Pekin’in 500 km güneyinde, Yinxu arkeolojik alanında keşfedilen 3000 yıllık insan kurbanlar, savaş esiri olarak tutulmuş olabilir.
Yinxu, Geç Şang Hanedanlığı’nın(MÖ 1300- 1046) başkentiydi. Şu anda ise Erken Bronz Çağı’nda zengin bir Çin kültürünün ortaya çıktığını kanıtlayan önemli bir arkeolojik alan.
Fakat bu dönemin bir de karanlık tarafı var. Yinxu’da yapılan önceki kazılar, Şang Hanedanlığı zamanında insan ve hayvan kurban etmenin yaygın ritüellerden biri olduğunu ortaya koydu. Birçok kurban çukuru bulundu. Sadece 200 yıl içinde binlerce insanın kurban edildiği düşünülüyor.
Fakat kurban edilen kişilerin kimliği ya da bu kanlı ritüellerin amacı hakkında çok az şey biliniyor. Yayınlanan yeni bir araştırmada, kurban edilenlerden 68 kişinin sosyal statülerini ve coğrafi kökenlerini anlayabilmek adına Yinxu’daki kraliyet mezarlıkları incelendi.
Yinxu’da çalışan arkeologlar, hayvan kemikleri veya kaplumbağa kabukları üzerine yazılan ve Kahin Kemiği Yazısı adı verilen yazıtları inceleyerek yıllar içinde Şang Hanedanlığı’na dair daha fazla bilgi edinme imkanı buldu. Bu tür yazılar, Şang krallarının diş ağrısı gibi kişisel problemlerinden devlet meselelerine kadar farklı konuları kapsıyor.
Yazıtlardan bazıları, ritüellerde kurban edilenlerin savaş esiri olduğundan bahsediyor. Fakat arkeologlar gömülen insanları incelediklerinde bu savı destekleyen çok az kanıt buldu.
Kanada’daki Simon Fraser Üniversitesi’nde biyoarkeolog olan Christina Cheung’ın önderliğindeki bir grup araştırmacı, 68 kurbanın beslenme alışkanlıklarını öğrenebilmek için kararlı karbon, nitrojen ve sülfür izotop analizleri yaptı. Sonuçları da Yinxu’da yaşayan 39 yerlinin beslenme alışkanlıklarıyla karşılaştırdı. Yapılan analizler kurbanların kökenini belirlemeye yardımcı oldu.
Kurbanların, bölgenin yerlisi olmadığı, hayatlarının son dönemine doğru Yinxu’ya getirildikleri anlaşıldı. Ayrıca sonuçlar, kurbanların hayatlarının en az son birkaç yılında yerlilerin beslenme alışkanlıklarını edindiğini gösteriyor. Bu beslenme biçiminin çoğunlukla darı içeren, oldukça kısıtlı bir beslenme şekli olduğu anlaşıldı.
Kısacası, bulgular kurbanların kendi evlerinden Şang Hanedanlığı’nın başkentine getirildiğini ve savaş esiri olma ihtimalleri olduğunu doğruluyor. Arkeologların daha önceden varsaydığı gibi birkaç günlüğüne değil yıllar boyunca Yinxu’da tutsak olarak yaşamışlar. Ölünceye dek köle olarak çalışmış olmaları muhtemel, zira herhangi bir iş yaptırmadan yıllarca canlı tutulmaları pek mantıklı değil.
Bu araştırma, 3000 yıldan fazla bir süre önce Çin’de yapılan kurban ritüellerine ışık tutuyor ve bölgede keşfedilen antik yazıları destekliyor.
Araştırmacılar, “Bu keşif, Şang krallarının vatandaşları üzerindeki gücünü göstermek için uyguladığı, toplu kurban ritüelleri ile şiddet sergilemek gibi, çeşitli taktikleri anlamak için oldukça önemli.” diyor.
IB Times. 19 Haziran 2017.
Makale: Cheung, C., Jing, Z., Tang, J., Weston, D. A., & Richards, M. P. (2017). Diets, social roles, and geographical origins of sacrificial victims at the royal cemetery at Yinxu, Shang China: New evidence from stable carbon, nitrogen, and sulfur isotope analysis. Journal of Anthropological Archaeology, 48, 28-45.