Filozof Aristo, kesinlikle öfkenin bir insan için iyi olduğunu düşündü. “Nicomachean Ethics” de, “Doğru şeylere ve doğru insanlara kızgın olan ve dahası, olması gerektiği gibi, ve olması gerektiği sürece, övüldüğü için,” diye yazdı. Fakat Aristoteles'in gazetelerin kalp hastalığına öfkesini bağladığı bir dünyada yaşamak zorunda kalmadı. David Banner'ın, asla öfkesinin sonucu olarak devasa bir yeşil canavara dönüşen Banner ile birlikte İnanılmaz Hulk olduğunu hiç görmedi. Aristoteles hiçbir zaman yol öfkesi olan sürücülerle çevrili bir otoyolda oturmadı.
Bugün, çoğumuz öfkeyi herhangi bir amaca hizmet etmeyen olumsuz bir duygu olarak görüyoruz. Katılımcılara öfkeyi sordukları bir çalışmada, katılımcıların yüzde 28'i öfkenin uygunsuz olduğunu, öfkenin genellikle zararlı ya da yararsız olduğunu ileri sürdüler [kaynak: Weber]. Kızgın olduğumuz zaman kendimizi beğenmeyebiliriz ve kesinlikle diğer kızgın insanlar etrafında olmaktan zevk alamayız.
Yine de, çoğu şeyde olduğu gibi, Aristoteles haklı. Öfke sizin için iyi olabilir çünkü bizi, ilişkilerimizi ve dünyayı görme biçimimizi korumak için tasarlanmıştır. Doğru ve yanlış arasındaki sonsuz savaşta, öfkenin bedensel etkileri bize bir şeyin yanlış olduğunu anlatmak içindir.
Dünyayı hedefler ve beklentilerle takip ediyoruz. Bu hedefler ve beklentilerden bazıları kişiseldir - zor işlerle ilerlemeyi umuyoruz ve önemli günlerimizin doğum günlerimizi unutmamasını bekliyoruz. Bu beklentilerin bazıları toplumsal standartlara göre şekilleniyor; Herkesin sırayla bir banka memuru ile sıra beklemek için bekliyoruz. Bir şey beklentilerimizi ihlal ettiğinde veya hedeflerimizi engellediğinde, o zaman kızarız.
Kendi kişisel polis gücü veya şerif olarak öfke düşünün, adaletsizlik yapıldığında şehre inin. Şerif, polis bültenlerini "Hey, bu doğru değil. Bu, buralarda iş yapmamızın bir yolu değil." O adam ortaya çıkacak. Sinirlenmenin hiçbir yolu yok.
Fakat eğer doğru nedenleri gösteriyorsa ve durumla doğru şekilde ilgilenirse, öfkelenmek sizin için iyi olabilir. Eğer perp ile oturur ve problemin nasıl çözüleceği konusunda verimli bir sohbete sahipse öfke işini yapar. Öte yandan, her seferinde öfkelenen, ya da silahla ateş edemeyen korkak bir polis akademisi olan bir polis memuru varsa, öfke çok verimli değildir. Çikolatalı keklerde olduğu gibi, öfke ılımlılıkla düzenlenmelidir.
Tüm bu polis memurları ve çikolatalı keklerle karıştı mı? Peki, öfkenin nasıl pozitif bir güç olabileceğine dair somut örneklere bakacağımız bir sonraki sayfaya bakın.
Kızgın olmanın sizin için iyi olup olmadığını belirlemek için, o duyguların her iki tarafındaki faktörlere bakmalıyız: neden öfkelendiniz ve ne zaman kızdırdınız? Diyelim ki kızgınsın çünkü son saatini bütün kirli bulaşıkları kendi başıma geçirirken, eşiniz televizyonun önünde oturdu. Kızgınsın çünkü televizyonu da izlemek istedin, ve bulaşıkları önlemek bunu engelledi, bir süre sonra evin etrafında biraz yardım beklediğinizden bahsetme.
