Başarısızlık korkunç bir duygu. Moral bozucu, utanç verici ve izin verirseniz özgüveninizi mahvedebilir. Bununla birlikte, bazı zor dersler öğrenmek istiyorsan başarısızlık en değerli öğretim araçlarından biri olabilir.
Başarısızlık cesaretine sahip olmak, hayatınızda ve kariyerinizde büyük kazançlar sağlayabilir. Başarısız olmaktan korkmadığınız da, kariyerinizde risk alma olasılığınız daha yüksektir. Risk almaya istekli olmak – ve hatta hayatınız boyunca başarısız olmak – itibarınızı güçlendirebilir, yenilikçi ve özgün fikirler üretmenize yardımcı olabilir ve yeni fırsatlara yol açabilir. Size yardımcı olabilecek yeni bir iş kurmak, sevdiğin bir işe sahip olmak, arsa almak, ve çılgın hayallerinizin peşinden gitmek gibi.
Diğer taraftan, başarısızlık korkusu sizi hayatınızın her alanında başarıdan alıkoyabilir. Büyük bir terfiye yol açabilecek bir fikri patronunuza tanıtmanızı engelleyebilir. Bir iş görüşmesinde kendiniz olmanızı, her zaman hayalini kurduğunuz kitabı yazmanızı veya hayatınızı değiştirebilecek yeni bir iş kurmanızı engelleyebilir.
Başarısızlık kimse için eğlenceli değildir, ancak nasıl başarısız olunacağını öğrenmek ve daha da önemlisi, başarısız olma cesaretine sahip olmak, öğrenmenizi hızlandırabilir ve daha önce hayal bile edemeyeceğiniz fırsatları sunabilir.
Başarısızlık neye benziyor
1995’te, genç bir İngiliz kadının kısa evliliği henüz yeni sona ermişti. Artık işsiz, bekar bir ebeveyndi ve Harvard mezuniyet konuşmasında söylediği gibi, “modern Britanya’da evsiz olmadan mümkün olduğu kadar fakirdi.” Kendisiyle ilgili sahip olduğu her korku şimdi anlaşılmıştı; bildiği en büyük başarısızlıktı.
Benzer koşullarda birçok insan pes ederdi. Kimse dibe vurmak istemez ama bu genç kadın tam olarak dibe vurmuştu. Böylece kaybedecek hiçbir şeyi kalmadan, büyülü güçlerle doğmuş bir çocuk hakkında, yıllar önce hayal ettiği bir çocuk hakkında küçük bir hikaye üzerinde çalışmaya başladı.
Kitabı bitirdiğinde, yayıncıdan yayıncıya onlarca kişiye gönderdi ve bir düzineden fazla ret cevabı aldı. Kimse çocuklar için bir fantezi kitabı yayınlamak istemedi. Bu aksiliklere rağmen, en azından masaya yiyecek koymaya yetecek kadar kazanmayı umarak yazdığı kitabı yayıncılara göndermeye devam etti. Sadece pes etmeyi reddetti.
Muhtemelen bundan sonra ne olduğunu sana söylememe gerek yok: JK Rowling’in “Harry Potter” romanları tüm zamanların en çok satan kitaplarından biri oldu ve o şimdi dünyanın en zengin kadınlarından biri. Bununla birlikte, Rowling’in başarı öyküsü ancak her biri cesaretini ve ısrarını test eden çok sayıda başarısızlıktan sonra gerçekleşti.
Vazgeçip kitap fikrinin berbat olduğuna ikna olsaydı ve ilk reddinden sonra elleriyle yazdığı kitabını çöpe attıysa ne olacağını hayal edin – ya da ikinci ya da onuncusu. Yüz milyonlarca çocuk “Harry Potter” okuma zevkini kaçıracaktı ve Rowling’in kızı muhtemelen yoksulluk içinde büyümüş olacaktı.
Dünyanın en zengin insanlarından biri olmak için çabalamayabilirsiniz, ancak durun ve bir veya iki – veya 12 – aksilikten sonra vazgeçtiğiniz için kaçırmış olabileceğiniz fırsatları düşünün. Hepimiz vazgeçtiğimiz zamanların bir listesini çıkarabiliriz ve geçmişe odaklanmak verimli olmasa da, davranışlarımızı değiştirebileceğimizi ve işler zorlaştığında nasıl ısrarcı olabileceğimizi öğrenebileceğimizi fark edebiliriz.
Başarısızlığın önemi
Başarısızlık, rahatsız edici bir deneyimdir. Çoğumuza genç yaştan itibaren başarısızlığın kötü olduğu öğretilir ve bizi başarısızlığın yoluna sokabilecek herhangi bir yanlış adımdan veya fikirden korkmaya başlarız. Zamanla, güvenli bir şekilde oynamayı daha kolay bulabiliriz. Büyük riskler almıyoruz veya çılgın fikirlerin peşinden gitmiyoruz çünkü başarısız olmaktan korkuyoruz ve başkaları tarafından “eksik” olarak görülmek istemiyoruz.
Ancak her zaman güvenli oynamak, genellikle bizi sıradan bir hayata götürür. Gerçekten sevdiğimiz bir şeyi yapmak yerine nefret ettiğimiz bir işte sıkışıp kalırız. Yeteneklerimizi görmezden geliriz ve bunun yerine çok zorlayıcı olmayan hobilerimizin veya ilgi alanlarımızın peşinden gideriz, asla tam potansiyelimize ulaşamayız. Kısacası, yaşayabileceğimiz hayata kıyasla daha durgun bir hayat yaşıyoruz, keşke başarısız olmaktan çok korkmasaydık.
İş uzmanı ve yazar John C. Maxwell, ortalama insanlarla yüksek başarı gösteren kişiler arasındaki farkın, başarısızlıkları ve aksaklıkları nasıl gördükleri ve bunlara nasıl tepki verdiklerinde yattığına inanıyor. Başarılı insanlar başarısızlığı yeni becerilerini veya bilgilerini kullanmayı öğrenmek ve tekrar denemek için bir şans olarak görürler, oysa ortalama insanlar başarısızlığı yenilgi ile ilişkilendirir. Bu yenilginin, onların karakterindeki veya yeteneklerindeki eksiklikleri yansıttığına inanıyorlar. Başarısız oldular, bu yüzden başarısız olduklarına inanıyorlar.
Basketbol efsanesi Michael Jordan, 1998 tarihli “Nike Culture: The Sign of the Swoosh” adlı kitabında yazar Robert Goldman ve Stephen Papson’a şunları söyledi: “Kariyerim boyunca 9.000’den fazla atış kaçırdım. Neredeyse 300 oyun kaybettim. 26 kez, oyunu kazanan basketi atmam için bana güvenildi ve ıskaladım. Hayatımda defalarca başarısız oldum. İşte bu yüzden başardım.”
Önce başarısız olmadan hiçbir şeyde başarılı olamazsınız. Jordan, başarısızlığın öğrenme döngüsünün önemli bir bileşeni olduğunu anlıyor. Başarısızlık çok değerlidir çünkü acıtır. Sizi iki yoldan birini seçmeye zorlar: Vazgeçip daha az zorlayıcı başka bir şey yapmayı seçebilir veya başarısızlığınızın acısından ders çıkarıp öğrendiklerinizi gelecekteki başarıyı garantiye almak için tekrar kullanmayı seçebilirsiniz.
Hatalarınızdan nasıl ders çıkarırsınız
Bir şeyde başarısız olmadan yaşayamazsınız. Ve çoğu insan gibiyseniz, tekrar tekrar başarısız olacaksınız.
Bu yüzden başarısızlığı nasıl gördüğünüzü yeniden incelemek çok faydalıdır. Bakış açınızı değiştirerek ve nerede yanlış yaptığınızı bulma cesaretine sahip olarak, başarısızlıklarınız’dan geri dönebilecek ve daha sonra başarı şansınızı artırabileceksiniz.
Hatalarınızdan ders almak belli bir miktar kırılganlık gerektirir ve bazen gerçekten rahatsızlık verici olabilir. Ancak nerede yanlış yaptığınızı incelemek, herhangi bir adımı atlamazsanız, hayatınızı değiştirecek bir öğrenme deneyimi kazandıracaktır.
1. Sorumluluk alın
Herhangi bir şey yapmadan önce, her şeyi mahvettiğinizi kabul etmelisiniz. Evet sen.
Hatalarınız ve başarısızlıklarınız için sorumluluk almak rahatsız edici olabilir. Ancak durumdaki rolünüzü kabul etmedikçe işleri düzeltemez ve iyileştiremezsiniz.
