Ukrayna krizi, Rusya'nın dünya siyasetindeki rolünü keskin biçimde gerçekleştirdi. Bu tehlikeli oyunda, Başkan Putin, Amerikan münhasırlığının tiranlığının yerine nasıl yeni bir dünya düzeni yaratacağı konusunda kavramsal bir anlayışa sahip olduğunu gösteriyor.
Bu metnin temel olması beklenmemelidir. Bunlar sadece dünya politikasının bazı yönleriyle ilgili - askeri-stratejik, jeopolitik ve ideolojik - notlar. Son bir açıklama yok. Bu notlar sadece bir kişinin devam eden süreçlerin aşırı karmaşıklığı hakkında düşünmesini istemek için tasarlanmıştır. Bu karmaşıklığın ortasında, medyadaki iddiaların ve yorumların çoğu son derece hafif görünüyor. Rusya entelijansiyasının, Rusya'nın neredeyse uçurumun içine girdiği kısmı ile bana göre, insanların mutlak çoğunluğu, sezgisel olarak önemli, önemli görünüyor. tarihi ülke ve dünyanın yaşadığı anın önemi.
strateji
İlk önce Ukrayna krizinin askeri-stratejik tarafını Rusya bakış açısıyla analiz ediyoruz. Açıkçası, “strateji” terimi, “askeri” sıfatını kullanmadan kullanılmalıdır, çünkü strateji bir savaş lideri, bir askeri lider sanatıdır. Bununla birlikte, geçen on yıllar boyunca, bu kelime diğer birçok faaliyet türüyle ilişkili olarak kullanılmıştır, bu nedenle bir açıklama yapmak için gereklidir.
Herhangi bir yöneticinin öncelikle ülkesinin güvenliğine dikkat etmesi gerektiği açık bir tez gibi görünüyor. “İlerici halkımız” 1 tekrarlamaktan hoşlanıyor: hiç kimse bize saldıracak değil, özellikle Avrupa'da barışsever devletlerle çevriliyiz ve dış politika sorunlarımız saldırgan olarak nitelendirilen kendi davranışlarımızdan kaynaklanıyor. Gerçekten de, şu anda hiç kimse yarın sınırlarımızı geçmeye ve İkinci Dünya Savaşı ruhuyla bir kara operasyonu başlatmaya askerlerini hazırlamıyor. Ancak bu, Rusya’nın stratejik anlamda potansiyel bir düşmanının olmadığı anlamına geliyor, yani savaş başlarsa askeri harekat nasıl gelişebilir? İşte cevap açıktır. Rusya, sayısız ABD askeri üsleriyle çevrili. Avrupa'da, son yıllarda NATO’nun doğuya doğru kademeli bir genişlemesi oldu - zaten Baltık Ülkeleri, Bulgaristan ve Romanya’da; Sırbistan, Kosova'dan ayrılan Amerikalılar derhal dünyanın en büyük üslerinden birini inşa ettiler. Peki ya nükleer silah ABD, savaşa hazırlık ve hedefleri? Kuşkusuz, en yüksek derecede hazır olma oranına sahiptir ve ana hedefleri Rusya topraklarındaki nesnelerdir. (Bu arada Rusya, ABD'deki ilgili tesisler.) Füze savunma sistemleri sistematik olarak sınırlarımıza yaklaşıyor. Ve bugün füze savunma sistemleri nükleer füzelerimizin önemli bir bölümünü vuramasa da, gelecekte oldukça mümkün, teorik olarak bunun önünde hiçbir engel yok. Son olarak, NATO’nun operasyonel planlamasında Rusya’nın hâlâ bir rakip olduğu görülüyor.
Coğrafi olan - Ukrayna ve Kırım ile ilgili stratejinin sadece bir yönüne değineceğiz. Çeyrek yüzyıl önce, batıdaki savunma hattımız Doğu Almanya, Çekoslovakya, Yugoslavya (bu ülkenin özel durumuyla ilgili çekinceleriyle), Bulgaristan'dan geçti (haritaya bakınız). Bu çizgiden Sovyet sınırına olan mesafe 500 - 800 km idi. Sovyetler Birliği'nin zayıflaması Doğu Avrupa’da nüfuz kaybına, Varşova Paktı’nın çöküşüne, NATO’nun sürünen yayılmasına ve buna bağlı olarak ciddi bir operasyon derinliği kaybına neden oldu. Şimdi aralıklı bir savunma hattımız var: Kaliningrad bölgesi - Belarus'un batı sınırı (bizim güvenilir müttefikimiz) - Transdniestria (oldukça şartlı olmasına rağmen hala Rus birlikleri kalıyor) - Sevastopol. Ukrayna’nın Amerikan himayesinde geçişi, neredeyse kesinlikle er ya da geç, bu ülkede NATO birliklerinin ortaya çıkması ve elbette Sevastopol’daki Rus askeri üssünün ortadan kaldırılması anlamına gelecektir. Aynı zamanda, Transdinyester NATO'nun arkasında olacak ve pratikte erişilemez olacaktı. Bu vesileyle, Vladimir Putin: “Biz ... Karadeniz’e erişimimizin önemli ölçüde kısıtlanmasına, Kırım topraklarına, Sevastopol’a NATO birliklerini göndermesine ve Karadeniz’deki güç dengesini kökten değiştirmesine izin veremedik” dedi. Sevastopol'un kaybı, ameliyathanenin derinliğinde radikal bir azalmaya yol açacaktır. Ukrayna'nın kuzey sınırından Moskova'ya düz bir çizgide 500 km'den daha az. Aynı zamanda, örneğin, Ukrayna'nın doğu sınırından, Saratov bölgesindeki mayın tabanlı füzelerin geniş bir bölümüne kadar, 500 km'den daha az. Orta menzilli füzelerin bu mesafelerdeki uçuş süresi sadece birkaç dakikadır. Bu, toplu önlemler almanın imkansızlığı anlamına gelir.
Vladimir Putin: “Sebep ne olursa olsun, insanların kafalarına seçkin olmaları fikrini 1 koymanın çok tehlikeli olduğunu düşünüyorum. Uzun süredir devam eden demokratik gelenekleri olan ve sadece demokrasiye giden yolu arayan büyük, küçük, zengin ve fakir devletler var. Ve elbette farklı politikalar uygularlar. Biz farklıyız, ama Rab'den bizi kutsamasını istediğimizde, Tanrı'nın bizi eşit yarattığını unutmamalıyız. ”
Fotoğraf: RIA haber
Fotoğraf: RIA haber
Bu bağlamda, Kırım'ın Rusya'ya eklenmesi, 1'in en önemli stratejik zaferi olarak görülmelidir. Ukrayna’daki olayların nasıl gelişmeye devam edeceğinden bağımsız olarak, Batılı "ortaklarımız" ne kadar agresif bir şekilde davranacak ve hatta ne kadar zor olursa olsun, Donbass’taki ayaklanmanın sonucu ne olursa olsun, önemli bir stratejik karar verilmiş durumda: Kırım, Rusya’nın önemli bir unsuru olmaya devam ediyor savunma sistemleri Ve Ukrayna’nın Amerikan kontrolü altında son ele geçirilmesi hala mümkün olsa da - ve bu, oradaki askeri sistemlerin konuşlandırılması anlamına geliyor - Sevastopol’un ve özellikle Kırım’ın korunması, stratejik bir dengenin korunmasını mümkün kılıyor.
Amerikalı ünlü strateji ve jeopolitik uzmanı Edward Luttvak (kitaplarından üçü Rusça'ya çevrildi) kısa süre önce Kırım operasyonunu özetledi: “Kırım bu açıdan düşünülmelidir. Sadece bölgeyi ele geçirmenin bir gerçeği olarak değil, stratejinin bir parçası olarak ... ”Burada aynı Luttwack röportajından ilginç bir alıntı yapmak daha uygun:“ ... dünyada sadece iki kültürün gerçek stratejik yeteneği var: İngilizler ve Ruslar. Bu yüzden Rusya gezegendeki en büyük ülke, Ruslar sadece tarihlerinde her zaman stratejik olarak başarılı olmadılar, aynı zamanda bu yeteneği kaybetmedi ve her nesilde yeniden üretemediler. ”
Genel olarak, modern analitik gazetecilikte haksız yere stratejik yönlere çok az dikkat edilmektedir. Bir nokta, Yugoslavya’da geçen yüzyılın 90’indeki olaylar. Bu ülkedeki iç savaşı ve onun parçalanmasını analiz eden çok sayıda malzemede, neredeyse hiç kimse, Yugoslavya'nın Avrupa operasyon tiyatrosunda kilit ülkenin stratejik planlamacıları olarak kabul edildiğini hatırlamıyordu. Yugoslavya'nın dağılması elbette Batı'ya askeri açıdan da faydalı oldu. Askeri güçlere sahip güçlü ve bağımsız bir ülke yerine, bu coğrafi bölgede altı zayıf devlet ortaya çıktı. Sırbistan nihayet sona erdiğinde, Balkanlar Batı için sorun olmayı bıraktı, şimdi temiz bir alan gibi. Stratejik başarının simgesi, Kosova’da daha önce bahsedilen Amerikan askeri üssü idi.
Ukrayna'nın doğusunda birlikler göndermem gerekiyor mu?
Vatandaşların yeni Kiev makamlarından açıkça uzaklaştığı Donetsk ve Luhansk bölgelerinde yapılan referandumlardan ve Doğu Ukrayna'daki trajik olayların hızla yayılmasından sonra, Rus halkının önemli bir parçası başarının gelişmesini istedi - komşu ülkeye asker göndermek ve Yeni Rusya'nın tamamını almak istedi. Ve bunu, Ukrayna'nın güneydoğusundaki Moldova'ya kadar hatırlıyoruz. Batı'nın o zamanki halsiz tepkisinin arka planına karşı, “saldırganın” böyle bir enerjisel gelişimi pek çok kişi için doğal görünüyordu. Bununla birlikte, bir strateji açısından, bu tür eylemler riskli görünmektedir.
