yaygın görüşün ve kendi iddiasının aksine bu adamın cari denge
ye neredeyse hiç katkısı olmamıştır
kafada canlanması için
diyelim ki türkiye iran'dan 1000 dolarlık doğalgaz aldı ve bunun karşılığında iran'a 1000 dolarlık ödeme yaptı. bu durumda cari dengeye ne yazılır -1000. 0 dolar ihracat 1000 dolar ithalat
yine diyelim ki türkiye iran'dan 1000 dolarlık doğalgaz aldı. ancak ödemeyi doğrudan dolarla yapmak yerine önce üçüncü bir ülkeden altın ithal etti ve iran'a bu altını verdi. bu durumda ne olur...1000 dolarlık ihracat 2000 dolarlık ithalat yani yine -1000. ama ne oldu ihracat ithalat rakamların şişti
eğer türkiye'nin aylık altın ihracat ithalat dengesine bakarsanız bu kabak gibi görünür. türkiye'de altın üretimi çok kısıtlı olduğundan yurtdışından getiriliyor. dolayisiyla bir ay altın ithalatı çok gelir ertesi ay altın ihracatı çok gelir.
ha şu anlamda artısı olmuştur
1) sistem dışı yani yastık altı altınlar arada gidiyorsa oradan bir artı gelir
2) altın fiyatlarının oynaklığı sebebiyle ufak kazançlar olmuş olabilir. yani biz altını 1000 dolara almisizdir da iran'a "satana kadar" onsu 1050 dolar olmuştur
3) cari denge yıllık bir hesap olduğu için aylık artı ya da ekşi olur. diyelim ki siz aralık ayında iran'a 1000 dolar altın sattınız rezervinizden, ocak ayında da 1000 dolar altın alacaksınız (depoyu doldurmak için). aralık ayında o altını sattığınız için cari dengeniz bir sene 1000 dolar fazla çıkar, ertesi sene ocak'ta altin ithalat ettiginiz icin 1000 dolar eksik çıkar.
peki riza'nin fonksiyonu neydi..
rıza iran'in parasını türkiye'de halkbank
üzerinden bilimum bakana rüşvet vererek iran'a postaladı. rüşvet vermesi hem süreci legalize etmek hem de kendisine rakip adamları elimine etmektir.
patronu icin
(bkz: babek zencani
)