Ilk proje
1952 yılında yeni bir uçaksavar füzesi sistemi oluşturulması çalışmaları başladı. Amerika Birleşik Devletleri araştırma kuruluşları, ilk iki yıl boyunca yarı aktif bir radar rehberlik sistemine sahip bir hava savunma sistemi oluşturma olasılığını inceledi ve bu tür askeri ekipmanların ortaya çıkması için hangi teknolojilerin gerekli olduğunu öğrendi. Zaten bu aşamada, bir hava savunma sistemi oluşturma programı adını aldı. Gelecek vaat eden uçaksavar kompleksi için bir atama olarak, Hawk (“Hawk”) - Homing All the Way Killer (“Uçuş boyunca kontrol edilen avukat”) kelimesinin hakronu seçildi.
Ön çalışmalar, Amerikan endüstrisinin mevcut yeteneklerini göstermiştir ve yeni bir hava savunma sistemi geliştirmeye başlaması için izin vermiştir. 1954'in ortasında, Pentagon ve birkaç şirket HAWK kompleksinin çeşitli bileşenlerini geliştirmek için sözleşmeler imzaladı. Onlara göre, Raytheon güdümlü bir füze yaratacaktı ve kompleksin tüm temel bileşenlerini geliştirmek için Northrop gerekliydi: bir fırlatıcı, radar istasyonları, bir kontrol sistemi ve yardımcı makineler.
Yeni model füzelerin ilk denemeleri yılın Haziran 1956'inde gerçekleştirildi. HAWK SAM'ın testleri bir yıl boyunca devam etti, ardından proje geliştiricileri belirlenen eksiklikleri gidermeye başladı. 1960 yazında, ABD ordusu MIM-23 HAWK adı altında yeni bir uçaksavarlık sistemi başlattı. Kısa süre sonra seri komplekslerin hat birimlerine teslimatı başladı. Daha sonra, yeni modifikasyonların üretiminin başlamasıyla bağlantılı olarak, uçaksavar üssü kompleksi güncellenmiş bir tanım aldı - MIM-23A.
HAWK uçaksavar kompleksi, bir MIM-23 güdümlü füze, kendinden tahrikli bir fırlatıcı, hedef tespit ve hedef radar, bir radar mesafe bulucu, bir komut direği ve bir batarya kumanda merkezini içeriyordu. Ek olarak, hava savunma sisteminin hesaplanmasında çok sayıda yardımcı teçhizat vardı: çeşitli modellerde nakliye ve yükleme makineleri.
MIM-23 roketinin aerodinamik şekli, projenin ilk çalışma aşamalarında oluşmuş ve o zamandan beri herhangi bir büyük değişiklik olmamıştır. Güdümlü füzenin uzunluğu 5,08 metre ve gövde 0,37 m'nin çapına sahipti Füzenin kuyruğunda 1,2 m açıklığında X-şekilli kanatlar vardı ve firar kenarının tamamı boyunca dümenlerle. Füzenin fırlatma kütlesi - 584 kg, 54 kg, yüksek patlayıcı parçalanma savaş başlığına sahipti. Katı yakıtlı bir motorla donatılmış MIM-23A roketinin özellikleri, 2-25 km ve 50-11000 m seviyelerinde hedeflere salınmasını mümkün kıldı ve bir füze ile bir hedefe ulaşma olasılığı% 50-55 olarak belirlendi.
Hava sahasını ve hedef tespitini izlemek için, AN / MPQ-50 radar HAWK hava savunma sistemine dahil edildi. İlk yükseltme işlemlerinden biri sırasında, alçak irtifa hedeflerini saptamak için radar uçaksavar kompleksi ekipmanına AN / MPQ-55 tanıtıldı. Her iki radar istasyonunda anten rotasyon senkronizasyon sistemleri bulunuyordu. Onların yardımıyla, radar istasyonunun etrafındaki tüm “ölü bölgeleri” ortadan kaldırmayı başardık. MIM-23A füzesi yarı aktif bir radar rehberlik sistemi ile donatıldı. Bu nedenle HAWK kompleksine bir hedef aydınlatma radarı tanıtıldı. AN / MPQ-46 aydınlatma istasyonu sadece füze rehberliği sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda hedefe olan menzili de belirleyebildi. Radar istasyonlarının özellikleri, düşman bombardıman uçlarını 100 kilometre mesafeden tespit etmeyi mümkün kıldı.
Yeni füzeler için üç rehber ile başlatıcısı kuruldu. Bu sistem hem kendinden hareketli hem de çekilen modellerde gerçekleştirilebilir. Hedefi tespit ettikten ve koordinatlarını belirledikten sonra, uçaksavar kompleksi hesaplaması başlatıcıyı hedef yönünde yerleştirmek ve aydınlatma konumlandırıcısını açmak zorunda kaldı. Bir MIM-23A roketinin ana kafası, hem fırlatmadan önce hem de uçuşta bir hedefi yakalayabilir. Güdümlü mühimmatın yönlendirilmesi orantılı yaklaşım yöntemine göre gerçekleştirildi. Roket hedefe belirli bir mesafede yaklaştığında, radyo-sigorta, yüksek patlayıcı parçalanma savaş başlığını baltalama emri verdi.
Füzelerin pozisyona ve ekipmanın fırlatıcısına teslim edilmesi için M-501-3 taşıma yükleme makinesi geliştirilmiştir. Hafif paletli bir şasideki araba, aynı zamanda fırlatıcıya üç füze yerleştirilmesine izin veren, hidrolik tahrikli bir şarj cihazıyla donatıldı.
MIM-23A HAWK uçaksavar füzesi sistemi, yarı aktif radar rehberliği kullanarak bu sınıfta bir sistem yaratma olasılığını açıkça gösterdi. Bununla birlikte, bileşen tabanı ve teknolojinin kusurlu olması, kompleksin gerçek yeteneklerini etkiledi. Bu nedenle, HAWK'nın temel sürümü, bir seferde yalnızca bir hedefe saldırabilir ve bu da onun mücadele yeteneklerine karşılık gelir. Bir başka ciddi problem de küçük elektronik kaynaklarıydı: Vakum tüpleri kullanan bazı modüller için arızalar arasındaki süre 40-45 saatini geçmedi.
Başlatıcısı M192
M-501EX3 taşıma aracı
AN / MPQ-48 Hedefleme Radarı
Modernizasyon projeleri
MIM-23A HAWK uçaksavar kompleksi, Amerikan birliklerinin hava savunma potansiyelini önemli ölçüde arttırdı, ancak mevcut eksiklikler onun kaderini sorguladı. Sistemlerin özelliklerini kabul edilebilir bir seviyeye getirebilecek yükseltmeler yapılması gerekiyordu. Zaten 1964'ta, Geliştirilmiş HAWK veya I-HAWK ("Geliştirilmiş HAWK") projesi üzerinde çalışmaya başladı. Bu modernizasyon sürecinde, roketin özelliklerini önemli ölçüde iyileştirmenin yanı sıra, kompleksin temel bileşenlerini, dijital ekipman kullanmak da dahil olmak üzere, geliştirmek amaçlandı.
Yükseltilmiş hava savunma füze sisteminin temeli roket modifikasyonu MIM-23B oldu. Güncellenmiş elektronik ekipman ve yeni bir katı yakıtlı motor aldı. Roketin tasarımı ve sonuç olarak, boyutlar aynı kaldı, ancak başlangıç kütlesi arttı. 625 kilograma kadar yüklenen yükseltilmiş roket yeteneklerini genişletti. Şimdi durdurma aralığı 1 ile 40 kilometre, yükseklik - 30 metre ile 18 km arasında değişiyordu. Yeni katı yakıtlı motor, MIM-23B roketine maksimum 900 m / s hıza sahip oldu.
Geliştirilmiş HAWK SAM sisteminin elektronik bileşenlerinde en büyük yenilik, radar istasyonlarından elde edilen dijital veri işleme sisteminin kullanılmasıydı. Ayrıca, radarın kendisi de önemli değişiklikler geçirdi. Bazı verilere göre, I-HAWK programı çerçevesinde yapılan iyileştirmelerden sonra, radyo-elektronik sistemlerin arıza durumunda çalışma süresi 150-170 saatine yükselmiştir.
Yeni modifikasyonun ilk uçaksavar füzesi sistemleri, 1972 yılında birliklere girdi. Modernizasyon programı 1978'a kadar devam etti. Onarımlar sırasında inşa edilen ve yenilenen kompleksler, askeri hava savunmasının savunma potansiyelini önemli ölçüde artırmaya yardımcı oldu.
Geliştirilmiş HAWK projesinin oluşturulmasından kısa bir süre sonra, birkaç aşamaya bölünmüş olan HAWK PIP (HAWK Ürün Geliştirme Planı) adlı yeni bir program başlatıldı. İlki, 1978'ten önce yapıldı. Programın ilk aşamasında, zenith kompleksleri yükseltilmiş AN / MPQ-55 ICWAR ve IPAR hedef radarlarını aldı, bu da izlenen alanın boyutunu arttırmayı mümkün kıldı.
1978'ten seksenli yılların ortalarına kadar, HAWK sistemi geliştiricileri ikinci aşamadaki çalışmayı gerçekleştirdi. Radar hedef aydınlatması AN / MPQ-46, yeni bir sistem AN / MPQ-57 ile değiştirildi. Ek olarak, kompleksin toprak ekipmanında, lambalara dayanan bazı bloklar transistör blokları ile değiştirildi. Seksenlerin ortalarında, optik-elektronik algılama ve takip istasyonu OD-179 / TVY, I-HAWK hava savunma sistemine dahil edildi. Bu sistem zor bir sıkışma ortamında tüm kompleksin mücadele yeteneklerini arttırdı.
1983-89'te modernleşmenin üçüncü aşaması gerçekleşti. Küresel değişiklikler, çoğu modern dijital bileşenlerle değiştirilen elektronik ekipmanı etkiledi. Ayrıca, radar algılama ve hedef aydınlatma istasyonları iyileştirildi. Üçüncü aşamada önemli bir yenilik, bir uçaksavar karşıtı kompleksin aynı anda birkaç hedefe saldırmasına izin veren LASHE (Alçak İrtifa Eşzamanlı Şahin Bağlantısı) sistemi oldu.
Modernizasyonun ikinci aşamasından sonra, uçaksavar pillerinin yapısını değiştirmek için Geliştirilmiş HAWK sistemlerinin kullanılması önerildi. Hava savunma füzesi sisteminin ana yangın birimi, duruma bağlı olarak iki (standart batarya) veya üç (güçlendirilmiş) platon olabilen bir bataryaydı. Standart bileşim, bir ana diğeri iki ileri direğe sahip ana ve ileri yangın müfrezelerinin kullanılmasını ima ediyordu. Akü, TSW-12 komut direğinden, MSQ-110 takas odasına, AN / MPQ-50 radarına ve AN / MPQ-55 radarına ve AN / MPQ-51 radarına sahiptir. İki ya da üç ana itfaiyenin her biri bir AN / MPQ-57 radar, üç rampa ve birkaç yardımcı ekipman içeriyordu. Radar ışığına ve rampalarına ek olarak, gelişmiş takımda bir MSW-18 takım komuta merkezi ve AN / MPQ-55 radar algılama radarı vardı.
Seksenlerin başından beri, MIM-23 güdümlü füzenin bazı yeni modifikasyonları yaratıldı. Böylece, 23'te görünen MIM-1982C roketi, düşman tarafından EW sistemlerinin kullanımı koşullarında çalışmasına izin veren güncellenmiş bir yarı aktif hedefleme başlığı aldı. Bazı haberlere göre, bu değişiklik, İran ile savaş sırasında Irak Hava Kuvvetleri tarafından kullanılan Sovyet elektronik savaş sistemleri "sayesinde" ortaya çıktı. 1990'te, MIM-23E roketi ortaya çıktı ve bu da düşman girişimlerine karşı daha fazla direnç gösteriyordu.
Doksanlı yılların ortalarında, MIM-23K roketi yaratıldı. Daha güçlü bir motor ve diğer özelliklerle ailenin önceki mühimmatından farklıydı. Yükseltme, atış menzilini 45 km'ye, hedefin maksimum yüksekliği olan 20 km'ye getirdi. Ek olarak, MIM-23K roketine, her biri 35 g'nin hazır parçalarını içeren yeni bir savaş başlığı verildi. Karşılaştırma için, önceki füzelerin savaş birimlerinden parçalar 2 gram ağırlığındaydı. İyileştirilmiş savaş başlığının yeni güdümlü füzenin taktik balistik füzeleri imha etmesine izin vereceği iddia edildi.
Üçüncü ülkelere teslimatlar
ABD ordusu için ilk HAWK uçaksavar sistemleri 1960'te üretildi. Bir yıl önce, ABD, Belçika, Almanya, İtalya, Hollanda ve Fransa, Avrupalı işletmelerde yeni hava savunma sistemlerinin ortak üretimini organize etmek için bir anlaşma imzaladı. Bir süre sonra, bu sözleşmeye taraf olan ülkeler, Avrupa kökenli bir HAWK hava savunma sistemi alacak olan Yunanistan, Danimarka ve İspanya'dan emir aldı. İsrail, İsveç ve Japonya da, ekipmanı doğrudan ABD'den sipariş etti. Altmışlı yılların sonlarında, Amerika Birleşik Devletleri ilk uçaksavar sistemini Güney Kore ve Tayvan'a teslim etti ve ayrıca Japonya'ya lisanslı üretim organizasyonunda yardımcı oldu.
Yetmişlerin sonlarında, Avrupalı operatörler, Amerikan projesi kapsamında MIM-23 HAWK sistemlerinin modernizasyonu ile ilgilendiler. Belçika, Almanya, Yunanistan, Danimarka, İtalya, Hollanda ve Fransa, Amerikan projesinin birinci ve ikinci aşamalarında mevcut sistemlerin iyileştirilmesini gerçekleştirdi. Ek olarak, Almanya ve Hollanda bağımsız olarak mevcut kompleksleri geliştirerek hedefleri saptamak için ek kızılötesi araçlarla donattılar. Kızılötesi kamera, aydınlatma radarına, antenlerinin arasına yerleştirildi. Bazı raporlara göre, bu sistem 80-100 kilometreye kadar mesafedeki hedefleri tespit etmeyi mümkün kıldı.
Danimarka ordusu, başka bir şekilde geliştirilmiş kompleksler elde etmek istedi. Danimarka hava savunma sistemi HAWK'ya optik-elektronik tespit ve izleme hedefleri yerleştirildi. Kompleks, 40'e ve 20 kilometreye kadar olan mesafelerde hedef tespiti için tasarlanmış iki televizyon kamerasını içeriyordu. Bazı kaynaklara göre, böyle bir modernizasyondan sonra, Danimarka uçaksavar topçuları sadece optik-elektronik sistemler kullanarak durumu izleyebildi ve radarı ancak hedefe etkili bir saldırı için gereken mesafeye yaklaştıktan sonra açabildiler.
MIM-23 HAWK uçaksavar füzesi sistemleri Avrupa, Orta Doğu, Asya ve Afrika'daki 25 ülkelerine gönderildi. Toplamda birkaç yüz adet hava savunma füzesi ve 40 bin füze değişik modifikasyon üretildi. Operatör ülkelerinin büyük bir kısmı eskisinden dolayı HAWK sistemlerini terk etti. Örneğin, Amerikan silahlı kuvvetlerindeki son ABD Deniz Piyadeleri, MIM-23 ailesinin tüm sistemlerini iki bininci başında kullanmaya son verdi.
Bununla birlikte, bazı ülkeler HAWK SAM'ı çeşitli modifikasyonlara tabi tutmaya devam etmektedir ve şu ana kadar onları terk etmeyi planlamamaktadır. Örneğin, birkaç gün önce, daha sonraki değişikliklerin HAWK komplekslerini kullanan Mısır ve Ürdün'ün mevcut füzelerin ömrünü uzatmak istediği biliniyordu. Bunun için Mısır, MIM-186 roketleri için Amerika Birleşik Devletleri 23 katı yakıt motorlarından ve Jordan - 114'ten sipariş vermek istiyor. İki sözleşmenin toplam değeri yaklaşık olarak 12,6 milyon ABD doları olacaktır. Yeni roket motorlarının teslimi, müşteri ülkelerinin HAWK uçaksavar sistemlerini önümüzdeki birkaç yıl içinde kullanmaya devam etmelerini sağlayacaktır.
İran’a sunulan HAWK komplekslerinin kaderi büyük ilgi çekiyor. Birkaç yıl boyunca İran ordusu bu ailede bir dizi sistemi kullandı. Bazı verilere göre, ABD'den ayrılmasından sonra, İranlı uzmanlar bağımsız olarak mevcut hava üssü sistemini kullanarak mevcut hava savunma sisteminin çeşitli yükseltmelerini gerçekleştirdiler. Ek olarak, son on yılın sonunda, Amerikan sisteminin derin bir modernleşmesini temsil eden birkaç füze tipine sahip bir Mersad kompleksi kuruldu. Bu İran gelişimi hakkında kesin bilgi eksik. Bazı kaynaklara göre, İranlı tasarımcılar atış menzilini 60 km'ye çıkarmayı başardılar.
