UYUŞTURUCU MADDE BİLGİSİ
/. Uyuşturucu Maddelerin Tanımı ve Tasnifi
A. Uyuşturucu Maddelerin Tanımı
B. Uyuşturucu Maddelerin Sınıflandırılması
II. Uyuşturucu Madde Kategorileri ve Etkilen
III. Uyuşturucu Maddelerden Bazılarının Etkileri
A. Çözücü - Uçucu Maddeler
B. Esrar
C. MDMA (Methilen Dioksi Metamfetamin)
D. Eroin
E. Kokain
F. Crack
G. LSD (Lysergic Acid Diethylamide)
IV . Uyuşturucu Bağımlılığının Sonuçları
A. Fiziksel Sonuçlar
B. Ruhsal Sonuçlar
C. Psikolojik Sonuçlar
D. Toplumsal Sonuçlar
V. Uyuşturucu Maddelerin Kullanıcılar Üzerindeki Etkilen
A. Çocuk ve Gençlerde Uyuşturucu Madde Kullanımı Kuşkusu Yaratabilecek Belirtiler
B. Uyuşturucu Madde Kullanan ınsanlarda Görülen Davranış Bozuklukları
VI. Kaçakçılık Güzergahları ve Metodları
VII. Taşıma Metodlan
VIII. Gizleme Metodları
IX. Madde Bağımlılığı ve Kullanım Nedenleri
X. Tedavi ve Tedavi Merkezleri
XI. Ülkemizde Uyuşturucu Maddelerle ılgili Mevzuat
Uyuşturucu Madde Bilgisi
I. UYUŞTURUCU MADDELERİN TANIMI VE TASNİFİ:
A. UYUŞTURUCU MADDELERİN TANIMI:
Belirli dozda alındığı zaman;
- Kişinin sinir sistemi üzerinde etki ederek,
- Akli, fiziki ve psikolojik dengesini bozan,
- Fert ve toplum içerisinde iktisadi ve sosyal çöküntü meydana getiren,
- Alışkanlık ve bağımlılık yapan,
- Kanunların kullanılmasını, bulundurulmasını ve satışını yasakladığı narkotik ve psikotrop sözcükleriyle de tanımlanan maddelere ""UYUşTURUCU MADDE"" denir.
B. UYUŞTURUCU MADDELERİN SINIFLANDIRILMASI:
Uyuşturucu maddeler genel olarak ikiye ayrılır:
- Tabii Kaynaklı Olanlar
- Sentetikler
Tabii Kaynaklı Olan Uyuşturucular:
1. Afyon ve türevleri
2. Kokain ve türevleri
3. Kenevir ve türevleri
Sentetik Uyuşturucular:
1. Depresantlar (Merkezi sinir sistemini yavaşlatanlar)
2. Simülantlar (Merkezi sinir sistemini uyaranlar)
3. Halusinojenler (Duyuların bozulmasına sebep olanlar)
Uyuşturucular insan üzerinde yaptıkları etkiler ve elde edildikleri kaynağa göre şu şekilde sınıflandırılırlar.
a. Müsekkinler (Depresantlar) (Merkezi Sinir Sistemini Yavaşlatanlar):
1) Tabii Eczalar 2) Sentetik Eczalar
-Afyon - Barbituratlar
- Morfin - Trankilizanlar
- Eroin - Sedatifler
- Kodein
Uyuşturucu Madde Bilgisi
b. Uyarıcılar (Stimülanlar) (Merkezi Sinir Sistemini Uyaranlar):
1) Tabii Eczalar 2) Sentetik Eczalar
-Koka Yaprağı -Amfetaminler
- Kokain (a) Coptagon
- Crack (b) Extacy
(c) Metamfetamin
c. Hayal Gösterenler (Halusinojenler) (Duyuların Bozulmasına Sebep Olanlar):
1) Tabii Eczalar 2) Sentetik Eczalar
- Esrar - LSD
- Marijuana
- Meskalin
Ayrıca buharlaşan, tabii ya da sentetik olarak elde edilen bir kısım kimyasal maddelerin, teskin edici olarak kullanıldığı bilinmektedir. Bunlara organik çözücüler ve içe çekilenler (uçucular) de denir. Sinir sisteminde etkili olan ve uçucu özelliği olan bileşiği içerir. Hava ile buluşan bir sıvıdan hızlı şekilde buharlaşırlar.
Bunlar;
- Tutkal,
- Gazyağı,
- Kerosen,
- Tinerdir.
Bu maddeler petrol ürünlerinde, parlatma ve temizlik sıvılarında, çeşitli kokularda kullanılırlar. Bunların aktif unsurları; Toliene, Benzol, Aseton, Karbon, Tetraclorit, Klorofol, Etileter, çeşitli alkoller ve Asetikasit tuzlarıdır. Kullanıcılar, maddelerin buharlarını, direk olarak kullandıkları ticari kaplardan, doyurulmuş bir kumaştan veya politen çantadan içlerine çekebilirler.
II. UYUşTURUCU MADDE KATEGORıLERı VE ETKıLERı:
A. TABİİ ECZALAR:
a. Müsekkinler (Depresantlar) (Merkezi Sinir Sistemini Yavaşlatanlar): a.1. Afyon:
Afyon, haşhaş kozasının çentikienmek (çizilmek) suretiyle akan süt gibi beyaz usaresinden (özsu) elde edilmektedir. Hava ile temas ettikçe koyulaşır ve kahverengi bir renk alır. Haşhaş; dallı-budaklı, her sene tohumdan yetişen, beyaz, pembe, kırmızı ve mor renkte çiçek açan (temel renk beyazdır) bir bitkidir. Yapraklar geniş düz ve gümüşi parlaklıkta yeşildir. Olgunlaşan haşhaş bitkisinde, fındık ve küçük portakal büyüklüğünde bir kapsül (koza) oluşur. Kozanın kendisi bir uyuşturucu madde değildir. Afyon ve türevlerinin elde edildiği bir kaynaktır.
Uyuşturucu Madde Bilgisi
Koza afyon ve türevlerini ihtiva etmesi yanında, pasta ve çöreklerde kullanılan, yağı çıkarıla-bilen, tohumları da ihtiva eder. Afyon grubuna dahil uyuşturucu maddeler merkezi sinir sistemi üzerinde uyuşukluk yaratan, fevkalade tesirli, kliniklerde kullanılan eczalardır. Bu gruptaki eczalar tıbbi alanda bilhassa ağrıları dindirmekte kullanılır ve faydalı vasıfları vardır.
Bir dönüm haşhaş tarlasından 60 kg. kapsül elde edilmektedir. Haşhaş bitkisinin değeri elde edilen morfinin yüzdesinin yüksekliğiyle ölçülür. Kapsülün afyona oranı % 0,4'tür. ilkbahar ve sonbaharda ekimi yapılan haşhaşın kapsülü, çiçeklerin dökümünden takriben 10 gün sonra çentiklenerek, ham afyon elde edilir.
Tadı: Acıdır.
Kokusu: Keskin ve hoş değildir.
Renk: ılk etapta beyaz, havayla teması arttıkça kahverenginin tonlarına dönüşür.
Bileşiminde takriben:
- % 10 morfin,
- % 0,5 Kodein, .
- % 6 narkotin bulunabilmektedir. Afyonun en önemli ve başlıca alkaloidi (maddenin içeriğinde bulunan diğer maddelerin genel adı) morfindir.
Afyonun türevleri morfin, eroin ve kodeindir.
Günümüzde yasadışı haşhaş ekimi önemli ölçüde Güneydoğu Asya ve Güneybatı Asya ülkelerinde yapılmaktadır. En büyük yasadışı afyon üreticisi Afganistan'dır.
Ülkemizde haşhaş ekimi yasal olarak TMO'ca yürütülmektedir. Haşhaş kozaları çizilmeden TMO tarafından satın alınarak Afyon Bolvadin Alkoloid Fabrikasında işlenmektedir.
a.2. Morfin:
Afyonun kimyasal yollarla ayrılmasından elde edilir.
Morfin, 1805 yılında Hannover'li bir eczacı olan Frederick VVılhelm Adam SERTURNER tarafından amonyaklı bir eryikyardımıyla afyondan ayrıştırılmıştır. Bu alkoloide Yunanlıların uyku ilahı Morpheusha atfen morfin adı verilmiş olup, afyon bileşimi ortalama % 10 morfin ihtiva etmektedir.
Beyaz renkli, kokusuz ve çok acı tatta olup, suda erir. Morfinin belli başlı tesiri, ağrıları gidermesidir. Uyuşturucu ve uyku verici tesiri beyin korteksindeki asap merkezi üzerindedir. Toz veya plaka (tablet) halinde bulunabilir.
Morfin afyonun içerisinde doğal olarak bulunan bir alkaloiddir. Afyonun üretildiği bölgeye, özelliklerine ve niteliklerine bağlı olarak içerisinde % 8-20 arasında morfin bulunabilir. Genel olarak % 14-15 arasında morfin içeren afyonun iyi olduğu kabul edilir.
Argoda, ""Hayalperest"", ""Cevher"", ""Amerikan Kelebeği"", ""Matmazel Emma"", ""Maymun"" gibi isimler almaktadır.
