Oolong Çayı Camellia sinensis’in birçok çayından biridir. Asya’nın bazı bölgelerine özgü bir çalı veya yaprak dökmeyen ağaçtır. Peki oolong çayı faydalı mı?
Oolong çayı, geleneksel bir Çin çayı olarak kabul edilir ve sağlığa olan faydalarından dolayı yaygın olarak tüketilir. Bazı çalışmalar oolong çayının antioksidan, antiinflamatuar, antikanser, kan şekerini düşürücü, kalp koruyucu ve antiseptik özelliklere sahip olabileceğini göstermekte.
Bu özellikler polifenoller gibi bileşiklere bağlı olabilir.
Bununla birlikte, oolong çayı hakkında genel olarak güçlü bir araştırma eksikliği vardır, bu nedenle onu çevreleyen sağlık iddialarının çoğu temelsiz olabilir.
Bu makale, oolong çayı faydalı mı sorusunun yanı sıra bu çayın besinsel yararları ve potansiyel sağlık faydaları hakkında genel bir bakış sunuyor.
Oolong Çayı faydalı mı? Besin içeriği
Oolong çayı, antioksidanlar ve kafein gibi sağlığa faydalarını artırabilecek çeşitli besin maddeleri ve maddeler içerir.
Oolong çayında bulunan besinler şunlardır:
- Theaflavinler dahil fenolik bileşikler, thearubiginler ve theasinensinler
- Magnezyum
- Çinko
- Demir
- Bakır
- Manganez
- Kalsiyum
- Sodyum
- Potasyum
Fenolik bileşikler, oolong çayında bulunan bitkisel besinlerdir (sağlığı olumlu etkilediği düşünülen bitki bazlı maddeler).
Kanıtlar, oolong çayındaki fenolik bileşiklerin antioksidan görevi gördüğünü göstermektedir. Bu antioksidanlar oksidatif stresi azaltabilir ve kanser, diyabet ve kalp hastalıkları üzerinde faydalı etkilere sahip olabilir.
Oolong çayı ayrıca polisakkaritler (karbonhidrat türleri), amino asitler ve kafein dahil alkaloitler içerir.
Oolong çayı bazı vitamin ve mineralleri içermesine rağmen bu besinler açısından zengin bir kaynak değildir. Oolong çayı içmenin yanı sıra, bol miktarda besin açısından yoğun, mikro besin açısından zengin yiyecekler yemek önemlidir.
Oolong Çayı Faydaları: Araştırmalar Ne Diyor?
Takviye kullanımı bireyselleştirilmeli ve kayıtlı bir diyetisyen, eczacı veya doktor gibi bir sağlık uzmanı tarafından incelenmelidir.
Hiçbir takviyenin hastalığı tedavi etmesi, iyileştirmesi veya önlemesi amaçlanmamıştır.
Birçok kişi potansiyel sağlık yararları nedeniyle oolong çayı içiyor. Bu faydalar şunları içerebilir:
- Bazı kronik hastalıkların önlenmesi
- Enflamasyonun azaltılması
- Kanser önleme
- Kardiyokoruma (kalp koruması)
- Hepatoproteksiyon (karaciğer koruması)
- Mikrobiyommodülasyon (bağırsak bakterilerinde olumlu değişiklikler)
Bununla birlikte, oolong çayının sağlık açısından çok az faydası güçlü bilimsel kanıtlarla desteklenmektedir. Oolong çayı ile ilgili birçok çalışma, insanlardan ziyade laboratuvar ortamında veya hayvan modelleri üzerinde yapılmıştır.
Ne olursa olsun, oolong çayı içmenin sağlığa olası faydaları vardır. Aşağıda oolong çayının daha popüler kullanımlarından bazılarına ilişkin araştırmalara bir bakış bulunmaktadır.
Tip 2 Diyabetin Önlenmesi: Yeterli Kanıt Yok
Bazı çalışmalarda çay tüketimi daha düşük tip 2 diyabet riskiyle ilişkilendirilmiştir. Oolong çayının tip 2 diyabet üzerindeki etkisine gelince, araştırma sonuçları karışıktır.
Oolong çayının diyabetin yönetilmesine nasıl yardımcı olabileceğini tam olarak bilmek için yeterli güvenilir bilgi yok. Oolong çayının tip 2 diyabetteki potansiyel rolünü belirlemek için daha fazla araştırma yapılması gerekiyor.
