1 OTURUM: GÜNLÜK YAŞAMDA GÜÇLÜ OLMA ÖRNEKLERİ ÖNYARGISIZ OLMA, FARKLILIKLARI KABUL ETME Prof.Dr. Ayşe ÖZCAN Doç.Dr. Meral BAYAT
2 Soru 1 Özürlü sekiz çocuğu olan ve frengi hastası hamile bir kadına rastlasaydınız, ona kürtaj olmasını tavsiye eder miydiniz?
3 Soru 2 Şimdi bir dünya lideri seçilecek ve sizin oyunuz da sonucu etkileyecek. İşte üç aday hakkındaki gerçekler. Hangisini seçerdiniz? I. aday: sahtekar siyasetçilerle işbirliği içinde ve falcılara danışıyor. İki metresi olmuş. Paket paket sigara ve günde 8-10 bardak martini içiyor. II. aday:iki kere işten atılmış, öğlene kadar uyuyor, üniversitedeyken uyuşturucu kullanmış, her gece bir litre viski içiyor III. Aday: madalya almış bir savaş kahramanı, vejeteryan, sigara içmiyor. Nadiren bira içiyor ve evlilik dışı ilişkisi olmamış
4 Eğer ilk soruda kadına kürtaj olmasını önerdiyseniz; Ludwig Von Beethoven ı öldürdünüz. *** İkinci soruya yanıtınız: I. aday: Franklin D. Roosvelt II. aday: Winston Churchill III. aday: Adolf Hitler
5 ÖNYARGI Kişinin kendinden farklı gördüğü bir kişi veya gruba yönelik adil olmayan, hoşgörüsüz ya da aleyhte tutumunu yansıtır.
6 FARKLI OLMAK FARKLI OLMAK; BAŞKALARINDAN DAHA İYİ YA DA DAHA KÖTÜ OLMAK ANLAMINA GELMEZ
7 FARKLILIKLARA VERİLEN TEPKİLER Saygı ve Anlayış Hoşgörü Nefret
8 ÖNYARGININ GELİŞMESİ (GERÇEĞE DAYANMAYAN BİLGİ) Çocuklar ana-babalarının inançlarını sorgusuz kabul ederler. Ön yargı kolay değişmez ve kuşaktan kuşağa aktarılır. Önyargı ve nefret bazen gerçekler üzerine değil varsayımlar üzerine temellenir.
9 YABANCIDAN KORKMA Bizden farklı görünen ve davrananlar karşısında korku duyarız. Korku ile baş etmek için; çoğu kişi uzak durmaya, aşağılamaya, saygısız davranmaya ve nefret etmeye başlar.
10 Hepimiz aynı davranışı yapıyorsak, bunun doğru olduğunu düşünür, sorgulamayız.???
11 Kollektif korku sürü psikolojisini artırır ve bu, sürüye ait olmadığını düşünenlere karşı şiddet yaratır. Bertrand Russel
12 İNCİNME VE ÖFKENİN YOL AÇTIĞI NEFRET Önyargılı davranış karşısında incinip öfke duyduğumuzda sağlıklı olan tepki: karşıt önyargı geliştirmeden kaynağı da genellemeden öfke duygumuzu analiz ve kabul etmemizdir
13 GERÇEK OLMAYAN BİLGİYE (VARSAYIM) DAYALI NEFRET Gerçeklerden çok söylentiye dayanan bilgi yüzünden kişilerle aramıza mesafe koyarız O insanlar öyledir, Ailemiz bize onların öyle olduğunu söylemiştir Bunların birer ön yargı olduğunu nadiren fark ederiz Önyargılı tutum kişilerin dışlanmasına yol açar.
14 Nefret söylemi Provokatif, ırkçı, ayrımcı bir dil kullanımıdır; düşmanlığı/ayrımcılığı tetikler kalıp yargıları güçlendirir katılım azalır Temelinde: önyargı, cinsiyetçilik ırkçılık, yabancı korkusu /düşmanlığı ayrımcılık, homofobi vardır
15 Nefret söylemi Kutuplaşma, kendisinden farklı olana (ötekine) tahammülsüzlük giderek yaygınlaşır Nefret dili, kendisi gibi düşünmeyen (farklı olan) kişilere tahammülsüzlüğü artıracağından, siyasetçilerin, medyanın ve model kişilerin bu dilden kaçınmaları gerekir. Medya sorumsuz davranırsa, ırkçılığı/nefret duygularını üretebilir, bu tutumları meşrulaştırıp, haklı çıkarabilir.
