GRAMER NASIL ÇALIŞILIR A. BİR ÜDS ADAYININ, GRAMER ÇALIŞIRKEN DİKKAT ETMESİ GEREKEN NOKTALAR B. ÜDS GRAMER SORULARI NASIL ÇÖZÜLÜR
A. BİR ÜDS ADAYININ, GRAMER ÇALIŞIRKEN DİKKAT ETMESİ GEREKEN NOKTALAR Komşu komşu dolaşarak topladığınız malzemelerle güzel bir yemek yapamazsınız (= Site site gezerek topladığınız dökümanlarla sağlam bir gramer bilgisi edinemezsiniz.). Sitelerden yine yararlanın, ama başucunuzda iyi bir gramer kitabı mutlaka bulunsun. ÜDS/KPDS sınavlarında alınmış 40-50 arası bir puanınız varsa, ortalama bir gramer bilginiz de var demektir. Ama bütün sıkıntı da genellikle bu noktada başlar: Bu ortalama bilgi bir türlü beceriye dönüşmez (yani, aday gramer sorusunu okur ve anlar, seçenekleri tek tek tanır ama aralarında eleme yapamaz). Bu önemli sıkıntının çözümünde, sizlere yardımcı olabilecek kimi incelikleri anlatmaya geçmeden önce, nasıl gramer çalışmanız gerektiği üzerinde biraz durmak istiyoruz:
* Yararlandığınız kaynak gramer kitabının sadece açıklamalarını okumakla yetinmeyiniz. Yazılı alıştırmaları da mutlaka yapınız. Eğer vakit sıkıntınız varsa, biraz iskontolu davranabilirsiniz (örneğin, iki tense’in –past continuous ve simple past- kullanımıyla ilgili 20 soruluk bir alıştırmanın sadece son 10 sorusunu cevaplamakla yetinebilirsiniz). Ancak, bu bölümde hata oranınız 10 soruda 3’ten fazla ise, ilk 10 soruyu da yapmanız yararınıza olacaktır.
* Hatalarınızı anlamaya çalışınız (correction). Gerekirse kitaptaki açıklamalara tekrar dönünüz. (Eğer 10 soruluk bir alıştırmada hata oranınız 5 ya da daha fazla ise, açıklamaları mutlaka tekrar okuyunuz.) Mümkünse, o konuyla ilgili başka bir kaynağın açıklamalarına da çalışınız ve varsa yazılı alıştırmalarını yapınız. Unutmayınız; 10 soruda 5 ya da daha fazla hata yaptığınız bir konuyla ilgili ÜDS/KPDS’de karşınıza çıkacak soru çok daha zor olacaktır. Konuyu, daha önce kısmen çalıştığınız için hatırlar ama cevap veremezsiniz: Bu bir işkence gibidir. Hatta bilmemekten daha kötüdür.
* Eğer alıştırmalar birçok konuda yarı yarıya ya da yarıdan fazla bir hata oranıyla ilerliyorsa, elinizdeki kaynak düzeyinizin üzerinde demektir. Bu durumda, o kaynağı bir kenara bırakıp daha alt düzeyde başka bir kitaba geçiniz. Ve lütfen, bunu bir kişilik sorunu haline getirmeyiniz.
* Çalıştığınız gramer kitabının belli bir konuyla ilgili alıştırmalarında, neredeyse hiç hata yapmadan ilerliyorsanız, 1. O konuya, geçmiş bilgilerinizden ötürü çok hakim olabilirsiniz. Bu durumda, tekrardan zarar gelmez diyerek yolunuza devam edebilir ya da bir sonraki konuya geçebilirsiniz.
www.bademci.com
2. Ya da, elinizdeki kaynak düzeyinizin altında kalmış olabilir. Bu durumda, daha üst düzey bir kaynağa terfi ediniz. Eğer varsa, çalışmaya alıştığınız kitabın bir üst düzeyi iyi bir seçim olabilir.
* Çoktan seçmeli testlerin birincil amacı yeni bir şey öğretmek değil, adayda zaten bulunduğu varsayılan bir bilgiyi sınamaktır. Sadece test çözerek edinilmiş bilgiler, bu nedenle ‘kavruk’ kalır. Bu bilgileri yoğurup özgün ve işlenebilir bir hamur oluşturmak, deyim yerindeyse ‘yelkeni yırtık, dümeni bozuk bir gemide rüzgara söz geçirmek’ kadar zordur. Bu sıkıntıyı yaşamak istemiyorsanız, belli bir gramer konusuyla ilgili çoktan seçmeli bir teste 3 aşamada geçmenizi öneririz: 1. Açıklamaları oku. 2. Yazılı alıştırmaları yap. 3. Çoktan seçmeli alıştırmalara (testlere) geç.