Uyuşturucu Madde Bilgisi
Morfin, mutat yolların herhangi biriyle kan dolaşımına karışır. Umumiyetle 200 mg. öldürücü doz olarak kabul edilir.
Morfinden (aşırı dozda kullanım dolayısıyla) zehirlenen şahıs, önce depresyon geçirir, göz bebekleri kısılır, solunum yavaşlar. Nabız yavaşlar, kalbin atışı intizamını kaybeder. Genellikle eczanın alınmasından 5-10 saat sonra ölüm meydana gelebilir. 10 saatten fazla yaşayabilen hastalar genelde iyileşebilmektedir.
a.3. Eroin:
Eroin, baz morfinin asetik anhidrit maddesiyle çeşitli kimyasal işlem ve süreçlerden geçmesi sonucu elde edilen bir uyuşturucudur. Morfinin yarı sentetik bir türevi olup, kimyasal yapısı ""diasetil morfin hidrokloriddir"".
Eroin ilk olarak Almanya'da Bayer ilaç fabrikalarında çalışan kimyacı Felix HOFFMAN tarafından elde edilmiştir.
Beyazdan açık kahverengiye kadar değişik renklerde bulunabilen, kokusuz, acı, kristal, toz bir maddedir. Kapsül veya tablet haline de getirilebilir.
Beyaz toz eroin saf olarak satılmaz. Katkı adı verilen maddelerle karıştırılarak satışa hazır hale getirilir. Bu maddelerden sonra rengi kahverengiye dönüşür.
Literatürde 1 numaradan 4 numaraya kadar (renklerine göre) sıralanmaktadır. Eroinin elde edilmesinde kullanılan en önemli kimyasal madde ""Asetik Anhidrit ""tir.
Asetik Anhidrit maddesi, kuvvetli kokusu olan, hissedilebilen, renksiz bir sıvıdır. Bu madde sanayi alanında suni ipek, aspirin, bazı reçine ve verniklerin yapımında kullanılır.
Eroin, morfinden 4-10 defa daha güçlü bir maddedir.
Mükemmel laboratuarlarda % 100 saflıkta eroin elde edildiği tespit edilmiştir. Buna Güney Doğu Asya ülkelerinde üretilenler örnek gösterilebilir. Genellikle perakende kullanım amaçlı olarak sokakta satılan eroin saf nitelikte olmamaktadır. ıçine nişasta, pirinç unu, tebeşir tozu, aspirin, prokain benzeri çeşitli katkı maddeleri ilave edilerek eroinin saflığı düşürülmektedir. Sokakta satılan eroinin saflık derecesi % 5-12 olarak değiştiği gözlenmektedir.
Sıvı hale getirilen eroin enjektörle deri altına zerk edilir. Enjektör kullanılmadan önce, kol bir ip veya çorapla sıkılır. Özellikle AıDS hastalığının batı ülkelerinde yayılmasına en büyük etken olarak, uyuşturucu çekilen enjektörlerin hijyene dikkat edilmeyerek (iğne paylaşımı) birden fazla kişi tarafından kullanılması gösterilebilir.
Eroin kısa bir süre kullanım devresinden sonra, kesin bağımlılık yapan bir uyuşturucu türüdür. Vasat bir bağımlının 4-6 saat arayla uyuşturucu alması gerekmekte, günlük tüketimi ise 50 mg. civarında olmaktadır.
Bir eroin bağımlısı ilk 3 ay içerisinde iradesini kullanarak tedavi olabilir. Bu kişilerin iyileşme şansı % 10 civarındadır. Bir yıl sonrasında ise bu şans % Vlere düşmektedir.
Argoda; ""Cevher"", ""Süprüntü"", ""Beygir"", ""Beyaz Cevher"", ""şey"", ""Kar"", ""Sır"", ""Oğlan"" gibi isimler almaktadır.
a.4. Kodein:
Kodein ilk olarak 1833 yılında Fransa' da Bobliquet tarafından, afyondan ayrıştırılmıştır. Kodeinle ilk klinik araştırmayı 1834 yılında yapan Barbier, 65 -130 miligram arasında değişen miktarlarında uyuşturucu ve uyku verici etkisi olduğunu göstermiş, buna keyif hali ve rahatlık veren etkileri de eklemiştir.
Kodein, haşhaş kozası ve afyonda mevcuttur. Tıp alanında kullanılan kodein genellikle morfinden kimyasal süreçlerle elde edilmektedir. Kimyasal yapısı ""metilmorfin"" dir. Afyonda 0.5 oranında bulunur. Kodein kelimesi Yunanca ""Haşhaş Başı"" demektir.
Bağımlılık için uzun bir süre çok miktarda alınması gerektiğinden iptilası çok ender görülmektedir.
Kodein, toz veya tablet halinde yapılabilir. Beyaz renkli, kokusuz ve acımsı tattadır. Kodein, etkili bir öksürük giderici ve ağrı kesici olup, en çok tatbik edilen ilaçlardan biridir. Ağrı kesici olarak tesiri morfine göre 1/10'dur. Suda % 1 oranında, alkol ve klaroformda daha yüksek oranda erir.
Argoda; ""Okul Çocuğu"" olarak bilinmektedir.
b. Uyarıcılar (Stimülanlar) (Merkezi Sinir Sistemini Uyaranlar): b.1. Koka Bitkisi:
Bu bitki Orta ve Güney Amerika ülkelerine münhasır bir bitki olup, çoğunlukla Peru, Bolivya, Brezilya ve Kolombiya'da yetişmektedir. Sıcak ve nemli bir iklime ihtiyaç gösterir. Boyu 1,5 m. civarında, yaprakları düzgün ve ovaldir.
Güney Amerika'da yaşayan kızılderililer tarafından, uyarıcı olarak ve açlık duygusunu azaltmak için yanaklarda tütün lokması şeklinde çiğnendiği bilinmektedir. 16.yüzyılda buraları işgal eden PıZARRO komutasındaki ispanyollar bu durumu tespit etmişlerdir.
Koka bitki örtüsünün %60'ı Bolivya, %30'u Peru, %10'u da Kolombiya'da bulunmaktadır
b.2. Kokain:
Güney Amerika kıtasının Kuzey ve Kuzeybatısı boyunca uzanan yüksek And dağlarında ılıman iklim koşullarında yetişen ve Eiythoxlylou Coca olarak adlandırılan bitkinin yapraklarından elde edilen bir alkaloiddir. Bilimsel olarak 1859 yılında Alman kimyager Albert Nieman kokaini saflaştır-mıştır.
Kokain, koka yaprağının başlıca alkoloididir ve kimyasal usuller ile elde edilir. Baz kokain, beyaz kristalize bir tozdur. Bu madde hidroklorik asitle işleme tabi tutularak sonuç elde edilmektedir. Yaklaşık 300 kg. koka yaprağından 1/2 kg. kokain elde edilmektedir.
Argoda; ""Yaprak"", ""Kar"", ""Altın Tozu"", ""Gök Tozu"", ""Cennet"", ""Neşe Pudrası"", ""Beyaz Kız"", ""Dinamit"", ""Kırıntı"", ""Neşeli Toz"", ""Cin"", ""şans Tozu"" gibi isimleri alırlar.
Etkilen:
1. Yorgunluk hissini azaltır,
2. Konuşkanlık verir,
3. Keyif ve heyecan verir,
4. Gözbebekleri büyür,
5. Kalp atışları ve tansiyon yükselir,
6. Yüksek dozda bulantı ve kusma olur.
Yüksek dozda alınması durumunda, aşırı yüz sararması, baş dönmesi, solunum ve kalp atışlarının yükseltmesine, neticede ölüme yol açar.
Kokain Kullananların Tanınması:
1. Burnunun kırmızı şekli,
2. Kollardaki enjeksiyon izleri,
3. Aşırı enerjik ve neşelilik hali.
b.3. Crack:
Kokainin daha ucuz fakat daha tehlikeli bir türevidir. Kokainin çeşitli kimyasal işlemlerle saflaştırılması neticesinde elde edilir. Beyaz veya krem renginde, kokainden daha etkili bir uyuşturucudur. Uyuşturucu müptelalarının belirttiğine göre; crack müptelalığı, eroin ve kokain müptelalığından en az 3 kat daha ağırdır. Burun yolu ile alındığında, 10 saniyeden daha az bir sürede beyine ulaşır. Bu madde etkisi açısından kokainden en az 10 kat daha hızlı ve ölümcüldür.
Sürekli kullanıldığından uykusuzluk, sinir bozuklukları, çok ciddi paranoya, cinayet veya intihara kadar götüren stres yapar. Kullanıcı çok hareketli, aktif, sinirli ve kızgın olur. Boğuk seslilik, bronşit ve diğer solunum problemlerine yol açar. iştahsızlık sonucu kilo kaybına neden olur. Beyinin biyokimyasal yapısını bozar ve bütün uyuşturucu maddelerden daha çabuk bağımlılık meydana getirir.
c. Hayal Gösterenler (Halusinojenler) (Duyuların Bozulmasına Sebep Olanlar): c.1. Esrar:
Kenevir bitkisinin botanikteki adı ""CANNABIS SATıVA""dır. Yıllık yetişen bir bitki olup, tarımı yapılmasının yanında doğada vahşi olarak yetişebilir. Boyu 1-3 metre arasında değişebilen bu bitkinin yaprakları dar, uzun testere biçiminde ve yelpaze görüntüsü verir. Esrar maddesi (etkin maddesi THC-Tetra Hydro Cannabinol) dişi hint kenevirinden elde edilmektedir.
