Anemas Zindanları İstanbu’daki Bizans surlarını koruyucu kulelerden biri ve kuleye bağlı saray bodrumu.
Kule, Eğrikapı’dan Haliç’e inen yolun sağındaki iki kaleden Haliç yönünde olanıdır.
Anemas Zindanları Tarihçesi
Diğer kalenin adı “Angelos Kulesi” dir.
Bizans imparatoru Aleksios Komnenos’a karşı ayaklanan Girid Kralı’nın birinci oğlu Mikhael Anemas (Anamas da denir yakalanıp buraya hapsedildiği için bu adla anılır.
İmparator Aleksios Komnenos’a karşı kardeşiyle birlikte ayaklanan Mikhael Anemas Arap asıllıydı.
Anemas, 1107 yılında diğer üç kardeşi ve yüksek rütbeli bazı Bizans kumandanlarıyla işbirliği yaparak bir suikastle İmparator Aleksios’u devirmeyi planladı.
Ancak suikastçilerden İonnes Salomon’un ihaneti üzerine bu girişim sonuçsuz kaldı.
Suikastçiler yakalandı, ağır hakaretlerle meydanlarda dolaştırıldı, çoğunun gözlerine mil çekildi.
“Mil çekilme” cezasından her nasılsa kurtulan Mikhael Anemas ise Blaherne Sarayı’nın bir kulesine hapsedilmeye mahkum oldu.
O zamana kadar bu kule hapishane olarak kullanılmıyordu.
Anemas ile birlikte suikastçilerden Taronites de aym kuleye kapatıldı.
Ancak, burada özel bir muamele gördü ve serbest bırakıldı.
Anemas ise, uzun yıllar hapis kaldı.
Bizans İmparatorlarından Andronikos I Komnenos (Saltanat süresi: 1183-1185), onu tahttan indirip yerine geçen imparator II. İsaac Angelos (Angelos kulesini yaptırdı).
(saltanat süresi: 1195-1203) oğlu Aleksios ile birlikte aynı yere hapsedilmişti.
Aleksios daha sonra kaçarak Avrupa’ya gitti.
Orada yardım topladı ve İstanbul’a 4. Haçlı Seferi yapıldı.
Babası İsaac’ı., Anemas’tan kurtararak yeniden imparator yaptı.
Giderek yüksek görev sahibi olan ve önemli olayların elebaşısı durumunda bulunan birçok kimse aynı yere hapsedildi.
Bunlar arasında Savcı Bey ile birleşip babası İmparator V. İonnes Paleologos’a karşı ayaklanan Andronikos, sonra V. Paleologos ve küçük oğlu Manoel bu zindanda hapis yatanlar arasındadır.
İstanbul’un 1453’te kuşatılması sırasında Anemas ve Angelos kulelerini Rumeli Beylerbeyi Karacabey’e karşı Manoel Paleologos ve Leonardo Langaso adlı bir Venedikli savundu.
Fetihten sonra burasının zindan olarak kullanıldığına dair elde herhangi bir kayıt yoktur.
Bu dönemden sonra Anemas zindanlarının üst kısmı selvilerle kaplı bir asma bahçesi halinde bazı gravürlerde resmedilmiştir.
Burasının ilk planı 1933 yılında çizilerek, Schneider, Meyer-Plath tarafından 1943’te Berlin’de neşredildi.
Tarihi belgeler, kule ve mahzenlerin Blaherna Sarayı’na ait olduğuna kesinlik kazandırmıştır.
Tarihçi Khoniates’in verdiği bilgiye göre, kule Blaherna Sarayı yanında hem içinde oturulmak hem de kule olarak kullanılmak üzere inşa ettirilmişti.
Kuleyi Blaherna Sarayı’na bağlayan yolların varlığı burasının surlara ait bir kule olmadığım açıkça göstermektedir.
Eski, yapılardan çıkartılan büyük mermer sütunlar Angelos kulesinin yapımında katların zeminini döşemek için kullanılmıştı.
Her iki kulenin de Saray’ın gözetleme kulesi olarak kullanıldığı anlaşılmaktadır.
Türkler zamanında bu yapı manzumesinin temelleri, altı yedi metre kalınlığında, günümüzde üst tabakaları kısmen sökülmüş bir takviye duvarı ile çevrilmiştir.
Anemas ve Angelos kuleleri birbirleriyle en alt katta irtibatlıdır.
Anemas’ın zemin katının bir su sarnıcı olarak da kullanıldığı bazı boru kalıntıları ve izlerden anlaşılmaktadır.
Anemas Zindanı olarak tanınan ortası koridorlu düzgün olmayan yapı bir hücreli galeri görünümündedir.
Eski bir sur duvarına bitişik olarak inşa edilmiştir.
Yapı iki katlıdır.
İstanbul’un kuşatılması sırasında, yukarı mazgallardan ok atılabilmesi amacıyla bir ahşap kat inşa edilmiş alt mazgallara bir insanın erişebilmesi için toprak seviyesi yükseltilmiştir.
Galeri katlarının üzerleri düzgün tuğla kemerlidir.
Son yıllarda zindanın bazı bölümleri turist ve diğer ziyaretçilerin rahat gezebilmeleri için temizlenmiştir.