1. Programa öğrenci kabul etmek için yapılan değerlendirme hangi kriterlere dayanıyor ve bu kriterlerin ağırlık dereceleri nedir?
2. Programa kabul edilebilmek için iş deneyimi gerekli mi?
3. Psikoloji alanında iş, staj ve/veya eğitim deneyimine sahip olmak, programa kabulde bir tercih sebebi midir?
4. Yazılı sınava çalışmak için önerebileceğiniz kaynaklar var mı?
5. Mülakata nasıl hazırlanabilirim?
6. Sınav ve mülakat ingilizce mi yapılıyor?
7. İngilizce eğitim veren bir üniversiteden mezunsam bile ingilizce yeterliğimi belgelemek durumunda mıyım?
8. Dersler ingilizce mi türkçe mi yapılıyor?
9. Başvuru için belirlenen zaman dilimi süresince, okuduğum bölümün son dönemini de içeren resmi not dökümü belgesini alamıyorum. Bu durumda hâlâ başvuruda bulunabilir miyim?
10. Başvuru dosyasına ALES/ÜDS/TOEFL gibi sınavların sonuç belgelerinin asıllarını mı koymam gerekiyor?
11. Programa bahar döneminde başlamak mümkün mü?
12. Başvuru takviminiz nasıl ve her yıl değişiyor mu?
13. Programa özel öğrenci olarak başlamak mümkün mü?
14. Lisans derecemi psikoloji dışında bir alandan aldım. Programınıza başvurabilir miyim? Kazanma şansım nedir?
15. ''Bilimsel Hazırlık'' sınıfında alınması gereken psikoloji lisans derslerini önceden misafir öğrenci olarak almak mümkün mü? Bu dersleri aldıktan sonra programınızı kazanırsam, bu dersleri saydırabilir miyim?
16. Daha önce başka bir yüksek lisans programı tamamlamıştım. O programdaki not ortalamam lisans not ortalamamın üzerindeydi. Başvuru paketine hangisine dair not döküm belgesini eklemeliyim?
17. Psikoloji alanına yakın sayılabilecek başka bir lisans programından mezun oldum. Sizin Bilimsel Hazırlık Programı kapsamında alınması gerektiğini söylediğiniz derslerin çoğunu da aldım. Bu durumda hâlâ bir yıllık “Bilimsel Hazırlık Programı''na katılmam gerekir mi? Yazılı sınava girmek ve başarılı olunca o derslerden muaf olmak gibi alternatifler var mı?
18. Programınıza ikinci kere başvurmak istiyorum. Bu mümkün müdür ve mümkünse süreç nasıldır?
19. Program süresince çalışabilir miyim?
20. Burs imkânları, miktarı ve koşulları nedir?
21. Tezli ve tezsiz klinik psikoloji yüksek lisans programları arasında ne gibi farklar var ve bu farklar mezuniyet sonrasında nasıl bir etki yaratıyor?
22. İkinci yıldaki klinik stajlar nasıl ve nerede yapılıyor? Ne kadar yeterli oluyor?
23. Programınızın belli bir teorik/klinik yönelimi var mı?
24. Üniversitenizdeki kütüphane imkânları nedir?
25. Programdan mezun olanların önünde ne gibi kariyer fırsatları var?
26. Ek sorular için kiminle iletişime geçebilirim?
1. Programa öğrenci kabul etmek için yapılan değerlendirme hangi kriterlere dayanıyor ve bu kriterlerin ağırlık dereceleri nedir? Programa öğrencileri seçerken üç aşamada değerlendirme yapıyoruz: 1) Başvuru dosyası 2) Bilimsel sınav 3) Mülakat. Bu üç aşamanın da ağırlıkları yaklaşık olarak birbirine eşit. Başvuru dosyasında sorulan her sorunun, istenen her belgenin belli bir ağırlığı var ve sonuç olarak her adayın bir başvuru dosya puanı oluyor. Başvuru dosyası yeterli bulunanlar, bilim sınavına davet ediliyor. Sınavda yeterli başarıyı gösterenler mülakata davet ediliyor.
2. Programa kabul edilebilmek için iş deneyimi gerekli mi? Hayır, ama genel hayat tecrübesi ve klinik tecrübe olumlu faktörler olarak değerlendirilmektedir.
