Sadakatsizlik, ilişki içindeki bireylerin birbirlerine karşı verdikleri sadakat sözünü veya taahhüdünü ihlal etmesi durumudur. Sadece ilişkideki bireyleri değil, aileleri ve arkadaşları da etkileyebilir. Aldatma veya aldatılma aslında her zaman ilişkinin sonu anlamına gelmeyebilir. Çiftler istekli olur ve doğru adımları atarlarsa, aldatma sonrasında ilişkilerini güçlü bir bağla sürdürmeleri de olasıdır. Bu makalede, sadakatsizlik nedir, aldatmanın tanımı ve çeşitleri, aldatmanın psikolojik kökenleri, ilişkilerde aldatmaya yol açan risk faktörleri, erkeklerin ve kadınların neden aldattığı, aldatıldıktan sonra ilişkiyi onarmak veya ayrılmak ve ilişkide güveni yeniden kurma konularını ele alıyoruz.
İçindekiler
Sadakatsizlik Nedir?
Sadakatsizlik, bir ilişkideki güven ihlalidir. Partnerler arasındaki yazılı olmayan bir anlaşmanın bozulması ve dürüst olmayan eylemlerin tamamı sadakatsizlik olarak nitelendirilebilir. Bu eylemler fiziksel, duygusal veya sosyal olabilir. Sadakatsizlik, gizli bir duygusal ve/veya cinsel ilişki ve belirli bir yakınlık derecesiyle ilgili bir kavramdır.
Sadakatsizliğin üç ana türü vardır:
- Fiziksel sadakatsizlik: Partnerlerden birinin başka biriyle cinsel ilişkiye girmesi.
- Duygusal sadakatsizlik: Partnerlerden birinin başka biriyle duygusal bir bağ kurması ve yakınlık hissetmesi.
- Sanal sadakatsizlik: Partnerlerden birinin internet üzerinden başka biriyle duygusal veya sanal da olsa cinsellik içeren bir ilişki sürdürmesi.
Sadakatsizliğin Nedenleri ve Sonuçları
Sadakatsizliğin nedenleri kişiden kişiye göre değişebilmekle beraber en yaygın görülen sebepler duygusal tatminsizlik, iletişim eksikliği ve onaylanma arzusudur. Sadakatsizliğin ilişkiler üzerindeki etkileri oldukça yıkıcı olabilir. Aldatılan kişide özgüven ve öz saygı kaybının yanı sıra travmaya neden olması da muhtemeldir.
Sadakatsizlikle başa çıkmak sabır, anlayış ve affetmeyi gerektirdiği için aslında zorlu bir süreçtir. Bazı durumlarda sadakatsizlik sonrasında bir yas süreci yaşanması muhtemeldir. Bu nedenle profesyonel yardım almak, süreci mümkün olduğunca az hasarla yönetmenize yardımcı olabilir.
Aldatma Nedir ve Çeşitleri Nelerdir?
Aldatma, bir ilişkide partnerlerden birinin diğerinin rızası olmadan başka biriyle duygusal veya fiziksel yakınlık kurmasıdır. Bu eylem, ilişkideki güven ve sadakati zedeleyerek ciddi sonuçlara yol açabilir. Aldatmanın tanımı kültürden kültüre veya çiftler arasındaki ilişkinin niteliğine göre farklılık gösterebilse de genel olarak “nikâhlı veya sevgili olmayan iki kişinin cinsel ilişkiye girmesi” veya “duygusal bir bağ kurması” olarak kabul edilir.
Aldatma, fiziksel, duygusal ve zihinsel olmak üzere üç farklı şekilde gerçekleşebilir:
- Fiziksel Aldatma: Bireylerin partnerleri dışında biriyle fiziksel temasta bulunması veya cinsel birlikteliğe girmesidir. Bu tür aldatma, ilişkideki cinsel sadakatin ihlali anlamına gelir.
- Duygusal Aldatma: Bireylerin partnerleri dışında birine duygusal yakınlık hissetmesi veya aşık olmasıdır. Bu tür aldatma, ilişkideki duygusal bağın zayıflamasına ve güven kaybına neden olabilir.
- Zihinsel Aldatma: Bireylerin partnerleri dışında birini düşündükleri ve zihinlerinde canlandırdıkları paylaşımı ifade eder. Bu tür aldatma, fiziksel veya duygusal bir eylem olmasa da ilişkiye zarar verebilir.
Bunların yanı sıra, aldatmanın diğer çeşitleri arasında finansal sadakatsizlik (partnerinizin mal varlığını veya kazancını gizlemesi), nesne sadakatsizliği (ilişki dışındaki bir nesneye takıntılı ilgi), mikro sadakatsizlik (çizgiyi aşmayan flört eylemleri) ve sanal sadakatsizlik (başkalarıyla cinsel içerikli mesajlaşma veya flörtöz iletişim) yer alır. Her biri farklı düzeylerde olsa da tüm bu aldatma türleri, ilişkilerdeki güveni ve istikrarı sarsar.
Aldatmanın Psikolojik Kökenleri
Aldatmanın psikolojik kökenleri aslında özneldir. Her bireyin kendine özgü motivasyonları vardır. Bazı kişiler mazeret olarak duygusal ihtiyaçlarını, cinselliği veya intikamı gerekçe göstererek aldatma eylemlerini haklı çıkarma çabasına girebilirler. Aldatan kişi, aldatma eyleminden sonra genellikle suçluluk ve pişmanlık duyguları hisseder. Aldatılan kişi ise öfke, incinme ve şaşkınlık hissederken, aşk acısını atlatmak için tipik bir yas sürecine girer.
Narsisistik veya sosyopatik eğilimleri olan kişilik tipleri gibi kişilik özellikleri olan kadın veya erkekler, aldatmaya daha yatkın olabilir. Toksik davranışlar, iletişim eksikliği ve baskı da aldatmaya yol açabilir. Sağlıklı ilişkiler açık iletişim, anlayış ve saygı üzerine kuruludur. Beklenmedik olaylar veya koşullar gibi dış etkenler de aldatmaya neden olabilir.
Aldatma, bireyin hayatındaki boşlukları doldurma ihtiyacının bir sonucu olabilir. Bu boşluklar fiziksel veya duygusal olabilir. Bir ilişkiyi sürdürmenin anahtarı, duyguların zaman içinde değişebileceğini kabul etmektir. Genellikle yaklaşan aldatmanın işaretleri ilişki içinde kendini belli eder. Sadakatsizlik sorunuyla karşı karşıya kalan çiftler bireysel veya çift terapisi almayı düşünebilirler. Olayları yorumlama tarzı, kişilerin bu travmaya tepki verme şeklinde önemli bir rol oynar. Madde bağımlılığı, önceki ilişkilerindeki aldatma veya aldatılma geçmişi ve çocukluk travmaları da aldatma riskini artırır.
İlişkilerde Aldatmaya Yol Açan Risk Faktörleri
İlişkilerde aldatmaya yol açan çeşitli risk faktörleri arasında erkeklerdeki yüksek testosteron seviyeleri, ilişkideki toksik davranışlar, iletişim sorunları ve güç dengesizlikleri yer alabilir. Duygusal ihtiyaçların karşılanmaması, ilgi eksikliği, anlaşılmadığını hissetme ve monotonluk da duygusal aldatmaya neden olabilir. Cinsel yaşamdan memnuniyetsizlik, cinsel çeşitlilik ve heyecan arayışı da evlilik dışı cinsel ilişkilere yönelmeye katkıda bulunabilir.
Çocuk sahibi olmak veya kariyer değişiklikleri gibi büyük yaşam değişiklikleri de ilişki gerginliğine ve aldatmaya yol açabilir. Sosyal medya ve whatsapp gibi mesajla iletişim platformları, potansiyel partnerlere kolay erişim sağlayarak aldatmayı kolaylaştırabilir. İletişim sorunları, duygusal veya fiziksel mesafe, aile içi şiddet, duygusal ihmal, finansal sorunlar veya saygı eksikliği gibi ilişki sorunları da sadakatsizlik riskini artırabilir.
Aldatmanın nedenleri arasında kaygıya neden olan yaşam değişiklikleri, karşılanmayan beklentiler veya ilişkide azalan cinsel istek yer alabilir. Aldatmanın nedenleri çok çeşitli olabilir; karşılanmayan ihtiyaçlar, kayıp korkusu, düşük benlik saygısı veya kontrol arzusu gibi faktörleri içerebilir.
