Yulaf lapası nedir?
Yulaf lapası değirmende ezilmiş saf yulafın su ya da süt içerisinde pişirilmesiyle elde edilen hazırlanması kolay olan sağlıklı bir yemek türüdür. Pişirilme esnasında yulaf lapasına tuz ya da şeker ilave edilebilir. Pişirildikten sonra ise yulaf lapası üzerine ayçiçeği çekirdeği, ceviz ve rendelenmiş elma eklenebilir.
Dünyanın pek çok ülkesinde hem vatandaşlar, hem de sporcular tarafından geniş ölçüde tüketilmektedir. Yulafın yanı sıra su veya sütte kaynatarak buğday, pirinç veya arpa lapası da hazırlanabilir.
Yulaf lapası başta İngiltere ve ABD olmak üzere, bir çok ülkede sabah kahvaltısının vazgeçilmez yemeğidir.
Yulaf lapası diyeti, kilo vermede ve özellikle kolesterolü düşürmede önemli bir rol oynayabilir. Bir kase yulaf lapası kolesterolü düşürmeye yardımcı olabilir mi? Bir avuç ceviz ya da üzeri sağlıklı margarinle süslenmiş fırınlanmış patatese ne dersiniz?
Diyet için egzersiz veya kalbe faydalı diğer aktiviteler gibi birkaç basit ayarlama kolesterol düşürmede size yararlı olabilir.
Yulaf lapası, yulaf kepeği ve lifli gıdalar
Yulaf ezmesi çözünebilir lif içerir. Çözünebilir lifler, “kötü” kolesterolü (Düşük Yoğunluklu Lipoprotein yani LDL) azaltır. Çözünebilir lif aynı zamanda fasulye, elma, armut, arpa ve kuru erik gibi gıdalarda da bulunur.
Çözünebilir lif kolesterolün vücut tarafından emilerek kan dolaşımına dahil olmasını azaltır.
Günlük beslenmede 5-10 gram ya da daha fazla çözünür lif alınırsa, bu total kolesterol ile “kötü” kolesterolü (LDL) azaltır. Günde bir buçuk fincan pişmiş yulaf unu 6 gram lif içerir. Eğer günde bir adet meyve, mesela muz yerseniz, 4 gram ilave lif kazanmış olursunuz.
Yulaf lapasının, çok eskiden beri fakirlerin esas beslenme kaynağı olduğu bilinmektedir. Doğrusu günümüzde hiç birimiz yeterince yulaf lapasından yapılmış yemekler yediğimizi söyleyemeyiz. Daha lezzetli olması için yulaf lapasını su ile ya da süt ile mi yapmalıyız? Yulaf lapasına tuz veya şeker katsak olur mu?²
İngiltere’de yulaf lapası nasıl yeniyor?
- David Cameron, Kate Moss ve Tim Henman buğday lapasını nasıl yiyor?
- Ortak zevkleri ne?
Bilinen tek bir gerçek var ki, o da bu üç ünlünün her sabah güne sıcak, üzerinde duman tüten bir çanak buğday lapası ile başladıklarıdır. Günümüzde müsli şeklinde bile olsa, hemen her İngiliz vatandaşı bilinçli olarak sabah kahvaltısında buğday lapası yemektedir.
İngiltere’deki Quaker yulaf satış firması, Ocak 2009-Ocak 2010 yılları arasında, yani sadece bir yılda yulaf satışının %200 arttığına işaret etmiştir. Yulaf satış firması yetkilisine göre, bu artış 110 yıllık firma tarihinde aslında bir rekoru da ifade etmektedir.
İngiltere’de yılın en sıcak ayı Haziran’dır. İlginç olan, Haziran 2009’a göre, Haziran 2010’da yulaf satışlarında %24 artış yaşanmıştır. Bu bir İngiliz için inanılmazdır.
İngiltere’de yulaf lapasının neden bu kadar popüler olduğu sorgulanmaktadır. Bilim adamları yulaf lapasının çok faydalı bir gıda olduğunda hemfikirler. Yulaf lapasının yüksek oranda lif ve protein içerdiği kanıtlanmıştır. Yulafın kolesterol seviyesini düşürdüğü, kalp hastalıklarını önlediği, serotonin seviyesini yükselttiği bilimsel araştırmalar sonucu ispatlanmıştır. Serotonin (5-HT ya da 5-hidroksitriptamin), insanda mutluluk, canlılık ve zindelik hissi veren bir nörotransmitterdir . Eksikliğinde depresif, yorgun, sıkılgan bir ruh hali görülür.
Yulaf lapası vücut tarafından yavaş yavaş sindirilmekte, bu yüzdendir ki yulaf lapası yendikten sonra insan kendisini uzunca bir süre tok hissetmektedir. Uzmanlar, yeni güne yulaf lapası ile başlamanın faydasına sıklıkla vurgu yapmaktadır. Sporcular için yulaf lapası vazgeçilmezdir.
İngiltere’de yulaf lapası evlerde hazırlandığı gibi, büyük otellerin menülerinde de listelenmektedir.
Yulaf lapası nasıl hazırlanır?
Sade, katkısız yulafı günümüzde marketlerden kolaylıkla satın alabilirsiniz. 200 ml yulafı, 400 ml su ile karıştırınız ve ocakta kaynatınız. Bu esnada içine yarım yemek kaşığı tuz ekleyiniz. (İsteyen tuz yerine şeker ilave ederek de deneyebilir. Ya da hem tuz, hem şeker katarak da deneyebilirsiniz.) Yulaf lapasını 5 dakika daha kaynatmaya devam ediniz ve sonra ocağı kapatınız. Yulaf lapasının içine 25 gram ayçiçeği çekirdeği, 25 gram ceviz ve rendelenmiş yarım elma ekleyiniz. Yulaf lapanız hazırdır. Soğuk süt ile birlikte servis yapınız.
Kaynaklar:
Burcu Akın, Eczacı