Serçeler Serçe ile iglili Bilgiler Serçe Bakımı Serçelerle ilgili HerşeySerçeler:
50 kadar türü ve alt-türü Avrupa, Asya ile Afrika kıtasında yerli kuş olan, Amerika ile Avustralya'ya ise sonradan götürülmüş bulunan serçegiller (Passer), orta uzunlukta,
kuvvetli ve hacimli gagası, enli kanatları, kısa veya en fazla orta uzunlukta kuyruğu olan güçlü yapılı ispinozgillerdir. Erkekle dişi kuşun rengi arasında çok kere büyük fark vardır.
Serçelerin en iyi bilineni şüphesiz «evcil serçe» dir (Passer domesticus). Bunun kafasının önü ve tepesinin ortası kahverengimşi - gri; gözlerden enseye kadar uzanan bir şerit ve ense koyu kestane rengi; yanaklar, kulak bölgesi ve boynun üst yanları beyaz; çene, gerdan ve gırtlağı örten geniş bir leke siyah; karın bölgesi beyaz; sırtı özellikle kahverengidir. Bütün renkleri daha sönük olan dişi evcil serçe erkeğinden, bilhassa gerdan bölgesinin açık gri olmasıyle ayrılır.
Ortalama 15 santim uzunluğundaki evcil serçe, akraba bir tür barındıran İtalya dışında bütün Avrupa'da, Sibirya'da, Tunus, Cezayir ile Fas'ın kuzey bölgelerinde yaşar. Aynı türden başka çeşitlere Kuzey Afrika ile Asya'da rastlanır.
Evcil serçe'nin bir özelliği, bulunduğu her yerde insanlarla sıkı bir ilişki kurmasıdır. En kalabalık şehirlerde olduğu gibi, ekin tarlalarıyle çevrili olması şartıyle en tenha köyde de yaşar. Tam manasıyle yerli kuştur. Yaşadığı şehrin dışına çıkmadığı gibi doğduğu bölgenin sınırlarını da aşmaz. Son derece arkadaş canlısıdır. Ancak çiftleşme zamanında çiftler meydana getirdiği halde, sürüden ayrılmaz. Serçe çiftleri çok kere yan yana ürerler, erkek evcil serçeler, bütün kıskançlıklarına rağmen, dişileri kuluçkada otururken soydaşlarının arkadaşlığını ararlar.
Evcil serçe görünürde güçlükle hoplar. buna rağmen oldukça hızlı yol alır. Uçuşu da zahmetlidir, hızlı hızlı kanat çırparak çoğunlukla düzhat üzerinde uçar ve pek uzağa gitmez. İnsanların huyunu ve âdetlerini pek çabuk öğrenir.
Evcil serçe bir yazın içinde çok kere 3-4 kere yavru çıkarır. Binalardaki oyuklarda, ağaç kovuklarında, kırlangıç yuvalarında, çalıların ve ağaçların dallarında yuva yapar. 5-6 yumurtası kahvemsi veya mavimsi veya kızılımsı beyaz zemin üzerinde kahverengi veya kül rengi noktalı veya beneklidir.
Evcil serçe, özellikle çöplerle beslendiği şehir sokaklarında insanlara zarar vermez, fakat tahıl tarlalarıyle depolarında taneleri bahçelerde ise kümes hayvanlarının yemini yemesi, toplanmış ekinlere pislemesi, bahçelerde meyva ağaçlarının tomurcuklarım, sonra da meyvalannı yemesi sebebiyle epey ziyana sebep olur.
Evcil serçe kolay evcilleştiği halde, kafes kuşluğuna elverişli değildir. Almanya'da bir öğretmen bir dişi evcil serçe'yi serbest halde eveilleştirebilmişti. Kuş «Piper» diye seslenilince geliyor, öğretmenin yanına veya kucağına konuyor, aynı yakınlığı ailenin öbür üyelerine de gösteriyor, evlerinde serbestçe dolaşıyordu. Hatta bir keresinde yeni yeni uçmaya başlayan yavrularını da getirmiş ve bunlardan birini öğretmenin kızının avucunda beslemişti.
İspanya, Kuzey Afrika, Anadolu ve Balkan yarımadası «bataklık serçesi» nin (Passer hispaniolensis) yurdudur. 16 santim uzunluğundaki bu serçenin başı, şakakları ve ensesi kestane tonlu kızıl kahverengi, gözünün üzerinden geçen bir çizgi siyah, yanaklarmdaki bir leke, kulak bölgesi ve boynunun üst yanları beyaz, çenesi, gerdanı, boynunun alt yanlan, omuzları ve sırtı siyah, kanatlarıyle kuyruğu koyu kahverengidir. Davranış itibariyle evcil serçe'ye çok benzerse de akrabasından daha çabuk uçar ve uçuş halindeyken gayet sık sürüler meydana getirir. Bu tür haklı olarak hiç sevilmez. Meselâ, çok kalabalık sürüler halinde dadandığı Mısır'ın pirinç tarlalarında büyük zararlara sebep olur.
Kuzey ve Orta Avrupa evcil serçe'den başka, aynı ailenin 14 santim uzunluğundaki bir başka üyesinin: «dağ serçesi» nin (Passer montanus) yurdudur. Bunun tepesi, şakakları ve ensesi kızıl kahverengi, tepesinin dışındaki kısımları beyaz olan kafasının kulak bölgesindeki bir leke siyahtır. Bu leke sayesinde evcil serçeden kolayca ayırt edilebilir. İki türün rengi bunun dışında birbirine çok benzer.
Dağ serçesi, kuzeyde 68 derece kuzey enleminden Akdeniz'e kadar, bütün Avrupa'da ve Japonya ile Çin'e kadar Kuzey Asya'da yaşar. Evcil serçe'den farklı olarak açık tarlalarla yapraklı ağaç ormanlarını tercih eder ve ancak kışın insanlara yanaşır. 5-7 tane olan yumurtaları da evcil serçeninkilere benzer. Erkek kuşla dişisi sırayla kuluçkaya otururlar.
«Kaya serçesi» (Petronia petronia), çok daha uzun kanatları, ince ve hemen hemen düz gagasıyle gerçek serçegillerden ayrılır. Renk olarak türlü tonlarda kahverenginin, grinin ve beyazın karışımıdır. Başıyle ensesinde bir sürü yan yana çizgi dikkati çeker. Kuşun uzunluğu 16 santimdir. Daha çok Orta ile Güney Avrupa'da yaşayan bu türün, Kuzey Batı Afrika'yla Asya'nın büyük bir
kısmında alt - türleri bulunur. Kaya serçesi uçuş tarzı bakımından da akrabalarından ayrılır. Hızlı uçuculardandır, bir yere konmadan önce bir süre kanatları iki yana açılmış vaziyette havada kayar ve bu bakımdan serçelerden çok çaprazgagaları ha tırlatır.
Esaret hayatında çabuk evcilleşir, başka kuşlarla da iyi geçinir, hatta ürediği dahi görülmüştür. İspanya' da kitle halinde yakalanıp yenilir.