1. 1.aslında 2.hayvan yemi olarak kullanılması 3.ekonomik bir kayıptır. 4.bir kazanç gibi görünse de 5.bayat ekmeğin Yukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi baştan dördüncü olur?
ÖĞRETEN ÇÖZÜM-1 Dikkat! Art arda gelen söz ve sözcüklerin şekil ve anlam bağı içinde olması gerekir. ŞİFRE: Eğer soruda bizden dördüncü parça istenirse öncelikle son parçayı bulup kalanlardan hangisinin son parçayla birlikte okunup okunmadığını bulmalıyız. SON PARÇA: Yüklemin yer aldığı parçadır. Bu soruda son parça ” ekonomik bir kayıptır” sözüdür. Bu sözden önce okunabilecek sözcük “aslında” sözcüğüdür. Çünkü “aslında” sözcüğü durum belirtecidir ve yüklemden önce gelir. Doğru diziliş: Bayat ekmeğin hayvan yemi olarak kullanılması bir kazanç gibi görünse de aslında ekonomik bir kayıptır.
2. 1. geçim kaynağı 2. başlıca 3. ulu Torosların 4. zirvesindeki karlı bir dağ köyünün 5. bu mis kokulu, nazlı çiçekYukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi baştan birinci olur?
ÖĞRETEN ÇÖZÜM-2 Cümle sırlaması yaparken sözcüklerin anlamlı ve kurallı bir şekilde birbirini takip etmesi gerekir. Dikkat! Bu tip soruları çözerken öncelikle yüklemi bulmamız gerekir. Yüklem nedir? Cümleyi sonlandıran ve yargı bildiren parçacığa yüklem denir. Bu soruda yüklem “geçim kaynağı” sözüdür. Çünkü cümleyi bitiren söz budur. Yüklem bulunduktan sonra kalanlardan hangisinin ilk parça olduğunu saptamalısınız. Şifre: Birinci parça genellikle öznenin yer aldığı parçadır ve bağlantı ögeleri taşımaz. Bu soruda da özne beşinci parçada yer almaktadır. Doğru diziliş: Bu mis kokulu, nazlı çiçek, ulu Torosların zirvesindeki karlı bir dağ köyünün başlıca geçim kaynağı.
3. 1. fazla tuzlu 2. çok yağlı besinlerle 3. kızartma ve kavurma gibi 4. kaçınılmalıdır 5. yiyeceklerdenYukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi baştan üçüncü olur?
ÖĞRETEN ÇÖZÜM-3 1.ADIM Önce yüklemi bulup aradan çıkarmalısınız. Yüklemi bulduktan sonra elinizde dört parça kalır. Yüklem: kaçınılmalıdır. 2.ADIM Kalan dört parçadan hangisinin yüklemle bütünleşebileceğini bulmalıyız. Yüklemle bütünleşebilecek parça: yiyeceklerden 3.ADIM Kalan üç parçadan hangisinin “yiyeceklerden “sözcüğüne yakışabileceğini düşünmeliyiz. Dikkat edilirse sözü edilen yiyeceklerin fazla tuzlu olması istenmiyor. Doğru diziliş: Kızartma ve kavurma gibi çok yağlı besinlerle fazla tuzlu yiyeceklerden kaçınılmalıdır.
4. 1.hünerlerini gösterirler 2.elli çeşit bıçak 3. ve benzeri aleti kullanarak 4. üzerinde yaklaşık 5. sanatçılar, lüle taşıYukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi baştan ikinci olur?
ÖĞRETEN ÇÖZÜM-4 1.Adım: Öncelikle yüklemi bulmaya çalışalım. Yüklem: Hünerlerini gösterirler. 2. Adım: Şimdi elimizde dört parça kaldı. Bu parçaların içinden başlangıç cümlesini bulmaya çalışmalıyız. Başlangıç parçası, içinde öznenin yer aldığı parçacıktır. Dikkat edilirse özne “sanatçılar” sözüdür ve 5.parçada bulunuyor. 3.Adım: İşte 5. Parçadan sonra gelen parçayı bulduğumuzda cevap da çıkmış oluyor. Bu da 4. parçadır. DOĞRU DİZİLİŞ: Sanatçılar lüle taşı üzerinde yaklaşık elli çeşit bıçak ve benzeri aleti kullanarak hünerlerini gösterirler.
