- Slides: 9
Öğrenmede Öncelik- Sonralık Etkisi
Öncelik-Sonralık Etkisi Altın Saatlerin Yanlış Kullanılması İyi niyetle bile olsa, öncelik-sonralık etkisi hakkında az bilgi sahibi olan öğretmenler şunları yapabilir: O dersin amacını söyleyip dikkatleri topladıktan sonra öğretmen yoklama yapar, o gün için verilen ödevleri toplar, okula gelmeyen öğrencilerden raporlarını ister, okul-sonrasında düzenlenecek kulüp toplantısı hakkında duyuru yapar.
Yeni konuya geçeceği sırada öğrenciler çoktan ölü zamana geçmiştir. Son olarak öğretmen, öğrencilere ders sırasında çok uslu olduklarını, son beş dakikada (yani 2. altın saat sırasında) sessiz durmaları koşuluyla istediklerini yapabileceklerini söyler. Bu senaryoyu daha önce gözlemledim ve bir sonraki gün öğrencilerin dün kimin gelmediğini, okuldan sonra hangi kulübün toplantısı olduğunu ve dersin sonunda ne yaptıklarını hatırladıklarını kanıtlayabilirim. Ancak yeni öğrendikleri konuyu hatırlamak zordu çünkü akılda tutmanın en az olduğu zaman öğrencilere sunulmuştu.
Öğrenme Dilimi Sırasında Bilgilerin Akılda Kalması (Saklanması) En iyi; İlk karşılaştığımız şeyi (1. altın saat) ve Son karşılaştığımız şeyi (2. altın saat) hatırlarız. En az yarıdan hemen sonra karşılaştığımız şeyi hatırlarız.
Öğrenme Dilimi Sırasında Bilgilerin Akılda Kalması (Saklanması)
Sınıfta bu etkiyi kullanmakla ilgili birkaç görüş şöyledir: Altın saat sırasında ilk olarak yeni konuyu öğretiniz (öğrencinin dikkatini topladıktan sonra). Bu bilgiyi zihinde tutmanın en güçlü olduğu zamandır. Ayrıca öğrencilerin anlamakta zorlandığı kavramları yeniden öğretmek için iyi bir zaman da olabilir. Dersin başında öğrencilere işlemeye başlayacağınız yeni konuyla ilgili birşey bilip bilmediklerini sormaktan kaçınınız. Bu yeni bir konuysa, öğrencilerin çoğunun bunun hakkında bilgi sahibi olmaması mümkündür.
Ancak herzaman konuyla ne kadar alakasız olsa da, tahmin sonucu doğru olmadığı anlaşılan bilgileri aklında tutmaya hazır öğrenciler olacaktır. Çünkü bu, söylenenlerin en çok akılda kaldığı zamandır, yanlış bilgi de olsa söylenenlerin neredeyse hepsi büyük ihtimalle akılda kalacaktır. Doğru bilgi edindiklerinden emin olmak için bilgiyi ve örnekleri siz veriniz.
Devamsızlık raporlarını toplamak, yoklama almak gibi sınıf yönetimi işleri için çok değerli olan bu altın saatleri kullanmaktan kaçınınız. Bütün bunları öğrencilerin dikkatini toplamadan önce ya da ölü zamanda yapınız. Öğrencilerin yeni öğrendiklerini tekrar etmeleri ya da geçmişte öğrenilenlerle yenileri arasında bağlantı kurup tartışmaları için ölü zamanı kullanınız. Öğrenilenlerin ölü zamanda da akılda tutulduğunu ancak bunun için daha çok çaba ve dikkat harcamak gerektiğini unutmayınız.
Kapanışı (konunun toparlanmasını) 2. altın saatte yapınız. Bu, öğrencinin yeni öğrendiklerini anlayıp kavraması, konu hakkında karara varması, uzun vadeli belleğe nasıl ve nerede aktarılacağını belirlemesi için son fırsattır. O nedenle, öğrencinin beyninin bu süre içinde çalışması önemlidir. Tekrar etmek istiyorsanız, bunu kapanıştan hemen önce yapınız, böylece kapanışta edinilen bilginin doğru olmasının ihtimalini yükseltirsiniz. Kapanış yerine tekrar etmenin, bilginin akılda tutulması açısından değeri azdır.