Uyuşturucu üretimi için yapraklar ve tepeler toplanır. Bitki çiçek halindeyken, üst kısımdaki yapışkan reçine kazınarak ve üst yaprakları kesilmek suretiyle toplanır. Reçineden esrar elde etme, yaprağın kullanılmasından 10 kez daha kuvvetlidir.
Asya kökenli bu bitkinin dünyanın hemen hemen her yerinde ve ikliminde yetişme özelliğine sahip olması, en yaygın kullanılan bir uyuşturucunun (esrar) imal temelini oluşturur. Tarihi MÖ 3000 yıllarına kadar giden kenevir bitkisinin elyafından halat, çuval yapılmaktadır.
Ülkemizde ekimi, lisanslı ve kontrollü olarak Tarım ve Köyişleri Bakanlığının gözetiminde gerçekleştirilmekte olup, yalnızca THC içermeyen erkek kenevir ekimine müsaade edilmektedir. Maddenin kullanımı yasaktır. Esrar maddesinin etkili aktif maddesi bileşiminde bulunan THC (Tetra Hidro Cannabinol) dir. Ortadoğu'da Hashish (esrar) kelimesi genellikle hem yapraklan hem de reçineyi veya bunların bir karışımını ifade eder. Reçinenin kendisi kahve renklidir ve genellikle bloklar ve düz plakalar halinde sıkıştırılırlar. Kenevir bitkisinin görülebilecek bir şekli de çubuk şeklidir. Bunun dışında bu madde koyu kahverengi yağ halinde görülür. Buna likit esrar, esrar yağı, marihua-na yağı gibi isimler verilebilir.
Kenevir normal olarak sigara halinde içilir, istisna kullanma şekillerine rastlanmakta mümkündür. Kullananlar, etkinin istenilen düzeyde olmasını temin için dumanı iyice derine çekerek akciğerlerde mümkün olduğu kadar uzun tutarlar. Etkisi 15-30 dakika içerisinde hissedilmeye başlar, 4 saat kadar sürer.
Esrar kullanmanın dışa yansıyan en belirgin özelliği gözlerin kızarmasıdır. Ağız kuruması, küçük tuvalet ihtiyacı, acıkma, uykulu bir hal, fazlaca terleme, soluk bir yüz, diğer görüntülerdir. Başlangıçta, neşe ve konuşma hali gibi canlılık veren esrarın bir süre sonra etkisi değişerek hayal gösterici niteliğe sahip olur. Zaman, mekan, duygu mefhumları değişir. Panik ve ölüm korkusu başlar. Bu maddenin terk edilmesi bedeni rahatsızlık yapmaz.
ince elekten geçen 1. esrara Ülkemizde ve Orta Doğu Ülkelerinde ""Haşiş"", elde edilen 2. esrara Amerika ve batı ülkelerinde ""Marihuana"" adı verilir. Geri kalan artıklara ""Paspal"" adı verilir. Argoda; ""Çalı"", ""Tereyağı Çiçeği"", ""Kavanoz"", ""Temcit Pilavı"", ""Yeşillik"", ""Kıkırdama Dumanı"", ""Aşk Otu"", ""Meryem Habercisi"" ve ""Meryem"" gibi isimler alır.
Özellikleri:
1. Yıllık, yalnız bir mevsim yaşar, çiçek açma 14-18 hafta sonra olur.
2. Yeşil renklidir, yanarken özel bir kokusu vardır.
3. Çok soğuk bölgeler hariç her yerde yetişir, haşatı eylül ayı civarıdır.
4. Bir metre ile altı metre arasında uzayabilmektedir. Yaprakları palmiye biçimindedir.
5. Yaprak kenarları testere gibidir, erkekler polen tozu, dişiler tohum üretir.
Çeşitleri:
1. Reçine Esrar: Kenevir bitkisinin yapraklarının üzerindeki reçinenin çıkarılmasıyla elde edilen esrara denir.
2. Toz Esrar: Kenevir bitkisinin yapraklarının toplanarak kuruması sağlandıktan sonra elekten geçirmek suretiyle elde edilen esrardır.
3. Gonca Esrar: Kenevir bitkisi içerisindeki aktif maddenin fazlaca bulunduğu üst yapraklardan elde edilen esrardır.
4. Likit Esrar: Esrarın alkol, kloroform, hexone veya petrol eteri ile damıtılmasıyla elde edilen esrardır.
c.2. Meskalin:
Meskalin, Orta ve Güney Amerika'da yetişen ananas şekil ve büyüklüğünde bir kaktüsten elde edilmektedir. Tablet, kapsül ve sıvı halde kullanılmaktadır. Kuvvetli acı bir tadı vardır. Etkileri 10 saatten fazla sürmektedir. Ülkemizde yaygın bir kullanım alanı bulunmamaktadır.
Hayal ve evhama sebebiyet verdiği için bu isim verilmiştir. Kullananların anlayış kabiliyeti hemen hemen yok olmuştur. Duyu organlarını yanıltıcıdır.
B. SENTETıK ECZALAR:
Sentetik uyuşturucular, doğal uyuşturucuların karşılığı olarak çeşitli kimyasal yollarla üretilmiş olan uyuşturuculardır.
Günümüzde en az tabii narkotikler kadar tehlikeli olan bu maddelerin suiistimali kullanımdaki kolaylık nedeniyle gün geçtikçe tehlikeli boyutlara ulaşmaktadır.
Sentetik uyuşturucular insanların sinir sisteminde yapmış oldukları etkilere göre;
a. Müsekkinler (Depresantlar)
b. Stimülantlar (Uyarıcılar)
c. Halüsinojenler (Hayal gördürücüler) olarak sınıflandırılabilirler.
a. Müsekkinler (Depresantlar) (Merkezi Sinir Sistemini Yavaşlatanlar):
Sentetik eczalar içinde müsekkinler olarak bilinen depresantlar;
- Barbituratlar
- Trankilizanlar
- Sedatifler
olarak tasnif edilmektedir.
Tıbbi amaçlar için imal edilen sentetik uyuşturucuların mutlak surette hekim kontrolünde kullanılması gerekmektedir.
Bu konu 1971 tarihli Birleşmiş Milletler Psikotrop Maddeler Hakkındaki Sözleşmesi'nde özellikli olarak yer almış, sentetik psikotropik maddeler uluslararası bir kontrol sistemine girmiş bulunmaktadır.
Ülkemizde Sağlık Bakanlığı ile yürütülen yeşil ve kırmızı reçete tatbikatı, bu tür ilaçlar için fevkalade başarılı bir şekilde uygulanmaktadır. 1985 yılından itibaren uyuşturucu madde ve mus-takzarları için KIRMIZI, 1986 yılından itibaren psikotrop madde ve müstahzarları için YEşıL reçete sistemi uygulaması halen devam etmektedir.
a.1. Barbitüratlar:
Barbitüratlar, merkezi sinir sistemini etkileyerek yatıştırıcı, teskin edici etkinlik gösterirler. Barbitüratlar, sentetik olarak değişik renk, hacim ve şekillerde kapsül veya tabletler halinde üretilirler. Tıpta kullanılan 30 kadar cinsi bulunur. Popüler olarak ""uyku hapları"" şeklinde bilinen ilaç grubuna dahil olan barbitüratlar merkezi sinir sistemini yavaşlatarak yatıştırırlar. Bunlar doktor tarafından şahsı sakinleştirmek veya uykuya daldırtmak üzere pek sık verilen ilaçlardır.
Bu eczalar; başlangıç süreleri ve tesir süreleri bakımından farklıdırlar. Genellikle daha çabuk etki gösteren maddeler müptelalar için daha fazla tercih edilir. Barbitüratlar 300 miligram alındığında derin bir uyku hali yarattıkları ve bu uyku halinin 4-8 saat arasında sürdüğü, 1 gram alındığında ölüme sebebiyet verdiği sanılmaktadır. Ayrıca, barbitüratlar alkolle alındığında ölüme sebebiyet verebilmektedir. Bu maddeler genellikle yutularak alınırlar. Yalnız, suda eritilerek deri altına zerk edilmek suretiyle de kullanılabilirler. Eroin karıştırarak, sigara gibi içenler de vardır.
Barbitüratlar alındığında alkol sarhoşluğunun belli özelliklerini gösterir. Fark sadece kokularıdır. Alkol alanların ağızlan kokar. Barbitüratlar ise koku yapmazlar. Kullanıcılar yürürken sallanırlar, tökezlerler, derin bir uykuya dalarlar. Küçük dozda bir barbiturat, şahsın rahatlamış ve hoşgörülü görünmesini sağlayabilir. Fakat o şahsın alışılandan daha yavaş tepki göstermesine de sebep olur.
Bu maddenin yüksek dozda kullanılmasından doğan arazlar, uyuşukluk, sinirlendirici davranış, kahkaha, sendeleme, intizam bozukluğu, reflekslerde zayıflama, artan terleme, göz bebeklerinde küçülmedir. Aşırı dozda alındığında şahsın şuursuz halde kendisini kaybetmesine de sebebiyet verir, ilacı kullanmayı bırakanlarda uykusuzluk, bulantı ve kusma, karın krampları, titreme, evham, halsizlik, gayri ihtiyari kas hareketleri gibi arazlar görülür.
