"Dersim katliamında zehirli gaz kullanıldı mı?" Bu soruyla ilgili çok önemli bir belge ortaya çıktı. Dönemin Başbakanı Refik Saydam, dönemin Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak'a gönderdiği telgrafta "gaz kullanıldı" diyor. O telgraf Dersim Araştırmaları Merkezi'nin yaptığı anma töreninde gösterildi.
Resmi rakamlara göre 16 bin, kentin yerlilerine göre 70 binden fazla insan hayatını kaybetti Dersim'de.
Son dönem katliamla ilgili tartışmalar yeniden alevlendi ve tam bu dönemde Dersim katliamı ile ilgili olarak önemli bir belge gün yüzüne çıktı.
O belgeye göre; 1942 yılında dönemin Başbakanı Refik Saydam, dönemin Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak'a yazdığı telgrafta "Dersim"de yakıcı ve boğucu gaz kullanıldığını belirtiyor.
‘DÜŞMANA BİLE YAPILMAZ’
Telgrafta Başbakan Refik Saydam "Bir hekim olarak yakıcı ve boğucu gazların, düşman askerlerine bile uygulanmasına karşı olduğumu belirtmeliyim’’ diyor.
BUNDAN UTANÇ DUYUYORUM
Saydam, "Tunceli'de kullanılan bu gazların bir daha kullanılmaması için yasa teklifi hazırlamaktayız. Kendi halkına kullanılan bu gazların toplu sivil ölümlere yol açtığı görülmektedir. Bir hekim olarak da bir insan olarak da bundan utanç duyduğumu belirtmeliyim" diyor.
ATATÜRK’TEN İNTİKAM EMRİ
Dersim'e ilişkin diğer belgede ise Atatürk, Dersim'de yaşanan olaylardan Kalan Aşireti ve diğer aşiretleri sorumlu tutarak, "Bedelinin çok ağır şekilde ödetileceğinden kimsenin kuşkusu olmasın" diyor.
Özgür Küçük / Özgür Gündem