Epilepsi Nöbeti sırasında güvenliğiniz
Aşağıdaki tavsiyeler epilepsi ile yaşadığınız hayatınızı güvenliğiniz açısından dengede tutacak önemli noktaları sıralamaktadır. Bu tavsiyeleri evinizi ve çevrenizi nöbet esnasında ya da bir sonraki nöbetinizde mümkün olduğunca güvenli hale getirmek için kullanın.
Ailenizin epilepsi hastalığınızla ilgili eğitilmesi gerekir. Hayatınızdaki herkesin hastaliginiz hakkindaki bilmesi gerekenler şunlardır;
- Nöbet geçirdiğinizde neyle karşılaşacaklarını bilmeleri
- Nöbet anında nasıl ilk yardım yapacakları
- Nöbet esnasında boğulmayı önlemek için ne yapilmasi gerektiği
- Acil servis ya da 155i ne zaman aramak gerektiği
- Nöbetiniz esnasında vagus sinir uyarıcınız üzerindeki mıknatısı nasil kullanmak ya da acil verilebilecek bir ilacınız olup olmadığı
Aşağıdaki durumlarda nöbet riskiniz artabilir, bu nedenle bunlardan kaçınmalısınız:
- Epilepsi ilaclarinizi zamanında almamak yada almayi unutmak
- Uykusuzluk
- Alkol tüketmek
- Yasadışı ilaçlar kullanmak
- Işığa karşı duyarlı epilepsiniz varsa video oyunları oynamak veya yanıp sönen ışıklara maruz kalmak
- Duygusal stres
- Aç kalmak yada öğünlerin atlanmasi
ASAGIDAKI TAVSIYELERE MUTLAKA UYUN
Evde:
- Açık ateşler yakmayın.
- Yumuşak, temizlemesi kolay halılar kullanın.
- Kapı ve pencerelere güvenlik camları taktırın.
- Yuvarlak köşeli mobilyalar kullanmaya çalışın.
- Kendi başınıza iken sigara içmekten ya da ateş yakmaktan kaçının.
- Ranza kullanmayın.
- Komodinleri yatağınızdan uzağa yerleştirin.
- Nöbetleriniz esnasında dolaşıyorsanız evdeyken dış kapıların kilitli olduğundan emin olun.
- Mutfakta elektrikli yada kesici aletlerin kullanımını kısıtlayın, yalnızca evde biri olduğunda kullanın.
- Mümkünse mikrodalga fırın kullanın.
- Ocak kullanmamaya çalışın, eğer kullanacaksanız ocağın arka gözlerini kullanın.
- Sıcak tencereler tasimaktan kaçının; sıcak yemeği ocaktan direkt olarak tabaklara servis edin.
- Bıçak tutarken veya lavaboda bulaşık ya da bardakları yıkarken lastik eldivenler giyin, keskin bıçak kullanma ihtiyacını sınırlamak için önceden doğranmış yiyecekler kullanın.
- Banyo ya da duş yapmadan önce aile bireylerinden birini bilgilendirin.
- Banyo kapısını kilitlemek yerine kapısına ‘meşgul’ yazısı asın.
- Su sıcaklığını düşük ayarlayın, böylece su akarken nöbet geçirirseniz zarar görmezsiniz.
- Küvete su doldurmayın.
- Duş almak genellikle banyo yapmaktan daha güvenlidir.
İşyerinde:
- İş arkadaşlarınızı durumunuz- epilepsi ve nöbetlerde nasıl ilk yardım sağlanacağı konusunda bilgilendirin ve eğitin.
- Düşmelerin yaralanmanıza veya boğulmanıza neden olacağı açık yerlerden ya da yüksekliklerde bulunmaktan kaçının.
- Ağır iş, makine kullanmaktan kaçının.
- Gerektikçe koruyucu giysiler ve kask giyin.
- Uykusuzluk ve fiziksel stres nöbetlerinizi tetikleyeceği için uzun saatler çalışmaktan kaçının.
Dışarıda:
- Seyahatte ya da evden uzakta kalmanız gereken durumlarda ihtiyacınız olacağı için mümkün olduğunca fazla ilaç ve yedek doz taşıyın.
- Acil servis çalışanlarına ve diğer insanlara epilepsiniz olduğunu bildirmek için medikal ikaz bilekliği takın.
- Dışarıda nöbet geçirme korkusuyla kendinizi sosyal hayattan soyutlamayın.
