ZİHİN Mİ BEDEN Mİ HER İKİSİ Mİ?
PSK. DR. AYŞEGÜL ERAY
Beden: Kaygı bozuklukları genetik altyapıya sahip olabilirler; bazı hastalar aile bireylerinde panik rahatsızlığı ya da depresyon gibi duygusal bir rahatsızlık geçirdiğini veya geçirmekte olduğunu belirtmiştir. İkizlerle yapılan araştırmalarda bu rahatsızlıkta "genetik miras" olasılığı olduğu görülmüştür.
Panik rahatsızlığı biyolojik bir sorundan ötürü de ortaya çıkabilir. Ancak henüz biyolojik bir neden bulunamamıştır. Panik rahatsızlığı bütün etnik gruplarda görülebilir. Henüz belirlenemeyen nedenlerden dolayı, bu rahatsızlık, kadınlarda erkeklerden iki kez daha fazla görülmektedir.
Zihin: Stres yaratan gündelik olaylar panik rahatsızlığını tetikleyebilir. Yakın zamanda bir yakının kaybedilmesi veya bir ayrılığın bu rahatsızlığın ortaya çıkmasıyla ilintili olduğu kanıtlanmıştır. Bazı araştırmacılar "stres yaratan etkenin" bir termostata benzediğini ileri sürmektedirler. Yani stres, direncinizi düşürdükçe, derinlerdeki fiziksel yatkınlık yüzeye çıkıp bir nöbeti tetikleyebilir.
Hem Beden Hem Zihin: Panik rahatsızlıkta, hem fiziksel hem de psikolojik nedenler etkilidir. İlk zamanlar nöbetler durup dururken ortaya çıksalar da, daha sonraları hastanın kendisi, bir nöbetin fiziksel belirtilerine tepki vererek başka nöbetlere neden olabilir.
Örneğin, eğer panik rahatsızlığına sahip bir hastada kahve içtikten sonra, bir ilaç aldıktan sonra veya egzersiz yaptıktan sonra çarpıntı oluyorsa, hasta bunu bir nöbet belirtisi olarak algılayabilir ve kaygılarından dolayı nöbetin gelmesine yol açabilir. Öte yandan, kahve, egzersiz ve bazı ilaçlar gerçekten de nöbete neden olabilir.
Panik rahatsızlığı olan kişi için en zor durumlardan biri, bir nöbetin birçok tetikleyicisini nasıl birbirlerinden ayırt edilebileceğini bilememektir. İşte bu yüzden, panik rahatsızlığı için uygulanacak olan terapinin, rahatsızlığın tüm yönlerine odaklanması gerekmektedir: fiziksel, fizyolojik ve psikolojik.