KOAH nasıl geçer? KOAH tedavisi için herhangi bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Diğer yandan, uygulanan KOAH tedavisinin amacı, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak, belirtileri azaltmak, KOAH alevlenmelerini ya da ataklarını önlemek ve yaşam kalitesini arttırmaktır. Eğer hastaya KOAH tanısı konmuşsa, uygulanacak olan tedavi yöntemleri de bireysel olarak planlanacaktır. Bu konuda doktorla birlikte çalışılmaktadır. Hastalığın ne kadar ileri seviyede olduğuna bağlı olarak, tedavi seçenekleriniz aşağıdakileri içerebilmektedir: (1)
Sigarayı Bırakmak
KOAH tedavisinin en önemli unsuru sigarayı bırakmaktır. Yapılan çalışmalara göre, KOAH tedavisinde en iyi sonuç, ilaçların bir kombinasyonu ve davranışsal danışmanlık uygulandığında alınmaktadır. Diğer yandan, sigara içmiyorsanız, ikinci el dumana, iç ve dış hava kirliliğine, toz ve kimyasallar gibi hava yolu tahriş edicilere maruz kalmaktan kaçınmalısınız.
Fiziksel Aktivite
Düzenli olarak yapılan egzersiz, KOAH hastaları için önemlidir. Sizin için uygun olan fiziksel aktivite türü hakkında bilgi almak için doktorunuza başvurabilirsiniz. Böylece, KOAH belirtilerinin daha az aktif olması sağlanabilmektedir. Bununla birlikte, aktif kalmanız aynı zamanda nefes almanıza yardımcı olan kasları daha da güçlü tutmaktadır. Bu nedenle, daha kolay nefes alınabilmektedir. (2)
İlaç Tedavisi
KOAH ilaçları belirtileri azaltmaya ve komplikasyonları önlemeye yardımcı olmaktadır. KOAH tedavisinde en sık verilen ilaçlar şunlardır:
Bronkodilatatörler: Bu ilaçlar solunum yollarını rahatlatarak nefes almayı kolaylaştırmaktadır. KOAH durumunun ciddiyetine bağlı olarak, doktorunuz kısa etkili veya uzun etkili bronkodilatatörler ya da bunların ikisinin bir kombinasyonunu reçete edebilmektedir.
Kortikosteroidler: Kortikosteroidler hava yollarındaki iltihabı azaltmaktadır. İnhale kortikosteroidlerle yapılan düzenli tedaviler belirtileri ve yaşam kalitesini iyileştirmekte, akciğer fonksiyonunu arttırmakta ve KOAH ataklarının riskini azaltmaktadır. Kortikosteroidler tek başına veya uzun etkili bronkodilatatör ile birlikte verilebilmektedir. (3)
Fosfodiesteraz-4 inhibitörleri: Fosfodiesteraz-4 inhibitörleri, astım ve KOAH durumunda, aşırı üretilen bir enzim olan PDE4’ün etkisini bloke ederek inflamasyonu baskılamaktadır. Piyasada KOAH tedavisi için onaylanan tek PDE4 inhibitör ilacı bulunmaktadır. Bu ilaç çok kısa bir süre içinde etki göstermekte ve KOAH alevlenmelerinin sıklığını azaltmaktadır.
Antibiyotikler: Bakteriyel enfeksiyonun neden olduğu KOAH alevlenmesi vakalarında antibiyotikler kullanılabilmektedir. Antibiyotikler, virüslerin neden olduğu alevlenmelerin tedavisinde etkili değildir. (4)
Oksijen Tedavisi
KOAH için uygulanan tedavi yollarından bir diğer ise oksijen tedavisidir. Bu yöntemlerin tümünde, oksijen üç şekilde uygulanmaktadır:
- Burun kanülü (her bir burun deliğine yerleştirilen küçük plastik tüpler) vasıtasıyla
- Yüz maskesi (ağız ve buruna uyan) vasıtasıyla
- Boynun önündeki bir kesikten nefes borusuna sokulan küçük bir tüp aracılığıyla (5)
Oksijen Dağıtım Sistemlerinin Türleri
KOAH hastası için uygun görülen oksijen verme sisteminin türü, hastanın bireysel ihtiyaçlarına ve doktorun önerisine bağlı olarak değişmektedir.
Taşınabilir oksijen yoğunlaştırıcılar: KOAH hastası olsa da daha aktif olan insanlar için bir seçenek olabilmektedir. Taşınabilir oksijen konsantratörleri daha fazla hareket özgürlüğü sunmaktadır. Taşınabilir oksijen konsantratörleri, şarj edilebilir bir pil ile sürekli olarak güçlendirilmektedir. Böylece bu cihazlarla birlikte seyahat edebilir veya evinizdeki ana oksijen kaynağı olarak kullanabilirsiniz. (6)
Evde oksijen yoğunlaştırıcılar: KOAH tedavisinde oksijen konsantratörlerine ihtiyaç duyulabilir. Evde kullanılan oksijen yoğunlaştırıcılar daha ucuzdur fakat oldukça ağırdır ve bir elektrik prizine takılmaları gerekir. Havadaki oksijeni konsantre ederek ve diğer gazları çıkararak çalışmaktadır.
Sıkıştırılmış oksijen tankları ve silindirleri: KOAH oksijen tedavisi için bir başka seçenek olabilmektedir. Sıkıştırılmış veya basınçlandırılmış oksijen gazı içeren bu cihazların boyutları farklılık gösterebilir. Bazıları hareket ettirmek için ağırdır, ancak küçük boyutlu tanklar veya silindirler bir arabada taşınabilir veya tekerlekli olabilir.
Sıvı oksijen sistemleri: Sıvı oksijen, oksijen gazını soğutarak sıvı hale getirmektedir. Bu KOAH oksijen terapisi, genellikle daha aktif olan hastalarda kullanılmaktadır. Bu nedeni daha fazla miktarda oksijen sıkıştırılmış oksijen tanklarına kıyasla daha küçük, daha rahat kaplarda saklanabilir olmasıdır. Ancak, diğer yandan, sıvı oksijen tekrar buharlaşacağı için çok fazla o formda kalmamaktadır. (7)
KOAH Ameliyatı
Akciğer ameliyatı, bazı KOAH hastaları için faydalı olabilmektedir. Bu ameliyat, tüm KOAH tedavilerine rağmen iyileşme yaşamayan ciddi belirtilere sahip olan hastalar için son çare olarak düşünülmektedir. Doktorun uygulayabileceği 4 adet olası ameliyat türü bulunmaktadır:
- standart akciğer hacmi azaltıcı cerrahi
- bronkoskopik akciğer hacmi azaltıcı cerrahi
- akciğer nakli
- büllektomi
Standart ve bronkoskopik akciğer hacmi azalttırıcı cerrahi, daha iyi çalışabilmeleri için akciğer dokusundaki hasar görmüş akciğer dokusunu giderecek prosedürlerdir. Arasındaki fark ise bronkoskopik akciğer ameliyatı, bronkoskopi (soluk borusunun ve bronşların bronkoskopla incelenmesi) ile yapılırken, standart akciğer ameliyatında, açık cerrahi uygulanmaktadır.
Akciğer naklinde, KOAH hastasının sağlıksız akciğeri, bir donörün sağlıklı akciğeriyle değiştirilmektedir. Büllektomi ise akciğerlerin hava kesesi yok edildiğinde oluşacak büllöz ve büyük hava boşluklarını gidermektedir. (8)
KOAH İçin Hangi Doktora Gidilir?
KOAH gibi akciğer hastalıkları için bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. (9)
KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı) Nedir?
KOAH, kronik obstrüktif akciğer hastalığının kısaltmasıdır. KOAH, amfizem, kronik bronşit ve alfa-1 antitripsin eksikliğine bağlı amfizemi içeren bir hastalık ailesi için kullanılan bir terimdir. Bu akciğer hastalığı, genellikle kademeli olarak ilerlemekte, akciğerlerin içinde ve dışındaki hava akışının sınırlı olmasına neden olmaktadır.
KOAH kalbin işleyişini bile zorlaştıracak kadar ciddi olabilmektedir. Hastalıklı akciğerler kana giden oksijen miktarını azaltabilmekte, sonuç olarak da, kalpten akciğerlere kadar olan kan damarlarındaki yüksek kan basıncını yani kalbin pompalanmasını zorlaştırabilmektedir. Akciğer hastalığı aynı zamanda vücudun çok fazla sayıda kırmızı kan hücresi üretmesine neden olabilmektedir. Çok fazla kan hücresi üretilmesi kanın pompalanmasında negatif bir etki yaratmaktadır. (10)
KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı) Belirtileri
KOAH genellikle zamanla yavaş yavaş ilerleyen uzun vadeli bir durumdur. KOAH başlangıcında herhangi bir belirti ortaya çıkmayabilir veya belirtiler çok hafif olabilir. Sürekli, mukuslu öksürük ve nefessizlik yaşama zamanla ortaya çıkmaya başlayan belirtilerdir.
KOAH geliştikçe muhtemelen kış aylarında daha kötü belirtiler ortaya çıkacaktır. KOAH nasıl anlaşılır? Belirtiler aşağıdakileri içerebilir:
- Sürekli devam eden bir öksürük
- Egzersiz yaparken nefes darlığı
- Düzenli olarak balgam öksürmek
- Hırıltılı solunum
- İstemsiz kilo kaybı
- Çok yorgun hissetme
- Geceleri nefes nefese uykudan uyanma
- Ayak bileklerinin şişmesi (11)
KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı) Nedenleri
KOAH neden olur? Kronik obstrüktif akciğer hastalığı, akciğerler ve hava yolları hasar gördüğünde ve iltihaplandığında ortaya çıkmaktadır.
Genellikle uzun süre sigara dumanı gibi zararlı maddelere maruz kalma ile ilişkilendirilmektedir.
KOAH gelişme riskinizi artıracak faktörler ise şunlardır:
- Sigara içmek
- İşyerinde dumanlara ve toza maruz kalma
- Hava kirliliği
- Genetik faktörler (12)