* Gramer çalışmalarınızı sınırlı vakitlere sıkıştırmayınız. Mümkün olduğunca yayınız. Aksi takdirde, bir sonraki dönem bir kez daha baştan başlamak zorunda kalırsınız. Bu insanı yıldıran, bezdiren bir iştir.
* Ancak, tek bir gramer konusuna haftalarca takılıp kalmayınız. Bu kesinlikle marifet değildir. Örneğin, reduction (indirgeme) bahsini -ki çok önemli bir konudur- enine boyuna öğreneceğim derken, ortak yürütmeniz gereken diğer çalışmalardan uzaklaşmayınız. Lütfen şöyle düşününüz; “ÜDS’yi bugüne kadar başarmış adaylar içinde, reduction bahsini kim kaybetmiş ki ben bulayım?”
* Derslerde tutulmuş gramer notları hızlı bir tekrar vs. için faydalı olabilir ama bu notlardan hele hele başkası tarafından tutulmuşsa- gramer öğrenilemez. * Gramer öğrenmek için ÜDS/KPDS kurslarına güvenmeyiniz. Sınırlı sürelere (70-120 saat) sahip olan ÜDS/KPDS kursları, size, baştan sona İngiliz gramerini öğretemez. Mevcut bilginizle kursun düzeyi arasında doğacak farkı siz kapatmak zorundasınız. Bunun yapılamadığı (kursa katılan adayların olması gereken genel düzeyi aşağı çektikleri) durumlarda, çalışmalar Present Continuous Tense’in bitmek tükenmek bilmez faydalarından başlar; başladığı yerde de kalır. Tense’ler tabiî ki önemlidir, ama eldeki vakti doğru kullanmak çok daha önemlidir. Bu nedenle, ÜDS/KPDS hazırlık programlarına katılan bir adayın temel gramer bilgilerine sahip olması beklenir (en az sağlam bir pre-intermediate, yani orta öncesi düzey).
* “Biz bu kursa para saydık arkadaş! Bu kurs bize hiç mi bir şey öğretmeyecek?” diye sorabilirsiniz. Bunun cevabını vermeye çalışalım: Bir ÜDS/KPDS hazırlık programından, gramerle ilgili olarak aşağıdaki hizmetleri bekleyebilirsiniz: 1. Bireysel gramer çalışmalarınızda size rehberlik etsin (Bir konuyu bütünüyle hocanızdan istemek yerine, önce konuyu siz çalışın. Daha sonra, anlamadığınız yapıları ya da çözemediğiniz soruları hocanıza sorun. Onda, kitaplarda olmayan kestirme açıklamalar vardır.
www.bademci.com
Böylece, bir taşla iki kuş vurursunuz; hem zaman kazanır, hem de kazanılan sürede, hocanıza başka incelikleri anlatabilmesi için fırsat tanımış olursunuz.). 2. Programın süresi elverdiği ölçüde ana gramer konularına değinsin ve konulara ilişkin bol test çözsün (Tense’ler, if’li cümleler ama ille de bağlaçlar: Zayıf bir bağlaç temeli üstünde ÜDS bayrağını dalgalandıramazsınız.). 3. Ana gramer konuları içerisinde yer almasa da, ÜDS/KPDS’de sıkça sınanan önemli bazı yapı ve kuralları öğretsin (örneğin, simply zarfının rather than bağlacının habercisi olduğu without edatının couldn’t/wouldn’t have+V3 için uygun bir zemin hazırladığı vs.). 4. Kelimesi kelimesine çevirerek gramer sorusu çözmenin marifet olmadığını vurgulasın. Sizi, gramer sorusunu gramer bilgisi ile çözmeye teşvik etsin (Birçok ÜDS adayının, biraz da literatür takibinden gelen alışkanlıkla, örneğin, bir bağlaç sorusunu Türkçeye çevirerek çözmeye çalışması, zaman kaybettirici ve zahmetli bir yöntemdir. Maşa varken ateşi elle tutmanın gerçekten gereği yoktur.). 5. Size, İngiliz grameriyle ilgili, bildiklerinizi değil, bilmediklerinizi öğretsin. (Bu konuda tecrübe kazanmış adaylar bilirler; bazı gramer sorularındaki inceliklere (tuzaklara) gramer kitapları neredeyse hiç yer vermez. O halde kitabı siz çalışmalı ve hocanıza, kitapta olmayanları size öğretebilmesi için imkan tanımalısınız.). 6. Sadece gramer sorusu çözerek bu sınavı geçemeyeceğinizi, diğer soru türlerine de ağırlık vermeniz gerektiğini (okuma-anlama vs.) vurgulasın. (Özellikle metinler çok kıskançtır ve sizin, başkalarıyla fazla vakit geçirdiğinizi öğrenirlerse, intikamları acı olur.). Bir ÜDS/KPDS hazırlık programı yukarıda sıraladığımız beklentilerinize karşılık veriyorsa, sıra artık size gelmiştir. Çalışmalarınızı sabırla yürütmelisiniz. Öğrendiklerinizi sindirebilmek için belli bir tekrar sayısına ulaşmanız gerektiğini hep aklınızda tutmalısınız. Ve belki de en önemlisi, her şeyin bir sınav dönemine sığmayabileceğini hesaba katmalısınız.
