2.El Araba Alırken Neler Dikkat Etmeliyiz
İkinci el bir araç almanın bariz riskleri vardır. Yalnız doğru ikinci el aracı bulabilirseniz uzun vadede bu alışverişten karlı olarak çıkabilirsiniz. Doğru araç değerini daha uzun bir süre muhafaza edecektir. Alacağınız ikinci el araba güvenli ve sizin için önemli özellikler sunmalıdır. Bu özellikler uzun vadede sizin aracın değerini korumakta yardımcı olacaktır. Alacağınız aracın mekanik durumunun oldukça iyi olması gerekir. Dolayısı ile sahipleri tarafından iyi bakılmış olmalıdır. Pekala gelelim yüzlerce hatta binlerce ikinci el araç içinde doğru arabayı nasıl bulacağımıza. Bunları başlıklar halinde size aktarmak istiyorum.
Araba için az ödeme nasıl yapılır
Bir arabanın fiyatını çoğunlukla model yılı, kilometre, aracın özellikleri ve aracın durumu belirlenir. Ancak, üretim tarihi burada belirleyici değildir. Yani demek istediğim Eylül 2016’da üretilen 2017 model bir aracın fiyatının Temmuz 2017’de üretilen 2017 araçla aynı olabileceği anlamına gelir. Temmuz 2017’de üretilen 2017 arabayı satın almayı tercih edin. Peki neden Eylül 2016’da üretileni tercih etmiyoruz? Geç üretim araçlarda genellikle erken üretim araçlara göre çeşitli iyileştirmeler vardır. Bu, yeniden tasarımdan sonraki ilk model yılı için önemlidir. Örneğin, çarpışma testi sonuçları genellikle aynı model yılının geç çıkışlı araçlarında daha da iyileştirilmiştir. Baktığınız aracın üretim tarihini öğrenmek için VIN etiketine bakın (üretici etiketi). Çoğu otomobilde sürücü kapısında veya kapı direğinde bulabilirsiniz. VIN etiketi, aracın yapıldığı tarihi gösterir. Fotoğraftaki 2004 otomobil Şubat 2004’da üretildi.
Araba ne kadar değer kaybedecek?
Bazı otomobiller hızlı değer kaybeder, bazıları değerlerini daha uzun tutar. Kenan bey, 3 yıl boyunca tutmayı planladığı kullanılmış bir otomobil arıyordu. İki tane buldu: Bunlardan bir tanesi Hyundai Accent Era 1.5 dizel ve Diğeri ise Renault Clio 1.5 dizel 2010 model Her ikisi de 10 yaşındaydı, her ikisi de 48.000 TL civarındaydı. Kenan bey her üç yılda bir ne kadar değer kaybedeceğini bilmek istiyordu.
İşte nasıl yapılacağı hilesi: Üç yaşında olan aynı arabanın mevcut değerini kontrol edin.
Kenan bey, 13 yaşındaki Hyundai Accent Era 1.5 dizel ve 13 yaşındaki Renault Clio 1.5 dizelin takas değerini kontrol etti. 13 yaşındaki Hyundai Accent takas değeri 34.000 bin olarak kaydedildi, bu da Sam’in 3 yıl içinde 14.000 Bin TL kaybedeceği anlamına geliyordu. 13 yaşındaki Renault Clio’ın takas değerinin 37.000 Bin TL olduğu görülüyor, bu da 3 yılda 11.000 Bin TL kaybedeceği anlamına geliyor. Bu da büyük bir fark! Bilin bakalım: Kenan bey kendini Hangisini almış oldu.
Yılda ortalama 5.000 TL den fazla değer kaybeden arabalardan kaçının. Alım satım değerini kontrol edebileceğiniz bir çok site var. Onlardan bakarak değerlendirme yapabilirsiniz.
Güvenli bir araba seçin
Mehmet bey, üniversiteye giden kızı için ilk araba arıyordu. Her gün trafiğin yoğun olduğu bir yolda 30 dakika boyunca arabayı sürmek zorunda kalacaktı. Mehmet bey modeli ve km si düşük bir araba buldu. Araba yeni bir durumdaydı, ancak Euro NCAP güvenlik derecelendirmelerini kontrol ettiğinde , onların zayıf kaldığını gördü. Üstelik bu otomobilin kendisi için bir zorunluluk olan Elektronik Denge Kontrolü (ESC) bile yoktu.
Mehmet bey alışverişe devam etti ve daha iyi derecelendirilen ve ESC’ye sahip olan başka bir araba buldu. Bu araba, araştırdığında gençler için güvenli araçlara dahil edildiğini gördü. Elektronik Denge Kontrolü olmayan araçlardan kaçınmanızı öneririz, çünkü bu sistem acil durum manevraları sırasında ve kaygan koşullarda kaza riskini azaltır. Farklı üreticilerin bu teknoloji için farklı bir adı olabilir, ancak her aracın sahip olması gereken bir özelliktir.
Not: Arabaların güvenlik derecelerini buradan kontrol edebilirsiniz.
Aracı buldun, ama güvenilir mi?
Bazı arabaların birçok problemi olduğu biliniyor, bazılarıda gayet güvenilir. En güvenilir araba bile arada sırada bazı onarımlara ihtiyaç duyacaktır, ancak biliyorsunuz ki araca yüzde 99’una güvenebilirsiniz. Güvenilirlik konusunda sıkıntılı olan bir aracı kullanmak şans işidir: bugün herşey iyi giderken, yarın otoyolun ortasında durabilir veya yeni bir şanzumana, başka pahalı bir onarım karşınıza çıkartabilir.
Aracın ne kadar az problem çıkartıp çıkartmadığını ve ne kadar güvenli olduğunu google aramalarından bakarak kullanıcılarından öğrenebilirsiniz.
Aracınıza nerede ve nasıl bakım yapacaksınız?
Bir araba seçerken göz önünde bulundurulması gereken kilit sorulardan biri, nerede ve nasıl servis hizmeti alacağınızdır? Ayrıca yedek parça sıkıntısı olup olmadığı, parça temininin kolay olup olmadığı gibi durum arabaya aşina değilseniz daha da önemlidir. Aracı çalışır durumda tutmak kolay veya ucuz değildir. Tanıdığınız ve güvenebileceğiniz biri bir serviste ise o araç sizin için en iyi seçenektir, sorununuzun büyük bir kısmını çözdünüz demektir.
Sık karşılaşılan sorunları kontrol edin, böylece ne alacağınıza karar verebilirsiniz
Tüm araçların o araca özgü ortak sorunları olabilir. Çoğu durumda bu sorun bir sonraki model de giderilmiş olabilir de. Bu sorunlar ile ilgili olarak forum sitelerini takip edebilir aracın ortak sorunları veya karşılaşabileceğiniz sorunlarını görerek karar verebilirsiniz.
İnternet forum sitelerini araştırdığımız da, bazı araç modellerinde şanzumanla ilgili bilinen ortak sorunları kullanıcılardan görebiliyoruz. Bazı araçlarda klima uzun bir sürüş esnasında çalışmayı durduruyor, ancak araç 30 dakika park edildikten sonra klima tekrardan çalışmaya başlayabiliyor. Bazı araçlarınların soğutma suyunu kaybettiği görülürken, bazı araçların ekeltronik sistem arızaları ile karşılaşabiliyoruz. Bazen bir araç modeli için 1000’den fazla şikayet görürken, başka bir araç için yalnızca 100 den fazla şikayet görürsünüz. Şikayetleri okurken, birçok kişinin aynı soruna işaret ettiğini görebilirsiniz. Tabi ki bu tip sorunlar eğer araç garantili ise garantiden değiştirilebiliyor. Bazen de araçlar yetkili servislere çağrılarak bu ortak sorunlar tümden giderilebiliyor.
Bütçenizi belirleyin
Uzun bir süre toplu taşıma araçlarından kullanabilirsiniz. Yanlız eğer bir araba almayı kafanıza koyduysanız öncelikle faize bulaşmadan bir araba nasıl alabiliri mi kontrol etmelisiniz. Çünkü faizler ülkemizde yüksek olduğun dan aldığınız araba size kullanıp değiştireceğiniz zaman zararı fazla verdiriyor. Nakitiniz varsa araba almanızı öneriyorum. Oldu ki nakit sıkıntınız var ise ama arabaya da mutlaka ihtiyaç duyuyorsanız bütçenizi aşmayacak türden araç satın almanızı öneriyorum. Sadece aracı alarak bu işin bittiğini sanmayın. Bunun kaskosu, zorunlu trafik sigortası, egzoz muayene ücreti, araç genel periyodik muayenesi, aracın yakıtı ve aracın amortisman giderlerini de hesaba katmanız gerekiyor.
İnternette yaptığım araştırmalar da finans uzmanlarının önerisini sizlere aktarmak istiyorum. Finans uzmanlarının dediği; toplam borç ödemelerinizin, bürüt gelirinizin yüzde 36’sını (vergiler ve diğer kesintilerden önceki toplam gelir)geçmemesi gerektiğini önermektedir.
Örnek vermek gerekirse. Yılda 60.000 TL kazanıyorsanız, toplam borç ödemeleriniz yılda 21.600 TL yi geçmemeli veya 12 aya bölünmelidir. (ayda 1.600 TL) İpotek veya kira, kredi kartları, krediler ve diğer taksitler de dahil olmak üzere tüm borçlarınız için zaten ayda 3.200 TL ödüyorsunuz. Size kalan ise 1400 veya 1600 TL dir. Bu paraya kadar ödeme yapabileceğiniz bir araç alabilirisiniz.
Uzun vadeli sözleşmelerden kaçının
Uzun taksitli araba alışlarından kaçının. Aracınız yaşlanıyor ama siz halen taksidini ödüyorsunuz. Şunu bilmelisiniz ki aracınız vadenizden önce mekanik yorulmaya başlayacak. Aracınız da büyük bir hasar olduğun da üzerinize halen borç kalmasını istemezsiniz umarım.
Almamanız gereken otomobiller
Kullanılmış lüks arabalardan kaçının; bakımı çok maliyetlidir ve bir çoğu fazla benzin tüketir. Satın almadan önce, aracınızın sigorta tekliflerini araştırın, çünkü bazı arabaların sigortalanması çok pahalıdır. Motor veya şanzuman sorunu olan araçlardan uzak durun, her ikisinin de onarımı pahalıdır. Egzoz dumanı motor sorunlarının işaretlerinden biridir. Paslanmış arabalardan kaçının, karoseri ve altındaki diğer bileşenler büyük olasılıkla zarar görüyor. Hava yastığı (SRS) veya başka bir motor uyarı ışığı yanıyorsa, onarılması çok pahalı olabilir, önce bu durumu bir araştırın.
Kazalardan sonra yeniden onarılmış ve trafiğe çıkmış araba satın almayın, modifiye edilmiş arabalardan uzak durun; modifikasyonları seviyorsanız, arabanızı satın alın ve kendiniz değiştirin. Bakım yapılmamış görülen araçlardan kaçının.
İkinci el kiralık bir araba satın almak uygun mudur?
İkinci el otomobil pazarında satılan çok sayıda eski kiralık araba var ve bunlar genellikle daha ucuz. Bazıları yeni bir şekle sahipken, diğerleri düzenli olarak bakım yapılmamış olabilir veya çok yol yapmamış olabilir. Bazı bayiler arabanın kiralık olduğunu söyleyecek, bazıları da bundan bahsetmeyecektir. Km az yapmış fiyatı uygun bir araç alabilirsiniz, ama bu araçta da mutlaka bir expertiz yaptırın.
Araç geçmişi kayıtlarını kontrol edin
ikinci el bir araba satın almadan önce, geçmiş kayıtlarını kontrol edin. Bu, potansiyel sorunları olan bazı araçları elemenize yardımcı olacaktır. Aracın geçmiş kontrolünde, önceki yaptığı kazaları veya aracın kiralama şirketleri tarafından kullanılıp kullanılmadığını gösterebilir.Aracın geçmiş raporunu kontrol etmek için aracın şase numarasına ihtiyacınız vardır. Aracın şese numarasını vererek yetkili servislerde tanıdıklarınız vasıtası ile aracın geçmiş kazalarını sorgularken ayrıca bu linki de okumanızda fayda var.
Aracınızı bir uzmana kontrol ettirin
Bir ikinci el aracı dikkatle inceleyin; acele etmeyin. Bu tür arabalara daha aşina olan uzman bir arkadaş getirmek iyi bir fikir olacaktır. Kendinizi ileride rahat ettirmek istiyorsanız mümkün olduğunca uzun süre test sürüşü yapın. Motor çalışma sesine dikkat edin, aracın düz bir şekilde gidip gitmediğine ve yolu iyi kavrayıp kavramadığına dikkat edin.
Sözleşmeyi imzalamadan veya depozito vermeden önce, aracı seçtiğiniz bir tamirciye kontrol ettirin. Bazen sizinle birlikte satıcıya gelip aracı yerinde inceleyebilecek bir tamirci den destek alabilirsiniz. Başka bir seçenek ise, aracı bir tamirhaneye veya muayene için seçtiğiniz başka bir satıcıya götürmek ve onların görüşlerini almak sizi rahatlatacaktır.
İkinci el bir aracı kontrol ettirdiğinizde, doğrudan muayeneyi yapan ustayla konuşmayı deneyin ve görüşünü sorun. Arabanın bakımlı olup olmadığını ve ne tür problemlerin beklendiğini sorun.
Haklarınızı ve yasal sürecinizi bilin
Fikrinizi değiştirirseniz arabayı iade edebileceğiniz herhangi bir süre var mı? Arabada bir şeyler ters giderse haklarınız nelerdir? Araç transfer etmek için hangi evrakların imzalanması gerekir? Bayiler arabanın bir kaza geçirip geçirmediğini veya kiralık olarak kullanıldığını size bildirmek zorunda mıdır?
Çok fazla soru var, ancak cevaplar farklı farklı olabilir.