Kitap okurken beyninizin size ulaştırdığı alt seslerden alıkoymanın bir yolu, tek tek kelimeler yerine kelime bloklarına odaklanmaktır. Bunu, yüzünüzü gevşeterek ve sayfadaki bakışlarınızı yumuşatarak veya genişleterek yapabilirsiniz. Böylece kelimeleri mono ve çeşitli birimler olarak görmeyi bırakabilirsiniz. Bunu uygularken, gözleriniz sayfada daha hızlı atlayacaktır.
Hızlı Okuma ve Anlama Teknikleri Nelerdir?
Hızlı okuma, tek tek kelimeleri tanımlamaktan ziyade, bir sayfadaki cümleleri bir kerede hızlı bir şekilde tanıma ve özümseme sürecine denir. Çok fazla sayıda insan dakikada ortalama 250 kelime okumaktadır, ancak bazıları doğal olarak diğerlerinden daha hızlıdır. Yalnız okumayı hızlandırma kabiliyeti, bu oranı ikiye katladığınız anlamına gelebilir.
Tüm hızlı okuma tekniklerinin ortak bir yönü vardır. Okurken her kelimeyi telaffuz etmekten ve kafanızda "duymaktan" kaçınırsınız, bu süreç "alt seslendirme" olarak bilinmektedir. Bunun yerine, kelimeleri söyleyebileceğinizden daha hızlı anlayabileceğiniz için satırları ya da kelime gruplarını gözden geçirebilirsiniz. Ardından, bir satırın sonuna yaklaştığınızda, çevresel görüşünüzün gözünüzü son kelime grubuna götürmesine izin vermelisiniz. Bu, okuma işleminizdeki genellikle tam noktalarda duraklamaları durdurmanıza yardımcı olacaktır. Bu da bir sonraki satıra daha hızlı tarama yapabileceğiniz anlamına gelecektir.
Utah Eyaletinde okul öğretmeni olan Evelyn Nielsen Wood, hızlı okumanın öncülerinden biriydi. 1950'lerde okurken parmağını satır boyunca kaydırırsa 2.700 dakika başı kelimeye kadar okuyabileceğini iddia etmiştir. Okuma hızını artırmak için kullanılan yöntemlerden birini kullanan Evelyn Nielsen Wood'un taktiği işaretçi yöntemi olmuştur. Bu, işaretçi yöntemi kişiler arasında da olarak bilinir hale gelmiştir. Hatta bazen bazen "el hızı" veya "meta kılavuz" olarak da adlandırılmaktadır. Her satırın altında bir kart tutup okurken sayfanın altına çekmek de aynı biçimde işinize yaramaktadır. Birçoğumuz daha hızlı okuyabilmeyi çok isteriz, ancak yine de her şeyi kabul ederiz. İnsanların uzun bir kitabı bir saatten daha kısa bir sürede hazmetme umuduyla denedikleri birçok yöntemleri vardır.
Zaman zaman hepimizin yaptığı en bariz yöntem, okumayı gözden geçirmek, metne göz atmak ve kilit noktaları bulmaya çalışmak için sayfalar arasında gezinmektir. Ayrıca parmağınızı belirli kelimeleri işaret etmek, dikkatinizi dağıtmadan gözlerinizi takip etmek için kullandığınız yerde başkalaşımlarda olabilmektedir. Bir seferde birkaç satırı okumayı öğrendiğiniz yöntemlerde keşfetmiş olabilirsiniz.
Okurken, çoğu kelime algılama, retinanın fovea olarak bilinen orta kısmında, koni adı verilen yüksek hücre konsantrasyonunun olduğu yerde gerçekleşmektedir. Bu hücreler, sayfadaki aydınlık ve karanlık alanların modelini tespit etmekte ve bu bilgiyi, kalıbın kelime olarak algılandığı beyne iletmektedir.
Bazı hızlı okuma yöntemleri, insanlara okumak için çevresel görüşlerinin daha fazlasını kullanmayı öğretmeyi amaçlayarak, insanların bir seferde birden fazla kelimeyi anlamalarına olanak tanımaktadır. Ancak retinanın çevresinde daha az koni ve daha çok çubuk adı verilen bir hücre türü bulabilirsiniz. Bunlar sayfadaki açık ve koyu alanları seçmede maalesef o kadar iyi değillerdir.
Hızlı Okuma Teknikleri
Daha hızlı okumak, daha fazla şeyi daha hızlı öğrenmenize yardımcı olabilmektedir. Ancak bazen daha hızlı okumak yeterli olmayabilir. Karmaşık kavramları veya fikirleri de daha hızlı anlayabilmek istersiniz. Bunu yapmak için kullanabileceğiniz basit bir teknikler bulunmaktadır. Öncelikle hızlı okuma tekniklerini daha ayrıntılı olarak ele alacak olursak şöyle sıralayabiliriz.
El Pacing Tekniği
El hızı, sabit bir endişe seviyesini korurken daha hızlı okumanızı sağlayan basit ve hızlı bir okuma geliştirme tekniğidir. İşaretçi yöntemini hiç duydunuz mu? Çoğumuz bunu okul günlerimizde öğrendik ama büyüdükçe bazı nedenlerden dolayı bu tekniği kullanmayı bıraktık. İşaretçi yöntemi, hızlı okumanın yaratıcısı Evelyn Wood tarafından geliştirilmiştir. İşaret parmağını veya işaretçiyi sayfa boyunca ve okuyacağınız cümlenin altına hareket ettirmeyi içerir. Bu, genel odaklanmanızı ve hızınızı keskinleştirecektir. Kendi hızınızı ayarlamak, okumayı nasıl hızlandıracağınızı öğrenmenin en hızlı yoludur.
Tarama ve Önizleme
Tarama ve önizleme teknikleri, okumayı planladığınız şeylerle ilgili temel fikri hızlı bir şekilde yakalamak için becerinizi geliştirmektedir. Bu teknikler size sayıları, isimleri ve tetikleyici kelimeleri taramanızı öğretmektedir. Pratik yaparak, bir paragraftaki anahtar cümleleri belirleme hızınızı artırabilirsiniz. Uzman hızlı okuyucular, saniyeler içinde bir sayfanın tamamını gözden geçirebilir ve kavrayabilmektedir. Bu tekniği kullanırken, listeler, noktalar, grafikler, dizinler ve alt başlıklar gibi öğeleri aradığınızdan emin olabilirsiniz.
Kelime Parçalarını Okumak
Kelime gruplarını okumak, okumayı nasıl hızlandıracağını öğrenirken kazanılması gereken temel becerilerden biridir. Aynı zamanda öğrenmek için en çok zaman alan hızlı okuma tekniklerinin başında gelmektedir. Adından da anlaşılacağı gibi, teknik, tek tek sözcükler yerine sözcük yığınlarını okumayı içermektedir. Amaç, okurken gözlerinizin gerçekleştirdiği "durma" sayısını azaltmaktır. Kelime parçalarını almaya başladığınızda, anlama oranınız ve bununla birlikte hızlı okuma becerileriniz büyük ölçüde artacaktır.
Kod Çözme
Gözden geçirip taradıktan sonra, kolayca üstesinden gelemeyeceğiniz kelime bilgisi veya gramer zorlukları sunan metinler olacaktır. Bu durumlarda, yoğun okuma (ayrıntılı, kelime kelime kod çözme) gereklidir. Bundan dolayı metni yavaşça tekrar okumalı ve bu bölümleri deşifre etmelisiniz. Yani her bir kelime birimini dikkatlice analiz etmenizde fayda olacaktır.
Hızlı okumanızı artırmak ve geliştirmek için İstanbul İşletme Enstitü Merkezimizin ileri seviye olan Hızlı Okuma Teknikleri ve Anlayarak Hızlı Okuma Eğitimini alabilirsiniz. Online olarak alacağınız bu eğitimler sonra sınavına girip başarılı olduğunuz takdirde sertifikanızı almaya da hak kazanacaksınız.
Okuma Nasıl Hızlandırılır?
Okumanızı hızlandırmanız için gereken bazı metotlar bulunmaktadır. Öncelikle kelime haznenizi ve bilgilerinizi geliştirmelisiniz. Ne okuduğunuzu anlamak için kullanılan kelimelerin anlamını bilmemiz gerekmektedir. Bununla birlikte, pek çok kelimenin, kullanıldıkları bağlama bağlı olan birçok anlamı vardır. Bu nedenle, kelime dağarcığınızı geliştirmek, yeni kelimeleri ezberlemeyi ve bu kelimelerin farklı anlamları ifade etmek için kullanılabileceği farklı bağlamları incelemeyi gerektirmektedir.
Görselleştirme ve hafıza tekniklerini iyi kullanıyor olmanız gerekmektedir. İnsan anlayışı, görselleştirme ve ezberleme yeteneğine bağlıdır. Beyin haritaları yeni bilgileri çok daha iyi görselleştirebilir ve ezberleyebilir. Okuduğunuz konuyu aklınızda tutabilirsiniz.
Okurken yazarın veya bir bölümün ana konusunu aklınızda tutarsanız, belirli kelimelerin veya cümlelerin gerçek anlamını anlamayı çok daha kolay bulabilirsiniz. Anlama, büyük ölçüde, kelimelerin ve cümlelerin anlamlarını bağlamları içinde anlama becerinize bağlı olduğundan, gerçekten okumaya başlamadan önce metni gözden geçirmekten yararlanabilirsiniz.
Yüksek Etkili Okuyucuların Yedi Stratejisi
- Etkinleştirme: Metinden anlam çıkarmak ve oluşturmak için uzun süreli bellekten, ilgili önceki bilgileri ve deneyimleri hatırlamak için "bilişsel kodlamayı" öğrenmekle ilgilidir.
- Çıkarım Yapma: Metinden anlam çıkarmak ve oluşturmak için metinde yazılanı, metinde yazılmayanı ve okuyucu tarafından zaten bilinenleri bir araya getirmektir.
- İzleme-Netleştirme: Metni anlayıp anlamadığının belirlenmesi amacıyla kişinin okuma eylemi sırasında ve sonrasında nasıl ve ne okuduğunu düşünmesi yöntemidir. Herhangi bir karışıklığı netleştirme ve düzeltme becerisini geliştirmektedir.
- Sorgulama: Kendi kendine sorgulama, soru oluşturma ve soru cevaplama yoluyla yazarlarla, kişilerle ve öğretmenlerle öğrenme diyaloglarına katılmak bu yönü güçlendirmektedir.
- Arama-Seçme: Soruları yanıtlamak, kelimeleri ve terimleri tanımlamak, yanlış anlamaları açıklığa kavuşturmak, sorunları çözmek veya bilgi toplamak için uygun bilgileri seçmek için çeşitli kaynaklarda arama yapmak gerekmektedir.
- Özetleme: Metnin anlamını kişinin kendi kelimeleriyle yeniden ifade etmesine denir. Orijinal metinde kullanılanlardan farklı kelimeler seçerek kısaca anlatımı yapılmaktadır.
- Görselleştirme-Organize Etme: Metinden anlam çıkarmak ve oluşturmak amacıyla zihinsel bir imge veya grafik düzenleyici oluşturmaktır.
Kimler Hızlı Okuyabilir?
Okumanın, çoklu zihinsel sistemler arasında koordinasyon gerektiren karmaşık bir görev olduğunu açıklanmıştır. Önce kelimeyi görmeli, anlamını ve onunla ilişkili diğer bilgileri kavramalı ve cümlenin geri kalanını daha geniş bağlamıyla ilişkilendirmelisiniz. Daha sonra gözlerini nereye yönlendireceğini belirleyen herkes hızlı okumayı yapabilmektedir.
Hızlı Okumanın Faydaları Nelerdir?
Hızlı okumanın oldukça fazla faydası bulunmaktadır. Hızlı okuma ortalama okuma hızlarını artırır, bilginin çok daha hızlı alınmasını sağlar, genel kavrayışı artırır, birçok ilgi alanındaki bilgiyi artırmaktadır. Bilgilerin daha etkin bir şekilde hatırlanmasına olanak sağlar, okurken görselleştirmeye teşvik eder, günümüzün aşırı bilgi yüklemesini ele almak için okuma stratejileri sunmaktadır. Ayrıca hafıza tekniklerini öğrenmeyi teşvik eder ve zaman yönetimini iyileştirmektedir.
Neden Hızlı Okuma?
Hızlı okuma sadece hızlı değil, aynı zamanda etkili bir beceridir. Bu beceri, bilgiden ödün vermeden çok fazla zaman kazandırır ayrıca hafızayı geliştirdiği de kanıtlanmıştır. Hızlı okuma sırasında beynin performansı artar, bu da okuyucunun öncekinden daha fazla bilgiyi hatırlamasına olanak tanımaktadır.