Sağduyu
Japon Halk Hikayesi
Eskiden Kyoto yakınlarında Atogoyama diye bilinen bir dağda, büğe bir rahip
yaşardı. Bu rahip, tüm yaşamını tamamen ibadet etmeye ve sutra[1]
okumaya adamıştı.
Rahibin yaşadığı tapınak, köyden oldukça uzaktaydı.
Tapınak, oldukça elverişsiz bir yerde olduğundan; başkalarının yardımı
olmaksızın tapınakta yaşamak imkansızdı. Bu yüzden; birkaç dindar köylü,
belli günlerde tapınağa sebze ve pirinç götürerek bu konuda rahibe yardıma
oluyorlardı. Bu iyiliksever kişiler arasında, bir de ava bulunuyordu.
Bu ava, bir gün, rahibe bir torba pirinç götürmüştü.
Rahip, anlatmak istediği önemli bir şey olduğunu söyleyerek, avayıbir köşeye
çekti:
'Bir süreden beri, burada tuhaf bir şeyler oluyor.
Benim gibi günahkar ve ahmak bir rahibe neden böyle bir şey görünüyor,
doğrusu bir türlü aklım almıyor. Bildiğin gibi, ben yıllardır ibadet ediyor
ve sutra okuyorum. Bu mucizenin, belki de bu gayretime karşılık bana
bahşedilen bir mükafat olabileceğini düşünüyorum. Ancak, yine de emin
olamıyorum. Fakat kesin olan bir şey var ki; o da, Fugen Bosatsunun[2]
her gece bir filin üzerinde bu tapınağa teşrif ettiği, istersen bu gece,
burada kalabilirsin. Böylece, sen de Fugen Bosatsu'ya ibadet etme şerefine
nail olursun."
Rahibi dikkatle dinleyen ava:
"Öyle kutsal bir varlığa ibadet edebilmek, benim için
ne kadar büyük bir şeref olur! Bu davetinizi büyük bir memnuniyetle kabul
ediyorum." diye cevapladı.
Ava, geceyi tapınakta geçirmeye karar vermişti. Rahip,
ibadete çekildiğinde; ava, rahibin anlattıklarını tekrar düşündü. Böyle bir
mucize gerçekten olabilir miydi? Avaran içinde bir kuşku belirdi.
Düşündükçe, bu konudaki şüphesi daha da arttı.
Aynı tapınakta, rahibin yardımcısı olan genç bir keşiş
de yaşıyordu. Ava, uygun bir fırsat kollayarak, genç keşişe de bu mucizeyi
sordu. Genç keşiş:
"Evet!" diye cevapladı, "Fugen Bosatsu hazretleri
şimdiye kadar buraya tam altı kez teşrif etti!"
Ava, genç keşişin dürüst biri olduğundan ve doğruyu
söylediğinden emindi. Ancak, aklı daha da karışmıştı. Böyle bir şey nasıl
olabilirdi? Ava, rahip ve genç keşişin gördüğü şeyi kendisinin de
görebileceğini düşünerek; mucizenin gerçekleşeceği saati beklemeye koyuldu.
Gece yansı olmak üzereydi. Rahip, avaya Fugen
Bosatsu'nun geleceği zamanın yaklaştığını söyledi. Küçük tapınağın kapısını
açtılar. Rahip, doğu yönüne doğru dönerek secdeye kapandı. Genç keşiş de,
rahibin sol yaranda secdeye kapandı. Ava ise, rahibin arkasında bağdaş
kurarak oturmuştu.
Dokuzuncu ayın, yirminci gününün gecesiydi... İnsanın
içini ürperten bir geceydi. Her taraf, göz alabildiğine zifiri karanlıktı.
Uğultulu ve güçlü bir rüzgar esiyordu. Uç kişi, o
halde, Fugen Bosatsu'nun gelişini beklemeye başladılar.
Çok geçmeden, doğu yönünden bir yıldızı andıran beyaz
bir ışık belirdi ve tapınağa doğru yaklaşmaya başladı. Işık, tapınağa doğru
yaklaştıkça daha da büyüyordu. Işık, öylesine parlaktı ki; neredeyse dağın
yamacını bile aydınlatıyordu.
Işık, tapınağa iyice yaklaştığında; birden, altı
boynuzlu ve kar gibi bembeyaz bir filin üzerine binmiş Fugen Bosatsu'ya
dönüşüverdi. Işık, bir anda tamamen farklı bir şekil almıştı. Dahası,
üzerinde Fugen Bosatsu'yu taşıyan ve ışıklar saçan fil, bir çırpıda
tapınağın önüne kadar gelivermişti. Fil, tıpkı ay ışığının aydınlattığı bir
dağ gibi, insana dehşet veren görünümüyle, tapınağın hemen önünde duruyordu.
