8 Mayıs 1944 tarihinde Nazilerle işbirliği yaptıkları gerekçesiyle bir gecede vatanlarını terk etmeye zorlanan Kırım Türkleri, sürgün yolunda nüfuslarının yarısını kaybetmişti. Vatana dönüş umudunu hiç yitirmeyen Kırım Türkleri, kendi yurtlarına dönüş için 1980'li yılların sonuna kadar beklemek zorunda kaldı.
Ayrılık günleri artık geride kaldı. 70 yıl önce bir gece vakti kara trenlerle Orta Asya steplerine sürülen Kırım Türkleri yurtlarına döndü. Ancak sürgün yıllarının acı hatıraları halen hafızalarda.
ALMAN İŞGALİNE UĞRADI
Sovyetler Birliği döneminde Rusya Federasyonu'na bağlı özerk bir cumhuriyet olan Kırım'da 1939 yılı verilerine göre 218 bin Kırım Türk’ü yaşıyordu. İkinci dünya savaşı sırasında Alman işgaline sahne olan bölgede, işgalin faturası yüzlerce yıl bu toprakların sahibi olan Kırım Türklerine kesildi.
1944'ün Nisan ayında Kırım Özerk Cumhuriyeti'nin Sovyet karşıtı unsurlardan temizlenmesi gerektiğini belirten bir talimatname yayınlandı. Devlet Güvenlik Komitesi'nin bizzat Stalin tarafından imzalanan 11 Mayıs 1944 tarihli ve çok gizli ibareli kararı, Kırım Türkleri için acı dolu yılların habercisiydi.
GÜNLERCE AÇ VE SUSUZ
18 Mayıs gecesi binlerce Kırım Türk'ü zorla evlerinden çıkarıldı, yanlarına bir şey almalarına müsaade edilmedi. Zorla bindirildikleri vagonlarda günlerce aç ve susuz yol gittiler.
Kırım Türkleri Stalin döneminde aynı kaderi paylaşan diğer Müslüman halklar gibi nüfuslarının yarısından fazlasını bu uzun yolculukta ve gittikler çalışma kamplarında hayatlarını yitirdiler.
Kırım'ın özerk cumhuriyet statüsü 1945'de iptal edildi. Bölge 1954'de ise Ukrayna yönetimine bırakıldı. Stalin'in ölümünün ardından yönetime gelen Kruşçev, sürgün edilen Müslüman halkların geri dönüş yolunu açtı ama Kırım Türkleri bu halklara dâhil edilmedi. 1967'de sadece itibarları iade edildi. Kırım Türkleri vatanlarına dönüş için 1988'i beklemek zorundaydı.
KENDİ VATANLARINDA AZINLIK OLDULAR
1988'de Kızıl Meydan'daki kitlesel gösterilerin ardından çıkan izinle birlikte Özbekistan'dan Kırım'a doğru dönüşler başladı. Geri dönenlerin sayısı 1991'de 200 bini aşmıştı. Ancak aradan geçen süre içinde Kırım'da Rus nüfusu artmış, geri dönen Kırım Türkleri kendi vatanlarında azınlık durumuna düşmüştü.
Bugün sayıları 300 bine yaklaşan Kırım Türkleri; büyük güçler arasında çetin bir rekabetin yaşandığı bu stratejik bölgede var olma mücadelesini sürdürüyor.
Kaynak: KUZEY HABER AJANSIGüncelleme Tarihi: 15 Mart 2014, 11:05