Proteinin yararları ve fazla proteinli beslenmenin zararları: Proteinler insan vücudunun yapı taşlarıdır. Protein olmadan vücudumuz pek çok konuda eksiklik duyar ve hasarlar oluşur. Çünkü genlerin çalışmasından kasların kasılmasına, sinirlerin çalışmasından embriyo gelişimine kadar proteinler lazımdır. İşte, proteinlerin yararları ve fazla alınmasının zararları;
Alınan proteinlerin emilmesi:
Midede parçalanan proteinler ince bağırsağa geçer. Pankreastan salgılanan enzimlerle protein bağları çözümlenir ve aminoasitlere dönüşür. Aminoasitler, ince bağırsağa dizilir ve buradan emilimleri oluşur. Emilen aminoasitler bir havuzda birikir ve kan yoluyla kas, akciğer, karaciğer, incebağırsak ve göz gibi organlara taşınırlar. Proteinler sürekli olarak emilir ve yıkıma uğrar.
Proteinler esansiyel olan (9 adet) ve olmayan (11 adet) diye iki türdür. Esansiyel proteinler olanlar dışarıdan gıdalarla alınır, esansiyel olmayanlar proteinler ise vücutta yapılır. Vücudun bunları yapabilmesi için, azot gereklidir. Sonuç olarak her ikisinde de oluşan aksaklıklarda vücut dengesi bozulur.
Protein kalitesi ve protein ihtiyacı:
Gıdalarda protein ne kadar yüksekse o kadar iyidir. Esansiyel aminoasitler tam proteindir ve iyi sindirilir. Sığır eti, balık, kümes hayvanları, yumurta, süt ve soya buna örnektir. Tahıllar, baklagiller, çerezler ve yağlı tohumlar eksik protein olarak bilinir.
Büyümede, çocukların protein gereksinimi artar. Büyüdükçe protein ihtiyacı yavaş bir şekilde azalır. 6 aylıkken kilogramda 2.5 gr., 1 yaşında 1.6 gr., 18 yaşında 0.8 gr. protein ihtiyacı olur.
Hamilelikte, protein ihtiyacı artar,
Yaralanmalarda ve travmalarda hücrelerin yapılanması ve bağışıklık sistemi için protein ihtiyacı artar,
Her gün düzenli olarak spor yapanlarda protein ihtiyacı artar.
Vücudumuz hangi proteine ihtiyaç duyarsa ona öncelik verilir. Yaralanmalarda onarma hücreleri, enfeksiyonda bağışıklık sistemi hücreleri öncelikle oluşturulur. Vücut hücreleri, protein havuzundan gerekli olan aminoasitleri alırlar. İhtiyaç fazlası olan proteinler vücut tarafından yağa dönüşür. Egzersiz yapılmadığında ve fazla kaloriler alındığında kilo alımı oluşmaktadır.
Vücutta kas kütlesinin artması için, aminoasit desteği alınması yararlı değildir. Hücreler, vücut ihtiyacı kadar üretim yaparlar fazlası üretilirse kullanılamaz. Fazla protein almak böbrek taşı, kanser, kolesterol ve hipertansiyona neden olabilir. Zayıflamak ve kas yapmak amacıyla, abartılı olarak alınan proteinler vücuda zarar vereceklerdir. Üstelik bu arada verilen kilolar da sadece su kaybıdır ve kalıcı değildir.