Uzayda çok uzun zaman geçirmenin uzun mesafe yüzmeyle ortak bir yanı olduğu ortaya çıktı: İkisi de kalbin küçülmesine neden olabilir.
Sporcu Benoît Lecomte tarafından yapılan bir araştırma Astronot Scott Kelly’nin uzayda geçirdiği sürenin etkilerinin uzun mesafe yüzme ile benzer sonuçlar doğurduğunu ortaya koydu.
Her ikisi de genelde kalp üzerindeki yerçekimi tarafından uygulanan yükleri ortadan kaldırarak organın körelmesine neden oluyor.
Her iki durumda da kalpteki değişiklikleri dengelemek için egzersiz yeterli değildi. Çalışma, Dallas’taki Texas Southwestern Tıp Merkezi’nde iç hastalıkları profesörü olan Dr Benjamin Levine tarafından yönetildi ve Circulation dergisinde yayınlandı.
BBC’nin haberine göre araştırma, NASA’nın önümüzdeki on yıllarda yapmayı planladığı Mars seferleri gibi çok uzun süreli uzay yolculukları için bazı çıkarımların geliştirilmesine fayda sağlayacak.
Aynı zamanda Egzersiz ve Çevre Enstitüsü Müdürü olan Profesör Levine, “Yıllarca süren çalışmalardan sonra öğrendiğimiz şeylerden biri, kalbin olağanüstü derecede plastik olmasıdır. Bu nedenle kalp, üzerine binen yüke uyum sağlar. Uzay uçuşunda olan şeylerden biri, artık kanı yokuş yukarı pompalamak zorunda olmamanız, çünkü yerçekimine karşı pompalamıyorsunuz.” dedi.
Scott Kelly, bilim insanlarının uzun süreli uçuşların insan vücudu üzerindeki etkilerini incelemelerine izin vermek için Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) 340 gün geçirdi.
5 Haziran 2018’de Benoît Lecomte, daha önce Atlantik’i geçerek Pasifik Okyanusu’nda yüzmek için bir girişimde bulundu.159 günde 2.821 km yüzdü ve sonunda bu girişimden vazgeçti.
Çok uzun süreler yüzmek, kişi dikeyden ziyade yatay pozisyonda olduğu için yerçekimi ile kalbe binen yükleri de değiştirir.
Lecomte, her gece yaklaşık sekiz saat uyuyarak günde ortalama 5,8 saat yüzüyordu. Bu, yüzüstü bir durumda her gün dokuz ila 17 saat geçirdiği anlamına geliyordu.
Bilim adamları bazen uzay uçuşunu simüle etmek için yatak istirahati çalışmalarını kullanır çünkü uzanmak kalbe bir yük bindiren baştan ayağa eğimi ortadan kaldırır. Ancak Prof Levine, yatay konumda uzun süre suda bulunmanın yörüngede geçirilen süre için daha da iyi bir model olduğunu söyledi.
Prof Levine, “Şimdi tepeden tırnağa eğimi kaldırıyorsunuz ve sonra kişiyi suya koyuyorsunuz, böylece bu eğimi de ayarlıyorsunuz. Tıpkı uzayda olmak gibi. Prof Levine’nin dediği gibi, her iki kişi de artık kan pompalamadığı için kalpleri kütle kaybetmeye başladı.” ifadelerini kullandı.
Yine UT’den yardımcı yazar Dr. James MacNamara ise “Kalbin sol ventrikülüne baktığımızda, Bay Lecomte’nin yüzdüğü dört veya beş ayda toplam kütlede yüzde 20-25’lik bir kayıp olduğunu görüyoruz. Yüzbaşı Kelly için bir yıl içinde kütle kaybının özellikle yüzde 19 ve yüzde 27’sini gördük.” dedi.
Ancak egzersiz, kütle kaybı sürecini engelliyor. Uluslararası Uzay İstasyonundaki (ISS) astronotlar, yörüngede de meydana gelen kas ve kemik israfını azaltmak için zaten yoğun bir egzersiz programına tabi tutuluyor.
Öyle olsa bile, bu egzersiz rejimi Kaptan Kelly’de görülen kalp atrofisini önlemeye yetmedi.
Araştırmanın başlangıcında, araştırmacılar, Bay Lecomte’nin suda yaptığı fiziksel egzersiz miktarının kalp dokusunun israfını önlemek için yeterli olup olmayacağını merak etmişlerdi.
Prof Levine, “Kesinlikle Ben’in kalbinin körelmeyeceğini düşündüm. Bu bilimle ilgili güzel şeylerden biri – en çok beklemediğiniz şeyleri bulduğunuzda öğrenirsiniz.” dedi.
Bununla birlikte, kalp adaptasyonları uzun vadeli sorun olmuyor. Her iki erkeğin de kalbi, dünyaya döndüğünde ve karaya çıktığında normale döndü.
Ancak kalpte kulakçık olarak bilinen odacıklar, kısmen sıvının geçiş şeklindeki değişiklikler nedeniyle uzayda genişler. Bu, kalbin hızlı ve düzensiz bir şekilde attığı, atriyal fibrilasyon denen bir duruma yol açabilir. Egzersizi bozabilir, ancak aynı zamanda felç riskini de artırabilir.
Uzay yolculuğundan kaynaklanan bu durum hayati organ için başka bir risk daha meydana getiriyor. Uzaydaki yüksek radyasyon seviyeleri koroner kalp hastalığını hızlandırabilir. Astronotlar ateroskleroz için taranıyor. Ancak uzaya gittiklerinde genellikle orta yaşlı oluyorlar ve bilim insanları bunun yaşla birlikte artan bir sorun olduğunu biliyor.
Bu önemli çünkü uzayda kalp krizi geçirmek felaket olabilir. Prof Levine, uzun süreli görevler için uzaya 10 astronot daha gönderecek olan Cipher adlı bir Nasa programının bir parçası. Araştırmacılar, uzaydaki kalp fonksiyonunun daha ayrıntılı bir resmi için mürettebat üyelerinin kalplerini bir dizi farklı teste ve yüksek teknolojili tarama yöntemlerine tabi tutacaklar.