Mısır'daki darbe İsrail'i nasıl etkiler?
Mısır'da Müslüman Kardeşler saflarından bir Cumhurbaşkanı'nın ordu tarafından görevden alınmasının bölgede siyasi İslam üzerinde etkileri olacaktır.
Tunus ve Suriye'de benzer hareketler olayları yakından izliyor ve kendilerine dersler çıkarıyor.
Mısırlı Müslüman Kardeşler ileri mi gitti?
Yoksa daha keskin Selefi İslamcı grupların tespit ettiği gibi gelişmeler, bölgedeki muhafazakâr devletler ve ordu gibi yerleşik çıkarlara sahip unsurların, iktidara Müslüman Kardeşler ve benzelerini getirecekse demokrasiyi kabul etmeyeceğini mi gösteriyor?
Bakış açısı ne olursa olsun, Mısır'da son gelişmelerişn en acil etkisi, kendi arka bahçesi olarak adlandırılabilecek bölgeler olan Sina Yarımadası ve Gazze Şeridi olacaktır.
Buradaki gelişmelerin etkisi de Mısır ile İsrail arasındaki daha geniş ilişkilerde görülür.
Sina Yarımadası'nda gerilim yüksek
Mısır'da siyasi kriz Sina Yarımadası'nda şiddette bir artışa yol açtı.
Uzmanların yabancı bir tutam savaşçı ile yerel Bedevileden oluştuğuna inandığı, çeşitli cihadi milisler Mısır ordusunun kurduğu konrol noktaları ve diğer hükümet pozisyonlarına saldırdı.
Önemli bir doğal gaz boru hattı da tekrar saldırıya uğradı; enerji altyapısı üzerinde bir dizi saldırının sadece sonuncusu oldu bu.
Sina'da artmakta olan anarşi Mısır ordusunun üst kademeleri tarafından çok tehlikeli olarak görülüyor.
İsrail'in Mısır ordusu ile işbirliği
Sina'daki Mısır güçlerinin seviyesi İsrail ile yapılan barış anlaşmasının koşulları altında kontrol edilirken, yeni bir uzlaşma ile bölgedeki Mısır güçleri ek bir mekanize tugay, ek tanklar, komando birlikleri ve Apache helikopterleri ile desteklendi.
Bu, İsrail ve Mısır askeri arasındaki nispeten iyi, pragmatik ilişkiyi vurgulamaktadır.
İsrail yorumcu Ehud Yaari'nin belirttiği gibi, Cumhurbaşkanı Morsi iktidara gelmesinden beri, ne kendisi ne de hükümetinin İsrail ile herhangi bir doğrudan temas kuracağını vurguladı.
Bu konular, Mısır askeri ve istihbarat servislerinin özel alanı olarak kalacaktı.
Yani geçen dönemde güvenlik bağları güçlendi.
Şimdi ordunun Müslüman Kardeşler'i devirmesi, İsrail ve Kahire arasındaki ikili ilişkilerde süreklilik vaad ediyor.
Mısır ordusu İsrail ile barış anlaşmasının ve onunla birlikte gelen büyük ABD yardımının güçlü bir destekçisi olmuştur.
İsrail gelişmelerden huzursuz
Ancak, birçok İsrailli yorumcu Mısır'daki siyasi istikrarsızlıktan huzursuz.
Evet, kısa vadede Müslüman Kardeşler'in devrilmesi İsrail için iyi bir haber; özellikle bu Gazze Şeridi'nde Hamas'ı daha da izole edeceği için.
Ancak, kuzeyde Suriye ile Lübnan ve şimdi de güneyde Mısır'ın siyasi geleceği ile ilgili belirsizlik, İsrail'in kendisini ne kontrol ne de tahmin edebileği siyasi güçler tarafından çevrili bulmasına neden oldu.
Bu anlamda, muhtemelen umut edebileceği en iyi sonuç, Mısır ekonomisinin ve sosyal eşitsizliğin büyük sorunları ile uğraşacak yeni, daha laik ve demokratik bir hükümettir.
Gazze Şeridi'nde görümün
Mısır krizinin sonuçları en çabuk Gazze Şeridi'nde hissedildi.
Mısır'da iktidara gelen "ağabeyi"nin devrilmesi, Filistinli İslamcı örgüt Hamas'ın karşı karşıya olduğu krizi derinleştirdi.
Suriye'de isyancılara destek verme kararı da Hamas'ı geleneksel destekçileri olan Şam ve Tahran'la ilişkilerine darbe vurdu.
Şimdi Kahire de, daha uzaklaşmış gibi görünüyor.
Bu, Hamas içinde benzeri görülmemiş iç anlaşmazlıklara yol açtı.
Suriye'de isyancılara destek için baskı yapan sivil liderler ile büyüyen izolasyon korkan örgütün askeri kanadı arasında gerilim var.
Kısa vadede, Hamas'ın zayıf bir konumda olması, krizi genişletmek amacıyla İsrail'e karşı roket saldırıları başlatmak isteyebilecek, daha radikal Filistinli grupları dizginlemek için önemli bir çabaya yol açtı.
Buna ek olarak, Mısır ordusunun güvenlik hakkında artan endişeleri, özellikle Sina ile Gazze arasındaki bazı kaçakçılık tünellerinin sular altında bırakılmasına yol açtı.
Mısır ordusunun kaygıları
Mısır ordusu, Gazze Şeridi'nden Mısır'a silah ve savaşçı akışını durdurmak istiyor.
Yani Kahire'deki siyasi kriz Sina ve Gazze Şeridi'nde şimdiden somut yansımalara yol açtı.
Nitekim Sina'da güvenlik boşluğu Mübarek rejiminin çöküşünden bu yana sürekli bir sorun olmuştur.
Ancak Başkan Morsi'nin devrilmesi gerilimleri iyice ateşledi.
Bu durum, Gazze Şeridi'ndeki Hamas liderliği için daha fazla sorun yarattı.
Ve İsrail için, güney komşuları ile gelecekleri hakkında sadece soru işaretleri bıraktı.