Kanserin Tarihi
Kanser hakkında her gün onlarca haber ve makale yayınlanmakta, düzinelerce TV programı yapılmakta ancak kanserin tarihsel gelişimi pek az mevzu bahis olmaktadır.
Bende bundan yola çıkarak kanserin tarihi ile ilgili (Bizdeki tarihsel gelişimide dahil.) bir araştırma yaptım umarım faydalı olur.
İyi okumalar…
A-Kanser Kelimesinin Kökeni
"Kanser" kelimesinin kökeni hakkındaki ilk bilgiler tıbbın babasından geliyordu: Bir Yunan doktoru olan Hipokrat, tümörleri tanımlamak için Yunanca karsino ve karsinoma kelimelerini kullandı ve bu nedenle kanser “karkinos” olarak adlandırıldı. Yunanca terimler aslında Hipokrat'ın bir tümöre benzediğini düşündüğü bir yengeç tanımlamak için kullanılan kelimelerdi. Her ne kadar Hipokrat, hastalığı "kanser" olarak adlandırmış olsa da, hastalığı ilk keşfeden kişi kesinlikle değildi. Kanser tarihi aslında daha erken başlar.
B-Tarih Öncesinden
Kanser, insanlığı tarih öncesi zamanlardan etkilemiş olmasına rağmen, prevalansı (Prevalans, prevalans hızı veya prevalans oranı, belirli bir nüfusta, belirli bir zaman dilimi içerisinde, çalışma kapsamında yer alan, belirli bir hastalık veya hastalıklara sahip tüm olguların oranıdır.) son yıllarda hızlı bir şekilde yaşlanan popülasyonlara ve son yarım yüzyılda genel popülasyonda artan riskli sağlık davranışlarına ve kanserojenlerin artan mevcudiyetindeki artışa rağmen belirgin şekilde artmıştır. çevre ve tüketim ürünlerinde. Memelilerdeki en eski kanser kanıtı, tarih öncesi çağlardan beri fosilleşmiş dinozorlar ve insan kemiklerinde bulunan tümör kitleleridir. Belki de dinozorlardaki en güçlü kanser kanıtı, tümörlerin kanıtı için 10.000'in üzerinde dinozor vertebra örneğinin floroskopisi ile taranan ve bilgisayarlı tomografi (CT) ile bilgisayarlı tomografi (CT) ile anormallikleri daha da değerlendiren yeni büyük ölçekli bir çalışmadan kaynaklanmaktadır. , -70 milyon yıl önce yaşamış sadece kireçli hadrosaurs (ördek gagalı dinozor), iyi huylu tümörler (hemangiomas1 desmoplastik fibromas'2 ve osteoblastomas'3 ama habis metastatik hastalığı sergiledi örneklerin% 0.2 barındırmıştır.
C-Belgelenen İlk Kanser Vakası
Dünyanın en eski belgelenmiş kanser vakası, M.Ö. 1500’de Mısır’dan geliyor. Detaylar, memede ortaya çıkan sekiz tümör vakasını belgeleyen papirüs üzerine kaydedilmiştir. “Ateş Delgisi” adı verilen sıcak bir aletle dokuyu tahrip eden dağlama ile tedavi edildi. Hastalığın tedavisi olmadığı, sadece palyatif tedavi olduğu da kaydedildi.
Eski Mısırlıların kötü huylu ve iyi huylu tümörler arasındaki farkı söyleyebildiğine dair kanıtlar var. Yazıtlara göre, yüzey tümörleri günümüzde çıkarıldıkları gibi cerrahi olarak çıkarıldı.
D-Hekimlerin Kansere Dair İlk Tespitleri
Eski Yunanistan'da, insan vücudu hakkında bugün bilinenden çok daha az şey biliniyordu. Örneğin, Hipokrat vücudun dört sıvıdan oluştuğuna inanıyordu: kan, balgam, sarı safra ve siyah safra. Vücuttaki herhangi bir bölgedeki siyah safranın fazlalığının kansere neden olduğuna inanıyordu. Bu, 1.400 yıl boyunca kanser sebebinin genel düşüncesiydi. Eski Mısır'da, kanserin Tanrılar tarafından yaratıldığına inanılıyordu.
E-16.yy-19.yy Kanserin Gelişimi
Rönesans döneminde, 15. yüzyıldan başlayarak, bilim adamları insan vücudunu daha iyi anladılar. Galileo ve Newton gibi bilim adamları, daha sonra hastalıkları incelemek için kullanılan bilimsel yöntemi kullanmaya başladı. Harvey (1628) tarafından yapılan otopsiler, o zamana kadar gizemli olan kalp ve vücutta kan dolaşımının anlaşılmasına yol açtı.
1761'de Padua Giovanni Morgagni, bugün rutin hale gelen bir şey yapan ilk kişi oldu - hastanın hastalığını ölümden sonra patolojik bulgularla ilişkilendirmek için otopsi yaptı. Bu, bilimsel onkolojinin temelini, kanserin çalışmasını ortaya koydu
Ünlü İskoç cerrah John Hunter (1728-1793), bazı kanserlerin ameliyatla tedavi edilebileceğini ve cerrahın hangi kanserlerin ameliyat olacağına nasıl karar verebileceğini açıkladı. Eğer tümör yakındaki bir dokuyu istila etmemişse ve “hareketli” ise, “Çıkarmada hiçbir uygunsuzluk yoktur” dedi.
Bir asır sonra anestezi gelişimi, cerrahinin gelişmesini sağladı ve radikal mastektomi gibi klasik kanser operasyonları geliştirildi.
F-Modern Zamanlardai Kanser Bilgilerimizin Gelişimi
1915'te Tokyo Üniversitesindeki Katsusaburo Yamagiwa ve Koichi Ichikawa, tavşan cildine kömür katranı uygulayarak laboratuvar hayvanlarında ilk kez kansere neden oldu. Londra’daki klinisyen John Hill’in tütünü kanserojen olarak algıladığından (insanlarda kansere neden olduğu bilinen veya bilinen bir madde) 150 yıldan fazla bir süre geçti. Tütünün insanlığın bildiği en yıkıcı kimyasal kanserojen kaynağı olarak “yeniden keşfedilmesi” öncesinde çok daha yıllar geçti.
Bugün kansere yol açan birçok özel maddeyi tanıyoruz ve bunlardan kaçınıyoruz: kömür katranları ve bunların türevleri (benzen gibi), bazı hidrokarbonlar, anilin (boya yapmak için kullanılan bir madde), asbest ve diğerleri. Güneş dahil çeşitli kaynaklardan gelen iyonlaştırıcı radyasyonun da kansere neden olduğu bilinmektedir. Halkın güvenliğini sağlamak için hükümet, benzen, asbest, havadaki hidrokarbonlar, içme suyunda arsenik ve radyasyon gibi birçok madde için güvenlik standartları belirlemiştir.
1911'de New York'taki Rockefeller Enstitüsü'ndeki Peyton Rous, daha sonra Rous sarkom virüsü olarak bilinenlerin neden olduğu tavuklarda bir tür kanser (sarkom) tanımladı. 1968'de bu eser için Nobel Ödülü'ne layık görüldü. Bazı virüsler insanlarda kansere bağlı, örneğin:
Hepatit B veya C virüsleriyle uzun süredir devam eden enfeksiyon, karaciğer kanserine yol açabilir.
Herpes virüslerinden biri olan Epstein-Barr virüsü bulaşıcı mononükleozise neden olur ve Hodgkin olmayan lenfomalar ve nazofarenks kanseri ile bağlantılıdır.
İnsan immün yetmezlik virüsü (HIV) olan insanlar, özellikle Kaposi sarkomu ve Hodgkin olmayan lenfoma olmak üzere birçok kanser geliştirme riskini arttırır.
