Nobel ödülü kadar prestijli olmasa da, oldukça garip ve zaman zaman eğlenceli olan Ig Nobel Ödülü, her geçen yıl bir başka tuhaf araştırmayı ödüllendiriyor. Eğer bu ödülü daha önce duymadıysanız, bu makalemizde çok ilginç şeyler göreceksiniz. Önce küçük tanımlamalarla başlayalım.
İçindekiler
- 1 Nedir Bu Ig Nobel Ödülü?
- 1.0.1 1993 Ig Nobel Fizik Ödülü
- 1.0.2 1996 Ig Nobel Fizik Ödülü
- 1.0.3 1997 Ig Nobel Fizik Ödülü
- 1.0.4 1999 Ig Nobel Fizik Ödülü
- 1.0.5 2000 Ig Nobel Fizik Ödülü
- 1.0.6 2002 Ig Nobel Fizik Ödülü
- 1.0.7 2004 Ig Nobel Fizik Ödülü
- 1.0.8 2009 Ig Nobel Fizik Ödülü
- 1.0.9 2014 Ig Nobel Fizik Ödülü
- 1.0.10 2017 Ig Nobel Fizik Ödülü
- 1.0.11 2019 Ig Nobel Fizik Ödülü
Nedir Bu Ig Nobel Ödülü?
Nobel ödülü, 1901’den bu yana dünya anlayışımızı değiştiren ve geliştiren araştırmacılara her yıl verilen oldukça prestijli bir bilim ödülüdür. Birçok bilim insanı, 100 yılı aşkın süredir hayatımıza kattıkları sebebiyle bu ödüle layık görüldü. Bir de ondan tam 90 yıl sonra verilmeye başlanan bir başka ödül var; Ig Nobel Ödülü.
Ig Nobel ödülü, 1991’den bu yana her yıl verilen, “Nobel” ödülünün eğlenceli ve yaramaz ikizidir. Nobel ödülünün parodisi denebilecek bu ödül, saçma ve anlamsız buluşlara, üretilmemesi gereken bilimsel çalışmalara verilir (örneğin vombatların dışkısının küp şeklinde olma sebebine dair yapılan bir araştırma). Değersiz anlamına sahip “Ignoble” kelimesi üzerinde oynama yapılarak türetilmiş bir ödüldür.
Ig Nobel’in kurucusu Marc Abrahams, ödüllerin “önce insanları güldüren ve sonra onları düşündüren kalitedeki başarılar” için olduğunu söylüyor. Ig Nobel ödüllerinin birçoğu ise gerçekten saçma araştırmalara gidiyor, zaten ödülün olayı da genelde saçma araştırmalara gitmesi. Sizler için Ig Nobel Ödülü’nü kazanmış bazı garip örnekleri derledik, gelin neler olduğunu görelim.
1993 Ig Nobel Fizik Ödülü
Fransız bir bilim adamı ve simyanın savunucusu olan Corentin Louis Kervran, tavukların yumurta Kabuklarındaki kalsiyumun soğuk füzyon yoluyla yaratıldığına dair yaptığı öneri için 1993 Ig Nobel fizik Ödülü’nü kazandı. Keşfedilmesi uzun süren ve (hipotezli ama yine de) zor bir fenomen.
1996 Ig Nobel Fizik Ödülü
Fizikçi ve popüler bilim yazarı Robert AJ Matthews, tost etmeğinin neden tereyağlı taraf alta gelecek şekilde düşme eğiliminde olduğunu açıklayan “Tumbling toast, Murphy’nin Yasası ve Temel Sabitler” adlı makalesi için 1996 Ig Nobel Fizik Ödülü’nü kazandı.
1997 Ig Nobel Fizik Ödülü
Texas A&M Üniversitesi’nden John Bockris, doğruluğu şüpheli olan bir başarı için 1997 Ig Nobel Fizik Ödülü’nü kazandı: simya yoluyla altın üretmek, soğuk füzyon elde etmek ve evsel çöplerin elektrokimyasal olarak yakılması yönünde yaptığı çalışma sonucu. Hiç değilse üretken!
1999 Ig Nobel Fizik Ödülü
1999 Ig Nobel Fizik Ödülü için gerçekten ilginç bir keşif söz konusu. Bristol Üniversitesi’nden Len Fisher, bir bisküviyi çaya batırmanın mümkün olan en iyi yolunu hesapladı. Çay kültürü oldukça gelişmiş olan bizler, kendisine ne kadar müteşekkir olsak az.
2000 Ig Nobel Fizik Ödülü
2000 yılında ise ödül, manyetik bir alanda kurbağayı havada tutmakla ilgili deneyleri sebebiyle Andre Geim (Nijmegen Üniversitesi) ve Michael Berry’ye (Bristol Üniversitesi) gitti. Geim, bundan on yıl sonra grafen araştırmaları için Nobel Fizik Ödülü’nü kazandı ve bu ödül onu Ig Nobel ve Nobel’i kazanan tek kişi yaptı.
2002 Ig Nobel Fizik Ödülü
2002 Ig Nobel Fizik Ödülü’nü, Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi’nden Arnd Leike kazandı. Matematiksel yasaları kullanarak bira köpüğünün davranışlarını incelediği araştırma, ödülü Arnd Leike’e getirdi.
2004 Ig Nobel Fizik Ödülü
Ottawa Üniversitesi’nden Ramesh Belasubramaniam ve Connecticut Üniversitesi’nden Micheal Turvey, hulahup (bele takılıp çevrilen çember oyuncak) fiziğinine dair yaptıkları açıklamalar için 2004 Ig Nobel Fizik Ödülü’nü birlikte kazandılar.
2009 Ig Nobel Fizik Ödülü
2009 Ig Nobel Fizik Ödülü, hamile kadınların neden sürekli öne doğru devrilmediğine dair analitik araştırmaları karşılığında üç Amerikalı araştırmacı (Katherine Whitcome, Daniel Lieberman ve Liza Shapiro) tarafından paylaşıldı.
2014 Ig Nobel Fizik Ödülü
Fizikte 2014 Ig Nobel ödülü, fiziksel komedinin zirvesindeki bir olay hakkında yaptıkları araştırmalar sebebiyle dört araştırmacı (Kiyoshi Mabuchi, Kensei Tanaka, Daichi Uchijima ve Rina Sakai) tarafından paylaşıldı. Konu ise, muz kabuğunda kayma.
2017 Ig Nobel Fizik Ödülü
Fizik alanında 2017 Ig Nobel Ödülü’nü kazanan Marc-Antoine Fardin, uzun zamandır merak edilen bir soruyu cevaplamak için “Akışkanlar Dinamiğini” kullandı ve ödüle layık görüldü: “Bir kedi hem katı hem de sıvı olabilir mi?”
2019 Ig Nobel Fizik Ödülü
Asıl Nobel Ödülü’nden sadece birkaç hafta önce açıklanan 2019 Ig Nobel Fizik Ödülü, hepimizin şaşkın olacağı bir araştırma sebebiyle bir araştırma ekibine gitti. Soru ise: Vombatlar neden küp şeklinde kaka yapıyor?