Bu bağlamda hemşirelerin görev ve yetkilerini tek tek detaylandırarak yazmak adına bir yazı dizisine başlıyoruz.
Hasta kabulü
Bir çok klinik de hasta kabulü ve oryantasyonu yaparsınız. Bu hemşireliğin temel görevlerinden biridir.
Hasta ister acil servise gelsin, ister servisinize yatış olsun, ister bir kliniğe muayeneye gelsin..... hasta kabul süreci önemli ilk adımlardan biridir.
Kısa bir hasta öyküsü alırsınız, hastayı ve şikayetini tanımlamaya çalışırsınız; hastaya ne olmuş? ne zaman olmuş? nasıl olmuş? bunlar hastayı yönlendirmeniz ve tedavisi için oldukça önemlidir.
Ayrıca sizler için de öykü önemlidir, bir an önce alınmalıdır ki hastada bulaşıcı bir hastalık var mı? çalışan olarak dikkat etmeniz gereken sizin ve diğer hastaların sağlığı konusunda endişelenmeniz gereken bulaşıcı bir durum var mı? bilmeniz açısından da öykü önemlidir.
Oryantasyon kısmına gelirsek; bizler yeni çalıştığımız hastane ve birimler de bir oryantasyona tabi tutuluruz, buradan biliyor olmalısınız kelimenin anlamını. Kısaca ortamı tanıma, ortama alışma diyebiliriz.
Hastanın öyküsünün alınması:
Bir sağlık öyküsü elde etmenin amacı, hasta ve / veya hastanın ailesinden öznel veriler toplamaktır; böylece sağlık ekibi ve hasta, sağlığı iyileştirecek, akut sağlık sorunlarını ele alacak ve kronik sağlık koşullarını en aza indirecek bir plan oluşturabilirler.
Sağlık öyküsü tipik olarak hastaneye kabul edildiğinde yapılır, ancak hastadan ek öznel bilgiler bakım için gerekli görüldükçe sağlık öyküsü alınabilir (Wilson ve Giddens, 2013).
Toplanan veriler öznel veya nesnel olabilir. Öznel veriler hasta tarafından bildirilen bilgilerdir ve hasta tarafından tarif edilen ancak başkaları tarafından farkedilmeyen işaretleri ve semptomları içerebilir. Öznel veriler aynı zamanda demografik bilgileri, geçmiş ve mevcut tıbbi durumlar hakkındaki hasta ve aile bilgilerini ve cerrahi prosedürler ve sosyal geçmiş hakkındaki hasta bilgilerini içerir.
Nesnel veriler, sağlık profesyonelinin fizik muayene sırasında topladığı ve sağlık uzmanı tarafından görülebilen, hissedilen, koklanan veya duyulabilen bilgilerden oluşan bilgilerdir. Birlikte alındığında, toplanan veriler, sağlık uzmanına sağlığın teşviki ve geliştirilmesi uygulamalarını değerlendirme ve hasta eğitimi sunma fırsatı veren bir sağlık geçmişi sunar (Stephen ve ark., 2012).
Hemşireler, mevcut hastalık / yaralanma geçmişini (yani mevcut başvuru nedenini), alerjileri ve reaksiyonları, ilaçları, aşılanma durumunu, implantları ve aile ve sosyal geçmişi araştırmalıdır.
Son yurtdışı seyahatleri de sorulmalı ve belgelenmelidir.
Yenidoğan ve bebeklerde anne öyküsü, doğum yaşı, doğum şekli ve varsa komplikasyonları, Apgar skoru gibi veriler elde edilmelidir.
Öykü için ipucu olarak şu SAMPLE kısaltması kullanılır;
S: Belirtiler
A: Alerji
M: İlaçlar
P: Geçmiş Tıbbi Öykü
L: Son Yemek
E: Hastalığa veya yaralanmaya yol açan olaylar
Yukarıdaki bilgiler ışığında her hemşire, zaman durum ve hasta gibi durumları göz önüne alarak alabileceği en iyi öyküyü almalıdır.
Örnek verelim;
Hasta köpek ısırması şikayeti ile acile başvurdu;
S- Şikayetleri; ağrı, ısırılan yerde kanama
A- Herhangi bir ilaca karşı alerjisi yok
M- Sürekli kullandığı bir ilacı yok
P- Kronik bir hastalığı ve geçirilmiş bir ameliyatı yok, tetenoz aşısını 2 yıl önce olmuş, gene iki yıl önce kedi ısırması sebebi ile kuduz aşısı da olmuş. Bulaşıcı bir hastalığı yok.
L- Son oral alımı olaydan sonraki içtiği su olmuş, öncesinde öğle yemeği yemiş, şu an aç
E- Bir köpek tarafından ısırılmış, köpek sahipli ve aşılı imiş, elinden ısırılmış başka yarası yok.
Bu şekilde öykü alınabilir, maddeler başvuru durumuna göre daha derin veya yüzeysel sorulabilir. Ama öykü alınması şarttır.
Hasta oryantasyonu
Hastalar için bu ne ifade ediyor; hangi birime muayene olacağından tutun da, lavabonun nerede olduğuna kadar her türlü bilgi ve yönlendirme oryantasyonun içerisindedir. Hangi doktora muayene olacak, tahliller ne zaman çıkar, tahlili nereye verecek, müşahede odası nerede??????? , oldukça çeşitlendirilebilir.