Rahip ve genç keşiş, Fugen Bosatsu'ya doğru secdeye kapanmış halde, var
güçleriyle sutra okumaya başladılar.
Tam o sırada; ava, ok ve yayını eline alarak birden
ayağa kalktı. Yayını iyice gerdi, bir ay gibi parlamakta olan Fugen
Bosatsu'ya nişan alarak okunu fırlattı.
Ok, Fugen Bosatsu'nun tam göğsüne saplandı.
Okun saplanmasıyla birlikte, gökgürültüsünü andıran
korkunç bir ses, gecenin karanlığında yankılandı. Işık sönmüş, Fugen
Bosatsu'nun görüntüsü de kaybolmuştu. Tapmağın önü, bir anda, eski rüzgarlı
ve karanlık haline dönüverdi.
"Utanmaz adam!"
Rahip, büyük bir utanç ve hayal kırıklığı duygulan
içerisinde, gözlerinden yaşlar süzülürken haykırdı.
"Sen, ne kadar alçak biriymişsin meğer! Ne yapacaksın
şimdi? Söyle, ne yapacaksın?"
Ava ise, olup bitenler karşısında son derece soğukkanlı
ve kendinden emin görünüyordu. Hiçbir kızgınlık emaresi göstermeden, rahibin
suçlamalarını sonuna kadar dinledi. Daha sonra da, sakin bir ses tonuyla
konuşmaya başladı:
"Rahip efendi, lütfen biraz sakinleşin ve beni
dinleyin! Siz, sürekli ibadet etmeniz ve sutra okumanızın bir mükafatı
olarak Fugen Bosatsumm size göründüğünü düşündünüz. Ancak, eğer öyle
olsaydı; Fugen Bosatsu'nun sadece size görünmesi gerekirdi. Oysa ki, ben ve
genç keşiş de buna şahit olduk. Ben cahil bir avcıyım, yani canlıları
öldürerek geçimimi sağlıyorum. Bu ise, hotokelerin[3]
sevmediği bir şeydir. Benim gibi günahkar biri nasıl olur da, Fugen
Bosatsuyu görme ve ona ibadet etme şerefine nail olabilir?
Çocukken bana, etrafımızda çok sayıda hotokenin olduğu
ancak içine daldığımız gaflet uykusundan dolayı onları göremediğimiz
öğretilmişti. Rahip efendi, siz temiz bir yaşam süren ve bilgili bir
insansınız. Sizin hotokelere ibadet edebilecek bir olgunluğa erişmiş
olduğunuzdan zerre kadar şüphem yok. Ancak benim gibi, canlıların yaşamına
son veren sıradan bir avcıya, Fugen Bosatsu'nun görünmesi imkansız olsa
gerek, değil mi?
Sizin gördüğünüz şey Fugen Bosatsu değil; sizi
kandıran, belki de sizi öldürmeye çalışan bir hayaletti. Lütfen sabaha kadar
biraz sakinleşin. Hava aydınlandığında, bunu size kanıtlayacağım."
Güneş doğunca; ava ve rahip, önceki gece Fugen
Bosatsu'yu gördükleri yere gittiler ve yerdeki toprağa dikkatle baktılar.
Yerde kan izleri vardı. Kan izlerini takip ettiler. İzler, yüzlerce adım
ilerideki bir çukura kadar devam ediyordu. Çukurun içinde de, avcının okuyla
can veren büyük bir porsukun[4]
cansız bedeni yatıyordu.
Rahip, bilgili ve inançlı birisiydi ancak bir porsuğun
oyununa gelmişti. Ava ise, cahil ve belki de fazla dindar olmayan biriydi
ancak sağduyuya sahipti.
Dahası, ava; doğuştan sahip olduğu sezgileri sayesinde,
bu tehlikeli yanılsamanın iç yüzünü anlamış ve tehlikeyi bertaraf etmişti.
[1]
Buddha'nın öğretilerinin yer aldığı kutsal kitaplar. (Ç.N.)
[2]
Bitim ve merhameti temsil ettiğine inanılan bir aziz. (Ç.N.)
[3] Aydınlanmış
kişi. Eımiş kişi. Veya böyle kimselerin ruhu. Buddha'nın kişiliğini
işaret etme amacıyla da sıklıkla kullanılır. (Ç.N.)
[4] Porsuk,
Japon masal ve halk hikâyelerinde insanları kandırmasıyla ünlü bir
hayvan figürüdür. (Ç.N).