

M. 300- Eğer yolcu on gün kalma niyetinden döner ise:
● Dört rekatlık namaz kılmadan önce niyetinden dönerse, namazını seferi kılması gerekir.
● Dört rekatlı bir namazı kıldıktan sonra niyetinden dönerse, orada bulunduğu sürece namazını tam kılması gerekir.
KAZA NAMAZI
Vakti geçtikten sonra kılınan namaza kaza namazı denir.
M. 301- İnsanın vacip namazları,o namazların kendi vakitlerinde kılması gerekir ve eğer özürsüz olarak namazı kaza olursa, günahkardır, tövbe etmesi ve onun kazasını yerine getirmesi gerekir.
M. 302- İki yerde namazın kazasını yerine getirmek farzdır.
● Vacip namazı vaktinde kılmamış ise.
● Vakit geçtikten sonra kıldığı namazın batıl olduğunu anlarsa.
M. 303- Üzerine kaza namazı farz olan kimse, onu kılmakta gevşek davranmamalı, ama hemen yerine getirmesi de farz değildir.
M. 304-Günlük namazlarının hangi sırayla kazaya kaldığını bilen bir insan,farz olan ihtiyata göre bu namazların kazasını aynı sıraya göre kılmalıdır.Örneğin bir insanın birinci gün ikindi namazı,ikinci gün ise sabah namazı kazaya kalmış ise,önce ikindi namazının,sonra sabah namazının kazasını kılmalıdır.
Namazı kazaya kalan bir insanın farz olan ihtiyata göre,ondan sonraki farz namazından önce kazasını kılmalıdır. Bu durumda sıraya uymak lazım değildir. .
M. 305- Kazaya kalan namazların sayısını bilmeyen kimse, mesela, dört namazının mı, beş namazının mı kazaya kaldığını bilmiyorsa, az olan miktar kadar kaza ederse yeterlidir.
M. 306- Ama eğer önce sayısını bildiği halde sonra unutmuşsa, farz olan ihtiyata göre çok olan miktarı kılmal&göre çok olan miktarı kılmalıdır.
M. 307- Kaza namazı cemaatle kılınabilir; bu konuda, cemaat imamının namazının eda ve kaza olması arasında fark yoktur. Her ikisinin de aynı namazı kılması da gerekmez. Mesela sabah namazının kazasını öğle veya ikindi namazını kılan bir imamla kılmasının sakıncası yoktur.
M. 308-Namazlarını seferi olarak kılması gereken bir yolcunun öğlen,ikindi veya yatsı namazlarından biri kaza olursa,yolculukta olmasa bile bu namazların kazasını iki rekat olarak kılmalıdır.
M. 309- Yolculukta kaza orucu olsa bile oruç tutamaz ama kaza namazı kılınabilir.
M. 310- Eğer seferde olduğu bir sırada seferi olmadığı zaman kazaya kalan namazlarını kaza etmek isterse onları tam olarak kaza etmelidir.
M. 311- Kaza namazı her vakit yerine getirilebilir. Yani sabah namazının kazasını öğle veya akşam yerine getirilebilir.
Anne ve Babanın Kaza Namazları:
M. 312- İnsan hayatta olduğu müddetçe, kendi namazlarının kazasını kılmaktan aciz bile olsa, başka bir kimse naip olarak onun namazlarını kaza edemez.
M. 313- Babanın ölümünden sonra onun yerine getirmediği namazı ve oruçları büyük oğlun kaza etmesi farzdır.
M. 314-Farz olan ihtiyata göre,, büyük oğul , annesinin kazaya kalan namaz ve orucunu da kaza etmelidir.
CEMAAT NAMAZI
İslam ümmetinin vahdeti İslam'ın çok önem verdiği ve korunup devamının sağlanması için özel programlar hazırladığı konulardan biride cemaat namazıdır.
Cemaat namazında, namaz kılanlardan belirli özelliklere sahip birisi en önde durur ve diğerleri düzenli olarak sıralar halinde onun arkasında durarak birlikte namazı yerine getirirler. Bu topluluğun önünde durarak namaz kıldırana " cemaat imamı" ve onun arkasında durarak ona uyanlara "mamum" denir.
Cemaat Namazının Önemi
Cemaat namazına verilen sevapların fazlalığının bir çok rivayette bize ulaşmasının yanı sıra cemaat namazıyla ilgili bazı meselelere dikkatle baktığımızda bu ibadetin önemini daha iyi anlıyoruz. Şu anda onlardan bazılarına değineceğiz.
M. 315- Cemaat namazına katılmak herkes için özelliklede camiye komşu olan birisi için müstehaptır.
M. 316- İnsanın sabredip cemaatle namaz kılması müstehaptır.
M. 317-Vakti biraz geçtikten sonra kılınan cemaat namazı, ilk vaktinde yalnız kılınan namazdan daha iyidir..
M. 318- Yine çabuk kılınan cemaat namazı, yavaş kılanan münferit namazlardan daha iyidir.
M. 319- İnsanın özürsüz olarak cemaat namazını terk etmesi uygun değildir.
M. 320- İtinasızlık yüzünden cemaat namazına hazır olmamak caiz değildir.
Cemaat Namazının Şartları:
M. 321- Cemaat namazı sırasında aşağıdaki şartlara uyulması gerekir:
1- Memum'un imamdan önde durmaması gerekir farz olan ihtiyata göre biraz geride durmalıdır.
2- İmamın durduğu yer, cemaatin durduğu yerden daha yüksek olmamalıdır.
3- İmamla cemaat ve sıralar arası fasılanın fazla olmaması gerekir. İhtiyaten bir adımdan fazla olmamalıdır.
4- İmamla cemaat aynı şekilde sıralar arasında duvar veya perde gibi bir engelin olmaması gerekir ama perde ve benzeri şeyleri erkek ve kadınlar arasına çekerlerse sakıncası yoktur.
M. 322- Cemaat imamının baliğ, adil olması ve namazı doğru olarak kılması gerekir.
Cemaat Namazına Bağlanma (iktida etmek):
M. 323- Her rekatta sadece kıraat ile rüku arasında imama bağlanılabilir.Eğer cemaat namazının rükusuna yetişmez ise sonraki rekatta uymalıdır ve yalnızca imamın rükusuna yetişse bile bir rekat hesap olunur.
M. 324- Cemaat namazına bağlanmanın değişik halleri:
Birinci Rekatta:
1_Namazın başlangıcında veya kıraat sırasında imama iktida edebilir: mamum Hamd ve sureyi okumaz ve diğer amelleri cemaat imamıyla yerine getirirler.
2_ Rüku da: Rüku ve diğer amelleri cemaat imamıyla beraber yerine getirir.O rekatin hamd ve süresini okumasına gerek kalmaz.
İkinci Rekatta:
1-Namazın başlangıcında veya kıraat sırasında: mamum hamd ve süreyi okumaz imamla kunut rüku ve secdeyi yerine getirir ve cemaat imamı teşehhüt okuduğu zaman ihtiyatı vacip olarak yarım kalkmış şekilde oturmalı eğer iki rekatlık namaz ise, diğer rekatı yalnız kılıp namazı bitirmelidir ve eğer namaz üç veya dört rekatlı ise, imamın üçüncü rekatı ve kendinin ikinci rekatında hamd ve süreyi okumalı (gerçi cemaat imamı tesbihatı erbaayı okusa bile)cemaat imamı üçüncü rekatı bitirip dördüncü rekat için kalktığında mamum iki secdeden sonra teşehhüdü okumalı ve üçüncü rekatı kılmak için kalkmalı ve namazın son rekatındaki cemaat imamı teşehhüt ve selamla namazı sona erdirirken, o bir rekat daha yerine getirir.
2-Rükuda: Rükuyu cemaat imamıyla yerine getirir ve diğer amelleri de söylendiği şekilde yerine getirir,o rekata ait hamd ve sureyi okumaz.
Üçüncü Rekatta:
1- Kıraat sırasında: Eğer imama bağlandığında hamd ve süre veya fakat hamd okuyabilecek kadar zaman olduğunu bilirse bağlanabilir ve hamd ile sureyi veya fakat hamd okuması gerekir. Ama eğer buna fırsat olmadığını bilirse,vacip olan ihtiyata göre cemaat imamı rükuya gidinceye kadar sabretmeli ve daha sonra bağlanmalıdır.
2- Rukuda: Eğer rükuda,bağlanırsa rükuyu imamla yerine getirir o rekat için hamd ve süreyi okumasına gerek kalmaz ve namazın kalanını önceden beyan edildiği gibi yerine getirir.
Dördüncü Rekatta:
1- Kıraat sırasında: Üçüncü rekatta bağlanmak ile aynı hükümdedir. Cemaat imamı namazın son rekatında teşehhüt ve selam için oturduğunda mamum kalkarak namazını yalnız başına devam ettirebilir veya yarım kalkma şeklinde oturarak imamın teşehhüt ve selamını bitirmesini bekleyip daha sonra kalkarak namazına devam eder..
2- Rükuda: Rüku ve secdeleri imamla yerine getirir, (imamın dördüncü ve memum'un birinci rekatı olmasına rağmen)ve diğer amelleri söylendiği gibi yerine getirir.
CEMAAT NAMAZI HÜKÜMLERİ
M. 325- Cemaat imamı günlük namazlardan herhangi birini kılarken insan günlük namazlardan hangisi için olursa olsun ona uyabilir. Örneğin. imam öğlen namazını kılıyorsa mamum ikindi namazını cemaatle kılabilir veya mamum öğlen namazını kıldıktan sonra cemaat namazı başlarsa ikindi namazını cemaatin öğle namazına bağlanarak kılabilir.
M. 326-Diğer günlere ait namazların kazası olsa bile mamum kaza namazını imamın eda namazına bağlanarak kılabilir, mesela cemaat imamı öğle namazını kılarken o sabah namazının kazasını kılabilir.
M. 327- Cuma namazı, Kurban Bayramı namazı ve Fıtır (Ramazan) Bayramı namazı dışında.cemaat namazı biri imam diğeri mamum olan en az iki kişiyle kılınır.
M. 328- Yağmur yağması için kılınan istiska (yağmur isteme) namazı dışında müstehap namazlar cemaatle kılınamaz.
M. 329- Mamum başlangıç tekbirini imamdan önce söyleyemez hatta imamın başlangıç tekbiri bitmeden tekbir söylememelidir.
M. 330-Mamum hamd ve süre dışında namazın her amelini kendisi yerine getirmelidir. Ama eğer onun birinci veya ikinci rekatı imamın üçüncü veya dördüncü rekatıysa hamd ve süreyi de okumalıdır.
CUMA NAMAZI
Müslümanların haftalık toplantılarından biride "Cuma namazı"dır. Namaz kılanlar cuma günü öğle namazı yerine ondan daha faziletli olan cuma namazını kılabilir. Kuran,da müminleri açıkca cuma namazında hazır olmaya davet eden bu isimde bir sürenin olması bu namazın faziletini ortaya koymaktadır.
Cuma Namazının Kılınışı:
M. 331- Cuma namazı iki rekattır ve keyfiyeti sabah namazı gibidir. Ama namazdan önce Cuma imamı tarafından okunan iki hutbesi vardır.
M. 332- İmamın Fatiha ve süreyi yüksek sesle okuması müstehaptır.
M. 333- Cuma namazında birinci rekatta Fatihadan sonra cuma süresi ve ikinci rekatta Münafikun Süresini okuması müstehaptır.
M. 334-Cuma namazının iki müstehap kunutu vardır; ilk kunut birinci rekatın rüku'sundan önce, ikinci kunut ise ikinci rekatın rüku'sundan sonra okunur.
Cuma Namazının Şartları:
M. 335- Cuma namazında aşağıdaki şartlara uyulması gerekir:
1- Cuma namazı cemaatle kılınır, tek başına kılınmaz.
2- Cemaat namazında geçerli olan tüm şartlar cuma namazında da geçerlidir.
3- Cuma namazının kılınması için gerekli olan en az insan sayısı, biri imam olmak üzere beş kişidir.
4- İki cuma namazı kılınan yerin arasında gerekli olan en az fasıla bir fersahtır.
Cuma Namazı Kılanların Vazifeleri:
M. 336- Namaza katılanların imamın hutbelerini dinlemeleri farz olan ihtiyattandır.
M. 337-Müstehap olan ihtiyata göre namaza katılanlar hutbelerin okunması sırasında konuşmamalıdırlar.
M. 338-Müstehap olan ihtiyata göre dinleyicilerin hutbeler okunurken yüzleri imama dönük olacak şekilde oturmaları o tarafa bu tarafa bakmamaları gerekir.
M. 339-Cuma namazının birinci rekatına yetişemeyen bir insan eğer ikinci rekatın rükusuna yetişirse namazı sahihtir ve ikinci rekatı kendisi kılar. (şu şartla ki ikinci rekatı kılabilecek miktarda vakit olduğunu bilmelidir).
