The Virtues of Hilbert's Program
Prof. Michael Detlefsen - Notre Dame University, Department of Philosophy
October 18, Wednesday at 3 pm Rector's Conference Hall (Rektorluk Binasi) Bogazici University
BOĞAZİÇİ UNIVERSITY DEPARTMENT OF PHILOSOPHY
THINGS & THOUGHTS SYMPOSIUM October 20-21, 2006 Kriton Curi Meeting Hall
Program:
October 20, Friday
1st Session:
13:00-13:30 İrem Kurtsal Steen (Syracuse University)
"Non-Arbitrariness of Enduring Objects"
13:40-14:10 Sun Demirli (Boğaziçi University)
"Two Questions Concerning the Metaphysics of Individuation"
14:20-14:50 Bill Wringe (Bilkent University)
"Making the Lightness of Being Bearable: Arithmetical Platonism, Fictional Realism and Cognitive Command"
15:00-16:00 Coffee Break
2nd Session:
16:00-18:00 Michael Detlefsen (Notre Dame University)
"The Ideals of Proof"
October 21, Saturday
1st Session:
13:00-13:30 Mark Steen (Bilkent University)
"Critiquing Noneism and Monism (or, How to Get Something for Nothing or Everything for the Price of One)"
13:40-14:10 Erdinç Sayan (Middle East Technical University)
"Do We Owe Gratitude to the Divine?"
14:20-14:50 John Bolender (Middle East Technical University)
"Recursion and Human Uniqueness"
Coffee Break
2nd Session
16:00-16:30 Özgür Aktok (Boğaziçi University)
"Metaphysics, Science, and Society: The Social Construction of Scientific Theories by Metaphysical Paradigms"
16:40-17:10 Joshua Cowley (Bilkent University)
"Inferential Roles and the Relationship between Narrow and Wide Content"
17:20-17:50 İlhan İnan (Boğaziçi University)
"Are "Attributive" Uses of Definite Descriptions Really Attributive?"
ABSTRACTS
Mark Steen (Bilkent University)
"Critiquing Noneism and Monism (or, How to Get Something for Nothing or Everything for the Price of One)"
ABSTRACT. Concerns of ontological parsimony have driven some philosophers to defend the view that there are absolutely no things at all (or, at most onethe World). I examine these interesting and surprisingly well-motivated views and diagnose their errors. Both Spinoza's 'field metaphysic' (attributed to him by Bennett), and Cortens and Hawthorne's feature-placing based 'ontological nihilism' surreptitiously re-introduce 'things' or 'substances' into their systems. Alan Sidelle's stuff-ontological object nihilism either has to re-admit objects back into his system, or, perhaps incoherently, and certainly counterintuitively, hold that we create objects ex nihilo by a process of conceptualization.
İrem Kurtsal Steen (Syracuse University)
"Non-Arbitrariness of Enduring Objects"
ABSTRACT. According to Theodore Sider, if persisting objects have no temporal parts, then, either it is sometimes vague when something begins to exist, or ends to exist, or the temporal boundaries of some
persisting things are metaphysically arbitrary. Both options are implausible, so, objects must have temporal parts. Although Sider argues against 'ontic vagueness' quite effectively, he does not have a clear case against metaphysical arbitrariness. In my paper I first strengthen his case against arbitrariness. But then, I argue that the temporal boundaries of enduring objects are both precise and non-arbitrary.
Joshua Cowley (Bilkent University)
"Inferential Roles and the Relationship between Narrow and Wide Content"
ABSTRACT. Many supporters of Inferential-role (IR) theories view them as telling only half of the story about conceptual content. More specifically, IR theories are seen as explaining the internal (or narrow) content and not the external (or wide) content of a concept. The wide content is then left to be explained by another theory. What is left out of this story however, is the relationship between the
inferential role of a concept and its wide content. In this paper I explore this relationship and suggest some constraints that can be places on a theory of wide content if an IR theory is used to explain narrow content.
Bill Wringe (Bilkent University)
"Making the Lightness of Being Bearable: Arithmetical Platonism, Fictional Realism and Cognitive Command"
ABSTRACT. In this paper I defend a minimalist version of arithmetical Platonism, of a sort recently defended by Hale and Wright from the charge that it gives rise to an unduly capacious ontology - more specifically that the principles on which the Platonist relies to argue that numbers exist can also be used to support the claim that fictional characters such as Hamlet and Sherlock Holmes exist. I argue that there is no principled reason for denying that fictional characters are a legitimate class of abstract object. I then show that the intuition that the objection draws on - that there is some important respect in which numbers are more ontologically respectable than fictional characters - can be respected by the minimal Platonist. This is because we can make a strong case for saying that discourse about arithmetic possesses, while discourse about fiction, lacks an important property labelled (by Wright 1992) as Cognitive Command.
İlhan İnan (Boğaziçi University)
"Are "Attributive" Uses of Definite Descriptions Really Attributive?"
ABSTRACT. In this essay I argue that given Donnellan's formulation of the attributive uses of definite descriptions, as well as Kripke's (1979) and Salmon's (2004) generalized accounts, most uses of definite descriptions that are taken to be attributive turn out not to be so. In building up to my main thesis, I first consider certain problematic cases of uses of definite descriptions that do not neatly fit into any category. I then argue that, in general, a complete definite description we use is complex, in which there is an embedded singular term that is used referentially. From this I conclude that an attributive use of a definite description is a much less rare linguistic phenomenon than what Donnellan, Kripke, and Salmon have presupposed; so much so that the standard examples given by Donnellan of the attributive use of definite descriptions do not qualify as attributive. Finally I point out some important semantic and pragmatic implications of my conclusion.
Özgür Aktok (Boğaziçi University)
"Metaphysics, Science, and Society: The Social Construction of Scientific Theories by Metaphysical Paradigms"
ABSTRACT. The question how sociality is related to the content of scientific theories brings up a tension between the conception of science as an epistemically autonomous enterprise and the conception of science as one of the cultural products of society, interacting
with other social phenomena. Roughly, there have been two approaches developed to resolve this tension. On the one hand, there is the classical sociology of science. On the other hand, we have the social constructivist approach, which is developed out of a critique of the former. In this presentation, I point to the problems presented by both of these two approaches, and offer an alternative account, which
is based upon a Kantian, critical reinterpretation of the concept of construction. This alternative account introduces the concept of "metaphysical paradigm" as a key concept, and defends a softer version of social constructivism, which overcomes these problems. The main thesis of my account can be summarized as the following: Scientific theories are constructed by social phenomena not directly, but only through a mediation of metaphysical paradigms, which are embodied in
social reality.
Sun Demirli (Boğaziçi University)
"Two Issues Concerning the Metaphysics of Individuation"
ABSTRACT. There are two separate questions that philosophers discuss in the vicinity of the metaphysics of individuation: (i) the recipe question: What are the constituents of an individual substance? And (ii) the diversity question: What is the ontological ground for the numerical diversity between individual substances? I group various ontological theories under three labels: type A ontologies, type B1 ontologies and type B2 ontologies. According to type A ontologies, there is a monolithic answer for both the recipe and diversity questions; a list of the constituents of an individual substance, which serves as a recipe for this individual, will also account for its numerical diversity from every other substance. According to type B1 and B2 ontologies, however, there is no monolithic answer for these two questions; that is: the recipe for an individual cannot ground its diversity. As for type B1 ontologies, the diversity between two individuals can only be explained by resorting to these individuals' relations with other individuals. As for type B2 ontologies, on the other hand, the diversity between two individuals can be explained in terms of their spatial distance relation to each other. My goal in this paper is to argue that only type B2 ontologies can give a satisfactory answer to the diversity question. To that end, I will first show that various type A and type B1 ontologies fail to account for the diversity of individuals; and secondly, I will sketch a version of the bundle of universals theory, construed as a type B2 ontology, that I can successfully answer the diversity question.
Erdinç Sayan (Middle East Technical University)
"Do We Owe Gratitude to the Divine?"
ABSTRACT. Most religions exhort us to be grateful to God for creating the world as well as for the bounties He has provided for our enjoyment. Assuming the existence of a God to whom we owe creation of the world, including ourselves, should we be grateful to Him for that? I argue that the boundaries of our concept of gratefulness make it problematic to apply it in such contexts as the creation of the world and creation of individual human beings. In order to meaningfully say that we were lucky to be created, and hence should feel grateful to the creator, we must be able to compare it with what it would be like not to have been created, and ascertain that it is better to be created than not created. Since such comparison seems unavailable to us, it doesn't make sense to be grateful to our creator. There is the additional question of whether those "unactualized" humans who are not given a chance by God to exist are wronged. The question may be asked whether we owe gratitude to God for the bounties he bestowed on us, even if not for our creation. My answer to this question is also negative.
John Bolender (Middle East Technical University)
"Recursion and Human Uniqueness"
ABSTRACT. Recursion appears to be limited in the biological world to human cognition, the best studied example being syntax in language. Occasional claims to the contrary, such as alleged recursion in starling song cognition, are not convincing. There is also evidence that an evolutionary boost in procedural memory explains recursion in syntax. Philosophers have also suggested recursive accounts for each of the following: free will (higher order volition), weakness of the will (superordinate preferences), the moral sense (higher-order evaluation of first order desires), knowledge by description (quantified multiclausal structures), and even some forms of consciousness (higher-order-thought conceptions of consciousness, for example). A case can be made for each one of these traits being uniquely human. As a research project for bridging the gap between philosophy and cognitive science, it is suggested that one look for an explanation of all these cognitive traits in terms of uniquely human procedural memory.
Michael Detlefsen (Notre Dame University)
"The Ideals of Proof"
20 ve 21 Ekim 2006, Cuma ve Cumartesi günlerinden Boğaziçi Üniversitesi'nde Şeyler ve Düşünceler başlıklı bir sempozyum düzenlenecek. Bu uluslararası sempozyumda yurtdışındaki üniversitelerden de araştırmacılar konuk olacak. Sempozyum herkesin katılımına açıktır. Programın detaylarına gelince...
Görüşler
Bahane bulunmak istenirse bulunur.
Sunum yapma zorunluluğu yüzünden organize edilen toplantılardan, yabancı meslektaşlarına caka satmaya çalışan öğretim üyelerine, çeviri bürosu gibi çalışan akademik ana bilim dallarına kadar pek çok şey söylemek mümkün mevzu hakkında ama dallandırıp budaklandırmayayım ben.
Tüm bunlardan sonra üniversiteler niye söz sahibi değil toplumu ilgilendiren konularda diye söylenenler çıkıyor, asıl o zaman ayıp ve komik oluyor.
İyi ama böyle yaptığınızda zaten bambaşka yerlere çekmiş, dallandırıp budaklandırmış oluyorsunuz. Ortada pek çok yabancı konuşmacının da katılacağı bir sempozyum var. Simültane çeviri yok. Benim bildiğim bu ucuz bir hizmet değil. Söz gelimi Bilgi Üniversitesi'ndeki yıllardır düzenlenen uluslararası Açık Kaynak Günlerinde ve bazı başka konferanslarda simültane çeviri oluyor ve bunu yapan ekip dışarıdan getirtilen, yüksek ücretleri ödenen, profesyonel bir ekip. Bu ekibin parası da organizatörlerin o parayı bir yerden bulup ödemeleri (sponsorluk, katılım ücreti, vs.) ile alakalı.
Yani çok iyi tanımlanmış mevcut çözme yöntemleri de belli olan teknik bir mesele var ortada. Hal bu iken eğer buna bir çözümüz var ise Boğaziçi Üni. özelinde bunu bilmek isterim ben, başka bir talebim yok bu bağlamda. (Önerinizin "şöyle bir şey olsaydı ne güzel olurdu"nun ötesine geçen türde bir şey olması talebim var bir de).
Alıntı yaptığınız cümleler sadece Boğaziçini hedeflemiyor genel kanılardır.
Bence garip olurdu. O zaman neden yabancilar cagriliyor ki toplantiya? "Bakin biz boyle bir sempozyum yapiyoruz, alin Ingilizcesi" diye e-postalarina da yollanabilir boyle bir sey. Ayni sey tersi icin de gecerli. Acikcasi, anlamadigim dilde yapilacak bir sempozyumda elimde Turkce kagitla zaman kaybetmektense, bu metni bos bir zamanimda evimde, kahvemle cozumlemeyi tercih ederim.
Bana gore yukarida bahsettigim seyle ayni yere cikiyor. Yani, Ingilizce yapilacak bir sempozyumda; birinin kulaliklara "konusma metnini" okumasi, es zamanli oldugu surece daha cok ise yaracaktir, buna katiliyorum. Fakat, asil onemli olan sorulacak sorular ve alinacak cevaplardir. Bunlarin da onceden bir metni olmadigina gore, orada bulunmak seslendirilmis bir belgesel izmelekten oteye gecemez bence.
Simultane ceviri konusunda hakli olabilirsiniz. Belki okulun kendi birimlerinden biri bu konuda yardimci olmaliydi. Fakat soyle bir durum var: yapilacak bir simultane cevirinin kotu olmasi ihtimali ne kadar goze alinabilir? Yani sonucta kotu cevirilmis bir felsefe kitabini bile okurken o kadar zevkizlesiyor, bunu dinlemek ne kadar guzel olabilir? Burada, gerkli birimin ceviriyi kotu yapacagi anlasilmasin. Bu konunu Sayin Emre Sevinc'in de dedigi gibi oldukca profesyonel yapilmasi gerekiyor.
Bence konu eger ulkeye, dusunen insanlara bir sey katmaksa; profesyonel ceviri firmalarindan birisinin de bu ise gonullu olmasi gerekirdi. Ama dendigi gibi bu konu tamamen ayri bir sey.
Bence bir sempozyumun en onemli kismi budur. Orada eger zaman ayrilabilirse, ne bileyim mesela kahve arasinda, konusmacilarin yanina sokulup onlara bir iki sey danismak; onlarla tanismak; veya bu konuda fikir sahibi olan biriyle bir seyler paylasmak bu isin en yararli kismi.
Bogazici'nde cok olmasa da sempozyumlara katilimlarim oldu. Tartisma/soru sorma kisimlari, saatlerce surmese de genelde tatminkar seviyelerdeydi. Yani salonun rezerve saatlerine disina tasmadikca orada, sizle bu konuda bir seyler konusacak birilerini bulabileceginizi saniyorum.
Simultane çeviri gibi bir hassas ve emek yoğun bir alanda uzmanlaşmış bir profesyonelin emeğinin hakkını alması gerektiğini düşünüyorum. O yüzden gönüllü filan olmasınlar. Üniversite parası neyse versin. Eğer "ama bu bilimsel, felsefi, kültürel hayatımıza katkı, bundan da para almayıversinler" argümanı öne sürülecek ise o zaman bu başka pek çok etkinlik için de söylenebilir, iş gelip profesyonel çevirmenler yaptıkları için %50sinden fazlasını bedavaya yapsın durumuna dayanır.
Merak ettim ben, ilgimi çeken iki konuşma özetini çevirip buraya koydum, hiçbir yorum gelmedi. Diyebiliriz ki, asıl senin çevirmediğin kısım ilgi çekebilirdi, bu durumda da diyebilirim ki, vallahi o başlıkları herhangi bir online çeviri servisine verseniz yaklaşık bir çeviri alabileceğiniz gibi zaten felsefe ile ilgileniyorsanız sözcüklerin bir kısmını da zaten biliyorsunuzdur.
Tekrar vurgulayayım, memleketimde yapılan her toplantı hiçbir şekilde dil engeli olmadan yapılsın isterim, bunun bir çözümü varsa kestirmeden, kaliteli ve ucuz ya da böyle olmasına bir katkım olabilecekse kısa vadede bunu da bilmek isterim. Ancak buraya yazılan ve bir kısmı da Türkçeye çevrilen bir yazıya bakıp "herkese açık diyorsunuz ama İngilizce bilmeyenlere kapalı demek ki" tarzında yorum görünce (bir arkadaş böyle bir yorum yapmıştı) o zaman artık söylenebilecek çok bir şey kalmadığını düşünüyorum. Evet, Internet İngilizce bilmeyenlere ne kadar kapalı ise bu sempozyum da İngilizce bilmeyenlere o kadar kapalı.
Yorum yapan degil, tesekkur eden de cikmamis. Dun gece farkettim ben bunu, biraz mustehzi birseyler yazdim sonra milleti iyice kiskirtip kufur isitmenin alemi yok diye yollamadim.
Evet, Internet İngilizce bilmeyenlere ne kadar kapalı ise bu sempozyum da İngilizce bilmeyenlere o kadar kapalı.
Bu dogru, ama bunu bu sekilde yazacak kadar bunalmana belki biraz engel olurdu dun gece mudahil olmam diye dusunup uzuldum simdi.
Ben bir yorum gececektim, ama vazgectim. Cunku: Ilk konusma bana ilginc gelmedi (ustelik felsefeden cok dinle ilgili: boyle konularda uluorta tartismaya yol acmak istemiyorum -- isteyen tartissin, ben yokum). Ikincisi ilginc olurdu, ama icerigi bilmiyorum: eger bilimsel data veya gercekten ilginc baglantilar iceriyorsa guzel olmali. Ama anlasilmistir herhalde: teknik yon tasimayan felsefeyle aram yok benim.
Ama sunu ekleyeyim: Allah aramizdan FZ'yi eksik etmesin :) Enerji kupu masallah...
Enteresan geldi bana bu ifade, hatta bir çağrışım yaptı, şimdi nerede okudum hatırlamıyorum bir laf vardı: "A formalist is someone who can't understand something if it is related to real world" ;-)
Teknik yön taşıyan felsefe ile ne kast edildiğini ben çok iyi anlayamadım. Mesela sadece sembolik mantık, formel sistemler üzerinden iş yapan felsefe dalları mıdır? Bu durumda misal Foucault, Baudrillard, vb. teknik yön taşımayan felsefe yapıyor mu denir? Analitik felsefe geleneği haricindekiler teknik değil kabulü mü vardır? Yahut insan doğal dillerinde özyinelemenin varlığı (son 50 yıldır bu özyineleme olgusunun hemen her dilbilim ekolü tarafından kabul edilmesi) mesela bilimsel bir veri midir? Benim görebildiğim kadarı ile o özeti yazan kişi zaten üzerinde uzunca süre kafa patlatılmış birçok yayın yapılmış dilde özyineleme olgusundan yola çıkıp yeni bazı veriler ve bilinen özyineleme kavramının pek alışılmamış alanlara da uygulanabilirliğinden (acaba?) yola çıkıp bunları bizim çılgın motor kontrol becerimize (prosedürel hafıza ile kast edilen, misal bisiklete binmeyi "hatırlıyor" oluşunuz prosedürel hafızanız ile alakalıdır, satranç kurallarını biliyor oluşunuzdan çok farklıdır, formel bir sistem olarak ifade etmez ama "hatırlarsınız" bu "motor kontrol" ile bağlantılı olguyu) bağlamaya ve bunun insana özgü olduğunu göstermeye çalışıyor. Yepyeni bir yaklaşım değil, son yıllarda dili bu şekilde açıklama çabaları var mesela. Okuduğum kitaplardan birinde (Human Language and Our Reptilian Brain) buna benzer bir çerçeve geliştirmeye çalışıyordu yazar.
Enerji küpü olmaya gelince, eksik olmayın! :) Benim tek yaptığım bir bilişsel bilim bölüm asistanının yolladığı bir e-postayı buraya aktarıp iki paragraf çevirmek idi, belki bu sefer şansımız yaver gider de konunun kendisine dair bir şeyler tartışabiliriz diye :)
Simdi aslinda cok da teknik olmayan bir cevap vereyim, ama sanirim aydinlatici olur: teknik olmayan felsefe ile sosyal-siyasal felsefeden cok "metafizik" felsefeyi kasdettim. Aciklayici olmustur umarim.
Ikinci kismina katiliyorum da, ilk kismi ben burada okuyup seyrederken bunalmisken ne derece dogru bilmiyorum.
Ama sunu ekleyeyim: Allah aramizdan FZ'yi eksik etmesin :) Enerji kupu masallah...
Birgun bu enerjisini bu sekilde harcarken karsisina cikan (bu konuda degil) envai turlu hasmane yaklasimi da bir yere yazarak ozetleyecek enerjisi olursa daha fazla duayi hak ettigi ortaya cikacak bence.
Daha önce de yazdığım gibi bu toplantıda illa eşzamanlı bir çeviri ve çevirmenler gerekmemektedir.Aynı şey pekala önceden çevrilmiş metinlerin kulaklıktan vs. okunması ile olabilir.
Konu felsefe ise, ana amaç ulaşabildiğiniz kadar insana ulaşmaktır aksi kendin çalıp kendin söylemektir.
"Simultane ceviri konusunda hakli olabilirsiniz. Belki okulun kendi birimlerinden biri bu konuda yardimci olmaliydi. Fakat soyle bir durum var: yapilacak bir simultane cevirinin kotu olmasi ihtimali ne kadar goze alinabilir? " diyorsunuz. Sadece pratik bilgi paylaşmak istedim. Boğaziçi Üniversitesi'nin Mütercim-tercümanlık bölümü sadece bir "birim" değil kocaman bölümdür ve de (iyi mi kötü mü diye yorum yapmıyorum bir durumödan söz ediyorum) özellikle İstanbul'da ve de ülkemizde bu konudaki pekçok çok profesyonal çalışma Boğaziçi'nin bu bölümü mezunlarının "tekelindedir".
Bu talebi anlayamadım, bu noktada önerimin sözle olması dışında ne yapabilirim, ben mi organize edeyim boğaziçinin toplantılarını.
Yoksa durumumuz fıkralık:Bir araştırma yapmışlar, dünya milletlerinin en sevdiği şeyler konusunda, Almanlar'ın bira çıkmış, Fransız'ların seks, Türklerin de 'seks hakkında konuşmak'.
Tabi bir de şu durum var, "subjedeki konu beni aşar, benim bahsedeceğim kısmı budur" yaklaşımı. Hani durum böyleyse tabi diyecek bir şey yok, devam edelim seks hakkında konuşmaya.
Bu tespitinizi anlamak zor.Her konu başka bir konuya indirgenebilir.Bir toplantının duyurusu ile ilgili bir habere ne tip yorumlar yakışırdı acaba.İnsanlar illa konu ile birebir alakalı şeyler mi yazmalılar.Alakanın derecesi için tespit yöntemimiz ne olmalı?Toplantının konusu ile ilgili bir şeyler yazılabilir ama içeriğinin genişliği bazılarına konu dışına çıkılıyor hissi verebilir.Kanımca insanlar baktıklarında ne görüyorlarsa neyi betimlemek ya da eleştirmek istiyorlarsa onu dile getirmeliler.
"Yaratıcıya Şükran Borçlu Muyuz?"
ÖZET. Pek çok din bizi yarattığı ve bize sunduğu ödüllerden ötürü Tanrıya minnettar olmamız gerektiğini öğütler. Dünyanın yaratılışını kendisine borçlu olduğumuz bir Tanrıyı var sayarsak Ona bundan ötürü minnet borçlu muyuzdur? Dünyanın yaratılması ya da tek tek insanların yaratılması gibi bağlamlarda minnet duyma kavramının problemli olduğunu iddia ediyorum. Yaratılmış olmaktan ötürü şanslı olduğumuzu ve dolayısı ile yaratıcıya minnet borçlu olduğumuzu söyleyebilmemiz için yaratılmamış olmanın ne demek olduğunu bilmek, bunları kıyaslayıp birincisinin daha iyi olduğundan emin olduğumuzu iddia edebilmemiz gerekir. Bu tür bir kıyaslama bizim için mümkün olmadığından yaratıcımıza minnet borçlu olmak fikri anlamlı değildir. Bir başka soru da var olma imkanı tanınmamış "gerçekleşmemiş" insanların adaletsizliğe uğrayıp uğramamış oldukları sorusudur. Soru şu şekilde de sorulabilir: Yaratılışımız için olmasa da yine de bize sunduğu ödüllerden ötürü Tanrıya minnet borçlu muyuz? Bu soruya da cevabım olumsuzdur.
"Özyineleme ve İnsanın Kendine Özgülüğü"
ÖZET. Özyineleme biyolojik dünyada sadece insan zihnine ait gibi görünüyor. Bunun en çok incelenmiş örneklerinden biri de doğal dillerdeki sözdizim mekanizmalarıdır. Bu iddiaya karşı arada sırada ortaya konan iddialar ise, misal bazı kuş "şarkılarındaki" özyineleme, pek inandırıcı değildir. Sözdizimdeki özyineleme olgusunun prosedürel hafıza yetisindeki evrimsel bir sıçrama ile gerçekleştiğine dair güçlü kanıtlar vardır. Felsefeciler şu alanlarda da özyineleme olduğuna dair argümanlar öne sürmüşlerdir: özgür irade (yüksek dereceli irade), iradenin zayıflığı, ahlak duygusu (birinci dereceden arzuların yüksek dereceli değerlendirilmesi), tarif yolu ile bilgi ve hatta bazı bilinç şekilleri (bilince dair yüksek dereceden düşünce ile bağlantılı kavramlar). Bu özelliklerin hepsinin sadece insana özgü olduğu öne sürülebilir. Felsefe ve bilişsel bilim arasındaki boşluğu doldurmak amaçlı bir araştırma projesi olarak tüm bu bilişsel özelliklerin insana özgü prosedürel hafıza terimleri ile açıklanması önerilmektedir.