Mars yüzeyinde taptaze bir krater var ve bu bize Güneş Sistemi'nin hâlâ dinamik olduğunu gösteriyor.
NASA'nın Mars Reconnaissance Orbiter adlı yörünge keşif aracı, 2006 yılından bu yana Mars yörüngesinde ve güçlü kamerasını Mars yüzeyini taramak için kullanıyor. Ekip, "Yüksek Çözünürlüklü Görüntüleme Deneyi - HIRISE" kamerasını kullanarak, bu çarpışma kraterinin detaylı görüntüsünü yayınladı.
Gönderide "Küçük, çok yeni bir çarpma krateri. Bu kadar. Tüm fotoğraf altı yazısı bu kadar" ifadeleri yer alıyor.
O kadar da küçük değil. Belki Mars'ın dev kraterlerine oranla küçüktür. Aşağıdaki görüntü 1 kilometre genişliğinde, bir alttaki daha geniş açılı olan görsel ise tam 5 kilometre genişliğinde.
Mars'a yakınlarda ne zaman asteroit gibi bir objenin çarpıp, Kızıl Gezegen'in ekvatoral bölgesinde bu izi bıraktığını bilmiyoruz. Ancak çarpışma noktasından yayılan püskürtüye dair izleri görebiliyorsunuz.
Mars, kraterlerle kaplı durumda. NASA, gezegende 250 binden fazla, en az bir kilometre genişliğinde çarpma krateri olduğunu tahmin ediyor. Yaklaşık 5 kilometreden büyük Mars krateri sayısı ise 43 binin üzerinde.
Kızıl Gezegen, Güneş Sistemi'nin asteroit kuşağına çok daha yakın ve bu bölge milyonlarca asteroid ile dolu. Bunlar Mars ile çarpıştığında, Mars atmosferi, Dünya'nın atmosferinin sadece yüzde bir hacmine sahip olduğu için, sürtünmeyle ısınıp, parçalarına ayrılmıyorlar. Ayrıca Mars jeolojik olarak ölü bir gezgen de değil, Dünya'daki kadar aktif olmasa da, Mars'ta da depremler meydana geliyor. Ancak yeni kraterleri yok edecek ya da üstlerini kapatacak kadar sık değil
Dünya'da ise sadece 120 bilinen çarpma krateri var. Bunun sebebi ise, yüz milyonlarca yılda Dünya'nın yüzeyi lav ile kaplandı, gezegenimizin kabuğu, alttaki tektonik levhalar yer değiştirdikçe yeniden şekillendi, alttaki kaya, üste çıktı, ve olası izleri de yok etti.
Biz Dünyalılar için, ciddi asteroit çarpmaları çok nadir.
- Her gün, yaklaşık 100 ton kadar, kum taneciği büyüklüğünde parçacık Dünya atmosferine giriyor ve anında yanıyor.
- NASA'ya göre her yıl ortalama bir otomobil büyüklüğünde bir asteroit gökyüzünde beliriyor ve ardından patlıyor.
- 140 metre çapındaki objelerin çarpması her 10 ile 20 bin yıl arasında gerçekleşiyor.
- "Dinozorları yok edecek" büyüklükte çarpma ise 100 milyon yılda bir meydana geliyor ve bunun olması için 800 metreden büyük bir kayanın gezegenimize çarpması gerekiyor.
Yani korku içerisinde yaşamamıza gerek yok. Ancak uzaydaki dişe dokunur büyüklükteki kayalara da bir noktada saygı duymalıyız. Sonuçta "asteroit saptırma teknolojimizi" test ettik ve küçük mavi gezegenimizi hedef alan iri bir kaya olursa, onu bu yoldan saptırabilecek durumdayız.
Mark Kaufman'ın haberini Erinç Eröz Türkçeleştirdi