Saraybosna
Miljacka Nehri üzerinde yer alan Saraybosna, Bosna-Hersek’in başkentidir. Saraybosna dört şehir belediyesinden oluşan yerel özyönetimleri birleştiren bir birliği temsil eder. 141 bin metrekare alana kurulu şehrin nüfusu 297 bindir. Önemli bir sanayi ve demir yolu merkezi olan kentte; gıda, tütün işleme ve mobilya imalatı başlıca ekonomik etkinlik alanlarıdır. Şehrin yakınlarında demir ve linyit cevherleri çıkarılmaktadır. Kent aynı zamanda ülkenin yönetim, ekonomik, kültür, eğitim ve spor merkezidir.
Güneyden Bjelasnica ve Igman dağlarının çevrelediği, Saraybosna ovasında yer alan Saraybosna’nın güneydoğusunda Trebevic Dağı bulunur. Saraybosna ovasının deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 500 metredir.
Şehir bir Doğu Ortodoks metropolü olmakla birlikte Roma Katolik Başpiskoposu’nu ve 1992’de savaş kenti yıkmadan önce nüfusun yarısını oluşturan Bosna Müslümanlarının baş ulemasını barındırır.
Dikkat çeken İslam mimarisi
Saraybosna’da 1946’da kurulan, çeşitli Müslüman seminerleri ve yüksek öğretim enstitüleri bulunan bir üniversite bulunur. Türk pazarı ve en önemlisi 1450 yılından kalan 100’den fazla camiyi içeren İslam mimarisi dikkat çeker.
Saraybosna 1263’te kuruldu. Ardından Vrh-Bosna olarak bilinen kaleyi 1429 yılında Türkler teslim aldı ve adı Saraybosna olarak değiştirildi. Etrafına kasaba kurulan kale, Türk ordusu ve ticareti için önemli bir merkez haline geldi. Kentin refah düzeyi 16. yüzyılda zirveye çıkmıştır.
1878 Berlin Konferansı’nda Saraybosna ve Bosna ve Hersek’in geri kalanı, Avusturya Macaristan’a verildi. Şehir, 1918’de Yugoslavya ile birleşene kadar Avusturya Macaristan’da kaldı ve Sırp milliyetçi hareketin merkezi oldu. Arşidük Francis Ferdinand ve karısının 28 Temmuz 1914’te Saraybosna’da öldürülmesinin hemen ardından I. Dünya Savaşı meydana geldi.
İkinci Dünya Savaşı’nda müttefik direnişçilerle Almanlar arasında yaşanan birçok savaşa da sahne olan Saraybosna, bu dönemde büyük zarara uğradı.
1984 yılında şehir Kış Olimpiyatları’na ev sahipliği yapmıştır.
Bosna-Hersek, 1991 yılında Yugoslavya’dan bağımsızlığını ilan etti. Cumhuriyetin bağımsızlığının Nisan 1992’de uluslararası tanınmasının ardından sırasıyla Sırbistan ve Hırvatistan’ın kurulmasıyla Sırp ve Hırvatlar büyük çapta toprak iddia etmeye başladılar. Bombardımandan dolayı şehrin savunma sistemi büyük zarar gördü ve halktan birçok kişi hayatını kaybetti. Savaşın bitmesiyle hükümet 1996’da şehri ve banliyöleri tekrar kurdu ve Sırplar büyük ölçüde kenti terk etti. Oslobodenje Gazetesi Kulesinin hasarı sivil savaşa dair bir anıt olarak korunmaktadır.
Dövizdeki hareketlilik gezginlerin seyahat planlarını etkilese de, Balkanlar vizesiz ve ucuz seyahat sunması açısından hala çok cazip duruyor. Saraybosna’dan...
11 Temmuz 1995‘te yani 23 yıl önce Bosna Hersek’in Srebrenitza kentinde çok büyük bir katliam yaşandı. Avrupa’da İkinci Dünya...