Konu ile ilgili yapılmış olan kapsamlı bir çalışmada bilim insanları önemli bir keşif yaptılar. İnsanların yaklaşık %40’ının hatırladığı ilk anıları tamamen kurgusal.
Araştırmacılar 6.641 kişide hatırladıkları en eski anıyı ve bu anının hangi yaşlara ait olduğunu araştırdılar ve 2.487 kişinin – %38,6’sının – ilk anılarınının 2 yaşından önce olduğunu belirttiler. Bu kişilerin 893’ü, ilk anılarının 1 yaşından önce olduğunu bildirdi.
İnsanların çoğu 3-3,5 yaşından öncesini hatırlamıyor ve beynimiz bu bilgiyi saklamakta yetersiz gibi görünüyor. Hafızanın güvenilmez olduğunu hepimiz biliyoruz ancak araştırmacılar, bu kadar çok kişinin neden bu var olmayan anılara sahip olduğunu iddia ettiğini bilmek istedi ve çalışmanın bir kısmında araştırmacılar katılımcılardan hatırladıkları ilk anılarını açıklamalarını istedi. Ekip, katılımcıların kullandığı dili, anının içeriğini, tarif edilen anının doğasını ve bunu rapor eden kişinin yaşını analiz etti. Araştırmacılar kişinin yaşı arttıkça daha önce beklenmedik bir ilk anıyı rapor etmelerinin daha muhtemel olduğunu buldular.
Araştırmacılar, bu anıların mutlaka bir yerden gelmesi gerekmediğine, fotoğraflardan ve diğer aile üyelerinin anlattıkları hikayelerden kaynaklanabileceğine inanıyorlar. Bunun neden olduğu konusunda araştırmacılar, kişinin hayat hikâyesinin anlatısını bir kişinin kafasında anlatmaya ihtiyaç duyacak bir şey olabileceğine inanıyor.
Bununla birlikte, araştırmacıların belirttiği gibi, olumlu ve tutarlı bir hikaye, pozitif bir benlik imajı ve gelişmiş bir yaşam kalitesi ile bağdaşabilir, bu yüzden belki de ilk yıllarımızdan gelen anılarda boşlukları bilinçsizce doldurmak, bunun sağlanmasına yardımcı olabilir.
Londra Üniversitesi’nden psikolog Martin Conway, “Önemli bir şekilde, mantıksız bir anısını hatırlayan kişi bunun kurgusal olduğunu bilmiyor” dedi.
Referanslar
- Akhtar, S., Justice, L. V., Morrison, C. M., & Conway, M. A. (2018). Fictional first memories. Psychological Science, 0956797618778831.
- https://www.sciencealert.com/earliest-memory-may-be-fictional-40-percent-of-people