Şahmaran yılan vücutlu,kadın başı olan mitolojik bir karakterdir.Şahmaran'ın yılanların başı ve öncüsü olduğuna inanılır.Efsaneye göre Şahmaran Tarsus'da yaşardı.Bazı mit kaynaklarına göre ise Güneydoğu Anadolu'da yaşadığı sanılır.
Efsaneye göre,uzun zaman önce bir adam (Cemşad) Şahmaran'ı ilk gören kişi olmuştur.Şahmaran çeşitli mitlerde farklı biçimde anlatılıyor ama en bilineni ve kabul göreni olarak efsane şöyle benimsenmiş.
Cemşad,yanlışlıkla bir mağaraya girer.Ve orda binlerce yılan görür.Yılanlar onu Şahmaran'a götürürler.Adam Şahmaran'ın yerini öğrendiği için,Şahmaran onu serbest bırakmak istemez.Onu misafir etmek istediğini ve böylece tehlikeye girmek istemediğini söyler.Şahmaran,adama çok misafirperver ve kibar davranır.Neredeyse bir dediğini iki etmez,bütün ihtiyaçlarını karşılatır.Adamın günleri çok rahat bir biçimde geçmektedir.Günler bu şekilde geçer.Birgün adam sıkılır ve Şahmaran'dan gitmek için izin ister.
Şahmaran Cemşad'a güvendiği için gitmesine izin verir,ve onu tembihler ''Beni gördüğün için vücudun pul pul olacak,bu yüzden vücudunu kimseye göstermemelisin'' der.
Cemşad hayatına devam eder ve söz verdiği gibi Şahmaran'ı gördüğünü kimseye söylemez.Günler hızla geçmektedir.Bu arada Padişah'ın kızı hastadır ve hastalığının çaresi yoktur.Bütün ülke kızın iyileştirilmesi için seferber edilmiştir.Kızın en çok iyileşmesini isteyen,aslında kötü niyetli olan vezirdir.O padişahın kızıyla evlenip,ülke yönetimine geçmeyi istemektedir.Ülkenin büyücülerinden birisi ''Şahmaran bulunup öldürülürse ve bazı parçalar kaynatılıp içilirse kız iyileşir''der.Ve Şahmaran'ı bulmak için onları yönlendirir,vücudu pullu olan kişileri bulmalarını söyler.Vezir,ülkedeki herkesi nehire götürür ve vücutlarına bakar ve Cemşad'ı bulurlar.Cemşad,Şahmaran'ı öldüreceğini söyleyerek onlara yerini söyler ve mağaraya giderler.
Şahmaran'la gizli gizli konuşan Cemşad ona ne yapması gerektiğini sorar.Şahmaran ise,ölümünün gizli tutulmasını ister.Duyulursa tüm yılanların insanlardan öc alacağını belirtir.Ve diğerlerine seslenir:
-Kim benim kuyruğumdan bir parça koparıp kaynatıp içerse,o dünyanın bütün sırrına sahip olur.Kim ki benim başımdan bir parça koparır ve yerse,o sonsuz acılar içinde kıvranarak ölür.
Bunu duyan vezir hemen kılıcı kaptığı gibi Şahmaran'ın kuyruğunu kesmiş,şahmaran ortadan ikiye ayrılmış ve ölmüş.Vezir kuyruğu yer yemez oracıkta acı çekerek kıvrana kıvrana ölmüş.Çünkü Şahmaran kurnazlık yapmış ve olayı yanlış anlatmış.Aslında şifa sağlayan gövde,öldüren kuyruk ve bilgelik veren baş kısmıymış.Kız gövdeden bir parça yemiş ve iyileşmiş,Cemşad baştan bir parça yemiş,o günden sonra Cemşad'ın Lokman Hekim olabileceği efsaneleri almış başını yürümüş.
*Efsaneye göre yılanlar Şahmaran'ın öldüğünü bilmiyorlarmış.
*Şahmaran resminin işlenmesi Anadolu'da halen bereket getirileceğine inanılır.
*Efsaneye göre Şahmaran Lokman Hekime sırrını vermiştir ama Lokman Hekim Adana'da taşköprüden geçerken sırların olduğu kağıtları nehire düşürmüştür.(Başka rivayetlere göre buna Allah'ın melekler aracılığıyla engel olduğu söyleniyor.Allah,ölümsüzlüğün sırrının bulunmasını istememiş meleğe:Var git bu işi engelle diye emretmiş ve melek kılık değiştirerek Lokman Hekim'in karşısına çıkmış ona dokunmuş ve tüm kağıtlar nehire dökülüvermiş)
*Ayrıca Şahmaran İran mitolojisinde de,önemli bir yere sahiptir.
Ayrıca meraklıları 93 yapımlı Türkan Şoray'ın başrolünde olduğu bu filmi izleyebilirler: