İsyan, aynı ortamda bulunan bir küme kişinin (genellikle askeri personel yahut sefine mürettebatı, sivil polis olsa bile) kanunen itaat etmesi gereken emirlere karşı gelmesi sebebiyle çalışmalenen suç. Geçmişte birçok ülke, ayaklanmayı ölüm cezası cezası kabil ters cezalarla cezalandırmıştır.[kaynarca belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, erî başkaldırı türüne bir örnektir. MÖ 327’de Hindistan’a girmek talip İskender, uğraşmalardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu başkaldırı sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’de Ferdinand Macellan, Cihan çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, ABD açıklarında sefine mürettebatının başkaldırıı ile önlaştı. İsyancılardan birini ölüm cezası etti, öbürünü de kıyıda bıraktı.
Içtimai problemlerın menşe evetğu isyanlara en berceste örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.