Afrika’da şempanzelerin 4300 yıldır taş alet kullandıkları keşfedildikten sonra Tayland’ta da makakların taş devrine girdiği kesinleşti.
Tayland adalarından birinde, bir grup vahşi makak kabuklu deniz canlılarını ve kabuklu yemişleri yiyebilmek için taş alet kullanmayı öğrendi. Böylece maymunlar tam anlamıyla Taş Devri’ne girdi.
Tam olarak ne zamandır taş alet kullandıkları kesin olmasa da, Piak Nam Yai adası Son Buzul Çağı’nın sonunda anakaradan ayrıldığından beri binlerce yıldır bunu yapıyor olabilirler.
Günümüzde hala anakarada yaşayan makaklar ise çok çeşitli meyve ve yapraklara erişebildikleri için taş alet kullanmıyorlar. Fakat daha önce Batı Afrika’da yapılan bir araştırmada, burada bulunan şempanzelerin en az 4300 yıldır taş alet kullandığı keşfedilmişti. Bu araştırma şempanzelerin kendine özgü bir alet seçme ve kullanma yöntemi olduğunu göstermişti.
Araştırmacılar, Şempanze Taş Çağı’nın en azından 4.300 yıl önce, hatta belki de daha erken başladığını, ama daha erken dönemleri inceleyebilecek toprak tabakalarını nerede bulacaklarını kestirmenin çok zor olduğunu belirtiyordu.
Oxford Üniversitesi’nden Primat Arkeolojisi Projesi’nin başkanı Michael Haslam, “Sadece adada yaşayan makaklar taş alet kullanıyor. Bu da Son Buzul Dönemi sonunda su seviyesinin yükselmesiyle adaya hapsolduklarını gösteriyor.” diyor.
Şimdi ise arkeologlar, maymunların yaklaşık 50 yıl önce kullandığı taş aletleri kazarak ortaya çıkartıyor.
Haslam; “Biz özellikle, ‘maymunlar ne yapıyor’ ve ‘Güney Afrika dışındaki modern insan hakkında neler ileri sürülmüştü’ konularının karşılaştırmasıyla ilgileniyoruz.”
Muhtemelen erken insanlar gibi maymunlar da beklenmeyen gelgit durumlarında yiyeceklerini kabulu deniz canlılarından sağlıyor. Haslam’ın söylediğine göre, insanların kabuklu deniz canlılarını yemesi, bilişsel özelliklerinin gelişmesini hızlandırmış olabilir. “Deniz ürünlerinin tüketilmesinin beyne olan katkısı onlarca yıldır tartışılan bir konu.”
Maymunların yaptığı daha eski taş aletleri bulmak, geçmişteki davranışlarını tanımlayabilmek için önemli bir adım olarak görülüyor. Arkeologlar bu makakların ve başka alet kullanan maymun türlerinin kullandığı 50 yıldan daha eski aletleri bulmayı umuyor.
Aşağıdaki videoda Tayland adasındaki bir makağın taş alet kullanmasını izleyebilirsiniz.
Melissa Hogenboom – BBC Earth