Gyros, dikey şişte pişirilen domuz, tavuk veya kuzu ve dana eti gibi etlerden oluşan en popüler Yunan sokak yemeklerinden biridir. Et ince bir şekilde kesilir ve daha sonra genellikle tzatziki (cacık) gibi soslar ve domates, soğan, marul ve salatalık gibi sebzelerle birlikte bir pide ekmeğine yerleştirilir.
Gyros, üzerinde etin pişirildiği sürekli dönen dikey şişe atıfta bulunan, çevirmek anlamına gelen Yunanca ghereezo kelimesinden türetilmiştir. Bazı tarihçiler gyros’un Büyük İskender zamanında, askerlerinin eti kılıçlarına takıp ateşte pişirdikleri zaman ortaya çıktığını söylüyor. Bir başka teori ise, gyros’un Yunanistan’a, 1922’de İstanbul ve İzmir’den gelen göçmenler tarafından getirildiğini iddia ediyor. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra, gyros popülerlik kazandı ve Avrupa, Avustralya ve Amerika Birleşik Devletleri’ne kadar yayıldı.
1970’lerde, bu yemek Yunan göçmenlerin sahip olduğu sayısız lokanta nedeniyle New York’ta popüler oldu ve bugün sadece Yunanistan’da değil, dünya çapında da en popüler sokak yemeklerinden biri olarak kabul ediliyor.
Gyros Tarifi
Gyros İçin Gerekli Malzemeler / 2 Kişilik
1 bonfile, şeritler halinde kesilmiş
1 diş doğranmış sarımsak
1/2 kırmızı soğan, dilimlenmiş
50-60 gr zeytinyağı
10-20 gr üzüm sirkesi
10 gr kekik
Biberiye
25 gr bal
Tzatziki Sosu
1 salatalık
2 diş sarımsak
55 gr sızma zeytinyağı
500 gr yoğurt
10-20 gr üzüm sirkesi
tuz ve taze çekilmiş karabiber
Servis
4 lavaş/pide ekmeği
1 kırmızı soğan, dilimlenmiş
1 dilimlenmiş domates, kızarmış patates (isteğe bağlı), marul
Gyros Nasıl Yapılır
Bonfile ince şeritler halinde kesin ve geniş bir kaseye koyun. Sarımsak, soğan, zeytinyağı, sirke ve otları ekleyin ve sıkmayı ellerinizle birleştirin. Bitirmek için balı ekleyin, kaseyi kapatın ve en az 2 saat, tercihen gece boyunca buzdolabında bekletin.
Büyük, yapışmaz tavayı ısıtın ve 1 dakika karıştırmadan soteleyin. Ardından malzemeleri diğer tarafa çevirin ve etin dışı çıtır çıtır kızarana ve içi hala yumuşak ve sulu olana kadar bir dakika daha soteleyin.
Tzatziki Sosu Nasıl Yapılır
Bir mutfak robotunda zeytinyağı ve sarımsağı, sarımsak tamamen pürüzsüz olana ve geride parça kalmayana kadar karıştırın. Salatalığı rendeleyin, tuzlayın ve 10 dakika bekletin. Şimdi salatalığın suyunu bir havluya veya sert bir mutfak bezine sarıp ellerinizle sıkarak alın. Salatalık, sarımsak, zeytinyağı, yoğurt, sirke, tuz ve karabiberi karıştırıp tamamen soğuması için buzdolabına koyun.
Fırını önceden 250˚C’ye ısıtın. Pide ekmeklerinin her iki tarafına biraz yağ sürün ve üzerine tuz, karabiber ve kekik ekleyin. 1 dakika pişirin.
Bitirmek için pide ekmeğinin üzerine biraz tzatziki yayın, etleri üstüne koyun ve dilimlenmiş domates ve soğanı ekleyin. İsterseniz pide ekmeğine kızarmış patates ve marul da doldurabilirsiniz. Pide ekmeğini sandviç gibi sarın ve servis yapın.