Sussex M.S. 110 yıllarında Romalıların İngiltere’ye getirdiği Dorking ve M.S. 600lü yıllarda Saksonlar ile Jutlerin (Danimarkalıların) getirdiği Eski Kent tavuğu (şimdi tükenmiş) olarak bilinen tavukları kullanılarak geliştirilen, eski ama olağanüstü iyi, çift amaçlı bir ırktır. Daha sonraları Brahma ve Cochin ırklarıyla da melezlenen Sussexler İngiltere'de 1845 yılında ilk Kanatlı Show’unda hem etçi hem de yumurtacı olarak yetiştirilen ırk olarak sergilendi.
Sussexler yumuşak tüylü, ağır yapılı İngiliz kökenli olarak tanıtılmıştır (Kent, Sussex, Surrey). Adını İngilteredeki Sussex ilçesinden alır. Otosexing özelliği olmayan Sussex’in ilk sergilenen eski varyetesi benekli çeşidiydi ama daha sonra Light Sussex bu ırkın en popüler ve yaygın varyetesi oldu. Bu ırkın large, standart ve 1/4 boyutunda bantam tipleri oluşturulmuştur. Sussex ırkının kulübü 1903 yılında kurulmıştur.
Sussex ırkı öncelikle 19. yüzyılın ikinci yarısında sanayileşen İngiltere’nin Londra piyasasının tavuk eti ihtiyacını karşılamak için beyaz derili etçi tavuklar olarak kullanılmıştır. Bu ırk tüm geleneksel
İngiliz yumurtacı ırklarının en iyisi olup etçi nitelikleri yumurta özellikleri iyi olan Rhode Island Red ve Leghorn’lardan daha üstündür. Sussexler çift amaçlı bir ırk olduğu için bu gün birçok ülkede popüler bir arka bahçe tavuğu olarak yetiştirilmektedir.
Sussexlerin Önemli ırk özellikleri:
Bir ırk olarak Sussexler dış görünüşü yönünden önemli özellikleri olan tavuklardır.
Genel özellikleri; Canlı mizaçlı ve aktiftirler. Gurk olma eğilimleri vardır. Etçi ve yumurtacı kombine tavuk ırklarındandır. Sussex ırkı uzun, geniş ve düz bir sırta sahiptir ve bunu zarif bir şekilde taşır. Deri rengi beyaz olmalı, herhangi bir şekilde renkli doku olmamalıdır. Bacaklar, incik ve ayaklar genel olarak beyazdır.
Ayak derisi ve pulları beyazdır. Bu beyazlık Id/ Id (Id/-): Dermal melanin inhibitörü; deride malenin oluşmasını engelleyen gen ve W/W: White Skin; Beyaz deri geni taşıdıkları içindir. Balta ibiklidirler ve p/p: Resesif bezelye ibik ve r/r: Resesif gül ibik geni taşırlar.
Yüz: ibik, sakal ve kulak lobları kırmızıdır.
Gövde; Geniş derin düz vücutlu ve sırt kısmı uzun olmalıdır. Bir Sussex de beden yapısı çok önemlidir, dengeli olarak durmalı ve çok büyük veya çok ağır olmalıdır. Omuzlar geniş sık tüylerle kaplı olmalı, ayrıca bireyin boynundaki uzun yaka (yele) tüylerinin ön tarafta ters V şekli oluşturmaması ve tüm boyun çevresini kaplaması istenmektedir. Gerçi bu genetik olarak mümkün değildir ancak oluşan V’nin açısı ne kadar dar ise o kadar çok kabul görmektedir.Kolombiya’n desenli çeşitlerde melanin içeren her siyah tüyün merkezi siyah olmalıdır. Varyeteye göre kenarları tamamen beyaz kırmızı ya da kahve renk ile çevrili olmalı, geri kalanında tüyler beden boyunca saf renkte, leke ve işaretlerden arınmış olmalıdır.
Kanatlar vücut yanında bedene yakın ve düz yapılanmalıdır.
Baş ve Boyun; Boyun nazikçe ve mümkün oldukça boyun tüyleri ile tam kavranmalı boynundaki tüyler uzun ve siyahla şeritlendirilmiş beyaz renkte olmalı Baş orta büyüklükte pürüzsüz dokulu yüzü koyu kırmızı ve aşırı tüylü olmamalıdır.
Horozlarda siyah uzun boyun tüyleri ibiğin hemen yakınından aşağı sırtı karşılayana kadar gitmesi gerekir. Bunu elde etmek zordur ama her üreticini amacı bu olmalıdır.
Gaga; kısa ve kıvrımlı, rengi beyaz ya da boynuz renginde olmalıdır.
Gözler; çıkık tam açık ve parlak olup, göz rengi varyetelere göre farklılık gösterir. Speckled Sussex ve Red Sussexde kırmızı, Light Sussex de turuncu, Brown Sussexde kahverengi veya kırmızı, White Sussexde turuncu, Buff Sussexde kırmızı, Gümüş Sussexde turuncu olmalıdır. Özetle gözler renkli koyu çeşitlerde kırmızı ama açık renkli olanlarda turuncudur.
İbik; orta büyüklükte eşit dilimli balta ibik ve başa dik oturmalı. Tüm çeşitlerinde ibik balta şeklinde koyu kırmızı olmalıdır. Ön tarafa bakan bir kat olması istenir.
Sakal ve kulak lobları: koyu kırmızı renkte orta boyda ve ince dokulu olmalıdır.
Geri; Geniş, düz ve kare şeklinde görünmelidir
Göğüs: Geniş, uzun ve düz, olmalı derin göğüs kemiği ile belirgin olarak göğsü ileride taşımalıdır.
Kuyruk: Orta büyüklükte olmalı ve 45 derece açıyla bedene bağlanmalıdır, Kuyruk kökü yeşil bir parlaklığa sahip masif siyah, kuyruk ve kuyruk örtüsü siyah renkte olmalıdır.
Uyluk; Yakın ve uyumlu ölçeklere sahip Bacaklar ile şişman, kısa, kuvvetli ve geniş olmalıdır.
Her ayakla dört parmak ve bunlar düz ve iyi açılmış olmalı. Et ve deri gibi, bacak ayak ve ayak parmak tırnakları beyaz olmalıdır.
Yumurta kabuk rengi: kremden soluk kahverengine kadar değişik tonlarda olabilir.
SUSSEX IRKININ ORTALAMA AĞIRLIĞI
Standart horoz - 4.10kg Bantam horoz – 1,360kg
Standart tavuk- 3.20kg Bantam tavuk – 1,135kg
Sussex varyeteleri:
Amerika’da Light (1929), Red (1914), Speckled (1914) varyeteleri standardize edilirken, İngiltere’de ve Avustralya Tavukçuluk Standartlarına göre Brown, Buff, Coronation, Light, Red, Speckled, Silver ve White varyeteleri standartlaştırılmıştır.
Renklerine göre yapılan bu sınıflandırmalarda, Brown: kahverengi, Red; saf kırmızı renktedir. Kahverengi ve kırmızı çeşitleri nadir olmakla birlikte, diğerleri daha yaygındır. Light; siyah kolombiyan desenli beyaz, Speckled; beyaz benekli maun kırmızı, White; saf beyaz, Silver; baş ve boyunda beyaz kırçıllı siyah, Buff; saf devetüyü rengi, Buff Columbian; siyah kolombiyan desenli devetüyü rengi Coronation lavanta renkli kolombiyan desenli beyaz, Buff Coronation; lavanta renkli kolombiyan desenli devetüyü rengi olmaktadır.
Birde Cuckoo; guguklu desenli varyetesi var olsa da şimdi bu çeşidin soyunun tükenmiş olduğu sanılmaktadır.