Mide yanması, boğaz ve üst karın bölgesinde ortaya çıkan bir yanma hissidir ve genelde ağızda ekşi bir tatla birlikte kendini gösterir. Sebebi midede bulunan asitlerin yemek borusuna kaçmasıdır ve genelde fazla yemekten veya uzanmaktan kaynaklanır. Dünya nüfusunun neredeyse %12’si ona dair problemler yaşar.
Ayrıca reflünün de en yaygın belirtileri arasındadır. Buna karşın reflü olmadan da mide yanması ihtimali vardır.
Mide Yanmasının Sebepleri
Yemek borusu, yemekleri mideye kadar ulaştıran bir borunun adıdır. Mide ve yemek borusunun buluştuğu noktada bir kapakçık vardır ve bu genelde kapalıdır. Bu sayede yemeklerin ve midedeki içeriklerin yemek borusuna taşmaları önlenir. Tükürük ve gıdaların mideye girmesine izin verir ve sonra tekrar kapanır.
Eğer bu kapakçıkta bir güçsüzlük veya gevşeme ortaya çıkarsa, midedeki şeyler tekrar yemek borusuna kaçabilirler. Buna reflü adı verilir. Mide sıvıları yemek borusunun dokusunu rahatsız edebilir ve mide yanması adı verilen yanma hissine yol açarlar. Eğer sıvılar burada kalırlarsa, inflamasyona, ağrıya ve rahatsızlığa da yol açarlar.
Bazen gebelikte mide yanmasının daha şiddetli olduğu görülebilir çünkü gebelikte salgılanan progesteron hormonu, mide kapakçığının gevşemesine yol açar ve bu da reflü veya mide yanması ile sonuçlanır. Mide yanması genelde sadece yemekten sonra olur ve ardından yatınca veya uzanınca daha kötü hale gelir.
Mide Yanması İçin Evde Çözümler
Mide yanmasını önlemek, belirtileri ortadan kaldırmanın en önemli yoludur. Ancak bu yanma oluştuğu zaman reflüyü hızlıca ortadan kaldırabilecek bazı evde çözümler mevcutlar.
Tetikleyici Gıdalardan Kaçının
Belli tetikleyici gıdaları tüketmek reflüye yol açabilir. Bu gıdalardan kaçınmak midenizdeki asit miktarını azaltır ve böylece mide yanmasını da azaltmaya veya önlemeye yardımcı olabilir.
Midenize biraz zaman tanımak ve yemek borusunun iyileşmesini sağlamak için tetikleyici gıdalara 2 hafta kadar ara verin. Bir yemek günlüğü tutun ve hangi gıdaların tetikleyici olduklarını takip edin.
Kaçınılacak gıdalar genelde şu şekilde olur:
- Alkollü içecekler
- Kafein
- Gazlı içecekler
- Çikolata
- Turunçgiller
- Kahve
- Soğan ve sarımsak
- Kızarmış, yüksek yağlı gıdalar
- Nane
- Baharatlı gıdalar
- Domates ve domates temelli gıdalar
Sakız Çiğneyin
Mide yanması söz konusu olduğunda muhtemelen onu ortadan kaldırmak için her şeyi deneyeceksinizdir. Sakız çiğnemenin bu konuda yardımcı olabildiği belirtiliyor ve sebebi de şöyle:
Sakız çiğnemek yutkunmanın artmasını sağlar ve bu da yemek borusundaki asitlerin daha kolay temizlenmelerine yardımcı olur. Yapılan bir çalışmada yemekten sonra yarım saat kadar şekersiz sakız çiğnemenin reflüyü azalttığı görülmüş.
Ayrıca sakız çiğnemek salyada artışa yol açar ve bu da midedeki asitlerin nötralize edilmelerine yardımcı olur. Böylece yemek borusu o kadar yük altında kalmaz. Ancak nanesiz ve aromasız bir sakız çiğnemeye özen gösterin.
Alkolden Kaçının
Alkol tüketmek asit üretiminde artışa yol açabilir ve mide yanması gibi reflü belirtilerinde artış sağlar. Reflü ve alkol tüketimi arasındaki ilişkiye dair daha fazla araştırma gerekli olsa da, alkolün yemek borusuna zarar verebildiği biliniyor ve bu nedenle hali hazırda mide yanması olanlar için pek de önerilesi değildir.
