Kalp Hastalıkları ve Tedavisi
Kalp Hastalığı Nedir?
“Kalp hastalığı” terimi, çeşitli kardiyovasküler sorunları ifade eder. En yaygın kalp hastalığı türü, kalbe giden kan akışını etkileyen koroner arter hastalığıdır. Azalan kan akışı kalp krizine neden olabilir.
Kardiyovasküler hastalık terimi, özellikle kan damarlarını etkileyen kalp rahatsızlıklarını belirtmek için kullanılabilir.
Önemli: Kalp hastalığı risk faktörlerini öğrenmeniz, onu önlemeye yardımcı olabilir!
Kalp Hastalığı Türleri Nelerdir?
Çeşitli hastalıklar ve durumlar kalp hastalığı grubu altına girer. Kalp hastalığı türleri şunları içerir:
1- Kardiyomiyopati:
Kardiyomiyopati, kalp kaslarının sertleşmesine veya zayıflamasına neden olur. Erken evrelerde semptomlara neden olmayabilir, fakat hastanın durumu ilerledikçe aşağıdaki semptomlar belirginleşir:
- Baş dönmesi, baş dönmesi ve bayılma
- Tükenmişlik
- Aktivite veya dinlenme sırasında nefes darlığı hissetmek
- Geceleri uyumaya çalışırken veya nefes darlığı ile uyanırken nefes darlığı hissetmek
- Hızlı, çarpıntı veya çarpıntı hissi veren düzensiz kalp atışları
- Şişmiş bacaklar, ayak bilekleri veya ayaklar
2- Aritmi
Aritmi, bir kalp ritmi anormalliğidir. Kalp çok hızlı, çok yavaş veya düzensiz atabilir. Kalp aritmi belirtileri şunları içerebilir:
- Göğüste çırpınma,
- Göğüs ağrısı veya rahatsızlık,
- Yavaş kalp atışı (bradikardi),
- Bayılma (senkop) veya bayılmaya yakın baş dönmesi,
- Hızlı kalp çarpıntısı (taşikardi),
- Nefes darlığı,
3- Kalp Kapakçığı Problemleri
Kalbin dört kapağı vardır:
- Aort,
- Mitral,
- Pulmoner
- Triküspit kapaklar.
Bu kapaklar kanın kalpten geçmesi için açılıp kapanırlar. Birçok şey kalp kapakçıklarına zarar verebilir. Kalp kapakçığı daralabilir, sızıntı yapabilir (yetersizlik) veya düzgün kapanmayabilir (sarkma).
Kalp kapak hastalığının diğer adı Valvüler kalp hastalığıdır. Hangi kapağın düzgün çalışmadığına bağlı olarak kalp kapakçığı hastalığı belirtileri genellikle şunları içerir:
- Göğüs ağrısı
- Bayılma (senkop)
- Tükenmişlik
- Düzensiz kalp atışı
- Nefes darlığı
- Şişmiş ayaklar veya ayak bilekleri
4- Ateroskleroz
Ateroskleroz, arterlerin sertleşmesidir. Plakların birikmesine ateroskleroz (ath-ur-o-skluh-ROE-sis) denir. Ateroskleroz, kalbe ve vücudun diğer bölgelerine giden kan akışını azaltır. Kalp krizi, göğüs ağrısı (anjina) veya felce yol açabilir.
5- Doğuştan Kalp Kusurları
Doğuştan kalp kusurları, konjenital kalp kusurları, doğumda mevcut olan kalp düzensizlikleridir. Genellikle doğumdan hemen sonra farkedilir. Çocuklarda doğuştan kalp kusuru belirtileri şunları içerebilir:
- Soluk gri veya mavi cilt veya dudaklar (siyanoz)
- Bacaklarda, göbek bölgesinde veya göz çevresinde şişlik
- Bir bebekte, beslenme sırasında zayıf kilo alımına yol açan nefes darlığı
Ciddi olmayan konjenital kalp kusurları, genellikle çocuklukta veya yetişkinlikte daha sonra teşhis edilmez. Yaşamı tehdit etmeyen doğuştan kalp kusurlarının belirtileri şunlardır:
- Egzersiz veya aktivite sırasında kolayca nefes darlığı
- Ellerin, ayak bileklerinin veya ayakların şişmesi
- Egzersiz veya aktivite sırasında kolayca yorulma
6- Koroner Arter Hastalığı
Koroner Arter Hastalığı, kalp kasını besleyen ana kan damarlarını etkileyen yaygın bir kalp rahatsızlığıdır. Kalp arterlerindeki kolesterol birikintileri (plaklar) genellikle koroner arter hastalığının nedenidir.
Koroner arter hastalığı belirtileri erkekler ve kadınlar için farklı olabilir. Örneğin, erkekler göğüs ağrısı hissederken kadınların nefes darlığı, mide bulantısı ve aşırı yorgunluk gibi göğüs rahatsızlığı ile birlikte başka semptomlara sahip olma olasılığı daha yüksektir.
