Arktik Buzulları Neden Önemli? İklim Değişikliği, Buzul Döngüsünü Alt Üst Ediyor!
Bu görselde gördüğünüz grafik, 1979-2019 yılları arasında Arktik Okyanusu'ndaki deniz buzullarının kapladığı yüzey alanının yıl içerisindeki değişimini gösteriyor. Gri bölge bu yıllar arasındaki Arktik buzullarının yılın her ayına göre dağılımını gösterirken, mavi çizgi 2019 yılındaki gidişatı gösteriyor.
Son 35-40 yıldır buzullar Şubat-Mart aylarında en düşük değerleri olan ortalama 15 milyon kilometrekarde civarında seyrederken, Ekim-Aralık arasında en yüksek değerleri olan ortalama 18 milyon kilometrekarede seyretmektedir.
Ancak bu döngü hızla bozuluyor. Grafikten de görülebileceği gibi, yıllar geçtikçe döngü genel olarak daha alçak değerlere doğru kayıyor. Bu durum, deniz buzullarını yitirdiğimiz anlamına geliyor. En akıl almaz değişim ise 2012 yılında yaşandı: Buzullar, son 40 senede neredeyse hiç seyretmedikleri kadar düşük seviyelerde seyretmekle kalmadılar, aynı zamanda Ekim-Kasım aylarında hiç görülmemiş kadar düşük bir seviyeye (yaklaşık 3.4 milyon kilometre kareye) kadar düştüler!
İşin kötü tarafı, bu artık bir "anomali" olmaktan çıkıyor. Bunu, 2012 ila 2019 yılları arasındaki her bir yılı grafiğe dökersek görebiliyoruz:
Arktik Buzulları Neden Önemli?
Arktik buzulları olarak da bilinen bu buzullar gezegenimizin dengesi için müthiş öneme sahip, çünkü bu buzullar sayesinde kutup bölgeleri soğuk kalabiliyor ve bu da küresel iklimi dengede tutmayı sağlıyor. Deniz buzullarının yüzeyleri son derece parlak olduğu için, üzerine düşen Güneş ışınlarının %80'i uzaya geri yansıtılıyor. Yazın bu buzullar eridiğinde yerlerini bıraktıkları okyanus karanlık olduğu için, okyanus suları gelen tüm ışınların %90'ını emiyor. Görebileceğiniz gibi sırf buzulların erimesi, %80'lik bir yansıtma oranından, %90'lık bir emme oranına kadar devasa bir değişime neden oluyor! Yansıtmadan emmeye olan bu geçiş, gezegenimizin yüksek miktarda ısı tutmasına neden oluyor.
Kutuplardaki çok ufak sıcaklık değişimleri bile uzun vadede çok ciddi küresel iklim değişikliklerine neden olabilmektedir. Bu nedenle kutup bölgeleri, Dünya'daki iklim değişikliği için en hassas olan bölgelerdir. Ne yazık ki grafikten de görülebileceği gibi, bu buzulların hem kalınlığı, hem de genişliği yıldan yıla hızla azalmaktadır. Eğer bunun önüne geçemezsek, gezegenimiz çok daha sıcak bir gezegen haline gelecek ve bu, biz de dahil olmak üzere Dünya üzerindeki bütün yaşamı tehdit edecek..
Ters Dönmüş Buzul!
Aşağıda gördüğünüz, ters dönmüş bir buzul! Bildiğiniz gibi, normalde buzullar beyaz renktedir; çünkü sıkışmış kardan oluşurlar ve görünür ışığın bütün frekanslarını saçarlar. Bu nedenle bu cisimleri beyaz olarak algılarız.
Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.
Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.
Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.
Bazı durumlarda (yüksek basınç gibi) bu buzulları oluşturan kar kristalleri arasındaki boşluklar yok olur. Bu durumda artık tüm dalgaboyları saçılamaz; sadece mavi gibi düşük dalgaboylarına sahip ışık ışınları buzuldan saçılarak gözümüze ulaşabilir. Bu nedenle mavimsi (eğer çeşitli bakteriler bulunuyorsa, onların ürünlerinden ötürü yeşilimsi-mavimsi) bir renge bürünürler.
İşte burada olan da budur. Buzulun su altında kalan kısmı, ters yüz olduğunda mavimsi-yeşilimsi gözükmektedir, çünkü suyun altındaki kısmı yüksek basınç ve düşük sıcalık altındadır.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Bana oksijen ve hidrojen ile tepkimeye girmeyen öz ısısı ve erime-kaynama noktası yüksek en ucuz elementi söyleyebilir misiniz?
- mikroorganizma kalıntıları korunuyor mu?
- Karadelikler kaç boyutludur? Arkasını veya yan taraflarını gözlemleme şansımız var mıdır?
- 2
- 2
- 2
- 1
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/05/2022 20:51:29 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4686
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.