B. ÜDS GRAMER SORULARI NASIL ÇÖZÜLÜR ÜDS/KPDS sınavlarını iki soru türü batırır: gramer ve metin inceleme. Bazen ikisi bir araya gelir batırır; bazen bir tanesi de yeterli olur. Biz bu bölümde, gramer soruları üzerinde duracağız. Vakit ayırıp sitemizi incelemiş arkadaşlar sitemizin Önsöz’ünde yer alan şu bölümü hatırlayacaklardır: ‘…İngilizcenin gramer yapısını, ÜDS sınavında 50 ya da 65 puan barajını aşabilecek düzeyde öğrenmek kolay bir iş değildir. Bu düzey, temel İngilizce bilgisi yetersiz bir aday için 2-3 aylık bir çalışmayla varılabilecek bir hedef olmaktan çok uzaktır. Ancak asıl sorun, bu zahmetli çalışmayı sabırla gerçekleştirmiş bir adayın, öğrendiği yapılarla ilgili incelikleri (tuzakları!) soru içinde fark edemeyip yok yere puan ve zaman kaybetmesidir…’ Peki, ne oluyor da adaylar bu incelikleri fark edemiyorlar. Gelin, sabırla ve örnekler vererek olanları anlamaya çalışalım:
www.bademci.com
Tense sorularında neler oluyor? Seçeneklerinde çeşitli tense’lerin yan yana dizildiği her soruyu, aday tense bilgisini sınayan bir soru olarak algılıyor (Bkz. Örnek soru 1 ve 2):
Örnek soru 1 Each of the company’s high-ranking workers ---- what really ---- rise to the steep fall in profits. A) knew / has given B) knows / had given C) has known / has given D) knows / gave E) had known / gave Doğru cevap D seçeneğidir. Ortalama tense bilgisine sahip bir aday A ve B seçeneklerindeki uyumsuzluğu fark eder ve bu iki seçeneği elemekte gecikmez. Ancak, C ve E seçenekleri çeldiricidir. C: Know hareket anlatmayan bir fiildir. Duyu-duygu fiili gurubuna girer (like, prefer, believe, enjoy, love, own vs.). Toplam süre vermeden know fiilini present perfect zamanda çekmek hatalıdır. I have known this teacher. (hatalı) I have known this teacher for five years. (doğru çünkü toplam süre verilmiş) E: Had known için bkz. C seçeneği; know fiilinin present perfect çekimi ne kadar hatalı ise past perfect çekimi de en az o kadar hatalıdır. Çünkü past perfect tense present perfect tense’in aktarımıdır, yani bir bakıma geçmişteki izdüşümüdür. Ayrıca, soru bir isim cümlesidir. Bir isim cümlesinde ana cümle eylemi (know), yan cümle eylemine göre (give rise: sebep olmak) daha geçmiş zamanda duramaz. Bir isim cümlesinde tense korelasyonu bu durumun tam tersine işler: Önce yan cümle eylemi meydana gelir (bir şey şirketin karında düşüşe neden olur); daha sonra ana cümle eylemi meydana gelir (çalışanlar bu konuda bilgi sahibi olur). Eğer E seçeneği knew / had given şeklinde verilseydi, örnek soru 1’de ikinci bir doğru cevaba ulaşırdık. D: Bu seçenek, doğru bir yol izleyerek önce yan cümlede olayın meydana gelmesini sağlıyor (simple past); daha sonra bunu şirket çalışanlarının bilgisine sunuyor (simple present). Aslında, soruda öncelikle sınanan bilgi isim cümleleridir. Bu konuda zayıf bir adayın, 1. örnek soruda, özellikle C seçeneği hatasına düşmesi işten bile değildir. Örnek sorunun adayda sınadığı ikinci bilgi alanı ise duyu-duygu fiil gurubudur. Bu gurupta yer alan fiillerin continuous ya da perfect çekimleri yok denecek kadar azdır. Bu nedenle, I am knowing you; He has believed in my theory gibi cümleler zaman tüneli içerisinde kendilerine yer bulamazlar.
