Makalenin kendisi yüzünden bile değil, okuma ve düşünme yorumcularının çelişkili tepkisi yüzünden bile. Gerçek şu ki, Orta ve Orta Asya'ya uzun zamandır ve koşulsuzca aşık oldum. Paradoksal olarak, bölge tarihinin nasıl daha politik ve mitolojik hale geldiğini görmek benim için acı verici ve nahoş bir durum. Özellikle, bölgedeki Türk halkının görünüşte “otokton” olarak Hint-Avrupa substratı ile ilgili bölümünde. Çin Seddi'nin Slav kökenli olduğu iddia edilen şantiyede yalnızca yeni bir makaleye değer. Bununla birlikte, bölgenin muazzam coğrafi ölçeği göz önüne alındığında, son derece alacalı etnik kültürel çeşitliliği ve antik tarihinin göreceli olarak zayıf olduğu bilgisini anlamak kolaydır.
Rusya'daki akademik bilimin her tarafa utanç verici tükürme ve tokat çekmelerine maruz kaldığı durumlarda ve aynı zamanda “çevreden” üst düzey yetkililerin muhafazakârlık ve hatta akademik çevrelerin dogmatizmleriyle ilgili saldırgan ifadeleri göz önüne alındığında, çeşitli sahte bilimsel çalışmaların uzun zaman önce açıldığı açıkça ortaya çıkıyor. ve çoğu komşu devletlerin toprak iddiaları için verimli bir zemin sağlayan şiddetli şovenizm tarafından verilen Doğu Türkistan tarihi üzerine yayınlar. Başka bir şeyi anlamak zordur - bireylerin burada bir arada bulunan en büyük devletlerin ilişkilerine olan ilgileri. Buna göre, hiç kimse sınırları yeniden çizmeyecek ve mevcut statüko çok uzun sürecek. Çin'in barışçıl bir sömürücü olduğu ve iştahına dair söylentilerin “büyük ölçüde abartıldığı” ve Uygur halkı, bölgedeki yerli halk tarafından emperyal otoriteler tarafından zarar gördü. Bu, tehdit edici "su savaşları" ve genel olarak XUAR'ın doğal kaynaklarının ve özellikle de Takla Makan çölünün alt topraklarının bağlamındadır. Bu görüşlerin hiçbirinin gerçek olmadığı açıktır ve bunun için PRC'nin modern Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin askeri-politik tarihine asırlar öncesine bakmaya değer. Bunun için, Doğu Türkistan'ın eski tarihi ve Çin'in bölgenin kalkınmasında medeniyetteki rolü özlü bir biçimde verilecektir.
Makalenin amacı, akademik tarihsel araştırmalar çerçevesinde bölge tarihine dikkat çekmek ve ilk yaklaşımda Çin'in Doğu Türkistan'ın gelişiminde medeniyetçi rolünü ele almaktır. Aynı zamanda, Uygurların burada Çin'in etkisine maruz kalan ilk insanlardan uzak olduğunu göstermeye çalışacağım. Yazar, makalenin ideolojik renklendirilmesinden kaçınmaya çalışır ve önceden herhangi bir önyargı suçlamasını kınadı. Makalenin yazarı, akademik tarih biliminin şampiyonu ve ucuz tarihsel “duyumlar” hayranlarına V.A tarzında okumasını önermiyor. Chudinova, A.T. Fomenko, G.V. Nosovsky, J. Tabova ve diğer yabancı takipçiler. Derin saygılı yazar, hem Çin tarihi hem de ülkenin ve komşu ülkelerin eski Türk nüfusuna uygulanır. Makale, problemin olası tüm yönlerini kapsadığını iddia etmiyor ve akademik bilimi çerçevesinde aktif tartışmayı memnuniyetle karşılıyor. Alternatif yönlere saygı duymak, lütfen daha kısıtlı olun ve tarih ve üniversitelerde Sovyetler Birliği'nin akademik kurumlarında ders çalışmış kişilerin görüşlerine saygı gösterin.
Öyleyse bu hikaye, 1900'ta başlıyor, Macar bilim adamı ve etnografı Mark Aurel Stein, İsveçli kaşif Sven Hedin'in 1886-1934'e yaptığı yolculuk sırasında, 1906-1908 adlı ünlü yolculuğu sırasında ilham aldı. Doğu Türkistan’da Hint-Avrupa dillerinde ve Avrupa’nın iyi korunmuş mumyalarında müthiş metinler bulundu. O zamanlar sorunun akademik bilimdeki şiddetli tartışmalara yol açtığı ve bölge tarihine halkın ilgisini artırdığı söylenmelidir.
Daha sonra, Loulan çevresinde genç, uzun boylu, açık saçlı bir kadın, 50 yaşında bir erkek ve küçük bir çocuğun mumyaları keşfedildi. Mezar alanı, modern Çin'in kuzeybatı kesiminde, Sincan Uygur Özerk Bölgesi topraklarında yer almaktadır. Tarihsel olarak Küçük Nehir Mezarlığı No. 5 (Küçük Nehir Mezarlığı No. 5) olarak adlandırılan nekropol, Tarim Havzası'ndaki kurutulmuş nehir yatağının yakınında, erişilemeyen dağ sıralarıyla çevrili - binlerce yıllık derinliğe bakmanıza olanak sağlayan gerçek bir zaman makinesi.
Takla Makan çölünün sert, aşırı kuru ve kurak iklimi göz önüne alındığında, mumya güvenliği sadece muhteşem. Bulgunun gerçeğinin hemen hemen siyasallaştığı söylenmelidir. Burada, Hitler ve politikasına açıkça sempati duyan Sven Hedin'in kendisi tarafından önemli bir rol oynadı. Günümüzde durum hızla tersine değişti. Çinli yetkililer Batılı araştırmacıların cenaze törenine erişimini kesinlikle kısıtlıyor, ancak çok az sayıda kazı sonuçlarını yayınlamak için acele etmiyorlar. Ayrıntılara girmeyeceğim, ancak Hint-Avrupalıların bir zamanlar muazzam alt tabakasının, Xinjiang gibi bir "patlayıcı" eyalette kalmasının, resmi Çin için gerekli olmadığına dikkat çekiyorum.
Son büyük Çin kazıları burada 2003 - 2005'te yapılmıştır. Buldukları mumyalar, Tarim Havzasındaki en eski keşiflerdi. Peking Üniversitesi'nden uzmanlar tarafından yapılan radyokarbon analizi, en yaşlı mumya yaşının 3980 yaşında olduğunu gösterdi. Çinli arkeologlar beşinci kat katmanına ulaştığında, yüksekliği 200 metreye ulaşan 4 sütunlarını buldular. Siyah ve kırmızı çizimlerle kaplılar ve dev bir geminin küreklerine benziyorlardı. Bu sütunların her birinin altında tekneler ters çevrilmiş ve öküz derileri ile örtülmüştür. Her teknenin altında, elbiselerinin bile korunduğu insanların kalıntıları yattı.
Bu insanların konuşabileceği dil hala tartışma konusudur. Ancak birçok bilgin, dilin, sözde Doğu İran dilleri grubuna ait olduğuna inanma eğilimindedir. Tokharian veya agneo-Kuchansky. Ve halkın kendisi, “Tochary” olarak bilinen Hint-Avrupa topluluğunun bir parçası ya da daha doğrusu tarihsel Çin Yuzhejinin bir parçası olmayan “sözde tohary”.
Ancak, her durumda, Tarim Nehri havzasında Paleografik yazıtlar bulunan daha sonraki bir döneme tarihlenen Çinli arkeologlar - MS yıllarında 500-900. Metindeki dikkat çekici güneş sembollerine dikkat çekerim. Bildiğiniz gibi, Andronovo arkeolojik kültürünün (Bronz Çağı'nın Güney Uralları), Hint-İran kabilelerine, tarihi Aryanların atalarına ve Tarim Havzası'ndaki bulgularını tanımladıklarına ait seramik süsü üzerinde zaten çeşitli swastikas türleri mevcuttur.
