ILO Yönetim Konseyi: “Sendikaların Kapatılması ve Çalışanların İşten Çıkartılması ILO Sözleşmelerine Aykırı”
ILO Yönetim Konseyi: “Sendikaların Kapatılması ve Çalışanların İşten Çıkartılması ILO Sözleşmelerine Aykırı”
Aksiyon-İş’in Başvurusunu Değerlendiren Komitelerin raporlarını kabul eden ILO Yönetim Konseyi kararında, sendika üyelikleri nedeniyle misilleme eylemlerine maruz kalan tüm çalışanlar ile ilgili tam, bağımsız ve tarafsız bir inceleme yapılması talep ediliyor.
ANKARA- Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Yönetim Konseyi, Aksiyon İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Aksiyon-İş) tarafından Türkiye’nin Örgütlenme Özgürlüğü ve Sendikalaşma Hakkının Korunması Sözleşmesi (No.87) ve İstihdamın Sonlandırılması Sözleşmesi’ni (No.158) ihlal ettiği iddiasıyla ILO Anayasası’nın 24. Maddesi uyarınca yaptığı başvuruyu değerlendiren Komitelerin raporunu kabul etti.
Buna göre, sendikaların kapatılmasının ve çalışanlarının işten çıkartılmasının ILO Sözleşmelerine aykırı olduğunu belirten ILO Yönetim Konseyi, Hükümetten, Komitelerin kararlarını, özellikle de kapatılan sendikalara üyeliklerinden dolayı yaptırımlara maruz kalan tüm çalışanlar bağlamında tam, bağımsız ve tarafsız bir gözden geçirmenin yapılması yönündeki talebini yerine getirmesini talep ediyor.
Ne olmuştu?
2016’daki darbe girişiminin ardından kapatılan Aksiyon-İş Konfederasyonu, ILO Anayasası’nın 24. Maddesi uyarınca, Türkiye’nin Örgütlenme Özgürlüğü ve Örgütlenme Hakkının Korunması Sözleşmesi (No.87) ve İstihdamın Sonlandırılması Sözleşmesi’ni (No.158) ihlal ettiği iddiasıyla 27 Kasım 2017’de ILO’ya başvurmuştu.
Başvuruyu inceleyen ILO Yönetim Konseyi, Mart 2019’daki toplantısında, 87 No’lu Sözleşmeyle ilgili başvuruyu Örgütlenme Özgürlüğü Komitesi’ne iletmeye karar verirken, 158 No’lu Sözleşmeyle ilgili ayrı bir geçici Komite kurulmasına karar vermiş ve ILO’nun Üçlü Yapısı gereği, her bir Komite için Hükümet, İşçi ve İşveren gruplarından birer üye belirlenmişti.
Komitelerin Raporlarında Neler Var?
Raporlara göre, bir sendikanın, kendisine yetki veren bir kararnameyle yürütme makamı tarafından kapatılması, temel sözleşmelerden biri olan ILO’nun 87 No’lu Sözleşmesinin 4. maddesinin ihlali anlamına geliyor. Madde 4, sendikaların ancak adli makamlar tarafından, savunma hakkının garanti edilmesiyle kapatılabileceğini belirtilirken Komite, bu prensibin, kapatma kararları olağanüstü durumlarda alınsa bile geçerli olduğunu belirtiyor. Sendikaların kapatılmasının, idarenin sendikalara yönelik aşırı bir müdahalesi olduğu ve dolayısıyla bu tür müdahalelere tüm garantilerin eşlik etmesi gerektiğinin altı çiziliyor ve bunun da ancak yürütmenin durdurulmasını da içeren, normal bir yargı süreciyle sağlanabileceği ifade ediliyor.
Sadece bu şekilde kapatılmış bir sendikanın üyesi olmanın, bireyin FETÖ/PDY ile irtibatının ve darbe sürecini desteklediğinin delili olarak kabul edildiğini ve böylece işten çıkartılmasının gerekçesi olarak kabul edildiğini belirten Komite, bu sendikaların, yasalara uygun bir şekilde kurulmuş ve olağanüstü hal dönemine kadar yasal faaliyet gösteren sendikalar olduğunu hatırlatıyor.
"Komite, darbe girişiminden sonra Türkiye’deki durumun ağırlığını not etmekle birlikte, Aksiyon-İş’e üye olan çalışanların işten çıkartılmasının sendika üyeliğinden dolayı olduğu sonucuna varmıştır.”
“Komite, bu çalışanların herhangi belli bir eylemleri veya bir terör örgütüne üye olmaları ve hatta muhtemelen üye olduklarına dair bir bilgileri olduğuna dair herhangi bir kanıta ihtiyaç duyulmaksızın bir sendikaya üye olmaktan dolayı cezalandırıldıklarına karar vermiştir. Diğer bir deyişle, bu çalışanlar bireysel durumları göz önüne alınmadan, 87 sayılı Sözleşmenin 2.maddesince garanti altına alınan örgütlenme haklarını kullandıkları için cezalandırılmışlardır” ifadelerine yer verilen raporda, “Komite, darbe girişiminden sonra Türkiye’deki durumun ağırlığını not etmekle birlikte, Aksiyon-İş’e üye olan çalışanların işten çıkartılmasının sendika üyeliğinden dolayı olduğu sonucuna varır” deniliyor.
Komiteden Hükümete Çağrı
Hükümeti, 667 sayılı KHK ile sendikaların kapatılmasının, sendikaların kendilerini savunabilecek şekilde tam temsil edildiği normal yargı süreçleriyle gözden geçirilmesini sağlayacak gerekli önlemleri almaya çağıran Komite ayrıca Hükümeti, kapatılan sendikalara üyeliklerinden dolayı yaptırımlara maruz kalan tüm çalışanlar için, sendika üyeliğinden bağımsız olarak ihraçlarını gerekli kılacak herhangi bir yasadışı faaliyette bulunup bulunmadıklarını belirlemek üzere tam, bağımsız ve tarafsız bir değerlendirmenin yapılmasına çağırıyor.
Komite, Hükümeti reddedilen tüm işten çıkartma başvurularının tam bir şekilde gözden geçirilmesini ve başvuruları henüz sonuçlanmamış kişilerin savunma haklarını kullanmalarını temine çağırırken, tutuklu bulunan sendikacıların da hızlı ve tarafsız bir yargılamaya tabi tutulmasının beklendiği ve Hükümetin bu yargı kararlarının bir kopyasını ILO’nun Sözleşmelerin ve Tavsiye Kararlarının Uygulanması Uzmanlar Komitesine iletmesini talep ettiği belirtiliyor.
Raporun detaylarına aşağıdaki linklerden erişilebilir.