Nazi lideri Adolf Hitler'e ait olduğu söylenen bir saat, ABD'de bir müzayedede 1,1 milyon dolara (19 milyon 700 bin TL) satıldı.
SELMAN CÖMERT
Adolf Hitler'in baş harflerinin üzerine kazındığı Huber markalı saatin üzerinde gamalı haç yer alıyor. Yaklaşık 80 yıl önce bütün dünyayı savaşa götüren Adolf Hitler'in saati, isimsiz bir müzayede katılımcısına satıldı.
Yahudi liderler, Maryland'deki Alexander Historical Auctions'daki satış öncesinde müzayedeyi kınadılar. Alman medyasına açıklama yapan müzayede evi yetkilileri, geçmişte de Nazi hatıralarını sattıklarını hatırlatarak amaçlarının tarihi korumak olduğunu söyledi.
Adolf Hitler, 1933 ve 1945 yılları arasında Nazi Almanyası'na önderlik etti ve 11 milyon kadar insanın – 6 milyonu Yahudi olduğu gerekçe gösterilerek - sistematik olarak katledilmesinden sorumlu.
Saatin muhtemelen faşist lidere Almanya Şansölyesi olduğu 1933 yılında doğum günü hediyesi olarak verildiği söyleniyor.
Müzayede evi tarafından yapılan bir değerlendirmeye göre Huber marka saat, Mayıs 1945'te Hitler'in dağ sığınağı olan Berghof'a 30 kadar Fransız askeri baskın yaptığında ele geçirilmişti. Saatin daha sonra yeniden satıldığı ve şimdiye kadar birkaç nesil boyunca aktarıldığı düşünülüyor.
'Saatin satışı tiksindirici'
Müzayedede yer alan diğer eşyalar arasında Hitler'in karısı Eva Braun'a ait bir elbise, Nazi yetkililerinin imzalı resimleri ve üzerinde Yahudi anlamına gelen "Jude" yazılı sarı bir Davut Yıldızı kumaşı yer aldı. Soykırım sırasında Naziler, Yahudi halkını izole etmek ve halkın bütününden ayrıştırmak amacıyla onları sarı kol bandı veya rozet takmaya zorladı.
34 Yahudi lider tarafından imzalanan açık bir mektupta söz konusu satış "tiksindirici" olarak nitelendirildi ve Nazi eşyalarının müzayededen çekilmesi çağrısında bulunuldu.
Avrupa Yahudi Derneği Başkanı Haham Menachem Margolin, satışın "Nazi partisinin temsil ettiği şeyleri idealize edenlere yardım sağladığını" söyledi.
*Saat 'büyük olasılıkla' Hitler'e ait
Satış öncesi Alman basınına konuşan Alexander Historical Auctions yetkilileri, amacının tarihi korumak olduğunu, satılan ürünlerin çoğunun özel koleksiyonlarda tutulduğunu veya Holokost müzelerine bağışlandığını söyledi.
Kıdemli Başkan Yardımcısı Mindy Greenstein, Deutsche Welle'ye verdiği demeçte, "İyi de olsa kötü de olsa tarih korunmalıdır. Tarihi yok ederseniz, bunun gerçekleştiğine dair hiçbir kanıt kalmaz" dedi.
Müzayede evi tarafından sağlanan belgeler, Hitler'in saati gerçekten kullandığına dair kanıt sağlayamayacağını belirtiyor. Ancak bağımsız bir uzman tarafından yapılan bir değerlendirme, saatin "büyük olasılıkla" Hitler'e ait olduğu sonucuna vardı.
Deutsche Welle, saatin 1 milyon doları geçmesine rağmen müzayede evinin 2 milyon ila 4 milyon dolarlık tahmininin altında kaldığını bildirdi.