Çin’de ırmak.
Uzunluğu 4 845 km (havzası 750 000 km2) olan Huang Ho, yani Sarı Irmak (bu adı lös yüklü sularının renginden ötürü almıştır) Tibet’in doğusunda bir dev su sarnıcı olan Çing Hay yaylasından doğar.
Düzensiz Akıntı Ve Debi
Tibet kütlesinden ayrıldıktan sonra kuzeye yönelen, ama “Ordos kıvrı- mı”nı çizdikten sonra, çok geçmeden gene güneye uzanan Huang Ho, Çin Ling dağlarına raslayınca kuzeydoğuya sapar; alüvyonlarıyla oluşturduğu Kuzey Çin ovasını dümdüz geçtikten sonra, Çe Li körfezine dökülür.
Uzunluğuna ve havzasının yüzölçümüne karşın, bazı etmenler (karların erimesi, sonbahar yağmurları) yüzünden ve kollarının pek büyük olmayışından (Vey, Fen) ötürü, çok düzensiz bir ırmaktır. Ortalama debisi saniyede 3 000 m3’tür (bu, büyük bir ırmak için düşük sayılır); cılızlaştığı zamanlarda 100 m3’e (ya da biraz fazlasına) kadar inebilir; kabardığı zamanlardaysa saniyede 30 000 m3’e kadar yükselebilir. Sık sık yatağını değiştirir; Denize günümüzdeki ağzından yüzlerce kilometre öteden döküldüğü olmuştur.
Bu nedenle, düzenli bir sulama gerle kıyılarında hiçbir önemli yerleşim merkezi görülmez. Huang Ho, eski Çin’in en büyük ekseni olmuş, Şang uygarlığı aşağı çığırında gelişmiştir (Şu King bu akarsudan, başkente giden başlıca yollardan biri olarak söz eder). İmparatorluk döneminde Çin’in iki büyük kenti olan Lo Yang ile Çangan, Huang Ho’nun kolları üstünde kurulmuştur (bu kentler önemlerini günümüzde de korumaktadırlar).
Huang Ho üstünde bütün çağlarda önemli bent çalışmaları yapılmıştır; daha Savaşan Krallıklar döneminde Huang Ho’nun aşağı çığırını Yangdzı Kiang’ınkine (Mavi Irmak) bağlayan Büyük Kanal, ülkenin en işlek yollarından biriydi. 1949 devriminden sonra Huang Ho’nun düzenlenmesi, Çin Halk Cumhuriyetinin başta gelen hedeflerinden biri oldu. 1957’de hazırlanan ve 1990 yılları sonunda tamamlanacak bir planda, kırk altı baraj, ulaşıma elverişli kanallar (bunlar geniş Ordos bölgesinin değerlendirilmesine olanak sağlayacaktır) ve sulama ağlan yapılması öngürüldü (planın büyük bir bölümü tamamlanmıştır). ÇinLing dağlarının eteklerinde, ırmağın son kıvrımında gerçekleştirilen dev San Mm (Üç Kapı) barajı da tamamlanmıştır ve büyük ölçüde elektrik üretiminin yanı sıra önemli bir alanın sulanmasını sağlamaktadır.