Uzun ve rahat bir yaz tatilinden sonra, okulların açılmasıyla ev ödevlerinin yapılması yolunda verilen savaşlar, bir çok çocuk ve aile için sıkıntı vericidir. Öncelikle ilkokulda çalışan bir okul psikolojik danışmanı olarak, bana başvuran ailelerin çoğu, çocuklarına ev ödevlerini yaptırmak konusunda çok sıkıntı yaşadığını ifade etti. Bu haftaki karga.la yazımda, sizinle bu konuda işinize yarayacağını düşündüğüm bazı bilgiler paylaşacağım. Yazımın içerisinde ayrıca, ebeveynlerin ev ödevleri konusunda en sık yaptığı hatalar neler? Ödev konusunda ebeveynler neler yapmalı? Bu soruların cevabını da bulacaksınız.
Ebeveynlerin en sık yaptığı hatalar neler?
Bunlardan ilki; güzel olmayan yazıları sildirip, tekrar yazdırmadır. Özelikle birinci ve ikinci sınıf öğrencilerinde bu durum, ödev konusunda isteksizliği artırır. Kötü kısma değil de, iyi kısma odaklanmak önemlidir. "Bak bu iki sırayı çok güzel yazmışsın, eminim zamanla diğerleri de daha güzel olacak" gibi bir cümle duymak, çocuğu motive edecektir. Başka yapılan bir hata da, ödevi sık sık sorgulamak ve hatırlatmaktır. Bu durum, çocuğun ödev yapma konusundaki isteğini azaltır. Alınmayan ödevleri telefonla başkalarından öğrenmeyi alışkanlık haline getirmek, çocuğun ödevlerini yazma sorumluluğunu almasına engel olur. Bu durum bir kere olabilir lakin bunu alışkanlık haline getirmeyin. Her aşamasında ödeve müdahale etmek, daha mükemmel olmasını istemekte yapılan hatalardan biridir. Ödev konusunda sorunlar yaşayan çocukların ebeveynleri; devamlı hatırlatma, söylenme, ikna etmeye çalışma, ödüllendirme, tehdit etme, azarlama ve hatta şiddet uygulama gibi yöntemleri deneyerek ödevin yapılmasını sağlamaya çalışır. Sonuçta ödevi düşünme, hatırlatma, yaptırma sorumluluğunu ebeveyn üstlenmiş, çocuk sadece ebeveyne eşlik etmiş olur. O günün ödevi yapılmış olsa bile, ertesi gün çocuk yine ebeveynin hatırlatmasını, yanında oturmasını ve ödevini yaptırmasını bekler. Bu şekilde başlayan bir ödev sistemi, anne-baba tutumunu değiştirmediği sürece devam eder. Çocuk hiç bir zaman, "Ben bugün ödev yapmaya kendiliğimden başlayayım, yalnız başıma yapayım." demez. Asıl önemli olan ödevin yapılmış olması değil, çocuğuna ödev sorumluluğunu kazandırmaktır. Sorumluluğu alınca zaten yapacaktır. Sorumluluğu tamamen öğretmene ve çocuğa bırakma konusuna gelince; bazı ailelerde sürekli beraber ödev yapmaya alışmış bir çocuğu, kendi başına ödev yapsın dediğimizde, tamamen kendi haline bırakmayı seçer. Daha önceden sürekli ailenin uyarısına alışık olan çocuk, ne yapacağını bilememektedir. Çocuğa ödev sorumluğu aşama aşama verilir,kontrol aşamalı bırakılırve çabası övülür. Ödevler eksik yapılırsa öğretmenle iletişim kurulup, kontrolü sağlanıp, mutlaka diğer gün tamamlanması sağlanır. Ödev yapmadığında bir şey olmayacağını gören çocuk, ödev yapmamaya alışır.
Ödev konusunda anne baba ne yapmalı?
Çocuklar için ödevlerini bir erişkinin yardımıyla yapmaktan, kendi başına yapabilmeye geçmek önemli bir gelişim aşamasıdır. Bu gelişimin olabildiğince erken sağlanabilmesi için ev ödevlerinin en önemli işlevinin bağımsız çalışabilme, bilgiye ulaşabilme ve sorumluluk becerilerinin gelişmesi olduğu unutulmamalıdır. Çocuğun ödevlerini kendi başına yapması, ebeveynin bu konuda hiç sorumluluk almaması anlamına gelmemelidir. Ebeveynin ödevlere önem vermesi, izlemesi, kontrol etmesi ve cesaretlendirici olması bu becerilerin gelişimi için önemlidir. Başlangıçta çocuk daha yakın bir izleme ve daha fazla yardıma gereksinim duyacaktır. Ebeveyn ödev süresince çocuğun yanında oturup, yanıtları vermek ya da hataları düzeltmek yerine araştırma, karar verebilme, plan yapabilme becerilerini geliştirecek fırsatlar tanımalıdır. Ödevler konusunda ebeveynin destekleyici ve cesaretlendirici tutumu çok önemlidir. Ebeveynler ödevlerin tam olarak alınması ve yapılması konusunda takipçi olmalıdır. Çocukla birlikte kurallar belirlenmelidir. Bir yandan da övgü ve cesaretlendirmeye önem verilmelidir. Yazının ikinci bölümüne haftaya devam edelim. O zamana kadar karga.la da kalın.