16 Nefret duygusu ile başetme Ana-babalar çocuklara nefret etmeyi öğretebildikleri gibi nefret etmemeyi de öğretebilirler. Çünkü çocuklar ana-babalarının bilinçli ve bilinçaltı tutum ve davranışlarını model alır ve benimserler.
17 Nefret duygusu ile başetme nefret duygusu yaşayan çocuk ve/veya erişkin; başkalarına değer vermeyi, saygı göstermeyi Onaylanmak yerine başkalarının duygularını önemsemeyi öğrenebilir.
18
19 BM Başkanı Ban Ki-Moon un 16 Kasım Uluslararası Hoşgörü Günü Çağrısı "Irk, din, milliyet, dil, cinsiyet, cinsel tercih veya diğer nedenlerle yapılan ayrımcılıkla karşı karşıya olanları ve savunmasız grupları korumak hepimizin sorumluluğu olmalıdır. Hoşgörülü davranmak, önyargı ve nefretin panzehiri olabilir"
20 Benim, ne ırk önyargım var, ne sınıf önyargım var, ne de din önyargım var. Tek umursadığım şey, kişinin insan olması. Bu benim için yeterli. Mark Twain
21
22 Düşünce ve Duyguların İfadesi Tüm insanların; her tür düşünceye sahip olma, her tür duyguyu hissetme..hakkı ve özgürlüğü vardır. Ancak hiç birimizin, Düşünce ve duygumuzu ifade ederken; bireylerin, kişiliğini /benliğini hedef alma, hakaret etme / alay etme / küçümseme, suçlama /yargılama.hakkı ve özgürlüğü yoktur.
23 Hemşirenin Güç Kaynağı Hemşire; öncelikle kimin yanındadır ve kimin hak ve çıkarlarını savunur? a) Hekimlerin? b) Kendisinin? c) Hastane yönetiminin? d) Hasta ve yakınlarının? e) Hemşirelik yönetiminin? Size göre uygulamada hemşire kimin hak ve çıkarlarını savunur görünmektedir?
24 Hemşirenin Güç Kaynağı Hemşire; Hastanın yanında ve hastadan yanadır
25
26 Hemşirenin Güç Kaynağı Hastaya zaman ayırmak ilginin göstergesidir Ayrılan zamanın niceliği mi? niteliği mi? Hastanın kendini güvenlikte hissetmesi ve güven duyması bunlardan hangisine bağlıdır?
27 Hemşirenin Güç Kaynağı Hastalıkların algılanması kültürle ilişkilidir hastalığa verilen tepkiler kültürden kültüre değişir. (örn. ağrıya dayanma) Hastanın davranışını genelleme yapmadan, önyargı sız değerlendirmek; gereksinmelerinin doğru tanınmasını ve karşılanmasını sağlar
28 Hemşirenin Güç Kaynağı Kültüre özgü uygulamaları tanımazsa, hastanın davranışı yüzeysel değerlendirilebilir yanlış varsayımlara ulaşılır hasta ve yakınları damgalanabilir Kültürel yönden yeterli hemşire iş ve işlemlerden çok, hastanın durumuna ve yansıttıklarına odaklanır
29 Hemşirenin Güç Kaynağı Hasta adına karar vermemesi (hastanın kararlarını kendisinin vermesi) Hastanın yaşamı üzerindeki kontrolünü artırmasına yardımcı olması (Gerekiyorsa) hastalık yaşantısı nda anlam bulmasına yardımcı olması Empatik dinlemesi
30 Hemşirenin Güç Kaynağı Kendini tanıması kendini tanıyan hemşire; Düşünce kalıplarının (stereotipler) ve önyargılarının farkındadır Bunları kontrol edebilir
31 ÖNYARGI ve AYRIMCILIĞIN hastalar üzerindeki etkisi Toplumda en çok damgalanan hastalıklar: Ruhsal bozukluklar, madde bağımlılığı AIDS, Tbc. vb bulaşıcı hastalıklar Zihinsel ve fiziksel yetersizlikler vd. Damgalanan bu hastalıklar birer sağlık sorunudur; tıpkı kanser, artrit, diabet, kalp krizi gibi.
32 O halde bu tür hastalıkları olan kişilere neden farklı gözle bakılmaktadır? DAMGALAMA?
33 Damgalama da Kişilere yönelik olumsuz tutumlar (önyargı) ve olumsuz davranışlar (ayrımcılık) vardır
34 Çoğunlukla onu yaklaşılması zor birisi olarak algılıyorlardı. Galiba onlara göre, bu sandalye üzerindeki genç kız, kendilerinin benzememesi gereken bir durumdu. Sanki fazlaca yaklaşıp içli dışlı olurlarsa aynı durum kendilerine de bulaşırdı. Kendileriyle mücadele etmeden, Umay ı da farklı algılamadan, onunla yalnızca insan insana ilişki kuranların sayısı o kadar azdı ki. Kaynak: Üstün Dökmen, Kelebekler ve İnsanlar
35 Damgalama da; Sabit fikir ve önyargılar vardır kişileri normal saymaz kendisinden farklı görür Sorunun nedenini o kişide görür Sonuçta: Damgalanan kişi günlük yaşamdan dışlanır (iş bulması, güvenli yaşaması, evlenmesi vb zorlaşır).
36 Tekerlekli sandalyeye bağımlı bedensel engelli Gökhan ın evlenmesi uzağındaki, yakınındaki insanları ürküten bir konuydu; konuşulmazdı, tabuydu. Gündeme gelmez bir şeydi. Bu yüzden insanlar bu konuyu ellemezlerdi. Özellikle gençleri baş göz etme konusunda pek hevesli olan yaşlı kitle, Gökhan ın evliliği söz konusu olduğunda sessizdi. Evlilik konusu, sadece çevresi için değil, bir ihtimal çevrenin etkisiyle Gökhan için de zor bir konuydu. Kaynak: Üstün Dökmen, Kelebekler ve İnsanlar
37 Toplum mavi kapak toplamayı, merdivenlere rampa yapmayı hatta özürlülere iş vermeyi düşünüyor ama onların da duygularının, cinselliklerinin bulunabileceğini düşünmüyor. Onların kendilerini kutsallığa adamış rahipler, rahibeler olduklarını zannediyorlar. Bir de üstüne üstlük yüzlerine karşı vah, vah diyorlar. Kaynak: Üstün Dökmen, Kelebekler ve İnsanlar
38 Önyargı ve Ayrımcılığın Etkileri kişiyi sosyal etkinliklerden soyutlar İş bulma, Güvenli barınma, Sağlık bakımı alma, kabul gören bir kişi olma, arkadaşlık kurma vb becerileri kısıtlanır. Sorunu olan kişiler önyargı ve ayrımcılığı çoğu kez içselleştirir. Kendini damgalamaya başlar, benlik saygısı düşer Sorunlarını sır gibi saklarlar İhtiyacı olan yardımı alamaz, sorunlar düzelmez, hatta ağırlaşır
39
40 Bu durumu değiştirebiliriz: Fark Yaratmak İçin:7 yol 1.Gerçekleri bilin Mitler yerine gerçekleri öğrenin. 2.Kendi tutum ve davranışlarınızın farkında olun Düşünme biçimimizi değiştirebilir, kişileri kalıp yargılar içinde değil, benzersiz birer insan olarak görebiliriz,. 3.Sözlerinizi dikkatle seçin Uygun ve duyarlı sözcükler kullanın
41 Bunları değiştirebiliriz: Fark Yaratmak İçin:7 yol 4.Diğer İnsanları eğitin Olumsuz sözcükler yanlış fikirlerin yerleşmesine neden olur 5.Olumluya odaklanın Olumlu olanları görelim ve takdir edelim 6.İnsanları destekleyin İyileşme çabalarını, seçimlerini cesaretlendirin 7.Çalışmalarınız herkesi kapsasın Herkes toplumda eşit var olma hakkına sahiptir.
