Atillâ Köprülüoğlu
Güle Güle Centilmen, Güle Güle Büyük Jack
1966 Dünya Kupası'nı kazanan İngiltere'nin aslarındandı Jackie Charlton.
1.91'lik boyuyla savunmada hatasız oynardı.
Lakabı; Büyük Jack'ti
(Big Jack)
Sadece, 101 yıllık sarı-lacivertli armada "Beyazlar" olarak da ünlenen Leeds United' ın 773 kez formasını kuşanmıştı.
Bu rekordu ve hâlâ kırılamamıştır.
Charlton, futbolu bıraktıktan sonra Middlesbrough, Sheffield, Newcastle United'ta görev yaptı.
İrlanda Cumhuriyeti milli takımını da çalıştırdı.
İrlanda'ya Dünya Kupası'nda çeyrek final oynatmıştı.
1995'te İngiltere ile İrlanda arasındaki dostluk maçın çıkan olaylar üzerine yarıda kalmasına çok üzülmüştü.
****
İngiliz spor yazarları yorumlarında
Jackie'in hep Manchester United'ta oynayan "Sir" unvanlı kardeşi Bobby’nin gölgesinde kaldığını yazardı.
İngilizlere göre, Boby "yetenek", Jack ise "güven" demekti.
Oysa o kardeşinin 106 kez İngiltere Milli Takımı forması giymesini ve "Sir unvanı almasını, "Benim ve ailemin yaşadığı en büyük onur. Bobby, Charlton ailesinin Einstein'ıdır!" sözleriyle övdü her zaman.
Kardeşler yıllarca küs kalmıştı.
Sebep ise Bobby'nin eşi Norma'ydı.
Klasik gelin-kaynana çekişmesiydi işte.
Kendileri gibi ünlü futbolcu babaları "Bobby’ye takım teslim edersin, Jack’e hayatını" derdi.
Annelerinin vefatından sonra kardeşler barışmıştı.
İngiltere'nin tabloid magazin dergilerine hep malzemeydi küslükleri ve Norma...
****
Jackie Charlton bugünkü sarı ve kırmızı kart uygulamasının
-bir anlamda- başlamasına neden olan futbolcudur da.
1966'da İngiltere ve Arjantin arasında oynanan Dünya Kupası maçındaki bir olayla doğmuştur.
O dönemde kart uygulaması olmadığı için hakemler futbolcuları sözle uyarıyor, oyundan atıldıklarında da dışarı çıkmalarını söylüyordu. Maçta Alman hakem Rudolf Kreitlein tarafından uyarılan Jack Charlton, sarı kart yerine geçen bu uyarıyı aldığını gazetelerden öğrenir ve doğrulatmak için Hakem Komisyonu Başkanı Aston'u arar.
Wembley Stadı'ndan aracıyla ayrılan Aston, Jack Charlton'ın neden kafasının karıştığını ve buna nasıl çözüm bulunabileceğini düşünürken kırmızı ışıkta durur.
Aston, trafik ışıklarının sarıdan kırmızıya geçişini görünce aklına bunun oyuncular için de kullanılabileceği geldi.
Aston'ın aradığı çözüm buydu. Sarı, ''Dikkat et ve sakin ol'', kırmızı, ''Dur, artık oyunda değilsin'' anlamına gelecekti. Aston, böylece özellikle maçı tribünden ya da tv'den izleyen seyircilerin futbolcuya yapılan ikaz hakkında rahat bilgi alacaklarını düşündü.
FIFA, bu öneriyi kabul etti ve kart kuralı ilk kez Meksika'daki 1970 Dünya Kupası'nda uygulandı, daha sonra da tüm dünyada yürürlüğe konuldu.
****
1973'te Başkent temsilcimiz Ankaragücü Avrupa Kupa Galipleri Şampiyonası'nda Leeds United'la eşleşmişti.
Leeds'te o dönem Jackie Charlton, İskoç yıldız Billy Bremner, kafa golleriyle tanınan Alan Clarke oynuyordu.
Dönemin dünya çapındaki teknik direktörlerinden Don Revie de sarı-lacivertlileri çalıştırıyordu.
Türkiye'den rövanş maçına gelen 5
gazeteci de bir gün önce idmanı izliyordu.
O gazetecilerden Meslek Büyüğüm Metin Gören anlatıyor;
"Antrenmanın başlamasını bekliyorduk bize ayrılan bölümde. Bir süre sonra futbolcular toplu halde sahaya çıktı, arkasından da Don Revie.
Yanımıza geldi hepimizle ayrı ayrı ilgilendi. Sonra izin istedi.
10 metre ötede bekleyen oyuncularının yanına gitti.
Birden kızgın sesi duyuldu, boş tribünler yankılanıyordu.
Hedefteki oyuncu takımın temel direği; Jackie Charlton'du!
Aynen şöyleydi diyalog:
-Bay Charlton!
Bir adım öne çıktı ünlü futbolcu...
-Sizi son haftalarda formsuz ve disiplinsiz görüyorum. Nedenini biliyorum ama karşılıklı görüştüğümüzde anlatmayı uygun buldum. Şimdi lütfen aramızdan ayrıl ve kadroya giremeyen arkadaşlarınla beraber programa uyarak çalışmanı sürdür!.."
Kaptan sadece "Peki efendim" dedi.
Koşar adımlarla diğer antrenman alanına gitti.
Jackie, 4 hafta sonra affedilmişti.
Leeds de bu süreçte iki yenilgi, bir beraberlik ve bir galibiyet almıştı. "
****
Jackie Charlton, önceki gün
85 yaşında aramızdan ayrıldı.
Ailesi bir mesaj yayınladı;
"Birçoklarının arkadaşı olmakla birlikte; çok iyi bir eş, baba, dede ve büyük babaydı. Onun sıra dışı hayatıyla gurur duyuyoruz. Dürüst, kibar ve komik kişiliğiyle farklı ülkelerdeki insanlara neşe getirmeyi başarmıştı. Kaybı hayatlarımızda büyük bir boşluk oluşturacak. Ancak bize bıraktığı anılar için kendisine minnettarız.”
Saha içinde ve dışında bir devdi Jack...
****
Güle güle Centilmen!
Güle Güle Büyük Jack!..