Vladimir Mayakovsky: "Bazıları uzanmış kolları olan İvan'a koşuyor, diğerleri - Wilson'a başlıyor"
Hala rakipsiz kalan bir askeri yazar olan Karl von Clausewitz, saldırganın sözde doruk noktası olarak adlandırılan en sevdiği kavramlardan birine sahiptir. Ne olduğunu kısaca açıklıyoruz. Başarılı bir saldırı ancak maddi ve manevi güçlerin üstünlüğü ile mümkündür. Aynı zamanda, saldırgan kuvvetini harcar ve tamamen mağlup olmazsa ve savunucusu istekliyse biriktirir, ek kaynaklar alır, konsantre olur. Son olarak, savunucunun reaksiyon gücünün önceki saldırıların gücünü aşabileceği bir zaman gelir. Bu yumruk noktası. Bunun üzerine saldırı durdurulmalı. Ama nasıl tanımlanır, düşman geri çekildiğinde duygulara yenilmez mi? Clausewitz’in cevabı maalesef pek pratik değil: “Sık sık her şey hayal gücünün ipinde asılı duruyor… Her şey saldırganın doruk noktasını yükseltilmiş sezginin yardımı ile yakalamak için geliyor.” Bir alıntı daha verelim: “... komutanların çoğunluğu, sınırdan çok daha önce durmaktan daha fazla durmaya isteklidir; ve tam tersine, parlak cesaret ve seçkin işletme sıklıkla uçuş yapar ve bu yüzden onarılamaz bir hata yapar. Yalnızca küçük araçlarla büyük başarıya ulaşan kişi, belirlenen hedefe gerçekten yaklaştı. ”
Sanırım Kırım’ın ilhakının yavaşlamasının gerekli olduğu doruk noktasıydı. Askerlerimize Donbass’a girmek bir savaşa dönüşebilir. Ve savaş kolayca dahil olamayacak kadar tahmin edilemez. Şimdi bile, Kırım’ın ilâve edilmesinden sonraki durumda olan Batı’nın belli bir konsolidasyonuna şahit oluyoruz. Buradaki belirleyici faktör, bir Malezya yolcu uçağının çökmesiydi, fakat bu trajediyi kim öngörebilirdi (provokasyon)? Ukrayna'nın doğusundaki Rus birliklerinin varlığı kaçınılmaz olarak NATO’nun NATO’nun NATO’dan Kiev’e askeri yardımını ve muhtemelen NATO birliklerinin Ukrayna’ya girişini gündeme getirecektir. Ve buradan uzak ve doğrudan savaşmak değil. Böyle bir olay sırasındaki yaptırımlara gelince, Batı kendi için önemli zararlar verebilirdi, bu da Rusya'nın da gerçek zararlar yaşayacağı anlamına geliyordu. Daha fazla hayal kurabilir ve birinin diğerinden daha kötü olduğu senaryoları kapatabilirsiniz - belirsizlik derecesi yapmak o kadar kolaydır ki. Bununla birlikte, güçlü bir cevap riskinin birçok kez artacağı açıktır.
Bu, Donbass'ı teslim etmenin gerekli olduğu anlamına gelmez. Mücadeleyi başka yollarla sürdürmek gerekiyor - politik, ekonomik, bilgi verici, insancıl. Dahası, durum askeri kaynağın tekrar alakalı olacağı şekilde değişebilir, yazılamaz, “ortaklar” bunu hatırlamalıdır.
Jeopolitik uyum
Son zamanlarda, Amerika’nın ve Avrupa medyasında, tesadüfen, Rus’un bir parçası olarak, gittikçe daha sık, tezin, Başkan Putin'in Batı’dan uzaklaştığını, Avrupa’nın kendisini Avrupa’yla ekonomik işbirliğinin ölçeğini azaltmaya hazır olduğunu bile reddeden Avrupa’daki değerleri reddettiğini ifade ediyor. Rus vektörünün Çin’e, Avrupa'nın zararına yöneldiği iddia ediliyor. Rusya dış politikasının böyle bir yorumu bir şekilde görünmektedir.
Tarafsız kalırsanız, Vladimir Putin'in hiçbir zaman ülkenin on beş yıllık iktidarı için hiçbir zaman Avrupa karşıtı bazı düşüncelerde suçlamalara sebep olmadığının farkındasınız. Almanca’nın 2001’teki Federal Meclis’te verdiği Putin’in ünlü konuşması, Rusya’nın her alanda Avrupa ile işbirliğine açık olduğunun canlı bir simgesi haline geldi. Putin yıllarında, Avrupa ile ticaret geçen yıl 80 milyardan 417 milyara yükseldi.
