KPSS Tarih: I. Dünya Savaşı Sonrası Kurulan Örgütler!!
I. Dünya Savaşının sona ermesiyle yeni cemiyetler ve antlaşmalar yapıldı. Bunlar; Milletler Cemiyeti, Locarno paktı, Küçük Antant, Rapolla antlaşması, Kellog paktı ve Türk-Sovyet Dostluk ve Saldırmazlık paktıdır. Kısaca bunlara değinecek olursak;
Milletler Cemiyeti: 1920 yılında kurulan Milletler Cemiyeti, I Dünya savaşı sonunda yapılan antlaşmalarla bir düzen sağlanmış gözükmekle birlikte birçok sorunu da neden olacak bir bir ortam oluşturmuştu. Wilson ilkelerinde belirtildiği gibi savaş sonrası ABD ve İngiltere bu amaçla çalışmalara başlamış; Paris Barış Konferansı’nda 32 devlet tarafından uluslar arası bir teşkilat kurması kabul edilmişti. 10 Ocak 1920 yılında merkezi Cenevre olmak üzere asil üyeleri I. Dünya Savaşı’nda galip gelen devletlerin oluşturduğu Milletler Cemiyeti kuruldu. Daha sonraki dönemlerde genel kurulun uygun gördüğü devletler teşkilata katıldı. Ancak ABD senatosunun kabul etmemesi sebebiyle fikir önderliğini yaptığı cemiyete katılmadı. Savaşta tarafsız kalmış ülkeler asil üyeler arasına alındı. 1932 yılında davet edilen Türkiye, Milletler Cemiyeti’ne katıldı.
Locarno Paktı: Locarno paktı 1 Aralık 1925 yılında Londra’da imzalandı. I. Dünya Savaşı’nı sona erdiren antlaşmalar ve Milletler Cemiyeti’nin kurulmasına rağmen Fransa’nın, Almanya’dan gelebilcek muhtemel tehlikelere karşı endişeleri devam etti. bu endişenin temel sebebi; Versay Antlaşması ve Fransa’nın Almanya’yı ekonomik bakımdan çökertmek için izlemiş olduğu tamirat borçları sorunu idi. Borçların tecili konusunda netice alınamayınca Fransa 1923 yılında Almanya’nın Ruhr sanayi bölgesini işgal etti. Bu durum tarafları tekrar savaş durumuna getirdi. Ancak Amerika ve İngiltere gerginliği gidermek için aracılık teşebbüsünde bulundular. Sonunda Amerikalı Charles G. Daves’in ödeme planı 1924 yılının Ağustos ayında Londra’da imzalandı. Buna göre Almanya’nın 250 milyon dolardan başlamak üzere ve artan miktarda yıllık taksitler halinde Fransa’ya ödeme yapması kararlaştırıldı. Buna karşılık Fransa da Ruhr bölgesini boşaltmayı kabul etti. Alanya bu antlaşmayla uluslararası işbirliğine girmiş oldu.
Küçük Antant: 1921 yılında imzalandı. Çekoslovakya, Romanya ve Yugoslavya arasında güvenliği güçlendirmek amacıyla imzalanan savunma antlaşmasıdır. Bulgaristan ve Macaristan’a karşı yapılan bir antlaşmadır.
Rapolla Antlaması: 1922 yılında imzalandı. Amaç; dünya kamu oyunda kendini yanlız hisseden Almanya ile Sovyetler Birliği arasında imzalanmıştır. İki ülke arasında diplomatik ilişkileri geliştirmeye yönelik olan bu anlaşma Versay Antlaşmasına tepki niteliğindedir.
Türk-Sovyet Dostluk ve Saldırmazlık Antlaşması: 1925 yılında imzalandı. Bu antlaşma 3 yıl için geçerliydi. Anlaşmanın süresi 1929 yılında iki yıl daha uzatıldı. Türk-Sovyet yakınlaşmasına sebep olan olay ise Musul sorunun Milletler Cemiyeti’nde çözümlenmemiş olmasıdır.
Kellog Paktı: 1928 yılında imzalandı. Fransa, doğu sınırları başta olmak üzere kendi konumunu garanti altına almak için ABD ile ikili ilişkileri, yapıcı kılarak karşılıklı savaş yapmama ve savaşı lanetleme amacıyla ABD’ye anlaşma önerdi. Ancak ABD bu öneriyi reddetti ve buna karşılık Amerika Dışişleri Bakanı Kellog, bütün büyük devletlerin muhtemel bir savaşı lanetleme paktı imzalamalarını önerdi. Fransa’nın kabul etmesiyle Kellog, Sovyetler Birliği dışında tüm diğer büyük ülkelere de bu öneriyi sundu. Öneri Almanya tarafından hemen, İngiltere tarafından ise Büyük Britanya İmaparatorluğu’nun önemli bölgelerinde serbest kalmak şartıyla kabul edildi.
27 Ağustos 1928 yılında büyük devletler ile Belçika, Polonya ve Çekoslavakya, Paris’te toplanarak Kellog Paktı adı verilen antlaşmayı imzalamaya karar verdiler. Daha sonra Sovyet Rusya ve belli başlı tüm devletler de bu pakta katıldılar. Paktın esas amacı hukuki olmaktan çok ahlaki idi ve savaşın lanetlenmesi özünü oluşturmaktaydı. Ancak paktın kapsamı savunmaya yönelik mücadeleler ile Milletler Cemiyeti çerçevesin kapsamına giren savaşlara izin veriyordu.