans verilmeyeceği belirtildi. Finlandiya Savunma Bakanı Jussi Niinisto, geçen ay yaptığı açıklamada, Finlandiya'nın 2015 yılından beri Suudi Arabistan'a silah ihracatına izin vermediğini kaydetmişti.
- Sırbistan lideri Vucic: Kosova ile gümrük savaşı olmayacak... Sırbistan Devlet Başkanı Aleksandr Vucic, Kosova’nın Sırp ürünlerine yüzde 100 vergi getirmesine, gümrük savaşıyla karşılık vermeyeceklerini belirtti. Kosova hükümeti, Sırbistan'dan getirilen tüm ürünler için değerinin yüzde 100'üne eşit gümrük vergi uygulama kararını aldı ve Kosova kurallarına uygun biçimde işaretlenmemiş tüm malları yasakladı. Sırbistan Ulusal Güvenlik Toplantısı'nın ardından basın brifinginde konuşan Vucic, bu kararı "21. yüzyılda ticareti yasaklamak" şeklinde nitelendirerek bunun "uygar olmayan bir davranış ve irrasyonel ve akılsızca bir karar" olduğunu kaydetti. Sırbistan lideri, bu kararın, Kosova'daki Sırplara ilaç sevkiyatını ve Belgrad'ın bu bölgedeki yatırım projelerini etkileyeceğine işaret etti. Vucic, "Sırbistan hiçbir karşı tedbire baş vurmayacak zira bölgede, Avrupa'da ve tüm dünyada güvenilir bir partner imajını sürdürmek istiyor. TIR'ları durdurmayacağız. Sorumluluk dolu ve sorumsuzca davranışlar arasındaki farkı göstermek istiyoruz" ifadelerini kullandı.
- İngiliz kabinesinde Brexit anlaşmasına 'Türkiye tuzağı' benzetmesi... İngiltere Başbakanı Theresa May ile AB'nin üzerinde uzlaşmaya vardığı Brexit anlaşmasının pazar günkü AB liderler zirvesinde oylanması planlanıyor. Ancak iktidardaki Muhafazakar Parti'den anlaşmaya yöneltilen eleştirilere, 'Türkiye tuzağı' benzetmesi de karıştı. Daily Telegraph, geçen hafta kabine toplantısında taslak anlaşma metnine itirazların geldiğini, Dışişleri Bakanı Jeremy Hunt'ın Türkiye'yi örnek göstererek metin üzerinde değişikliklerin yapılması gerektiğini söylediğini aktardı. O kabine toplantısından sonra Brexit Bakanı Dominic Raab ile Çalışma ve Emeklilik Bakanı Esther McVey istifalarını vermişti.
YUNANİSTAN - KIBRIS
- Yunanistan Medusa tatbikatına GKRY, Mısır katılımıyla bugün başlıyor... Yunanistan'da yayınlanan onalert. gr isimli sitede Medusa tatbikatına yönelik yer alan haberlerde, Yunanistan'dan tatbikata üzerinde helikopter konuştu 3 Fırkateyn, 1 denizaltı, 2 hücum bot, 1 çıkartma gemisi, 8 F-16 uçağı, 1 süper Puma helikopteri, 3 Chınook helikopteri, 4 AH- 64 Apache helikopteri ve Yunan Özel Kuvvetler ve Deniz Piyade unsurlarının, GKRY"den 1 açık deniz karakol gemisi ve Özel Kuvvetler unsurlarıyla, Mısır'ın 1 Mistral sınıfı helikopter gemisi, 1 Fırkateyn, 1 denizaltı, 2 korvet, 6 adet F-16 uçağı ve 1 E2 C uçağı ile Özel Kuvvetler unsurlarının katılacağı, tatbikatın 29 Kasım günü Seçkin gözlemci gününün gemide icra edileceği, Birleşik Arap Emirlikleri, ABD, Fas, İtalya ve Portekiz'den gözlemcilerin de tatbikatta bulunacağı ifadeleri ye almıştır.
ABD - AMERİKA
- ABD, Avrupa'ya NATO'nun ‘tam onayı' olan bir ordu kurması çağrısı yaptı... ABD'nin AB Daimi Temsilcisi Gordon Sundland, Avrupalı parlamenterlere hitaben yaptığı konuşmada Washington'un NATO'yu finanse ettiğini ve Avrupa'dan "kendi kaynaklarıyla ne yapmak niyetinde" olduğu yönünde açıklama beklediğini belirten Daimi temsilci konuşmasını şöyle sürdürdü: "Madem, AB belli bir dereceye kadar kendi özerklik ve savunma yeteneklerini beyan etmek istiyor, o halde bunun NATO'nun tam onayıyla ve onun tamamlayıcısı olmasını umuyoruz, NATO'nun yerini almasını değil."