Argoda ise; ""Pembeler"", ""Kızıllar"", ""Kırmızı Kuşlar"", ""Mavi Gökler"", ""Çifte Bela"", ""Noel Ağaçlan"", ""Dikenler"" gibi isimler alır.
a.2. Trankilizanlar:
insanları sakinleştirmek ve kullananı uykulu hale getirmeksizin veya akli ve fiziki uyanıklığını azaltmaksızın endişelerini gidermek üzere kullanılırlar. Reçete ile verilmektedir. Bir çok ülkede reçetesiz de temin edilebilmektedirler. Yüksek dozların tesiri altında iken ve ani vazgeçmeden sonra barbituratlarda görülen belirtilere rastlanır. Ülkemiz açısından bizi en çok ilgilendiren trankilizanlar ""Librium"", ""Diazem;"" ve ""ekvaridil"" olmaktadır.
a.3. Sedatifler:
Akli/Zihni aktiviteyi ve uyanıklığı yatıştıran ancak bartüratlar gibi uykulu hal alınmasını önleyen sentetiklerdir. Bağımlılar arasında çok sevilir piyasada bir çok isimle bulunabilir.
Bağımlılar ilk önceleri kendilerini cesur ve iyi hissetseler de sonrasında kendilerini yalnız ve çevresinde kaybolmuş hissederler. Yarım saat içerisinde etkisini gösterir ve 8-18 kadar sürer.
b. Uyarıcılar (Stimülanlar) (Merkezi Sinir Sistemini Uyaranlar): b.1. Amfetaminler:
Amfetaminler; ruhsal yapıyı uyaran ilaçlar arasında yer alır. Temel yapısını, fenilatilamin çekirdeği oluşturur. Kimyasal yapılarına göre, uyarıcı etkileri birbirlerinden farklı, değişik amfetaminler vardır. En çok tanınanları şöyle sıralayabiliriz:
- Amfetamin (benzedrin)
- D-Amfetamin (Dexedrine)
- Metamfetamin (Desokxyn): Çok aşırı bağımlılık yapan ve oldukça yüksek toksik (zehirleyici) özelliği bulunan şeklidir. Kısaca METH olarak bilinir ve şeffaf kaya görün-tüsündedir.
- Metilfenidat (Ritalin)
- Fenmezatin (Preludin)
Bunlar arasında bağımlılar tarafından yaygın olarak kullanılanlar Amfetamin ve D -Amfetamin' dir.
Amfetaminler 1920 yılında ABD' de solunum yolları ve benzeri hastalık tedavisinde kullanılan efedrinden daha etkili bir madde araştırılırken tesadüfen bulunmuşlardır. Önceleri ağız ve burun yoluyla kullanıldığında sadece solunum yollarını genişlettiği sanılan bu maddenin beyin ve merkezi sinir sistemi üzerindeki etkilerinin tanınması 1930 yılına kadar süren çalışmaların sonucunda gerçekleşmiştir.
1940 yılından sonra değişik hastalıkların tedavisi için oldukça geniş uygulama alanı bulan amfetaminlerin tedavi sınırları, bağımlılık yapmaları ve yan etkileri nedeniyle gittikçe daraltılmış ve 1970' li yılardan sonra da bir-iki hastalığa kadar indirilmiştir.
Günümüzde amfetaminler ender olarak;
Narkolaepsi adı verilen, gün içinde özellikle tekdüze işlerin yapıldığı sırada ortaya çıkan önüne geçilemez derece güçlü bir uyuklama durumu olan ve ender görülen bir hastalığın tedavisinde;
Hiperaktif adı verilen, aşırı derecede hareketli olan, çevreye uyumu güç ve okul başarı düşük olan, beyin zedelenmesi geçirmiş olan çocukların tedavisinde,
Bazı sara (epilepsi) türlerinde yardımcı ilaç olarak kullanılır.
Amfetaminler merkezi sinir sistemini uyaran eczalardır. Tıbbi olarak, uyku hastalığı hallerinde, daha az yemek için şişmanlık hallerinde kullanılırlar.
Uyarıcı özelliğinden dolayı sporcular tarafından doping olarak kullanılmaktadır. ılaç alındıktan sonra kan dolaşımı hızlandığından bütün duygular alarma geçer, ilacı alan kişi uzun süre uykusuzluğa dayanabilir.Zamanla yapılan doz artırımı kişide istenmeyen neticeler husule getirmektedir,
Meşru üreticiler, amfetaminleri çeşitli şekil ve büyüklüklerde tablet veya kapsül haline getirmişlerdir. Ampul şekli de vardır. Gayri meşru amfetaminler görünüş olarak yasal olanlardan ayırt edilemez.
Suiistimal maddesi olarak amfetamin özellikle ağızdan alınır. Bazı ülkelerde suda eritip deri altına zerk etmek de popülerdir.
Argoda; ""Canlılık Hapları"", ""Göz Açıcılar"", ""Uyandırıcılar"", ""Kamyon şoförleri"", ""Yardımcı Pilotlar"", ""şeftaliler"", ""Portakallar"", ""Güller"", ""Yeşilimsiler"", ""Atlı Karıncalar"", ""Ayak Toplan"" gibi isimler alırlar.
Ancak bu uyuşturuculardan suiistimali yapılanlardan, belirli isimlerle yaygın olarak kullanılan ve tanınanların ele alınmasının daha uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Captagon:
Sentetik bir uyuşturucu türüdür. Önceleri Almanya'da yasal olarak üretilen bu maddenin üretimi, suistimalinin artması üzerine durdurulmuştur. Üretiminin durdurulmuş olması ile birlikte yasal olmayan yollardan, yüksek kazanç elde etmek için çeşitli ülkelerde kaçak olarak üretilmeye başlanmıştır.
Piyasaya captagon ticari adı ile sürülen ve etken madde olarak fenetylline içeren bu uyuşturucunun özellikle Arap ülkelerinde kullanımı yaygındır.
Captagon üretiminde tespit edilen iki aşama vardır. Birincisi fenetylline maddesinin imal edildiği kimyasal aşama, ikincisi ise elde edilen etkin maddenin tablete dönüştürülmesi olan fiziksel aşamadır.
Yapılan araştırmalar göstermiştir ki; yasadışı yollardan captagon üretimi yapan şahıslar, daha fazla uzmanlık, zaman ve laboratuar malzemesi gerektirdiğinden, fenetylline maddesini doğrudan temin edip, ikinci aşama olan ve çok uzmanlık gerektirmeyen fiziksel aşama devresinden itibaren üretime geçmektedirler.
Önceleri etkin maddesi fenetyllin olarak üretilen ve satılan captagonun, üretiminin yasaklanması neticesinde yasadışı yollardan gizli laboratuarlarda üretilmeye başlanması ile etkin maddesi ve içerisinde ne olduğu tam olarak bilinmeyen, ancak hapların üzerlerinde ki captagon logolarından dolayı captagon adı ile satışı yapılan, farklı özelliğe sahip haplar da tespit edilmiştir.
Extacy ( Metilen Dioksi Met Amfetamin -MDMA-):
Merkezi sinir sistemini uyaran amfetamin türevi, halusinasyonlara da sebep olabilen sentetik bir uyuşturucudur. Tablet, kapsül, toz veya sıvı şeklindedir. ılk olarak Çeçe sineği gibi böcekler soktuğunda insanları uyku halinden kurtarmak için 1912 yılında üretildiği bilinen extacy; uyuşturucu olarak ilk defa 1985 yılında Hollanda'da rapor edilmiştir. Kullanımı, 1980'li yıllarda kısmen genç insanlar arasında ev müzik kültürünün yaygınlaşması ile birlikte hızlı bir yükselişe geçmiştir.
Bu tip maddelerin suiistimalinin riziko bilinci gayet düşüktür. Ağızdan kullanımı tehlikesiz görülmektedir. Ancak sağlık uzmanları, bu maddelerin merkezi sinir sistemine ve vücuda olan zararlarını sürekli olarak bildirmektedirler.
Riziko bilincinin düşük olmasından kastedilen, hastalanıldığında kullanılan haplar gibi kullanımının kolay ve risksiz görülmesidir. Diğer bütün uyuşturucu maddelerde olduğu gibi extacynin sağlık riski sadece bu maddenin farmakolojik özelliklerine değil, kullanan grubun doğasına ve kullanılma şartlarına da bağlıdır.
Moda uyuşturucular olarak bilinen bu tip sentetik maddelerin üretilmesi, genelde var olan etkin maddenin özel muameleler ve kimyasal yöntemlerle moleküler anlamda değişiklik yapılması neticesinde birtakım ara maddelerinde katılmasıyla yapılmaktadır.
b. Hayal Gösterenler (Halisünojenler) (Duyuların Bozulmasına Sebep Olanlar): c.1. LSD:
1943 yılında bir kimyacı Migren tedavisi için araştırma yaparken, LSD'yi keşfetmiş ve ilk olarak çavdar küfünün içinde bulunan bir asitten imal etmiştir. LSD pek çok durum ve şekilde imal edilebilmektedir. LSD, Lysergic Acid Diethylamide'nin kısa yazılışıdır. Kokainden 100 kat daha güçlüdür.