www.bademci.com
Örnek soru 2 It ---- a mistake to think that all bacteria are harmful, for without some species, we ---- not for long. A) is / had not survived B) would be / could not survive C) will be / have not survived D) has been / would not have survived E) had been /did not survive Doğru cevap B seçeneğidir.
İlk bakışta elenecek bir seçenek (B) doğru çıkıyor. A ve D seçeneklerine, ÜDS maratonuna yeni başlamış bir aday bile şans tanımaz. E’yi elemek için herhalde soru cümlesindeki geniş zaman çekimi (are) görmek yeterli olacaktır. Şimdi iş C’den kurtulmaya kaldı. Önce, aşağıdaki iki cümle arasındaki farkı anlamaya çalışalım: I haven’t played tennis for a long time. (Uzun zamandır tenis oynamadım.) I haven’t played tennis for long. (Son tenis oynadığımdan beri uzun zaman geçmedi = Kısa zaman önce tenis oynadım.) “Peki, bu anlattıklarının bize ne faydası var?” diye sorarsanız, soru cümlesinin ikinci boşluğuna, C seçeneğinin ikinci kısmında verilen zaman çekimini yerleştirir; ortaya çıkan anlamı kısaca inceleriz: We haven’t survived for long (Son hayatta kaldığımızdan beri uzun zaman geçmedi = Kısa zaman önce hayattaydık.) İyi de biz şimdi ölü müyüz? Yoksa Karacaahmet’ten naklen yayın mı yapılıyor? Şaka bir yana, C seçeneğine şans veren bir adayın büyük bir hataya düşeceği anlaşılıyor. Bu hatayı nasıl fark edeceğimize gelince; bu biraz zor. Ama without edatının bir özelliğinden haberdar isek iş biter: Without oxygen, we couldn’t survive. = If there existed no oxygen, we couldn’t survive. Without gizli if’li cümle habercisidir. 2. ve 3. tipte, yan cümleyi çıkartıp yerine without+uygun bir isim kullanabilirsiniz. Görüldüğü gibi, örnek soru 2’de doğrudan tense bilgisi sınanmamıştır. Without edatının sadece sözlük anlamını bilen (–siz/-sız) bir adayın, bu bilgi ile bu soruyu doğru cevaplaması çok zor görünüyor. Verilen bütün bu örneklerden şunun anlaşılmış olması beklenir: !Gramer soruları birbirlerinden bağımsız sorulardan oluşmamaktadır. !Bir gramer sorusunun çözülebilmesi için cümle yapısının ve o cümleye özel zaman uyumunun (tense korelasyonunun) bilinmesi gerekir.
