Anayasalar, genel olarak temelde aynıdır. Anayasalar, bir ülkenin hukuk sistemlerini ana hatlarıyla belirtir ve ayrıca vatandaşlarının haklarını detaylandırır.
Dünya anayasalarının çoğu aslen birkaç yüzyıl önce yazılmıştır, ancak yıllar içinde gerektiğinde değiştirilmiştir.
Bu yazımızda, ilk yazıldığından beri sürekli olarak (birkaç değişiklikle) kullanımda olan dünyanın en eski anayasaları bulunmaktadır.
10) Kanada Anayasası
Onaylanma Tarihi: 1 Temmuz 1867
Son Değişiklik: 1982
Yazar(lar): Kanada Konfederasyonu
Yönetim Türü: Federal parlamenter anayasal monarşi
Kanada Anayasası 1867’de İngiliz Kuzey Amerika Yasası olarak yazılmıştır. Bu yıl aynı zamanda Kuzey Amerika’daki dört İngiliz kolonisinin birleşmeye ve İngiliz Tacı altında kendi kendini yöneten tek bir konfederasyon oluşturmaya karar vermesiyle kurulan Kanada’nın da doğum günü.
Kanada kendi kendini yöneten bir ulus olsa da, bugün hala bir İngiliz Milletler Topluluğu ülkesi olmaya devam ediyor.
Anayasa en son 1982’de güncellendi ve her Kanada vatandaşının medeni haklarını özetleyen Kanada Haklar ve Özgürlükler Şartı olarak bilinen uzun bir bölüm eklendi. 1982 Yasası aynı zamanda anayasal kuralların değiştirme sürecini de tanımlamaktadır.
9) Danimarka Krallığı Anayasası
Onaylanma Tarihi: 5 Haziran 1849
Son Değişiklik: 5 Haziran 1953
Yazar(lar): D.G. Monrad ve Orla Lehmann
Yönetim Türü: Üniter parlamenter anayasal monarşi
Kral VIII. Christian – ölmeden önce – oğlu VII. Frederik’e Danimarka halkına özgürlük ve eşitliği garanti eden ve herhangi bir kişinin sınırsız güce sahip olmasını engelleyen yeni bir anayasa vaat etmesini emrettikten sonra Danimarka, mutlak monarşiden anayasal monarşiye geçti.
8) İsviçre Federal Anayasası
Onaylanma Tarihi: 12 Eylül 1848
Son Değişiklik: 8 Mayıs 2014
Yazar(lar): Federal Meclis
Yönetim Tipi: Çok partili meclisten bağımsız yönetim cumhuriyeti altında federal yarı doğrudan demokrasi
İsviçre, Amerika Birleşik Devletleri Anayasası’ndan ve Fransız Devrimi’nin ideallerinden büyük ölçüde etkilendi.
İsviçre Federal Anayasasını yazmak için, Ulusal Konsey ve Devletler Konseyi’nden oluşan iki meclisli bir Federal Meclis olan bir Federal Meclis kuruldu.
Modern İsviçre Federal Anayasası 18 Nisan 1999’da onaylandı ve doğrudan 1874 Anayasasının yerini aldı.
İsviçre Federal Anayasası, Bern’i (Berne) İsviçre’nin başkenti olarak belirlemiştir.
7) Lüksemburg Anayasası
Onaylanma Tarihi: 12 Ekim 1841
Son Değişiklik: 18 Ekim 2016
Yazar: II. William
Yönetim Türü: Üniter parlamenter anayasal monarşi
Lüksemburg Anayasası ilk olarak 1841’de, Lüksemburg’un egemen bir ulus haline gelmesinden sadece iki yıl sonra yazılmıştır. Mevcut Anayasa 1868 tarihlidir ve en son 2016 yılında değiştirilmiştir.
6) Belçika Anayasası
Onaylanma Tarihi: 7 Şubat 1831
Son Değişiklik: 1993
Yazar: Ulusal Kongre
Yönetim Türü: Federal parlamenter anayasal monarşi
Belçika Anayasası, Ulusal Kongre’nin yeni bir hükümet kurma tartışmalarına başlamak için önceki yılın Kasım ayında ilk kez toplanmasından sonra 7 Şubat 1831’de onaylandı.
Belçika Anayasası orijinal bir belge olmakla birlikte, 1791, 1814 ve 1830 Fransız anayasalarından, 1814 Hollanda anayasasından ve İngiliz anayasa hukukundan esinlenmiştir.
Hükümetin yolsuzluğunu önlemek için, Belçika Senatosu’na aday olmak isteyen herkesin büyük miktarda vergi ödemesi ve en az 40 yaşında olması gerekiyor.
5) Hollanda Krallığı Anayasası
Onaylanma Tarihi: 7 Şubat 1831
Son Değişiklik: 1993
Yazar: Ulusal Kongre
Yönetim Türü: Federal parlamenter anayasal monarşi
Hollanda Krallığı Anayasası aslında ülkedeki en önemli ikinci belgedir. Krallığı oluşturan farklı devletler (Hollanda, Curaçao, St Maarten ve Aruba) arasındaki anayasal ilişkiyi düzenleyen Hollanda Krallığı Şartı’na tabidir.
4) Norveç Anayasası
Onaylanma Tarihi: 17 Mayıs 1814
Son Değişiklik: 13 Mayıs 2014
Yazar: Norveç Kurucu Meclisi
Yönetim Türü: Üniter parlamenter anayasal monarşi
Norveç Anayasası her zaman insan haklarını ele almış olsa da; 13 Mayıs 2014 tarihinde Anayasaya insan hakları ile ilgili bir dizi madde eklenmiştir.
3) Polonya Cumhuriyeti Anayasası
Onaylanma Tarihi: 3 Mayıs 1791
Son Değişiklik: 21 Ekim 2009
Yazar(lar): Tarihsel – Ignacy Potocki, Hugo Kołłątaj, King Stanisław August Poniatowski, Stanisław Małachowski, Stanisław Staszic ve Scipione Piattoli; Modern – Komisja Konstytucyjna ve Zgromadzenia Narodowego
Yönetim Türü: Üniter yarı başkanlık anayasal cumhuriyeti
San Marino Anayasası teknik olarak daha eski olmasına rağmen; 3 Mayıs 1791 tarihli Polonya Anayasası genellikle dünyanın en eski ikinci modern anayasası ve Avrupa’nın en eski anayasası olarak kabul edilir.
Polonya’nın sonraki anayasaları, 3 Mayıs 1791 Anayasasındaki fikirlerden ilham almaktadır. Ülkenin modern anayasası 1997’de yürürlüğe girmiş ve en son 2009’da değiştirilmiştir.
3 Mayıs 1791 Polonya Anayasası ülke için tarihsel olarak önemli olsa da anayasa 1792 Rus-Polonya Savaşı nedeniyle yalnızca bir yıl yürürlükte kaldı.
2) Amerika Birleşik Devletleri Anayasası
Onaylanma Tarihi: 21 Haziran 1788
Son Değişiklik: 5 Mayıs 1992
Yazar: Anayasa Konvansiyonu
Yönetim Türü: Federal başkanlık anayasal cumhuriyeti
San Marino Anayasası yaklaşık 200 yıl daha eski olsa da; Amerika Birleşik Devletleri Anayasası genellikle dünyanın en eski anayasası olarak kabul edilir; çünkü San Marino Anayasasının tamamı yazılmamıştır.
Ek olarak, ABD Anayasası, türünün ilk kalıcı anayasasıydı ve diğer birçok ülkenin anayasalarını etkiledi.
Amerika Birleşik Devletleri Anayasası, 21 Haziran 1788’de 13 orijinal eyaletten dokuzunun imzalanmasından sonra onaylandı. Anayasa takip eden Mart ayında yürürlüğe girdi ve yeni bir hükümet kuruldu. O zamandan beri, Amerika Birleşik Devletleri Anayasası 27 kez değiştirildi.
1) San Marino Anayasası
Onaylanma Tarihi: 8 Ekim 1600
Son Değişiklik: 2002
Yazar: Camillo Bonelli
Yönetim Tipi: Üniter parlamenter diarşik direktör cumhuriyeti
San Marino Anayasası, 1600 yılına kadar uzanıyor ve o zamandan beri sürekli kullanımda ve bu onu dünyanın en eski anayasası yapıyor. Bununla birlikte, ülkenin Anayasası yazılmamıştır, bu da tüm unsurlarının yasal olmadığı anlamına geliyor. Bu yüzden Amerika Birleşik Devletleri Anayasası genellikle en eski olarak anılır.
San Marino Anayasası, Corpus Juris Civilis ve Roma gelenek hukukundan etkilenmiştir.