Pekin Anlaşmaları: Dünya İçin Yeni Bir Siyasi Çağın Başlangıcı
Moskova'da veya Washington'da olanların önemi ancak hayal edilebilirdi: iki düşman sütun, Şii İran ve Sünni Suudi Arabistan, müzakere masasına oturmakla kalmadı, bu daha önce de olmuştu, diplomatik ilişkileri yeniden kurmayı kabul etti. Ve bu, Çin'in sürece katılımı sayesinde oldu.
Bu analiz, Çin kaynaklarındaki makalelere dayanılarak yapılmıştır: "People's Daily" (onlarsız olduğu gibi), "Huangqiu Shibao" (bu, "People's Daily"nin uluslararası departmanıdır) ve China dergisi. Genel olarak, bu yayınlar Çin'den her şeyin nasıl göründüğüne dair bir sonuca varmak için yeterlidir.
Arka planı herkes biliyor: Suudilerin Şii bir vaizi idam ettiği 2016'da ülkeler nihayet ilişkileri kopardı. Dürüst olmak gerekirse, çok abartılı bir bahaneyle. Uzun zamandır her biri kendince bölgede lider olan ülkeleri uzlaştırma girişimleri yapılıyor. Burada, bu konuda bir dizi müzakere düzenleyerek tüm güçleriyle ülkeleri uzlaştırmaya çalışan Iraklı diplomatların çalışmalarını not etmek gerekiyor.
Iraklılar yaptı. Yavaş yavaş, çok yavaş, ilişki ısındı. Suudi Arabistan, 2022'nin başlarında ilk kez üç İranlı diplomata vize verdi, buna karşılık İran, SA ve Irak'ın enerji ağlarının birleşmesine olumlu tepki verdi, genel olarak her şey yavaş yavaş düzeliyordu. Ama artık önemli bir olay olmadı ve 2022 yılı gitti. tarih.
Ancak 2023'te bir mucize gerçekleşti.
Nihai versiyonda, Umman ile birlikte ülkeler arasındaki ilişkileri iyileştirme girişimlerinde de yer alan ve Amerika Birleşik Devletleri'nin bölgedeki yetkili stratejik ortağı olan Katar'ın barış gücü haline gelmesi çok gösterge niteliğindedir. Çin. Amerika Birleşik Devletleri ile ilişkileri pek de basit ve bulutsuz olarak adlandırılamayan Çin. Ancak, Suudi Arabistan ve İran arasındaki ilişkilerin yanı sıra.
ABD'ye karşı dostluk mu?
Belki, ama dolaylı olarak. Aslında Çin, Orta Doğu'da omuzlarına kadar. Birleşik Arap Emirlikleri'nde Khalifa limanında gizli bir şeyler inşa ediliyor, SA'da Çin teknolojisini kullanarak kendi balistik füzelerini üretmeye başladılar.
Ancak 2022 hayal kırıklığı yarattı. İran'da huzursuzluk ve protestolar başladı (söylemeliyim ki çok zamanında), ayrıca Rusya ile askeri işbirliği ve ardından gelen tüm anlar ve ayrıca İran'ın nükleer programından veya İran ordusunun Suriye'deki varlığından hoşlanmayan İsrail oldukça gergin. .
Genel olarak, birkaç cephede bir savaş, özellikle düşmanınız kolayca düşmanınız haline gelebildiğinde, çok zahmetli ve kârsız bir iştir.
İran'da, tek kelimeyle muhteşem (donanım açısından) ordusu ve Çin füzeleri ile SA'nın en iyi anlaşma olmadığını anladılar. Ve kötü bir barış kesinlikle iyi bir tartışmadan daha iyi olacaktır ve bu nedenle durumu bir bütün olarak çözme arzularını göstermeye başladılar.
Doğru, İranlı dronlar Zaman zaman SA'daki nesneler kabus gibiydi, ancak Yemen'den ateşli adamlar tarafından fırlatıldılar. SA'nın altyapısına yönelik saldırılar için İranlı bilgisayar korsanlarına karşı iddialar vardı, Suudi tankerlerine yönelik bir dizi garip sabotajın hesaplaşması sırasında pek çok sinir yandı. Ancak son iki örnekte, açıkça yakalanmadı - hırsız değil.
