İflas Ertelemeye Alternatif Olarak Konkordato
Konkordato, mali açıdan zor durumda olan bir kurumla yapılan iflas anlaşması anlamına gelmektedir. İflas eden şirketin üzerinde bulunan batık borçların temizlenmesi için gerçekleştirilen Konkordato, birçok yöntemle uygulanabilmektedir.
Konkordato, batık şirketlerin alacaklılara borcunun ödenmesi için var olan bir sistemdir.
Konkordato müessesesi borçlarını ödemede zorlanan şirket ve kooperatiflerin, bir kısım borçlarından kurtularak borçlarını ödeyebilir duruma getirmeleri için uygulanan bir müessesedir. Bu uygulamada alacaklı ve borçluların konkordato müessesesi kapsamında borç ve alacakları yeniden yapılandırma işlemine tabi tutulmaktadır.
Konkordato müessesesi 2004 sayılı İ.İ.K.’nun 285-309. maddelerinde düzenlenmiştir.
Finansal yapısı önemli ölçüde bozulan iyi niyetli ve dürüst borçlu işletmeleri ve kooperatifleri korunmayı amaçlayan bir sistemdir. Burada, borçlunun talebinin bulunması gerekmektedir. Borçlunun talebi üzerine, konkordato müessesesi işlemeye başlar. Konkordato müessesesi 4 bölümden oluşur.
1- Adi Konkordato
2- İflastan Sonra Konkordato
3- Mal Varlığının Terki Suretiyle Konkordato
4- Sermaye Şirketleri ve Kooperatiflerin Uzlaşma Yoluyla Yeniden Yapılandırılması,
ADİ KONKORDATO NEDİR?
Konkordato hükümlerinden yararlanmak isteyen herhangi bir borçlu, icra mahkemesine gerekçeli bir dilekçe ve bir konkordato projesi verir ve bu projeye
ayrıntılı bir bilanço, gelir tablosu ekle ve defter tutmaya mecbur şahıslardan ise defterlerinin durumunu bildiren bir cetvel istenir. Bu cetvelde, özellikle Türk
Ticaret Kanununun 66ıncı maddesi hükmünce tutulması mecburi olan defterlerin hepsinin tutulmuş olup olmadıkları gösterilir.
İflas talebinde bulunabilecek her alacaklı, gerekçeli bir dilekçeyle, icra mahkemesinden borçlu hakkında konkordato işlemlerinin başlatılmasını isteyebilir.
Konkordato talebi üzerine icra mahkemesi, gerekli gördüğü takdirde, borçlunun malvarlığının muhafazası için 290’ıncı maddenin ikinci fıkrasındaki tedbirleri emreder.
Başvuru makamı borçlunun teklifini, konkordato süresi verilebilmesi için uygun şartlarının olup olmadığını araştırıp inceler. Borçlunun varlıklarının, borçların en az %50 sini karşılamaya yetip yetmeyeceği ve borçlunun teklifinin varlıkları ile uygun olup olmadığını tespit etmek için İcra Tetkik Merciinin bilirkişiye başvurması gereklidir. İcra Tetkik Mercii bilirkişinin yapacağı inceleme sonucunda; Konkordato süresi verilmesi için gereken şartları borçlunun taşımadığı sonucuna varırsa,konkordato başvurusu reddedilir.
KONKORDATO KOMİSERİ NEDİR?
Borçlunun gerekli şartları taşıdığı sonucuna varılırsa, borçluya konkordato süreci tayin edilir ve komiser atanır. Borçlu, bilançosunda yazılı mal ve kıymetleri, konkordato mühletinin verilmemesi halinde, bilançoyu icra mahkemesine sunduğu tarihten bir sene içinde takibe uğradığı taktirde 162’inci madde uyarınca göstermeye mecburdur. Konkordato mühleti kaldırılmış veya konkordato tasdik edilmemişse bunların kesinleşmesi tarihlerinden itibaren bir sene ve konkordato feshedilmişse feshin kesinleşmesinden altı ay müddetle borçlu için aynı mecburiyet vardır.
İFLASTAN SONRA KONKORDATO NEDİR?
İflasına hükmedilmiş olan bir borçlu konkordato teklifi ederse iflas idaresi mütalaasıyla beraber ikinci alacaklılar toplanmasında veya daha sonra müzakere edilmek üzere alacaklılara bu teklifi bildirir. Komisere ait vazifeler iflas idaresi tarafından yapılır. Paraya çevirme ticaret mahkemesi tasdik hakkında bir karar verinceye kadar ertelenir.
Konkordato üzerine verilen karar iflas idaresine bildirilir. Konkordatonun tasdiki halinde idare iflasa hükmeden mahkemeden iflasın kaldırılmasını ister.
MALVARLIĞININ TERKİ SURETİYLE KONKORDATO NEDİR?
Malvarlığının terki suretiyle konkordato ile alacaklılara, borçlunun malvarlığı üzerinde tasarruf etmek veya bu malların tamamını ya da bir kısmını üçüncü kişiye devretmek yetkisi verilir. Alacaklılar haklarını konkordato tasfiye memurları ve alacaklılar kurulu aracılığıyla kullanırlar. Konkordato tasfiye memurları ve alacaklılar kurulu konkordato talebi hakkında karar veren alacaklılar tarafından seçilir.
Konkordato tasfiye memuru icra mahkemesinin seçime ilişkin kararı onaylamasından sonra göreve başlar. Konkordato komiseri de tasfiye memuru olabilir.
SERMAYE ŞİRKETLERİ VE KOOPERATİFLERİN UZLAŞMA YOLUYLA YENİDEN YAPILANDIRILMASI NEDİR?
Muaccel para borçlarını ödeyemeyecek durumda olan veya mevcut ve alacakları borçlarını karşılamaya yetmeyen ya da bu hallerden birine düşme tehlikesiyle karşı karşıya kalması kuvvetle muhtemel olan bir sermaye şirketi veya kooperatif, önceden müzakere edilmiş ve projeden etkilenen alacaklılar
tarafından gerekli çoğunluk sağlanarak kabul edilmiş olan yeniden yapılandırma projesi ile birlikte, muamele merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine, uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma için başvurabilir.
309/m ilâ 309/ü maddelerinde geçen “projeden etkilenen alacaklılar” terimi, yeniden yapılandırma projesi ile alacakları, hakları veya menfaatleri yeniden yapılandırılacak alacaklıları ifade eder. “Gerekli çoğunluk” terimi, projeden etkilenip oylamaya katılan alacaklıların sayı itibarıyla en az yarısını aşan ve oy kullanan alacaklıların alacaklarının en az üçte ikisini oluşturan ve projenin kabulü için gerekli olan çoğunluğu ifade eder. Projenin birden fazla alacaklı sınıfı içermesi hâlinde, her alacaklı sınıfının kendi içinde projeyi gerekli çoğunluk ile kabul etmiş olması gerekir.
İFLAS ERTELEMEYE ALTERNATİF OLARAK KONKORDATO
Ülkemizde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında 31.07.2016 tarihinde yayımlanan 669 saylı Kanun Kararname’nin 4. maddesi ile sermaye şirketlerinin iflas erteleme talebinde bulunmasi ve mahkemelerce iflas ertelemeye karar verilmesi engellendi. Bu engellemeyle birlikte, uygulamada pek fazla uygulama alanı bulmayan ancak mali durumu bozulmuş borçluların başvurabilecekleri bir diğer imkan olan konkordato, yeniden uygulanmaya başladı.
Konkordato, İcra iflas Kanunu ( İİK ) m. 285-309 hükümlerinde düzenlenen ve mali durumu bozulmuş olan borçlular ile bu durumda olan bir borçlunun alacaklılarini korumayı amaçlayan bir uygulamadır. Konkordato ile borçlu, borçlarını konkordatoda kabul edilen şekilde ödemekle, borçlarının tamamından kurtulur. Bu haliyle konkordato, borçlu ile alacaklılar arasinda bir yeniden yapilandırma anlaşmasıdır.
