

YÖNETİM ZİHNİYETİ VE BİREYİN GİRİŞİM RUHU
Andreas Fejesin (2008) ve Maarten Simonsun (2007) mevcut metnine ilişkin analizlerine dikkat çekmeden önce Foucaultun yönetim zihniyeti kavramını vurgulamaya çalışacağım.
Foucaultun Yönetim Zihniyeti Genealojisi
Foucaultun yönetim zihniyetli adlı makalesi yönetim-hükümet konusuna ilişkin bir genealoji sunmakta olup bu eserde Foucault 16. ve 18. yüzyıllar arasındaki yönetim sanatı konusundaki farklılıklara değinmektedir. Nitekim bu eserde yönetme sanatı gerek dikey olarak ve gerekse yatay olarak bir süreklilik sağlamaktır (Foucault, 1991, sayfa 91).Bu görüş kralın doğru yöndeki pedagojik formasyonuna dayanmaktadır. Şöyle ki kral devleti başarılı bir şekilde yürütebilmek için öncelikle kendi kendini yürütebilmelidir. İşte bu iyi yönetim anlayışı kralın ailesiyle nasıl ilgilenmesi gerektiği konusunda yatay yönde bir sürekliliğe yol açmakta olup kral ancak bu şekilde kendi ailesi içerisindeki bireylerin uygun bir şekilde davranmalarını sağlayabilmektedir.
Bireysel davranışı yansıtan işte bu aşağı yöndeki çizgi ve devletin yönetilmesi şu anda güvenlik gücü olarak tanımlanmaktadır. Kralın pedagojik formasyonu hükümet formlarının dikey olarak sürekliliğini sağlıyorken, güvenlik gücü ise aşağı yöndeki sürekliliğini sağlamaktadır. İşte bu sürekliliğin merkezi kavramı ekonomi olarak adlandırılan ailenin yönetimidir (sayfa 91-92).
Ekonomi terimi giderek daha fazla modern bir anlam kazanmaya başlamış olup hükümetin ana amacını oluşturmuştur (sayfa 92).Değişim aynı zamanda hayatın bütün yönlerine nüfuz ettikçe bir realite seviyesinde bir yönetim formu olarak ekonomi oluşturmaktadır.
Kralın yönetilmesi gereken unsurların hedefi olarak bölgeler ve kişiler açısından yönetim anlayışındaki amaç değişikliği yönetilmesi gereken unsurları uygun bir şekilde yönetmek için değişiklik göstermektedir.(Foucaultun eserinde La Perriereye ait bir kısaltma, sayfa 93.). Hükümet aşağıda belirtilen hususlara odaklanmış bulunmaktadır:
İnsanlardan ve olaylardan oluşan karışık bir dizindir
İnsanlar ve bunların ilişkileri, insanların kaynaklar, geçim yolları, belirli özelliklere sahip olan bölge, iklim, sulama, verimlilik ve bu gibi konularla olan ilişkisi; insanların gelenekler, alışkanlıklar, düşünce tarzları ve davranış tarzları ve bu gibi unsurlarla olan ilişkisi ve son olarak da insanların örneğin açlık, salgın hastalıklar, ölüm ve bu gibi hususlarla olan ilişkileri (a.g.e=adı geçen eser).
Yönetimin bu amacı idari ve yönetimsel aparatların gelişimi kontekstinde ve devletin bütün unsurlarına, boyutlarına ve güç faktörlerine ilişkin bilgisi anlayışıyla ortaya çıkmakta olup tam olarak ifade etmek gerekirse yönetme bilimi anlamına gelen istatistik olarak ifade edilebilecektir (sayfa 96).
18. yüzyılda nitekim bu ortaya çıkan yönetim rasyonalitesinin kökleşmesini sağlamak amacıyla bir dizi faktör birleşmiş bulunmaktadır. Yönetim biliminin, istatistiğin ve politik ekonomi fikrinin gelişimiyle ekonomi kavramı aile kavramından bugünkü modern anlamı itibariyle geniş ekonomi kavramına doğru kayma göstermiştir. Bugün hükümetin (yönetimin) amacı kendi egemenliğinin korunmasından ziyade toplumun refahıdır. Bu nedenle bireyin şuurluluk seviyesi itibariyle uygun olan menfaatleri oluşturabilmek amacıyla bu konuda yeni taktikler ve teknikler ortaya çıkmıştır (sayfa 100).
Foucaultun tarihsel analizi yakın zamanlarda ortaya çıkan bir güç şekli olarak hükümetin ortaya çıkışına dikkat çekmektedir. İşte bu değişiklikteki merkezi olan husus popülasyonun bir ünitesi olarak her bir bireyle ilgilenilmesi anlamına gelen ekonomi teriminin kullanılmasıdır. Yönetim gücünün idari anlamda daha güçlü olarak ele alındığı bu değişiklik Foucaultu hem bireyselleştirme hem de gücün mutlak formu şeklinde bunu tanımlamasına yol açmıştır (Foucault, 1982, sayfa 213).Foucault nitekim bunu örneğin hapishaneler, okullar veya sığınma evleri gibi disipliner kurumlarda hapishane modelinde de göstermekte olup ancak aynı zamanda yönetim erkinin gücü kullanma şekline de dikkat çekmekte olup buna göre yönetim erkinin gücü gözlem ve bu nedenle de daimi gözetim ihtimaline dayanmaktadır.
Foucault burada totaliter bir yönetim görüşü sunmaktan ziyade bizlerin uymakla mükellef olduğu tekniklerin çalışma tarzına ve bu tip bilgilerin çalışma şekline dikkat çekmektedir. Bunlar: testler, temel ölçütler, fikstürler, öğrenci profilleri, öğrenme blogları olup bunların hepsi eğitimde bunun örnekleri konumundadır. Ayrıca Foucault bu teknolojileri bizzat kendi varlıkları itibariyle kötü olarak veya bütünüyle zararlı etkilere sahip bir unsur olarak da değerlendirmemektedir. Foucaultun yaklaşımı bizleri belirli bilgi formları yoluyla özneler kılan unsurlar ve yönetilişimize dikkat çekmektir. Foucaultun yaptığı tarihsel çalışmalar gücün oluştuğu diğer şekillere de dikkat çekmektedir. Çalışmamın aşağıdaki bölümlerinden Foucaultun perspektifinin girişim ruhuna sahip olan bireyin uygulanmakta olan politikalarda nasıl kullanıldığını göstermeye çalışmış bulunmaktayım.