Lamarck’ın “Edinilmiş Karakteristiklerin Tanımı” teorisi nedir? İlk evrim teorisi olarak kabul edilen ve Lamarckizm olarak da adlandırılan bu teori hakkında temel bilgiler.
Evrensel olarak “Lamarck” olarak bilinen Jean Baptiste de Monet (1744-1829), “Zoolojik Felsefe” (1809) adlı kitabında evrimle ilgili bilimsel bir teori ortaya koyan ilk kişidir.
“Edinilmiş Karakterler Teorisi“, “Dönüşümcülük” veya kısaca “Lamarckizm” olarak bilinen bu teori, ilk evrim teorisidir ve Lamarck, Erasmus Darwin (Charles Darwin’in büyükbabası) ya da Georges-Louis Leclerc (Buffon Kontu) gibi ilk evrimci bilim adamlarının ortaya koydukları fikirleri bu teoride somutlaştırmaktadır. Fosiller ve mevcut hayvanlar ve bitkiler üzerindeki gözlemlerini geniş bir bilimsel temele sahip bütün bir teoriyi şekillendirmek için kullanır. Söz konusu teori, temel fikirler olarak aşağıdakileri içerir:
- Canlılar, yaşadıkları ortamın değişen veya yeni şartlarına uyum sağlamak için yaşamları boyunca değişikliklere uğrayabilirler (yani canlılar evrimleşirler).
- Bu değişiklikler, ebeveynlerden kalıtsal olmadığı için kazanılmış karakterlerdir ve belirli organların veya vücudun belirli bölümlerinin yaşam boyunca sürekli kullanımından veya kullanılmamasından kaynaklanır.
- Bu yeni karakterler yavrulara aktarılır ve nesiller boyunca mükemmelleştirilir.
Bildiğimiz gibi, bu teorinin hatalı olduğu ortaya çıktı, yanılgısı, yaşam boyunca kazanılan karakterlerin torunlara aktarılabileceği fikri daha belirgindi. Lamarck, bunun doğada, organizmaların çevreleri değiştiğinde hayatta kalma şanslarını iyileştirme ve iyileştirme ihtiyacının bir sonucu olarak olabileceğini düşündü. Bu yaşamsal gereklilik, doğayı bunca çabayla elde edilen değişiklikleri korumaya zorlayan gereksinimdi. Hayatta kalmak ve çevreye uyum sağlamak için kazanılan karakterlerin kaybedilmesi ve doğal döngünün yeniden başlaması mantıklı görünmüyordu çünkü bu şekilde bireyler arasındaki varyasyonlar hiçbir zaman konsolide olmayacak ve evrim fikri bir düzen içinde olacaktı.
Böylece giderek artan yiyeceğe ulaşma ihtiyacı, bazı hayvanların hayatları boyunca ağaçların yapraklarına ulaşmak için boyunlarını germelerine neden oldu. Boynun bu uzaması (hayatta kalma ihtiyacından, yani kazanılmış bir karakterden kaynaklanan bir gelişme) torunlarına iletildi, aksi takdirde hayatta kalamazlardı. Böylece, birçok nesilden sonra, bu hayvanlar mevcut zürafaları yarattı. Yani tabiat şartları canlıları değişmeye ve bu değişiklikleri miras almaya zorlamıştır. Teorisi, daha sonra Darwin’inki kadar sert bir şekilde eleştirildi.
Zamanının en prestijli bilim adamı, ikna edici yaratılışçı ve felaket teorisinin yazarı paleontolog Georges Cuvier, kazanılan karakterlerin kalıtsal olmadığını göstermek için hayvanlar üzerinde sayısız deney yaptı. Örneğin, farelerin kuyruğu birkaç nesil boyunca kesilirse, bu hayvanlar kuyruklu yavrular üretmeye devam etti.
Cuvier’in katkıda bulunduğu bu kanıtlar, Lamarck’ın teorisini ve bir bilim adamı olarak prestijini öyle bir yok etti ki, o zamandan beri unutulmaya yüz tuttu ve ölümüne kadar hiçbir bilimsel çalışma yayınlamadı, bu da ona mutlak bir yoksulluk içinde geldi ve dünya tarafından unutuldu.
Bununla birlikte, canlıların değiştiği fikri havada kaldı … ve eserini okuyan diğer doğa bilimcilerin kafasında, bu yüzden ölümünden 30 yıl sonra olduğu gibi yeni ve daha eksiksiz bir teorinin ortaya çıkması sadece bir zaman meselesiydi. “Türlerin Kökeni” kitabının yayınlanmasıyla
Ancak “Zoolojik Felsefe” onun tek önemli eseri değildir. Lamarck, bitki türlerinin tanımlanması için ikili anahtarlar kullandığı “Flora of France” adlı kitabında gösterdiği gibi, büyük bir taksonomistti. Ayrıca 7 ciltlik “omurgasız hayvanların doğal tarihi” adlı anıtsal bir eser yayınladı ve burada o zamanlar yeni olan “omurgasızlar” terimini icat etti. Benzer şekilde, “Biyoloji” terimini yaşam bilimleri için ilk kullanan da Lamarck’tı ve bu terim çok sonraları dayatılacaktı.