Daha fazla düşündüğünüzde, bunun öfkelenmek için oldukça iyi bir neden olduğunu anlarsınız. Yorgunluğa başlıyorsun, çünkü kanın daha hızlı pompalanıyor, senin ellerin yumruklarını sıkıyor ve çenenin sıkılaştığını fark ediyorsun. Bu noktada ne yaparsınız? Öfke (veya öfke ifadesi) ile ilgili üç temel seçenek vardır: öfkenizi tutmak, bırakmak ve kontrol etmek.
İlk seçenek, oturma odasına fırtınanın şeklini alabilir, kendini bir koltukta kanepeye fırlatır, ama sonra neyin yanlış olduğuna dair eşinizin sorularını yanıtlamayı küstahça reddedebilir. Öfkeyi bu şekilde ifade etmek sana pek iyi gelmiyor. İkinci seçeneği kullanırsanız, oturma odasına fırlayabilir ve yeni temiz tabakları fırlatmaya başlayabilirsiniz. Bu senaryoda, öfke sizin için iyi değil ve kesinlikle bu yemekler için iyi değil.
Ama eğer oturma odasına girip, sizi rahatsız eden, sakin ve kontrollü bir konuşma yaparsanız ve diğer kişinin sorunu çözmesini istiyorsanız, öfke sizin için son derece iyi olabilir. Öfkeyi değerlendiren çalışmalarda, katılımcılar düzgün kontrollü öfkeyi aydınlatıcı bir güç olarak tanımlamış ve kişilerarası ilişkilerde hem hataları hem de güçlü yanları tanımlamaya yardımcı olmuştur. Kızmak, bu ilişkilerde olumlu değişiklikler yapmaya yöneldi [kaynak: Weber].
Bu üçüncü yoldan öfkeyi yönetip saldırabildiğinizde, sakin bir konuşma ile kalp krizi ve erken ölüm ile ilgili bu korkunç çalışmaların çoğu geçerli değildir. Öfkeyi tutmanın ilk örneği, depresyona yol açabilir ve bir çalışma öfkeyi baskılayan kadınların öfkeli duygulara sahip olmadıklarından üç kat daha fazla ölme ihtimalinin olduğunu göstermiştir [kaynak: Angier]. İkinci senaryoda, açık şiddet ve saldırganlık, ilişki ve bedeninize zarar verecektir.
Ama öfkeyi üçüncü yoldan salıvermek hem senin için hem de ilişki için iyidir. Öfkelenme durumu, ilişkide bir şeyin yanlış olduğunu ve ilişkiyi sürdürmek istiyorsanız durumu daha iyi ele alacağınızı söylüyor. Aslında, böyle bir ifade, ilişki için muhtemelen iyidir. Bir çalışma, öfkelerini üretken olarak ifade eden çiftlerin, öfkelerini [kaynak: WordsSideKick.com] baskılayan çiftlerden daha uzun yaşayacaklarını bulmuşlardır.
Ama ya güzel bir verimli sohbete sahip olabileceğiniz bir durum değilse? Bu öfkenin bir sonraki sayfada nasıl faydalı olabileceğini öğrenin.
Kızgın olduğunuzda, durumu nasıl olumlu bir şekilde ele aldığınızı düşünmeye çalışın.
İnsanların genel olarak öfkeyi olumsuz bir duygu olarak gördüklerinin bir nedeni, kendinizi bir şey üzerinde çalıştırabilmenizdir, ancak kontrolünüzün dışında bir şeydir ve ne kadar iyi konuştuğunuz olursa olsun, hiçbir zaman değişmeyecektir. Bazı teorisyenler öfkemizi yararlılığı için değerlendirdiğimizi düşünmektedir [kaynak: Weber]. Ama öfkeni nasıl kullanacağına dair kutunun dışında düşünmek faydalı olabilir.
