Kendini Gerçekleştirme
Kendini gerçekleştirme teorisi, bireyin kendi en yüksek potansiyeline, yani kendini gerçekleştirmeye ulaşmak için yerine getirmesi gereken belirli temel ihtiyaçların olduğunu belirtir.
Kendini gerçekleştirme terimini ilk olarak Alman psikiyatrist Kurt Goldstein kullanmıştır. Bu terimin ortaya çıkmasından sonra çeşitli teoriler de ortaya çıktı, bunlardan en önemlisi Maslow’un kendini gerçekleştirme teorisiydi, bir diğer adıyla ihtiyaç hiyerarşisi.
Abraham Maslow, olumlu insan nitelikleri ve örnek insanların yaşamlarını inceleyen bir psikologdu. Bu çalışmalara ve bulgulara dayanarak, ihtiyaçların hiyerarşisi teorisini, kişinin gerçekleştirebileceği en yüksek potansiyel olan, kendini gerçekleştirme halini öne sürdü.
Maslow’un teorisi, insanları neyin motive ettiğini ve bir şeyleri yapmaya neyin ittiğini anlama ihtiyacından kaynaklanıyordu. Maslow, insanların hayattaki belirli şeyleri başarma konusunda motive olduklarına ve bir ihtiyaç doyuma ulaştığında, kişinin bir sonraki gereksinime geçtiğine ve bunun gerçekleşmesi için uğraştığına inanmaktadır. Bu fikri daha detaylı açıklamak için Maslow, hiyerarşi piramidi dediği şekli oluşturdu.
Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi
Piramidin temel seviyesi olan fizyolojik ihtiyaçlar; hava, yiyecek ve su, uyku, cinsiyet, barınma gibi gereksinimlerden oluşur.
İkinci seviye, geçim kaynağı, iş, aile, sağlık, refah ve korkudan kaçınma açısından güvenlikle ilgili ihtiyaçlara sahipti.
Üçüncü seviye ise aşk ve sevgi: arkadaşlık, yakınlık, sevgi, aile, romantik ilişkiler ve iş arkadaşları ile ilgili ihtiyaçlardan oluşuyordu.
Piramidin 4. Seviyesi saygınlık, bağımsızlık, başkalarına saygı, kendine saygı, güven, başarı gibi özelliklere sahip olan bu ihtiyaçları karşılıyor.
Bu hiyerarşinin son seviyesi, kişinin kendini gerçekleştirdiği bir aşamadır. Böylece gerçeklerin kabulü, ön yargısız olma, ahlak, problem çözme becerileri ve benzeri nitelikler elde ediliyor.
Maslow, bireyin kendini gerçekleştirme seviyesine (potansiyelinin en yüksek seviyesine) ulaşması için, önce fizyolojik seviyeden başlayıp son seviyeye çıkarak önceki seviyelerde yer alan tüm ihtiyaçları karşılaması gerektiğini söyledi. Maslow, insanların fizyolojik ihtiyaçlarının karşılanması durumunda, diğer ihtiyaçların ortaya çıktığını ve bu ihtiyaçların karşılanması durumunda, başka ihtiyaçların ortaya çıkacağını ve yükselişin devam ettiğini fark etti. Bu nedenle, sadece bir kişi tüm temel (fizyolojik, güvenlik, sevgi ve saygı) ihtiyaçlarını karşıladığında, son seviyeye ulaşabilir ve ancak o zaman gerçekten kendini gerçekleştirmiş olabilirdi.
Teoride yeterince basit görünse de pratikte, bunun başarılması biraz karmaşıktır. Piramidin yukarı doğru çıkması her zaman düzgün akan bir şey değildir ve ihtiyaçların temel seviyeden tekrar tekrar tekrar yerine getirilmesi ile karşılaşılabilir. Dahası, kişinin yaşamı ve çeşitli diğer deneyimleri (iş kaybı, boşanma), çeşitli hiyerarşi seviyeleri arasında dalgalanmalara yol açacaktır. Maslow ayrıca, tüm insanların kendi kendini gerçekleştirmeyi sağlayan sabit bir yol izlemediğini de belirtti. Bazı insanlar için, benlik saygısına duyulan ihtiyaç, güvenlik veya sevgiye duyulan ihtiyaçtan daha büyük olabilir. Bu nedenle, Maslow’un belirttiği gibi, yüzlerce insandan sadece bir tanesi tam olarak kendini gerçekleştirebiliyor.
Maslow, kendini gerçekleştirmeyi başarmak için çabalayan insanların yüzdesinin çok düşük olduğunu belirtti. Ancak, en yüksek seviyeye ulaştığı düşünülen insanlara yönelik kapsamlı araştırmalara dayanarak, genel bir özellik listesi çıkarıldı.
Kendini gerçekleştirmiş bireyler:
- Gerçekçi bir algıya sahiptir.
- İnsanların ve kendi kusurlarını bilirler ve koşulsuz kabul edebilirler. Eksiklikler ve diğer kusurlu durumlarda hoşgörü ve mizahı kullanabilirler.
- Büyük problem çözme becerilerine sahipler.
- Kişiler ve durumlar hakkında kendi kararlarına ve zekasına güvenirler.
- Yaşamda derin, anlamlı kişiler arası ilişkiler oluştururlar. Dost sayıları çok azdır.
Daha Fazla Bilgi İçin: Tam İşler Kişi Misiniz?
Peki ya biz kendimizi gerçekleştirebilmek için ilk olarak ne yapmalıyız?
Kendi kararlarınıza güvenin.
Hayata bir çocuk gözüyle bakabilmeyi öğrenin.
Denenmiş ve test edilmiş yollar yerine, yeni şeyler deneyin.
Sıkı çalışın ve sorumluluk almaktan kaçınmayın.
Sizi engelleyen şeyleri ortadan kaldırın.
Dürüst olun.
En önemlisi de kendinize karşı dürüst olun.