Ülseratif kolit bağırsak kanserine neden olur mu?
Ülseratif kolit, kolon ve rektumda iltihaplanma ve ülserlerin gelişmesine neden olan inflamatuar bir bağırsak hastalığıdır. Ülseratif kolit, kolorektal kansere yakalanacağınız anlamına gelmez, ancak riskinizi artırır.
Ülseratif kolitin en sık görülen semptomları ishal ve sıvı dışkıda kandır. Bazı hastalarda karın ağrısı olabilir. Ağır vakalarda ateşe neden olabilir. Hastalığın nedeni ise tam olarak bilinmektedir.
Ülseratif kolit kanser riskini artırır mı?
Ülseratif kolitiniz varsa, bağışıklık sisteminiz kalın bağırsağınızın mukozasını (iç astarını) yabancı bir doku olarak tanır ve ona saldırır. Zamanla, bu kolona yani kalın bağırsağa zarar verir. Vücudunuz hasarı onarmaya çalışırken, iltihaplanma ve sürekli hücre değişimi kansere yol açan bir mutasyona neden olabilir.
Kolitiniz ne kadar geniş alanı kapsıyorsa ve ne kadar şiddetliyse, kolorektal kanser riskiniz o kadar artar. Erkekler daha yüksek risk altındadır. Eğer hastada safra kanalı iltihabı olan primer sklerozan kolanjit varsa, bu hastayı kolorektal kanser için daha da fazla risk altına sokmaktadır.
Ülseratif kolitin diğer riskleri nelerdir?
Ülseratif kolitli kişiler tedavi olmadıklarında, dehidratasyon yani su kaybı ve vitamin eksikliklerine karşı hassaslaşır. Bunun nedeni, ishalin vücutta önemli su ve besin kaybına yol açabilmesidir. Ülseratif kolitle ilişkili dehidratasyon ve vitamin eksikliklerinden kaynaklanan bazı komplikasyonlar şunlardır:
- Genel yorgunluk
- Vücut ağrıları
- Baş ağrısı
- Bilişsel fonksiyonlarda gerileme
- Ateş
- İdrar ve böbrek sorunları
Ülseratif kolitin en yaygın semptomlarından biri de bulantıdır. Bu sadece rahatsız edici olmakla kalmaz, aynı zamanda iştahsızlık ve kilo kaybı gibi diğer komplikasyonlara da yol açabilir.
Ülseratif kolit tedavi edilmezse ya da verilen tedavilerin olası yan etkileri iyi takip edilmezse, başka koşullar geliştirme riski altında olabilirsiniz:
- Artrit veya genel eklem ağrısı
- Karaciğer hasarı
- Osteoporoz
- Kolon kanseri
Riski azaltmak için ne yapılabilir?
Ülseratif kolit tanısı ile eş zamanlı olarak primer sklerozan kolanjit teşhisi konulursa, yakın takip ve gecikmeden kolonoskopik tarama yaptırılmalıdır. Aynı şekilde, ülseratif kolit teşhisi konduktan sonraki yıllardan başlayarak hastalığınızın tutulum yerine göre doktorunuzun önereceği doğrultuda her 1-2 yılda bir kolonoskopi yaptırmaya başlanmalıdır. Bu, kolorektal kansere yol açabilecek kanser öncülleri (displazi) veya polipleri kontrol etmek içindir. Bu sayede prekanseröz hücreler veya yapılar kansere dönüşmeden önce çıkarılarak kanser gelişimi engellenebilir.
Aslında ülseratif kolit aktivitesi ilaç tedavisi ile kontrol altında tutulabilir. İlaçlar, anti-inflamatuar ilaçlardan bağışıklık sisteminizi baskılayan ilaçlara kadar uzanabilir. İlaç tedavisine yanıt vermeyen hastalarda cerrahi bir sonraki seçenektir. Günümüzde verilen tedaviler ve yaşam tarzı değişiklikleri semptomları hafifletmede ve kanser riskini azaltmada oldukça başarılıdır.
Ülseratif kolit ve tedavisi hakkında kişinin durumuna özel daha doğru ve ayrıntılı bilgi alınabilmesi ve kişiye özel tedavi planlanması için gastroenteroloji uzmanlarına başvurulmalıdır.