Bazen bazı şeyleri doğrudan anlama girişimi, tamamen doğru sonuçlara yol açmaz. Bazen, taktikleri ve stratejiyi doğrudan ilişkili şeyler olarak, ancak farklı düzeylerde algılamak gelenekseldir. Ve bir şekilde, kendileri tarafından kazanılan savaşların bir şekilde savaşta zafere yol açtığını varsaymak gelenekseldir. “Dünya ordusunun paradoksunun” iki dünya savaşında gizlenmesi tam da strateji ve taktiklerin birleşiminde.
İstediğin gibi istediğini konuşabilirsin, ama I. Dünya Savaşı ve II. Dünya Savaşı (özellikle ilk aşamada) Almanlara şanlı getirdi silahlara ve Alman askeri teçhizatı. Ancak, Almanlar için bu ve diğer savaşlar tamamen ve yıkıcı bir yenilgiyle sonuçlandı.
Böyle iyi tanımlanmış bir paradoks, böyle bir “bilişsel uyumsuzluk” yaratan şey budur: Almanlar zekice savaştı, ama sonunda kaybetti. Prensip olarak, bu sonuç benzeri görülmedi: efsanevi Hannibal, örneğin, Roma ordusuyla savaşlarda bir dizi parlak zafer kazandı ve ne ondan ne de ondan sonra, Romalılara karşı aynı şeyi tekrarlamayı başaramadı, ancak ikinci Punic'i tamamen kaybetti.
Nestykovochka bu öğrenmeye çalışanların başında gerçekleşir tarih: savaş alanlarındaki parlak zaferler - ve sonuçların tam ve nihai yenilgisi. Dahası, efsanevi ve "memic" Napolyon Bonapart pratikte aynılarıyla ünlüdür: Avrupa savaş alanlarındaki uzun bir dizi parlak zafer, ardından imparatorluğun şerefsiz çöküşü. Ve dürüst olarak (dürüstçe) Napolyon ordusunun Avrupa'nın en iyisi olduğunu kabul etmeliyiz.
Ve bir taktikçi olarak Napolyon Bonapart onun eşitini bilmiyordu. Yani onu savaş alanında yenmek ya çok zordu ya da imkânsızdı. Kutuzov'un stratejisi (ne pahasına olursa olsun genel bir savaştan kaçınmak için) onlar tarafından tek başına teklif edilmedi ve yeterince sağlam bir tahıl taşıdı: Bonaparte ile genel savaşlar düzenlemek doğru ölüm yoludur. Yaklaşık olarak aynı mantık Fabius Cunctator (Slow) tarafından yapıldı ve Fabian taktikleri ifadesinin (aslında, strateji) ortaya çıkması onun adına yapıldı.
Trasimene Gölü'ndeki şerefsizce kaybedilen bir savaştan sonra, kategorik olarak Hannibal ordusuyla belirleyici savaşlara katılmayı reddeden oydu. Hannibal, varlıklı Romalıların mülklerinin ateşiyle birlikte gözyaşı atar ve yakabilirdi, ancak o alandaki genel savaşı çok fazla arzu edemezdi. Romalılardan Smash Hannibal tam bir kez ortaya çıktı: Zama savaşı. Ama bu kazanmak için yeterliydi.
Tabii ki, sahip olduğumuz hikayemiz var. Ancak bir ve sadece bir senaryoyu analiz etmek anlamsızdır. Burada bazı kesin önyargılar tezahür eder, kader, şeytani kader, Kısmet ... Biz, olduğu gibi, aktif olarak politikadan ve askeri alandan mistisizm ve din alanına geçiyoruz.
Öyle ki, Roma kazandığından beri, Hannibal'in en başından beri yaptığı tüm eylemler kesinlikle anlamsız mıydı? En başından Roma'ya teslim olmak zorunda mıydı, yoksa basitçe “duvara karşı intihar” mı? Yani çıkıyor? Ya da ne? Yani, eğer Hannibal gerçek hayatta kaybederse, o zaman “önceden belirlenmiş” mi?
Başından beri başarı şansı olmayan savaşların / askeri operasyonların olduğu açık. Birçoğu - karanlık. Fakat şunu söylemeliyim ki, burada Hannibal ile ilgili, İtalya'da yıllarca 16 ile savaştı ve Romalılar onu açık savaşta yenemedi ... Şansı olmadığını mı söylüyorsunuz? Evet, niteliksel taktiksel avantajını fark edemedi, ancak bu şansın olmadığı anlamına gelmiyor oldukça değildi. Ortakının sözleriyle, Hannibal nasıl kazanılacağını biliyordu, ama zafer kullanmamıştı.
Hayır, bir savaş en baştan geldiğinde, bu bir tövbedir ve yenilgiyle sona erer, o zaman her şey açıktır. Hannibal, Bonaparte, Wilhelm II ve diğerleri, sadece kayıp zaferlere tanıklık ediyor.
Yüzyıl Savaşları bile: belli bir noktaya kadar, Britanyalılar tamamen kazandı. tümAncak, Fransızların büyük savaşların belli bir aşamasında reddedilmesi ve küçük çatışmaların taktiğine geçiş, bir anda durumu hiçbir şekilde İngilizlerin lehine çevirmedi. Evet, Clausewitz kesinlikle "sadece kesin belirleyici zaferlerin belirleyici sonuçlara yol açabileceği" yönünde haklıydı. Peki ya “büyük zafer elde edilemez” ise? Pes mi ettin?
Napolyon Bonapart'ın tüm Avrupa’da güçlü bir ordusu vardı ve savaşa öncülük edebilecek anlamda “savaş ağası” olarak eşit değildi, final ve ezilme yenilgisi pek olası değildi. Tabii ki, analizde mistisizm ve önyargı kullanmıyorsak.
Tarihçilerin sorunu, tarihi olayları incelerken “son bilgiyi” çok aktif olarak kullanmaları, yani eğer Bonaparte kaybederse, öyleyse öyle olur (İtalyan kampanyasını analiz ederken, Waterloo'ları zaten göz önünde bulundururlar). Bir tür "bilimsel din". Napolyon Bonapart’ın talihsizliği ve trajedisi, zaferlerini Fransa’ya yakışır bir nihai barışa dönüştürme konusunda tam bir kategorik değildi. Bu nedenle 1815 yılında (Bonaparte'nin 100 günü) deneyimli generallerinin çoğu bu kaçmayı desteklemiyordu. Her şey basit - zaten doldurmalarını doldurdular ...
Napolyon'un hiç durmadan savaşabileceği çok açıktı. Kendileri hiç durmadan savaşmaya hazır değildi. Prensipte olduğu gibi, çoğu asker / subay. Yani, sorun Waterloo'da değildi, sorun, Napolyon'un Waterloo tarafından hem Fransızları hem de Avrupalıları genel olarak “kazandığı” idi. Avrupa’daki herkes için Napolyon’un bitmeyen bir savaş olduğu ortaya çıktı, bu onun yenilgisinin sebeplerinden biriydi.
Willy II ile ilgili olarak: 1914 zamanında Almanya en güçlü Avrupa gücü - en güçlü ordu, en güçlü ikinci filo, dünyanın en gelişmiş bilimi, Amerikan endüstrisinden sonra en güçlü olanıydı. Kaçınılmaz yenilginin burada görüldüğü yerden söylemek zor. Ancak Alman ordusu hem doğuda hem de batıda bir dizi mükemmel zafer kazandı. Ancak hepsi teslim olma ile sona erdi. Nitekim, 30'ten sonra 1914'ten yıllar sonra, Almanya “çöpte” ezildi.