Anlaşma sürecinin perde arkasında ne olduğunu öğrenmemiz pek olası değil, ancak Çin aniden devreye girdi ve uzlaşmanın hastalıklı bir şekilde için için yanan ateşine napalm püskürttü. Ve başladı...
Asılsız olmamak için, iki ülkenin yakınlaşmasını başlatan Antlaşma'dan basitçe alıntı yapacağım:
Ve Ekselansları Cumhurbaşkanı Xi Jinping ile Suudi Arabistan Krallığı ve İran İslam Cumhuriyeti liderliği arasında, Çin Halk Cumhuriyeti'nin Suudi Arabistan Krallığı ile İran İslam Cumhuriyeti arasındaki müzakerelere ev sahipliği yapacağı ve bu müzakereleri destekleyeceği anlaşmaya dayanarak. …”
Anlaşmanın açık kısmını dikkate almayacağız, öyle bir şey yok. Soru şu ki, perde arkasında ne var? Tabii ki, "Çin Komünist Partisi liderliğindeki Çin diplomasisinin zaferi" - adeta inkar edilemez. Ama yine de ilginç, perde arkasında ne var? Ve Tahran ve Riyad'ı üçlü müzakere masasına iten Çinliler hangi hassas noktalara baskı yaptı...
Nedenmiş? Çünkü Çinliler, muhtemelen genetik olarak uzlaşma ustalarıdır. Uzlaşma ancak karşılıklı çıkarların olduğu yerde mümkündür.
Bir şekilde sivilden bölgesel hale gelen Yemen'deki savaş, çünkü Yemenli taraflara ek olarak, bölgedeki bir dizi ülke (Katar, Kuveyt, Bahreyn, Mısır, SA, BAE, İran ve diğerleri) katılanlar, bu anlaşmaya katılanlar dahil. Ve bu savaş açıkça şimdiden Riyad'ın boğazına bastı, çünkü teknolojideki üstünlüğe rağmen koalisyon ülkeleri Husilerle hiçbir şey yapamıyor.
Bu arada, 2018'de Yemen hükümeti, çatışmanın ortadan kaldırılması için yardım talebiyle Rusya'ya döndü. Cevap yoktu, prensipte halkımız müdahale etmemeye karar verdi.
İran ise defalarca SA'ya iç işlerine müdahale iddiasında bulundu. SA, "Ceyşü'l-Adl", "El Ahvaziya", "İran Mücahidleri Örgütü" gruplarını desteklemeyi bırakacağına söz verdi. Sadece böyle değil, İran'da da durum altında “esneyecekler”.
Ve burada elbette en önemli şey yatırımdır. Sihirli kelime. Para. Bir şey, ama Al Saud ailesinin çok paradan daha fazlası var çünkü SA'nın İran'a yatırım yapması oldukça mümkün, çünkü yatırım yapacak bir şey var. Çin'e yatırım yapmaktan bahsetmek bile sakıncalı. Ancak 15 Mart'ta People's Daily, Çin İhracat-İthalat Bankası (Exim Bank of China) ile Suudi Ulusal Bankası'nın (SNB) yuan cinsinden ilk kredi iş birliğini başarıyla tamamladığını bildirdi.
Aslında bu yatırımlarla ilgili devam edilemez. Dedikleri gibi, tüm taraflar bir fikir birliğine vardı ve faydalarını aldı.
Burada iki tarafın da kendini dezavantajlı hissetmediğini belirtmekte fayda var. Herkesin bundan en iyi şekilde yararlandığı üç kişilik bir anlaşmaydı.
Görüşmelerde ve anlaşmanın imzalanmasında hazır bulunan ÇKP Merkez Komitesi Dış İlişkiler Komisyonu Ofisi başkanı Wang Yi, yaşananların "diyalog ve barışın zaferini" temsil ettiğini söyledi.
İnce bir ipucu, sence de öyle değil mi? Ancak Rusya ile Ukrayna arasındaki müzakereler ayrı bir konu.
Ve Wang Yi'nin, Xi Jinping'in müzakereleri en başından beri şahsen yönettiğine dair sözlerini de hesaba katarsak, o zaman Çin diplomasisinin zaferi, diyelim ki, diğer modern sorunlarda da mümkündür. Katılıyorum, bu sizin için bazılarının her şeye sahip olduğu ve ikincisinin burnuna bir fiske vurduğu bir "tahıl anlaşması" değil. Burada, diplomatların mükemmel çalışmalarının pazarlık yeteneğiyle çarpıldığını görüyoruz. Ve Göksel İmparatorluğun bunu nasıl yapacağını bildiği açıktır.
