Dün gece çok sevdi?im bir arkada??mla konu?tum. K?sa bir süre önce do?um yapt? ve her lohusa gibi anne olmaya al??maya, bebe?ini anlamaya çal???yor. Günleri bazen h?zla, bazen de a??r çekim bir film gibi geçerken, her ?ey yolunda emzirme süreci gayet sa?l?kla ilerlerken, o gece bir gö?üsünde bilye büyüklü?ünde bir sertlik hissediyor. Sonra bir halsizlik ve hafif ate? basmas?yla kendini ?l?k du?un alt?na at?yor.
Bu tarifini etti?im göstergeler; pek çok yeni emziren annenin ba??na gelen süt kanallar?n?n t?kanmas? ve t?kanan kanallar?n memede yaratt??? sertle?mi? kitleler ile ilgilidir. Bazen arkada??mda oldu?u gibi bir bilye büyüklü?ünde ya da daha da büyük olabilirler ve bunlar asl?nda d??ar? akmad??? için koyula?an ve t?kanmay? sa?layan sütlerdir.
Bir gece bebe?iniz uzun bir uykuya dalm??sa ve onun emmesi veya sizin bo?altman?z gereken süt gö?üslerinizde kald?ysa, arkada??m gibi uzun süreler gö?üsünüze bask? yapan bir ta??y?c?yla bebe?inizi üzerinizde ta??yorsan?z ya da s?k?, balenli bir sütyen giymeyi tercih etmi?seniz süt kanallar?n?z t?kanabilir. Bu kanallar?n anatomik olarak çok küçük oldu?unu ve s?k???kl?k, hareketsizlik ya da doluluk yüzünden sütlerin koyula??p bu minik kanallar? t?kayabilece?ini unutmamam?z gerekiyor.
Bu t?klal? kanal beraberinde ya da hemen arkas?ndan meme iltihab?n?n (mastitis) olu?mas?n? sa?layabilir ve bu da ate?inizin yükselmesi anlam?na gelir. Böyle hikayeleri duymu?sunuzdur; anneyi hastaneye ate?li bir ?ekilde götürmü?ler ve hastane tipi bir pompayla süt bo?alt?lmaya çal???lm??. ?ltihabi bir durum oldu?u için de antibiyotik tedavisine ba?lanm??…
Benim do?um yapacak tüm annelere emzirme ile ilgili en önemli tavsiyelerimden biri her zaman gö?üslerini kontrol etmeleri oluyor. Ne kadar dolular? Hangisinin bo?almaya ihtiyac? var? Yeteri kadar dinlenebiliyor muyum? Bu kontrolleri yapan anneler genellikle böyle sorunlar ya?am?yorlar. Saatlere ba?l? de?il bedeninin ve bebe?inin verdi?i sinyallere göre hareket eden anneler daha az emzirme s?k?nt?s? çekiyorlar.
T?kal? kanallara ne yapal?m?
– Amac?m?z sütün tekrar hareketlenmesini ve t?kand??? yerden geçmesini sa?lamaksa; bolca emzirmek ya da sütü sa?arak gö?üsü yumu?atmak önemlidir.
– Emzirmeden ya da sütünüzü sa?madan önce (pompa yapmak demiyorum çünkü elle de sa?abilirsiniz) ?l?k bir du? yap?p gev?emek ve gö?üs üzerine on, onbe? dakika kadar ?l?k kompres yapmak t?kal? kanal?n yumu?amas?na yard?mc? olacakt?r.
– Il?k kompres sonras? gö?üsünüzde hissetti?iniz bilyenin üzerine saat yönünde nazikçe masaj yapabilirsiniz. Biliyorum çok ac?yor, o yüzden nazik olun. Sizin yoruldu?unuz yerde e?iniz size destek olabilir.
– Il?k kompres sonras? “bilye torbas? masaj?n?” deneyebilirsiniz. Gö?üsünüzü, birbirine kenetledi?iniz parmaklar?n?zla ellerinizin içinde tutun. ?imdi ellerinizin içinde bilye dolu bir torba tuttu?unuzu hayal edin ve kenetli ellerinizi nazikçe hareket ettirerek bilyeleri yerlerinden oynat?n. Hareket etmek lenf sisteminizin çal??mas?na yard?mc? olacakt?r.
– T?kal? kanallar için emzirme pozisyonu; Bebe?inizi yere ya da geni? bir yata??n üzerine yat?r?n. Dirseklerinizin üzerinde bebe?inize do?ru e?ilin. Yerçekiminin yard?m?yla bu pozisyonda emzirin. Kabul ediyorum biraz zor gibi görünüyor ama t?kanm?? kanallara sahip anneler, onlar?n aç?lmas? için yard?mc? olacak her türlü yöntemi denemek isteyeceklerdir.
– Balenli ve s?k? sütyenler takmay?n, hatta hiç sütyen takmay?n. ?lla takmak isterseniz pamuklu, balensiz, s?k? olmayan ve emzirmeye uygun sütyenleri tercih edin.
– Bebetolar? wrap gibi ta??y?c?larda uzun süreli ta??mak gö?üslerin s?k??mas?n? ve dolay?s?yla kanallar?n t?kanmas?n? sa?layabilir dikkat!
Gelelim yapmas? en zor olan ?eye; kendinize iyi bak?n, bol bol dinlenin ve sa?l?kl? beslenin. Emzirme sürecinizde elinizin alt?nda olas?n? tavsiye etti?im en önemli ve yararl? kaynaklardan biri olan “Emzirme Sanat?” kitab?n? da yan?n?zdan ay?rmay?n!
Bu yaz?m 6 May?s Çar?amba Ht Hayatta yay?nlanm??t?r.