ABD Kongresi'nden laiklik raporu
Türkiye ve Rusya ile birlikte altı ülke, ABD Kongresi'nin bir komisyonu tarafından, belli din mensuplarının istedikleri gibi ibadet etme veya etmeme haklarının risk altında olduğu ülkeleri içeren bir izleme listesine dahil edildi.
Komisyon, Türkiye konusunda sorunun "laikliğin yorumlanması" olduğunu vurgulayarak, laikliğin "çoğunlukta ve özellikle azınlıkta olan dini topluluklar da dahil olmak üzere, ülkedeki birçok vatandaşın dini özgürlüklerinin ihlal edilmesi ile sonuçlandığını" kaydetti.
Komisyon raporunda "Anayasa Mahkemesi'nin, hükümetin üniversitelerde kadınların başörtüsü takabilmelerine yönelik çabalarını reddetmesi" de not edildi.
Washington'da düzenlenen panelde bir rapor sunan ABD Uluslararası Dini Özgürlük Komisyonu(USCIRF), ayrıca daha önce izleme listesinde olan Nijerya'yı da dünyanın en kötü ihlalcileri olarak belirttiği "belirli endişe içeren" 12 ülkenin bulunduğu listeye ekledi. Söz konusu raporda Bangladeş ise listeden çıkarıldı. Müslümanların yoğunlukta olduğu Bangladeş'te Aralık ayındaki seçimde önceki dönemlere nispeten daha az şiddet olayları yaşandığı ve geçici hükümetin yerine 15 partili bir koalisyonun yemin ederek göreve başladığı vurgulandı.
Türkiye ve Rusya'nın yanı sıra komisyon, Laos, Somali, Tacikistan ve Venezüella'yı izleme listesine aldı. Listede daha önce Mısır, Afganistan, Belarus ve Küba bulunuyordu. Bu ülkeler, buralardaki hükümetlerin dini sebeplerden dolayı halka karşı ayrımcılık uyguladığı ya da vatandaşları arasındaki dini şiddeti durdurmadığı veya durduramadığı için "izleme listesinde veya "belirli endişe içeren" ülkeler listesinde yer alıyorlar.
Panelde Rusya'nın listeye alınması konusunda "Adalet Bakanlığı bünyesinde dini grupları kontrol etmek ve izlemek için benzersiz yeni yapıyı" mahzurlu bulunduğu kaydedildi.
Komisyon, Türkiye konusunda sorunun ise "laikliğin yorumlanması" olduğunu ifade etti. Panelde, laikliğin "çoğunlukta ve özellikle azınlıkta olan dini topluluklar da dahil olmak üzere, ülkedeki birçok vatandaşın dini özgürlüklerinin ihlal edilmesi ile sonuçlandığı" vurgulandı. Raporda Anayasa Mahkemesi'nin, hükümetin üniversitelerde kadınların başörtüsü takabilmelerine yönelik çabalarını reddetmesi not edildi. Aynı zamanda Türk hükümetinin de dini azınlıkları tüzel varlıklar kabul etmeyi reddetmesi ve Müslüman olmayan toplulukların yasal ve dini haklarını reddeden devlet politikaları eleştirildi.
CONDOLEEZZA RİCE'IN 2 YIL GECİKMELİ ONAYLADIĞI LİSTELERDEKİ ÜLKELERE YAPTIRIM DA UYGULANABİLİYOR
Komisyon raporunda ABD Başkanı Barack Obama yönetiminden de en azından, yasalara uyup uluslararası dini özgürlükler konusunda özel bir elçi atayarak "gerekli ilgiyi göstermesini" istedi. Obama yönetimi halen söz konusu konu için özel bir elçi atamamıştı.
ABD'de 11 yıl önce kabul edilen yasaya göre USCIRF, "belirli endişe içeren" ülkelerin listesini Dışişleri Bakanlığı'na sunuyor. Bu ülkelere yaptırım uygulanmasını bile öngören liste hakkında son kararı ise bakanlık veriyor.
Komisyonun listesinde şu an Nijerya, Myanmar, Çin, Eritre, İran, Irak, Kuzey Kore, Pakistan, Suudi Arabistan, Sudan, Türkmenistan, Özbekistan ve Vietnam bulunuyor. Bakanlığın listesi ise bu ülkelerden Myanmar, Çin, Eritre, İran, Kuzey Kore, Suudi Arabistan, Sudan ve Özbekistan'ı içeriyor.
ABD eski Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, Obama resmen göreve başlamadan dört gün önce bazı ülkelerin çıkarılmış olduğu listeyi iki yıl gecikmeli olarak onaylamıştı. Listede yer almak, bazı ülkelere yaptırım getirebiliyor. Ancak söz konusu ülkelerden Suudi Arabistan'ın cezası süresiz olarak ve Özbekistan'ın cezası ise 180 günlüğüne silinmişti. Bu süreç Haziran ayında sona eriyor.