Köşeden atılan üçlükler, çok iyi hücumların sonucunda gelir. Bu da köşedeki 3 sayılık atış çizgisinin potaya en yakın olan olmasından kaynaklanıyor. Yaydan ve köşelerden potaya olan uzaklık arasındaki fark Avrupa'da 10/15 cmdir fakat NBA'de daha yüksek bir değer: aslında yay, potaya 7.24 m uzaklıkta fakat iki köşedeki 3 sayılık çizgisi 6.71 cm uzaklıkta. Neredeyse yarım metre fark var bu da sekanslar arasında tercih sebebi.
Direk sonuç, savunmaların buradaki şutları azaltmaya yönelik hareket etmesi. Son dönemlerde, oyuncuyu potaya yönlendirmeye yönelik ciddi bir yakın savunma mevcut. Bu yakın savunmayı yapan savunmacı genelde rakibe karşı kaybediyor fakat 2 sayılık çizgisinin sonundan atılması 3 sayılık atışlara göre daha fazla. Güvenilir şutörler tarafından buradan atılan şutlar genelde korkutucu ve saygı duyulan üçlükler oluyor.
Buradaki soru şu: son dönemlerde buradan atılan üçlükler ne şekilde gelişti? 96/97 sezonundan bu yana atılan şutların trendini gösteren bir grafik ile başlayalım:
Avrupa ile karşılaştırıldığında küçük bir fark var fakat bu grafikten tam da şunu çıkarmayı bekliyorduk: 2 sayılık atış ve serbest atışlarda düşüş yaşanırken, atılan 3 sayılık atışlarda büyük bir artış var.
Bu yeni bir şey değil. Şimdi, NBA'de 3 sayılık atış kullanımının arttığından eminiz.
NBA, kullanılan şutları iki belli alanda belirliyor: bu ayrım ile, şuta yatkınlığı net bir şekilde analiz edebiliyoruz.
Alanlar şu şekilde:
A - Erişimi sınırlı alan: bu alan yayın içindeki kısım. Bu yüzden lay-uplar ve smaçlar sayılıyor;
B- Boyalı alan: bu alanın içinden bulunan atışlar;
C- Orta mesafe: bu alanın dışından fakat yayın içinden bulunan atışlar. Bu alanda, o ünlü uzun mesafeden atılan 2likler sayılıyor.
D- Köşeden 3lük: 3 sayılık atış çizgisinin köşelerinden bulunan atışlar;
E- Yayın gerisinden atılan şutlar;
Daha iyi anlayabilmek adına bu alanları bir resimle gösterelim:
Bu alanların ardından da şu grafiğe bakalım:
Orta mesafe atışlar eskiden çok kullanılıyor olsa da, şu an en az kullanılan atış türü. Fakat, 2 sayılık atışlarda çok bir değişim yok. Köşeden atılan üçlükler ise ciddi derecede artış göstermiş; %8 ile başlayan yayın gerisinden atılan şutlar %25'e çıkmış.
90'lar ve bugün arasında şu fark var: eskiden potaya yakın ve orta mesafe atışlar daha çok kullanılırken, şu an orta mesafedense 3 sayılık atışlar tercih ediliyor.
3 sayılık atış datalarına baktığımızda ise bu eğilimleri görüyoruz:
Tüm şut türlerini karşılaştırdığımızda köşeden atılan üçlüklerde artış var fakat son yıllardaki üç sayılık atış kullanımında düşüş var.
Bu iki trendi açıklayabilecek birkaç faktör var: 90'larda yay gerisinden atışlar çok fazla tercih edilmiyordu. Şutörlerin gelişmesi oyunu da değiştirdi ve oyuncuları bu tarz atışlara yönlendirdi.
Şutörler de değişti: Eskiden işleri sadece yakalayıp atmakken, şimdi sadece bu teknik ile şut atmıyorlar. Korver gibi uzmanlar da hala var, diğer şutlardansa yakalayıp attığında çok daha yüksek yüzdeye sahip olan. Aynı zamanda Curry gibi şutörler de var ve pull-up şutlarındaki yüzde muazzam.
NBA'deki istatistikleri takip eden kişiler sağolsun ki, son 5 sezonda 3 sayılık pull-up atışların %6'dan %9'a çıktığını görebiliyoruz. Sınırlı örneklere dayanan bir data olsa da son dönemde tercih edilen atışlar hakkında bize açık bir fikir veriyor.
3 sayılık atışlar eskiden bu kadar tercih edilmezken, Curry veya Harden gibi şutörler 3 sayılık atış kullanımını arttırıyor.
Pull-up atışlarda, köşedense yay gerisinden üretmek daha kolay çünkü en basit şekilde alanınız daha fazla. Yay gerisinden atılan şutlar genelde koçun daha fazla 3 sayılık atış aradığı, izolasyon hücumlarında da en fazla kullanılan ve pull-up şutörlerin yüksek yüzde ile atmasından etkileniyor. Pull-up şutları köşelerde fazla yeriniz olmadığı için üretmek zordur. Buna ek olarak da rakiplerin köşeden atılan üçlükleri daha iyi savunmaya çalışması ve burada şuta çok fazla izin vermemesi de var.
Bu yüzden, köşeden atılan üçlükler genelde aranan şut tipi fakat şutöre daha fazla alan yaratacak şutlar da aramak gerek. Diğer bir yönden de 3 sayılık atışların orta mesafe şutlara dönüştüğü durumlar var. Dripling sonrası ya da adam değişimi sonrası bulunan fırsatlar etkisini asla kaybetmemiş.
Tabii ki bu trendlerin gelişiminde birçok faktör daha var ama bunların çok daha önemli olduğunu düşünüyorum.
*Luca Cappelletti tarafından yazılmıştır.