Walstad Metodu Nedir?
Walstad Metodu, “Bitkili Akvaryumun Ekolojisi – Ev Akvaristleri İçin Pratik Bir Kılavuz ve Bilimsel Bir İnceleme” kitabının yazarı Diana Walstad tarafından popülerleştirilmiştir.
Basitçe kum altında toprak katmanı olan bitkili akvaryum kurulumu metodudur.
Alternatif İsimleri
El Natürel, NPT (Natural Planted Tank – Natürel Bitkili Tank), Walstad Tankı.
Prensipleri
Balık ve bitkilerin birbirlerinin ihtiyaçlarını karşılayacakları bir ekosistem sağlar. Walstad Metodu, toprak alt-katmanı, yosunla mücadele edecek ve balık atıklarıyla toksin maddelerin (örn: amonyak, nitrit vb) geri dönüşümünü sağlayacak kadar iyi bir bitki gelişimini sağlar. Toprak olmadan bitkiler görevlerini yapacak kadar gelişim sağlayamaz.
Walstad Metodu’nun Amacı
- İyi bir bitki gelişimi
- CO2 zerkine gereksinimi ortadan kaldırmak
- Yosun oluşumunu azaltmak veya durdurmak
- Gübre zerki ihtiyacını ortadan kaldırmak
- Balık sağlığı için gerekli eser element zerki ihtiyacını ortadan kaldırmak
- Evcil hayvanlarımız için stabil bir ortam sağlamak
- Dip çekimi ihtiyacını ortadan kaldırmak
- Tank dengeye oturduktan sonra su değişimi ihtiyacını ortadan kaldırmak
- Kokusuz bir tank
- Bio-filtre malzemesi ihtiyacını ortadan kaldırmak (Bitkiler amonyak, nitrat ve nitritin ihtiyacına bakacak ve topraktaki bakteriler nitrojeni tüketecektir.)
Prensip Adımları
- Bahçe malzemeleri satan marketlerden alabileceğiniz 2,5cm ucuz, genel saksı toprağı (John Innes number 3 recipe idealdir). Kimyasal gübre içeren (sülfat ve nitrat toprak suyun içine girdiğinde zehirli olan H2S’e dönüşür) topraklardan uzak durun. Fosfat ve kalsiyum gübreleri (toprakla karıştırılmış kemik unu) yararlı olabilir. En iyisi eğer temin edebiliyorsanız steril olmayan havuz toprağı kullanmaktır.
- Toprak katmanını örtecek 2,5cm kalınlığında orta büyüklükte çakıl (veya çok sığ kum tabakası). Toprak bakterileri oksijene ihtiyaç duyduğundan toprak katmanını kaya veya kütükler ile örtmeyin
- Eğer yumuşak su kullanacaksanız, toprağı bitkilerin yeterli kalsiyumu alması ve kurulumda GH için bir kalsiyum kaynağı ile karıştırın (kireç, mercan çakılı, midye kırığı, kemik unu vb)
- Kurulum için, bir çok hızlı gelişen bitki (tankınızın koşullarına en iyi uyumu sağlayacak türleri) dikerek başlayın. Örneğin: Hygrophila corymbosa, Shinnersia rivularis, Rotala rotundifolia, Ludwigia repens, Limnophila sessiliflora, Boynuz otu, Riccia, vb.
- Yeterli ışığı sağlayın. En az litre başı 0.5W gücünde ve tank genişliğinde florasan ile günde 10 saatlik bir fotoperiyot oluşturun. Soğuk beyaz renk genel ihtiyacı karşılayacaktır. Eğer tankınızı günde 1 saat güneş ışığı alabilecek bir yere konumlandırabiliyorsanız (suyun ısınmadığından emin olarak), öyle yapın.
- Diana, kendi tanklarında kullandığı gibi gün ortası siestası (5saat açık, 4saat kapalı, 5 saat açık) tavsiye ediyor. Karanlık periyor bitkilerin büyümesini destekler ve yosun oluşumunu engeller.
- Oda sıcaklığında klor ve kloraminsiz su ekleyin, veya suyu tanka koymadan önce su düzenleyicisi kullanın.
- Filtre, kafa motoru vb ekipmanlarla, suyun balıklar ve toprak bakterileri için sağlıklı oksijen seviyelerine sahip olmasını sağlamak amacıyla yeterli su hareketini sağlayın. Taze su altına konmuş toprak için suyun ilk iki ay iyi havalandırılması önemlidir. Yüzeydeki suyun hareketli tutulması yüzeyde bio-film oluşumunu kıracaktır.
- İki günde bir pH, amonyak, nitrit ve nitrat testleri yapın (en az ilk 2 ay veya tankınızdan tamamen bu maddelerin gittiğinden emin olana kadar). Toprak oturana kadar (ilk 2 ay), özellikle yapay gübreli toprak kullanıldıysa bu maddelerin seviyelerinde geçici artışlar olabilir. Bu ilk 2 ay boyunca günlük olarak Seachem Prime (Ağır metalleri bağlar) ve Seachem Amquel (sıvı amonyak bağlayıcı) kullanmayı düşünebilirsiniz.
- Eğer yosunlanma baş gösterirse, geçici olarak ışık seviyenizi düşürün veya su üstü bitkileri ekleyin. Zaten temel amacımız iyi bir bitki gelişimiyle yosunu engellemek.
- Gerektikçe su değişimleri yapın. [Bazı topraklar, içindeki çeşitli toksinleri (örn ağaç yağı) suya saldığı için sıkça su değişimi gerektirir. Ayrıca bazı topraklar muhteviyatında olan yosunu tetikleyen maddeleri (nitrojen) suya salarlar.] Tank oturduktan sonra seyrek aralıklarla su değişimi yapılabilir.
- Tankınıza sucul ve evcil hayvanlarınızı eklemeden önce iki ay kadar su parametrelerinin oturması için beklemelisiniz. Ancak bu süre dolmadan yosun yiyen vahşi karidesleri tankınıza ekleyebilirsiniz. Bu iki aylık toprağın oturması periyodunda tanin seviyelerini azaltmak için de su değişimi yapabilirsiniz. Bazı hobiciler tanini tanktan uzaklaştırmak için filtrelerinde aktif karbon kullansa da tanin salımı canlılarınızın sağlığı açısından yararlıdır.
- İlk ay amonyak/nitrat seviyelerinizi kontrol edin. Eğer sıfırın üzerinde sonuç alırsanız, müdahele edin, %25 su değişimi yapın. Eğer günlük olarak Prime ve AmQuel+ kullanıyorsanız, tank sakinlerinizi amonyak ve nitratın vereceği zarara karşı korur ve su değişimi zahmetinden kurtulursunuz.
Sonuç
- Toprak, amonyak ve nitritin zehrini alacak nitrifikasyon bakterilerini ve aynı zamanda nitriti de nitrata çevirecek denitrifikasyon bakterilerini içerisinde barındırır.
- Bitkiler, nitrata tercih ettikleri amonyak ve nitriti tüketeceklerdir.
- Toprak suya CO3 salımı yaparak bitki gelişimini destekler, KH seviyelerini stabilize eder, böylece eski tank sendromu yaşanmaz.
- Balık dışkıları ve yenmeyen yemler, toprak tarafından kimyasal parçalarına ayrıştırılacak ve bitkiler bu maddeleri besin olarak kullanabileceklerdir.
- Alt katmanda toprak kullanılan zemin 10 yıla kadar kullanılabilir, çünkü balık ve bitkilerin atıkları sürekli olarak bitkilerin zeminden ihtiyaç duyduğu gübreye dönüşür. Bu yüzden gübre zerkine senelerce gerek kalmaz.
- Balıkların sağlıkları için ihtiyaç duydukları eser elementleri zemin sağladığından uzun süre su değişimine gerek kalmaz.
Walstad Metodu’nda İnce Ayar
- Uzayan bitkilerinizi gerektikçe budayın, bitkileriniz gürleştikçe ışık miktarını arttırın. Daha çok ışık, daha çok bitki gelişimi, daha az yosun demektir.
