İsrail'de çarşamba günü seçim var
İsrail'de, Başbakan Ehud Olmert'in partisi Kadima'da Olmert'in halefini belirleyecek seçim 17 Eylül Çarşamba günü yapılıyor.
Seçimin en güçlü adayı, kamuoyu yoklamalarında açık fark atan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Tzipi Livni. Livni (50), en yakın rakibi olan eski Savunma, şimdiki Ulaştırma Bakanı Şaul Mofaz'ın (59) 15-20 puan önünde gidiyor.
Kadima seçimlerinde başkanlığa aday isimlerden diğer ikisi İçişleri Bakanı Meir Şetrit ve İç Güvenlik Bakanı Avi Dichter.
Adayların çarşamba günü yapılacak ilk turda gereken çoğunluğu sağlayıp sağlayamayacakları merak edilirken, ilk turda adaylardan hiçbirinin yüzde 40 oranında oy alamaması halinde seçim bir hafta sonra yapılacak ikinci tura kalıyor. Seçimin ikinci tura kalması halinde, Livni'nin Mofaz ile arayı biraz daha açması bekleniyor.
Bununla birlikte, bazı siyasi analizlerde Mofaz'ın beklenmedik bir sürpriz yapabileceği de ifade ediliyor. Haaretz gazetesinde yayımlanan bir analizde, Mofaz'ın durumunun büyük ölçüde seçime katılıma bağlı olduğu, katılımın az olması durumunda daha disiplinli delegelerinin Mofaz'a avantaj sağlayabileceği belirtildi.
Analizde, 'Mofaz, bir hükümet oluşturmak için yeterli destek bulabilir. Burada tek sorun, eğer Livni'yi seçimde yenerse, bir partiye (Kadima) sahip olup olamayacağı. Tzipi Livni ve Maliye Bakanı Roni Bar-On, Mofaz kazanırsa Kadima'nın artık onların partisi olmayacağını ifade ediyorlar' görüşüyle, Kadima'da bir bölünme yaşanabileceği ima edildi.
Olmert, geçen 30 Temmuzda hakkındaki rüşvet ve yolsuzluk soruşturmaları nedeniyle seçime girmeyeceğini ve istifa edeceğini açıklamıştı. Olmert, son açıklamasında, 'Daha önce de söylediğim gibi, Kadima'nın yeni başkanının seçiminden hemen sonra istifa etmeyi ve Cumhurbaşkanına yeni parti başkanının hükümeti kurması için tavsiyede bulunmayı planlıyorum' dedi.
Başbakan Olmert'in açıklamaları, seçimden sonra Başbakan olarak kalmaya devam edeceği yolundaki söylentilere cevap niteliği taşımasına karşın, İsrail'in karmaşık sayılabilecek siyasi sistemi altında Olmert'in genel seçimlere kadar Başbakanlık görevine devam etmek zorunda kalabileceği yorumları yapılıyor.
OLMERT SEÇİME KADAR GÖREVİ SÜRDÜRMEK ZORUNDA KALABİLİR
Olmert'in istifası, bütün kabinenin de istifasını gerektiriyor. Bundan sonra iş Cumhurbaşkanı Şimon Peres'e düşüyor. Parlamentodaki parti başkanlarıyla istişarelerde bulunacak Peres, milletvekillerinden birine yeni hükümeti kurma görevini verecek. Bu alanda da en güçlü isim, ilk aşamada muhtemelen Kadima'nın yeni başkanı olacak.
Hükümeti kurma görevi alan ismin 28 günlük bir süresi var. Cumhurbaşkanı bu süreyi 14 gün uzatabiliyor, böylece süre 42 güne çıkarken, hükümeti kurma görevi verilen isim başarılı olamazsa, yeni bir aday için aynı süre bir kez daha işliyor.
İkinci milletvekilinin de hükümet kurma görevini başaramaması durumunda, Meclis Başkanı seçim sürecini başlatabiliyor ve 90 gün içinde seçimlere gidilmesi gerekiyor. Olmert, seçim ve sonrasında yeni başbakan belirleninceye kadar muhtemelen 2009 başlarında da başbakan olarak görevini sürdürebilecek.
Olmert'in halefi olarak Livni'nin seçilmesi halinde son 40 yılın ilk kadın başbakanı olacak. Filistinlilerle barış görüşmelerinin de eş başkanı olan Livni, barış görüşmelerine devam edeceğini, 'Filistinliler aynı şeyi istediği sürece barış görüşmelerini sürdürmek istiyorum' sözleriyle yineledi.
Rakibi Mofaz'ın özellikle Kudüs'ün durumuyla ilgili olmak üzere daha sert bir çizgi izleyebileceği öne sürülüyor. Mofaz, Filistin tarafıyla görüşmelerin devamından yana olmakla birlikte, Filistin Yönetimi lideri Mahmud Abbas'a, karşılığı olmaksızın jestler yapılması ve taviz verilmesinden yana değil. Mofaz, Kudüs'ün kontrolünün İsrailliler ve Filistinler arasında bölünmesine karşı görüşleriyle de biliniyor.
Livni'nin 60 milletvekilinin desteğinde bir merkez sol hükümeti kurabileceği; bu hükümete parlamentodaki bazı Arap milletvekillerinden de destek gelebileceği ifade ediliyor. Livni'nin Kadima'nın mevcut koalisyon ortakları İşçi Partisi ve Emekliler Partisi'ne, parlamentonun sol partisi Meretz'i de dahil edebileceği söyleniyor.
FİLİSTİNLİLER LİVNİ'Yİ DESTEKLİYOR
Barış görüşmelerinin Filistin tarafı Livni'ye destek veriyor. Filistin Yönetiminin asıl korkusu, İsrail'de erken seçimlerin yapılması ve bu durumdan Likud'un başkanı Binyamin Netanyahu'nun güçlü çıkması.
Filistin tarafında Netanyahu'nun Başbakanlığının barış görüşmelerinin sonu anlamına gelebileceği görüşü hakim.
İsrail-Filistin barış görüşmelerinin Filistinli eş başkanı Ahmed Kurey, Livni'ye destek verdiklerini açıkça söyledi.
Bu yazı Timeturk.com'dan alınmıştır.