- Meksika sınırında öldürücü güç kullanma yetkisi verdi, hükümeti kapatmakla tehdit etti... Meksika sınırına duvar projesi ve sınırda göçmenlere karşı alınan önlemler Başkan Donald Trump’ın bir kez daha gündeminde. Göçmenlerin Meksika sınırından Amerika’ya girişini engellemek amacıyla sınıra asker gönderen Trump, askerlere “öldürücü güç” kullanma yetkisi verdiğini açıkladı. Trump “Zorunda kalırlarsa, öldürücü güç kullanacaklar. Ben onayı verdim. Umarım kullanmak zorunda kalmazlar” diye konuştu. Amerika Savunma Bakanı James Mattis dün Meksika sınırında görev yapan askerlere sınır yetkililerinin korunması için daha geniş yetki verildiğini söylemiş, İç Güvenlik Bakanlığı’ndan konuyla ilgili talimat beklediğini belirtmişti. Mattis, askerlerin sınır görevlilerini kalkan ve coplarla koruyabileceklerini ancak silahsız olacaklarını söylemişti. Trump Kongre'de sınır güvenliğiyle ilgili bir mutabakat olmazsa Aralık ayında hükümetin kapanabileceğini söyledi.
- Trump yine Veliaht Prensi korudu... Trump daha önceki açıklamasında dile getirdiği unsurların altını bir kez daha çizdi. Veliaht Prens Muhammed bin Selman için “Emri vermiş olsa da vermemiş olsa da bunu kesin bir dille yalanlıyor” dedi. ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo Amerika’nın Suudi Arabistan’la parasal ilişkiyi öne çıkararak insan hakları ve demokrasi değerlerinden taviz verdiği eleştirilerine cevaben “Her ülke bizimle aynı değerleri paylaşmayabilir. Bizim misyonumuz Amerikan halkının güvenliği ve emniyetini sağlamak” diye konuşmuştu. Trump’ın verdiği mesajlar da benzer tondaydı. Trump, Suudi Arabistan’ın güçlü bir müttefik olduğunu vurgularken, “Suudi Arabistan olmasaydı İsrail’in başı dertte olurdu” dedi. Riyad’ın petrol piyasasındaki rolünü bir kez daha öne çıkaran Trump, “Suudi Arabistan petrol fiyatlarının düşük kalmasını sağlıyor. Küresel bir resesyon istiyorsanız, en önemli unsur petrol fiyatlarının yükselmesidir” dedi. Trump, Kaşıkçı cinayeti için “Bu işlenen suçtan nefret ediyorum, örtbas edilmesinden de. Veliaht Prens de işlenen suçtan benden daha çok nefret ediyor” dedi. Donald Trump, Amerika ve Suudi Arabistan arasında savunma alanındaki anlaşmalara vurgu yaptı. “İnsanlar gerçekten benim yüzbinlerce iş imkanından vazgeçmemi mi istiyor?” diye soran Trump, “Doğrusunu söylemek gerekirse bu standardı gözetirsek, kimse bizim müttefikimiz olmazdı” ifadesini kullandı.
- Mattis: Başkanların her zaman her konuda lekesiz ortaklarla çalışma özgürlüğü olamıyor... ABD Savunma Bakanı James Mattis, Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı cinayetinden kimin sorumlu olduğunun ne ABD Merkezi Haberalma Teşkilatınca (CIA) ne de Suudi hükümeti tarafından tam tespit edilmiş olduğuna inanmadığını söyledi.
- ABD'den Yemen açıklaması... ABD Dışişleri Bakanlığı, Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon güçleri, Yemen ordusu ve Husilerden oluşan taraflara, Yemen'deki çatışmayı sona erdirmeleri ve ülkede insani krizi tetikleyen Hudeyde Limanı'nın tarafsız bir partiye devredilmesi çağrısı yaptı.
RUSYA
- Eski Rus istihbarat bakanı öldü... Rusya Askeri İstihbarat (GRU) Başkanı General Igor Korobov, 62 yaşında "ciddi ve uzun süredir devam eden rahatsızlıklarından dolayı" Çarşamba günü hayatını kaybetti. İngiltere'de eski Rus istihbarat elemanlarının zehirlenmesi gibi pek çok olaydan ötürü GRU, bazı Avrupa devletleri ve ABD tarafından suçlanmaktaydı. Korobov ABD'nin yaptırım listesindeydi.
- ABD Tanf bölgesinde militanları eğitiyor iddiası... Rusya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Mariya Zaharova, Suriye'nin El-Tanf bölgesindeki ABD üssünde silahlı militanlara eğitim verildiğini öne sürdü. Zaharova, şunları söyledi: "Burada (El-Tanf bölgesinde) IŞİD ile mücadele bahanesinin yanı sıra İran'ı kısıtlamak için Birleşmiş Milletler'e (BM) üye devletin egemen topraklarında, Suriye'nin Irak ve Ürdün sınırlarında, Bağdat ile Şam'ı bağlayan güzergahın yakınında, stratejik açıdan önemli bir alanda, sayısız tanığa göre ABD askeri üssü içinde silahlı militanların eğitimi gerçekleştiriliyor". Ayrıca Zaharova, El-Tanf yerleşim birimi etrafında ABD'nin fiilen yasadışı oluşturduğu bölgede bulunan, 10 binlerce kişinin yaşadığı Rukban kampının Suriye haritasındaki "en acı" noktalardan biri olduğunu dile getirdi.
- Putin Veliaht prens ile görüşebilir... Putin’in Sözcüsü Dmitriy Peskov, Kaşıkçı cinayeti soruşturmasının geldiği noktaya değinmemeyi tercih ederek, “Arjantin’deki G-20 zirvesinde dünya piyasalarında petrol fiyatlarının düşüşü Putin ile Selman arasında ikili bir görüşmede ele alınabilir. İki yönetici de orada hazır bulunacağına göre petrol konulu temas ihtimal dışı değil” dedi.
- Rus Dışişleri: NATO ‘küresel çaptaki yalanıyla’ dünyayı yanılttı... Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, NATO’nun Moskova’yla anlaşmaya rağmen doğuya genişlemeyi sürdürerek sadece Sovyetler Birliği’ni değil tüm dünya toplumunu yanılttığını belirtti.
- FSB, Rus okullarına yönelik bir dizi saldırıyı önledi... Rusya Federal Güvenlik Servisi’nin (FSB) geçen ay Kırım'ın Kerç kentindeki okulda düzenlenen bombalı saldırıdan sonra Rus okullarına yönelik bir dizi fiili saldırıyı önlediği belirtildi.
ASYA - PASİFİK
- Güney-Kuzey Kore arasındaki yol birleştirildi... Yonhap ajansının haberine göre, Güney Kore Savunma Bakanlığının açıklamasında, sınırdaki 3 kilometrelik asfaltsız yolun Kore Savaşı kalıntıları için yapılacak ortak kazı çalışmaları projesini desteklemek amacıyla birleştirildiği duyuruldu. Güney Kore tarafındaki 1,7 kilometrelik yol ile Kuzey Kore tarafındaki 1,3 kilometrelik yolun birleştirildiği belirtilen açıklamada, bu yolun yapılacak kazı sırasında personel ve ekipman ulaşımında kullanılacağı ifade edildi. Açıklamada, yolun birleştirilmesinin ortak kazı projesinin hayata geçirilmesi açısından önemli olduğu kaydedildi. Güney Kore Savunma Bakanlığı 2 gün önce Kuzey Kore'nin eylül ayında varılan mutabakat çerçevesinde DMZ'deki 10 nöbet noktasını imha ettiğini açıklamıştı.
TÜRKİYE - TÜRK DÜNYASI
- G20'de Erdoğan-Suudi Prens görüşmesi olabilir... Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Suudi Arabistan'ın Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Arjantin'de gelecek hafta yapılacak G20 zirvesinde görüşebileceği belirtildi. Olası görüşme için Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, "Programa bakıyoruz, böyle bir şey olabilir" dedi.
- Türkiye-AB toplantısı sonrasındaki açıklamalarda karşılıklı restler... Türkiye - AB Yüksek Düzeyli Siyasi Diyalog Toplantısı, dün Ankara’da yapıldı. Toplantıya öğle arası verildiğinde Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Federica Mogherini ile AB Genişleme Müzakerelerinden Sorumlu Komiseri Johannes Hahn ortak basın toplantısı düzenledi. Basın toplantısında, Çavuşoğlu’nun “çifte standart”, “siyasi engelleme” gibi AB’ye eleştiriler yöneltti. Mogherini’nin ise “AB’nin Türkiye’nin de kurucusu olduğu Avrupa Konseyi’nden bugüne hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı ve insan hakları konularında belirli standartları olduğunu” vurguladı. Mogherini, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Bizi bağlamaz” dediği Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM), HDP Eski Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın serbest bırakılması yönünde verdiği kararın uygulanması gerektiğinin de altını çizdi.
- ABD'ye karşı AB ve Türkiye'den İran’a destek... Türkiye ve AB Komisyonu'nun Perşembe günkü diyalog toplantısı sonucunda yapılan açıklamada, ABD'nin Mayıs ve Kasım aylarında yaptırım paketlerini devreye soktuğu İran’la ilgili bölüm dikkat çekti. Açıklamada, "Kapsamlı Ortak Eylem Planı’nın ve bu anlaşma uyarınca yaptırımların kaldırılması sonucunda İran’ın yararlanmakta olduğu ekonomik faydaların sürdürülmesinin önemi hususunda mutabık kaldık" denildi.
- Çavuşoğlu'dan AB vize serbestisi açıklaması... AB yetkilileriyle görüşen Çavuşoğlu vize serbestisi ile ilgili şunları söyledi: Vize muafiyeti konusu ele aldık. Vize serbestisi için 72 kriterden 7 kriter kalmıştı. 6'ya düştü. Ne yapacağımızı bugünkü toplantıda da ele aldık. İnşallah bir an önce vize serbestisine de geçmiş olacağız.
- AKP heyetinden Almanya'ya federalizm inceleme gezisi... AKP İstanbul Milletvekili Ravza Kaçakçı başkanlığındaki AKP heyeti, Almanya temaslarında "federal yapı"yı inceledi. Federal Konseyi ziyaret eden Kavakçı bu teması "Federal sistem hakkında bilgi alışverişinde bulunduk" diyerek sosyal medya hesabından paylaştı
- 7 askerimizin şehit olduğu faciaya ilişkin rapor açıklandı... Kara Kuvvetleri şehitlerimizin olduğu faciayla ilgili raporunu yayınladı. Yapılan açıklamada, "Toptan kopan parça zincirleme patlamaya yol açtı" denildi. Kara Kuvvetleri Komutanlığınca, Hakkari'deki üs bölgesindeki patlamaya ilişkin oluşturulan idari ve teknik heyetin incelemesinde, 175 mm'lik M107 K/M toplarla bugüne kadar yapılan atışlarda bu tip bir kazanın meydana gelmediği belirlendi. Hakkari üs bölgesindeki patlamanın sebebi belirlenene kadar 175 mm'lik M107 K/M toplarla bunlara ait mühimmatın kullanımının durdurulduğu bildirildi.
- Oldu-bittilere Türkiye anında karşılık verir... TBMM Başkanı Binali Yıldırım açıklamasında "Doğu Akdeniz'de KKTC'nin menfaatlerine, ülkemizin çıkarlarına aykırı her türlü oldubittiye Türkiye anında karşılık verir, gereğini yapar. Denizlerdeki hak ve menfaatlerimizden bir milim bile geri adım atmayacağımızı cümle alem bilmelidir" dedi.
KÜRESEL
- DTÖ'den G20'ye 'ticaret savaşı' uyarısı: 5 ayda 481 milyar dolarlık ticaret tedbiri alındı... Dünya Ticaret Örgütü (WTO), dünyanın en büyük 20 ekonomisini oluşturan G20 ülkelerinin 2018'in 5 aylık döneminde toplam 481 milyar doları kapsayan 40 yeni ticaret kısıtlayıcı tedbir aldığını ve bunun keskin bir artış olduğunu bildirdi. Raporda, G20 ülkeleri arasındaki yeni ithalat kısıtlayıcı tedbirlerin bir önceki döneme göre 6 kat artarak rekor seviyeye ulaştığı, bunun WTO'nun G20 ticaretini izlemeye başladığı 2012'den bu yana en yüksek oran olduğu vurgulandı.