Tatsız, kokusuz olan LSD, genelde sıvı halinde ""damla"" şeklinde olup, toplu iğne başı büyüklüğünde veya kesme şeker, etiket, posta pulu, kağıt, fotoğraf gibi maddelere emdirilmiş solüsyon şeklinde olabilir. 30 gram LSD 300.000 doz (kullanım) için yeterlidir. 20'den fazla çeşidi vardır. Yarım saat içerisinde etkisini gösterir ve 6 ile 36 arasında etkisini sürdürür.
LSD ilk alındığında aldatıcı tesirini göstermekte ve beyinin süratle çalışmasını sağlamaktadır. Bu anda insan kendini bir rüya aleminde zanneder. Fakat renkli rüya alemini, bir umursamazlık ve donukluk hali takip eder ve 13 saat kadar sürer. Ağızdan salyalar akmaya başlar, dil peltekleşir, her şeye razı olma hali görülür. ılacın etkisinin bitmesi halinde, baş dönmesi, göz kararması, yorgunluk, kusma, uykusuzluk başlar.
Genellikle ağızdan alınabileceği gibi deri altına da zerk edilebilmektedir. Etkisi 8-10 saat devam etmektedir.
Kullanan kişinin kavrama melekesi tahrip olduğundan gerçekle gerçek olmayanı ayırt edemezler, mesafe kavrayışları orantısızdır. Çok değişik nakil ve saklama yolları vardır. Sıkça karşılaşılan bir örnek; şekere emdirilerek nakil veya saklamaktır.
Argoda ""Eski Küpler"" ""25"", ""Zen"", ""şef, ""şahin"", ""şeker Topalı"", ""Cennet Mavisi"" gibi isimler alır. Ülkemizde kullanım alanı hemen hemen yok gibidir.
III. UYUşTURUCU MADDELERDEN BAZILARININ ETKİLERİ:
A. ÇÖZÜCÜ - UÇUCU MADDELER (INHALANTS ENHALASYONLAR):
B. Uçucular solunumla içe çekilen ve psikolojik olarak beyinde değişiklikler yapan kimyasallardır. Enhalasyonlar evlerde ve iş yerlerinde çokça bulunan koklama ve nefesle içe çekince sarhoşluk yapan maddelerdir.
- Tiner, bali, çakmak gazı, benzin, tipp-ex, uhu, oje gibi maddeler
- Ciddi bir sarhoşluk, denge bozukluğu, yürüme güçlüğü
- Dikkat eksikliği, öğrenme güçlüğü, kavrama yeteneğinde bozulma
- okul başarısında düşme
- Karaciğerde hasar
- Kilo kaybı
- Hafıza bozukluğu
- Ciddi beyin hasarları
- Solunum bozukluğu
- Böbrek yetmezliği
- Kalpte ritim bozuklukları
- Baş ağrısı, bulantı, kusma, tıkanma ve boğulma
- Ani ölümler meydana getirirler.
B. ESRAR:
- Mizacı, düşünceyi ve davranışları olumsuz etkiler.
- Ağız ve boğazda kuruluk yapar.
- Kalp hastalığı yapar. Reflekslerde bozukluk
- Dikkat dağınıklığı
- Paranoya ve muhtemel psikoza yol açar.
- Unutkanlığa, bronşit ve akciğer kanserine sebep olur.
- Genellikle diğer uyuşturuculara geçiş maddesidir.
- Hafıza kaybına neden olur.
- Yüksek dozda hayal görmeye neden olur.
C. MDMA (METHıLEN DıOKSı METAMFETAMİN) (ECSTASY):
Uykusuzluk
- Ağız kuruluğu, terleme ve iştah kaybı
- Koordinasyon bozukluğu ve solunum yetmezliği
- Vücut ısısında artış
Kan basıncında artış, yüksek tansiyon ve kalp rahatsızlığı
- Böbreklerde hasar
- Kalp ritminde bozukluğa neden olur.
- Ölüm vakaları genellikle yüksek ateş (42') ve aşırı sıvı kaybından olmaktadır.
D. EROıN:
Merkezi sinir sistemini direkt etkiler, solunum ve görme kabiliyetinin yavaşlamasına, iştah kaybına, titreme, panikleme, kramp ve koma ile ölüme neden olur.
şiddetli yoksunluk belirtileri, hareket ve konuşmada yavaşlama, göz bebeklerinin küçülmesi ve beslenme yetersizliği gelişir.
Yüksek dozda alındığında; solunum yavaşlar, koma hali başlar ve kişiyi ölüme götürür.
E. KOKAıN:
- Merkezi sinir sistemi üzerinde uyarıcı etki yapar.
- Yoksunluğun yanı sıra ruhsal çöküntü başlar.
- Geçici olarak aşırı zindelik
- Nabız ve tansiyonda aşırı yükselme
- iştahsızlık
- Burun kanamaları
- Beyin damarlarında tıkanma
- Vücut ısısında azalma
- Halüsinasyonlar oluşur.
- Depresyon ve yüksek derecede bağımlılık yapar.
- Muhtemel ölüm etkileri vardır.
F. CRACK:
Kokainden daha tehlikelidir. Crack müptelalığı eroin ve kokainden daha ağırdır.
Uykusuzluk Sinir bozuklukları Solunum problemleri
- Kilo kaybı
- Göz bebeklerinde genişleme
- Kalp krizi meydana gelir.
G. LSD (LYSERGıe ACID IETHYLAMIDE):
- Algılamada, düşünmede ve davranış şeklinde çarpıklıklar oluşur. En etkili hali halüsinasyon yaratan maddedir.
- Genelde renksiz, tatsız ve kokusuz bir sıvı olarak üretilir.
- Genelde küçük pullara emdirilmek suretiyle satılır.
Etkileri arasında;
- Nabız ve kan basıncında artış,
- Zaman ve mekan algılamada yetersizlik,
- Psikoz ve muhtemel ölüm,
bulunmaktadır.
IV. UYUşTURUCU MADDE BAğIMLILIğININ SONUÇLARI:
A. FİZİKİ SONUÇLAR:
Başta AıDS olmak üzere çeşitli hastalıklar, kanser, kalp krizi, damar tıkanıklıkları, hafıza kaybı, erken bunama ve ani ölüm, akıl hastalıkları, delilik, şuurkaybı ve felç gibi fiziki sonuçlar ortaya çıkar.
B. RUHSAL SONUÇLAR:
Kişinin dış dünya ile uyum sorunları oluşur. Bunlar; sıkıntı, bunalma, yaşam isteksizliği, saldırganlık, suça eğilim, dengesizlik ve uygunsuz öfke şeklinde gelişir.
C. PSıKOLOJıK SONUÇLAR:
Uyuşturucu müptelaları olan şahıslar belirli periyotlarda bu maddeleri tekrar almazlarsa ruhi huzursuzluk, asabiyet, keyifsizlik vs, gibi birtakım arazlar gösterirler.
D. TOPLUMSAL SONUÇLAR:
- Kişi toplumdan soyutlanır,
- Okul ve iş gibi sorumlulukları geri plana atar,
- Aile ilişkileri zayıflar,
- Ekonomik yetersizlik yaşar,
- Okul kaybı, iş kaybı, aile kaybı ve sonunda,
- Yaşam kaybı - ölüm gelir.
V. UYUşTURUCU MADDELERıN KULLANICILAR ÜZERıNDEKı ETKıLERı:
A. ÇOCUK VE GENÇLERDE UYUşTURUCU MADDE KULLANIM KUşKUSU YARATABıLECEK BELıRTıLER:
- Derslerdeki başarı oranının tamamen ve her derste birden düşmesi
- Sık sık arkadaş değiştirme
- Arkadaşlarına tamamen sırt çevirme
- Çevreyle ilişkilerden kaçınma
- Tamamen içine kapanma
- Hiçbir şeye ilgi duymama ve her şeyden uzak kalma
- Zaman zaman aşırı neşe ile öfke / saldırganlık arasında gidip dalgalanmalar
- Evde odasına kapanma
- Kendi bakım ve temizliğine dikkat etmez hale gelme
- Fazla para harcama
- Okulu yada iş eğitimini tamamen bırakma
- Kendi geleceği için hiçbir yol görmeme
- Geleceğe dönük hiçbir adım atmak istememe
- Ellerde titreme
- Aşırı derecede terleme
- Uykusuzluk çekme
B. UYUşTURUCU MADDE KULLANAN ıNSANLARDA GÖRÜLEN DAVRANIş BOZUKLUKLARI:
- Hastalıklara karşı direnci azalır ve sağlığı bozulur.
- Kullanılan madde fiziksel ve / veya ruhsal bağımlılık yapar.
- Maddenin etkileri nedeniyle kaza yapma riski artar, kişisel güvenliği tehlikeye girer.
- Maddenin parasını yasa dışı yollardan sağlamaya çalışır. şiddet eğilimi gösterir.
- Madde herşeyin önüne geçer ve çevresinden uzaklaşarak dostlarını kaybeder.
- Uyuşturucu maddelerin kullanma dozunu arttırır ve sonuçta aşın dozdan ölümüne yol açar.
