Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, El Cezire'ye açıklamalarda bulundu.
İlham Aliyev, El Cezire'ye verdiği röportaj şu şekilde:
Gazeteci: Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, El Cezire'ye röportaj verdiğiniz için teşekkür ederiz.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev: Sizi gördüğüme çok sevindim.
- Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki mevcut çatışma 20 yılı aşkın süredir devam ediyor. Bazı ilerlemeler ve aksaklıklar oldu, ancak şimdiye kadar barış sağlanamadı. Bu çatışma neden bu kadar uzun sürüyor?
- Bunun ana sebebi Ermenistan'ın barış istememesidir. Topraklarımızı sonsuza kadar işgal altında tutmak istiyorlar. Statükoyu değiştirmek istemiyorlar, bu yüzden çatışma bu kadar uzun sürdü. Ermenistan irade göstermiş ve büyük uluslararası kuruluşların kararlarına uygun hareket etmiş olsaydı, çatışma yıllar önce çözülürdü. Çünkü 1993 yılında Ermenistan topraklarımızın bir bölümünü işgal ettiğinde, BM Güvenlik Konseyi, askerlerin topraklarımızdan derhal, tam ve koşulsuz geri çekilmesine ilişkin dört karar kabul etti. Ancak bu kararlar kağıt üzerinde kalır. Minsk Grubu 28 yıldır bir çözüme aracılık etmek için çalışıyor, ancak sonuç alamadı. Dediğim gibi asıl sebep Ermenistan'ın konumu. ikinci neden, arabulucuların BM Güvenlik Konseyi kararlarını uygulamaya başlaması için baskı ve baskı eksikliğidir. Pek çok durumda bu konuyu gündeme getirdim ve Ermenistan'ı kararlara uymaya zorlamak ve topraklarımızın tahliyesine başlamak için uluslararası yaptırımlar uygulanması gerektiğini söyledim. Ancak, itirazlarıma gerektiği gibi cevap verilmedi ve şu anda olan şey Ermenistan'ın yıkıcı politikasının bir sonucudur. Ermenistan'ı kararlara uymaya zorlamak ve topraklarımızı boşaltmaya başlamak için uluslararası yaptırımlar uygulanmalıdır. Ancak, itirazlarıma gerektiği gibi cevap verilmedi ve şu anda olan şey Ermenistan'ın yıkıcı politikasının bir sonucudur. Ermenistan'ı kararlara uymaya zorlamak ve topraklarımızı boşaltmaya başlamak için uluslararası yaptırımlar uygulanmalıdır. Ancak, itirazlarıma gerektiği gibi cevap verilmedi ve şu anda olan şey Ermenistan'ın yıkıcı politikasının bir sonucudur.
- Yani Azerbaycan'ın uluslararası alanda hukuki sorunlar nedeniyle hak ettiği desteği uluslararası düzeyde almadığını mı söylüyorsunuz?
- Uluslararası hukuk ve uluslararası kuruluşların kararları ve kararları açısından çok geniş bir desteğe sahibiz. Dediğim gibi, en yüksek uluslararası organ olan BM Güvenlik Konseyi, Ermeni birliklerinin geri çekilmesi yönünde kararlar aldı. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu da aynısını yaptı. İslam İşbirliği Teşkilatı, Bağlantısızlar Hareketi, Avrupa Parlamentosu ve diğerleri gibi diğer uluslararası kuruluşlar da aynısını yaptı, ancak bu yeterli değil. Bu nedenle, çatışmayı çözmek için yasal bir çerçeveye sahibiz, ancak saldırgan üzerinde yeterince pratik baskı yok. Böylece, uluslararası hukuk ile gerçekte olanlar arasında bir çelişki görüyoruz. Ermenistan'ın uluslararası hukuk ve normları açıkça göz ardı etmesi, uluslararası hukukun işlemediğinin veya seçici olarak işlemediğinin iyi bir göstergesidir. Bildiğiniz gibi bazı durumlarda Güvenlik Konseyi kararları birkaç gün, belki birkaç saat içinde uygulanmaktadır. Ama bizim için kararlar yıllardır kağıt üzerinde. Bu nedenle, saldırgan üzerinde pratik bir baskı olmaması, çatışmanın bu kadar uzun sürmesinin nedenlerinden biridir.
- Ermenistan'ı bu savaşı, bu çatışmayı başlatmakla suçluyorsunuz. Pek çok kişi, mevcut toprakları ve 2018 Kadife Devrimi'ndeki zaferi göz önüne alındığında, Ermenistan'ın çatışmayı riske atmayacağını iddia edebilir. Buna ne dersin?