3. Psikoloji alanında iş, staj ve/veya eğitim deneyimine sahip olmak, programa kabulde bir tercih nedeni midir? Doğrudan ya da dolaylı klinik psikoloji ile ilgili ve/veya sosyal sorumluluk çerçevesine giren faaliyetler tercih nedenidir.
4. Yazılı sınava çalışmak için önerebileceğiniz kaynaklar var mı? Yazılı sınavın içeriği, Başvuru ve Değerlendirme Süreci bölümünde açıklanmıştır. Programımızın önerdiği belli bir kaynak kitap listesi yoktur. Sınava hazırlık için bahsedilen web sitesi bölümünde belirtilen lisans dersleri için okutulan kaliteli ders kitaplarına başvurulabilir. Bizim sınavda özellikle dikkat ettiğimiz nokta, ezberlenmiş bilgilerin aktarılmasından çok, doğru bilgi ile birlikte eleştirel düşünce, yaratıcılık ve soyutlama gibi becerilerin ne kadar kullanılıp kullanılmadığıdır.
5. Mülakata nasıl hazırlanabilirim? Mülakat, klinik bir görüşme tarzında yapılmakta ve adayın klinisyen olmaya uygunluk derecesi değerlendirilmeye çalışılmaktadır. O yüzden, sadece kendiniz gibi ve de kendinizin farkında olarak mülakata girmenizi öneririz. Başka bir hazırlık gerekmemektedir.
6. Sınav ve mülakat İngilizce mi yapılıyor? Sınav sorularını İngilizce ve Türkçe olarak veriyoruz. İngilizcesine güvenmeyen ve bir yıllık İngilizce Hazırlık sınıfı okumayı göze alan adaylar sınav sorularını Türkçe olarak cevaplayabilirler. İngilizce Hazırlık okuma isteğinde olmayan bütün adayların sınavda İngilizce yazmalarını bekliyoruz. Sınav sorularını puanlarken, yazılanın anlaşılma problemi olmadıkça adayın İngilizce düzeyini arka planda tutmaya çalışıyoruz. Ancak sınavda adayın İngilizce düzeyinin programa devam etmesinde ciddi zorluklar yaratabileceğini öngörürsek, İngilizce Yeterlilik sınavlarından almış olduğu puanlardan bağımsız olarak, adayı Program olarak ek bir İngilizce sınavına tabi tutma hakkımızı saklı tutuyoruz. Mülakatlar ise, istisnai durumlar hariç, Türkçe olarak yapılıyor.
7. İngilizce eğitim veren bir üniversiteden mezunsam bile İngilizce yeterliğimi belgelemek durumunda mıyım? Evet, dil yeterliliğinizi belgelemeniz gerekmektedir.
8. Dersler İngilizce mi Türkçe mi yapılıyor? Programımıza girmek ve başarıyla tamamlayabilmek için her iki dile de hâkim olmak gerekiyor. Teorik derslerde kullanılan bütün okumalar ve sunumlar, öğrencilerin yapması beklenen ödevler ve tezler/projeler İngilizce oluyor. Teorik dersler içindeki kimi tartışmalar Türkçe olabiliyor. Bütün klinik egzersizler, uygulamalar, sunumlar ve süpervizyon ise tamamen Türkçe oluyor.
9. Başvuru için belirlenen zaman dilimi süresince, okuduğum bölümün son dönemini de içeren resmi not dökümü belgesini alamıyorum. Bu durumda hâlâ başvuruda bulunabilir miyim? Evet; ama programa kabul edilmeniz durumunda, kayıt zamanına kadar (Haziran sonu) bu belgeyi edinmeli ve bize iletmelisiniz.
10. Başvuru dosyasına ALES/ÜDS/TOEFL gibi sınavların sonuç belgelerinin asıllarını mı koymam gerekiyor? Başvuru dosyasında bu belgelerin fotokopileri olabilir, ancak kayıt aşamasında asılları isteniyor.
11. Programa bahar döneminde başlamak mümkün mü? Hayır. Öğrenci alımımız sadece güz dönemi içindir.
12. Başvuru takviminiz nasıl ve her yıl değişiyor mu? Başvuru dönemi her yıl aşağı yukarı aynı zamana denk geliyor. Mayıs ayı boyunca başvurular, Haziran ortalarında sınav ve mülakat, Haziran'ın son haftasında ise kayıtlar yapılıyor. Kesin tarihler için web sitemizi ziyaret etmek gerekiyor.