www.bademci.com
Bağlaç sorularında neler oluyor? Belli bir bağlacı, sadece sahip olduğu anlamıyla ezberlemiş olan bir adayın soru cümlesi içinde o bağlaçla ilgili ipuçlarını görmesi beklenemez.(Bkz. örnek soru 3, 4 ve 5)
Örnek soru 3 It is ---- the city had been flattened by the steps of a giant. A) as though
B) why
C) therefore
D) because
E) however
Doğru cevap A seçeneğidir. Soru cümlesinde verilen is ve had been flattened fiillerini yan yana getirebilecek tek bir bağlaç var; o da as though (= as if: sanki –miş/mış gibi). As though bağlacını içeren cümleler dilek cümlelerindekine benzer tense korelasyonlarına izin verirler: I wish I hadn’t sold my house last year. (Gerçek durum: I sold my house last year.) Bir kurgudan söz ettiği için dilek cümlesinde simple present ve past perfect tense’ler yan yana görünebilirler. Ancak, hakkında dilek tutulan olay (I hadn’t sold my house) aslında bir derece daha yakın zamanda (I sold my house) meydana gelmiştir. As though bağlacı da bir dilek cümlesi gibi kurgu (kurgusal benzetme) yapabilir: It is as though the city had been flattened by the steps of a giant. (Şehir adeta bir devin ayakları altında ezilmiş, dümdüz olmuş gibiydi.) Your car looks as if it had been bulldozed. What on earth has happened? (Sanki arabanızın üzerinden buldozer geçmiş gibi. Ne oldu böyle?) Sonuç: Bazen zorlu bir bağlaç sorusu, tense bilgisinden hareketle kolaylıkla çözülebilir!
Örnek soru 4 ---- he was campaining for re-election last year. he promised that, ---- re-elected, he would undertake to restructure the party. A) Wherever / lest B) Because / while C) As / since D) While / unless E) When / if Doğru cevap E seçeneğidir. Bazı bağlaçlar, kendilerine bir ana cümlenin içinde yer bulabilirler. Bu bağlaçlar, ana cümle içinde iki virgül arasında durur ve genellikle eksik (bütün ögeleri tam olmayan) bir cümleye bağlanırlar. Bu bağlaçlardan en sık karşılaşılan 4 tanesi as, while, if ve unless’tir. Aşağıda, bu bağlaçlardan biri olan if’i iki virgül arasında eksik bir cümleye bağlı olarak görebilirsiniz: Breast cancer, if detected early, can easily be taken under control.
www.bademci.com
Cümleyi alışkın olduğumuz tarzda kurarsak: If it is detected early, breast cancer can easily be taken under control. Şimdi örnek soru 4’e dönelim ve cümlenin üç özelliğini belirleyelim: 1. Soruyu, seçeneklerin birinci kısımlarından hareketle çözmek mümkün değildir. Birinci kısımlarda verilen bağlaçlar, bilgisi kıt adaylar için YEM vazifesi görür ve onlara vakit kaybettirmeyi amaçlar. 2. Soru cümlesinde verilen ikinci boşluk iki virgül arası bir ifadedir ve burada tam bir cümle yoktur. O halde, bu boşluğu ancak B, D ya da E seçenekleri doldurabilir. 3. Sorudaki ikinci boşluktan sonra would kipi verilmiştir. Buna göre, B ve D seçenekleri elenir (B: while bağlandığı ana cümlede would kipine izin veren bir bağlaç değildir. D: unless 2. tip if’li cümlelerde çalışmaz.) ve E doğru cevap olur. Sonuç: Kimi bağlaçların cümle içindeki yerini ve görevini bilmek, bu bağlaçların ve cümle içinde geçen yabancı kelimelerin anlamlarını bilmekten çok daha önemlidir!
Örnek soru 5 ---- simply transmitting voice, the Joint Tactical Radio System (JTRS), as the Pentagon refers to it, will also simultaneously carry video and data transmissions. A) Rather than B) According to C) Due to D) In contrast to E) In spite of Doğru cevap A seçeneğidir. Rather than bir unsurun başka bir unsura tercih edildiğini göstermek için kullanılır: Rather than selling the old house, we decided to renovate (yenilemek, tamir etmek) it. Eski evi satmaktansa, tamir edip yenilemeyi tercih ettik. Rather than içeren cümlelerde, vurguyu arttırmak ve tercih edilmeyen unsuru küçümsemek ya da gözden düşürmek için simply zarfının gücünden yararlanılır: Rather than simply applying one of the two therapies, the doctors decided to combine both. İki tedaviden sadece birini uygulamak yerine, doktorlar tedavileri kombine etmeye (iki tedaviyi birlikte uygulamaya) karar verdiler. İlk bakışta önemsiz gibi görünen bu zarf (simply) örnek soru 5’in seçenekleri B, C, D ve E’yi gölgede bırakırken, rather than’i aydınlatıp ön plana çıkartır. Çünkü verilen 5 seçenek içinde sadece rather than simply zarfı ile birlikte anlamlı bir ikili oluşturabilir.
www.bademci.com
Şimdi diğer seçeneklere kısaca değinelim: B: According to: Bir kaynak ismi ister (According to the teacher; According to the authorities; According to the plan vs.). Sorudaki Ving fiilden kaynak olmaz. Olsa olsa zurnada peşrev olur. C: Due to sebep ve sonuç ilişkisi kurar. Sorunun ana cümlesinde verilen also zarfı ise (aynı yönde gelişen iki olay ya da ifadeyi birbirine bağlar. (I am thirsty. I am also hungry. – I can speak English. I can also speak Spanish. D: In contrast to: Taban tabana zıtlık ister. Cümlede böyle bir zıtlığın gölgesi bile yok. Dahası, ana cümledeki also zarfını ne yapacağız? (Bkz. C seçeneği) In contrast to what we had expected, the game between Arsenal and Juventus was dull (sıkıcı, cansız). Not: In spite of da zıtlık anlatan bir edat bağlaç olduğu için açıklanmasına gerek görülmemiştir.
Diğer gramer konularıyla ilgili sorularda neler oluyor? Üç-beş basit kuralın anlaşılması sayesinde sorun olmaktan çıkacak gramer konuları vardır. Bir defaya mahsus yeterli zaman ayrılsa ve üzerinde -fazla değil- birkaç alıştırma yapılsa, çözülebilecek bu sorun her sınavda karşınıza çıkar ve sizin, çok zor bir araya gelen puanlarınızı tırtıklar. Örnek soru 6 Income tax can be fitted more closely to the individual taxpayer’s ability to pay than ---tax. A) another
B) any
C) other
D) some
E) any other
Doğru cevap E seçeneğidir. Tarz: 1. İkinci derece (more than, bigger than vs.) sıfat içeren bir sorumuz olsun. 2. Bu sorunun seçenekleri arasında other zamirinin çeşitli tipleri bulunsun (other, another vs.). 3. Bu zamirlerden any other doğru cevap olacaktır. Şimdi biz bunun sebebini anlatalım; siz de lüften sabırla okuyup anlamaya çalışın. Kural: Olumlu bir cümlede olumsuz determiner any kullanılmaz. O halde, içlerinden biri doğru cevap olmak üzere soruda 2 seçeneğin elenmesi gerekir (B ve E). Ancak any, every görevinde de kullanılmış olabilir: Any (=Every) man in Switzerland can make a watch. İsviçre’de herkes (her kim olursa olsun) saat yapabilir.
www.bademci.com
You can write the composition with any pen you like. Kompozisyonu istediğiniz her kalemle / hangi kalemle olursa olsun yazabilirsiniz. Bu bilgiden sonra işler biraz karıştı. Şimdi soruya tekrar bakmak gerek. Öncelikle B seçeneğini değerlendirelim: B: Hatalı olsa da, sorudaki boşluğu bir an için any determiner’i ile dolduralım (any tax= her vergi; her türden vergi). Böylece, bu ifadenin bütün vergileri kapsayan çok geniş bir yelpazesi olduğunu saptayalım. Şimdi soru cümlesinin başına dönüp income tax (gelir vergisi) ifadesinin altını çizelim ve soru üzerinde biraz yorum yapalım: 1. Gelir vergisini, başka vergilerle (gelir vergisi dışında kalanlarla) karşılaştırmak amacıyla cümleye başlayacaksınız. 2. Sonra gelir vergisini, kendisinin de içinde bulunduğu bütün vergilerle karşılaştıracaksınız. Şimdi de can alıcı soruyu soralım: Bu işi nasıl başaracaksınız? Çünkü karşılaştırma iki farklı unsur arasında yapılır. Doğrusu, gelir vergisini başka/diğer vergilerle karşılaştırmak olmalıdır. Bunu yapabilmek için other zamirine ihtiyacınız olacaktır. Bu zamiri içeren 3 seçenek var: A, C ve E. Önce A seçeneğini irdeleyelim: A: Belli unsurlardan oluşan bir gurubumuz olsun; örneğin 3 değişik renkte gömlek. Other zamirinden yararlanarak bu gömleklerin renklerini tek tek belirtelim: I have three shirts. One is white. Another is blue. The other is pink. a) Önce asgari sayısı 3 olan bir gurup