Ağustos ayında 1995, Hırvatistan ve Bosna-Hersek birlikleri Sırp Krajina'ya karşı ortak bir askeri operasyon düzenledi. O girdi tarih “Fırtına” operasyonu olarak (Horv. Operacija Oluja, Sırp. Operasyonu Oluјa). Bu operasyon sonucunda, 1991'ta kurulan Sırp Krajina Cumhuriyeti ve Batı Bosna Cumhuriyeti tasfiye edildi. Bu askeri operasyon, Avrupa'nın en büyük etnik temizliklerinden biri haline geldi. 150 civarında - 200 Binlerce Sırp mülteci oldu. Hırvat askeri grupları ve polis özel kuvvetleri bölgeyi taradı, bütün köyleri yıktı ve kalanları, çoğunlukla yaşlıları öldürdü. Yüzlerce sivil öldürüldü. Sırbistan'da ve Rusya'daki bazı araştırmacılar bu operasyonun organizatörlerini savaş suçluları olarak görüyor ve Hırvat ordusunu Ustasha rejiminin (İkinci Dünya Savaşı sırasında Sırplar, Çingeneler ve Yahudilerin soykırımı tarafından işaretlenen bir Hırvat Nazi örgütü) görevlileriyle aynı seviyeye getirdi. Sırbistan ve Sırp Cumhuriyeti'nde, “The Tempest” Operasyonunun başladığı gün, bir ulusal yas günüdür. Hırvatistan'da zafer günü olarak kabul edilir.
tarih öncesi
Yugoslavya'nın çöküşüne, etnik milliyetçilik ve dini nefret faktörünün (Ortodoksluk, Katoliklik ve İslam'ın çatışması) büyük bir rol oynadığı bir dizi askeri çatışma eşlik ediyordu. Hırvatistan ve Bosna-Hersek'te şiddetli bir savaş başladı. ABD, NATO ve BM bu çatışmaya aktif katılımcılar oldu. Yugoslav ve Yugoslav sonrası sorunların yalnızca Balkan değil, sadece Avrupalı değil, aynı zamanda küresel olduğu da söylenmelidir. Burada Kuzey-Güney çizgisi (İslami projenin genişlemesi) ve Batı-Doğu çatışması arasındaki çarpışmayı görüyoruz. Sırplar, Ortodoksluğun desteklediği başlıca Hristiyan değerlerine yer olmadığı Yeni Dünya Düzeni'ni inşa etmenin yolunu gösterdi.
Sırpların bu ihtilaflardaki yenilgisi, Federasyon'u ulusal cumhuriyetler ve özerk bölgeler ilkesine göre örgütleyen Josip Broz Tito'nun politikasından da kaynaklandı (aynı “maden” SSCB'ye atıldı ve Rusya Federasyonu'nda var olmaya devam ediyor). Aynı zamanda, Yugoslavya'nın “iki sandalyede oturmak”, sosyalist bir kampta “Truva atı” olmak ve on yıllarca Amerika Birleşik Devletleri ve NATO'dan yardım almak politikasını takip ettiğini unutmamalıyız. Sırp topraklarının önemli bir kısmının kaybı, nüfusun moralinde bir düşüş ve 21 yüzyılın başında Belgrad'ın neredeyse tamamen altına düştüğü gerçeği ile ödemek zorunda kaldık. Çürümüş Yugoslav parti aygıtı bu konuda büyük rol oynadı, Sırbistan'da iktidarda olan insanlar devleti savunmak istemediler. İktidar dahil olmak üzere aktif eylemler yerine, Sırbistan'ın ulusal çıkarlarına ihanet ederek birbiri ardına pozisyon bıraktılar. Sonuç olarak, durum “Sırbistan'ın kalbi” - Kosova eyaletinin kaybına ulaştı.
Yugoslav savaşının ana odak noktası Hırvatistan idi. Bu, Katolik ve Ortodoks dünyaları arasında bir sınır olduğu gerçeğinden kaynaklanıyordu. Din dışında hiçbir özelliğe sahip olmayan Sırplar ve Hırvatlar bir zamanlar tek bir Slav halkı olarak farklılık göstermedi. Ayrıca, birçok Dalmaçya, Slavonya ve Hersek Hırvatları Sırplar tarafından kuşatıldı. Sırplarla Hırvatlar arasındaki düşmanlık yüzyıllar boyunca kuruldu ve Vatikan bu süreçte en önemli rolü oynadı. Zaten Birinci Dünya Savaşı sırasında, birçok Hırvat'ın katıldığı ilk Sırp pogromu, toplama kampları ve Sırplara yönelik cezai keşif gezileri geldi. Viyana, Sırbistan ile çatışma nedeniyle Sırpların kovuşturulmasını onayladı. 19 yüzyılın ikinci yarısına kadar Sırplar, imparatorluğun sınırlarını Türklerden koruyan, nispeten ayrıcalıklı, militarize bir grup insandı. İkinci Dünya Savaşı sırasında, Hırvatistan'ın Bağımsız Devleti kuruldu ve Ustashi Sırpça sorununu “Sırpların üçte birini yok etmek, üçte birini kovmak ve üçüncüyü geçmek” ilkesine göre çözmeye başladı. Yüz binlerce Sırp toplama kamplarında, Hırvat-Müslüman birliklerinde, Wehrmacht, Macar ve Arnavut oluşumlarında imha edildi. Yeni Yugoslavya'da İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra, Doğu Slavonya, Baranya, Batı Srem, Lika, Kordun ve Dalmaçya Hırvatistan'a dahil edildi. Voyvodina ve Kosova’nınkine benzer özerklik, çoğunluğu oluşturdukları bölgelerdeki yerel Sırp topluluklarına yönelik öneriler Müttefik makamlarca reddedildi.
1991'in baharında, Hırvat polisi ile Sırp güçleri arasında ilk silahlı çatışma gerçekleşti. Nisan 1991'te Sırplar, nüfusun çoğunluğunu oluşturdukları bölgelerde özerklik ilan ettiler. Zagreb'de, bu adım bir isyan olarak kabul edildi. Hırvatistan İçişleri Bakanlığı, çok sayıda özel polis biriminin kurulmasına izin verdi. Franjo Tudjman, Hırvat silahlı kuvvetlerinin çekirdeği haline gelen Hırvatistan Ulusal Muhafızları'nın oluşturulması konusunda bir kararname imzaladı. Sırplar Hırvat bağımsızlık referandumunu boykot ettiler. 25 Haziran 1991, Hırvat makamları bağımsızlık ilanını kabul ettiler. Bağımsız bir Hırvatistan'ın kurulmasından bir ay sonra, topraklarının yaklaşık% 30'i, Krajina Sırpları ve Yugoslav halk ordusunun silahlı birimleri tarafından kontrol edildi. Yüzleşme, birkaç yıl süren gerçek bir savaşa dönüştü. Hırvatlar, başta Amerika Birleşik Devletleri ve Almanya olmak üzere NATO ülkelerini aktif olarak destekledi. Yardım ayrıca özel askeri şirketler aracılığıyla geldi.
1994’in sonunda, BM arabuluculuğu yoluyla Knin (Sırp Krajina’nın başkenti) ve Zagreb, ulaştırma iletişiminde dolaşım özgürlüğü, boru hattının ve elektrik sisteminin işletilmesiyle ilgili ekonomik bir anlaşmaya vardılar. Ancak, siyasi bir anlaşmaya varılamadı. Yakında durum tekrar arttı. Hırvat tarafı, BM barış gücünün görev süresini uzatmak istemedi. Buna cevaben, Knin Zagreb ile olan tüm temasları askıya aldı. Hırvatlar ateşli silahı yeniden örgütlemek ve güçlendirmek için silahlı kuvvetlerini kullandılar, NATO standartlarına göre hazırlanmış sekiz seçkin muhafız takımı kuruldu. "Kış" 94 "operasyonu sırasında bu birimler, Sırp Cumhuriyeti ve RSK'nın askeri birimlerinden daha yüksek olan iyi dövüş nitelikleri gösterdi.
1995'in başlangıcında, Franjo Tudjman, BM barış gücünün Hırvatistan topraklarından çekilmesini istedi. BM bir barış planı önerdi - “Z-4” (“Zagreb-4”). Cumhurbaşkanı, Sırp Krajina'nın Hırvatistan'a kültürel bir özerklik olarak girmesini sağladı. Ancak Knin, Hırvat tarafı Hırvatistan'daki BM barış gücü kuvvetlerinin görev süresini uzatana kadar bu planı tartışmayı reddetti. Zagreb barışı koruma görevlilerinin görev sürelerini uzattı ancak ilkbahar mücadelesinde devam edildi. Hırvat ordusu Batı Slavonya bölgesini ele geçirdi. Temmuz 22 Bosna-Hersek ve Hırvatistan Cumhurbaşkanları, Hırvat ve Bosnalı birliklerin ortak eylemleri ve karşılıklı yardımları hakkında bir belge imzaladı. Hırvat kuvvetleri, Temmuz 1995'te sona eren “Yaz 30” kampanyasında Knin ile Banja Luka arasındaki bağlantıyı kesebildi, Kuzey Dalmaçya yarı daireye düştü. Sırpların dikkatini dağıtmak için, barış planına ilişkin diplomatik müzakereler Ağustos 3'a kadar devam etti.
Partilerin kuvvetleri, operasyon planı
Temmuz sonunda - Ağustos başında Hırvatistan seferber oldu ve RSK sınırlarında 150 bin kişilik bir grev gücü hazırladı. Hırvatistan Silahlı Kuvvetleri toplamda yaklaşık 250 bin kişi, İçişleri Bakanlığı'nda 45 bin kişi vardı. Ayrıca operasyona Bosna-Hersek 5. Ordu Kolordusu (25 bin kişi) katılacaktı. Sırp Cumhuriyeti'nin silahlı kuvvetleri yaklaşık 27 bin kişi, 303 kişi ordu ile hizmet verdi tanka, yaklaşık 300 adet zırhlı araç, 360 mm ve üzeri kalibreli 100 topçu topu. Seferberlik planına göre, silahlı oluşumların sayısı 62 bine kadar insan getirebilir.
"Fırtına" operasyonu ("Oluya"), Hırvat komutası 1994 yılı sonunda gelişmeye başladı. Amerikan özel askeri şirketi MPRI'dan eğitmenler operasyonun planlanmasında yer aldı ve NATO istihbaratı da kullanıldı. Ana yönlerde, Sırp savunması Muhafızlar Tugayı'nı kırmak ve müstahkem yerleşim bölgelerini ele geçirmek için savaşlara katılmadan, RSK topraklarında bir saldırı geliştirmek zorunda kaldı. Arkada kalan direniş merkezlerini ortadan kaldırma görevi Ana Sınır-alayları (Hırvat toprak savunması eşdeğeri) tarafından çözülecekti. Sonuç, Hırvat "blitzkrieg" idi.