ENGEL YOK SINIR YOK Bu kitapçık Avrupa Komisyonu veya SALTO Dahil Etme Kaynak Merkezi (SALTO Inclusion Resource Center) ya da işbirliği yapmakta olduğu diğer kuruluşların resmi görüşlerini yansıtıyor olarak
İnsan Hakları Her seferinde öyle eyle ki, eyleminin ilkesi aynı zamanda genel bir yasa olabilsin. Immanuel Kant İnsan Hakları fikri, temeli insan onuru bilincine dayanan bir fikirdir ve binlerce yıllık
MESLEKİ ETİK VE HASTA İLETİŞİMİ PROF. DR. MURAT BAŞ ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ BESLENME VE DİYETETİK BÖLÜMÜ ÜLKELERİ GELİŞMİŞ YAPAN NEDİR? Tarihi Geçmişleri Mi? Az gelişmiş Hindistan
İlk Adım 1 Bu kitap, Uluslararası Af Örgütü Türkiye Şubesi tarafından Hollanda Kraliyeti Ankara Büyükelçiliği nin katkılarıyla basılmıştır. Kitabın içeriğinden Hollanda Kraliyeti Ankara Büyükelçiliği sorumlu
OKULLARDA ŞİDDET VE ZORBALIĞIN ÖNLENMESİ ÖĞRETMEN EL KİTABI AKRAN ŞİDDETİ VE ZORBALIĞINA İLİŞKİN BİLİNMESİ GEREKENLER Şiddetin Tanımı Dünya Sağlık Örgütü şiddeti şöyle tanımlamaktadır: Şiddet, fiziksel
Gökyüzünden yeryüzüne yayılan bir değer: Merhamet ve eğitimi Merhamet nedir? Denilebilir ki, dünya merhamet yasası ile ayakta durmaktadır. Çünkü yaratılmışlık, tüm mümkün varlıklar için bir eksiklik, zayıflık,
5 5. BÖLÜM Sosyal içerme gücü olarak gönüllülük Arap devletlerinde temel politik değişim yaratmada halk hareketlerinin başarısını gördük. Şimdi ise sırada daha güç ve daha ayrıntılı bir iş var; daha kapsayıcı
BİR DE BURADAN BAK Cinsiyet Eşitsizliği Bir Kadın Sorunu Değil, Toplumun Sorunudur SERPİL SANCAR SELMA ACUNER İLKNUR ÜSTÜN AKSU BORA LARA ROMANİUC BİR DE BURADAN BAK Cinsiyet Eşitsizliği Bir Kadın Sorunu
Birleþmiþ Milletler Çocuk Haklarý Komitesi nin Çocuk Haklarýna dair Sözleþme ye iliþkin Genel Yorumlarý 2006 2008 ICC Çocuk Haklarý Serisi 4 International Children s center (ICC) Uluslararası Çocuk Merkezi
BELEDİYE KADINLARA DA HİZMET EDER!.. Kadın Dostu Belediye Hizmetleri: Neden, Nasıl?.. AYTEN ALKAN BELEDİYE KADINLARA DA HİZMET EDER!.. Kadın Dostu Belediye Hizmetleri: Neden, Nasıl?.. Ayten ALKAN Yarın
Bilgi Toplumunun Okulu EKİN KOLEJİ P.D.R.H. servisinin ayda bir yayınlanan süreli yayınıdır. Yıl: 4 Sayı: 38 OCAK- ŞUBAT. 2008 HER ÇOCUK FARKLIDIR Çocuklarımıza, farklılıkları tanıma, kabul etme ve saygı
Uzun süreli zihinsel veya ruhsal rahatsızlık yaşıyorsanız veya böyle bir yakınınız varsa, Bu durum sizin ya da yakınınızın diğerleriyle eşit bir şekilde topluma tam ve etkili katılımınızı engelliyorsa,
Kaynak: Çınar, İkram. 2008. "İlköğretimin Önemi ve Öğretmen" Eğitişim Dergisi. Sayı 20. Ekim 2008. İLKÖĞRETİMİN ÖNEMİ VE ÖĞRETMEN Dr. İkram Çınar 1 / 28 İlköğretim, bireyin yaşamında, akademik temellerinin
