Mondros Ateşkes Anlaşmasıyla Anadoluda uygulanan işgallere karşı Türk halkı teşkilatlanarak bir millî direniş ruhu oluşturdu. İşgallere karşı vatanı koruma ve bağımsız yaşama isteği sonucunda oluşan bu direniş ruhuna Kuvva-yı Milliye (millî kuvvetler), teşkilatına ise Kuvva-yı Milliye Teşkilatı denir. Kuvva-yı Milliye, düzenli ordu kurulana kadar bölgesel olarak işgalci devletlere ya da azınlıklara karşı vatanı savunan silahlı gruplardı.
Kuvva-yı Milliyenin Direniş Gösterdiği Bölgeler
İşgallere karşı ilk direniş 19 Aralık 1918de Hatayın Dörtyol ilçesinde başlamıştır. Güney Cephesinde kendiliğinden gelişen direniş hareketi Urfa, Antep ve Maraşta Fransız ve Ermenilere karşı destansı bir başarı elde etmiştir. Ve İşgallere karşı bir direniş de İzmirin işgalinden sonra Ege Bölgesinde başladı. İzmirden sonra Ege Bölgesinin iç kısımlarına ilerlemek isteyen Yunanlılar Ayvalıkta Ali Bey (Çetinkaya)in emrindeki 172. Alay ve Kuvva-yı Milliye birliklerinin direnişiyle karşılaştılar. Ayvalıkta oluşan bu savunma cephesine Bergama, Salihli, Akhisar ve Nazillide oluşan cepheler de eklendi. Bu cepheye Batı Cephesi adı verildi. Batı Anadoludaki direnişin merkezi Balıkesir olmuştu. Daha sonra Yunan işgaline karşı ayrı ayrı bölgelerde faaliyete geçen Kuvva-yı Milliye güçleri arasında birliği sağlamak amacıyla kongreler yapıldı. 26 30 Temmuz 1919 tarihleri arasında Balıkesir, 16 - 25 Ağustos 1919 tarihleri arasında Alaşehirde kongreler düzenlendi.
Kuvva-yı Milliyenin Özellikleri ve Kuvva yı Milliye Reisleri
Kuvva-yı Milliye birlikleri tek bir merkezden yönetilmiyordu ve düzenli birlikler değildi. Birlikler; dağda gezen zeybekler, asker kaçakları ve köylü halktan oluşuyordu. Kurulan birliklere eşkıya reisleri, eski subaylar ve efeler komuta ediyordu. Bulundukları bölgeleri savunmak için kurulan bu birliklerde her yaştan meslekten insan bulunmaktaydı. Kuvva-yı Milliye birlikleri içinde Demirci Mehmet Efe, Parti Pehlivan, Gaddar Pehlivan, Halil Efe, Şahin Bey, Kara Fatma, İpsiz Recep halk arasında en çok bilinenlerdir.
Kuvva-yı Milliyenin Faydaları
Türk milletinin dayanışma gücünün en büyük göstergesi olan Kuvva-yı Milliye birlikleri, vatanın bağımsızlığı için mücadele etmişlerdir. Yunan işgalinin kabullenilmediğini duyurmuşlar ve Yunan ilerleyişini durduramasalar bile düşmana zarar vermişlerdir. Rum ve Ermeni çeteleriyle mücadele etmişlerdir. Düzenli ordunun kurulmasına zemin hazırlamışlardır. İç isyanları bastırmada önemli rol oynayan Kuvva-yı Milliye birlikleri içinde düzenli orduya geçiş döneminde isyan edenler de olmuştur.
Kaynak: TC Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük, Devlet Kitapları, 1. Baskı, s. 28, 2011