Banshan, Machanyan ve Matsyavan sitelerinden çentiklerin görüntüleri. 2.623-2.416 yıl. M.Ö. Bu arada, 2007'te, iyi korunmuş bazı mumyaların kalıntılarının genetik analizi, Fudan Üniversitesi'nden bir genetikçi olan Li Jin tarafından yapıldı.
Diğer şeylerin yanı sıra, Mumya DNA'sında belirteçleri bulmuş, Doğu'dan veya hatta Güney Asya'dan kökenlerini belirten ve bunun üzerine odaklanan her olası şekilde, mumyaların açıkça Caucasoid görüntüsü ile paradoksal olan işaretler bulmuştur.
Adil olmak gerekirse, şunu not edeceğim (ve bilimsel ilkelere bilim insanına olan şükranlarımı sunacağım!) Bu sağduyu yaygınlaştırdı ve son zamanlarda Changchun'daki Jilin Üniversitesi'nden Dr. Hui Zhou'nun liderliğindeki Çinli araştırmacılar Tarim mumyalarının tekrarlanan bir genetik analizini yaptılar.
Aynı zamanda, bu insanların karışık kökenleri olduğu konusunda daha makul bir sonuca varıldı: araştırmacılar Avrupa ve Sibirya genetik belirteçleri buldular. Kalıntıları analiz edilen tüm erkekler, Doğu Avrupa, Orta Asya ve Sibirya'daki insanların karakteristik olan ancak Çin'de çok nadir bulunan Y-kromozomlarını bulmuşlardır. Dişi hattan geçen mitokondriyal DNA da Sibirya ve Avrupa'ya işaret ediyor. Bulunan Y-kromozomları ve mitokondriyal DNA'lar antik kökenli olduklarından, Dr. Zhou, Avrupa ve Sibirya sakinlerinin, 4000 yıllarında yaklaşık Tarim havzasına gelmeden önce evlendiği sonucuna varmıştır. Genel olarak, bu, başka bir ünlü Sovyet bilim adamı olan Vyacheslav Vsevolodovich İvanov ile birlikte herkese eşlik eden en ünlü Sovyet Hint-Avrupa alimi Tamaz Valerianovich Gamkrelidze'nin çalışmalarıyla çelişmiyor - “İdoevropeyski dili ve Avrupalılar için okuduğunu söyleyen ve güçlü bir dil okudum; Hint-Avrupalılar.
Bu nedenle, yüksek olasılıkla, Takla Makan çölündeki bulgular, 2500 - 2000 BC olaylarıyla ilişkilendirilmelidir. Bu sırada, Balkanlar Proto-Yunanca ve Kuzey Hazar bozkırlarında Andronovo kültüründe Proto-Hint-İranlı'da konuşmuştu. Tunç Çağı, muhtemelen çeşitli centum lehçelerinden oluşan çan şeklindeki kap kültürü ile birlikte Orta Avrupa'ya ulaştı. Özellikle ilgi duyduğumuz Tarim mumyaları, muhtemelen proto-Tocharians kültürüyle ilgili.
Hemen, aşırı derecede yurtsever ve basitçe kıskanç bir halkın dikkatini çekiyorum, etnik grup olarak Slavların, Bizans kaynakları IV (geriye dönük olarak) - VI. yani Slavlara (Proto-Slavlar), İç / Orta Asya'daki önemli olaylara atfetme girişimleri büyük bir anakronizmdir ve bilimsel temeli yoktur.
Bölgenin genel kabul görmüş bilim merkezlerinden ve resmi Çin’in belirsiz konumundan kayda değer bir uzaklığına rağmen, Ekim 2009’ta, İsviçreli gezgin Jean-Daniel Carrare ve aynı zamanda bir İsviçreli arkeolog Christophe Baumer Tacla Makan’a ulaşmayı başardı. Seferi sonuçları şok edici oldu. Birçok mezar yağmalandı, yerel Uygurlar mezar kazma işine girdi ve keşif çalışmalarına açıkça müdahale etti. Bir sonraki Hollywood gişe rekorunu kıran oyuncu için kolayca komplo haline gelebilecek olan bu macera yolculuğunun iniş ve çıkışları, GEO dergisinde, yılın Eylül 162'i için #2011 olarak renkli bir şekilde anlatılmıştır.
Peki Hint-Avrupalılar buraya nasıl gelebildi? Takla Makan çölünün sahasındaki hipotezlerden birine göre, bir zamanlar Feranskaya'nın bereketli iklimi ve doğurganlığından aşağı değil bereketli bir vadi vardı. Fırat Kavağı'nın nehirleri, gölleri ve bataklıkları boyunca uzanan Tugay bahçeleri, eski zamanlarda Tarim Havzası'nın manzarasını yeniden canlandırdı.
Tarim Nehri, Takla Makan çölünün batısında doğar ve doğuya doğru akar. Artık Tarim Havzası'nın kenarına ulaşmıyor ve kumlarını sularını kaybediyor. 1200 BC hakkında. e. Tarim'e (Keriya Nehri de dahil olmak üzere) daha büyük kollar aktı, bu nedenle nehrin kendisi daha derin ve uzundu. Daha sonra güney kolları yanmaya başladı ve sonunda Tarim'den geri çekildi. Bugün Keria, iç deltayı oluşturan kurak ovanın ortasında sona ermektedir. Kurutma, bölgedeki ana nehirlerin kaynaklarının bulunduğu Takla Makan'ın güney sınırındaki sismik olarak aktif bölgede meydana gelen depremler sonucunda meydana gelen tektonik kaymalar nedeniyle başlamıştır.
Bu nedenle, toprağın izolasyonu ve doğurganlığı, buradaki eski halkları cezbedemedi. Avrupa’nın Avrupası kıyılarının anavatanı olan Kara Avrupası'nın karasuları, modern kabul edilmiş modern görüşlere (TVD tarafından öne çıkan Hint-Avrupalı Maria Gimbutas, 1956 ve daha tartışmalı “Ermeni hipotezi” tarafından yapılan “Kurgan hipotezi” ne göre, Karadeniz’in Karadeniz kıyılarının ana vatanı olduğunu hatırlatmama izin ver) Dinyeper ve Volga veya Ermeni Yaylalarının toprakları arasındaki alanda kendileri, Ukrayna ve güney Rusya'nın güneydoğu bölgelerinin ya da M.Ö. 5. - 4. binyılda bu yerlerde yaşayan Ermeni Yaylalarının bozkır bölgelerinin yarı göçebe nüfusu idi. Ek olarak, akademik bilim çerçevesinde de ele alınan tartışmalı bir “Balkan teorisi” var, ancak makalenin yazarı okurları orijinal kaynağa yönlendirmeyi gerekli görüyor [Safronov V.A. Hint-Avrupa atalarının vatanı].
Hint-Avrupalıların "Kurgan Hipotezi" Göçleri. Pembe, müstakbel atalara ait vatanları (Samara kültürü, Orta Doğu kültürü) gösterir, MÖ 3. binyılın ortalarına kadar kırmızı dağılım. ve turuncu - M.Ö. 1. binyılda
Böylece, Ben binyıl M.Ö. Tarim Havzası muhtemelen Tocharian dillerinden birini konuşan Hint-Avrupa kabileleri tarafından çözüldü.
Bu Hint-Avrupalılar nereye gitti? Çin'in burada önemli bir rol oynadığı düşünülüyor. Evet, evet, bu “barışçıl sömürgeci”. Ve işte burada, 234 - 174 - M.Ö. 202’ta yaşayan Mode olarak bilinen, ünlü Shanyu’nun (hükümdarın) ve imparator Hunn Maodun’un kurucusu. e. Maodun, Qin İmparatorluğu tarafından fethedilen bölgeleri kazanmak için karmaşık bir politika başlattı. Gao-Tzu tarafından M.Ö. XNUMX'te kurulan Çin Han İmparatorluğu ile bu ittifakın içine girdi.
