Bu atasözü, bazı insanların başlarına beklenmedik ve sıra dışı talihsizliklerin geldiğini, özellikle de amaçlarına ulaşmalarının kader tarafından engellendiği düşünülen durumları ifade eder. "Onmadık hacı" ifadesiyle, ülküsüne veya hedefine ulaşması beklenmeyen kişi kastedilirken; "deve üstünde (Arafat'ta) yılan sokar" ifadesiyle, son derece düşük ihtimal olan talihsiz bir olayın gerçekleştiği vurgulanır. İşte bu atasözünün temel öğeleri:
Beklenmedik Talihsizlikler: Atasözü, hayatta bazen en beklenmedik ve alışılmadık talihsizliklerin bile gerçekleşebileceğini vurgular. Bu, kişinin kontrolü dışındaki olaylara işaret eder.
Kader ve Engeller: İnsanların kaderinde belirli engellerin ve zorlukların olduğu düşüncesi üzerine kuruludur. Bu engeller, kişinin amaçlarına ulaşmasını zorlaştırabilir veya imkansız hale getirebilir.
Hayaller ve Gerçeklik: Kişilerin hayallerine ve hedeflerine ulaşmalarının her zaman mümkün olmayabileceği, bazen beklenmeyen engellerin bu yolda karşılarına çıkabileceği fikrini sunar. Bu, hayatın belirsizliğine ve öngörülemezliğine dair bir yansımadır.
İhtimaller ve Olasılıklar: Atasözü, hayatta her türlü olasılığın mevcut olduğunu ve bazen en düşük ihtimalle bile karşılaşılabileceğini belirtir. Bu, insanların hayatlarında karşılaştıkları zorlukların ve engellerin çeşitliliğini ve sürpriz doğasını ifade eder.
Mukadderat ve Kabul: İnsanların kendi kaderlerini ve yaşamlarında karşılaştıkları zorlukları kabul etmeleri gerektiği düşüncesini içerir. Bu, kişinin yaşadığı talihsizliklere ve engellere rağmen hayata devam etme gücünü ve direncini vurgular.
Sonuç olarak, "Onmadık hacıyı deve üstünde (Arafat'ta) yılan sokar" atasözü, hayatta bazen en beklenmedik ve düşük ihtimalli talihsizliklerin bile gerçekleşebileceğini ve bu tür olayların kişinin kaderindeki engeller olarak kabul edilebileceğini vurgular. Bu, insanların hayatlarında karşılaştıkları beklenmeyen zorlukları ve sınamaları kabullenmeleri ve bu durumlar karşısında dirençli olmaları gerektiğini hatırlatır.