Covid-19 aşılarının en sık görülen yan etkileri enjeksiyon bölgesinde ağrı veya hassasiyet - başka bir deyişle kol ağrısıdır. Bundan sonra ise baş ağrısı ve grip benzeri belirtiler gelmektedir.
BioNTech aşısı yan etkileri nelerdir?
BioNTech gibi mRNA aşıları yapılan her 4 kişiden biri ateş, baş ağrısı, mide bulantısı ve yorgunluk gibi daha geniş bir belirti yelpazesine sahip.
Ancak bu yan etkiler ortalama olarak sadece bir gün sürdü.
Bu yan etkiler, klinik araştırmalarda bildirilenlerden daha az sıklıkta idi.
Aşılara olan güven, geçen yılın sonundan bu yana artmaya devam ediyor. Bunda en önemli etken, COVID-19'a bağlı yaşam kayıplarının çoğunun aşı olmayan kişilerde görülmesi. Aşıların en umut verici özelliği, hastalığın ciddileşmesini engellemek olarak karşımıza çıkmaktadır.
ZOE Covid Semptom Çalışması adlı bir araştırmada, 627.383 kişinin aşılamadan sonraki sekiz gün içinde kendi bildirdiği belirtilere bakıldı.
BioNTech aşısı olan kişilerin yaklaşık %70'i iğnenin girdiği yerle ilgili olarak ağrı, hassasiyet, kızarıklık veya şişlik gibi bazı tepkiler gösterirken, bu oran Sinovac gibi inaktif virüs aşıları için çok daha düşük oranalrda.
Sadece enjeksiyon bölgesinden ziyade tüm vücudu etkileyen yan etkilerde ise bu şekilde bir fark yoktu.
Örneğin Oxford-AstraZeneca aşısı için, %34'ünde baş ağrısı, yorgunluk veya titreme gibi bazı "sistemik" (tüm vücut) tepkiler görüldü. BioNTech aşısı için bu, ilk dozdan sonra sadece %14 ve ikinci dozdan sonra %22 idi.
Bu yan etkilerden en yaygın olanı baş ağrısıydı.
Biontech yan etkileri hafif ve kısa ömürlü
Çalışmanın önde gelen bilim insanı, King's College London'dan Prof Tim Spector, bu bulguların insanlara aşının sonraki etkilerinin "genellikle hafif ve kısa ömürlü" olduğuna dair güvence vermesi gerektiğini söyledi.
Ancak, virüse olduğu gibi, aşıya da, diğer şeylerin yanı sıra yaşa ve cinsiyete bağlı olarak çok çeşitli tepkiler olduğuna dikkat çekti.
ZOE aşı sonrası yan etkiler araştırmasında aşı yapılan tüm kişlerin dörtte biri (%25) bu tüm vücut reaksiyonlarından birine sahipti ve üçte ikisi (%66) lokal (aşı yapılan kolda) reaksiyona sahipti.
Aşı yan etkileri kimlerde daha fazla görülüyor?
Kadınlar, 55 yaşın altındaki kişiler ve geçmişte Covid enfeksiyonu geçirenlerin yan etkilere maruz kalma olasılığı daha yüksekti.
BioNTech aşısının klinik denemelerinin son aşamasında, insanların kabaca %77'si enjeksiyon bölgesinde ağrı yaşarken, ZOE çalışmasında bu oran %30'un biraz altındayken, yorgunluk ve baş ağrısı yaşayanların oranı üç ila beş kat daha azdı.
AstraZeneca için, klinik deneylerde kaydedildiği gibi, yaklaşık yarısı kadar insanın ateş veya yorgunluk gibi bir tüm vücut reaksiyonu vardı.
Bunun nedeni, klinik deneylerdeki kişilerin daha genç ve daha sağlıklı olmaları veya deneysel bir aşı denemesine katılan kişilerin daha gergin olmaları ve belirtileri tanımlama olasılıklarının daha yüksek olması olabilir, dedi Prof Spector.
Sonuçta dünya genelinde onayı tüm COVID-19 aşıları kabul edilebilir güvenliktedir ve klinik çalışma sonrası bildirilen yan etki oranlarına bakarsak, aşı olmak isteyen kişiler bu açıdan güvenlik endişelerini azaltabilirler.
Yan etkilerle nasıl baş edilmeli? Tedavisi
Covid aşılarının en yaygın yan etkileri enjeksiyon bölgesinde ağrı ve baş ağrısıdır. Ağrı yan etkileri, parasetamol veya nonsteroidal anti-inflamatuvarlar gibi için reçetesiz satılan ağrı kesici ilaçlar ile rahatlatabilirsiniz. Yetişkinler kol ve baş ağrısı için 2 adet 500 mg parasetamol (örneğin Parol) alabilir.
COVID-19 aşıları sonrası hem herkes yan etki yaşamaz hem de yan etkilerin şiddeti ve çeşitliliği farklı olacaktır. Bu nedenle kişiye ve şikayetine göre çözümler düşünülmelidir. Basit ağrı kesiciler alıp dinlenmek en iyi çözümdür. Şiddeti beklenmedik derecede fazla ve uzun süren yan etkiler için bir sağlık kuruluşuna başvurmalısınız.
*
BONUS İÇERİK
BioNTech ve Sinovac aşılarının etki mekanizmaları nasıldır?
BioNTech, bir mRNA aşısıdır. Aşağıda, etki mekanizması resmedilmiştir:
*
Sinovac, bir inaktif virüs aşısıdır. İnaktif virüs aşılarının etki mekanizması aşağıda resmedilmiştir:
*
İLGİLİ KONULAR