Blu-Ray‘den nefret ediyorum… Gittikçe sayısı artan Blu-Ray reyonlarının önünden geçerken ister istemez başka yerlere bakıyorum. Uzun zamandır da bunun sebebini kendi kendime soruyorum. Odamda, mabedim kabul ettiğim, özenle seçilmiş, yapım yıllarına ve janrlarına göre dizilmiş 1.000 DVD’lik kütüphanemin yavaş yavaş yeni bir formata yenik düşüyor olması mıydı bu nefretin kaynağı? Belki biraz. Çok az. Ama esas sebep başkaydı. Ama neydi? Bir türlü adını koyamıyordum.
Sonunda galiba buldum. Blu-Ray‘in isminden nefret ediyorum. Kutularının üzerindeki bir parmak kalınlığındaki mavi şeritten nefret ediyorum. Ve Blu-Ray‘in temsil ettiği herşeyden nefret ediyorum! Blu-Ray nedir bi kere? Ne ciddiyetsiz bir isimdir. Sıradan bir hip hop şarkısı ismi gibi ”blue”yu ”blu” yazmanın manası nedir! Ayrıca neden mavidir zaten? Elimize bir film aldığımızda, neden mavi renk bu filmle ilişkilendirilsin ki? Mavi renkte bir sakinlik, bir dinginlik vardır. Acaba biz canımızdan çok sevdiğimiz B-filmlerimizin, korku filmlerimizin, cinsel sömürü filmlerimizin veya İtalyan yam yam filmlerimizin bu pırıl pırıl maviyle ilişkilendirilmesini istiyor muyuz?
Blu-Ray, düpedüz filmlerin posterlerine, yani kapak dizaynlarına tecavüz etmektedir. Bakın, her kutunun üzerinde bir parmak kalınlığında mavi bir şerit, ve üzerinde pırıl pırıl Blu-Ray logosu… E şimdi Texas Chainsaw Massacre‘ın (1973) o bembeyaz posterinin üzerine bu mavi şerit oluyor mu? Posterin bütünlüğünü bozmuyor mu? Filmin havasını kaçırmıyor mu? Species‘in (1995) yeşil-siyah kapağında, sonra Dario Argento’nun Deep Red‘inde (1975), veya Suspiria‘da (1977)… Renklerin bu kadar önemli olduğu bir filmin kapağında bir parmak kalınlığında plastik oyuncak mavisinin işi ne?
Aranızdan bazılarınız bu anlattığımın çok ufak bir detay olduğunu düşünebilir, hatta benimle dalga geçebilirsiniz. Ancak filmlerini sanat eseri gibi sevenler, onlarla birbir ilişki içinde bulunanlar için bu kesinlikle ufak bir detay değil, son derece pervasız ve ruhsuz bir tecavüzdür. The Corportaion (2003) filminde bahsedilen kölelik düzeninin bir göstergesedir.
Video ile sinemada yaşanan rönesans, anarşi ve özgürlüğü düşünün. Şimdi tam tersine artık sınırların iyice belli olduğu, basma kalıp gibi filmlerin iyice birbirine benzediği ve sinemaya giderken neyle karşılaşacağınızı aşağı yukarı kestirebildiğiniz bir dönemdeyiz. İnsanı sinemaya gitmekten soğutan çocuk ürünleri… Ben ki çocuk filmlerine aşık olan bir izleyici olarak bunu söylüyorum. Çünkü günümüzün SpiderMan ve Transformers gibi filmleri, eski Masters of The Universe, Time-Bandits ve Goonies gibi çocuk filmleri değil, düpedüz çocuk ürünleri. Blu-Ray de işte bu zihniyetin ürünü.
Bir VHS kapaklarındaki o içinden helikopter geçen, el çizimi posterlere bakın… bir de DVD’lerdeki soğuk, sadece aktörlerin yüzlerini gösteren, ruhsuz, heycansız kapaklara bakın. (Anca son birkaç senedir yeni yeni DVD’lerde eski o ihtişamlı posterlere ve kapaklara dönüş başladı belki) Bu aradaki fark sinema endüstrisindeki değişim ile ilgili çok önemli bir ipucu. Blu-Ray ile birlikte gidişat daha da hazin…
Bununla birlikte Blu-Ray‘lerin aşırı yüksek derecedeki çözünürlüğünün de bir çok filmin havasını bozduğunu düşünenlerin sayısı hiç de az değil. Tamam yeni bir James Bond filmi bu şekilde daha etkileyici olacaktır. Ama bakın mesela en son geçen hafta Blu-Ray‘de piyasaya çıkan Children of The Corn‘un (1984) sonunda beliren varlık, Blu-Ray çözünürlüğünde süper ucuz gözüküyor. Bu örnek bir istisna değil. Benzerleri pek çok. Blu-Ray’in süper yüksek çözünürlüğü bir çok eski filmin doğasına (görüntüdeki parçacıklı/grenli lezzete) aykırı.
Umarım Blu-Ray en kısa zamanda tarihin sayfalarına karışır, yok olur.
Zaten, internetteki söylentilere bakılırsa disk başına 1TB hafızaya sahip ”Holographic Storage”lar tahmin ettiğimizden daha da yakın bir zamanda hayatımıza girecekler…
Not: Blu-Ray ismi nereden geliyor?: Blu-Ray disklerini okuyan lazer ışını kırmızı değil mavi. DVD’lerdeki ve infrared’lerdeki kırmızı ışına göre, bu mavi ışının dalga boyu daha kısa. Dalga boyunun daha kısa olması demek, mavi lazerin daha isabetli bir şekilde odaklanması ve bu şekilde daha fazla bilginin daha hızlı aktarılması demek. Ancak Amerika’daki telif hakları yasasına göre günlük kullanımda olan bir kelimenin telif hakkı alınamadığından, Sony, ”blue” yerine ”blu” kelimesini kullanmak zorunda kalmış.