Şili'de protestoyu perspektife koymak
Yurtdışındaki bu çalışma öğrencisinin Şili'deki hayata bir göz atması için biraz göz yaşartıcı gaz dökülmesi gerekiyor.
Eylül 2007'de, dört aylığına yurtdışında okumak için Şili'nin Valparaíso kentine geldim. Geziyi öneren bir arkadaşım bana "yaz atlayışı" yapacağımı söyledi. Kendimi en sıcak mevsimin ortasında Şili'ye geldiğimi hayal etmiştim. Aklımın gözünde askısız bir elbise giyiyor ve yeni havalı dövmemi sergiliyordum - sırtımda okuyacak bir yazıt mariposas amarillas veya sarı kelebekler. Yeni arkadaşlarım ve ben sahilde sonsuz sigara yerine hızlı ateş İspanyolca konuşurduk. Biz çökmüş oluruz.
Ne yazık ki, soğuk, Pasifik kışı tarafından karşılandım ve Porto müdürüne gelmeden önce dövme yaptırma cesaretimi kaybetmiştim. Havalı Şilili arkadaşlar yerine, bere ve eski kazaklar giyen Pablo Neruda'ya benzeyenlerin arasında yürüdüm. Uygun şekilde giyinmişler; yün ve kalın çoraplar isteyen soğuk bir türdü.
Şili'deki evler nadiren uygun ısıtma ile donatılıyor, bu yüzden geceleri battaniyemin altında titrildim ve gün boyunca sınıf arkadaşlarım ve ben nemi hissetmemek için olabildiğince çok mango sosu paketledik.
Bir gün, Eylül ortasında, hava bozuldu. Güneş parlıyordu ve arkadaşlarım ve ben bir gezinti için güzel bir gün olabileceğini hissettim. Yani tarihi bölgeye bir saha gezisinden sonra ascensoresya da şehrin birçok tepesini katlanılabilir kılan eski moda asansörler, sınıfımıza yürümeye karar verdik.
Universidad de Santa María'ya ulaştıktan sonra, el ilanları dağıtan yirmi yaşında çekici çocuklar tarafından karşılandık. Evet evet evet, Düşündüm, şansım değişiyor. Kısa süre sonra erkek ve kız sürülerinin olduğunu fark ettim. Valparaiso ile Viña Del Mar arasındaki ana cadde olan Avenida España'da trafiği engelliyorlardı.
Sürücüler öfkeyle kornalarını çalıyorlardı, ama kalabalık arasındaki heyecan bulaşıcıydı. Öğrenciler üniversiteyi işgal etmişti. Alkışlıyor ve şarkı söylüyorlardı; Valparaíso'daki üniversitelerin yaklaşan özelleştirmesini protesto ediyor. Arkadaşlarım ve ben iyiydik izquierdistas (solcular) bu yüzden tüm kalbimizle isyana katıldık.
Şili'ye geldiğimden beri ilk defa, bir bağ hissettim. Başından beri istediğim genç Şilililerle temas buydu. Arkadaşlarım ve ben çıldırmıştık. Elimde yumruklarını kaldırarak gülümseyen üç resmimiz var, üç bariz gringas.
Polis, kalabalığı dağıtmak için su püskürtmeye başladı, ancak protesto öncekinden daha fazla zevkle devam etti. Yenilenen enerjiye rağmen endişelenmeye başladım. "Ayrılmalı mıyız?" Arkadaşıma sordum. Bana bunun iyi olduğunu söylediği gibi, bölge göz yaşartıcı gazla kaplıydı.
Fransa'da bir festival gecesinde meydana gelen talihsizlik nedeniyle göz yaşartıcı gazın neye benzediğini zaten ilk elden biliyordum. Gazın boğazınıza, gözünüze girdiğini hatırladım - bazı insanlar diğerlerinden daha kötü tepki veriyor ve sıklıkla çöküyor. Buradan çıkmam gerek, diye düşündüm, yakalanamam.
Arkadaşlarım ve ben üniversitede yolumuza girmek zorunda kaldık ama kalabalık paniğe kapıldı. Tipik Valparaíso tarzında, kampüs bir tepede yer almaktadır. Tuzağa düştük, polis için kolay hedefler.
Kördüm, zehirli şeyler kusan kutulardan birine rastladım. Çığlık attım ve yüzlerce öğrencinin arasına sıkışarak yokuş yukarı olabildiğince hızlı koştum. Sonunda tepenin zirvesine ulaştım ve gördüğüm ilk kampüs binasını şarj ettim. Kadınlar ve erkekler banyoları paylaştılar, ıslak kağıt havluları değiştirdiler ve kırmızı gözlerle birlikte ağladılar. Hâlâ gözlerimi tam olarak açamasam da aynaya baktım. Yüzüm şişmişti ve yakın zamanda hiçbir zaman normale dönme belirtileri göstermiyordu.
Sonunda banyodan çıktım ve koordinatörlerimi bulmayı umarak konferans salonuna gittim. Henüz gelmemişlerdi ama masasında sessizce çalışan bir adam gördüm. Kızdım, bir sorgulama turuna başladım. Yurtdışındayken sorununuzla hiçbir ilgisi olmayan insanları rahatsız etmek belirgin bir Amerikan becerisidir. Kendi kökenlerimi aştığımı hayal etmeyi ne kadar sevsem de yapmamıştım.
Bu nasıl olabilir? Diye sordum. "Bu üniversiteye bile gitmiyoruz! Kime şikayet edebilirim? " Yeni bilenmiş Madrileño Castilian'ımdan bahsetmiştim - ki bu gerçekten sorunlara yardımcı olmuyordu. Bana baktı, yüzü ilgisizdi. Muhtemelen elli yaşlarındaydı; militan komünistleri ve zengin genç faşistleriyle, sosyalist bir cumhurbaşkanının seçilmesiyle ve her şeyi durma noktasına getiren askeri darbeyle son derece siyasallaşmış 70'lerin başlarına tanık olacak yaşta.
Belki de yeni hükümet tarafından gözaltına alınan ve bir daha geri dönmeyen arkadaşlarını veya ailesini hatırladı. Belki kendisi rejim tarafından işkence görmüştü. Ya da belki de baştan beri diktatörlüğü desteklemiş, manipüle edilmiş bir demokraside seçim yanılsamasından bıkmıştı.
Adam, "Şikayet edersen, hiçbir şey olmayacak" diye cevap verdi. Ve işte oradaydı.
Neyin doğru ve adil olduğuna dair idealist Amerikan düşüncelerimle, polisin yanlış ve adaletsiz bir şey yaptığının tanınmasını talep ederek cehennemi yükselttim. Ama önemli değil. İnsanlar göz yaşartıcı gaz gibi önemsiz bir şeye üzülmek için çok şey yaşadılar.
O gün Şili halkının son derece güçlü olduğunu hissettim - Isabel Allende bu konuyu genişletti - çünkü vatandaşlarını vazgeçilebilir gören hükümetleri deneyimlediler. Bir gün göz yaşartıcı gaz ve olası bir vahşetle karşı karşıya kalıyorlar ve ertesi gün mücadeleye devam ediyorlar ya da belki sadece hayatlarına devam ediyorlar. Hayranlık duyduğum bir ilerleme süreci.
Protestodan sonra duş almak için öğretmenimin evine gittim. Arkadaşlarımla birlikte temizledik ve sonra onun mutfağında çay ve kurabiye yedik. Açılıncaya kadar soğutulması gerekmeyen Güney Amerika sütüyle dolu olan dolabına baktım. "Oğlum ve ben onu seviyoruz," dedi öğretmenim. Daha sonra bize 70'lerde protesto yapmayı ve göz yaşartıcı gazın sert etkilerinden kaçınma ve bunları hafifletme konusunda nasıl uzman olduğunu anlattı.
O gece daha sonra bazı arkadaşlarla pizza ve bira için dışarı çıktık. Bir süre dışarıda kaldık ve Valparaiso’nun bohem mahallelerinden biri olan Cerro Alegre’yi keşfettik. Grafitilerine, parlak renkli binalarına ve dik ana caddesine aşık oldum. Eğlenceli bir barda birlikte oturduk, ilk aşklarla ilgili hikayeler paylaştık, kandaki alkol içeriğimiz yükseldikçe daha dikkatli dinledik. O gece güldüm; güçlere "teşekkür" demenin bir yolu, yani durum iyi sonuçlandı.
Ertesi gün mükemmeldi, üç fincan çayla karıştırılmış bir kış sisi.