Medikal turizm pazarı, çeşitli tıbbi, cerrahi ve diş hekimliği hizmetleri sunarak, hastalar için rekabet eden ve gün geçtikçe artan sayıda ülkeden oluşmaktadır. Bu destinasyonların çoğu, en son teknolojiye sahip modern tesisler ve çekici konaklama birimleriyle gurur duymaktadır. Birçoğu nispeten düşük maliyetli hizmetler sunsa da, günümüzde tıp turizminin temel özelliklerinin birçoğu hakkında çok az şey bilinmektedir. Görünüşe göre coğrafi yakınlık önemli bir faktördür, ancak hastaların belirli yerlere seyahat etme kararlarını şekillendirmede en temel faktör değildir.
Yerleşik Medikal Turizm Destinasyonları
Küresel medikal turizm haritası, Asya (Hindistan, Singapur, Malezya ve Tayland), Güney ve Orta Amerika (Kosta Rika, Küba Brezilya ve Meksika dahil), Güney Afrika, Orta Doğu (yani Dubai) ve bir dizi Avrupa destinasyonlar (Orta ve Güney Avrupa, İskandinav Yarımadası, Akdeniz). Güney ve Orta Amerika’daki bir dizi ülke, plastik ve kozmetik cerrahi, bariatrik prosedürler ve diş bakımı konusunda güçlü bir itibar kazanmıştır. Hindistan, Malezya, Singapur ve Tayland, ortopedik ve kalp cerrahisine ihtiyaç duyan hastalar için popüler hale gelen köklü medikal turizm destinasyonlarıdır. Hindistan’da, tıbbi hizmetler Amerika Birleşik Devletleri ile karşılaştırıldığında % 10 gibi düşük fiyatlar ile özellikle uygun fiyatlıdır. Avrupa’da, Belçika, Kanada, Almanya ve İtalya’yı içeren çok sayıda gelişmiş ülke, hasta hizmeti ve memnuniyetine vurgu yaparak sofistike modern bakım sunarak yabancı hastaları cezbetmektedir.
Kaynak ve hedef ülkeler arasındaki seyahat modelleri köklüdür. Örneğin, Macaristan‘da tıbbi hizmet arayanlar Batı Avrupa’dan olma eğilimindedir; karşılaştırmalı olarak, bazı ülkeler, örneğin Birleşik Krallık ile Kıbrıs veya Malta ile Birleşik Krallık arasında uzun süredir devam eden tarihi bağlantılardan yararlanmaktadır. Bazı destinasyonlar kendilerini sağlık kentleri, hatta biyomedikal metropoller olarak kurmuşlardır. Singapur, 2001’den beri biyoteknolojik ve biyomedikal faaliyetler için bir mükemmeliyet merkezi olarak tanıtılmıştır. Son on yılda, Dubai Sağlık Bakım Şehri’nin ortaya çıkışı da görülmüştür ve ikincisi, çok sayıda Orta Doğulu tıp turistini Asya’ya seyahat etmek yerine ülke içinde kalmaya çekme girişimini temsil etmektedir.
Küreselleşme ve Medikal Turizm
Son yıllarda, önemli siyasi, ekonomik ve sosyal değişiklikler, sağlık politikası geliştirmede daha uluslararası bir rolü teşvik etmiştir. Uluslar arasındaki bu bağlantılar, daha sonra sağlık hizmetlerinin sunulması ve düzenlenmesi için yeni fırsatlar ve zorluklarla sonuçlanan insanların, sermayenin ve fikirlerin hareketini içerir. Medikal turizmin büyümesi, düzenleyici rejimler, uluslararası hastalık modellerinin tanınması, endüstri gelişimi, düşük maliyetli havayollarındaki artış ve denizaşırı destinasyonlarla ilgili değişen kültürel tutumlarla desteklenmektedir. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) üyeleri arasındaki önemli ikili alışverişler, denizaşırı sağlık hizmetlerinin tüketim modelinde bir değişime de katkıda bulunmuştur. OECD ülkelerinden düşük ve orta gelirli ülkelere, özellikle Hindistan, Malezya ve Tayland’a hasta akışı da mevcuttur.
Medikal Turizm Akreditasyonu
Medikal turizm alanında hizmet verebilen dünya çapında mükemmel sağlık tesisleri bulunmaktadır. Artık ulusal sınırları aşmak, uluslararası kliniklerde ve hastanelerde yüksek kaliteli bakım almak her zamankinden daha kolaydır. Bu yüzden ilgili tüm taraflar yüksek yasal uygulama ve klinik bakım standartlarına sahip olmalıdır. Akreditasyon, sıkı bir dış değerlendirme sağlamanın en iyi yoludur. Genel olarak akreditasyon, kurumların harici bir akreditasyon kurumu tarafından oluşturulan standartları karşıladığı gönüllü bir süreci temsil eder. Akreditasyon yoluyla standardizasyon, risk azaltma ve kalite optimizasyonu stratejisi olarak da görülebilir. Medikal turizm bağlamında, kurumlar çeşitli klinikleri ve hastaneleri kapsarken, akreditasyon kuruluşu, Sağlık Hizmetleri tarafından akredite edilmiş kuruluşlarda Uluslararası Kalite Topluluğu (ISQua) tarafından tanınan herhangi bir kuruluşu ifade eder.
Bu nedenle ISQua, Joint Commission International, Accreditation Canada, Trent Accreditation Scheme ve Malezya Sağlıkta Kalite Derneği gibi uluslararası akreditasyon kuruluşlarını akredite eden akreditörlerin akreditasyonu olarak görülebilir. Amaçları, sağlık hizmetleri için sağlık hizmetleri profesyonelleri tarafından tasarlanan, geliştirilen standartlara ve süreçlere dayalı, güvenli ve yüksek kalitede sağlık hizmeti sunmaktırlar. Akreditasyonun sadece bir işletme tescil ücreti ödemeye değil, bunun yerine şeffaf ve iyi tanımlanmış uygulama standartlarını karşılamaya hatta aşmaya dayanması gerektiğine dikkat etmek önemlidir. Sağlıkla ilgili uluslararası akreditasyon kuruluşlarının çoğu günümüzde tıbbi klinikleri, hastaneleri ve laboratuvarları akredite etmektedir. Öte yandan, medikal turizm acentelerinin kritik değerlendirmesi için yeni akreditasyon standartlarına da ihtiyaç vardır. Birincil katılımları diğer ülkelere seyahat düzenlemek olsa da, sağlık hizmetlerinin sağlanmasının koordinasyonunda da aktiftirler. Bu tür koordinatörlerin, temsilcilerin veya tıbbi kolaylaştırıcıların, bu tür görevleri yetkin bir şekilde yerine getirmelerini sağlayacak tanınmış bir eğitime ihtiyaçları vardır.
Sağlık Tesislerinin Uluslararası Akreditasyonu
Uluslararası sağlık hizmeti sağlayıcıları ağları kurulurken, ilgili medikal turizm tarafları, ISQua tarafından Health-Care tarafından akredite kuruluşlarda uluslararası akreditasyona tabi tutulmuş klinikler ve hastanelerde sağlık hizmetlerini düzenlemekle sınırlandırılmalıdır. Artan sayıda hasta, belirli bir sağlık hizmeti arayışı içinde sınırları aşarken, bu giderek daha önemli hale gelmektedir. Akreditasyon ve ruhsatlandırmanın arkasındaki tüm fikir, ilgili taraflara, oybirliğiyle kabul edilen sağlık hizmeti standartlarına göre dış kalite değerlendirmesinin bir kanıtı sunmaktır. Diğer bir deyişle, medikal turizm hastalarına, söz konusu tesisin dünyanın neresinde bulunursa bulunsun, standartlaştırılmış sağlık uygulamaları sağlanmaktadır.
Hasta bakımının temel yönleri, uluslararası akreditasyon standartlarının odak noktasıdır. Temel bir gereklilik, hastaların taburcu edilmesi, sevk edilmesi, takibi ve transferi için uygun önlemlerle birlikte, bakımın sürekliliği için bir protokol oluşturmaktır. Akreditasyon standartlarının, hastaneye kabul edilmeden önce tıbbi tesisin hastanın sağlık hizmeti ihtiyaçlarını belirlemesini ve değerlendirmesini gerektirdiği gerçeği önemlidir. Uluslararası hastaları çekmekle ilgilenen klinikler ve hastaneler, küresel sağlık hizmeti ağlarına katılmadan önce uluslararası bir akreditasyon sürecinden geçmelidir. Akreditasyonu olmayan uluslararası sağlık tesislerinde hizmet veren medikal turizm şirketlerinin ruhsatları iptal edilmelidir.
Akreditasyonla İlgili Olası Sorunlar
Medikal turizm tarafları için akreditasyonla ilgili en büyük potansiyel sorunlardan biri, akreditasyon programlarının ticari istek ve ihtiyaçlarının kendi içlerinde son bulabileceği korkusudur. Uluslararası alanda faaliyet gösteren birçok akreditasyon planı aslında özel şirketler ve kurumlardır. Ek olarak, genellikle medikal turizm hizmetlerinin sağlanmasında yoğun şekilde yer alan daha yoksul ülkeler, akreditasyon sürecine yeterli erişime sahip olmayabilir veya bu süreçte yer almak, onları mali zorluklara sürükleyebilir. Akreditasyon süreçleri genellikle etik açıdan çekişmeli alanlarla (yani organ ve doku bağışı, organ ticareti, vekil gebelik, seçici cinsiyet kürtajı, kanıtlanmamış tedavilerin ve operasyonların kullanımı) uğraşmaz.
Akreditasyon bazen sağlık turizmi kolaylaştırıcıları, daha zengin hastaneler ve hatta sağlayıcı ülkelerin hükümetleri tarafından kazançlı medikal turizm işinden paylarını arayan bir pazarlama aracı olarak da değerlendirilebilirler.
Kaynakça:
oecd.org/els/health-systems/48723982.pdf
bmchealthservres.biomedcentral.com/articles/10.1186/1472-6963-10-266
Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu