XXI. Yüzyılın başlarında, Türkiye, ülkedeki siyasi rejimin, bazı dış politika önceliklerinin, iç politik ilişkilerin yeniden yapılandırılması konusunda radikal bir inceleme yoluna girdi. Ordunun kademeli olarak siyasetten kaldırılması süreci başladı, ordu ayrıcalıklarını ve bağımsızlığını yitirmeye başladı ve giderek kendisini iktidar partisinin dış politikası için etkili bir araca dönüştürdü. Değişikliklerin arka planında hükümetin, ordunun savaş kabiliyetini modernleştirmek ve geliştirmek bağlamında Türkiye'nin uluslararası arenadaki otoritesini güçlendirmeyi düşünmeye başlaması dikkat çekicidir. Bunun için Türkiye sadece kendi kaynaklarını değil aynı zamanda müttefiklerinden yardım almayı da kullanıyor. Bu nedenle, örneğin, Amerikan Patriot uçaksavar füzesi sisteminin konuşlandırılması hava savunma sisteminin önemli ölçüde güçlendirilmesine ve aynı zamanda Türkiye'nin Orta Doğu'daki konumunu güçlendirmesine katkıda bulundu. Bu bağlamda, Türk ordusunun gelişme umutları ve Türk toplumunun yaşamındaki rolü gündemde.
Ordunun politik rolünün dönüşümü
1923'ta Türkiye Cumhuriyeti'nin Mareşal M.K. tarafından kuruluşu Atatürk ordunun iktidara gelmesiyle başladı. Onlarca yıldır ülkenin silahlı kuvvetleri yalnızca Türkiye'nin güvenliğini sağlamakla kalmadı, aynı zamanda ülkenin dış ve iç politikasının yürütülmesinde laik ilkelerin garantörlüğünü sürdürdü. Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) iktidara gelmeden önce, İslami bir yönelimi olan ve ülkedeki siyasi İslam'ı güçlendirmeye yardımcı olan hiçbir siyasi parti, iktidarda uzun süre kalamayacağına güvenememiştir. Devletin laik temellerinin ihlal edildiğinin ilk işaretlerinde, ordu doğrudan veya dolaylı olarak bu partinin iktidardan çıkarılmasına veya tamamen kapanmasına katkıda bulunmuştur. 2002’te AKP, iyi düşünülmüş ekonomik programı sayesinde parlamento seçimlerini kazanmayı başardı. Aynı zamanda AKP, İslam yanlısı olarak değil, kendisini Avrupa Hristiyan-Demokrat sendikalarıyla karşılaştırarak muhafazakar-demokratik bir parti olarak yerleştirildi. Başarılı bir ekonomi politikası ve net bir İslami çizginin o zamandaki olmaması sayesinde, AKP kolayca 2007 parlamento seçimlerini kazanmayı başardı.
2008'e kadar, hem muhalif güçlerin hem de askeri seçkinlerin temsilcilerine karşı aktif yasal işlemlerin başladığı zaman, ordu, ülkedeki iç siyasi sürecin ayrıcalıklı bir düzenleyicisiydi. Her şey Ergenekon (“Prodrodina”) davasıyla değişti; eski ve mevcut askeri, entelektüellerin, gazetecilerin - hükümete karşı komploda bulundukları iddia edilenlerin - ülke genelinde süpürüldüğü bir dizi tutuklamanın ardından.
Şimdiye kadar, Ergenekon davasının yargılanması sona ermedi, ancak Baloz da (Molot) davasındaki benzer bir yargılama iktidar partisi lehine sonuçlandı. Şu anda, Şubat 28 davasıyla ilgili soruşturma sürüyor ve sanıkların lehine sonuçlanmayacağına inanmak için iyi sebepler var.
Silahlı kuvvetler mensuplarının iktidar partisine karşı askeri bir darbe hazırlama denemeleri, ordunun siyasetten tamamen çıkarılmasına yol açtı ve AKP'nin konumunu güçlendirdi. Muhalefet hareketinin zayıflığı göz önüne alındığında ordu, açıkça olmasa da, etkili bir şekilde Türkiye’nin iç politik seyrini düzenleyen tek ciddi siyasi aktör olarak kaldı.
Devam eden değişikliklerin arka planı karşısında, hükümet ordunun savaş kabiliyetini modernleştirmek ve geliştirmek bağlamında Türkiye'nin uluslararası arenadaki prestijini güçlendirmeyi düşünmeye başladı. Bunun için Türkiye sadece kendi kaynaklarını değil aynı zamanda müttefiklerinden yardım almayı da kullanıyor.
