Fosil dişler, modern timsahların uzak atalarında en az üç kez vejetaryen diyetin ortaya çıktığını gösteriyor.
Timsahları korkutucu avcılar olarak düşünüyoruz, ancak bu her zaman böyle değildi. Dinozorlar döneminde, birçok timsah benzeri sürüngen bitki yiyiciydi. Bu strateji, en az üç ayrı zamanda gelişmişti ve hem yaygın hem de başarılı görünüyor.
Modern timsahlar, 200 milyon yıldan daha uzun bir süre önce dinozorların ilk günlerinden beri var olan, crocodyliform (timsah biçimli) olarak adlandırılan daha büyük bir gruba aittir. Birçok soyu tükenmiş crocodyliform, fosillerden biliniyor.
Utah Tabiat Tarihi Müzesi’nden Keegan Melstrom, “İnsanlar daha önce sadece dişlerine bakarak bu hayvanların bazılarının otçul olduğunu varsaymıştı.” diyor.
Ancak bunlar yalnızca bilgiye dayalı tahminlerdi, çünkü eski crocodyliform’lara ait dişler hiçbir modern hayvanınkilerle eşleşmiyor.
Karmaşık dişler
Meslektaşı Randall Irmis ile birlikte Melstrom, dişlerin şekillerinin ne kadar karmaşık olduğunu ölçerek sistematik bir incelem yaptı.
Otçul dişler etobur dişlerden daha karmaşıktır, bu yüzden Melstrom, ne yediklerini bulmak için 16 nesli tükenmiş crocodyliform’un dişlerini inceledi.
Bunlardan sekiz tanesi otçul çıktı. Bir örnek, bir memelininkiler gibi düzgün bir şekilde yarıklı arka dişleri olan Pakasuchus’tu. Bu tür, muhtemelen bir bütün olarak yutmak yerine yemeğini çiğniyordu. Diğerlerinden en az biri ise karma “hepçil” diyeti vardı. Yani hem et, hem bitki yiyordu.
Melstrom, otçul timsahın soy ağacına yerleştirildiği zaman, otçulluğun birkaç dalda ortaya çıktığını buldu.
“Herbivor diyet, üç ila altı kez arasında bir sayıda evrimleşti. Nadir bir sıradışılıktan uzak ve gerçekten başarılı bir diyet stratejisiydi.”
Buna karşılık, dinozor döneminin sonundan bu yana bilinen tüm crocodyliform’lar etobur olmuştu. Son zamanlarda yapılan çalışmalar, modern crocodyliform’ların zaman zaman meyve ve diğer bitki maddelerini yediğini, ancak etin ana besin olduğunu gösteriyor.
“Grubun neden otçuluğu terk ettiği belli değil. Son 66 milyon yılda birçok şey değişti.”
Etçil hayvanlar bazen bitki yemeye de evriliyorlar. Dev pandalar bunun en ünlü örneği, ancak bunlar arasında vejetaryen örümcek de var.
New Scientist. 27 Haziran 2019.
Makale: Keegan M. Melstrom, Randall B. Irmis. 2019. Repeated Evolution of Herbivorous Crocodyliforms during the Age of Dinosaurs. Current Biology.