Etiyopya yönetimi, kuzeyde ilerleyişini sürdüren isyancı Tigray Halk Kurtuluş Cephesinin (TPLF) saldırıları nedeniyle ülkede olağanüstü hal ilan etti.
Tigray’ın başkent Addis Ababa’ya yürümeyi düşündüklerini söylemesinin ardından alınan karar, Başbakan Abiy Ahmed’in vatandaşları kendilerini TPLF’den korumak için silaha sarılmaya çağırmasından iki gün sonra geldi. Addis Ababa’da beş milyondan fazla kişi yaşıyor.
Başta Başbakan Ahmed Abiy’in siyasi reformları nedeniyle ters düşen hükümet ve isyancılar arasında uluslararası arabuluculuk çabaları şu ana dek sonuç vermedi.
Addis Ababa’daki yetkililer şehir sakinlerine silahlarını kaydettirmelerini ve mahallelerini savunmaya hazırlanmalarını söyledi.
Ülkenin kuzeyindeki Tigray bölgesindeki savaş bir yıl önce çıkmıştı.
Etiyopya, böyle bir önlemi en son Şubat 2018’de, iktidarın Abiy’e geçişinden altı ay önce uygulamıştı. Sokağa çıkma yasakları uygulanmış, insanların hareketleri kısıtlanmış ve binlerce kişi gözaltına alınmıştı.
122 milyon nüfuslu Etiyopya’da, Tigray bölgesinde yaklaşık 7 milyon kişi yaşıyor.
Tigraylılar Oromo ve Amharalardan sonra ülkedeki üçüncü büyük etnik toplumu oluşturuyor.
Etiyopya etnik ayrımlara göre büyük ölçüde özerk 10 eyalete bölünmüş bulunuyor ama federal bir merkezi devlet ve kurumları da var.
Etiyopya’nın son imparatoru Haile Selasiye’nin 1974 yılında bir darbe ile devrilmesini izleyen uzun askeri yönetim ve iç savaş döneminde ağır yaralar alan bu bölgede merkezi hükümete karşı derin bir hoşnutsuzluk var.
Tigray, 1 milyondan fazla kişinin öldüğü ve 2 milyonu aşkın insanın göç etmek zorunda kaldığı 1983-1985 yıllarındaki büyük kıtlığın merkezindeydi.
Onlarca yıl devam eden görece istikrar döneminin ardından, 2020 yılının Kasım ayında Tigray bölgesel yönetimi ile federal hükümet güçleri arasında çatışmalar patlak verdi.
ABD yönetimi, “insan hakları ihlalleri” gerekçesiyle Afrika ülkeleri Etiyopya, Gine ve Mali’ye uygulanan gümrük muafiyetini kaldırma niyetini Kongreye bildirmişti.
ABD Başkanı Joe Biden, Kongre üyelerine mektup göndererek, Etiyopya, Gine ve Mali’ye, “Afrika Kalkınma ve Fırsat Kanunu” kapsamında uygulanan gümrük muafiyetine ilişkin yeni adımlar atma niyetinde olduğunu belirtmişti.
Söz konusu ülkelerde son dönemlerde yaşanan insan hakları ihlallerine dikkati çeken Biden, bu durumun kanunun 104. maddesini ihlal ettiğini, bu nedenle de ülkelerin muafiyetinin kaldırılacağını kaydetmişti.
Ayrıntılar geliyor…