-Bu tür analizlerin sebebini bilmiyorum. Ama burada gördüğümüz şey, yerde neler olduğunu görüyoruz. Ermenistan'ın "ihtilal" den sonra son iki yılda yaptıklarına ve söylediklerine bakarsak, her zaman bizi tahrik ettiklerini ve yeni bir savaş başlatmayı amaçladıklarını ve bunun nedeninin görüşmeleri tamamen bozmak olduğunu görebiliriz. Azerbaycan'a karşı birçok askeri provokasyon yaptılar. 12 Temmuz'da Azerbaycan-Ermenistan sınırındaki çatışma bölgesinden uzak Tovuz bölgesinde köylerimize ve askeri mevzilerimize saldırdılar. Bunu neden yaptıklarını anlamak çok zordu. Bize ağır toplarla saldırdılar. Askerler arasında ilk zayiat Azerbaycan tarafı tarafından verildi. Askerlerimizden dördü ve 76 yaşında bir köylü hemen öldürüldü. Böylece, cevap vermek zorundaydık. Cevap verdikten sonra ağır bir yenilgiye uğradılar, geri çekildiler ve ateşkes için yalvarmaya başladılar. Sonra Ermenistan topraklarında askeri hedefimiz olmadığını söyledim. Onları yerine koyduğumuzda çatışmalar durdu ve istediklerini yapamayacaklarını anladık. Çatışmalar sadece dört gün sürdü. Daha sonra 23 Ağustos'ta Ermenistan ordusu tarafından bölgemize girmek ve terör eylemleri düzenlemek üzere gönderilen bir sabotaj grubu dağıtıldı ve bu sabotaj grubunun lideri tutuklandı. Şu anda soruşturma altında. Sivil ve askerlerimize karşı terör eylemleri yapmak üzere gönderildiğine dair ifade verdi. Biz yapmadık, onlar yaptı. O halde 27 Eylül'de olanlar bu politikanın mantıklı bir devamıdır. Ayrıca açıklamalarına bakarsak bizi kışkırttıkları açıktır. Bir yıl önce Ermenistan Başbakanı "Karabağ Ermenistan'dır" açıklamasını yaptı ve bu açıklama görüşmeleri tamamen anlamsız kılıyor. Çünkü masadaki ana konulardan biri işgal altındaki toprakların Azerbaycan'a geri dönüşü. "Karabağ Ermenistan'dır" diyorsa ve onun anlayışına göre Karabağ sadece eski Dağlık Karabağ Özerk Bölgesi değil, aynı zamanda işgal altındaki tüm topraklardır. Bu, bu bölgeleri iade etmek istemedikleri anlamına gelir, bu da müzakerelerin sona ermesi anlamına gelir. Çünkü masadaki ana konulardan biri işgal altındaki toprakların Azerbaycan'a geri dönüşü. "Karabağ Ermenistan'dır" diyorsa ve onun anlayışına göre Karabağ sadece eski Dağlık Karabağ Özerk Bölgesi değil, aynı zamanda işgal altındaki tüm topraklardır. Bu, bu bölgeleri iade etmek istemedikleri anlamına gelir, bu da müzakerelerin sona ermesi anlamına gelir. Çünkü masadaki ana konulardan biri işgal altındaki toprakların Azerbaycan'a geri dönüşü. "Karabağ Ermenistan'dır" diyorsa ve onun anlayışına göre Karabağ sadece eski Dağlık Karabağ Özerk Bölgesi değil, aynı zamanda işgal altındaki tüm topraklardır. Bu, bu bölgeleri iade etmek istemedikleri anlamına gelir, bu da müzakerelerin sona ermesi anlamına gelir.
- Ermenistan neden risk alıp provokasyona başvurdu?
- Öncelikle müzakere sürecini tamamen ortadan kaldırmak istediklerini düşünüyorum. Sonra da yaptıkları gibi bunun için bizi suçladılar ve "Bak, Azerbaycan ile pazarlık yapmak imkansız" demek istediler. Bence nedenlerinden biri iç zorlukları olabilir. Çünkü artık Ermenistan'da neler olduğunu biliyoruz. Çok ciddi bir siyasi kriz yaşıyorlar. Ana muhalefet partisi lideri saldırıdan iki gün önce tutuklandı. İki eski cumhurbaşkanı hakkında ceza soruşturması sürüyor. Aslında Ermenistan'da diktatörlük rejimi kuruldu. Devrimden sonra Başbakan'ın verdiği tüm sözler kağıt üzerinde. Hiçbir şey yapılmadı. Kişi başına düşen pandemi durumu, dünyadaki en kötülerden biri. Bu yüzden dikkatinin dağılması gerekiyordu ve bunu yapabiliyordu. Şimdi ne yapmaya çalışıyor? İddiaya göre, Azerbaycan'ın saldırganlığı karşısında toplumu birleştirmek ve kişisel gücünü güçlendirmek istiyor. Bu yüzden, onlara göre her şey çok mantıklı, ama büyük bir hata yaptılar. Ayrıca saldırıdan birkaç gün önce BM Genel Kurulu'na hitaben bir konuşma yaptım ve savaşa hazırlandıklarını ve durdurulması gerektiğini söyledim. Bu da oldu.
- Daha önce Ermeni ordusunun kayıtsız şartsız işgal edilen topraklardan çekilmesi gerektiğini söylemiştiniz, şimdi bölgedeki hedefleriniz nelerdir?
-Biz Kimiz?
- Evet, Azerbaycan olarak.
- Konumumuz değişmedi. Benim istediğim tamamen uluslararası hukuka uygun, çünkü tüm dünya Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünü tanıyor ve dünyadaki hiçbir ülke "Dağlık Karabağ Cumhuriyeti" ni tanımıyor. Demek istediğim neredeyse BM Güvenlik Konseyi kararlarının metni. Bizim bölgeleri terk etmeleri gerekiyor ve ancak o zaman savaş duracak ve çatışma sona erecek. Belki bir süre sonra Ermenistan ve Azerbaycan halkları barış içinde bir arada yaşayabilecek. Bu bizim konumumuz ve değişmeyecek. Tarihsel gerçeğe, uluslararası hukuka ve bence bölgemizdeki mevcut siyasi ve jeopolitik gerçeklere dayanıyor. Ermeni hükümetinin küresel arenadaki "önemini" vurguladığını düşünüyorum. kendilerine verilebilecek olası uluslararası desteği abarttılar ve bizi kışkırtarak ve saldırarak büyük hatalar yaptılar. Ve şimdi ciddi bir yenilgi yaşıyorlar.
- Ermenistan Başbakanı Nikol Pashinyan ile müzakere masasına gitmeyi kabul eder misiniz?
- Aslında görüşmeler durdu. Çünkü "Karabağ Ermenistan'dır" açıklamasından sonra müzakere fırsatı olmadığını söyledim. Ancak Minsk Grubu eşbaşkanları, belki de duygu ve sözlerini tam olarak kontrol edemediği için Ermeni hükümetinin yeni olduğunu söyleyerek daha fazla anlayış göstermemi istedi. Ben de deneyelim dedim. Barışa giden bir yol bulmak istiyoruz, bu yüzden yıllardır bekliyorduk ve bu dikkat dağıtıcı yaklaşım olmadan müzakereler muhtemelen devam ederdi. Bu açıklamanın ardından Ermenistan Başbakanı ile görüştüm. Ancak görüşmeler tamamen anlamsız ve resmiydi. Bana bölgeleri geri vermeyeceklerini söyledi. Eğer yapmak istemiyorlarsa, Minsk Grubu'nun geliştirdiği ilkelere yıllardır karşı çıkıyorlarsa ve görüşmeleri bozuyorlarsa ne diyebiliriz? Müzakereler tek taraflı yapılamaz. Bir ortağımız olmalı. Ancak Ermenistan karşısında görüşmelerde henüz ortağımız yok.
- Ermenistan'ın işgal altındaki topraklardan çekilmesinin Azerbaycan'ın müzakere masasına dönmesi için bir ön şart olduğunu söyleyebilir miyiz?
- Aslında Ermenistan Başbakanı bize karşı ön şartlar koydu. Bu arada, bunun başka bir provokasyon olduğunu düşünüyorum. Birkaç ay önce Azerbaycan için yedi ön koşul koydu. Aslında gündemini bize ve Minsk Grubu'na dikte etmek istiyordu. Bu ön koşullardan biri, Azerbaycan'ın "Dağlık Karabağ hükümeti" ile müzakere etmesi idi. Bu sadece bizim tarafımızdan değil, Minsk Grubu tarafından da reddedildi. Çünkü yirmi yılı aşkın süredir hazırlanan müzakerelerin formatını tamamen değiştiriyor. Ermenistan ile Azerbaycan arasında müzakereler sürüyor. Böylelikle bize karşı ön şartlar koyuyor ve biz onları reddediyoruz. Bunu, görüşmelerin durmasını ve statükonun değişmeden kalmasını istediği için yaptı. Bize gelince, biz her zaman müzakereye hazırız. Müzakerelerden asla vazgeçmedik. Geçmiş yıllarda müzakere sürecinde zor günler yaşadık. Her şey yolunda gitmedi. Ancak Ermenistan'ın önceki liderleriyle bir süreç yaşadık ve adım adım bir yaklaşım geliştirdik. Aksi takdirde bu sürece bu kadar uzun yıllar katılamazdık. Bu gereksiz bir zaman değil. Bence büyük ilerleme kaydettik. 2003 yılından beri bu sürece dahil oldum. Ermenistan'ın iki eski cumhurbaşkanıyla çalıştım. İlerledik, kolay olmadı. Pek çok farklı fikrimiz vardı ama adım adım ilerliyorduk ve şu anda sahip olduklarımız üzerinde çalışıyorduk. Paşinyan iktidara geldiğinde, sadece seleflerini yok etmekle kalmadı, ondan önce Ermenistan yokmuş gibiydi ve şimdi yeni bir Ermenistan'ın yaratıcısı olarak hareket etmek istiyordu. Geliştirilen tüm ilkeleri yok etti. Bu nedenle, tüm sorumluluk ona ve hükümetine aittir.
Bu arada, Ermenistan'daki rasyonel insanlar bunu anlıyor. Ermeni halkını uyarıyorlar ve bu kişinin ülkelerini felakete sürüklediğine dair açıklamalar yapıyorlar. Müzakerelerde böyle davranılmıyor, Azerbaycan'ı kışkırtmanın yolu bu değil.
Bir başka provokasyon, Azerbaycan'ın Şuşa kentinde sözde "Dağlık Karabağ lideri" nin sözde "küfür" töreninin düzenlenmesi oldu. Başka hiçbir sözde "Dağlık Karabağ lideri" bunu yapmadı. Neden bunu yaptı? Azerilerin duygularına hakaret etmek. Sonra sözde "Dağlık Karabağ Parlamentosu" nu Hankendi'den Şuşa'ya taşımaya karar verdiler. Neden? Azerilere bir hakaret daha. Lübnanlı Ermenileri işgal altındaki topraklara açıkça yerleştiriyorlar ve bunu televizyonda gösteriyorlar. Bu, Cenevre Sözleşmesi'nin büyük bir ihlalidir ve amaç, bize olan nefretlerini göstermekti. Yaptığı her şey müzakere sürecini yok etmeyi amaçlıyordu. Ama şimdi müzakereler için yalvarıyorlar, Paşinyan defalarca dünya liderlerini arayıp Azerbaycan'dan şikayet ettiğinde, bu liderlerin ona müzakere sürecini ihlal ettiğinizi, Azerbaycan'ı kışkırttığınızı, Azerbaycanlıların duygularını aşağıladığınızı söylemesi gerektiğini düşünüyorum. Bu nedenle, bundan sorumlu olmalısınız. Birkaç gün önce Ermeni halkına seslendiğim Ermeni halkı bundan sorumlu tutulmalıdır. Ermeni halkıyla bir sorunumuz yok. Onlar bizim vatandaşlarımızdır. Azerbaycan'da binlerce Ermeni yaşıyor ve Dağlık Karabağ'da yaşayanları vatandaşımız olarak görüyoruz. Onları birçok başka milliyetten ve etnik azınlığın temsilcileri olarak Azerbaycan'da bizimle yaşamaya davet ediyoruz. Bu nedenle Ermenistan bu kışkırtıcı açıklamalardan kaçınmalıdır.
- Peki bu siyasi çıkmazda Rusya'nın arabuluculuğu Azerbaycan için kabul edilebilir mi?
-Rusya, Amerika Birleşik Devletleri ve Fransa ile birlikte arabulucu ülkelerden biridir. Bu sürece dahil olduğum 17 yıl boyunca her üç ülke de sürece eşit olarak katıldı. Süreçte oldukça yüksek düzeyde bir koordinasyon var. Elbette Rusya'nın özel bir konumu var çünkü bölgede Azerbaycan'ın komşusu olduğu için Ermenistan ile devlet sınırı yok. Bununla birlikte Rusya, Azerbaycan ve Ermenistan ile iyi ilişkilere ve tarihi ilişkilere sahip bir ülkedir. Bu nedenle, elbette, nesnel nedenlerle bölgeden uzak olan ve belki de son on yılda burada ne olduğunu tam olarak bilmeyenlere kıyasla rolleri ve arabuluculuk yetenekleri çok yüksektir.
