Yükseköğrenime başladığım yıllarda (1961) HUKUK BAŞLANGICI ders kitabının sayfalarında
Şöyle bir girişle karşılaşmıştım:
Eski tarihinde çok sık yapılan Atina-Sparta savaşlarının birinde, Spartalı bir savaşçı, Atina
sokaklarında yaşlı bir Atinalının yakasına yapışarak, "İhtiyar, çabuk bana adaleti tarif et. Yoksa
şimdi işini bitireceğim." der. Yaşlı Atinalı, Spartalı savaşçıya ve kaldırdığı kılıcına korkusuzca,
aşağılayıcı bakarak, "Adalet, kendine yapılmasını istemediğin bir şeyi başkasına yapmamaktır."
demiş.
Bu güzel tarif karşısında Spartalı savaşçı, kılıcını atarak yaşlı Atinalının ellerine sarılıp
öpmeye başlar.
Senelerce bana çok güzel ve çarpıcı gelen bu sözü hep beğendim ve hep tuttum. Bu sözü
kendime bir kural olarak aldım, uyguladım. Ben de insanoğluydum, benim de arınamadığım kinlerim, öfkelerim, bencilliklerim, zaman zaman kötü duygularım etkisiyle yanlış şeyler yapmaya kalkıştığımda aklıma hep bu söz geldi. "Kendine yapılmasını istemediğin şeyleri başkalarına yapma."
Hep bu sözü hatırlayarak kendime geldim, öfkeme gem vurdum, başkalarına kötülük
yapmaktan kendimi korudum. Böylece bencillikten kurtulup, önce başkalarının haklarına saygı
göstermeyi, sonra haklarıma saygı beklemeyi öğrenmiş oldum. Kin gütmenin, kanı kanla
temizlemeye kalkmanın, ancak acıları kar topağı gibi düşmanlık ve sevgisizlik ateşini körüklemeye yaradığını anladım.
Öfkenin, elbette ki incinmenin bir uzantısı olduğunu ama insanı bir kızgınlık ve kavganın
eşiğine getirdiğini öğrendim.
Evet, iyilikleri öğrenip kendimi kötülüklerden arındırmaya çalıştım. Sonra bir de baktım ki
sevilen-anılan ve aranan insanlardan biri oluvermişim.
Yazımı Alman şairi SCHİLLER´in güzel sözlerinden esinlenerek yazdığım dörtlüğümle
bitiriyorum:
ZAMAN OLUR İNSANA KÖTÜLÜK DE YAPILIR.
AFFETMEK VE UNUTMAK BÜYÜKLÜK ŞANINDANDIR.
KÖTÜLÜKLERİN AFFI İÇİN SCHİLLER, ŞÖYLE DER:
O, İYİ İNSANLARIN GÜZEL İNTİKAMIDIR