Jules Verne’in “Kaptan Hatteras’in serüvenleri” adlı kitabında Dr. Clawbonny saydam bir buz parçasını baltası yardımı ile bir konveks yakınsak mercek haline getirir ve güneş ışınlarını bu mercekle yoğunlaştırarak – 48 derece soğukta buz üzerindeki kavı ateşlemeyi başarır. Buzdan merceği şöyle daha kolay hazırlarsınız: bir yassı kase İçine içme suyu koyup dondurun, kaseyi hafifçe ısıtarak buzu dışarı alın. Bulutsuz ve buzlu bir günde bu buz mercek yardımı ile açık havada kavı tutuşturabilirsiniz. Camlar güneş enerjisinin çoğunu emdiğinden bu deney ev içinde yapılamaz.
Yine Jules Veme’ln Esrarlı Ada kitabının kahramanları İki bombe saat camı arasına su koyup saat camlarını kille yapıştırarak yakınsak bir mercek yaratır ve bununla ateş yakarlar. Bu iki cam arasına su konulmazsa mercek yaratılamaz, çünkü saat camlarının iç ve dış yüzeyleri paralel olduğundan bunlar ışığı ktramaz, suyun eklenmesi ile kırma mümkün olur.
Su İle dolu küre biçimi bir sürahi de büyüteç rolü oynar. Eskiler bunu ve bu sırada suyun kendisinin ısınmadığını bilirlerdi. Küre biçimi sürahilerin güneşe maruz bırakılması sonucu masa örtüsü ve perdelerin alev aldığı görülmüştür. Eskiden eczane vitrinlerinde içi renkli su dolu cam küreler olurdu ve bazen bunlar yakınlarındaki bazı kolay alev alır sıvıların tutuşmasına yolaçardı.
Bu mercekler veya içi su dolu mercekler cam mercekler kadar etkili değildir, bunun nedeni suyun kırma indeksinin camdan çok daha az oluşu ve suyun ısıtma için esas olan enfraruj (kızılötesi) ışınlarını çok emmesidir.