4
1. Fiziksel Büyüme ve Gelişmeyi Etkileyen Faktörler a) Sıfır-Bir-Bir Buçuk Yaş Bu dönemde bebek varlığını sürdürmek için tamamen başkalarına bağımlıdır. Bu dönemde bebek arzu ve isteklerini ağız, dudaklar, dil, dişler ve çene faaliyetleriyle ifade etmektedir. Bu dönemde bebeğin bedensel ve ruhsal açıdan sağlıklı bir şekilde gelişebilmesi için anne ya da anne yerine geçebilecek birinin düzenli ve sürekli varlığı çok önemlidir. Bu dönemde bebekte gelişmesi beklenen en önemli duygu temel güvendir. Bu dönemin tehlikesi çocuğun yeterli güven duygusunu kazanamayışı ve temel güvensizlik çekirdeğinin büyük oluşudur.
5
b) Bir Buçuk- Üç Yaş Bu dönemde çocuk konuşmaya, rahatça yürümeye başlamıştır. Bu dönemde spinkter kaslarının (dışkılama ve işeme büzgeç kasları) olgunlaşması çocuğun dışkısını istemli olarak tutmasına ve bırakmasına olanak sağlar. Bu dönemde çocukta özerk benlik duygusunun gelişimini desteklemek için; kas gelişimine uygun olarak zamanında ve doğru tuvalet eğitimi verilmelidir.
6
c) Üç- Altı Yaş Bu dönemde çocukta hareket gelişimi ve dil gelişimi oldukça iyi bir seviyeye gelmiştir. Çocuklar bu dönemde çeşitli etkinlikler içinde yer alarak, hatta bunları başlatan ve planlayan kişi olarak yetişkinler karşısındaki güçsüzlüklerinin ve yetersizliklerinin üstesinden gelmeye çalışırlar. Bu dönemde çocuğun girişimleri, aşırı merakı, atılganlığı, öğrenme isteği çevre tarafından sürekli kısıtlanır, suçlanır, alay edilir, cezalandırılır, korkutulur ya da çeşitli şekillerde engellenirse, çocukta girişim duygusunun gelişmesi kösteklenir ve suçluluk duyguları gelişebilir. Bu dönem çocuğun cinsiyet kimliğinin oluşumunda özel önem taşır. Bu dönemde çocuğun hayal gücü zengindir.