VI.KAÇAKÇILIK GÜZERGAHLARI VE METOTLARI:
Uyuşturucu maddelerin sevkıyatlarının hangi güzergahlar üzerinden, hangi metotlarla gerçekleştirildiği uyuşturucu ile mücadele birimlerinin her zaman ortaya çıkartmaya çalıştığı ve uluslararası toplantılarda tartıştığı hususlardır. Esas olarak bu hususlarda yapılan değerlendirmelerde göz önünde bulundurulan en önemli kural, kaçakçıların kendileri için en güvenli yol ve yöntemi kullandıklarıdır.
Bununla birlikte bazı coğrafya kesimleri için en güvenli yol ilkesi için fazla bir seçenek ortaya konulamamaktadır. Ayrıca bu güzergahların jeopolitik özelliğe sahip olduğu gözlenmektedir. Yani güzergah, üzerinden geçtiği coğrafyada meydana gelen ekonomik, siyasi, kültürel, vb. değişimlerden direkt etkilenerek yeni bir biçim almaktadır.
Balkan Rotası:
Balkan Yolu, bu güzergahlar içerisinde en önemli rotalardan biri olup aynı zamanda tarihi ıpek Yolu'nun da devamı niteliğinde, üretim bölgelerinden başlayıp, ülkemiz üzerinden tüketim bölgelerine uzanan bir yoldur.
Kuzey Karadeniz Rotası:
Güney Batı Asya'dan iki yarı kol halinde gelerek Karadenizin kuzeyinde birleşmektedir. Orta Asya Cumhuriyetleri'nde tren ve konteynırlarda yapılan yakalamalar, SSCB'nin yıkılması ile Güneybatı Asya'daki üretim bölgelerinden başlayıp, Orta Asya ülkelerinden geçerek Karadeniz'in kuzeyini takiben Slovakya üzerinden Batı Avrupa'ya ulaşan veya Orta Avrupa'da Balkan Rotası ile birleşen Kuzey Karadeniz Rotasının önemini koruduğunu göstermektedir.
Doğu Akdeniz Rotası:
Pakistan'dan başlayıp Hint Okyanusundan Kızıldeniz, Süveyş Kanalı ve Güney Kıbrıs'ın güneyinden geçerek Güney Balkan rotasına ulaşan Doğu Akdeniz deniz yoludur.
Ayrıca; Afrika deniz ve hava limanları yoğun olarak Avrupa'ya yönelik büyük miktarlardaki eroin kaçakçılığında kullanılmakta, Afrika uyruklular (başlıca Batı Afrikalılar) küçük miktarlardaki eroin kaçakçılığında kurye olarak kullanılmaktadır. Interpol raporlarına göre, Afrika uyruklular artan bir şekilde Güney Amerika'dan Kuzey ve Batı Afrika üzerinden Avrupa'ya yönelik gerçekleştirilen kokain kaçakçılığında da kurye olarak kullanılmaktadır.
Çift Basamak Yöntemi:
Uyuşturucu maddenin riskli bölgeden partiler halinde, güvenli bölgelere sevk edilip depolandıktan sonra uygun zamanda tüketim bölgelerine sevk edilmesidir.
VII. TAşIMA METODLARI:
Uyuşturucu madde kaçakçılığında önceleri TIR araçları yaygın olarak kullanılırken, bu araçlara yönelik kontrollerin artması, uluslararası eşya taşımalarında kullanılan, C-2 yetki belgesi iptalleri, otomobillerin, aile gibi masum görüntüler altında daha az dikkat çekmesi, gibi nedenlerden dolayı, kaçakçılıkta küçük araçlar kullanılmaya başlanmıştır.
a. Araçlarda Saklama Suretiyle Taşıma:
Araçların gizli bölmelerinde saklanan, uyuşturucunun bulunması oldukça zordur. Araç üzerinde yapılan değişiklikler ile de bu zorluk artmaktadır. Kaçakçılıkta kullanılan bazı araçların şu ana kadar tespit edilmiş gizleme yerlerine baktığımızda TIR araçlarında dorse, motor ve yakıt depoları, kamyonlarda yük içi, yakıt deposu, kasa, şoför mahalli, otomobillerde ise oto içi, bagaj, kaporta ve motor bölümünün sıkça kullanıldığı görülmüştür.
b. şahıs Üzerinde Saklama Suretiyle Taşıma:
Uluslararası uyuşturucu kaçakçılığında, uyuşturucu maddenin küçük miktarlarda, kurye tabir edilen şahıslar üzerinde taşınması sık sık rastlanılan bir yöntemdir. Bu yöntem kokain ve bazı sentetik uyuşturucular gibi ülkemizde birim fiyatı pahalı olan maddelerin yurtdışından ülkemize sokulmasında ve eroin gibi Avrupa ülkelerinde pahalı olan uyuşturucuların yurtdışına çıkarılmasında kullanılır.
Kurye olarak genellikle başta Afrika kökenli şahıslar ile eski doğru bloğu ülke vatandaşları kullanılmaktadır. Gizleme ve taşıma yöntemi olarak ise sırt çantalarının tabanlarına yapılan zulalar, içinde uyuşturucu olan balon veya prezervatif yutulması, uyuşturucuların vücuda sarılarak hamile görünümü verilmesi gibi yöntemler sayılabilir.
c. Kaçakçılıkta Kullanılan Aracın Biçim ve Görünüşü ile ılgili Emareler:
- Aracın kiralık olması
- Geçmiş dönemde kaçakçılıkta kullanıldığının bilinmesi
- Yeni boyanmış olması
- Araç üzerinde veya bagajında tozlu parmak izlerinin bulunması Kapı veya kapının iç tarafındaki kaplamanın gevşek olması
- Camının açılıp kapanmaz durumda olması Kelebek camının kırık olması
- Çamurluklara vurulduğunda tok ses gelmesi
- Yakıt deposunda; yakıt doldurma hortumu, conta veya lastik keçenin olmaması
- Göze çarpıcı parlak görünümlü civata, vida veya civata pulunun bulunması
- Gevşek civata, vida vs. görülmesi
- Zedelemiş ve üzeri çizilmiş vidaların bulunması
- Yakıt deposunun yeni boyanmış olması
- Aracın alt kısmının çamurlu olması
Yakıt deposunda sızıntı olması
Tekerlerden üçünün çamurlu iken birinin temiz olması veya bir tekerin havasının daha az
olması
Aracın temiz fakat plakasının kirli olması
Aracın kirli fakat plakasının temiz olması
Geçici plaka olması
Değiştirilmiş veya genişletilmiş akünün olması
Taban döşemesinin kalın yaptırılmış olması
Aracın arkasının önünden alçak olması
Taşıtın tek tarafa doğru eğimli olması
Bagaj kasa veya tavandaki boşlukların doldurulmuş olması
Tekerlek contalarının yeni sökülmüş olması
Araç kasasının orjinalinden kalın olması
d. Kaçakçılarla ılgisi Olan Yaya, Sürücü ve Yolcuların Davranışlarıyla ılgili Emareler:
- Sürücü aracı yavaş kullanır.
- şerit değiştirmeye çalışır.
- Yolcularla yer değiştirir.
- Sıradaki belirli bir grubun arasına karışmaya çalışır.
- Sırada iken arama görevlilerini izlemeye çalışır.
- Yürüyüşünde topallama, hızlı yürüme gibi Eli ile dışarıdan ceplerini yoklar, kontrol eder.
- Ellerini koltuğunun altına veya ön koltuğun arkasına uzatır.
- Kadın ise çantasını, mantosunu vs. elinde sıkı tutar.
- Elbisesini, süs takılarını vs. düzeltir veya onlarla oynar.
- Sürücü arabanın etrafına veya sürekli olarak yolculara kısa ve kaçamak bakışlar atar. Sürekli sigara içer.
- Dik oturur.
- Huzursuzdur ve yerinde duramaz.
- Arama görevlisinden bakışlarını kaçırarak diğer yolcularla konuşmaya devam eder.
- Çok konuşur ve samimi davranmaya çalışır.
- Arama görevlisine istekle sorular sorar.
- Aramadan çabuk çıkması gerektiği yolunda mazerler sıralar. Hiç konuşmaz, duygularını belli etmez.
Kaçamak cevaplar verir ve yalanlar söyler.
- Sınırdaki şüpheli arabalar ve sürücüler ile ilgili bilgiler vermeye gönüllüdür. Gereği yokken meşhur kişilerin adını verir.
Cezalarla ilgili sorular sorar.
- Taşıtta birkaç kişi olduğu halde, grubun sözcülüğünü yapar.
- Aşırı soğukkanlı, kibar ve yardımcı olmaya çalışır.
- Çoğunlukla pahalı lüks otomobil kullanır. Giysileri alışık olmayan tipte ve dekoltedir.
- Güneş gözlüğü takar.
- Özellikle sıcak bir günde uzun kollu elbise giymiştir.
- Direksiyonu çok sıkı tuttuğundan parmaklarının eklem yerleri bembeyaz olmuştur.
Elleri ve kolları gergin bir haldedir.
Elleri titrer.
Ellerini ovuşturur.
Terler.
Boyun damarları belirgin bir şekilde atar.
Kalbi hızlı çarpar.
Sürekli olarak dudaklarını yalar.
Gözlerini bir noktaya dikmiştir veya sönük ifadelidir.
Gözbebeği ufalmıştır.
Gözü seğirir veya tikleri artar.