AKP bu konuda temkinli yaklaşımı nedeniyle asıl rakibini ortadan kaldırmayı başardı. Gerçek niyetlerini ilan etmeden, 2007’ten bu yana parti, ülkenin anayasasını değiştirme politikası izlemiştir. 2010'teki halk referandumunun bir sonucu olarak onaylanan değişiklikler ordunun siyasi sürece katılımını önemli ölçüde sınırladı. Özellikle, askeri mahkemelerin rolü azaltıldı ve 1980 darbesindeki katılımcılar kovuşturmadan dokunulmazlıktan mahrum edildi. "Türkiye Cumhuriyetinin korunması ve korunması" olarak. Bu konuda ekim ayı başlarında 35, Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ dedi. Aslında, bu özel makaleye dayanarak, 2012, 1960 ve 1971'in devrimleri gerçekleştirildi.
Yeni bir “Ülkenin Ulusal Güvenliği ile ilgili Politika Belgesi” nin veya 2010'taki “Kırmızı Kitap” ın kabul edilmesi, AKP için yasal alanda ciddi bir zaferdi. Aynı zamanda “gizli anayasa” olarak da adlandırılan bu belge, devletin ulusal güvenlik stratejisini içeriyor, ülkeye yönelik temel zorlukları ve tehditleri belirliyor. Eğer 2005 yılında, ülkenin silahlı kuvvetleri aslında bu belgenin hazırlanmasında görev almışlardı ve içinde hecelenen pozisyonları buydu, 2010 yılında bu görev sivillere ve özellikle Türkiye Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'na verildi. Bu nedenle, Türkiye çapında bir emniyet kemeri oluşturmaya devletin önceliklerinden biri olarak adlandırılması şaşırtıcı değildir.
Yasama ve adli girişimlere ek olarak, Adalet ve Kalkınma Partisi, darbe tehdidini tamamen ortadan kaldırmak için genç askerler ve memurlar için eğitim sistemini değiştirmeyi amaçlamaktadır. Askeri okullarda eğitim, devletin laik yapısının korunması anlamına gelen Kemalist ilkeler temelinde gerçekleştirilir. Ekim ayında Eğitim Bakanı 2012, Ömer Dincher, askeri okulları demokratikleştirme ve İslam'ın temellerini genç askeri eğitim programına sokma fikrine destek verdi. AKP'nin bu tür faaliyetleri orduyu siyasetten tamamen uzaklaştırmayı ve ılımlı İslam gibi Türkiye'nin yeni ideolojisinin engellenmeden uygulanmasını hedefliyor.
Bu nedenle, Türk hükümetinin, siyasi alanda askeri müdahale sorununu çözmek için bütüncül bir yaklaşım uyguladığı açıktır. Zaten, ordunun kaybedilen halk güvenini yeniden kazanması ve güvenilirliğini tekrar kazanması zordur, bu nedenle orduyu siyasete bir darbe yoluyla geri döndürme olasılığı oldukça düşük görünmektedir.
Uluslararası bağlamda Türk ordusu
Orduyu uluslararası arenada siyasetten uzaklaştırma sürecinin arka planına karşı, Türk silahlı kuvvetlerinin otoritesi artıyor. Türkiye, askeri yeteneklerini ve siyasi hırslarını göstermek için NATO ve BM himayesinde barışı koruma operasyonlarına katılmaya başlıyor. Türkiye, Liberya, Fildişi Sahili, Haiti’deki BM barışı koruma operasyonlarına katıldı; Afganistan'daki NATO askeri operasyonları, Kosova. Şu anda, Türkiye barışı koruma ve istikrar operasyonlarına katılmak için en önemli polis kuvvetlerini sağlayan 15 ülkelerinden biridir.
Ortadoğu ve Kuzey Afrika'daki “Arap Baharı” nın ortaya çıkmasıyla birlikte, Türkiye, bölgesel liderlik pozisyonunu almak için gerçek bir fırsat aldı. Mısır ve Libya gibi bu kadar büyük ve etkili bölgesel güçler dengesizleştirildi ve iç ve dış siyasi güçlerin çatışması için bir arena oldu. İran hâlâ kuşatma altındaydı ve yaşıyor. Bir yandan, Suriye dışında, bölgede artık müttefikleri bulunmuyor ve diğer yandan ekonomik yaptırımlar aktif bir dış politika iznini sürdürme yeteneğini sınırlıyor. Bu şartlar altında, Arap ülkelerindeki muhalif güçlere destek verdiğini ifade eden Türkiye, hızla bölgesel bir “kahraman” haline geldi. Bununla birlikte, Türk liderliği, bölgede yabancı güçlerin katılımıyla silahlı bir çatışma olması durumunda, zaferden gelen tüm kazananlar kazananlar tarafından kazanılacağını, Türkiye'nin kendisinin hiçbir şey elde edemeyeceğini ve dahası, artık bölgesel durumu etkilemeyeceğini anlamıştı.
Bu nedenle, Ankara dış politika yolunu değiştirdi ve silahlı kuvvetlerinin bölgedeki yeni gerçekliklerin şekillenmesindeki kilit rolünü ilan etmek için askeri potansiyelini tüm dünyaya göstermeye çalıştı. İzmir’deki NATO askeri üssü, Libya’daki NATO operasyonunun yürütülmesi için komuta merkezi ve bombardıman yapmak için savaş uçaklarının kalktığı bir üs oldu.
Şu anda tüm dikkat Suriye'ye perçinleniyor. Batılı politikacıların bu kimyasal ülkede varlığına ilişkin açıklamalar оружия dış müdahale için gerçek bir tehdit oluşturuyor. Bu durum, Suriye mermilerinden birinin Türkiye topraklarına düştüğü ve birkaç insanın ölümüne yol açan Türkiye-Suriye sınırındaki artan istikrarsızlık nedeniyle daha da kötüleşiyor. Türkiye, Suriye sınırındaki çeşitli birlik türlerini derhal seferber ederek, Şam'ı ve komşu bölgeleri bombalayarak yanıt verdi.
Bu olaydan önce bile, Suriye Kürtleri tarafından başlatılmış olabilecek Türkiye-Suriye sınırında çatışmalar olduğu dikkat çekmektedir. Komşu bir ülkedeki ihtilaf sırasında, Türkiye, Suriye’nin kuzeyinde, askeri operasyonların gerçekleştirilmeyeceği bir “tampon güvenlik bölgesi” olarak adlandırılan uluslararası bir topluma defalarca çağrıda bulundu; Bu nedenle, Suriye mermisinin düşmesi, iktidar partisine Türkiye ile Suriye arasındaki çatışmayı tırmandırmak için uygun bir mazeret verdi. Ama burada o kadar basit değil.
Şu anda Türkiye, kendi çıkarlarını gerçekleştirmek için NATO çerçevesinde işbirliğini kullanmaktadır. Yani, hem Türkiye hem de ABD, Beşar Esad'ı devirmekle ilgileniyorlar, birlikte hareket edecekler. Aynı zamanda, ne Türkiye, ne de ABD ne de NATO güçleri Suriye hükümetine karşı tam kapsamlı askeri eylemler başlatmak veya ittifakın en sert eleştirisini tetikleyen Libya örneğini izleyerek askeri bir operasyon yürütmek için karlı. Bir başka şey de, Türkiye'nin askeri gücünü tam olarak gösterebileceği ve NATO'nun dikkatini çekebileceği sınırdaki belirsizlik durumunu korumaktır. NATO için bu yararlıdır, çünkü şu anda ABD’nin Suriye’de iç siyasi Suriye çatışmasına müdahale ederek Suriye’de askeri operasyonlar yürütme yeterliliği ve yetkisi bulunmuyor. Türkiye'nin bölgedeki varlığı ve Suriye ihtilafına katılımı NATO'nun bu sorunu başkaları tarafından çözmesine yardımcı olabilir. Şubat ayında, Türkiye Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, 2012’in NATO’nun Orta Doğu’da barış ve güvenlik kurma politikası izlediğini ve Türkiye'nin bu inisiyatifi her türlü gücü ile destekleyeceğini açıkladı. Yani, Orta Doğu’da, Türkiye NATO’nun çıkarları için kendi hedeflerine karşılık gelen bir müttefik ve sözcü olarak hareket eder.
Şu anda, Suriye'nin askeri istilasının başlangıcı Rusya ve Çin'in çabalarıyla ertelenmiştir. Türkiye gibi, Rusya da bölgedeki konumunu güçlendirmek istiyor, ancak askeri güç yardımı ile değil, yalnızca diplomatik kaynaklarla. Moskova, Türkiye'nin NATO’nun 2013’te dağıtmayı planladığı Suriye sınırındaki Patriot uçaksavar füze sistemlerini yerleştirme kararına olumsuz tepki verdi. Rusya, sürekli olarak Türkiye'yi Şam'la doğrudan diyalog başlatmaya çağırdı, ancak Türkiye, Suriye muhalefetine destek verdiğini açıkça duyururken, Beşar Esad'ın yönetimi ile ilişkileri kurmayı reddetti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Aralık ayı başında Türkiye’ye yaptığı ziyaretin, iki ülkenin liderlerinin Suriye sorunuyla ilgili ortak bir vizyon geliştirmesine yardım etmesi gerekiyordu. Ancak, taraflar Suriye'deki durumu istikrara kavuşturmak için ana hedefe ulaşmak için birleşik bir yaklaşım geliştiremediler. Suriye meselesinde hem Türkiye hem de Rusya prensip olarak görev aldı, bu nedenle eğer bu statüko korunursa, ülkelerimiz bu konuda uzlaşmaya varamayacaklar.
Bu durumda, Türk ordusu, yalnızca resmi olarak ilan edilmemiş, ancak uygulamada aktif olarak uygulanmakta olan ülkenin yeni bir dış politikasına yönelik bir araç olarak hareket etmektedir. Türkiye, ABD’nin en yakın müttefiki imajında askeri güce ve güce dayanan barışçıl bir güç imajından giderek daha uzaklaşıyor.
Türk ordusunun modernleşmesi
Suriye senaryosu, Türkiye'nin NATO ve ABD'nin sadakatini test etmesi için ortaya çıkabilir. Türkiye, NATO ile işbirliğinin kendi dış politika kurulumları dahil olmak üzere bunun için mutlak bir öncelik olduğunu kanıtlama ve ayrıca askeri potansiyelini gösterme şansına sahiptir. Bunun için verimli ve modern bir orduya ihtiyacınız var.
Türk silahlı kuvvetleri, 2012'ten itibaren, 700'e binlerce kişiyi isimlendirdi - ülkenin ordusu, ABD'den sonra NATO’da ikinci, dünyada altıncı sırada. Ancak, Türk ordusunun sorunu, yeterli sayıda modernize edilmiş silah bulunmamasıdır.
Şu anda, Türk ordusunun emrindeki silahların önemli bir kısmı, Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’de satın alınmış ve bazı Türkiye’den gelen silahların tamamen ithal edilmesi gerekmektedir. Ancak, Ankara, yabancı teçhizat alımı yoluyla ordusunun teçhizatı ve modernizasyonuyla ilgilenmiyor. Türkiye için ilk öncelik kendi askeri-sanayi kompleksinin geliştirilmesidir. 2012'in başında, Savunma Bakanlığı Savunma Sanayii Bakanlığı, askeri-sanayi kompleksinin 2016'e geliştirilmesi için bir plan sundu, bu plana göre, 2016 tarafından Türkiye, en büyük ulusal savunma sanayisine sahip ilk 10 ülkeye girmeyi planlıyor.
Türkiye, 2013'te seri üretime başlaması planlanan kendi ANKA İHA'sını aktif olarak geliştiriyor Kasım ayında, 2012, 10'e bu İHA'ları Türkiye'den Mısır'a tedarik etme anlaşması imzaladı. Ayrıca 2013'ta, Türk T-129 saldırı helikopteri seri üretime başlanacak.
Aralık ayında, Türk uydusu Göktürk-2012 Aralık 2’te piyasaya sürüldü, dünyanın dört bir yanından komuta merkezlerine görüntüler iletildi ve Ekim sonunda, Washington’daki silah sergisinde 2012’in yeni tanıtıcısı Djirit’i sundu. Bu roketin ayırt edici bir özelliği, dünyada neredeyse hiç analogu olmayan bir lazer hedefleme kafasının teçhizatıdır.
15 Kasım Holding holding Koch'a ait olan Otokar şirketi 2012, Türkiye'de geliştirilen ve toplanan ilk muharebe tankını sundu. Yüksek hassasiyetli görüş sayesinde, bu tank hareketli hedeflere bile büyük verimlilikle vurabilir. Ek olarak, tank, mürettebatın kimyasal, biyolojik ve nükleer silahlara karşı özel koruması ile donatılmıştır.
