Verdiğimiz rahatsızlıktan dolayı özür dileriz.
Aradığınız şey için tekrar arama yapın
Tadeusz Kowalik
Polonyalı ünlü iktisatçı. Yaşamı boyunca üç ayrı iktisadi ve siyasal sistem gördü. Açık fikirli,
eğitime ve edebiyata önem veren bir ailede yoksulluk içinde yetişti. Köyündeki ilk üniversite
mezunu oldu. Çocukluğu savaş ve işgal altında geçti. Sosyalizme bağlandı ve Polonya
Birleşik İşçi Partisi Merkez Komitesi’nin organize ettiği Toplumsal Bilimler Okulu’na
yazıldı. Üç yıl hukuk fakültesine devam ettikten sonra Varşova Üniversitesi’nde yüksek
lisansını tamamladı. Artık içlerinde Leszek Kolakowski, Wlodzimierz Brus, Kazimierz Laski
ve Adam Schaff gibilerinin de bulunduğu aydınlar topluluğunun bir parçasıydı.
Hukuktan iktisat alanına kaydı, Oskar Lange’nin danışmanlığıyla özellikle “komünist olmayan”
sosyalist ekonomiler alanına yöneldi. İçlerinde Lange, Brus, Lipinski ve Kalecki’nin de
bulunduğu Avrupa’nın en yaratıcı solcu iktisatçılar grubu içerisinde bir iktisatçı olarak yetişti.
Bu grup, gelişmiş batılı kapitalist ekonomilerin kapitalist olmayan alanlara doğru yayılarak
nasıl geliştiğini gösteren Rosa Luxemburg’un izinden gidiyordu. Bu fikirler, 1930’larda Keynesçi
teorileri ve konseptleri Keynes’in kendisinden bile önce geliştirmek için Marksist kategorilere
başvurmuş Kalecki tarafından geliştirilmişti.
“Elle tutulur sosyalizm”e mesafeli yaklaştı ama yine de yirmi yıl daha Polonya Birleşik İşçi
Partisi’nde kaldı. 1968’de partideki muhalif aydınların temizlenmesi operasyonunda partiden
ihraç edildi. Bu andan itibaren yükselen muhalif hareketin bir parçası oldu. 1975’de partinin
7. kongresinde delegelere hitaben yazılan ve sistem reformu talep eden bir açık mektuba imza
attı. Daha sonra muhalif aydınlarla sanayi işçileri arasında bir bağ yaratmayı hedefleyen İşçi
Savunma Birliği’ne katıldı. 1977’den itibaren de “uçan üniversite”de ders verdi. 1980-1981
yıllarındaki meşhur Gdansk olayları patlak vermeseydi belki de tüm bunlar çoktan unutulmuş
olurdu. Gdansk tersanesindeki grevcilerin taleplerini destekleyen aydınlar grubuna katıldı, işletmeler
arası grev komitesinde uzmanlık görevini yürüttü.
1992’ye kadar Dayanışma’da danışman ve program meclislerinin üyesi olarak çalıştı.
1980’lerde yurtdışında (ABD, Kanada, İngiltere) dersler veriyor olsa da Polonya’da halkın da
desteğini alacak demokratik sol bir program aracılığıyla sistem reformunun güçlü bir destekçisi
olarak kaldı. Yuvarlak masa görüşmeleri fikrini her zaman destekledi ama hazırlık tartışmaları
sürecinde ortaya çıkan program farklılıkları nedeniyle görüşmelere katılmadı.
En uzun soluklu ve önemli katkısı ise Polonya’da komünizmden kapitalizme geçişin ardından
oldu. En başından itibaren kapitalist sisteme hızlı bir sıçrayışı hedefleyen şok terapisi paketini
getiren “Balcerowicz Planı”na karşı çıktı. Bugünkü kuşağa esin kaynağı olması gereken bir
külliyatı, örnek yaşamı ve sol geleneği ardında bırakarak 2012 yılında hayatını kaybetti.
Aradığınız şey için tekrar arama yapın