UNESCO Küresel Jeoparkları koruma, sürdürülebilir kalkınma ve toplum katılımının ortaklaşa uygulanabildiği alanlar olmaları nedeniyle, Dünyada tanınırlıkları giderek artan alanlardır. Uluslararası öneme sahip bu alanlar koruma, eğitim ve sürdürülebilir kalkınma konularında bütünleşik bir yaklaşımla yönetilen alanlardır.
2001 yılında UNESCO jeoparklarla çalışmaya başlamış olup, 2004 yılında Küresel Jeopark Ağı (Global Geopark Network, GGN) Paris’te bir araya gelmiştir. 2015 yılında UNESCO 38. Genel Konferansında jeoparkların statüsü değişerek, UNESCO tarafından uluslararası tescilinin mümkün olduğu bir UNESCO Programı olmasına karar verilmiştir. Uluslararası Yerbilimleri ve Jeoparklar Programı (IGGP) Tüzüğü kabul edilerek, UNESCO Küresel Jeoparkı kavramı oluşmuştur. UNESCO Küresel Jeopark Ağında 2021 yılı itibariyle 44 ülkeden 161 Jeopark bulunmaktadır.
Türkiye’nin ilk ve tek UNESCO Jeoparkı Manisa’da bulunan Kula-Salihli UNESCO Küresel Jeoparkıdır.
UNESCO Küresel Jeopark Ağında bulunan diğer alanlar için Tıklayınız.
UNESCO Küresel Jeopark adaylıkları ve değerlendirme süreci için belirlenmiş olan yıllık zaman çizelgesi aşağıda sunulmuştur:
• UNESCO Küresel Jeopark Adayı 1 Temmuz'a kadar bir niyet mektubu göndermelidir.
• Başvuruların her yılın 1 Ekim ile 30 Kasım tarihleri arasında teslim edilmesi gerekmektedir.
• 1 Aralık'tan sonra belgelerin eksiksizlik kontrolü yapılacaktır.
• 30 Nisan'a kadar masa başı dosya değerlendirmeleri gerçekleştirilecektir.
• 1 Mayıs'tan itibaren alan değerlendirme misyonları başlayacaktır.
• Eylül ayında UNESCO Küresel Jeopark Konseyi tarafından başvurulara ilişkin tavsiyelerde bulunulacaktır.
• UNESCO Yürütme Kurulu tarafından bahar döneminde karar verilecektir.
İlgili belgeler:
• UNESCO Küresel Jeoparklarının Tüzüğü ve Çalışma Yönergeleri
Bu 101 soru, UNESCO Küresel Jeoparkları için Uygulama Rehberinin, bölüm 3 (viii) 'de belirtilen UNESCO Küresel Jeopark adayları (aUGGp) kalite ölçütlerine dayanan hızlı bir öz değerlendirme kontrol listesidir.
Kontrol listesi ve açıklayıcı notlar, aday alanın hazırlık durumunu düzenli olarak ölçmek için hızlı ve kolay bir gösterge olarak tasarlanmıştır, başvuru dosyası ile Form A'nın yerini alamaz.
Başvuru süreci hakkında bilgi için Tıklayınız.
UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Yönetim Kurulu kararınca UNESCO Genel Merkezine yapılacak olan aday Küresel Jeopark Alanı başvurularının ilgili uzmanlarca değerlendirilebilmesini teminen, son başvuru tarihinden (30 Kasım) en az 30 gün önce Millî Komisyona resmi olarak ulaştırılması gerekmektedir.