İnsan papilloma virüsleri (HPV'ler) birçok kansere, özellikle de serviks, vulva, vajina, anüs ve penise bağlı olarak bağlanmıştır. Bazı baş ve boyun kanserleri (çoğunlukla dil ve bademcikler) yüksek riskli HPV türleriyle de bağlantılıdır. Bugün HPV enfeksiyonunu önlemeye yardımcı aşılar var.
2014 itibariyle, Dünya Sağlık Örgütü'nün Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC) 100'den fazla kimyasal, fiziksel ve biyolojik kanserojen tanımlamıştır. Bu derneklerin birçoğu, bilim adamları kanserin nasıl geliştiği hakkında çok şey anlamadan çok önce tanındı. Günümüzde araştırma, kansere neden olduğunu açıklayan ve kansere karşı korunma yollarına ilişkin öngörü sağlayan yeni kanserojenleri keşfetmektir.
20. yüzyılın ortalarında, bilim adamları çözülmeden kalan kimya ve biyolojinin bazı karmaşık sorunları üzerinde çalışmak için ihtiyaç duydukları araçlara sahiptiler. 1962'de çalışmaları için Nobel Ödülü'nü alan James Watson ve Francis Crick, genlerin temel maddesi olan DNA'nın tam kimyasal yapısını keşfetti.
DNA'nın, tüm hücrelere emir veren genetik kodun temeli olduğu bulundu. Bu kodun nasıl çevrileceğini öğrendikten sonra, bilim adamları genlerin nasıl çalıştığını ve mutasyonlardan (genlerdeki değişiklikler veya hatalar) nasıl zarar görebileceklerini anlayabildiler. Bu modern kimya ve biyoloji teknikleri kanserle ilgili birçok karmaşık soruyu yanıtladı.
Bilim adamları, kanserin kimyasallardan, radyasyondan ve virüslerden kaynaklanabileceğini ve bazen kanserin ailelerde tükendiğini biliyorlardı. Fakat DNA ve genlerin anlaşılması arttıkça, bunun kimyasalların ve radyasyonun DNA'ya zararı olduğunu ya da sıklıkla kanser gelişimine neden olan virüslerin yeni DNA sekanslarını getirdiğini öğrendiler. Belirli bir gen üzerindeki hasarın tam yerini belirlemek mümkün hale geldi.
Bilim adamları, bazen kusurlu genlerin kalıtımsal olduğunu ve bazen bu kalıtsal genlerin, bazı kimyasalların da hasara neden olma eğiliminde olduğu yerlerde kusurlu olduğunu keşfetti. Başka bir deyişle, kansere neden olan şeylerin (kanserojenler) çoğu, mutasyona çok benzeyen ve daha fazla mutasyon ortaya çıkarsa aynı kanser türlerine neden olabilecek genetik hasara (mutasyonlar) neden olmuştur
İlk mutasyonun hangi şekilde başladığına bakılmaksızın (doğuştan veya kendiliğinden), mutasyona uğramış hücrelerden büyüyen hücreler, anormal hücre gruplarına (klonlar veya anormal hücrenin kopyaları olarak adlandırılır) yol açtı. Mutant klonlar, zaman içinde daha da fazla habis klonlara evrilmiş ve kanser, daha fazla genetik hasar ve mutasyonlarla ilerlemiştir. Normal dokular ve kanser arasındaki en büyük fark, hasar görmüş DNA'lı normal hücrelerin ölürken hasar görmüş DNA'lı kanser hücrelerinin ölmemesidir. Bu kritik farkın keşfi, bilim adamlarını yıllarca rahatsız eden birçok soruyu cevapladı.
G-Kanserin Bizdeki Yansımaları
Tarsuslu Osman Hayri Efendi’nin “Kenzüsıhhatül Ebdaniye” (1298) adlı eserinde fındık ya da küçük yumru büyüklüğünde, ağrılı, etrafı damarlı bir oluşum olarak tanımlanan “Seretan” Türk tıp tarihindeki ilk kanser tanımıdır.
