- Uyku bozuklukları özellikle yenidoğan döneminden itibaren sık karşılaşılan problemlerdir.
- Doğum sonrası zorlayıcı uyku problemleri postnatal depresyonu beraberinde getirebilir.
- Sağlıklı ve güvenli bir uyku rutini oluşturmak öncelikle uyku döngüsünü anlamakla başlar.
- 0-8 yaş arası çocuklardaki uyku problemleri normal uyku döngüsü öğrenerek düzene girer.
Uyku nedir?
Uyku hali, vücudun uygun şartlar sağlandığında kendiliğinden geçtiği doğal bir durum/evre/aşamadır. Nasıl ki uyanıklığın aktif düşünme, dinlenme, egzersiz vb farklı evreleri varsa, bir uyku süresi boyunca uykunun da farklı döngülerini yaşarız ve uykuyu sürdürebilmeyi ancak kendi kendimizi sakinleştirmeyi öğrendiğimiz zaman başarırız.
Uyku döngüsü nedir?
Yaşamın ilk 3 ayından sonra oluşur.
4-5 yaş arasında erişkin tip uykuya dönüşür.
NREM: derin uyku ve REM: hafif uyku (rüya uykusu) evrelerini içerir.
İyi bir uyku:
- Doğru uyku süresi
- İyi uyku kalitesi
- Günün doğru zamanında uyku
- Uyku döngüleri boyunca uyanmadan süren
- Uyku örgüsü REM ve NREM evreleri için doğru ilerleyen uykudur.
Çocukluk Çağının Davranışsal Uyku Bozuklukları
Öncelikle ebeveyn/ bakım veren kişi çocukta bir uyku bozukluğu olduğundan yakınır.
Uyku geçiş ilişkisi- tipi bozukluklar:
- Uykuya geçişte özel şartlar gerektiren uzun bir süre olur
- Bu ilişki problemli ve talepkardır
- Uygun şartlar sağlanamazsa uyku gecikir/ bölünür
- Gece uyanmalarında erişkin müdahalesi ile uykuya dönülür
Sınır koyma- tipi bozukluklar:
- Uykuyu başlatmak/ sürdürmekte problem vardır
- Uyku zamanı yatağa girmek/ gece uyanınca yatağa dönmek istenmez
- Ebeveyn çocuğa uyku davranışı için gereken uygun sınırı belirleyemez
Ve bu uyku bozukluğu fiziksel ya da psikososyal bir sebeple açıklanamaz.
Davranışsal Uyku Eğitimi Nedir?
Bebeğin/ çocuğun ipuçlarını gözlemleyerek değiştirilmek istenilen uyku davranışı üzerine çalışır.
Bebeğe/ çocuğa uyku rutini özelinde yeni bir davranış kazandırmayı hedefler.
Bebeğin/ çocuğun fiziksel ve ruhsal ihtiyaçlarını görmezden gelmez.
Çocuk Uyku Polikliniği’nde;
Bebeğe/ çocuğa yeni bir uyku rutini planlarken bakım veren kişilerin/ ebeveynlerin ruhsal durumları da gözden geçirilir.
Özellikle aşırı ağlama ve uykuya dönme problemi olan bebeklerin annelerinde doğum sonrası depresyon oranları yüksektir.
Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği ile anne değerlendirmeye alınır ve lüzum görülürse ilgili bölümlere yönlendirilir.
Süt çocuğu dönemi dışında oyun ve okul çocuklarında da görülebilen uyku bozuklukları için 8 yaşa kadar olan çocuklara The Boss of My Sleep yöntemi ile uyku davranışı öğretilir.
Uzm. Dr.
Çisem Aksu Limon
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
27.4.2021
4646
Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Sayfa içeriğinde tedavi edici sağlık hizmetine yönelik bilgiler içeren ögelere yer verilmemiştir. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.