1 MERDİVENLER Basamaklardan meydana gelen ve binada yaya düşey sirkülasyonu sağlayan yapı elemanlarına "MERDİVEN" denilmektedir. Merdivenler taş, tuğla, ahşap, çelik, beton, betonarme ve gazbeton gibi malzeme ve elemanlardan yapılabilmektedirler. BAŞLICA MERDİVEN TERİMLERİ VE GENEL YAPIM KURALLARI: (1)-RIHT (a): Basamak yüksekliğidir. Yapı tipine göre rıht yükseklikleri: -Bahçe ve dış girişlerde cm. -Okul, tiyatro, hastane, v.b cm. -Konut ve apartmanlarda cm. -Çatı arası, bodrum, v.b cm. arasında seçilebilir. Bir katın ya da merdivenin yüksekliğine göre rıht sayısını bulmak için kat yüksekliği rıht yüksekliğine bölünür. a n H a
2 BAŞLICA MERDİVEN TERİMLERİ VE GENEL YAPIM KURALLARI: (2)-BASAMAK (b): Merdivenle çıkışta ayak basılan yüzeydir. Basamağın genişliği 2a + b = 60 ~ 63 cm; b = (60 ~ 63) - 2a eşitliğiyle hesaplanır. Erişkin bir insan adim uzunluğu olarak (60 ~ 63) cm alınmaktadır. Basamak genişliğini bulmak için öncelikle rıht sayısı (a n ) hesaplanır ve buradan basamak sayısı b n = a n -1 eşitliğiyle elde edilir. Basamak genişlikleri hiçbir yerde 10 cm. den az olamaz. Rıht ve basamak için gerekli şekiller aşağıda verilmiştir.
3 BAŞLICA MERDİVEN TERİMLERİ VE GENEL YAPIM KURALLARI: (3)-SAHANLIK (S): Uzun merdivenlerde basamakta bir veya merdiven kol boyunun ortasına gelecek şekilde bırakılan dinlenme platformudur. Sahanlıkta normal olarak (1) adım atılacağı kabul edilir; buna (n) dersek sahanlık boyu; S = b + (60 ~ 63 cm). n den bulunur. (4)-MERDİVEN YÜKSEKLİĞİ (H): İki kat arasındaki yükseklik olarak merdiven yüksekliği alınır.rıht yükseklikleri toplamı merdiven yüksekliğine eşittir:(h= a). (5)-MERDİVEN GENİŞLİĞİ (B): Toplu yaşanan ve kullanılan ortak binalar ve dörtten fazla daireli yapılarda en az 1.20 m; diğer küçük ve bağımsız yapılarda en az 1.10 m alınmalı; her fazla kat için merdiven genişliği 0.10 m artırılmalıdır. Merdiven genişlikleri tek katlı bağımsız konutlarda 1.00 m ye servis merdivenlerinde de 0.70 m ye indirilebilmektedir. (6)-MERDİVEN KOL BOYU (L): Basamak genişliğinin basamak sayısıyla çarpımıdır.
4 BAŞLICA MERDİVEN TERİMLERİ VE GENEL YAPIM KURALLARI: (7)-ÇIKIŞ HATTI: Düz merdivenler ile normal genişlikteki döner merdivenlerde merdiven genişliğinin tam ortasından geçen ve üzerinde en çok yürünen doğrudur. Bu çizgi > 1.20 m olan merdivenlerde merdiven iç çizgisi ya da küpeşteden cm içeriden çizilebilmektedir. Basamak genişliği ölçüsü bu çıkış hattı çizgisi üzerinden alınır ve hiçbir yerde eksik ya da fazla olmamalıdır. (8)-KORKULUK VE KÜPEŞTE: Merdivende emniyeti sağlamak üzere boş olan yan tarafına demir, ahşap, pirinç ya da alüminyumdan yapılan dikmelere "korkuluk", bu korkulukların üzerine çıkış hattı boyunca yine ahşap, alüminyum, metal, plastik, taş veya mermerden yapılan dayanma çubuklarına da "küpeşte" denilmektedir. Gerekirse merdivenin duvar tarafına da konulan küpeşte cm genişliğinde ve çeşitli profil kesitli olarak yapılır. Aşağıda verilen şekillerde de görüleceği üzere çok çeşit ve tiplerde üretilmekte olan korkuluk ve küpeşteler basamaklara ve duvarlara ön, yan veya üstten tespit edilmektedir. yükseklikleri 90 cm, taşıyabilecekleri birim yük ise 50 ila 100 kg/m olmaktadır.
5 Merdiven Yüksekliği (H) Merdiven Genişliği (B) Basamak (b) Rıht (a) Sahanlık (S) Sahanlık Sahanlık Çıkış Hattı (L) Merdiven Kol Boyu (L) Örnek bir düz, tek kollu merdiven kesit ve planı
6
7
8 ÖRNEK-1) Kat yüksekliği H=2.60 m olan bir bodrum kat merdiveninin rıht sayısını, rıht yüksekliğini, basamak sayısı ve genişliğini ve merdiven kol uzunluğunu bulunuz. Çözüm:.Rıht Sayısı (an) i bulurken, bodrum merdivenlerinde rıht yüksekliği (a) = 20 ~ 25 cm alınabildiğinden, a = 22 cm kabul edilirse; adet. Tamsayı olması için an = 12 olarak alınır. a n a H Rıht yüksekliği (a) için formülden; a H an cm bulunur..basamak Sayısı (b) rıht sayısının bir eksiği olarak: bn = an -1 = 12-1 = 11 adet bulunur..basamak Genişliği (b)iyi bulurken adim boyu 60 ~ 63 cm arasında alınabileceğinden biz burada 62 cm kabul edersek 2a + b = 62 cm, b = 62-2a = 62 2 x = cm bulunur. Tamsayı alınması gerekeceğinden b 19 cm boyutu uygundur..merdiven Kol Uzunluğu (L) hesaplanırken L = b. bn = 19 x 11 = 209 cm elde edilir..merdiven Genişliği (B) olarak da "Bodrum Katlar" için en az değer olan 70 cm ye yakın B=80 cm alınabilir.
9 B=80 cm H = 260 cm PLAN b=19 cm x a = cm Kesit Kol Boyu = 11x19 =206 cm
10 ÖRNEK-2) Kat yüksekliği H = 3.10 m olan 5 katlı 10 daireli bir apartmana tek kollu ve her kat ortasında sahanlığı bulunan düz merdiven yapılacaktır. Gerekli rıht sayı ve yüksekliklerini, basamak sayı ve genişliklerini, sahanlık boyu, merdiven kol boyu ve genişliğini hesaplayınız. Bir kat için merdiven kesit ve planını çizerek üzerinde gösteriniz. Çözüm :. Rıht Sayısı (a n ) bulunurken, konutlarda rıht yüksekliği; a = 17~18 cm alınabildiğinden, a = 17 cm kabul edilirse, olması için a n = 18 olarak alınır. a n a H adet. Tamsayı H 310. Rıht yüksekliği (a) için formülden; a cm bulunur. a 18 n. Basamak Sayısı (b n ) ortada bir sahanlık olduğu için rıht sayısının 2 eksiği alınacağı düşünülerek; b n = a n - 2 = 18-2 = 16 adet bulunur.. Basamak genişliği (b) rahat bir iniş-çıkış sağlamak üzere 63 cm alınırsa; b = 63-2a = 63 - (2 * 17.22); b = cm b 29 cm olur.. Sahanlık Boyu (S) yi bulmak için S = b + adım boyu = = 92 cm alınması gerekir.
11 ÖRNEK-2 Çözümü (devamı). Merdiven Kol Uzunluğu (L): L = (b x b n ) + S = (29 x 16) + 92 = 556 cm.. Merdiven Genişliği (B), apartmanlarda en az 1.20 m alınacağından ve her kat için merdiven genişliğine 10 cm ekleneceğinden; Zemin Kat merdiven genişliği olarak 120 cm 1. " " " 130 cm 2. " " " 140 cm 3. " " " 150 cm B = 150 cm tüm katlar için alınacaktır. Merdivenlerde rahat iniş-çıkış sağlamak için alınabilecek en uygun rıht/basamak ölçüleri (17/29) cm dır. Merdivenlerin planda daha küçük boyutlarda yerleştirilebilmesi için: -Rıht yükseklikleri artırılır basamak genişlikleri azaltılır, merdiven ½, 1/1, dönüşlü veya dönel yapılabilir.
12 17.22 cm H=310 cm PLAN x = 310 cm Kesit Kol Boyu (L) = (16x29) + 92 = 556 cm
13 ÖRNEK-3) Dıştan dışa ölçüleri verilen merdiven kovasının üç kenarı kapalı ve bir kenarı da kat döşemelerine açık olarak yapılması planlanmaktadır. Çok katlı konut yapılarında uygun olduğu düşünülen normal basamak ve rıht ölçü değerlerini kullanarak gerekli basamak ve rıht sayıları ile merdiven yüksekliğini, genişliğini, çıkış hattı uzunluğunu; bu yarım dönüşlü merdivenin sahanlıklı mı sahanlıksız mı yapılmasının uygun olacağını hesaplayarak cevaplayınız. Daha sonra merdiven ölçülerini, 1/50 ölçekle çizeceğiniz plan ve kesit üzerinde gösteriniz ve ileride anlatılacak bir dengelendirme yöntemi ile de dengelendiriniz.
14
15 Çözüm: *. Apartmanlarda, çok katlı konutlarda en uygun merdiven rıht ve basamak ölçüleri 17/29 cm.dir. Eğer merdiveni sahanlıklı yapacak olursak; b = 29 cm basamak ölçüsüyle 310 (120+10) = 180 cm lik her iki yöndeki düz kollara yerleştirilecek (180/29)*2 = 12 basamağın, a = 17 cm rıht yüksekliğiyle 12*17=204 cm.lik kat yüksekliğine ulaşılması mümkündür ki bu da İmar Mevzuatında öngörülen en az cm.lik brüt kat yüksekliği koşulunu sağlamaktan uzaktır. Bu nedenle yarım dönüşlü ve alan kısıtı olan bu merdiven sahanlıksız yapılmak durumundadır. *. Dönüşlü kısmın daire yayı uzunluğu: r = 70 cm yarıçap için, π.r = π * 70 = 220 cm olacaktır. Bu kesime yerleştirilecek basamak sayısı; 220 / 29 8 dir. *. Merdiven kol boyu (Ç.H.U.): L = [310 ( ]* =580 cm *. Basamak toplam sayısı: bn = 580 / 29 = 20 adet *. Rıht sayısı: a n = b n + 1 = = 21 adet *. Merdiven yüksekliği: H = a n x a = 21 x 17 = 357 cm *. Basamak uzunluğu (merdiven genişliği): B = 120 cm (geometrik zorunluluk olarak)
16 A A
17 H = 357 cm a = 17 cm b = 29 cm 310 cm A A KESİTİ
18 ÖRNEK- 4) Aşağıda verilen bilgilerden yararlanarak verilen merdiven evi iç boşluğu kenar ölçülerini kullanarak yerleştirebileceğiniz basamakları sahanlıksız olarak oluşturunuz. Bulduğunuz tüm ölçü ve değerleri de üzerinde göstermek suretiyle plan ve bir kola ait A-A kesitini çiziniz (genellikle 1/50 ölçekli olarak). Çözüm: 250 x 270 cm.lik merdiven kovası boşluğu A için basamak uzunlukları alınırsa 10 cm. aydınlık payı kalır. İki kollu merdivenin düz kolları 140/28 = 5 tamsayı ile 5 er basamağa sahip olur. Dönüşlü kısım daire yayı π x r = π * 65 =204 cm. 204/28 = 7 basamak içerir. Böylece; toplam basamak sayısı: bn = (2x5)+7=17 rıht sayısı da: a n = b n + 1 = = 18 Buna göre kat yüksekliği: H = a n x a H = 18 x 17 = 306 cm.; Merdiven kol boyu Uzunluğu ise: L = (2*145) + 204= 494 cm olmaktadır. a/b = 17/28 cm. alınmıştır.
19 140 cm. 120 cm. 10 cm. 270 cm. A 120cm. 10 cm. A 250 cm.
20 H =306cm a = 17 cm b = 28 cm 270 cm A A KESİTİ
21 MERDİVEN ŞEKİLLERİ: Planda bırakılan merdiven boşluğuna, kat yüksekliğine ve ayrılan yerin şekline göre merdivenler üç guruba ayrılmaktadır. (1). Düz merdivenler (2). Dönüşlü merdivenler (3). Döner merdivenler Herbir guruba ait şekiller aşağıda verilmiştir.
22
23
24
25
26
27
28 MERDİVENLERİN DENGELENDİRİLMESİ: Düz ve dönüşlü merdivenlerin basamak ve rıhtlarının doğrultuları merdiven boyu ya da çıkış hattına dik olarak çizilir. Döner merdivenlerin rıht çizgileri ise çıkış hattı üzerinde basamak genişlikleri eşit olarak alınıp bu noktaların merdiven dairesi merkeziyle birleştirilmesi yoluyla çizilir. Çeyrek ya da yarim dönüşlü merdivenlerin köşelere ve dönüş noktalarına gelen kısımlarında rıht doğrultuları "Merdiven Dengelendirilmesi" adı verilen özel grafik yöntemlerle çizilmektedir. Yükseklik ve basamak sayısı az olan merdivenlerde basamakların tamamı, yüksekliği ve basamak sayısı fazla olanlarda da en az 8 basamağı dengelendirmek gereklidir.
29 Çeyrek Dönüşlü Merdiven Dengelendirilmesi: İşlem Adımları: a) Merdiven genişliği hesaplanarak merdiven iç çizgisiyle dönüş yapılan yerdeki çeyrek dairesi çizilir. Daire yarıçapı gerektiği kadar alınabilir. b) Merdiven genişliğinin tam ortasından "çıkış hattı" çizilir. Çıkış hattı üzerinde dönüş yapılan kısımdaki orta basamaktan başlanarak basamak genişlikleri işaretlenir. c) Dengelendirilmesi istenen ilk basamaktan bir önceki düz basamağın (örnekte 3.ncü basamak) rıht çizgisi ve onun uzantısı çizilir. d) Orta basamağın (örnekte 7-8) merdiven iç çizgisi üzerindeki rıht noktaları, en az 10 cm basamak genişliği olacak şekilde işaretlenir ve bu noktalar çıkış hattı üzerindeki rıht noktalarıyla birleştirilerek orta basamak belirlenir. Dengelenecek basamakların rıht çizgilerinin uzantıları çizilerek dengelenen ilk basamağın (3) rıht uzantısıyla kesiştirilir. e) Dengelenen ilk basamak rıht çizgisinin uzantısı üzerinde işaretlenen örnekteki 7ve 8noktalari arasındaki uzaklık (1) Birim alınarak bu uzunluk pergelle izleyen 6, 5, 4 noktaları için işaretlenir. Bulunan bu noktalar çıkış hattı üzerindeki ayni numaralı rıht noktalarıyla birleştirilerek merdiven orta noktasına kadarki dönüşlü basamakların rıht çizgileri elde edilmiş olur. f) Orta basamaktan sonraki rıht çizgileri de simetrik şekilde veya yukarıda anlatılan işlem adımlarının tekrarlanması yoluyla çizilir.
30 >
31
32 Yarım Dönüşlü Merdiven Dengelendirilmesi: Yarim dönüşlü merdivenlerin dengelendirilmesi için pek çok yöntem geliştirilmiş olup burada üç yöntem tanıtılacaktır. Kutup Yöntemi: Yukarıda çeyrek dönüşlü merdivenler için işlem adımları verilen yöntemin bir diğer adi "Kutup Yöntemi" olup buna göre çizilen iki ayrı şekil aşağıda verilmiştir. Burada dengelendirmeye başlanacak nokta yarim dönüşün (yarim dairenin) tam ortasına gelen basamak olacaktır; diğer işlemler aynen uygulanır. Ancak, burada çizilecek yarim dairenin yarıçapının merdiven aydınlık genişliğinin yarısı kadar alınacağını unutmamak gerekir. Kutup Yöntemi için aşağıda verilen ikinci şekilde de dengelendirilecek yarim dönüşlü merdivenin AB çıkış hattı ve basamak genişlikleri yatayda çizilen bir doğru üzerinde işaretlenir ve numaralandırılır. A köşesinden uygun bir açıyla çizilen AB doğrusunun uzunluğu olarak merdiven iç çizgisi uzunluğu alınır. Daha sonra B ve B noktaları birleştirilip uzatılarak üzerinde kutup noktası denilen (O) herhangi bir nokta alınır ve bu noktadan AB üzerindeki tüm noktalara doğrular çizilir. Bu doğruların AB üzerinde ayırdığı doğru parçaları merdiven iç çizgisi üzerinde alınacak basamak genişlikleridir. Bu genişlikler merdiven planında işaretlenerek basamak rıhtları buna göre düzeltilir. Merdiven iç çizgisi üzerinde alınan en küçük uzunluk 10 cm den küçük olmamalıdır.
