Son yıllarda Antarktika, benzeri görülmemiş bir dizi sıcak hava dalgasıyla karşılaştı. 6 Şubat 2020'de, kıtada şimdiye kadar görülen en yüksek sıcaklık olan 18,3°C sıcaklık kaydedildi ve yalnızca birkaç yıl önce kırılan 17,5°C'lik önceki rekoru geride bıraktı.
Şubat 2022 civarında, Antarktika'daki bir başka güçlü sıcak hava dalgası, yüzeydeki buzların rekor düzeyde erimesine yol açtı . Aynı yılın Mart ayında, Doğu Antarktika şimdiye kadarki en güçlü sıcak hava dalgasını gördü ; sıcaklıklar bazı bölgelerde ortalamanın 30 ila 40 derece üzerine çıktı.
Son yıllardaki olaylar inanılmaz boyutlara ulaştı ve bunları iklim değişikliğiyle ilişkilendirmemek mümkün değil. Aslında, bu sıcak hava dalgalarından bazılarını açıkça küresel ısınmaya bağlayan çalışmalar zaten ortaya çıktı: Araştırmalarımızdan biri, iklim değişikliğinin etkisi olmasaydı 2020'nin rekor kıran sıcaklıklarının meydana gelemeyeceğini güçlü bir şekilde öne sürüyor.
Antarktika'nın değişen iklimi
2009 yılında yapılan bir çalışma, küresel ölçekte iklim değişikliği nedeniyle ekosistem göçünün hızını ölçtü ve esas olarak belirli türlerin hayatta kalmalarını sağlamak için hareket etmeleri gereken hızı belgeledi. Biyomların on yılda 0,8 ile 12,6 km arasında bir hızla hareket ettiği ve on yılda ortalama 4,2 km hızla hareket ettiği sonucuna varıldı.
Şubat 2024'te yayınlanan daha yeni çalışmamızda bu hız ölçümünü uyarlayıp Antarktika'nın kenarlarına uyguladık. Bunu yapmak için sıfır derece izotermin güneye doğru göçünü izledik.
Sıfır derece izotermi, sıfır derece veya daha düşük olan alanları çevreleyen hayali bir çizgidir. Güneye doğru hareketi, Antarktika'da sıcaklığın sıfır santigratın altında olduğu alanın giderek küçüldüğü anlamına geliyor. Suyun sıfır derecede donduğu göz önüne alındığında, bu hareketin ekosistemler ve kriyosfer (Dünya'nın suyun donduğu bölgeleri) için ciddi sonuçları olacaktır .
Hesaplamalarımız, sıfır derece izoterminin 1957'den bu yana Antarktika'yı çevreleyen bölgede on yılda bir 15,8 km hızla hareket ettiğini, Antarktika yarımadasında ise on yılda bir 23,9 km hızla hareket ettiğini gösteriyor. Sonuç olarak, şu anda 20. yüzyılın ortasındaki yerinin 100 km güneyinde yer alıyor.
Bu ölçümler, Antarktika'nın sınırındaki iklim değişikliğinin hızının diğer ekosistemlerin ortalamasından dört kat daha hızlı olduğunu gösteriyor.
Emisyonların etkileri
Sıfır derece izoterminin güneye doğru göçünün sonuçlarını tahmin etmek için verilerimizi yirmi farklı iklim modeli üzerinden inceledik. Modeller arasında izotermin kaymasında bazı farklılıklar olsa da, hepsi önümüzdeki birkaç on yılda önemli ölçüde güneye doğru ilerleyeceği konusunda hemfikir.
Modeller aynı zamanda önümüzdeki yıllarda izotermin hareketinin emisyonlardan bağımsız olarak hızlanacağını da öngörüyor. Ancak 21. yüzyılın ikinci yarısında güneye doğru hareketinin boyutu ne kadar karbon saldığımıza bağlı olacak.
Mevcut emisyon oranımızda devam edersek sıfır derece izotermi, 21. yüzyılın ikinci yarısında yavaşlamadan önce benzer bir oranda ilerlemeye devam edecek. Ancak emisyonlar daha yüksekse izotermin göçü hızlanacak ve yüzyılın sonuna kadar güneye doğru hareketi devam edecek.
Kriyoshpere ve ekosistemler üzerindeki etkiler
Sıfır derece izotermin güneye doğru hareketi sadece atmosferde kalmayacak, aynı zamanda kriyosferi (Antarktika'nın donmuş bölgelerinin tümü) ve biyosferi (orada yaşayan türler) de etkileyecek.
İzoterm pozisyonundaki değişiklikler, kıtanın en dış bölgelerinde kar yerine daha fazla sıvı yağmur anlamına gelecek, ancak aslında diğer bölgelerde kar yağışının artmasına neden olabilir.
Yalıtım görevi gören donmuş denizde azalan kar yağışı , yazın çözülme dönemlerinde deniz buzunun daha hızlı kaybolmasına neden olabilir.
Permafrost, buz rafları ve kıtasal buz üzerindeki etkiler hala belirsiz olsa da, Antarktika Yarımadası'nın çevresindeki buzulları da şüphesiz etkileyecektir. Bunlar önümüzdeki yıllarda deniz seviyesi yükselmesinin en büyük potansiyel kaynaklarından birini oluşturmaktadır.
Kriyosferdeki değişiklikler ekosistemlerde de değişikliklere yol açacaktır. Buzların erimesi sayesinde yeni alanlar yaşanabilir hale gelecek , ancak sıfır derecenin üzerindeki alanların artmasıyla daha sıcak, daha misafirperver kıtalardaki istilacı türler yerleşebilecek ve kaynaklar için yerli türlerle rekabet edebilecekler.
Científico atmosférico, Universitat de Barcelona