Roma Halk Meclisi,Curiates (COMICES). Roma siyasi halk meclisi. Comices curiates’ler krallık devrinde öteki meclislerden daha önce ortaya çıktı.
Roma Hukukunda Halk Meclisi
Bu mecliste, guirites’ler, patriciusların gens’leri ve onların korudukları kimseler yer alırdı. Soydan gelen bu üyelikler.
Roma kavmini kuran toplulukları (Latinler, Sabinler, Etrüskler) belirttiği sanılan Ramnes, Tities, Luceres adlı üç kavime onar onar dağılırdı.
Krallık devrinde kralı hiç değilse nazari olarak seçip ilân eden, ona imperium’u Yeren bu meclislerdi. Bu meclislerin yasama hakları vardı, savaşa veya barışa karar vermek yetkisine sahiptirler.
Kamu suçlarını yargılamakla görevli duoviri perduellionis’leri (devlete karşı işlenen suçları yargılayan iki kişi) tayin ederler ve mahkeme görevini de yaparlardı. Bundan başka dini konuları veya dinle ilgili sorunları incelemek üzere toplanırlardı.
Böylece büyük rahibin başkanlığında, ilgili hukuk işlemlerinin geçerliğini tespit ve tasdikle görevli (vasiyetnameleri ve evlât edinme işlerini) comitia çalata’yı (göreve çağrılmış kişiler) meydana getirirlerdi.
M.ö.IV.yy. da centuriata ve tributa meclislerinin kurulmasıyla yetkileri zamanla azalıp, önemlerini kaybettiler. Ellerinde krallık devrinden kalan bazı dini görevler (caiatis comitiis vasiyetnameleri) magistratuslara (yüksek devlet görevlileri, praetorlar, consuller, censorlar) imperium vermek yetkisi kaldı.
Lex curiata de imperio (imperium hakkında halk meclisi kanunu) bu hakkı onlara tanımıştı, fakat yüksek görevlileri seçmek hakları yoktu.
Bu şekilde, otuz curia’yı otuz lictor’Ia temsil etmek adeti (bir lictor bir curia’yı temsil ederdi) yerleşmişti, imparatorluk devrinde de bu meclisler uzun bir süre, III. yy.a kadar imparator’a lex de imperio’yu vermeye devam ettiler. Gerçekte bu, yalnızca bir onaylamadan öteye geçmedi.