Gerçekçi olmayan beklentiler, yakınlık eksikliği veya karşılanmayan ihtiyaçlar da aldatmaya neden olabilir. Aldatma herhangi bir tür ilişkide, sadece kötü veya istenmeyen ilişkilerde değil, ortaya çıkabilir. Yaygın aldatma nedenleri arasında öfke, güven veya sevgi eksikliği, partnerden kopukluk hissi, ihmal, cinsel sorunlar, ahlaki veya etik anlaşmazlıklar ve duygusal tetikleyiciler yer alır.
Erkekler ve Kadınlar Neden Aldatır?
Erkekler ve kadınlar, ilişkilerinde çeşitli nedenlerle aldatma eğiliminde olabilirler. Duygusal ihtiyaçların karşılanmaması, iletişim eksikliği ve yenilik arayışı, aldatmaya yol açan başlıca faktörlerdir. İlişkilerdeki karşılanmayan ihtiyaç ve beklentiler, aldatmaya neden olabilir.
Duygusal ve cinsel tatminsizlik, bireyleri başka yerlerde onay aramaya itebilir. Can sıkıntısı veya heyecan arayışı da aldatmaya yol açabilir. Güvensizlik ve düşük benlik saygısı, aldatmaya katkıda bulunabilir. Bağlanma korkusu veya terk edilme endişesi, aldatmaya neden olabilmektedir. Güç dinamikleri ve kıskançlık sorunları da aldatmayla sonuçlanabilir. Çözülmemiş geçmiş travmalar veya ilişkiler de aldatmaya zemin hazırlayabilir. Farklı değerler, hedefler veya yaşam evreleri de aldatmaya yol açabilmektedir. Görüldüğü gibi, aldatmanın tek bir sebebi yoktur.
Aldatmanın her iki partner için de duygusal sıkıntı ve acı gibi etkileri vardır. Güven ve iletişime zarar verebilir. Ayrılık veya boşanmaya neden olabilir. Benlik saygısı ve öz değer üzerinde olumsuz bir etkisi olabilir. Gelecekte sağlıklı ve dürüst ilişkiler kurma zorluğuna yol açabilir.
Terapi veya danışmanlık gibi profesyonel yardım almak, aldatmayla başa çıkmaya yardımcı olabilir. Partnerinizle açık ve dürüst iletişim kurmak, aldatmayı önlemeye çok yardımcı olur. Sınırları ve beklentileri belirlemek, aldatmayı önleyebilir. İlişkilerde bireysel ve ilişkisel ihtiyaçları göz önünde bulundurmak, aldatmayı ve aldatılmayı önlemek için oldukça önemlidir.
Erkekler Neden Aldatır?
Erkekler, ilişkilerinde çeşitli nedenlerle aldatma eğiliminde olabilirler. İletişim eksikliği, ilişkide açık ve dürüst iletişimin olmaması yanlış anlamalara ve tatminsizliğe yol açabilir. Bu da erkekleri aldatmaya itebilir. Bazı erkekler, ilişkilerinin dışında heyecan ve yenilik arayışına girebilirler. Mevcut ilişkilerinde duygusal olarak ihmal edildiklerini hissettiklerinde, başkalarından duygusal destek ve anlayış arayabilirler.
Erkekler, başkalarından ilgi gördüklerinde kendilerini onaylanmış ve arzulanmış hissedebilirler. Bu da aldatmaya yol açabilir. Bazı durumlarda, aldatma ilişkideki algılanan hatalara karşı bir misilleme biçimi olabilir. Bir erkek, ilişkisindeki duygusal veya fiziksel yakınlığın eksik olduğunu hissederse, bunları başka yerde arama eğilimi gösterebilir.
Bazı erkekler, aldatmanın heyecanına bağımlı hale gelebilir ve bu da aldatma döngüsüne yol açabilir. Aldatma bazen ilişkideki sorunlarla yüzleşmekten kaçınmanın bir yolu olarak kullanılabilir. Düşük benlik saygısına sahip erkekler, kendilerini daha iyi hissetmek veya güvensizliklerini telafi etmek için aldatabilirler. Bazı durumlarda erkekler, yakalanmayacaklarına veya herhangi bir sonuçla karşılaşmayacaklarına inandıkları için aldatabilirler.