5. 1. atmosferdeki karbon miktarının artmasına 2. yol açıyor 3 petrolün sorumsuzca tüketilmesi 4.ve dünyanın ateşinin yükselmesine 5. ve orman alanlarının yok edilmesiYukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi baştan beşinci olur?
ÖĞRETEN ÇÖZÜM-5 Yüklemi bulalım. Yüklem: Yol açıyor. Buna göre yanıtımız belli oldu. Doğru diziliş: Petrolün sorumsuzca tüketilmesi ve orman alanlarının edilmesi, atmosferdeki karbon miktarının artmasına ve dünyanın ateşinin yükselmesine yol açıyor.
19.(II)Her yazıyı, her kitabı sözcük sözcük okumak gerekli mi?(II)Yazıdan yazıya, kitaptan kitaba değişir bu.(III) Onlar arasında öyleleri vardır ki okuyayım diye kendimizi sıkmak gereksizdir. (IV)Ama öyle yazılar, kitaplar da vardır ki sözcükleri tada tada okuruz. (V)Bu tür yazılarda bizi kendine çeken nedir?(VI) Yazarın kişiliği, ustalığı ve bizi ne ölçüde gerçeklerle yüzleştirdiğidir.Yukarıdaki numaralı cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
ÖĞERETEN ÇÖZÜM-19 Sözde soru cümlesi nedir? İki tür soru cümlesi var: 1. Kendi kendimize sorduğumuz sorular – Benim mi dünyam karardı? (Bunlara sözde soru cümlesi denir). 2. Başkasına sorduğumuz sorular – Arkadaşlar, bu kitaplar benim mi? (Bunlara gerçek soru cümlesi denir.) Buna göre I.de geçen soru yanıt beklenmeyen bir sorudur. II. de I.de sorulan sorunun yanıtı verilmiştir. Gerekçe Nedir? Gerektirici amaç ya da sebeptir. Dikkat! “Gerekçe” ararken “Niçin?” sorusunu anahtar olarak kullanabilirsiniz. Buna göre III. cümlede geçen “okuyayım diye” sözü gerekçedir. Karşılaştırma Nedir? İki kavramı, kişiyi, olayı benzer ve farklı özellikleriyle kıyaslamaktır. Püf Noktası! Karşılaştırma için “en, çok, göre, denli, kadar…” gibi sözcüklere odaklanın! Buna göre V.de karşılaştırma yapılmamıştır. VI. da geçen yargı V.de geçen yargının açıklamasıdır.
18. 1. atmosferinde su buharı 2. uzaklıktaki bir gezegenin 3. dünya’dan 150 ışık yılı 4 bulunduğu ortaya çıktı 5. yapılan araştırmalar sonucundaYukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında hangisi baştan dördüncü olur?
ÖĞRETEN ÇÖZÜM-18 Bu soruda iki hamleyle sorunun çözümüne ulaşabilirsiniz. 1.ADIM YÜKLEM: bulunduğu ortaya çıktı NE BULUNDUĞU ORTAYA ÇIKTI? atmosferinde su buharı bulunduğu ortaya çıktı DOĞRU DİZİLİŞ Yapılan araştırmalar sonucunda Dünya’dan 150 ışık yılı uzaklıktaki bir gezegenin atmosferinde su buharı bulunduğu ortaya çıktı.
17. 1. ve aileleri için 2. özel eğlenceler 3. düzenleniyor 4. kurumun personeli 5. her yıl kış aylarındaYukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında hangisi baştan ikinci olur?