33 YARIM DÖNÜŞLÜ MERDİVEN DENGELENDİRMESİ DENGELENDİRMEDEN ÖNCE DENGELENDİRMEDEN SONRA
35 Çeyrek Daire Yöntemi: Aydınlık orta çizgisinin merdivenin dönüşlü kısmini kestiği noktadan her iki tarafa toplam 10 cm.lik bir uzunluk alınır ve bu noktalar daha önce işaretlenmiş olan çıkış hattı basamak rıht noktalarından ilgili olanlarla birleştirilip uzatılır. Uzantıların aydınlık orta çizgisini kestiği noktadan dengelendirilecek en alt basamak rıht çizgisi arasında kalan kısım yarıçap olmak üzere bir çeyrek daire yayı çizilir. Daire yayı üzeri, dengelenecek basamak sayısı kadar parçaya ayrılır ve her noktadan yatay doğrular çizilerek aydınlık orta çizgisi kestirilir. Elde edilen bu son noktalar çıkış çizgisi üzerinde yine ayni numarayla numaralanmış rıht noktalarıyla birleştirilerek dengelendirilme tamamlanmış olur\yeni rıht çizgileri belirlenir. Usta İşi Dengelendirme: Bu dengelendirme yönteminde merdivenin aydınlık çizgisi, çıkış çizgisi üzerindeki basamak sayısı kadar birbirine eşit boyda kısımlara ayrılır ve bu noktalarla geçiş çizgisi üzerindeki basamak noktaları birleştirilir. Ortaya çıkan yeni rıht çizgileriyle merdiven dengelenmiş olur
37 YAPILDIKLARI GEREÇLERE GÖRE MERDİVENLER TAŞ MERDİVENLER TUĞLA MERDİVENLER BETON MERDİVENLER ÇELİK MRDİVENLER BETONARME MERDİVENLER AHŞAP MERDİVENLER Parça Basamaklı Betonarme Merdivenler Yekpare Betonarme Merdivenler Bir ucu ankastre olanlar Konsol Merdivenler İki Ucu ankastre olanlar Serbest Oturan Merdivenler
38 Taş Merdivenler: Taş yapıların merdiven basamaklarıyla bahçe merdivenleri taş yapılmaktadır. Basamaklar, granit, bazalt, gre ve mermer gibi taşlardan kaba yonu, ince yonu ya da kesme taş olarak hazırlanır. Şekilleri aşağıda verilen taş merdiven örneklerinde merdivenin iç ya da dış merdiven oluşuna göre imalattaki farklılıkları gösterilmiştir. Bahçe veya giriş olarak yapılan dış taş merdivenlerin basamak altları kapalı ve gizli olduğundan bu merdivenlerin yalnızca basamak ve rıht yüzeyleri düzeltilir. Basamaklar birbirlerine arka uç kısımlarından oturur ve altlarına serilen çimento harcıyla bağlanırlar. En kesitleri genelde dikdörtgendir. Basamakların çeşitli profiller verilerek birbirleri üzerine oturtulmaları durumunda altı boş yapılabilme ve düzgün görünmeleri de sağlanmış olmaktadır. Bu basamaklarda su birikmesini önlemek için öne doğru % 1 eğim yapılmalıdır. Taş merdiven bina içerisinde kullanılacaksa bu defa iç merdiven olarak imal edilir. Basamak uçları bağlandıkları duvara en az 20 cm girmesi gereken merdivenlerin diğer uçları genellikle boştadır. Bu durumda basamak uzunluğu en çok 120 cm olmalıdır. İç taş merdiven basamağı ve ankastre edilmesi aşağıda gösterilmiştir. İstenilen şekil ve profilde basamak dökebilmek için karton, mukavva veya sacdan hazırlanan şablonlar kullanılır.
39
40
41
42
43
44
45
46 Tuğla Merdivenler: Yüzeyi sıvanmayacak tuğla duvarlarla uyum sağlaması için bazen bu tür yapıların merdivenleri de tuğladan yapılabilir. Böyle tuğla olarak imal edilecek merdiven basamakları pres ve klinker tuğlası gibi aşınma ve dış etkilere dayanıklı tuğlalardan seçilmelidir. Basamağı oluşturan tuğlalar grobeton üzerine çimento harcı ve onun üzerine kaplama şeklinde döşenirler; bırakılan derzler 1.00 cm yi geçmemelidir
47 Beton Merdivenler: Bahçe, bina girişi ve bodrum merdivenleri kg/m 3 çimento dozlu betondan imal edilebilmektedir. Bu tip merdiven basamaklarını imal edebilmek için önce merdivenin eğimine uygun olarak zemin tıraşlanır; düzeltilip sıkıştırılır. Sonra üzerine 15 cm kalınlığında blokaj döşenir ve bunun da üzerine basamak boyut ve profillerine uygun olarak ahşaptan kalıbı yapılır. Daha sonra da hazırlanan beton kalıbın içerisine dökülür. Prizini alan beton basamakların üzerleri şap, mozayik, mermer ve diğer kaplama gereçleriyle kaplanır. Bu tip merdivenler için kesit şekil aşağıda verilmiştir.
48 Parça Basamaklı Betonarme Merdivenler. Ayrı bir yerde ters olarak hazırlanan basamak kalıpları düzgün zemin üzerinde sıralanır. İçlerine 2-3 cm. yüksekliğinde mozaikli ve yüksek dozajlı beton konulur ve düzeltilir. Kalıpların içerisine demir donatıları yerleştirilip dozlu olarak hazırlanmış betonu dökülür. Basamaklar 24 saat sonra kalıptan çıkartılır, silinir ve cilalanarak prizini almasını müteakip kullanılır. Parça basamaklı B.Arme merdiven basamakları ya bir ucu ankastre diğer ucu boşta ya da her iki ucu da ankastre veya serbest oturan merdiven olarak yapılabilmektedir. Basamaklar her iki ucu da ankastre ya da serbest oturur biçimde yapılıyorsa her iki uç da duvarlara en az 10 ar cm girmeli, bu defa demir donatı çekmeye çalışan esas demirler alta gelecek şekilde yerleştirilmelidir. Serbest oturan basamaklar da aşağıdaki şekillerde gösterildiği gibi taşıyıcı bir B.Arme plak üzerine konularak imal edilirler.
49 Parça Basamaklı Betonarme Merdivenler. Eğer basamaklar bir ucu ankastre diğeri serbest olarak yapılıyorsa ankastre uç duvara en az 20 cm girmeli, taşıyıcı duvar da en az 29 cm lik tuğla örgü olmalı, basamak donatısı şekildeki gibi esas çekmeye çalışan demirler üstte ve basamakların duvar dışındaki uzunlukları da en fazla 120 cm olmalıdır.
50
51
52
53 Konsol Merdivenler: Genişliği en fazla 1.20 m ve bir ucu duvara ya da bir betonarme kirişe ankastre edilen merdivenlerdir. Bağlandığı tuğla duvar en az 19 cm lik duvar olmalı, plağın duvara saplandığı kısımda cm. Yüksekliğinde hatıl yapılmalıdır.
54 Konsol Merdivenler:
55 Serbest Oturan Merdivenler: Merdiven yükünün ve genişliğinin fazla olması durumunda (l>1.20 m) uygulanırlar. Merdiven plağı ve basamakları "Kol Kirişi" denilen ve merdivenin altına yapılan kirişler üzerine oturmaktadır. Şekillerden de görüleceği üzere merdiven kol kirişlerinin merdiven aydınlık kısımlarında bulunmaları halinde bunlara "Limonluk Kiriş" denir. Bu kol kirişleri tek ya da çift olarak yapılabilmekte; dönüşlü ve döner merdivenlerde merdiven altı kavisine uygun olarak form almaktadırlar. Döner merdivenlerin ankastre işlemi ya dış çevre duvarına ya da ortadaki düşey bir betonarme veya çelik kolon etrafına yapılmaktadır.
56 Serbest Oturan Merdivenler:
57
58
59 Çelik Merdivenler: Yapıların bodrum kat, çatı arası, işyeri, atelye, fabrika ve yangın merdivenleri çelik olarak yapılmaktadır. Çelik merdivenler "I ve U" profilleriyle hazırlanan ve "Seren" adı verilen kol kirişlerinin montajı ve daha sonra üzerine veya aralarına basamakların blon, kaynak ya da perçinle bağlanması şeklinde imal edilir. Aşağıdaki şekillerde görüldüğü gibi merdiven basamakları ya çelik sacdan ya da ahşap, mermer, beton veya mozayik plak şeklinde yapılır ve monte edilir.
60 Çelik Merdivenler:
61 Çelik Merdivenler:
62 Ahşap Merdivenler: Kargir binalarda pek fazla uygulanmayan, çoğunlukla ahşap yapılarda döşemelerin ahşap yapılması durumunda kullanılan merdivenlerdir. Bu merdivenlerin imalatı, her iki yana konulan 5-7 cm kalınlığındaki ahşap serenlerin alttan ve üstten ahşap sahanlık kirişlerine oturtulması, üzerlerine ya da aralarına da ahşap basamakların yapılması şeklindedir. Aşağıda şekilleri verilen ahşap merdivenlerin basamakları rıhtlı ya da rıhtsız yapılabilir. Rıht tahtaları yanlardan serenlere, alt ve üstlerden de basamak tahtalarına bağlanırlar. Ahşap merdivenlerde kullanılan elemanların boyutları, yaklaşık olarak; Sahanlık Kirişi:10 x x 20 cm. Seren Direkleri: 5 x 22-8 x 28 cm. Basamak Tahtası: 4 x 26-4 x 28 cm. Rıht Tahtası :2/5x 18-3 x 24 cm. Merdiven imalinde kullanılan malzeme çam, köknar, gürgen gibi sert ve dayanıklı ağaçtandır. Ayrıca bu merdivenlerin korkuluk ve küpeşteleri ile "Baba" adı verilen dairesel ya da kare kesitli korkuluk baş dikmeleri de ahşap malzemeden yapılmaktadır. Babalar alt uçlarından sahanlık kirişlerine ve serenlere otururlar. Ahşap merdivenlerle ilgili şekiller aşağıda ayrıntısıyla verilmiştir.
MERDİVEN ÇEŞİTLERİ Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi MERDİVEN ÇEŞİTLERİ Merdivenler aşağıdaki şekilde sınıflandırılır.
MERDİVENİ OLUŞTURAN ELEMANLAR Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi MERDİVENLER Bir yapıda birbirinden farklı iki seviye
İNŞAAT TEKNOLOJİSİ UYGULAMALAR MERDİVEN TANM Farklı iki yükseklik arasındaki bağlantıyı sağlayan, düzenli kademelerden meydana gelen sirkülasyon aracına merdiven adı verilir. Merdiven düşey sirkülasyonu
İNCE YAPI DERS 7 MERDİVENLER 2 KAYNAKLAR: Prof. M. Rifat Çelebi, Yapı Bilgisi, İKÜ, 2012. Francis D.K. Ching, Çizimlerle Bina Yapım Rehberi, YEM, 2011. Prof. Dr. Erkin Erten, Mimarlıkta Yapı-Yapım, Birsen
YAPI TEKNOLOJİLERİ-II Konu-4: MERDİVENLER VE DENGELENDİRİLMELERİ Öğr. Gör. Cahit GÜRER Afyonkarahisar 21 Mart 2008 Bir yapıda birbirinden farklı iki seviye arasında muntazam aralıklı, yatay ve düşey yüzeylerden
MERDİVEN HESABI VE DENGELENDİRME Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi MERDİVEN YUVASININ HESABI Merdivenin ina planında
YAPI ELEMANLARI DERS SUNUMLARI 7. HAFTA 1 VI. KÂRGİR DUVARLAR Doğal ya da yapay taş ve blokların harç adi verilen bağlayıcı malzemelerle veya harçsız olarak örülmesiyle oluşturulan yapı elemanlarına "Kârgir
TEKNİK RESİM 6. HAFTA MİMARİ PROJELER Mimari Proje yapının Vaziyet (yerleşim) planını Kat planlarını En az iki düşey kesitini Her cephesinden görünüşünü Çatı planını Detayları ve sistem kesitlerini içerir.
