bireysel aydınlanmaların bireyi ittiği son adım. genel olarak şöyle ilerler.
1-birey kendini anlamlandırmaya çalışır.
2-ben bu hayatın bu harmoninin içinde neyim der.
3-gökyüzüne, yıldızlara bakıp evrenin iç ürküten büyüklüğüni idrak etmeye çalışır, edince hayranlık duyar.
4-bu evrenin içinde ben neyi oluşturuyorum, kısacası neyim der.
5-bu muazzam yapının içinde hiçbir etkisi olmadığunı farkeder.
6-o zaman ben niye varım der.
7-sonuç bulamaz. olmasam da olur, hayatımın bir anlamı yok der.
8-varoluşsal nihilizimin eşiğinden geçer.
sonrası 3 kapıya çıkar.
1-kabullenme ve hayatın döngüne devam etme.
kendini ne mutlu ediyorsa onunla meşgul et. ölene kadar anlamsız ne varsa onunla kendini onunla memnun et.
2- intihar.
bu düşünce kapsamında yaşamanın anlamı olmadığını kabullen ve aynı anlamsız hayatına son ver.
3-isyan.
bu absürd durumu kabullen ve hayatının her evresinde farkında ol. sisifos
gibi her gün ne kadar anlamsız olsa da kayayı tepeden çıkar ve aşağı gidişini izle, ve bununla mutlu ol.blaise pascal
şöyle demiş*
"i have discovered that all the unhappiness of men arises from one single fact: that they can not stay quietly in their own chamber. i have found that there is one very real reason, namely, the natural poverty of our feeble and mortal condition, so miserable that nothing can comfort us when we think it closely"
son söz olarak
"only after you give up everything, you can begin to find a way to happy"