Sitrik asit uzun yıllar önce ilk kez “limon suyundan” elde edilmiştir ve en önemli gıda katkı maddelerinden biridir. Gıda sektörü dışında ise; kozmetik, ilaç sanayi, temizlik gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Bazı meyvelerin içerisinde doğal olarak bulunan sitrik asit, aynı zamanda sebzelerin içerisinde de bulunmaktadır.
Sitrik Asit İçeren Sebze Ve Meyvelerin Bazıları Şunlardır:
- Limon
- Misket Limonu
- Portakal
- Greyfurt
- Mandalina
- Ananas
- Çilek
- Ahududu
- Kızılcık
- Kiraz
- Domates
Gıda Katkı Maddesi Olarak Kullanılan Sitrik Asitin Faydaları Nelerdir? Ne İşe Yarar?
- pH’yı kontrol etmek, değiştirmek ve istenilen düzeyi sağlamak amacıyla kullanılır.
- Zararlı mikroorganizmaları yok edici etkisi vardır.
- Artmış asidite, mikroorganizmaların üremesini inhibe ederek bazı besinlerin raf ömrünü uzatır.
- Meyve ve sebzelerde enzimatik kararmayı önler.
- Demir ve bakırla bağlanarak yağların acımasını geciktirir.
- Besinlerin tatlılık, mayhoşluk gibi özelliklerini etkileyerek istenilen lezzetin elde edilmesini sağlarlar.
- Yapılan bazı çalışmalarda sitrik asitin sinir hücrelerini hasara ve dejenerasyonlara karşı koruduğu görülmüştür.
- Beyin lipit peroksidasyonunu ve infilamasyonu azaltır.
- Karaciğer hasarını azaltıcı etkisi vardır.
- Oksidatif stres oksijen ürünleri ve antioksidan savunma mekanizmaları arasındaki ilişkiyi belirtmek için kullanılan bir terimdir. Sitrik asitin oksidatif stresi engelleyici bir etkisi vardır.
Sitrik Asitin Kullanım Alanları:
Paketlenmiş Gıdalar: Konserve ve kavanozlanmış ürünlerin uzun süre taze kalmasını sağlamak için “sitrik asit” kullanılır.
Şarap: Sitrik asit, yiyecek veya içeceklerin asiditesini dengeler. Bazı şarap üreticileri tarafından tadı iyileştirmek için de kullanılır.
İlaçlar: Bazı kremlerin içeriğinde sitrik asit bulunur. Enfeksiyonları temizlemeye yardımcı olmak amacıyla kullanılır. Oral yolla alınan sitrik asit içeren ilaçlar ise idrarınızın asiditesini dengeler.
Kozmetik: Kozmetik ürünlerinin kullanım süresini uzatmak için kullanılır. Ayrıca bazı kremlerde cildin nem dengesini sağlayabilmek amacıyla da kullanılmaktadır.
Temizlik Malzemeleri: Leke ve kokuların giderilmesine yardımcı olur.
Dezenfektanlar: Sitrik asit bazı bakteri ve virüslerin öldürülmesinde etkilidir. Birçok dezenfektanın içeriğinde de bulunur. Örneğin; el dezenfektanları, böcek spreyleri, burun spreyleri.
Hangi Durumlarda Sitrik Asit Kullanımı Sağlık İçin Bir Risk Faktörüdür?
- Cildinize uzun süre veya yoğun olarak temas ettiğinde batma ve şişmeye neden olabilir.
- Gözle temas ettiğinde yakıcı bir etkisi vardır. Bol su ile durulanmalıdır.
- Sitrik asit içeren yiyecek ve içecekler dişinizin dış katmanınızı aşındırabilir ve dişlerinizde hassasiyete sebep olabilir.
- Oral yolla yüksek dozda alındığında; mide bulantısı veya kusma gibi yan etkilere sebep olabilir.
Güvenli Kullanıldığı Sürece Sağlık İçin Risk Oluşturmaz
Sitrik asit kullanımı ile ilgi çok fazla doğru bilinen yanlış ve önyargı vardır. Oysa sitrik asit günlük beslenmemizde yer alan limon, portakal gibi meyvelerde bol miktarda bulunan ve metabolizma sonucu vücudumuzda oluşan bir maddedir. Besinlerimize katılması sırasında belirtilen yararları sağlar ve güvenli bir şekilde kullanıldığı sürece hiçbir sağlık riski oluşturmaz.