Bologna Süreci
Bologna Süreci, Avrupa Yükseköğretim Alanı yaratmayı hedefleyen bir reform sürecidir.
Pek çok uluslararası kuruluşun işbirliği ile 47 üye ülke tarafından oluşturulan ve sürdürülen, alışılmışın dışında bir süreçtir. Sürece üyelik hükümetler/devletlerarası herhangi bir anlaşmaya dayanmamaktadır. Bologna Süreci kapsamında yayımlanan bildirilerin yasal bir bağlayıcılığı bulunmamaktadır.
Bologna Sürecinin oluşturmayı hedeflediği Avrupa Yükseköğretim Alanı içerisinde yer alan ülke vatandaşları, yükseköğrenim görmek ya da çalışmak amaçları ile Avrupa’da kolayca dolaşabileceklerdir. Avrupa, gerek yükseköğretim ve gerekse iş imkanları açısından dünyanın diğer bölgelerinden kişiler tarafından tercih edilir hale getirilecektir.
Avrupa Yükseköğretim Alanında temel amaç, yükseköğretim sistemlerinin kendilerine özgü farklılıkları korunarak, birbirleriyle karşılaştırılabilir olması ve uyumlu hale getirilmesidir. Bu şekilde, bir ülkeden veya yükseköğretim sisteminden bir diğerine geçişin kolaylaşması ve böylece öğrenciler ve öğretim görevlilerin hareketliliği ve istihdamının artırılması planlanmaktadır.
Temel Kavramlar
Öğrenme Çıktıları (Learning Outcomes): Bir öğrenme sürecinin tamamlanmasının ardından öğrenenin neyi bileceğinin, neyi kavrayacağının ve neyi yapabileceğinin ifade edilmesidir.
Yeterlik (Qualification): Geçerliliği kabul edilen bir yükseköğretim programının başarıyla tamamlanması sonucu o program için öngörülen öğrenme çıktılarının kazanıldığını onaylayan ve yetkili bir otorite tarafından basılı olarak verilen derece, diploma veya sertifika türü belgedir.
Yetkinlik (Competence): Bilgiyi, kişisel, sosyal ve/veya metodolojik becerileri iş ve çalışma ortamları ile mesleki ve kişisel gelişim konusunda kullanabilme yeteneğidir. EQF-LLL kapsamında “yetkinlik”, sorumluluk ve özerklik kavramları ile tanımlanır.
Alan: Mesleki faaliyetlerin, ana ekonomik fonksiyonları, ürünleri, hizmet ya da teknolojilerine dayalı olarak gruplandırıldığı alanlardır.
Hareketlilik (Mobility): Ulusal ya da uluslararası değişim programları kapsamında öğrenci, öğretim elemanları ve idari personelin çalışmalarının belli bir dönemini bulundukları şehir/ülkenin dışında devam ettirmeleridir.
Tanınma (Recognition): Bir öğrencinin bir yükseköğretim kurumunda geçirdiği ve başarı ile tamamladığı eğitim süresinin bir başka kurum tarafından kabul edilmesidir.
Kalite Güvencesi (Quality Assurance-QA): Bir yükseköğretim kurumunun ve/veya eğitim program/ programlarının Yükseköğretimde Avrupa Kalite Güvencesi İlke ve Standartları kapsamında tanımlanmış iç ve dış kalite standartları ile uyumlu kalite/performans süreçlerini tam olarak yerine getirdiğine dair güvence sağlayabilmek için yapılan tüm planlı ve sistemli işlemlerdir.
AKTS-Avrupa Kredi Transfer ve Biriktirme Sistemi (ECTS-European Credit Transfer and Accumulation System): Avrupa ülkeleri arasında kredi transferi ile eğitim sistemlerinin şeffaflığını arttırmak, öğrenci hareketliliğini kolaylaştırmak ve genel olarak bir akademik yıl içerisinde bir öğretim programından hedeflenen öğrenme çıktılarına ulaşabilmek için öğrenenin harcadığı zamanın (iş yükünün) 60 kredi olarak kabul edildiği ve derslerin kredilendirildiği kredi sistemidir.
Kredi (Credit): Öğrenme hacminin, öğrenme çıktıları ve ilgili iş yükünün başarılmasına bağlı olarak, rakamsal ifade şeklidir. ECTS ile ilgili olarak ise, kredi, öğrenci iş yükünün zamana bağlı ölçü birimidir.
İş Yükü (Workload): Öğrenme çıktılarının başarılabilmesi için gerekebilecek dersler, seminerler, sunumlar, uygulamalar, özel dersler, bilgi toplama, araştırma vb. öğrenme aktivitelerinin niceliksel ölçüsüdür.
Diploma Eki-DE (Diploma Supplement-DS): Uluslararası şeffaflığı, akademik ve mesleki yeterliklerin tanınmasını kolaylaştırmak amacıyla Avrupa Komisyonu, Avrupa Konseyi ve UNESCO/CEPES tarafından geliştirilen bir model çerçevesinde bir yükseköğretim programından mezun olanların diplomalarına ek olarak verilen ve mezun olunan programın niteliği, düzeyi, içeriği ve kapsamı hakkında bilgi veren belgedir.
Diploma Eki Etiketi (Diploma Supplement Label): Yaygın olarak kullanılan bir Avrupa dilinde, doğru şekilde hazırlanmış Diploma Eki’ni bütün lisans ve yüksek lisans mezunlarına otomatik ve ücretsiz olarak verebilen yükseköğretim kurumlarına Avrupa Komisyonu tarafından verilen belgedir.
Avrupa Yükseköğretim Alanı-AYA (European Higher Education AreaEHEA): Avrupa düzeyinde yükseköğretim sistemlerinin farklılıklarını ve yükseköğretim kurumlarının özerkliklerini koruyarak, Avrupa toplumunun ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarına uygun, ortak referans noktalarına dayalı anlaşılabilir, karşılaştırılabilir ulusal yükseköğretim sistemleri oluşturmak, yükseköğretim kurumları arasında işbirliğini, hareketliliği ve mezunların istihdam edilebilirliğini arttırmak ve bu sayede yükseköğretimde Avrupa boyutunu öne çıkarmak için Bologna Sürecine dahil ülkelerin Eğitim Bakanlarının 19 Haziran 1999 tarihli ortak deklarasyonu ile başlattıkları Avrupa ülkelerinin yükseköğretim yapılanmasıdır.