BUHAR BASINCI
Buharlaşma ve Denge Buhar Basıncı
Kapalı bir kapta sıvı yüzeyini oluşturan moleküller, yeterince kinetik enerjiye ulaşınca sıvı fazdan ayrılarak buhar haline geçer. Belirli bir süre sonra buhar moleküllerinin bir kısmı yoğuşarak sıvı hale geçer. Buharlaşma hızı yoğuşma hızına eşitlendiğinde, sıvı buhar miktarları sabit kalır ve dinamik bir denge kurulmuş olur. Sistemde bu şekilde meydana gelen buharın basıncına denge buhar basıncı denir.
Denge Buhar Basıncı Etkileyen Faktörler
Sıcaklık
Sıcaklık arttıkça sıvıyı terk eden molekül sayısı artacağından sıvının buhar basıncı artar.
Sıvının cinsi
Farklı sıvıların moleküller arası çekim kuvvetleri de farklı olacağından sıvının cinsi buhar basıncını etkiler.
Safsızlık (Yabancı madde etkisi)
Sıvılarda uçucu olmayan katı (tuz, şeker gibi) çözündüğünde sıvı yüzeyindeki taneciklerin buharlaşması zorlaşır ve sıvı buhar basıncı düşer.
Buharlaşma Hızı: Sıvı yüzeyinde yeterli kinetik enerjiye sahip olan moleküllerin birim zamandaki buharlaşma miktarına buharlaşma hızı denir.
Buharlaşma Hızı Etkileyen Faktörler
- Sıvının Cinsi
Eter ve alkol gibi sıvılar kolay buharlaşan sıvılardır.
- Safsızlık
Sıvıda uçucu olmayan katı çözünmesi buharlaşma hızını azaltır.
- Dış Basınç
Dış basıncın fazla olduğu yerde buharlaşma hızı daha azdır.
- Sıcaklık
Sıvının sıcaklığı artınca buharlaşma hızı da artar.
- Yüzey Alanı
Aynı sıcaklıkta yüzey alanı arttıkça buharlaşma hızı artar.
Kaynama
Isı alarak buharlaşan bir sıvının buhar basıncı dış basınca eşit olduğu anda kaynama olayı başlar. Bu olayın gerçekleştiği sıcaklığa da kaynama sıcaklığı denir.
1 atmosfer basınçta kaynayan sıvıların sıcaklığına normal kaynama sıcaklığı denir.
Saf sıvıların kaynama süresince sıcaklıkları sabittir.
Aynı ortamda kaynama sırasında farklı sıvıların kaynama sıcaklıkları farklı olsa da buhar basınçları birbirine eşittir.
Buharlaşma;
- Her sıcaklıkta olur.
- Sıvının yalnız yüzeyinde gerçekleşir.
- Buharlaşma devam ettikçe sıvının sıcaklığı da değişir.
Kaynama;
- Belirli sıcaklıkta gerçekleşir.
- Sıvının her yerinde gerçekleşir.
- Kaynamakta olan saf sıvıların sıcaklığı değişmez.
Bağıl Nem
İçerisinde su buharı bulunmayan havaya kuru hava , su buharı ve kuru havanın birlikte bulunduğu havaya nemli hava denir.
Hava içerisinde su buharı belirli bir sınıra ulaşınca hava neme doyar. Doymuş buhar basıncı aynı sıcaklıkta suyun denge buhar basıncına eşittir. Bağıl nem belirli bir sıcaklıkta, havadaki suyun buharı basıncının, o sıcaklıkta suyun denge buhar basıncına oranından bulunur.