İyi huylu benler, doktor takibi gerektiren ve göz ardı edilmemesi gereken oluşumlardır. Derideki herhangi bir anormal gelişime "deri lezyonu" adı verilir. Bu lezyonlar, iyi huyludan kötü huyluya dönüşme riski taşıyabilir. Ayrıca bu lezyonlar, iyi huylu veya kötü huylu olabileceğinden dolayı birbirlerinden ayrılmaları önemlidir. Lezyonların görünümünden ve muayene edildikten sonra genellikle tanı konmakta fakat cerrahi olarak alınan benlerin mutlaka patolojik olarak incelenmesi gerekmektedir. Çünkü klinik tanı ile iyi huylu olduğu düşünülen benlerin dahi az da olsa kötü huylu çıkma ihtimali mevcuttur.
Bu yazımızda iyi huylu benler ve cilt kanserlerinin cerrahi tedavileri hakkında bilgi vereceğiz.
İyi Huylu Benler Tedavi Gerektirir mi?
İyi huylu deri lezyonları cerrahi olarak çıkartılmasalar bile yayılım göstermezler. Tıbbi olarak nevus adı verilen benlerin zamanla çapı büyüyebilir, yaşlandıkça yenileri çıkabilir. Ayrıca güneş ışınlarından korunmamaya, hormonal etkilere ya da yaşlanmaya bağlı olarak çıkan, deri ile aynı yükseklikte, kahverengi deri lezyonları olabilmektedir. Bunlar da tıbbi veya cerrahi yollarla tedavi edilebilirler.
Bazı deri lezyonlarının cerrahi olarak alınmadıkları durumlarda zaman ilerledikçe kötü huyluya (melanom) dönüşme riski mevcuttur. Güneş ışınlarından korunmamaya ve güneş koruyucu krem kullanmamaya bağlı olarak "aktinik keratoz" adı verilen kahverengi ve kırmızı renkteki lezyonlar buna en iyi örnektir. Bu lezyonların yassı hücreli deri kanserine dönüşme riski vardır. Kötü huyluya dönüşen lezyonlar zamanla büyürler ve vücudun diğer bölgelerine yayılırlar.
Benler Kötü Huylu Melanomdan Nasıl Ayırt Edilir?
Melanomanın önlenebilmesi için vücudunuzdaki benlerin düzenli olarak muayene edilmesi gereklidir. Yapılan son çalışmalara göre bazı tür benlerin kötü huyluya dönüşme riski daha fazladır. Doğuştan beri olan benler ve "atipik" denilen, normalden farklı benler bu gruptadır.
Ben ve melanom (cilt kanseri) arasındaki farklar aşağıdaki gibidir:
- Benin şekli simetriktir, melanom asimetrik şekildedir.
- Benin düzgün sınırları vardır, cilt kanserinin düzensiz sınırları vardır.
- Ben komple aynı renkten oluşur fakat cilt kanserinde farklı renkler vardır.
- Benin boyutu küçük sayılabilirken melanomun boyutu daha büyüktür.
- Ben aynı kalır fakat melanomda değişip büyüme söz konusudur.
Cilt kanserleri, melanom ve melanom dışı olarak toplamda ikiye ayrılmaktadır. Söz konusu bu iki cilt kanseri tipinin de en önemli nedeni, güneş ışınlarından korunmamaktır.
Deri Lezyonlarının Çıkartılması
Deri lezyonlarının çıkartılması konusunda mutlaka bir plastik cerrahtan yardım almak gerekmektedir. Bunlar basit gibi görünen lezyonlar olduğundan birçok cerrah, hatta bazı dermatologlar dahi müdahale etmeyi göze alabilir. Fakat bu konuda deneyimli olanlar plastik cerrahlardır. Plastik cerrahlar bu lezyonları daha derin sınırlardan, daha az riskli olarak ve daha az iz bırakarak çıkartabilirler. Çıkartılan lezyonlar mutlaka patolojik incelemeye gönderilmektedir.
Derideki kahverengi oluşumlar, genellikle ben olarak nitelendirilir ve bunların tıbbi adı “nevüs”tür. Söz konusu bu benler doğuştan gelebileceği gibi yaşamın sonraki dönemlerinde de ortaya çıkabilmektedirler. Benler deri ile aynı düzlemde veya kabarık olabilir. Giderek büyüyebilirler. Genellikle kozmetik veya kötü huyluya dönüşme riski olması nedeni ile çıkartılırlar.
,
Nevüs genellikle kötü huylu olan melanomdan ayırt edilebilir. Melanomlar kahverengi olabildikleri gibi, kırmızı, beyaz, siyah veya alacalı olabilirler. Şayet kötü huyluya dönüşebileceğinden şüpheleniliyorsa lezyonlar çok geniş sınırlardan çıkartılmalıdır. Bazen bu lezyonların çıkartılmasından sonra çıkartılan yerin onarılabilmesi için deri nakilleri (greft, flep) gerekebilir.
Yüzünde bu tip lezyonlara sahip olan hastalar, genellikle bu lezyonların cerrahi yöntemler ile çıkartılmasından ve işlem sonrasında iz kalacağından endişe ederler. Bu yüzden deri lezyonları, plastik cerrahlar tarafından çıkartılmalıdır. Yüzdeki farklı bölgelere uygulanan cerrahi operasyon sonrasında iyileşmeleri, iyileşme süreci ve iyileşme süresi de farklıdır. Lezyonların çıkartılacağı bölgeye göre uygulanacak cerrahi yöntemler de değişiklik göstermektedir. Uygulamayı yapacak cerrahın tüm bu tekniklere hakimiyetinin tam olması gerekir.