

Eğri Uzay-Zamanın Anlamı
Ilık bir yaz akşamı yıldızlara baktığınızı ve gözlerinizin Lyra(Çalgı) takım yıldızındaki bir yıldız olan Vegaya takıldığını düşünün. Vega bizden 26 ışık yılı uzakta bulunan mavimsi bir yıldızdır. Bunun anlamı şudur; bu akşam gözlerinize ulaşan ışık, 26 yıl önce yola çıkmış ışıktır. Yani, izlediğiniz görüntü o anki değil, 26 yıl önceki görüntüsüdür. Başka bir deyişle, siz Vegaya baktığınız an Vega evrenden yok olsa siz bunu ancak 26 yıl sonra öğrenebileceksiniz.
Aynı biçimde bir gökbilimci, teleskopuyla 250 milyon ışık yılı uzaktaki bir gökadanın fotoğrafını çekerken fotoğraf filmine düşen ışık, 250 milyon yıldır yoldadır. Fotoğraf, gökadanın o andaki değil, Yerin dinozorlarla dolu olduğu zamanki görüntüsüdür.
Bu nedenle gökyüzüne bakarken uzayın derinliklerine ve geçmiş zamana baktığımız açıktır. Yıldızlara bakmanın anlamını düşünürken, doğal bir biçiminde zamanın, uzayın boyutlarından ayrılamayacağı sonucuna varırız. Bu dört boyutlu oluşum uzay-zaman adını alır. Hepimizin uzayın üç boyutu hakkında sezgisel bir kavrayışı vardır. Bu boyutlar üç yönü gösterir: ileri-geri, sağa-sola, yukarı-aşağı. Nasıl bir cetvel, uzayın boyutları yönünde uzunlukları ölçerse kolumuzdaki saat de zaman yönünde uzaklığı ölçer.
Genel görecelik kuramının ardındaki temel fikir, çekimin dört boyutlu uzay-zamanı eğmesidir. Einstein, kuramının matematiksel temellerini kurduğunda fikirlerinin doğruluğunu denetlemek için bir gözlem önermiştir. Einsteina göre Güneşin çok yakınından geçerek gözlemciye gelen bir ışık demeti, içinden geçtiği uzay-zaman eğri olduğundan doğrusal yolundan sapacaktır.
Einsteinın bu görüşleri 1919 yılındaki bir Güneş tutulması sırasında büyük bir kesinlikle doğrulandı.
Ay, Güneşi tümüyle kapattığında civardaki yıldızların fotoğraflarını çeken gökbilimciler her zamanki yerlerinden farklı yerlerde olduklarını gördüler. Sonraki 60 yılda tekrarlanan bu ve benzeri deneyler Genel Görecelik kuramının şimdiye dek insanlığın gördüğü en kesin, en zarif ve en kapsamlı çekim kuramı olduğunu gösterdi.
Alıntı: ''Ankara Üniversitesi Astronomi Araştırma Topluluğu'' web sayfası
Hiçbir yazı/ resim izinsiz olarak kullanılamaz!! Telif hakları uyarınca bu bir suçtur..! Tüm hakları Çetin BAL' a aittir. Kaynak gösterilmek şartıyla siteden alıntı yapılabilir.
© 1998 Cetin BAL - GSM:+90 05366063183 - Turkiye / Denizli