Hekimliğini nikahlı eşi, edebiyatını metresi olarak ifade eden, Rus edebiyatını realizmden modernizme taşıyan Çehov'un "Kara Keşiş" eseri, kendisinin son felsefi öyküsü ve benim için ise okuduğum en tatlı hikayelerden biri özelliği taşımakta. Özellikle son sahneye gelindiğinde, alt katta keman sesiyle birleşmiş iki kadın canlandırması, insanı yoğun sanatın içerisine sokarak muhteşem bir atmosfere taşımaktadır. Bu yoğunluk tiyatrolarda had safhadadır. Tiyatrolarıyla meşhur Çehov, bu eserinde bile bu yoğunluğu başarabilmiş. Gelelim "Kara Keşiş"e. Kim bu keşiş? Bin yıl öncesinde Doğu'da görülmüş serap olarak anlatılır. Ancak bu serap, neredeyse tüm dünyayı, yansıya yansıya dolaşır ve sonsuzluğa dönüşür. Burada simgeciliğe dikkat etmenizi istiyorum. "Kara Keşiş" dediğimiz serabın sonsuzlaşması durumu, bizi ana karakterimizle (bu karakter Kovrin'dir) bağdaştıracak olan bir tablo niteliği görür. Kısacası psikolojik sorunları olan ana karakterimiz, "Kara Keşiş" rivayetini (umarım "rivayet" dememde bir sakınca yoktur; zira ana karakterimize göre bu bir yanılsamadan daha fazlasıdır) dinledikten sonra bu serabın bin yıl sonra tekrardan ortaya çıkabileceğini öğrenir. Nitekim, çok geçmeden ana karakter "Kara Keşiş"i görür. Ve çevresi tarafından "sen gerçekten de deliymişsin!" yaftalaması almaya başlar. Kitabın asıl aktarmak istediği, Kara Keşiş ile Kovrin'in konuşmalarıdır. Aslında kurduğum bu hatalı cümleyi açıklamam lazım, ki açıkladığım an kitabın asıl olayı da gün ışığına çıkacaktır. Fakat çeşitli yorumlamalara açık bir kitaptır. Kara Keşiş'i bilgin bir biri rolünde, hayatın manidar olmayışı üzerine sözlerini "deli" Kovrin'e anlatan biri olarak da ele alabiliriz. Zira Kovrin, Sartre'nin deyimiyle tam bir "bulantı" halindedir. Bu sebeple karşısına Kara Keşiş çıkar ve onunla, temelinde hayata dair konuşmalar yer alan, diyaloglar kurar. Örneğin, asıl haz duygusunun bilgide olduğu ifade edilir. Gibi gibi. Benim kendi yorumum şöyle oldu ki, neticede eserin ele alındığı dönem de düşünüldüğü zaman, Kovrin'in dışavuramadığı duygular, sadece ama sadece bir öykü gibi duyduğu "Kara Keşiş" rivayetindeki bu serap simgesinin içerisine girmiş ve Kovrin'in dışavuramadıklarını açığa çıkarması adına yardımcı olmuştur. Esasında "Kovrin-Kara Keşiş" diyalogu, "Kovrin-Kovrin'in dışavuramadıkları" haline transforme olur. Bunun bir kanıtı da, Kovrin'in ölmeden önce mutlu bir şekilde tasvir edilmesidir. Eserin başında, çok sevilip sayılan Kovrin, "Kara Keşiş" olaylarından sonra nefretle bakılan bir heriften fazlası değildir. Dolayısıyla Çehov'un yoğun psikolojik ve beraberinde felsefi olarak bütünleştirdiği Kara Keşiş, hepimizin dışavuramadıkları (bu arada, kimi zaman "vicdan" rolüne bürünüp kimi zaman "ego" rolünde) şeklinde karşımıza çıkıyor. Hepimizin bir Kara Keşiş'i var. Ve hepimiz biraz değil, çok fazla deliyiz. Sürüyü takip eden akıllıdır der Çehov, bu sözleri bile tüm hikayenin özeti diyebiliriz.