Saltanat devrinde Menemen'de okuma-yazma mahalle mekteplerinde ve medreselerde yürütülmekteydi. 1908 yılında 2.Meşrutiyet'in ilanından sonra okuma-yazma çalışmaları başladı.
1900 yılında Taş Mescitte toplananlar Doğolcu İbrahim Efendi'nin nezaretinde ilk mahalle mektebini açmışlardır. İlkokul okuma-yazma çalışmaları bu şekilde başlamıştır. Bu mektepteki ilk hocalar İdris Efendi, kasabalı Nazmi Efendi ve Şakir Efendi'dir.
Bugünkü yerleşime göre ise Menemen'in ilk okuma Merkezi Gaybi ve Ahıhıdır mahallelerinde açılmıştır. Hüseyin Ağa Camisinde uzun zaman Rüştiye (Ortaokul), İptidaiye (İlkokul) olarak tedrisat yapılmıştır. Buralardan sonra ancak Tevfik Fikret İlkokulu tesellül etmeye başlamıştır. Tevfik Fikret Okulunun bugünkü yerinde önceden hamam vardı. Bu hamamın karşısındaki Seyrekköylü Mehmet Ağa'nın evinde 1910 yılında Osman Efendi adıyla maruf bir zatın teşebbüsü ile açılmıştır. Okulu o tarihlerde Eşref Hoca adıyla bir zatın idare ettiği görülmektedir. Okulun, ortaokul (Rüştiye) son sınıfında 7-8 erkek öğrenci bulunmaktaydı. Bu okulun kız öğrencileri ise Hüsnü Evlioğlu'nun evinde tedrisat yaparlardı. Okulun ilk kısmında Sasalılı Mustafa Efendi, Bekir ve İdris Efendiler, arabacı Abdullah Efendi yazı dersi öğretmenliği yapmaktaydı.
Rüştiye orta kısmında tarih hocası Mahmut Ferhat Efendi bulunmaktaydı ve bizzat gazete çıkarmaktaydı. 1914 yılında Orta Rüştiye kaldırıldı. Faaliyette bulunan İptidaiye ilk kısmı, 1922 yılında Zafer ilkokulu adını almıştır. 4 sınıflı bu okul kalabalıklığından dolayı iki kısma ayrılmıştır. İlk kısıma giren çocuklar Kubilay okuluna nakledilmiş ikinci kısım yerlerinde kalmışlardır.
1927-28 yıllarında bir-iki-üç mektep diye adlandırılan bu okullar o günün maarif memuru Ali Mestan tarafından şimdiki Kubilay İlkokulu olarak adlandırılınca, Tevfik Fikret, Şehit Kemal okulları bir ve ikinci okullar olarak kalmışlardır. Daha sonra Maarif Memuru Ali Rıza Bey, bir ve ikinci olarak adlandırılan okulların halk arasında kötüye kullanılması üzerine 1929 yılında durumu bir yazı ile İzmir Maarif Müdürlüğüne bildirmiştir.
Maarif Müdürlüğü ise vaziyeti makul karşılayıp okulların adlandırılmasını müracaatı yapan Ali Rıza Bey'e bırakmıştır. Ali Rıza Bey ise bugünkü Tevfik Fikret İlkokuluna Şehit Kemal İlkokulu, şimdiki Şehit Kemal İlkokuluna da Tevfik Fikret İlkokulu adını koyup bir yazı ile Maarif Müdürlüğüne göndermiştir. Ancak Maarif Müdürlüğü Evrak kısmında isimleri yanlış değiştirerek Şehit Kemal İlkokulu olan 2. okula Tevfik Fikret Okulu, Tevfik Fikret Okulu olan 3. okula da Şehit Kemal Okulu adını koyarak onaylar. Bu şekilde 1929 yılında adını alan Tevfik Fikret İlkokulu, eskiden hamam olan binada öğretime başlar.
Tevfik Fikret İlkokulu öğrencileri, 1963-64 yılında okul binasının çok harap oluşu yüzünden yeni yapılmış olan İrfan Erdem İlkokuluna misafiretten nakledilmiş ve eski bina yıkılarak yeni okul binası yapılmış, 1966-67 öğretim yılında da Menemen'in eğitim ve öğretimine kazandırılmıştır.
MENEMEN TARİHİ, Oktay Özengin - 2011