Gezegenimiz 84 milyon yıl önce dinozorlar dünyayı dolaştığında alt üst oldu. Daha doğrusu, bir gök cisminin eksenine göre eğimini değiştirebilen ve bir "yalpalamaya" neden olabilen gerçek kutup kayması adı verilen bir fenomen meydana gelir. Bunu doğrulayan bazı araştırmalar var dünya kendi ekseni etrafında dönebilir bu da bildiğimiz anlamda insanlık ve yaşam için ciddi sorunlara neden olabilir.
Bu nedenle, bu makaleyi size Dünya'nın kendi ekseni etrafında nasıl dönebileceğini ve ne gibi sonuçlar doğurabileceğini anlatmaya adayacağız.
Indeks
Dünya kendi ekseni etrafında devrilebilir
Gerçek bir kutup kayması, Dünya'nın coğrafi kuzey ve güney kutupları önemli ölçüde değiştiğinde meydana gelir ve katı kabuğun çekirdeği koruyan sıvı üst mantoya dönmesine neden olur. Ne manyetik alan ne de Dünya'daki yaşam etkilenmedi, ancak yer değiştiren kaya, bozulmayı paleomanyetik veriler şeklinde kaydetmiştir.
Japonya'daki Tokyo Teknoloji Enstitüsü'nde jeolog ve yazarlardan biri olan Joe Kirschvink, “Dünyaya uzaydan baktığınızı hayal edin” diye açıklıyor. "Gerçek kutup kayması, kayalık yüzeyin (katı manto ve kabuk) sıvı mantonun üzerinde ve dış çekirdeğin etrafında döndüğünde, gezegenin bir tarafa doğru eğildiği izlenimini veriyor" .
Enstitü yaptığı açıklamada, "Birçok kaya, müzik kasetlerinin kaydedilmesine benzer şekilde, yerel manyetik alanın yönelimini oluştukları anda kaydettiler" dedi. Örneğin, oluşan minik manyetit kristalleri manyetozomlar, çeşitli bakterilerin kendilerini yönlendirmesine ve manyetik kutuplarla tam olarak hizalanmasına yardımcı olur. Kayalar katılaştıkça tuzağa düştüler ve direğin geç Kretase sırasında nerede olduğunu ve nasıl hareket ettiğini gösteren "mikroskobik pusula iğneleri" oluşturdular.
Ayrıca, manyetik alanın bu kaydı, kayanın kenardan ne kadar uzakta olduğunu bilmemizi sağlar: kuzey yarımkürede, tamamen dikey ise kutupta demektir, yatay ise ekvatorda demektir. Aynı çağa karşılık gelen katmanların yönelimindeki bir değişiklik, gezegenin kendi ekseni üzerinde "sallandığını" gösterir.
Dünyanın kendi ekseni etrafında devrilip devrilemeyeceğine dair araştırmalar
Çin'in Pekin kentindeki Jeoloji ve Jeofizik Enstitüsü'nden bir başka yazar olan Profesör Ross Mitchell, bu fenomenin işaretlerini bulmak için öğrenciyken analiz ettiği mükemmel bir noktayı hatırladı. Bu, orta İtalya'daki Apenin dağlarındaki Apiro Gölü, kalkerin tam olarak araştırmakla ilgilendikleri zamanda oluştuğu yer: 1 ila 65,5 milyon yıl önce, dinozorların yaklaşık yok olma tarihi.
Gerçek kutupsal gezinme hipotezi tarafından yönlendirilen İtalyan kireçtaşı üzerinde toplanan veriler, Dünya'nın kendini düzeltmeden önce yaklaşık 12 derece eğildiğini gösteriyor. Devrildikten veya "alabora olduktan" sonra gezegenimiz rotasını değiştirdi ve sonunda yaklaşık 25°'lik bir yay çizdi; bu, yazarların yaklaşık 5 milyon yıl süren "tam bir denge" ve "kozmik bir yo-yo" olarak tanımladıkları.
Önceki araştırmalar, Kretase döneminin sonunda gerçek bir kutup gezintisi olasılığını reddetmiş, son 100 milyon yıl boyunca Dünya'nın ekseninin istikrarı üzerine bahse girmişti. Makalenin yazarları, "jeolojik kayıtlardan yeterli veri toplamadan" dedi. Houston'daki Rice Üniversitesi'nden jeofizikçi Richard Gordon yorumlarda, "Bu çalışmanın ve güzel paleomanyetik verilerin zenginliğinin bu kadar canlandırıcı olmasının nedenlerinden biri de bu" dedi.
Bilimsel açıklama
Dünya, katı metal bir iç çekirdeğe, bir sıvı metal dış çekirdeğe ve üzerinde yaşadığımız yüzeye hakim olan katı bir manto ve kabuğa sahip katmanlı bir küredir. Hepsi günde bir kez top gibi dönüyor. Çünkü Dünyanın dış çekirdeği sıvıdır, katı manto ve kabuk onun üzerinde kayabilir. Okyanusal plakaları ve Hawaii'ninki gibi büyük volkanları dalma gibi nispeten yoğun yapılar ekvatora daha yakın olmayı tercih eder.
Bu kabuksal yer değiştirmeye rağmen, Dünya'nın manyetik alanı, dış çekirdekteki konvektif sıvı metal Ni-Fe'deki akımlar tarafından üretilir. Uzun zaman ölçeklerinde, üstteki manto ve kabuğun hareketi, Dünya'nın çekirdeğini etkilemez, çünkü üstteki kaya katmanları, Dünya'nın manyetik alanına karşı şeffaftır. Bunun yerine, bu dış çekirdekteki konveksiyon kalıpları, Dünya'nın dönme ekseni etrafında dans etmeye zorlanır, bu da şu anlama gelir: Dünyanın manyetik alanının genel modeli tahmin edilebilir, demir talaşlarının küçük manyetik çubuklar üzerinde sıralandığı şekilde yayılıyor.
Böylece veriler, kuzey ve güney kutuplarının coğrafi yönelimi hakkında mükemmel bilgiler verir ve eğim, kutuplardan olan mesafeyi verir (dikey alan, kutuplarda olduğunuz, yatay alan, ekvatorda olduğunuz anlamına gelir). Pek çok kaya, oluştukları sırada yerel manyetik alanların yönünü kaydeder, tıpkı teyp kayıtları gibi. Örneğin, bazı bakteriler tarafından üretilen mineral manyetitin minik kristalleri aslında şöyle sıralanır: küçük pusula iğneleri ve kaya katılaştıkça tortuda sıkışıp kalırlar. Bu "fosil" manyetizma, dönme ekseninin yer kabuğuna göre nerede hareket ettiğini izlemek için kullanılabilir.
ELSI'nin merkezi olan Tokyo Teknoloji Enstitüsü'nden çalışma yazarı Joe Kirschwenk, "Dünya'ya uzaydan baktığınızı hayal edin" diye açıklıyor. "Gerçek kutup kayması, Dünya'nın bir yana eğiliyor gibi görünüyor, gerçekte olan şey, Dünya'nın tüm kayalık dış kabuğu (katı manto ve kabuk) sıvı dış çekirdeğin etrafında dönüyor." Gerçek bir kutup kayması meydana geldi, ancak Jeologlar, geçmişte Dünya'nın manto ve kabuğunun büyük dönüşlerinin olup olmadığını tartışmaya devam ediyor.
Umarım bu bilgilerle Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönüp dönemeyeceği hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz.