wikiHow bir “wiki”dir. Bu, makalelerimizin çoğunun birden fazla yazar tarafından ortaklaşa yazıldığı anlamına gelir. Bu makaleyi oluşturmak için, zaman içinde makaleyi düzenlemek ve iyileştirmek üzere bazıları isimsiz, 89 kişi çalıştı.
Bu makalede atıfta bulunulan 25 referans vardır ve bu referanslara sayfanın sonunda ulaşılabilir.
Bu makale 79.358 defa görüntülenmiştir.
Tam da hamur işi ya da yemek yaparken yumurtaların son kullanma tarihinin geçtiğini hiç fark ettin mi? Yumurtaları çöpe atmadan önce onların bozulup bozulmadığını anlayabileceğin birkaç yöntem var.
Adımlar
Yöntem 1 / 3:
Yumurtanın Tazeliğini Test Etmek
-
1Söz konusu yumurtayı soğuk su dolu bir kâseye ya da geniş bir bardağa koy ve su üstünde kalıp kalmadığına bak. Yumurtaların içinde ince hava boşluğu bulunur ve zamanla yumurtanın içine gözenekli kabuğundan daha çok hava girer. Yumurtanın içine ne kadar çok hava girerse hava boşluğu o kadar genişler ve yumurtanın su yüzeyinde kalmasını sağlar.[1] X Kaynağı araştır
- Yumurta, yan tarafı üzerinde kâsenin altında kalırsa bu, onun çok taze olduğu anlamına gelir.[2] X Kaynağı araştır
- Yumurta bir ucu üzerinde dik durup hala kâsenin altına temas ediyorsa tazeliği geçiyordur ama tüketilebilir.[3] X Kaynağı araştır
- Yumurta suyun üzerinde yüzüyorsa taze değildir. Bu ille de bozulduğu ya da tüketilmemesi gerektiği anlamına gelmez. Yumurtayı kırıp açarak bozulduğuna dair bir işaret (ya da koku) var mı diye onu test etmelisin.[4] X Kaynağı araştır
-
2Yumurtayı kulağına doğru tut ve salla, içinde cıvık sıvı sesine benzer bir ses var mı, bak. Yumurta bekledikçe nem ve karbondioksit kabuktan içeri girer. Yumurtanın sarısı ile beyazı kuruyup küçülmeye başlar ve yumurtadaki hava boşluğu büyür.[5] X Kaynağı araştır Hava boşluğu ne kadar büyükse yumurta kabuğun içinde o kadar kolay hareket eder ve cıvık sıvı sesi çıkar.
- Yumurta taze ise salladığında pek ses çıkmaz.[6] X Kaynağı araştır
- Salladığında cıvık sıvı sesi çıkıyorsa bu, o yumurtanın bayat olduğunu gösterir. Ama yumurtayı tüketmenin güvenilir olmadığı anlamına gelmez.
-
3Yumurtayı bir tabağın ya da geniş bir kâsenin içine kır ve yumurtanın sarısı ile beyazının durumunu kontrol et. Bekledikçe yumurtanın bütünlüğü azalır, dolayısıyla yumurtanın sarısı ve beyazı taze bir yumurtanınki kadar birleşik değildir. Yumurta tüm tabağa yayılıyor mu ya da bütün bir şekilde mi duruyor, bak. Yayılan ya da hafif sulu bir görünümü olan yumurtanın beyazı da incedir ve bu yumurta taze değildir.[7] X Kaynağı araştır
- Yumurtanın sarısı düzse ve kolayca dağılıyorsa yumurta bayat demektir.[8] X Kaynağı araştır
- Yumurtanın sarısı kolayca hareket ediyorsa bu, kalazanın (yumurta sarısını yerinde tutan, yumurtanın beyazındaki kalın iplik) güçsüzleştiği ve yumurtanın tazeliğini yitirdiği anlamına gelir.[9] X Kaynağı araştır
- Yumurtanın beyazının rengine bak. Bulanık beyaz, yumurtanın çok taze olduğunu gösterir. Açık beyaz, yumurtanın bayatladığını gösterir (ama hâlâ yenilebilir durumda olabilir).[10] X Kaynağı araştır
Yöntem 2 / 3:
Yumurtanın Bozulup Bozulmadığını Anlamak
-
1Yumurtayı kır ve kokup kokmadığına bak. Bu, yumurtanın bozulduğunun en iyi göstergesidir. Bozulan yumurtayı kırdığında keskin, iğrenç bir koku çıkar. Bu kükürtsü koku yumurta kırıldığı an (ve muhtemelen daha önce) ortaya çıkar. Bu durumda yumurtayı çöpe atmalısın.[11] X Kaynağı araştır
- Bozulmuş bir yumurtada pişmiş olsun ya da olmasın bu iğrenç koku vardır.[12] X Kaynağı araştır
-
2Yumurtayı küçük bir tabağın içine kır ve rengine bak. Yumurta sarısının rengi, yumurtlayan tavuğun yediklerine bağlı olarak değişir. Sarı ya da turuncu tonlarının tazelikle bir ilgisi yoktur. Bunun yerine yumurtanın beyazına (albümin olarak da bilinir) bak. Yumurta beyazı pembeyse, yeşilse veya gökkuşağı renklerine benzer bir rengi varsa yumurtaya Pseudomonas bakterisi bulaşmıştır ve tüketilmemelidir.[13] X Kaynağı araştır Yumurtanın içinde siyah ya da yeşil noktalar varsa yumurtaya mantar bulaşmıştır ve yumurta çöpe atılmalıdır.[14] X Kaynağı araştır
- Çok haşlanmış yumurtanın sarısının etrafında yeşil bir halka oluşmuşsa bu, yumurtanın aşırı haşlandığı ya da yüksek demir içeriğine sahip suda haşlandığı anlamına gelir. Yumurta bu durumda hâlâ tüketilebilir.[15] X Kaynağı araştır
- Yumurtada kan ya da nokta şeklinde et varsa yumurta hâlâ tüketilebilir durumdadır ve bu durum, yumurtaya bir şey bulaştığı ya da yumurtanın bozulduğu anlamına gelmez. Yumurta oluşurken bir kan damarında çatlak oluşunca yumurtada nokta şeklinde kan ortaya çıkar ve bunun tazelikle bir ilgisi yoktur.[16] X Kaynağı araştır
Yöntem 3 / 3:
Tarih Bilgisinden Faydalanmak
-
1Yumurtanın üzerine damgalanan "yumurtlama" tarihini kontrol et. Bu tarih, "YT" olarak da ifade edilebilir ve yumurtanın üretildiği tarihle aynıdır.[17] X Kaynağı araştır Yumurta üzerindeki yumurtlama tarihinden itibaren 21 gün geçtiğinde yumurtalar raflardan toplanır. Yumurtaların, yumurtlama tarihinden sonraki on sekizinci günden itibaren 5°C ila 8°C arasında saklanması gerekir.
- Yumurtlama tarihi gün/ay/yıl olarak belirtilir. Yani yumurtlama tarihi 15 Mart 2018 olan yumurtalar 15.03.2018 şeklinde damgalanır.[18] X Kaynağı araştır
- "Yumurtlama" tarihi 21 günü geçen yumurtalar raflardan kaldırılsa da bu, yumurtaların bozulduğu veya cılkladığı anlamına gelmez. Soğuk ortamda saklanan yumurtalar, üzerindeki tarih geçse bile soğuk ortamda bakteri oluşumu engellendiğinden yenilebilir durumda olabilir.
-
2Ambalaj üzerinde yazan "son tüketim" tarihini kontrol et. Son tüketim tarihi yerine ayrıca "… tarihine kadar tüketilmelidir", "… tarihinden önce tüketilmelidir" ya da "… tarihinden önce tüketmeniz tavsiye edilir" yazıyor olabilir. Son tüketim tarihi yumurtlama tarihinden itibaren 28 günden fazla olamaz.[19] X Kaynağı araştır Bu yumurtaları son tüketim tarihinden sonra iki hafta içinde kullanmaya çalış.
- "Son tüketim" tarihi yumurtaların en taze, en iyi yapıda oldukları ve tat, bütünlük, yoğunluk gibi özellikler açısından en iyi durumda oldukları süreyi ifade eder.[20] X Kaynağı araştır Bu, yumurtaların bozulduğu veya cılkladığı anlamına gelmez.
-
3Yumurtaların hangi yöntemle üretildiğini öğren. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı; Türk Gıda Kodeksi Yumurta Tebliği’nde değişiklik yaparak üreticilere, yumurtaların üzerinde TR ile başlayan kodun önüne 0, 1, 2, 3 olmak üzere 4 farklı yetiştirme yöntemi kodu ekleme mecburiyeti getirdi. 0, organik yetiştiricilik; 1, free range (açık dolaşıma erişim) yetiştiricilik; 2, kümeste kafessiz yetiştiricilik; 3, kafesli yetiştiricilik anlamına gelmektedir. Üzerinde bu kodların belirtilmediği yumurtaların satışa sunulması yasaktır.[21] X Kaynağı araştır
- Satın aldığın yumurtanın üzerindeki kodlara bakarak onun organik yetiştiricilik, free range yetiştiricilik, kümeste kafessiz yetiştiricilik ve kafesli yetiştiricilik ürünü olup olmadığını anlayabilirsin.[22] X Kaynağı araştır
- Avrupa Birliği uyarınca yumurtalar ambalajlama tarihi ile işaretlenmelidir. Yumurtalar açıkta ve ambalajsız satıldığında bile tüketicinin bu bilgiye erişimi olmalıdır.[23] X Kaynağı araştır
-
4Buzdolabına konup oda sıcaklığında iki saatten daha fazla bekletilen yumurtaları at. Yumurta dolapta soğuyunca aynı sıcaklıkta saklamak önemlidir. Sıcak ortamda kalan soğuk yumurta terlemeye başlar bu da yumurtanın dışında bakteri üremesine sebep olabilir. Yumurta kabuğu gözenekli olduğundan bazen kabuktaki bakterilerin içeri girerek yumurtaya bulaşması mümkündür.
- Sıcaklık değişikliklerini önlemek için yumurtaları buzdolabının en soğuk bölümünde sakla. Buzdolabının kapı tarafında bulunan raflarda saklama. Buzdolabının kapağı açılıp kapandıkça kapak bölgesinde sıcaklık değişir bu da yumurtaların terlemesine sebep olabilir.
- Yıkanmamış ve oda sıcaklığında muhafaza edilmiş yumurtalar alırsan bunları dolapta saklamana gerek yok. Çoğu ülkede, buna birçok Avrupa ülkesi de dâhil, yumurtalar oda sıcaklığında muhafaza edilir.[24] X Kaynağı araştır Yumurtalar, tavuklar üzerindeyken koruyucu bir "tabaka" (bloom) ile kaplanır, bu sayede bakteri kapmaz. Ancak yumurtalar yıkandığında dolapta saklanmalıdır. Ayrıca birçok Avrupa ülkesinde tavuklar, yumurta bırakmadan Salmonella bulaşması riskine karşı aşılanmaktadır.[25] X Kaynağı araştır
-
5Yumurtayı ne kadar süre muhafaza etmen gerektiği ile ilgili bilgi almak için ülkende uygulanan ambalajlama kılavuzundan faydalan. Yumurtlayan tavukların varsa ve bu yumurtaların ne zaman bozulacağını merak ediyorsan tazelik konusu ile ilgili olarak ülkende geçerli olan kılavuzlara bakabilirsin. Kılavuzlarda yazan süre daha fazla değilse yumurtalarının yüksek ihtimalle en az iki ay boyunca bozulmayacağı söylenebilir.
- Taze yumurtalarını ne zaman aldığını unuttuysan veya iki aydan fazla bir süre geçtiğini düşünüyorsan yumurtanın bozulduğunu ve bayatladığını anlamak ve onları yemekte kullanıp kullanmama konusunda karar vermek için bu yöntemleri öğren.
Uyarılar
- Yumurtaları yüksek risk grubundaki bireyler (çocuklar ve yaşlılar) tüketecekse sadece en taze yumurtaları tüketmek isteyebilirsin. Yumurtalar genelde son kullanma tarihinden itibaren iyi durumda olsalar da onları düşük bağışıklık sistemine sahip bireyler tüketecekse fazladan önlem almak ve yalnızca en taze yumurtaları kullanmak isteyebilirsin.
Referans
- ↑ http://www.ochef.com/789.htm
- ↑ http://simmerandboil.cookinglight.com/2013/08/28/can-i-use-expired-eggs/#sthash.k0mefnAr.dpuf
- ↑ http://simmerandboil.cookinglight.com/2013/08/28/can-i-use-expired-eggs/#sthash.k0mefnAr.dpuf
- ↑ http://www.fsis.usda.gov/wps/portal/fsis/topics/food-safety-education/get-answers/food-safety-fact-sheets/egg-products-preparation/shell-eggs-from-farm-to-table/CT_Index#32
- ↑ http://www.ochef.com/789.htm
- ↑ http://cooking.stackexchange.com/questions/47036/egg-safety-when-to-eat-and-when-to-not-eat
- ↑ http://www.fsis.usda.gov/wps/portal/fsis/topics/food-safety-education/get-answers/food-safety-fact-sheets/egg-products-preparation/shell-eggs-from-farm-to-table/CT_Index#32
- ↑ http://www.fsis.usda.gov/wps/portal/fsis/topics/food-safety-education/get-answers/food-safety-fact-sheets/egg-products-preparation/shell-eggs-from-farm-to-table/CT_Index#32
- ↑ http://www.fsis.usda.gov/wps/portal/fsis/topics/food-safety-education/get-answers/food-safety-fact-sheets/egg-products-preparation/shell-eggs-from-farm-to-table/CT_Index
- ↑ http://cooking.stackexchange.com/questions/47036/egg-safety-when-to-eat-and-when-to-not-eat
- ↑ http://www.fsis.usda.gov/wps/portal/fsis/topics/food-safety-education/get-answers/food-safety-fact-sheets/egg-products-preparation/shell-eggs-from-farm-to-table/CT_Index
- ↑ http://www.fsis.usda.gov/wps/portal/fsis/topics/food-safety-education/get-answers/food-safety-fact-sheets/egg-products-preparation/shell-eggs-from-farm-to-table/CT_Index
- ↑ http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/12/20141220-5.htm
- ↑ http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/12/20141220-5.htm
- ↑ https://www.gezentavukfederasyonu.com/yonetmelik-ve-kanun/
- ↑ http://www.efsa.europa.eu/en/press/news/140731
- ↑ http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/11/20171124-5.htm
- ↑ http://blogs.usda.gov/2013/12/23/a-carton-of-eggs-a-true-bakers-dozen/
- ↑ http://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/ALL/?uri=CELEX:32008R0589
- ↑ http://www.businessinsider.com/should-you-refrigerate-eggs-2014-7
- ↑ http://www.nytimes.com/2010/08/25/business/25vaccine.html?_r=0