Bu makaledeki ortak yazarlar Anthony Stark, EMR. Anthony Stark, British Columbia’da sertifikalı bir Acil Tıbbi Hizmet Görevlisi’dir. Şu anda British Columbia Ambulance Service’de çalışmaktadır.
Bu makalede atıfta bulunulan 18 referans vardır ve bu referanslara sayfanın sonunda ulaşılabilir.
Bu makale 959.765 defa görüntülenmiştir.
Sol koldaki ağrı, sıradan bir kas sancısı olabileceği gibi, ciddi bir kalp krizinden de kaynaklanabilir. Kolun derisinde, yumuşak dokuda, sinirlerde, kemiklerde, eklemlerde ve kan damarlarındaki her türden anormallik, kolda ağrıya yol açabilir. Sol kolundaki ağrının kalple ilgili olup olmadığını anlamak için, dikkate alman gereken bir dizi faktör vardır.
Adımlar
Kısım 1 / 3:
Kalp Krizini Tanımak
-
1Ağrının niteliğini değerlendir.[1] X Kaynağı araştır Kalp kriziyle ilişkili ağrı çoğu zaman bir basınç ya da sıkışma hissi gibidir. Çok hafif ağrı olabilir, hiç ağrı olmayabilir (bunlara “sessiz kalp krizi” denir) ya da insanların 10 üstünden 10 şiddetinde diye sınıflandırdığı korkunç bir ağrı da olabilir. Ağrı genelde göğüs bölgesindedir ve sol kolundan aşağı, çenene ya da sırtına yayılabilir.
-
2Ağrıyla ilişkisi olmayan belirtilere karşı tetikte ol.[2] X Kaynağı araştır Kolundaki, çenendeki, boynundaki ve sırtındaki ağrıya ek olarak, kalp krizi sırasında başka belirtilerle de karşılaşabilirsin. Örneğin: [3] X Güvenliir Kaynak American Heart Association Kaynağa git
- Mide bulantısı
- Baş dönmesi ya da sarhoşluk hissi
- Soğuk soğuk terleme
- Göğüsteki sıkışmaya bağlı nefes darlığı ya da soluma güçlüğü
- Ağrıya ek olarak yukarıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsan en iyisi kalp krizi seçeneğini elemek için zaman yitirmeden doktora görünmen.
-
3Kalp krizi belirtileri gösteriyorsan 112 Acil Çağrı Merkezi’ni ara.[4] X Kaynağı araştır Eğer şu anki durumundan kuşku duyuyorsan 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayıp hastaneye çabucak nakledilmeni ve durumla ilgilenilmesini sağlamak daha güvenli olur. Şunu sakın unutma: Eğer kalp krizi geçiriyorsan zaman çok kıymetlidir ve hayatın tehlikede olduğundan, tek bir saniyeyi bile boşa harcamaman gerekir.[5] X Güvenliir Kaynak Johns Hopkins Medicine Kaynağa git
- Sağlık personelinin gelmesini beklerken iki adet bebek aspirini al (toplam 180mg) çünkü bunlar kalp krizinin etkisini hafifletebilir.[6] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git Aspirin başka kan pıhtılarının oluşmasını önler ve kalp krizine neden olan da koroner arterlerden (kalbi saran atardamarlardan) birindeki kan pıhtısıdır (yani aspirin bu pıhtının daha kötüye gitmesini önler). Eğer mide bağırsak kanaması teşhisi konduysa ya da aspirin alerjin varsa aspirin kullanma.
- Ambulansın gelmesini beklerken, eğer yanında varsa nitrogliserin de al.[7] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git Bu, göğüs ağrısını azaltabilir ve hastaneye ulaşana kadar belirtilerle başa çıkmana yardımcı olabilir (orada doktorlar ağrıya karşı ek ilaçlar, mesela morfin verebilirler).
- Son 24 saatte Viagra ya da Levitra aldıysan veya son 48 saatte Cialis kullandıysan SAKIN nitrogliserin alma. Çok tehlikeli bir tansiyon düşüklüğüne ve diğer komplikasyonlara yol açabilir. Belirtilen zaman aralıklarında bu ilaçları kullandıysan acil tıp teknisyenlerine ve doktora bunu bildir.
-
4Teşhis için bir dizi tahlil ve test yaptır.[8] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git Kalp krizi geçirmekte olduğundan şüpheleniyorsan doktorun teşhis koymak ve doğrulamak için bir dizi test yapacaktır. Kalp ritmini değerlendirmek için elektrokardiyogram (EKG) çekilecek ve kalp krizi söz konusuysa anormallikler görülecektir. Aynı zamanda kan tahlilleri yapılacak ve kanında, kalbine fazla yük bindiğinin göstergesi olan kardiyak enzimler aranacak.
Reklam
- Gösterdiğin belirtilere ve doktorların teşhisi ne kadar kesin bulduğuna bağlı olarak şu ek testler uygulanabilir ya da uygulanmayabilir: ekokardiyogram, göğüs röntgeni, anjiyogram ve/veya efor testi.
Kısım 2 / 3:
Ağrıyı Değerlendirmek
-
1Ağrının süresini ölç. Eğer sol kolundaki ağrı çok kısa süreliyse (saniyelerle ölçülüyorsa) kalpten kaynaklanma olasılığı çok düşüktür. Yine benzer biçimde, ağrı çok uzun zamandır (günlerdir, hatta haftalardır) sürüyorsa muhtemelen kalpten kaynaklanmıyordur. Ancak birkaç dakikadır ya da birkaç saattir varsa kalp krizi olabilir. Ağrı kısa aralıklarla gidip geliyorsa bir kâğıda ağrının süresini ve yoğunluğunu yazıp doktora götür. Bu da kalple ilgili olabilir ve acil tıbbi müdahale gerektirebilir.
- Göğüs kafesinin (omurganın orta kısmının) hareketi acıyı artırıp azaltıyorsa bu özellikle de yaşlı hastalarda, dejeneratif disk hastalığından kaynaklanıyor olabilir. Bu tür bir ağrının kalple ilişkili olması düşük bir olasılıktır.
- Benzer şekilde ağrı, kollarınla yaptığın şiddetli egzersizlerden sonra ortaya çıkıyorsa kaynağı büyük olasılıkla adalelerdir. Günlük rutinini gözden geçir. Ağrıyı ne şiddetlendiriyor?
-
2Sol kolundaki ağrı anjinadan kaynaklanıyor olabilir. Anjina, kalbe yeteri kadar kan akışı olmadığında meydana gelen bir sancıdır.[9] X Kaynağı araştır Anjina çoğu zaman bir sıkıştırma ya da baskı hissi biçimindedir; omuzların, göğsün, kolların, sırtın ya da boynun ağrıyabilir. Hazımsızlığa benzer bir his de verebilir.[10] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
- Anjinanın yalnızca sol kolda görülmesi, alışılmamış olmakla birlikte olasılık dâhilindedir.
- Anjinayı genelde stres tetikler ya da kötüleştirir. Bu stres fiziksel olabileceği gibi (mesela merdiveni tırmanırken aşırı efor sarf etme) duygusal stres de olabilir (örneğin ateşli bir tartışmanın ya da işyerindeki gerginliğin sonrasında). [11] X Güvenliir Kaynak Johns Hopkins Medicine Kaynağa git
- Sende anjina olabileceğinden kuşkulanıyorsan zaman geçirmeden bir sağlık uzmanına görünmen önem taşır.[12] X Güvenliir Kaynak Johns Hopkins Medicine Kaynağa git Anjina, kalp krizi gibi hayati tehlike yaratmaz ama yine de uygun biçimde incelenmesi ve tedavi edilmesi gerekir.
-
3Diğer belirtileri sapta. Sol kolundaki ağrıya ek olarak, ağrı hissettiğin başka yerler var mı diye bak. Sol kolundaki ağrının kalple ilgili olup olmadığını (ve ciddi olup olmadığını) anlamanın en kesin yollarından biri budur. Bir kalp krizine genelde şunlar eşlik eder: [13] X Güvenliir Kaynak American Heart Association Kaynağa git
Reklam
- Sol koldan aşağı yayılan, ani ve çok şiddetli göğüs ağrısı. Her iki kolda da olabilir ama kalbe daha yakın olduğu için genelde sol koldadır.
- Genelde alt çenede hissedilen sıkışma ve ağrı hissi; tek ya da çift taraflı olabilir. Ağrısı, berbat bir diş ağrısına benzeyebilir.
- Omzuna ya da göğsüne bir ağırlık binmişçesine, omuzlardan yayılan bir ağrı.
- Göğüste, çenede, boyunda ve koldaki ağrının yol açtığı, sırttaki hafif ağrı.
- Kalp krizinin "sessiz" olabileceğini, yani ciddi bir ağrıya neden olmadan da gerçekleşebileceğini aklından çıkarma.
Kısım 3 / 3:
Kalp Kriziyle İlgisi Olmayan Sebepleri Düşünmek
-
1Boyun hareketiyle bağlantılı ağrıların farkında ol.[14] X Güvenliir Kaynak PubMed Central Kaynağa git Boynunu ya da sırtının üst kısmını hareket ettirdiğinde ağrın artıyorsa bunun sorumlusu servikal spondiloz adı verilen bir omurga hastalığı olabilir. Bu, sol koldaki ağrının en yaygın sebeplerinden biridir. Dünyadaki 65 yaş üstü insanların %90’ından fazlasında servikal spondiloz belirtileri görülür. Bu, omurgadaki (özellikle de boyun bölgesindeki) diskleri etkileyen ve yaşlılıktan kaynaklanan yırtılmaları kapsayan bir terimdir. Diskler suyunu yitirip küçülünce servikal spondiloz gelişir. Yaşla birlikte, sırt yıprandıkça hastalık da kötüye gider.
- Boynunu ve omurganın üst kısmını hareket ettirmek, ağrının kaynağını belirlemeye yardımcı olabilir. Ağrı, hareketle birlikte artıyorsa servikal spondilozdan kaynaklanması muhtemeldir.
