Tacikçe, Tacik Farsçası olarak da anılan, Orta Asya’da konuşulan Farsça’nın modern bir çeşididir. Hint Avrupa dil ailesinin İran grubuna mensup olan Tacikçe, Dari ve Farsi ile Batı İran dillerinden gelmektedir. Tacikçe, İran’da konuşulan Farsçadan politik sınırlar, coğrafi izolasyon, Rusça ve yakın konumdaki Türk dillerinin etkileri nedeniyle ayrılmıştır. Yaklaşık 8,5 milyon kişi tarafından konuşulan Tacikçe, Afganistan’da konuşulan Dariye İran’daki Farsçadan daha yakındır. Tacikistan, geçmişte Sovyetler Birliği’ne üye olan bir ülkeydi ve birliğin parçası olarak birçok açıdan Rusçadan etkilenmiştir. Sovyetlerin dağılması ile ayrılan Tacikçe dili, uzun yıllar araştırmacılar tarafından Farsça olarak nitelendirilmiştir. Fakat birçok Tacik fikir adamı, Tacikçenin Farsçadan farklı bir dil olduğunu göstermek için çalışmalar yapmıştır. Türkçe Tacikçe çeviri ve tercüme tarihi hakkında diğer detaylar…
Tacikçe Hakkında Bilgiler
Orta Asya’nın dağlarındaki izole konumundan ötürü Tacikçe, günümüzde de eskiye dayanan sözvarlığını, telaffuz şekillerini ve yapısal özellikleri barındıran bir dildir. Bu yapıların birçoğu, Modern Farsçada kaybolmuştur ve Farsça konuşan kişiler tarafından kullanılmaz. Standart Tacikçe, tarihi şehir Semerkant’ta konuşulan Kuzeybatı Tacikçe lehçesine dayanır. Tacikçe, Tacikistan’ın resmi dilidir; fakat tarihte Tacik halkı kendi dilini Fars dili olarak tanımlıyordu. 20. yüzyılda Sovyetler bu dili Tacikçe olarak ayırmıştır. Buhara, Semerkant ve Özbekistan’da yaşayan birçok Tacik vardır.
Rusça Tacikçe Arasındaki İlişki
Tacikçe dili, 19. yüzyılın ikinci yarısında Rus kontrolü altına girmiştir. Tacikistan Sovyet Cumhuriyeti kurulduğunda Tacikçe ulusal dil ilan edilmiştir. 1920-1930’larda Rus ve Tacik dilbilimciler dili standartlaştırmış ve okuryazar oranını artırmak için yazılı bir sistem geliştirmiştir. 1991’de Tacikçe, yeni bağımsız Tacikistan’ın ulusal dili olmuştur. Fakat 1992-1997 yıllarında Tacikistan’da bir iç savaş dönemi yaşanmıştır. Rusça yerine Tacikçenin kullanılması yasa haline getirilse de nüfusun sadece üçte biri Tacikçeyi kullanmıştır. Çünkü Tacikçe 21. yüzyıla kadar teknolojik, bilimsel ve sosyopolitik terimlerde eksiklik yaşıyordu. Günümüzde Tacikçe, Rusça ile birlikte eğitim dili olarak kullanılmaktadır. Gazeteler, kitaplar ve daha birçok kitle iletişim aracı Tacikçe dilinde sunulmaktadır.
Tacikçe Alfabe Hangi Süreçlerden Geçmiştir?
Tarih boyunca Tacikçe, üç yazı sistemi kullanmıştır. 8. yüzyılın başlarından 1920’lere değin bir İslam ülkesi olarak Tacikistan, Fars – Arap alfabesini benimsemiştir. Bu zamana değin dilin Farsça ile aynı olduğu düşünülmekteydi. Sovyetler, 1923’te Tacikçede kullanılan Fars – Arap yazı sistemini basitleştirmeye başladı ve halk, 1927’de yavaşça Latin alfabesine geçmeye başladı. 1930’ların sonunda ise Tacikistan Sovyet Cumhuriyeti, Latin alfabesini bırakarak Kiril alfabesine geçti. Hatta 1939’da Fars – Arap alfabesi kullanılarak yayımlanan materyaller ülkede yasaklandı. Bu gibi yaklaşımlar, bir ülkenin dilini asimile etmekte geçmişte sıkça kullanılmıştır. Günümüzde Tacikistan’da yaşayan Tacik halkı ve diğer birçok eski Sovyet ülkeleri, Kiril alfabesini kullanırken Afganistan’da yaşayan Tacik halkı, Fars – Arap alfabesini kullanmaktadır.
Tacikçe Kültür Anlayışı
Yüzyıllardır Orta Asya birçok krallığın ve imparatorluğun merkezi olmuştur. Bu nedenle yerel kültür hem Orta Doğu’dan hem de Çin, Rusya gibi kültürlerden etkilenmiştir. Arap istilasından önce Tacikistan, Sogdians olarak adlandırılıyordu. Buhara, Semerkant ve diğer şehirlerdeki Sogdianlar, İpek Yolu’nu yöneten ve tüccarlık yollarını kontrolünden geçiren bir milletti. 8. yüzyılda Sogdianlar, İslam’ı kabul etmeye başladılar. İslam’ın etkisiyle dönemin Sogdian dili de günümüz Tacikçesine etkisi olan Farsçadan etkiler taşıdı. Fakat Buhara ve Semerkant’a dayanan tüccarlığın önemi ve İpek Yolu ticareti 18. yüzyıla kadar devam etti. Günümüzde etnik Taciklerin çoğu Sünni Müslümandır. Fakat Gorno – Badaşkan Özerk Bölgesi’ndeki Müslümanların çoğu şiidir. Pamir Dağları’nın yüksek tepelerindeki halk, kültürel gelenekleri ve halk danslarını korumayı başarmıştır. Bunun ötesinde Kuzey Tacikistan’ın dağlarında yaşayan Yaghmobi halkı, hala atalarının dili olan Sogdian dilini modern versiyonu ile konuşabilmektedir.
Tacikçe Türkçe ve Türkçe Tacikçe Çeviri
Türkçe Tacikçe çeviri sektörü 2012’de Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman’ın Türkiye ziyareti sırasında Türkiye ve Tacikistan arasında işbirliği konseyi kurulmasına dair belgeyi imzaladığında gelişmeye başlamıştır. Ancak bunun dışında bir Orta Asya dili olan Tacikçe, Türk dillerinin de etkilerini taşır. Türkiye, Sovyetler dağıldığında Tacikistan’ın bağımsızlığını tanımış ve iç savaş döneminde de büyük elçiliklerinin Tacikistan’da hizmet vermesini sağlamıştır. Bugün iki ülke arasındaki diplomatik, turistik, ticari ilişkiler vesilesiyle birçok alanda çeviri yapılmaktadır. Okeanos Tercüme olarak sözlü Tacikçe tercüme ve Yeminli Tacikçe çeviri gibi farklı türlerde olanaklar sağlıyoruz. Tacikçe çevirmenlerimizi özveriyle seçerek bir takım olarak çevirilerinizi kusursuzlaştırmak adına her gün daha fazla çalışıyoruz.
Siz de Okeanos Tercüme Tacikçe çeviri fırsatlarımızı değerlendirmek için web sitemiz www.okeanostercume.com.tr ziyaret edebilir, e posta adresimiz firstname.lastname@example.org dosyanızı iletebilir ve teklif isteyebilirsiniz. Dilerseniz de telefon kanallarımız 0212 221 45 21 veya 0553 910 31 32 aracılığıyla bizlere ulaşabilirsiniz.