İç Anadolu Bölgesi’nin, Akdeniz, Ege, Marmara ve Karadeniz bölgelerine göre daha az nüfuslanmış olmasında aşağıdakilerden hangisi önemli bir etken değildir?
A) Yağışların yetersizliği
B) Kışların uzun ve sert oluşu
C) Ulaşım güçlükleri
D) Ürün çeşidinin azlığı
E) Gelir kaynaklarının sınırlı oluşu
İç Anadolu Bölgesinde kışlar uzun ve sert geçer. Yağışlar yetersiz, ürün çeşidi azdır. Buna karşın geniş düzlüklere sahiptir. Dolayısıyla ulaşım, yerleşme vb. güçlük çekilmez. Cevap:C
Aşağıdaki kentlerimizin hangisindeki nüfus artışı, Karadeniz Ereğlisindeki nüfus artışından farklı bir nedene bağlanabilir?
A) Batman B) Kırıkkale C) Akhisar D) Karabük E) İskenderun
Karadeniz Ereğlisi ülkemizin ağır sanayi tesislerinden demir-çelik fabrikasının bulunduğu bir ilçemizdir. Sanayiye bağlı olarak nüfusu artan bir kenttir. Benzer durum Kırıkkale, Karabük ve İskenderunda da görülür. Buralarda da demir-çelik sanayisi bulunmaktadır. Batmanda ise petrol rafinerisine bağlı olarak nüfus artmaktadır. Akhisar bir tarım kentidir. Nüfus artışı bu yönüyle diğerlerinden farklı olur. Cevap: C
Nüfus yoğunluğu, A ilinde 45, B ilinde 60, C ilinde 75 tir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) C ilinin nüfusu A ve B ilinden fazladır.
B) C ilinin her yerinde nüfus yoğunluğu aynıdır.
C) Nüfusu en az olan il A dır.
D) Her üç ilin nüfusu da birbirine yakındır.
E) Yoğunluk tek başına nüfus sayısını göstermez.
Nüfus yoğunluğu toplam nüfusun, yüz ölçümüne bölünmesi sonucu bulunur. Oysa soruda sadece yoğunluk verilmiş olduğundan ve toplam nüfusla yüz ölçümü verilmediğinden merkezlerin nüfusu hakkında birşey söylenemez. Cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi, bir yerleşim merkezinin büyümesinde en az etkilidir?
Bir yerleşim merkezinin büyümesinde endüstri, maden, turizm ve ticaretin önemli rolü görülür. Mimarinin rolü en azdır Cevap: D
1935 ile 1970 yılları arasında Türkiye’de köy nüfusu %70, şehir nüfusu ise %233 artmıştır.
1935 - 1970 yılları arasında kent nüfusunun % 233 oranında artmasına karşın köylerimizde % 70’lik artışın görülmesi, kent nüfusunun göçlerle arttığını kanıtlar. Gerçekten de kırsal alanlardan kentlere doğru hızlı bir göç görülmektedir. Cevap: D
Aşağıdakilerden hangisi, bir yerleşme biriminin köy ya da kent sayılmasında bir ölçü olamaz?
Bir yerin köy veya kent sayılmasında nüfus, ekonomik etkinlik, idari yapı ve konut sayısı ölçü olabilir. Coğrafî konum ölçü olamaz. Cevap: A
Bir yörede nüfus artışları, iş olanaklarının artışıyla sıkı bir ilişki içinde ise bu yöredeki nüfus artışında aşağıdakilerden hangisinin payının en büyük olduğu söylenebilir?
Bir yerde iş olanaklarındaki artışa paralel olarak nüfus da artıyorsa, nüfus artışının temel nedeni göçlerdir. Cevap: D
Ekvatoral kuşakta And dağları, Aşağı Amazon bölgesine oranla yerleşmeye daha elverişlidir.
Dünya üzerinde yerleşmeyi etkileyen en önemli faktör iklim koşullarıdır. Genelde iklimin uygun olduğu yerlerde nüfus kalabalıktır. Kutup bölgeleri, çöl bölgeleri gibi yerlerde nüfus çok çok seyrektir.
Türkiye’de büyük kentlerdeki nüfus artış oranı, küçük kentlere göre genellikle daha fazladır.
Büyük kentlerde nüfus artış oranının küçük kentlere göre daha fazla olduğu görülür. Çünkü, büyük kentlerde iş imkanı daha fazladır. Bu da dışardan göçle nüfus artışına neden olur. Cevap: E
Gelişmişlik ile yaş gruplarının oranı arasında bir ilişki bulunmaktadır. Gelişmiş ülkelerde yaşlı ve olgun nüfus fazla, genç nüfus azdır. Az gelişmiş ülkelerde ise genç nüfus oranı fazla, olgun ve yaşlı nüfus oranı azdır. E seçeneği yaşlı ve olgun nüfusun fazla, genç nüfusun az olduğunu göstermektedir. Bu grafik gelişmiş ülkeleri karakterize eder. Cevap: E
Köy ve kasabalardaki konutlarda yapı malzemesi olarak, İç Anadolu Bölgesi’nin iç kesimlerinde daha çok taş ve toprağın, kuzeyindeki dağlık kesimlerde ise ağacın kullanıldığı görülmektedir.
İç Anadolu Bölgesi’nde ormanlar çok azdır. Çevrede taş ve toprak daha çok yaygındır. Bu yüzden kırsal kesimlerdeki konutların yapımında ahşaptan daha çok taş ve toprak malzemeler kullanılır. Bu da çevredeki malzemelerin insan yaşamındaki etkisi gösterir. Cevap: C
Çukurova’da nüfus yaz mevsiminde artmaktadır.
Çukurova’da pamuk, soya, buğday, yer fıstığı vb. ürünlerin tarımı yaygındır. Özellikle pamuk hasadı sırasında başta Güneydoğu Anadolu olmak üzere çeşitli bölgelerden tarımsal iş gücü göçü görülür. Buna bağlı olarak nüfus artar. Cevap: A
Türkiye’de 1950 - 1990 yılları arasında grafikte de görüldüğü gibi kentsel nüfusta artış görülmektedir. Bunda sanayileşmenin payı önemlidir. Sanayileşmeye bağlı olarak kırsal alanlardan kentlere doğru hızlı göç başlamıştır. Cevap: A
Bir yerin coğrafî koşulları ile o yerdeki konutlarda yaygın olarak kullanılan yapı malzemesi arasında yakın bir ilişki vardır. Örneğin, bitki örtüsünün cılız olduğu kurak ve yarı kurak yerlerde kerpiç yapılar daha çok görülür.
Soruda kerpiç evlerin kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde yaygın olacağı belirtilmiştir. Buna göre verilen seçeneklerde bu özelliğe sadece Kuzey Afrika’nın sahip olduğu görülür. Kongo havzası, İngiltere’nin güney kıyıları, Güneydoğu Asya ve Batı Avrupa kıyılarında yağış fazla olduğundan kerpiç evler yaygın değildir. Cevap: B
Nüfus artış oranı ile doğurganlık oranı arasındaki farktan, göçle gelenlerin oranı bulunur. Soruda verilen grafikten I ve III numaralı bölgelerin dışarıdan göç aldıkları görülmektedir. Cevap: B
Grafik incelendiğinde, 20 - 60 yaş grubu arasında çalışan nüfusun cevap şıklarında A seçeneğinde en fazla olduğu görülür.