Tetikleyici gıdalar gibi alkol de farklı insanları farklı etkiler. Tükettiğiniz içeceklere dair bir günlük tutun ve belirtilere göz atın. Böylece hangi içecekleri azaltmanız gerektiğini fark edebilirsiniz.
Alkolü tetikleyici diğer içeceklerle karıştırmaktan da çekinin. Örneğin portakal suyu ve gazlı içecekler genelde reflü ve mide yanması konusunda tetikleyicilerdir. Bunlar yerine havuç suyu, elma suyu veya su gibi daha az tetikleyici şeyler tüketin.
Yatmadan en az 2 saat önce alkol alımını bırakın. Alkol aldıktan sonra doğrudan yatmak mide yanması belirtilerini arttırabilir.
Yatağı Yükseltin
Gecenin bir yarısı mide yanması ile kalkmak güzel bir duygu değildir. Düz bir şekilde sırtüstü yatmak mide sıvılarının yemek borusuna kaçmasını engellemez. Bu nedenle yatağın baş kısmını bir yastıkla yükseltmeye çalışın. Böylece asitlerin midede kalması kolaylaşır.
Ayrıca yatağa gitmeden 3 saat öncesinde yemeye son vermek de iyi bir fikir olur. Midenizde ne kadar az gıda olursa, mide yanmasına kapılma ihtimaliniz de o kadar az olur.
Eğer ev çözümleri yeterli gelmiyorsa, antasitler, H2 blockerlar, proton pompası inhibitörleri gibi ilaçlar en iyi seçenek olurlar. Doktorunuz bu konuda size daha fazla bilgi verebilir.
Ne Zaman Doktora Görünmeli?
Göğsünüzdeki yanma hissi kalp krizine benziyorsa bunu es geçmeyin. Eğer devamlı göğüs ağrısı varsa ve ev çözümleri ile reçetesiz ilaçlar fayda sağlamıyorlarsa, bir doktorla görüşme vakti gelmiş demektir.
Ayrıca yutkunma zorluğu, bilinçsiz kilo kaybı, kanlı kusmuk gibi problemler varsa da doktora görünün. Mide yanması belirtileri genelde yemekten veya yattıktan sonra ortaya çıkar. Diğer bazı belirtileri şöyle:
- Göğüsten ağza doğru gelen yanma hissi
- Boğazda kitle veya dolgunluk hissi
- Bazen gıdalarla birlikte asit geğirme
- Ağızda özellikle yatınca ekşi tat
- Öksürük veya hırıltılı ses
- Bulantı, kusma ve geğirme
Normalden farklı hale gelen veya geçmeyen göğüs ağrısı için doktora görünün. Ağrıyı gözardı etmeyin ve kendi kendine geçmesini beklemeyin çünkü kalp krizi işareti olabilir. Hızlı davranmak hayatınızı kurtarabilir.
Kalp Krizi Belirtileri
- Aniden ortaya çıkan, gelip geçebilen hafif veya yoğun ağrı
- Göğüs bölgesinde basınç, sıkışma, dolgunluk veya yanma
- Göğüsten kollara yayılan yanma veya ağrı hissi
- Nefes darlığı, bulantı ve kusma
- Sıradışı yorgunluk, bazen günler sürer
- Belde, omuzlarda ve çenede ağrı
- Aniden gelen baş dönmesi
- Soğuk terler dökmek
Sonuç Olarak
Ev çözümleri mide yanmasına anlık çözüm olsalar da, bunlar geçicilerdir. Eğer reçetesiz ilaçlar ve ev çözümlerine rağmen sık sık mide yanması varsa, bir doktora görünmek faydalı olabilir.
Buna ek olarak mide yanması belirtilerinin kalp krizi belirtilerine benzeyebileceğini unutmayın. Eğer göğüs ağrısı yaşarken kalp krizinin başka belirtilerini de görürseniz, hemen doktora ulaşın. Hızlı davranmak hayatınızı kurtarabilir.