

Cevap: Hac’da Facia: Mina’da Çıkan İzdihamda 717 Hacı Öldü
Bu fotoğraflara bakınca bir şey düşünüyorum. Nasıl açıklayabilsem? Şöyle ki; ölüm karşısında hayat, dolayısıyla bir bütün olarak insan hayatı sanki anlamsızlaşıyor. Ölüm hayattan daha gerçek sanki. Ölüm karşısında hayat biraz sanal bir şey. Hayat sürekli değişiyor, ölüm durduğu yerde duruyor, hiç değişmiyor.
Dini açıdan bakıldığında, ölüm bir anlamsızlık veya hiçlik değil. Bilhassa İslam dini açısından bu böyle. İnsan, 'oyun ve eğlence', 'heva ve heves' ortamından, daha doğrusu hayat gibi değersiz bir halden, daha değerli bir hale geçiyor ölümle. Aciz ve sınırlı bir varlık (hayat) seviyesinden, sınırsız ve sonsuz varlık (Allah)'a kavuşuyor. 'Ondan geldi ve ona dönüyor.' Tasavvufi bir dille, 'fena fillah (Allah'ta yok olmak, derelerin denizlere kavuşup yok olması gibi), beka billah' (Allah'la sonsuzluk kazanmak, sonlu halden sonsuz hale dönüşmek) mertebesine ulaşıyor.
Yani, İslam inancına göre, ölüm bir değersizlik hali değil, bir değer hali. Ancak, işte tam da burada, bir çelişki kendisini gösteriyor. Ölümün bir değer hali olabilmesi için, veya şöyle diyeyim, ölümün değer kazanabilmesi için, satın aldığı şeyin (hayatın) değerli olabilmesi gerekir. İnsan hayatı değerliyse ölüm değer kazanır. Değersiz ve anlamsız bir insan hayatının olduğu yerde ölüm nasıl değer kazanabilir? Örneğin, paranın değeri, satın aldığı şeyin değerinden ötürüdür.
İslam dünyasında bilhassa (bütün dünyada aslında biraz böyledir), insan hayatının bu kadar değersiz oluşu, müslümanları kendi inançlarıyla çelişkiye düşürmektedir. Mekke'de şeytan taşlarken ölenlerin sayısının veriliş biçimi bile bu değersizliği göstermeye yetiyor. Sekizyüz, sekizyüzyirmi gibi yuvarlama laflar ediliyor. Halbuki, sekizyüz ile sekizyüzyirmi arasında, yirmi insan vardır. Yirmi insan yuvarlamaya kurban gidiyor. Başka bir yerde yirmi insanın ölümü ciddi bir olaydır. Ama, sekizyüzün içerisindeki yirmi insan yuvarlanacak kadar değersizdir.
Müslümanım diyenler, insan hayatını böylesine değersizleştirdikçe, inançları da bu değersizlikten nasibini almak zorundadır.