TRABZON'DAKİ SÜMELA MANASTIRI
Fatih'in fethettiği gün!
19 AĞUSTOS 2010
15 Ağustos'taki
Trabzon'daki Sümela Manastırı'nda 88 yıl sonra Ortodoks Hıristiyanları tarafından yapılan ayinin yankıları sürerken, şimdi de önceden tespit edilen ayin gününe ilişkin tartışmalar başladı.
Çünkü Hıristiyanların belirlediği ve hükümetin olur verdiği ayin günü, en ufak tarih bilgisi olan herkesi hayrete düşürüyor. Ayinin yapıldığı 15 Ağustos, bundan 549 yıl önce Fatih Sultan Mehmet'in Rum Tekfur'unun yönetimine son verip Trabzon'u fethettiği tarihin yıldönümü. Şimdi 15 Ağustos tarihine ilişkin ayin talebine cevap verilirken, İçişleri, Dışişleri ve Kültür Bakanlığı'nın bu önemli bilgiyi göz ardı ederek nasıl onay verdiği merak ediliyor.
15 Ağustos'un anlamı!
Trabzon'un Maçka ilçesindeki tarihi Sümela Manastırı'nın 88 yıl aradan sonra bir günlüğüne ayine açılması, hükümet çevreleri ve bir kısım medya tarafından 'din özgürlüğü' ve 'turistik gelir getireceği' gibi gerekçelerle göklere çıkarıldı.
Ayine Rusya, Yunanistan, Gürcistan, ABD ve Türkiye'de yaşayan 500 kadar Ortodoks Hıristiyan da katıldı. Fener Rum Patriği Dimitri Bartholomeos'un yönettiği ayinin yapıldığı 15 Ağustos için ise, Hıristiyan aleminde kutsal gün olarak addedilen "Meryem Ana'nın göğe yükseliş günü" gerekçe gösterildi.
Oysa Sümela'daki ayin tarihi, başka bir tarihle inanılmaz şekilde örtüşüyordu. Peki 15 Ağustos, yani ayinin yapıldığı tarih dışında ne anlam ifade ediyordu? Rum Tekfur'unun, Osmanlı aleyhinde milletlerarası ittifak kurma çabalarını hep yakından takip eden Fatih Sultan Mehmet, Karadeniz'deki son Bizans kalıntısı olan fitne merkezini tamamen ortadan kaldırmak istiyordu. Trabzon'u fethetmek ve Bizans'ın Anadolu'daki son kırıntılarını da tamamen temizlemek için kara ve deniz kuvvetlerinin ortaklaşa yürüttüğü ortak bir sefer başlattı. İstanbul'u 1453'te fethettikten kısa bir süre sonra Veziri Mahmut Paşa'ya Trabzon seferi için emir veren Fatih Sultan Mehmet, bir aylık kuşatmanın ardından Trabzon'u bizzat kendisinin başında bulunduğu ordusu ile birlikte 15 Ağustos 1461 tarihinde teslim aldı.
Bakanlıklar nasıl onay verdi?
Sümela Manastırı'nda ayin yapılmasına izin veren hükümetin, nasıl böyle önemli bir tarihi eşleşmeden habersiz olduğu sorusuna cevap aranıyor. Dışişleri, İçişleri ile Kültür ve Turizm Bakanlıkları'nın oluruyla yapılan ayinin, Pontus-Rum hayallerinin kurulduğu bir dönemde, Trabzon'un fethedildiğine güne denk getirilmesine özel bir anlam yüklendiği belirtiliyor. Dahası, AB'nin ve uluslar arası Ortodoks çevrelerin baskısıyla yapılacak yeni ayinler için; bundan sonra hep Trabzon'un fethinin yıldönümü olan 15 Ağustos'ta gerçekleştirilmesine yönelik bir geleneğin başlatılmasının da önü açıldı.
Kaynak: EBUBEKİR GÜLÜM
Milli Gazete 19 Ağustos 2010