Paratoner, yıldırım düşmesini engellemek için kullanılan bir yıldırımsavar sistemidir. Yıldırım, atmosferdeki elektrik yüklerinin dengesizliği sonucu oluşan ve yere doğru deşarj olan doğal bir elektrik olayıdır. Paratoner, yıldırımın yere düşme ihtimalini yüksek olan bir noktaya yerleştirilerek yıldırımın bu noktaya çekilmesini ve toprağa güvenli bir şekilde deşarj olmasını sağlar.
Paratoner Çeşitleri:
Franklin Tipi Paratoner: En yaygın kullanılan paratoner türüdür. Ucunda sivri bir metal çubuk bulunan bir direktir.
Franklin-Rod tipi Paratoner: Franklin tipi paratonere benzeyen, ancak ucunda bir küre bulunan bir paratoner türüdür.
Cage tipi Paratoner: Faraday kafesi prensibi ile çalışan bir paratoner türüdür. Binaları tamamen saran bir kafes şeklindedir.
Paratoner Ölçümü Nedir?
Paratoner ölçümü, paratonerin topraklama sisteminin etkinliğini ve yıldırımdan korunma seviyesini belirlemek için yapılan bir ölçümdür. Bu ölçüm, yıldırım düşmesi riskine karşı binanın güvenliğini değerlendirmek için önemlidir.
Paratoner Ölçümü Nasıl Yapılır?
Paratoner ölçümü, topraklama direnci ölçümü ve paratonerin iletkenlik ölçümü olmak üzere iki aşamada yapılır.
Topraklama Direnci Ölçümü:
Topraklama direnci ölçümü, topraklama sisteminin elektrik akımını ne kadar iyi ilettiğini belirlemek için yapılır. Ölçüm, topraklama elektrotlarına topraklama test cihazı bağlanarak yapılır. Ölçüm sonucu Ohm (Ω) cinsindendir.
Paratonerin İletkenlik Ölçümü:
Paratonerin iletkenlik ölçümü, paratonerin yıldırım akımını ne kadar iyi ilettiğini belirlemek için yapılır. Ölçüm, paratonerin farklı noktalarına ohmmetre bağlanarak yapılır. Ölçüm sonucu Ohm (Ω) cinsindendir.
Paratoner Ölçümünü Kim Yapar?
Paratoner ölçümü, yetkili ve sertifikalı elektrik teknisyenleri tarafından yapılmalıdır. Yetkili firmalar, paratoner ölçümü için gerekli ekipmana ve uzmanlığa sahiptir.
Paratoner Ölçümü Zorunlu mu?
Paratoner ölçümü, yıldırım düşmesi riski yüksek olan binalar için zorunludur. Yıldırım düşmesi riskinin yüksek olduğu binalar şunlardır:
Yüksek binalarÇevresinde yüksek ağaç veya bina olmayan binalarAçık alanda bulunan binalarYanıcı veya patlayıcı madde bulunan binalar
Paratoner Topraklama Değeri Kaç Ohm Olmalı?
Paratoner topraklama değeri, topraklama sisteminin tipine ve toprak türüne göre değişir. Genellikle topraklama direnci değeri 10 Ohm'dan az olması istenir.
Paratoner Bakımı:
Paratonerin yıldırımdan korunma işlevini tam olarak yerine getirebilmesi için düzenli olarak bakımı yapılmalıdır. Paratoner bakımı yılda en az bir kez yapılmalıdır.
Paratoner Hakkında Bilinmesi Gerekenler:
Paratonerler yıldırımı engellemez, ancak yıldırımın güvenli bir şekilde toprağa iletilmesini sağlar.Paratonerler yıldırım düşmesini 0 engellemez, ancak yıldırım düşmesi riskini önemli ölçüde azaltır.Paratonerin etkinliği, topraklama sisteminin kalitesine bağlıdır.Paratonerler, yetkili ve sertifikalı kişiler tarafından kurulmalıdır.Paratonerler, yılda en az bir kez kontrol edilmeli ve bakımı yapılmalıdır.
Kaynak: Onur KIZILKAYA