Düşük ayak terimi, ayak bileği ve ayağın anatomik yapısının bozukluğuna işaret eder. Ayak bileği normalden daha fazla dışa doğru veya içe doğru eğimli veya düz bir şekilde duruyor olabilir. Bu durum, ayak bileği ve ayağın normal fonksiyonunu etkileyebilir ve yürüme, koşma ve diğer aktivitelerde zorluk yaratabilir.
Düşük ayak genellikle çocukluk veya ergenlik döneminde ortaya çıkar, ancak bazı durumlarda erişkinlikte de gelişebilir. Genetik faktörler, doğum sırasındaki zorlu doğumlar, obezite, ayakkabı seçimi ve yaralanmalar düşük ayak gelişimine katkıda bulunabilir.
Düşük ayak belirtileri arasında ayak ağrısı, bacak ağrısı, topuk ağrısı, diz ağrısı, sırt ağrısı ve yorgunluk yer alabilir. Tedavi, semptomların şiddetine ve hastanın yaşına, fiziksel aktivite düzeyine ve ayak bileği ve ayağın anatomik yapısına bağlı olarak değişebilir. Bu tedaviler arasında özel ayakkabılar, özel ayak tabanlıkları, egzersiz programları, fizik tedavi ve cerrahi müdahaleler yer alabilir.
Düşük Ayak (Foot Drop) gelişmesinin altında yatan sorunun tespiti önemlidir. Bir çok nedene bağlı olarak bu tablo ile karşılaşılabilir. Genel olarak ifade edecek olursak nedenleri bir veya üç kategorinin bir kombinasyonunda ifade edilebilir.
- Kas hasarlarına bağlı Düşük Ayak
- Ayağı etkileyen iskelet veya anatomik anormallikler
- Sinir hasarı
Düşük Ayak Sendromuna neden olan spesifik hastalıklar ve hastalıklar şunları içerir:
- Düşük bel koşulu
- Felç veya tümör
- Parkinson hastalığı
- Diyabet
- Motor nöron hastalığı
- Çoklu skleroz
- İlaçlara veya alkole karşı istenmeyen reaksiyonlar
- Ayak ya da alt bacak yaralanması
Yukarıdaki liste Düşük Ayak Sendromunun en yaygın nedenlerini içerir. Ancak diğer olası yaralanma kaynakları da ortaya çıkar. Örneğin, peroneal sinirin bazı kalça protezi cerrahisi türleri sırasında veya yerinden oynayan bir diz yaralanmasının bir parçası olarak tahrip olması mümkündür.
Peroneal sinir hasarında, sinir üzerinde baskı oluşturan bir dizi alt problemler vardır. Peroneal sinir dizin altından başlar ve bacağın dışından geçer. Ayak bileği, ayak ve parmak ve baş parmağa doğru uzanır. Sinir hassasiyeti sağlamaktan ve bu alanlara hareket talimatları vermekten sorumludur. Örneğin; peroneal sinir, ayak ve ayak parmaklarının yukarıya doğru bükülmesine (dorsifleksiyon) izin veren kaslara bağlanır.
Düşük ayak rehabilitasyonu
Düşük ayak tedavisi ve rehabilitasyonu, semptomların şiddetine, yaşa, fiziksel aktivite düzeyine ve ayak bileği ve ayağın anatomik yapısına bağlı olarak değişebilir. Bazı yaygın tedavi ve rehabilitasyon yöntemleri şunları içerebilir:
- Ayakkabı seçimi: Düşük ayakta doğru ayakkabı seçimi çok önemlidir. Ayakkabılar, yüksek topuklu veya dar burunlu olmamalıdır. Yumuşak ve destekleyici bir taban, ayak bileğini ve ayağı doğru konumda tutar ve semptomların şiddetini azaltabilir.
- Özel ayak tabanlıkları: Ayak tabanlıkları, ayak bileği ve ayağı doğru konumda tutar ve ayağın doğru pozisyonda kalmasını sağlar. Bu tabanlıklar, yürüme veya koşma sırasında ayağın şok emilimini artırarak semptomların şiddetini azaltabilir.
- Fizik tedavi: Fizik tedavi egzersizleri, ayağın ve ayak bileğinin kaslarını güçlendirmeye yardımcı olur ve semptomların şiddetini azaltabilir. Bu egzersizler arasında bacak kaldırma, ayak bileği döndürme ve ayak parmaklarını uzatma gibi hareketler yer alabilir.
- Cerrahi: Düşük ayak semptomlarının şiddetli olduğu durumlarda, cerrahi müdahale gerekebilir. Cerrahi işlem, ayağın ve ayak bileğinin doğru pozisyonda tutulmasını sağlar ve semptomların şiddetini azaltabilir.
Düşük ayak rehabilitasyonu, semptomların şiddetine ve hastanın yaşına, fiziksel aktivite düzeyine ve ayak bileği ve ayağın anatomik yapısına bağlı olarak değişebilir. Tedavi planı, uzman bir doktor tarafından belirlenmelidir. Gerek cerrahi sonrası hasarlar ile görülen düşük ayaklarda, gerek inme sonrası nörolojik rehabilitasyon ile tedavi mümkündür.
Peroneal sinir hasarına bağlı düşük ayak
Peroneal sinirde herhangi bir çarpma veya hasar, Düşük Ayak tablosuna neden olabilir. Buna neden olan genel koşullar şunları içerir:
- Omurga Fıtıkları/Disk: Düşük Ayak Sendromu için en yaygın nedenlerinden biridir. Bel fıtığı sinir üzerinde bası oluşturduğunda ayağın kuvvet kaybı ortaya çıkar. Buna bağlı olarak kişi ayağını sürüklemeye başlar. Sinir üzerinde oluşan baskı uygulayan veya sinirde iltihaba yol açan alt sırtta (lomber omurga) fıtıklaşmış bir disk olması da bu duruma eğilim gösterir. Diskin zayıf noktasındaki basınç (sinir kökü altında bulunur) siyatik sinire bağlanan sinirlerde ağrıya neden olabilir. Özellikle, bu ağrı dizin altında olur ve ayağa doğru yayılır. Bu olduğunda, ayak ağrısı ile birlikte hissizlik ve / veya diğer nörolojik belirtiler eşlik eder.
- Lomber Spinal Stenoz: Spinal sinir kökü, kemik darbeleri, faset eklem problemleri ve / veya omurilik kanalının daralması gibi birtakım olası faktörlerin bir sonucu olarak sıkıştırılmış veya iltihaplandığında oluşur. Lomber spinal stenoz ile, sinir baskı ve / veya iltihaplanma, özellikle ayakta durma ve yürüme ile ilgili faaliyetlerde, ağrı belirtileri üretebilir. Spinal stenoz, zamanla kademeli olarak bel eğilimi gösterir ve 60 yaş üstü insanlarda daha sık görülür.
- Spondilolistezis: Bu bel ağrısı, alt sırtta bir sıkışmış veya iltihaplanmış sinirle sonuçlanan, bir alt omurga üzerinden öne doğru kayan bir omurga tarafından meydana gelir. Yine, sinirin nereden etkilendiğine bağlı olarak, belirtiler ayağa kadar inebilir.
- Kemik kırıkları veya yırtma: Sırtta bir omurga kırığı, ilgili sinirlerde stres ve tahrişe neden olabilir, bu da ayağa doğru ağrıya ve muhtemelen ayak atmasına neden olur.
Düşük Ayak tedavilerinde belirtilere göre yönlendirilebileceği bilinmekle birlikte, etkili bir şekilde tedavi etmek için altında yatan nedeninin belirlenmesi sıklıkla gereklidir. Düzenli rehabilitasyon metotları iyileşmeyi hızlandırmaktadır.