Voleybol hakkında bilgiler ve kuralları OYUN ALANI VE GEREÇLERİ 1. OYUN SAHASI Oyun sahası, oyun alanı ve serbest bölgeden oluşur. Bu saha dikdörtgen ve simetrik olmalıdır. 1.1 ÖLÇÜLER Oyun alanı, 18x9 m ölçülerinde bir dikdörtgendir ve en az 3 m genişliğinde olan bir serbest bölge ile çevrilmiştir. Oyun sahasının üzerinde bulunan serbest oyun boşluğu, her türlü engelden arındırılmış olmalıdır. Serbest oyun boşluğu, oyun sahasının yüzeyinden ölçüldüğünde en az 7 m yüksekliğinde olmalıdır. FIVB Dünya Müsabakalarında serbest bölge yan çizgilerden ölçüldüğünde en az 5 m ve dip çizgilerden ölçüldüğünde en az 8 m genişliğinde olacaktır. Serbest oyun boşluğu ise oyun sahasının yüzeyinden ölçüldüğünde en az 12.5 m yüksekliğinde olacaktır. 1.2 OYUN SAHASININ YÜZEYİ 1.2.1Sahanın yüzeyi düz, yatay ve yeknesak olmalıdır. Oyuncular için sakatlanmaya yol açacak herhangi bir tehlike teşkil etmemelidir. Pürüzlü ve kaygan yüzeylerde oynanması yasaktır. FIVB Dünya ve Resmi Müsabakalarında sadece tahta veya sentetik bir yüzeyin kullanılmasına izin verilir. Bu yüzey daha önce FIVB tarafından onaylanmış olmalıdır. 1.2.2 Kapalı salonlarda oyun alanının yüzeyi açık renkte olmalıdır. FIVB Dünya ve Resmi Müsabakalarında çizgiler için beyaz, oyun alanı ve serbest bölge için farklı renkler kullanılmalıdır. 1.2.3 Açık hava sahalarında drenaj amacıyla her metre için 5 mm’lik bir eğime müsaade edilir. Saha çizgilerinin sert bir maddeden oluşturulması yasaktır. 1.3 OYUN ALANININ ÜZERİNDEKİ ÇİZGİLER 1.3.1 Bütün çizgiler 5 cm genişliğindedir. Çizgiler, zeminden ve diğer çizgilerden farklı ve açık renkte olmalıdır. 1.3.2 Sınır çizgileri İki yan ve iki dip çizgi oyun alanını belirler. Yan ve dip çizgilerin her ikisi de oyun alanının boyutlarına dahil olarak çizilir. 1.3.3 Orta çizgi Orta çizginin tam ortası oyun alanını 9x9 m boyutlarında iki eşit alana böler. Bu çizgi, filenin tam altından iki yan çizgi arasında uzanır. 1.3.4 Hücum çizgisi Her oyun alanında arka ucu orta çizginin tam ortasından 3 m geriye çizilen bir hücum çizgisi ön bölgeyi belirler. FIVB Dünya ve Resmi Müsabakalarında hücum çizgisi yan çizgilerden itibaren toplam 1.75 m’lik kesik çizgilerle uzatılmıştır. 5 cm eninde, 15 cm boyundaki bu 5 adet kısa çizgi 20 cm aralıklarla çizilmelidir. 1.4 BÖLGELER VE SAHALAR 1.4.1 Ön bölge Her oyun alanında ön bölge orta çizginin tam ortası ve hücum çizgisinin arka ucuyla sınırlıdır. Ön bölgenin yan çizgiler dışında serbest bölgenin sonuna kadar uzandığı varsayılır. 1.4.2 Servis bölgesi Servis bölgesi, her dip çizginin gerisinde 9 m genişliğindedir. Bu bölgenin yan sınırları, yan çizgilerin uzantısı olarak dip çizgilerden 20 cm geride ve bunlara dik 15 cm uzunluğunda iki kısa çizgiyle belirlenir. Her iki kısa çizgi de servis bölgesinin genişliğine dahildir. Servis bölgesinin derinliği serbest bölgenin sonuna kadar devam eder. 1.4.3 Oyuncu değiştirme bölgesi Oyuncu değiştirme bölgesi, her iki hücum çizgisiyle sınırlanan ve yazı hakeminin masasına kadar olan bölgedir. 