Görsel: Bir kanalın düşük konsantrasyonda progesteron hormonu (açık yeşil) içeren sol tarafına oran ile yüksek konsantrasyonda aynı hormonu (koyu yeşil) içeren sağ tarafında daha fazla sperm hareketinin gözlemlenmesi.
Erkek doğurganlığı üzerine yapılan son araştırmalar spermatozoanın hareket kabiliyeti ve konsantrasyonunu da ölçmeye yöneliktir. Bunun yanı sıra, yumurtaya doğru kimyasal bir iz takip kabiliyeti gibi spermin diğer karakteristik özellikler döllenme olasılığını etkilemektedir. Analytical Chemistry dergisinde yayımlanan çalışmada, bir erkeğin doğurganlık potansiyelini daha eksiksiz analiz etmeye yardımcı olabilecek, spermatozoanın kemotaksi tepkisini incelemek adına kullanışlı ve pratik bir mikroakışkan çip üretilmiştir.
Spermler, yumurta kanalından yumurtaya doğru olan yolculuklarını yönlendirmek için kemotaksi veya bir maddenin konsantrasyonunun artması veya azalması durumunu kullanmaktadırlar. Progesteron, yumurtayı çevreleyen sıvıda yüksek konsantrasyonlarda bulunur ve önceki çalışmalar, bu hormonun bazı memeli türlerinin spermatozoası ile etkileşebileceğini ve spermatozoayı aktifleştirebileceğini göstermişlerdir. Araştırmacılar, sperm kemotaksisini incelemek için mikroakışkan cihazları (sıvıların yüksek kontrollü bir şekilde aktığı küçük kanallara sahip plastik veya hidrojel çipleri) kullanmışlardır. Lâkin bu çiplerin, sıvı akışını yönlendirmek için pompaya ihtiyaç duyması gibi sperm hareketliliğini etkileyebilecek çeşitli dezavantajları ortaya çıkmıştır. Loes Segerink, Johanna Berendsen ve meslektaşları, spermin kemotaktik davranışındaki küçük değişimleri hızlı bir şekilde tanımlayabilecek ve pompaya ihtiyaç duymayan bir mikroakışkan cihaz geliştirmek istemişlerdir.
Bunun ardından, araştırmacılar posta pulu büyüklüğünde bir mikroakışkan çip dizayn etmişlerdir. Agaroz/jelatin içerikli bu çip çeşitli kanallara ve yan odacıklara sahiptir. Araştırmacılar, cihazda progesteron hormonun soldan sağa doğru olan konsantrasyon gradyanını oluşturmuşlardır ve cihaza ekledikleri yaban domuzu spermatozoasının sol taraftan çok (düşük progesteron) sağ taraftaki (yüksek progesteron) yan odacıklara yüzdüğünü gözlemlemişlerdir. Bu durum kemotaktik bir hareket göstergesidir. Araştırmacılara göre, doğurganlık testine ek olarak, geliştirilen cihaz, spermin yönlendirme mekanizmasına katkıda bulunabilecek diğer maddeleri araştırmak için de kullanılabilir.
Makaleyi görüntülemek için “Spermatozoada Kemotaksiyi Ölçmek İçin Akışsız Mikroakışkan Cihaz” buraya tıklayın.
Kaynak: phys.org