Öyleyse, ne olduğunu kabul edin. Başarısızlığınız başkalarını etkilediyse, hatanızı kabul edin, özür dileyin ve bir daha asla olmayacağını onlara bildirin. Sorumluluk aldığınızda bir sonraki adıma geçebilirsiniz.
2. Yeterince iyi olmadığınızı anlayın… Henüz
Bu, yutulması zor bir hap. Başarısız olduğunuzda, yeterince iyi olmadığınızın rahatsız edici olsa da farkına varmanız gerekir.
Acıyor, değil mi? Kimse aynada kendine bakmak ve yeterince iyi olmadıklarını anlamak istemez. Ama buraya eklememiz gereken önemli bir kelime var: Henüz. Yeterince iyi değilsin – henüz. Evet, bu sefer başarısız oldun. Ama daha iyisini yapabilirsin.
Başarısızlığınız, ne olursa olsun, arama cesaretiniz varsa, size gerçekten önemli geri bildirimler sağlar.
Örneğin, hayalinizdeki iş için görüşmeniz kötü geçti ve yüzünüze gözünüze bulaştırdınız. Nerede batırdın? Bir daha ki sefere daha etkili bir şekilde iş görüşmesi yapabilmek için neye ihtiyacın var ? Neyi farklı yapman gerekiyor?
Hatalarınızdan ders çıkarma ve ilerideki görüşmelerinizde başarılı olmak için kendinizi geliştirme gücüne sahipsiniz. Yeterince iyi olmayabilirsin ama olacaksın.
3. Deneyiminizi yansıtın
Nerede hata yaptığınızı anlamak zor olabilir, özellikle de bir başarısızlık konusunda duygusal hissediyorsanız. Bir günlükte düşüncelerinizi ve hislerinizi yazmak, ne hissettiğinizi anlamanıza ve analiz etmenize yardımcı olabilir ve size yeni bir bakış açısı kazandırabilir.
Bir daha ki sefere bir başarısızlık yaşarsanız, günün sonunda ne olduğunu yazmak için zaman ayırın. Önce tüm duygularınızı kağıda dökün. Öfkeniz, hayal kırıklığınız, utancınız hakkında konuşun – ne hissediyorsanız, yazın. Tüm bu duyguları günlüğünüze döktükten sonra, kendinizi daha sakin hissedecek ve duruma daha net bir şekilde bakabilecek ve nerede yanlış yaptığınızı görebileceksiniz.
Ayrıca bir daha ki sefere neden bu hatayı yapmak istemediğinizi yazmanıza da yardımcı olur. Bu hata itibarınızı zedeledi mi? Bir meslektaşınıza zararınız mı dokundu? Mali bir kayba mı yol açtı? Ne olduğu ve neden bir daha asla olmayacağı konusunda net olun.
4. Bakış açınızı değiştirin
İş devi Richard Branson başarısızlık hakkında çok şey biliyor çünkü hayatında ve kariyerinde birçok kez başarısız oldu. Blogunda yazdığı gibi, en büyük başarısızlıklarından birinin, bir sıcak hava balonuyla dünyayı gezmeyi tercih etmesi olduğuydu. Bu başarısızlığı neredeyse hayatına mal olacaktı.
Ancak Branson’un hataları ona başarısızlığın ne kadar değerli olduğunu öğretti. “Risk almak korkutucu hissetmek anlamına gelir, ancak bu korkunun üstesinden gelmek, yeni ve heyecan verici şeyler deneyimlemek için tek yolumuzdur. Hepimiz ondan korkmak yerine onu kucaklamayı öğrenmeliyiz. En büyük öğrenme araçlarımızdan biridir.”
Çoğu insan için “başarısızlık” kelimesi olumsuz çağrışımlarla doludur. Bu nedenle, yanlış adımlar atmayı öğrenme deneyimleri olarak görmek faydalı olabilir. Hedefinize nasıl ulaşamayacağınızı öğreniyorsunuz. Bu kadar. O yüzden kalkın ve farklı bir yaklaşım deneyin.
Son söz
Eğer yaşadığınız başarısızlıkları kabullenip bu başarısızlıklardan iyi dersler çıkarırsanız, yaşadığınız her başarısızlık sizi daha iyi ve güçlü bir insan yapacaktır.