Öksürük, birçok rahatsızlığın, üst solunum yolu enfeksiyonların, boğaz tahrişinin veya farklı tip alerjilerin net bir belirtisi olarak ortaya çıkar. Öksürük, vücut üzerindeki enfeksiyonel durumları ve tahriş edici etkenleri temizlemede son derece önemli bir rol oynar. Ancak sürekli öksürmek, oldukça rahatsız edici olabilir. Öksürükten hızlı bir şekilde kurtulmak için kolayca yapılabilecek bazı doğal yöntemler ve ipuçları vardır. Bununla beraber öksürük için kullanılacak doğal yöntemlerin etkinlikleri, öksürüğün tipine bağlı olarak farklılık gösterebilir.
Öksürüğün iki haftadan daha uzun sürmesi halinde doğrudan doktora başvurmak gerekir. Öksürüğün tipini tanımlamak ve bu sorunun altta yatan durumunu bulmak, öksürüğün tedavisine büyük oranda yardımcı olur.
İçindekiler Tablosu
Öksürük İçin Doğal Yöntemler
- Su
- Meyan kökü
- Bal
- Probiyotikler
- Nane
- Hatmi çiçeği
- Kekik
- Zerdeçal
- Zencefil
- Okaliptüs
- Tuzlu su
- Nemlendirici
- Hava temizleyici
Bol miktarda su içmek
Üst solunum yolu rahatsızlıklarında mukus, burun pasajlarından boğaza doğru geçebilir. Bu durum, tahrişe ve bir süre sonra da öksürüğe neden olur. Bol miktarda su tüketmek, mukusun büyük oranda seyrelmesine yardımcı olur. Bu da mukusun, öksürüğü tetikleme ihtimalini azaltır. Ayrıca, akciğerlerin çok daha ince halde olan mukusu, temizlemesini de kolaylaştırır.
Meyan kökü
Meyan kökü ile yapılacak olan çay, tıkanıklıkları azaltır ve mukusu seyreltir. Meyan kökünün öksürüğe olan etkinliği üzerine yapılan yakın dönemli çalışmalar, meyan kökünün sadece 1 saat içerisinde öksürük semptomlarını en az %40,57 oranında azaltabildiğini göstermiştir. Bunun için meyan kökü, toz haline getirilir ve birkaç tutam meyan kökü, sıcak suyun içerisine aktarılır. Birkaç dakika bekledikten sonra tüketilebilir.
Bal
Balın, üst solunum yolu enfeksiyonları için yüzyıllardır kullanılan doğal bir yöntem olduğu bilinir. Bal üzerine yapılan yakın dönemli bazı araştırmalara göre balın, birçok öksürük kesici dekstrometorfan maddesi içeren ilaçlara göre öksürüğü çok daha hızlı bir şekilde rahatlattığı görülmüştür. Antibakteriyel, antienflamatuar ve antimikrobiyal özellikler taşıyan bal, limonla karıştırılarak tüketilirse etkisi daha da arttırılabilir.
Probiyotikler
Probiyotikler, sağlığa olan faydaları ile bilinen önemli mikroorganizmalardır. Bunlar, bağırsaklardaki iyi huylu bakterileri çoğaltmaya ve ayrıca, vücudun bağışıklık sistemi işlevini büyük oranda desteklemeye yardımcı olurlar. Probiyotikler, öksürüğe doğrudan fayda sağlamıyor olsalar da öksürüğün oluşumunu engellemeye yardımcı olurlar. Yapılan bir klinik araştırma, farklı türden probiyotiği tükettikten hemen sonra üst solunum yolu enfeksiyonlarına yakalanabilen insan sayısında ciddi anlamda bir azalma olduğu görülmüştür. Probiyotikler, birçok farklı besinde bulunduğu gibi takviye olarak da alınabilir.
Nane
Nane, vücut üzerindeki mukusun seyrelerek azalmasına yardımcı olabilecek bir dekonjestan işlevi görür. Nane çayı tüketmek veya kaynatılan nanenin buharını solumak, bronşların yumuşamasına neden olur ve bu da öksürün azalmasına yardımcı olur.
Hatmi çiçeği
Hatmi çiçeği, yaz aylarında çıkan bir bitki türüdür. Bu bitkinin kök ve yaprakları, çok eski zamanlardan bu yana iyileştirici özellikleriyle bilinir. Hatmi çiçeği, özellikle de öksürüğü tedavi etmek ve boğaz ağrısını iyileştirmek için kullanılır. Hatmi bitkisinin içeriğinde yer alan müsilaj bileşeni, boğaza etki ederek olası tahrişi büyük oranda yatıştırır. Hatmi çiçeği, kapsül olarak alınabileceği gibi çay formunda da tüketilebilir. Bu bitkinin kullanımı, çocuklar için önerilmez.
