Sporcu Biyolojik Pasaportu ile ilgili Sorular ve Cevaplar 1-) Atlet Biyolojik Pasaportu nedir? Atlet Biyolojik Pasaportu’nun temel prensibi, geleneksel analize dayalı doping kontrolü yoluyla doğrudan tespitin tersine, doping etkisini dolaylı yollardan açığa vuran seçili değişkenlerin zaman içinde gözlenmesidir. 2-) Atlet Biyolojik Pasaportu hangi modüllerden oluşturmaktadır? ABP’de halen iki modül vardır; -2009 Aralık ayında uygulamaya giren; eritropoezi ( kan yapımı) uyaran ajanlar ve kan transfüzyonu yolu ile oksijen transferinin arttırıldığını belirlemeyi amaçlayan Hematolojik Modül; -2014 Ocak ayında uygulamaya giren; dışarıdan enjekte edilen veya verilen endojen anabolik androjenik steroidler ve selektif androjen reseptör modülatörleri (SARMS) gibi diğer anabolik ajanları belirlemeyi amaçlayan Steroid Modülü. Hematolojik Modül’de sporcunun kan numunesinde bakılan kan dopinginin biyolojik işaretleri paneli, Steroid Modül’de ise idrar numunesinde bakılan steroid dopinginin biyolojik işaretleri paneli dikkate alınmaktadır. 3-) ABP’nin hedefi nedir? Güçlü bir dopingle mücadele programının çerçevesine ABP’yi eklemenin iki hedefi vardır; a- Pasaport bilgilerinin akılcı ve zamanında yorumlanması ile spesifik analitik testler için sporcu belirlemek; (Hematolojik Modül için rekombinant eritropoetin (EPO) ve homolog kan transfüzyonu testleri) (Steroid Modül için, İzotop Oranı Kütle Spektrometri (IRMS) testi) b-) Talimat’ın 2.2 nolu Madde’sinde (yasaklı madde veya metodu kullanmak ya da kullanmaya teşebbüs etmek) yer alan olası dopingle mücadele kural ihlalini izleyebilmek. 4-) ABP’nin daha da geliştirilmesi için WADA şu anda neler yapmaktadır? WADA, paydaşlar ve uzmanlarla beraber ABP’nin geliştirilmesi ve büyüme hormonu gibi maddelerin kötüye kullanımını belirleyecek bir endokrin modül üzerinde çalışmaktadır. 5-) ABP geleneksel doping kontrolü ile yer mi değiştirecektir? Hayır. Dopingle mücadele, sporcuların doğrudan test edilmesinin yanı sıra analitik olmayan kanıtlarla kural ihlallerinin tespiti gibi değişik yöntemlere dayanır. Bu yöntemlerin bir arada kullanılması global dopingle mücadele çalışmalarını daha etkili bir hale getirecektir. Sporcunun numunesinden yasaklı madde veya metabolitinin tespitine dayalı tipik doping kontrol yaklaşımı etkili bir yöntemdir ancak, eğer sporcu maddeyi zaman aralıkları vererek ve düşük doz kullanırsa, bu yöntem etkisiz olabilmektedir. Daha da ötesi, yeni maddeleri veya yasaklı maddelerin değişik şekillerini bu yöntem ile tespit etmek zor olabilir. Son yıllarda doping yöntemleri çok daha bilimsel olarak planlanmakta ve geleneksel önleyici sistemin açıklarından yararlanmaktadır. ABP, geleneksel doping kontrol testi yaklaşımını, etkinliği arttırmak suretiyle tamamlamaktadır. 6-) Tüm Dopingle Mücadele Kurumları’nın her iki Modülü de uygulamaları gerekmekte midir? Hayır, spor dallarının fizyolojik risklerinin değerlendirilerek, hangi modülün uygulanabileceğinin belirlenmesi yeterlidir. Hematolojik Modül kırmızı kan hücrelerindeki değişiklikleri değerlendirir. Kırmızı kan hücreleri dokulara oksijen taşır ve bu yüzden kanla ilgili manipülasyonlar dayanıklılığın gerekli olduğu spor dallarında avantaj sağlar. (örneğin; eritrosit yapımını uyaran ajanlar veya kan transfüzyonu) Oksijen taşıma kapasitesinin geliştirilmesi sadece dayanıklılığı değil, aerobik kapasitede de artışa neden olur. Dopingle Mücadele Kurumları, Hematolojik Modülü uygulamak için sporcuları bu bilgileri dikkate alarak belirlemelidir. Steroid Modülü, güç ve kuvvet gerektiren spor dallarında kötü amaçla kullanılan Anabolik Androjenik Steroidleri göstermektedir. Bu maddeler, kırmızı kan hücre üretimini arttırabilir. Bu nedenle bunlar da dayanıklılık sporu yapanlar tarafından kullanılabilir. Pasaport programında yer alan sporculara ait olan tüm idrar numuneleri otomatik olarak steroid profili açısından da analiz edilmektedir. Bir sporcuya ait birden fazla idrar numunesi analiz edilir edilmez; bu sporcuya ait ‘’zamana yayılmış profil’’ ADAMS’ta ilan edilmektedir. 7-) Bir spor dalı dayanıklılık ve kuvvet gerektirmiyorsa ne olacaktır? Steroid Modülü otomatik olarak alınan tüm idrar numunelerine uygulanacaktır. Ancak Dopingle Mücadele Kurumları, Hematolojik Modülün kendi stratejileri için gerekli olup, olmadığına kendileri karar vereceklerdir. 8-) Atlet Pasaport Yönetim Birimi nedir? Atlet Pasaport Yönetim Birimi (APMU), Atlet Biyolojik Pasaportu sistemini uygulayan görevlilerden oluşmaktadır. Birimin bir WADA akredite laboratuvar ile birlikte çalışarak, Atlet Pasaportları’nın uygulama yönetiminden sorumlu olması; akıllı hedef testler için Dopingle Mücadele Kurumları’na tavsiyelerde bulunması, Uzmanlar Grubu ile birlikte hareket etmesi, ABP Doküman Paketi ile Ters Pasaport Bulgusu raporu hazırlaması beklenmektedir. 9-) Bir Dopingle Mücadele Kurumu, bir APMU ile sözleşme yapmalı mıdır? Birçok Dopingle Mücadele Kurumu’nun kendi bünyesinde bir APMU vardır. Eğer yoksa, WADA akredite bir laboratuvar ile ilişkide olan bir APMU ile sözleşme yapması daha iyi olacaktır. Eğer bir Dopingle Mücadele Kurumu henüz Bir APMU’ya bağlanmamış ve steroidal Atipik Pasaport Bulgusu negatif IRMS ile rapor edilmişse; bu Dopingle Mücadele Kurumu testi yapan laboratuvardan ileri yardım talep edecektir.
1/--pages