Bademcik İltihabı
Bademcikler küçük dilin arkasında, boğazın her iki tarafında yer alan top şeklinde lenfatik yapılardır. Bağışıklık sisteminin bir bölümünü oluştururlar ve enfeksiyona karşı vücudu koruma görevinde rol alırlar. Bademciklerin iltihaplanmasına tonsillit adı verilir.
Tonsillit daha çok 2 yaş üzeri çocuklarda görülür. İki yaş öncesinde anneden geçen antikorlar çocuğu koruduğu için, yetişkinlerde ise gelişmiş immün sistem sayesinde daha nadir ortaya çıkar.
Tonsillit akut ve kronik olmak üzere iki gruba ayrılır.
Akut tonsillit; çocukluk çağının en yaygın görülen hastalıklarından olup, bir veya iki bademciğin kendiliğinden iyileşen enfeksiyonudur. 3 yaşından önce ve 50 yaşından sonra çok nadir görülür.
Kronik tonsillit; bir yılda en az 7 defa veya iki yıl üst üste her yıl en az 5 defa geçirilen akut tonsillit atakları, kronik tonsillit olarak tanımlanır. Klinik tablosu akut tonsillitten farksızdır. İlaveten ileri derecede büyük tonsiller görülebilir. Tonsillit atakları yaşam kalitesinin düşmesine neden olurlar.
Bademcik İltihabının Nedenleri
Bademcik iltihabına çocukluk çağında bu enfeksiyona daha çok beta mikrobu (A Grubu Beta Hemolitik Stereptokok) veya virüsler sebep olur. Bazı bademcik enfeksiyonlarınde ise etken saptanamamaktadır. Bademcik enfeksiyonları genellikle aşırı yorgunluk, yetersiz beslenme, uykusuzluk gibi vücut direncinin düştüğü durumlarda ortaya çıkar. Enfeksiyona yakalanmış kişiyle tensel temas ya da solunum yolu sekresyonlarının damlacık yoluyla havadan yayılması ile bulaşır.
Bademcik İltihabının Belrtileri
Bademcik iltihabının belirtileri şu şekilde sıralanabilir:
- Boğazda yanma ve acıma, ağrı
- Bademciklerde kırmızı ve şişkin görünüm
- Bademciklerin etrafında/üzerinde lekeler ve iltihap
- Yutkunma zorluğu, ağrı
- Ateş, üşüme, titreme
- Halsizlik, kırgınlık, eklem ağrıları
- Ağızda kötü koku
- Virüslerin neden olduğu durumlarda; burun akıntısı, tıkanıklığı, hapşırma, öksürük
- Çocuklarda bu belirtilerin yanında; mide bulantısı, kusma, karın ağrısı ortaya çıkabilir.
Tonsillit Tanısı
Fizik muayene, boğaz kültürü veya hızlı antijen tarama testi yapılarak bademcik iltihabı (tonsillit) tanısı konulur. Bu işlemle aynı zamanda tonsillitin neden kaynaklandığı da tespit edilir.
Bademcik İltihabınınTedavisi
Tonsillite yol açan etkene göre (virüs, bakteri, mantar, parazit) gereken antibiyotik ya da ilaç tedavisi uygulanır.
Akut tonsillit tedavisinde amaç enfeksiyonun yok edilmesi ve semptomların tedavisidir. Antibiyotik, analjezik (ağrı kesici) ve antipiretik (ateş düşürücü) ilaçlar, antiseptik gargara ve dinlenmeyle tedavi sağlanır. Tedavinin yarım bırakılması bademcik çevresi apse, orta kulak ve kulak arkası kemiğin enfeksiyonu, akciğer enfeksiyonu, romatizmal kalp iltihabı, septisemi gibi komplikasyonlara yol açabilir.