ÇALIŞMA YAŞAMINDA İŞBİRLİĞİ HAKLAR, SORUMLULUKLAR VE İŞ BARIŞI TEMELİNDE İLETİŞİM VE İYİ YÖNETİM UYGULAMALARI EL KİTABI HAZIRLAYAN: Özlem Yurdanur ÖZGENÇ Copyright Uluslararası Çalışma Örgütü, 2012 Birinci
Kamu Görevlisinin Etik Amaç ve Ahlaki Yükümlüğü... 159 KAMU GÖREVLİSİNİN ETİK AMAÇ VE AHLAKİ YÜKÜMLÜLÜĞÜNE YÖNELİK BİR DEĞERLENDİRME Dr. Aydın USTA *1 ÖZET Kamu örgütlerinin amaçları olduğu gibi, bu örgütlerde
MİLLİ BİRLİK VE BERABERLİK H.A.S. TİC. MES. LİSESİ 1/39 * Milli Birlik ve Beraberlik. - Milli Birliğin Önemi. TAKDİM PLANI MİLLİ BİRLİK VE BERABERLİK - Atatürk ün Milli Birlik ve Beraberlik Anlayışı. -
Bundesverband der Angehörigen psychisch Kranker e.v. (Hg.) (Ruh Hastası Yakınları Derneği Federal Konfederasyonu) Ailede ruh hastası. Ne yapmalı? Ailelerinde ruh hastası olanlar için ilk bilgiler. Sağlık
[Bu dosyada yer alanlar 2014 KPSS Eğitim Bilimlerine yönelik bilgilerdir. Söz konusu bilgiler KMS-KPSS de çıkmış sorular dikkate alınarak hazırlanmıştır. KPSS de çıkan sorular temele alınarak, konuların
İçindekiler Önsöz 1. Hoşgeldiniz 2. Neden Gönüllülük? 3. Gönüllülük a. Gönüllülük Nedir? b. Gönüllüler Neden Önemlidir? c. Neden Gönüllü Olunur? d. Neden Gönüllü Olunmaz? e. Gönüllü Ne Yapar? f. Gönüllü
SMILEY Öğrenme Toplumunda Sosyal Bilinç Formatör Öğretmen Kursu 2.0 Bu proje Avrupa Komisyonu desteği ile fonlanmıştır. Bu doküman sadece düzenleyenlerin görüşünü yansıtmakta olup, burada bulunan bilgilerin
KADINA YÖNELĐK ŞĐDDET EL KĐTABI 1 ĐÇĐNDEKĐLER ÖNSÖZ KADIN DAYANIŞMA VAKFI 1. TOPLUMSAL CĐNSĐYET 1.1. Toplumsal Cinsiyete Dayalı Đşbölümü 1.2. Cinsiyete Dayalı Đş 1.3. Toplumsal Cinsiyet Rolleri 1.3.1 Kadınların
Sağlık ve İnsan Hakları üzerine 25 Soru 25 Cevap Toplum Sağlığı Araştırma ve Geliştirme Merkezi World Health Organization TEŞEKKÜR Norveç Hükümeti nin desteğiyle gerçekleştirilen Sağlık ve İnsan Hakları
İŞ ARAMA TEKNİKLERİ REHBERİ İşini severek yaparsan hayatta bir gün dahi çalışmış olmazsın. İş aramak, hayatınızın dönüm noktalarından birine atacağınız ilk adımdır. Bu adımı ne kadar sağlam atarsanız iş
T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) TÜM ALANLAR MESLEK ETİĞİ ANKARA 2006 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller; Talim ve Terbiye
İnsan Hakları ve Karşılaştırmalı Sosyal Politika Yaklaşımı Işığında Türkiye'de Ruh Sağlığı Politikaları: Tespitler ve Öneriler V Y OLKAN ILMAZ İstanbul Bilgi Üniversitesi Kasım 2012 İnsan Hakları ve Karşılaştırmalı
414 NEREDEN ÇIKTI AİLE MAHKEMELERİNDEKİ BU UZMANLAR? Neşe DOĞAN YÜKSEL* 1 Zaman zaman avukatların da aklına bu soru gelmiştir sanırım. Önceden bu tür davalar ile karşılaştığınızda, taraflar, tarafların
Depresyon hakkında önemli bilgiler Sandoz GmbH tarafından hazırlanan bir bilgilendirme kitapçığıdır. 2 Künye İçerik 3 İçindekiler Yazılı anlatımda cinsiyetler: Daha kolay bir okunabilirlik sağlamak adına