100 milyon Sterlin (130 milyon dolar) değerindeki F-35 jeti, kalkıştan dakikalar sonra Akdeniz'e çakıldı. Savaş uçağını kullanan pilot fırlatma koltuğunu kullanarak ölümden kurtuldu.
İngiliz donanmasına ait ekipler hafif yaralanan uçağın pilotunu helikopterle kurtardı ancak uluslararası sulara öğle saatlerinde düşen uçağın tam konumu tespit edilemedi.
İngiliz donanması, müttefiki ABD'den uçağın Akdeniz'in dibinden yüzeye çıkarılabilmesi için yardım istedi. Times'a konuşan bir yetkili, "Birkaç ülke, bu derinlikten bir uçağı çıkarma kapasitesine sahip" dedi.
Uçağı karaya çıkarma operasyonu, bir İngiliz-ABD dalış güvenlik ekibi tarafından yönetilecek. Gizlice yürütülen operasyonun dalgıçları ve minyatür denizaltıları içerdiği anlaşılıyor.
FOTOĞRAFLARI PAYLAŞTILAR
Şu anda İspanya'da olan ABD ekibi, gerekli teçhizatlarla Mısır açıklarına doğru yola çıktı. F-35'in 130 milyon dolarlık enkazının deniz seviyesinin 1600 metre altında olduğu tahmin ediliyor.
İngiliz basını, ABD'lilerin kullanacağı özel ekipmanların fotoğraflarını sayfalarına taşıdı. ABD'liler, Akdeniz'de TPL-25 adını verdikleri akustik sinyal vericiyi denizaltına indirecek.
ABD donanmasına ait uzaktan kumandalı Denizaltı Kurtarma Aracı CURV 21 ise, okyanus derinliklerinde arama yapmak için tasarlandı ve yaklaşık 7 bin metreye ulaşabiliyor.
F-35'in düştüğü noktadan uzaklaşmış olma ihtimali de değerlendiriliyor. Akdeniz'e çakılan savaş uçağı, 10 ABD uçağıyla birlikte gemideki sekiz İngiliz hızlı jetinden biriydi.
'RUSLAR ÇOK İSTEYECEKTİR'
İngiliz askerleri uçağın düştüğü yerde bekliyor, ismi açıklanmayan bir ordu yetkilisi "Rusların bir F-35'e sahip olmayı çok isteyeceklerinden eminim" deyip ekledi:
"Bunu yapmanın uygulanabilirliği, lojistik açıdan bizimkiyle aynı olacaktır. Enkazı kurtarmaya çalışmaları gerçekçi olmaz ve ayrıca böyle bir hareket diplomatik bir soruna da yol açar."
Yedi aydır denizde olan HMS Queen Elizabeth'teki savaş uçakları, herhangi bir büyük sorun almadan yaklaşık 200 günde 2 bin civarı uçuş gerçekleştirdi.
İngiltere'nin en gelişmiş ve pahalı jeti olan tek kişilik uçak, dikey iniş yapabilirken, kalkış için yalnızca kısa bir piste ihtiyaç duyuyor. Yaşanan olay, RAF'ın F-35B filosu ve yedi ay önce İngiltere'den ayrılan 3 milyar sterlinlik uçak gemisi için ilk talihsizlik.
Kazayla ilgili soruşturma başlatan İngiltere Savunma Bakanlığı, henüz bir yorumda bulunmuş değil. Kaza, İngiltere'nin şu anda 24'üne sahip olduğu F-35B hakkında yeni soruları gündeme getirdi.
YAKIT TÜPLERİNDE SORUN ÇIKMIŞTI
BBC güvenlik muhabiri Jonathan Beale, "Pilot denizden çıkarıldı ve artık çabalar uçağı da denizin dibinden çıkarmaya odaklanacak. F-35'lerde son derece hassas teknoloji ve veriler bulunuyor" diyor:
"Bu uçaklar ABD'nin en pahalı savunma projelerinden biri olma özelliğini taşıyor. Bugüne kadar İngiltere'ye ait F-35'ler böylesi bir sorun yaşamamıştı. Fakat ABD'ye ait uçaklar birden fazla defa kazaya karıştı.
ABD Savunma Bakanlığı uçakların yakıt tüplerinde bir sorun tespit edilmesinin ardından 2018'de tüm filonun uçuşunu durdurmuştu. Bugünkü kazaya başka bir uçağın karışmamış olması, teknik bir hata veya insan hatası ihtimalini öne çıkarıyor."
İNGİLTERE 138 F-35 DAHA ALACAK
İngiltere, önümüzdeki yıllarda Amerikan havacılık devi Lockheed Martin'den 138 savaş uçağını 9,1 milyar sterline satın almaya hazırlanıyor ve bunlardan 48'inin 2025 yılına kadar teslim edilmesi bekleniyor.
2018'de bir ABD F-35 pilotu, eğitim tatbikatı sırasında Güney Carolina'da savaş uçağının düşmesinden sonra uçaktan kendini fırlatmak zorunda kaldı. ABD'li yetkililer USNI News'e verdiği demeçte, geçen yıl bir F-35B uçağının Kaliforniya'daki Donanma Hava Tesisi El Centro yakınlarında bir KC-130J'ye çarptıktan sonra düştüğünü söyledi.
Emekli Tuğamiral Chris Parry, yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Kazanın kesin nedenini soruşturma belirleyecek olsa da, kazanın motor arızası nedeniyle meydana gelmiş olması muhtemel görünüyor. F-35B'nin iyi güvenlik siciline rağmen, belirgin şekilde zorlu deniz ortamında çalışan bu yüksek performanslı uçaklardan bazılarının bir noktada kaybolması kaçınılmazdı."
F-35 Lightning, RAF tarafından havadan karaya saldırılar ve elektronik savaş gerçekleştirebilen beşinci nesil bir savaş uçağı olarak tanımlanıyor.
ABD'nin müttefikleriyle bile sırlarını paylaşmadığı F-35, çok gizli radar ve sensörlere sahip. Uçaktaki teknoloji, süpersonik hızlarda düşman topraklarında 'görünmeden' uçmasına izin veriyor.