Araştırmacılar, kıtanın keşfedilmemiş topografyasını nasıl ortaya çıkardı?
Antarktika’da buzun altında dağlar bulunuyor. Bu yerlerde kalınlık ne kadar sorusu doğal olarak insanın aklını kurcalıyor. Güneydeki kıtanın geniş donmuş yüzeyinin altında saklı kalmış topografya, buzun nasıl hareket edeceğinin de belirleyicisi. Kıtanın bazı bölgelerine ait uydu görüntüleri buzun altındaki toprakların şeklini ortaya çıkardı. Ama bu uyduların kör bir noktası var ve yörüngelerinin açısı nedeniyle, Batı Antarktik Buz Levhası’nın Doğu’yla buluştuğu Güney Kutbu’na yakın önemli bir alan hakkında veri toplamazlar.
Batıdaki buz tabakası, doğudaki buz tabakasından daha küçük ve bir miktar hareketlidir. Bilim insanları, batıdaki tabaka yok olmaya başlarsa doğunun buzunun akabileceğini düşünmüşlerdir. Antarktika buz tabakaları statik değildir; Örneğin, buz akışlarında bir buz parçası, etrafındaki buzdan daha hızlı akar.
Geçtiğimiz birkaç yıl içerisinde British Antarctic Survey tarafından yürütülen PolarGAP adlı İngiliz bir proje kapsamında, buzların altında neler olup bittiğini anlayabilen radarlar ve diğer araçlarla donatılmış uçaklar kullanarak kör noktaları doldurmak için veri toplamaya çalışıldı. Geophysical Research Letters’ta yayımlanan yeni bir makalede bir bilim insanları ekibi, doğu ve batı buz tabakalarının buluştuğu bu önemli bölgede buzların altındaki dağ sıralarının ve çukurların keşfini açıkladı.
Bu yeni bilgiler, modelleme yapanların Antarktika’nın devasa buz tabakalarının iklim değişikliğine nasıl tepki vereceğini tahmin etmelerine yardımcı olacak.
Uzaydan Antarktika, Dave Pape/Public domain
kapak fotoğrafı: NASA Goddard Space Center/Public domain
atlasobscura.com