Çinli diplomatların yaptıkları ve nasıl yaptıkları, bölgedeki çıkarlarını gerçekleştirmek isteyen istisnasız tüm ülkeleri hayrete düşürdü. Ve bu tür birçok ülke var, Rusya bir zamanlar aralarındaydı, ancak bugün Rus diplomasisinin Ukrayna'nın tahıl anlaşmaları gibi biraz farklı görevleri var. Ancak Rusya'nın Ortadoğu'daki varlığının ne kadar önemli olduğunu yargılamak bize düşmez. Önemli değil, bu yüzden endişelenmeye değmez.
Daha da ilginci, beklenmedik bir şekilde pozisyonlarını kaybedenlerin tepkisi. Yani ABD ve İsrail.
Amerikalılar, beklendiği gibi, kötü bir oyunda iyi bir surat yaptı: Suudilerin bize söylediği her şeyin tamamen farkında olduğumuzu söylüyorlar. Genel olarak, bölgedeki gerilimlerin düşürülmesinden yanayız, bu yüzden memnuniyetle karşılıyoruz.
Pentagon sözcüsü John Kirby bu ruhla konuştu. Çinli diplomatların Amerikalılardan kaç tanesinin geldiğini ve karmalarını ağırlaştırdığını söylemek zor, ancak iyi bir yeniden doğuşa giden yol onlar için zor olacak.
İsrail'de daha dürüsttüler ama aynı zamanda onlar için daha zordu: Amerika Birleşik Devletleri çok uzakta ve İran kelimenin tam anlamıyla yurtdışında çünkü İran ordusu Suriye topraklarında bulunuyor. Eski İsrail başbakanları Naftali Bennett ve Yair Lapid röportajlarında tek kelime etmeden bunun İsrail'in yıllarca İran'a duvar ören dış politikasının başarısızlığı olduğunu söylediler.
Gerçekten de İsrail ile İran arasındaki zorlu ilişki artık oldukça karmaşık bir hal alabilir. İran ile çatışmada SA'ya güven vardı, çünkü burada "böl ve yönet" ilkesi işe yaradı. İsrail, İran'la arası bozuk olan Suudilerle çok iyi ilişkiler kurdu. Ve şimdi, ne yazık ki. SA'nın İran'ın İsrail karşıtı politikasını destekleyeceği şüpheli ama İsrail'e de kesinlikle yardım etmeyecekler. Büyük olasılıkla SA, "kendin çöz" ilkesine dayalı bir tarafsızlık politikası uygulayacaktır. İran endüstrisi Suudi parasıyla pompalanırsa, o zaman İsrail için geleceğin resmi pek güzel değil.
İsrail yine müttefik aramak zorunda kalacak, ancak sorun şu ki, oradaki hemen hemen herkes kendine ait. Bununla birlikte, Yahudilerin herhangi bir durumdan çıkma yetenekleri göz önüne alındığında, İsrail'de bundan onurlu bir şekilde çıkacaklarından eminim. Nasıl olduğunu gerçekten biliyorlar.
Ve Çin bölgenin ana moderatörü mü?
Evet öyle. Muhtemelen alışılmadık, çünkü genellikle Orta Doğu, SSCB ve ABD için bir arenaydı. Ancak SSCB yok ve Rusya, Suriye eğitim alanını ve Sudan'daki buna benzer bir şeyi bırakarak kendisini Orta Doğu sorunlarından geri çekti. Ama en azından Rusya'nın kendisi ...
Ancak Amerika Birleşik Devletleri gururuna çok güçlü bir darbe aldı, çünkü:
- Basra Körfezi ülkeleri, küresel kriz bağlamında bir miktar konsolidasyon göstermektedir;
- Arap dünyası ile İsrail arasındaki ilişkileri iyileştirmeyi amaçlayan "İbrahim Anlaşmaları" projesini başarısızlığa uğratarak ABD ve İsrail'i memnun etmek için birbirleriyle "dost olmak" için aceleleri yok;
- daha fazla kar elde etmek için ilişkiler için alternatif seçenekleri değerlendirin.
