Ortaokullar
Almanya`da tüm çocuklar 6 yaşından itibaren okula giderler. Önce İlkokula giderler daha sonra orta dereceli okulları seçerler. Bunlar farklı okullar olabilir. (Yüksek düzeyde /lise, orta düzeyde ve temel düzeyde eğitim veren orta dereceli okullar) Okula bağlı olarak farklı bir mezuniyet durumu söz konusudur. Almanya`da okullar ücretsizdir. Ebeveynler sadece okul malzemeleri, kitaplar, günlük geziler ya da okul gezileri için ödeme yaparlar.
İlkokul (1 – 4 sınıf) *
Gymnasium (Yüksek düzeyde eğitim veren orta dereceli okul / lise) (5. – 12./13. sınıf)
Gesamtschule (Kapsamlı okul) (5. – 12./13. sınıf)
Realschule (Orta düzeyde eğitim veren orta dereceli okul) (5. – 10. sınıf)
Hauptschule (Temel düzeyde eğitim veren orta dereceli okul) (5. – 9./10. sınıf)
Engelli çocuklar için özel okullar
*Berlin ve Brandenburg eyaletlerinde ilkokul 6. Sınıfa kadardır. Orta dereceli okullar 7. Sınıftan itibaren başlar.
İlkokuldan sonra çocuğunuz ortaokula gider. Öğretmenler çocuğunuzun gideceği okul hakkında size bir tavsiyede bulunurlar. Tavsiye çocuğunuzun notlarına dayalıdır. Her zaman bu tavsiyeye bağlı kalmak zorunda değilsiniz. Okul değiştirmek siz ve çocuğunuz için büyük bir adımdır. Karar verebilmek için zaman ayırın. Öğretmenlerle konuşun. Çocuğunuz ile konuşun. Çocuğunuz ne istiyor?
Orta dereceli okullar; Gymnasium (Yüksek düzeyde eğitim veren orta dereceli okul / lise), Gesamtschule (Kapsamlı okul), Realschule (Orta düzeyde eğitim veren orta dereceli okul) ve Hauptschule (Temel düzeyde eğitim veren orta dereceli okul) olarak adlandırılırlar. Okullarda ortaokul diploması (MSA) ya da lise diploması (Abitur) gibi farklı mezuniyet durumları söz konusudur.
Bir okul türüne karar verebildiniz mi? Karar verdiyseniz daha sonra bölgenizdeki bu tür okulları ziyaret edin. Okulların sundukları eğitim konusunda hedef aldıkları farklı ağırlık noktaları vardır (müzik ağırlıklı, dil ağırlıklı, spor ağırlıklı eğitim sunan okullar vb gibi). Birçok okulun kendi internet sayfası mevcuttur. İnternet sayfaları size okul hakkında bir önizlenim verir. Okulları tanıtım günlerinde (Tag der offenen Tür) ziyaret edebilirsiniz. Tanıtım günlerinde okullar kendilerini tanıtırlar. Ayrıca öğretmenler ve okul idaresi ile de konuşabilirsiniz. Tanıtım gününde çocuğunuzu da yanınızda götürün. Çocuğunuzun da okul hakkında bir önizlenim edinmesi çok önemlidir. Konu hakkında çocuğunuzla konuşun. Çocuğunuz okuldan hoşlandı mı? Kendini iyi hissetti mi?
Okul seçiminde olası sorular şunlardır:
- Okul hangi pedagojik uygulama ve yaklaşımlara sahiptir? Öğrenciler için bireysel destek var mı?
- Hangi dersler okutuluyor? Okul hangi tür eğitime ağırlık veriyor (müzik, Spor, dil vb)?
- Okulda ne tür bir mezuniyet belgesi elde edilebilinir?
- Tüm gün süren etkinlikleri ve çocuk bakım hizmetleri var mı?
- Okul oturduğum yere ne kadar uzaklıkta?
- Çocuğum bisikletle okula gidebilir mi yoksa toplu taşıma araçlarını mı kullanmalı?
- Çocuğumun arkadaşları bu okula gidiyor mu?
Almanya`da çeşitli mezuniyet türleri vardır. Çocuğunuz hangi okula gittiğine bağlı olarak, belirli bir okul bitirme belgesine sahip olabilir. Farklı mezuniyetlerle daha sonra farklı olanaklara sahip olursunuz. Bazı federal eyaletlerde mezuniyetler farklı şekilde adlandırılmıştır fakat her yerde tanınırlar. Okullardan sonradan mezun olmak mümkündür. Bu, 2. Eğitim Yolu`dur. (Aşağıya bakınız).
Temel düzeyde eğitim veren orta dereceli okul mezuniyeti (Hauptschulabschluss): 9. Sınıfı başarıyla geçenler bu mezuniyete hak kazanırlar. Bu mezuniyet ile bir meslek eğitimi alabilmek mümkündür fakat sıklıkla daha yüksek bir mezuniyet türü de gereklidir. İyi notlara sahip olanlar, okula gitmeye devam edebilir ve daha yüksek bir mezuniyet belgesi elde edebilirler.
- Temel düzeyde eğitim veren orta dereceli okul (Hauptschule), orta düzeyde eğitim veren orta dereceli okul (Realschule), Kapsamlı okul (Gesamtschule), yüksek düzeyde eğitim veren orta dereceli okul / lise (Gymnasium)
Orta düzeyde eğitim veren orta dereceli okul mezuniyeti (Realschulabschluss): Orta düzeyde eğitim veren orta dereceli okul mezuniyeti ya da ortaokul mezuniyeti (MSA) 10. sınıfın ardından yapılan ve başarıyla bitirilen bir sınavın ardından alınır. Ortaokul bitirme belgesi ile meslek eğitimi almak mümkündür. İyi notlara sahip olanlar, okul eğitimlerini sürdürebilir ve daha yüksek bir mezuniyet belgesi elde edebilirler.
- Orta düzeyde eğitim veren orta dereceli okul (Realschule), Kapsamlı okul (Gesamtschule), yüksek düzeyde eğitim veren orta dereceli okul / lise (Gymnasium)
Üniversite giriş yeterliliği / (Abitur): Abitur bir lisede yani yüksek düzeyde eğitim veren orta dereceli okullardan birinde (Gymnasium) veya kapsamlı bir okulda (Gesamtschule) 12. ya da 13. sınıfın sonunda yapılan ve başarıyla bitirilen bir sınavın ardından alınır. Abitur, Almanya`ki yüksek öğretim öncesindeki en yüksek mezuniyettir. Abitur ile meslek eğitimi alabilir veya üniversite öğrenimi yapabilirsiniz. Abitur mezuniyetiniz yoksa sonradan da Abitur`u tekrarlayabilirsiniz.
- Kapsamlı okul (Gesamtschule), yüksek düzeyde eğitim veren orta dereceli okul / lise (Gymnasium)
Bölüme özgü yüksek öğretime giriş yeterliliği (Fachgebundene Hochschulreife): Bölüme özgü yüksek öğretime giriş yeterliliği yüksek öğretim öncesindeki ikinci en yüksek mezuniyettir. Abitur`a benzer ancak ikinci bir yabancı dil zorunluluğu yoktur. Ön koşulu ortaokul bitirme belgesine (MSA) sahip olmaktır. Bununla bir meslek lisesinde (Fachgymnasium) veya meslek okulunda (Berufsoberschule / Berufsfachschule) bölüme özgü yüksek öğretime giriş yeterliliğini elde edebilirsiniz. Bu mezuniyet ile bir yüksek okulun tüm akademik ders programlarına katılabilir ve aynı zamanda bir üniversitede de eğitim görebilirsiniz. Akademik ders programları; teknoloji, ekonomi veya sosyal konular gibi mezuniyetin ağırlık noktalarına dayanmaktadır.
- Meslek lisesi (Fachgymnasium), Meslek okulları (Fachoberschule, Berufsoberschule)
Uygulamalı bilimler üniversitelerine giriş yeterliliği (Fachhochschulreife): Uygulamalı Bilimler Üniversitelerine giriş yeterliliği, bölüme özgü üniversite giriş yeterliliğinden biraz farklıdır. Bu mezuniyet için iki şey önemlidir: Teorik eğitim ve pratik eğitim. Teorik kısım (11./12. Sınıf) meslek okullarında (Berufsfachschule, Fachoberschule) ya da bir lisede tamamlanabilir. Pratik kısım için bir yıllık staj, bir meslek eğitimi, ya da Gönüllü Sosyal Yıl (FSJ) kapsamında bir yıllık sosyal hizmet tamamlanmalıdır. Bu kombinasyon size Uygulamalı Bilimler Üniversitelerine giriş yeterliliğini kazandırır ve bununla ilgili üniversitelerde istediğiniz bir bölümü seçebilirsiniz. Uygulamalı Bilimler Üniversiteleri haricinde bir üniversitede okumak nadiren mümkündür.
- Akşam Lisesi (Abendgymnasium), Meslek Okulları (Berufsoberschule, Fachoberschule, Fachschule)
Çocuğumun Hauptschule (Temel düzeyde eğitim veren orta dereceli okul) mezuniyeti yok. Bu mezuniyet belgesine sonradan sahip olabilir mi?
Evet, Hauptschule (Temel düzeyde eğitim veren orta dereceli okul) mezuniyeti sonradan telafi edilebilir. Önemli olan Çocuğunuzun 15 yaşında olması ve 7. ya da 8. Sınıfa kadar okula devam etmiş olmasıdır. Sınav; harici sınav veya öğrenci olmayanlar için sınav olarak adlandırılır. Sınava hazırlanabilmeniz için hazırlık kursları mevcuttur. Hazırlık kursları yaklaşık olarak 1 veya 1,5 yıl sürer. Kurslar Halk Eğitim Merkezinde (Volkshochschule), engellileri desteklemeye yönelik bir meslek okulunda (Förderberufsfachschule), temel düzeyde eğitim veren akşam ortaokulunda ya da bir uzaktan eğitim okulunda verilir. Kursa gitmeden kendi başınıza da sınava hazırlanmanız mümkündür.
Evet, çocuğunuz okul değiştirebilir. Okul değişimi siz ve çocuğunuz için büyük bir adımdır. Olası bir okul değişikliği durumunda öğretmenler, okul personeli ve okul yönetimi ile konuşun. Okul değiştirmenin birçok nedeni vardır. Okul değişikliği isteğinin haklı bir dayanağı olmak zorundadır. Örneğin taşınma nedeniyle ya da çocuğunuz sınıf ortalamasına kıyasla öğrenme sürecinde ileride veya gerideyse okul değişikliği söz konusu olabilir. Bunun dışında mobbing durumu ve öğretmenlerle olan sorunlar da okul değişikliğine sebep olabilir. Okul değiştirmek için yetkili Eğitim Müdürlüğüne başvuruda bulunmalısınız. Okul değişikliği hakkında Eğitim Müdürlüğü karar verir. Yeni okulda boş yer olup olmadığını kontrol etmek önemlidir. Yeni öğretim yılı ya da yeni yarıyılda okulun değiştirilmesi çocuğunuz için daha kolaydır. Bu okul malzemelerini anlamayı ve yeni sınıfa alışmayı kolaylaştırır.
- Okul değişikliği için hangi belgeler gereklidir?
- Eski ve yeni okuldan yazılı tavsiye
- Eğitim Müdürlüğüne gayri resmi başvuru
- Psikolojik nedenlerle okul değişikliği: Okul psikoloğundan rapor
- Fiziksel nedenlerle okul değişikliği: Okul doktorundan rapor
Çocuğunuzun okulu bırakmak istemesinin birçok nedeni olabilir. Örneğin çocuğunuzun sınıf ortalamasına kıyasla öğrenme sürecinde geride veya ileride olması, mobbing ya da para kazanma arzusu vb. durumlar nedenler arasında sayılabilir. Çocuğunuzla neden okulu bırakmak istediği hakkında konuşun.
Çocuğunuz sınıf ortalamasına kıyasla öğrenme sürecinde geride ise özel ders veya takviye edici ders yardımı verebilecek yerleri arayabilirsiniz. Sınıf arkadaşlarıyla birlikte öğrenmek de yardımcı olabilir. Çocuğunuzun nasıl desteklenebileceği konusunda öğretmenlerle konuşun.
Çocuğunuz sınıf ortalamasına kıyasla öğrenme sürecinde ileride ise ve kendisini okulda sıkılmış hissediyorsa daha yüksek düzeyde eğitim veren bir okul türüne geçmek yardımcı olabilir. (Örneğin Realschule gibi orta düzeyde eğitim veren orta dereceli bir okuldan, Gymnasium gibi yüksek düzeyde eğitim veren orta dereceli bir okula geçiş)
Çocuğunuz okulda mobbinge maruz kalıyorsa, öğretmenler ile konuşup tavsiye alın. Bazen okul değiştirmek, okulu bırakmanın bir alternatifi olabilir.
Çocuğunuzun okula gitmek için güçlü bir isteği yok mu? Okula gitmek yerine çalışmak mı istiyor? Çocuğunuzla olası alternatifler hakkında konuşun. Bir okuldan mezun olarak bir iş bulabilmek çok daha kolaydır. Okulu bırakmasının nedeni para ise yarı zamanlı bir iş de yapabilir.
Ne gibi imkanlar vardır?
Danışma: Kendiniz ve çocuğunuz için tavsiye isteyin. Okulu bırakma konusunda danışmanlık yapacak danışma merkezleri vardır. Bazen okulda da danışma hizmeti sunulur. Danışma ekibimizden danışma merkezleri hakkında bilgi alabilirsiniz.
Gönüllü hizmet: Okuldan ayrıldıktan sonra çocuğunuz Gönüllü Sosyal Yıl (FSJ) veya Gönüllü Ekolojik Yıl (FÖJ) şeklinde sosyal veya çevre alanında yürütülen 1 yıllık gönüllü çalışmalara katılabilir. Çocuğunuz pratik tecrübeler edinir ve gönüllü hizmet genellikle mesleki yönlendirme işlevi görür. Berlin, Brandenburg ve Mecklenburg-Vorpommern`de gönüllü hizmet, uygulamalı bilimler üniversitelerine giriş yeterliliği (Fachhochschulreife) olarak kabul edilmektedir.
2. Eğitim Yolu: Okulu bıraktıktan sonra dahi çocuğunuzun herhangi bir okuldan mezun olabilme şansı vardır. Bu olasılığa 2.eğitim yolu denir. Çocuğunuz temel düzeyde, orta düzeyde veya yüksek düzeyde eğitim veren bir orta dereceli okulu tamamlayarak mezun olabilir. Daha fazla bilgiyi „okuldan sonra nereye„ başlığı altında bulabilirsiniz.
Anne, baba olarak çocuğunuzun okulunda belli hak ve yükümlülükleriniz vardır. Ebeveyn hakları okul yasasında açıklanmıştır. Bilgilendirilme ve katkıda bulunmak hakkına sahipsiniz. Veli toplantısında okul sizi haklarınız hakkında bilgilendirir. Bunun dışında sizin de veli olarak okula karşı görev ve yükümlülükleriniz vardır. Çocuğunuzun okul yaşamını daha iyi tanıma ve okul yaşamına aktif olarak dahil olma şansına sahipsiniz.
Okulda bir ebeveyn olarak haklarım nelerdir?
… Okutulan derslerin içeriği ve notlandırmalar hakkında bilgilendirilmek
… Çocuğunuzun öğrenci dosyasına bakabilme hakkı. Dosya çocuğun karnelerini ve diğer belgeleri içerir.
… Çocuğunuzun başarı durumu hakkında bilgilendirilmek
… Okul kararları konusunda bilgilendirilmek (örneğin değerlendirmeler, sınıfta kalma durumları, düzenleyici ve destekleyici önlemler)
… Dersi izleyebilme hakkı
… Veli sözcüsü veya veli temsilcisi seçilerek okula dahil olabilmek
Okulda bir ebeveyn olarak yükümlülüklerim nelerdir?
… Çocuğunuzu okula kaydettirmek
… Zorunlu eğitimi dikkate almak
… Çocuğunuzun okula düzenli olarak devam ettiğinden emin olmak
… Çocuğunuzun okul etkinliklerine katıldığından emin olmak
… Çocuğunuzun düzenli olarak ev ödevlerini yaptığından emin olmak
... Çocuğunuzun okul kitapları, defterleri, kalemleri vb okul malzemelerine sahip olduğundan emin olmak
… Bazı federal eyaletlerde aileler de okulla aktif olarak iş birliği içinde bulunmalıdır.
Sınıf Veli Sözcüsü / Sınıf Veli Temsilcisi nedir?
Sınıf Veli Sözcüsü/Sınıf Veli Temsilcisi bir sınıftaki velilerin çıkarlarını temsil eder. Veliler ve öğretmenlerle ilgili sorular, bilgilendirmeler ve problemlerin konuşulması konusunda önem taşırlar. Ödevler, sınav tarihleri ve okul gezileri konularındaki sorular konusunda yardımcı olurlar. Ayrıca okul festivali gibi okul etkinliklerini de desteklerler.