"Uzun süren savaş" söz konusu olduğunda, bir yandan Rusya'daki Şubat devrimi kaçınılmaz değildi, diğer yandan Fransız ordusunda ayaklanmalar 1917'ta başladı, neredeyse orada Petain kendilerini pasifleştirdi ... 1918 yazında bile müttefiklerin durumunun mükemmel olduğunu söylemek için ve Merkezi Güçler kesinlikle umutsuz, dil dönmüyor. Müttefiklerin, kaynaklardaki üstünlüğe rağmen, arkalarında kendi büyük sorunları vardı. Hem İngiltere'de hem de Fransa'da insanlar savaştan bıktı.
Alman ordusunun örgüt / yönetim için savaşanlar arasında en iyisi olduğu ve buradaki kayıpların Fransız / İngilizlerinkinden daha düşük olduğu belirtilmelidir. Bu nedenle, Müttefiklerin Merkezi Güçler üzerindeki korkunç üstünlüğü hakkında öfke biraz abartılı ve biraz duygusal olarak ifade edildi. Yani, uzun vadede bile (yiyecek ve kaynak eksikliği durumunda) Almanya'nın konumu tamamen umutsuz değildi.
Ancak bu uzun vadede, ancak 1914 yazında, durum tamamen Müttefikler lehine değildi ... Ancak, sonbaharda olduğu gibi. Teorik olarak, 1914’teki Almanlar Paris’i almış olabilir ve bu her şeyi değiştirdi. Batı Cephesinde kazanabilirlerdi, ama ... bir şey onları engelledi. Eğitim, organizasyon ve Kaiser birliklerinin hazırlanmasında bir üstünlük vardı, ancak Almanlar savaşın ilk döneminde strateji alanında herhangi bir olumlu yön ortaya koyamadılar. Ve paradoks çıkıyor: Alman ordusu лучшеama kaybetti ... Yazar, kazanan ordunun her zaman en iyisi olduğu konusunda tezine kesinlikle katılmıyor.
Bir kez daha: savaş alanındaki düşmanın belirleyici zaferlerinde bile ifade edilen taktiksel üstünlük, başlı başına bir anlam ifade etmiyor. Bu sadece büyük bir genel zafer kazanmanın malzemesidir. “Maddi” ile, Almanların Birinci Dünya Savaşı'nda veya İkinci Dünya'da belirli bir sorunu yoktu… “inşaat” ile “inşaat” ile ciddi sorular vardı.
Ancak bu, hiçbir şekilde, kaynaklarda sınırlı olmanın, Almanların başlangıçta yenilgiye mahkum olduğu anlamına gelmez. Aksine, stratejik planlama konusunda bazı zorluklar yaşadılar ... Sonuç olarak, süper örgütlü ordusu ihtiyaçlarla karşı karşıya kaldı. giderek artan bir güç dengesi ile sürekli olarak taktik zafer kazanacaksınız.
Yok ederek ortak bir zafer kazanın Tüm Düşman bölünmeleri en üstte. Sonuç olarak, iki dünya savaşından, düşman ne kadar güçlü olursa olsun, gözaltına alınabileceği, tükenebileceği, saldırıdan önce dayanabileceği ve mağlup edilebileceği sonucuna varmıyorlar. Tamamen doğru değil: Stratejik düzeyde aynı Almanlar ve Japonlar taktiklerdeki kadar güçlüyse ...
Canlı bir “stratejik delilik” örneği, Çin'deki Japon İmparatorluk Ordusunun sonsuz savaşıdır. Yani, bir zafer diğerini takip etti, Çin kaçtı ... ama en dikkatli gözlemciler yakında Japonların bu sayısız zaferinin büyük bir genel zafere dönüşemediğini fark etti. Bunun için elbette hem siyasi (diplomatik) çabalar hem de özel hizmetlerin çalışmasına ihtiyaç vardı ve çok daha fazlası. Ancak, her şeyden önce, uygun stratejik planlama: büyük bir taslak gerçek amaç, başarısını tüm araçlara atmak ve onu başarmaktır.