Kekik
Kekik yapraklarında bulunan öz, öksürüğü kısa sürede kesebilir ve bronşiti hafifletmeye yardımcı olur. Bu etkili öz, öksürüğü tetikleyen boğazdaki kasları gevşetir ve iltihabı gidermeye yardımcı olabilecek yüksek flavonoidler içerir. Kekik, yüzyıllardır solunum yolu rahatsızlıklarında kullanılmıştır. Maksimum fayda için kaynar suya, kurutularak ezilmiş kekik eklenmeli ve birkaç dakika demlemeye bırakılmalıdır.
Zerdeçal
Zerdeçal, anti-inflamatuar, anti-viral ve anti-bakteriyel özelliklere sahip olabilen kurkumin bileşiğinden oluşur. Bu, kuru öksürük de dahil olmak üzere çeşitli durumlar için faydalı olabilir. Kurkumin, karabiber ile tüketildiğinde kan dolaşımına iyi emilir. Soğuk meyve suyu gibi bir içeceğe bir çay kaşığı zerdeçal ve sekizde bir çay kaşığı karabiber ekleyin. Alternatif olarak, sıcak bir çay haline getirebilirsiniz. Tumeric, bir tür eski Hint tıbbi tedavi yöntemi olan Ayurveda tıbbında yüzyıllardır üst solunum yolu rahatsızlıkları, bronşit ve astım için kullanılmaktadır. Zerdeçal, baharat olarak piyasada kolaylıkla bulunabileceği gibi, mağazalardan kapsül şeklinde de satın alınabilir.
Zencefil
Antienflamatuar ve antibakteriyel özellikleriyle bilinen zencefil, bağışıklık mekanizmasını güçlendirir, ağrı ve olası rahatsızlıkları giderir. Yapılan birçok araştırmada, zencefilin içeriğinde bulunan bileşenler sayesinde üst solunum yolu rahatsızlıklarını azaltığı görülmüştür. Zencefil, doğrudan tüketilebileceği gibi çay formunda da kullanılabilir. Ayrıca zencefil çayına bal eklemek veya zencefil kökü çiğnemek, özellikle de kuru öksürüğe fayda sağlar.
Okaliptüs yağı
Aromaterapide, öksürüğü kesmek ve bronşları yumuşatmak için doğal yağlar kullanılır. Okaliptüs yağı, dekonjestan işlevi görerek öksürüğü kesmeye yardımcı olabilir. Bunun için bir kabın içerisindeki sıcak suya birkaç damla okaliptüs yağı damlatılarak buharı, bir süre boyunca solunur. Ayrıca okaliptüs yağı, bir difüzör yardımıyla da kullanılabilir. Özellikle de gece öksürük artması durumunda daha kaliteli bir uyku için yastığa birkaç damla okaliptüs yağı damlatılabilir.
Tuzlu su gargarası
Tuzlu su ile gargara yapmak, öksürüğün artmasına yol açan boğaz kaşıntısını gidermeye yardımcı olabilecek basit ve etkili bir çözümdür. Bunun için yarım çay kaşığı tuz ile bir bardak su karıştırılarak gargara yapılabilir. Düzenli olarak yapılacak tuzlu su gargarası, kalınlaşan mukusu seyrelterek bakteri ve alerjenleri temizlemeye yardımcı olur.
Nemlendirici
Nemlendirici, havanın kuru olduğu ortamlar için tercih edilebilir. Kuru hava, öksürüğün şiddetlenmesine yol açar. Nemlendirici, havanın nemlenmesini sağlayarak sinüsleri açar.
Hava temizleyici
Hava temizleyici, toz veya duman gibi tahriş edici maddelerin tamamen uzaklaştırılmasına yardımcı olur. Hava temizleyici ayrıca, öksürüğe neden olabilecek polen ve evcil hayvan tüyleri gibi problemleri alerjenleri de uzaklaştırır. Dikkat: Bazı doğal tedaviler, yalnızca yetişkinler için uygundur. Çocuklar için bu yöntemleri kullanmadan önce doktora danışılmalıdır.
Kuru Öksürük Nedenleri? En Hızlı Öksürük Kesici Başlıklı içeriğimiz de ilginizi çekebilir.
Kaynakça:
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6472400/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/359266/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9059468/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30000900/
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7167772/
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5424551/
- https://www.nccih.nih.gov/health/probiotics-what-you-need-to-know
- https://www.healthline.com/nutrition/mint-benefits
- https://blogs.unimelb.edu.au/sciencecommunication/2018/09/29/holly-m-allow-all-these-health-benefits-in-one-plant/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32461309/
- https://www.nccih.nih.gov/health/turmeric
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3665023/
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5221345/