Osmanlı-Mısır İlişkileriİmparatorluğun Son Nefesi, İlber Ortaylı (Sayfa 109)
"Osmanlı-Mısır ilişkilerinin en hareketli olduğu dönem, Kavalalı Mehmed Ali Paşa ve onun haleflerinin ülkeyi yönettiği yıllardır. Mehmed Ali Paşa, Mısır'da bir dizi reform projesi başlattı. Osmanlı'dan bağımsız olma niyetindeydi. Ancak basta İngiltere olmak üzere Batılı devletlerin Mısır üzerindeki etkisi nedeniyle ne o ne de halefleri bu isteklerini gerçekleştirme imkanı bulabildiler."
II. ABDÜLHAMİD SON İMPARATORİmparatorluğun Son Nefesi, İlber Ortaylı (Sayfa 123)
... Bir tarihçinin deyişiyle; "Dünya tarihinin en hadiseli otuz küsur yılı onu yormuştur." Rumeli'yi artık kontrol edemez hale gelmişti. Nitekim kısa süre sonra Meşrutiyet patlak verdi. Kontrol edemediği 31 Mart Olayları'nda uzun bir iç harp yaratacak müdahaleden de çekinmişti. İstanbul'daki 1. Ordu'yu, düzeni kendi çıkarına sağlamak için kullanmadı. Ne olursa olsun, Osmanlı hükümdar tipi bügün bazılarının dediği gibi Beşşar Esed gibi biri değildir. ...
II. ABDÜLHAMİD SON İMPARATORİmparatorluğun Son Nefesi, İlber Ortaylı (Sayfa 125)
..."Geçen yüzyılın sonunda Sultan Abdülhamid için yazılanlar çok farklıdır. Birbirine zıt raporların ardı kesilmez. Bizim kuşağın mekteplerde okuduğu Sultan Hamid değerlendirmesi ise bugün artık tekrarlanmıyor. Kimsenin de Sultan Hamid üzerinden spekülasyon yapmasına gerek yok. Kendisi dirayetli bir Türk hükümdarıydı. 10 Şubat 1918'de, bundan tam 96 yıl önce Beylerbeyi Sarayında vefat etti. Cenazesinde bütün protokolü ve halk vardı. I. Harbin sıkıntılarını yaşayan İstanbul halkı özellikle ev kadınları onu ağıtlarla son yolculuğuna uğurladılar. İstanbul halkı Abdülhamid devrinde yaşadığı sıkıntısız hayatı ister istemez hatırlıyordu." ...
Sizce Atatürk ün başarısındaki en önemli faktör nedir?İmparatorluğun Son Nefesi, İlber Ortaylı (Sayfa 197)
"Atatürk'ün başarısındaki en önemli faktör; vazgeçmek bilmeyen iradesidir, bu noktada Rumeli inadı vardır Gazi Paşa'da. "Olmalı" dediği an, olabilir yok. Bu liderlik yapmaya hevesli herkese lazım bir prensip..."
Osmanlı Rus Savaşıİmparatorluğun Son Nefesi, İlber Ortaylı (Sayfa 103 - Timaş yayınları)
Savaşın sonunda İstanbul ilk defa büyük bir göçmen kitlesiyle karşılaştı; anayurda göç eden kitlelerin yurdu haline döndü. İstanbul, Marmara ve Ege giderek Orta Anadolu, hatta o zamanki Suriye ve Filistin dahi Balkanlardan ve Kafkasya'dan göç eden halkın mekanı olmaya başladı. Göç siyasetinde, iktisadi yaşayışında önemli sorunlar getiren, bu sorunlarla birlikte bazı kazançlar da yaratarak ülkenin manzarasını değiştiren bir olay olarak bilinmelidir.
“Birinci Dünya Savaşı Türk halkı için en acı hatıralarla doludur. Cephedeki şehitlerin yanı sıra cephe gerisinde yokluktan, hastalıktan ölümler ve sıkıntılı bir hayat söz konusudur. Ama galiba Türk toplumu modern anlamda bir millet olma aşamasına burada dönmektedir. Bu, onu birçok başka ulustan farklı kılan yanıdır. Direnci artırmış ve kimliği oturmuştur.”İmparatorluğun Son Nefesi, İlber Ortaylı