Bir Taşın Hikayesi: Yerebatan Sarnıcı Yakınlarındaki Milion (Milyon) Taşı
Özgün Nedir?
Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.
mille viae ducunt homines per saecula Romam
Yani: "Bütün yollar Roma’ya çıkar."
Latin atasözü ilk olarak Fransız teolog ve şair Alain de Lille (1128-1203) tarafından 1175 yılında yazıya dökülmüş. İngilizce olarak ise yaklaşık 200 yıl sonra İngiliz şair Geoffrey Chaucer tarafından A Treatise on the Astrolabe adlı eserinde kullanılmıştır. Bu atasözünün kökeni ise Milliarium Aureum ya da Golden Milestone ismiyle anılan Antik Roma'nın Merkezi Forumu'nda Satürn Tapınağı yakınında İmparator Sezar Augustus (MÖ 27 - MS 14) tarafından dikilen bir anıttan gelmektedir.
Bu anıt, o dönemde bilinen Dünya’nın merkezi kabul edilmiş ve diğer kentlere olan uzaklık bu başlangıç noktasına göre hesaplanmıştır. Peki, Romalılar neden böyle bir şey yapma gereği duydular?
Roma İmparatorluğunun büyüyüp genişlemesi, fetih ve isyanları bastırmak amacıyla büyük orduları dönemin şartlarına göre yüksek bir hızla nakledebilmesi, ülke içerisinde ve dışında yaşanan siyasi olaylara daha hızlı reaksiyon gösterebilmesi, günümüze çok az bir kısmı kalmış yolları sayesinde olmuştur. Bu yollar Roma’nın gelişebilmesi ve hâkimiyetini tam manasıyla hissettirebilmesi için olmazsa olmazdı.
Bundan dolayı, yaklaşık MÖ 500 yıllarında Roma’nın alan hâkimiyeti sağlaması için daha sağlam ve geniş yollara ihtiyaç duymasıyla bu altyapı faaliyeti başladı. Günümüzde İskoçya'dan Kızıldeniz'e, Fas'tan Dicle Irmağı'na dek uzanan bu yolların uzunluğu, 250.000 mil (400.000 km) kadar çıkmıştır.
Tabii ünlü Roma yolları için bir merkez noktası olması gerektiği fikri üzerine, Roma İmparatoru Augustus’un, ülkesini ve dolaylı olarak da kendini Dünya’nın merkezine koyma arzusundan kaynaklı Golden Milestone (Altın Miltaşı) anıtı dikilmiştir. Ve tüm yolların bu anıtta başladığı dolayısıyla tüm yolların bu anıta yani Roma'ya çıktığı fikri verilmiştir.
İmparator Augustus'tan yaklaşık 300 yıl sonra tahta çıkan 1. Konstantin (306-337), imparatorluğun başkentini Roma'dan Byzantium kentine taşımıştır. Daha sonra bu kente Konstantinopolis, günümüzde ise İstanbul denmiştir.
İmparator, bu yeni başkent için altyapı faaliyetlerine girişti. Şehre sarnıçlar, hipodrom, dini yapılar, yeni yollar, anıtlar kazandırmıştır. Buradaki amacı, yeni başkentin her yönüyle Roma'dan aşağı kalır yanının olmamasıydı. Bu yeni yapılardan biri ise, eski başkent Roma'daki "sıfır noktası" işlevini gören Golden Milestone'un benzeri Milion Stone (Milon Taşı) olmuştur. İlk yapıldığında 4 yöne bakan kapılar ve köşe sütunlar üzerine oturtulmuş üzeri ise kubbeyle kapatılmış görkemli bir yapıydı. Bu yapılara Tetrapylon (dört kapı) denmektedir.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.Kreosus
Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Bu yeni yapının eskisinden daha büyük olduğu tahmin edilmektedir. Bu tahminin ana sebebi ise, imparatoru saran "değişim" fikridir. Yeni başkent, her yönüyle "Yeni Roma"yı temsil etmeliydi.
Sonraki çağlarda ise dönemin bu büyük yapısı, tıpkı Roma’daki kardeşi gibi maalesef zamanın yıkıcılığına gibi yenik düşmüş, geriye sadece bir sütun parçası olduğu tahmin edilen, aşağıdaki taş parçası kalmıştır.
Bir ihtimal, genişletme çalışmaları ile de yıkıma uğradığı düşünülmektedir. Kalan parçası günümüzde İstanbul’da Yerebatan Sarnıcı’nın giriş kısmının yakınında bulunur.
Her gün yanından binlerce insanın fark etmeden geçtiği bu taş, eski görkemine tezat olacak şekilde, bugün büyük bir tevazuyla köşesinde dinlenmeye çekilmiş bulunmaktadır.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Sunnet olmanın bilimsel bir açıklaması var mı olup olmamanın herhangi bir yararı veya zararı var mıdır?
- Abd niye atom bombasını hiroşima ve nagasaki'ye attı?
- Psikiyatri bir bilim midir yoksa sadece ilaç ticaretinden mi ibarettir?
- 18
- 4
- 3
- 3
- 3
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 18/09/2021 22:42:23 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8831
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.