Operasyonun genel planı, ayrı birlikler (askeri bölgeler) tarafından gerçekleştirilecek dört yerel harekata bölündü. Oluja-1’in planına göre, Büyük General Ivan Basharac’ın komutasındaki Zagreb Kolordu’nun (yaklaşık 30 bin kişi) bir kısmı, General General Slobodan Tarbuk’un komutasındaki Bani Kolordu SVK’nın 39 bölümünü imha etmek ve Bosnalı Genel 5 kolordu ile birleşmek zorunda kaldı. Zhirovac ve Oblai köyleri bölgesinde Atif Dudakovich. “Oluya-2” planına göre, Binbaşı General Milenko Crnyatz'ın (15 bin kişi) Karlovac birliklerinin bölümleri, Binbaşı General Velko Bosanac (Vojniche'deki merkezi) komutasındaki 21 Kolordu'nun birliklerini imha edeceklerdi. “Oluya-3”, Binbaşı General Mirko Notalarının (25 bin), Gospich Kolordu tarafından yapılan ve General General Stevo Shevo'nun LUM Kolordu'na ve Korenychka-Kapel - Trzhachka-Rashtel hattındaki Müslüman Kolordu'na karşı grevine sağlandı. Ölüja-15, Bölünmüş Kolordu, Binbaşı General Ante Gotovina (4 bin kişi) için hazırlandı, İçişleri Bakanlığı Özel Kuvvetleri komutasındaki Kuzey Sırp Krajina-Knin 30. Kuzey Dalmat Kolordu'nu imha etmek zorunda kaldı. . Osijek Birliği, 7 Doğu Slavon Birliği'nin kuvvetlerini eylemleriyle yönlendirmek için destekleyici bir rol oynayacaktı. Başkomiser Marian Marekovich komutasındaki grev kuvvetinin merkez karargahı Ogulin şehrinde bulunuyordu. İşlemin 11-4 gün içerisinde gerçekleştirilmesi planlandı. Operasyonu geciktirmek, dünya topluluğunun olumsuz bir tepkisine neden olmamak için istenmeyen kabul edildi.
39-th Banii Kolordu, yaklaşık 7 bin kişiye sahipti (diğer kaynaklara göre, 9 bin kadar). Dört ekip ve bağımsız bir birlik oluşturdu. Kuvvetlerin bir kısmı Bosna-Hersek ordusunun 5 birliklerine karşı savunma yaptı. Kolordu komutanı Slobodan Tarbuk'du. 1991 yılındaydı, JNA tugayının komutanı, deneyimli ve girişimci bir komutandı. “Fırtına” operasyonu öncesi kolordu seferber edildi, tam bir savaşa hazır hale getirildi, savunması iyi hazırlandı. Bani kolordu, zırhlı araçlara bile sahipti, hatta Zagreb ordusunu kendilerine karşı geçiyordu. Ancak, hem tarla hem de ağır olan topçu bakımından düşüktür. Ek olarak, zayıf noktası bir hatta birlikler kurmaktı, ikinci bir savunma hattı yoktu ve rezervler önemsizdi. Hırvat birlikleri, askerlerin savunmasını kırdı ve cephe hattından 10 km uzaklıkta bulunan Glyn şehrini ele geçirirse, Bani Kolordu'nun iletişim hattı kesilirdi. Güçlü bir saldırı ancak Sırp Cumhuriyeti ve Yugoslavya birliklerinin desteğiyle püskürtüldü.
Karlovac kolordu yolunda Kordun kolordu 21'in parçalarıydı. Üç ekipten oluşuyordu. 21 Kolordu, RAC uçağındaki (100 tankına kadar) zırhlı araç sayısındaki ilk kişidir. Kolordu Komutanı, Baş General General Velko Bosanac, Hırvat birliklerine karşı iki teçhizat kurabilir - 4 bin kişi hakkında, üçüncü tugay, Zagreb ordusunun saldırı bölgesinde ve Hırvat ordusunun Karlovac kolordusunda savunma yaptı. 21 th Kordunsky kolordu ve 39 th, savunma hattının düzenlenmesi için operasyonel derinliğe sahip değildi. Kolordu rezervi, Binbaşı General Milorad Stupar'ın (yaklaşık 5 bin avcı uçağı) Özel Birimler Birliği (KCE) 'dir. Bununla birlikte, savaş kabiliyeti düşüktü ve çoğu yakalanan firarlardan oluşuyordu. Lich Corps'un 15'inden bir tugay (1,5 bin kişi) de Hırvat Karlovac Corps'un saldırısına uğradı.
