KAYAK TEKNİĞİNİN
AÇIKLAMASI:
Dönüş:
Kayakların istikametinin değiştirilme
hareketidir.
Dönüş şekilleri:
a) Stemming (Ştem Okunur) seçilen
istikamete göre, bir kayağın, bir
açı ile açılarak, bu kayağa ağırlık verilerek
dönme.
b) Sıçrama. Kayak üzerindeki ağırlığı
tamamen boşaltarak, aniden kay akların
istikametini değiştirerek yapılan
dönüş.
c) Traverste (Yamaç kaymasında)
dönüş. Traverste ağırlık merkezini öne
ve geriye vermek sureti ile yapılan kısa
dönüşler.
d) yücudun dairesel hareketi ile
yapılan dönüş. (Ters veya doğru omuz
düşürme)
e) Dururken, küçük adımlarla istikamet
değiştirme.
YÜKSELEREK AĞIRLIK
AZALTMA:
Kayakçının kar üzerindeki ağırlığını
azaltmak için, vücudun, yukarıya doğru
seri olarak uzayıp düzelmesidir. Ağırlık
azaltma, kayakların istikametini değiştirme
ve kenar basmadan kurtulmak
için faydalıdır. —„ -—T'
YUKARI VE ALT KAYAK:
Travers pozisyonunda dağ ve yamaç
kayaklarıdır. ^
BÜTÜN HAREKET:
Kayak öğretimindeki bütün egzersiz-
Kayak Tekniği ve Taktiği
672
SPOR
Patinaja hazırlanan çocuklar
ler tam ve daimi hareketler ile yapılmalıdır.
Dış kayak:
Dönüşlerde, dönüş eğrisinin dışında
kalan kayak.
İç kayak:
Dönüşlerde dönüş eğrisinin iç tarafında
kalan kayak.
Ağırlık azaltmak:
Kayakçının, ağırlığının tamamen
veya kısmen kar üzerinden kaldırılması.
Ağırlık azaltmanın tipleri:
a) Yükselerek ağırlık azaltma. Vücudun
yukarı doğru seri ve ani olarak
yükselmesi ile temin edilir, bu ekseriya
zıplama olarak görünür.
b) Aşağıya doğru ağırlık azaltma.
Vücudun çabuk ve aynı anda, dizlerin;
ayak bileklerinin ve belin bükülmesi ile
yere doğru basmasıdır.
e) Arazinin kullanılması. Çukurlardan
çıkarken, çukurun bitim noktacı şmda vücudun havaya itilmesi ile ağırlık
azaltmadır.
Düşey hat:
Bir yamaçta, aşağı istikamette doğru
ve eri kısa hat veya yalnız ağırlık
tesiriyle vücudun serbestçe hareket ettiği
hattır.
Topuk itme:
Dönüş noktası kayakların uç kısmına
yakınken, kayakların yer değiştirmesi
için yapılan vücut hareketidir.
Dönerek topuk itme:
Aşağıya doğru ağırlık azaltması ile
yükselmiş vücut pozisyonundan ters dönüşün
hasıl olmasıdır.
Burgulama:
Kuvvetle geriye doğru muvakkat bükülüştür.
Ters hareket:
Dönüşün aksi istikametinde vücudun,
dikey ekseni etrafındaki harekettir.
Ters dönüş:
Vücudun bir kısmının ters hareketinden
nasıl olan diğer kısmının seri
dörime hareketidir.
Yükselme hareketi:
Gövde pozisyonunun değişmesinden
hasıl olan, nisbeten yavaş yükselişdir,
(ağırlık azaltmak sebebiyle kullanılmaz)
bu hareketin tek sebebi, kayak üzerindeki
ağırlık baskısını arttırmaktır.
Yavaşlatma hareketi:
Yükselme . hareketi için hazırlık
olarak kullanılan, yavaş ve aşağı doğru
hareket.
Kalça düşürme:
Dönüş eğrisin dış kenarına doğru
veya traversteki vücudun üst kısmı ile
yamaçdan dışarı doğru bükülme veya
sarkmadır. Kenar basışı kontrol için dizler
ve kalça yamaca zıt, yani dağa doğru
döner.
İstikamet değiştirmede kullanılan
kuvvetler:
a) Çevirme kuvveti. Kenar veya
kar mukavemeti (Sürtünme) .
b) Yerçekimi kuvveti. (Ağırlık)
^ c) Adele kuvveti. (Muvazene)
d) Dönüş kuvveti. Travers içinde,
ileri veya geriye doğru ağırlık verme ile
kontrol edilir. Dönüş istikametinde açılan
kayağa ağırlık transferi veya rotasyondur.
Kısa dönüş:
Traverssiz, devamlı paralel kristanyada,
sopa kullanma ve kalça düşürme
ile olur. Kısa dönüşler doğru şekilde başarıldığı
takdirde, çok dik yamaçlarda
dahi iyi emniyet sağlar.
Metod:
öğretim şekli ve tatbik us\ılu. Bitmiş
Teknik Şekle varış tarzıdır.
Kar sabanı dönüşü:
Bu pozisyonda, ağırlığı bir kayağa
vermekle olur. Kayaklar, düşey hattan
eşit açıda, açık olmalıdır.
Kar sabanı:
Her iki kay ağıda, aynı açı ile ve
aynı zamanda açmak ve eşit ağırlık vermek
(Kayak uçları açının köşesidir.)
Stem (Ştem, okunur) dönüş:
Bir kayağın açılarak (kayak uçlan
sabit olmak şartı ile) ağırlığın bu kayağa
aktarılması ile yapılan dönüş.
Stem kristanya dönüş:
Kristanya dönüş bir kayağın ştem
yapılması ile başlatılır.
Paralel kristanya:
Her iki ayağın bitişik ve paralel olarak
yapılan dönüştür.
Rotasyon. (Dönüş, omuz düşürme):
Dönüş istikameti içinde, vücudun dikey
ekseni etrafındaki hareketidir.
Geriye ağırlık veriş:
Ayak tabanlarının gerişine ağırlık
merkezinin verilerek alman vücut pozisyonudur.
Travers:
Düşey hatta dik bir açı ile duruşdur.
Kenar kontrolü:
Kayakların alt yüzünün, yamaçlahusule getirdiği açının kontrolü (düz
veya kenar basarken)
Kayak pozisyonu:
Bir kayağın diğer bir kayağa izafi
pozisyonudur: açık, kapalı, şitemli ve
avanslı olması hali.
Sevk ve idare hareketi:
Manevra yapma (a) kayak pozisyonu
ve ağırlık değiştirme (b) fazla kuvvetle.
Teknik:
(a) Tahlil edilmiş teknik teferruatlar
veya arzu edilen maksada ulaştırma tarzıdır.
tleri ağırlık veriş:
Ağırlık merkezi, ayak tabanlarından
ileride olan vücut pozisyonudur.
Ağırlık değiştirme:
Ağırlı ğm bir kayaktan diğerine aktarılmasıdır.
Dış bükeylik:
(a) Kenar (b) taban, kayağın uçtan
sona doğru olan eğriliğidir.
Serpant:
(Serpent kelime olarak manası yılandır,
ancak kayakda yılankavi iz ve bu
durumda kayağı kaydırmadır. Okunduğu
şekilde alınması doğru olur.)
Serpant modern kristanyanm en yeni
şeklidir, ilk defa Fransız kayakçıları
ve eksperleri bu dönüşü analize. etmişlerdir.
Serpantin tatbik tarzı ilk bakışda kısa
ve kesin dönüşlü paralel kristanya-
,yı andırmakda ise de esas olarak yumuşak
vücut hareketlerini ve bükülüşleri
ihtiva etmesi ve zıplamaya yer verilmiş
olmaması bakımından çok çalışmayı ve
egzersiz ihtiyaç göstermektedir. Serpant,
bütün kayak dünyasında, yayılmaya başlamıştır.
Ana kayak tekniği ve öğretyn
sistemlerindeki arzu edilen dönüşün faydalı
olması, daha fazla çalışmaya ihtiyaç
göstermektedir.
Serpant, dönüşün geliştirilmesinin
ana sebebi, slalomdaki dönüşlerde yapılan,
kırılmaların ortadan mümkün olduğu
nisbette kaldırılmasıdır. Bu yüzden en
iyi kayakçıların dahi arzu ettikleri, bir
dönüş olmuştur. Açıkça şunu bilmek gereklidir
ki son sistemler ve kayak tek-
Kayfik Teknik ve Taktiği SPÖR
Patinaja hazırlanan
küçük kız annesiyle
nikleri, gün geçtikçe geliştirilmek ihtiyacmdadır.
Doğru olanı da muhakkakki
şudur:* Kısa keskin dönüşler, başlangıçda
bilinebilir, fakat Serpant ancak iyi kayakçılar
tarafından yapılabilir.
Serpant dönüşün, bu günkü sistemle
olan farkları şöyledir.
1) Esas pozisyon: Üst gövdede daha
bariz bir ileri bükülme göstermekte
ve bilekler ve dizler hafifçe bükülmektedir.
2) Sopa kullanma. Serpantda sopa
kullanma, diğer kristanyalardakine nisbeten,
daha ileriye ve kayakların burunlarına
daha yakın noktalara koyarak
olur. Bu, kolu, sopayı, elciğinden yete
dik olarak tutulduğu zaman başarılmış
öîur. Kayakçı, kendisini öbür tarafa doğru
iter veya inhiraf ettirir. Bundan dolayı;
sopa kullanma, aktif olarak dönüşün
serbestliğini sağlamak, ve kayaklarınyeni istikametinin kolayca bulunmasının
başarılması için faydalıdır.
3) Serpant ile döntişde, daha az hafifliğe
ihtiyaç vardır. Dönüş serbestçe,
kenar basmakla hasıl olur. Hareket halindeki
kayakçının vücudunun mümkün
olan bütün kuvvetlerinin kaldırılması
faydalıdır. Kayak kenarlarına karşı olan
basınç çok büyüktür. Frenin veya bir evvelki
dönüşün sonunda, kayakların kenarındaki
karşı koyma en fazla olduğu
andır. Bu zaman serbestlik başlar. Kayakçı
rahatlar, (Dönüş bir an yumuşar)
ve yukarı gövdeyi ileri ve inişe düşürür.
Bu hareket kayakçının düşey hatta bacakları
üzerinde yükselmesi ve kenar değiştirmeye
başlaması için mühim olan
andır, ve kayakçının adalelerinin dönüş
eğrisi içinde dahi kayaklarının, vücudunu
takip edecek şekilde sıkıştığı zamandır.
Serpant kalça düşürmeyi idare
edebilir, üst gövde dönüşü idare edebilir,
dönüşü takip edebilir, veya dönüşle beraber
devam edebilir. Fakat, kenarları
kontrol eden kalça, daima geridedir. Gövde
hareketi daimi ve tamdır. Serpantin
bütün formları, yapılış tarzının yumuşaklığında,
hareketin akıcılığında, ve
sopa kullanmada, biıibirlerine benzer.
Serpantin, okul öğretimi için bir şekli konulmamıştır,
bu yüzden yarışçı dönüşü
tarzıdır, not etmek lazım gelir ki, bütün
kayakçıların serpantdaki hareketleri ufki
gibi görünür.