

Tümeller Nedir?
Skolastik felsefede varlıkların özleri sayılan genel idealar.
Geneller, evrenseller ve genel kavramlar deyimleriyle anlamdaştır.
Tümeller terimi, ortaçağın en büyük felsefesel kavgasına (gerçekçilerle
adcılar arasındaki kavga) ve skolastiğin temellerini sarsmaya neden
olmuş bir terimdir. Platon, ideaların, nesnelerin özleri olduğunu,
nesnelerden önce ve nesnelerin dışında var bulunduğunu, nesnelerden ayrı
ve nesnel bir varlık taşıdıklarını ileri sürmüştü. Ortaçağın skolastik
Hıristiyan felsefesinde Platonun bu görüşünü sürdürenlere gerçekçiler
(çünkü ideaların gerçek varlıklar olduklarını söylüyorlardı), Platonun
bu görüşüne karşı çıkanlara adcılar (çünkü ideaların gerçek olmayıp
birer addan ibaret bulunduğunu söylüyorlardı) denir. Bunların arasındaki
kavga skolastiğin temellerini sarsmış ve çöküşünün önkoşullarını
hazırlamıştır, çünkü tümeller gerçek sayılmazsa başta tanrı kavramı
olmak üzere dinsel dogmaların hiçbir gerçeklikleri kalmaz. Gerçek
teriminin bu Platoncu ters anlamının kaynağı, Elea öğretisidir. Varlık
ve varoluş kavramları arasındaki ünlü idealsit ayrım da aynı kaynaktan
türemiştir.
Derleyen: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf
"Felsefeye Giriş" ve 3. Sınıf "Çağdaş
Felsefe Tarihi" Dersi Ders Notları (Ömer YILDIRIM); "Felsefe Sözlüğü"
Orhan Hançerlioğlu