Kadınların çalışma ve sosyal hayatında başta olmak üzere pek çok alanda uğradığı haksızlığa, adaletsizliğe, hukuksuzluğa ve eşitsizliğe dikkat çekmek amacıyla ilan edilen “8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü”, bugün tüm dünyada kutlanmaya başladı. 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nün temeli, işçi hakları hareketlerine dayanıyor ve bu tarih, Birleşmiş Milletler (BM) tarafından 8 Mart 1977’de uluslararası bir gün olarak kabul edildi. Türkiye’de ilk kez 1921 yılında “Emekçi Kadınlar Günü” olarak kutlanmaya başlanan 8 Mart Dünya Kadınlar Günü, kadınların çalışma ve sosyal hayattaki yok sayılan temel insanlık haklarına dikkat çekmesi açısından önem taşıyor.
Dünyada, emekleri ve hakları yok sayılan kadınların; ekonomik, siyasi ve sosyal alandaki uğradığı eşitsizlikler, adaletsizliklere ve haksızlıklara dikkat çekmek için Birleşmiş Milletler (BM) tarafından 8 Mart 1977’de ilan edilen Dünya Kadınlar Günü tüm dünyada kutlanıyor.
8 MART DÜNYA KADINLAR GÜNÜ’NÜN DOĞUŞU
İlk olarak 8 Mart 1857 yılında ABD’nin New York kentinde tekstil sektöründe çalışan yüzlerce kadının; erkeklerle aynı emeği ve zamanı harcayarak karşılığında ise aldığı düşük ücretleri, uzun çalışma saatlerini ve insanlık dışı çalışma koşullarını protesto etmek için yapılan grevler sırasında çıkan yangında, fabrika önünde kurulan barikatlardan kaçamayan çoğu kadın, 129 işçi hayatını kaybetti.
DÜNYA KADINLAR GÜNÜ NE ZAMAN İLAN EDİLDİ?
Bu acı olaylardan 52 yıl sonra (1910), Danimarka’nın Kopenhag kentinde düzenlenen 2. Sosyalist Enternasyonal toplantısında Clara Zetkin’in önerisiyle, 1857’de başlayan, kadın haklarının kazanılması ve kadınların birlikteliği mücadelesinin her yıl “Kadın Günü” olarak kutlanmasına karar verildi.
Böylece 8 Mart ilk kez 1975 yılında “Uluslararası Kadınlar Yılı” olarak kutlandı. Doğuşu; hakları ve emekleri yok sayılan kadınların, erkeklerle eşit haklara sahip olmak için verdikleri zorlu mücadeleye dayanan bu gün, 1977 yılında Birleşmiş Milletler tarafından “8 Mart Dünya (Emekçi) Kadınlar Günü” olarak ilan edildi.
TÜRKİYE’DE 8 MART DÜNYA KADINLAR GÜNÜ İLK KEZ NE ZAMAN KUTLANDI?
Türkiye’de ilk kez 1921 yılında “Emekçi Kadınlar Günü” olarak kutlanmaya başlayan 8 Mart Dünya Kadınlar Günü, 1975’ten sonraki yıllarda daha yaygın olarak kutlanmaya başladı.
ATATÜRK’ÜN KADINLAR HAKKINDA SÖYLEDİĞİ SÖZLER
Bu anlamlı günde, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ve kurtarıcısı Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün kadınlar hakkında söylediği sözleri QHA okurları için derledik:
“MİLLETİMİZ GÜÇLÜ BİR MİLLET OLMAYA AZMETMİŞTİR. BUNUN GEREKLERİNDEN BİRİ DE…”
“Ey kahraman Türk kadını, sen yerde sürüklenmeye değil, omuzlar üzerinde göklere yükselmeye layıksın.”
“Dünyada her şey kadının eseridir. Kadınlarımız eğer milletin gerçek anası olmak istiyorlarsa, erkeklerimizden çok daha aydın ve faziletli olmaya çalışmalıdırlar.”
“Milletimiz güçlü bir millet olmaya azmetmiştir. Bunun gereklerinden biri de kadınlarımızın her konuda yükselmelerini sağlamaktır. Bundan dolayı kadınlarımız ilim ve fen sahibi olacaklar ve erkeklerin geçtikleri bütün öğretim basamaklarından geçeceklerdir.”
“KADINLAR İÇTİMAİ HAYATTA ERKEKLERLE BİRLİKTE YÜRÜYEREK…”
“Tarlalarda erkeklerle birlikte çalışan, kasabalarda pazar yerine giden, yumurta ve tavuğunu satan, ondan sonra kendisine gerekenleri bizzat satın alan, çalışmalarının hepsinde kocalarına yardımcı olan kadınlar!.. Ben bu kadınlar arasında kocalarından daha iyi işten anlayanlara ve hesap yapanlara rastladı”
“Bir toplum, cinslerden yalnız birinin yüzyılımızın gerektirdiklerini elde etmesiyle yetinirse, o toplum yarı yarıya zayıflamış olur. Bizim toplumumuzun uğradığı başarısızlıkların sebebi, kadınlarımıza karşı ihmal ve kusurdur.”
“Kadınlar içtimai hayatta erkeklerle birlikte yürüyerek birbirinin yardımcısı ve destekçisi olacaklardır.”
“Milletin kaynağı, toplumsal hayatın temeli olan kadın ancak faziletli olursa görevini yerine getirebilir.”
“Zaman ilerledikçe, ilim geliştikçe, medeniyet dev adımlarıyla yürüdükçe; hayatın, asrın bugünkü gereklerine göre evlat yetiştirmenin güçlüklerini biliyoruz. Anaların bugünkü evlatlarına vereceği terbiye, eski devirlerdeki gibi basit değildir. Gerekli özellikleri taşıyan evlat yetiştirmek, pek çok özelliği şahıslarında taşımalarına bağlıdır. Bu sebeple kadınlarımız, hatta erkeklerden daha çok aydın, daha çok feyizli, daha fazla bilgin olmaya mecburdurlar!”
“KADINLARIMIZ İÇİN ASIL MÜCADELE ALANI…”
“Bir toplum, bir millet erkek ve kadın denilen iki cins insandan meydana gelir. Mümkün müdür ki, bir toplumun yarısı topraklara zincirlerle bağlı kaldıkça, diğer kısmı göklere yükselebilsin!”
“Kadınlarımızın genel görev ve çalışmalarda paylarına düşen işlerden başka, en önemli, en hayırlı, en faziletli bir ödevleri de “iyi anne” olmalarıdır.”
“Kadınlarımız için asıl mücadele alanı, asıl zafer kazanılması gereken alan biçim ve kılıkta başarıdan çok; ışıkla, bilgi ve kültürle, gerçek faziletle süslenip donanmaktır! Ben muhterem hanımlarımızın Avrupa kadınlarının aşağısında kalmayacağı aksine pek çok yönden onların üstüne çıkacak ışıkla, bilgi ve kültürle donanacaklarından asla şüphe etmeyen ve buna kesinlikle emin olanlardanım.”
“Bizim toplumumuz için ilim ve fen lazım ise, bunları aynı derecede hem erkek hem de kadınlarımızın iktisap etmesi lazımdır.”