Sütün besin değeri nedir?
Çok mükemmel bir gıda maddesi olan sütün besin değerini, bileşimine göre beş ana başlık altında toplayarak açıklayabiliriz.
Laktoz (Süt şekeri)
- Doğada yüksek oranda sadece sütte bulunan laktoz, enerji sağlar.
- Sütte bulunan galaktoz, beyin ve sinir dokularının oluşumunda rol oynar.
- Laktozun hidrolizi sonucu oluşan laktik asit bağırsaklarda istenmeyen mikroorganizmaların gelişimini dolaylı olarak inhibe eder ve tipik barsak florasını geliştirici etki yapar.
- Laktoz vücudun kalsiyum ve fosfordan daha iyi yararlanmasını sağlar. Bu nedenle kemik ve diş oluşumunda, bebeklerin beslenmesinde önemli rol oynar.
- Laktoz enzimi yetersizliği nedeniyle laktoz intoleransı gösteren kişilerin süt yerine fermente süt ürünlerini tüketmeleri önerilmektedir.
Süt yağı
Dengeli beslenmede yeterli miktarda yağın gıdalarla birlikte alınması önemlidir.
- Süt yağı, enerji kaynağıdır.
- Süt yağı, laktozun en iyi şekilde kullanımını ve vücudumuz için gerekli olan A, D, E, K vitaminlerinin taşınmasını sağlar.
- Süt yağındaki fosfolipitler, beyin ve sinir hücrelerinin hayati önem taşıyan kısımlarını oluşturur.
- Vücut için gerekli olan doymamış yağ asitlerini bünyesinde bulundurmasından dolayı süt yağının beslenmede önemli fonksiyonları bulunmaktadır.
- Çeşitli gıda maddelerinde bulunan kolestrol miktarına göre süt, sanıldığı kadar yüksek oranda kolestrol içermemektedir. 100 mililitre sütün içerdiği kolestrol miktarı sadece 12 gramdır.
Süt proteini
Vücudun yapı taşı olarak kabul edilen proteinlerin beslenmede önemli bir yeri bulunmaktadır.
- Süt proteininin biyolojik değeri bitkisel proteinlere göre daha yüksek olduğundan, vücut diğer proteinlere oranla süt proteininden daha iyi yararlanmaktadır.
- Süt proteini, hücre ve dokuların oluşmasında önemli rol oynar.
- Süt proteini, büyüme ve gelişmeyi sağlar.
- Süt proteini, saç ve tırnakların oluşumunda büyük rol oynar.
- Süt proteini, kasların kasılmasına yardımcı olur.
- Süt proteini, vücutta ödem yapan sıvıların toplanmasını önler.
- Süt proteinlerinde büyük bir kısmı “esansiyel amino asit” olan yaklaşık 23 adet amino asit bulunmakta olup, bunların bir kısmı hayati önem taşımaktadır.
Mineral maddeler
İnsanların iyi bir şekilde beslenmesi için bütün minerallere ihtiyacı vardır. Sütte bulunan başlıca mineraller fosfor ve kalsiyumdur.
- Kalsiyum özellikle çocukların kemik ve diş oluşumlarının tamamlanmasında büyük rol oynar.
- Kemik yoğunluğunun en üst noktaya ulaştığı 25-30 yaşlarına kadar alınan kalsiyum kemik yoğunluğunun artmasına neden olmaktadır. Bu yaşlardan sonra kemik yoğunluğu artmamakta ancak kalsiyum alımına düzenli olarak devam edildiğinde kemik yoğunluğundaki azalma yavaşlamakta veya gecikmektedir. Süt içmenin kemik yapısına olan olumlu etkisi en fazla çocukluk ve gençlik yıllarında görülmektedir. Bu dönemlerde yeterli süt tüketimi, dolayısıyla kalsiyum alımı, tüm yaşam boyunca kemik sağlığı için önemlidir.
- Kalsiyum ihtiyacı özellikle hamilelik ve emzirme döneminde de önemli olup, bu dönemlerde yetersiz kalsiyum alımı, ileri yaşlarda "osteomalacia" ve "osteoporosis" gibi kemik hastalıklarına yol açmaktadır.
- Sütte bulunan fosfor, kemik oluşumunda önemli rol oynamaktadır.
Vitaminler
- Süt, beslenmemiz için gerekli olan, yağda ve suda eriyen vitaminlerin hepsini içermektedir.
- Özellikle zekâ gelişiminde etkili olan, deri ve göz sağlığında gerekli B2 vitamini (rib oflavin) için süt en iyi kaynaktır.
- Vücudun ihtiyacı olan B12, A ve C vitaminleri süt içerek önemli ölçüde karşılanabilmektedir.
- Sütteki vitaminler, hastalıklara karşı direnci arttırır.
- Sütteki vitaminler, büyümeye yardım eder.
- Süt
- Türk Gıda Kodeksine Göre Süt ve Süt Ürünleri Tanımları
- Sütle İlgili Mevzuat
- TSE Süt Standartları
- Yerli ve Yabancı Süt Sığır Irkları
- Süt ve Süt Ürünleri ile İlgili Bilmek İstedikleriniz
- Süt nedir?
- Süt ve süt ürünleri tüketmenin önemi nedir?
- Sütün besin değeri nedir?
- Bir bardak süt ne kadar ihtiyacımızı karşılar?
- Pastörize ve uzun ömürlü süt faydalı mıdır?
- Sokak sütü içmek tehlikeli mi?
- UHT süt ve pastörize süt kullanmayın" deniyor. Bu doğru mudur?
- Sütler nasıl saklanmalıdır?
- Pastörize ve uzun ömürlü sütler katkı maddesi içerir mi?
- Raflardaki süt ve yoğurtlarda mikroorganizmalar ürer mi? Ürünler nasıl taze kalır?
- Süt, UHT işleminde içindeki vitaminleri kaybeder mi?
- Süt satın alırken nelere dikkat etmeliyiz?
- Süt ve süt ürünleri evde muhafazası ve kullanımı nasıl olmalı?
- İnek sütüne karşı intoleransı olan keçi sütü kullanabilir mi?
- Uht işlemi sonucunda, sütün içerdiği besin maddelerinde değişiklikler oluyor mu?
- Süt nasıl içilmelidir? Ambalajlı süt ısıtılıp içilebilir mi? Isıtılırsa besin değeri düşer mi?
- Uzun ömürlü süt katkı maddesi içeriyor mu?
- Sütün en faydalı tüketimi nasıl olmalıdır?
- Sütün pastörizasyon ve uht ile bazı değişiklikler geçirerek bir takım faydalarını kaybettiği doğru mu?
- Günlük satılan şişe sütler mi daha faydalıdır yoksa raflardaki diğer sütler mi?
- Açık sütte dikkat etmemiz gereken konular nelerdir?
- Süt nasıl içilmelidir? Pastörize ve uht süt ısıtılıp içilebilir mi? Isıtılırsa besin değeri düşer mi?
- Açıktan satılan süt yeterli düzeyde kaynatılarak yoğurt amaçlı mayalanıyor. Bu yoğurdun besin değeri nedir?
- Açık sütle yaptığımız tatlılar bizim ve çocuğumuz için sakıncalı mı? Bu tür tatlıları da pastörize sütten yapabilir miyiz?
- UHT Süt nedir?
- Aseptik ambalaj hakkında bilgi verir misiniz?
- Sağlık için günde ne kadar süt içmek gerekiyor?
- Çocuklara Sütü Nasıl Sevdirebiliriz?
- Sütü sıcak mı soğuk mu içmeliyiz?
- Yoğurt Hakkında Bilmek İstedikleriniz
- Çiğ Süt Hijyeni ve Sağlık Gereklilikleri
- Ülkemize Özel Süt Tatlıları