İtalyan ekonomist Wilfredo Pareto 1897 yılında gelir dağılımının eşit olmadığını göstermek amacıyla bir formül geliştirmiştir. Ardından 1907 yılında Pareto'nun teorisine benzer bir teoriyi, Amerikan iktisatçı M.C. Lorenz grafik olarak kullanmıştır.
JURAN, PARETO İLKESİ ADINI VERDİ
Bu iki iktisatçının kullandığı bu oran 20/80 olarak açıklanmıştır. Bu açıklamayla gelirin yüzde 80'lik kısmının, toplumdaki yüzde 20'lik bir gruba ait olduğu hipotezi ortaya atılmıştır. Dr J.M. Juran, ortaya atılan bu hipotezi kalite kontrol alanında uygulamıştır. Daha sonraki zamanlarda sadece kalite kontrolde değil, hayatın diğer alanlarında da kullanılabilecek olan bu ilkeye Juran, pareto ilkesi adını vermiştir.
HATALI ÜRETİM VEYA ŞİKAYETLERİN SEBEPLERİNİ İNCELİYOR
Pareto diyagramları, bir problemi oluşturan sebeplerin ne olduklarını ve önem derecelerini belirlemek için kullanılır. Kalite kontrolde, artan hatalı üretimin veya müşteri şikayetlerinin arkasındaki sebeplerin önem derecelerine göre sıralanmasında kullanılabilir.
7 TEMEL KALİTE KONTROL ARACINDAN BİRİ
Diyagram genellikle pareto ilkesini doğrular niteliktedir. Soldaki dikey eksen genellikle frekansı temsil eder. Fakat maliyet gibi başka bir birimi de temsil ettiği durumlar olabilir. Sağdaki dikey eksen ise kümülatif yüzde oranını gösterir. Sebepler azalan değerlerine göre sıralandığından, kümülatif fonksiyon da azalarak artacaktır. Pareto diyagramı, 7 temel kalite kontrol aracından birisidir.
DİYAGRAMIN ANLAMI
Öte yandan diyagram; herhangi bir olayın gelişim ve değişimini gösteren grafik anlamına gelir. Noktalı diyagramlar, bölümlü alan diyagramlar ile çizgi ve sütun diyagramları olmak üzere başlıca üç grupta incelenebilir.