Polikistik Over Sendromu Tedavisi
Özet
Polikistik over sendromu, kadınlarda erkek hormonlarının (androjenlerin) konsantrasyonunda bir artışa neden olan hormonal ve metabolik bir hastalıktır.
Polikistik over sendromu ile karıştırılan durumlarda vardır. Yumurtalık kisti bunlardan biridir. Çoğu over kisti fonksiyonel kistler adı verilen kategoriye girer. Adet döngüsünün neden olduğu yumurtalıktaki değişikliklerin bir sonucu olarak, vücudun kendi hormonları tarafından fonksiyonel kistler üretilebilir. Ek olarak, fonksiyonel yumurtalık kisti, bir hormonal tedavinin yan etkisi olarak görünebilir. Fonksiyonel yumurtalık kistleri neredeyse sadece cinsel olarak olgun kadınları etkiler, ancak ergenlik veya menopozal kadınlarda bir yumurtalık kistinden muzdarip olabilir. Bazen, yumurtalık kisti ağrı üretir. Rahatsızlık, kist belli bir boyuta ulaştığında ortaya çıkar ve diğer organlara bastırır.
Bu konuda sıkça duyulan miyomlar ise farklı hormonlardan kaynaklanan bir hastalıktır. Miyomların kesin nedeni bilinmemekle beraber östrojenin (kadınlık hormonu), miyomların büyümesine yol açtığı düşünülmektedir.
Tanım
Erkek hormonları, kasık ve koltuk altı kılı gibi ikincil cinsel özelliklerin gelişmesinden sorumludur. Bir kadının normal üreme fonksiyonu bile çalışması için erkek hormonlarına ihtiyaç duyar. Bununla birlikte, erkek hormonlarının konsantrasyonu aşırı ise polikistik over sendromuna bağlı olabilir. Bu durumda, yumurtalıkların anatomisi ve fonksiyonu değişir. Çünkü erkek hormonları yumurtalıkların normal döngüsünü etkiler ve adet döngüsünü engeller.
- Foliküller gelişmeye ve tahrip olmaya devam eder, çünkü erkek hormonları döllenebilir bir yumurtanın olgunlaşmasını önler.
- Aylık folikül olgunlaşmadığından, yumurta meydana gelmez ve etkilenen kişi hamile kalamaz.
- Yumurtlama meydana gelmediğinde, normal olarak adet döngüsünün ikinci yarısını kontrol eden korpus luteum üretilmez.
- Bu, polikistik over sendromunu karakterize eden döngü değişikliklerine neden olur. Bu değişiklikler, adet gecikmesi ve uzun süre adet olamama durumudur.
- Folikül tahrip edildiğinde over dokusunda birçok küçük iz oluşur. Zamanla yumurtalık dokusu, hormon üretme kabiliyetini etkileyen bağ dokusuna dönüşür.
Nedenleri
- Polikistik over sendromunda hipofiz bezi daha fazla luteinleştirici hormon (LH) ve daha az folikül uyarıcı hormon (FSH) salgılar.
- Bu dekompansasyon, yumurtalıklarda erkek hormonlarının (androjenlerin) üretimini uyarır.
- Östrojen konsantrasyonunun daha yüksek olması, polikistik over sendromu durumunda, vücudun daha az FSH ve daha fazla LH salgılamasına neden olur. Bu, yumurtalıklarda erkek hormonlarının üretimini uyarır.
- Yumurtalıklardaki erkeklik hormonlarının fazlalığı normal bir adet döngüsünü önler.
- Polikistik over sendromunun artmış insülin sekresyonu ile ilişkisi vardır. İnsülin konsantrasyonunun daha yüksek olması, yumurtalıklarda daha fazla erkek hormon üretilmesi ve hipofizin daha fazla LH salgılaması için başka bir nedendir.
Semptomlar
- Ergenlik döneminde bir ya da iki adet dönemi sonrası adet görememe
- Adet düzensizlikleri
- Olağan dışı kanama
- Vücutta fazla kıllanma
- Yüzde ve sırtta aşırı sivilcelenme
- Cilt dokusunda değişiklik
- El üstünde lekelenmeler
- Hamile kalmada zorluk ya da kısırlık
- Aşırı saç dökülmesi
- Ses kalınlaşması
- Diyabet
- Göğüs ölçüsünde değişiklik
Teşhis
Polikistik over sendromu tanısı klinik bulgular, laboratuvar tetkikleri ve ultrason incelemesinin bir arada değerlendirilmesi ile konur. En değerli tanı yöntemlerinden birisi ultrasonografi incelemesidir. Jinekolojik ulltrasonografide overler; periferinde küçük foliküler kistler içeren oval, solid, bir kitle olarak gözükür. Overlerin boyutları yaşa ve menstruel siklusun evrelerine göre değişir.
Teşhiste kan hormon değerleri de önemlidir. Kanda androjen (erkeklik hormonu) düzeylerinin, LH ve FSH oranlarının önemi vardır. LH/FSH oranının 3’ün üzerinde olması polikistik over lehine bir bulgudur. Adetin 21. günü bakılacak kan progesteron değerleri yumurtlama olup olmadığı hakkında bilgi verir.
Tedavi


Polikistik over sendromunda, sağlıklı bir beslenme ile hormonların dengelenmesine ve iyileşmesine katkı sağlamak önemlidir.


Polikistik yumurtalıkların semptomlarını tedavi etmek ve azaltmak için, yüksek karbonhidratlı yiyecekler diyetten tamamen çıkarılmalıdır.