Hangi yıldı hatırlayamıyorum, yirminci yüzyılın sonlarında olmalı (tarihçi gibi konuştum), Yalçın’ı Paris’te sürgünde olduğu Créteil prefektüründe, Paris’in en güneydoğu ucundaki evinde ziyaret etmiştim. Büyük bir apartman blokunun üst katlarında küçük bir daire, yine Türkiye’den kaçmış ama orada çalışan devrimci arkadaşı Alper Yalman ile ortak tutmuşlar, kirası onlara göre çok yüksek, bölüşüyorlar.
Orada kaldım, Alper arkadaş bize çok güzel yemekler yaptı, ben de onları dışarıda ağırlamağa çalıştım; küçük bir arabaları vardı, gezdik. Yalçın beni civardaki Fountainebleau’ya götürdü, Napolyon’un Sarayını gezip, çeşmenin yakınında nefis bir yemek yedik. Créteil çok güzel park ve gölleri olan, Paris’ten ayrı, küçük bir banliyödür. Yemeklerde hep konuşuyoruz. (Aslında Yalçın son derece sosyal, sakin ve sağduyuludur; yeter ki, dörtten fazla adamı etrafında görmesin, kendini tutamaz, bağırır-çağırır, tiyatro yapar; hele hele TV olursa kafasına bin bir çeşit külah giyip, kitaplarını “sıkmaya”, masaları yumruklamaya başlar.) Dedi ki “buranın belediye idaresinde çoğunluk Yahudilerdedir; Komünist veya Sosyalist Parti’den olursan kolaylık gösterirler, ucuza lojman tahsis ederler ama benim gibilere de kötü muamele ederler, siyasi göçmen saymazlar, normal bir ev tutmaya mecbur kalırsın.” Sonra, bizden gidip de, ucuz evde oturan bazılarını saydı. Kızmakta haklıydı; sadece kiraya giden bir emekli maaşıyla yaşıyordu.
FAKİR VE KAPALI SEMT
Kuzguncuk da, Créteil gibi, İstanbul’un uzak, sakin bir köşesi; anlaşılan orası da Yahudi ve dönmelerimin mekanı imiş. Gençliğimde bir arkadaşım, Orhan İyiler, orada Kaynana Çıkmazı’nda, metruk bir yalıda kalıyordu. Bir gece orada ben de kaldım; elektrik yok, şahnişin tabanından Boğaz sularının yakamozları yanıyor. (Ben de Yalçın gibi, başkasını anlatır gibi yapıp, kendimi anlatmaya başladım; huyundan suyundan, derler.) Orasının fakir ve kapalı bir semt olduğu duygusuna kapılmıştım. Oysa orada kimler varmış, Yalçın üşenmemiş, kataloglamış. Demek ki, Kuzguncuk da Yalçın’ın Sabetayist semtlerinden biri, ötekisi Balat’tır.
O KİTAP DİĞERLERİNDEN FARKLI
Son kitabı Çıkış 2 diğerlerinden farklı. Bu kez başkalarından kutu içinde alıntı yerine, Deniz Hakan’ın “Ahlak Teorisi’ne Dönüş” ve Okan İrtem’in “Çokdinli Doğum: Osmanlı” incelemelerine de yer vermiş. Her ikisi de çok ciddi ve kanıtları güçlü tezlerle okurlarının karşısına çıkıyorlar, böyle bir tarih parçası yazmak isterdim, kutlarım. Onun dışında, Yalçın Küçük, kendi aydın çevresini tanıtma sürecine devam ediyor. Kendi alanlarında çok ağırlıklı iki aydını, Prof. Dr. Zafer Toprak ile plancı, TÜSİAD’ın ilk örgütlenmesin yapan, sonra gazeteci ve her konuda uyanık ve bilgili iktisatçımız Güngör Uras’a (çok kişilikli-çok isimlidir, Ali Rıza Kardüz aklıma geldi), onun renkli hayatına ve ailesinin köklerine inmiş. Aslında, Türklerin bir kısmının Anadolu’da daha da yerleşmesine, sikke kesip, devlet olmalarının yolunu açan Moğollarla akrabalığını anlatsa, baba tarafından Yalçın’ı daha da iyi anlayacağız. Bilindiği gibi, 13. yüzyılın Moğolları, Suriye’de Kösedağ Savaşı ile yenilip, çekilmişler; artıkları da Hatay ve Halep çevresinde kalmıştır. Şimdi “onamastique” uzmanı değil ama kötü bir tarihçi olarak, acaba bizim Yalçın, V.I. Ulyanov ile akraba çıkar mı, diye de soruyorum. Külahına ve yüzüne bakarak “evet” derim. Gerçekten, birisi Çarı devirip sosyalizm kurdu, öteki de Türkiye’deki tüm putları, köhne fikirleri, kitap satırlarıyla yıktı; çok parlak görünen kimselerin de ışıklarını söndürdü.
DELİ DOLU ARKADAŞIM YALÇIN...
Onun acımaksızın yaptığı putkırıcılığın karşılığında, Zafer Toprak Hocamız, yıllardır, bir derviş sabrıyla, Meşrutiyet’ten bu yana Cumhuriyetin nasıl inşa edildiğini, en canalıcı noktalarında gösteriyor: Milli İktisat, Popülizm, Kadın, Antropoloji alanlarında temel eserler yaratıyor. Yalçın daha çok yıkar; Zafer daha çok inşa eder. Bu da doğaldır: Yıkmadan inşa edilemez. Pek tabii ki, yıkıcılığa başlayınca hız ve alan sınırlaması kendiliğinden kalkıyor. Yalçın’da bunu görmek mümkün; her şeyi ve herkesi doğru veya haklı mı eleştiriyor? Bazı küçük ve önemsiz hedeflere çok mu saldırıyor? Bazı ölmüş kurumlar ve “non-persons” bahse değer mi? Ama ne diyebilirim ki? Yaklaşık altmış yıla yakındır tanıdığım Yalçın Küçük’ün kişiliğini değiştirmek, benim işim değil, haddim de değil. Ama yine de biz tatlı tatlı kavgamızı yaparız, içkimizi içeriz. Neredeyse her ay bir kitap çıkaran benim deli-dolu arkadaşım Yalçın’dan da vazgeçemem.
Ergun Türkcan
Odatv.com
İYİ Parti Meclis görüşmesi öncesinde canlı yayında seslendi