Kilo Yönetimi: Yeterli Kanıt Yok
Hiçbir yiyecek, içecek veya bileşenin tek başına kilo kaybına veya bakıma neden olamayacağını unutmamak önemlidir. Oolong çayının kilo kontrolüne yardımcı olduğu öne sürülse de bu iddiayı destekleyecek ikna edici bir kanıt yok.
İnsanlar üzerinde yapılan küçük bir deneyde, obezitesi olmayan 12 yetişkin erkek, iki hafta boyunca günde iki kez oolong çayı, kafein veya plasebo içmek üzere randomize edildi.
Dolaylı kalorimetri testi yoluyla, oolong çayı ve kafein tüketimi, katılımcılarda yağ oksidasyonunda (yağların parçalanması) yaklaşık %20’lik bir artışla ilişkilendirildi. Bununla birlikte, bu sonuçlar yalnızca oolong çayının akut alımıyla görülmüştür, bu da yağ oksidasyonunun zamanla artmayabileceği anlamına gelir.
Kanserden Korunma: Yeterli Kanıt Yok
Oolong çayı da dahil olmak üzere birçok besin, takviye ve diğer maddenin kanser tedavisi ve önlenmesindeki potansiyel rolleri araştırılmıştır.
Bir laboratuvar çalışmasından araştırmacılar, oolong çayını meme kanserinin önlenmesiyle ilişkilendirmeyi başardılar.
Araştırmada oolong çayının bir test tüpündeki meme kanseri hücrelerinin boyutunu ve canlılığını azalttığı görüldü.
Oolong çayının ayrıca meme kanseri hücrelerindeki DNA’ya zarar verdiği de gösterildi.
Ancak bu sonuçlar insanlarda araştırılmadı.
Oolong çayının kanserdeki potansiyel rolü konusunda daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Bilişsel Bozukluk: Karışık Sonuçlar
Oolong çayı ve diğer çay türleri bilişsel bozulmaya karşı koruyucu etkiler sunabilir. Ancak bu konuyla ilgili araştırmalar henüz başlangıç aşamasındadır.
Oolong çayı bir test tüpü çalışmasında nöroprotektif etkiler gösterdi. Araştırmada, oolong çayı özlerinin hücre ölümünü önlediği, oksidatif stresi azalttığı ve nöronlardaki ( beyin hücresi türleri) antioksidanları arttırdığı görüldü.
Ancak gözlemsel çalışmalarda oolong çayı nörolojik korumayla ilişkilendirilemedi.
Bir meta-analize göre, bazı gözlemsel çalışmalar oolong çayı kullanımıyla ilgili olumlu sonuçlar verirken, diğerleri sonuçsuz kaldı.
Bağırsak Sağlığı: Henüz İnsan Çalışması Yok
Oolong çayının bağırsak mikrobiyomunu daha iyi yönde değiştirebileceğine dair bazı kanıtlar var.
Hayvan çalışmalarında, oolong çayının, yararlı bağırsak bakterilerinin sayısını artıran prebiyotik maddelere benzer şekilde etki gösterdiği bulunmuştur.
Araştırmacılar, bu sonuçların, oolong çayının insanlarda bağırsak bakteri çeşitliliğini artırabileceği anlamına gelebileceğine inanıyor. Ancak bu henüz kanıtlanmamıştır.
Diğer laboratuvar çalışmaları da bu sonuçları yansıtmış ve oolong çayının bağırsak mikrobiyomu üzerindeki etkilerini kateşinlerin ve diğer polifenollerin varlığına bağlamıştır.
Umuyoruz ki, oolong çayının bağırsak sağlığını iyileştirmedeki rolü üzerine insan denemeleri de dahil olmak üzere daha fazla araştırma yapılacaktır.
Oolong Çayının Güvenliği ve Yan Etkileri
Oolong çayı çoğu insan için güvenli kabul edilir ancak akılda tutulması gereken bazı şeyler vardır.
Oolong çayı fincan başına yaklaşık 30-50 miligram (mg) kafein içerir. FDA’ya göre çoğu sağlıklı yetişkin günde 400 mg’a kadar kafeini güvenle tüketebilir. Ancak bazı insanlar kendilerini kafeine karşı diğerlerine göre daha duyarlı bulabilirler.