- Humanyum dünyanın en değerli metali olacak... İsveç merkezli bir sivil toplum kuruluşu kaçak silahların eritilip ticari ürünlere dönüştürülmesi için bir girişim başlattı. Eritilmiş silahlardan elde edilen metalden yapılan yeni ürünlerin satış gelirinin bir kısmı şiddet mağduru toplumların koşullarını iyileştirmek için kullanılacak. Humanyum Metali İnsiyatifi (Humanium Metal Initiative) olarak adlandırılan girişim, IM İsveç Kalkınma Ortağı (IM Swedish Development Partner) tarafından 2016 yılının Kasım ayında hayata geçirildi. İlk eritme işlemi yasadışı silah kullanımının yaygın olduğu El Salvador'da yapıldı. El Salvador yetkililerinin desteği ve gözetimiyle eritilen onbinlerce kaçak silahtan bir ton “Humanyum Metali” elde edildi. IM, 2018 yılının başında Guatemala'da da el konan kaçak silahları “Humanyum Metali”ne dönüştürdü ve Honduras ile Kolombiya’da da çalışmalarını başlattı. Humanyum Metali İnsiyatifi'ni başlatan IM, 1938 yılından bu yana yoksulluğun yaygın olduğu ve silahlı şiddetin sık yaşandığı ülkelerde yardım projeleri yürüten İsveç merkezli bir sivil toplum kuruluşu. IM yetkilileri, en önemli projelerinden biri olan Humanyum Metali İnsiyatifi'ni BM 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri arasında yer alan 'barış, adalet ve güçlü kurumlar' hedefi doğrultusunda yürütüyor. “Humanyum Metali” fikrini ilk ortaya atan IM yetkilisi Peter Brune de, BM Silahsızlanma İşleri Dairesi’yle yaptığı röportajda, Humanyum'un 'barış adına verilen gerçek bir çaba' olduğunu ve verdiği mesaj ve temsil ettiği hedeften dolayı 'dünyadaki en değerli metal' olarak nitelendirilmesi gerektiğini söyledi.
- Antarktika’nın buzulları altında gizemli bir enerji kaynağı bulundu... Uluslararası bir araştırma ekibinin Antarktika'nın doğusunda buz tabakalarının erimesine neden olabilecek, büyük bir jeotermal ışınım kaynağına rastladığı öğrenildi. Science Alert dergisinin haberine göre radarlı özel bir uçak kullanan uzmanlar, bu sayede 3 kilometre derinlikte buz kütlelerinin altında gelişen süreçleri ortaya çıkarmayı başardı. Yapılan analizin sonuçları, araştırılan bölgedeki buzun aşağıdan yukarıya doğru eridiğini, oluşan suyunda buzların altındaki göllere aktığını ortaya koydu. İngiliz Antarktika Araştırmaları Merkezi uzmanı Tom Jordan, yaptığı açıklamada bu sürecin muhtemelen binlerce ve hatta milyonlarca yıldır devam ettiğini ve buz örtüsünün değişimine etki etmediğini söyledi. Jordan, "Ancak gelecekte buzların altındaki su fazlası, bu bölgeyi iklim değişikliği gibi dış etkenlere karşı daha hassas hale getirebilir" uyarısında bulundu.
- BM'den tüm devletlere 'iklim değişikliği' mektubu... Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, uluslararası iklim değişikliğini engellemek ve etkilerini azaltmak için uluslararası insan hakları hukuku çerçevesinde yasal yükümlülükleri olduğunu bildirdi. Bachelet, gelecek ay Polonya'nın Katowice kentinde düzenlenecek "BM İklim Değişikliği Konferansı" öncesinde tüm devletlere açık mektup gönderdi. Mektubunda dünyada milyonlarca insanın iklim değişikliği tehdidi altında bulunduğunu vurgulayan Bachelet, toplantıya katılacak ülkeleri iklim değişikliğine karşı "etkili, tutkulu, acil ve insan hakları temelli" adımlar atmaya davet etti. Bachelet, "İklim değişikliği şu anda bile insanların yaşamlarını, hakların etkin bir şekilde kullanılmasını ve hepimizin bel bağladığı ekosistemleri etkiliyor" ifadesini kullandı. İklim değişikliğinin sonuçları ve küresel ısınmaya dikkati çeken Bachelet, "Bütün milletler, ekosistemler, halklar ve yaşam biçimleri kolay bir şekilde ortadan kalkabilir." uyarısında bulundu.
- Global Firepower, dünyanın en güçlü ordularını sıraladı... Global Firepower sitesi, 55 ayrı kategoride yaptığı değerlendirme sonucunda dünyanın en güçlü ordularını sıraladı. Listede ilk sırayı ABD alırken, 2. sıranın sahibi Rusya oldu. Türk Silahlı Kuvvetleri, 2 bin 446 tank, 1 bin 56 savaş uçağı, 194 parça gemi ve silah altında 710 bin 565 askeri personel ile derginin Haziran ayında yayınladığı indekse göre bir sıra gerileyerek 9. sırada yer aldı. Türkiye'nin savunmaya ayırdığı bütçe, 10.2 milyar dolar olarak belirtildi. Öte yandan Hindistan, Fransa, İngiltere, Güney Kore, Japonya ve Almanya listede ilk ona giren diğer ülkeler oldu.