|Bitola Saat Kulesi|
Manolya meydanını süsleyen bu saat kulesi 30m. yüksekliğinde olup
daha sonra üzerine haç işareti ilave edilmiştir. Şehrin sembolü kabul edilmektedir.
Balkan gezimizin sonuna doğru Ohrid'den Makedonya'nın ikinci büyük şehri olan Bitola'ya hareket ediyoruz. Osmanlılar zamanındaki adı Manastır olan Bitola'nın Atatürk'ün hayatında önemi bir yeri var. Atatürk askeri eğitimini ( Manastır askeri idadisi 1896 - 1898 ) bu şehirde görmüştür.
Manastıra gelirken, II.Abdülhamit'e tekrar meşrutiyeti kabul ettirmek için dağa çıkan Resneli Niyazi Bey'in sarayın önünden geçiyoruz.
|Hürriyet kahramanı Niyazi Bey'in Fransa'daki Versay'ı ( versailles ) örnek alarak|
yaptırdığı sarayı ( Resne )
Koruması tarafından öldürülen Niyazi Bey, "Ne şehittir ne gazi, pisi pisine gitti Niyazi" sözünün de doğmasına neden olmuş.
II. Meşrutiyetin ilanından sonra hürriyet kahramanı olarak ilan edilen Resneli Niyazi Bey, her yere dağda bulup evcilleştirdiği geyik ile gidermiş. Bu nedenle geyik hürriyet sembolü (Gazal -ı Hürriyet ) kabul edilmiştir. ( Vikipedi )
|Manastır'ı çevreleyen karlı dağlar.|
530 yıl ( 1382 - 1912 ) Osmanlı yönetimi altında kalan Manastır ( Bitola ) Baba Dağı'nın eteklerinde, Dragon nehri kıyısında kurulmuştur. Osmanlıların Avrupa topraklarındaki en önemli askeri üstü olmuştur ( 3.ordunun merkezi ).
|Bitola şehir merkezi|
|Bitola ( Manastır )|
|Büyük İskenderin babası olan II. Filip'in heykeli.|
Bitola'da önce saat kulesi, Yeni Cami, İshakiye Camii ve II.Filip'in heykellerinde bulunduğu Manolya Meydanı'nı geziyoruz. Burada Osmanlılar zamanından kalma bir de küçük havuz ve çeşme bulunuyor.
Bitola'nın en önemi ve işlek caddesi olan Şirok sokağı ( Hamidiye caddesi ) bu meydana açılıyor. Şirok ( shirok ), "geniş sokak" demekmiş, trafiğe kapalı caddede; dükkanlar, kahvehaneler, restoranlar bulunuyor.
|Manastırın en önemli caddesi olan Şirok ( shirok ) sokak ve Türkiye konsolosluğu.|
|Eleni Karinte'nin yaşadığı şirok sokaktaki tarihi ev.|
Şirok sokakta kısa bir yürüyüşten sonra Eleni Karinte'nin yaşamış olduğu iki katlı ve balkonlu evin önüne geliyoruz. Atatürk, sık sık geçtiği bu caddede, balkonda gördüğü Eleni'ye aşık olmuş.
Türkiye'de fazla bilinmeyen Atatürk'ün bu öğrencilik yıllarındaki aşkı ( o zaman 15- 16 yaşlarında olmalı ) buraya gelen turistlerin en büyük ilgi odağı oluyormuş. Gerçi böyle bir aşk yaşanmış mıdır, yoksa bu bir efsane midir tam olarak bir şey söylemek mümkün değil. Atatürk'ün hayatını anlatan tarihi kaynaklarda bahsedilmeyen bu hikayenin tek belgesi, Eleni Karinte'nin yazdığı kabul edilen bir mektuptur.*
( * Bu mektup, şimdi müze olarak kullanılan Manastır Askeri İdadisi'sinde bulunmaktadır. Bu hikaye ayrıca, 2013 yılında Makedon yönetmen Aleksandor Popouski tarafından 'Balkan Is Not Dead / Balkanlar Ölü Değildir' adı ile sinemaya aktarılmıştır. )
İşte Eleni Karinte'nin Atatürk'e yazdığı o aşk mektubu
Kemal Atatürk'e,
Herhangi bir zamanda ve yerde!
Çok seneler geçti, ben halen her gün içerisinde senden haber bekliyorum. Herhangi bir zamanda mektubumu alırsan, beni hatırla. Kağıttaki gözyaşlarımı göreceksin. Yıllar ve olaylar geçiyor, seninle ilgili çok şeyler konuşuluyor.
Mektubumu okurken başka kadını seviyorsan, mektubumu yırt ve kendine sor; "Manastırlı Eleni Karinte adında birinin, bir günlük tanıdığı ve aşık olduğu adama bütün ömrünü harcamış olduğuna inanıyormu?'
Benim seni sevdiğim kadar, o kadını o kadar çok seviyorsan, kendine hiçbir şey söyleme. Senin kadar mutlu olmasını diliyorum.
Fakat balkondaki kızı hatırlıyorsan ve başkasını sevmiyorsan , seni beklediğimi ve ömrüm boyunca bekleyeceğini bilmeni istiyorum! Döneceğini, beni unutmayacağını biliyorum.
Babam vefat etti. Beni senden ayırdığından tam bir yıl geçti, beni eve kapattı ve bir ay çıkmama izin vermedi. Ağlamadım, biliyorum ki tüm kilitleri boşuna harcadı.
Beni evlendireceği adamı sadece bir kere gördüm ve kendisi bana onu sevebileceğimi söyledi. Ben kendisine , 'Hayır, ben sadece ilk aşkımı seviyorum' dedim. Bir daha da görmedim.
Babam beni hiç affetmedi, bende kendisini. Ölümünden bir kaç gün önce yanına çağırdığında, ' Eleni biliyorum yanlış yaptım, hiç bir zaman iyi bir baba olamadım' dedi. ' Affetmeni istemiyorum, sen de isteme benden.Allah ikimizi affetsin. Senin için en iyisini isterken en kötüsünü yaptım' dedi.
Babam kötü bir adam değildi.
O zamanlardaki gibi artık genç ve güzel değilim.
Tüm ömrüm bir gün içerisinde.
Ebediyen seni seven ve seni bekleyen Eleni Karinte.
|Atatürk'ün üç yıl okuduğu Manastır Askeri idadisi|
|Telgraf binası|
Şimdi müze olan eski Manastır Askeri İdadi'sini gezdikten sonra Atatürk'ün doğduğu kent olan Selanik'e gitmek üzere Bitola'dan ayrılıyoruz. Yolda rehberimiz Eleni Karinte'nin Kemal Atatürk'e yazdığı yukardaki mektubunu okuyor. Otobüste derin bir sessizlik oluyor, hepimiz duygulanıyoruz. Eleni'nin mektubu bizi gençlik yıllarımıza götürüyor.
|Restore edilmekte olan Yeni cami ve türkülere de konulmuş olan havuz.|
Rehberimizin 'Manastırın ortasında var bir havuz' demesi ile tekrar neşeleniyoruz ve hep beraber Atatürkün bu çok sevdiği Manastır türküsünü söylemeye başlıyoruz.
Sekiz günlük Balkan gezimizden dönerken, beş yüz yıl Osmanlı yönetimi altında kalmış bu topraklardan karmaşık duygular içinde ayrılıyorum.