Savaş uygulaması
MIM-23 HAWK'nın ABD'de kendi ordusunu kurmak için geliştirilmesine rağmen, Amerikan kuvvetlerinin düşman uçaklarını veya helikopterlerini imha etmek için kullanmaları gerekmedi. Bu nedenle, MIM-23 roketi tarafından düşürülen ilk uçak, İsrail uçaksavar topçularının pahasına kaydedildi. 5 Haziran İsrail’in hava savunması 1967, kendi Dassault MD.450 Ouragan savaşçısına saldırdı. Hasarlı araç, Dimona'daki Nükleer Araştırma Merkezi'nin topraklarına düşmüş olabilir, çünkü hava savunma birimlerinin buna karşı füze kullanması gerekiyordu.
Aşağıdaki silahlı çatışmalar sırasında, İsrail HAWK hava savunma sisteminin hesaplamaları birkaç düzine düşman uçağını yok etti. Örneğin, Kıyamet Savaşı sırasında 75 kullanılmış füzeler en az 12 uçağını imha edebildi.
İran-Irak savaşı sırasında İran’ın uçaksavar topçuları Irak’ın 40 uçağının sırasını mahvedebildi. Ayrıca, birkaç İran aracına ateş yakıldı.
Aynı silahlı çatışma sırasında, Kuveyt’in hava savunma sistemi savaş hesabını açtı. Kuveytli HAWK kompleksleri, ülkenin hava sahasını istila eden bir İran F-5 avcısını yok etti. Ağustos ayında, yılın 1990'i, Kuveyt’in Irak işgali sırasında, sonuncunun uçaksavar topçuları, düşman uçaklarının 14'ini düşürdü, ancak birkaç HAWK SAM pilini kaybetti.
1987’te, Fransız silahlı kuvvetleri Libya ile çatışma sırasında Çad’a destek verdi. 7 Eylül Fransız SAM MIM-23'in hesaplanması Libyalı bombardıman Tu-22 üzerinde başarılı bir füze fırlatması gerçekleştirdi.
RK "Advanced Hawk", 1 ile 40 km ve 0,03 - 18 km arasındaki irtifalardaki süpersonik hava hedeflerini ve 30 - 12 km yüksekliklerini (XNUMX ve XNUMX km için maksimum değer aralığındadır) ve kötü hava koşullarında ateş edebilir. girişim uygulanması
***
Yaz, HAWK hava savunma sisteminin Amerikan ordusu ile hizmete girmesinden bu yana yılın 54'i olacak. Uçaksavar sistemleri için bu yaş benzersizdir. Yine de, birkaç yükselişe rağmen, ABD son on yılın başında MIM-23 komplekslerini işletmeyi durdurdu. Amerika Birleşik Devletleri’nden sonra, birkaç Avrupa ülkesi bu sistemleri devre dışı bıraktı. Zaman harcanıyor ve uçaksavar kompleksinin en son yapılanmaları bile modern gereksinimleri tam olarak karşılamıyor.
Bununla birlikte, aynı zamanda, bir zamanlar MIM-23 hava savunma sistemini satın alan birçok ülke çalışmaya devam ediyor. Dahası, bazı devletler Mısır veya Ürdün gibi kaynağı modernize etmeye ve genişletmeye niyetli. Amerikan gelişimini kendi projesi için temel olarak kullanan İran'ı da unutmayın.
Tüm bu gerçekler, MIM-23 HAWK uçaksavar füzesi sisteminin, sınıfının en başarılı sistemlerinden biri olduğunun kanıtı olarak kullanılabilir. Birçok ülke bu hava savunma sistemini seçti ve bugüne kadar kullanmaya devam etti. Bununla birlikte, tüm değerlerine rağmen, HAWK SAM sistemi eskidir ve değiştirilmesi gerekir. Birçok gelişmiş ülke uzun zamandan beri kullanılmayan donanımları bıraktı ve daha yüksek performansla yeni uçaksavar uçakları görevlendirdi. Görünüşe göre, benzer bir kader yakında diğer eyaletlerin gökyüzünü koruyan HAWK uçaksavar komplekslerini beklemektedir.
Göre:
http://rbase.new-factoria.ru/
http://pvo.guns.ru/
http://designation-systems.net/
http://lenta.ru/
Vasilin N. Ya, Gurinovich A.L. Uçaksavar füzesi sistemleri. - Minsk: Popurri LLC, 2002