İpuçları
Olumlu olun.
Yanlış ya da yanıltıcı bilgi vermeyin.
Dilbilgisi ve yazım kurallarına dikkat edin.
Mümkün olduğunca kısa ve öz bir özgeçmiş hazırlayın.
Gereksiz kelimeler kullanmayın.
Politik ve dini içerik kullanmayın.
Açık ve net olarak kendinizi ifade edin.
Başvurduğunuz pozisyon ya da kariyer hedefinizle ilgili olmayan özelliklerinizden bahsetmeyin.
Eğer kapak yazınızda kariyer hedefinizden bahsediyorsanız özgeçmişinizde tekrar bahsetmeyin.
Özgeçmişinizi tamamladıktan sonra başka bir kişinin okumasını sağlayın ve yorumlarını alın.
Özgeçmişin size işi değil görüşmeyi sağladığını unutmayın.
Özgeçmiş yazmanın değişmez formülleri olmadığını unutmayın. Özgeçmişinizi vurgulamak istediğiniz özellikleriniz ve geçmiş deneyimlerinizi göz önünde bulundurarak farklı şekillerde hazırlayabilirsiniz.
En sık kullanılan özgeçmiş tipleri kronolojik ve işlevsel özgeçmişler olarak nitelenebilir. Son yıllarda yoğun olarak kullanılan diğer bir tip ise kronolojik ve işlevsel tiplerin bir araya getirilmesi ile oluşan karma özgeçmişlerdir. Kronolojik En çok kullanılan özgeçmiş formatıdır. Bu formatta, temel olarak iş deneyimlerinin vurgulanması amaçlanır. En yeni iş deneyimi en başta olmak üzere kronolojik olarak iş deneyimleri belirtilir.
Özgeçmiş nedir
Özgeçmiş, başvurulan işe uygun özellikleri ve başarıları özetleyen bir sunumdur. İyi bir özgeçmiş sizin kim olduğunuzu, bugüne değin neler yaptığınızı, ne tür becerileriniz olduğunu, ne bildiğiniz ve ne yapmak istediğinizi anlatan bir özettir. İşverenler;
'Bizim için neler yapabilir?'
'Bilgi ve yetenekleri nelerdir?'
'Kişisel özellikleri, değerleri nelerdir?'
'Özellikleri işin gerektirdiği özellikler mi?'
gibi sorulara cevap ararlar. Dolayısıyla özgeçmişiniz bu sorulara cevap verebiliyor nitelikte olmalıdır. Kısacası özgeçmişiniz işverenlere; 'Ben bu işi yapabilirim.' 'Ben bu işi istiyorum.' 'Ben bu işe ve firmaya uyum sağlayabilirim' mesajlarını verebiliyor olmalıdır.
Özgeçmiş hazırlamaya başlamadan önce
Özgeçmiş hazırlamaya başlamadan önce hedefinizi belirlemeli ve bu hedefe yönelik olarak özgeçmişinizi hazırlıyor olmalısınız. Özgeçmişinizi genel olarak bilgi, beceri ve başarılarınızı yansıtmak üzere hazırlayabilirsiniz. Ancak spesifik olarak bir pozisyona başvuruda bulunuyorsanız, özgeçmişiniz o işin gerekliliklerine göre hazırlanmış olmalıdır. Söz konusu iş için gerekli bilgi, beceri ve kişilik özellikleri incelenerek hazırlanmış özgeçmiş daha başarılı sonuç verecek ve o işe sizin diğer kişilere göre daha uygun olabileceğinizi gösterebilecektir. Diğer bir deyişle, tek ve standart bir özgeçmiş yerine, başvurulan işin özelliklerine göre şekillendirilmiş özgeçmişler hazırlamak daha yararlı olacaktır.
Özgeçmişte nelerden bahsetmeliyim
Özgeçmişiniz kendi tanıtımınızı yaptığınız önemli bir araçtır. Dolayısıyla, özgeçmişinizde yer alacak bilgiler sizi iyi tanımlayabiliyor olmalıdır. Bir özgeçmişte yer alması gereken temel bilgiler:
Kişisel Bilgiler: İsim, soyadı, adres, telefon, e-mail, doğum tarihi gibi bilgilerden oluşur.
Kariyer Hedefi: Kısa ve öz bir şekilde kariyer hedefinizi, istediğiniz işin niteliklerini tanımladığınız alandır.(Eğer kapak sayfasında kariyer hedefinizden bahsettiyseniz özgeçmişinizde tekrar bahsetmenize gerek olmayabilir.)
Profesyonel Deneyim (İş Deneyimi): En son iş deneyiminizden başlayarak tüm iş deneyimlerinizi, söz konusu işlerinizdeki sorumluluk ve başarılarınızı belirterek yazacağınız alandır. Burada önemli olan tarihler arasında tutarsızlık olmaması, sorumlulukların öz olarak yansıtılabilmesidir.
Eğitim: En son eğitim bilgilerinizden başlayarak, bu konudaki kariyerinizi belirteceğiniz alandır.
İşle İlgili Beceriler: İş yaşamınızda önemli olabileceğini düşündüğünüz teknik ve teknik olmayan bilgi ve becerilerinizi içerir. Bilgisayar ve yabancı dil bilgisi, teknik bilgi ve beceriler burada yer alabilecek bilgilerdir. İlgi alanları, ödüller, gönüllü faaliyetler, yayınlanmış eserler gibi bilgiler başvurulan iş ya da kariyer hedefleri açısından önem taşıyorsa bahsedilmelidir.
Referanslar ise, isteğe bağlı olarak yer alacak bir bölümdür. Belirtilecek bir referans varsa yazılmalı yoksa bu alan özgeçmişte yer almamalıdır. Referans olarak belirtilecek kişilerin daha önce birlikte çalışılmış kişiler olması tercih edilmelidir. Aynı zamanda, referans olarak belirtilen bu kişilerin önceden izinlerinin alınmış olması da oldukça önemlidir.
Özgeçmiş türleri
Kronolojik özgeçmiş, eğer son çalışılan iş başvurulan işle paralellik taşıyorsa yararlı olabilir. Kariyer değişikliği yapmak isteyen, çalışma hayatına ara vermiş kişilerin kronolojik özgeçmiş kullanmaları olumsuz sonuç verebilir.
İşlevsel Özgeçmiş Kronolojik özgeçmişten farklı olarak bu tip özgeçmişlerde kişinin beceri ve başarıları vurgulanmaktadır. İş deneyimi özet olarak yer almakta ve beceri ve başarılar en başta sunulmaktadır. Böylelikle, özgeçmişi gözden geçirecek kişinin işin gerektirdiği özelliklerle sizin özellikleriniz arasında bağlantıyı kurması sağlanmış olur. İşlevsel özgeçmiş, özellikle benzer iş deneyimlerine sahip kişiler için oldukça yararlı olabilir. Böylece, çarpıcı olamayacak bir iş deneyimi oldukça etkili bir şekilde anlatılmış olacaktır. İşlevsel özgeçmişler zaman zaman "Bazı bilgiler saklanıyor mu?" endişesini gündeme getirebilecek olsa da bilgi ve becerilerini vurgulamasına yardımcı olur.
Karma özgeçmişler, işlevsel ve fonksiyonel özgeçmişlerin bir araya getirildiği özgeçmiş tipleridir. Bu formatta hazırlanmış özgeçmişlerde işlevsel özgeçmişin tüm yapısı korunur ve iş deneyimi daha belirgin bir halde sunulur. İş deneyimi işlevsel özgeçmişe göre daha fazla, kronolojik özgeçmişe göre ise daha az belirgindir. Böylece hem bilgi, beceri ve başarılar daha net olarak ortaya konulabilir; hem de "Bazı bilgiler saklanıyor mu?" endişesi ortadan kaldırılmış olur. Karma özgeçmişler pek çok açıdan uygun olsa da, halen çoğu işveren kronolojik özgeçmişleri daha kolay takip edilebilir ve anlaşılır olarak değerlendirmektedir.