DENGELENMİŞ (BALANSMANLI) MERDİVENLER VE DAİRESEL (SPİRAL) MERDİVENLER 1. Giriş Ülkemizde dengelenmiş merdivenler, şimdiye kadar kaçış yolu olarak kullanılabilmekteydi. Ancak, Bakanlar Kurulu nun 10.08.2009
T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) İNŞAAT TEKNOLOJİSİ MERDİVEN PLANI VE DONATI ÇİZİMİ ANKARA 2006 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen
DUVARLAR Yapılarda bulunduğu yere göre, aldığı yükleri temele nakleden, bina bölümlerini birbirinden ayıran, bölümleri çevreleyen ve yapıyı dış tesirlere karşı koruyan düşey yapı elemanlarına duvar denir.
TEMELLER Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi TEMELLER Yapının kendi yükü ile üzerine binen hareketli yükleri emniyetli
BÖLÜM 5 YIĞMA BİNALAR İÇİN DEPREME DAYANIKLI TASARIM KURALLARI 5.. KAPSAM Deprem bölgelerinde yapılacak olan, hem düşey hem yatay yükler için tüm taşıyıcı sistemi doğal veya yapay malzemeli taşıyıcı duvarlar
BİNA BİLGİSİ VE PROJESİ KAT PLANLARI- SIĞINAKLAR- TAŞIYICI SİSTEM 4. HAFTA KAT PLANI PLANLAR ( UYGULAMA PROJESİ AŞAMASINDA) Bütün kat planları birebir çizilir, tekrar eden katlar için açıklama yazılır.
YAPI ELEMANLARI DERS SUNUMLARI 5. HAFTA 1 V. TEMELLER Yapının ağırlığı ve faydalı yüklerini zemine aktaran yapı elemanlarına "TEMEL" denilmektedir. Temelin oturacağı doğal zemine ise "TEMEL YATAĞI" denir.
ÇATILAR Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi ÇATILAR Bir yapıyı üstünden etkileyen yağmur, kar, rüzgar, sıcak ve soğuk
TUĞLA DUVARLAR: Çeşitli şekil ve boyutlardaki tuğlaların bağlayıcı çimento harcıyla örülmesi yoluyla inşa edilirler. Tuğlanın imali, killi toprak ve balçığın belirli kıvamda yoğrulup kalıplanması ve güneşte
DİLATASYON DERZİ Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi DİLATASYON DERZİ Yapının kendi ağırlığından ya da oturduğu zeminden
DÖŞEME KALIBI Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi DÖŞEME Binayı katlarına ayıran ve üzerine gelen yükleri taşıyarak
TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU Teknik Resim Genel Bilgi Teknik resimde bir şekli çizmek için çizim takımlarından faydalanılır. Çizilecek şekil üzerinde eşit bölüntüler, paralel doğrular, teğet birleşmeler,
TAŞ DUVARLAR Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi TAŞLARIN KULLANIM YERLERİ 1. Kemer, pencere süvesi ve duvar harpuştasında;
CAM TUĞLA DUVAR Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi CAM TUĞLA Cam olarak belli ölçülerde imal edilen, binalarda aydınlık
4. ÖLÜM GEOMETRİK ÇİZİMLER MHN 113 Teknik Resim ve Tasarı Geometri 2 4. GEOMETRİK ÇİZİMLER 4.1. ir doğruyu istenilen sayıda eşit parçalara bölmek 1. - doğrusunun bir ucundan herhangi bir açıda yardımcı
HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri AutoCAD ile iletişim Çizimlerde Boyut Kavramı 0/09 2. Hafta
ÇELİK PREFABRİK YAPILAR 2. Bölüm Temel, kolon kirişler ve Döşeme 1 1. Çelik Temeller Binaların sabit ve hareketli yüklerini zemine nakletmek üzere inşa edilen temeller, şekillenme ve kullanılan malzemenin
2016-2017 Betonarme Bina Tasarımı Dersi Yapı Özellikleri Adı Soyadı Öğrenci No: L K J I H G F E D C B A A Malzeme Deprem Yerel Zemin Dolgu Duvar Dişli Döşeme Dolgu Bölgesi Sınıfı Cinsi Cinsi 0,2,4,6 C30/
KOLON VE KİRİŞ KALIBI Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi KOLON VE PERDE KALIPLARI Kirişlerden gelen yükü temele ileten
Proje ile ilgili açıklamalar: Döşeme türleri belirlenir. Döşeme kalınlıkları belirlenir. Çatı döşemesi ve 1. kat normal döşemesinde döşeme yükleri belirlenmesi 1. katta döşemelerin çözümü ve çizimi Döşeme
YAPI TEKNOLOJİSİ DERS- 6 BACALAR Baca Yapılarda çeşitli hizmetleri (kirli havayı dışarı atmak, binaya temiz hava temin etmek, çöplerin atılması veya su, ısı ve enerji hatlarının döşenmesi) karşılamak amacıyla
KAT PLANLARI Bodrum Kat Planı Zemin katın altında bulunan katlara bodrum kat denilir ve (-) kot ile ölçülendirilir. Zemin Kat Planı Bir yapıya girişte girilen, basılan ilk döşemeye giriş katı veya zemin
Proje ile ilgili açıklamalar: Döşeme türleri belirlenir. Döşeme kalınlıkları belirlenir. Çatı döşemesi ve 1. kat normal döşemesinde döşeme yükleri belirlenmesi 1. katta döşemelerin çözümü ve çizimi Döşeme
CE498 PROJE DERS NOTU İnşaat Mühendisliği Bölümü Mühendislik Fakültesi Yakın Doğu Üniversitesi Temmuz 2015, Lefkoşa, KKTC CE498 - PROJE Genel Kapsam: Bu derste 3 katlı betonarme konut olarak kullanılacak
T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI İNŞAAT TEKNOLOJİSİ ÇELİK YAPI MERDİVEN ÇİZİMLERİ 582YIM294 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan
1 2 Temel sistemi seçimi; Tekil temellerden ve tek yönlü sürekli temellerden olabildiğince uzak durulmalıdır. Zorunlu hallerde ise tekil temellerde her iki doğrultuda rijit ve aktif bağ kirişleri kullanılmalıdır.