Konkordato, konkordatoya taraf olmayan ve bunu kabul etmeyen alacaklilanı dahi bağlayan bir anlaşmadır. Bu nedenle, konkordatonun kabulü için, alacaklı kişiler ve alacak miktarları bakımından iki ayrı çoğunluğun bulunmasi gerekir. Bu kapsamda, konkordatonun uygulanabilmesi için, alacakllarin yarısı konkordatoyu kabul etmelidir; ancak bu kişilerin alacaklanı toplanı da, túm alacak tutarınin üçte ikisini aşmalidır.
Konkordato Çeşitleri
İİK’da düzenlenen resmi (adli) konkordato üç şekilde yapılabilir: adi konkordato, iflastan sonra (iflas içi) konkordato ve malvarliğinın terki suretiyle konkordato. Adi konkordato da, tenzilat konkordatosu veya vade konkordatosu şeklinde yapilabilir. Tenzilat konkordatosunda alacaklilar, alacaklarinin bir kismindan feragat ederler ve kabul ettikleri kismin ödenmesiyle borçlu, borcun tamamından kurtulur. Vade konkordatosunda ise, borçların ödenmesi belli bir süre ile ertelenebilir veya taksite bağlanabilir. Tenzilat konkordatosu ile vade konkordatosunun birlikte yapilması da mümkündür
Resmi konkordato dışında, borçlu ve alacakilar bir araya gelerek borçlarını yapladırabilr. Bu durumda devletin resmi kurumları taraflar arasindaki anlaşmaya müdahil olmazlar. Bu konkordatoya, hususi veya özel konkordato da denir ve borçlar hukuku hükümlerine tabidir.
Adi Konkordato
Bu konkordato iflasa tabi olan veya iflasa tabi olmayan borçlular için uygulama alanı bulur. Konkordato teklifi, borçludan veya alacaklidan gelebilir. Eger borçlu iflasa tabi bir borçlu ise, bu konkordato ile iflas etmekten kurtulabilir. Bu nedenle adi konkordato, iflas önleyici konkordato olarak da anılır.
Konkordatoya başvurmak isteyen borçlu veya iflas talebinde bulunabilecek her alacaklı, icra mahkemesine gerekçeli bir dilekçe ile konkordato teklifi verir. İcra mahkemesi, şartları varsa, borçluya en fazla üç aylık konkordato mühleti verir ve bir veya birkaç konkordato komiseri belirler. Atanan bu kormiserler, alacaklıları toplantıya çağırır ve alacaklilar bu toplantida, konkordatonun kabul veya reddine karar verirler. Alacaklılar konkordato teklfini kabul ederse, bu konkordato ticaret mahkemesinin onayına sunulur.
Konkordato şartlarını inceleyen ticaret mahkemesi, konkordatonun tasdikine veya reddine karar verir. Konkordatonun ticaret mahkemesi tarafindan tasdik edilmesi halinde borçlu, konkordato gereğince borçlarını öder ve borcun konkordato ile vazgeçilen kısmından kurtulur.
Konkordato mühleti verilmesi için aranan şartlar, konkordatonun başarı ihtimalinin mevcut olması ve projenin alacakliları zarara uğratma kastı taşımamasıdir. Konkordatonun tasdiki için gerekli şartlar; teklif edilen paranın borçlunun kaynakları ile orantılı olmasi, konkordatonun kaydedilmiş olan alacakliların yarisı ve alacaklarin üçte ikisini aşan çoğunlukla kabul edilmiş olmasi, teminat gösterilmesi, yargılama gider ve harçlarinin depo edilmesidir.
Borçlunun kötüniyetli hareketlerle konkordatonun tasdikini sağladıği, konkordatonun tasdikinden sonra anlaşılırsa, alacaklılar konkordatonun feshini isteyebilirler. Konkordatonun bir alacaklı için feshi ya da tamamen feshi mümkündür.