Yüksek testosteron seviyeleri, erkeklerdeki aldatma olasılığını artırabilir ancak bu konuda genelleme yapmak, erkelere haksızlık olacaktır. Zira 2019’da Almanya, Fransa, İspanya, İtalya ve İngiltere’de 5 bin 26 kişi ile yapılan bir ankete göre Avrupa’da son 50 yılda kadınların partnerlerini en az bir kez aldatma oranı %270 artarken, erkeklerde bu oran %63 artış göstermiş. Ancak 2019’da, aldatan erkeklerin sayısı yine de kadınlarınkinden oldukça fazla olarak belirlenmiş. Kültürel farklılıklar nedeniyle elbette ki bu tür anketlerin sonuçlarını genelleyerek Türkiye için de geçerli olduğunu varsayamayız. Türkiye’de bu konuda yapılmış bir bilimsel çalışma yok ancak CİSED (Cinsel Sağlık Enstitüsü Derneği) tarafından yapılan bir ankete göre, Türkiye’de erkeklerin yaklaşık %58’inin, kadınların ise %40’ının eşlerini aldattığı sonucuna bakılırsa, erkeklerle kadınların aldatma eğilimi arasındaki farkın çok da fazla olmadığını söyleyebiliriz.
Kadınlar Neden Aldatır?
Kadınlar genellikle duygusal tatminsizlik, intikam veya partnerinin sadakatsizliğine bir tepki olarak aldatabiliyorlar. Evlilikte mutsuzluk, aile baskısıyla gönülsüz evlilik yapma, eşin sürekli eleştirmesi, aşağılaması veya fiziksel şiddete başvurması gibi faktörler kadınları aldatmaya itebilir. Eşinden sevgi ve saygı görmemek, değer verildiğini hissetmemek de aldatmaya neden olabilir.
Aile çatışmalarında eşin her ne olursa olsun kendi ailesini tutması, uzun süreli evden ayrı kalması veya aldatılma sonrası intikam isteği, kadınları aldatmaya yöneltebilen sebeplerdendir.
Alkol, uyuşturucu veya kumar bağımlılığı olan bir eş, aşırı kıskançlık yaparak eşini bunaltması veya başka kadınlara ilgi gösterirken karısına göstermemesi de aldatmaya zemin hazırlayabilir. Erkeğin kendi bakımına özen göstermemesi, birliktelikte sevgi, aşk, romantizm, heyecan ve sürpriz arayan kadının duygusal ihtiyaçlarını karşılayamaması da bir kadının aldatma sebebi olabilir.
Cinsellikte romantizme ve aşk oyunlarına önem vermemek, yatakta bencil davranmak da kadınları aldatmaya itebilir. Uzun süre baskı altında kalan kadının ekonomik ve statü olarak yükselmesi, ruhsal hastalıklar, kişilik bozuklukları veya beyin tümörü gibi fiziksel ve hormonal hastalıklar da aldatma sebebi olabilmektedir.
Eşini aldatan arkadaşların varlığı, evlilik yaşının çok erken olması, kalabalık aile içinde yaşama ve eşiyle rahat bir ortamda aşk yaşayamama gibi faktörler, kadınlarda aldatmayı kolaylaştırabilir. Alkol ve uyuşturucu bağımlılığı olan bazı kadınlarda zamanla kişilik erozyonları ve değer yargılarında aşınma meydana gelebilir. Bu da aldatmayı daha olası hale getirebilir.
Aldatılan Ne Yapmalı: İlişkiyi Onarmak veya Ayrılmak
Aldatma, suçluluk, utanç ve öfke dahil olmak üzere birçok farklı duygusal tepkiye yol açtığında ilk akla gelen seçenek boşanma veya ayrılık olacaktır. Fevri bir karar vermekten kaçının. Güveni yeniden inşa etmek elbette uzun ve zorlu bir süreç olabilir. Bu durumda her iki partnerin de dürüstlük, şeffaflık ve sabır göstermesi gerekecek. Terapi desteği almak, bu zor dönemi atlatmak için doğru stratejiler geliştirmenize yardımcı olur.
Bireysel terapi, aldatılan partnerin incinme ve ihanete uğrama duygularıyla başa çıkmasına, sadakatsiz partnerin bunu neden yaptığını anlamasına yardımcı olur. Açık iletişim, sınırları belirlemek ve sorunları hızlı bir şekilde ele almak, gelecekteki sadakatsizliği önlemeye yardımcı olabilir.
Aldatma sonrasında çiftlerin altta yatan sorunları ele almak, psikolojik açıdan da süreci en sağlıklı şekilde yönetmek için ayrı ayrı “bireysel terapi”, veya beraber “çift terapisi” almaları faydalı olur.
İlişkide Güveni Yeniden Kurma
Aldatma sonrası ilişkide güveni yeniden inşa etmek zaman alır ve sabır gerektirir. İlk adım, hatanızı kabul etmek ve mazeretler üretmeden itiraf etmektir. Eylemlerinizin arkasındaki nedenleri anlamak ve açıklamak çok önemlidir. İçtenlikle özür dilemek, hatayı tekrarlamamaya söz vermek ve yaptıklarınız için gerçek bir pişmanlık göstermek, ikinci önemli adımdır. Sevginizi ve bağlılığınızı eylemlerinizle göstermek güveni yeniden inşa etmek için gereklidir.
Güven, karşılıklıdır ve her iki partnerin de birbirine güvenilir, açık ve dürüst olmasını gerektirir. Açık ve dürüst iletişim, güveni yeniden inşa etmenin en önemli parçasıdır. Her iki partner de güven sorunlarındaki paylarını kabul etmeli ve ilişkiyi yeniden inşa etmeye kendini adamalıdır. Güven sorunlarının temel nedenini anlamak, kendi eylemlerinizin sorumluluğunu almak ve güveni yeniden inşa etmek için bilinçli bir çaba göstermek şarttır.
Kendiniz de dahil olmak üzere herkesin hem olumlu hem de olumsuz yönleri olduğunu kabul etmek, güven oluşturmak için gereklidir. Kendi kusurlarınızı ve sınırlarınızı kabul etmek önemlidir. Öfke, nefret, reddedilme, güvensizlik ve korku gibi güçlü, yoğun duygulara açıklık ve anlayışla yaklaşmak, güven oluşturmanın önemli bir parçasıdır. Hoş olmayan duygularla başa çıkarken, onları başkalarına yansıtmaktan kaçınmak da güven oluşturmak için hayati önem taşır. Geçmiş ihanetleri geçmişte bırakmak ve onları düşünme dürtüsüne direnmek zor da olsa; güven oluşturmak için bunu başarmaya istekli olmanız gerekir.
Sonuç
Sadakatsizlik ve aldatmanın nedenleri cinsiyete göre biraz farklılık gösterse de duygusal ihtiyaçların karşılanmaması, monotonluk, intikam veya heyecan arayışı gibi ortak sebepler vardır. Aldatma sonrası ilişkiyi onarmak veya ayrılmak, tamamen kişisel bir karardır. İlişkiyi kurtarmak isteyenler, aldatmanın nedenlerini anlamaya çalışmalı; açık iletişim kurmalı ve güveni yeniden inşa etmek için çaba göstermelidir. Sonuç olarak, sadakatsizlik acı verici bir deneyimdir, ancak doğru adımlar atılırsa ilişkiler bu krizden güçlenerek çıkabilir.
Sık Sorulan Sorular
Aldatılmanın verdiği acı, bir yakınını kaybetmek kadar büyük olabilir ve genellikle bir yas süreci gibi, kişiden kişiye göre farklı sürelerde hafifler.
Aldatma eyleminin kendisi bir kişilik bozukluğu değildir ancak bazı kişilik bozukluklarında aldatma eğilimi daha yüksektir. (Örn. Borderline Kişilik Bozukluğu). Aldatmak çoğu zaman aldatılan partnerle ilgili olmaktan ziyade, aldatan kişinin içsel sorunları, bağlanma stili ve kendi korkularıyla ilişkilidir.
Aldatılan erkekler güvensizlik, öfke, intikam ve kızgınlık gibi duyguları yoğun bir şekilde yaşayabilirler. Bu duygular, aldatma deneyiminin ardından gelişen psikolojik tepkiler arasındadır.
Aldatılan bir kişi kendini yetersiz ve suçlu hissedebilir. Sorunun kaynağını kendisinde arayabilir ve partneri tarafından sevilmediğine dair düşüncelere kapılabilir. Buna ek olarak, partnerini kaybetme korkusu ve yetersizlik duyguları da sıklıkla hissedilen duygulardandır.