ABD Başkanı Donald Trump'ın göreve geldikten sonra uygulamaya koyduğu ticaret siyasetleri Avrupa ülkelerinde rahatsızlık yarattı.AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ'nin savunmacı ekonomi siyasetleri ve ticari kararlarının ananesel bağlaşığı konumunda olan AB'yi etkilemesiyle de yaşanan rahatsızlık ve ayrışma, somut ticari misillemelere dönüştü.
AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ'nin, milli güvenlik gerekçesiyle Trump döneminde yürürlüğe koyduğu ithal çelik ve alüminyuma ilave gümrük vergileri uygulama kararına AB ülkelerini de katması iki blok arasında ticaret savaşının fitilini ateşledi. Karşılık olarak atılan adımlarla AB ve AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ arasındaki ticari uzlaşmazlıklar artarken, başlayan ticaret savaşlarında gündeme son olarak otomobiller dahil oldu.
AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ Başkanı Trump, 9 Mart'ta ithal çelik ve alüminyuma sırasıyla yüzde 25 ve yüzde 10 gümrük tarifesi uygulanacağını izah etmiş ve AB'ye bu vergilerden 1 Haziran'a kadar geçici muafiyet tanımıştı. AB, AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ'nin yakın bağlaşığı olduğunu ve milli güvenlik tehdidi olmadığını gerekçe göstererek AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ'nin gümrük vergilerinden sürekli bir biçimde muaf tutulma çağrısında bulunmuştu. Taraflar arasında yapılan görüşmeler neticesi AB, AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ'yi kararından vazgeçiremedi.
TİCARİ MİSİLLEMELER DEVAM EDİYOR
AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ'nin ithal çelik ve alüminyuma ilave gümrük vergileri uygulamaya başlamasıyla yaşanan ihtilafı Dünya Ticaret Örgütü'ne (DTÖ) taşıyan AB, kısa bir müddet önce ticari misillemeyi de başlattı. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ'nin devreye aldığı ilave gümrük vergileri ile ilgili dengeleyici önlemler alan AB, 22 Haziran'dan itibaren AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ'den dışardan alınan mısır, barbunya, pirinç, mısır gevreği, fıstık ezmesi, yaban mersini, portakal suyu, viski, puro, sigara, tütün, dudak boyası, kot pantolon, nevresim, ayakkabı, lavabo, merdiven, vantilatör, motosiklet, yat, tekne, tüp ve çelik gibi onlarca değişik ürüne yüzde 25 gümrük vergisi yürürlüğe koydu.
AB, mevzubahis adımıyla AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ'nin ürünlerine yönelik toplam 2,8 milyar avroluk bir ilave gümrük vergisi getirdi. AB ayrı olarak, 3,6 milyar avroluk ilave dengeleyici önlemlere de gelecekte başlanacağını bildirdi.
AB'nin kararının hemen peşinden AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ Başkanı Trump, Avrupa'dan dışardan alınan tüm araçlara yüzde 20 ek gümrük vergisi uygulama tehdidinde bulundu.AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ'nin ticaret ile ilgili geri adım atmayacağına dikkati çeken Trump, "AB tarafından AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ'ye, büyük şirketlerine ve çalışanlarına uzun vakittir uygulanan tarifeler ve ticaret bariyerleri, yakında parçalanıp kaldırılmazsa AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ'ye gelen tüm arabalarına yüzde 20 gümrük vergisi getireceğiz. Burada üretsinler." ifadelerini kullandı.
AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Jyrki Katainen ise AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ'nin bu adımı atması halinde yeni bir ticari misilleme yapılacağını belirterek, "Şayet AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ, Avrupa'dan dışardan alınan arabalara yönelik gümrük vergilerini yükseltmeye karar verirse bizim de karşılık vermek dışında bir seçeneğimiz olmaz." diye konuştu. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ, AB'den otomobil ve yedek parça ithalatının güvenliğini değerlendirecek AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ Başkanı Trump'ın, Paris Abuhava Anlaşması ile İran Nükleer Anlaşması'ndan çekilmesi, NATO azalarına daha fazla savunma harcaması yapması çağrısı ve Kanada'da yapılan G7 Doruğu'nde hazırlanan netice deklarasyonuna imzalamama kararlarının ardından gergin bir sürece giren bağlaşık ilişkileri, söz konusu ticari konulardaki uzlaşmazlıklarla ticaret savaşı halini aldı. Bu mertebeden sonra AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ Ticaret Bakanlığı, AB'den otomobil ve yedek parça ithalatının bir güvenlik rizikosu oluşturup oluşturmadığını değerlendirecek.AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ, mevcut vaziyette AB azası ülkelerden ithal otomobillere yüzde 2,5, kamyonetlere de yüzde 25 gümrük vergisi uyguluyor. AB ise AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ otomobilleri ithalatını yüzde 10 gümrük vergisine tabi tutuyor.
OTOMOBİLE İLAVE GÜMRÜK VERGİSİNİN EKONOMİK TESİRLERİ BÜYÜK
Volkswagen, Daimler ve BMW gibi ehemmiyetli Alman otomobil üreticilerinin AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ'de de büyük imalat tesisleri bulunuyor. Söz konusu ilave gümrük vergilerine otomobil sektörlerinin girmesinin ekonomik tesirlerinin büyük olacağı düşünülüyor. AB ekonomisi ve beynelmilel ticaretinde otomobiller ehemmiyetli yer tutuyor. Verilere göre, AB firmaları AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ'ye senelik takriben 48 milyar avroluk otomobil satıyor. Bu satışın yarıdan fazlasını Alman firmaları gerçekleştiriyor. Otomobil sektörü, AB çapında yaklaşık 12 milyon kişiye iş olanağı sağlıyor. Sektör, AB GSYH'sinin de yüzde 4'ünü sağlıyor.
Söz konusu ticari restleşmenin yalnızca AB ve AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ'yi değil, global ekonomiyi etkileyebilecek sonuçlara kapı aralayabileceği düşünülüyor.