Göz göze gelmekten kaçınır.
Gözleri büyür, kanlanır, donuklaşır, göz kenarları kanlıdır.
Sesi yüksek ve sinirlidir.
Boğazı kurur, sürekli olarak zor yutkunur.
Nefesi kesilir.
Benzi sararır ve kızarır.
Elleri yağlı veya çok kirlidir.
Hasta numarası yaparak yüksek sesle şikayetlerde bulunur.
Kravatlı ve temiz giyimli olabilir.
Oyalama taktikleri kullanır. Örneğin;
* Arama görevlileri veya yolcularla tartışır.
* Yanındaki çocuklar çığlık atar veya aşırı derecede terbiyeli davranır.
* Gözlerini yummuş uyur görünürler.
* Koltuğun, yedek lastiğin üzerine kaçak malı gizlemek için bilhassa konmuş eşyalar vardır.
* Yandaki şeritte bir olay olur.
* Yolcu yalandan hastalanır.
Kullanılan araç sürücüye ait değildir. (Ruhsat başkasının üzerinedir.)
ikinci aramaya geçmesi söylendiğinde, tavrında değişmeler meydana gelir.
Araç plakası genellikle uyuşturucu trafiğinde geçiş bölgesi olmayan bölgelere aittir.
Araçta genellikle 2 kişi olurlar.
Aracın herhangi bir yeri söküleceğinde, daha önceki aramalarda araçların her tarafının
sökülereke didik didik arandığını ve hiç bir şeyin bulunmadığını söylerler.
Aramalarda çok zaman kaybettiklerini ve mağdur edildikleri konularda sürekli şikayette
bulunurlar.
Arama görevlilerine sigara ve yiyecek teklifi yaparlar.
VIII. GıZLEME METODLARI:
Uyuşturucu kaçakçıları uyuşturucu maddeyi akla gelmedik usullerle gizlemektedir. Ancak mutlaka bazı ipuçları bırakmaktadır.
a. Kişilerin Üzerinde Uyuşturucu Madde Gizlenmesine Uygun Yerler:
- Sigara paketi içinde
- Göğüs ve sutyenine bantla iliştirme
Kaba et kısımlarına bantlama
Çorapların içinde
Kadın hijyenik tampon veya pederinin içinde
Korse içinde
Film kutuları içinde
Yırtmaçlı ve fermuarlı kemerler içinde
Yara bantları ve bandajların içinde
Takma uzuvlarında
Hamile süsü verilen kadınların ellerinde veya vücutlarına sarılmış olarak
Sporcu kafilesi görünümüyle spor malzemeleri içinde
Gözlük kutularında
Sahte alçı uzuv içinde
Külotlarına iğnelenmiş durumda
Çocuk oyuncakları içinde
Çocuklar üzerinde
içi boş koltuk değnekler içinde
ınsan vücudu (Mide, makat, vajina) içinde
ılaç kutularının içinde
Peruk içinde ve altında
b. Evlerde ve Müştemilatlarında Gizlenmesine Uygun Olan Yerler:
- Açılmış sigara paketleri içinde
- Lavabo ve banyo içinde Katlanmış yatakların içinde
- Çiçek saksıları içerisinde
- ilaç çeşitlerinin içinde
- Tabla ve ayna arkalarında El feneri içerisinde
- Portatif hava soğutma cihazları içinde
- Kümeslerin içinde Süpürgelik arkalarında
- Bacaların içinde
- Kuyu içindeki boşluklarda veya kuyu içine sarkıtılmış durumda
- Buzdolabı içinde
- Tavan ve taban döşemesi içinde
- Tuvalet sifon depolarında Kilerdeki un çuvalları içinde Perdelerin arkasında asılı vaziyette
- Boş mutfak ocağı tüplerinin içerisinde Sprey kutularının içinde
- Çamaşır makinesi içinde
- Masa ve çerçeve altlarında bantla tutulmuş vaziyette Av fişekleri içinde
Yastık ve minderleri içinde Park yerlerinin altında
- Bahçelerdeki sık ağaçların dallarında, yaprakların arasında
- Kurumuş ağaç gövdelerinin içinde
- içi boşaltılmış sebzeler içinde
- Ocak altındaki gizli bölmelerde
- Bahçelerdeki tandır ve fırın içinde
- Ev ekmeği içinde
- Bahçe ündeki kireç torbalan içinde
- Yumurta sepetleri içinde
- Hemen yanında dere, çay geçen ıssız yerlerdeki ev ve eklentilerinde
c. Araçlarda Gizlenmesine Uygun Yerler:
- Kaput ve far arkası stop lambaları içinde
- Tekerlek kapakları içinde
- Yedek lastik içinde
- Ön cam sileceği su deposunda
- Bagajdaki sahte aküler içinde
- Sahte ısıtma hortumları içinde
- Güneş siperlikleri içinde Halıların altında
- Yedek lastiğin yerleştirildiği bölümde
- Sahte çift susturucular içinde
- Kapı içlerinde
- Yakıt depolarında
- Kamyonlarda katlanmış branda içlerinde
- Kanepe döşemesi içinde veya altlarında
- Kamyon şase profilleri içinde
- Kamyon ve otobüslerdeki rüzgar kırıcıları içinde Kamyon ve otobüs reklam panoları içinde
- Radyo ve TV. içinde
- Çamurlukların yan tarafında Kamyonlarda gizli ikinci kasa döşemesi altında
- Araçta taşınan tabut içinde
- Pazarlamacı görünümü altında pazarlanacak eşyanın içinde Kamyondaki nakledilen kireç torbalan içinde
- Araç plakasının takıldığı bölümün içerisinde
- Marsbiel içinde
- Motor bölmesi içinde
- Havalandırma ve kalorifer tertibatı içinde
Kamyon ve kamyonetlerde kasa bağlantı direkleri içinde
d. Araçlarda Yapılan Gizli Bölmelerin Belirtileri:
- Aracın kasasının orijinal kalınlığı 4,5 - 7 cm arasında olup bu ölçülerden daha kalın olması
- Aracın kasasının herhangi bir bölümüne yeniboya yapılmış olması
- Aracın kasasının ilave kasa yapılmış olması (Yeni malzeme)
- Aracın tabanına ilave saç yapılması
- şoför bölümünün yeni olması
- Aracın şasi ve deposunda yeni boya ve kaynak izi olması
IX. MADDE BAğIMLILIğI VE KULLANIM NEDENLERı:
a. Madde:
Tıp içinde ve dışında kullanılan suistimaii halinde bedene zarar veren kimyasallara madde denir.
b. Bağımlılık:
Sadece madde kullanıldığında sahte iyi olma, madde kullanılmadığı zaman kötü olma haline düşen kişiye bağımlı denir.
c. Madde Bağımlılığı:
Bireyin yasal veya yasal olmayan bedene zarar veren maddeleri kullanarak otonomi, özdenetimini kaybeterek yeni tutum ve davranışlar edinmesidir.
Madde bağımlılığında kişi, başlangıçta maddeyi keyif amacıyla kullanır. Ancak zamanla maddeyi arama ve kullanma sıklığı artar. Uzun süre madde kulanımı sonrasında madde kullanımı bırakıldığında ortaya yoksunluk belirtileri çıkar, kişi aynı etkiyi elde etmek için daha fazla miktarda madde almayabaşlar ki biz buna tolerans diyoruz.
Kişi yoksunluk belirtisini yatıştırmak için tekrar madde almak zorunda kalır, zamanla tolerans gelişir ve sonu aşırı dozdan ölüm olur.
d. Uyuşturucu Madde Bağımlılığı:
Uyuşturucu madde bağımlılığı; bağımlı olunan maddenin elde edilebilmesi için bireyin bütün değerlerini feda edebileceği çok tehlikeli bir bağımlılık türüdür. Madde bağımlılığında, iki tür bağımlılık vardır:
1. Fiziksel Bağımlılık
2. Psikolojik Bağımlılık
1. Fiziksel Bağımlılık:
Bir uyuşturucu maddenin uzun müddet kullanılması sonucu, o maddeye karşı bizzat hücrelerin çalışmasına tesir eden ve ruhsal ağırlığı yanında hakiki bir ihtiyaç duymasına sebep olma halidir.
2. Psikolojik Bağımlılık:
Bir uyuşturucu maddenin kullanılması sonucu ferdin o maddenin tesirlerine karşı ruhi açıdan ileri derecede bir arzu hissetmesi halidir.
e. Bağımlılık Yapan Maddeler:
1. Çözücü - uçucu maddeler (Tiner, bally, benzin gibi)
2. Esrar
3. Halüsinojenler (LSD, meskalin)
4. Uyarıcılar (Amfetaminler, kokain, ecstacy)
5. Opioidler (Eroin, kodein, morfin, metodon)
6. Sakinleştirici, yatıştırıcı maddeler(Sedatifler)
f. Uyuşturucu Kullanım Nedenleri:
- Merak etme
- ikram edilme
- Bir gruba aidiyetlik duygusu
- Uyuşturucu kullanmanın çok heyecanlı ve cesaret isteyen bir şey olarak görülebilmesi
- Ailede maydana gelen geçimsizlikler veya boşanma, kendilerine kötü davranılması, evde okulda veya dışarıda taciz ve ihmal edilmeye tepki
g. Uyuşturucu Bağımlıları Nasıl Tanınır?