- Küçük salyangozlar eklemeyi düşünebilirsiniz. Şart değildir ancak salyangozlar toprağın içinde gezindikçe toprağın havalanmasını sağlar ve topraktaki organik atıkların çözünmesine yardımcı olur ve yosun tüketirler.
- Walstad metodunda, 7d GH ve üzeri su sertliğine ihtiyacınız olacak. GH’ı arttırmak için mercan çakılı veya temiz deniz kabukları ekleyip yavaşça çözünmelerini sağlayabilirsiniz. Ancak 4:1 oranında kalsiyum klorid ve magnezyum sülfat eklemek pH’ı değiştirmeden GH seviyenizi anında yükseltmenin yoludur.
- KH bir Walstad tankında hiçbir zaman 6°d’nin altına düşmemelidir. Toprağın içindeki bakteriler doğal yoldan KH üretir.
- Hızlı gelişen bitkiler tanka adapte olduktan sonra Hydrocotyle verticillata ve Anubias gibi yavaş gelişen bitkiler ekleyin.
- Nitrat değerlerinizi aylık olarak (veya balıkları ekledikten hemen sonra) kontrol edin ve seviyelerin yüksek olmadığından emin olun (Örn > 50mg/l). Eğer yüksekse, ya çok balık eklemişsinizdir yada çok fazla yemleme yapıyorsunuzdur.
- Florasan tüplerini 9-12 ayda bir değiştirin (göreceli olarak daha uzun süre parlak kalan florasanlar da vardır.)
Walstad Metodu’nun Zorlukları
- Bazı hobiciler tanka su eklendikten bitkileri dikme ve yerleştirme konusunda zorluk yaşayabilirler. Bu durumda yapılması gereken kafa motorunu durdurup topraktan havalanan toprak partiküllerinin çökmesini beklemektir. Sağlıklı oturmuş bir akvaryumda bu partiküller 1-2 saat içinde çökerler. [Toprak bakterileri, partikülleri polysaccharide mucus isminde sümüksü bir mukoza ile yapıştırırdıkları için su dibine çökerler.]
- Su değişimleri ve bakımlar esnasında zemini çok rahatsız etmemeye çalışın. Bazı hobiciler toprak katmanını rahatsız etmemek için çakılın üzerine tabak gibi bir nesne koyarak su hareketlerinin toprağı etkilemesini önler.
- Canlı yükü; bitki gelişimi, tankın yüzey alanı ve su hareketlenmesi/havalandırması durumuna göre değişiklik gösterir. Çok balık barındırılan tanklarda, bitkiler için daha çok besin ve CO2 olur. Çoğunlukla kısıtlayıcı faktör suyun havalandırılmasıdır. Örneğin, suyun havalandırılması ve sirkülasyonu arttırarak daha çok balık barındırılabilir.
- Eğer daha çok balık bakmak istiyorsanız (veya zaten çok balık eklediyseniz), tankınıza normal bir bio-filtre ekleyin. Bu topraktaki nitrifikasyon sürecini destekleyecektir.
Önerilen Bitki Türleri
Diana Walstad aquariss.net ile yapılan röportajında aşağıdaki bitki türlerini tavsiye ediyor:
Hızlı gelişen türler
- Echinodorus bleheri
- Echinodorus major
- Echinodorus tenellus
- Echinodorus “Ozelot”
- Sagittaria subulata
- Sagittaria graminae
- Hemianthus callitrichoides
Adaptasyonu uzun süren ama sonra iyi gelişen bitkiler
- Anubias nana
- Cryptocoryne wendtii
- Cryptocoryne balansaea
- Java Fern
Bence en iyi su üstü bitkileri
- Ceratopteris thalictroides
- Limnobium laevigatum
Her zaman iyi iş çıkaran gövdeli bitkiler
- Bacopa monnieri
- Rotala rotundifolia
Diana Walstad Kimdir?
Diana AGA‘da teknik danışman olarak çalışmakta ve Amerika, Kuzey Carolina’da yaşamaktadır.
Önemli Not: http://www.theaquariumwiki.com/wiki/Walstad_method adresinden çevrilmiştir. Orjinal makalede verilen toprak türleri Türkiye’de üretilip satılmadığından tavsiye edilen toprak markalarına bu çeviride yer verilmemiştir.