Sual: Bazı mağazalar promosyon olsun diye, belli bir miktar alışverişi geçen müşterilerine çekiliş kuponu veriyorlar. Bu kuponu almakta ve çekilişe katılmakta sakınca var mıdır?
CEVAP
Hayır asla sakınca yoktur. Zira kupon için ek olarak bir para verilmiyor. Sadece, bazı mağazalar da, (Falanca yere bir ileti atarsan, çekilişe katılmayı hak edersin) diyorlar. Bu kumara girer. Zira çekiliş için ileti atmak, piyango bileti almak gibidir.
Sual: Bir dondurma üreticisi ürettiği dondurma paketlerine otomobil hediyesi çekilişi için gizyazı vermiş. Bir tek dondurma alarak çekilişe katılmak ve çıkarsa arabayı almak caiz midir?
CEVAP
Caizdir.
Çekilişle armağan
Sual: Bazı marketler, belli bir değerde ürün alan müşterilerine çekilişle armağan veriyor. Bu çekilişlere katılmakta sakınca var mıdır? Sözgelişi 50 liralık alışveriş yapana bir çekiliş hakkı veriliyor. 47 liralık mal aldık. Çekilişe katılmak, doğrusu 50 liraya tamamlamak için, 3 liralık mal daha alsak caiz olur mu?
CEVAP
Çekilişe katılanlar, çekilişe katılmak için, ek olarak para vermediklerinden dolayı caiz olur.
Kura çekerek hisse etmek
Sual: Armağan dağıtımında ve aynı şeylerde kura çekerek dağıtmak, vermek, dinen uygun olur mu?
Yanıt: Mevzu ile ilgili olarak İbni Âbidînde deniyor ki:
“İslâmiyetin bildirdiği hükümlere uygun olan şartlara müsavi, eşit olarak malik olanlar arasından birini seçmek için, Kura yapılır.”
Bir mekânın, bir malın, buna ortaklaşa, ortak olarak malik olan ortaklar içinde kura ile bölme edileceği de, İbni Âbidînde uzun bildirilmektedir. Kura çekmek caizdir ve sünnettir. Mülk sahiplerinin haklarının miktarlarını değişiklik yapmak yada ortaklardan birinin hakkını yok etmek ya da hakkı olmayana hisse vermek için meydana getirilen kura, piyango haram olur.
İki yada daha fazlaca kimse, aralarında para biriktirerek bir emanetçiye bırakıp, aralarından seçtikleri birinin yada vekilinin, bunu fakirlere, hayır kuruluşlarına dağıtması caiz olduğu benzer biçimde, fakirler içinde kura çekip kazananlarına dağıtması da caizdir.
Kendi aralarında piyango çekip kazananların, vermiş oldukları paradan fazla almaları kumar olur. Geri kalan kısmı hayır yerine bağışlamaları, bu piyangoyu kumarlıktan kurtarmaz. Her birinin, kendi verdiğini geri alması caizdir. Kendi hissesini içlerinden birine armağan edebilir. Emanetçinin ücretini, paraları oranında öderler. Emanetçi emanet parayı kullanamaz, bankaya yatıramaz. Banka da, kendilerinden biri de emanetçi olabilir.
Bir önceki yazımız olan Cuma günü öğle vakti alışveriş başlıklı makalemizde vakti hakkında bilgiler verilmektedir.