Alerji, belirli bir madde tarafından tetiklenen alışılmadık veya abartılı bir bağışıklık tepkisidir. Semptomlar genellikle kaşıntılı gözler, hırıltı ve hapşırmayı içerir. Çoğu insan için alerjik reaksiyonlar rahatsız edici olmakla birlikte, diğerleri için hayati tehlike oluşturabilir.
Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinin (CDC) tahminlerine göre, her yıl 60 milyon Amerikalı alerjik bir durum yaşamaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), dünya çapındaki insanların yaklaşık %20'sinin alerjik bir duruma sahip olduğunu tahmin ediyor.
Yaygınlıklarını göz önünde bulundurarak, alerjilerle ilgili doğru bilinen yanlışları özetledik.
1. Alerjiler yalnızca çocuklarda gelişir
Yaygın bir inanış, yetişkinliğe ulaştığınızda artık alerji geliştirmemenizdir. Bu doğru değil.
Örneğin, ABD'de 40.443 yetişkinde gıda alerjilerinin yaygınlığı incelendi ve katılımcıların %10,8'inde gıda alerjisi tespit edildi.
Yazarlar, gıda alerjisi olan bu bireylerin yaklaşık yarısında, bu gıda alerjilerinden en az birinin yetişkinlik döneminde geliştiğini bulmuşlardır.
2. Alerjilerin tedavisi yoktur
Genel olarak, alerjik reaksiyonları en aza indirmenin en iyi yolu, ister belirli bir yiyecek ister bir hayvan türü olsun, tetikleyicilerden kaçınmaktır. Alerjilerin kalıcı tedavisi yoktur.
Bununla birlikte, bazı tedaviler semptomları etkili bir şekilde azaltabilir. Örneğin, dekonjestanlar alerjilerin nazal semptomlarını hafifletebilirken, antihistaminikler ve nazal steroid spreyler de etkili olabilir.
Ek olarak, alerji immünoterapisi, alerjileri azaltmaya yardımcı olabilir.
“İmmünoterapi, kişinin alerjisi olan maddenin veya alerjenin kademeli olarak artan dozlarını vermeyi içerir. Alerjenin kademeli artışları, muhtemelen ileride madde ile karşılaşıldığında alerji semptomlarını azaltan bir 'bloke edici' antikor üretimine neden olarak bağışıklık sisteminin maddeye karşı daha az duyarlı hale gelmesine neden olur.
3. Gıda alerjileri ve gıda intoleransları aynıdır
Bu doğru değil: Gıda alerjileri ve gıda intoleransları farklıdır. Birisi bir gıda alerjisi yaşadığında, genellikle İmmünoglobulin E'nin (IgE) etkisi ile ilişkilidir.
IgE, mast hücreleri ve bazofiller dahil olmak üzere belirli hücreler üzerindeki reseptörlere bağlanır. Bu hücreler daha sonra histamin ve diğer bileşikleri üreterek semptomların çok hızlı ortaya çıkmasına neden olur.
4. Alerjiler yaşam boyu sürer
Bu bir efsanedir. Bazı alerjiler ömür boyu devam etmesine rağmen bazılarının yaşla birlikte azalması söz konusu olabilir.
Bir alerjinin zamanla azalıp azalmadığı alerjene bağlı olabilir.
5. Fıstık alerjileri en ciddi olanlardır
Fıstık alerjileri yaygın olsa da ve kesinlikle tehlikeli olabilse de, alerji şiddetini derecelendirmenin bir yolu yoktur. Bazı kişiler yer fıstığına karşı sadece hafif bir reaksiyon gösterebilir, ancak diğerleri için anafilaksiyi tetikleyebilir.
Kuru yemişler, kabuklu deniz ürünleri ve yumurta gibi belirli yiyecekler çoğu alerjiyi oluştursa da, hemen hemen her yiyecek bir reaksiyonu tetikleyebilir. Reaksiyonun şiddeti, bireyin bağışıklık sistemine bağlıdır.
6. Soğuk algınlığı ve alerjiler aynıdır
Soğuk algınlığı ve alerjiler, tıkalı bir burun ve göz akması gibi belirli semptomları paylaşabilse de, bunlar farklıdır. Soğuk algınlığı semptomlarına virüslere karşı bir bağışıklık tepkisi neden olurken, alerjiler bir alerjene karşı bir bağışıklık tepkisidir.
Bir diğer önemli fark, soğuk algınlığının 1-2 hafta sürmesi, alerjilerin ise bazı durumlarda ömür boyu sürmesidir.
7. Kısa tüylü kediler ve köpekler alerjiyi tetiklemez
Bu doğru değil. Bazı insanlar için belirli hayvanların alerjileri tetikleme olasılığı daha düşük olabilir, ancak kesin kurallar yoktur. Alerjiler bir hayvanın tüyü tarafından tetiklenmez, ölü deri hücreleri (kepek), tükürük ve idrar tarafından tetiklenirler.
Evcil hayvan tüyü veya kürkü polen, küf sporları ve diğer açık hava alerjenlerini toplayabilir.
8. Hipoalerjenik evcil hayvanlar
Birçok insan, belirli kedi ve köpek ırklarının “hipoalerjenik” olduğuna, yani alerjiyi tetiklemediğine inanır. Ancak bu bir efsanedir.
“Popüler görüşün aksine, köpeklerin veya kedilerin gerçekten 'hipoalerjenik ırkları' yoktur. Kedi ve köpeklerde alerjik kepek, saçın veya kürkün uzunluğundan veya dökülme miktarından etkilenmez.”
9. Hayvanlara sürekli maruz kalmak alerjileri azaltır
Hayvan alerjisi olan biri bu tür hayvanlarla vakit geçirirse alerjinin yavaş yavaş düzeleceğine dair yaygın bir teori vardır. Ama durum böyle değil. Aslında, bazı evcil hayvan sahipleri zamanla evcil hayvanlarına yavaş yavaş alerjik hale gelebilir.
Bağışıklık sistemi bir alerjene, örneğin bir evcil hayvana karşı hazırlandığında veya duyarlı hale geldiğinde, kişi yüksek miktarda evcil hayvan tüyüne veya kepeğine maruz kalırsa alerjik kalır. İmmünoterapi veya alerji aşıları, yalnızca bir alerjistin rehberliğinde ve küçük ve giderek artan miktarlarda bir alerjene maruz kaldığında işe yarar.
10. Alerjiler ciddi değil
Birçok insan için alerjiler rahatsız edicidir ancak tehlikeli değildir. Ancak bazı kişilerde alerjik reaksiyon anafilaksi ile sonuçlanabilir.
Anafilaksi şiddetli ve bazı durumlarda hayatı tehdit eden alerjik reaksiyondur. Bu olay sırasında, vücuda büyük miktarda histamin salınır ve inflamatuar bir yanıta neden olur.
Semptomlar nefes almada zorluk, hırıltılı solunum, mide ağrısı ve krampları, ishal, anksiyete, ayakların, ellerin, dudakların, gözlerin ve bazen cinsel organların şişmesi ve bilinç kaybını içerebilir.
Mevsimsel alerjiler gibi nispeten küçük sayılabilecek alerjiler bile önemli sorunlara neden olabilir. Saman nezlesi, kaliteli uykuya ve dolayısıyla gündüz uykululuğuna neden olabilir. Buna karşılık, bu, işe odaklanmayı zorlaştırabilir ve devamsızlık veya işyeri kazası riskini artırabilir.
11. Çiçekler saman nezlesine neden olur
Belki de şaşırtıcı bir şekilde, bu bir efsanedir. Saman nezlesi veya alerjik rinit, havadaki polenlerden kaynaklanır. Çiçekler havada kolayca uçamayan büyük, yapışkan polen üretme eğilimindedir. Çiçekler böcekleri çekmek ve poleni havaya bırakmak yerine vücutlarına tutturmak için tasarlanmıştır.
Saman nezlesinin başlıca nedenleri çimenlerden ve ağaçlardan gelen hafif polenlerdir.