Bu nedenle, tarafsızlığı sürdürmesi halinde üç ülkenin birlikte çalışmaya devam etmesi gerektiğini düşünüyoruz. Bu önemli. Son günlerde, tarafsızlık pozisyonunda belirli bir değişiklik gösteren, ters etki yapan bazı ifadeler gördüğümüzden endişe duyuyoruz. Her ülkenin kendi konumu olabilir ve bu normaldir. Ancak bu kadar hassas bir konuda arabulucuysanız bu pozisyonu almalısınız. Ulusal konumunuzdan konuşmak istiyorsanız, Minsk Grubu eşbaşkanlığından ayrılmalı, ne istediğinizi söylemeli, kimi istersen suçlamalısın, olanlar hakkında asılsız bilgi vermelisin ve elbette kimse itiraz etmeyecek. Ama arabulucuysanız tarafsız olmalısınız, arabulucu olmalısınız. Aksi takdirde arabuluculuk tarafımızdan kabul edilmeyecektir.
Uluslararası toplum ateşkes çağrısı yapıyor. Ancak, hem Azerbaycan hem de Ermenistan'ın son açıklamalarına bakıldığında, uluslararası toplumun ateşkes çağrılarını görmezden mi geliyorsunuz?
- Hayır, görmezden gelmiyoruz. Ancak tek taraflı ateşkes sağlanamaz. Bugünlerde beni arayan liderlere Azerbaycan tarafının olmadığı mesajını iletmeye çalışıyorum. Kendimizi savunmak zorundaydık. Bu sefer yaptığımız gibi cevap vermezsek, bugün sivillerimiz arasında yüzlerce kayıp olacaktı. Hâlâ çok fazla kaybımız var. Bu sabah siviller arasında 2'si çocuk 19 yaralı olduğu bilgisini aldım. Sivillerimiz arasında 54 yaralı var. Ermeni topçu saldırısı sonucunda 300'den fazla ev hasar gördü veya tamamen yıkıldı. Köylerimize ve halkımıza saldırıyorlar, ellerinden geldiğince çok Azeriyi öldürmek istiyorlar. Dün, Ermenistan topraklarından uzun menzilli füzeler kullanmaya başladılar. Bunu yaparken de bu silahları Azerbaycan için meşru bir hedef haline getiriyorlar ve biz bu hedefleri yok etmeliyiz. Sonra bizi Ermenistan topraklarına saldırmakla suçlayacaklar. Onu istiyorlar. Üçüncü tarafları çatışmaya dahil etmek istiyorlar, böylece bu taraflar onları koruyabilir ve onlara 30 yıl daha yasadışı işgal sağlayabilirler. Ateşkes - peki, hangi şartlarda? Koşullar, bölgeleri terk edecek şekilde olmalıdır. İki gün önce ayrılmaya başlasınlar dedim, çekilme programı yapalım, arabulucuların onayladığı ciddi yükümlülükleri üstlensinler, ateşkese uysunlar, tabii biz de aynısını yapacağız. Bu askeri çatışmaya neden ihtiyacımız var? Topraklarımızın barışçıl dönüşüne ihtiyacımız var. 28 yıldır barışçıl bir çözüme olan bağlılığımızı gösterdik. 28 yıllık bir çatışma oldu ve en büyüğü şimdi. Bir diğeri 4 yıl önceydi. Yani, bizim tutumumuz bu ve Ermenistan'ın siyasi ve askeri provokasyonları hakkında söylediklerime bakılırsa, bunun tamamen makul olduğunu düşünüyorum.
- Son çatışmaya bakıldığında, Azerbaycan Ordusu cephede bir miktar ilerleme kaydetti ve özellikle Füzuli civarında bazı köyleri geri aldı. Bu, Azerbaycan'ın geri döndüğü topraklardan çekilmeyeceği anlamına mı geliyor?
