Advanced Light Source
Gelişmiş Işık Kaynağı (ALS) Berkeley Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı, Kaliforniya’da Gelişmiş Işık Kaynağı (ALS) bir senkrotron ışık kaynağıdır. 1987’den 1993’e kadar inşa edilmiştir. 210 bilim insanı ve personeli şu anda orada çalışmaktadır. ALS aynı zamanda ulusal kullanıcı tesisidir. ALS bilimsel ve teknolojik araştırmalar için ışığı yoğun hale getirir. Aynı zamanda mor ötesi ve x–ışınları açısından dünyanın en görkemli yerlerinden biridir. Her yıl, dünyanın dört bir yanındaki üniversite, endüstri ve devlet laboratuvarlarından gelen 2000’in üzerinde araştırmacı buraya gider. ALS Amerika Birleşik Devletlerindeki Temel Enerji Bilimleri Enerji ofisi tarafından finanse edilir.
ALS kırkın üzerinde ışın demetlerine sahiptir. Aynı zamanda birbirleri ile çeşitli varyasyonlar yaparlar. Herhangi yetkili bir bilim insanı ALS ışın demetlerini kullanmayı isteyebilir. Ve teklif başkaları tarafından gözden geçirilir. ALS’yi kullanmak için çoğu insanın katıldığı öneriler kabul edilir. Eğer kullanıcıların araştırmaları kamu yararına yapılırsa, ALS’yi kullanmak için para talep edilmez. Gelişmiş ışık kaynağının (ALS’nin) günümüzdeki yöneticisi Roger Falcone’dur.
TarihçeDüzenle
1920’lerde, Berkeley, Kaliforniya’daki fizikçiler atom altı parçacıkların hızlandırılması üzerinde çalışmaya başladılar. 1929’da, atom altı parçacıkları hızlandırmak için Ernest O. Lawrence ilk kiklotronu inşa etti. İkinci dünya savaşı sırasında, oradaki laboratuvar Manhattan Projesinin bir parçası olmuştu. Ve onlara ordudan para sağlanmıştı. 1942’de, Lawrence Arthur Brown, Jr.’yi (yani San Francisco Coit Tower tasarımcısını) Lawrence'ın yeni 4.67 m (184) siklotronunu tutması için yeni bir yuvarlak bina tasarlaması için kiraladı. Bu bina ve eklentileriyle birlikte bugün ALS’ye aittir. 1977’ye kadar, bu laboratuvar Amerika Birleşik Devletleri Atom Enerjisi Komisyonunun bir parçasıydı. Ve daha sonra laboratuvar Birleşik Devletler Enerji Bölümüne taşındı.
Fizikçiler parçacık hızlandırıcılarını enerjilerini arttırarak geliştirmeye devam ettiler. Maddenin daha küçük yapıtaşlarını incelemek için tasarımcılar daha yüksek enerji elde etmeyi istediler. Başlangıçta, fizikçiler yüklü parçacıkların etraflarında dönerek elektromanyetik radyasyon verdiklerini tespit ettiler. 1950’lerin başlarında, diğer bilim adamları bu radyasyonu deneylerde makinelerin temel amacı olan şiddetli atom çarpışmalarıyla ilgisiz olarak kullandılar. Parçacık hızlandırıcıları siklotronlardan senkrotronlara (yani sarmal yol yerine dairesel yolda giden parçacıklara) doğru değişmiştir. Senkrotronlar için yapım maliyeti daha fazla arttı ve birçok ülke yüksek enerjili atom deneylerini yönetmek için CERN’deki sadece bir tane büyük senkrotronun yapımına katıldı. Diğer senkrotron laboratuvarları, Lawrence Berkeley Laboratuvarı gibi, yeni parçacıklar keşfetmek için yeterli enerjiye sahip değillerdi. Bu yüzden, makinelerini elektromanyetik radyasyon kaynağı olarak kullandılar. Makineleri parçacıklar daha hızlı gitsin diye ayarlamak yerine, ışığın belirli frekanslarını yaymak için parçacık demetlerini nasıl oynatacaklarını öğrendiler. 1980’lerde ve 1990’larda, Bilim insanları her zamankinden daha parlak ışık (daha yoğun elektromanyetik radyasyon) oluşturmak için senkrotronları yeniden tasarlamak istediler. Bu tasarımlar ilk üçüncü nesil senkrotronlar olarak adlandırıldı ve ALS ilk üçüncü nesil senkrotronları işleme aldı.
1980’lerin başlarında, gelişmiş ışık kaynağı (ASL) eski Lawrence Berkeley laboratuvarı yöneticisi David Shirley tarafından ilk kez önerildiğinde, şüpheciler lakaplı "Shirley Tapınağı" tarafından kuşkuyla bakılmış ve x ışınları ve mor ötesi ışınları üreten kikrotronun kullanımına bile şüpheyle yaklaşılmıştır. Eski ALS yöneticisi Daniel Chemla’ya göre, "ALS gibi üçüncü nesil yumuşak x ışını tesisi için bilimsel olgu her zaman ses getirmiştir. Ancak, daha büyük bilimsel bir topluluğun oluşması için mücadeleye inanmak gerekir." 1987’de, Reagan yönetimi bütçesiyle, gelişmiş ışık kaynağının inşası (ALS’nin yapımı) için Başkan Ronald Reagan $1.5 milyon dolar tahsis etti.
Dış bağlantılarDüzenle
|Wikimedia Commons'ta Advanced Light Source ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır.|
- "The ALS website". 2 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- "Becoming an ALS User". 9 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- "ALS beamlines". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- "The ALS Users' Executive Committee". 12 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- "The American Institute of Physics History Center website on Ernest Lawrence". 20 Şubat 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- "Lightsources.org". 24 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.