56-Kurtuluş savaşı’nın Hazırlık Dönemi’nde yerel ve millî kongreler yapılmış, ardından TBMM açılmıştır.
Bu gelişmeler, aşağıdakilerden hangisi için bir hazırlık sayılamaz?
A) Yeni bir devlet kurma D) Millî egemenliği hâkim kılma
B) Millî bağımsızlığı kazanma E) Yerel yönetimlere ağırlık verme
C) Demokratikleşme sürecini başlatma
Çözüm: Yerel yönetimler veya yerel direniş örgütlerinin faaliyetleri bölgeseldir; millî değildir. Kurtuluş Savaşı, ancak, millî bilincin sağlanabilmesi ve millî güçlerin birleştirilmesiyle kazanılabilirdi. Millî bütünlük sağlanmaya çalışılırken, yerel yönetimlere ağırlık verilmesi düşünülemez.
57-Aşağıdakilerden hangisi, Anadolu Hareketi’nin İstanbul Hükûmeti’nce de tanındığını gösterir?
A) Bahriye Nazırı Salih Paşa’nın Amasya’ya gönderilmesi
B) M. Kemâl’in Temsilciler Kurulu Başkanı seçilmesi
C) Ali Fuat Paşa’nın batı Cephesi Komutanlığı’na atanması
D) Millî direniş cemiyetlerinin birleştirilmesi
E) Kâzım Karabekir Paşa’nın Doğu Cephesi Komutanlığı’na atanması
Cevap: A
58-Aşağıdakilerden hangisi, İstanbul Hükûmeti’nin, Sivas Kongresi’nde seçilen Temsilciler Kurulu’nu tanıdığına kanıt olarak gösterilebilir?
A) Londra Konferansı’na TBMM Hükûmeti ile birlikte temsilci
göndermesi
B) M. Kemâl ile Amasya Görüşmesi’ni yapması
C) Mebusan Meclisi’nin toplanmasını kabûl etmesi
D) Misak-ı Millî’nin kabûl edilmesine ses çıkarmaması
E) Lozan Konferansı’na temsilci göndermek için TBMM’ye başvurması
Cevap: B
59-Amasya Protokolü ile Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuku Milliye Cemiyeti, yasal bir kuruluş olarak İstanbul Hükûmeti’nce tanınmıştır.
İstanbul Hükûmeti tarafından tanınması, bu cemiyete hangi konuda önemli bir imkân sağlamıştır?
A) Temsilciler Kurulu’nun oluşturulması
B) M. Kemâl’i başkan seçmesi
C) Üyelerini seçimle belirlemesi
D) Millî cemiyetleri bünyesinde toplaması
E) Siyasî etkinliğini arttırması
Çözüm: Anadolu Hareketi’ne kuşkuyla bakan vatanseverlerin Millî Mücâdele içinde yer almalarını sağlamış, böylece, hareketin siyasî etkinliği giderek artmaya başlamıştır.
60-İstanbul Hükûmeti, Amasya Protokolünde yer alan “Temsil Kurulu’nun rızası olmadan düşmanlarla barış görüşmelerine gidilmemesi” kararını reddetmiş, “Mebusan Meclis’nin toplanması” kararını ise kabûl etmiştir. İstanbul Hükûmeti’nin, Temsil Kurulu’na verilmek istenen yetkiyi kabûl etmemekle ulaşmak istediği amaç, aşağıdakilerden hangisidir?
A) İstanbul’un işgâl edilmesini engellemek
B) Temsil Kurulu’nu Osmanlı Meclisi’nde etkili hâle getirmek
C) İtilâf Devletleriyle ilişkileri geliştirmek
D) Merkezî otoriteyi korumak
E) Millî birliği sağlamak Cevap: D
61-Son Osmanlı Mebuslar Meclisi’nde alınacak kararların taslağını M. Kemâl hazırlamıştır. Sadece vatanın bütünlüğünü korumaya yönelik (Misâk-ı Millî) kararlarda taslağa uyulmuş, diğerlerinde uyulmamıştır.
Milletvekillerini böyle farklı kararlar almalarında aşağıdakilerden hangisi en çok etkili olmuştur?
A) Çoğunluğun saltanata bağlı olması
B) Kendi çıkarlarını koruma çabasına girmeleri
C) Demokratik kurallara uymaya çalışmaları
D) İtilâf Devletlerinin baskısından korkmaları
E) Çoğunluğun manda taraftarı olması
Çözüm: Misâk-ı Millî kararları, Sivas Kongresi kararları doğrultusunda hazırlanmıştır. Milletvekillerinin çoğu saltanata bağlı oldukları için, millî egemenlikle ilgili kararlar taslaktan çıkartılmış, sadece vatanın bütünlüğünü ilgilendiren kararlar kabûl edilmiştir.
62-Misâk-ı Millî’de Batum, Ardahan, Kars ve Batı Trakya için gerekirse halk oyuna gidilebileceği görüşüne yer verilmiştir.
Bu yörelerin hangi özelliğinden dolayı halk oylamasının çıkarlarımıza uygun olacağı düşünülmüştür?
A) Stratejik bakımdan önemli bölgelerde olmaları
B) Uzun süreden beri Osmanlı yönetiminde bulunmaları
C) Halkının çoğunluğunun Türk olması
D) Verimli tarım topraklarına sahip olmaları E) Temsilcilerinin Meclis-i Mebusan’da etkili olmaları Cevap: C
63-Erzurum Kongresi’nin aşağıdaki kararlarından hangisi, Misâk-ı Millî’de de yer almıştır?
A) Milletin iradesini egemen kılmak esastır
B) Azınlıklara egemenlik ve ayrıcalık tanınamaz
C) Manda ve himaye kabûl olunamaz
D) Millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, bölünemez
E) Osmanlı Hükûmeti’nin dağılması karşısında, millet tümden direnişe ve
savunmaya geçecektir
Çözüm: Erzurum Kongresi, Sivas Kongresi ve Misak’ı Millî’nin ortak kararı, “millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, bölünemez” dir.
64-Osmanlı Devleti’nde, İtilâf Devletlerinin aşağıdaki girişimlerinden hangisi doğrudan millî iradeyi yok etmeyi amaçlamıştır?
A) Boğazların yönetimine el koymaları
B) Meclis-i Mebusan’ı dağıtmaları
C) Osmanlı ordusunun büyük bir bölümünü terhis ettirmeleri
D) Toros tünellerini denetim altına almaları
E) Ulaşım ve haberleşmeye el koymaları
Çözüm: Millî irade, millî egemenlik demektir. Millî irade, halkın seçtiği milletvekillerinden oluşan meclis tarafından yürütülür. Meclisin yok edilmesi demek millî iradenin yok edilmesi demektir. İçinde meclis olan şık aranır bu tip sorularda.
65-Aşağıdakilerden hangisi, M. Kemâl’e, Millî Mücadele’yi padişah adına da yürüttüğünü söyleme imkânı vermiştir?
A) İstanbul’un İtilâf Devletleri tarafından işgâl edilmesi
B) M. Kemâl’in istifa ederek hem askerlik hem görevinden ayrılması
C) İstanbul Hükûmeti’nin M. Kemâl’i öldürtmek istemesi
D) Bazı devlet adamlarının İstanbul’dan ayrılarak Anadolu’ya geçmesi
E) M. Kemâl’in Amasya’da İstanbul Hükûmeti temsilcisiyle görüşmesi
Çözüm: Millî Mücadele, işgâlcilere karşı başlatılmıştır. İşgâl sözünün geçtiği bir şık aranmalıdır. İstanbul işgâl edildiğine göre, padişah İtilâf Devletlerinin tutsağı durumuna düşmüş demektir. Kendi isteği doğrultusunda karar verebilmekten yoksundur. M. Kemâl, bunu kullanarak TBMM’deki saltanat yanlılarının da desteğini almak istemiştir.
66-Aşağıdakilerden hangisi son Osmanlı Meclis-i Mebusanı’nın onayından geçmiştir?
A) Takrir-i Sükûn Kanunu D) Hıyanet-i Vataniye Kanunu
B) İstiklâl Mahkemeleri E) Misâk-ı Millî
C) Tekâlif-i Milliye Emirleri
Çözüm: Son Osmanlı Meclis-i Mebusan’ı, M. Kemâl ile Salih Paşa arasında yapılan Amasya Protokolü’nde alınan karar gereği 12 Ocak 1920’de İstanbul’da toplanmıştır. 28 Ocak 1920’de, ülkenin bağımsızlık ve bütünlüğünü esas alan Misâk-ı Millî Kararları’nı kabûl ve ilân etmiştir. Millî Mücadele’yi destekleyen bu karar, İtilâf Devletlerinin işine gelmediği için, İstanbul’u bu kez resmî olarak işgâl etmiş, Meclis-i Mebusan’ı dağıtmışlardır. Diğer seçenekler ilk TBMM’nin faaliyetleri içinde yer alır. Burada bir konuya dikkat! Diyelim; Sınav Komisyonu, Tekâlif-i Millîye Emirlerini M. Kemâl’in tek başına değil TBMM ile birlikte çıkarttığını kabûl edebilir.
67-I. İstanbul’un İtilâf Devletlerince gayri resmî işgâl edilmesi
II. Heyet-i Temsiliye (Temsil Kurulu)’nin Ankara’ya gelişi
III. Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nin toplanması
IV. Sivas Kongresi
V. Amasya Genelgesi
VI. Erzurum Kongresi
VII. Amasya Görüşmesi
Yukarıdaki olayların kronolojik sıralaması aşağıdakilerden
hangisidir?
A) V-VI-VII-IV-II-I-III D) VII-VI-V-IV-III-II-I
B) I-V-VI-IV-VII-II-III E) III-II-VI-V-IV-I-VII
C) II-III-V-VI-IV-VII-I Cevap: ?
68-İtilâf Devletlerinin Osmanlı Meclis-i Mebusanı’nı kapatmaları, aşağıdaki gelişmelerden hangisine yol açmıştır?
A) Erzurum ve Sivas kongrelerinin yapılmasına
B) Millî cemiyetlerin birleştirilmesine
C) Amasya Görüşmesi’nin yapılmasına
D) Amasya Genelgesi’nin yayınlanmasına
E) TBMM’nin Ankara’da açılmasına Cevap: E
69-M. Kemâl, millî güçleri birleştirmek amacıyla öncelikle aşağıdakilerden hangisinin kurulmasına ağırlık vermiştir?
A) Düzenli bir ordu D) Bölgesel cemiyetler
B) Yeni bir meclis E) İstanbul Hükûmeti ile diyalog
C) Devletlerle iyi ilişkiler
Çözüm: Amasya Genelgesi’nde alınan kararlardan biri, “milletin geleceğini, milletin kendi iradesi belirleyecektir” idi. Bu da ancak, bir meclisin açılması ve mevcut hükûmetin, meclisin denetimine girmesiyle mümkün olabilirdi.