Buzadam’ın DNA’sına yeni bir bakış
Buzadam’ın DNA’sına yeni bir bakış, atalarının bilim insanlarının daha önce düşündüğü gibi olmadığını ortaya koyuyor.
2012 yılında bilim insanları Ötzi’nin genomunun tam bir resmini çıkardılar; bu resim Tirol Alpleri’ndeki bir buzuldan eriyerek çıkan donmuş mumyanın atalarının Hazar bozkırlarından geldiğini gösteriyordu (SN: 2/28/12). Ama bir şeyler tutmuyordu.
Buzadam yaklaşık 5,300 yaşındaydı. Bozkır kökenli diğer insanlar, yaklaşık 4.900 yıl öncesine kadar Orta Avrupa’nın genetik kayıtlarında görünmüyordu. Leipzig, Almanya’daki Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü’nden arkeogenetikçi Johannes Krause, Ötzi’nin “bu tür bir ataya sahip olmak için çok yaşlı” olduğunu söylüyor. Mumya “her zaman aykırı bir örnekti.”
Krause ve meslektaşları Buzadam için yeni bir genetik talimat kitabı hazırladılar. Araştırmacıların 16 Ağustos’ta Cell Genomics’te yayınladıkları rapora göre, eski genom modern insanların DNA’sı ile yoğun bir şekilde kirlenmişti. Yeni analiz, “bozkır atalarının tamamen yok olduğunu” ortaya koyuyor.
Ancak Buzadam’ın hala tuhaflıkları var. Krause, Ötzi’nin genetik mirasının yaklaşık yüzde 90’ının Neolitik çiftçilerden geldiğini ve bunun diğer Bakır Çağı kalıntılarına kıyasla alışılmadık derecede yüksek bir miktar olduğunu söylüyor.
Buzadam’ın yeni genomu ayrıca erkek tipi kelliğe ve sanatsal temsillerin gösterdiğinden çok daha koyu bir tene sahip olduğunu ortaya koyuyor. Krause, açık ten rengini veren genlerin 4.000 ila 3.000 yıl öncesine kadar, ilk çiftçilerin bitki temelli beslenmeye başladığı ve balık ve etten avcı toplayıcılar kadar D vitamini almadığı döneme kadar yaygınlaşmadığını söylüyor.
Ötzi ve diğer eski insanların DNA’larının gösterdiği gibi, ten rengindeki genetik değişikliklerin Avrupa’da yaygınlaşması binlerce yıl aldı.
“40.000 yıl önce ile 8.000 yıl önce arasında Avrupa’da yaşayan insanlar Afrika’daki insanlar kadar esmerdi, bu da çok mantıklı çünkü [Afrika] insanların geldiği yer” diyor. “Biz her zaman [Avrupalıların] çok daha hızlı bir şekilde açık tenli hale geldiğini hayal ettik. Ancak şimdi bunun aslında insanlık tarihinin oldukça geç bir döneminde gerçekleştiği görülüyor.”