13. Programa özel öğrenci olarak başlamak mümkün mü? Hayır; programa özel öğrenci kabul etmiyoruz. ''Özel öğrenci'' statüsünden farklı olarak ''misafir öğrenci'' olarak programdan belli dersleri almak mümkün olabiliyor. Bu konuya dair bilgi almak için web sitemizin ilgili sayfasına bakabilirsiniz. Ek olarak, psikoloji lisans derslerini misafir öğrenci olarak almak istiyorsanız, Psikoloji Bölüm Başkanımız Prof. Hale Bolak Boratav''la bağlantıya geçmeniz gerekmektedir.
14. Lisans derecemi psikoloji dışında bir alandan aldım. Programınıza başvurabilir miyim? Kazanma şansım nedir? Programımız ilkesel olarak bütün 4+ yıllık lisans programlarından mezun olanların başvurusuna açıktır. Ancak önemle belirtmemiz gerekir ki, bu açıklık oldukça kısmi bir açıklıktır. Bu kategoriye giren ne tür öğrencileri programa kabul ettiğimizi "öğrencilerimiz" sayfasından görebilirsiniz. Bu tür öğrencileri değerlendirmeye alabilmemiz için: 1) Psikolojik danışmanlık ya da tıp gibi yakın dallardan mezun olmuş olmaları ya da 2) bir süredir klinik psikoloji ile doğrudan bağlantılı bir faaliyet yürütüyor olmaları, bu alanda belli bir birikim/tecrübe sahibi olmaları gerekmektedir. Bu kriterlere uymayan adayların başvurmalarını önermiyoruz. Bu kriterlere uyan adayların ise: 1) bütün adaylarla aynı sınav/mülakat sürecinden geçeceklerini, farklı bir değerlendirmeye tabi tutulmayacaklarını; 2) bu kategoriden programa girebileceklerin her yıl en fazla bir kaç adayla sınırlı olduğunu; 3) kazanmaları halinde yüksek lisans programına başlamadan önce bir yıllık ''Bilimsel Hazırlık'' Sınıfı okumaları gerektiğini; 4) bu kategoriden kazanan öğrencilere burs imkânı sağlayamadığımızı bilmeleri gerekmektedir.
15. ''Bilimsel Hazırlık'' sınıfında alınması gereken psikoloji lisans derslerini önceden misafir öğrenci olarak almak mümkün mü? Bu dersleri aldıktan sonra Programınızı kazanırsam, bu dersleri saydırabilir miyim? Bu dersleri önceden misafir öğrenci olarak alabilirsiniz. Bu durumda kredi başına ücret ödemeniz gerekecektir. Seçme sürecini başarıyla geçerseniz, bu dersleri, başarılı bir şekilde geçmiş olmanız koşuluyla, ''Bilimsel Hazırlık'' sınıfı için saydırabilirsiniz. Ancak dikkat etmeniz gerekir ki, bu dersleri almış olmanızın size katacağı bilgi dışında Yüksek Lisans Programımız'ın seçme sürecinde size bir ayrıcalık tanınmayacaktır. Kısacası bu, programa girmeyi garantileyen bir yol değildir.
16.Daha önce başka bir yüksek lisans programı tamamlamıştım. O programdaki not ortalamam lisans not ortalamamın üzerindeydi. Başvuru paketine hangisine dair not döküm belgesini eklemeliyim? İkisini de eklemelisiniz. Ancak klinik psikoloji alanına hangisi daha yakınsa, onun not döküm belgesine daha çok ağırlık verilecektir.