Koroner arter hastalığının belirtileri şunları içerebilir:
- Göğüs ağrısı, göğüste sıkışma, göğüste basınç ve göğüste rahatsızlık (anjina),
- Nefes darlığı,
- Boyun, çene, boğaz, üst karın bölgesi veya sırtta ağrı,
- Vücut bölgelerindeki kan damarları daralmışsa, bacaklarda veya kollarda ağrı, uyuşma, güçsüzlük veya soğukluk.
Kalp krizi, anjina, felç veya kalp yetmezliği olana kadar koroner arter hastalığı teşhisi konmayabilir. Kalp semptomlarını izlemek ve endişelerinizi sağlık uzmanınızla aktarmanız önemlidir. Kalp (kardiyovasküler) hastalığı bazen düzenli sağlık kontrolleriyle erken teşhis edilebilir.
Kalp Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
Bazen kalp hastalığı “sessiz” olabilir ve bir kişi kalp krizi, kalp yetmezliği veya aritmi belirtileri veya semptomları yaşayana kadar teşhis edilemez. Bu olaylar meydana geldiğinde, semptomlar şunları içerebilir:
Kalp krizi : Göğüs ağrısı veya rahatsızlığı, sırt veya boyun ağrısı, hazımsızlık, mide ekşimesi, mide bulantısı veya kusma, aşırı yorgunluk, üst vücutta rahatsızlık, baş dönmesi ve nefes darlığı.
Aritmi : Göğüste çırpınan hisler (çarpıntı).
Kalp yetmezliği : Nefes darlığı, yorgunluk veya ayaklarda, ayak bileklerinde, bacaklarda, karında veya boyun damarlarında şişme.
Kalp Hastalığı İçin Risk Faktörleri Nelerdir?
Yüksek tansiyon , yüksek kan kolesterolü ve sigara , kalp hastalığı için önemli risk faktörleridir. Diğer faktörler:
- Yaş
- Cinsiyet
- Kalıtsal öykü
- Diyabet
- Stres
- Kötü diş sağlığı
- Fazla kilo ve obezite
- Sağlıksız diyet
- Fiziksel hareketsizlik
- Aşırı sigara ve alkol kullanımı
Kardiyak rehabilitasyon nedir?
Kardiyak rehabilitasyon (rehabilitasyon), kalp krizi, kalp yetmezliği veya bazı kalp ameliyatı türlerinden herhangi birinden tedavi görüp iyileşen herkes için önemli bir programdır. Kardiyak rehabilitasyon, aşağıdakileri içeren denetimli bir programdır:
- Fiziksel aktivite,
- Sağlıklı beslenme, reçeteli ilaç kullanımı ve sigarayı bırakmanıza yardımcı olacak yollar da dahil olmak üzere sağlıklı yaşam hakkında eğitim,
- Stresi azaltmanın ve zihinsel sağlığı iyileştirmenin yollarını bulmak için danışmanlık,
Doktorunuz, egzersiz ve beslenme uzmanınız, fizyoterapistiniz ve danışmanınız veya ruh sağlığı uzmanınız da dahil olmak üzere bir grup insan kardiyak rehabilitasyonda size yardımcı olabilir.
Kalp Hastalıklarını Önlemek İçin Neler Yapılabilir?
Kalp hastalığının engellenmesine yardımcı olmak için yaşam tarzımızda bazı değişiklikler yapmamız gerekir. Sağlıklı bir kalp için şunlara dikkat edin:
- Sigara içmeyin.
- Tuz ve doymuş yağ oranı düşük beslenin.
- Haftanın en az 4-5 günü, günde en az 30 dakika egzersiz yapın.
- Boyunuza göre sağlıklı olan kiloyu koruyun.
- Stresi azaltın ve yönetin.
- Yüksek tansiyon, yüksek kolesterol ve diyabeti kontrol edin.
- Uyku düzeninize dikkat edin. Yetişkinler günde 7 ila 9 saat uyumalıdır.
Kalp Hastalıkları Nasıl Tedavi Edilir?
Kalp hastalıkları, ilerleyen tıp teknolojisi ile birlikte artık günümüzde ameliyatsız (girişimsel) yöntemlerle yapılabilmektedir. Özellikle son birkaç yılda gelişen teknoloji sayesinde çoğu kalp rahatsızlığı operasyon yapılmadan tedavi edilmektedir. Bu ilerlemeler arasında; kalp damarlarının stent yöntemleriyle açılması, ritim bozukluklarının tedavisi, ilaç ve koruyucu tedavilerdeki gelişmeler yer almaktadır.
Ameliyatsız tedavi yöntemleriyle herhangi bir yara ve kesi izi olmadan hasta hızlıca iyileşerek günlük hayatına geri dönebilmektedir.
Ameliyatsız kalp tedavisi alanından en büyük ilerleme ise kalp kapak hastalıklarında olmuştur. Kendini kanıtlamış ameliyatsız kalp kapak tedavileri;
- TAVI : Aort kapağına uygulanır.
- MitraKlip : Mitral kapağa uygulanmaktadır.