

Pazar günü sonuçlanan 94. Fransa Turu'nun değerlendirmesini yazacaktım. Ardından da bir başka yazıyla MTBTR.com'un muhabiri olarak canlı izlediğim ilk Fransa Turu etabından izlenimlerini kaleme alacaktım. Fakat şu doping işi kafamı çok kurcaladı, kısa kısa yazmak istedim. Son etap izlenimleri yarın...
- Bisikletçinin doping yapması için fiziksel olarak başlıca üç neden var: a) Dokulara taşınan oksijen miktarını artırmak. b) Vücudun yedek beklettiği enerjiyi kullanıma sunmak ve c) Yorgunluktan (ağrı, sızı dahil) çabuk kurtulmak.
- a) için öncelikle EPO ve kan nakli yöntemleri kullanılıyor. Tour'un favorisi Vinokourov aynı kan grubundaki birinden kan alarak doping yaptı. Bu sabah ortaya çıkan Iban Mayo olayında ise EPO var. Çoğu bisikletçinin aynı zamanda doktor raporuyla astım ilacı kullandığını bilmek de hafif gülümsetiyor. Çünkü bu ilacın ana maddesi tabiri caizse nefes açmaya yarıyor. İtalya Turu Puan şampiyonu Alessandro Petacchi bu astım ilacı yüzünden Fransa Turu'na katılamadı.
- Amfetamin ve benzer ilaçlar (artık pek kullanılmasa da) ekstra enerji içindir. Yarıştan önce habire espresso içen bisikletçiler alenen doping yapıyorlar çünkü kahvedeki kafeinin tetikleyeceği enerjiyi istemektedirler. Ama kahve, daha doğrusu kafein – belirli bir miktara kadar – doping sayılmıyor o nedenle de doping şahinlerinin dikkatini çekmiyor.


|Büyük boyut için tıkla!|


- Yorgunluktan süratle kurtulmak için sık kullanılan bir yöntem testosteron bantlarıdır. Yine çabuk iyileşmek için kortizonlu kremler de (selede heba olan popolar için) var ama bu kremler genelde gerçekten tıbbi bir amaç için kullanılıyor. 3000 km bisiklete binmek nazik bölgelerde ciddi sorunlara yol açabiliyor. Geçen yıl Floyd Landis vakası ve bu yıl Cofidis Takımı'ndan Moreni olayında testosteron ölçümleri yüksek çıkmıştı.
- Diğer yandan bisiklet sporu en sık doping testi yapılan sporların başında geliyor. Üst düzey profesyonel bir bisikletçi yılda 20-30 kere teste maruz kalabilliyor. Bu nedenle pozitif (ya da yeni deyişle "non-negatif") sonuçlara rastlamak diğer sporlara oranla daha olağan. Üstelik sadece doping maddesi değil, bu maddeyi maskeleyen, testlerde çıkmasını önleyen kimyasallar da doping sayılıyor.
- Testte herhangi bir madde bulunmasa bile mesela sporcunun hematokriti 50'nin üstündeyse de direk ceza alıyor çünkü normal insan değerleri 44 civarında. Hematokrit oksijen taşıyan kan hücreleri sayısının bir göstergesi. EPO bu hücrelerin üretimini tetikliyor.
- Bisiklet sporu (ve 3 hafta süren Büyük Turlar) son derece ağır bir fiziksel aktivite. Normal bir insanın Fransa Turu'nu bitirebilmesi mucize sayılır. Diğer yandan piramitin tepesindeki 50-100 bisikletçi dışında süper para kazanan kimse de yok bu sporda. Futbolda dönen yıllık ücretlere rastlanmıyor. O nedenle sporcuların üstündeki "geride kalmama" ve "takıma seçilememe" baskısı onları yoldan çıkarabiliyor.
- Yol bisikleti sporunda doping tarihsel olarak hep yapılagelmiş. Bu sporun kültüründe yeri var. Bu nedenle dışarıdan birinin doping diye ayıpladığı şey sporun içindekiler tarafından çok da garipsenmiyor. Sporun geleneklerini ve yazılı olmayan kurallarını kuşaktan kuşağa aktaran takım çalışanları sayesinde de bu kültür yaşamaya devam ediyor. Takımdaki mekanikler, soigneur denen yardımcılar, masörler vs. bu kültürün değişmesi önünde ciddi engeller. Vinokourov'un takımı Astana'nın direktörü Walter Godefroot'un başında olduğu her takım şimdiye kadar dopingden dolayı ceza aldı ama kendisi şimdiye kadar hiç ciddi bir yaptırıma uğramadı.
- Favorilerin üstünde de aynı baskı var. Vino'nun takımı Astana bir Milli takım havasında. Kazak Bisiklet Fed. Başkanı aynı zamanda Kazakistan Hükümeti'nde bakan. Ve tüm Kazak halkının beklentilerine karşın düşüp geride kalan Vino maalesef başka yollara sapıyor.


|Vinokourov|
|Büyük boyut için tıkla!|


- Bu kadar alışılagelmiş dopingin yok olması kolay olmayacak. Yenilere gerek var. Bu açıdan yarışı yine bir Amerikan Takımı'nın kazanması iyi oldu çünkü Amerikalılar bu sporda yeni sayılırlar ve takımlarında daha çok "bu kültürün dışarıdan" insan var. Bugün leblebi gibi vitamin içiyoruz ve çoğumuz bunun doğru olduğunu düşünüyor. Genel kanı bu. Ama belki önümüzdeki yıllarda dışarıdan vitamin almak çok zararlı bulunacak ve ayıplanacak. Bu gerçekleşene kadar vitamin içmekte ahlaki bir sorun bulmayacağız biz. Yıllarca sigara içmek de çok normaldi. Eskiden enfiye çekmek de afyon puflamak da kabullenilen alışkanlıklardı. Ama devir değişti. Bisiklet sporunda da kapalı kültürün açılıp yeni ve taze görüş açılarının kabullenilmesi zaman alacak ama mutlaka gerçekleşecek.
Bunlarkısaca motifler. Ama bir de politika var işin içinde :
- UCI-Büyük Tur Organizatörleri arasındaki kapışmanın büyük etkisi var. Detaya girmeyeyim ama kısaca UCI (Uluslararası Bisiklet Federasyonu) Büyük Turlar üstündeki hakimiyetini bırakmak istemiyor; buna karşılık organizatör şirketler de daha bağımsız olmak istiyorlar.
- Mesela Fransa ve İtalya Turu'na UCI diretmesine karşın Unibet Takımı katılamadı. TdF gerekçe olarak online kumar sitesi sponsorluğunu gösterdi. Gülmemek mümkün değil çünkü yarışın Yeşil Mayo sponsoru PMU Fransa'da atyarışı bahisleri yapan şirket. Française Des Jeux Takımı da bizim Milli Piyango'nun muadili talih oyunları düzenliyor.
- Diğer yandan Rabobank Takımı UCI'ı destekleyen en önemli takımlardan biri. Eh o zaman da TdF organizatörü A.S.O. UCI ve destekçilerine kara çalmak için hiçbir fırsatı kaçırmıyor. Zaten Rasmussen olayı ilk çıktığından bu yana Tour direktörü Prudhomme ve A.S.O. Başkanı Clerc daha çok UCI'a verip veriştirdiler.
- Rasmussen'in dopingden dolayı takımdan atılmadığını hatırlatayım. Rasmussen habersiz doping testleri yapılabilmesi için UCI'e vermesi gereken 3 aylık seyahat ve antrenman bilgilerini vermediği gerekçesiyle 2 kere ihtar almıştı. Bir yarışçı bu tip uyarıları 18 ayda 3 kere alırsa soruşturma açılıyor ve doping yapmış muamelesi görebiliyor. Rasmussen Haziran ayında 22 gün yok oldu. Karısının memleketi Meksika'da antrenman yaptığını iddia ediyordu. Fransa Turu sürerken İtalyan RAI TV'nun yorumcusu eski yarışçı Davide Cassani Rasmussen'i 13-14 Haziran gibi Garda Gölü civarında antrenman yaparken gördüğünü yayında söyledi. Bunun üzerine ASO baskıyı artırdı. L'Equipe'te yazanları okumalıydınız (L'Equipe gazetesi A.S.O.'yla aynı holdinge bağlı). arttı ve ana sponsor Rabobank'ın müahalesi sonucunda takımdan çıkarıldı.


|Rasmussen|
|Büyük boyut için tıkla!|
- Üstte bahsedilen ihtarlar Danimarka Fed. tarafından çok anlamlı bir zamanlama ile açıklandı (Rasmussen Sarı Mayo'yu alınca). UCI Kuralları'nın bir başka maddesinde de Büyük Turlar'dan birinin başlamasına 45 günden az kala böyle bir uyarı alan sporcuların yarışa katılamayacağı yazılı. Rasmussen uyarıları Mart ve Haziran'da almıştı, yani bu kurala göre TdF'a katılamazdı. Bu durumda 2 UCI kuralı birbiriyle çelişir duruma geldi. UCI karar alırken yakın destekçisi Rabobabank'ın bu önemli sporcusunun yarışmasını önlemek istemedi ve yorumunu 18 ayda 3 ihtar maddesine göre yaparak Rasmussen'in yarışmasına karar verdi.
- Elbette Fransa Turu organizatörleri de günahsız değil. Fransa Turu'nda doping hep oldu. Ve bu her zaman bilindi. Hatta giderek bu kadar ağır bir yarışın bisiklet sporunda dopingin yayılmasının en önemli nedeni olduğu speküle bile edilebilir. Ama 90 yıl önceye gitmeye gerek yok. Daha 1998'de patlayan Festina skandalından sonra sevgili yokuşçuları Richard Virenque'ın cezası bittikten sonra yarışmasına izin verdiler. Aynı takımdan Cristophe Moreau bu sene A.S.O.'nun düzenlediği Dauphiné Libéré'yi kazanırken methiyeler düzdüler.
Yani suçlu çok. Günahsız olan ilk taşı atacaksa eğer kimse elini cebinden çıkaramaz. Biz seyirciler bile. Çünkü tüm gösteri bizim için yapılıyor. L'Alpe d'Huez'i insanüstü bir güçle çıkmalarını bekliyoruz o sporcuların. Eh o zaman onlar da doping yapıyorlar. Bunu bilelim ve dopingli olanlara saydırırken aklımızda tutalım.
94. Fransa Turu Makâle, Haber ve Değerlendirmeleri
Büyük Tur Londra’da Başlıyor
Fransa Turu Favoriler
Prolog / 1. Etap
2.-3.-4. Etaplar
Kanaat Notları
12-15. Etaplar Ve Doping Dosyası
Ve Rasmussen Tur’u Bıraktı
17. Etap Ve Gelişmeler
18. & 19. Etap ve Doping Dosyası
Tur Bitti – Viva Contador!