17. Psikoloji alanına yakın sayılabilecek başka bir lisans programından mezun oldum. Sizin Bilimsel Hazırlık Programı kapsamında alınması gerektiğini söylediğiniz derslerin çoğunu da aldım. Bu durumda yine de bir yıllık Bilimsel Hazırlık Programı'na katılmam gerekir mi? Yazılı sınava girmek ve başarılı olunca o derslerden muaf olmak gibi alternatifler var mı? Bilimsel Hazırlık Sınıfı'nda alınmasını gerekli gördüğümüz derslerin hepsi tamamlanmadan yüksek lisans Programımıza başlamak mümkün değildir. Bu derslerden bazıları son 10 yıl içinde başka yerlerde alınmışsa ve kapsam olarak bizim ölçütlerimize uygunsa transfer edilebilirler. Bilimsel Hazırlık Sınıfı'nın ücreti transfer edilen dersler oranında indirilir. Bilimsel Hazırlık Sınıfı'nda öngörülen bütün derslerin alınması durumunda bu sınıfın ücreti, Üniversitemiz tarafından o yıl için saptanmış olan bir yıllık lisans eğitimi ücretidir.
18. Programınıza ikinci kere başvurmak istiyorum. Bu mümkün müdür ve mümkünse süreç nasıldır? Tabii, yeniden başvurulabilir ve başvuru prosedürü, kaçıncı kez başvurulduğuna bakılmaksızın aynıdır.
19. Program süresince çalışabilir miyim? Derslere %100 devam zorunluluğu olan yoğun/ağır bir programda tam zamanlı çalışma imkânı yoktur. Öğrencilerimizin bir kısmı kısmi-zamanlı, esnek işlerde çalışabilmektedirler. Bu programa devam edecek öğrencilerimizin iki yıl boyunca birincil uğraşlarının üniversite olmasını bekliyoruz. Öte yandan, kısmi-zamanlı da olsa çalışmak zorunda olan öğrencilerimiz olduğundan programın ders ağırlıklı birinci yılında, dersleri genellikle dört yarım güne toplamaya çalışıyoruz. Bazı dersler akşam saatlerinde olabilmektedir. Derslerin azaldığı ve klinik staj ve tez/proje ağırlığının olduğu ikinci yılda ise, haftanın birkaç gününü tam gün olarak bu faaliyetlere ayırmak gerekmektedir.
20. Burs imkânları, miktarı ve koşulları nedir? Toplamda %25 burs kotamız var. Dolayısıyla, programa kabul ettiğimiz öğrencilerin yaklaşık yarısına ortalama %50 (%25 ila %75 arası) oranında burs sağlayabiliyoruz. Olabildiğince çok öğrenciyi burstan yararlandırmak için, çok istisnai durumlar dışında burs oranında %75''i geçemiyoruz. Programı kazananların listesi burs taleplerinden bağımsız olarak, başarı sırasına göre belli olduktan sonra, burs dağılımını başarı ve ihtiyaç ölçütlerini birlikte değerlendirerek yapıyoruz. Programı alt sıralardan kazananların burs alma ihtimalleri az oluyor. Programı burslu olarak kazanan öğrencilerin ilk yılın 11 ayı boyunca burs oranlarına göre Program/Bölüm için idari ya da araştırma asistanlığı yapmaları gerekmekte. Örneğin %50 burs oranı haftada 8 saat asistanlık yükümlülüğü getiriyor. Öğrencilerimizi, TÜBITAK gibi resmî kurumlardan veya ilgili özel kuruluşlardan yüksek lisans bursu bulmaları konusunda özendiriyoruz. Kimi istisnai durumlarda, bir kurumda psikolog olarak istihdam edilen bir aday, bir yüksek lisans programını kazandığı takdirde, o kurumun personeline sağladığı ileri eğitim destek programı çerçevesinde program ücretini en azından kısmen kurumuna ödetebiliyor.
21. Tezli ve tezsiz klinik psikoloji yüksek lisans programları arasında ne gibi farklar var ve bu farklar mezuniyet sonrasında nasıl bir etki yaratıyor? Yüksek lisans Programımız iki kulvarlıdır: Projeli ve tezli. Bütün öğrenciler önce projeli programa kabul edilmekte ve birinci yılın sonunda Program tarafından uygun görülenler istedikleri takdirde tezli kulvara geçmektedirler. Bu iki kulvar, sadece iki noktada birbirinden farklıdır: 1) Tez, projeye göre daha kapsamlı, daha emek-yoğun, daha zaman alıcı ve daha katı kurallara sahip bir araştırmaya dayanmak zorundadır. 2) İkinci yılda yapılan klinik staj, tez yapan öğrenciler için haftada 2 gün iken, proje yapan öğrenciler için 3 gündür. Programı tezli ya da projeli kulvarda tamamlamış olmak mezuniyet sonrası için çoğu durumda bir fark yaratmasa da bazı durumlarda yaratabilir. Öğrenciler, araştırma vurgusu yüksek bir doktora programına devam etmek istiyorlarsa tezli kulvar daha elverişli olabilir. Uygulama vurgusu yüksek doktora programlarına devam etmek isteyenler ve de doktora hedefi olmayıp ağırlıkla klinisyen olarak çalışacaklar için projeli kulvar daha uygundur.
