Dermatoloji ve plastik cerrahi uzmanları yaşlılığa bağlı değişiklikleri tanımlarken Glogau klasifikasyonu u kullanırlar:
Hafif (yaş 28-35): Çok hafif kırışıklılar vardır, keratoz yoktur. Hafif makyaja ihtiyaç duyar ya da duymaz.
Orta (35-50): Hafif kırışıklıklar, yüzeyel kertozlar vardır. Hafif makyaja ihtiyaç duyar.
İleri (50-60): Kalıcı kırışıklıklar, deri renginde değişikliklerle birlikte telenjiektaziler ve aktinik keratozlar vardır. Genellikle makyaja ihtiyaç vardır.
Şiddetli (65-70): Şiddetli kırışıklıklar, fotoyaşlanma vardır, yerçekimi ve dinamik kuvvetler deriyi etkiler, deri kanseri ile birlikte veya birlikte olmadan aktinik keratozlar vardır. Çok yoğun makyaja ihtiyaç vardır ve makyaj budeğişiklikleri kapatmaya yetmez.
Fitzpatrick sınıflaması da ağız ve göz etrafındaki kısışıklıklara göre yüz çizgilerini sınıflandırmıştır:
Sınıf I: İnce kırışılıklar
Sınıf II: İnceden orta kalınlığa kadar kırışıklıklar ve orta düzeyde çizgiler
Sınıf III: İnceden derine kadar kırışıklıklar, çok sayıda çizgiler ve muhtemelen kalıcı oluklar
Yüz çizgi ve kırışıklıkları nasıl oluşur?
Kırışıklıkların temel nedeni, genetik yapımızın belirlediği genetik yaşlanmadır. Bu ailesel faktörlerle yakından ilişkilidir. Genetik faktörlerin dışında bir çok etken kırışıklıklara neden olur.
Genetik faktörlerin dışında yüzdeki kırışıklıklar ve çizgiler aşağıdaki faktörlerden dolayı oluşur:
Güneş hasarı
Stres
Kas hareketi (mimiklerin aşırı kullanımı)
Yer çekimi
Travmalar
Cerrahi
Sivilce
Yara izi bırakmaya eğilimli cilt hastalıkları (Discoid Lupus Eritematosus)
Sigara içme
İnsanlar gülerken veya kaş çatarken, her iki yüz yanı da aynı çalışmadığından ve devamli sağ veya sol yana yatma alışkanlığı olduğundan yüzdeki çizgilerde çoğu zaman asimetriktir.
Kaç tip kırşıklık vardır?
1.İnce çizgiler
İnce çizgiler derinin orta tabakası olan dermisin düzensiz kalınlaşması ve epidermisin su tutma kapasitesinin azalması sonucu oluşur. Başlıca güneş hasarından ve sigara içilmesi gibi çevresel toksinler yoluyla olur.
2.Derin kırışıklıklar
Kaz ayağı çizgileri gözün etrafında gülme ile veya göz kaslarının çalışması ile ortaya çıkan çizgilerdir.
Alındaki kaygı çizgileri kaşları kaldırırken kasılan alın kasının kasılması sonucu oluşurlar.
aşların arasındaki kaş çatma çizgileri ise sinirlenildiği zaman kasılan corrugator supercilii ve procerus kasları vasıtasıyla oluşur.
Cildin sarkması bir çok faktörle oluşur:
*Derinin altındaki yağ dokusunda hücre sayısının azalması
*Derinin orta tabakası olan dermisteki kollajen ve elastin liflerin sayısınına azalması gerginlik ve elastikliği azaltır.
*Yerçekimi de gevşek dokunun kolaylıkla sarkmasına neden olur.
Kaşlar düşer. (alının sarkması sonucu kaşlar göz kapaklarının üzerine doğru düşer.)
Üst gözpağı düşüklüğü (üst göz kapağı göz bebeini kapatacak kadar düşebilir.)
Alt göz kapağı düşüklüğü
Alt göz kapağının sarkması kapak altındaki mukozanın görünmesine neden olur.
Gözlerde boş bakış
Burnun kenarındaki belirgin oluk nedeniyle yorgun bakış vardır.
Gıdık oluşması (çene çizgisinin ortadan kalkması)
Boyun çizgileri
Uzamış kulaklar
Burun ucunun düşmesi
Üst dudağın incelmesi
Kırışıklık tedavisi nasıl yapılır?
Sıklıkla iyi sonuçlar için bir çok işlemin kombinasyonuna ihtiyaç vardır.
Güneşten koruyucu kremler
Nemlendiriciler
Yaşlanan deri düzenli olarak nemlendirici uygulandığında daha iyi gözükür. Nemlendiriciler derinin su tutma kapasitesini arttırırlar. Kullanımı kolay, yanma batma ve sivilce yapmayan bir nemlendirici seçilmelidir.
