Düz Flüt
Düz Flüt Nedir
Düz flüt, blok flüt olarak da bilinir, flajoleye çok yakın, dilli düdük ailesinden üflemeli çalgı. İngilizlerin recorder’ı, Almanların Blokflöte’si bu ailedendir.
İngiliz çalgı yapımcısı Arnold Dolmetsch düz flütü 1919’da yeniden canlandırmış, ondan sonra yapılan düz flütlerin çoğunda, 18. yüzyılın başlarında çıkan barok model uygulanmıştır. Çalgının silindir biçimindeki ağız bölümü bir tapayla kısmen kapatılmıştır. Bu tapaya “blok” adı da verilir. Düz flütün gövdesi aşağı doğru hafifçe incelir. Alt uç genellikle, sökülüp takılabilen ayrı bir parçadan yapılır. Düz flütte gövdenin önünde yedi parmak deliği, arkasında da bir başparmak deliği vardır. Öndeki en alt
delik çoğunlukla ikili olarak yapılır. Bu deliklerden biri açık bırakıldığında, ikisi de kapalı olduğu zaman çıkan sese göre yarım ton daha tiz bir ses çıkar. Oktavdaki en tiz ses, başparmak deliğini çok az açık bırakarak çıkartılır. Daha büyük düz flütlerde daha çok delik bulunabilir.
Düz flütler aşağıdaki boylarda yapılır (en kalın ses do’ orta do olmak üzere): Soprani- no (fa’) soprano (do”); alto (fa”) tenor (do’) bas (fa) ve çok az olmak üzere büyük bas (do). Alto ve tenor düz flütler, partilerinin yazıldığı yerden, sopranino ve soprano düz flütler bir oktav yukarıdan ses verirler. Partisi fa anahtarlı portede yazılan bas düz flütler de bir oktav yukarıdan ses verirler.
Düz flüt, 14. yüzyılda aynı aileden daha eski çalgıların geliştirilmesiyle ortaya çıkmıştır. Düz flüt çalmayı öğreten ilk kitaplar Alman kuramcı Sebastian Virdung (1511) ile İtalyan çalgıcı Silvestro Ganassi’ninkilerdir (1535). Barok repertuvar çoğunlukla alto düz flüt için yazılmıştır (o dönemde düz flüte yalnızca flüt ya da adi flüt denmiştir). Düz flüt 18. yüzyıl ortalarından sonra terk edilmiş, günümüzde yeniden kullanılmaya başlamıştır.