2012’den beri ana şehir Yangon’da yaşayan Tickner, işvereni için askeri darbenin ardından yaşanan protestoları belgeledi. Sınır Dergisi.
“Darbenin ilk birkaç haftasında atmosfer oldukça şaşırtıcıydı. Her gün on binlerce, yüzbinlerce insan sokaklara döküldü. Bir sokak partisi gibiydi… bunu deneyimlemek inanılmazdı” diyor.
“Editörümü hatırlıyorum [and I] Bunu tartışıyorduk ve ‘Bakın sokakta her şey harika görünüyor’ dedim. Ama ordu, sanırım, yanıt karşısında biraz boşta kaldı ve [I told him] Yangon’da askeri ve polis olarak kaynak oluşturmaları birkaç hafta alacaktı. Ve sonunda çekiç düşecekti. İşte olan da buydu.”
Cuntanın güçleri çok geçmeden sokakta protestocuları vuruyor ve diğerlerini işkence görmeleri için uzaklaştırıyordu. Aynı yıl 27 Mart’ta Myanmar’ın Silahlı Kuvvetler Günü’nde, aralarında çocukların da bulunduğu 163 kadar hükümet karşıtı protestocu kanlı tek bir günde katledildi.
Tickner çatışma bölgelerine yabancı değildi. ile eski bir fotoğrafçı Newcastle Habercisi ve Gold Coast Bülteni, Afganistan’da çalıştı. Doğu Timor’da, Endonezya yanlısı milisler 1999’da Jakarta’dan bağımsızlık oylamasının ardından kanlı bir saldırıya giriştiği için son yabancı fotoğrafçıydı.
Daha sonra Tickner, 2010 yılında altı “Kırmızı Gömlekli” hükümet karşıtı göstericinin Tayland ordusu tarafından ölümcül bir şekilde vurulduğu Bangkok’taki bir tapınaktaydı ve 2013’te Myanmar ordusunun Kachin Bağımsızlığına saldırısını gösteren fotoğraflarıyla Walkley ödülü finalisti oldu. Ordu, ülkenin kuzeyinde, Çin sınırına yakın geniş alanları kontrol ediyor.
Baskı Yangon’da ölümcül bir hal aldığında, iktidara tutunmak için acımasız, barbarca bir kampanya başlattı.
Bir gün, protestocuların üzerine ateş açılırken sokakta düşen yaşlı bir adama yardım ettikten sonra Tickner, olayların korkutucu bir hal aldığını fark etti.
“Sonra tekrar öğrencilerin ve aktivistlerin olduğu yere doğru koşuyorduk… ve kafamın arkasından vuruldum” diyor.
“Neyse ki canlı bir rauntla değil. Hala ne olduğu hakkında hiçbir fikrim yok. Ama biraz kanadığını biliyorum ve kafamın arkasında yumurta büyüklüğünde oldukça büyük bir yumru oluştu. Bir mancınık olabilirdi, o fasulyelerden biri olabilirdi[bag] yuvarlak, bunun gibi bir şey. Ondan sonra oldukça zorlaştı. Hepimizin tetikte olması gerekiyordu.”
‘Ele geçirmek istedikleri biriydim’
Cunta internet ve sosyal medya çağında beyhude bir şekilde vahşet haberlerinin dünyaya ulaşmasını engellemeye çalışırken, medya mensupları darbe sonrasında artan tutuklanma riskiyle karşı karşıya kaldı.
Çoğu Burmalı düzinelerce gazeteci gözaltına alındı, ancak yabancılar da hapse atıldı. Tickner’ın Amerikalı editörü Danny Fenster neredeyse altı ay hapiste kalırken, Japon belgesel yapımcısı Toru Kubota, Avustralyalı iktisatçı Sean Turnell’in de serbest bırakılmasını da içeren bir afla Kasım ayında serbest bırakılıncaya kadar 3½ ay hapiste kaldı.
Tickner, 2020’de Suu Kyi hükümeti tarafından “yasak yerleri ziyaret ettiği” gerekçesiyle kara listeye alındığı için ek incelemeye tabi tutuldu; bu, iş için seyahat ettiği sınır dışı kabul edilen sınır bölgelerine atıfta bulunuyor. Öylece havaalanına gidemezdi.
O andan itibaren vizesiz çalışıyor ve şehrin kötü şöhretli Insein Hapishanesine gönderilmemek için çaresiz, sokakta nokta kontrollerden dikkatle kaçındı ve kovalandıktan sonra üç kez polisten kaçtı.
Geçen Haziran ayında bir gün, kıdemli bir subay onu sessizce yaşadığı otelde bir Batılı yüzü görünce kaşını kaldırarak fark etti. Tickner sorunsuz bir şekilde uzaklaşmayı başardı, ancak daha sonra memurun otelden pasaportunu istediğini keşfetti.
Aynı zamanda, mide iltihabı onu üzüyordu ve polisle karşılaşmasından üç gün sonra sağlığı kötüleşti.
Neyse ki, ortaya çıktığı üzere, bayılıp hastaneye kaldırıldıktan sonra yetkililer kapandı.
