Kan pıhtılarını (tromboz) önlemek veya tedavi etmek için yaygın olarak kullanılan üç genel ilaç kategorisi vardır: antikoagülanlar, fibrinolitikler ve antiplatelet ilaçlar. Bunlardan bazıları (Pradaxa, Angiomax, ReoPro) yabancı olabilirken, diğerleri (warfarin, heparin, aspirin) genellikle ev isimleridir.
Farklı etki mekanizmaları, farklı riskleri vardır ve farklı koşullar altında kullanılırlar. Hepsinde ortak olan olası bir yan etki aşırı kanamadır, bu nedenle bu ilaçların tümü uygun önlemlerle kullanılmalıdır.
İlaçlar kan pıhtılarının tedavisinde temel dayanak noktası olsa da, bazı hastalarda bunları önlemek için cerrahi bir prosedür gerekebilir.
Reçeteler
Kan pıhtılaşmanız varsa veya olduğundan şüpheleniliyorsa, muhtemelen sağlık uzmanınızın ofisinden bir reçete ile ayrılacaksınız. Alacağınız şey, genel sağlığınız, pıhtının olası nedeni, ciddiyeti ve daha fazlası dahil olmak üzere çeşitli faktörlere bağlı olacaktır.
Antikoagülan İlaçlar
Antikoagülan ilaçlar, kanın pıhtılaşmasından sorumlu olan bir grup kan proteini olan pıhtılaşma faktörlerinden bir veya daha fazlasını inhibe eder.
Bu ilaçlar şunları içerir:
Coumadin (warfarin): Yakın zamana kadar varfarin, oral yoldan verilen tek antikoagülan ilaçtı.
Warfarin ile ilgili en büyük sorun, sağlık hizmeti sağlayıcıları için zor olabilen ve hastalar için elverişsiz olabilen dozu tam olarak almaktır.
İlacı almaya başladığınızda, dozaj haftalarca stabilize edilmelidir ve bunu sağlamak için sık kan testleri (INR kan testleri) gereklidir. Stabilizasyondan sonra bile, INR testlerinin periyodik olarak tekrarlanması gerekir ve kişinin varfarin dozunun sıklıkla yeniden ayarlanması gerekir.
-
“Yeni” Oral Antikoagülan İlaçlar: Optimum varfarin dozunun yönetilmesi nispeten zor olabileceğinden, ilaç şirketleri yıllarca varfarin ikameleri, yani ağızdan alınabilen pıhtılaşma önleyici ilaçlar bulmak için çalıştı. Bu yeni oral antikoagülan ilaçların dördü (NOAC ilaçları olarak adlandırılır) şimdi onaylanmıştır. Bunlar Pradaxa (dabigatran), Xarelto (rivaroxaban), Eliquis (apixaban) ve Savaysa (edoxaban). Tüm bu ilaçların başlıca avantajı, sabit günlük dozlarda verilebilmeleri ve kan testi veya doz ayarlaması gerektirmemeleridir. Ancak tüm ilaçlarda olduğu gibi NOAC ilaçlarının da olumsuz yanları vardır.
-
Heparin: Heparin, pıhtılaşma faktörleri üzerinde ani (saniyeler içinde) inhibitör etkisi olan intravenöz bir ilaçtır. Sadece hastanede yatan hastalarda kullanılır. Sağlık hizmeti sağlayıcıları, kısmi tromboplastin zamanı (PTT) kan testini izleyerek dozu gerektiği gibi ayarlayabilir. PTT, pıhtılaşma faktörlerinin ne kadar engellendiğini (kanın “inceliği”) yansıtır.
-
Düşük Moleküler Ağırlıklı Heparin: Bu ilaçlar, Lovenox (enoxaparin) ve Fragmin (dalteparin), heparinin saflaştırılmış türevleridir. Heparine göre en büyük avantajları, intravenöz yerine enjeksiyon olarak (neredeyse herkesin birkaç dakika içinde yapmayı öğrenebileceği) verilebilmeleri ve kan testleri ile yakından izlenmeleri gerekmemesidir. Bu nedenle, heparinden farklı olarak, ayakta tedavi bazında nispi güvenlikle uygulanabilirler.
-
Daha Yeni İntravenöz veya Subkutan Olarak Uygulanan Antikoagülan İlaçlar: Argatroban, Angiomax (bivalirudin), Arixtra (fondaparinux) ve Refludan (lepirudin) dahil olmak üzere çeşitli heparin benzeri antikoagülan ilaçlar geliştirilmiştir.
Anti-Platelet İlaçları
Bir kan pıhtısının çekirdeğini oluşturan küçük kan elementleri olan trombositlerin “yapışkanlığını” azaltmak için üç grup ilaç kullanılır. Trombositlerin bir araya toplanma yeteneğini engelleyerek, anti-trombosit ilaçlar kanın pıhtılaşmasını engeller. Bu ilaçlar en çok atardamarlarda anormal kan pıhtılarının oluşmasını önlemede etkilidir ve damarlardaki trombozu önlemede çok daha az etkilidir.
-
Aspirin ve Aggrenox (dipiridamol): Bu ilaçların trombosit “yapışkanlığı” üzerinde orta düzeyde bir etkisi vardır, ancak diğer antitrombosit ilaçlardan daha az kanamaya bağlı yan etkilere neden olur. Genellikle riski yüksek kişilerde kalp krizi veya felç riskini azaltmak amacıyla kullanılırlar. Aspirin reçetesiz (OTC) ve reçeteli olarak mevcuttur. Sağlık uzmanınız, hangisinin sizin için uygun olduğunu size söyleyecektir.
-
Adenozin difosfat (ADP) reseptör inhibitörleri: Plavix (klopidogrel) ve Effient (prasugrel): Bu ilaçlar aspirin ve dipiridamolden daha güçlüdür (ve dolayısıyla daha risklidir). Arteriyel pıhtılaşma riski özellikle yüksek olduğunda yaygın olarak kullanılırlar. En yaygın uygulamaları, ne zaman ve ne kadar süreyle kullanılacağına ilişkin kararlar tartışmalı olsa da, koroner arter stentleri almış kişilerdedir.
-
IIb/IIIa İnhibitörleri: ReoPro (abciximab), Integrilin (eptifibatid) ve Aggrastat (tirofiban): Bu ilaçlar trombosit inhibitörlerinin en güçlü grubudur. Trombosit yapışkanlığı için gerekli olan trombositlerin yüzeyinde adaş bir reseptörü inhibe ederler. Esas olarak girişimsel işlemlerden (anjiyoplasti ve stent yerleştirme gibi) sonra akut pıhtılaşmayı önlemek ve akut koroner arter sendromu olan kişileri tedavi etmek için kullanılırlar. Bu ilaçlar çok pahalıdır ve genel olarak damardan verilmelidir.
Trombolitik İlaçlar
Fibrinolitik ajanlar veya “pıhtı önleyiciler” olarak da bilinen bu güçlü ilaçlar, oluşma sürecinde olan kan pıhtılarını çözmek için damardan verilir. Çoğunlukla kullanımları, tıkanmış bir arteri yeniden açmak ve kalıcı doku hasarını önlemek amacıyla akut kalp krizi veya felç geçirdikten sonraki ilk birkaç saat içinde olan hastalarla sınırlıdır.
Bu ilaçların kullanımı zor olabilir ve önemli bir kanama komplikasyonu riski taşırlar.
Bununla birlikte, doğru koşullarda, bu ilaçlar kalp krizi veya felç nedeniyle ölümü veya sakatlığı önleyebilir.
Trombolitik ilaçlar şunları içerir:
- Tenekteplaz: Bu ilaç daha az kanamaya neden oluyor gibi görünüyor ve uygulanması bu gruptaki diğer ilaçlardan bazılarına göre daha kolay.
- Streptokinaz: Bu, nispeten ucuz olduğu için dünya çapında en sık kullanılmaktadır.
- ürokinaz
- alteplaz
- replaz
ameliyatlar
Bazen kollarda veya bacaklarda (derin ven trombozu veya DVT olarak adlandırılan) bir kan pıhtısı akciğerlere gidebilir ve pulmoner emboli (PE) adı verilen bir kan pıhtısı oluşturabilir.
DVT’si olan ve herhangi bir nedenle mevcut ilaçları alamayan hastalar için başka tedaviler mevcuttur. Cerrahlar, büyük pıhtı parçalarını yakalayan ve bunların vena kavadan (karnın alt kısmındaki kanı kalbe geri getiren büyük bir damar) geçmesini önleyen alt vena kava filtresi (IVC) adı verilen küçük bir metal cihaz implante edebilirler.
Bu filtreler, hastanın durumuna bağlı olarak kalıcı olarak yerinde kalabilir veya çıkarılabilir.
Reçetesiz Tedaviler
Bacaklarınızda kan pıhtılaşması yaşadıysanız veya risk altındaysanız, sağlık uzmanınız kompresyon çorabı adı verilen özel elastik çorap giymenizi önerebilir. Bunlar, bacaklardan kalbe giden kan akışını artırmaya yardımcı olabilir ve post-trombotik sendrom olarak bilinen bir durum olan hasarlı kan damarları nedeniyle bacaklarda veya kollarda ağrı ve şişmeyi azaltabilir.
Varis çorapları eczanelerde ve tıbbi malzeme mağazalarında mevcuttur. Hangi uzunluğun (diz yüksekliği veya uyluk yüksekliği) sizin için en uygun olduğu konusunda sağlık uzmanınızla konuşun.
Sıkça Sorulan Sorular
-
Bacaktaki kan pıhtıları nasıl tedavi edilir?
Bacağınızda derin ven trombozu (DVT) olarak bilinen bir kan pıhtısı varsa, sağlık uzmanınız size büyük olasılıkla size varfarin veya heparin gibi bir pıhtılaşma önleyici ilaç veya kanınızı incelten ve kanınızı incelten yeni sınıf kan sulandırıcılardan biri verecektir. pıhtıların oluşması daha zordur. Pıhtınız daha şiddetliyse, pıhtı önleyici olarak bilinen trombolitik ilaçlar almaya yönlendirilebilirsiniz veya ameliyat gerekebilir.
-
Bir kan pıhtısının kaybolması ne kadar sürer?
Pıhtının boyutuna, konumuna ve ciddiyetine bağlı olarak bir pıhtının kaybolması haftalar veya aylar alabilir. Antikoagülan ilaçlarla tedavi genellikle üç ay boyunca önerilir, ancak gelecekte pıhtı oluşturma riskiniz yüksekse bu süre daha uzun olabilir.
-
Tedaviden sonra kan pıhtısına ne olur?
Pıhtıları kendi başlarına parçalamayan ancak büyümelerini önleyen antikoagülan ilaçlarla tedaviden sonra, vücut muhtemelen haftalar ve aylar içinde pıhtıyı çözmeye başlayacaktır.
-
Kan pıhtısını evde tedavi edebilir miyim?
Bazı durumlarda, evet, kan pıhtıları evde yönetilebilir. Sağlık uzmanınız, kalbe giden kan akışını artırmaya ve şişmeyi azaltmaya yardımcı olabilecek kompresyon çorapları giymenizi önerebilir. Ancak herhangi bir yeni kan pıhtısı semptomunuz varsa, derhal tıbbi tedavi aldığınızdan emin olun. Evde kendiniz tedavi etmeye çalışmayın.
Discussion about this post