Bu takım çalışması, öğrencilerin yaratıcılıklarını, iletişim becerilerini, eleştirel düşünme ve karar alma süreçlerini destekler. (Mantle of the Expert)
uzman rolü drama tekniği nasıl uygulanır?
Eğitimde dramanın öncülerinden Dorothy Heathcote tarafından geliştirilen “uzman rolü”, senaryo temelli etkinliklerdendir. Öncelikle “sorun” içeren bir senaryo gerektirir. “Uzman rolü”nü üstlenen katılımcı, o sorunun çözümüne yardımcı olacaktır. Bu rol içinde, doğal olarak, herhangi bir meslek veya alanda bilgi ve birikime sahip kişilerin davranışları üstlenilmiş olur.
Öğretmene düşen, etkinlik süresince “kolaylaştırıcı” olup gerektiğinde yol göstermektir.
broşür yazım komitesinde görevlendirilme
“Uzman rolü yaklaşımına dayalı drama etkinliklerinin, öğrencilerin akademik başarılarına etkisi“ni araştıran İngilizce öğretmeni İmge Çelen, bu araştırma çerçevesinde, aşağıda örneği verilen türde, “uzman rolü” başta olmak üzere birden çok drama tekniğinin kullanıldığı senaryo temelli etkinliklerin uygulama sonuçlarını değerlendirmiştir. (***Uygulama sürecine ilişkin bilgi yazının sonundaki kaynakta.)
Belirtilen kaynaktan buraya alınan örnek, ilkokulda İngilizce dersinde, “uzman rolü” başta olmak üzere birden çok drama tekniğinin kullanıldığı senaryo temelli bir uygulamanın sadece “uzman rolü” dağılımı bilgisini içermektedir. Ders içeriği, yiyecek ve içecekler ile ülkeler ve uyruklarını kapsamaktadır. 120 dakikalık bir zaman dilimi içinde uygulanmış.
Malzemeler: kraft kâğıt, pastel boya, makas, cd çalar, örnek broşür ve afişler
Öğrencilerin Rolleri: Dış İşleri Bakanlığı tarafından, “Ege Bölgesi’ni yurtdışındaki insanlara tanıtmak için, bölgedeki illerin tarihi yerleri, ünlü yiyecek, içecek, sebze ve meyve adlarını içeren bir broşür yazım komitesi”nde görevlendirilmiş ‘uzman’lar.
Öğretmenin Rolleri: Dış İşleri Bakanlığı tarafından, ‘Ege Bölgesi’ni yurtdışındaki insanlara tanıtmak için, bölgedeki illerin tarihi yerleri, ünlü yiyecek, içecek, sebze ve meyve adlarını içeren bir broşür yazım komitesi’nde görevlendirilmiş ‘uzman’lardan sorumlu müdür.
Kurgusal Ortam: Dış İşleri Bakanlığına ait, turizm çalışmalarının yapıldığı bir ofis.
Problem: Dış İşleri Bakanlığına son yıllarda turizmcilerden ve yurtdışında yaşayan Türklerden gelen en büyük şikâyet, Türkiye’nin bazı bölgelerinin tanıtımının, çok detaylı ve doğru yapılmaması ve ülke tanıtımı için kullanılan broşürlerin kapsamlı olmamasıdır. Bakanlık bu konuda Ege Bölgesi’yle ilgili yeni bir broşür hazırlatmaya karar vermiştir. Bu amaçla da uzmanlardan oluşan bir komite kurulmuştur. Komite, 2 haftalık bir süre içinde, Ege Bölgesi’nin yurtdışında tanıtımında kullanılacak zengin, açık, anlaşılır bir broşür yazmakla sorumludur. 2 hafta sonunda bu broşür, Dış İşleri Bakanı ve turizmden sorumlu yetkililere sunulacaktır.
Etkinlik çerçevesinde uygulanan diğer drama etkinlikleri: Öğretmenin role girmesi (teacher in role), toplantı Düzenleme (holding a Meeting) ve doğaçlama (improvisation).
Etkinlikler:
- Dramanın geçtiği kurgusal mekânı kâğıtlarla oluşturmak (Paper location)(…) Böylece kurgusal ortam çocukların kafasında somutlaştırılmış olur. Daha sonra bu birimde alt komisyonlar oluşturulur. Bu amaçla öğretmen bir ders kitabı yazmak için hangi çalışma gruplarının bulunması gerektiğini belirler ve öğrencileri beş gruba ayırır.
- 1.Grup: Broşürün, İzmir ili ile ilgili kısmıyla ilgili metin ve resim çalışmalarını yapacaktır.
- 2.Grup: Broşürün, Aydın ili ile ilgili kısmıyla ilgili metin ve resim çalışmalarını yapacaktır.
- 3.Grup: Broşürün, Muğla ili ile ilgili kısmıyla ilgili metin ve resim çalışmalarını yapacaktır.
- 4.Grup: Broşürün, Kütahya ili ile ilgili kısmıyla ilgili metin ve resim çalışmalarını yapacaktır.
- 5.Grup: Kapak tasarımı ve içindekiler bölümü ile ilgili çalışmaları yapacaktır.
Gruplar büyük bir kâğıda yazılarak ofisin (sınıfın) duvarına asılır.
- Role girme egzersizleri: Öğretmen öğrencilere dağıtacağı ‘Sayın ile başlayan’ küçük kâğıtlara, adlarını ve kendi grupları içindeki görevlerini tam olarak yazmaları ister. Daha sonra bu kâğıtları, yakalarına iliştirmeleri ve o andan itibaren de onları, yaka kartları olarak kullanacakları için, hiç çıkartmamaları ister.
Etkinliğin doğaçlama aşaması:
* Doğaçlama (Improvisation): Öğretmen, öğrencileri dörderli gruplar haline getirir ve konuyu verir ve doğaçlama kurgusunu verir; A grubundaki öğrenciler turist (2 kişi); B grubundaki öğrenciler (2 kişi) ise turizm bürosundaki çalışanlardır. B grubundaki öğrenciler, hazırlayacakları broşür için öncelikle anket yapmak zorundadırlar ve bu doğrultuda A grubundakilere, adları, uyrukları, hangi ülkeden oldukları, Ege Bölgesi’nin tanıtımını yapan bir broşürde neler görmek istedikleri gibi sorulardan oluşan anketler hazırlayıp doğaçlamaya başlarlar. A grubundakilerin yanıtlarını not alırken doğaçlamalar akar gider.
- Yaratıcı Drama Teknikleri
- Uzman rolü yaklaşımın başlı başına bir site etkinliğine dönüşmüş biçimi: Mantleoftheexpert.com
- *** İmge Çelen, Ruken Akar-Vural,Eğitimde Drama ve İngilizce Öğretimi: İlköğretim Dördüncü Sınıf Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma“