UYKUSUZLUK (INSOMNIA)
En çok görülen uyku düzensizliğidir. Uykusuzluk hastalığında; şartlar uygun olmasına rağmen uykuya dalamama, gece boyunca sürekli uyuyamama görülür. Uykusuzluk çeken kişi, yatakta gözlerini birkaç dakikadan fazla kapalı tutamamaktan ya da yatakta bir o yana bir bu yana dönerek uyuyamamaktan yakınır. Doğal uyuma dengesinin bozulmasıyla tamiri giderek zorlaşır. Bu durum birkaç gece sürerse geçici, 1 hafta ile 3 hafta arasında sürerse kısa süreli, 3 haftadan fazla sürerse artık kronik uykusuzluk olarak da değerlendirilebilir.
Başlıca sebepleri şunlar olabilir:
Akut Uykusuzlukta
- Ciddi bir stres kaynağı (İş değişikliği veya kaybı, boşanma, taşınma, sevilen bir kişinin kaybı)
- Duygusal veya fiziksel olarak yaşanan rahatsızlıklar (Yorgunluk, hastalık gibi)
- Çevresel faktörler (Gürültü, aşırı soğuk veya sıcak gibi)
- Alışılmadık programlar
- Bazı ilaçların yan etkileri
Kronik Uykusuzlukta
- Depresyon ve/ veya anksiyete
- Kronik stres (Sürekli koşuşturmalı ve yer değiştirmeli yaşam biçimleri gibi)
- Gece yaşanan ağrı veya rahatsızlıklar
Uyku düzensizlikleri, iyi hissetmemiz, yaşam kalitemiz ve sağlığımız üzerinde çok belirleyicidir. Uykusuzluk yaşayan kişiler çoğu zaman öğleden sonra ya da akşama doğru kısa süreli uyudukları için, geceleri de uyumakta zorluk çekerler. Uykusuzluk hastalığı orta ve uzun vadede; gün içinde uykusuzluk hissi yaşanmasına, genel yorgunluğa, çabuk öfkelenmeye, konsantrasyon ve hafıza ile ilgili problemlere ve çeşitli hastalıklara neden olabilmektedir.
AROMATERAPİ VE UYKUSUZLUK
Bundan yaklaşık 50 yıl önce aromaterapinin en önemli fikir liderlerinden Robert Tisserand “Lavanta benzodiazepinleri yener” başlıklı yazısında aromaterapinin uyku düzensizliklerinde yararlı olabileceğini belirtmişti. Aynı yazıda lavanta, mercanköşk, ıtır, mandalina ve kakulenin kullanımlarından da bahsedilmiştir.
Konuyla ilgili yapılan araştırmalardan bir tanesi ise uyku sürecinde ortam kokusunun ne kadar önemli olduğunu kanıtlıyor. İçlerinde Kanada, Almanya, Japonya, Meksika, İngiltere ve ABD’nin bulunduğu ülkelerde yapılan anketlerde kişilere yatak odalarının nasıl koktuğunu hatırlayıp hatırlamadıkları soruluyor. Bu ayırt edici kokuyu İngilizlerin % 84’ü, diğer ülkelerin vatandaşlarının (Japonya hariç) da en az %50’si hatırlıyor. Başka bir çalışmada ise aromaterapinin derin veya yavaş dalgalı uyku miktarını arttırdığı bulunmuştur.
Aromaterapinin düzenli kullanımının uyku düzenindeki faydaları çok uzun zamandır bilinmektedir.
TERAPİ ve UYGULAMA
Aromaterapi uykusuzluğunuzun altında yatan nedenini direkt tedavi etmez. Ancak size verilecek bir yol haritası ile birlikte uygulanacak çeşitli yöntemler uykuya dalmanıza ve uyku süresinizin, uyanmayı istediğiniz saate kadar uzamasına önemli destek sağlar.
Koklama (Inhalasyon) & Difüzyon
- Kişiye özel hazırlanan uyku verici özelliği olan kokular
- Bazı esansiyel yağ içeriklerinin, beyindeki reseptör alanlarında bulunan dopamin, serotonin, ve noradrenalin gibi nörotransmiterlar üzerinde yarattığı etki
- Çeşitli spreyler
Cilt Üzerinden & Diğer
- Ciltte bulunan duyu lifleri ile etkileşim sağlayan dokunma tekniklerinin uygulaması
- Çeşitli vücut ürünleri
- Uyku verici özellikte çaylar ve bitkiler