Bugün Dünya Yoksullukla Mücadele Günü. Birleşmiş Milletler'in dünyadaki yoksulluğu ortadan kaldırmayı amaçlayarak başlattığı çalışmaların tarihi 1987 yılına uzanıyor. 17 Ekim 1987 günü, 100.000'i aşkın insan Evrensel İnsan Hakları Bildirgesi'nin 1948'de imzalandığı Paris - Trocadero'da bir araya geldi, yoksulluk, şiddet ve açlık kurbanlarını andı. O gün, yoksulluğun bir insan hakları ihlali olduğuna karar verildi. O gün alınan kararlar taşa yazıldı ve bu taşın bir benzeri, bugün Birleşmiş Milletler Merkezi'nde yer alıyor, burada her yıl anma töreni düzenliyor.
Gündemimiz yoksulluk... değil.
Bu yıl, yoksulluğu tüm biçimleriyle ortadan kaldırmak için daha katılımcı politikalar izlemeyi hedefleyen Birleşmiş Milletler, ne yazık ki bu önemli günü Amerika'da da Türkiye'de de Twitter'ın en çok konuşulan konuları arasına sokmayı başaramadı. Türkiye'de sosyal medya bugün Musul'u, siyasilerin yaptığı açıklamaları, Kürk Mantolu Madonna gafını konuşuyor. Kafamız yoksullukla meşgul edemeyeceğimiz kadar dolu diyelim.
Peki Amerika'da durum nasıl?
Bugün Amerika'nın Twitter gündeminde #NationalPastaDay, yani ulusal makarna günü var. Olabilir tabii. Yoksullar da ekmek bulamıyorlarsa makarna yesinler.
Türkiye'de Eylül 2016 Açlık ve Yoksulluk İstatistikleri
Türk-İş Haber Bülteni'nde verilen bilgilere göre Eylül 2016 itibariyle dört kişilik ailenin açlık sınırı 1.386 TL, yoksulluk sınırı 4.515 TL. Mutfak enflasyonu aylık yüzde 1,81 oranında artış gösterdi. Asgari ücret ise ayda net 1.300 TL, ancak bir kişinin geçim maliyeti ayda 1.712 TL. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırmasının 2015 yılı sonuçlarına göre Türkiye'de yaşayan her beş kişiden biri, devletin resmi kurumunun belirlediği kritere göre yoksul.
Yoksulluğun katmanları
Yoksulluğun hissedilir derecede etkili olduğu ülkemizde her birimiz mücadele için elimizi öyle ya da böyle taşın altına koyabiliriz. Ancak her şeyden önce yoksulluğun tek bir nedenle açıklanamayacağını ve ortadan kaldırılamayacağını kabul etmemiz gerekiyor. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki-moon, yoksulluğu şöyle açıklıyor:
"Yoksulluk sadece yetersiz gelirle açıklanamaz. Sağlık hizmetlerine, eğitime ve diğer yaşamsal gerekliliklere kısıtlı erişim imkanı ve çoğu zaman, temel insan haklarının kişinin elinden alınması veya kötüye kullanılması şeklinde kendini gösterir. Yoksulluk içinde yaşayan insanların sesini duyalım ve onlara cevap verelim. Yoksulların her gün karşılaştığı aşağılanma ve dışlanmanın yerine, onların da yoksullukla mücadele çabalarımıza dahil olduğu, insan haklarını koruyacağımız ve yoksulluğu sonsuza kadar ortadan kaldıracağımız çalışmalar yapalım."
Ekonomik kalkınma yeterli değil.
Devletler ve kurumlar uzunca bir süre yoksullukla mücadele için ekonomik kalkınma programları planlayıp gerçekleştirdiler. Ancak 1990'lı yıllarda ekonomik kalkınmanın tek başına yeterli olmadığı fark edildi ve yerini insani kalkınmaya bıraktı. Ekonomik büyümenin insan kapasitesine yatırım yapılmadığı ve yaşam standartları yükseltilmediği sürece yeterli farkı yaratmadığını fark eden kuruluşlar, eğitim, sağlık gibi insana yönelik yatırımların önemine de vurgu yapmaya başladılar.
Yani "yoksullukla mücadele etmek için elinizde avucunuzda ne varsa paylaşın" hem doğru hem de yanlış bir önerme. Vereceğiniz destek para olmak zorunda değil, bilgi sahibi olduğunuz bir konuda eğitim gönüllüsü olarak da yoksullukla mücadele edebilirsiniz.
Ancak her şeyden önce yapmamız gereken farkında olmak ve boş şikayetleri bırakıp harekete geçmek.