Yüzünüzü ılık su ve sabun içermeyen bir cilt temizleyicisi ile günde iki kez yıkayın.
Kısa süre ile bile dışarıda kalsanız uv filtresi bulunan güneş koruyucuları kullanınız.
Anti-ageing formülleri
Bir çok yüz kremi anti-aging ajanlar içeririr. Bu ajanlar antioksidanlar ve soyucu ajanlardır:
Topical retinoidler
Vitamin C
Alfa hidroksi asiy-tler
Polypeptidler
Bir çok bitki ekstreleri
Topikal retinoidler dışında bir çok antiaging ajanın etkinliği ispatlanmamıştır.
Cilt soyma (Resurfacing)
Resurfacing kimyasal ve mekanik çeşitli tekniklerle derinin üst tabakasının soyulması işlemidir. Bu işlem derinin renk düzensizlikleri ve dokusunu düzeltir. Ayrıca ince çizgileri ve statik kırışıklıkları da düzeltir, fakat dinamik kırışıklıklara etkili olmaz.
Yüzeyel ve orta derinlikte kimyasal peeling
Dermabrasyon ve mikrodermabrasyon
Neodynium:YAG or karbon dioksidlaser ile resurfacing(cilt saoma)
Non-ablative (soyucu olmayan)tedaviler
Non-ablatiflaserler
İntensif pulsed light (IPL)
Termal resurfacing(thermage)
Dolgu maddeleri (İmplantlar)
Dolgu maddeleri özellikle yüzün alt bölümünde bulunan (yanak, dudak çevresi ve cene) kırışıklıkların tedavisinde kullanılır. Hatta bu maddeler dudakları dolgunlaştırmak içinde kullanılır. Bu maddeler kalıcı ve geçici dolgu maddeleri olabilir.
Silikon gibi çeşitli sentetik maddeler ciltte daha uzun süre kalmalarına rağmen; yan etkileri fazladır. Bu nedenle fazla tavsiye edilmemektedir. Dolgu maddesi olarak kullanılan maddelerin çoğu, derimizde doğal olarak bulunan maddelerdir. Doğal dolgu maddeleri olarak hiyaluronik asit, kollajen gibi maddeler kullanılmaktadır. Bir diğer yöntem hastanın kendi yağ hücreleri ile kırışıklıklarının tedavi edilmesidir. Bu tedavi yönteminde hastanın yağ hücreleri bir enjektör yardımı ile kendi vücudundan alınır ve daha sonra kırışıklık olan alanlara enjekte edilir. Uygulama bölgesine göre, dolgu maddesinin seçimi değişebilmektedir.
Doğal olan dolgu maddeleri ile yapılan tedavilerde, dört altı ay sonra işlemin tekrar edilmesi gerekmektedir. Sentetik olan dolgu maddeleri deride daha uzun süre kalmalarına rağmen pek tavsiye edilmemktedir. Tüm bu işlemlerin yapılması çok kolaydır ve hastanın günlük yaşamını etkilemez.
Botulinum toxin (BOTOX)
Botox tedavisi mimiklerin aşırı kullanımı sonucu gelişen kırışıklıkların tedavisinde kullanılır. Bu kırışıklıklar, yüzün özellikle üst bölgesinde (kaşlar arasında, göz çevresi ve alında) bulunur. Bu bölgelerde derinin altına yapılan botox enjeksiyonu, kullanılmasını istemediğimiz mimik kaslarını felç ederek kaz ayağı, kaş çatma ve alın çizgilerini tedavi eder. Ayrıca kaş şeklini düzeltmekte ve dudak etrafı gibi bir çok alanlardaki kırışıklıkların tedavisinde kullanılabilir.
Tedaviden bir kaç gün sonra kırışıklıklar azalarak kaybolur. İlacın etkisi ortalamadört altı ay sürer. 3*4 seans sonrasında bu süre bir yıla kadar uzayabilir.
Kozmetik cerrahi
Kozmetik cerrahi yüz dokusunun yeniden şekillendirilmesi (ritidektomi=kırışıklık çıkartılması) ve sarkan dokuların kaldırılması şeklinde yapılır
Yüz germe işleminde fazla deri kesilip alınır ve yüzün 2/3 alt kısmındaki (çene ve boyun) kaslar gerginleştirilir.
Alın ve kaş arkı statik çizgiler azaltılarak ve sarkık kaşlar yukarı kaldırılarak düzeltilir.
Rinoplasti ile burun ucu kaldırılır, şekillendirilir.
Alt ve üst blepharoplasty(göz kapağı plastik operasyonu) ile sarkan deri ve aşırı yağ dokusu çıkartılır.
Boyundaki dikey bantlar ve sarkan deri amliyatla düzeltilir.
KAYNAK:www.cilthastalikleri.com