Amasya görüşmeleri; gerek Kurtuluş Savaşı'nın ve Anadolu'daki bağımsızlık mücadelesinin, gerekse Türk tarihinin çok önemli bir noktasıdır. İtilaf Devletleri'ne karşı yerel bazda verilen mücadeleler Amasya görüşmeleri ve kongreler ile ulusal çapa taşınmıştır. Böylece daha disiplinli ve daha etkili bir mücadele imkanı doğmuştur. Tüm bu kongrelerin ve Amasya görüşmelerinin başarılı bir şekilde gerçekleştirilmesi; buralarda alınan teorik kararların aynen sahaya yansıtılması Mustafa Kemal Paşa, Bekir Sami Bey, Rauf Orbay ve dana nice Kurtuluş Savaşı kahramanı sayesinde olmuştur.
Bilindiği gibi Anadolu'da milli mücadeleye daha etkili bir şekilde devam etmek adına bir Heyet-i Temsiliye (Temsil Heyeti) oluşturulmuştur. Bu heyet; Anadolu'daki mücadelenin tüm hareketlerinden ve kararlarından sorumlu, dış kurumlarla görüşmeye yetkili bir heyetti. Dolayısıyla Amasya görüşmeleri de Temsil Heyeti tarafından gerçekleştirilmiş; İstanbul Hükümeti ile yapılan görüşmeler sonucunda bazı kararlar alınmıştır. Amasya görüşmelerine İstanbul Hükümeti adına Salih Paşa katılmıştır. Yani bir bakıma Amasya görüşmelerinin temel amacı; İStanbul Hükümeti ve Anadolu'daki Temsil Heyeti'nin yönetimde fiilen yarattığı ikiliği sonlandırmak ve İstanbul Hükümeti'ni mümkün olduğunca milli mücadeleye çekmektir. Bu amaçla yapılan yoğun müzakereler tam olarak 2 gün sürmüş (20-22 Ekim) ve görüşmeler sonunda, 22 Ekim 1919 günü Amasya görüşmeleri olarak anılan bildiri yayımlanmıştır.
Amasya görüşmelerinde alınan kararlar:
Yabancı devletlere ve bu devletlerin tüccarlarına Türk sınırları içerisinde; Türk devletinin menfaatini ve geleceğini tehlikeye atılacak şekilde kapitülasyon ve ayrıcalıklar verilmesi kesinlikle reddedilmiştir.
İstanbul Hükümeti; Anadolu ve Rumeli başta olmak üzere tüm Osmanlı sınırları içerisindeki mücadeleyi hukuki sahada yürütmekte olan Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'ni resmi bir kurum olarak tanımıştır. (Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti; önceki kongrelerde alınan kararlar sonucu kurulmuştur,. Temel amacı; milli mücadeleyi hukuki ve diplomatik alana taşımak, milli mücadelenin haklılığını bu yollarla kanıtlamaktır.)
Birinci Dünya Savaşı'ndan yenilgiyle ayrıldıktan sonra teslim şartlarını konuşmak üzere Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında yapılması planlanan görüşmeye Temsil Heyeti'nden de birkaç kişinin katılması kabul edilmiştir.
İstanbul'un İngiliz işgalinde olması, dolayısıyla pek de güvenli olmaması sebebiyle Meclis-i Mebusan'ın İstanbul dışında toplanması uygun görülmüştür. (Amasya görüşmelerinin en kritik kararlarından biridir.)
Türk topraklarının hangi amaçla olursa olsun düşmana verilmesinin teklifinin bile yapılamayacağı; Türk toprağını düşmana terk etmek için hiçbir geçerli mazeret olamayacağı kabuk edilmiştir.
Amasya görüşmelerinde alınan kararların önemi
Amasya görüşmeleri sonucu meydana gelen en önemli durum; İstanbul Hükümeti'nin bir elçi göndermesi sonucu Temsil Heyeti'ni fillen tanımış olmasıdır. Resmen tanıması ise; birtakım olayların geçmesinden sonra, ileri yıllarda gerçekleşecektir. Yani Amasya görüşmelerinde Temsil Heyeti henüz resmi muhattap olmamıştır. Fakat kağıt üstünde gözükmeyen bir şekilde sözünü geçirmeye başlamıştır.
Temsil Heyeti'nin tanınmamasına karşılık olarak; Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti resmen tanınmıştır. Böylece bu cemiyet; faaliyet alanını epey genişletme imkanı bulmuş ve milli mücadelenin propaganda kanadını da ilerleyen yıllarda başarıyla devam ettirmiştir.
