Uzaya kaça gidiliyor?
On yıllar boyunca hükümetlerin tekelinde olan uzay yolculukları, yakın tarihte özel şirketlerin de faaliyet gösterdiği bir alana dönüştü. ISS'e astronot göndermiş bazı uzay ajanslarının bütçelerini derledik.
Türkiye'nin uzay programında açıkladığı hedeflerden biri, Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) astronot göndermek. Gelişen teknolojiyle birlikte uzaya gitmenin maliyeti azalsa da istenen rakamların azımsanmayacak kadar yüksek.
Soyuz ve SpaceX ile uzaya gitmenin maliyeti
Tüm dünyanın uzunca bir süre bu görev için bağımlı olduğu Rusya, Soyuz roketleriyle bir astronotu ISS'e göndermek için 80 milyon doların üzerinde ücret talep ediyor.
ABD merkezli SpaceX şirketi ise geçen yıl kullanılmaya başlanan roketleriyle aynı görev için 50 milyon dolar istiyor.
Uzaya turist olarak giden ilk kişi olan Dennis Tito'nun 2001 yılında 20 milyon dolar ödediği, 2009'da uzay turisti olan Guy Laliberté'nin ise 35 milyon dolar ödediği basında yer almıştı.
"Kalaşnikov gibi talep görüyor"
Roscosmos yöneticisi Dmitri Rogozin ise SpaceX için açıklanan fiyatın gerçeği yansıtmadığını iddia edip Soyuz için "Ucuz ve güvenilir, tıpkı bir Kalaşnikov gibi talep görüyor" diyor.
Birkaç yıl içinde uzay turizmi başlayacak
Ülkelerinin uzay programları dışında, dünya ile uzayı ayıran atmosferin en üst katmanını aşmak isteyenler Virgin Galactic şirketinden 250 bin dolar karşılığında bilet alabiliyor. Şirketin birkaç yıl içinde turistleri uzaya çıkarması planlanıyor.
Uzay ajansları
ISS'teki faaliyetler beş uzay ajansının işbirliği içinde yürütülüyor. Bunlar ABD, Rusya, Kanada, Japonya ve Avrupa uzay ajansları.
Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) 22 üyesi bulunuyor. Üyelik için AB üyesi olma şartı aranmayan ESA'ya birlik dışında Norveç, İsviçre, İngiltere gibi ülkeler de üye. Fakat Türkiye ESA'nın bir üyesi değil. 2004'te TÜBİTAK ile ESA arasında imzalanan işbirliği anlaşmasından sonra üyelik için bir adım atılmadı.
ISS'e astronot göndermiş bazı ajansların bütçeleri şöyle:
- NASA: 23 milyar dolar
- ESA: 6 milyar euro
- Rusya Uzay Ajansı: 1,7 milyar dolar
- Almanya Uzay Ajansı: 1,1 milyar euro
- Japon Uzay Ajansı: 500 milyon dolar
- İngiltere Uzay Ajansı: 374 milyon sterlin
- Kanada Uzay Ajansı: 300 milyon dolar
Hindistan ve Çin uzay ajansları
Bu ülkelerin dışında uzayda çeşitli keşif faaliyetleri yürüten ülkeler arasında yer alan Hindistan ve Çin'in de uzay ajansları bulunuyor.
Çin uzay ajansına yılda 8 milyar dolar bütçe aktardığı tahmin edilirken Hindistan ise 2 milyar dolar civarında kaynak ayırıyor.
Türkiye'nin bütçesi
Türkiye Uzay Ajansı'na ayrılan bütçe ise 24,5 milyon TL. Fakat bu bütçenin yeni hedefler doğrultusunda artırılması da mümkün.
Kaynak: BBC Türkçe