(adsbygoogle = window.adsbygoogle || ).push({});
Özellikle yararlı şifa ve terapötik özellikleri açısından günlük hayatımızda önemli roller oynayan birkaç bitki ve ot vardır.
Bu önemli bitkiler arasında, Rhus cinsinden olan ve Anacardiaceae familyasından sumak bulunur. Bu bitki, ılıman ve subtropikal bölgelerde daha iyi yaşar. Sumak adı, sumaqa kelimesinden türetilmiştir, bu da kırmızı anlamına gelir.
Sumakta; organik asitler, miksetin, anthocyanin, kaempferol, gallotannis, flavonlar, tartarik asit, fenolik asit, malik asit, hidrolize edilebilir tanenler, antosiyanin, sitrik asitler, flavonoller ve quercetin bulunur, ki bunlar insan sağlığına faydalıdır.
Sumak yaklaşık 10 metre boyunda büyüyebilen bir çalı olup, yapraklar normalde spiral olarak düzenlenirken çiçekler sivri şekilde yoğun olarak kümelenir. Sumak, kırmızımsı salyangoz formunda yoğun bir şekilde toplanır. Kurutulmuş sumak türü, genellikle kebap, salata, içecek ve et gibi yiyeceklerin tatlandırılmasında kullanılan lezzetli baharatları oluşturmak üzere öğütülür.
Yenilebilir Rhus türünün kurutulmuş ve öğütülmüş baharatı sumak; yalnızca et ve sebze yemeklerine harika bir mayhoşluk katmakla kalmıyor aynı zamanda besin takviyesi açısından da sizin için iyi olabilir. Aslında, Staghorn ve Sicilya çeşitleri üzerine yapılmış son çalışmalar, sumağın son derece yüksek antioksidan özelliklere sahip olduğunu gösterdiğinden, sumak bir sonraki süperbesin haline gelebilir. Antioksidan özellikleri bir yana, daha iyi glisemik kontrol, düşük kolesterol seviyeleri ve daha iyi kardiyovasküler sağlık gibi bir dizi potansiyel sağlık faydasına sahiptir.
Sumak Ve Besin İçeriği
Sumak baharatının çeşitli güçlü kimyasal bileşikler içerdiğini de belirtmek önemlidir. Sumak tüketerek daha fazla sağlık yardımı almayı garanti etmiş olursunuz. Sumakta bulunan bazı önemli bileşikler aşağıdaki gibidir:
- C vitamini
- Fosfor
- Kalsiyum
- Kuersetin
- Organik asitler
- Magnezyum
- Tanenler
- Potasyum
- Antosiyanin
- kaemferol
- Flavonoidler
Bunlar, güçlü bitkisel ilaçlarda bulunan birçok bileşikten sadece bazılarıdır. Aşağıda, doğal sumak baharatı kullanarak elde edilebilecek bilimsel olarak kanıtlanmış sağlık faydaları bulunmaktadır.
Güçlü Bir Antioksidandır
Sumak serbest radikal süpürme özellikleri için incelenmiştir. 2013’te araştırmacılar tarafından gözden geçirilen ve Food Chemistry isimli bilimsel bir dergi tarafından yayınlanan araştırma; FRAP, ORAC ve PCL de dahil olmak üzere çeşitli parametreler kullanarak sumak antioksidan kapasitesini ölçtü. Bu deney tüpü çalışması, sumak baharatının önemli antioksidan aktivite göstermesine yönelik daha önceki çalışmaların sonuçlarını doğruladı ve sumağın birçok yaygın meyve ve sebzeye kıyasla daha yüksek antioksidan aktiviteleri olduğunu ve süper besinler listesinde bir yer kazanmış olabileceğini belirtti. Güçlü antioksidan özelliklere, büyük oranda, sumak ekstraktlarında bulunan antosiyaninler ve diğer flavonoidler gibi polifenoller sebep olmaktadır.
Nisan 2014’te Gıda Biyokimyası Dergisi’nde yayınlanan bir başka çalışmada sumak suyu özütlerinin antioksidan kapasitesi test edilmiştir ve arpa, kakule, karabiber, kırmızı biber, rezene, defne, kereviz, zerdeçal ve Hindistan cevizi gibi test edilen diğer baharatlar arasında, sumak; defne ve diken üzümünden sonra antioksidan kapasitesi açısından birinci sıraya çıktı.
Zaten bildiğiniz gibi antioksidanlar, serbest radikalleri nötralize eden faydalı moleküllerdir, serbest radikaller yaşlanmayı ve birçok hastalığın gelişimini tetikleyen kararsız molekülleri içerir. Fakat deney tüpü çalışmalarından elde edilen yukarıda açıklananlar gibi pozitif bulguların, gerçek canlılarda aynı pozitif etkilerin gözlemleneceği anlamına gelmeyeceğini akılda tutmak önemlidir. Bununla birlikte, sumaktaki antioksidanların gerçekten insanlara sağlık faydaları sağlayabileceğine dair bazı kanıtlar bulunmaktadır.
