Cumartesi, Eylül 26, 2009
Son Eseri
Halide Edib Adıvar'ı Vurun Kahpeye, Sinekli Bakkal gibi klasikleşmiş, temel eserleri ile tanıyoruz, seviyoruz. Oysa 82 yıllık hayatında çok verimli bir yazarlık birikimi var. Bunların arasında yayınlattığı 20 roman önemli yer tutuyor. Bu romanların birçoğunun yeni basımlarının sıkça yapılmadığını biliyoruz. Son Eseri de (Can yay. 2008) bunlardan. Roman, önce 13 Eylül - 12 Aralık 1913 tarihlerinde Tanin gazetesinde tefrika edilmiş, 1919'da da kitap olarak basılmış. Halide Edib, 1939'da yapılan ikinci baskıda romandaki "lisan mübalağları" ve "vakaların bariz tezatları"nı düzeltmiş. Mehmet Kalpaklı romanı yayına hazırlarken, "yazarın özgün diline ve üslubuna sadık kalmış" ve "günümüz okuru için anlaşılması zor olabilecek kelimelerin anlamları sayfa altında küçük notlarla göster"miş.
Doğrusu romanı okumamın sebebi adı oldu. "Son Eseri" ilginç ve garip bir isim. Sanki Halide Edib'in son eseriymiş gibi bir izlenim doğuruyor. Roman, "Romancı Niçin Yazar" başlıklı bir yazı ile başlıyor. Bu yazıyı önce Halide Edib'in okuyucuya bir hitabı gibi okuyorsunuz ama sonra romanın anlatıcı kahramanı Feridun Hikmet'in yazdığını anlıyorsunuz. Günümüz postmodern roman yazarlarını kıskandıracak bir giriş… Romanın bütününün de postmodern olup olmadığı üzerinde tartışılmalı.