Meclis-i Mebusan konusunda ise orta yol sağlanmış, meclisin açılması, fakat mutlaka İstanbul'da bulunması uygun görülmüştür. Yani Salih Paşa Amasya görüşmeleri sırasında Meclis-i Mebusan'ın İstanbul dışında toplanmasını onaylasa da; bu karar sonradan İstanbul Hükümeti tarafından yumuşatılmıştır. Fakat sonraki zamanlarda bu konudaki tutumun zararları fazlasıyla görülmüştür.
Amasya görüşmelerinin en iyi hamlesi ise; İstanbul Hükümeti'nin bundan sonraki hamlelerde Temsil Heyeti'ne danışmak durumunda kalması olmuştur.
Son Güncelleme : 10.04.2021 15:41:58
Kaynakça / İçeriği Geliştiren Uzmanlar
Uzm. Önder - 10.04.2021 15:41:58
Amasya Görüşmeleri ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini geliştirerek Herkese açık dizin kaynağımıza katkıda bulunabilirsiniz.
1 Yorum Yapılmış "Amasya Görüşmeleri"
amsya görüşmeleri ulusal mıdır yazmıyor ya Mustfa . 07.12.2017
CEVAP YAZ
Sakarya Meydan Muharebesi
23 Ağustos 12 Eylül 1921 tarihleri arasında yapılan. Türk milleti için bir ölüm kalım savaşı olan Sakarya Meydan Muharebesi; Kurtuluş Savaşı içinde kader tayin edici olmuştur. Bu savaştan önce Yunanlıların başlıca hedefi; Ankara yönünde ilerleye...
1.İnönü Savaşı
1. İnönü Savaşı, 6 Ocak 1921 tarihinde iki taraftan saldırıya geçen Yunan ordularıyla İnönü mevzilerinde savunmada olan Türk kuvvetleri arasında yapılan savaştır. 6 Ocak 1921 tarihine kadar Uşak ve Bursa bölgelerinde hazırlıklarını tamamlayan Yuna...
Misaki Milli Nedir
Mısak-ı Milli, Türklerin Kurtuluş Savaşının siyasi manifestosu olan altı maddelik bir bildiri adıdır. İstanbul' da toplanan son Osamanlı Meclisi tarafından bu bildiri 28 Ocak 1920 yılında oybirliği ile kabul edilmiştir ve kabul edildikten sonraki 17 ...
Moskova Antlaşması
Moskova antlaşması, TBMM ve Rusya arasında karşılıklı menfaatler adına 16 Mart 1921 tarihinde imzalanmış bir antlaşmadır. Rusya'nın komünist ihtilaline maruz kalması sebebiyle savaştan çekilmesi, İtilaf devletlerinin tepkisine sebep olmuştu. Rusya'd...
Boğazlar Sorunu
Boğazlar Sorunu, İtilaf Devletleri tarafından ortaya atılmış, Çanakkale ve İstanbul Boğazları'nın stratejik öneminden faydalanabilmek adına Osmanlı üzerinde kurgulanan planlardan bir tanesi olarak tarihteki yerini almıştır. Boğazlar Sorunu sadece Osm...
İzmir İktisat Kongresi
İzmir İktisat Kongresi İzmir' de Banka-han binasında toplanan yeni Türkiye'nin ekonomik sorunlarının tartışıldığı bir kongredir. Yeni Türk devletinin temelleri 23 nisan 1920'de atılmıştı fakat en önemli sorunun ülkenin işgallerden kurtarılması olarak...
Reval Görüşmeleri
Reval Görüşmeleri, görüşmelerin başlaması ve ilerleyiş süresi; Tarihler 9 Haziran 1908'i gösterirken bu günün sabahında Finlandiya Körfezi'nin Baltık kıyısında bulunan Reval bu günkü Estonya'nın başkenti konumunda bulunan Tallin'de zamanın İngiltere ...
Musul Sorunu
Musul Sorunu, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde başlayıp Cumhuriyet'in ilk yıllarında dahi devam eden önemli sınır sorunlarından bir tanesidir. Osmanlı Devleti'nin hakimiyeti zamanında sınırları içerisinde yer alan bu topraklar, Sanayi İnkılâbı'nd...
Güney Cephesi
Güney Cephesi, Kurtuluş Savaşı döneminde Antep, Urfa ve Maraş'ta Türk askerlerinin Fransızlara karşı mücadele ettiği cephedir. Bu anlamda Güney Cephesine Fransız cephesi ya da Kilikya cephesi de denilmektedir. Güney Cephesinde sadece Fransızlara karş...
Maarif Kongresi
Maarif Kongresi, 15-21 Temmuz 1921 tarihinde Ankara'da gerçekleştirilmiştir. O sırada Eskişehir-Kütahya savaşları yapılmakta, Sakarya'da askerler doğuya çekilmekteydi. Böylesine sıcak bir atmosferde 180 kişiden fazla bir katılımcının yer aldığı kongr...
2. İnönü Savaşı
2. İnönü Savaşı, 23 Mart 1921'de Yunan hücumuyla başlayan, milli mücadeledeki en kritik savaşlardan biridir. TBMM Hükümetinin geleceği, milli mücadele ruhunun tazelenmesi, İtilaf Devletleri'nin tutumu, vs. birçok açıdan çok önemli bir dönüm noktası o...
Çerkez Ethem İsyanı
Çerkez Ethem isyanı, Milli Mücadele içinde yer alan diğer isyanlardan daha farklı sebeplere sahiptir. Bu ayaklanmanın etnik bir sebebi olmadığı gibi, bölgesel bir nedene de dayanmamaktadır. Vatan savunmasında kendi birliğiyle görev yapan Çerkez Ethem...
Sakarya Meydan Muharebesi
1.İnönü Savaşı
Misaki Milli Nedir
Moskova Antlaşması
Boğazlar Sorunu
İzmir İktisat Kongresi
Reval Görüşmeleri
Musul Sorunu
Güney Cephesi
Maarif Kongresi
2. İnönü Savaşı
Çerkez Ethem İsyanı
Havza Genelgesi
Amasya Genelgesi
Kütahya Eskişehir Savaşı
Ermeni Sorunu
Balkan Savaşları
Kars Antlaşması
Erzurum Kongresi
Sevr Antlaşması
Ankara Antlaşması
Suriye Filistin Cephesi
Manda Ve Himaye Nedir
Doğu Cephesi
Büyük Taaruz
Misakı İktisadi
Atatürkün Samsuna Çıkışı
Gümrü Antlaşması
Mudanya Ateşkes Antlaşması
Kuvayi-milliye
Popüler İçerik
Havza Genelgesi
Havza Genelgesi, 28-29 Mayıs 1919 Mustafa Kemal Atatürk'ün Samsun'a çıktıktan sonra ilk resmi tepkisi olması sebebiyle tarihte büyük bir öneme sahip...
Amasya Genelgesi
Amasya Genelgesi, Türkiye'nin temellerinin atıldığı, ulusal egemenliğin ve tam bağımsızlığın en büyük adımlarının atıldığı önemli bir bildiridir. Yeni...
Kütahya Eskişehir Savaşı
Kütahya Eskişehir Savaşı 10 Temmuz 1921 ve 24 Temmuz 1921 tarihleri arasında Yunanistan ile Ankara Hükümeti ordusu arasında gerçekleşen savaştır. Muha...
Ermeni Sorunu
Günümüzde içinden çıkılması güç bir durum haline gelmiş olan bir sorundur. Ermeni Sorunu. Tıpkı geçmişte Osmanlıya yapıldığı gibi günümüzde de Türk...
Balkan Savaşları
Balkan savaşlarıBirinci Balkan Savaşı (1912)Birinci balkan savaşının nedenleriTopraklarını büyütme hesapları yapan Balkan devletleri (Bulgaristan,Yuna...
Kars Antlaşması
Kars Antlaşması, Sovyetler Birliği döneminde, birliğin himayesinde bulunan üç cumhuriyet; Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan ve Türkiye Cumhuriyeti ara...
Erzurum Kongresi
Erzurum Kongresi, bölgesel müdafaa cemiyetlerinin katılımıyla 21 Temmuz-7 Ağustos 1919 tarihleri arasında Erzurum'da toplanan bölgesel nitelikli bir...
Sitede yer alan haber ve içeriklerin tüm hakları saklıdır ve buradaki bilgiler sadece bilgilendirme amaçlı olup, kullanımına, uygulanmasına, satın alınmasına, delil gösterilmesine veya tavsiye edilmesine aracılık etmez. Sitemizdeki bilgiler, hiç bir zaman kesin bilgi kaynağı olmayıp, kullanıcılar tarafından eklenmiştir veya yorumlanmıştır. Buradaki bilgiler sitemizin asıl görüşlerini içermeyebileceği gibi hiçbir taahhüt ve tavsiye yerine de geçmez. Temmuz - 2021