22. İkinci yıldaki klinik stajlar nasıl ve nerede yapılıyor? Ne kadar yeterli oluyor? İkinci yıldaki klinik stajın yarısı, Üniversitemizin “Psikolojik Danışmanlık Birimi”nde (PDB), yarısı da hastanelerin psikiyatri bölümlerinde ya da süpervizyon altında psikoterapi hizmeti sunan merkezlerde yapılmaktadır. Her stajyerin bu yıl boyunca en az beş terapi vakasını yüklenmesini ve iki kapsamlı psikolojik değerlendirme yapmasını hedefliyoruz. Staj yılı boyunca programın doğrudan sağladığı süpervizyon: haftada 3 saat grup süpervizyonu (6-7 kişilik gruplar halinde), 2 saat vaka toplantısı, 0,5 saat bireysel süpervizyon, 1 saat vaka sunumu/tartışması, gerektiği kadar psikolojik değerlendirme süpervizyonudur. Bu saatlere dış staj yerlerinde alınan süpervizyonlar dahil değildir. Staj yılı boyunca her stajyer programın klinik süpervizörlerinden en az dördünden süpervizyon almaktadır. Yine bu sayıya dış staj yerlerindeki süpervizörler dahil değildir. Programı bir yıl uzatmak isteyen öğrencilerimiz için PDB'de ikinci yıl klinik staj ve buna bağlı grup süpervizyonu imkânı da sağlamaktayız. Bu denli yoğun klinik uygulama ve süpervizyonun yüksek lisans eğitimi kapsamında oldukça yeterli olduğunu ve öğrencilerimize sağlam bir temel sağladığını düşünüyoruz. Gözlemlerimiz de bunu doğruluyor. Ancak tabii ki 2-3 yıllık bir eğitimle olgun bir klinisyen olmak mümkün değildir. Öğrencilerimiz, daha ileri ve değişik eğitimlerle ve de özellikle klinik süpervizyonla kendilerini sürekli geliştirmeye ihtiyaçları olduğunu bilerek mezun oluyorlar.
23. Programınızın belli bir teorik/klinik yönelimi var mi? Evet, programımızı Yetişkin ve Çocuk-Ergen alt-dalları için İlişkisel Psikanalitik, Çift-Aile Terapisi alt-dalı için Sistemik ağırlıklı bütünleşik (integrative) bir klinik program olarak tanımlayabiliriz. Programımızda psikanalitik ve sistemik ağırlığın yanında bilişsel-davranışçı ve hümanistik yaklaşımlar da gerek teorik ders düzeyinde gerekse de süpervizör düzeyinde temsil ediliyor. Programdaki bütün öğretim üyelerinin ve klinik süpervizörlerinin ortak özelliği, hangi yaklaşımı ağırlıklı olarak benimsemiş olurlarsa olsunlar, dogmatik olmamaları ve bütünleşik çalışmaya açık olmalarıdır. Psikoterapi araştırmalarının geldiği noktada, en önemli iyileştirici/dönüştürücü faktörün terapi ilişkisi olduğunun bilinciyle öğrencilerimizi teorik ve pratik olarak bu ilişkinin karmaşıklığına ve kendilerinin bu ilişki içindeki varoluş hallerine dair farkındalıklarını arttırmaya özel bir önem veriyoruz. Öğrencilerimize, hangi teorik/klinik yönelimi tercih ederlerse etsinler, edinmelerinde ve kullanmalarında büyük fayda olan temel klinik formasyonu ve becerileri aktarmaya gayret ediyoruz. Bir başka özelliğimiz, iyi bir klinik psikoloğun (ve psikoterapistin) kendisinin de psikoterapiden geçmesi gerektiğine dair derin inancımız. Kişinin kendi psikodinamiğine dair farkındalık kazanmasını ve duygusal olgunlaşmasını iyi bir klinik formasyonun olmazsa olmaz bir parçası olarak görüyoruz. O yüzden, her ne kadar zorunlu tutamasak da öğrencilerimizi program sürerken uzun dönemli psikoterapiye başlamaları konusunda kuvvetle özendiriyoruz ve talep ederlerse uygun terapist bulmaları için yardımcı oluyoruz.