ÖĞRETEN ÇÖZÜM-17 1.ADIM Yüklemi bulalım. Yüklem: düzenleniyor 2.ADIM Yüklemi bulduktan sonra hangisinin ilk parça olduğunu bulmaya çalışalım. İLK PARÇA: her yıl kış aylarında 3.ADIM İlk parçadan sonra okunabilecek parçayı bulmaya çalışalım. İKİNCİ PARÇA: kurumun personeli DOĞRU DİZİLİŞ: Her yıl kış aylarında, kurumun personeli ve aileleri için özel eğlenceler düzenleniyor.
16. 1. bu sporcu 2. başarıya imza atıyor 3. dünya şampiyonu 4.piste her çıktığında yeni bir 5. unvanını kazananYukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında hangisi baştan birinci olur?
ÖĞRETEN ÇÖZÜM-16 1.ADIM: Yüklemi bulalım Yüklem: başarıya imza atıyor 2.ADIM: Öznenin yer aldığı parçayı bulalım. Öznenin yer aldığı parça: bu sporcu Dikkat! Öznenin sıfatı varsa bu sıfatları özneden önce getirmek gerekir. Öznenin sıfatı: dünya şampiyonu unvanını kazanan O halde birinci parça “dünya şampiyonu” sözüdür DOĞRU DİZİLİŞ Dünya şampiyonu unvanını kazanan bu sporcu, piste her çıktığında yeni bir başarıya imza atıyor.
15. 1. semt pazarı 2.özellikle yaz aylarında 3. gelenlerle bir 4. çevre köylerden 5. panayıra dönüşüyorYukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında hangisi baştan dördüncü olur?
ÖĞRETEN ÇÖZÜM-15 1.ADIM Yüklemi bulalım. Yüklem: bir panayıra dönüşüyor 2.ADIM Kalan parçalardan hangisinin yükleme bağlanabileceğini bulursak yanıt çıkmış olur. NOT: Bir cümlede zarf varsa yükleme yaklaştırılır. Dikkat edilirse “gelenlerle” ifadesi zarftır bu nedenle yükleme yaklaştırılmalıdır. DOĞRU DİZİLİŞ Semt pazarı, özellikle yaz aylarında çevre köylerden gelenlerle bir panayıra dönüşüyor
14. 1. ki tedaviden 2.önerilen ilaçlar, 3. sonuç alınabilsin 4. doktor tarafından 5. düzenli olarak kullanılmalıYukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında hangisi baştan üçüncü olur?
ÖĞRETEN ÇÖZÜM-14 1.Adım Öncelikle yüklemin yer aldığı parçayı bulmalıyız. Burada yüklem olarak kullanılabilecek iki parça vardır. 1. Parça : sonuç alınabilsin 2. Parça : düzenli olarak kullanılmalı Cümle kuruluşuna bakıldığında sözcükler arası ilişkiden de yola çıkıldığında asıl yüklemin “sonuç alınabilsin” parçası olduğu görülecektir. 2.Adım Yükleme bağlanacak parçayı bulalım. Sözcükler arasındaki ilişkiden yola çıkıldığında “ki tedaviden” parçasının yüklemden önce gelmesi gerektiği görülecektir. 3.Adım Yüklemden önce parçada “ki” olduğu için “ki” den önce yan yargı gelmelidir. O da 5.parçadır. Buna göre baştan üçüncüsü 5.parçadır. DOĞRU DİZİLİŞ Doktor tarafından önerilen ilaçlar, düzenli olarak kullanılmalı ki tedaviden sonuç alınabilsin.
13. 1. oluşturmuştur 2. yıldan beri tarih 3. yüzlerce hatta binlerce 4. denen eleği sallaya sallaya 5. her kent kişiliğiniYukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi baştan birinci olur?
ÖĞRETEN ÇÖZÜM-13 1.adım: Önce yüklemi bulalım. Yüklem: oluşturmuştur 2.adım: Birinci parça isteniyorsa öncelikle öznenin yer aldığı parçacık bulunmalı ya da ondan önce hiçbir ifade söylenmemiş parçacığı bulmalıyız. Şimdi parçaları değerlendirelim. 2. yıldan beri tarih (cümle böyle başlamaz) 3. yüzlerce hatta binlerce(cümle böyle başlamaz) 4. denen eleği sallaya sallaya(cümle böyle başlamaz) 5. her kent kişiliğini (cümle başı olabilir, aynı zamanda öznenin yer aldığı parça) DOĞRU DİZİLİŞ Sözün kısası her kent kişiliğini yüzlerce hatta binlerce yıldan beri tarih denen eleği sallaya sallaya oluşturmuştur.