1.4.4 Isınma sahası FIVB Dünya ve Resmi Müsabakalarında ısınma sahaları yaklaşık 3x3 m boyutlarında, serbest bölgenin dışında ve oturma sıralarının bulunduğu taraftaki köşelerde yer alır. 1.4.5 Ceza sahası Yaklaşık 1x1 m boyutlarında olan ve 2 sandalye bulundurulan bir ceza sahası kontrol sahasında, dip çizginin uzantısının dışında yer alır. Bu sahalar 5 cm genişliğinde kırmızı bir çizgiyle sınırlandırılabilirler. 1.5 ISI En düşük ısı 10° C’nin (50° F) altında olmayacaktır. FIVB Dünya ve Resmi Müsabakalarında maksimum ısı 25° C’den (77° F) daha yüksek ve minimum ısı 16° C’den (61° F) daha düşük olmayacaktır. 1.6 AYDINLATMA FIVB Dünya ve Resmi Müsabakalarında aydınlatma, oyun sahası yüzeyinden 1 m yükseklikte ölçülmek suretiyle, 1000 ile 1500 lux arasında olacaktır. 2. FİLE VE DİREKLER 2.1 FİLENİN YÜKSEKLİĞİ 2.1.1 File, orta çizginin üstünde ve buna dik olarak yer alır; erkekler için 2.43 m ve bayanlar için 2.24 m yüksekliğindedir. 2.1.2 Filenin yüksekliği oyun alanının ortasından ölçülür. Filenin iki kenar yüksekliği kesinlikle aynı olmalı ve buradaki yükseklik kuralda belirtilen yüksekliği 2 cm’den fazla geçmemelidir. 15.5 SERVİSE BLOK YAPMA Rakibin servisine blok yasaktır. 15.6 BLOK YAPMA HATALARI 15.6.1 Blokçu rakibinin hücum vuruşundan önce ya da aynı anda rakibinin boşluğundaki topa değerse, 15.6.2 Bir geri hat oyuncusu ya da Libero bir bloğu tamamlar veya tamamlanmış bir bloğa katılırsa, 15.6.3 Rakibin servisine blok yapılırsa, 15.6.4 Top bloktan harice gönderilirse, 15.6.5 Antenlerin dışından rakibin boşluğunda blok yapılırsa, 15.6.6 Libero oyuncusu ferdi ya da kolektif blok teşebbüsünde bulunursa. 16. KURALLARA UYGUN OYUN DURAKLAMALARI Kurallara uygun oyun duraklamaları, MOLALAR ve OYUNCU DEĞİŞİKLİKLERİ’DİR. 16.1 KURALLARA UYGUN DURAKLAMALARIN SAYISI Her takımın her sette en fazla iki mola ve altı oyuncu değiştirme hakkı bulunmaktadır. 16.2 KURALLARA UYGUN DURAKLAMA TALEPLERİ 16.2.1 Sadece koç veya oyun kaptanı duraklama talebinde bulunabilir. Bu talep top oyun dışındayken ve servis düdüğünden önce elle işaret vermek suretiyle yapılır. 16.2.2 Bir setin başlangıcından önce oyuncu değişikliği talebinde bulunulmasına izin verilir ve bu değişiklik o sete ait kurallara uygun oyuncu değişikliği olarak kaydedilmelidir. 16.3 DURAKLAMALARIN BİRBİRİNİ TAKİP ETMESİ 16.3.1 Takımlardan birinin talep ettiği bir veya iki mola ile bir oyuncu değişikliği oyunun tekrar başlamasına gerek olmaksızın birbirini takip edebilir. 16.3.2 Bununla birlikte bir takımın aynı duraklama içinde birbirini takip eden oyuncu değişikliği taleplerine müsaade edilmez. Ancak bir takım isterse aynı duraklama esnasında iki veya daha fazla oyuncu değiştirebilir. 16.4 MOLALAR VE TEKNİK MOLALAR 16.4.1 Talep edilen tüm molalar 30 saniye sürer. FIVB Dünya ve Resmi Müsabakalarında ilk 4 sette (1-4) maçı önde götüren takım 8 ve 16’ncı sayılara ulaştığında 60’şar saniyelik iki ek “Teknik Mola” otomatik olarak uygulanır. Netice setinde (5’inci) “Teknik Mola” yoktur; her takım sadece 30 saniye süreli iki mola talebinde bulunabilir. 16.4.2 Tüm molalar esnasında oyundaki oyuncular kendi sıralarının yakınındaki serbest bölgeye gitmek zorundadır. 16.5 OYUNCU DEĞİŞİKLİĞİ (Limitler için bkz. Kural 8.1) (Libero ile ilgili yer değiştirmeler için bkz. Kural 20.3.2 & 20.3.3) 16.5.1 Oyuncu değişikliği oyuncu değiştirme bölgesi içinde yapılmalıdır. 16.5.2 Oyuncu değişikliği ancak müsabaka cetveline kaydedilmesi ve oyuncuların oyuna giriş-çıkış yapabilmesi için gereken zaman kadar sürebilir. 16.5.3 Talep anında oyuncu(lar) oyuncu değiştirme bölgesine yakın durarak oyuna girmeye hazır olmalıdırlar. Eğer durum böyle değilse, oyuncu değişikliği kabul edilemez ve takım geciktirme cezası alır. FIVB Dünya ve Resmi Müsabakalarında oyuncu değişikliğini kolaylaştırmak için uzun saplı ve numaralı levhalar kullanılır. 16.5.4 Eğer koç birden fazla oyuncu değişikliği yapmak isterse, talebi esnasında bu sayıyı el işareti ile bildirmek zorundadır. Bu durumda oyuncu değişiklikleri bir çift oyuncuyu diğerleri takip edecek şekilde peş peşe yapılmalıdır. 16.6 KURALLARA UYGUN OLMAYAN DURAKLAMA TALEPLERİ 16.6.1 Aşağıda sıralanan duraklama talepleri uygun olmayan taleplerdir: 188.8.131.52 top oyundayken veya servis düdüğü anında veya sonrasında, 184.108.40.206 yetkili olmayan bir takım mensubu tarafından, 220.127.116.11 bir takım oyuncu değişikliği yaptıktan sonra, oyun başlamadan önce ikinci bir değişiklik talep ederse, 18.104.22.168 müsaade edilen mola ve oyuncu değişikliği sayısı aşılırsa. 16.6.2 Oyunu etkilemeyen ya da geciktirmeyen kurallara uygun olmayan duraklama talebi reddedilir. 16.6.3 Maçta tekrar eden kurallara uygun olmayan bir talep geciktirme olarak değerlendirilir. 17. OYUNU GECİKTİRMELER 17.1 GECİKTİRME TÜRLERİ Bir takımın oyunun yeniden başlamasını engelleyen uygunsuz bir hareketi geciktirmedir ve daha birçoklarının yanında aşağıdaki hareketleri kapsar: 17.1.1 oyuncu değişikliğini geciktirmek, 17.1.2 oyuna başlama işaretini aldıktan sonra diğer duraklamaları uzatmak, 17.1.3 kurallara uygun olmayan oyuncu değişikliği talep etmek, 17.1.4 kurallara uygun olmayan bir talebi tekrarlamak, 17.1.5 bir takım üyesinin oyunu geciktirmesi. 17.2 GECİKTİRMELERLE İLGİLİ YAPTIRIMLAR 17.2.1 “Geciktirme uyarısı” ve “geciktirme cezası” takıma ait yaptırımlardır. 22.214.171.124 Geciktirmelerle ilgili yaptırımlar tüm maç için geçerlidir. 126.96.36.199 Tüm geciktirme yaptırımları, uyarılar da dahil olmak üzere, müsabaka cetveline kaydedilir. 17.2.2 Bir takım mensubunun maçtaki ilk geciktirmesi “GECİKTİRME UYARISI” ile cezalandırılır. 17.2.3 Aynı takımın herhangi bir üyesinin aynı maçtaki her türlü ikinci ve sonraki geciktirmeleri bir hata teşkil eder ve “GECİKTİRME CEZASI” ile değerlendirilir: rally kaybı. 17.2.4 Set öncesinde ya da iki set arasında verilen geciktirme yaptırımları bir sonraki set için uygulanır. 18. İSTİSNAİ OYUN DURAKLAMALARI 18.1 SAKATLANMA 18.1.1 Top oyundayken ciddi bir kaza meydana gelirse, hakem derhal oyunu durdurmalı ve doktorun sahaya girmesine izin vermelidir. Daha sonra rally tekrarlattırılır. 18.1.2 Eğer sakatlanmış bir oyuncu kurallara uygun ve istisnai olarak değiştirilemiyorsa, bu oyuncuya 3 dakikalık bir iyileşme süresi tanınır; ancak bir maçta aynı oyuncuya bu hak birden fazla verilmez. Oyuncunun bu süre içinde iyileşmemesi halinde takımı eksik ilan edilir. 18.2 HARİCİ MÜDAHALE Oyun sırasında herhangi bir harici müdahale olursa, oyun durdurulmalı ve rally tekrarlattırılmalıdır. 18.3 UZATILMIŞ DURAKLAMALAR 18.3.1 Eğer beklenmeyen koşullar nedeniyle maç kesilirse, bu takdirde baş hakem, organizatör ve varsa Kontrol Komitesi normal koşulların yeniden tesisi için alınacak tedbirleri kararlaştırırlar. 18.3.2 Toplam 4 saati aşmamak kaydıyla, oyunda bir veya daha fazla duraklama olduysa: 188.8.131.52 eğer maç aynı oyun alanında yeniden başlatılırsa, kesilmiş olan set aynı sayı, oyuncu ve pozisyonlarla devam edecektir. Daha önce oynanmış setlerin sayıları aynen korunacaktır. 184.108.40.206 eğer maç başka bir oyun alanında yeniden başlatılırsa, kesilmiş olan set iptal edilir ve aynı takım mensupları ve aynı başlangıç dizilişiyle yeniden oynatılır. Daha önce oynanmış setlerin sayıları aynen korunacaktır. 18.3.3 Toplam 4 saati aşan bir ya da daha fazla duraklama olduğunda tüm maç yeniden oynatılacaktır. 19. FASILALAR VE OYUN ALANLARININ DEĞİŞİMİ 19.1 FASILALAR Setler arasındaki tüm fasılalar üç dakika sürer. Bu süre zarfında oyun alanları değiştirilir ve takımların başlangıç pozisyonları müsabaka cetveline kaydedilir. İkinci ve üçüncü setler arasındaki fasıla, organizatörün talebi üzerine yetkili organ tarafından 10 dakikaya kadar çıkarılabilir. 19.2 OYUN ALANLARININ DEĞİŞİMİ 19.2.1 Netice seti hariç her setten sonra takımlar oyun alanlarını değiştirirler. 19.2.2 Netice setinde bir takım 8. sayıya ulaştığı zaman takımlar gecikmeksizin oyun alanlarını değiştirirler ve oyuncuların pozisyonları aynı kalır. Eğer değişim önde olan takım 8. sayıya ulaştığında yapılmazsa, yanlışlık fark edilir edilmez değişim gerçekleştirilir. Değişimin yapıldığı zamanki sayılar aynen koru 20. LİBERO OYUNCUSU 20.1 LİBERONUN BELİRLENMESİ 20.1.1 Her takımın 12 oyunculu listesinden bir (1) özel defans oyuncusu “Libero” belirleme hakkı vardır. 20.1.2 Libero, maçtan önce müsabaka cetvelinde özel olarak ayrılmış bölüme kaydedilir. Numarasının da ilk setin pozisyon kağıdına eklenmesi gerekir. 20.1.3 Libero takım kaptanı ya da oyundaki kaptan olamaz. 20.2 MALZEMELER Libero oyuncusu takımın diğer üyeleriyle zıtlık oluşturacak farklı renkte bir forma (ya da yeniden belirlenen Libero için yelek) giymek zorundadır. Libero forması farklı bir tasarımda olabilir; ancak takımın geri kalan üyelerininki gibi numaralandırılması gerekir.