Deve nedir?
Geviş getiren memelilerden bir çöl hayvanıdır. Attan daha iri yapılıdır. Develer tek veya çift hörgüçlü olurlar. Bacakları ve boyunları, vücutlarına göre çok uzundur. İki parmaklı olan ayaklarının tabanı yumuşaktır. Devenin vücudu her bakımdan çöllerde yaşayabilmesine elverişlidir. Burun deliklerini İstediği zaman kapatarak içine kum kaçmasını önler. Yumuşak, yayvan ayakları kumlarda yürümesini kolaylaştırır. Sıcağa ve susuzluğa karşı çok dayanıklıdır. Develer açlığa da dayanır, pek az bir yiyecekle bütün bir gün idare edebilirler.
Develerin uzun süre hiç bir şey yemeden ve içmeden dayanabilmesi, vücudundaki fazla yağları yakması sayesinde olur. Devenin vücudundaki fazla yağlar, hörgücünde depo edilir. Sırtındaki hörgüç bir yağ deposundan ibarettir. Deve midesindeki boşluklarda .da gerektiği zaman kullanmak üzere su depo eder. Bu bakımdan bir deve kızgın çölde 5-6 gün hiç bir şey yemeden ve su içmeden seyahat edebilir. Develer «Hecin devesi» ve «Asya devesi» olmak üzere iki çeşittir. Tek hörgüçlü olan Hecin develeri Afrika ve civarında yaşar. Asya devesi ise çift hörgüçlü olur. Orta Asya, Çin ve Kuzey İran'da yaşar.
Gözleri uzun kirpikli, burun delikleri kum fırtınalarından korunmak için kapanabilir özelliktedir, iki ayak parmağı vardır. Ayak parmakları bir deri parçasıyla önden birleşerek yumuşak zeminde batmadan yürümesini sağlayacak bir taban oluşturur. Deve çöl koşullarına en uygun hayvan olarak bilinir. Halk arasında yaygın bir sanının tersine devenin hö/gücü, su değil yağ depolanan bir enerji kaynağıdır. Uzun çöl yolculuklarından dönen develerin hörgüçle-rinin erimiş ve porsumuş olmasının nedeni, depolanan bu enerjinin tüketilmiş olmasıdır. Deve daha sonra kullanmak üzere gereğinden fazla su içmez. Su bulduğunda, en son su içtiği zamandan sonra terleyerek kaybettiği suyu karşılayacak kadar içer. Vücut sıcaklığını denetleyerek yükseltip azaltabildiğinden, terleyerek kaybetiği su oranı öbür memelilere oranla daha azdır. Çok susadığında birkaç saat içinde 300 litre su içebilir.
Bu da, taşıyabileceği en fazla yün ağırlığına eşittir. Beslenme özellikleri de öbür memelilere göre çok farklıdır. Günde 40-50 kg yeşil bitki yiyebilmelerine karşılık, gereğinde aylar boyunca günde 5 kg. samanla da yeti-nebilirler. Deve otçul olmakla birlikte, yağ deposunun tükenmesi ve yiyecek bulamaması durumunda kaktüs, et, kemik ve dahası yularını ya da sahibinin çadırını bile yiyebilir. Gevişgetiren hayvanlardan olan devenin işkembesinde 50 tane kadar küçük bölme vardır. Bu bölmelerde yediği besinlerden özümlediği bir sıvı bulunur. Susuz çölde devenin su gereksinimi bu sıvıdan sağlanır. Devenin çok kalın olan derisi, çöldeki sıcaklığı azaltan bir başka özelliğidir. Günün en sıcak saatlerinde küçük gruplar halinde yan yana ve başları Güneşe dönük olarak yere çöken develer, böylece vücutlarının Güneş ışınlarından etkilenen alanını en aza indirirler.
Gün boyunca yalnızca Güneşin yer değiştirmesine bağlı olarak yerlerinden oynadıkları için, genellikle serin ve küçük bir kum alanı üzerinde kalırlar. Yüklü olarak günde 200 kilometrelik bir yolu rahatça aşarlar. Devenin sırtında ve dizkapala-rında doğuştan bulunan yastıklar en sert zeminde bile yatıp dinlenebilmesini sağlar. Develerin inatçı ve tembel olduklarını, bu nedenle de yük taşımaya ya da binek hayvanı olarak kullanılmaya pek gönüllü olmadıklarını belirtmek gerekir.
Hadis-i Şerifte deve hörgücü
Hadis-i şerifte geçen Arapça yazılımına, "deve hörgücü" denir. Buda iki şekliyle anlaşılır; İlki, kadınlar sarık, ip gibi şeyleri saçlara ekleyip veya saçlarının toplanarak kafaların üstüne koymak biçimiyle başları iri göstererek anlaşılır. İkincisi; Kadınlar erkeklere gönül vermesi, buda gözleriyle onlara bakmaları, kafaları yukarıya devamlı onları gözetleyebilmek anlamına gelir. Saçlar topuz yapılarak, saça ip eklenirse baş üzerine konması bile, kibir ve başı olduğunca büyük göstererek farklı görünebilmek için kınanmıştır. Kibir olmamış olsa bile bu şekilde toplamak mahsurludur. Bundan dolayı dikkatleri toplar. Fitneye neden olur. Oysa, giyim insanın üstündeki etkisi de incelenirse, bu tarz, insan duruşuyla, yürüyüşüyle ve diğer histir.
Deve neden hörgüçlüdür?
Develer kendisine ait çok faydası bulunan iki hörgüçlüdür. Başka develerin hörgücü tektir. Hörgücü, devenin yiyecek ambarıdır. Çölde uzayan zamanlarda yemeyerek ve içmeyerek yürüyebilmesi için yağı oluşturan besinini muhafaza ederler. Asya devesinde iki hörgüc bulunur. Asya devesinin, Afrika'nın türlerine uzaktan akrabası sanılır.
Deve hörgücü ne işe yarar?
Develerde tek hörgücü olanlara Arap devesi, iki hörgücü olanına da Baktriane devesi ismi verilmiş. Genellikle deve hörgücünde su bulunduğuna, bu yüzden çöl hayatları uzunca bir yolculuklarına kadar dayanma gücü olmasından inanılmıştır. Asıl gerçeği, devenin vücudu su tükettiği sırada hörgücü de bir balona benzetilip sönerek inmesini sağlar. Deve hörgücünde yalnızca yağ vardır. Bu 30-35 kg'lık bir yağ tabakasıdır. Genelde çoğu hayvanlar belli bir süre sonra enerji kaynağını oluşturarak kullanılmak üzere vücudu bu yağı saklar. Fakat bu yağı hörgücünü kullanarak yaparlar. Deve hörgücü bu kavurucu çöl güneşinden koruma sağlar.
Sözlükte "deve" ne demek?
1. Gevişgetiren memelilerden, boynu uzun, sırtında bir ya da iki hörgücü olan, yük taşımakta kullanılan hayvan (camelus).
Deve kelimesinin ingilizcesi
[Committee on Development] v. must, should, ought to, have to, be to, be bound to, feel bound to, be forced to, shall, be due, be compelled to, owe, take
v. must, ought; owe, shall
n. giant, monster, colossus, something that is huge, titan, person or thing of enormous size