“Acil ameliyattan sonra Yangon hastanesinde iyileşmemin yaklaşık iki günündeyken, otel kıdemli polis ve kıdemli göçmenler tarafından basıldı. [officers] beni arıyor” dedi. “Açıkçası, pasaportumu aldıklarında… benim gerçekten ele geçirmek istedikleri biri olduğumu anladılar. Yani bir bakıma bayılıp hastanede kalarak bir kurşundan kurtuldum. Nerede olduğumu bilmiyorlardı.”
Etrafındaki yataklarda yatan iki kişinin ölmesini izledikten sonra, 10 gün sonra hastaneden atıldı – hastalar için bu sınır – dik faturayı kaldıramaz ve zar zor yürüyebilir.
Ancak Tayland’daki bir grup yabancı gazeteci onun içinde bulunduğu kötü durumu duyup onun için bir fon oluşturduktan sonra, geçirdiği tümör alma ameliyatının masraflarını karşılayabildi ve “beklenmedik arkadaşlarının” yardımıyla bir manastıra sığındı. .
Tickner, sonunda geçen ay çıkmadan önce orada ve Yangon’daki başka bir gizli yerde aylar geçirecekti.
“Önemli bir hile ve planlamayla” gerçekleştirildiğini söylediği ayrılışının şeklini ve ayrıntılarını açıklamayacak. Endişesi, Myanmar’dan nasıl ayrıldığını ifşa ederse, bunun sistemdeki zayıflıkları askeri rejime teslim etmesi ve kendisine yardım edenleri ifşa etmesidir.
“Gelip devreye giren ve bana yardım eden neredeyse yabancı insanlardı” diyor. “Bundan gerçekten çok etkilendim. Bunlar Burmalı insanlardı. Benimle ilişki kurarak kendilerini aşırı riske attıklarını biliyorlardı.
“Tayland’da yabancı gazeteciler vardı… ve IFJ [International Federation of Journalists]. Bu insanların çoğu, kim olduklarını bile bilmiyorum.”
‘Burma halkı için gerçekten üzülüyorum’
Tickner artık güvende olsa da sağlık sorunları bitmedi. Hala daha fazla ameliyat gerektirebilir. Ancak aklı hâlâ daha çok içinde bulunduğu kötü durumun göz ardı edilmemesini sağlamaya kararlı olduğu Myanmar halkında.
“Burma nüfusu için gerçekten üzülüyorum. Çok korkunç bir deneyim yaşıyorlar” diyor. “Ve geceleri uyuyamazsın çünkü ordu gelirse, tamamen uyanık olmak istersin. Gündüz uyuyamama ve gece uyuyabilme durumuna geri dönmem bir ayımı aldı.
“Bu sadece ben değilim. Burmalı arkadaşlarımın hepsi buydu. Pek çok insan sadece uykusuzluk çekiyordu. Gece saat 12’de duymak istemediğiniz ses, sokaktaki askeri kamyonlar veya yerel köpeklerin havlamasıydı, çünkü bu onların baskın yapacakları anlamına geliyordu. Evlere baskın yapmak için en sevdikleri zaman buydu.”
Tickner yakın zamanda Myanmar’a geri dönmeyecek gibi görünse de, ülkenin geleceğine olan derin ilgisi öyle ki sahadaki bilgisine dayanarak bir stratejik belge derledi ve bunu Dışişleri Bakanı Penny Wong’a gönderdi.
Ancak askeri liderliğin son dönemi üçüncü yılına girerken, cunta lideri Min Aung Hlaing dize getirilecek gibi görünmüyor.
Yükleniyor
“Burma ordusu … Myanmar’ı ve vatandaşlarını korumaya yemin ediyorlar. Ancak gerçek şu ki, tüm tarihleri boyunca hiçbir zaman bir dış çatışmaya girmediler,” diyor Tickner. “On yıllardır öldürdükleri tek insanlar, [are] Burma vatandaşları. Köyleri bombalıyor ve bombalıyorlar, okulları, kiliseleri havaya uçuruyorlar, insanların evlerini yakıyorlar.
“Burma halkı artık böyle yaşıyor. Her an baskına uğrayabileceklerini biliyorlar. Evleri yıkılabilir, çocukları tutuklanabilir, büyükanne ve büyükbabaları tutuklanabilir. Günlük olarak bununla yaşıyorlar. Ve bu benim de deneyimimdi. Paylaşılan bir deneyimdi. Ve bunu yaşadığım için minnettarım.
“Başa çıkmaları gereken şey ve orada yaşama biçimleri için gerçekten üzülüyorum. Ancak tüm bunlara rağmen, mücadele eden gençlere çok güçlü bir destek var.”
Doğrudan yabancılarımızdan bir not alın muhabirler dünya çapında manşetlere çıkan şeyler hakkında. Haftalık What in the World bültenine buradan kaydolun.
Kaynak : https://www.smh.com.au/world/asia/blacklisted-hunted-shot-the-australian-who-escaped-a-brutal-regime-20230124-p5cf75.html?ref=rss&utm_medium=rss&utm_source=rss_world