

Yabancı Bir Dili Dinleyen Bebekler: Dilleri Çabuk Kavrıyorlar


Yeni yapılan bir araştırma, yaşamlarının ilk dokuz ayında, yabancı dildeki konuşmaları duyan çocukların, okulda veya bir yetişkin olduktan sonra, dilleri daha kolay kavradığını ortaya çıkardı.
Ancak bebekken, yalnızca ana dillerindeki konuşmaları duyanlar, ana dillerinde kullanılmayan biraz farklı sesleri ayırmada yetersiz kalıyorlar.
Bristol Üniversitesi'nden psikologlar, bebeklikte; beynin gelişirken, "programlama süreci"nden geçtiğini buldu. Bu programlama, ömrü boyunca, ana dilindeki anahtar sesleri tanıma yeteneği sağlıyor.
Bu süreç; ana dilde kullanılmayan başka sesleri süzerken; beynin, konuşmayı anlamlandırmasına yarıyor. Ancak bunun yanında, yabancı dillere ait tanıdık olmayan sesleri ayırt etmesini zorlaştırıyor.
En önemlisi de, ilk bir kaç aylıkken, çok sayıda dile muhatap olan bebekler, duydukları tüm dillerdeki sesleri tanıma yeteneği kazanıyorlar.
Örneğin, İngiliz konuşmacılar, yalnızca tek bir "k" kelimesini tanırlar. Fakat, İrlandalı, Rus ve Turk konuşmacılar, o dillerde farklı anlamlar oluşturan ince ve kalın "k" sesini ayırdedebilir.
Bristol'de dilbilimsel psikolojide uzman Dr. Nina Kazanina şöyle söylüyor:
"Bir bebek doğduğu zaman, bütün konuşma tiplerinde kullanılan kelimeleri, farketme yeteneğine sahiptir. Hatta bebeğin Anne ve babası İngiliz olsa bile, Yunanca ve Çince sesli harfleri ayırdetme yeteneğine sahiptir. Bir bebek, 6 ay yalnızca ana dilindeki sesli harfleri tanıyabilir, sonraki iki üç ay içinde sessiz harfleri tanıyor. Böylece yaklaşık 9-10 aylık olan bebeğin, evrensel dil yeteneği, kendi ana diliyle sınırlanmış oluyor.
Bunun böyle olmasının sebebi; beynin, ana dilin içeriğinde bulunan ve konuşmada kullanılan kelimeleri anlamaya çalışmasıdır. Bu yüzden, kelimeleri anlamasını kolaylaştıracak, bir çeşit eleme işlemi uyguluyor.
Dr. Kazanina; beyinde farklı konuşmalara ait seslere karşılık gelen elektriksel aktivitenin yerini ve seviyesini ölçen teknikler kullanıyor. Dr. Kazanina, İrlandalı bir konuşmacının, kalın ve ince "k" ve "g" kelimelerini dinlediğinde beyninde iki farklı aktivite durumu oluşturduğunu; ancak İngilizlerin, sesler arasındaki ince farkı anlama kabiliyetleri olmadığından, konuşmacıların her iki kelime için yalnızca tek bir aktivite durumu oluşturduğunu buldu. Dr. Kazanina sözlerine şöyle devam etti:
"Beynin bu özelliği, ana dilin kullanımı için faydalı iken, yabancı dilleri öğrenmekte, olumsuz etkisi olabilir. Yabancı sesler, genellikle ana dil süzgecinden geçirilerek katagorize edilirler. Ve bu yüzden, yanlış anlamaya yol açarlar."
Dr. Kazanina, bu durumun; İngiliz konuşmacıların ana dilinde, Fransızca ile daha fazla benzer sese sahip olmalarına rağmen, İtalyan ve İspanyol konuşmacılarla karşılaştırıldığında niçin Fransızcayı öğrenmekte zorlandığını açıklayacağına inanıyor. Ancak etki, karşıt yönde de işleyebilir. İngiliz konuşmacılar, Rusların sesli kelimelerini, daha kolay öğrenirler. Çünkü İngilizler, daha çok sesli harfe sahip. Bu da onları daha geniş bir repertuara sahip hale getiriyor.
Benzer şekilde Japon ve Çinli konuşmacılar da, "r" ve "l" harflerini ayırt edemedikleri için, İngilizceyi konuşmakta zorluk çekiyorlar.
Dr. Kazanina şunları ekliyor:
"Almanca ve İsveççe gibi diller, muhtemelen İngilizceyle daha fazla ses paylaşıyor ve bu yüzden İngiliz konuşmacılar için bu dilleri öğrenmek, diğer dillere göre nispeten daha kolaydır. Ancak gramer ve cümle yapısı gibi diğer özellikleri de unutmamalısınız."
Washington Üniversitesi tarafından yapılan ayrı bir çalışma; bebeklere, ilk zamanlarında farklı diller konuşmanın, daha sonraki zamanlarda yeni dilleri öğrenmelerinde yardımcı olması açısından önemli olacağını gösterdi. Araştırmacılar, haftada sadece bir saat Çince konuşulan bebeklerin, büyüdüklerinde Çince konuşmaları daha kolay tanıdıklarını tespit etti.
Güncelleme: 23/05/2008
Kaynak: Richard Gray, "Babies Who Hear Foreign Speech Pick Up Languages Faster", telegraph.co.uk, Çev. Şerife Bayraktar, 10/05/2008