İshak bin Murad’ın “Havasüledviye” (1390) adlı eserinde kanser tedavisinde günlük önerilmektedir. Şerafeddin Sabuncuoğlu “Cerrahiye-i ilhaniye” adlı eserinde (1465) seretanın çevresinin dağlanarak kitlenin kesilmesini önerir. Ancak uzun zamandır duran ve büyük olan kitlenin dağlanmaması gerektiğini belirtilmektedir. Seretanın açılıp yara olması durumunda ise kurşun ya da tutya merhemi sürülmektedir. Yine aynı eserde seretan tedavisinde kullanılan ilaç uygulamaları yer almaktadır. Beş dirhem mürdesenk (kurşun di-oksit), on dirhem mum, sekiz dirhem zencefre (civa sülfür) gülyağı ile karıştırılarak seretan üzerine sürülür. Bir başka uygulamada yirmi dörder dirhem ak mum ve çam sakızı, ikişer dirhem cavaşir otu, çadıruşağı otu, zincâr (bakır hidrokarbonat) ve mürrüsafi, üçer dirhem boru elması ve günlük, dört buçuk dirhem mürdesenk (kurşun dioksit) karıştırılarak sürülür.
Topkapı Sarayı’nda Revan odasında yer alan, tarihi ve yazarı belli olmayan bazı tıbbi eserlerde ise iltihaplı seretanda tutya, kuru seretanda ise tudri adlı siyah tohumları olan bir otun balla karıştırılarak kitle üzerine sürülmesi önerilmektedir. Türk tıp tarihinde de tıpkı Hipokrat ve Galen’de olduğu gibi hastalığın nedeni humoral patoloji teorisine göre açıklanmakta ve seretanın ya da kanserin nedeni kara safraya bağlanmaktadır.
Güncelde Grafiklerle Kanserin Türkiye ‘deki Durumu
*Halk sağlığı verilerine göre
*Kadınlarda
*Cinsiyete göre
*Erkeklerde
* Ölüm nedeni istatistikleri (2011-2015)
K-Bilinen Kanser Çeşitleri
Akciğer Kanseri
Karaciğer Kanseri
Beyin Tümörleri
Meme Kanseri
Mide Kanseri
Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri
Prostat Kanseri
Bağırsak (Kolon) Kanseri
Göz Kanseri
Böbrek Kanseri
Pankreas Kanseri
Özofagus (Yemek Borusu) Kanseri
Over (Yumurtalık) Kanseri
Nazofarenks (Üst Yutak) Kanseri
Melanom Cilt Kanseri
Rahim (Uterus) Kanseri
Cilt Kanseri (Melanom Olmayan)
Testis Kanseri
Mesane Kanseri
Şunu belirtmek isterim ki: Uzun süredir çeşitli hastalılar ile ilgili araştırmalar yapmaktayım araştırmalar yaparken dahi ara da bir zorlanmaktayım Rabbim bu ve benzeri hastalıklara karşı hebimizi korusun yakalananlara şifa versin diyelim. Faydalı olması dileği ile…
YAZILI VE GÖRSEL KAYNAKÇA
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/ijc.29134
https://www.cancer.org/cancer/cancer-basics/history-of-cancer/sixteenth-to-eighteenth-centuries.html
https://www.verywellhealth.com/the-history-of-cancer-514101
https://en.wikipedia.org/wiki/Maiasaura
https://en.wikipedia.org/wiki/Maiasaura
https://nbeyin.com.tr/gec-gelen-nobel-peyton-rous-ve-kanser-virusleri/
https://www.google.com.tr/url?sa=i&rct=j&q=&esrc=s&source=images&cd=&ved=2ahUKEwiSnfnRgK3kAhUPElAKHekQBmoQjB16BAgBEAM&url=https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FYamagiwa_Katsusabur%25C5%258D&psig=AOvVaw2kz4e3xAWiZANITeDAJjHp&ust=1567337313431383
http://www.kanservakfi.com/kanser-turleri-96.html
http://www.mertalkac.com/kanser-tarihi/
https://www.saglik.gov.tr › Eklenti › 8635,kanser-istatistikleridocx