Çokkültürlülükle ilk ilişkisini babası Remzi Zarakolu sayesinde kurmuştu. Adalar Kaymakamı'ydı babası. Bu yüzden Büyükada'da doğmuştu. Azınlıklarla tanışmıştı babası sayesinde. Rum komşuları, Ermeni aile dostları, Yahudi okul arkadaşları vardı. 6-7 Eylül olaylarına babası Şişli Kaymakamı'yken tanık olmuştu. Bu olay 'çocukluğuna ilişkin bir dehşet anısı' olarak hep kaldı belleğinde. Spiro amca, Ester halaAslında köy öğretmeniydi babası. Tokat'ın Niksar ilçesine bağlı bir Alevi köyünde çalışırken dışarıdan Pertevnial Lisesi'ni, Ankara Hukuk'u bitirmişti. Sonra kaymakamlıkta mahiyet memuru olmuştu. Ardından da kaymakam. Öğretmenlikten gelme olduğu için her gittiği ilçede okul yaptırmıştı. Babasının en iyi dostlarından birisi Spiro adında bir Rum'du. Ragıp, babasının bu dostunu çok severdi. Çünkü Spiro Türkiye'nin ilk oyuncak ithalatçısıydı ve evdeki adı 'Spiro amca'ydı. Anne dayısının kâtibi Ermeni 'Agop efendi'ydi. Karısı Ester'e 'Hala' diyorlardı evde."Kimse bize sormuyordu yahu sen bir Ermeni'ye nasıl 'Hala' dersin, bir Ruma nasıl 'Amca' dersin diye. Hiç unutmam Ayhan Işık ölünce Nubar Terziyan 'Oğlum Ayhan Işık' diye bir ilan vermişti. Ona hep 'Amca' dermiş Ayhan Işık. Bu yüzden ilanın altındaki imza da 'Amcan'dı. Aile karşı ilan verdi 'Bizim Ermeni akrabamız yok' diye. 6-7 Eylül vahşeti6-7 Eylül olaylarına babası Şişli Kaymakamı'yken tanık olmuştu. Bu olay 'Çocukluğuna ilişkin bir dehşet anısı' olarak hep kaldı belleğinde. Bir sahibi Rum olan Rumeli Caddesi'ndeki Rio Pastanesi'nin yağmalanmasını unutamıyor, bir de evlenmek üzere olan ablasının o gün nişanlısıyla birlikte çıktığı 'ev kurma' alışverişinden hiçbir şey alamadan "Biz Türküz, biz Türküz" diye canlarını zor kurtarmalarını. Sonra TC yurttaşı olmayan Rumların kovulmasının, Kıbrıs Savaşı'nın, en son da 12 Eylül'ün ardından bütün dostlarının, ahbaplarının zaman içerisinde bir bir kaybolduğuna tanık oluyor.Ermenilerin yaşadığı trajediyi ilk kez annesi Safiye hanımdan dinliyor. "Babası varlıklı bir insanıydı Niksar'ın. Yıl 1915. İlçeye kafileler halinde bir Rus işgalinden kaçan Türkler geliyor, bir de 'tehcir' edilen Ermeniler. Babası işgalden kaçanlara su taşıyor. Ama salgın hastalık var. O da yakalanıyor ve ölüyor. Annem o günleri 'Evde biz ağlıyorduk, dışarıda da Ermeniler' diye anlatırdı."Mübadillerle ilk tanışması da annesinin Kanal seferinden esir düşen dayısı sayesinde olmuştu. Esaretten kurtulup Türkiye'ye dönünce Yanya'dan gelen bir mübadil hanımla evlenmişti annesinin dayısı. Bu sayede de mübadilliği öğrenmişti Ragıp. Nâzım'la aynı karedeKomünistlikle ilk tanışması da babasının öğretmen arkadaşı Hasan Basri'nin 46 tevkifatında tutuklanmasının, sonra da 'kaçarken vuruldu' diye işkencede öldürülmesine ilişkin dinlediği öyküyle oluyor. Bir de babasının dayısının Allahuekber Dağları'nda Ruslara esir düşüp Sovyet ihtilalinden sonra Sibirya'daki esirliğinden kurtulup şehir sovyetine seçilmesine, yıllar sonra Almanya üzerinden Türkiye'ye dönmesine ilişkin öykülerle tanışıyor komünistlikle, komünistlerin başına gelenlerle:"Türkiye'ye dönünce kucağında ölen komutanının 'Kızımla oğlumu bul' diye ettiği vasiyeti anımsıyor. Gidip buluyor da. Komutanının kızıyla evleniyor sonra. Doğan çocuklarını Kuleli Askeri Lisesi'ne veriyorlar. Boğaz'da bir yerde yemeğe gidiyor çocuklar. Gittiği yerde Nâzım Hikmet de var. O yıllarda büyük tehlike. Bir fotoğraf çekilmiş. Aynı karede Nâzım da var, büyük dayımın oğlu da. Komünist olmadığı halde ordudan atılmış. Beş yıl hapis yatmış. Hayatı boyunca hep takip altındaydı. Ailemizin içinde onun hikâyesi de anlatılırdı." Fındıklı Ortaokulu'nu, Kabataş Lisesi'ni bitirdi; azınlıklar, 6-7 Eylül olayları, 'Ermeni tehciri', 'mübadele', 'komünistlik' donanımlarıyla! Kürtlerle de İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'nde okurken tanıştı.Cezaevi yıllarıDoktorası 1971'de askeri müdahale, 1979'da da hocası Cavit Orhan Tütengil'in öldürülmesiyle iki kez kesintiye uğradı.1968 yılında Ant ve Yeni Ufuklar dergilerine yazmaya başladı Ragıp Zarakolu. 12 Mart sonrası Uluslararası Af Örgütü ile 'gizli örgüt ilişkisi' olduğu için yargılandı. Sonunda düştü bu komik dava ama beş ayı cezaevinde geçti. 72'de Ant dergisine yazdığı 'Ho Chi Minh ve Vietnam Savaşı' başlıklı yazısı nedeniyle iki yıl hapse mahkûm oldu. Selimiye'de tecrit hücresine konuldu. 74 affına kadar sürecek mapusluğu sırasında, Ziverbey'deki kontrgerilla köşkünden gelenlerden dinledi Türkiye'deki 'ilk özel işkence yöntemleri'ni. Bütün bilgileri topladı. Hepsini tahliye olacak bir arkadaşına aktardı, dışarı çıkınca her yere duyursun diye. Bu olaydan sonra ziyaretine ilk gelen yakınları psikolojik durumunun iyi olup olmadığını sordular. Çünkü arkadaşı anlatılanları Ragıp'ın hayal ürünü sanıp ailesine "Ragıp sapıtmış. İlgilenin" demiş.Böylece de 'donanımları' arasına cezaevlerini ve işkenceyi de eklemiş olur!12 Eylül ve sonrası1977'de eşi ve yoldaşı Ayşe Nur ile Belge Yayınları'nı kurar. 1979 yılında Demokrat gazetesinin kurucusu ve yöneticilerinin biri olduğu için 1982'de tutuklanır. 1971-1991 yılları arasında yurtdışına çıkamaz.1986'da İHD'nin kurucularındandır. 12 Eylül'e kadar daha çok akademik ve teorik kitaplar yayınlar. Ancak darbeden sonra yayın politikası da değişime uğrar:"Darbeyle birlikte, askeri rejimleri tanımlayan çalışmalara yöneldik. 80'lerin ortasından itibaren cezaevlerinde yazma çabasında olan insanlarla dayanışmak için içeride yazılmış şiir, hikâye, roman, röportaj kitapları yayımladık 35 tane. Bugüne kadar Yunan edebiyatı üzerine 30'dan faz-#a kitap yayımladık Ermenilerle ilgili 10'un üzerinde, Yahudilerle ilgili beş kitabımız var. Elbette Kürtlere yönelik insan hakları ihlalleriyle ilgili de epeyce kitabımız oldu."Kıymet bilenler de varRagıp'ın yayınevi aracılığıyla idamlıktan şairliğe geçen Nevzat Çelik, yazarlığa geçen A. Kadir Konuk gibi adlar da vardı ve hâlâ yazma uğraşlarını sürdürüyorlardı.Türk PEN'inin Cezaevindeki Yazarlar Komitesi Başkanlığı'nı yapmıştı Ragıp. Şu anda da Yayıncılar Birliği'nin Yayınlama Özgürlüğü Komitesi Başkanı'ydı.İki dönem Uluslararası PEN'in Hapisteki Yazarlar Komitesi Başkanlığı'nı yapan ve düşünce suçu davalarını izlemek için sık sık Türkiye'ye gelen PEN'in yönetim kurulu üyesi Eugene Schoulgin geçen cuma yine Türkiye'ye gelmişti. Bu kez bir düşünce suçu davası izlemeyecekti. Kendi ifadesiyle 'müzmin bir düşünce suçlusu'na Norveç Yazarlar Birliği'nin her yıl bir yazara, ifade özgürlüğü için gösterdiği çabalardan ötürü verdiği 'İfade Özgürlüğü Ödülü'nün bu yılki sahibi Ragıp Zarakolu için gelmişti.Biri ödül, biri ceza veriyorRagıp'a Norveç'ten ödül, Türkiye'den de mahkeme celbi geliyordu. Önümüzdeki günlerde yazdığı bir yazı, yayımladığı iki kitap için yine mahkeme kapılarını aşındıracak Ragıp. Çünkü o 'müzmin bir düşünce suçlusu'. Düşünen bir insan olduğu için düşünce suçu işlemeye devam ediyor. Hâlâ!