- Ailesi ile olan ilişkileri azalır.
Kişinin arkadaş çevresi tamamen değişir.
- Okula devamsızlık artar, okul başarısı düşer.
- Derslerde aşırı uykulu bir hale getirebilir.
- Davranışlarında değişiklikler olur. (Aniden beliren öfke veya neşe, içine kapanıklık halleri)
- Hobilerine karşı ilgisizlik oluşur.
- Bağımlı kişinin ağzı sürekli kuru ve dudakları çatlaktır. Göz bebekleri aşırı büyüktür.
- Bilek ve kollarında iğne izleri görülür.
- Akıl almaz derecede paraya ihtiyaç duyar.
h. Uyuşturucu Kullandığı Öğrenildiğinde Hareket Tarzları:
- Paniğe kapılmamalı önce durup düşünülmeli ve sakinleşmelidir.
- Aşırı tepkili olmamalı ve kendisine dostça ve arkadaşça yaklaşılmalıdır.
- Gencin kullandığı madde ve kullanım sıklığı öğrenilmelidir.
- Kullanım nedenleri araştırılmalıdır.
- Kendilerine uyuşturucunun bir yararının olmadığı ve işleri daha da kötüleştireceği anlatılmalıdır.
- Suçlamak yerine yardım etmek istendiği anlatılmalıdır.
- Düşünce ve korkularını anlamaya çalışmalı, onu korumak ve bu hastalıktan kurtarmak istendiği anlatılmalıdır.
X. TEDAVı VE TEDAVı MERKEZLERı:
a. Tedavi:
Uyuşturucu madde kullanan kimse hakkında herhangi bir soruşturmaya girişilmeden önce resmi makamlara baş vurarak tedavi ettirilmesini isterse uyuşturucu madde kullanma veya kullanmak amacıyla uyuşturucu madde bulundurmak suçundan dolayı hakkında kovuşturma yapılmaz. (TCK 404/3)
b. Tedavi Merkezleri:
Ülkemizde uyuşturucu madde bağımlılarının tedavi gördükleri merkezler;
- AMATEM (Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezi)
- BAKIRKÖY RUH VE SıNıR HASTALIKLARI HASTANESı
- ANKARA AMATEM
- GAZı ÜNıVERSıTESı ARAşTIRMA VE UYGULAMA HASTANESı
- MANıSA RUH VE SıNıR HASTALIKLARI HASTANESı
- ELAZIğ RUH VE SıNıR HASTALIKLARI HASTANESı
c. Tedavi Yöntemler:
Madde bağımlılığında, kişinin madde dışında birçok sosyal, ekonomik, tıbbi, psikolojik sorunları olmaktadır. En iyi tedavi yöntemi bireysel gelişmelere göre düzenlenen tedavidir. Bireyin tedaviye devam etmesini sağlayan en önemli etkenler arasında isteği, aile ve sosyal desteklerinin olması ve iş yerinden, aileden ya da yasal yönden bireyin baskı altında olması sayılabilir.
Madde kullanımında ve bağımlılığında uygulanabilecek tedavi yöntemler.
1. Arındırma
2. Terapi
3. ılaç tedavisidir.
Tedavinin hedefi 3 biçimde olabilir:
1. Kişinin kullandığı maddeyi tamamen bırakması,
2. Kişinin kullandığı maddeyi azaltması,
3. Kişinin kullandığı madde ve çevresinin gördüğü zararları azlatmasıdır.
XI.ÜLKEMıZDE UYUşTURUCU MADDELERLE ıLGıLı MEVZUAT:
Türk Ceza Kanunu:
Uyuşturucu madde suçları T.C.K' nın 188. 189, 190, 191 ve 192. maddelerinde düzenlenmiştir. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde imal ve Ticareti
Madde 188:
1. Uyuşturucu ve uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı şekilde imal, ithal veya ihraç eden kişi, on yıldan az olmamak üzere hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
2. Uyuşturucu ve uyarıcı madde ihracı fiilinin diğer ülke açısından ithal olarak nitelendirilmesi dolayısıyla bu ülkede yapılan yargılama sonucunda hükmolunan cezanın infaz edilen kısmı, Türkiye'de uyuşturucu veya uyarıcı madde ihracı dolayısıyla yapılacak yargılama sonucunda hükmolunan cezadan mahsup edilir.
3. Uyuşturucu ve uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden, bulunduran kişi, beş yıldan on beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
4. Uyuşturucu maddenin eroin, kokain, morfin veya baz morfin olması halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır.
5. Yukarıdaki fıkralarda gösterilen suçların, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.
6. Üretimi resmi makamların iznine veya satışı yetkili tabip tarafından düzenlenen reçeteye bağlı olan ve uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran hertüriü madde açısından da yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır.
7. Uyuşturucu ve uyarıcı etki doğurmamakla birlikte, uyuşturucu veya uyarıcı madde üretiminde kullanılan ve ithal veya imali resmi makamların iznine bağlı olan maddeyi ülkeye ithal eden, imal eden, satan, satın alan, nakleden, depolayan veya ihraç eden kişi, dört yıldan az olmamak üzere hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
8. Bu maddede tanımlanan suçların tabip, diş tabibi, eczacı, kimyager, veteriner, sağlık memuru, laborant, ebe, hemşire, diş teknisyeni, hastabakıcı, sağlık hizmeti veren, kimyacılıkla veya ecza ticareti ile iştigal eden kişi tarafından işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Tüzel Kişiler Hakkında Güvenlik Tedbiri Uygulanması: Madde 189:
1. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarının bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Uyuşturucu Madde Kullanma; Kullanılmasını Kolaylaştırma: Madde 190:
1. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırmak için;
a) Özel yer, donanım veya malzeme sağlayan,
b) Kullananların yakalanmalarını zorlaştıracak önlemler alan,
c) Kullanma yöntemleri konusunda başkalarına bilgi veren, Kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
2. Bu maddede tanımlanan suçların tabip, diş tabibi, eczacı, kimyager, veteriner, sağlık memuru, laborant, ebe, hemşire, diş teknisyeni, hastabakıcı, sağlık hizmeti veren, kimyacılıkla veya ecza ticareti ile iştigal eden kişi tarafından işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.
3. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını alenen özendiren veya bu nitelikte yayın yapan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Kullanmak ıçin Uyuşturucu Veya Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek veya Bulundurmak:
Madde 191:
1. Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran kişi, bir yıldan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Kendisi tarafından kullanılmak üzere uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran bitkileri yetiştiren kişi, bu fıkra hükmüne göre cezalandırılır.
2. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi hakkında, tedaviye ve denetimli serbestlik tedbirine hükmolunur.
3. Hakkında tedaviye ve denetimli serbestlik hükmedilen kişi, belirlenen kurumda uygulanan tedavinin ve denetimli serbestlik tedbirinin gereklerine uygun davranmakla yükümlüdür. Hakkında denetimli serbestlik tedbirine hükmedilen kişiye rehberlik edecek bir uzman görevlendirilir. Bu uzman, güvenlik tedbirinin uygulama süresince, kişiyi uyuşturucu veya uyarıcı maddenin kullanılmasının etki ve sonuçları hakkında bilgilendirir, kişiye sorumluluk bilincinin gelişmesine yönelik olarak öğütte bulunur ve yol gösterir; kişinin gelişimi ve davranışları hakkında üçer aylık sürelerle rapor düzenleyerek hakime verir.
4. Tedavi süresince devam eden denetimli serbestlik tedbirine, tedavinin sona erdiği tarihten itibaren bir yıl süreyle devam olunur. Denetimli serbestlik tedbirinin uygulanma süresinin uzatımlısına kara verilebilir. Ancak, bu durumda süre üç yıldan fazla olamaz.
5. Uyuşturucu ve uyarıcı madde kullanan kişi hakkında kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde satın almak,kabul etmek ve denetimli serbestlik tedbirinin gereklerine uygun davranmaması halinde infaz edilir. Kişi etkin pişmanlıktan yararlanmışsa, davaya devam olunarak hakkında cezaya hükm olunur.
Etkin Pişmanlık: Madde 192:
1. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarına iştirak etmiş olan kişi, resmi makamlar tarafından haber alınmadan önce, diğer suç ortaklarını ve uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin saklandığı veya imal edildiği yerleri merciine haber verirse, verilen bilginin suç ortaklarının yakalanmasını veya uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ele geçirilmesini sağlaması halinde, hakkında cezaya hükmolunmaz.
2. Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran kişi, resmi makamlar tarafından haber alınmadan önce, bu maddeyi kimden, nerede ve ne zaman temin ettiğini merciine haber vererek suçluların yakalanmalarını veya uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ele geçirilmesini kolaylaştırırsa, hakkında cezaya hükmolunmaz.
3. Bu suçlar haber alındıktan sonra gönüllü olarak, suçun meydana çıkmasına ve fail veya diğer suç ortaklarının yakalanmasına hizmet ve yardım eden kişi hakkında verilecek ceza, yardımın niteliğine göre dörtte birden yarısına kadar indirilir.
4. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi, hakkında kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmaktan dolayı soruşturma başlatılmadan önce resmi makamlara başvurarak tedavi ettirilmesini isterse,cezaya hükmolunmaz.