Vikipedi:Politika ve yönergeler
Vikipedi herkesin birlikte yürüttüğü bir projedir ve kurucuları ile katılımcıların ortak bir amacı vardır:
- Vikipedi projesinin amacı, güvenilir, özgür ve kapsamıyla tarihteki en büyük ansiklopediyi oluşturmaktır.
İşte bu amaç uğrundaki çalışmalara yardımcı olması için Vikipedi'nin bazı ilkeleri ve kuralları vardır. Bunların bazıları henüz geliştirilme aşamasındadır.
İlkeler ve kurallar geliştirilmeye devam ettiğinden dolayı her çeşit yıkıcı ve kötü niyetli kullanma olasılığının kurallara dahil edilmesi zor ve olanaksızdır. Bu sebeple bazı kullanıcılar burada yazılı olmasa bile yazdığı veya değiştirdiği yazılar ile ilgili olarak genel Vikipedi ruhuna uymayan eylemler olarak görülür ve bundan ötürü suçlanabilirler. İyi niyetli, medeni ve tarafsız ansiklopedi yazmayı amaçlayan herkese Vikipedi'nin kapıları açıktır.
Bölümler[kaynağı değiştir]
Politikalar kullanıcılar arasında geniş kabul görmekte ve normalde tüm kullanıcıların izlemesi gereken standartları tanımlamaktadır. Tüm politika sayfaları Şablon:Vikipedi politika ve yönergeleri'nde ve Kategori:Vikipedi politikaları'nda yer alır. Temel politikaların özetleri için ayrıca bkz: Vikipedi:Politikalar listesi.
Yönergeler fikir birliği ile desteklenen en kullanışlı uygulamalar kümesidir. Kullanıcılar, en iyi sağduyuyla muamele görmelerine rağmen, kurallara uymaya çalışmalıdır ve ara sıra istisnalar geçerli olabilir. Yönerge sayfaları Şablon:Vikipedi politika ve yönergeleri'nde ve Kategori:Vikipedi yönergeleri'nde bulunabilir. Temel kuralların özetleri için ayrıca bkz: Vikipedi:Yönerge listesi
Denemeler yaygın bir fikir birliği oluşturulmamış bir kullanıcı veya kullanıcı grubunun görüşleri veya tavsiyeleridir. Tüm topluluğun üzerinde uzlaştığı düşünceler değillerdir, onay almadan oluşturulabilir ve yazılabilirler. Kullanıcının başkalarının düzenlemesini istemediğini veya yaygın fikir birliğine aykırı olduğunu söyleyen denemeler, kullanıcı ad alanına aittir. Daha fazla bilgi için bkz. Vikipedi:Denemeler.
Diğer yönetim sayfaları ve alan adları şunlardır;
- Süreç sayfaları, politikaların ve yönergelerin uygulanmasını kolaylaştıran sayfalardır. (örneğin Vikipedi:Silinmeye aday sayfalar).
- Vikiproje sayfaları, kullanıcıların kendi yazdıkları yazılar da dahil olmak diğer kullanıcılara ilgi alanları hakkında tavsiyelerde bulunmak üzere oluşturulan sayfalardır.
- Nasıl yapılır ve yardım sayfaları, genel olarak teknik bilgi sağlayan sayfalardır.
- Bilgilendirme sayfaları, genel olarak gerçek bilgi sağlayan sayfalardır.
- Ek sayfalar, politika ve yönergelere dair tavsiyelerin daha ayrıntılı olarak açıklandığı sayfalardır.
- Topluluk tartışma sayfaları ve pano sayfaları, kullanıcılar arasındaki iletişim için kullanılan sayfalardır. (örneğin Vikipedi:Hizmetli duyuru panosu).
- Tarihî sayfalar, hükmünü yitirmiş tarihî sayfalardır. (örneğin Vikipedi:Direksiyon savaşları).
Bu diğer sayfalar, politika veya yönerge değildir, ancak değerli tavsiyeler veya bilgiler içerebilirler.
Temel ilkeler[kaynağı değiştir]
- Temel ilkeler hakkında daha fazla bilgi için lütfen Vikipedi'nin beş temel taşı maddesine bakınız.
- Vikipedi bir ansiklopedidir. Başka bir şey olma amacı yoktur. (Daha fazla bilgi için: Vikipedi:Vikipedi ne değildir)
- Yanlı olmayın. Maddeler tarafsızlık ilkesi çerçevesinde nesnel ve gerçeklere dayandırılarak yazılmalıdır.
- Telif haklarını ihlal etmeyin. Vikipedi'de bulunan her içerik GNU Özgür Belgeleme Lisansı ile lisanslıdır. Vikipedi'ye aktarılan telif hakkı içeren eklemeler, Vikipedi'nin özgür ansiklopedi ilkesini zedeler ve yasal sorunlar doğurabilir. (Daha fazla bilgi için: Vikipedi:Telif hakları)
- Doğrulanabilirlik. Vikipedi'nin okuyucuları okuduklarına güvenebilmelidirler. Bu açıdan, bilginin nerelerden derlendiği maddenin sonunda bir kaynaklar bölümünde belirtilmelidir. (Daha fazla bilgi için: Vikipedi:Doğrulanabilirlik)
- Maddenin kaynağı olmalı. Özgün çalışmalar (kaynağı bulunmayan, daha önce yayınlanmamış) bulunmaz. (Daha fazla bilgi için: Vikipedi:Kaynak gösterme)
- Diğer katılımcılara saygı gösterin. Vikipedistler çeşitli ülkelerden gelmiş ve bambaşka kültüre ve bakış açısına sahip olabilirler. Diğerlerine saygı göstermek birlikte çalışmanın anahtarıdır. Ayrıca unutmayalım, Vikipedi'de hakaret ve kişisel saldırı yasaktır.
Çeşitli ilkeler ve kurallar[kaynağı değiştir]
- Madde ilkeleri
- Vikipedi ne değildir
- Doğrulanabilirlik
- Maddenin kaynağı olmalı
- Telif hakları
- Tarafsız bakış açısı
- Kişi kriterleri
- Konu kriterleri
- Medya kriterleri
- Türkçe Vikipediye özel
- Topluluk ilkeleri
- Nezaket ilkesi
- Oylama
- Anlaşmazlıkların giderilmesi
- Makale kriterleri
- Hizmetli işlemlerine dair kurallar
- Koruma politikası
- Engelleme politikası
- Silme politikası