Sual
Okuduğum ilmihalde şöyle yazıyor: "Kıymeti, bir felsden, yani o beldede câri altın paranın en ufak biriminden aşağı olan malın satışı câiz değildir. Bir dirhem gümüş, yüz felstir. Bir fels, bir santigramdır. Bir fels, piyasada tedâvül eden 7,2 gramlık ( Reşad, Hamid, Aziz, Cumhuriyet ) altınlarının en ucuzunun fiyatının kuruş cinsinden 15000’de biridir. Meselâ bunlardan en ucuzu 300 lira ise, bir fels 20 kuruştur." Fels diye en düşük bakır ya da madeni paralara dendiğini biliyorum. Bu şekilde 1 fels=1 kuruş demek olmaz mı? Yani 1 kuruşun altında satış yapılır ise zaten paranın üstünü vermek mümkün olmayacaktır. Bundan dolayı fâize girmez mi? İzahınızı ve bu kaydın geçtiği kitabı merak etmekteyim.
Cevap
Bir felsten aşağı alışveriş yapılamayacağı İbni Abidin'in Reddü’l-Muhtar kitabında yazıyor. Fels altın ve gümüş dışındaki paradır. Ödemede problem meydana getireceği için alışverişte satılan malın piyasada tedâvül eden paranın en düşük birimine eşit, yani en az bir fels kıymetinde olması lâzımdır. Aksi takdirde karşı taraf bunun semenini nasıl ödeyecektir? Bahsettiğiniz kitabın müellifi, paranın altın ve gümüş olduğu ve felsin buna göre basıldığı devirler için asgari fels kıymetini tesbit etmiştir.