“Mastori,” gedikli meyhanelerde tezgâh başında duran kişiye verilen Rumca kökenli isimdir. Günümüz ile bağ kurmak adına mastoriyi günümüzün barmeni olarak da tanımlayabiliriz.
Meyhaneye girildiği zaman kapının yanında, sağ veya sol tarafta, bazen de tam karşı kısımda “işret tezgâhı” (içki tevzi tezgâhı) bulunurdu. Burada mekânın en deneyimli hizmet erbaplarından “mastori” görev alırdı. Tezgâhta ayaküstü bir-iki tek atıp gidecekler için hazırlanmış rakı kadehleri, şarap çanakları ya da bardakları ve içinde fasulye piyazı, lahana turşusu, beyaz sakız leblebisi gibi mezelikler ve çerezlikler bulunan tabaklar dizilirdi.
Mastori, bir yandan tezgâhta demlenen müşterilere bakarken, diğer yandan da masalarından içki siparişi getiren muğbeçe adlı sâkilerin ihtiyaçlarını karşılardı. Ayrıca, meyhanesinin mastoriliğini üstlenen barbalara da mastori denirdi.
Mastori, bir yanıyla meyhane ustası ve barbadan sonra meyhanenin en yetkili ismiydi. Gedikli meyhanelerinin tayfası onun yönetiminde çalışırdı.
“Doldur be mastori, doldur be barba,
Bir de tezgahından âşıka caba…”
Erzurumlu Âşık İbrahim