Maodun Tocharları yendi ve kaçmak zorunda kaldılar. Geçmişe bakıldığında, versiyonlardan birine göre, Çin imparatoru Xuan'ın Chiung-nu'nun saldırgan göçebe halkına yönelik cezai keşif seferlerinin, tüm Büyük Bozkır'ın Kral Sargon zamanında Asur belgelerinde Orta Asya'daki İskit belgelerine yansıyan devasa harekete yol açtığına dikkat çektim. - 722 yıl M.Ö. Bu arada, aynı zamanda, ilk İskitler grubu, Rusya'nın güney kesiminde birleşti. Bu nedenle, Asya Aşiretlerinin batıya doğru hareketinin son aşaması olduğunu varsayıyoruz; bu, Büyük Bozkır'ın etnik yapısını ve Türk Kaganat'ının oluşumuna ve Halifeliğin askeri ve dini kampanyalarını oluşturan son aşamasını oluşturuyor. Bu geniş çaplı “halkların yeniden yerleşiminin” yankıları, bugün bile Orta Asya’nın İranlı ve Türklü konuşan halkları tarafından yapılan etnik çatışmalarda bile hissedilmektedir.
Ama dönemin dönüşüne. Sınır Hint-Avrupa kabilelerinin göçünün ardından, Han Çin'i hızla alarma geçirdi: Hun İmparatorluğu canavarca güçlendi ve Göksel İmparatorluğun batı cephesi, düşman Batılı göçebeler karşısında son derece çıplaktı. İmparatorun büyük zorlukta elçisi, kaçan tohar'ın göçebelerini buldu, ama kötü niyetli olarak geri dönmeyi reddetti. Avluda 126 yıl M.Ö. Yenilen Hint-Avrupalıların kalıntıları Fergana'da dinlendi ve atları besledi (elbette tamamen barışçıl yollarla değil). Ondan sonra, lütuf dolu Sogdians ve Bactria toprakları ile Indostan'ın kuzeyine saldırdılar. Han İmparatorluğu'nun kusursuz politikasının sonucu, en çarpıcı dönemi zaten 105 - 250 AD'de olan görkemli Kushan krallığının (Kit. Guishuang) oluşmasıydı.
Ve burada "aniden" bir askeri yön ortaya çıktı (her zaman olduğu gibi insanlık tarihinde). Veya daha doğrusu - atlar. Gerçek şu ki, antik çağda, toprak genişlemesi "canlı makineler" kullanılmadan basitçe mümkün değildi - montajlar ve montajlar. Ama sonuçta kötü şans! - Doğa orta imparatorluğu burada aldattı - Çin normal yarışçılar bilmiyordu. Sahip oldukları tek şey biraz huzurlu konyashki, daha çok çocuklarımızın böyle bir zevkle sürdüğü İngiliz midilliyle benzerdi. Kendinize hakim olun - burada İmparator Qin Shi Huang'ın mezarının ünlü terracotta heykellerinin fotoğrafları var. Mezardaki tüm heykeller tam boyutlu olarak yapılmıştır. Sadece şu dövüşçü Çinli yarışçılara bakın. Kahkaha ve daha fazlası!
Ve bakın ki, Çinliler böyle bir durumdaydılar (bu tür “at ikameleri” üzerine göçebe ile mücadele etmek zordu) ve sonunda “fırladı”. Bir şeyler yapmak gerekliydi ve Çinliler bir başka büyük maceraya karar verdiler - tekrar Doğu Türkistan'a ve daha sonra Fergana'ya. Fergana atları için. Altından daha pahalı olan atlar. Fergana'nın "cennet" atları. Bunlar yakışıklı olanlar:
Fotoğrafta görüldüğü gibi, ünlü Fergana atı uzun boylu bir boyuta, kaslı yağsız bir eşyaya ve oldukça küçük kafalı uzun bir boyuna sahiptir. Ancak bu hiçbir şekilde Sogdov'un bir icadı değildir. Bu cins, Orta Asya ve Fergana Vadisi'nden getirilen Arap cinsi atların kısa ama sert, Moğol atlarıyla geçmesinin bir sonucudur. Ve bu cins Fergana'da hiç görünmedi - bu tür atların ilk buluntusu 6-4. Yüzyıllara ait. M.Ö. Urallar ve Altay’daki İskit Sarmatiyen mezarlarında bulunur. M.Ö. birinci yüzyılda, Çin medeniyetinin Urallarının, efsanevi Hyperborea'ya benziyordu - canavarca uzak, canavarca soğuk, lezzetli Çin eti (şaka) için ziyafet çekmeyi bekleyen köpek kafaları ve ejderha kuyruklu canavarca kabileleri.
Kısacası, bereketli ve nispeten Fergana'ya yakın bir şekilde savaşa girmeye karar verildi.
Hırslı imparator Shihuandi'nin emriyle, ünlü Han komutanı Li Guang-li, Doğu Türkistan'dan Fergana'ya doğru yol almak için iki girişimde bulundu. İlki (104’taki 102’te) başarısızlıkla sonuçlandı - ordusunun askerlerinin sadece üçte biri Fergana Vadisine ulaşmadan önce bile Dunhuang’a döndü. Gerisi, sıkıntı, kıtlıktan ve Lob Nor bölgesindeki düşmanca kabilelerle çatışmalardan öldü.
Han imparatoru öfkeli ve ikinci bir sefer göndermek emretti. 102'te, 60 civarında, yiğit General Li Guang-li liderliğindeki binlerce iyi donanımlı ordu birliği yeniden yola çıktı. Canavar yoksunluklarla Fergana'nın başkentine ulaşmayı başardılar. Çinliler kente kuşattı ve suyu Ershi'den aldı. Sonuç olarak, kent aristokrasisi birkaç bin Fergana atı vermeye karar verdi, ancak Han birliklerinin şehre girmemesi ve soygun ve şiddetten kaçınması şartıyla. Çin yaladı ama sürüleri yanına aldı ve Orta İmparatorluğa geri döndü.
Başarılı bir satın alma işleminden esinlenen Çin, Doğu Türkistan topraklarını ele geçirme girişimlerini terk etmedi, ancak burada Yuechzha'nın torunları ve MS ikinci yüzyılın başından sonuna kadar intikam almayı başardılar e. - ünlü Kushan kralı Kanishka I saltanatı - ordusu Han'ın Doğu Türkistan’da ve hatta daha da batıdaki genişlemesini durdurmayı başardı.
Tarihin seyri, MS III. Yüzyılda acımasızdır Kuşanlar çoktan Sasan İran tarafından yenilmişti ve güçlü krallıkları parçalanmaya başladı.
5. yüzyılda, Kuşhan devleti nihayet “Beyaz Hunlar” - Ephtalites tarafından tahrip edildi.
En popüler versiyona göre, Ephtalits eski bir Türk halkıydı, ancak etnik kökenleri sorunu hala açık. Bazı araştırmacılar, bu insanların Doğu-İranlı veya karışık (Sogda ve Tokhara) kökenine inanma eğilimindedir.
Her durumda, Hunlar tarafından Kuşhan krallığının fethi, bölgenin Türkleşmesini hızlandırdı ve yüzyıllarca İç Asya imajını oluşturdu.
Sassanian İran ve Türki Kaganat'ın darbeleriyle, Ephtalitler, Karshi şehri yakınlarındaki 565'teki genel savaşta yenildi. Savaşın sonuçlarına göre, İran ve Kaganat arasındaki sınır Amu Darya boyunca çizildi.
Çin, sınırsız bir devletin tasfiyesi, Doğu Türkistan ve Orta Asya'daki askeri varlığını artırmak için bir neden vermesine rağmen, uzunca bir süre sürmeden plan yaptı.
Aynı zamanda, 7. yüzyılın başında, güç kazanan Arap Halifeliği, ana muhalifleri - Bizans İmparatorluğu ve Sassanid İmparatorluğu - üzerine ezici bir yenilgiye neden oldu ve Orta Asya'ya genişlemeye başladı. Orta İmparatorluğun ve Abbasi Halifeliği'nin çarpışma anı basit bir zaman meselesi haline geldi.
Askeri çatışmanın ön şartı, Çin komutanı Gao Xianzhi'nin Türk hükümdarı Mohad'ı idam etmesiyle Taşkent'i bastırmasıydı.
Halife'nin Orta Asya’daki yardımcısı askerlere, işgali engellemek için asker gönderilmesini emretti, bunun sonucu, bugünkü Kırgızistan’daki Talas Nehri’ndeki 751 yazında büyük bir savaştı. Müttefiklerin bir kısmına ihanet ettiği için, konumsal savaşların beşinci gününde, Karluk süvari kuvvetleri emperyal ordunun arkasına vurdu. İki taraftan gelen darbelerin altında Çin ordusu el salladı ve tamamen kaçmaya başladı. Konvoy Gao Xianzhi büyük zorluklarla panik savaşlı askerler arasında komutanın yolunu açtı ve hayatını kurtardı.
Büyük savaşın sonuçları bölge için çok önemli hale geldi ve sonuçları hafife alınmamalı. Savaş, Tang İmparatorluğu sınırlarının batıya ilerlemesine son verdi. Aynı zamanda, Çinli komutanlar, Doğu’daki ilerlemelerini durdurarak, Semirechie’de, Turgesh Kaganat’ın topraklarında, Doğu’daki ilerlemesini durdurarak, Kral Devashtich’in 722’teki kalesinin düşmesinden sonra Kral Devashtich’in son İslamlaştırmasını hafifçe geciktiren, Arap kuvvetlerine ciddi bir zarar vermeyi başardılar. Horasan Emir birlikleri. Ancak, Talas savaşından birkaç yıl sonra, Tang Çin'in gücünü zayıflatan ve imparatorun sınır garnitürlerini doğuya çekmeye zorlayarak Çin’in uzun 1000 yıl boyunca batıya genişlemesini unutan bir Lushan’ın büyük ayaklanması başladı. Orta Asya ve Doğu Türkistan’ın Türkleşmesi ve İslâmlaşması, yüzyıllarca bölgenin tarihini önceden belirleyerek kaçınılmaz hale geldi.
Bundan sonra, aslında uzun ve trajik Uygur dönemi Doğu Türkistan'da başlar. Modern sınıflamaya göre, ikincisi 603’te Türk kaganatı tarafından tahrip edilmiş üç Uygur kaganatı, üçüncüsü ise Yenisey’den Kırgızlar’ın 840’te yeryüzündeki yüzeyinden silinmiştir.
Uygur parçaları Turfan ve Gansu'ya kaçtı. Uygurların medeniyet rolü, Hanlı Çinlilerin değil, bölgedeki yerleşik tarıma geçişe başladıkları gerçeğinde yatmaktadır.
Karahanlı, Karakitay ve uzun Moğol döneminden sonra, Uygurlar güçlü bir Jungar etkisi geçirmişlerdir. Uygurların toplu imhaya uğradığı Qing İmparatorluğu'nun çöküşünden sonra, ulusal kurtuluş hareketi dönemi başladı. Bu dönem o kadar büyük ki bu yayının kapsamına girmiyor. Kısaca, 20. yüzyılın ilk yıllarından itibaren Uygur ayaklanmasının bölgeyi sürekli sarstığını söyleyeceğim. Bu süreç bugün daha küçük ölçekte de olsa devam ediyor.
Bununla birlikte, Gao Xianzhi'nin eski yenilgisinin, Çin'in Doğu Türkistan'ın nihai reddine neden olmadığına, bunun mantıksal sonucunun, geçen yüzyılın 40'lerinin sonuncusunda son Türk el koyması ve 1955'ta Sincan-Uygursky Özerk Bölgesi'nin oluşumuna neden olmadığına dikkat çekti.
19. yüzyılın ortasında ve 20. yüzyılın başında, korkunç “Rus buhar pistinin” efsanesi Batı’da popülerdi, ki sayısız “vahşi Kazaklar” Avrupa’yı krep haline getirme yeteneğine sahipti. Tarihsel olarak, Avrupalılar ve daha sonra Amerikalılar, kibirli saygısızlıkla Çin'e baktılar. Tarihsel retrospektifler, Avrasya'nın sakinleri olan jeopolitik meselelerdeki zenginlikleriyle modern "Avrupalı-Amerikalılar" ı gizlice incelememize izin veriyor.
Ancak, Doğu Türkistan’daki ulusal hareketin (elbette Batı’nın yardımı olmadan) aktivasyonu yakında her şeyin değişeceğini gösteriyor. "Çin buhar pateni pisti" kömür depolanır.