Yarım yüzyılı aşkın bir süredir, tüm deniz güçlerinin en iyi tasarım beyinleri şaşırtıcı bir görevi çözdü: su altında ve suyun altında çalışacak denizaltılar için nasıl bir motor bulunacağı ve bunun yanında dizel veya buharlı bir motor gibi hava gerektirmeyen bir motor. Ve su altı yüzey elemanları için böyle bir motor bulundu ...
O oldu - bir nükleer reaktör
O oldu - bir nükleer reaktör
Hiç kimse bir nükleer geninin, derinliğin baskısıyla sıkıştırılmış, sağlam bir gövdeye sahip bir çelik “şişe” içine alındığında nasıl davranacağını bilmiyordu, ancak başarılı olursa böyle bir kararın yararı çok büyüktü. Ve Amerikalılar risk aldı. 1955 yılında, ilk Amerikan denizaltısının ilk suya batırılmasından elli beş yıl sonra, dünyadaki ilk nükleer motorlu gemi piyasaya sürüldü. "Nautilus" adlı Jules Verne tarafından icat edilen denizaltının onuruna seçildi.
Sovyet atomunun başlangıcı filo 1952'de istihbarat Stalin'e Amerikalıların atomik bir denizaltı inşa etmeye başladıklarını bildirdiğinde atıldı. Ve altı yıl sonra, Sovyet atomu “K-3” önce yanları, önce Beyaz Denizi, sonra Barents'ı, sonra Atlantik Okyanusu'nu itti. Komutanı Kaptan 1. Seviye Leonid Osipenko'ydu ve yaratıcısı Genel Tasarımcı Vladimir Nikolaevich Peregudov'du. Taktik numaraya ek olarak, K-3'ün de kendi adı vardı, Amerikalılarınki kadar romantik değil, zamanın ruhuna göre - Lenin Komsomol. Sovyet denizaltı filosu tarihçisi Arka Amiral Nikolai Mormul, “Aslında, Peregudov Tasarım Bürosu,” dedi.
Peregudov, su altındaki hareket için optimal akışını engelleyen her şeyi kaldıran, atomla çalışan bir gemi şeklini yaratmayı başardı. ”
Doğru, K-3 sadece torpidolarla donanmıştı ve zaman aynı uzun menzilli, uzun menzilli fakat aynı zamanda temelde farklı füze kruvazörlerini gerektiriyordu. Bu nedenle 1960 - 1980 yıllarında denizaltı füze gemileri için büyük bir bahis yaptılar. Ve yanılmamışlardı. Her şeyden önce, çünkü kesinlikle atomikler - dolaşan sualtı füze fırlatma sahaları - nükleer silahların en az korunmasız taşıyıcıları olduğu ortaya çıktı. оружия. Oysa yeraltı roket mayınları er ya da geç, bir metrelik bir hassasiyetle uzaydan kesildi ve hemen ilk saldırı için hedef haline geldi. Bunu gerçekleştirdikten sonra önce Amerikan, ardından Sovyet Donanması denizaltı gövdelerinde füze siloları yerleştirmeye başladı.
19 yılında başlatılan atom altı füze denizaltı "K-1961", Sovyet atomunun ilk adıydı. Beşiğinde, daha net hisse senetleri, büyük akademisyenler vardı: Alexandrov, Kovalev, Spassky, Korolev. Tekne çarptı ve olağandışı yüksek sualtı hızı ve su altında kalma süresi ve mürettebat için rahat koşullar.
“NATO’da” diyen Nikolai Mormul’a göre “eyaletlerarası entegrasyon işletildi: ABD yalnızca okyanus filosunu inşa etti, İngiltere, Belçika, Hollanda - denizaltı karşıtı gemiler, gerisi askeri operasyonların kapalı tiyatro gemilerinde uzmanlaşmış gemiler. Gemi yapımının bu aşamasında, birçok taktik ve teknik elementte lider olduk. En büyük amfibi vurgulu uçak olan tam otomatik yüksek hızlı ve derin deniz nükleer savaş denizaltılarını faaliyete geçirdik. Güdümlü hidroforlara, gaz türbini güç mühendisliğine, seyir süpersonik füzelerine, füzelere ve amfibi uçaklara yüksek hızlı denizaltı karşıtı gemiler getiren ilk biz olduk. Ancak, SSCB Savunma Bakanlığı'nın bütçesinde Deniz Kuvvetlerinin payının% 15'i geçmediğine dikkat çekilmeli, Amerika Birleşik Devletleri ve Büyük Britanya'da bunun iki ila üç kat daha fazla olduğu ”belirtilmelidir.
Yine de, filosunun resmi tarihçisi M. Monakov'a göre, Sovyet Donanması'nın 80-s "in ortasındaki savaş gücü 192 nükleer denizaltılarından (60 stratejik füze denizaltıları dahil), 183 dizel denizaltılarından, 5 uçak gemisi kruvazörlerinden (3 uçak gemilerinden) oluşuyordu. 38 ağır tipi “Kiev”), 1 kruvazörü ve 68 rütbesindeki büyük denizaltı karşıtı gemileri, 32 büyük denizaltı karşıtı gemileri ve yıkıcıları, 2 büyüklüğündeki 1000 devriye gemileri, 1600 savaş gemisinden, XNUMX savaş gemisinden daha fazla ve tr insansız hava araçları. Bu güçlerin kullanımı, stratejik nükleer caydırıcılığın ve ülkenin ulusal devletlerin okyanuslardaki çıkarlarını sağlamak için gerçekleştirildi. ”
Rusya hiç bu kadar büyük ve güçlü bir filoya sahip değildi.
Barış yıllarında - bu sefer daha kesin bir isim var: Dünya Okyanusu'ndaki “soğuk savaş” - Rusya'da, Japon-Japon, Birinci Dünya, Sivil, Sovyet-Finlandiya savaşlarından daha fazla denizaltı ve denizaltı öldü. Bu koçlar, patlamalar, yangınlar, batık gemiler ve ölü ekiplerin toplu mezarlarıyla gerçek bir savaştı. Kursunda, 5 nükleer ve 6 dizel denizaltılarını kaybettik. Bize karşı çıkan ABD Donanması bir 2 nükleer denizaltı.
Süper güçlerin yüzleşmesinin aktif aşaması, Sovyet denizaltılarının Akdeniz'e ilk girdiği 1958 Ağustos ayında başladı. Dört "Eski" - orta derece yer değiştirme türü "C" nin denizaltıları (613-th projesi) - Vlora Körfezi'ndeki Arnavutluk hükümeti ile anlaşmaya vardı. Bir yıl sonra zaten 12 oldular. Denizaltı kruvazörü ve avcı okyanusu uçurumun etrafında dolaştı, birbirlerini takip ediyorlardı. Fakat hiçbir büyük gücün Sovyetler Birliği gibi bir denizaltı filosuna sahip olmamasına rağmen, bu eşitsiz bir savaştı. Tek bir atomik uçak gemisine sahip değildik ve coğrafya açısından elverişli olan tek bir üs değil.
Neva ve Kuzey Dvina’da, Portsmouth ve Groton’da, Volga ve Amur’da, Charleston ve Annapolis’te, NATO’nun Büyük Filosunu ve SSCB’nin Büyük Sualtı Armada’nı yenileyerek yeni denizaltılar doğdu. Her şey, denizlerin yeni metresini kovalamanın heyecanı ile belirlendi - Amerika, “Neptün'ün trident'ine sahip olan, dünyaya sahip olan” ilan etti. Üçüncü dünya otomobili rölantide fırlatıldı ...
70'lerin başlangıcı okyanustaki “soğuk savaş” ın zirvelerinden biriydi. Vietnam'daki ABD saldırganlığı tüm hızıyla sürüyordu. Pasifik Filosunun denizaltıları, Güney Çin Denizi'nde seyreden Amerikan uçak gemilerinin savaş takibini gerçekleştirdi. Hint Okyanusunda başka bir patlayıcı bölge daha vardı: Bangladeş, Sovyet maden ocaklarının Hint-Pakistan askeri çatışması sırasında ateşlenen Pakistan madenlerini etkisiz hale getirdi. Akdeniz'de sıcaktı. Ekim ayında başka bir Arap-İsrail savaşı başladı. Süveyş Kanalı çıkarıldı. 5. operasyon filosunun gemileri Sovyet, Bulgar, Doğu Alman dökme yük gemilerine ve gemilerine savaş zamanı kurallarına göre eşlik ederek onları terörist saldırılar, füzeler, torpidolar ve mayınlardan korudu. Her seferinde kendi askeri mantığı vardır. Ve dünya deniz güçleriyle yüzleşme mantığında, SSCB için saldırgan bir nükleer füze filosu vardı tarihsel kaçınılmazlık. Yıllar geçtikçe, İngiltere'yi denizlerin metresi unvanını soran Amerika ile nükleer beyzbolda oynadık.
Bu maçta melankolik bir skor Amerika tarafından açıldı: 10 Nisan 1963, nükleer denizaltı "Trescher", Atlantik Okyanusu'ndaki 2 800 metre derinliğinde bilinmeyen bir nedenle battı. Beş yıl sonra, trajedi, Azor Adaları'nın güneybatısındaki 450'te tekrar etti: ABD Donanması nükleer denizaltı "Scorpion", 99 denizcilerle birlikte sonsuza kadar üç kilometre derinlikte kaldı. 1968 yılında, bilinmeyen nedenlerle, Fransız denizaltı “Minerv”, İsrail denizaltı “Dakar” ve aynı zamanda dizel roketimiz “K-129” Akdeniz'de battı. Gemide nükleer torpidolar vardı. 4’in binlerce metre derinliğine rağmen, Amerikalılar bu kırık denizaltının ilk iki bölümünü kaldırabildiler. Ancak gizli belgeler yerine, Sovyet denizcilerinin kalıntıları ve burun aletinde yatan nükleer torpidoların gömülmesiyle ilgili sorunlar yaşandı.
1986 ekim başında kaybedilen atomların hesaplarını Amerikalılar ile aynı seviyeye getirdik. Sonra 1 000, Bermuda'nın kuzeydoğusundaki denizaltı kruvazörü K-219'in füze bölmesinde, yakıtı boşalttı. Yangın çıktı. 20 yaşındaki denizci Sergey Preminin her iki reaktörü de kapatmayı başardı, ancak kendisi öldü. Süper tekne Atlantik'in derinliklerinde kaldı.
8 Nisan ayında Bisnay Körfezi'ndeki yılın 1970'inde büyük bir derinlikte yangından sonra ilk Sovyet atarini "K-8" i ve 52 hayatını ve iki nükleer reaktörü alarak battı.
Norveç Denizinde yılın Nisan ayındaki 7'i 1989, daha iyi Komsomolets olarak bilinen "K-278" atomunu batırdı. Geminin pruvaya batırılması sırasında, teknenin gövdesini neredeyse tamamen tahrip eden ve torpidolara atom yüküyle zarar veren bir patlama meydana geldi. Bu trajedide, 42 insanlar öldü. K-278 eşsiz bir denizaltıydı. XXI yüzyılın derin deniz filosunun inşaatına başlaması gerekiyordu. Titanyum gövdesi, bir kilometreye kadar dalmasına ve hareket etmesine izin verdi - yani dünyanın diğer denizaltılarından üç kat daha derine ...
Denizaltı kampları iki kampa bölündü: biri ekibi ve talihsizliği yüksek olanları suçladı, diğerleri de denizcilik ekipmanlarının kalitesindeki kötülüğün kökenini ve Adli Bakanlığın tekelini gördü. Bu bölünme, basında şiddetli tartışmalara neden oldu ve ülke nihayet bunun üçüncü batık nükleer denizaltımız olduğunu keşfetti. Gazeteler “barış zamanı” nda ölen denizaltıların ve gemilerin adlarını söylemeye başladı - savaş gemisi Novorossiysk, büyük denizaltı karşıtı gemi “Brave”, C-80 ve K-129, C-178 denizaltıları ve "B-37" ... Ve nihayet, son kurban - nükleer güç gemisi "Kursk".
... Soğuk Savaşı kazanmadık, ama dünyayı denizaltılarımızla ve kruvazörlerimizle Atlantik, Akdeniz, Pasifik ve Hint okyanuslarında hesaba katmaya zorladık.
60’te, Amerikan, Sovyet, İngiliz ve Fransız filolarının savaş oluşumlarında nükleer denizaltılar kesin olarak kuruldu. Denizaltılara yeni bir motor türü vererek, tasarımcılar denizaltıları yeni silahlarla donattılar - roketler. Şimdi nükleer enerjili füze denizaltıları (Amerikalılar onlara “boomerler” veya “sitikilzers” adını verdiler), biz - stratejik denizaltılar - sadece dünya taşımacılığını değil, bir bütün olarak dünyayı tehdit etmeye başladık.
“Silahlanma yarışı” nın figüratif konsepti, örneğin batık bir pozisyondaki hız gibi tam parametrelere gelince, tam anlamıyla bir anlam kazanmıştır. Denizaltı K-162, denizaltı hız rekorunu 1969'ta (henüz kimsenin geçemedi) ayarladı: “Biz daldık” diyor ve test katılımcısı Rear Admiral Nikolai Mormul, “ortalama derinlikleri seçtiler, 100 metre. Bir hamle yaptılar. Hız arttıkça herkes teknenin ivme ile hareket ettiğini hissetti. Sonuçta, genellikle gecikme ifadesine göre, su altındaki hareketi farkedersiniz. Ve sonra, trende olduğu gibi, herkes geri döndü. Teknenin etrafında akan suyun sesini duyduk. Geminin hızıyla birlikte büyüdü ve 35 düğümlerini (65 km / s) geçtiğimizde, uçak zaten kulaklarımızda mırıldanıyordu. Tahminlere göre, gürültü seviyesi 100 desibel seviyesine ulaştı. Sonunda, bir kayda ulaştık - kırk iki düğüm hızı! Tek bir yaşadığı “su altı kabuğu” deniz katmanını bu kadar hızlı kesmedi. ”
Sovyet denizaltısı Komsomolets tarafından ölümden beş yıl önce yeni bir rekor kırıldı. 5 Ağustos 1984'te, dünya deniz navigasyonu tarihinde 1 metreden daha önce görülmemiş bir dalış yaptı.
Geçen yıl mart ayında, nükleer denizaltı filosunun 30 yıldönümü, Gadzhiyevo'nun Kuzey Filo yerleşiminde kutlandı. Burada, sağır Lapland koylarında, medeniyet tarihindeki en zor teknikte ustalaşıldı: nükleer denizaltı fırlatma alanları. Gadzhiyevo’da, gezegenin ilk kozmonotu hidrokosmosun öncülerine geldi. Burada, K-149'te Yuri Gagarin dürüstçe şöyle itiraf etti: “Gemileriniz uzay gemilerinden daha karmaşık!” Ve denizaltı fırlatma aracı yaratmayı teklif eden roket teknolojisi tanrısı Sergei Korolev, “Su altında bir füze saçma” dedi. . Ancak bu yüzden bunu yapmayı taahhüt edeceğim. ”
Ve yaptı ... Korolev'i bir zamanlar suyun altından fırlattığında, tekne roketlerinin sadece kıtalararası mesafeleri değil aynı zamanda yapay Dünya uydularını uzaya fırlatacağını da bilecekti. İlk defa, bu, Alexander Moiseyev rütbesi Kaptan 407 komutasındaki Kadzhiev denizaltı kruvazörü K-1'in mürettebatı tarafından yapıldı. 7 Temmuz 1998, uzay araştırmaları tarihinde yılın yeni bir sayfasını açtı: Barents Denizi'nin derinliklerinden, standart bir gemi roketi ile yakın yörüngeye yapay bir Dünya uydusu fırlatıldı ...
Ve yeni bir motor - tek, oksijensiz ve nadiren (birkaç yılda bir kez) yakıtla doldurulmuş - insanlığın gezegenin erişilemeyen son bölgesine girmesine izin verdi - Arctic buz kubbesi altında. 20. yüzyılın son yıllarında nükleer denizaltıların mükemmel bir trans-arktik araç olduğu hakkında konuşmaya başladılar. Batı yarım küreden doğuya doğru en kısa yol kuzey okyanusun buzu altındadır. Ancak atomikarinler su altı tankerlerine, kuru yük gemilerine ve hatta yolcu gemilerine yeniden yerleştirilirse, dünya deniz taşımacılığında yeni bir dönem başlayacaktır. Bu arada, nükleer denizaltı "Çita", 21. yüzyılda Rus filosunun ilk gemisi oldu. Ocak ayında, St. Andrew'un asırlık zaferle kaplı bayrağı 2001 üzerinde büyüdü.