Silahlı kuvvetlerin modernizasyon programının bir parçası olarak, Türk tüfeği “Mekhmetchik-2” geliştiriliyor. Temmuz ayında, 2012, Türkiye'nin, hedefi 2500 km'ye kadar vurabilecek balistik füzelerin üretimi için bir program geliştirmeye başladığını fark etti. Kendi savaş korvetlerini, denizaltılarını, uçak gemilerini ve savaşçılarını oluşturma projeleri Türkiye'de aktif olarak gelişiyor.
Ancak NATO, Türk ordusunun modernleşme sürecinde önemli bir rol oynamaya devam etmektedir. Türk Hava Kuvvetleri'nin grev gücünün temelini oluşturan ABD savaşçıları F-16, Suriye'nin 2012 Ekim'inde ve Kuzey Irak topraklarında bombalanmasına katıldı. Amerika Birleşik Devletleri'nde Sikorsky Aircraft Corporation tarafından toplanan helikopterler, ülkenin doğusundaki Kürtlere karşı savaş operasyonları sırasında sürekli hava örtüsü sağlamaktadır. NATO-Patriot uçaksavar füze sistemlerinin Türkiye-Suriye sınırında konuşlandırılması sorunu olumlu bir şekilde çözüldü.
Türkiye'nin silahlı kuvvetlerini kendi askeri-sanayi kompleksinin gelişmesiyle modernize etmeye çalıştığı açıktır. Türkiye'nin aynı anda etkili bir şekilde uyguladığı silah geliştirme alanındaki birçok proje, birkaç on yıl içinde belirli silah türleri için Batı ile rekabet edebilecek ulusal askeri-sanayi kompleksinin umutlarının iyi bir göstergesidir. Ancak, şimdilik, Türkiye yabancı silahlar ve askeri teçhizat satın almak zorunda kalmaktadır, her şeyden önce ülkenin silahlı kuvvetlerini güçlendirmeye somut bir katkı yapan topçu ile ilgilidir.
Sonuç olarak, Türk ordusunun iç politik ve dış politik rolünün dönüşüm sürecinin tüm hızıyla sürdüğü söylenebilir. Bir süre sonra ordu, iç siyasi sürece katılma fırsatından tamamen mahrum kalacak. Öte yandan, Türk silahlı kuvvetlerinin bölge dışından olanlar da dahil olmak üzere uluslararası barışı koruma ve savaş operasyonları için önemi artacaktır. Bununla birlikte, hem kendi askeri-sanayi kompleksimizi geliştirmek hem de NATO'nun desteğiyle, Türk silahlı kuvvetlerinin aktif bir modernizasyonu olacaktır.
Orta Doğu ve Rusya ülkeleri için en büyük korku, iktidar partisinin artan dış politika hırslarından kaynaklanıyor. Davutoğlu’nun yapıcı ve yenilikçi dış politika kursu (“komşularla sıfır sorun”), Arap Baharı’nın başından bu yana önemli bir dönüşüm geçirdi ve yapıcıdan saldırgan bir dönüşüme döndü. Türkiye'nin dış politikasında önemli bir değişiklik oldu - sadece bölgesel liderliği talep eden bir ülkeden, Türkiye lider bölgesel bir güç haline geldi. Dışişleri Bakanı Davutoğlu, art arda Türkiye'nin gelecekte “Orta Doğu’daki dönüşümlere öncülük etmeye devam edeceğini” ve “yeni Ortadoğu’nun sahibi olacağını” belirtti. Şimdi Türkiye'nin bölgedeki bu konumunu sağlamlaştırması ve özellikle meşrulaştırması gerekiyor. Bu nedenle, Suriye konusunda NATO ile işbirliği yapmak Türkiye için çok önemli. Suriye'nin askeri işgali durumunda, Türk ordusu operasyonda belirleyici bir rol oynayacak ve Türkiye, Suriye ve Ortadoğu'nun "meşru" metresi olacak.
Rusya ile ilişkilerde, Suriye konusunda ortak bir konum bulunmamasına rağmen, istikrarlı bir şekilde gelişmekte ve güçlenmektedirler. Yine de Türkiye’nin NATO’ya yönelmesi ve bölgeyi barış getirmekten ziyade istikrarsızlaştırıcı bir politika izlemesi, Türkiye-Rusya ilişkilerini önemli ölçüde karmaşıklaştırabilir. Bu nedenle, Rusya'nın Türkiye'yi diyaloga dahil etmesi ve Suriye sorununun sert çözümünü engellemesi çok önemli.