İklim Değişikliği Nedeniyle Antarktika Yeşilleniyor
Fotoğraf: Matt Amesbury
Çalışmalar son 50 yılda bitki büyüme miktarı ve oranının arttığını söylüyor ve bu durum ısınma arttıkça hızlı ekosistem değişikliklerine neden olabileceğini gösteriyor.
Antarktika denildiğinde aklımızda bozulmamış bir beyaz manzara görüntüsü uyandırıyor olabilir, ancak araştırmacılar iklim değişikliğinin kıtayı yeşil renkli hale getirdiğini söylüyor.
Antarktika’daki yosun kaynaklarını inceleyen bilim adamları, son 50 yılda yosun miktarının ve bitki büyüme oranının arttığını ve bunun sonucunda kıtanın gelecekte daha yeşil olacağını işaret etti.
Exeter Üniversitesi’nden Matt Amesbury “Antarktika tamamen yeşil olmayacak, ancak şu andan daha yeşil olacak” dedi.
Bu durumu, Antarktika Yarımadası’nda buzların erimesiyle açığa çıkan alanlarda yosunların üremesine bağladı.
20. yüzyılın ikinci yarısında Antarktika Yarımadası, on yıl boyunca yaklaşık yarım derece kadar sıcaklık artışı ile hızlı sıcaklık artışları yaşadı.
Antarktika’daki bitki yaşamı, kıtanın sadece % 0,3’ünde var olan az bir kısımda bulunur, ancak soğuk yamaçlarda iyi korunmuş yosun, bitkilerin bu tür değişikliklere nasıl tepki verdiğini keşfetmenin bir yolunu bilim adamlarına sunar.
İngiliz Üniversitesi ve İngiliz Antarktik inceleme ekibindeki bilim insanları tarafından Current Biology Dergisinde yazılan makalede Antarktika’nın en kuzeyinde bulunan Antarktika Yarımada’sının hemen dışında bulunan üç adadan dikey beş sütun içeren sedimanlardan ya da çekirdeklerden nasıl veri topladıklarını açıkladılar.
Araştırmacılar daha sonra, bilim insanlarının 150 yıldan uzun bir süre geriye dönüp bir takım faktörlerde zaman içindeki değişiklikleri keşfetmelerine izin vermek için, çekirdekleri analiz ederek üst 20 cm’lik kısımlarını inceliyorlardı. Bunlar yosun miktarı, büyüme hızı, mikropların popülasyon büyüklüğü ve bitkilerdeki karbonun izotopları veya farklı formlarının bir oranıydı ve bu, belirli bir zaman diliminde fotosentez için ne kadar uygun koşullar olduğunu gösteriyordu.
Yine bu araştırmalardan elle edilen verilere göre son 50 yılda Antartika’nın ısınan iklimi, biyolojik hareketlilik üzerinde de ekili oldu. Örneğin liken büyüme oranları 1950’den önceki döneme göre şuan 4-5 kat daha yüksektir.
Elde edilen sonuçlar, 2013 yılında Antarktika Yarımadası’nın batısındaki Alexander Adası’nda bulunan en güneydeki bilinen yosun bankasında yapılan çalışmalar ile paralellik gösteriyor.
Amesbury, “Çünkü şu anda kadar çok geniş bir alanın incelendiğini, 1000 km’lik bir alanda benzer yanıtın gözlendiğini ve bu durumun sıcaklık değişimlere karşı bir yanıt olduğundan çok emin olmamızı sağlıyor’’ dedi.
Bu çalışmalar birlikte ele alan araştırmacılar, sonuçların bölgedeki yosun bankalarının ısınmaya tepki gösterdiğini ve bölgeler arasında ölçülen fotosentez kapasitelerindeki değişikliğinde nem seviyelerindeki lokal farklıların neden olduğu belirttiler. Amesbury “Sıcaklık değişimi de başka şeyleri yönlendiriyor, mevsimler arasındaki farklılıklar daha fazla yerel etkiye sahip olacak” dedi.
Araştırmacılar, ayrıca gelecekte kıtanın neyle karşı karşıya kalacağını araştırmak için modeller kullanıldı. Son araştırmalarda rüzgar kalıplarındaki değişiklikler sonucunda yarımadanın geçici olarak olsa da soğuyacağını belirttiler.
Sonuçlar, basit bir ısınmanın bile gelecekte Antarktika’nın ekosisteminde daha da hızlı değişikliklere neden olabileceğini gösteriyor. Dahası bilim adamları, yeşillenmeden dolayı Antartika’ya gelen ziyaretçilerin sayısındaki artışla birlikte, istilacı türlerin kıtayı kolonileştirmesini kolaylaştırabileceği konusunda uyardı.
Exeter Üniversitesi’nden ve araştırma ekibinde bulunan Thomas Roland, “Bu olasılığın çok belirsiz olduğunu, ancak gerçekçi bir olasılık olduğu açıkça anlaşılıyor. Eğer meydana gelirse bu uzak, büyük oranda bozulmamış ve çok ikonik bölgenin yüzünü daha da dönüştürür” dedi.
Çeviren ve Derleyen: Dr. Yalçın DEDEOĞLU