- Hayır tabii değil! Çünkü bu bölgeler bize ait. Bu alanlar kadim topraklarımızdır. Bu alanlar yüzyıllardır halkımız tarafından iskan edilmiş ve Ermeniler tarafından işgal edilmiş ve tahrip edilmiştir. İnternette işgal altındaki toprakların güneydoğusundaki Füzuli, Ağdam ve Azerbaycan'ın diğer şehir ve köylerinde yaşananlara dair resimler var. Laçin ve Kelbecer ilçelerinde de birkaç yasadışı yerleşim yerinin bulunduğu, ancak bu bölgedeki kadar şiddetli olmayan yıkım var. Bu bizim toprağımız. Geri aldık, zorla geri aldık, kayıplarla geri aldık, ondan asla geri alamayacağız. Orada yaşayacağız. Bugün bu topraklardan zorla tahliye edilen halkımız neredeyse 30 yıldır tek bir hayalle, tek bir hedefle, geri dönmekle yaşıyor. Yine Ermeni saldırganlığının bir sonucu olarak, topraklarımızın bir kısmını Nisan 2016'da nasıl kurtardığımıza dair net bir örnek verebilirim. Köylerimizden biri Ermeniler tarafından tahrip edildi ve Azerbaycanlılar Ermenilerin mevzileri dağlarda olduğu için dönemediler. Mülteciler için yeni bir köy inşa ettik, hatta araziyi hiç görmeyenler ve ondan sonra doğanlar bile, hepsi Jojug Marjanli'ye döndü. Jojug Marjanli'nin haysiyetimizin bir sembolü, irademizin sembolü ve Jojug Marjanli'nin dönüşümüzün sembolü olduğunu söyledim. Dönüşümüzün şimdi başladığını söyledim. O bölgelerden tahliye edilenlerin geri döneceğinden eminim. Geri dönüş yok, çünkü her şey mahvoldu. Herşey. Tek bir bina kalmadı. Her şey parçalandı. Elbette şehirleri ve köyleri yeniden inşa etmeye yardım edeceğiz. önceki isimlerini geri vereceğiz. Çünkü Ermeniler bize karşı kültürel bir soykırım yaptı. İşgal altındaki topraklardaki tüm camileri yıktılar. Camilerde domuz ve inek bulundurarak tüm Müslümanlara hakaret ediyorlar. Şehirlerimizin ve köylerimizin isimlerini değiştirdiler. Tüm isimler iade edilecektir. Topraklarımıza döneceğiz. Bu bizim yasal hakkımızdır. Bu bizim için tarihi bir görev ve bunu başaracağımıza eminim.
- Kafkasya sadece coğrafi açıdan değil, kültür, etnisite ve sosyal yapı açısından da oldukça karmaşık bir bölgedir. Ulusların kendi kaderini tayin hakkına inanıyor musunuz?
- Biliyorsunuz, bu Ermeni propagandasının uluslararası kamuoyunu şaşırtmak için sıklıkla kullandığı bir noktadır ve esas olarak uluslararası hukukta uzman olmayan sıradan insanlardan oluşur. Ancak, toprak bütünlüğü ilkesinin geçerli olduğu Helsinki Nihai Senedinde yansıtılan uluslararası hukukun temel ilkelerinin çok net bir açıklaması vardır. Kendi kaderini tayin, uluslararası hukukun önemli ilkelerinden biridir. Ancak geriye dönüp bakarsak, BM Şartı olan Helsinki Nihai Senedi'ne bakarsak, kendi kaderini tayin hakkının ülkelerin toprak bütünlüğüne zarar vermemesi gerektiğini görebiliriz. Bir diğer önemli nokta ise, ülkenin toprak bütünlüğünün nüfusun rızası olmadan zorla değiştirilemeyeceğidir. Bu nedenle, Dağlık Karabağ örneğinde, elbette, kendi kaderini tayin Ermenilerin istediği şekilde işlemiyor. Diğer bir argüman da Ermeni halkının kaderini çoktan belirlemiş olmasıdır. Bağımsız bir Ermeni devletleri var. Bugün Ermeniler her yerde yaşıyor. Fransa'da yaşıyorlar, Amerika'da yaşıyorlar, Rusya'da yaşıyorlar, Orta Doğu'da yaşıyorlar. Kaderlerini o ülkelerde aramalarına izin verin. Ermeniler kendilerine ait olmayan topraklar isteseler ve sadece o toprakları çoğunluk olduğu için isteseler, bu ülkelerin liderlerinin tepkisi ne olurdu? Bu, uzun yıllardır kullandıkları bir taktiktir - gelmek, destek istemek, arazi istemek ve ardından sözde kadim tarihi hakkında sahte haberler hazırlayarak ve o araziyi kendileri için talep ederek bölgenin tarihi kimliğini değiştirmeye başlamak. Dağlık Karabağ'da kendi kaderini belirlemek isteyen ülkeler topraklarının bir kısmını Dağlık Karabağlı Ermenilere versin, kabul etsin ve orada kendi kaderini belirleme hakkı versin. Sonra nasıl tepki vereceklerini göreceğim.
- Şu anki durum nedir? Ruslar, İranlılar, Türkler, Fransızlar ve Amerikalılar çatışma konusundaki endişelerini dile getirdiler. Bu çatışma hiç bölgesel olabilir mi?
- Ben öyle düşünmüyorum. Bence bunun için bir neden yok ve bu çatışmanın bölgesel bir çatışmaya dönüşmesine kesinlikle karşıyız. Ermenistan'ın yapmak istediği tam olarak budur. Bu nedenle Azerbaycan'a bazı dış destekler hakkında yalan haberler uyduruyorlar. Fakat aynı zamanda kendileri de dışarıdan destek istiyorlar. Bu nedenle, savaş alanında çok ciddi bir yenilgiyle karşı karşıya kaldıkları bir zamanda, ana hedeflerinin bu çatışmayı bölgesel bir çatışmaya dönüştürmek olduğunu hissediyorum. Ama eminim ki bahsettiğiniz ülkeler bunun olmasına asla izin vermeyecek. Çünkü bölgemizde güvenlik, bölgedeki tüm ülkelerin çıkarlarına hizmet ediyor ve bahsettiğiniz ülkeler arasında Türkiye, Rusya ve İran var. Diğer ülkelerin bu bölgeyle hiçbir ilgisi yok. Bölge ülkeleri değiller. 1992'de olduğu için müzakereler için şartlar yaratma yetkileri var. Biz şahsen Minsk Grubu'nun oluşumundan sorumlu değiliz. Elbette, bugün barış için koşullar yaratabilecek herhangi bir temas grubunun oluşumuna karar verseydik, elbette, kompozisyon tamamen farklı olurdu. Belirtmek istemiyorum ama bazı ülkelerin önyargılarından dolayı o grupta yer olmazdı. Bu nedenle elimizden gelenin en iyisini yapmalı ve Ermenistan'ı işgali durdurması için uyarmalıyız, özellikle bölge ülkelerinin çatışmadan uzak durması ve çatışmaya karışmaması için. İşgali durdurursan faydalanırsın. O zaman Ermeni yönetiminin bu saldırganlık nedeniyle Ermenistan'ı yıllarca mahrum bıraktığı ekonomik, yatırımı göreceksiniz. enerji ve ulaştırma alanlarındaki bölgesel projelere entegre olacaksınız. Bu nedenle, bu çatışmayı bir an önce bitirmek ve bir an önce bir çözüm bulmak için elimizden gelenin en iyisini yapmalıyız. "Kes şunu, çalışacağız, pazarlık yapacağız, yardım edeceğiz" gibi ifadeleri dinleyecek durumda değiliz. Bunu birçok kez duyduk. 30 yıl daha bekleyecek vaktimiz yok. Çatışma şimdi çözülmelidir. Ermenistan'a yardım etmek isteyenler, yakın ortaklarına izin verin, eğer mümkünse, onlara bölgeleri terk etmelerini söyleyin, iradenizi gösterin, ateşi durdurun, bugün veya yarın, bir hafta boyunca Ağdam'ı terk edeceğimi söyleyin, Önümüzdeki hafta Fizuli'den ayrılacağım, önümüzdeki hafta Kelbecer'den ayrılacağım vb. ve ayağa kalkarız. Bu çok adil bir pozisyon. Bu,
- Ermenistan'ın Ankara'nın bu çatışmaya askeri açıdan kendi uçaklarıyla dahil olduğu yönündeki iddiaları hakkında ne söyleyebilirsiniz?
