

Öz
Mevcut çalışmada, çocukların Türkiye’nin farklı bölgelerinde yaşayan kişiler ile ilgili sahip oldukları algılarının, sosyal dahil etme yargıları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Katılımcılar Türkiye’nin doğu ve batı bölgelerinden gelen çocuklarla ilgili hikayeleri değerlendirmişlerdir.
Öncül çalışmada çocukların doğu bölgesinde yaşayan kişilere dezavantajlı sosyal statü ve ilgili algıları atfederken, batı bölgesinde yaşayan kişilere ise avantajlı bir sosyal statü atfettikleri gözlemlenmiştir. Ana çalışmaya ise toplamda 150 çocuk katılmıştır (75 10 yaş, Ort. = 10 yıl, SS = 4.17 ay; 75 13 yaş, Ort. = 13.06 yıl, SS = 0.31 ay). Bu çalışmada katılımcılara bir okuma grubu ve bu gruba dahil olmak isteyen ve okula yeni gelen bir doğulu bir de batılı çocuğu içeren hikayeler sunulmuştur. Ardından, çocuklara iki karakter arasından gruba kimin dahil edilmesi gerektiği ve kararlarının ardındaki gerekçelendirmeleri sorulmuştur. Sonuçlar eşit nitelikler koşulunda sosyal olarak avantajlı çocuğun, eşit olmayan nitelikler koşulunda ise dezavantajlı çocuğun daha fazla tercih edildiğini göstermiştir. Gerekçelendirmeler için ise, 13 yaş grubu katılımcılar küçüklere oranla daha fazla ahlaki ve kalıp yargı gerekçelendirmeleri kullanırken; 10 yaş grubu katılımcıların daha fazla psikolojik gerekçelendirmeleri kullandığı görülmüştür. Mevcut çalışma, çocukların kişilerin Türkiye içinde geldiği bölgelere göre yaptıkları sosyal statü atıflarının, bir sosyal dahil etme kriteri olarak kullandığını ele alan ilk çalışma özelliğindedir.
Anahtar kelimeler: Sosyal dahil etme, dışlama, yargılar, sosyal statü, yaş.