İlyak Arterlerin Aterosklerotik Hastalığında Stentlemeye Karşı Anjiyoplastinin Etkinliği
Cochrane derleme özeti
Arka plan
İlyak arterde ateroskleroz, daralma ya da tıkanmaya neden olarak bacağa giden kan akımını azaltabilir. Buna ilyak arterin tıkayıcı hastalığı denir. Bu hastalık yürüme esnasında bacakta ağrı, istirahatte bacak ağrısı ve hatta ayak veya bacakta ülserlere neden olabilir. Cerrahi ve endovasküler yolla çeşitli tedavi seçenekleri vardır. Açık cerrahi prosedürlerde damarda açılma oranları (açık kalan damar yüzdesi) mükemmeldir ancak ciddi hastalık ve ölümle ödenen bedeli vardır. Endovasküler tedavilerde güvenlik iyidir ve kısa vadede etkindir, hastalık, komplikasyonlar ve maliyetler açık prosedüre kıyasla azdır.
Perkütan transluminal anjiyoplasti (PTA, arterin balonla açılması) ve stentleme, ilyak arterin oklüzif hastalığında yaygın olarak kullanılan endovasküler tedavi seçenekleridir. İlyak arterde bir daralma ya da tıkanma tek başına PTA ile başarıyla tedavi edilebilir. Yalnız başına PTA başarılı olmazsa ilaveten bir stent yerleştirilebilir. Alternatif olarak bu durumu düzeltmek için tek başına bir stent de konabilir (primer stentleme). Ancak ilyak arterlerin daraltıcı ve kapatıcı lezyonlarında hangi tedavi stratejisinin daha iyi olduğunu ispatlayacak kanıtlar kısıtlıdır. Bu derlemede primer veya sadece spesifik endikasyonlarda stentlemenin hangisinin daha iyi olduğu araştırıldı.
Önemli sonuçlar
Konuya ilişkin, toplam 397 katılımcılı sadece iki araştırma belirledik. Çalışmalar arsındaki farklar nedeniyle verileri kombine etmek mümkün olmadı. İki stratejiden birinin diğerine üstün olduğunu gösteremedik. Önceden planlanan sonuç ölçütlerinden beşi iki çalışmada da raporlanmadı (yürüme mesafesinde hastanın beyanında dayalı iyileşme, ölçülen topallama başlangıç mesafesi, ülser iyileşmesi, majör amputasyon (ayak bileği üstü) olmadan sağ kalım ve geç komplikasyonlar (72 saatten sonra).
Diğer sonuç ölçütlerinin çoğunda tedaviler arasında fark bulunmadı (hastalığın şiddet sınıflamasında aşama iyileşmesi, bulgu ve belirtilerde düzelme, yaşam kalitesinde iyileşme, prosedürün teknik başarısı, tedavi edilen damarın açıklığı). Ancak sadece ilyak arter kapanmaları alınan bir çalışmada primer stentleme ile tedavi edilen katılımcı grubunda daha az komplikasyon gözlendi. Diğer çalışmada prosedürden iki yıl sonra ayak bileği - kol indeksi (kola göre bacaktaki kan basıncı, ne kadar yüksek o kadar iyi) hafifçe daha yüksek görüldü, ancak diğer zamanlarda yüksek bulunmadı. Fark klinikle ilişkin olmayabilir. Konuda daha fazla araştırma gerekiyor.
Kanıt kalitesi
Her iki çalışmada da seçici raporlama ve personel ve katılımcıları körlenmesi ile ilişkili biraz kayırma hatası riski vardı. Kanıt kalitesini; derlenen çalışma sayısının azlığı, katılımcı hasta tiplerindeki farklar ve sonuçların raporlanma şekline bağlı olarak düşük olarak değerlendirdik.
Kaynak
Bekken J, Jongsma H, Ayez N, Hoogewerf CJ, Van Weel V, Fioole B. Angioplasty versus stenting for iliac artery lesions. Cochrane Database of Systematic Reviews 2015, Issue 5. Art. No.: CD007561. DOI: 10.1002/14651858.CD007561.pub2
Orijinal özet için: Anjiyoplasti – Stent
Tam metin için: Tıbbi Özet ve Tam Metin