Glisemik Kontrol Sağlar ve Kolesterol Düzeylerini Dengeler
2014 sonbaharında İran İlaç Araştırmaları Dergisi’nde yayınlanan çift kör, plasebo kontrollü bir çalışma ilginç bir bulgu olduğunu belirtti: Tip 2 diyabetik hastalar diyetlerine sumak ekleyerek çeşitli sağlık yararları elde edebildiler. Üç aylık deneme süresinin sonunda, günlük 3 gram sumak alan hastalarda, kan glikozu, Apolipoprotein B (kötü kolesterol olarak adlandırılır) ve HbA1c (uzun süre boyunca ortalama plazma glikoz konsantrasyonunu tanımlamak için ölçülen hemoglobin tipi) durumuna bakıldı. Araştırmanın sonunda sumak grubunda, toplam antioksidan kapasitesinin arttığı ve iyi kolesterolün bir bileşeni olan apoA-I düzeylerinin arttığı ortaya çıktı.
Tıbbi Bitkiler Araştırması Dergisi’nin Haziran 2013 baskısında yayınlanan bir başka çalışmada, İranlı bir bilim adamı ekibi, safran (Portulaca oleracea L.), sumak (Rhus coriaria L.) ve narın (Punica granatum L.) bulunduğu bir karışım olan formülasyonu değerlendirdi. Bu karışım Orta Doğu’da diyabet için geleneksel bir çare olarak kullanılır. Sadece bitkisel formülasyon alımında, bildirilen herhangi bir yan etki olmaksızın güvenli gibi görünmekle kalmadı, aynı zamanda, tip 2 diyabetik hastalarda açlık ve yemek sonrası kan glikoz düzeylerini düşürmede etkili olduğu bulundu.
Sumak ve Ateroskleroz (Damar Sertliği)
İçerdikleri yüksek antioksidan olan tanenler yüzünden, sumak baharatının kardiyovasküler sisteminiz için iyi olabileceği öne sürülmüştür. Kanada’nın Montreal Kalp Okulu’ndaki bilim adamları, bu iddiaları göz önüne alarak, sumak baharatının ateroskleroz (damar sertliği) patogenezinde anahtar rol oynayan vasküler düz kas hücresi (VSMC) göçünü inhibe edip edemeyeceğini görmek için bir araştırma yapmaya karar verdi.
Araştırmacılar sumaktan elde edilmiş ve saflaştırılmış taninler kullandılar. Tanen ile muamele edilen hücrelerde vasküler düz kas hücresi göçünde % 62’lik bir düşüş gözlemlendi. Sumaktan çıkarılan taninlerin güçlü antiimigratör özelliklere sahip oldukları ve dolayısıyla potansiyel anti-ateroskleroz yararları gösterebilecekleri sonucuna varmışlardır. Bununla birlikte, bu bağlamda sumak baharatının sağlığa ilişkin faydaları hakkında kesin sonuçlar çıkarmadan önce, özellikle de deney tüpü çalışmalarına ihtiyaç duyulmaktadır.
Mantar Ve Bakterilerle Mücadele Edebilir
En yaygın hastalıklar mantarların veya bakterilerin sonucudur. Tek başına sumak, bu tür hastalıkları önleyebilir. Bunun nedeni, güçlü antifungal ve antimikrobiyal özelliklerinden dolayıdır.
Food Microbiology Journal Dergisi’nde yayınlanan bilimsel bir araştırmaya göre; sumakta bulunan galik asit ve metil galik asit bileşikleri güçlü antimikrobiyal özellikler içerir. Güçlü antimikrobiyal özellikler “Salmonella” türü bakterilerle savaşabilir.
“Zeitschrift Fuer Naturforschung” isimli bir dergide yayınlanan bir başka araştırma; sumak bitkisinin “Aspergillus” mantarıyla mücadelede oldukça etkili olduğunu belirtti. Bu özel mantar tüm büyük iç vücut organlarını, özellikle akciğerleri etkileyebilir.
Diğer yakın tarihli bilimsel çalışmalar, sumağın sebze ve meyveleri temizleyebileceğini göstermektedir. Bunun nedeni, bakterileri savaşma ve ortadan kaldırma kabiliyetidir. Bu ayrıca, işlenmiş meyve veya sebzelerin raf ömrünü de artırabilir.
Bütün bu gerçekler sumağın bağışıklık sistemini artırmak için alınabilir olduğunu göstermektedir. Bu, koruyucu baharatı yemeklerinize ekleyerek bakteri ve mantarlardan korunabilirsiniz.
Detoks Olarak Çalışır
Zararlı toksinler ve atıklar zamanla insan vücudunda birikebilir. Bu, düzenli detok yapmanızı önemli hale getirir. Son bilimsel araştırmalara göre sumak otu güçlü bir diüretiktir. Atıkların ve toksinlerin vücuttan kolaylıkla çıkarılmasını kolaylaştırmak için tüketilebilir.
Güçlü bir diüretik olan sumak vücudu daha fazla idrar üretmeye zorlar. Bu, vücudun zararlı toksinlerden ve atıklardan kurtulma oranını artırır. Güçlü bir diüretik olmaktan başka bağırsak şikayetlerini tedavi edebilir. Ayrıca yatak ıslatmayı önlemek, mesane iltihabını hafifletmek ve hatta ağrılı idrarı iyileştirmek gibi yararları vardır.