RBC (Eritrosit, Kırmızı Kan Hücresi) testi, özellikle Anemi yani Kansızlık ve Polisitemi tanı ve takibinde Hemogram tahliliyle istenen en önemli testlerden biridir.
Kırmızı Kan Hücresi (Eritrosit) Sayımı Nedir ?
Kırmızı kan hücresi sayımı Doktorunuzun sizin ne kadar Kırmızı kan hücresine sahip olduğunuzu saptamak için kullandığı bir kan testidir.
Aynı zamanda Eritrosit sayımı olarak da bilinir.
Bu test önemlidir çünkü Kırmızı kan hücreleri; oksijeni vücudunuzun dokularına taşıyan Hemoglobin‘i bulundurur. Sahip olduğunuz Kırmızı kan hücreleri dokularınızın aldığı oksijen miktarını belirler.
RBC Sayısının Anormal Olmasının Belirtileri Nelerdir ?
Eğer Kırmızı kan hücresi sayınız çok yüksek ya da çok düşükse, semptomlara ve komplikasyonlara maruz kalabilirsiniz.
Eğer Kırmızı kan hücresi düşükse, olası semptomlar:
Yorgunluk
Nefes darlığı
Baş dönmesi
Güçsüzlük
Denge kaybı
Kalp atış hızında artma
Baş ağrıları
Solgun cilt
Eğer Kırmızı kan hücresi yüksekse, olası semptomlar :
Yorgunluk
Nefes darlığı
Eklem ağrısı
El avuç içi ya da ayak tabanında hassaslık
Kaşıntılı cilt, özellikle Duş ya da Banyodan sonra
Uyku bozukluğu
Eğer bu gibi semptomlar sizde varsa Doktorunuz Kırmızı kan hücresi sayımı isteyebilir.
Neden RBC Testi İstenir ?
RBC testi neredeyse her zaman Hemogram yani Tam Kan Sayımı Testi (CBC)’nin bir parçasıdır.
Tam Kan Sayımı Testi kanın tüm bileşenlerinin sayısını ölçer, bu bileşenler:
Kırmızı kan hücreleri
Beyaz kan hücreleri (Akyuvarlar)
Hemoglobin
Hematokrit
Trombositler
Hematokrit vücudunuzdaki Kırmızı kan hücrelerinin hacmidir.
Trombositler kanda dolaşan küçük hücrelerdir, aşırı kanamayı önleyen ve yaraların iyileşmesine olanak veren kan pıhtılarını oluştururlar.
Eğer Doktorunuz sizin kırmızı kan hücresi sayınızı etkileyen durumlardan şüphelenirse veya düşük kan oksijeni belirtileri gösterirseniz bu testi isteyebilir. Bu belirtiler şöyledir:
Cildin mavimsi renk değişikliği
Kafa karışıklığı
Sinirlilik ve huzursuzluk
Düzensiz soluma
Tam Kan Sayımı Testi genellikle bir fiziksel muayene rutininin parçası olacaktır. Bu test sağlığınızın geniş çaplı bir göstergesi olacaktır.
Bu test ayrıca ameliyat öncesi de sıklıkla istenir.
Doktorlar Tam Kan Sayım Testi’ni Lösemi (Kan kanseri) ve kandaki Enfeksiyon gibi durumları gözlemlemek için de kullanabilir.
Kırmızı Kan Hücresi Sayımı Nasıl Uygulanır ?
Kırmızı Kan Testi Hastanelerde, özel Laboratuvarlarda ve hatta Doktorunuzun ofisinde bile uygulanan basit bir kan testi’dir.
Damarınızdan bir tüp kan alınır.
Kırmızı Kan Hücresi Sayımı için Nasıl Hazırlanırım ?
Bu test için genellikle özel bir hazırlık gerekmemektedir.
Fakat ilaç tedavisi alıyorsanız doktorunuza söylemelisiniz.
Kırmızı Kan Hücresi Sayımı için Normal Aralıklar Nedir ?
Lösemi ve Lenfoma Topluluğu’na göre :
Erkekler için mikrolitre başına 4.7 – 6.1 milyon arasıdır.
Hamile olmayan kadınlar için mikrolitre başına 4.2 – 5.4 milyon kadardır.
Çocuklar için mikrolitre başına 4.0 – 5.5 milyon arasıdır.
Bu aralıklar laboratuvarlara bağlı olarak biraz farklı olabilir.
RBC Yüksekliği Nedenleri Nelerdir ?
Eğer Kırmızı kan hücresi sayınız normalden yüksek ise Eritrositoz’a sahipsiniz demektir.
Bu durum şunlardan kaynaklanabilir:
Sigara içme
Doğumsal Kalp hastalığı
Vücudun aşırı su kaybı
Renal hücreli karsinom (Böbrek hücreli kanser)
Akciğer fibrozisi
Polisitemi vera, genetik mutasyona bağlı kırmızı kan hücrelerinin aşırı üretimine sebep olan bir kemik iliği hastalığı
Daha yüksek rakım’a çıktığınızda havada daha az oksijen bulunduğundan Kırmızı kan hücresi sayınız birkaç hafta için artabilir.
Gentamisin ve Metildopa gibi belirli ilaçlar Kırmızı kan hücresi sayınızı artırabilir.
Protein enjeksiyonları ve Anabolik Steroidler gibi performans artırıcı ilaçlar aynı zamanda Kırmızı kan hücresi sayısını artırabilir.
Böbrek Hastalığı ve Böbrek Kanserleri de Kırmızı kan hücresi sayısının artmasına sebep olabilir.
RBC Düşüklüğü Nedenleri Nelerdir ?
Eğer Kırmızı kan hücresi sayısı normalden düşükse, şunlardan kaynaklanıyor olabilir.
Anemi
Kemik iliği yetmezliği
Eritropoietin eksikliği, kronik Böbrek hastalarındaki Aneminin birincil sebebi
Alyuvar yıkımı
İç veya dış kanama
Lösemi
Dengesiz beslenme
Multipl miyelom, kemik iliğindeki plazma hücrelerinin bir kanseri
Beslenme eksiklikleri; Demir, Bakır, Folik asit, B6 ve B12 vitaminlerinin eksikliklerini kapsar.
Hamilelik
Tiroit rahatsızlıkları
Kemoterapi ilaçları
Kloramfenikol, Bakteri enfeksiyonlarını tedavi eder.
Kinidin, düzensiz Kalp atışlarını tedavi eder.
Hidantoinler, karakteristik olarak Epilepsi ve Kas spazmlarının tedavisinde kullanılır.
Eğer anormal sonuçlara sahipsem ?
Doktorunuz herhangi olağandışı sonuçlar olması durumunda sizinle görüşecektir. Sonuçlara bağlı olarak ilave testler istemeye ihtiyaç duyabilir.
Bu testler mikroskop altında incelenen bir periferik yayma testini içerebilir.
Periferik yayma kan hücrelerindeki anormalliklerin (Orak hücreli anemi gibi), Lösemi gibi Beyaz kan hücresi hastalıkları ve Sıtma gibi kan parazitlerinin tespitine yardım eder.
Kemik iliği Biyopsisi Kemik iliğinizde üretilen farklı kan hücrelerinizin ne durumda olduğunu gösterir. Ultrason ve Elektrokardiyogram gibi tanı testleri Kalp ve Böbrekleri etkileyen durumlara bakabilir.
RBC Nasıl Yükseltilir ?
RBC sayınız düşükse Doktorunuz değerlendirir ve Anemi varsa ilaç tedavisi verebilir. Bunun dışında aşağıdaki önlemler de fayda sağlar.
Yaşam Tarzı Değişikleri
Yaşam tarzı değişiklikleri kırmızı kan hücresi sayınızı etkileyebilir. Bu değişikliklerden bazıları:
Sağlıklı beslenmeyi sürdürmek ve vitamin eksikliklerini önleme
Düzenli egzersiz yapmak, vücudun daha fazla oksijen kullanmasını gerektirir
Aspirin’den kaçınma
Sigara içmekten kaçınma
Beslenme Değişiklikleri
Beslenme değişiklikleri Kırmızı kan hücresi sayısını artırarak veya azaltarak ev tedavilerinde büyük rol oynayabilir.
Aşağıdaki yaşam tarzı değişiklikleriyle kırmızı kan hücresi sayınızı artırabilirsiniz:
Ispanak gibi Demir yönünden zengin besinleri beslenmenize ekleme
Kabuklu deniz ürünü, kümes hayvanlarının eti ve sert kabuklu yemişler gibi yiyeceklerle beslenmenizdeki Bakır miktarını artırma
Yumurta, et ve tam tahıllar gibi yiyeceklerle daha fazla B12 vitamini alma.