Önsöz, kitaplar hakkında kısa bilgiler verir. Kitabın konusu ile ilgili özet niteliğinde bir bölümdür. Tez ve kitap önsözü olarak ikiye ayrılmaktadır. Kitap önsözünde amaç, eseri ve yazarı tanıtmaktır. Okuyucuya önden kitap hakkında bilgiler vererek, hazırlamaktır. Okuyucuya heyecan uyandırarak yapılmalıdır. Tüm bunları okuyucunun hevesini kaçırmadan ve yormadan yapmak gerekir. Doğru yazılmış bir kitap önsözü sayesinde, okuyucu ana konuya iyi hazırlanır. Önsöz yazarı, kitapla okuyucu arasında bir bağ kurmalıdır. Tez önsözü ise, daha akademisyen bir edayla yazılmalıdır. Bilgilendirici ve mesajlar barındıran bir önsöz olması gerekir.
Önsöz Nasıl Yazılır?
Önsöz, yazılacak mecraya göre değişkenlik gösterir. Eğer bir tez önsözü yazılıyor ise, bir sayfayı aşmayacak şekilde yazılmalıdır. Önsözün sonunda, tez sahibinin adı ve soyadı sağda yazılmalıdır. Tarih de aynı şekilde sağda belirtilebilir. Önsöz metni, isim ve tarihin hepsi tek bir sayfada yer almalıdır. Teşekkür edilen kişilerin soyadlarının büyük harfle yazılması gerekmektedir. Çok uzun yazılmamalıdır. Aşırılığa kaçıp çok kısa da yazılmamalıdır. Yaklaşık olarak 1500 sözcükten oluşmuş olması gerekmektedir. Tezin içeriğiyle ilgili değil yalnızca tez sahibi ile ilgili kısa bilgiler ve mesajlar içermelidir.
Önsöz bir kitap için yazılıyorsa, metin içerik dili kısa, öz, anlaşılır ve samimi olmalıdır. İçerikte teşekkür bilgileri, isim ve soy isim bilgileri, tarih bilgileri, verilmesi gereken özet ve mesaj yazılmalıdır. Yazım ve noktalama kurallarına dikkat edilmelidir. Gereksiz cümlelerden kaçınılmalıdır. Belirli bir sayfa düzeni vardır. Bu sayfa düzenine uygun yazılmalıdır. Önsöz, yazılacak kitaba göre değişkenlik gösterir. Eğer ki bir tarih kitabının önsözü yazılacak ise, bir bağlamda oturtturularak aktarılmalıdır. Kitaba dair merak uyandırıcı kavramlara yer vermelidir. Etkileyici ve faydalı bir önsöz, kitabın ritminden daha hızlı veya daha yavaş olmamalıdır.
Bir araştırma kitabı ön sözünde ise, yazarın neden bu konuyu ele aldığına dair açıklayıcı cümlelere yer verilmesi gerekir. Konu, okuyucuya şahsi bir anekdotla yansıtılmalıdır. Bu kitabın, konusunun önemi hakkında kısa bilgiler verilmelidir. Önsöz yazarken, bazen okuyucuya başka kaynak tavsiyeleri de verilebilir. Genel olarak bir önsöz, okuma motivasyonunu artırmak için, merak uyandırıcı olmalıdır. Kitapla ilgili tüm bilgileri vermemelidir. Mümkün oldukça samimi bir dil kullanılmalıdır.