12. 1. bir ortam 2. ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde 3. kurak bir iklimi olan Anadolu 4. bu bitkiler için bulunmaz 5. çiçekli ve tohumlu olduklarıYukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi sonuncu olur?
ÖĞRETEN ÇÖZÜM-12 1.adım Her zaman olduğu gibi önce yüklemi bulmalıyız. Yüklem, cümleyi sonlandıran, bitiren parçacıktır. Dikkat! Kimi cümlelerde bazen yüklemdeki “- dır ” eki düşmüş olabilir. Bu soruda tek hamleyle sorunun cevabı çıkar yani yüklem son parça olduğu için yüklem bulunduğunda yanıt çıkar. Yüklem: bir ortam(dır) DOĞRU DİZİLİŞ Çiçekli ve tohumlu oldukları ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde kurak bir iklimi olan Anadolu, bu bitkiler için bulunmaz bir ortam.
11. 1. türlerin çok 2. yetişiyor 3. büyük bir bölümü 4. dünyadaki, ters lale ve çiğdem gibi 5. Türkiye’ deYukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi baştan dördüncü olur?
ÖĞRETEN ÇÖZÜM-11 1.Adım Yüklemi bulalım. Yüklem: yetişiyor 2.Adım Şimdi yükleme kalan parçalardan hangisini bağlayabileceğimizi bulalım. Nerede yetişiyor? Türkiye’ de Yetişen ne? Dünyadaki, ters lale ve çiğdem gibi türlerinin çok büyük bir bölümü DOĞRU SIRALANIŞ Dünyadaki, ters lale ve çiğdem gibi türlerinin çok büyük bir bölümü Türkiye’ de yetişiyor.
10. 1. giren bu film 2. insanı ve 3. ele alıyor 4. insan ilişkilerini 5. geçen ay gösterimeYukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi baştan üçüncü olur?
ÖĞRETEN ÇÖZÜM-10 Eğer üçüncü istenirse ya baştan sona doğru ilerleyin. Yani 1-2-3-4-5 şeklinde ya da sondan başa doğru 5-4-3-2-1 Her durumda da iki adımdan sonra doğruyu bulursunuz. Buna “küçük adımlar ilkesi” denir. En akıllıcası yüklemi bulduktan sonra yükleme eklemleyerek başa doğru gitmektir. Yüklem: ele alıyor Özne parçası: geçen gösterime giren film Neyi ele alıyor? insanı ve insan ilişkilerini DOĞRU SIRALANIŞ Geçen ay gösterime giren bu film, insanı ve insan ilişkilerini ele alıyor.
9. 1. bir bitkiye dönüşür 2 devetabanı dikenini 3 anımsatan 4. olgunlaşma sürecini tamamlayınca 5. aslında bir diken olan enginarYukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi baştan ikinci olur?
ÖĞRETEN ÇÖZÜM-9 1.adım Önce yüklemi devre dışı bırakın. Elimizde kalan dört parçayla işleme devam etmeliyiz. 2.adım Birinci parçayı bulmaya çalışalım. Birinci parçadan önce hiçbir parça gelmeyeceği için bağlayıcı ögeleri taşıyan parçaları devre dışı bırakın. Ayrıca birinci parçada özne olmalıdır. Yukarıdaki metinde özne olan enginardır. O halde enginarın geçtiği parça, 1.parçadır. Yani 5. Parça en başta yer almalıdır. 3.adım Son olarak ikinciyi aradığımız için 5. den hemen sonra okunabilecek parçayı bulmalıyız. O parça da 4. parçadır. DOĞRU DİZİLİŞ: Aslında bir diken olan enginar, olgunlaşma sürecini tamamlayınca devetabanı dikenini anımsatan bir bitkiye dönüşür.
8. 1. çok değer verilmiş 2. geçen bazı sebze ve meyvelere 3. her zaman daha 4. ötekilere göre 5. mitolojik öykülerdeYukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi baştan ikinci olur?
ÖĞRETEN ÇÖZÜM-8 Püf Noktası ! Baştan ikincisi sorulduğunda yüklemi ayıkladıktan sonra birincisini bulmaya çalışın. Dikkat edilirse 1.parça yüklemdir. Yüklemi ayıkladıktan sonra elde kalanlardan hangisinin birinci parça olduğunu bulmalıyız. Dikkat! 1. parçada bağlayıcı olmaz. Örneğin yukarıdaki 2. parça,1. parça olamaz çünkü cümle “geçen bazı sebze ve meyvelere” şeklinde başlayamaz. Aynı şekilde cümle “her zaman daha” kalıbıyla da başlatılamaz. Kalan parçalardan 5.siyle cümle başlatılabilir. Bundan sonra gelebilecek parça da 2.parça olmalıdır. DOĞRU DİZİLİŞ: Mitolojik öykülerde geçen bazı sebze ve meyvelere, ötekilere göre her zaman daha çok değer verilmiş.
7. 1. sonucunda yükselen 2. tehdit etmeye başladı 3. şimdiden 4. deniz seviyesi 5. buzulların erimesi 6.yaşam alanlarınıYukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi baştan beşinci olur?
ÖĞRETEN ÇÖZÜM-7 Dikkat Beşincisinin bilinmesi için altıncısının bilinmesi gerekir. Peki altıncısında ne var? Tabi ki yüklem var. Yüklem: tehdit etmeye başladı Kalanlardan hangisini yüklemle okuyabilirsek cevap odur. Tek tek deneyelim 1.parça ve yüklem: sonucunda yükselen tehdit etmeye başladı(anlamsız bağdaştırma) 3.parça ve yüklem: şimdiden tehdit etmeye başladı(anlamsız bağdaştırma) 4.parça ve yüklem: deniz seviyesi tehdit etmeye başladı (anlamsız bağdaştırma) 5.parça ve yüklem: yaşam alanlarını tehdit etmeye başladı(anlamlı bağdaştırma) 6.parça ve yüklem: buzulların erimesi tehdit etmeye başladı(anlamsız bağdaştırma) DOĞRU DİZİLİŞ Buzulların erimesi sonucunda yükselen deniz seviyesi şimdiden yaşam alanlarını tehdit etmeye başladı.
6. 1. 1970 yılından bu yana 2. iki katına eşit 3. küresel ısınma nedeniyle 4. Türkiye yüzölçümünün 5. eriyerek yok olan buzul alanı 6. bilim insanlarına göreYukarıdaki sözler anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi baştan birinci olur?
ÖĞRETEN ÇÖZÜM-6 Dikkat edilirse bu soruda cümle altı parçaya bölünmüş. Ne olursa olsun ilk işimiz yüklem parçacığını bulup ondan kurtulmaktır. Yüklem parçacığı: iki katına eşit Dikkat edin yüklemdeki “dir “ eki düşmüş. Yüklem gibi görünmeyebilir ama yüklemdir. Şimdi biraz daha rahatlamak için kalan parçalardan hangisini yüklem bağlayabiliriz, onu düşünelim. -Neyin iki katına eşit? -Türkiye yüzölçümünün iki katına eşit. Elimizde kalan dört parçadan hangisinin ilk parça olduğunu bulmaya çalışın. Unutmayın ki ilk parçanın içinde genellikle özne olur. Görüşü ortaya atanlar bilim insanı olduğuna göre ilk parça bilim insanlarının bulunduğu yerdir. DOĞRU DİZİLİŞ Bilim insanlarına göre, 1970 yılından bu yana küresel ısınma nedeniyle eriyerek yok olan buzul alanı, Türkiye yüz ölçümünün iki katına eşit.
Share your Results: