Francia Márquez: Onur ve adalet mücadelesi veriyoruz
Alina Duarte, Irma Gallo ve Heriberto Paredes-01 Haz 2022
Ben sadece Siyah bir kadın değilim, benimle başlamayan bir mücadele ve direniş tarihi taşıyan Afrika kökenli bir kadınım... Benim bugün siyasetteki varlığım, siyasetten inkar edilen bir halk için aynı zamanda bir ırksal adalet eylemidir
Editörün notu: 27 Mayıs'ta düzenlenen bu röportajda, Tarihi Pakt'ın (Pacto Historico) başkan yardımcısı adayı Francia Márquez, Kolombiya halkının onur ve adalet için nesiller boyu süren mücadelesini ilerletme konusundaki motivasyonunu ve vizyonunu paylaşıyor.
Soru: Francia Márquez, Başkan Yardımcısı olursanız Siyah bir kadın olarak yapmayı planladığınız ilk değişiklik nedir?
Cevap: Ben sadece Siyah bir kadın değilim, benimle başlamayan bir mücadele ve direniş tarihi taşıyan Afrika kökenli bir kadınım. Yıllar önce bu kıtaya köle olarak getirildiğimizde büyükbabam ve büyükannemle başladı. Halkım o zamandan beri özgürlük ve haysiyet için savaşıyor. Ve bugün siyasi görevde bulunma, devlet iktidarını elinde tutma mücadelemiz, bu tarihsel mücadelenin devamıdır. Tarihsel olarak bu ülkede bir değişiklik istemiş ama bunun için öldürülen, şiddete maruz kalan, sürgüne gönderilen ve hatta bu ülkeden kovulan Kolombiya halklarının, toplumsal hareketlerin mücadelesidir.
Irkçılıktan, dışlanmadan ve bize kalkınma diye satılan, ama aslında bizi imkansız bir yola sokan bir ekonomik modelin dayatılmasından çok acı çeken Kolombiya halkının, uzun süredir acı çeken bir halkın mücadelesini somutlaştırıyoruz. Kolombiyalıların hâlâ devam eden bir savaş yoluyla Kolombiyalıları öldürmesiyle sonuçlanan toplum. Bu yüzden bu ülke için bir değişiklik isteyen büyükannelerin sesini temsil ediyoruz. Birçoğu bu değişikliği beklerken öldü. Şimdi başkaları şöyle diyor: 'Öleceğimi ve değişimi göremeyecek kadar yaşayamayacağımı düşündüm.' Bu nedenle, tarihsel olarak eşitlik, barış, sosyal adalet, insan onuru ve halkımız için adalet için savaşan kadın ve erkeklerin, insanlarımız için onur ve adalet mücadelesi veriyoruz.
Francia Márquez bir yıl önce ortaya çıkıp başkan olmak istediğini söylemedi; hayır, bunlar uzun süredir devam eden talepler. Bir şekilde, benim bugün siyasetteki varlığım, siyasetten inkar edilen, siyasetten silinen, siyasete katılmasına asla izin verilmeyen bir halk için aynı zamanda bir ırksal adalet eylemidir.
Çoğumuz kadın olduğumuz için ülkemizdeki cinsiyet adaleti mücadelesinin de bir parçası. Kolombiya'da biz kadınlar nüfusun %52'sini oluşturuyoruz ama yine de kadın cinayetleri durmuyor. Cinsel ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddet bitmiyor. Bu ülkede her gün kadınlar ve erkekler katlediliyor. Ama en kötüsü, benim gibi pek çok annenin, yani hane reislerinin, gezegendeki en yüksek ikinci biyolojik çeşitliliğe sahip ülkede açlıktan ve yetersiz beslenmeden öldükleri için çocuklarını gömmek zorunda kalması.
İyi ve onurlu yaşamak için gereken her şeye sahibiz ama açgözlülük ve yolsuzluk var.
Bugün burada olmam büyük önem taşıyor. Bu yolda beni çok küçük bir kız olarak tanıyan ulusal senatör Alexander López ve bana kendimi bir Siyah kadın olarak görmeyi, Siyahlığımla gurur duymayı ve Siyah olmayı öğreten Carlos Rosero ile el ele yürüdüm. Siyah halkımızla gurur duyuyoruz.
Soru: Bölge meselesinden biraz daha bahseder misiniz? Madencilik şirketleri gibi bu kadar çok çıkar söz konusu olduğunda, ilişki arazi veya topraklara nasıl dönüştürülebilir?
Cevap: Halkımı köleleştiren kalkınma modelini dönüştüreceğiz. Latin Amerika'ya (özellikle Kolombiya) getirilen Siyahlar, tarlalarda ve madenlerde köle olarak çalıştırıldılar. Ekstraktivist ekonomik model, büyükbabalarımı ve büyükannelerimi köleleştirdi.
Bu modeli dönüştürmek özgürlüğe giden yoldur. Bugün bu kalkınma modeli dünyadaki yaşamı yoruyor, her gün yaşamı söndürüyor. İnsanlık gezegene sahip olduğumuza inanıyordu, ancak pandemi hiçbir şeyin sahibi olmadığımızı anlamamızı sağladı. Biz sadece yaşam zincirindeki başka bir halkayız.
Çok küçüklüğümden beri, büyükannem ve büyükbabam bana topraklarımızın, bölgemizin bir yaşam alanı olduğunu öğretti. Kuzey Kafkasya'da bana özgürlüğün toprak olmadan mümkün olmadığını öğrettiler. Özgürlük ve özerklik kişinin kendi bölgesinde uygulanır. Kültürel ve etnik kimlik, toprak olmadan mümkün değildir.
Kendimizi etnik, yerli ve Afro-soylu insanlar, Raizal ve Palenquero halkı olarak ifade etmek için topraklarımız olmalıdır. Köylü çiftçiler, toprakları olmadan bir hiçtir. Yiyecek ve tohum üretmek için toprağımıza ihtiyacımız var. Topraklarımız aynı zamanda suyun doğduğu, onsuz insan yaşamının mümkün olmadığı, onsuz yaşamın mümkün olmadığı yerlerdir.
Bu nedenle, yaşam için bir alan olarak toprağa bakmaktan bahsettiğimizde, bunun nedeni hegemonik, ataerkil ve neoliberal politikaların, toprağı zenginlik biriktirmek için bir alan olarak algılamasıdır - sömürücü modelden elde edilen servet. Bu bizi bugün sadece Kolombiya'da değil, tüm dünyada gördüğümüz muazzam eşitsizliklere götürdü.
Bugün gezegenimizin yaşadığı ve çocuklarımıza ve bizi takip eden herkese karşı sorumlu olduğumuz çevresel kriz, çevresel krizin etkilerini onarma veya azaltma sorumluluğumuzdur... İklim değişti ve bu iklim değişiklikleri ekosistemleri etkiliyor, deniz yaşamını ve insan yaşamını etkiliyor.
Büyükannem ve büyükbabam okuma yazma bilmiyordu ama bana toprağımızla olan ilişkimizi, ekinlerimizle ilişkimizin nasıl olması gerektiğini ve nasıl çiftçilik yapmamız gerektiğini öğrettiler. O popüler bilgelik oradaydı. Ama diğerleri, "o cahiller, eski usullere bağlıdırlar, ilerleme ve gelişme istemezler" dediler.
Soru: Kolombiya dışındaki insanlar “ Vivir Sabroso ”nun (iyi bir hayat yaşamak) anlamını gerçekten bilmiyorlar.
Cevap: Pekala, burada Vivir Sabroso'yu denedik. Bu, topluluğumuzda kullanılan yerel dilin bir parçasıydı, siyasi alana getirdiğimiz günlük bir ifadeydi. Seçkinler onu başka bir şeye dönüştürmeye çalıştılar. “Vivir Sabroso”nun tembel olacağımız anlamına geldiğini ve bunun için çalışmadan her şeyin bize verilmesini istediğimizi söylüyorlar. Bu o değil. İnsanlarımız için Vivir Sabroso, topluluk içinde yaşamak, kendimizi geniş bir aile olarak görmenin kolektif yapısında yaşamak demektir. Doğayla ilişkimiz için bir halk olarak kurallar koyarsak, doğayla birlikte yaşamak ve onun bir parçası olduğumuzu kabul etmek ve onunla uyum içinde yaşamak demektir. Vivir Sabroso bu ülkede savaşın bitmesi demektir. Korkusuz yaşamak, biz kadınların tecavüze uğramaktan ya da öldürülmekten korkmadan yaşamamız anlamına geliyor.
Korkusuz yaşamak, haklarla yaşamaktır, huzur içinde yaşamaktır, neşeyle yaşamaktır; sanat, kültür ve spor yoluyla kendini ifade edebilmek. Bu ülkede sahip olduğumuz zengin biyolojik çeşitliliğin tadını çıkarabilmektir. Vivir Sabroso'nun anlamı budur. Ve biz Kolombiya'nın Pasifik kıyı bölgesinde marimba çaldığımızda, gidip “bichi” içtiğimizde ve kendimizden bahsetmeye başladığımızda bundan keyif aldık.
Kendi bölgemizden gelen ürünlerle bir tabak yemek hazırladığımızda, balık tutmak için gidip ağ atabileceğimiz zaman… Bu yemek yiyebilmek için paraya ihtiyacımız yok demektir. Kapı açık yaşamak, sürekli içeride kilitli kalmak zorunda hissetmemek demektir. Bu, özgürlük içinde yaşamak demektir ve bu özgürlük, bu ülkenin siyasi ve sosyal liderlerinin özgürce yaşama yeteneğini kaybetmiş olmasıdır. Her zaman silahlı muhafızlarla dolaşmak zorundalar çünkü ülkemiz sadece bizim için değil, tüm Kolombiyalılar için güvensiz hale geldi. Bugün bu ülkede kimse güvenliğin tadını çıkarmıyor.
Çevirmen notu: 29 Mayıs'ta gerçekleşen Kolombiya Başkanlık seçimlerinin ilk turunu Sol ittifak "Tarihsel Sözleşme"nin (Pacto Historico) adayı Gustavo Petro yüzde 40, 23 ile önde bitirdi. Petro ikinci turda, ilk turu hayli geride yüzde 28,19 ile ikinci sırada tamamlayan Yolsuzlukla Mücadelede Valiler Birliği hareketinden Rodolfo Hernández ile yarışacak. "Tarihsel Sözleşme" ittifakının Başkan adayı Gustavo Petro ve Başkan Yardımcısı adayı Francia Márquez, sekiz milyonu aşkın oy aldılar. Sol ittifak, 19 Haziran'daki ikinci turda "Valiler Hareketi"nin adayı Rodolfo Hernandez ile yarışacak.