Üstad, Tabiat Risalesinde vahşi adamın, ordudaki düzeni iple sağladıklarını, ardından Ayasofya'da cemaatin cuma namazında yine maddi iple bağlı olduklarını zanneder, diyor. Bu adam niye camiye gidip namaz kılsın ki?
- 2. Misal'de Üstad, önce vahşi adamın orduya bakıp onların hayali iple birbirlerine bağlı olduklarını tahayyül ettiğini söylüyor; sonra o vahşi adam Ayasofya camisine gidip ordaki cemaati de maddi iple birbirlerine bağlı olduklarını zannediyor.
- Böyle bir adam Ayasofya camisine niye gitsin ki? Niye dahil olsun?
- Üstad niye başka örnek değil de bunu vermiş?
- Acaba hakiki imanı elde edemeyen adamların gidip namaz kıldığını ancak zihinlerinde böyle fikirlerin olduğunu mu kastediyor?
Değerli Kardeşimiz;
"İKİNCİ MİSAL: Gayet vahşî bir adam, muhteşem bir kışla dairesine girer. Gayet muntazam bir ordunun umumî, beraber talimlerini, muntazam hareketlerini görür. Bir neferin hareketiyle bir tabur, bir alay, bir fırka kalkar, oturur, gider, bir ateş emriyle ateş ettiklerini müşahede eder."
"Onun kaba, vahşî aklı, bir kumandanın, devletin nizâmâtıyla ve kanun-u padişahî ile o kumandanın emrini, kumandasını anlamayıp inkâr ettiğinden, o askerlerin iplerle birbiriyle bağlı olduklarını tahayyül eder. O hayalî ip ne kadar harikalı bir ip olduğunu düşünür, hayrette kalır."
"Sonra gider, Ayasofya gibi gayet muazzam bir camie, cuma gününde dahil olur. O cemaat-i Müslimînin, bir adamın sesiyle kalkar, eğilir, secde ederek oturduklarını müşahede eder."
"Mânevî ve semâvî kanunların mecmuundan ibaret olan şeriatı ve Şeriat Sahibinin emirlerinden gelen mânevî düsturlarını anlamadığından, o cemaatin maddî iplerle bağlandığını ve o acip ipler onları esir edip oynattığını tahayyül ederek, en vahşî, insan suretindeki canavar hayvanları dahi güldürecek derecede maskaralı bir fikirle çıkar, gider..."(1)
Ordu ve cami örnekleri, aynı konuyu anlatan ve aynı konuyu pekiştirmek için verilen iki güzel örnektir.
Camide cemaatin imama tabi olarak kıldığı namazdaki uyum ve ahengi, imamın komutlarına değil de cemaati birbirine bağlayan maddi bir ipe veren vahşi adamın bakışındaki sakatlık ve yanlış ifade ediliyor.
Binlerce kişilik bir cemaatin aynı anda rüku, secde, kıyam gibi hareketleri mükemmel bir uyum ve ahenk içinde yapması; imamın varlığına ve cemaati idare ettiğine kesin bir delil iken, cahil ve ahmak birisinin imamı inkar ederek "Bu cemaatin uyum ve ahengini sağlayan maddi bir iptir." demesi, gerçekten çok vahim bir zırvalamaktır.
Yani ordu örneği ile cami örneği aynı manayı ifade eden iki farklı örneklerdir. Böyle önemli bir konu hakkında ne kadar örnek verilirse o kadar tesirli ve ikna edici olur, hatta bu tarz örnekler en kuvvetli mantık önermelerinden bile daha etkili ve daha ikna edicidir. Risale-i Nur'un gücü ve etkisi de bu vermiş olduğu örneklerde saklıdır.
Temsildeki adam hayalidir, gerçek değildir ve kendisi namaz kılmamaktadır.
(1) bk. Lem'alar, Yirmi Üçüncü Lem'a.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü