1. Ida Noddack
Bir Alman kimyager olan Ida Noddack, kimyasal element renyumu keşfetti ve ilk olarak nükleer fisyon fikrini önerdi. 1934’te İtalyan fizikçi Enrico Fermi, uranyumun nötronlarla bombardıman edilmesinden sonra uranyumdan (veya transuranyum elementlerinden) daha ağır atomik elementlerin üretilebileceğini iddia etti. Bununla birlikte, ferminin keşfiyle ilgili bir makalede Noddack, uranyum bombardımanının aslında daha küçük çekirdekler üretebileceğini belirtti. Önerisi nükleer fisyon kavramının ilk önerisiydi. Bununla birlikte, o zamanlar göz ardı edildi, çünkü nükleer fiziğin kabul görmüş görüşlerinden çok tersti ve geniş bir ayrılığa yol açt ayrıca net kimyasal kanıtlarla da desteklenmedi. 1938’de Alman kimyagerler Otto Hahn ve Fritz Strassmann, uranyumun gerçekten daha hafif elementlere ayrıldığını ve fizyonun mümkün olduğunu gösterdi. 1939’da Noddack nükleer fisyonu önceden keşfettiğini iddia etti.
2.) Emmy Noether
Alman matematikçi Emmy Noether, daha yüksek cebirdeki yenilikleriyle tanınıyordu ve bu da modern zamanların en yaratıcı soyut cebircisi olarak tanınmasını sağladı. Noether, 1907 yılında doktora tez çalışmasını cebirsel değişmezler üzerinde yoğunlaştırdı. 1915 yılında, Göttingen Üniversitesi’nde çalışırken matematiksel sezgisi, her ikisi de matematiğin temellerini derinden etkileyen ve onu Göttingen’de kalmaya çağıran David Hilbert ve Felix Klein tarafından anlaşıldı.
3.Mathilde Krim
Amerikan tıp araştırmacısı ve sağlık eğitimcisi Mathilde Krim, araştırma ve eğitim yoluyla AIDS ve HIV ile mücadelede kararlı çalışmasıyla biliniyordu. AIDS’le mücadeleye en uzun süredir devam eden katkıları arasında, AIDS Araştırma Vakfı (AmFAR) oluşturmak üzere benzer bir organizasyonla birleşen, 1983 yılında AIDS Tıp Vakfı’nın kurulması oldu. Krim, 2000 yılında Cumhurbaşkanlığı Özgürlük Madalyası’nı aldı.
4.Maria Telkes
Macar doğumlu bir Amerikalı fiziksel kimyager ve biyofizikçi olan Mária Telkes, güneş damıtıcısı ve evde kullanılmak üzere tasarlanan ilk güneş enerjili ısıtma sistemini icat etmesiyle biliniyordu. 1920’lerin ortalarında Amerika Birleşik Devletleri’ne göç ettikten sonra Cleveland Clinic Foundation’da biyofizik alanında araştırma yaptı ve daha sonra Westinghouse Electric’te araştırma mühendisi oldu. II. Dünya Savaşı sırasında, ABD Bilimsel Araştırma ve Geliştirme Bürosunda çalışırken, deniz suyunu buharlaştırıp içilebilir suya dönüştüren bir güneş enerjisi damıtıcı üretti. 1948’de, güneş enerjisinin toplanmasına dayanan dünyanın ilk ev ısıtma sistemi için tasarladığı tasarım, güneş kollektörlerini ve Glauber’in ısı depolaması için tuzlarını kullanan Dover, Massachusetts’te bir evin inşası ile kullanılmaya başlandı.
5.Cecilia Payne-Gaposchkin
İngiliz doğumlu Amerikalı gökbilimci Cecilia Payne-Gaposchkin, yıldızların ağırlıklı olarak hidrojen ve helyumdan oluştuğunu keşfetti ve yıldızların sıcaklıklarına göre sınıflandırılabileceğini belirledi.
Payne birçok farklı elementin spektral çizgilerini ve bir yıldızdaki bir iyondaki iyonlaşma durumlarını kesin olarak belirleyebilecek bir sıcaklıkta bir denklem keşfeden Hintli astrofizikçi Meghnad Saha’nın çalışmalarını kullandı. Spektral sekansın ölçülebilir yıldız sıcaklıklarına karşılık geldiğini, ayrıca yıldızların çoğunlukla hidrojen ve helyumdan oluştuğunu da belirledi. Ancak, bu düşüncesinden, yıldızların Dünya ile aynı bileşime sahip olacağını düşünen astronom Henry Norris Russell tarafından caydırıldı. (Russell, 1929’da Payne’in doğru olduğunu kabul etti.) Payne, ilk doktora derecesini aldı. Gökbilimci Otto Struve ve Velta Zeberg daha sonra tezini “hiç şüphesiz en parlak doktora tezi olarak andılar.
