

Kapsam: Bu araştırmada günümüzdeki Meksika topraklarına 14-16. yüzyıllarda hükmeden Aztekler’in müzik kültürleri ve perküsyon çalgıları incelenmiştir. Bugün Aztek müziğini araştırmak ilk bakışta zor bir uğraş olarak görünür. Ancak araştırmacı çok da şanssız sayılmaz. Çünkü günümüzde dünyanın çeşitli şehirlerindeki müzelerde korunmakta olan Aztek üflemeli ve perküsyon çalgıları esas kaynaklara halen ulaşılabileceğini gösterir. Yöntem: Araştırmada nitel bir araştırma yöntemi kullanılarak, konuyla ilgili literatür taraması yapılmıştır. Amaç: Araştırmanın amacı, Aztek müzik kültürü ve perküsyon çalgıları hakkında Türkçe müzikoloji literatürüne katkı yapmak ve gelecekte yapılacak olan araştırmalara önayak olmaktır. Bulgular: Bu doğrultuda ilk olarak Aztek tarihiyle ilgili bilgiler verilmiş, bu uygarlığın nasıl tarih sahnesinden “kaybolduğu” açıklanmıştır. Ardından müzik kültürü incelenmiş, Azteklerde müziğin önemi, ritüel işlevi, müzikle uğraşan sınıfın sosyal statüsü incelenerek yapısal çıkarımlara geçilmiştir. Dizi yapısı ile ilgili olarak arkeolojik üflemeli çalgı numunelerinin dayandıkları pentatonik ses yapısı hakkında çıkarımlar yapılmış, bunlar tanımlı perdeler üretebilen perküsyon çalgılarının ses olanaklarıyla karşılaştırılmıştır. Sonuç: Sonuç olarak Aztek müziğinde dizisel yapının minör pentatonik diziye dayalı olduğu görülmüştür. Hornbostel-Sachs çalgı sınıflandırmasından hareketle sınıflandırılan Aztek perküsyon çalgıları membranofonlar ve idiofonlar olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Bunların ses olanakları (tanımlı-tanımsız), yapılış şekilleri, yapımında kullanılan malzemeler ve ritüellerdeki rolleri ayrıntılı şekilde incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Aztekler, Aztek Müziği, Perküsyon Çalgıları, Teponaztli, Huehuetl
Doi: 10.17370/UHMAD.2017.3.2