İçerik Başlıkları
Arapça, Orta Doğu ve Arap Yarımadası'ndan Kuzey Afrika'ya ve Asya'ya kadar uzanan ülkelerde 400 milyondan fazla insan tarafından konuşulan ve yazılan bir dildir. Dahası Arapça bir milyardan fazla Müslüman için kutsal bir dildir. Toplumumuza büyük katkı sağlayan önemli bir dil olarak kabul ediliyor.
Arapça şu anda 22 ülkede resmi dil olarak kullanılıyor ve uzun tarihi sayesinde hem sözle hem de edebiyat yoluyla yayıldı.
Peki, Arapça ne anlama geliyor?
Arap kelimesinin kökenini belirlemek zordur ancak araştırmacılar birkaç hipotez öne sürdüler:
- Yunan mitolojisinde 'Arap', tanrı Hermes'in oğlu olan ve Arabistan ülkesinde doğan Tanrı Arabos'tan gelir.
- Arapça etimoloji, 'Arap' kelimesinin 'açıklamak' fiilinden geldiğini savunur. Ancak kelime 'güneşin battığı yer' anlamına da gelebilir.
Her iki durumda da tüm dilbilimcilerin hemfikir olduğu birkaç nokta var:
- Arapça, dünyanın en önemli dillerinden biridir ve mirasının izini tarihin bazı büyük uygarlıklarından almıştır.
- Bu da Arapçanın tarih boyunca birçok bilimsel, dini ve edebi bilgi aktarmasına izin vermiştir.
- Arapçayı kendi kendinize öğrenmek için Arapça alfabeyi, Arapça grameri ve kelime bilgisini öğrenmelisiniz. Bunların hepsinde ustalaşmak için en iyi fikir Arapça dersleri almak olabilir.
Bu yazımızda yüzyıllara uzanan zengin bir tarihe sahip bir dil olan edebi Arapçadan bahsedeceğiz.
Arapça Dilinin Tarihi ve Evrimi
Arapça; hepsinin kendi yazıları, kelimeleri ve lehçeleri olan 300'den fazla dili barındıran Afro-Asya dil ailesine aittir.
Arapça dilinin ilk yazılı kanıtı, Suriye çölünde bulunan MS 4. yüzyıldan kalma bir yazıttır.
Arapça şiirsel bir dildir ve birçok farklı lehçeyi içerir. Edebi tarzı, farklı kabilelerin kültürel mirasını yansıtıyor.
Ancak günümüzde Arapça dili (özellikle Klasik Arapça) özellikle İslam diniyle ilişkilendirilmektedir.
Kur’an bize MS 610-632 yılları arasında Hz. Muhammed'in şimdi Suudi Arabistan diye bildiğimiz ülkede başmelek Cebrail aracılığıyla Allah’tan vahiy aldığını söyler.
Arapça yazılan Kur’an, başlangıçta Arapçada hafız olarak bilinen insanlar tarafından ezberlenerek sözlü olarak aktarılmıştır.
Yavaş yavaş İslam'ın kutsal metni, Arap olsun ya da olmasın Müslümanları bir araya getiren ortak bir payda hâline geldi. Çoğu Müslüman, metinleri ve dilinin güzelliği için Kur’an'a büyük hayranlık duyar.
Arapçayı dünyanın her yerindeki inananlar için bu kadar önemli bir dil yapan şey de Kur’an ile Arapça dili arasındaki bu sıkı bağdır.
Arapça Nasıl Yayıldı?
Arapça, karmaşık tarihi ve geniş kelime hazinesi ile zengin bir dildir. Arapça özel ders veya kursta Arapça eğitimi almak, sadece yeni başlayanlar için Arapça dersleri olsa bile dünya hakkında yeni bir düşünce biçimine doğru ufkunuzu genişletecektir.
Dilbilgisi karmaşık ancak kesindir ve Arapça alfabesini yazmak zor ama gerçekten sanatsaldır. Arapça öğrenenler bunun zor bir dil olduğunu hemen anlarlar ve bir gün Arapçayı akıcı bir şekilde konuşmak istiyorlarsa çok çalışmak zorunda kalacaklarını bilmeliler!
Arapça aşağıdaki eş anlamlı sözcüklerliyle ünlüdür:
- Bal için 80 Arapça kelime
- Yılan için 200 Arapça ifade
- Aslan için Arapça 500 kelime
Arapçanın kelime dağarcığında toplamda 60.000'den fazla kelime var!
Arapça dilinin edebi kelime haznesini, belli bir düzeyde inceliği ve zengin kelime seçimi ile tanınan Arapça şiirlerde en iyi şekilde görebiliyoruz.
İslam öncesi şiir, Arapça dilinin edebi tarihine uzun bir süre gölge düşürdü ve 19. yüzyılın başlarına kadar Arapça edebiyatın tarzını büyük ölçüde etkiledi.
Bu miras bugün hâlâ Arapça dilinin türlerinde, normlarında ve modellerinde etik, şiirsel, dilsel veya retorik açıdan fark ediliyor.
Arap edebiyatı, Arap dilinin gelişmesinde ve üslubunda kurucu bir rol oynasa da yaygınlaşmasındaki en önemli etken din olmuştur.
Bugün çoğu Müslüman ülkede Arapça çok kutsal bir dildir. Arapça dersleri, İslam'ın baskın din olduğu ülkelerde okullarda ve camiilerde verilebiliyor.
İslam dini, dünyanın neredeyse her köşesinde her yere yayıldı. Ayrıca daha önce Hristiyan olan birkaç imparatorluğa ve ülkeye de sızdı. Böylece Arapça dili İslam ile aynı zamanda yayılmış oldu.
8. yüzyılın başında İslam imparatorluğu İran'dan İspanya'ya kadar uzanarak Arapça dilini ve halkını çok çeşitli kültürlerle tanıştırdı.
Nüfusun çoğunluğunun Aramice lehçesi konuştuğu Suriye, Lübnan ve Filistin'de ve komşu Arap kabilelerinin birçoğunun dilleri yavaş yavaş Arapçayla değişti.
Mısır'da ise Kıpti ve Yunanca zaten baskın olduğu için Arapça dilindeki büyüme yavaş bir süreç oldu. İspanya ve İran'da ise Arapça hiçbir zaman ana dillere tam olarak rakip olmayı başaramadı.
Arapça her yeni ülkeye ulaştığında dil de zenginleşti. Her yerde yerel dilden kelimeler Arapçaya eklendi.
Tüm içsel çeşitliliğine ve gücüne ek olarak tüm bu dış etkiler, Arapçanın bir imparatorluğu yönetmek için uygun bir dil hâle gelmesini sağladı.
Ancak MS 11. yüzyılda Haçlı Seferleri, İspanya'daki siyasi çalkantılar, doğuda Türk ve Moğol istilaları ve iç bölünmeler Arap imparatorluğunu zayıflatmaya başlayınca gerileme dönemi başladı.
Bu gibi durumlar Arapça dili için de bir durgunluk dönemine yol açtı.
19. yüzyılda Arap dünyasının geri kalanına yayılmadan önce Mısır ve Suriye'de görülen ve 1798'de Mısır'a yapılan Napolyon seferleriyle başlayan bir entelektüel rönesans ortaya çıktı.
Seferlerle birlikte Mısır ilk Arap matbaacıları ve Batı edebiyatının birçok eserinin Arapça tercümesini tanımış oldu.
Tarih boyunca Arapçanın tüm dünyaya yayılması, bilginin yayılmasına ve korunmasına da yardımcı oldu.
Dünyada Arapçanın Etkisi
Arapça dili dünya çapında 400 milyondan fazla insan tarafından konuşulmaktadır.
Arapça ilk olarak MS 8. yüzyılda Abd Malik İbn Warwan'ın Omayad Halifeliği sırasında resmi bir dil hâline geldi. Daha önce hükûmet dili Yunancaydı. Abd Malik, tüm resmi metinlerin ve belgelerin Arapçaya çevrilmesine karar verdi.
Dolayısıyla bu dönemde Arapça sadece bir din dili değil, aynı zamanda idari bir dil oldu.
İslam, Hristiyanları ve Yahudileri zımmi (protejés) olarak adlandıran Ortodoks Hıristiyanlığın yanı sıra İran'da hızla yayıldı.
Yeni liderler halklarının gelişmekte olan uygarlıklarına entelektüel olarak katkıda bulunmalarını talep ederek kendi entelektüel miraslarını inşa etti. Suriye, Yunan felsefesinin başlıca merkeziydi.
Yunanca eserler Aramicenin geliştirilmiş bir biçimi olan Süryaniceye çevrildi ve bu eski metinleri çevirme pratiğini genişleyen Müslüman imparatorluğu daha da teşvik etti.
Arapça, 5 asırdan uzun bir süredir hem dini bir dil hem de bir kültür ve öğrenme diliydi. Bu da birçok farklı dil ve kültürle iç içe geçmesine sebep oldu.
Türkçe, Urduca, Hausa ve Farsça da dâhil olmak üzere birçok Afrika ve Asya dili birçok Arapça kelime kullanıyor.
Avrupa için Arap bilginlerin çalışmaları da çok önemliydi ve bu çalışmalar klasik Yunanca ve Latince metinleri ve Karanlık çağlardan sonra bilimsel ilkeleri yeniden keşfetmelerine yardımcı oldu. Arap ülkeleriyle nispeten çok az bağlantısı olan Shakespeare'in dili bile genel olarak Portekizce, İtalyanca veya İspanyolca aracılığıyla olsa da Arapçadan birkaç kelime ödünç almayı başardı.
Neden Arapça?
Arapça dili, şiirden bilime kadar birçok alanda iz bırakmıştır.
Arapça Dili ve Bilim
Bilim tarihinde 8. ila 15. yüzyıllar arasında İslam imparatorluğunda yoğunlaşan bilim insanlarının Arap bilim okulunu sık sık duyarsınız.
Çünkü 'Arapça', bu dönemde Arap bilim insanlarının tercih ettiği bir dildi ve bilimsel keşifleri Arap imparatorluğu ve ötesine yaymak için kullanılıyordu.
Kahveyi ilk kimin keşfettiğini biliyor musunuz? Yakın tarihli bir Huffington Post makalesine göre kahvenin gücünü ilk kez keşfeden de Müslüman bir bilim insanıydı!
Arap Kültürü ve Matematik
Yapılan çeviriler Arap bilim insanlarının Öklid, Diophant, Menelaüs ve Arşimet gibi Yunan matematikçilerin eserlerini keşfetmesine yardımcı oldu.
Arap bilginler matematik teorisini daha fazla genişletmeden önce Yunan, Hint ve Mezopotamyalı matematikçilerin çalışmalarını hevesle inceleyip tartıştılar.
Bu eserler aynı zamanda Arap bilim insanlarının astronomi, inşaat ve geometri gibi diğer alanlardaki çalışmalarını da desteklemiş oldu.
İranlı matematikçi El-Harezmi, temel olarak matematik anlayışımıza katkıda bulunan iki ana metin üretti. Biri Hint ondalık sisteminin bir tanımıydı, diğeri ise birinci ve ikinci derece denklemleri içeren bir cebir sistemiydi.
Arapların Tıpa Katkıları
Ortaçağ'daki Arap tıp anlayışının çoğu, tıp ansiklopedisi İbn-i Sina'nın yazdığı Kanun eserinden geliyor.
Kan dolaşımını tanımlayan ilk insan İbn Nefis'tir ve İranlı bilgin el-Razi, alkolün sağlık hizmetlerinde kullanımını geliştirmiştir. Arapların tıpa yaptığı büyük katkılardan sadece birkaç tanesi…
Anestezi, tarihte afyon, mandrake veya kişiyi uyutan diğer ilaçların sindirilmesiyle gerçekleştiriliyordu. Bu teknik, Araplar tarafından farklı ilaçlardan oluşan bir karışıma batırılmış bir sünger kullanılarak mükemmelleştirildi.
Bu spongia somnifera ile cerrah hastaya ameliyattan önce bir sünger koklatarak hastayı uyutmaya başladı.
Arapça Öğrenmenin Faydaları
Gördüğünüz gibi Arapça öğrenmenin faydaları saymakla bitmez. Arapça öğrenmek kolay bir süreç değildir. Mısır Arapçası ile Irak Arapçası, Filistin Arapçası ve Tunus Arapçası arasındaki farkların durumu daha da zorlaştırdığı bir dildir.
Ancak bu makalede gördüğümüz gibi bu farklı Arap lehçelerinden bağımsız olarak Modern Arapça dersleri almak, bugün içinde yaşadığımız modern dünyayı şekillendirmede büyük bir payı olan bir dilden faydalanmanızı sağlayabilir.
Dilimizde yüzlerce Arapça kelime olduğundan aslında bu dile o kadar da yabancı değiliz. Arapça dersler aldıktan sonra bu dilin konuşulduğu bir ülkeye gittiğinizde etrafınızdakilerle sohbet etmek çok güzel olmaz mıydı? Üstelik seyahatiniz de daha keyifli olur ve anlam kazanır!
Daha fazlasını öğrenmek istiyorsanız Arapça sayılara göz atabilirsiniz. Arapça telaffuz ve Klasik Arapça yazmayı da öğrenebilir veya Türkiye’nin her yerinden Superprof aracılığıyla online Arapça kursu alabilirsiniz.
Özel ders öğretmenleri ve öğrencilerini buluşturan platform