- Kalp krizinin ağrısı hareketle, omurgaya ya da boyna baskı uygulamakla artmaz ya da azalmaz. Eğer diğer belirtiler yoksa ve hareket ya da baskı uygulamak ağrıyı artırıyorsa servikal spondiloz olması muhtemeldir. Ancak bu da doktora bildirilmesi gereken ciddi bir durumdur.
-
2Omzunu hareket ettirince olan ağrıyı belirle.[15] X Güvenliir Kaynak PubMed Central Kaynağa git Eğer omzunu oynattığında koluna sancı saplanıyorsa omuz artriti (eklem iltihabı) olabilir. Hastanelerin acil servislerine kalp krizi geçirdiği korkusuyla gelen çoğu kişide aslında bu durum görülür. Bu hastalık, kemiğin yumuşak dış kılıfını (kıkırdağı) yok eder. Kıkırdak yok olunca kemikler arasındaki koruyucu boşluk azalır. Hareket sırasında kemikler birbirine sürtünür ve omuzda ya da sol kolda ağrıya sebep olur.
- Omuz artritinin kesin bir tedavisi bulunmamakla birlikte, ağrıyı dindirmek için birçok tedavi seçeneği vardır. Eğer sen de bu tanıma uyuyorsan endişelenme. Kulağa ciddi gelse de artritin ilerlemesi durdurulabilir.
-
3Sinir yaralanması belirtisi var mı diye bak. Eğer kolun işlevsiz kaldıysa sinir yaralanması olması büyük olasılıktır.[16] X Güvenliir Kaynak PubMed Central Kaynağa git Kol sinirleri omurilikten ensenin alt kısmında ayrılır ve brakial pleksus adında bir sinir kümesi oluşturur. Bu küme de ayrışarak kol sinirlerini meydana getirir. Omuzdan ele kadarki kol siniri yaralanmaları değişen şiddette ağrıya yol açar ama buna genellikle kol işlevlerinde kayıp (hissizlik, karıncalanma ya da hareketlerde kısıtlanma) eşlik eder. Kolunun ağrısı, sinir düzeyinde ve kalbinle tümüyle ilişkisiz olabilir.
-
4Tansiyonunu ve nabzını ölçtür. Bunlar da etkileniyorsa sebebi periferal arter hastalığı olabilir. Bu, aterosklerozdan (damar sertliği) kaynaklanır ve sigara tiryakileri arasında daha yaygındır.[17] X Kaynağı araştır
- Sorumlunun bu olup olmadığını belirlemek için doktorunu ziyaret etmen, tansiyonunu ve nabzını ölçtürmen gizemi ortadan kaldıracaktır.
-
5Kol ağrısı için alternatif teşhisleri düşün.[18] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git Geçmişi düşünüp başına gelmiş olabilecek yaralanmaları hatırla. Sol kolundaki ağrının nedeni, yakın zamandaki bir travmadan kaynaklanan kol ya da omuz yaralanması olabilir. Kolundaki ağrı sürüyorsa ve mantıklı bir neden bulamıyorsan doktorunla konuş..
Reklam
- Eğer sol koluna ansızın ağrı saplanırsa, terlemeye başlarsan, çevreni tanımakta zorlanırsan (disoryantasyon) ve başka sancılar hissedersen doğruca bir doktora git ve yaşamı tehdit eden bir sorun olup olmadığını öğren.
Referanslar
- ↑ https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/heartattack.html
- ↑ https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/heartattack.html
- ↑ http://www.heart.org/HEARTORG/Conditions/HeartAttack/WarningSignsofaHeartAttack/Warning-Signs-of-a-Heart-Attack_UCM_002039_Article.jsp
- ↑ https://www.112.gov.tr
- ↑ http://www.hopkinsmedicine.org/heart_vascular_institute/conditions_treatments/conditions/myocardial_infarction.html
- ↑ http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/heart-attack/basics/symptoms/con-20019520
- ↑ http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/heart-attack/basics/symptoms/con-20019520
- ↑ http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/heart-attack/basics/tests-diagnosis/con-20019520
- ↑ https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/angina.html
- ↑ http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/angina/basics/definition/con-20031194
- ↑ http://www.hopkinsmedicine.org/healthlibrary/conditions/cardiovascular_diseases/angina_pectoris_85,P00194/
- ↑ http://www.hopkinsmedicine.org/healthlibrary/conditions/cardiovascular_diseases/angina_pectoris_85,P00194/
- ↑ http://www.heart.org/HEARTORG/Conditions/HeartAttack/SymptomsDiagnosisofHeartAttack/Symptoms-and-Diagnosis-of-Heart-Attack_UCM_002041_Article.jsp
- ↑ http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3113270/
- ↑ http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3113270/
- ↑ http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3113270/
- ↑ http://www.webmd.com/heart-disease/guide/heart-disease-overview-facts
- ↑ http://www.mayoclinic.org/symptoms/arm-pain/basics/causes/sym-20050870