Elektriksel Kuvvet
Noktasal iki elektrik yükü arasındaki itme veya çekme kuvveti; yüklerin çarpımıyla doğru, aralarındaki uzaklığın karesiyle ters orantılıdır. Buna göre, elektrik yükleri q1 ve q2 olan iki cisim arasındaki elektriksel kuvvet;
Yalıtkan bir iple asılan (+) yüklü hafif bir küreciğe, ipek kumaşa sürtülerek (+) elektrik yüklü hale gelen cam çubuk yaklaştırılırsa, çubuk tarafından kürenin itildiği gözlenir. Aynı kürenin, (-) elektrik yüklü ebonit (plastik türü) bir çubuk tarafından çekildiği görülür.
Yükler zıt işaretli ise cisimler birbirini çeker, aynı işaretli ise birbirini iterler. Bağıntıdaki k, kullanılan birimlere ve ortama bağlı bir katsayıdır.
Süıtünmesi önemsenmeyen yatay düzleme sabitlenmiş olan yüklü X, Y küreleri ile tutulmakta olan yüklü Z küresinin konumları şekildeki gibidir. Z küresi serbest bırakıldığında hareket etmediğine göre,
l. X ile Y küreleri zıt yükle yüklüdürler.
ll. X in yük miktarı, Y ninkinden fazladır.
lll. Z nin yük miktarı, Y ninkinden fazladır.
yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?
Çözüm: Z küresinin, bulunduğu konumda dengede kalabilmesi için, küreye uygulanan elektriksel kuvvetlerin bileşkesi sıfır olmalıdır. Yani X ve Y kürelerinden biri Z küresini iterken, diğeri çekmelidir. Bu yüzden X ve Y küreleri zıt elektrik yükü ile yüklüdür. (I doğru)
Yüklerin büyüklükleri ve aralarındaki uzaklıklar eşit olduğundan, birbirlerine uyguladıkları elektriksel kuwetlerin büyüklükleri de eşittir. Y cismine uygulanan bileşke elektriksel kuvvetin büyüklüğü, iki kuvvet eşit büyüklükte ve aralarında 60° derece var ise bileşke kuvvettir.