- Bu yanlış bilgidir. Bunun kanıtı yok. Bu konuda zaten açıklamalarda bulundum. Türkiye bizim kardeş ülkemizdir. Türkiye, Ermeni saldırısının ilk gününden ve ilk saatinden itibaren Azerbaycan'a tam desteğini dile getirdi. Kardeşim, Cumhurbaşkanı Erdoğan defalarca çok önemli açıklamalarda bulundu. Dün parlamentonun açılış oturumunda yaptığı konuşmada, Türkiye'nin Azerbaycan'ın yanında olduğu ve Azerbaycan'ın yalnız olmadığına dair önemli bir açıklama daha yaptı. Bu desteği hissediyoruz. Türk kardeşlerimize, Cumhurbaşkanımıza ve diğer yetkililere çok müteşekkiriz. Ancak Türkiye hiçbir şekilde çatışmaya dahil değil. Artık medyada yer almayan Ermenistan'daki yalan haberlerden biri de bir Türk F-16'sının bir Ermeni Su-25'i düşürmesidir. Bu sahte bir haber. Kanıt nerede? Kanıt yok. İnen ve kalkan her uçak bir bilgisayarın üzerinde. Herkes neler olduğunu görebilir. Minsk Grubu eşbaşkanlarının - Fransa, ABD ve Rusya - bu konuda neden yorum yapmadığını merak ediyorum. Bu yalan haber hakkında yorum yapmıyorlar. Bazıları, Azerbaycan ve Türkiye tarafından teröristlerin davet edilmesi gibi diğer yalan haberlere tepki gösteriyor.
- Bunu sormak istedim, Sayın Başkan. Ermenistan ayrıca Türkiye'yi Suriyeli muhalif savaşçıları Azerbaycan'a getirmekle suçluyor.
- Bu tamamen sahte bir haber. Bir Türk F-16'sının Su-25'lerine çarptığı yalan bir haber. Su-25 uçakları düştü. Pilotun tecrübesizliği nedeniyle bir dağa düştüğü söylendi.
- Ama bunu kanıtlayacak kanıtları olduğunu söylüyorlar.
- Göstermelerine izin verin. Kanıt nerede? Sadece Ermenistan değil, ne yazık ki dün Fransa Cumhurbaşkanı'nın da bir açıklama yaptığını duydum. Ayın 27'si akşamı beni aradı ve yanlış olduğunu söyledim. Bu açıklamayı hiçbir delil olmadan yaptı. Bize kanıt versin. Sadece kelimeler. Çok şey söyleyebiliriz ama sorumlu davranıyoruz demiyoruz. Azerbaycan'da herhangi bir yabancı müdahalesine dair bir kanıt yok. Biz ne yaparsak onu yaparız. Bir kabile ordumuz var. Ordumuzda yeterince insan var, rezervimizde yeterince insan var. Kısmi seferberlik ilan ettim. Bu, gerekirse onbinlerce yedekçiyi çekmemize izin verecektir. Yani buna ihtiyacımız yok. Ermenistan'ın buna ihtiyacı var çünkü Ermenistan'ın nüfusu azalıyor. sadece 2 milyon insan. Bu yüzden Ortadoğu'dan insanları kendileri çekiyorlar ve elimizde sadece Ermeni kökenli değil, kanıtlarımız var. Bu arada Ortadoğu'dan gelenlerin Ermeni kökenli olup olmadıkları önemli değil. Birisi paralı asker olarak savaşmak için yurt dışından gelirse, bunun uluslararası düzeyde yapılması gerekir. Bu suçlamalar tamamen temelsizdir. Onları reddediyoruz ve kanıtların sunulmasını talep ediyoruz.
- Ermenistan tarafından getirilen yabancı paralı askerlerin kanıtlarını da sunacak mısınız?
- Zaten biraz istihbarat sahibiyiz ve ayrıca dün bana internette videolar olduğu, Ortadoğu'dan gelenlerin Ermeni askerleriyle oturup üniformalarını giydikleri, Ermeni ulusal bayraklarını taşıdıkları, birlikte oturup tartıştıkları gösterildi. Ses yok ama bence bu kadar yeter. Bundan sorumlu tutulmaları gerekir.
- Diplomasi işe yarayabilir mi? Yoksa sizin için tek çözüm savaş mı?
- Ermenistan uluslararası hukuka uyarsa ve programa göre derhal bazı bölgelerden çekilmeye başlarsa, - tabii ki, Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünü yeniden sağlamalıyız - diplomasi işe yarayabilir demiştim. Bu arada Ermenistan'da iktidara gelmeden önce masadaki konuları tartıştığımızda ilk nokta, anlaşmazlığın Azerbaycan'ın toprak bütünlüğü temelinde çözülmesi gerektiğiydi. Geri yüklenmeli. Bu bizim talebimiz ve bunu talep etme hakkımız olduğunu düşünüyorum.
- Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, El Cezire ile röportaj için çok teşekkür ederim.
Güncelleme Tarihi: 03 Ekim 2020, 13:26
-Teşekkür ederim.