15-th Lichsky Corps'un yapısında dört tane ekip vardı - sadece 6 bin kişi hakkında. Stevan Shevo'nun kolordu, uzun bir 150 km önünde Hırvatlara karşı savunma yaptı, bir tugay Müslümanlara karşı yöneldi. Sırp Krajina'nın başkenti, 7'inci Kuzey Dalmaçya Kolordu tarafından savundu. Rakamlar açısından, o Krayen Ordusunda ilk oldu - yaklaşık 10 bin kişi. Ancak, konumu zayıftı - yaz operasyonları sırasında Hırvat birlikleri Livno ve Grahovo vadisini ele geçirdi, Kuzey Dalmaçya Kolordu'nun arkasına geçti. Sonuç olarak, Hırvat birlikleri kuzeyden cumhuriyetin başkentine asıldı ve büyükşehir bölgesi savunma için son derece elverişsiz hale geldi. Hırvat birliklerinin başka yönlerde başarılı olması durumunda, Kuzey Dalmaçyalı Kolordu'nun "kazan" a girememek için sınır kasabası kentine hızla geri çekilmesi gerekiyordu.
Operasyondan önce, RAC'ye karşı bir bilgilendirme kampanyası düzenlendi. Hırvat televizyonu, radyo ve gazeteler, Hırvat silahlı kuvvetlerinin gücünü propaganda etti, “isyancıların” yakın olan devlet devletinin çöküşü olan Sırp Krajina Cumhuriyeti ordusunun zayıflığı hakkında konuştu. Birçok yönden doğruydu. RSK'nın düşüşünün ana nedenleri iç, "Sırp" idi. Askeri üstünlüğün Hırvatlara geçişine ve kapsamlı yardımlara rağmen (diplomatikten arza) оружия) “dünya topluluğu” tarafından kendilerine verilen Sırpların hayatta kalma şansı vardı. Hırvatistan 'daki Sırp özerkliklerinin geleceğini görmeyen Slobodan Miloseviç' in rolünü üstlendi. Pek çok krayişnik, Slobodan Miloseviç'e Sırp Krajina'yı kurtaracağını umuyor ve RSK ile FRY'nin askeri yardım konusunda bir anlaşması vardı. Ancak Miloseviç, RSK, Yugoslavya 'ya yardım etmek istemedi ve bu nedenle uluslararası yaptırımlar yüzünden baskı altında kaldı ve Belgrad, Batı ile ilişkilerini daha da kötüleştirmek istemedi. Özellikle, RSK'da binlerce Yugoslav ordusunun subayının 1'i, Hırvat ordusunun saldırısından önce “buharlaştığı” ndan sonra sürekli yerleştirildi.
Ve RSK yetkilileri, anavatanları için mücadele etme ihtiyacı, ulusal çıkarlar hakkındaki fikri unutmuş gibiydi. RSK makamlarının cumhuriyetin geleceğine ilgisizliği nedeniyle, Krajin Sırpları arasında kayıtsızlık, Avrupa'nın çeşitli ülkelerine kitlesel olarak bırakılan insanlar, Yugoslavya, silahlı kuvvetler acınacak bir haldeydi ve ordu onları çok sayıda terk etti. RSK'nın yönetimi o kadar düşüktü ki, 3 Ağustos'ta zaten sivil nüfusu boşaltmaya başlayan başarı şansını tahmin etti. Buna dikkat edilmelidir ve RSK'nın koşullu birliği. Parçalarının üçü de - Kninska Krajina, Batı Slavonya ve Doğu Slavonya yarı bağımsız bölgelerdi. Doğu Slavonya neredeyse tüm savaş için Belgrad'ın kontrolü altında kaldı. Güvenliği, komşu Voyvodina'da görevlendirilen UNA'nın Novosad kolordu tarafından sağlandı. Bu nedenle, Vukovar'daki yerel Sırp liderliği, Batı Slavonya ve Kinsky Krajina'nın saldırı altında olduğu Doğu Slav cephesinde Knin'in düşmesi konusunda özellikle endişe etmiyordu.
RSK ordusunun toprak organizasyonu. 18 West Slavon Corps, Hırvat operasyonu "Lightning" sırasında ezildi ve Mayıs 1995'te dağıtıldı.
Devam edecek ...