Konu 11 Hadis 11: Yemin etmek hakkında
أَخْبَرَنَا الْحَاكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلَّى اللهُ عَلَيْهِ وسلَّمَ أَذْرَكَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّبِ وَ هُوَ يَسيرُ فَي رَكْبٍ وَ هُوَ يَحْلِفُ بِأَبيِهِ فَقَالَ رَسُولَ اللهِ صلَّى اللهُ عَلَيْهِ وسلَّمَ : إِنَّ اللهَ يَنْهَا كُمْ أَنْ تَحْلِفُوا بِآبَائِكُمْ فَمَنْ كَانَ حَالِفً فَلْيَحْلِفْ بِاللهِ أَوْ لِيَصْمُتْ
Bize El Hakem b. Mübarek haber verdi. Bize Malik b. Ens, Nafi’den, o da İbn Ömer’den rivayet ettiğine göre, Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem bir yolculukta Ömer’e yetişmişti. O bir süvari topluluğu içinde babası adına yemin ederek yol alıyordu. O zaman Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştu: “Şüphesiz Allah sizi babalarınız adına yemin etmekten yasaklıyor. Bu sebeple kim yemin edecekse Allah adına yemin etsin veya sussun!” Darimi, Adaklar ve Yeminler Kitabı: 6 – (2346); Buhârî, İmân: 4; Müslim, İmân: 3
Yemin, kuvvet demektir. Sözün, niyetin, işi yapmak veya yapmamak arzusunun kuvvetli olduğunu gösterir. En kuvvetli şekilde söz vermek olur. Bu söz de, ancak Allahü teâlâ için verilir. Diğer yeminler günahtır. Allah adına bir şeyin yapılıp yapılmayacağına dair verilen söze yemin denir.
Yemin, yalnız Allahü teâlânın isimlerini söylemekle olur. “Vallahi, billahi, tallahi” gibi. Adet olduğu için Mushaf hakkı için demek veya elini Mushafa koyarak bunun hakkı için demek yemin olur. Kur’an çarpsın demek, Allah şahidim olsun demek yemin olur. Kalben vallahi dense, yemin olmaz. Dil ile söylemek gerekir. “Babamın başı için, çocuğumun, annemin ölüsünü öpeyim” diye yemin etmek haramdır. Tevbe etmek gerekir. Allah’tan gayrısı için yemin edilmez. Bu yemin olmadığı için, bozulursa yemin kefareti gerekmez.
Haram için yemin edilmez ve kefarette gerekmez. Yalan yere yemin de büyük günahtır. Doğru olarak çok yemin etmek de uygun değildir. Allahü teâlânın ismine ve yemine kıymet vermemek olur. Şarkılarda, eğlencelerde yemin etmek de böyle günah olur. Ağzı boş yere yemin etmeye alıştırmamalıdır.
Yemin kefaretini Allah Teâlâ şöyle açıklamıştır: “Allah, boş bulunarak ettiğiniz yeminlerden sizi sorumlu tutmaz. Ama bile bile yaptığınız yeminlerden sizi sorumlu tutar. Bu durumda yeminin kefareti, ailenize yedirdiğinizin orta hâllisinden on yoksulu doyurmak yahut onları giydirmek ya da bir köle azat etmektir. Kim (bu imkânı) bulamazsa, onun kefareti üç gün oruç tutmaktır. İşte yemin ettiğiniz vakit yeminlerinizin kefareti budur. Yeminlerinizi tutun. Allah, size âyetlerini işte böyle açıklıyor ki şükredesiniz.” 5 / Maide, 89
Yeminini bozan kişi, kefaret olarak üç şey arasında tercih yapar:
1-Kişinin ailesine yedirdiğinden veya örfe uygun olarak orta halli yemek türleri ile on yoksulu doyurması. Bir yoksulu 10 gün doyurur veya 10 yoksulu 1 gün doyurur. Günde sabah ve akşam olmak üzere 2 öğün hesaplanır. Kefaret bir fıtra miktarı buğday, un olarak da verilebilir. Günlük hesap fıtra hesabı ile yapılır.
2-On yoksulu giydirmesi. Erkek için alt üst pantolon ve gömlek gibi bir takım elbise ve kadın için de örfe uygun uzun bir elbise ve baş örtüsü yeterli olur. Daha fazlası kişinin keremindendir.
3-Mümin bir köle azat etmesi. Günümüzde söz konusu değildir.
Bunları yapmaya gücü yetmeyen kimse ise üç gün ara vermeden oruç tutar.
Bir kimse yemin kelimelerini kullanırken cümlesinde inşaallah derse yemininde serbesttir. İster yeminini tutar, işterse tutmaz. Bu konuyla ilgili hadisler aşağıda arz edilmiştir:
İbn Ömer’den rivayete göre Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim bir şey için yemin eder, sonra da inşaallah derse o istisna yapmış demektir.” Darimi, Adaklar ve Yeminler Kitabı: 7 – (2347)
İbn Ömer’den rivayete göre Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Kim bir şey için yemin eder, sonra da inşaallah derse o serbesttir, dilerse yemin ettiği şeyi yapar, dilerse yapmaz.” Darimi, Adaklar ve Yeminler Kitabı: 7 – (2348)
Sağlıcakla kalın. Sevgi ışığınız, kalbiniz rehberiniz olsun.