Besin alerjisi oldukça yaygındır. Yetişkinlerin % 5’i, çocukların% 8’i bu durumdan etkilenir ve bu yüzdeler artmaktadır.
Herhangi bir besin, alerjiye neden olsa da; çoğu besin alerjisi sadece sekiz besinden kaynaklanmaktadır.
Bu makale, en yaygın 8 besin alerjisinin detaylı bir derlemesidir. Semptomları, kimlerin risk altında olduğu ve bu konuda neler yapılabileceği tartışılır.
Besin Alerjisi Nedir?
Besin alerjisi, bazı gıdaların anormal olarak bağışıklık tepkisine neden olduğu bir durumdur.
Bağışıklık sisteminin, bir besindeki proteinlerin bir kısmını zararlı olarak tanıması nedeniyle ortaya çıkar. Daha sonra vücut iltihaplanmaya neden olan histamin gibi kimyasalların bırakılmasını içeren bir dizi koruyucu önlem alır.
Besin alerjisi olan insanların, besine çok az miktarda maruz kalması bile alerjik reaksiyona neden olabilir.
Belirtiler, maruz kaldıktan birkaç dakika veya birkaç saat sonra herhangi bir yerde ortaya çıkabilir ve aşağıdakilerden bazılarını içerebilir:
- Dil, ağız veya yüz şişmesi
- Nefes darlığı
- Düşük kan basıncı
- Kusma
- İshal
- Kurdeşen
- Kaşıntılı döküntü
Daha ağır vakalarda, besin alerjisi anafilaksiye neden olabilir. Çok hızlı gelişebilecek semptomlar arasında kaşıntılı döküntü, boğazın veya dudağın şişmesi, nefes darlığı ve düşük kan basıncı sayılabilir. Bazı durumlarda ölümcül olabilir.
Pek çok besin intoleransı, çoğu kez besin alerjileri ile karıştırılıyor.
Bununla birlikte, besin intoleransları bağışıklık sistemini içermez. Bu, yaşam kalitenizi ciddi şekilde etkileyebilecekken hayatı tehlikeye sokmayacağı anlamına gelir.
Besin alerjileri iki ana tipe ayrılabilir: IgE antikoru veya IgE içermeyen antikor. Antikor, bağışıklık sistemi tarafından enfeksiyonu tanımak ve savaşmak için kullanılan bir kan proteini türüdür.
IgE besin alerjisinde, IgE antikoru bağışıklık sistemi tarafından serbest bırakılır. IgE dışı bir besin alerjisinde IgE antikorları salınmaz ve bağışıklık sisteminin diğer kısımları algılanan tehditle mücadele etmek için kullanılır.
İşte sekiz en yaygın besin alerjisi:
- İnek Sütü
İnek sütüne karşı alerji, bebeklerde ve küçük çocuklarda, özellikle de ilk altı aydan önce inek sütü proteinine maruz kaldıklarında görülür.
Çocukluk çağındaki en yaygın alerjilerden biridir ve bebek ve çocukların % 2-3’ünde görülür.
Bununla birlikte, çocukların % 90’ının durumları 3 yaşına geldiğinde düzeliyor ve bu da yetişkinlerde daha az yaygın hale getiriyor.
İnek sütü alerjisi hem IgE hem de IgE olmayan formlarda ortaya çıkabilir, ancak IgE inek sütü alerjileri en sık görülen ve potansiyel olarak en ciddi olanlarıdır.
IgE alerjisi olan çocuklar veya yetişkinler, inek sütü alındıktan 5-30 dakika sonra reaksiyona girerler. Şişkinlik, kızarıklık, kurdeşen, kusma ve nadir durumlarda anafilaksi gibi belirtiler görürler.
IgE dışı bir alerji genellikle kusma, konstipasyon veya diyare gibi bağırsak temelli semptomların yanı sıra barğırsak duvarının iltihaplanmasına da neden olur.
IgE olmayan süt alerjisini teşhis etmek oldukça zor olabilir. Çünkü bazen belirtiler hoşgörüsüzlüğe işaret edebilir ve kan testi yoktur.
İnek sütü alerjisi tanısı konulursa, tek tedavisi inek sütünü ve onu içeren gıdalardan kaçınmaktır. Buna aşağıdakileri içeren yiyecek veya içecek dahildir:
- Süt
- Süt tozu
- Peynir
- Tereyağı
- Margarin
- Yoğurt
- Kaynak
- Dondurma
Alerjisi olan bebeklerin emziren anneleri, inek sütünü ve bunları içeren besinleri kendi diyetlerinden uzaklaştırmak zorunda kalabilirler.
Anne sütü almayan bebekler için ise, bir sağlık uzmanı tarafından inek sütü formülüne uygun bir alternatif önerilir.
Özet: İnek sütü alerjisi çoğunlukla üç yaşın altındaki çocukları etkiliyor. İnek sütü alerjisi tanısı, tüm süt ve süt ürünlerinin kullanılmaması gerektiği anlamına gelir.
- Yumurta
Yumurta alerjisi, çocuklarda gıda alerjisinin ikinci en sık rastlanan alerjidir.
Bununla birlikte, yumurta alerjisi olan çocukların % 68’i alerjilerini 16 yaşına kadar geride bırakır.
Semptomlar şunları içerir:
- Mide ağrısı gibi sindirim sistemi rahatsızlığı
- Cilt reaksiyonları, örn., Kurdeşen ya da döküntü
- Solunum problemleri
- Anafilaksi (nadiren)
İlginç olarak; sarısına alerjik olmayıp yumurta akına alerjik olunması mümkündür, tam tersi de geçerlidir. Bunun nedeni; yumurta beyazı ve yumurta sarısı proteinlerinin biraz farklı olmasıdır.
Yine de alerjiyi tetikleyen proteinlerin çoğu yumurta beyazında bulunur, bu nedenle yumurta beyazı alerjisi daha sıktır.
Diğer alerjiler gibi yumurta alerjisinin tedavisi yumurta içermeyen bir diyettir.
Isı, yumurtaların alerjiye neden olan proteinlerinin şeklini değiştirebileceğinden, yumurta ile ilgili gıdalardan kaçınmanız gerekmeyebilir. Bu, vücudunuzun onları zararlı olarak görmesini engelleyebilir, yani bir reaksiyona neden olma olasılığı daha azdır.
Bir çalışmada, yumurta alerjisi olan çocukların yaklaşık% 70’inde bisküvi veya pişmiş yumurta bileşeni içeren keklerin yemeye müsaade edilebileceği bulundu.
Bazı çalışmalar, pişmiş besinlerin yumurta alerjisine sahip çocuklara verilmesinin durumun büyümesi için geçen süreyi kısaltabileceğini de göstermiştir.
Bununla birlikte, bu durum herkes için geçerli değildir ve bunlara alerjiniz olduğunda yumurta yemenin sonuçları ciddi olabilir. Bundan dolayı, yumurta içeren gıdaları yeniden tüketmeden önce doktorunuzla görüşün.
Özet: En yaygın yumurta alerjisi türü yumurta beyazı alerjisidir. Tedavisi, yumurta içermeyen bir diyettir. Bununla birlikte, bazı insanlar diyetlerine pişmiş yumurta içeren bazı gıdaları tekrar koyabilir.
- Yemişler
Yemiş alerjisi, ağaçlardan gelen bazı fıstık ve tohumlara karşı alerjidir.
Bu, ABD nüfusunun yaklaşık% 1’ini etkilediği düşünülen çok yaygın bir gıda alerjisidir.
Bazı örnekler şunlardır:
- Brezilya fındığı
- Badem
- Kaju fıstığı
- Macadamia fıstığı
- Antep fıstığı
- Çam fıstığı
- Ceviz
Alerjisi olan insanlar, fındık-fıstık ezmeleri veya yağları gibi bu yemişlerden yapılan gıda ürünlerine alerjiktir.
Bir veya iki çeşidine alerjik olunsa bile, her türlü yemişten kaçınmaları önerilir.
Bunun sebebi, bir çeşit yemiş alerjisi olması, diğer yemişlere karşı alerji geliştirme riskini arttırmasıdır.
Ayrıca, yalnızca bir veya iki türden ziyade hepsinden kaçınmak daha kolaydır. Ve bazı diğer alerjilerin aksine, genellikle ömür boyu sürer.
Alerjiler çok şiddetli olabilir ve anafilaksi ile ilişkili ölümlerin yaklaşık % 50’sinden sorumludur.
Bu nedenle, alerjisi olan (ayrıca hayati tehlike oluşturan diğer alerjiler) kişilerin her zaman yanında bir epik kalem taşımaları önerilir.
Epi-kalem, potansiyel olarak hayat kurtarıcı bir cihazdır ve alerjik reaksiyona girmeye başlanırsa, kendilerine adrenalin enjekte etmelerini sağlar.
Adrenalin, stres altındayken vücudun “savaş ya da kaç” tepkisini uyaran, doğal olarak oluşan bir hormondur.
Şiddetli bir alerjik reaksiyona sahip kişilere enjeksiyon olarak verildiğinde, alerjinin etkilerini tersine çevirebilir ve kişinin hayatını kurtarabilir.
Özet: Yemiş alerjisi, en yaygın gıda alerjilerinden biridir. Sıklıkla şiddetli alerjik reaksiyonlarla ilişkilendirilir ve tedavi genelde tüm yemiş ve ürünlerinin ömür boyu önlenmesidir.
- Yer fıstığı
Yemiş alerjisi gibi yerfıstığı alerjileri de çok yaygındır ve potansiyel olarak ölümcül alerjik reaksiyonlara neden olabilir.
Bununla birlikte, yerfıstığı bir bakla olarak kabul edilir. Yine de, yerfıstığı alerjisi olanlar genellikle yemişlere karşı da alerjiktir.
Yerfıstığı alerjisi geliştirmenin nedeni bilinmemekle birlikte, ailede yerfıstığı alerjisi geçmişi olan kişilerin en çok risk altına girdikleri düşünülmektedir.
Bu nedenle, daha önce, anne sütüyle beslenen ya da sütten kesilme sırasında bebeğin yerfıstığı tüketmesin alerjiyi tetikleyebileceği düşünülüyordu.
Fakat, çalışmalar o zamandan beri yerfıstığının erken dönemde verilmesinin koruyucu olabileceğini göstermiştir.
Yerfıstığı alerjileri çocukların % 4-8’i ve yetişkinlerin % 1-2’sinde görülür.
Yer fıstığı alerjisi olan çocukların yaklaşık % 15-22’si, gençlik yıllarına girdikçe fark edilir.
Diğer alerjiler gibi, yerfıstığı alerjisi de hasta geçmişi, deri prik testi, kan testleri kullanılarak teşhis edilir.
Şu anda, tek etkili tedavi, yerfıstığı ve yerfıstığı içeren ürünlerin tamamen önlenmesidir.
Bununla birlikte, yerfıstığı alerjisi olan çocuklar için yeni tedaviler geliştirilmektedir. Bunlar, alerjiyi hafifletmek amacıyla hassas ve az miktarda yer fıstığı sıkı tıbbi denetim altında verilmesini gerektirir.
Özet: Yerfıstığı alerjisi ciddi bir alerjik reaksiyona neden olabilen bir durumdur. Tedavisi, yer fıstığı ve yerfıstığı içeren ürünlerden kaçınılmasıdır.
- Kabuklu Deniz Ürünleri
Kabuklu deniz ürünü alerjisi; vücudun, kabuklular olarak bilinen kabuklu deniz ürünleri ve yumuşakça ailelerinden gelen proteinlere karşı oluşturduğu saldırı durumudur.
Kabuklu deniz hayvanları örnekleri şunları içerir:
- Karides
- Tatlısu ıstakozu
- Istakoz
- Kalamar
- Deniz tarağı
Deniz ürünü alerjisinin en yaygın tetikleyicisi tropomyosin olarak adlandırılan bir proteindir. Bağışıklığın tetiklenmesinde rol oynayabilecek diğer proteinler arginin kinaz ve miyozin hafif zinciridir.
Kabuklu deniz ürünleri alerjisinin belirtileri genellikle hemen ortaya çıkar ve diğer IgE gıda alerjilerine benzerdir.
Bununla birlikte, deniz ürünü alerjisi bazen bakteri, virüs veya parazitler gibi deniz ürünlerinin bulaşmasına karşı olumsuz bir reaksiyonu ayırt etmek zor olabilir.
Bunun nedeni semptomların benzer olması olabilir, ikisi de kusma, diyare ve karın ağrısı gibi sindirim sorunlarına neden olabilir.
Kabuklu deniz ürünü alerjisi zaman içinde gidermeye eğilim göstermez, bu nedenle alerjisi olan bir çok kişi alerjik reaksiyona girmekten kaçınmak için tüm kabuklu deniz ürünlerini diyetlerinden çıkarmalıdır.
Kabuklu deniz ürünlerinin pişirildiği zaman oluşan buharları bile alerjik olanlarda alerjisini tetikleyebilir. Bu nedenle, birçok kişinin pişirilirken deniz ürünlerinin yanında olmaması önerilir.
Özet: Kabuklu deniz ürünleri alerjisinin en yaygın tetikleyicisi tropomyosin olarak adlandırılan bir proteindir. Kabuklu deniz ürünleri alerjisinin tek tedavisi diyetinizden tüm kabuklu deniz ürünlerinin alınmasıdır.
- Buğday
Buğday alerjisi, buğdayda bulunan proteinlerden birine alerjik bir tepkidir.
Çocuklar en çok etkilenir. Buğday alerjisi olan çocuklar sıklıkla on yaşına ulaştıklarında bu durum geçer.
Diğer alerjiler gibi buğday alerjisi de sindirim rahatsızlığı, kusma, kızarıklıklar, şişme ve ciddi vakalarda anafilaksa neden olabilir.
Genellikle çölyak ile karıştırılır ve çölyak dışı gluten duyarlılığında benzer sindirim belirtileri olabilir.
Bununla birlikte; buğday alerjisi, buğdayda bulunan yüzlerce proteinden birine bağışıklık tepkisine neden olur. Bu reaksiyon şiddetli ve bazen ölümcül olabilir.
Çölyak hastalığı ve çölyak dışı gluten duyarlığı hayati tehlike oluşturmaz. Bunlara, buğdayda da bulunan spesifik proteine (gluten) anormal bir bağışıklık tepkisi neden olur.
Çölyak hastalığı veya çölyak dışı gluten hassasiyeti olan insanlar buğday ve protein glüteni bulunan diğer taneleri diyetlerinden çıkarmak zorundadırlar.
Buğday alerjisi olan insanlar sadece buğdaydan kaçınmalıdır ve buğday içermeyen tahıllardan gluteni tolere edebilirler.
Buğday allerjisi sıklıkla deri prick testi ile teşhis edilir.
Tek tedavi, buğday ve buğday içeren ürünleri önlemektir. Bu, gıdalardan ve buğday içeren güzellik ve kozmetik ürünlerden kaçınmak anlamına gelir.
Özet: Buğday alerjisi, buğdayda bulunan yüzlerce proteinin herhangi birine karşı hassasiyetten kaynaklanabilir. Tek tedavi buğday içermeyen bir diyettir, ancak birçok kişide okul çağına gelmeden geçer.
- Soya
Soya alerjisi çocukların yaklaşık % 0,4’ünü etkiler ve en sık bebeklerde ve üç yaşın altındaki çocuklarda görülür.
Soya fasulyesi veya soya fasulyesi içeren ürünlerdeki bir protein tarafından tetiklenirler. Bununla birlikte, soya alerjisi olan çocukların yaklaşık % 70’i alerjiyi aşmaktadır.
Belirtiler; kaşıntı, çatlak ağız ve burun akıntısı, astım veya solunum zorluklarına kadar değişebilir. Nadir durumlarda, soya alerjisi de anafilaksiye neden olabilir.
İnek sütüne alerjik olan az sayıda bebekte de soya alerjisi görülüyor.
Soya alerjisinin ortak gıda tetikleyicileri, soya fasulyesi ve soya sütü veya soya sosu gibi soya ürünleridir. Soya, birçok gıdada bulunduğundan, gıda etiketi okumak önemlidir.
Diğer alerjiler gibi, soya alerjisine yönelik tek tedavi soyadan kaçınılmasıdır.
Özet: Soya alerjisi, soya fasulyesi ve soya fasulyesi ürünlerindeki proteinler tarafından tetiklenir. Soya alerjiniz varsa, tek tedavi diyetinizden soyanın çıkarılmasıdır.
- Balık
Balık alerjileri yaygın olup, yetişkinlerin yaklaşık % 2’sini etkilemektedir.
Diğer alerjilerin aksine, yaşamın ilerleyen dönemlerinde balık alerjisi geçmeyebilir; insanların % 40’ı yetişkin olarak alerjiyi geliştirir.
Kabuklu deniz ürünü alerjisi gibi, balık alerjisi, ciddi ve potansiyel olarak ölümcül bir alerjik reaksiyona neden olabilir. Başlıca semptomlar; kusma ve diyare, ancak nadir durumlarda anafilaksi de görülebilir.
Balıklara alerjisi olan kişilere, yanlışlıkla balık yemeleri ihtimaline karşı bir epi-kalem verilmelidir.
Belirtiler benzer olabileceği için, balık alerjisi, balıktaki, bakteri, virüsler veya toksinler gibi bir kirleticiye tepki olarak çıkmasıyla karıştırılabilir.
Kabuklu deniz hayvanları ve yüzgeçli balıklar aynı proteinleri taşımadığı için, kabuklulara alerjisi olan insanlar balıklara alerjik olmayabilir.
Bununla birlikte, balık alerjisi olan bir çok insan bir veya daha fazla balık türüne alerjiktir.
Özet: Balık alerjileri yaygındır, ancak bulaşmış balıklara karşı olumsuz bir reaksiyon ile karıştırılabilirler.
Diğer Gıdalar
Yukarıda özetlenen 8 gıda alerjisi en yaygın olanıdır.
Bununla birlikte, çok daha fazlası var.
Daha az yaygın gıda alerjileri, dudakların ve ağızdaki hafif kaşıntıdan (oral allerji sendromu olarak bilinir) hayatı tehdit edici anafilaksiye kadar çeşitli semptomlara neden olabilir.
Bazı daha az yaygın gıda alerjileri şunları içerir:
- Keten tohumu
- Susam tohumu
- Şeftali
- Muz
- Avokado
- Kivi
- Kereviz
- Sarımsak
- Hardal tohumu
- Anason tohumu
- Papatya
Özet: Herhangi bir gıda, alerjiye neden olabilir. Meyveler, sebzeler ve keten tohumu veya susam tohumları gibi tohumlar da alerjik olabilir.
Bir gıda alerjiniz olduğunu düşünüyor musunuz?
Bazen gıda alerjileri ve gıda intoleranslarını birbirinden ayırmak zor olabilir.
Gıda alerjiniz olduğundan kuşkulanıyorsanız, doktorunuzla konuşmanız önemlidir.
Alerji veya intoleransın olup olmadığını öğrenmek için birtakım tanı testler uygulanır.
Bunlar arasında şunlar bulunur:
Beslenmeyi gözden geçirme: Zamanlama ve semptomlar da dahil olmak üzere yenilen gıdaların ayrıntılı bir incelemesi.
Deri prik testi: Az miktarda yiyecek, küçük bir iğne yardımıyla “pricked” edilir. Daha sonra cilt bir reaksiyon için izlenir.
Ağız yoluyla alınan besinlerle ilgili zorluklar: Gıdalar, tıbbi kontrol altında, kontrol edilen bir ortamda kademeli olarak artan miktarda yenilmektedir.
Kan testleri: Bazı durumlarda, kan alınır ve IgE antikorlarının seviyesi ölçülür.
Bir gıdaya alerjiniz varsa, doktorunuz bunu nasıl yöneteceğiniz konusunda size bilgi verecektir. Doktorunuz diyet yönetiminizde size yardımcı olması için kayıtlı bir diyetisyene başvurabilir.
Özet: Bir gıda alerjiniz olduğundan kuşkulanıyorsanız, doktorunuzla konuşun. Bir dizi test yoluyla durum teşhis edilir.
Sonuç
Çoğu gıda alerjisine sekiz gıda neden olur: inek sütü, yumurta, kuruyemiş, yer fıstığı, kabuklu deniz ürünleri, balık, soya ve buğday.
Gıda intoleranslarından farklı olarak, gıda alerjileri, bağışıklık sisteminizin, gıdadaki bazı proteinlerin zararlı olduğunu varsayar.
Bu, hayatı tehdit eden reaksiyonlara neden olabilir ve tek tedavi diyetten yiyeceğin çıkartılmasıdır.
Bir gıda alerjiniz olduğundan kuşkulanıyorsanız, doktorunuzla konuşun.