Astım hastalığı, akciğerlerin hava yollarını etkileyen kronik bir hastalıktır. Normal solunum sırasında, solunum yollarını saran kas bantları gevşer ve hava serbestçe hareket eder. Bir astım hastalığı dönemi veya nöbeti sırasında havanın solunum yollarında kolayca hareket etmesini durduran üç ana değişiklik vardır:
- Hava yollarını saran kas bantları gerilir ve hava yollarını daraltır. Bu olaya bronkospazm denir.
- Hava yollarının astarı şişmiş veya yanmış hale gelir.
- Hava yollarını kaplayan hücreler normalden daha kalın olan ve daha fazla mukus üretir, bu da hava yollarını tıkar.
Bu üç faktör, bronkospazm, iltihaplanma ve mukus üretimi, nefes almada zorluk, hışıltı ve öksürük gibi semptomlara neden olur.
Astımdan Kim Etkilenir?
Türkiye’de yaklaşık 6 milyon astım hastası vardır. Bunların yaklaşık 2 milyonu 18 yaşın altındaki çocuklardır. Ailesinde astım öyküsü olanların hastalığı geliştirme riski daha yüksektir. Astım ayrıca alerjisi olan veya tütün dumanına maruz kalan insanlarda daha yaygındır. Fakat, herhangi bir zamanda astım gelişebilir. Bazı insanlar tüm yaşamları boyunca astım hastalığı ile yaşayabilir.
Astıma Ne Sebep Olur?
Astım hastalığı olan bir kişideki hava yolları çok hassastır ve birçok şeye veya “tetikleyicilere” tepki verir. Bu tetikleyicilerle temas astım semptomlarına neden olur. Astım kontrolünün en önemli parçalarından biri, tetikleyicilerinizi tanımlamak ve ardından mümkün olduğunda bunlardan kaçınmaktır. Kaçınmak istemediğiniz tek tetikleyici egzersizdir. Egzersiz öncesi ilaçlarla yapılan ön tedavi aktif kalmanıza izin verir ancak astım semptomlarından kaçının.
Yaygın astım tetikleyicileri şunlardır:
- Enfeksiyonlar (soğuk algınlığı, virüsler, grip, sinüs enfeksiyonları)
- Egzersiz
- Hava durumu (sıcaklık ve / veya nem, soğuk havadaki değişiklikler)
- Tütün dumanı
- Alerjenler (toz akarları, polenler, evcil hayvanlar, küf sporları, hamamböceği ve bazen yiyecekler)
- Tahriş edici maddeler (temizlik ürünleri, parfüm, odun dumanı, hava kirliliği gibi güçlü kokular)
- Ağlama veya sert gülme gibi güçlü duygular
- Bazı ilaçlar
- Ailede astım geçmişinin bulunması
- Anne adayının hamilelik sırasında sigara tüketmesi veya sürekli dumanına maruz kalması
En Sık Görülen Astım Belirtileri Nelerdir?
Astım hastalığı belirtileri herkes için aynı değildir. Ayrıca, yalnızca bir astım semptomunuz olabilir. Fakat başka bir kişi tüm astım belirtilerine sahip olabilir. Astımın tüm belirtilerini bilmek ve astım hastalığınızın bu yollardan herhangi birinde ve herhangi bir zamanda ortaya çıkabileceğini bilmek önemlidir.
En sık görülen semptomlar şunlardır:
- Öksürük (özellikle geceleri)
- Nefes darlığı
- Hırıltı
- Göğüs gerginliği
- Ağrı veya basınç
Astım Tedavisi
Asım hastalığının tedavisini planlarken hastalığın derecesi ve ilerleme durumu tedavi planının seyrini belirlemektedir. Eğer astım bir alerjik enfeksiyona bağlı ise alerji ilaçları ile tedavi edilir. Astım atakları sırasından hastanın rahatlaması spreyler kullanılabilir. Kortizon ilaçları astım tedavisi için önemlidir. Tedavinin başarılı bir şekilde sonuçlanması hastanın geçirdiği astım ataklarının azalmasıyla belirlenebilir.