Vitaminler, gıdalar yoluyla vücuda alınabilen bileşenlerdir. Günlük beslenme alışkanlıkları ile vitamin ihtiyacının giderilebildiği bilinir. Buna ek olarak; vitaminler, bitkisel içerikler ve diğer bileşenler, takviye olarak da satışa sunulur. Vitaminler ve takviyeler hakkında günümüzde çeşitli doğru bilgiler bulunduğu gibi bazı mitler de mevcuttur.
Vitaminler ve takviyeler hakkında doğru bilinen yanlışlara göz atacak olursak…
Mit 1: Fazla Vitamin İyidir
Vitaminler söz konusu olduğunda hep daha fazlasının her zaman daha iyi olacağına dair bir kanı vardır. Aslında daha fazlası bazen tehlikeli olabilir. Ancak bazı vitaminlerin yüksek dozları vücudun hassas sistemlerini engelleyebilir. Örneğin, çok fazla C vitamini, vücudun ihtiyaç duyduğu bir metal olan bakırı absorbe etme becerisine müdahale edebilir. Çok fazla fosfor vücudun kalsiyum emilimini engelleyebilir (1).
Mit 2: İlaç ile Takviye Almakta Sorun Yoktur
Takviyelerin reçeteli ilaçlarla etkileşime girmeyeceğine dair yaygın bir yanılgı olduğu aşikar. Aslında, bu ürünlerin bazıları diğer ilaçlarla etkileşime girebilecek aktif bileşenler içerebilir. Bazı takviyeler ilaçların etkilerini artırabilir veya azaltabilir. Araştırmacılar bitkiler ve besin takviyeleri ile ilişkili ilaç etkileşimlerini ve kontrendikasyonları hakkındaki çalışmalarında; takviyeler ve ilaçlar arasında en az 1500 farklı etkileşim bulduklarından bahseder. Özellikle magnezyum, sarı kantaron, demir, kalsiyum ve ginkgo içeren takviyeler fazla sayıda etkileşime ev sahipliği yapabilir. İlaç kullanan kişilerin, durumlarını doktorları ile paylaşmaları ve doktor onayı olmadan takviye kullanmamaları önerilir (2).
Mit 3: Vitaminler Aç Karnına Alınır
Vitaminler yağda çözünenler ve suda çözünenler olarak ikiye ayrılır. Her iki tür de vücudumuzda önemli rol oynar.
Yağda çözünen vitaminler A, D, E ve K vitaminleridir. Vücutta depolanırlar ve kan dolaşımıyla taşınırlar. Genellikle bu vitaminlerin yemeklerle birlikte alınması tavsiye edilir, bu da vücudun onları daha iyi emebilmesine yardımcı olur. Bu vitaminleri aç karnına almak bazı sindirim rahatsızlıklarına neden olma potansiyeline sahiptir (3).
Suda çözünen vitaminler ise çok fazla rahatsızlık vermeden aç karnına alınabilir. Bu vitaminler (C vitamini ve tüm B vitaminleri gibi) suda çözünür ve yağda çözünen vitaminlerden daha hızlı metabolize edilir. Yağda ve suda çözünen vitaminlerin bir arada alıyorsanız, genellikle bu vitaminleri yiyecekle birlikte almak önerilir (4).
Mit 4: Vitamin Takviyeleri İşe Yaramaz
Özellikle kuşak farkı yaşadığınız kişilerden gelen takviyelere güvensizlik yorumu, hayatınızda bir kez de olsa rastlayabileceğiniz bir durumdur. Eski zamanlardaki besinlerin kalitesi ve besin değerlerinin farklı olabilmesi gibi dış etkenlerden dolayı, takviyelerin kullanım sıklığı geçmiş dönemlerde daha az olarak bilinirdi. Elbette sağlıklı, çeşitli beslenmek ve vitaminleri gıdalar yoluyla almak önemlidir. Günümüzdeki fast food anlayışı ve rutin hayattaki yoğun tempo yüzünden düzenli beslenememek; takviyelere olan ilgiyi de artırma eğilimindedir. Gıda takviyeleri beslenme süreçlerinde yeterli oranda alınamayan besin içeriklerini almanıza yardımcı olabilir.
Besin açısından yoğun, çok yönlü bir diyet uygulamaya odaklanmak önemli olsa da takviyeler doğru zamanda ve doğru biçimde kullanıldığında birçok yönden olumlu etki sağlayabilir. Örneğin bazı araştırmalar, magnezyum ve B vitaminleri takviyelerinin çeşitli etkilerinin kan şekerini düzenlemeye, kalp hastalığı risk faktörlerini ve diyabetle ilişkili komplikasyonları azaltmaya ve tip 2 diyabet hastalarına bu sayede yardımcı olabileceğinden bahseder. Ancak herhangi bir takviye kullanmadan evvel doktora danışılması önerilir (5, 6).