Konkordato, imtiyazsız alacaklilar için bağlayıcidir. Ancak, rehinli alacaklılar, bir malın aynindan doğan kamu alacakları ve konkordatoya yazılmiş diğer imtilyazli alacaklilar için konkordato bağlayicı değildir; yani bu alacaklilar alacaklarının tamamını tahsil etme hakkina sahiptir. Konkordatoyu kabul eden alacaklilar müşterek borçludan veya kefilden de alacağinı ancak konkordato şartlarina göre isteyebilir. Konkordato mühleti içinde, bazı istisnalar hariç, borçluya karşı takip yapılamaz ve önceden başlamiş takipler durur. Rehnin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan takipler ise devam eder, ancak muhafaza ve satuş işlermleri yapılamaz. Mühlet içinde ihtiyati haciz kararlari uygulanmaz, bir takip işlemi ile kesilebilen zamanaşimı ve hak düşürücü süreler işlemez. Konkordato aksine hüküm Içermedikçe mühlet, rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz
işlermesini durdurur. Konkordato mühleti içinde borçluya karşi dava açılabilmesi ve açılmiş davalara devam edilebilmesi mümkündür
Konkordato mühleti içinde, borçlunun mallan üzerindeki tasarruf yetkisini kullanmasi, konkordato komiserinin denetimi altındadır. Bazi işlemler için ise icra mahkemesinden izin alinması gerekir.
İflastan Sonra Konkordato (iflas içi Konkordato)
ifnastan sonra konkordato (iflas içi konkordato), halihazırda iflas etmiş borçlular için öngörülmüştür. Konkordato kabul ve tasdik edilirse, borçlu hakkındaki iflas bütün hüküm ve sonuçlarıyla kaldırılır. Müflis, iflas tasfiyesi sırasındaki konkordato teklifini iflas idaresine verir. İflas idaresi bu teklif, bu konudaki görüsü ile birlikte ikinci alacaklilar toplantisında veya daha sonra görüşülmek üzere alacaklilara bildirir. Burada konkordato mühleti yoktur, konkordato komiseri de tayin edilmez. Konkordatonun hükümleri, konkordatonun tasdiki kararınin kesinleşmesi ile değil, buna dayanarak iflasın kaldırılması ile yürürluge girer iflas konkordatosu, niteliğine uygun düştüğü ölçüde, adi konkordato hükümlerine tabidir.
Malvarliginin Terki Suretiyle Konkordato
Malvarliğının terki suretiyle konkordatoda borçlu, malvarliğ üzerindeki tasarruf etmek veya bu malların tamamını ya da bir kismını üçüncü kişiye devretmek yetkisini alacaklilara verir. Bu şekilde alacaklılar, borçlunun-kendilerine terk edilen malvarlığinı tasfiye ederek alacaklarını tahsil ederler. Tasfiye memurlarını alacaklilar seçebilir; ancak icra mahkemesi seçilen kişiyi onayladıktan sonra tasarruf yetkisi alacaklılara ve tasfiye memuruna geçer. Tasfiye memurları, borçlunun mallarinı iflas tasfiyesine benzer bir şekilde tasfiye eder ve elde edilen parayı alacaklara dağıtırlar. Adi konkordato hükümleri, işin niteliğine aykirı düşmedigi müddetçe, malvarliğinın terki suretiyle konkordatoda da uygulanır. Malvarliğinin terki suretiyle konkordato iflas tasfiyesi süresince malvarliğinin değerinden düşük fiyatlara satılması riskine karşı borçluyu; İflas sürecinin uzun sürmesi ve alacağını tahsil edememe riskine karşı da alacaklıyı koruyan bir tasfiye süreci olarak kullanılabilir.
Özetle ;
Konkordato, kanunda ayrıntılı olarak düzenlenmiş olmasına rağmen, son yıllarda iflas erteleme uygulamalarının gölgesinde kalmıştır. Ancak, iflas ertelemelerinin OHAL kapsamında yasaklanmış olması nedeniyle, konkordatonun önümüzdeki günlerde daha fazla kullanılacağı anlaşılmaktadır.
Makaleyi paylaşmak için aşağıdaki butonları kullanabilirsiniz.