Psikozun teşhisi hasta, ailesi ve terapist veya hekimin işbirliği ile konulur. Psikotik semptomların varlığı kesinleştikten sonra hekim tarafından mümkün olan en uygun teşhis konulur. Ancak klinik tablonun sık sık değiştiği iyi anlaşılmalıdır; hastaların yaklaşık %40'ına başka teşhislerin konulduğu ilk 12 - 24 ayda dikkatli olunmalıdır. Birçok psikoz deneyimli kişiye hastalıkları süresince değişik teşhisler konulmuştur ve bu da büyük bir güvensizliğe ve tedavi hatalarına yol açabilmektedir. Bu nedenle hastalığın aktif ortamı hakkında bilgi sahibi olduktan sonra teşhisin konulması önemlidir!
Aşağıdaki tablo en önemli differensiyal teşhislere ilişkin genel
görünüşü sunmaktadır.
Delirium: Delirium örneğin ilaç, uyuşturucu, alkol veya diğer bağımlı olunan maddelerin kesilmesinden sonra veya bir beyin zedelenmesinin sonucu olarak ortaya çıkar.
Metabolizma hastalıkları: Örneğin tiroit hastalığı psikoza benzer durumlara neden olabilir, diğer metabolizma hastalıkları da aynı sonucu doğurur.
Maddeye bağlı psikoz: Psikoz psikotrop maddelerin tüketimi sonucu ortaya çıkar, örneğin LSD veya esrar vb.
Dejeneratif hastalıklar: Örneğin katmanlı kireçlenmelerde psikoza benzer durumlar görülebilir.
Entarasabüler nedenler: Örneğin beyin tümörleri psikotik semptomlara yol açabilirler.
Nörolojik hastalıklar: Epilepsi (sara) veya borbus parkinson gibi hastalıklar da psikotik semptomlara neden olabilir. Ansefalit veya menenjit gibi sinir sistemi enfeksiyonları da psikotik semptomlara yol açabilirler.
Enfeksiyonlar: Ansefalit veya menenjit gibi sinir sistemi enfeksiyonları da psikotik semptomlara yol açabilirler.
Kafatası-Beyin travmaları: Kafatası-Beyin travması da psikotik semptomlara neden olabilir.