Genellikle uçuk olarak bilinen ateş kabarcıkları, dudaklarda, burun altında veya çene çevresinde küçük, sıvı dolu kabarcıklar olarak görülür. Uçuk ve ateş kabarcıkları arasında fark yoktur, sadece aynı virüs için farklı terimler kullanılır.Semptomların yanı sıra uçuğun nüksetmesine neyin neden olduğu ve bulaşmanın nasıl yönetileceği ve önleneceği hakkında daha fazla bilgi edinin.
Uçuk Nedir?
Uçuk Nedir? Genellikle uçuk olarak bilinen ateş kabarcıkları, dudaklarda, burun altında veya çene çevresinde küçük, sıvı dolu kabarcıklar olarak görülür. Uçuk ve herpes simpleks virüsü arasında fark yoktur, sadece aynı virüs için farklı terimler vardır. Amerikan Diş Hekimleri Birliğine (ADA) göre, bu kabarcıklar herpes simpleks virüsü tip 1 (HSV-1) olarak bilinen bulaşıcı ve yaygın bir virüs tarafından ortaya çıkar ve kişiden kişiye tükürük veya cilt teması yoluyla bulaşır. Dudak yaraları yara izi kalmadan iyileşse de HSV-1'in tedavisi yoktur, dolayısıyla kabarcıklar geri dönebilir. Semptomların yanı sıra uçuğun nüksetmesine neyin neden olduğu ve bulaşmanın nasıl yönetileceği ve önleneceği hakkında daha fazla bilgi edinin.
Belirtileri ve iyileşme aşamaları nelerdir?
Mayo Clinic'in belirttiği gibi uçuk genellikle birden fazla aşama sonucu gelişir:
Aşama 1: Çoğu kişi küçük, sert, ağrılı lezyonlar ortaya çıkmadan ve kabarcıklar patlamadan önce bir gün kadar dudaklarında kaşıntı, yanma veya karıncalanma hisseder.
Aşama 2: Küçük sıvı dolu kabarcıklar genellikle dudakların dış kenarının yüz derisiyle buluştuğu sınır boyunca ortaya çıkar. Uçuklar burun çevresinde veya yanaklarda da oluşabilir.
Aşama 3: Küçük kabarcıklar birleşebilir ve ardından patlayabilir, ardından sıvı sızarak kabuk bağlayacak yüzeysel açık yaralar bırakabilir. Uçuk genellikle dört gün içinde kabuk bağlar ve 8 ila 10 gün içinde tamamen iyileşir.
HSV-1, uçuğa neden olan şeydir ve ne yazık ki, bir kez onu yaşadığınızda, dudaklarınızda tekrar uçuk oluşma olasılığı yüksektir. Nüksetme durumu genellikle her seferinde aynı noktada ortaya çıkar ve ilk salgından daha az şiddetli olma eğilimindedir. İlk uçuk salgınının belirtileri, aşağıdaki gibi ek sorunlarla da ortaya çıkabilir:
- Ateş
- Baş ağrısı
- Bulantı
- Kusma
- Ağrılı şişlik
- Ağızda açık yaralar
- Boğaz ağrısı
Uçukların tekrar oluşmasını tetikleyen nedir?
İlk yakalanma ve salgından sonra uçukların tekrarlanmasının birçok farklı nedeni olabilir. İlk enfeksiyondan sonra virüs, yüz sinirlerinde etkisiz kalır. Ardından virüsü aktive etmek için bir tetikleyici oluşur ve uçuk yeniden ortaya çıkar. Olası tetikleyiciler arasında aşağıdakileri sayabiliriz:
- Bir hastalık döneminden sonra
- Stres (zihinsel ve duygusal)
- Güneş ışığına maruz kalma
- Bağışıklık sisteminde değişiklikler
Bağışıklık sisteminizin zayıflaması veya mevcut diğer tıbbi sorunlarınızın olması durumunda ağzınızda uçuk ortaya çıkabilir.Ayrıca uçuklar sebebi bilinmeden de ortaya çıkabilir.
Uçuklara nasıl yakalanılır?
Mayo Clinic'e göre, uçuklar en fazla kabarcıklar sızdırdığında bulaşıcıdır. Bununla birlikte, belirti veya semptom göstermediğinde bile HSV-1'i başkalarına bulaştırabileceğinizi unutmamanız gerekir. HSV-1 virüsünü bulaştırmaktan veya ona temas etmekten kaçınmak için işte bazı faydalı ipuçları:
- Kabarcıklar varken başkalarıyla ciltten cilde temastan kaçının.
- Mutfak eşyalarını veya dudak kremi gibi tükürükle temas eden eşyaları paylaşmaktan kaçının.
- Ellerinizi temiz tutun.
- Uçuk belirtilerine sahip herhangi birinin çocukları öpmesini önleyerek onlarda ilk HSV-1 enfeksiyonunu önleyin.
Sık sık uçuk oluşuyorsa veya bağışıklık sisteminizin zayıf olması nedeniyle komplikasyon riskiniz yüksek ise doktorunuz antiviral bir ilaç reçete edebilir. Güneş kremi, güneş ışığının nüksetmesi durumunda da faydalıdır.
Gelecekte oluşacak uçuklardan kaçınmaya yardımcı olmak için uçuk kaybolduktan sonra diş fırçanızı değiştirmeniz önerilir. Uçuğa neden olan virüs günlerce diş fırçanızda yaşayabilir ve dişlerinizi bu kontamine diş fırçasıyla fırçalamanız durumunda dudağınız yeniden enfekte olabilir. Salgının hızla tekrarlamasını önlemek için eski diş fırçanızı atın.
Uçuk bulaşıcı mı?
Mayo Clinic'e göre uçukların nedeni herpes simpleks virüsüdür (HSV-1). Genital uçuğa (HSV-2) neden olan virüs farklıdır ancak her iki virüs de ağzınızı veya genital bölgenizi etkileyebilir ve oral seks yoluyla yayılabilir.
Uçuğun Tedavisi
Uçuğu ne kadar çabuk iyileştirebilirsiniz? Uçuk genellikle iki ila dört hafta içinde iyileşir. Oral antiviral ilaç, krem ve enjeksiyonla iyileşme sürecini hızlandırabilirsiniz. Bu ilaçlar virüsü kökten yok edemez, sadece uçuk görünmeden önce etki edebilir. Uçuk ortaya çıktığında, iyileşmesini beklemeniz gerekecektir. Bununla birlikte, bağışıklık sisteminiz zayıfsa, HSV-1 ciddi hastalıklara neden olabilir.
Uçuk yaygın ve rahatsız edici bir durumdur, bu da hastalar için sinir bozucu olabilir. İyi haber şu ki, birkaç önlem alarak ve hangi tetikleyicilerin salgına neden olduğuna dikkat ederek, bu sorunla hızlı bir şekilde başa çıkabilir ve virüsün bulaşmasını önlemek için elinizden gelenin en iyisini yapabilirsiniz.