İlim Öğrenmenin fazileti
وَقُل رَّبِّ زِدْنِي عِلْمًا
Deki: „Rabbim, benim ilmimi artır“. Taha suresi ayet 114.
قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ
(Resûlüm!) De ki: Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu? Zümer suresi ayet 9.
Hz. Safvan bin Assal r.a dedi ki: Rasülullah s.a.v. şöyle buyurdu:
إِنَّ طَالِبَ الْعِلْمِ تَحَفُّهُ المَلاَئِكَةُ بِأَجْنِحَتِهَا
İlim öğrenmek isteyen kişi. İlim öğreneni melekler kanatlarıyla kuşatırlar. Sonra onun öğreneceği şeye olan sevgilerinden dolayı, dünya göğüne ulaşıncaya kadar birbirlerinin üzerine binerler. İmam Ahmed; İbni Hibban.
Sahbere r.a. dedi ki: Rasülullah s.a.v. şöyle buyurdu:
مَا مِنْ عَبْدِنٍ يَطْلُبَ الْعِلْمَ إِلاَّ كَانَ كَفَّارَةَ مَا تَقَدَّمَ
İlim, öğrenmek isteyen herkesin geçmiş günahlarına kefaret olur. Tirmizi, Taberani de Kebir’inde rivayet etmiştir. Lafız Taberani’indir.
Sahbere’nin sahabe olduğu ihtilaflıdır. Sahbere r.a anlatılıyor: Rasülullah s.a.v vaaz ederken yanına gelen kişiye: “Oturun, çünkü dinlemeniz hayırlıdır” buyurdu. (Vaazı bitirerek yerinden) kalkıp ve ashabı dağılınca o iki kişi kalkarak: “Ya Rasülullah! Sen bize “oturun dinlemeniz hayırlıdır” dedin. “Bu söz yalnız bizim için mi, yoksa bütün insanlar için mi?” dediler. Rasülullah s.a.v: “İlim, öğrenmek isteyen herkesin geçmiş günahlarına kefaret olur”.
Hz Ener r.a. dedi ki: Rasülullah s.a.v. şöyle buyurdu:
مَنْ خَرَجَ فِي طَلَبَ العِلْم فَهُوَ فِي سَبِيلِ اللّهِ حَتّى يَرْجِعَ
"İlim talebi için yola çıkan kimse dönünceye kadar Allah yolundadır." Tirmizi, İlm 2, hadis 2649; İbnu Mace, Mukaddime 17, hadis 227.
Hz Ebu Derda r.a dedi ki: Rasülullah s.a.v. şöyle buyurdu:
مَنْ سَلَكَ طَرِيقاً يَطْلُبُ بِهِ عِلْماً سَلَكَ اللّهُ بِهِ طَرِيقاً مِنْ طُرُقِ الْجَنَّةِ. وَإنَّ المَلاَئِكَةَ لَتَضَعُ أَجْنِحَتَهَا رِضىً لِطَالِبِ الْعِلْمِ، وَإنَّ الْعَالِمَ لَيَسْتَغْفِرُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَواتِ وَمَنْ في الْأَرْضِ وَالْحِيتَانُ فِي جَوْفِ المَاءِ، وَإنَّ فَضْلَ الْعَالِمِ عَلى الْعَابِدِ كَفَضْلِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ عَلى سَائِرِ الْكَوَاكِبِ، وَإنَّ الْعُلَمَاءَ وَرَثَةُ الأَنْبِيَاءِ، وَإنَّ الأَنْبِيَاءَ لَمْ يُورِّثُوا دِينَاراً وَلاَ دِرْهَماً وَلكِنْ وُرِّثُوا الْعِلْمَ فَمَنْ أخَذَهُ أخَذَهُ بِحَظِّ وَافِر
"Kim bir ilim öğrenmek için bir yola sülük ederse Allah onu cennete giden yollardan birine dahil etmiş demektir. Melekler, ilim talibinden memnun olarak kanatlarını (üzerlerine) koyarlar. Semâvat ve yerde olanlar ve hatta denizdeki balıklar âlim için istiğfar ederler. Âlimin âbid üzerindeki üstünlüğü dolunaylı gecede kamerin diğer yıldızlara üstünlüğü gibidir. Âlimler peygamberlerin vârisleridir. Peygamberler, ne dinar ne dirhem miras bırakırlar, ama ilim miras bırakırlar. Kim de ilim elde ederse, bol bir nasib elde etmiştir." Ebu Davud, İlm 1, hadis no: 3641; Tirmizi, İlm 19, hadis no: 2683; İbnu Mace, Mukaddime 17, hadis no: 223.
Yine Ebu Derda şöyle demiştir: “Sabahları kalkıp ilim tahsiline git meyi cihad olarak kabullenmeyen ve böyle olduğuna tüm samimi yetiyle inanmayan kimsenin ne aklı var, ne de bir fikri“.
Ata bin Ebu Rebah şöyle demiştir: “Bir kere ilim meclisinde hazır bulunmak, yetmiş lehviyat (kötülük çirkinlik) meclisinde bulunmanın kefareti olur.
Muaz Bin Cebel (R.A) şöyle demiştir: "İlmi öğrenin, zira Allah için öğrenmek, öğrenene Allah korkusu verir. İlmi talep etmek ibadettir. Muzakeresi tesbihtir. Araştırması en büyük cihaddır, ilmi bilmeyenlere öğretmek sadakaların en makbulüdür, ilmi ehline vermek ise, Allah'a en yaklaştırıcı bir davranıştır. Yalnız kaldığı zaman alimin en yakın arkadaşı ilimdir. Tenha yollarda ise en emin yoldaşıdır. Din de delilidir. Genişlikte ve darlıkta sabrı öğretir. Dostlar yanında yardım eden bir vezirdir. Yabancılar yanında ise sana en büyük destektir."
Fakih Ebu Muhammed Abdullah b. Abdilhakem şöyle anlatır: “Bir gün İmam Malik‘in önünde ders okurken öğle ezanı okundu. Nafilelerimi kılmak üzere ders kitabımı kapattım. Hocam (İmam Mâlik) yüzüme bakarak şöyle haykırdı: "Ey genç! Burada okuduğun ders, kalkıp kılacağın nafile namazlardan fersah fersah daha hayırlıdır".
İbn Mübârek şöyle der: İlme talip olmadan bir kimsenin kendisinde az da olsa şeref aramasına ve kendisini şereflilerden say masına şaşarım!“
Filozoflardan biri şöyle demiştir: “İlim öğrenmek istediği halde öğrenemeyen veya öğrenebileceği halde öğrenmeyen kimselere acıdığım kadar kimseye acımam“.
İmam Şâfii de şöyle demiştir: İlim tahsil etmek, bütün nafile ibadetlerden daha faziletlidir“. İmam Gazali, İhyau Ulumuddin c 1.