SSCB'nin 27 milyonluk kaybı...
İkinci Dünya Savaşı'nda Sovyetler Birliği 27 milyona yakın insanını kaybetti. Manzaranın gerçek ağırlığı bile ancak zamanla anlaşılabildi. Savaşın hemen ertesinde sadece 7 milyon olarak değerlendirilen insan kaybının büyüklüğü zamanla 26 milyon 600 bine kadar revize edildi.
Peki Sovyetler Birliği bu kaybı nasıl telafi etti?
Uzmanların bu soruya cevabı basit ama acı: "Edemedi."
Muazzam kayıplar neticesinde bugün Sovyetlerin devamı olan ülkeler hala nüfus problemleriyle uğraşıyor.
Savaşın dünyadan kopardığı insanların büyük bir bölümünün 17-55 yaş arası, yani üreme çağındaki erkekler olması, Sovyetler Birliği nüfusunda kadınların ağırlıkta olmasını beraberinde getirdi. 1959 nüfus sayımında kadınların sayısı erkeklerden 18,4 milyon daha fazla çıktı. Cinsiyetler arası sayısal dengesizlik bugün Rusya, Belarus ve Ukrayna'da hala devam ediyor.
Uzmanlar bu açığın savaş sonrası dönemde Almanya'nın yaptığı gibi göçle kapatılabileceğini, ancak Sovyet politikalarının böyle bir çözüme açık olmadığını belirtiyor. Sovyetler Birliği'ne göç etmek isteyecek insanların var olup olmadığı ise bir başka mesele.
Sovyetler Birliği'nde doğum oranları 1980'lere doğru dikkate değer bir artış yakaladı. Zira savaşın hemen ertesinde Stalin kürtajı yasakladı, halbuki SSCB dünyada kürtaja resmen izin veren ilk ülkeydi. Ardından her türlü doğum kontrol ürünü toplatıldı, doğum yapan kadınlara teşvikler çıkarıldı. Bu politikalar olumlu sonuç verse de nüfusta istikrarlı bir artış sağlamak için yeterli olmadı.
2010'a gelindiğinde Rusya'da kadınların sayısı erkeklerden hala 8 milyon daha fazla idi. 2017'de ise doğum oranları bir kere daha son 10 yılın en düşük seviyesine geriledi. Doğum yapacak anneleri teşvik için harcanan tüm paralara rağmen eğilimde ters yönde bir değişim henüz ufukta görünmüyor.
6.9.2019