6.Elsie Widdowson
İngiliz beslenme uzmanı Elsie Widdowson, uzun zamandır araştırma ortağı Robert A. McCance ile işbirliği içinde, İngiliz hükümetinin II. Dünya Savaşı gıda rasyon programına rehberlik etti. Widdowson, lisans ve doktora derecelerini kimya alanında aldığı Londra’daki Imperial College’de okudu. 1930’larda McCance ile tanıştı, King’in Ev ve Sosyal Bilimler Koleji’nde diyetetik okudu. İkili, çok çeşitli gıdaların besin içeriğini araştırmış ve bulgularını 1940’da Gıdaların Kimyasal Bileşimi’nde yayınlamıştır. II. Dünya Savaşı’nın başlamasından sonra, Widdowson ve McCance, patates, ekmek ve lahanadan oluşan bir yemek düzeninin temel beslenme gereksinimlerini karşıladığı sonucuna varılan, beslenme yoksunluğunun etkileri üzerine bir dizi çalışmaya başladı. Daha sonra vitaminlerlr besinlerin zenginleştirilmesini savundular.
7.Sophia Louisa Jex-Blake
19. yüzyılın sonlarında, İngiliz doktor Sophia Louisa Jex-Blake, İngiltere’deki kadınların tıp diploması ve cerrahi uygulama için bir tıp derecesi ve lisansı almasına izin veren mevzuattan başarıyla geçti. Jex-Blake’in kendi çalışmaları kısmen, kadınların tıbbi dereceleri alma fırsatının reddedilmesi sonucu almaya zorlanan dolambaçlı rotanın bir yansımasıdır. İlk önce Londra’daki Queen’s College’da, daha sonra Boston ve New York’ta ve tıp fakültesinde derecesi reddedildiği Edinburgh Üniversitesi’nde okudu. Sonunda Bern Üniversitesi’nden tıp diploması aldı ve Kral ve Kraliçe Kraliçe Hekimler Koleji, Dublin tarafından pratik yapmak için lisans aldı.
8.Florence Rena Sabin
Florence Rena Sabin, lenfatik sistem araştırmasıyla bilinen ve Amerika Birleşik Devletleri’nin önde gelen kadın bilim insanlarından biri olarak kabul edilen Amerikalı bir anatomist ve araştırmacıydı. 1917’de John Hopkins Üniversitesi’nde ilk kadın profesör oldu ve 1925’te Rockefeller Tıbbi Araştırma Enstitüsü’ne (şimdi Rockefeller Üniversitesi) katıldı ve her iki durumda da bunları alan ilk kadın olan Ulusal Bilimler Akademisi’ne seçildi. Enfatik damarların belli bir cenin damarlarında ayrı bir hücre katmanından geliştiğini göstermesi, onun üst düzey bir araştırmacı olarak tanınmasına yol açtı.
9.Muriel Wheldale Onslow
İngiliz biyokimyacı Muriel Wheldale Onslow, modern genetiğin temeline katkıda bulunan ortak aslan ağacındaki (Antirrhinum majus) çiçek renginin kalıtımı üzerine yaptığı çalışmalarla biliniyordu . Cambridge Üniversitesi’ndeki Kadınlar için Balfour Biyolojik Laboratuvarı’nda, 1900 yılında Gregor Mendel tarafından yazılan bitki melezleri üzerine bir yazıyı yeniden keşfeden bir biyolog olan William Bateson ile çalıştı. Wheldale, farklı çiçek rengindeki çaprazlama bitkileriyle ilgili deneylerinden, özelliklerin belirli oranlarda yavrular tarafından miras alındığını, böylece Mendel kalıtım teorisini doğruladığını gösterdi. Simgesel yapı bulgularını 1907’de “Antirrhinum majus’taki Çiçek Renginin Mirası” başlıklı bir makalede bildirdi.” Wheldale ayrıca bitkilerde pigment moleküllerinin biyokimyası hakkında öngörülü bir araştırma yaptı.
10.Maud Leonora Menten
Kanadalı biyokimyacı ve organik kimyager Maud Leonora Menten, Alman doğumlu biyokimyacı Leonor Michaelis ile enzim kinetiği üzerinde çalışmalar yaptı ve Michaelis-Menten hipotezine yol açtı; bu, enzimler ve substratları arasındaki geri dönüşümlü reaksiyonların mekanizmasını ve hızını açıkladı.
Kaynakça:
https://www.britannica.com/list/10-women-scientists-who-should-be-famous-or-more-famous
Yazar: Merve Karaca