Fakat taktik düzeyde, Japonlar neredeyse yenilmezdi. Japon generallerini yanıltıcıydı. Ama bu gerçekten kötü mü: zaferden sonra, zaferden ... Ama bir sebepten dolayı "toplanmadı". Yani, "Nanjing'deki katliam" kesinlikle "etkileyici", sadece Çin ordusunun tamamen yenilgisi çok daha fazla etkiledi. Veya bazı "ara dünya". Ama birlikte büyümedim ...
Peki ya bu imkansız olsaydı? Çin'deki yarı feodal çatışma koşulları ve “herkese karşı” savaş koşullarında mı? Bunun yerine, İngiltere ve ABD'ye karşı savaş koşullarında, Japonlar makul bir geri dönüş almadan ve hatta böyle bir beklenti olmadan Çin'e çok fazla kaynak harcamak zorunda kaldılar.
Ve örneğin, varsayımsal "Avustralya'yı ele geçirme" için, yeterince serbest bölümleri yoktu ... Zaten müttefikleri bir şey yapmadıkça 1942 yılının başında. Ancak "Avustralya’nın varsayımsal ele geçirilmesi" (ve hatta oradaki arazi cephesinin açılması), savaşın sonuçları için Çin’deki herhangi bir başarıdan çok daha ciddi olurdu. Gerçekte, böyle bir operasyonun pek pratik olmadığı açıktır, ancak 1942'in başında, bunun için planlanacak hiçbir şey olmadığı açıktır: neredeyse tüm kara ordusu Çin'de savaşıyor.
Ve hatta Japonların Hindistan'a kara yoluyla atılması (başlangıçta başarılı!) Savaşa hazır birimlerin (Orta Krallık'ta hiç durmadan savaşan ya da SSCB'ye saldırmaya hazırlanıyorlardı) kıtlığıyla sınırlı kaldı. Japonlar 1942’e Hindistan’ı başarıyla işgal ettiyse? Ve orada popüler bir isyan başladıysa (Japon ajanları tarafından hazırlandı mı?). Rommel Suezu'ya gidiyor ...
Fakat Japon generaller “ilginç insanlardı” - Çin'de “başarılı” bir savaşımız var ve orada savaşacağız ... Ve SSCB'den de hoşlanmıyoruz… Ama Hindistan'da İngilizlerin çok fazla zeki birliği yoktu. Ve Avustralya bir “özgürlük temeli” değildir.
Aralık'ta 7'tan sonra bu çok “Çin kaçışı” 1941 çok garip görünüyordu: İç savaşla parçalanan Çin, hiçbir şekilde aktif saldırganlık yapma yeteneğine sahip değildi, Chiang Kai-shek ve Komünistler, tek başlarına bıraktılar. Çin'de savaşmaya ve hatta inandırıcı zaferler kazanmaya devam etti ... Ne için, pardon, lanet olsun? Aslında, Japon İmparatorluğu birbiriyle ilgisi olmayan iki (!) Büyük savaş verdi (ve üçte birini başlatmaya hazırlanıyordu!).
Sonuç olarak, Dünya (!) Savaşı sırasında aktif saldırı eylemleri çoğunlukla Japon filosu tarafından gerçekleştirildi, Japon ordusu Çin'deki "pampalarda" savaştı. “Eh, Yamashita-san (omuzdaki dost canlısı bir alkış), hadi tüm Çinlileri öldürelim, gerçek samuraylar için ne tür bir hayat gelecek ...”
Yani, parlak zaferlerin paradoksu / sonunda tam bir yenilgi, sadece ilk bakışta bir paradokstur. Mantıklı komutan için elbette ki tarihe ve askeri ders kitaplarına dahil edilecek parlak zaferler, politika (!) Bazı büyük hedeflere doğru atılmış adımlardır. Kendileri tarafından, çoğunlukla anlamsızdırlar. Tarih kitabı için yaşayamaz ve savaşamazsınız.
Bu hayatta birçok "kaybedilen zafer" var, ama anlamsız olanlardan daha az zafer yok: Antik dünyada, Büyük İskender'in savaş alanında bir komutan olarak çok az rakibi var ve evet, savaş alanında neredeyse mükemmeldi ve ordu onu hayal kırıklığına uğratmadı. Hindistan'a, Hindistan'a (!), Karl - bu zaten iyiliğin ve kötünün ötesinde ... O dönemin yönetim yetenekleri göz önüne alındığında, başarılı bir şekilde yakalanma durumunda bile Hindistan için ne tür çözümler olabilir?
Ve Darius'un tam ve son bitirilmesi ve eski Pers İmparatorluğu'nun eteklerinde gerçekleşen kahramanca yürüyüş sorunu da birçok soruyu gündeme getirdi. İskender, dönemi için çok eğitimli bir adam gibi görünüyordu - Aristoteles'in kendisi “biçimlendirdi”, bu yüzden Asya'da daha mütevazı ve ihtiyatlı eylemler beklemek çok daha mantıklı olacaktır. Yunanistan'ın çok sınırlı insan kaynağına dayanarak (Makedonya'nın krallarına sadık değil!), Bu kadar geniş ve kültürel açıdan yabancı alanları Rumlara bırakmak kesinlikle imkansızdı.
Elbette, İskender bir başka “mükemmel taktik” tir, ancak bir stratejist olup olmadığı ayrı bir sorudur. Genel olarak, çılgınca Asya arka sokakları boyunca yürüdüğü sırada, eski Pers soylularıyla (önündeki tozu öpmeye hazır) ve Makedon yoldaşlarıyla (öpmeye hazır olmayanlar) kavga etmeyi (alıntı yapmadan) “arkadaş edinmeyi” başardı. ), zaten "muazzam zeka" için tanıklık ediyor. Kesinlikle kazanabilirdi, ama kullanmak parlak zaferleri daha da kötüleşti (ve böyle mesafelerde ve mevcut lojistikte bile mümkün mü?).
Mutluluğuna ya da “mutluluğuna” savaş alanında yenilmez kaldı (eğer Darius'un belirleyici savaşlarından birini kaybederse, tarihçiler bunu “kolayca” ve “mantıksal olarak” açıklarlardı, ama ciddiye alırlardı. siyasi temettüler çok daha kötüye gitti. Düşman ordusunu parçala ve düşman ülkeyi ele geçir - işler biraz farklı. Kuşkusuz, İskender bu kadar ani bir ölümle karşı karşıya kalmasaydı, batıya gidebilirdi ve hem Roma hem de Kartaca'yı (hikayenin ilginç bir ters dönüşü mü?) Fethetti. Ancak, Massilia'dan Hindu Kush'un eteklerine uzanan bir imparatorluğu yönetmek mümkün olmazdı. kimin (bilgi ve lojistik bileşeni her iki bacağında da topal olacaktır). Öyleyse neden?
Bu nedenle, hiçbir şekilde stratejik kararlar taktiksel kararlardan kaynaklanmaz ve savaş alanlarındaki zafer / mağlubiyetler hala “otomatik” bir şeye dönüştürülmez. Yani, en parlak taktik zafer, bir kural olarak, stratejik planın uygulama çerçevesi dışında anlamsızdır. Ve, garip bir şekilde, kurnaz diplomatlar / sinsi özel hizmetler / iki yüzlü politikacılar bazı durumlarda en iyi eğitilmiş ordudan ve en zeki generallerden çok daha faydalı olabilir. “Kemer altındaki grevler” henüz iptal edilmedi (en azından unutulmaz Berlin Kongresi'ni hatırlayın). Bununla birlikte, “gümüş enfiye kutuları” henüz moda değildir.