Takım adı Ephemeroptera (Birgün sinekleri, Mayıs sinekleri) olarak sınıflandırmada yerine alan bu böcekler, Ephemerellidae familyası ve Ephemerella cinsine aittirler. Ülkemizde de yaygın olarak bulunurlar.
Genel olarak takımın özelliği olarak ömürlerinin %99’unu larva ya da nimf halinde suda geçirirler ve yalnızca birkaç saat ya da şanslı olan birkaç türü için 2-15 gün arası ergin halde yaşarlar. On segmentten oluşan karnın son segmentinde iplik şeklinde üç adet uzantı dikkat çekicidir. Uçmayı dengelemeye yarar bu üç uzantı. Önkanatlarının üçgen şeklinde ve büyük olmasıyla tanınırlar, bazı türlerinde arka kanatların köreldiği de görülebilinir. Uçuş şekilleri süzülme şeklindedir. Erkeklerin ön bacakları dişiye göre daha uzundur, bu bacaklar dişiyi yakalamaya ve dokunaç olarak algılamaya yarar.
Ağız parçaları ve sindirim sistemi tamamen ergin hallerinde köreldiği (ya da bazı türlerinde kısmen) için besin almazlar ve üreme sistemlerinin aktif olduğu o kısa zaman diliminde hemen kendilerine eş bulma yarışı içerisinde olurlar. Kısmen sindirim sistemleri körelen türlerin daha uzun süre hayatta kaldığını söyleyebiliriz.
Hava yutularak bağırsaklara doldurulur ve böylece daha rahat bir uçuş gerçekleştirilir. Elinize birgün sineği alıp sıkarsanız çıkan o çıt sesi hayvanın bildiğimiz balon gibi patlamasının neticesinde olur, ama umarım siz bunu yapmazsanız (zaten hayvanın ömrü kısa, bir de siz yapmayın dostlar).
Fotoğraf: Delaware River Guide
Kaynakça:
- Demirsoy, A., 2006, Yaşamın Temel Kuralları, Cilt: 2, Kısım, 2, Omurgasızlar/Böcekler, Entomoloji, Dokuzuncu Baskı, Ankara, 2006
- Gullan, P, Cranston, P., The Insects - An Outline of Entomology, 4th ed