24. Üniversitenizdeki kütüphane imkânları nedir? Üniversitemizin Kütüphanesi'nde psikoloji, psikoterapi ve psikanaliz üzerine su anda 2-3 bin kitaplık bir koleksiyon mevcut. Önümüzdeki 1-2 yıl içinde bu sayının 10 bine doğru çıkarılması planlandı ve kitap alımları hızla sürüyor. Ek olarak, üniversitemizde bilimsel dergi makalelerine erişimde vazgeçilmez olan elektronik veri tabanları konusunda oldukça geniş bir koleksiyon var. Bu veri tabanlarından programımızı ilgilendirenlerin listesi aşağıdaki gibi: Cambridge Journals Online Academic Search Premier PsycARTICLES PsycINFO Web of Science Social Sciences Citation Index Oxford University Press Journals Psychoanalytic Electronic Publishing (*) Sage Journals Online ULAKBIM Databases (*) Bu veri tabanı 1920''lerden bugüne 20''ye yakın belli başlı bütün psikanaliz dergilerinde yayınlanmış makalelerin ve Freud’un tüm eserleri dahil onlarca psikanaliz kitabının tam metinlerine internet üzerinden erişim sağlıyor. Bildiğimiz kadarıyla Türkiye’de, oldukça pahalı olan bu veri tabanına erişim sağlayabilen ilk ve şimdilik tek üniversite kütüphanesiyiz.
25. Programdan mezun olanların önünde ne gibi kariyer fırsatları var? Türkiye’de uzman klinik psikolog sayısı ihtiyacın çok altındadır. Programımızdan mezun olan uzman (klinik) psikologlar,
1. Özel ya da kamu hastanelerinin ruh sağlığı birimleri/bölümlerinde
2. Psikoterapi veya psikolojik danışmanlık merkezlerinde
3. Rehabilitasyon merkezleri ve özel eğitim kurumlarında
4. Klinik hizmetler sunan sivil toplum kuruluşlarında
5. Çalışanları için klinik psikolog istihdam etmek isteyen büyük işyerlerinde
6. Klinik psikolog istihdam eden ilk, orta ve yüksek öğrenim kurumlarında
7. Huzurevlerinde
8. Özel ya da kamu hastanelerinin/kliniklerin klinik psikolog istihdam eden (ve giderek daha da edecek olan) onkoloji, estetik cerrahi, transplantasyon, yapay döllenme, geriatri, vb. birimleri/bölümlerinde
9. Klinik araştırma yapan kuruluşlarda
10. Aile mahkemelerinde, cezaevlerinde
11. Üniversitelerin psikoloji bölümlerinde asistan ya da okutman olarak çalışabilirler.
Bu çalışma alanlarına ek olarak öğrencilerimiz, yurtiçi ve yurtdışında doktora öğrenimlerine devam etmek için uygun bir donanıma sahip olarak mezun olmaktadırlar. Programımıza kabul edilen öğrencilerin az da olsa bir kısmı zaten klinik bir iş yaparken programa girmiş oluyorlar. Bir kısmı programa devam ederken bile klinik işler bulabiliyorlar. Mezunlarımızın mevcut donanımlarıyla klinik psikolog olarak iş bulmakta zorluk yaşamayacaklarını düşünüyoruz.
26. Ek sorular için kiminle iletişime geçebilirim? Programın web sitesindeki bilgiler ayrıntılı olarak incelendikten sonra, hâlâ cevaplanmamış sorularınız var ise, Program Asistanı Öykü Türker ya e-posta yoluyla ulaşabilirsiniz: email@example.com. Programımıza başvurmayı düşünüyorsanız ya da başvurmuşsanız, genel iletişimi kolaylaştırmak için kullandığımız e-posta grubuna mutlaka üye olmanız gerekiyor. Üye olmak için firstname.lastname@example.org adresine boş bir e-posta göndermeniz yeterli.