oluşturduk. b) Birinci gömlek için herhangi bir other içeren zamir kullanamadık. Çünkü birinci gömlek gurubun ilk üyesiydi; diğerlerinden biri değildi. c) İkinci gömlek için another zamirini kullanabildik. Çünkü ikinci gömlek gurupta diğerlerini oluşturan üyelerden biriydi. Ancak, gurubun arasında kaldığı, yani belirsiz olduğu için artikel the yerine an kullandık. d) Üçüncü gömlek de diğerleri arasında yer aldığı için yerine other zamiri kullanabildik. Üstelik üçüncü gömlek gurubun son üyesi olduğu için belirginleşti ya da tanımlandı. Bu nedenle the artikeli almaya hak kazandı. Gördüğünüz gibi, another ya da the other zamirlerini kullanmak belli kurallara bağlı. Örnek soru 6’da ne önceden bir gurup oluşturulmuş (örn: 3 çeşit vergi vardır.), ne de bu gurubun ilk üyesi açıkça belirtilmiş (Bunlardan biri gelir vergisidir). O halde, hangi hakla diğer (another) bir vergiden söz edebileceğiz? C: Other + tekil isim (tax) hatalıdır. Bu tekil isim belirsiz ise other an artikeline bağlanmak zorundadır: another tax. Bu tekil isim belirli ise other the artikeline bağlanmak zorundadır: the other tax. E: Şimdi gelelim E seçeneğine: Another ve other yanlış ise, any other nasıl doğru olabiliyor? Çok basit: Soru girişinde bir gurup bulunmadığı için şöyle bir yöntem uygulanmış:
www.bademci.com
1. karşılaştırmanın birinci ayağı: income tax 2. karşılaştırmayı sağlayan unsur: more than 3. karşılaştırmanın ikinci ayağı: any other tax (income tax dışında kalan bütün diğer vergiler) Not: Some + sayılabilen tekil isim (tax) hatası nedeniyle D seçeneği üzerinde durulmamıştır.
Sonuç Örnekleri çoğaltmak ve analizleri daha da derinleştirmek mümkün. Ancak marifet tek başına örnek sayısını attırmak ya da bir gramer konusuyla ilgili bütün ayrıntıları kelime sektirmeksizin öğrenmek değildir. Asıl marifet, verilen örnekler sayesinde soruya bakış açısını değiştirebilmektir. ÜDS çoktan seçmeli bir sınavdır ve kendine özgü bir mantığı vardır. Klasik bir çalışma yöntemi benimseyerek (bilgileri üst üste depolayarak) bu sınavı başarmak çok zahmetli bir iştir; hatta adeta ömür törpüsüdür. O halde, •
Gramer çalışırken sadece bilgi depolamayınız.
•
Edindiğiniz bilgileri bol örnek soru çözerek kullanılabilir hale getiriniz.
•
Anlamını Türkçeye çevirerek bir gramer sorusunda doğru cevabı bulmaya çalışmayınız. Bugün karşınıza çıkan bir gramer sorusunu çözmek için var olan kelime hazineniz yetebilir; ama yarın aynı kelime hazinesi başka birçok soruda şişer kalır. Uzun sözün kısası, 1 soru anlamı iyice anlaşılabildiği için çözülebilirken; geride 10 soru cevapsız kalır.
•
Asla aklınızdan çıkarmayınız: Bir gramer sorusu gramer bilgisiyle çözülür ve bu iş dakikalarca sürmez; cevabın saniyeler içerisinde verilebilmesi gerekir. Bunu başaramayan bir aday, iki önemli nedenden ötürü az sonra ‘ter dökmeye’ başlar ve madde 3’te film genellikle kopar: 1. Adayın gramer bilgisi yeterli olmadığı için çeviriye yüklenir. Bu sıkıntılı iş vakit ve moral kaybını da beraberinde getirir. 2. Aday soruların cevaplarını vermekte geciktiği için Kordonboyu’nda buluşacağı büyük aşkı Metin’i (57-80 arası sorular) bekletmeye başlar. 3. Filmin sonunda, bekletilmekten hiç hoşlanmayan Metin bunun acısını çıkartır ve buluşma zehir olur.
Öneri Yukarıda anlatılan sorunların çözümü için, bilim dalınız ne olursa olsun, sitemizde bulunan Fen 7 ve Sağlık 8 Çözümler Dosyaları’nın gramer bölümlerini çalışmanızı öneririz.
www.bademci.com