1909da tahttan indirildikten üç sene sonra Beylerbeyi Sarayına yerleştirilen II. Abdülhamid Han, vefat ettiği 1918 yılına kadar burada ikamete mecbur tutulmuştu. Saray, geçtiğimiz temmuz ayında bakıma alınmıştı. Sultan Hamidin son zamanlarını geçirdiği odalar, yeniden ziyarete açıldı. Beylerbeyi Sarayı, hâlâ yalnızlık kokuyor, duvarlarına çarpan dalgalar ise hüznü sayıklıyor
Boğazın mavisini sayıklayan dalgalar, Beylerbeyi Sarayının duvarlarına ayrı bir rikkatle çarpıyor gibi. Osmanlının en kudretli hükümdarlarından II. Abdülhamidin mecburî ikamet yeri olan saray, Sultan için vefat edinceye kadar dışarı adımını atmadığı bir hapishane olur adeta.
Hüzün faslına geçmeden önce sarayı tanımakta yarar var: Beylerbeyi Sarayı, 32. Osmanlı Padişahı Abdülaziz Han tarafından 18611865 yılları arasında Ermeni mimar Sarkis Balyana yaptırılır. Saray, yabancı devlet liderlerinin karşılandığı ilk saray olması hasebiyle ayrıca önemi haiz. Devlet konukevi olarak da hizmet veren bu sarayın ilk misafiri, Fransa İmparatoriçesi Eugenie olur. İmparatoriçenin bu gezisi, Sultan Abdülazizin 1867 Fransa gezisini iade makamında gerçekleşir.
Avrupaya seyahat eden ilk Osmanlı padişahı olan Abdülaziz Hana iade-i ziyaretler gerçekleşmeye başlar. 1869da Avusturya-Macaristan İmparatoru Joseph, aynı yıl Prusya Veliaht Prensi Nicola Charles ağırlanır. 1873te de İran Şahı Nasıreddin ve heyeti görünür sarayda. Beylerbeyinin en ağır misafiri ise 33 yıl devleti yönettikten sonra İttihatçılar tarafından tahttan indirilen II. Abdülhamid Han olur, şüphesiz. 1912de Balkan Savaşlarının patlak vermesi sonucunda zorunlu ikamet yeri olarak bu saray seçilir. 1918 yılında Hakka yürüyen Koca Sultan için altı yıllık yalnızlıklarla dolu bir hayat başlamış olur.
Sultan Hamid, kendisi için sarayın Valide Sultan Dairesindeki 8 Nolu yatak odasını seçer. Bunun sebebini ise şu sözle açıklar: Annem de burada yatmıştı. Yıldız Sarayında annesinin kullandığı mekânın konumu ile seçtiği odanın yeri birbirine benzemektedir çünkü. Hemen yanındaki oda da kendisine refakat eden eşlerine tahsis edilir.
Üst kattaki 28 Nolu oda ise çalışma odası olarak hazırlanır Sultana. Abdülhamid Han, bu sarayda tam bir hapishane hayatı yaşar. Sayfiye olarak yaptırılan sarayın ısıtma sistemi yoktur ve Sultan, kışları zor şartlar altında küçük bir soba ile geçirmeye icbar edilir. Çocuklarını görmesine ise bayramdan bayrama izin verilir. Sultan Abdülhamidin bahçeye çıkması dahi yasaklanır. İttihatçı zihniyetin tezahürüdür bunlar. Hükümdarın kızı Ayşe Sultan, Bebekteki köşkünden babasını dürbün ile izleyerek hasretini dindirmeye gayret eder.Abdülhamid Hanın vefat ettiği oda ziyarete açıldı
II. Abdülhamid Han, 10 Şubat 1918 yılında Beylerbeyi Sarayında gözlerini yumar. Padişahın strese bağlı olarak vefat ettiği söylenir. Necip Fazıl Kısakürek Ulu Hakan kitabında Sultanın dünyadan ayrılışını şu sözlerle resmeder: Günlerden pazar
Ulu Hakan öylesine dalgın ve sessiz bir heybet içinde ki rüyada kendisini pırıltılı bir muayede merasiminde gördüğü sanılabilir
Ulu Hakanın son nefesini verdiği dakikada odadan dışarıya fırlayan harem ağasının verdiği bilgiye göre, incecik bir kan sızıntısıyla beraber yüce Türk Padişahının dudaklarından dökülen son kelime şu olmuştur: Allah
Sultanın hüznünü saklayan sarayda Temmuz 2011den bu yana yoğun bir çalışma söz konusu. TBMM Genel Sekreter Yardımcılığına (Millî Saraylar) bağlı Restorasyon ve Teknik Uygulamalar Başkanlığınca yürütülen 8, 9, 28 ve 29 Nolu odaların restorasyon çalışmaları Ağustos 2012de tamamlandı.
Böylece turistlerce en çok gezilen yerler olan Abdülhamid Hanın yatak ve çalışma odaları yeniden ziyarete açılmış oldu. Yetkililerin verdiği bilgiye göre sarayda kurulan atölyedeki çalışmalarla ahşap doğramalar ve orijinal pencereler kurtarıldı. Pencere üstlerinin taçlandırmaları ve bitkisel motifli ahşap kornişlerin eksik parçaları yine atölyede tamamlandı. Altın varak çalışmaları yapıldı. Saray, eski gibi ihtişamını kazanıyor. II. Abdülhamid Hanın adımladığı saray odalarının duvarlarında Son İmparatorun yorgun çehresi de sesi de muhafaza ediliyor
zaman