BACALAR Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi BACALAR Yapılarda, kirli havayı dışarı atma, binaya temiz hava temin etme,
DÜSEY YÜKLERE GÖRE HESAP 2-2 ile A-A aks çerçevelerinin zemin ve birinci kat tavanına ait sürekli kirişlerin düşey yüklere göre statik hesabı yapılacaktır. A A Aksı 2 2 Aksı Zemin kat dişli döşeme kalıp
YAPI ELEMANLARI DERS SUNUMLARI 4. HAFTA 1 IV.1.1. Basit Kanallarda İksa Şekilleri aşağıda verilen bu iksa türü genellikle derinliği ve akıcılığı az olan ve düşey olarak 1.00-2.00 m. aralıklarla kalasların
BETONARME BİNA TASARIMI (ZEMİN KAT ve 1. KAT DÖŞEMELERİN HESABI) BETONARME BİNA TASARIMI Sayfa No: 1 ZEMİN KAT TAVANI (DİŞLİ DÖŞEME): X1, X2, ile verilen ölçüleri belirleyebilmek için önce 1. kat tavanı
Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü İNŞ4001 YAPI İŞLETMESİ METRAJ VE KEŞİF-1 Yrd. Doç. Dr. Selim BARADAN Yrd. Doç. Dr. Hüseyin YİĞİTER http://kisi.deu.edu.tr/huseyin.yigiter KAPSAM Temel
YAPININ TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI İnsanlar ihtiyaçlarına bağlı olarak çevreyi değiştirerek daha rahat yaşayabilmeleri için yeni bir çevre meydana getiriler. Bunlar yapıyı oluşturur. İnsanların ihtiyaçlarını
DÖŞEMELERDE ISI YALITIMI Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi DÖŞEMELERDE ISI YALITIMI Döşemelerde ısı yalıtımı için
T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI İNŞAAT TEKNOLOJİSİ AHŞAP DÖŞEME VE MERDİVEN KALIPLARI 582YIM308 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer
ÇATI KONSTRÜKSİYONLARINDA GAZBETON UYGULAMALARI Doç.Dr.Oğuz Cem Çelik İTÜ Mimarlık Fakültesi Yapı Statiği ve Betonarme Birimi ÖZET Donatılı gazbeton çatı panellerinin çeşitli çatı taşıyıcı sistemlerinde
Yapılara Etkiyen Karakteristik Yükler G etkileri Q etkileri E etkisi etkisi H etkisi T etkileri Kalıcı (sabit, zati, öz, ölü) yükler: Yapı elemanlarının öz yükleridir. Döşeme ağırlığı ( döşeme betonu+tesviye
1. TEMEL ÇİZİMLER Pergel Yardımıyla ik oğru Çizmek 1. oğru üzerindeki P noktası merkez olmak üzere çizilen yaylarla ve G noktaları işaretlenir. 2. ve G merkez olmak üzere doğru dışında kesişecek şekilde
1.5. Doğrularla İlgili Geometrik Çizimler Teknik resimde bir şekli çizmek için çizim takımlarından faydalanılır. Çizilecek şeklin üzerinde eşit bölüntüler, paralel doğrular, teğet birleşmeler, çemberlerin
İNŞAAT TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALAR ÇAT TEKNİKLERİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Yrd. Prof. Doç. Dr. Mehmet Dr. Ali SARBYK İNŞAAT TEKNOLOJİSİUYGULAMALAR Tanım Yapıları dış atmosferden gelen yağmur, rüzgar, kar ve
Duvarlar ve Duvar Malzemeleri Duvarlar ve Duvar Malzemeler Taş, tuğla, briket vb. gibi malzemelerle değişik şekillerde, taşıyıcı veya bölme amaçlı olarak düşey şekilde örülen elemanlara duvar denir. Duvarlar
ÇATI MAKASINA GELEN YÜKLER Bir yapıyı dış etkilere karşı koruyan taşıyıcı sisteme çatı denir. Belirli aralıklarla yerleştirilen çatı makaslarının, yatay taşıyıcı eleman olan aşıklarla birleştirilmesi ile
ÇELİK YAPILAR Cephe elemanı yatay ve düşey elemanların oluşturduğu forma bağlı olarak rüzgar yüklerini iki yada tek doğrultuda aktarır. Bu, döşemenin düşey yükler altındaki davranışına benzer. 8 1 Çelik
13. Merdiven Aracı Bu Konuda Öğrenilecekler: Merdiven geçerli ayarları ayarları ile çalışmak Merdiveni plana yerleştirmek ve düzenlemek Bir özel merdiven yaratmak ArchiCAD merdiven veya rampa oluşturmak
Teknik Resim Araç ve Gereçleri Ahmet SAN 1-Resim Tahtaları ve Masaları Resim tahtaları üzerine resim kâğıdının bağlanarak çizimlerin yapılması amacıyla kullanılır. Üst yüzeyi ve kenarları düzgün ve pürüzsüz
İNŞ 404 Yapı Yönetimi 1 Uygulama 7.6: Aşağıda verilen taş istinat duvarına ait taş miktarını bulunuz. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı 2007 yılı birim fiyatlarıyla taş duvarın maliyetini hesaplayınız. Duvar
11. BÖLÜM TARAMALAR MHN 133 Mühendislik Çizimi 2 11. TARAMALAR Kesitlerde, kesilen yüzey üzerine belirli eğimlerde ve şartlarda çizilen sürekli ve kesikli ince çizgilere Tarama Çizgisi denir. Bu çizgilerin
Geometrik şekillerin çizimi ir doğruya dışındaki P noktasından P geçen paralel doğru çizmek 1. P noktası merkez kabul edilir. yayı kadar açılan pergelle doğrusu kesiştirilerek noktası elde edilir. 3. Pergel
Görünüş Çıkarma Görünüş çıkarma? Parçanın bitmiş halini gösteren eşlenik dik iz düşüm kurallarına göre belirli yerlerde, konumlarda ve yeterli sayıda çizilmiş iz düşümlere GÖRÜNÜŞ denir. Görünüş çıkarmak
0 CAM KORKULUK SİSTEMLERİ Profiller - Zemine Monte Edilen (Zemin Üzeri) Cam Korkuluklar 5-57mm Alt Baza 80mm Alt Baza 00mm Takviyeli Alt Baza 00mm Takviyeli Uzun Alt Baza Zemine Gömülen (Zemin İçi) Cam
METRAJ NEDİR? NASIL YAPILIR? METRAJ İŞLERİ Metraj; bir yapıyı meydana getiren elemanların ayrı ayrı ölçülerek miktarlarının bulunması işlemine denilmektedir. Ölçümlerde uzunluklar m, alanlar m2 hacimler
T.C SAKARYA ÜİVERSİTESİ MÜHEDİSLİK FAKÜLTESİ İŞAAT MÜHEDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İŞAAT MÜHEDİSLİĞİ TASARIMI DAIŞMA: Prof. Adil Altundal KOU: Çok katlı betonarme bir yapının her iki yönde deprem hesabı yapılarak kolon
Merdiven Performans Gereksinmeleri Malzeme Dosyası > Düşey Sirkülasyon > Merdiven Hakkında Genel Bilgi Kaynak web adresi : http://www.arkitera.com/v1/malzemedosyasi/dusey_sirkulasyon/merdiven/performans.htm
TEMELDE SU YALITIMI Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi TEMELDE SU YALITIMI Yapıların zeminle temas eden bölümlerinin
TEMEL KALIBI Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi TEMEL KALIBI ELEMANLARI Temel kalıbı; kanat, destek lataları, destek
TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU Teknik Resim İzometrik Perspektifler Küpün iz düşüm düzlemi üzerindeki döndürülme açısı eşit ise kenar uzunluklarındaki kısalma miktarı da aynı olur. Bu iz düşüme, izometrik
Mühendislik Çizimi Mühendislik çiziminin tanımı Günümüzde resim; duygu, düşünce, şekil ve tasarımları serbest elle veya özel araç ve gereçlerle çizip anlatma sanatıdır. Mühendislik çizimi (teknik resim)
ÇATI ELEMANLARI Dersi Dış mekan içinde yapılan ve daha çok dinlenme ihtiyacını karşılayan yapay çatı elemanları Pergola Kameriye Çardaklar Sığınma ve Korunma Işık ve Gölge Yoğunluğu Yağış durumu Çatı elemanlarının
KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MESKUN VE GELİŞME KIRSAL KONUT ALAN YERLEŞİMLERİ TASARIM REHBERİ 2017 1. Genel Hükümler 1.1.Kapsam Bu rehber Kocaeli 1/25000 ölçekli Nazım İmar Planı Plan Hükümlerine ilave
MERDİVEN VE KRANGULEZ KALIBI Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi MERDİVEN KALIBI Betonarme merdivenler şekil ve taşıma
AĞIRLIK MERKEZİ STATİK (2. Hafta) Ağırlık merkezi: Bir cismi oluşturan herbir parçaya etki eden yerçeki kuvvetlerinin bileşkesinin cismin üzerinden geçtiği noktaya Ağırlık Merkezi denir. Şekil. Ağırlık
DUVARLAR Bir yapının düşey bölücü ve/veya taşıyıcı yüzeysel elamanları olarak mekanları ayırır ve/veya sınırlar ve yapıyı çevreleyerek dış etkenlere karşı koruma oluşturur. İç mekan iç mekan İç mekan dış
ALÇI DUVAR Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi ALÇI BLOK DUVAR Alçı panel, alçının belirli oranda suyla karıştırılıp
TEKNİK RESİM 2010 Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi 2/21 Çizgi Tipleri Kalın Sürekli Çizgi İnce Sürekli Çizgi Kesik Orta Çizgi Noktalıİnce Çizgi Serbest Elle Çizilen Çizgi Çizgi Çizerken
TEKNİK ŞARTNAME ÇOCUK OYUN GRUBU OYUN GRUBU ELEMANLARI: kule 1 ad helezon kaydırak platformu 1 ad 7 basamaklı merdiven 1 ad çatı 1 ad 150 cm helezon kaydırak 1 ad 150 cm düz kaydırak 1 ad platform korkuluğu
TEKNİK RESİM 2010 Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi Geometrik Çizimler-1 2/32 Geometrik Çizimler - 1 Geometrik Çizimler-1 T-cetveli ve Gönye kullanımı Bir doğrunun orta noktasını bulma