Spor:
- Yumuşak yüzeylerde egzersiz yapın.
- Suya yakınsanız can yeleği giyin.
- Tek başınıza, gözetim olmadan yüzmekten kaçının.
- Temas gerektiren ya da düşme riski taşıyan sporlardan kaçının, yapıyorsanız başınıza kask takın.
- Bisiklet sürerken ya da paten kayarken kask, dizlik ve dirseklik giyin.
- Bisiklet sürerken ya da paten kayarken yoğun trafik olan bölgelerden kaçının.
Araba Kullanma ve Epilepsi
Araba kullanabilmeniz için nöbetlerinizin çok iyi bir şekilde kontrol edilmesi gerekir. Her ülkenin Motorlu Taşıtlar Bürosu tarafından yürütülen farklı kuralları vardır. Araba kullanabilmek için nöbet serbestliğinizin olması gerekir. Nöbet serbestliğinin süresi motorlu taşıtlar bürosunun düzenlemelerine bağlı olarak 6 aydan 2 yıla kadar değişiklik gösterir. Bu düzenlemelerin amacı, özgürlüğünüzü elinde bulundurmanız açısından araç kullanma ihtiyacınızı göz önünde bulundururken aynı zamanda nöbetleriniz nedeniyle sizin ve başkalarının zarar görme riskinizi en aza indirmektir.
Pek çok ülkede, ne zaman nöbetleriniz olduğunu motorlu taşıtlar departmanına bildirmek sizin sorumluluğunuzdur. Fakat nöbetleriniz iyice kontrol altına alınmamışken araç kullanarak hayatınızı riske attığınızı düşünürse bunu doktorunuz da yapabilir.
Bazı nöbet türleri istisnai olabilir. Yalnızca uykuda nöbet geçiriyorsanız ya da nöbetinizden önce uzun süren auralar yaşıyorsanız, Motorlu Taşıtlar Bürosu doktorunuzun tavsiyelerine bağlı olarak istisnaları kabul edebilir.
Yeterince iyi kontrol altına alınamayan nöbetlerinizden dolayı ehliyetinize bir kez el konursa, ilaçlarınızı zamanında almak, doktorunuzun tavsiyelerine uymak, randevularınızı kaçırmamak ve nöbet takviminizi doldurmak için elinizden geleni yapmalısınız. Nöbetleriniz uygun bir biçimde kontrol altına alındığında, araç kullanmanız konusuna itiraz etmek için Motorlu Taşıtlar Bürosuna başvurabilirsiniz. Araç kullanırken de daima emniyet kemerinizi takınız.
İlk Yardım
İlk yardım kuralları hastanın ailesi, arkadaşları ve iş arkadaşları tarafından iyi bilinmelidir. Çoğu zaman hastalar hastaneye yatırmayı gerektirmeyen jeneralize tonik-klonik nöbetler geçirirler.
- Sakin ve destekleyici olun. Hastayı tanımıyorsanız, medikal ikaz bileklik ya da kolyesini kontrol edin. Bir aile üyesi ya da hastanın doktorunu arayın.
- Eğer hastanın geçirdiği ilk nöbetse 155i arayın.
- Jeneralize tonik-klonik nöbetler 3 dakikadan fazla sürerse 155i arayın.
- Kompleks parsiyel nöbetin konfüzyon durumu 15 dakikadan uzun sürerse 155i arayın.
- Hastanın kendi salya ve salgılarını yutmasını önlemek için konvülsiyon esnasında ve sonrasında hastayı yan çevirin.
- Ağzına hiçbir şey koymayın.
- Hastanin basini yere vurmamasi icin mumkunse basini altina yumusak destek koyun.
- Yaralanmaları kontrol edin. Kafa ya da boyun travması varsa hasta hareketsiz konuma getirilmelidir. Devam eden ya da ortaya çıkacak yeni nöbetlerin yaralanmalara neden olmasını engellemek için hastanın çevresindeki keskin nesne ya da eşyaları kaldırın.
155 – Acil Servis ne zaman aranmalı?
Eğer hasta ilk defa konvülsif nöbet geçiriyorsa, daima acil yardım istenmelidir. Ancak epilepsi teşhisi konmuş hastalarda, aşağıdaki koşullarda acil yardım istenmelidir.
- Nöbet 5 dakikadan uzun sürerse
- İlk nöbetin ardından bilinç yerine gelmeden ikinci nöbet ortaya çıkarsa
- Nöbet esnasında önemli yaralanma varsa.