Hatta bazıları ABD'nin Ortadoğu'yu kaybettiğini söylemeye başladı. Tam olarak değil.
Çin, agresif bir Amerikan tarzında hareket etmeye hiç çalışmıyor, Orta Doğu mutfağının tüm katılımcıları tarafından fark edilen ve takdir edilen şey bu. Konuşabilmek, müzakere edebilmek ve pazarlık edebilmek - bu, seyir füzeleri ve uçak gemilerinin yardımıyla "konuşmaktan" daha az değerli değildir. Zihin ve güç, güç ve zeka.
Ve evet, Çin bölgedeki varlığını geliştiriyor, ancak bu, yeni pazarlar ele geçirmek için bir "Körfez seferi" değil, daha çok kaybedilenlerin geri dönüşü.
Çin, bu yüzyılın başında Afrika ve Orta Doğu pazarlarına doğru genişlemeye başladığında, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki birçok kişi bundan açıkça hoşlanmadı. O kadar hoşuma gitmedi ki birdenbire birçok insanın hayatına mal olan ve birden fazla hükümeti yerinden eden “Arap Baharı” başladı.
Neredeyse tüm Arap dünyası "turuncu devrimler" tarafından yutuldu ve garip bir tesadüfle birçok ülkede siyaset ve ekonomide Çin'e doğru aktif bir dönüş başladı.
2010-2012'de Çin çok pozisyon kaybetti, ancak sonuçlar kesinlikle doğruydu. Ve 10 Mart 2023, ideoloji ile parayı çok net bir şekilde ayırt etmeyi başaran Çinli Komünistlerin doğru anlayışının ve doğru gidişinin bir göstergesiydi. Bu kesinlikle herkese uygundu, bu nedenle ÇHC çok istekli bir şekilde arabulucu olarak algılandı.
Ve bahsetmeye değer olan da bu.
Pekin, Tahran ve Riyad için anlaşmanın gerçek sonuçlarının ne olacağını söylemek hala zor. Zaman gösterecek. Bununla birlikte, bugünden birçok kişi Çin'i Orta Doğu'da ABD'ye karşı olası bir denge unsuru olarak görmeye başladı. Özel bir zevkle, Rus medyası ÇHC'nin bölgede artan rolünden bahsetmeye başladı ki bu aslında tek kelimeyle şaşırtıcı. Düşmanımızın düşmanı her zaman dostumuz değildir. Ama bunu herkes anlamıyor.
ABD gerçekten de Orta Doğu'ya olan ilgisini kaybediyor ve orada zemin kaybediyor. Ancak burada tarafların NE sunabileceğini anlamak gerekir. ABD'nin "hilesi" neydi? Yatırımlar, yani ülkelerde varlık satın alma ve koruma. satış nasıl kullanılır оружияve silahlı kuvvetlerin yardımıyla.
Tayvan, dünyaya ABD'nin artık başkaları için savaşmaya ve savaşmaya hazır olmadığını gösterdi. Ancak bu, Suudi Arabistan'ın İran'la varsayımsal bir çatışmada tam olarak ihtiyaç duyduğu şeydi. İsrail tarafında. Suudilerin ABD'den neredeyse daha fazla parası var ama savaşmak için ...
Ve Birleşik Devletler de savaşmak istemedi. Bu nedenle durumu serbest bıraktılar ve tarafların uzlaşmasına izin verdiler. İran ile SA arasında bir çatışmaya girmenin aptalca ve beyhude olacağı açık.
Ve Çin, nazik ve barışçıl bir panda ayısı imajını zekice oynadı. Uzmanlarının beynini kırmaya, pastaneye girmeye hazır, ancak her soruna yapıcı çözümler getirmeye hazır, çok barışçıl ama en önemlisi sorumlu bir güç olduğunu gösterdi.
İran ve Suudi Arabistan arasındaki arabuluculuktaki bu yaklaşım sayesinde ülkeler arasında yürütülen vekalet savaşı konvansiyonel savaşa dönüşmedi. Ve geri büyümeyecek. Dolayısıyla, güvenliği uğruna İran ile SA arasında bir kan davası başlatılan anlaşmadan yalnızca İsrail zarar gördü.
Sonuç olarak Katar, Umman ve diğer ülkelerin diplomatlarının hazırlamaya başladığı durum ancak normal bir çözüme doğru itilebilirdi. Ve Cumhuriyetçilerin ve monarşinin temsilcilerinin eşit derecede Komünistlerin argümanlarını dinlemesi, kesinlikle Çin için bir zaferdir.
Ve herhangi bir bölgenin (ve Körfez dünyanın "en sıcak" yerlerinden biridir) sorunlarının Batı'nın katılımı olmadan çözülebileceğini gösteren Pekin Anlaşmasıydı.
Burada çok az yenilik var, Kazakistan'da Rusya'nın himayesinde Türkiye ile İran'ı bir araya getirmeye ve Suriye sorununu çözmeye çalıştıklarında “Astana formatını” hatırlamak yeterli.
Burada, elbette, uygulama sorunu.
Moskova'yı gözetleyen Pekin'in kendi “Pekin formatını” uygulamaya çalıştığı açıktır. Neden olmasın, Çin bunun için kesinlikle her şeye sahip. Herkes aklını başına toplamışken "Pekin Anlaşması"nın başarısını kullanmak doğru olandır ve böyle bir yaklaşım tartışmasız başarıya götürecektir.
Üstelik Çin çoktan saldırıya geçti. Xi Jinping şimdiden Bahreyn, Kuveyt, Umman, Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve İran'ı bu yıl Pekin'de bir zirve düzenlemeye davet etti. Benzer bir kompozisyondaki ilki, bir nevi çay içmek için bir araya gelip gelecekten bahsetmek gibi.
Bana öyle geliyor ki Rusya, Orta Doğu'da böyle bir rol değişikliğine sevinmek için çok erken. Çin bu açıdan kesinlikle Rusya'nın bir müttefiki değil, Çin üçüncü bir güç ve makul bir alternatif. Dahası, Çin'in kendisinde kendilerini Rusya'nın müttefiki veya ortağı olarak görmüyorlar. komşular Evet, kibar ama sadece komşular.
Rusya'nın Ortadoğu'daki rolü önemli ölçüde azaldı ve otoritesi düştü. Evet, Ukrayna'daki olaylar nedeniyle. Arap dünyası bir güç dünyasıdır ve orada başka hiçbir yerde olmadığı kadar anlaşılır ve kabul edilir. Üç renkli bir ay içinde Kiev üzerinde dalgalansa, Arap dünyası Rusya'yı alkışlar. Ancak bugün Rusya'nın zayıf olduğu bir gün ve Ortadoğu'da zayıflar sevilmiyor. Ve bu çok üzücü, çünkü Rusya'nın kendisi için Orta Doğu, Batı'da artan izolasyonu ve ekonomik zorlukları nedeniyle giderek daha önemli bir bölge haline geliyor.
Ortadoğulu güçler, Rusya ile ilişkilerinde konumlarının ne kadar güçlendiğini anlamaktan geri kalamazlar ve alternatif olmadığı için bu, Rusya için her şeyin daha pahalı hale gelmesi anlamına gelir.
Çin, elbette, Rusya ile kıyaslanamayacak kadar büyük mali ve teknik yeteneklere sahip. Orta Doğu bölgesindeki Rusya ve ABD'nin zayıflamasıyla katlanan siyasetteki başarılar göz önüne alındığında, Çin tüm boşlukları kendisi ile doldurabilecektir, neyse ki ülkenin Arap dünyasına sunacağı çok şey var. - Daha da önemlisi - silahlar dahil.
Çin komünist diplomasisinin zaferi, şüphesiz ülke için bir başarı ve belki de tüm bölge için yeni bir vektördür. Ve Basra Körfezi'nin çok önemli bir bölge olduğu göz önüne alındığında, dünyada hidrokarbon talebi olduğu sürece, vektördeki bir değişikliğin sonuçları çok farklı olabilir.
Pekin anlaşması, Çin için bir zafer ve ABD için bir yenilgidir. Rusya'nın yeri hakkında söylenecek hiçbir şey yok.
Xi Jingping Moskova'ya uçtu. Muhtemelen bu, dünyada yeni bir siyasi dönemin başlangıcıdır.
Abone olun ve en son haberler ve günün en önemli olaylarından haberdar olun.