Giriş ve amaç
Cerrahi patologlar tarafından hematoksilen ve eozin (H&E) ile boyanmış servikal biyopsi yorumlarında önemli değişkenlik olduğu yaygın olarak kabul edilmektedir. Klinik uygulamada bu, yüksek dereceli bir servikal kanser öncülünün (yüksek dereceli servikal intraepiteliyal neoplazi derece 2 veya 3 [CIN2 veya CIN3]) tedavi edilmemesine ya da gereksiz tedaviye yol açabilir. Bir CIN2,3 lezyonunun eksik bildirilmesi, potansiyel olarak bir hastanın invaziv serviks kanseri geliştirmesine izin verebilirken, gereksiz tedavi sonraki gebelik komplikasyonlarına yol açabilir. p16INK4a, neredeyse tüm yüksek riskli insan papilloma virüsü (HPV) ile ilişkili CIN2 ve CIN3 lezyonlarında ekspresyonu saptanan bir biyolojik göstergedir. Bir dizi çalışma, servikal biyopsi tanısında H&E boyalı slaytlarla birlikte p16INK4a immün boyama kullanılmasının CIN2,3 saptanmasında duyarlılığın ve patologlar arasında tekrarlanabilirliğin arttığını bildirmiştir. 2010 yılında, Amerikan Patologlar Koleji (CAP) ve Amerikan Kolposkopi ve Servikal Patoloji Derneği (ASCCP), servikal biyopsi tanısında kullanılan çoklu terminolojiyi sadeleştirmek amacıyla, Alt Anogenital Skuamöz Terminoloji (LAST) olarak adlandırılan bir terminoloji standardizasyon projesi düzenlemiştir. Bu proje kapsamında bir çalışma grubu, HPV ile ilişkili lezyonların tanısı ve gözlemciler arası tanı değişkenliği azaltmak amacıyla yararlı biyolojik göstergeler konusunda öneri geliştirmiştir. Çalışma grubu, yalnızca p16INK4a immünohistokimyasının (p16 IHC) rutin klinik kullanım için yeterli kanıta sahip olduğu sonucuna varmış ve patologların ne zaman p16 IHC kullanmaları gerektiğine ilişkin özel öneriler geliştirmiştir. Bu öneriler yaygın olarak LAST kriterleri olarak adlandırılır.
LAST p16 IHC kriterlerinin yayınlanmasından bu yana, birkaç çalışma, kriterleri izlemenin yararını belgelemiştir. Bununla birlikte, diğer çalışmalar ya LAST kriterlerinin yararını sorgulamış, p16 IHC kullanılarak CIN2,3 saptanmasında minimal bir artış bulmuş ya da p16 IHC kullanımının aşırı CIN2,3 tanısına yol açtığını bildirmiştir.
2017 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) için yürütülen CERTAIN (CERvical Tissue AdjunctIve Analysis) çalışması, cerrahi patologlar tarafından servikal biyopsi yorumlanmasında p16 IHC etkisini değerlendirmiştir. Bu çalışmada tüm servikal biyopsiler için ek p16 IHC kullanımının cerrahi patologlar arasındaki tanı uyumunu önemli ölçüde iyileştirdiği bulunmuştur.
Burada p16 IHC kullanımının LAST kriterlerine uyan slaytların alt kümesiyle sınırlandırılmasının ek p16 IHC kullanımını nasıl etkilediğini belirlemek için CERTAIN çalışmasından elde edilen verilerde analiz yapılmıştır.
Yöntem
LAST kriterlerine göre uygulanan ek p16 kullanımı etkisi, 70 cerrahi patolog tarafından yapılmış, 38.500 servikal biyopsi değerlendirmesini içeren ABD merkezli bir tanısal yarar çalışmasında analiz edilmiştir.
Bulgular
Yalnızca H&E boyalı slaytlarla elde edilen sonuçlarla karşılaştırıldığında, LAST kriterlerine göre p16 boyalı slaytların kullanımının eklenmesi tüm olgularda yüksek dereceli skuamöz intraepiteliyal lezyon tanısı için duyarlılığı ve özgüllüğü sırasıyla %8,1 ve %3,5 artırmıştır. Patologlar tarafından LAST kriterlerini karşılayan olgular alt kümesinde, p16 eklenmesi hem duyarlılığı (+11.8) hem de özgüllüğü (+%9.7) anlamlı derecede artırmıştır. Bununla birlikte, patologlar tarafından LAST uyarınca p16 boyaması istenmediği durumlarda p16 kullanıldığında duyarlılıkta karşılaştırılabilir bir artış (+11.0) bulunurken, özgüllük -%0.8 azalmıştır.
Çalışma, LAST kriterlerine göre p16 kullanıldığında yüksek dereceli skuamöz intraepiteliyal lezyon için duyarlılık ve özgüllükte klinik ve istatistiksel olarak anlamlı bir artış olduğunu göstermektedir. p16'nın kullanımının LAST olmayan olgulara genişletilmesi, bu biyopsi alt grubu içinde duyarlılıkta karşılaştırılabilir bir iyileşmeye yol açacaktır, bu da minimum ancak istatistiksel olarak anlamlı bir özgüllük farkı pahasına olacaktır.
Sonuç
Servikal biyopsiler için doğru tanıya ulaşmak klinikte çok önemlidir. CIN2 ve CIN3 lezyonlarının yanlış negatif tanısı hastaya zarar verme potansiyeline sahiptir. Benzer şekilde yanlış pozitif sonuç sonraki gebelikleri olumsuz yönde etkileyebilecek gereksiz girişimlere yol açabilir. Tüm servikal biyopsilerde p16 IHC uygulanması tanı performansını iyileştirir ve klinikte hatanın önlenmesine yardımcı olur.
The CERTAIN Study Results Adjunctive p16 Immunohistochemistry Use in Cervical Biopsies According to LAST Criteria, Am J Surg Pathol Volume 45, Number 10, October 2021+ Tüm Referansları Göster