Kasların metabolizması sonucu açığa çıkan “kreatinin”, böbrekler tarafından kandan temizlenerek idrarla atılan bir maddedir.
Normal çalışan bir böbrek kreatinini kandan yeterli miktarda süzebilir, ancak böbrek fonksiyonları bozulduğunda böbreğin kreatinini de filtre edebilme kabiliyeti azaldığından, kreatinin kanda artar. Bu sebeple doktorlar, böbrek fonksiyonu hakkında bilgi sahibi olmak için kreatinin testini ister.
Kreatinin testi ne kadar sık istenir?
Kreatinin testi yaptırma sıklığı, mevcut hastalığınıza veya sahip olduğunuz risklere bağlıdır. Aşağıdaki durumlarda doktorunuz böbrek fonksiyonlarının normal olup olmadığını öğrenmek için kreatinin testi isteyecektir:
Tip1 veya Tip 2 şeker hastalığı: Şeker hastalığında en az yılda 1 kez,
Böbrek hastalıkları: Hastalığın seyrini ortaya koymak için belirli aralıklarla,
Böbrekleri etkileyebilecek hipertansiyon gibi hastalıklarda: belirli aralıklarla,
Devamlı ilaç kullananlarda: Özellikle böbrekler yoluyla atılan ilaçların kullanımında belirli aralıklarla, kreatinin testi istenir.
Kreatinin testi nasıl yapılır?
Kreatinin testi için sizden belirli bir miktar kan alınır ve biyokimya laboratuvarında bu test çalışılır. Bazen doktorunuz böbrek fonksiyonlarınızın belirlenmesinde 24 saat süresince idrar toplanmasını gerektiren “kreatinin klirens testi” adlı testin yapılmasını isteyebilir (24 saatlik idrar toplanması hakkında daha fazla bilgi sitemizde mevcuttur). Bu durumda, laboratuvara kan ile birlikte 24 saat boyunca topladığınız idrarı da teslim etmeniz gerekir.
Kreatinin testinin normal değeri nedir?
Cinsiyet ve yaşa göre küçük farklılıklar olsa da kreatinin normal değeri 0.5-1.2 mg/dL arasında değişmektedir. Erkeklerin vücut kas kitlesi kadınlara göre daha fazla olduğundan, erkeklerin kreatinin değerleri kadınlara göre daha yüksektir.
Kreatinin değerinin yüksek çıkması ne demektir?
Yüksek kreatinin değeri genellikle böbreklerin iyi çalışmadığını gösterir. Ancak; susuz kaldığınızda, fazla miktarda et tükettiğinizde veya kullanılan bazı ilaçlarla da kreatinin düzeyi geçici olarak yükselebilir.