Azınlıkların Kurduğu Zararlı Cemiyetler: İtilaflar tarafından desteklenmiş ve kışkırtılmışlardır.
Pontus Rum: Merkezi Trabzon olup Rumlar tarafından kurulmuştur. Pontus Rum İmparatorluğunu yeniden kurmak istemiştir. İstanbul’daki Rum Patrikhanesi deste Azınlıkların Kurduğu Zararlı Cemiyetler: İtilaflar tarafından desteklenmiş ve kışkırtılmışlardır.
Pontus Rum: Merkezi Trabzon olup Rumlar tarafından kurulmuştur. Pontus Rum İmparatorluğunu yeniden kurmak istemiştir. İstanbul’daki Rum Patrikhanesi destek vermiştir.
Mavri Mira: 1919’da Rumlar tarafından İstanbul’da kurulmuştur. Rum Patrikhanesi kuruluşunda etkilidir. Bizans’ı yeniden canlandırmak istemiştir. Azınlıkların kurduğu cemiyetler içinde en etkili olanıdır. Alt birimleri; Yunan Kızılhaçı, Yunan Göçmenler Komisyonu, Rum İzci Okulları, Fener Rum Patrikhanesi, Yunan ve Trakya Komiteleri, Kardos Cemiyeti.
Etnik-i Eterya: Rumlar tarafından kurulan ilk cemiyettir. Pontus Rum İmparatorluğunu yeniden kurmak ve Bizans İmparatorluğu’nu yeniden canlandırmak istemiştir(Megola İdea). Yunanistan’ın bağımsızlığı için mücadele etmiştir.
Kordos: Rumlar tarafından, Karadeniz’de Rum azınlığın sayısını arttırmak için kuruldu.
Musevi(Macabi İsrailit): İsrail devleti kurmayı amaçlamıştır.
Hınçak ve Taşnak Sütyun: Hınçak Cemiyeti Ermeni Patriği Zaven Efendi tarafından 1877’de Cenevre’de kuruldu. 1890’da Tiflis’te kurulan Taşnak Cemiyeti ise Doğu Anadolu’da Ermeni devleti kurmayı amaçlamıştır.
Türklerin Kurduğu Zararlı Cemiyetler: Bu cemiyetlerin ortak özelliği kurtuluşun manda ve himaye ile saltanat ve hilafet makamına bağlı kalmakla mümkün olacağına inanmalarıdır. İtilaflarca deteklenmişlerdir.
İngiliz Muhipleri: 1919’da Sait Molla tarafından kurulmuş ve kurtuluşun İngiliz mandası ile mümkün olabileceğini savunmuştur. Padişah Vahdettin ve Damat Ferit cemiyetin üyelerindendir.
Wilson Prensipleri: Amerikan mandasını savunmuş, Sivas Kongresi’nden sonra milli mücadeleye katılmıştır.
Kürt Teali: Doğu ve güneydoğuda bağımsız Kürt devleti kurmayı amaçlamıştır.
Teali İslam: Kurtuluşun padişah, halifelik ve ümmetçiliğe bağlı kalınmasıyla mümkün olduğunu savunmuştur.
Sulh ve Selamet-i Osmaniye: Kurtuluşun saltanat ve halifeliğe bağlı kalınmasıyla mümkün olduğunu savunmuştur.
Nigahban: Emekli subaylar tarafından kurulmuş, milli mücadeleye karşı çıkan ayaklanmalara(Düzce-Adapazarı) destek olmuştur.
Bir önceki yazımız olan Uluslararası İktisat Çözümlü 100 soru başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.