Örneğin, arabalar durmadan yakındaki kavşaktan geçerken sizi kızdırır. Onların bisikletlerini gezen ve bisiklete binen çocuklardan daha fazla haberdar olmalarını istersiniz. Onları aklınızın bir parçası haline getirmek için rahatsız edici arabaları işaretleyebilir ya da işaretleyebilirsin, ama hızlı arabalara binmek ve kollarını sallayarak saldırgan bir yaya geçidinde oturmak öfkenle baş etmenin en etkili yolu değildir. Bununla birlikte, etkili olan şey, tehlikeli noktadaki daha iyi tabela veya trafik ışığı elde etmek için yerel polis departmanı ile birlikte çalışmaktadır. Bu, nasıl sinirlenmenin toplumda olumlu bir değişim yaratabileceğinin bir örneğidir; Bunun daha büyük örnekleri arasında medeni haklar hareketi ve kadınların oy hakkı hareketi bulunmaktadır.
Bu şekilde değişim yaratmak, kontrolü geri almanın bir yolunu verebilir, eğer çocuklarınızı dışarıdaki hız arabalarının yakınında oynamaya göndermek konusunda korku duyuyor olsaydınız eksik olacak bir şey. Öfkeye bedensel tepki, korkuyla benzerdir. Vücudu harekete geçirmek için kimyasalları salmaya başlıyorsunuz, savaş ya da uçuşa tepki olarak bildiklerimiz. Öfke, durumla başa çıkmada kesinlikle korkar.
2005 yılında yapılan bir araştırma, korku yerine öfke ile stresli bir duruma yanıt vermenin, size durum hakkında daha büyük bir kontrol ve iyimserlik duygusu verdiğini ortaya koymuştur [kaynak: Lloyd]. Araştırmada araştırmacılar, korku ve öfke için onları kodlayan yüz ifadelerini analiz ettiler. Daha fazla korku gösterenlerin daha yüksek tansiyon ve stres hormonları vardı. Aynı psikolog tarafından yapılan bir başka araştırmada, 11 Eylül saldırılarına korku yerine öfke ile karşılık verenlerin, bir sonraki yıl içinde başka bir saldırının riskleri konusunda daha iyimser ve gerçekçi oldukları saptanmıştır [kaynak: DeAngelis].
Ama belki de bu insanların açıkça düşünmediklerini, öfkelerinin beynini karıştırdığını düşünüyor olabilirsiniz. Öfke düşüncenizi değiştirir, ancak son araştırmalar bunu daha iyi için değiştirebileceğini gösterir. 2007 yılında yapılan bir çalışmada, angrier insanların güçlü ve zayıf argümanlar [kaynak: Wenner] arasında ayrım yapabildikleri gösterilmiştir. Kızgın olmayanlar, her iki argüman tarafından da ikna edildi. Bu çalışma, öfkenin sizin için önemli olan şeylere odaklanmanıza ve ihtiyaçlarınızı karşılayacak kararlar vermenize yardımcı olabileceğini düşündürmektedir.
Bahsettiğimiz gibi, her zaman öfkelenerek yürüyemez ve iyi şeylerin olmasını bekleyemezsiniz. Her iki ucunda da bu kızgınlıkla ilişkili bir ılımlılık seviyesi olmalı - sizi kızdırıcı yapan şeylerle uğraşmak. Aristoteles'in dediği gibi, doğru zamanda, doğru zamanda, doğru zamanda öfkelenmek zorundasınız.
Öyleyse, bir dahaki sefere kendinizi sinirlendirdiğini hissettiğinizde, kendinize yanlışları düzeltmek ve kendiniz için ayağa kalkmak için neler yapabileceğinizi sorun. Süreçte kendiniz hakkında bir şeyler öğrenebilirsiniz - bir öfke ile ilgili 1997 tarihli bir çalışmaya katılan bir grup Rus ve Amerikalı'nın yarısından fazlası öfkenin olumlu bir değişim yarattığını, üçte birinin de onlara özellikle yardımcı olduklarını söyleyerek kişisel hatalar [kaynak: DeAngelis].
Öfke ve diğer duygular hakkında daha fazla bilgi edinmek için, sonraki sayfadaki bağlantılara bakın.