AYAT NAMAZI
M. 340- Vacip namazlardan biride ayat namazıdır ve şu hadiselerin ortaya çıkmasıyla vacip olur. Güneş tutulması, ay tutulması, zelzele(deprem)gök gürlemesi, şimşek çakması, kara ve kızıl rüzgarlar ve benzerleri gibi halkın çoğunu korkuya düşürdüğü taktirde.
Ayat Namazının Şekli:
M. 341-Ayat namazı iki rekattır ve onun her rekatında 5 rüku vardır.Her rükudan önce hamd süresi ve Kuran dan bir başka süre okunmalıdır.Yani her iki rekatta 10 tane hamd ve 10 tane süre okunmuş oluyor.Ama bir süreyi 5 kısmete ayırarak her rükudan önce bir kısmetini okursak,böylelikle her iki rekatta iki hamd ve iki süre okunmuş olur.Şimdi İhlas Suresini 5e bölerek ayat namazının kılınışını açıklayalım: Başlangkunmuş olur.Şimdi İhlas Suresini 5e bölerek ayat namazının kılınışını açıklayalım: Başlangıç tekbirinden sonra hamd suresi okunur ve Bismillahirrahmanirrahim diyerek rükuya gidilir.Sonra kalkılarak Kul huvallahu ehad denir ve rükuya gidilir.Tekrar kalkılır ve Allahu-us samed denir ve rükuya gidilir.Rükudan kalkıp lem yelid velem yuleddenir ve rükuya gidilir.Tekrar rükudan kalkıp velem yekunlehu kufuven eheddenir ve rükuya gidilir ve rükudan kalktıktan sonra iki secde yapılır.Bu iki secdeden sonra ikinci rekat için kalkılır.
İkinci rekat da aynı birinci rekat gibi yerine getirilir ve teiehhüt ve selam verilerek namaz bitirilir.
M. 342- Ayat namazını farz kılan olaylar, hangi şehirde meydana gelirse, sadece oranın halkı ayat namazını kılmalıdır; başka yerlerin halkına farz değildir.
M. 343- Eğer Ayat namazının bir rekatında fatiha ve süreyi beş defa okur ve diğer rekat'ında bir fatiha okuyup süreyi beşe bölerek okursa sakıncası yoktur.
M. 344- İkinci, dördüncü, altıncı, sekizinci ve onuncu rüku'lardan önce kunut okumak müstehaptır. Ama sadece onuncu rüku'dan önce bir kunut okumakta yeterlidir.
M. 345- Ayat namazının rüku'larından her biri rükün'dür, kasten veya yanlışlıkla eksik veya fazla yaparsa namazı batıldır.
M. 346- Ayat namazı cemaatle kılınabilir. Bu taktirde hamd ve süreyi yalnızca cemaat imamının okuması gerekir.
MÜSTEHAP NAMAZLAR
M. 347- Müstehap namazlar çok fazladır ve hepsinin bu kitapta anlatılması mümkün olmadığından onlardan en önemlilerine değineceğiz:
Bayram Namazı:
M. 348- Fıtır ve kurban bayramlarında bayram namazı kılmak müstehaptır
Bayram Namazının Vakti:
M. 349- Kurban ve fıtır bayramı namazının vakti, bayram günü güneşin doğuşundan öğleye kadardır.
M. 350-Fıtır bayramını güneşin yükselmesinden sonra iftar edip fıtra'yı verip sonra bayram namazını kılmak müstehaptır.Bayram Namazının
Kılınış Şekli:
M. 351- Kurban ve fıtır bayramı namazları iki rekattır. Birinci rekatta Fatiha ve sureyi okuduktan sonra, beş defa tekbir almalıdır; her tekbirden sonra bir kunut okumalı ve beşinci kunuttan sonra bir tekbir daha alıp rükuya gitmeli ve iki secde yapmalıdır, tekrar ayağa kalkıp ikinci rekatta dört tekbir almalı ve her tekbirden sonra bir kunut okunmalı, beşinci tekbiri alıp rükuya gitmelidir, rükudan sonra iki secde yapıp, teşehhüt okunup, selam verilmelidir. Kurban ve Ramazan bayramı namazlarının kunutlarında herhangi bir dua ve zikrin okunması yeterlidir. Fakat şu duayı okumak daha iyidir: