"Hassas bir mizan ve mükemmel bir intizam ve hikmetli ve dikkatli bir sanattırlar ki, zerre kadar aklı bulunan bir adam, 'Bunları böyle yapan, elbette bu kâinatı yaratan Zat olabilir.' demeye mecburdur." İzah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
"Evet, bu iki meyve, hem gıda ve kut, hem fâkihe ve yemiş, hem çok lezzetli taamların menşeleri olmakla beraber, susuz bir kumda ve kuru bir toprakta duran bu ağaçlar, o derece bir mucize-i kudret ve bir harika-i hikmettir ve öyle bir helvalı şeker fabrikası ve ballı bir şurup makinesi ve o kadar hassas bir mizan ve mükemmel bir intizam ve hikmetli ve dikkatli bir sanattırlar ki, zerre kadar aklı bulunan bir adam, 'Bunları böyle yapan, elbette bu kâinatı yaratan Zât olabilir.' demeye mecburdur."(1)
Ballı şurup makinesi üzüme, helvalı şeker fabrikası da hurmaya işaret ediyor. Her iki meyve de kurak ve çorak arazilerde yetişiyor. Kurak ve çorak bir arazide bu iki tatlı meyvenin yaratılması başlı başına bir mucizedir. Su ve rutubetin çok az olduğu çölde bu besleyici ve sanatlı meyvelerin icat edilmesi birer kudret mucizesidir.
Kâinat bir fabrikanın çarkları gibi birbiri ile bağlantılıdır. Ortaya çıkan bir ürün bütün fabrika çarklarının çalışması ile mümkündür. O üründe her çarkın ve her parçanın hissesi vardır. Hurma da kâinat fabrikasının ürünüdür. Bu üründe bütün kainatın hissesi vardır. Toprağın, güneşin, havanın, suyun, mevsimlerin, dünyanın hareketinin, dünyanın hareketi ise Güneş sistemine bağlı, Güneş sistemi ise Samanyolu galaksisine bağlı ve hakeza. Birbirini takip eder gider. Bir hurmayı çeksen, arkasında kainat gelir. Bir adamın bir tel saçını çeksen, adamın arkasında sürüklenip gelmesi gibi. Varlık bir bütündür, parçalanmayı kabul etmez.
Üzüm ve hurmanın olgunlaşmasında güneşi, toprağı, havayı istihdam eden kim ise üzüm ve hurmayı da icat eden de aynı zattır. Zira bir üzüm tanesinin yaratılıp olgunlaşması bütün kâinatın bir fabrika gibi çalıştırılmasına bağlıdır. Dolayısı ile üzüm kimin ise kâinat da onundur. Ya da kainat kimin ise ondan tahassul eden üzüm de onun demektir. Üzüm başkasının kâinat başkasının olması mümkün değildir.
1) bk. Şualar, Yedinci Şua.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü