İlk Kankan Dansçılarının En Şaşırtıcı Yanı Neydi?
Kadınların paçalı donlarını göstermesi değildi elbette. Kankan, hem erkeklerin hem de kadınların yaptığı bir dans olarak başlamıştı, iki tarafın da kıyafetleri edepsiz değildi. Tek sıra halinde dizilip bağıran ve bacaklarını havaya doğru kaldıran kızlar, dansın doğuşundan 100 sene sonra ortaya çıktı.
Kankan dansı ilk defa 1830′ların Parisinde, Montparnasseın işçi sınıfına ait dans salonlarında başlamıştır, o zamanlar chahut (şamata) olarak biliniyordu. Kadınlar ve erkekler dörtlü gruplar halinde dans ediyordu. Kısa sürede o zamanın rockn rollu haline geldi. Bedensel temasa bu kadar izin verdiği için dönemin kibar toplumunu şoke ediyordu. O dönemde yapılmış bir yorum, dansı çılgın bir Tangoya benzetiyordu: Tarif edilmesi için hissedilmesi gereken bir hız ve ateşle birbirlerine giriyor, aralarından geçiyor, ayrılıyor, tekrar buluşuyorlar. Alman şair Heinrich Heine (1797-1856) Parise yaptığı bir ziyaret sırasında chahutü şeytani bir velvele olarak değerlendirmişti.
Chahutün ilk yıldızları erkeklerdi, havaya doğru savurdukları tekmeleri ve sıçradıklarında yanlara doğru açtıkları bacaklarının hareketlerine (grand ecart) dönemin akrobatlarını örnek alıyorlardı. Kadınlar bacaklarını yukarı doğru kaldırdıklarında gösterdikleri şey atletik yeteneklerinden biraz daha fazlası idi. Kabarık eteklerin moda olmasıyla birlikte fırfırlı iç çamaşırlar da bunun beraberinde geldi. Yukarı doğru atılan tekmeler, etek kaldırmalar ve kalça sallamalar ön plana çıktı. Chahut herkesin katılabileceği bir danstı ama onun türevi olan kankan, yarı profesyonel dansçıların (fahişenin kibarcası) sahnede sergilediği, 1860′ların striptizi sayılırdı.
Kankanın ünü kısa sürede yayıldı. 1850′lerde bu dansı Moskovaya getirme çalışmaları sonucu Çar I. Nikola dansı yasaklamış, organizatörü hapse atmış, dansçıları da silahlı Kazak muhafızları eşliğinde sınırdışı etmişti. İlk Fransız Kankan dansı 1861′de emprezaryo Charles Morton (1819-1904) tarafından İngilterede, Oxford Caddesindeki yeni gösteri merkezinde sahnelendi. Tam olarak Fransız sayılmazdı (kankan dörtlüsünün çoğu Macardı) ama seyircileri anında etkisi altına aldı. Polis güçleri, ahlaksızlığı teşvik ediyor gerekçesi ile tiyatroyu kapatma tehdidinde bulundu.
Yüzyılın sonuna, büyük Paris kabaralerinin açıldığı zamana gelindiğinde Jane Avril (Toulouse-Lautrecin ünlü posteri ile ölümsüzleşen), La Goulue (annesinin çamaşırhanesinden ödünç aldığı pahalı elbiseler ile dans eden) gibi kadın kankan dansçıları Parisin en çok kazanan ünlüleri arasına girmişti. Folies Bergere ve Moulin Rougeda sergiledikleri tahrik edici gösterileri, 1920′lere doğru grup halindeki kankan dansçıları tarafından tekrarlanır olmuştur. Günümüzde Paris, bu gösteriler sayesinde oldukça azla turist çekmektedir.
Ama yukarı doğru savrulan tekmeler ve etek sallamalar 19. yüzyılda Pariste keşediledi. 16. yüzyıl Bretagneında kırsal kesime ait bir dansta kabarık etek giymiş kadınlar yukarı doğru tekmeler savuruyordu, ayrıca Sakkarada Mehunun mezarındaki bazı rölyeflerde eski Mısırlıların da buna benzer bir dans yaptıkları resmedilmiştir. Bu rölyeflerin tarihi MÖ 2400′e kadar uzanmaktadır.
Kankan dansı George Bernard Shawun gözlemlerini doğrulamaktadır: Yatay arzuların, dikey bir ifadesinin müzik ile meşrulaştırılması. Adı da muhtemelen Fransızca cancaner (caklamak- ne de olsa ördekler kalçalarını çok iyi sallar) fiilinden gelmektedir. Cancaner ayrıcı bir skandalı yaymak anlamına da gelir.