Tüm Güney ve Latin Amerika ülkelerinin liderleri 1 - çoğu ülkenin ABD’nin neredeyse nadide olduğu düşünülen ülkeler - Brezilya’daki BRICS zirvesine geldi
Fotoğraf: ITAR-TASS
Fotoğraf: ITAR-TASS
Putin şiddetle Avrupa’ya, Batı’ya doğru yürüdü. NATO’yla işbirliği başladı, bir noktada Rusya’nın bu kuruma katılımının mümkün olduğu konusunda bile bir konuşma yapıldı. Enerji alanında, işbirliğimizin ana alanı olan Putin, Avrupa'ya büyük ölçekli yatırımlar yapmasını önerdi; olduğu gibi, Rusya'da enerji varlıklarının yabancı mülkiyetindeki payı% 25'e ulaştı. Putin bir varlık takası önerdi ve hatta bu yönde bir şeyler yapıldı. Aslında, gelecekte ortak bir Rus-Avrupa enerji kompleksinin oluşturulması hakkında konuşabiliriz.
Ancak Rus tarafı, Rus doğal kaynaklarına erişim karşılığında teknolojiler hakkında konuşmaya başladığında, açıkça ekonomik açıdan avantajlı koşullarda bile, teknolojiyi bizimle paylaşmak istemediklerini hissettiler.
Benzer bir tartışma, Avrupa’daki Amerikan füze savunma sisteminin unsurlarını dağıtma problemi etrafında da ortaya çıktı. Bu sürecin durdurulmasına hitap eden, hiçbiri, bu alanda ortak çalışma önerileri, örneğin, Azerbaycan’daki Rus radar istasyonunun kullanımı için bir cevap bulamadık.
Bu şemanın biraz farklı bir yorumu: Rusya değil Çin yönünde dönüyor, ama Batı'nın kendisi de eylemleriyle istemeyerek Rusya'yı doğuya itiyor. Rusya-Avrupa ekonomik ilişkilerini kısıtlayan yaptırımlar, istemeden Rusya'yı Çin ile ilişkileri genişletmeye zorlayacak. Çin'le ticaret yılda 100 milyar dolara yaklaşıyor ve Avrupa ile dört kat daha fazla olmasına rağmen, dinamikler açıkça Çin'in lehine. Son dönemde yapılan büyük Rus-Çin işleminin Sibirya Gaz İletim Sisteminin inşası için hatırlatılması uygun, bu yapıdaki yatırımın 60 - 70 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor. Bugün, Rusya-Çin ilişkileri her zamanki gibi. Askeri işbirliği için zamanın gelip gelmeyeceğini ve sonra doğuya yeniden yerleşmenin kaçınılmaz hale geleceğini nasıl bilebiliriz. Buna benzer bir şey, Moskova’nın Çin’in yeni politikasına dair olumlu bir işaret mi yoksa olumsuz bir işaret mi olduğu konusundaki mantığın mantığıdır.
Ekonomik gücü o kadar hızlı büyüyen dünya ekonomileri listesindeki ilk konumu kısa sürede ortaya çıkan Çin, dış politika faaliyetini neredeyse kesinlikle artıracak. Sorun, her zaman geçmişte olduğu gibi güçlü ve yeni bir gücün gelişimine, saldırganlığındaki bir artışın eşlik etmesidir. İlk işaretler şimdi gözlendi. Örneğin, Pekin aslında Güney Çin Denizi'nin tüm alanı üzerindeki egemenliğini ilan etti ve onu Scarborough kumsalı üzerindeki Filipinler'le bir çatışmada göstermeye başladı. Vietnam ile ilişkiler kolay değil, Paracel Adaları üzerinde tartışıyorlar. Bu yılın mayıs ayında, anlaşmazlık Vietnam’daki Çin pogromlarına dönüştü: dört Çinli öldü, birkaç bin kişi acilen tahliye edildi.
Çin'in geçen yılki askeri harcaması, çeşitli tahminlere göre, 145'tan 190 milyar dolara (karşılaştırma için: Japonya yılda 50 milyar dolara savunma harcıyor).
Er ya da geç Çin’in, ABD’nin liderlik mücadelesinde karşı karşıya geleceğine inanılıyor. Bu bağlamda Batılı analistler kendilerine sormayı severler: Rusya kim olacak peki? Birçok kişiye göre pozisyonu anahtardır. Çin, Rusya olmadan “süper güç” olamaz: ekonomik güç politik güce dönüştürülemez. Ve siyasal iktidar daha karmaşıktır. Rusya nispeten ekonomik olarak politik olarak Çin'den daha güçlü. Rusya Çin'le ise, gücü temelde artıyor; Rusya Batı’ndaysa, Çin’in hakimiyeti imkansızdır. Bu mantık doğruysa, o zaman Batı'nın saf pragmatik temelinde Rusya'yı kendi tarafına çekmeye çalışması gerektiği anlaşılıyor. Ancak, bunun tam tersini görüyoruz: Rusya üzerindeki baskı artıyor. Washington'da bir başka kararın verildiği varsayılabilir: Rusya, Çin silahlarına düşerse, Çin’in niteliksel güçlenmesinin gerçekleşmeyeceği bir şekilde zayıflatılmalıdır, 4. Analistler tarafından planlanan Rusya savaşı yerine, Rusya'ya karşı savaş başlıyor.
Karl von Clausewitz: “Genellikle, her şey hayal gücünün ipek ipine dayanıyor ... Hepsi keskinleşmiş sezginin yardımı ile saldırganın doruk noktasını bulmaktan kaynaklanıyor”
Yeni dünya sistemi Ahlaki gerekçeler
Bu yüzden, Çin faktörü Washington’un Rus karşıtı politikasını oluşturmak için önemli bir argüman. Dünya süreçlerinde önde gelen katılımcıların pragmatik çıkarlarına bağlıdır - pazarlarında, kaynaklarında, finansmanında, bölgelerinde siyasi ve askeri nüfuz için mücadele. Bununla birlikte, dünya siyasetinde kaçınılmaz olarak bulunan çıkarlara ek olarak, daha derin bir eylem faktörü var. Bunlar, dünya sahnesinde oynayan oyuncuların güvendiği ahlaki temellerdir. Veya “ahlak” teriminin olumlu bir çağrışım taşıyıcısı olarak kullanılmasından hoşlanmıyorsanız, dünya görüşü hakkında, belirli bir eylem biçimini tanımlayanlar veya dünyanın diğer resimleri hakkında söyleyebilirsiniz. Uluslararası ilişkiler, diplomasi her zaman ahlaki temellere sahipti. Hipotez, eski ama yine de ilgili ahlaki temellerin artık dünya sisteminin istikrarını sağlayamayacağı, dünya eski resminin artık yeni zorluklarla karşılaşmadığını, geçen yüzyılın vizyonunu temel alarak dünya sistemini yeniden inşa etmenin imkansız olduğunu göstermektedir. Daha cesur bir başka hipotez ise, dünya sistemi için yeni bir kavram, devletler arasındaki etkileşimin yeni ilkelerini önerebilecek olan Rusya olmasıdır. Ülkemiz her zaman biraz farklı, Sovyet zamanlarında ve dünyadaki Batı resminden önemli ölçüde farklı olmuştur. Belki de bu, Batı’nın Rusya ile geniş bir işbirliğine girme konusundaki isteksizliğinin altında yatan sebep. Batıya yönelik risk, Rusların dünya düzenini nasıl düzenleyeceği konusundaki anlayışının, çoğu insan için cazip olabileceği yönündedir. Ve bu durumda, Batı ahlaki liderliğini kaybedecek.
Son yüzyılların diplomasisine kısa bir tarihsel gezi yapalım.
XVIII - XIX yüzyıllardaki Avrupa diplomasisinde, kuvvet dengesi kavramı egemen oldu. Aydınlanma'nın önde gelen düşünürlerinin fikirlerini yansıtıyordu: rasyonalizm, genellikle bilimsel temellere dayanan rasyonalizm, inanç, doğaldan toplumsal olana kadar çeşitli sistemlerin, çelişkilere, çelişkilere ve hatta sistemi oluşturan unsurların mücadelesine rağmen bir denge bulabildiğini söyledi. Örneğin, Milletler Zenginlikleri'nde Adam Smith, bireylerin bencil ekonomik çıkarlarının ortak bir iyiye yol açtığını savundu. Ve bir süre sonra, Türlerin Kökenindeki Charles Darwin, doğal seleksiyon sürecinde evrim sürecini anlattı. Siyaset teorisinde, Smith ekonomisinde olduğu gibi, bencil çıkarları peşinde koşan çeşitli partiler ya da bencil gruplar arasında kavga etmenin, uyum ve ortak iyiliğe yol açtığı düşünceleri popülerdi. Rusya'da, yazar Nikolai Chernyshevsky'nin hatırlatıldığı gibi, kim biraz komik bir biçimde “Ne yapmalı?” Kitabındaki rasyonel egoizm teorisini sundu.
Avrupa'da XVIII. Yüzyılda bu fikirlerin ruhuna dayanarak bir güç dengesi sistemi geliştirildi. Elbette, savaşı durdurmadı, ama en azından Avrupa'da daha önce görülen mezbahalardan kaçınmasına izin verdi, on yıllarca gerildi ve bütün ülkelere kaos getirdi. Büyük Fransız Devrimi ve Napolyon Savaşları ile kesintiye uğrayan ve 1815'ta Viyana Kongresi'nde restore edilen güç sistemi dengesi, 1914'a kadar vardı. Bu sistem çok rasyonel ve istikrarlı görünüyor, emsali zulmüyle dünya savaşı tarafından gömüldü.
Sonra Amerika olay yerine geldi.
Edward Luttvak: “... Dünyadaki sadece iki kültürün gerçek bir stratejik yeteneği var: İngilizler ve Ruslar. Rusya'nın gezegendeki en büyük ülke olmasının nedeni budur, Ruslar tarihlerinde her zaman sadece stratejik olarak başarılı olmakla kalmayıp, aynı zamanda bu yeteneği kaybetmemeyi ve onu her nesilde yeniden üretmeyi başardılar. ”
Tehlikeli habercilik
ABD dış politikasının basit ve açık bir ahlaki temeli vardır - Amerikan ulusunun münhasırlığı. Sorunun haberi Rus okuyucusuna habersiz, bu tez bir tür hokkabazlık, propaganda veya en azından konuyu basitleştiriyor gibi görünebilir. Seni temin ederim, hayır! Amerikan ulusunun kendi münhasırlığı yüz elli yıldır şüphelenmedi. Dahası, şüpheler affedilmez bir siyasi günahtır.
Geçen yüzyılın sonlarından bu yana, Amerikalılar herkesin kendi yollarını bulabilecekleri bir özgürlük ve fırsat toplumu olan Dünya üzerindeki en mükemmel toplumu kurduğuna inandılar. Demokratik devlet kontrol sistemi insanlık tarihinin en iyisidir. Amerika bir modeldir ve değerleri tüm dünyada zafer kazanmalı. Burada şu soru ortaya çıkıyor: Amerikan değerlerinin zaferini, devletin ve toplumun Amerikan modelini nasıl elde edersiniz? Sadece kendi örneğimizin gücüne umut vermeli miyiz, tüm insanlık için bir “işaret” rolünde kalmalı mıyız yoksa dış politika Amerikan kurumlarının yayılmasını aktif olarak desteklemeli midir?
I. Dünya Savaşı'ndan önce, Amerika Birleşik Devletleri Amerika kıtasının çok ötesindeki uluslararası meselelere karışmamayı tercih etti. Ülke, kurucu babaların antlaşmalarına bağlı kaldı ve bu antlaşmaların izolasyonu iyiydi. Bölgesinde olmasına rağmen, Amerika özellikle utangaç değildi. Yalnızca 20. yüzyılın ilk yıllarında Haiti, Panama, Küba, Dominik Cumhuriyeti gibi ülkelerin işlerine (bazen işgal ediyor) müdahale etti. Dönüm noktası Birinci Dünya Savaşı idi ve Başkan Woodrow Wilson yeni ABD dış politikasının yaratıcısı oldu.
Wilson entelektüel, politik neredeyse inanılmaz takla yaptı. Amerikan milletinin münhasırlığı fikrinden yola çıkarak, Avrupa kavgalarını ve savaşlarını görmezden gelme ihtiyacını reddetmiyormuş gibi, ABD dış politikasını kökten değiştirdi: yerelden gerçekten küresel hale getirdi. Wilson'ın mantığı şöyle idi (Henry Kissinger’ın Diplomasi kitabına göre ortaya koyuyorum). Amerika'nın karşı karşıya olduğu hedefler doğrudan Providence tarafından belirlenmiştir (daha büyük bir güç için ahlaki bir temel oluşturmak zordur). Amerika'nın güvenliği, insanlığın geri kalanının güvenliğinden ayrılamaz. Bundan sonra Amerika’nın görevinin her yerde saldırganlığa direnmek olduğunu takip etti. Ülkenin istisnai niteliği, özgürlüğü kendi örneğinizle onaylamanızı ve aynı zamanda yayılmasını gerektirir. Amerika'nın sağlam ahlaki temelleri, yurtdışındaki görevimizi yerine getirme konusunda kendimizi sınırlamamıza izin vermiyor, bu ülke bilerek haklı. Amerikan değerlerinin dayatılmasına ilişkin küresel bir haçlı seferinin düzenlenmesi gerekiyor. Dahası, Amerika bütün dünyaya özgürlük vermezse, Birleşik Devletler güçleri atrofiye olacaktır.
Woodrow Wilson: “Bu milleti insanları özgür kılmak için yarattık ve biz ... Amerika ile sınırlı değiliz ve şimdi tüm insanları özgür kılacağız. Bunu yapmazsak, Amerika’nın ihtişamı buharlaşacak ve gücü buharlaşacak. ”
Fotoğraf: ITAR-TASS
Fotoğraf: ITAR-TASS
Wilson'a “Bu milleti insanları özgür kılmak için yarattık ve biz ... Amerika ile sınırlı değiliz ve şimdi tüm insanları özgür kılacağız. Bunu yapmazsak, Amerika’nın ihtişamı buharlaşacak ve gücü buharlaşacak. ” Woodrow Wilson, Kongre'den II. Dünya Savaşı'na girdi ve ekonomik olarak güçlü ancak politik olarak il gücünü bir dünya liderine dönüştürdü.
Amerika'nın özgünlüğünü bir özgürlük taşıyıcısı olarak birleştiren ve Washington'da gerekli görüldüğü takdirde dünyanın herhangi bir ülkesinin işlerine müdahale etme yeteneğini birleştiren bu entelektüel konsept, neredeyse bir yüzyıl boyunca ABD dış politikasının ahlaki bir temeli olmuştur. Bu yüzden New York Times’ta geçen yıl Vladimir Putin'in makalesi Amerika’da histerik bir tepki yarattı. Putin'den alıntı yapmak: “Sebep ne olursa olsun, münhasırlık fikrini insanların kafasına yerleştirmenin çok tehlikeli olduğunu düşünüyorum. Uzun süredir devam eden demokratik gelenekleri olan ve sadece demokrasiye giden yolu arayan büyük, küçük, zengin ve fakir devletler var. Ve elbette farklı politikalar uygularlar. Biz farklıyız, ama Rab'den bizi kutsamasını istediğimizde, Tanrı'nın bizi eşit yarattığını unutmamalıyız. ” Putin, en samimi Amerikan değerini eleştirmeye "cesaret" verdi - bu milletin münhasırlığı. Dünya devlet sisteminin yapısına böyle bir "mesih" yaklaşımını paylaşmadığını, başka değer tabanlarının olabileceğini ve bunları sunabileceğini açıkça belirtti.
Wilsonçılığın değerlerini kabul etsek ya da en azından onlara anlayışlı davransak bile (ne de olsa, Amerika büyük bir ülkedir55, dünyanın en zengin, onlarca milyon göçmen, dünya bilimcilerine, üniversitelere, teknolojiye, II. vb.) Wilson kavramını uygulamadaki mevcut uygulamayı eleştirel olarak değerlendirmelidir. Ve eleştirel bir analiz, asırlık eski mesihçi ideallerin neredeyse hiçbir şeyin kalmadığını, “özgürlük işaretinin” ışığının insanlığı cezbetmediğini, korkutup reddetmediğini göstermeyecek mi? Bir zamanlar idealist bir politika neydi ve çoğu için böyleydi, en alaycı Realpolitik'e dönüşür mü? Diğer ülkelerin içişlerine sert müdahaleler yaparak devlet yapılarının yıkılmasına, büyük kayıplara neden oldu - Irak, Suriye, Libya1 ... Yakın müttefiklerin sıradışı muamelesi: devlet başkanlarının telefona bağlanması, Fransız bankalarına baskı yapılması, Almanya'ya altın vermeyi reddetme vb. İslamcı güçlerin idealist değil, kesinlikle pragmatik, bencilce hedeflere ulaşması. Medya üzerinde benzeri görülmemiş bir kontrol - şimdi bunu, Rus kriziyle bağlantılı olarak şişirilmiş Rus karşıtı kampanya örneğinde açıkça görüyoruz.
ABD hegemonyasının kısa dönemi sona eriyor ve hegemonya ile birlikte Wilson diplomasisi de ortadan kalkacak.
Dünyanın ekonomik ve politik yapısı hızla değişiyor. Kissinger, “Daha önce hiç bu kadar farklı temsiller temelinde, böyle bir küresel ölçekte yeni bir dünya düzeni yaratılmamıştır” dedi. Şimdi, Rusya'nın bu yeni siparişin oluşturulmasında önemli bir rol oynayacağına kuşku yok. 11.
İzolasyon bir efsanedir
Birçok medya kuruluşu, Rusya'nın Ukrayna krizindeki davranışlarının ülkeyi izole ettiğini, onu bir paryaya çevirdiğini ve uygar dünyanın tümünün iğrenme içinde bizden uzaklaştığını söylüyor. Öyle mi?
Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda yapılan oylama sonuçlarını, Kırım'ın eklenmesinden hemen sonra Rusya karşıtı karar üzerine hatırladım. Sonra Amerikalılar bu kararı zorlamayı başardılar, yüz ülke lehine oy kullandı, sadece birkaç tanesine karşı vardı - sadece on bir. Bununla birlikte, kararı desteklemeyen ülkelerin 93 olduğu ortaya çıktı - temsilcilerden biri düğmeye basmayı unuttu, biri büfede kaldı ve biri tartışma için hiç gelmedi. Bu 93 ülkelerinde dünya nüfusunun üçte ikisi yaşıyor, insanlığın bu üçte ikisinin temsilcileri Rusya'ya karşı konuşmadı, ABD'yi desteklemedi.
Başka bir bölüm Brezilya'daki son BRICS zirvesi. Ve bu ülkelerin liderlerinin toplantıları zaten aşinaysa, zirveden sonra olanlara dikkat edilmelidir. Çoğu Amerika Birleşik Devletleri’nden neredeyse büyük bir ülke olarak kabul edilen tüm Güney ve Latin Amerika 1 ülkelerinin liderleri Brezilya’ya geldi. Ahlaki lideri Vladimir Putin olan bir organizasyonda, umutları inandıkları yeni bir uluslararası organizasyonda yer almak istediler.
Şu anda Avrupa bile, Ukrayna krizinin akut aşamasında, Rusya'ya karşı yaptırımlar açısından birliği göstermiyor. "Rusya'yı bütün dünyadan tecrit etme" tezinin bir propaganda hilesinden başka bir şey olmadığını düşünüyorum.
Neden Rusya'ya çekildiler? İki yıl önce birçok önde gelen Avrupalı bilim insanıyla konuşma şansım oldu, Yaroslavl siyasi forumunun çalışmalarına katıldılar. Rusya'da dünya standartlarında bir tartışma platformu oluşturmanın mümkün olup olmadığını sordum. Cevap beni şaşırttı: Hepsi sadece Rusya'da Davos gibi batılılara alternatif bir platform oluşturmanın mümkün olduğunu söyledi; sadece Rusya'da herhangi bir ülkenin temsilcileri tereddüt etmeden gidecek; Rusya, Batı dışında farklı bir gündem geliştirmek için en iyi ülke.
Yeni gündeme
Başkan Putin, yeni gündem, dünya sistemini değiştirmedeki ilkeler ve yaklaşımlar konusunda ne gibi sinyaller veriyor? Burada yorumumu Vladimir Putin'in halka açık metinlerine dayanarak veriyorum.
Birincisi, Putin'in karşı çıktığı, üretken, zararlı olduğunu düşündüğü eylemlerin kesinlikle görülmesi.
Politik bir “demokrasi” rejimi empoze etmeye karşı. Öyle bir dayatma, öyle görünüyor ki, hiçbir zaman başarıya götürmedi. Ülkelerin farklı tarih öncesi kültürleri var, her biri kendi tarihi ritmiyle yaşıyor, kaba inşaat her zaman risk taşıyor. İfade özgürlüğü gibi hakların sistemik olmayan “tanıtımı” genellikle yaşam hakkı veya çalışma hakkı gibi diğer temel hakların kaybına yol açar. Burada bizim tarafımızda Komünist Partinin önderliğinde Çin veya İslami bir ikna rejimiyle İran gibi ülkeler var.
Bariz bir ihtiyaç duyulmadan iç işlerine karışmaya karşı. Son yıllara ait örnekler, müdahalenin çoğu zaman bir ülkenin yaşamının mevcut yapılarını tahrip ettiğini ve felaketlere yol açtığını göstermektedir.
Yeni emperyalizme karşı, devletlerin egemenliğini tahrip eden, zayıflamış ülkelerin işleyişini düzenleyen oyuncular tarafından belirlenen küresel dünyadaki çıkarlarını koruyamadıkları için. “Eski” emperyalizm durumunda olduğu gibi, gelişmeleri yavaş ve bağımlı hale gelir, “kar” sonuçta en güçlülerin arasında yer alır. Burada müttefikler, fakir ülkeler ve Batı ülkelerinden olanlar da dahil olmak üzere birçok sol entelektüel olabilir.
Toplumsal ırkçılığa karşı. Irak savaşında kaç kişinin öldüğünü bulmaya çalışın. Amerika Birleşik Devletleri ve müttefikleri ordularındaki ölüler ve yaralar hakkındaki verileri kolayca bulacaksınız. Iraklılara gelince, sadece on kat farklılık gösteren tahminler var: 150 binden ölmüş bir milyondan fazla. Kimse ölü Iraklılar olarak düşünmedi ve saymayacak. Batı, sömürgecilik döneminde "yerli bitkileri" tedavi ederken, bu hoşgörü tutumu tarafından vesile edilmesine rağmen, şimdi bile pek çok ulusla aynı. Ve bu insanlar yerli değiller 1, Irak Interfluve; Yakın zamana kadar sert bir şekilde basılan İran, binlerce yıllık bir geçmişi olan Pers'dir. Ancak, zaten öğrenmekten korkan Çin, birkaç bin yıllık.
İkincisi, Putin, 1 devletleri ve çok taraflı diplomasi arasında karmaşık etkileşim ağları kurma destekçisidir. Bu tür ağlar, bir yandan farklı çıkarları göz önünde bulundurmayı, karmaşık uzlaşmaları aramayı ve diğer yandan da yüzleşme risklerini azaltmayı mümkün kılar. Kimsenin eşit olarak tanınmasına izin vermeyen Amerikan mesihçiliği burada uygun değil. Böylece, bu arada, Avrupa Birliği kuruldu. Bu yapı farklı açılardan eleştirilebilir, ancak AB'deki savaş risklerinin tarihte hiç olmadığı kadar düşük olduğu iddia edilemez.
Üçüncüsü, Putin, 19. yüzyılın ruhunda bir güç dengesi değil, çıkar dengesi aramaya izin verecek bir yapının inşa edilmesi gerektiğine inanıyor gibi görünüyor. Bu inşaat çoğu devlet için daha adil olmalı.
Dördüncüsü, yeni prensipler üzerinde çalışan, dünya ekonomisini kendi lehine ve büyük oranda yönetmek için Batı'nın oluşturduğu eski kurumların yerine geçecek olan BRICS Bank gibi yeni uluslararası kurumlar yaratmamız gerekiyor.
Özetlemek için. Amerikan münhasırlığı kavramının hükmetme dönemi sona ermektedir 1 Ve Alexander Zinoviev'in yazdığı gibi, “teorisyenleri, politikacıları ve kitle iletişim araçlarının sistemlerinin en iyi olduğuna kesinlikle emin olduklarını”, yeni güçlü oyuncular farklı bir vizyonla ortaya çıktı ve onları görmezden geldi. Küresel bir dünyanın koşulları altında mümkün değildir. Vladimir Putin’in üstlendiği dünya siyasetindeki bu görev, Rusya’nın ilk rolde yeni bir dünya mimarisinin oluşumuna katılmak zorunda kalacağını gösteriyor.