Osmanlı denizcilerinin atası: Gazi Umur Bey
Selçuklu'nun son dönemlerinde yükselen Moğol baskınları, beylikleri Batı Anadolu sahillerine yönlendirdi. Bu durum karadan verdiğimiz mücadelenin denizde de etkin hale gelmesini sağladı. Bu nedenle özellikle de Aydınoğullarının birer sahil beylikleri kurması, denizcilik alanındaki gelişmemizin önünü açtı. Böylece Umur Bey'in tarih sahnesine çıkması gerçekleşti. Peki, Gazi Umur Bey kimdir? Umur Bey hayatı hakkında kısa bilgiler...
Giriş Tarihi: 11.08.2020
08:21
Güncelleme Tarihi: 31.03.2022
09:21
📌 Türk denizcilik tarihine adını altın harflerle yazdıran ve "İzmir Fatihi" olarak nitelendirilen Gazi Umur Bey, Osmanlı denizcilerinin atası olarak kabul edilir.
◾ Aydınoğulları Beyliği'nin 3. hükümdarı olarak
25 yaşında başa geçen ve ''İlk Türk denizcileri'' arasında yer alan Gazi Umur Bey, Saruhanoğlu Süleyman Bey ile birleşerek büyük bir donanma kurdu.
📍 Gelin
gemileri karadan yürüten denizcimiz Umur Bey'in hayatını kısa kısa okuyalım. 👇
"Gazi-i Rabbani, Bahaeddin Umur Paşa" unvanıyla da bilinir
◾ Umur Bey,
Aydınoğulları Beyliği'nin kurucusu Mehmed Bey'in oğlu olarak 709'da (1309-10) Birgi'de doğdu.
◾ Umur Paşa olarak da anılan Umur Bey,
"Gāzî-i Rabbânî, Bahâeddin Umur Paşa" unvanıyla da bilinir.
◾ Çok küçük yaşta, İzmir'in (Yukarı Kale) idaresiyle görevlendirildi.
◾ İlk iş olarak bin kişilik kuvvetle
İzmir'in Latinlerin elinde kalan kıyı/liman kesimini kuşatma altına aldı.
Gemileri 10 kilometre karadan yürüttü
📌 İlk Türk denizcileri arasında yer alan ve
1338 yılındaki Epir harekatında İnebahtı Körfezi'ne geçebilmek için gemileri 10 kilometre karadan yürütmesiyle Fatih Sultan Mehmet'e de ilham kaynağı olduğu belirtilir.
◾ İkinci önemli seferini
kardeşi İbrâhim Bey ile birlikte 729 (1329) yaz aylarında Bozcaada üzerine yaptı. Kendisi için yaptırdığı büyük kadırganın adını "Gazi" koydu.
◾ İlerleyen zamanlarda
yirmi sekiz gemilik bir filo kurdu. Büyük yelkenli gemilerle baş edebilecek nitelikte kadırgalar yaptırdı.
◾
Ege denizine açılan Umur Bey Yunan anakarasını hedef aldı. Bu başarılı sefer üzerine babası Mehmed Bey oğlunu tebrik etti.
Denizcilikte gerçekleştirdiği büyük atılımlar
◾ Umur Bey, 1332 yılında ise 250 gemili bir donanma ile Ege Denizi'ne açılıp İpsara, İşkiros ve İşkopelos adalarını fethederek Tuzla ve Mondoniça'yı kuşattı. Menevşe Adası'nı da kuşatıp teslim alan genç denizci, ardından İzmir'e geri döndü.
◾ Bu seferlerden iki yıl sonra da aynı zamanda beyliğin kurucusu olan babası Mehmed Bey'in vefatıyla Aydınoğulları Beyi oldu.
◾
Denizcilikte gerçekleştirdiği büyük atılımla, Ege'de Bizanslılar ve Cenevizlilere karşı önemli başarılar kazanan Türk denizci, Rodos'tan, Mora ve Rumeli kıyıları da dahil olmak üzere Çanakkale Boğazı'na kadar denizlerde kesin kontrol sağladı.
(x)
İstanbul'un fethinde gemiler karadan nasıl yürütüldü?
Çaka Bey ile Türk denizciliğinin kurucusu olarak gösterilir
📌 Aydınoğulları Beyi Gazi Umur Bey,
Çaka Bey ile Türk denizciliğinin kurucusu olarak gösterilir.
◾ Enveri'nin Düsturnamesine göre Umur Bey, 1338 yılında Epir seferinde İnebahtı Körfezi'ne geçebilmek için Mora Yarımadası'nı dolaşmak yerine yarımadayı anakaraya bağlayan Korint Berzahı'na gelip gemileri
10 kilometre kadar karadan yürüterek körfeze indi.
◾ Dönüşte de yine aynı şekilde karadan gemileri yürütüp İzmir'e dönen Umur Bey'in
bunu tercih etmesinin sebebi zaman kaybetmemek ve fırtınalardan emin olmaktı.
❗Umur Bey'in bu dahice hareketinin yaklaşık 116 yıl sonra gerçekleşecek İstanbul'un fethinde Fatih Sultan Mehmet'e ilham kaynağı olduğu rivayet ediliyor.
(x)
Çaka Bey kimdir? Tarihteki önemi nedir?