

Kumanda
devrelerinde mekanik kilitleme, şekilde görüldüğü gibi kontaktör
bobinlerini birbirine bağlayan kesik çizgilerle gösterilir.
İki kontaktörün paletleri bir eksen
etrafında dönebilen bir çubukla birbirine bağlanırsa, bu bağlantıya
mekanik kilitleme adı verilir.
Mekanik kilitlemeli kontaktörlerde her
iki kontaktöre ait kontaklar aynı anda kapanamazlar. Bu nedenle
mekanik kilitlemeli devrelerde bir kısa devre meydana gelmez.
Hatta kısa devre nedeniyle bir kontaktörün
kontakları kaynamışsa, diğer kontaktör enerjilendiğinde birbirine
yapışmış olan kontakları açar.
Eğer yapışmış kontakları açamazsa, kendi
kontaklarını kapayamaz. Böylece her iki kontaktöre ait kontakların
beraberce kapalı kalmaları ve bir kısa devreye neden olmaları önlenmiş
olur. Bu özellik mekanik kilitlemenin en büyük üstünlüğüdür.
Mekanik
kilitleme genellikle doğru akımda çalışan kontaktörlerde kullanılır.
Sakıncalı olduğu halde mekanik kilitlemenin
alternatif akımda çalışan kontaktörlerde de kullanıldığı görülür.
Yandaki şekil , motoru ileri yönde döndürecek
bir (I) kontaktörünün enerjili durumunu göstermektedir.
Doğru akımla beslenen bir kumanda devresinde
(I) kontaktörü çalışırken (G) kontaktörü enerjilenirse, (G) kontaktörü
paletini çekip kontaklarını kapatamaz. Çünkü (G) kontaktörünün paleti
demir nüvesinden uzakta bulunur.
Bu nedenle (G) kontaktörünün paletini
çekme kuvveti, (I) kontaktörünün paletini çekme kuvvetinden daha
küçük olur.
(G)
kontaktörü kontaklarını kapatıp dönüş yönünü değiştiremez. Alternatif
akımla beslenen bir kumanda devresinde (I) kontaktörü çalışırken
(G) kontaktörü enerjilenirse, bu kontaktör de paletini çekip kontaklarını
kapatamaz.
Ayrıca manyetik devresi açık kaldığından,
bobin empedansı çok düşer. Bobin fazla akım çeker ve yanar.
Kumanda devrelerinde mekanik kilitleme
kontaktör bobinlerini birbirine bağlayan kesik çizgilerle gösterilir.
ÖRNEKLER
1) Butonlarla
dönüş yönünün değiştirilmesi
2) Kalıcı
paket şalterle dönüş yönünün değiştirilmesi