Cilt yaralanırsa bakteriler istila edebilir ve enfeksiyona neden olabilir. Yılancık hastalığı (erizipel) genellikle cildin sadece üst katmanlarını etkilerken, bir flegmon dokunun daha derinine uzanır. Zamanında tedavi ile her ikisi de genellikle sonuçsal hasar olmadan iyileşir.
Bir bakışta
- Cilt yaralanırsa, bakteriler enfeksiyona neden olabilir.
- Yılancık hastalığı (erizipel) genellikle sadece cildin üst katmanlarında görülür.
- Öte yandan bir flegmon, dokunun daha derinlerine uzanır.
- Her iki enfeksiyon da kendilerini şişmiş, kızarık ve ağrılı cilt olarak gösterir.
- Erken tedavi ile genellikle herhangi bir sonuçsal hasar olmadan iyileşirler.
- Ayak ve alt bacak her iki enfeksiyondan da en sık etkilenir.
Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kişinin kendi kendine teşhis yapabilmesi veya tedavi etmesi için kullanılmamalıdır.
Yılancık hastalığı ve flegmon nedir?
Bakteriler yaralı cilde nüfuz ettiğinde yılancık hastalığı ve flegmon ortaya çıkar. Cilt daha sonra şişer, kırmızıya döner ve ağrır. Cildin üst katmanları etkilenirse söz konusu olan hastalık genellikle erizipeldir. Öte yandan flegmon genellikle dokunun daha derinine uzanır. Erken ve uygun şekilde tedavi edilirse her iki enfeksiyon da neredeyse her zaman herhangi bir sonuçsal hasar vermeden iyileşir. Ancak tedavi edilmezse ciddi komplikasyonlar ortaya çıkabilir.
Ciltteki ve altındaki dokulardaki enfeksiyonlar için kullanılan tıbbi terim "hidrolipodistrofi"dir. Ancak bu, zararsız olan "selülit" (halk dilinde "portakal kabuğu") anlamına gelmez.
Bakteriyel cilt enfeksiyonu nasıl anlaşılır?
Aşağıdaki bakteriyel cilt enfeksiyonu formları oluşabilir:
- Yılancık hastalığı (erizipel)
- Bağ dokusunun derin iltihabı (flegmon)
En yaygın olarak, bu enfeksiyonlar ayak veya alt bacakta bulunur; ancak vücudun diğer bölgelerinde de oluşabilirler. Örneğin ‘yüzde görülen deri iltihabı’ yüzde gelişen bir yılancık hastalığıdır. Flegmon, elin flektör tendonlarının tarafında gelişebilir ve başparmak, bilek ve serçe parmak arasındaki tendon kılıfları içinde V şeklinde yayılabilir.
Ağrılı, açık kırmızı renkte bir şişlik, cildin üst katmanlarında meydana gelen yılancık hastalığının tipik özelliğidir. Nispeten keskin bir şekilde tanımlanmıştır. İltihap lenf damarları boyunca uzandığı için kızarıklık dil şeklinde yayılabilir. Şiddetli formlarda kabarcıklar da oluşur. Komşu lenf düğümleri de bazen etkilenir. Bunlar daha sonra şişer ve baskıya karşı hassas hale gelir. Yılancık hastalığında ciltte meydana gelen ilk kızarıklıklarla birlikte ateş ve genel hastalık hissi görülür.
Ek olarak, bir flegmondaki iltihaplanma genellikle derinin daha derin katmanlarını ve alttaki dokuyu da etkiler. Bu yüzden genellikle iltihabın geliştiği tendonlar veya kaslar etkilenir. Daha sonra da irinli hale gelebilir.
Her iki form da genellikle iltihaplı cilt ve bağ dokusunun ağrı ve şişmesi ile ilişkilidir. Genel hastalık hissi ve ateş, yılancık hastalığının karakteristik bir özelliğidir, ancak belirgin flegmonla da ortaya çıkabilir.
Yılancık hastalığının veya flegmonun tetikleyicileri nelerdir?
Streptococcus grubu bakterileri bir yılancık hastalığı için yaygın tetikleyicidir. Flegmon genellikle stafilokoklardan kaynaklanır. Bununla birlikte, her iki bakteri türü de her iki enfeksiyona dahil olabilir.
Cilt çoktan hasar görmüşse bakteriler daha kolay girebilir. Bu nedenle nörodermatit, saçkıran gibi cilt hastalıkları, atlet ayağı gibi mantar enfeksiyonları veya yaralar ve ülserler enfeksiyon riskini artırır. Ayrıca yaralar, iğne batmaları, böcek veya hayvan ısırıklarından sonra yılancık hastalığı veya flegmon gelişebilir. Ameliyat ayrıca yaraya mikrop bulaşma riskini de artırır.
Yara enfeksiyonu veya flegmon için risk faktörleri nelerdir?
Özellikle zayıflamış bir bağışıklık sistemi ile enfeksiyon riski artar. Örneğin kortizon, bazı kanser ilaçları, organ nakli sonrası kullanılan ilaçlar gibi bazı ilaçlar bundan sorumlu olabilir.
Diyabet, obezite, lenfatik drenaj veya dolaşım bozukluklarının yanı sıra zayıf damarları olan kişiler, yılancık hastalığı veya flegmon geçirmiş kişiler gibi daha yüksek bir hastalığa yakalanma riskine sahiptir.
Yılancık hastalığına karşı (erizipel) nasıl önlem alınabilir?
Yılancık hastalığı veya flegmon durumunda, hastalık başlangıçta başarılı bir şekilde tedavi edilmiş ve iyileşmiş olsa da sıklıkla nüksler meydana gelir. Hastaların yaklaşık üçte biri yeni bir hastalık geliştirir.
Bu tür nüksleri önlemenin birkaç yolu vardır. Enfeksiyona atlet ayağı veya nörodermatit gibi bir cilt rahatsızlığı neden oluyorsa, bu durumların tedavisi nüksetme riskini azaltabilir. Şeker hastalığı veya dolaşım bozukluklarının enfeksiyon riskini arttırdığı durumlarda iyi derecede ayak bakımı ve ayak hijyeni çok önemlidir.
Bakteriyel cilt enfeksiyonları tekrarlamaya devam ederse, doktor antibiyotiklerle önleyici tedaviyi düşünebilir. Hastalar daha sonra ilacı birkaç ay boyunca her gün alırlar.
Antibiyotiklerin yardımcı olup olamayacağı gibi yılancık hastalığı konusunda ayrıntılı bilgilere gesundheitsinformation.de sitesinden erişebilirsiniz.
Bir yılancık hastalığı veya flegmon nasıl teşhis edilir?
Yılancık hastalığı veya flegmon genellikle tipik semptomlara ve derinin görünümüne göre tespit edilebilir. Hastalık geçmişi veya önceki yaralanmalar incelenerek daha ayrıntılı bilgi edinilebilir.
Genellikle başka bir muayene gerekli değildir. Ancak örneğin bir hayvan ısırmasından sonra belirli bir patojenin iltihabı tetiklediğinden şüpheleniliyorsa, bu bazen yararlı olabilir.
Yılancık hastalığı veya flegmon nasıl tedavi edilir?
Doktor, yılancık hastalığını veya flegmonu tedavi etmek için antibiyotik kullanır. Daha hafif enfeksiyonlarda tablet şeklinde alınması yeterlidir. Daha şiddetli enfeksiyonlarda ise direkt olarak damar içine damlatılarak verilir. Yatarak tedavi durumunda hastaların yaklaşık bir hafta hastanede kalması gerekir.
Hangi antibiyotiğin uygulanacağı diğer şeylerin yanı sıra, iltihabı tetiklediğine inanılan patojene bağlıdır. Cildin iltihaplı bölgesinin çevresine bir kalem çizerek tedavinin işe yarayıp yaramadığı, enfeksiyon ve kızarıklığın geçip geçmediği görülebilir.
Rahatsızlıkların hafifletilmesi için şişliği soğutmayı ve nemli, antiseptik kompresleri öneririz. İbuprofen gibi iltihap önleyici ağrı kesiciler, ağrıyı ve ateşi hafifletmeye yardımcı olur.
- Dalal A, Eskin-Schwartz M, Mimouni D, Ray S, Days W, Hodak E et al. Interventions for the prevention of recurrent erysipelas and cellulitis. Cochrane Database Syst Rev 2017; (6): CD009758. Aufgerufen am 19.05.2020.
- Kilburn SA, Featherstone P, Higgins B, Brindle R. Interventions for cellulitis and erysipelas. Cochrane Database Syst Rev 2010; (6): CD004299. Aufgerufen am 19.05.2020.
- Moll I. Duale Reihe Dermatologie. Stuttgart 2016.
- Oh CC. Cellulitis and erysipelas: prevention. BMJ Clin Evid 2015: pii: 1708. Aufgerufen am 19.05.2020.
- Oh CC, Ko HC, Lee HY, Safdar N, Maki DG, Chlebicki MP. Antibiotic prophylaxis for preventing recurrent cellulitis: a systematic review and meta-analysis. J Infect 2014; 69(1): 26-34. Aufgerufen am 19.05.2020.
- Phoenix G, Das S, Joshi M. Diagnosis and management of cellulitis. BMJ 2012; 345: e4955. Aufgerufen am 19.05.2020.
- Quirke M, Ayoub F, McCabe A, Boland F, Smith B, O'Sullivan R et al. Risk factors for nonpurulent leg cellulitis: a systematic review and meta-analysis. Br J Dermatol 2017; 177(2): 382-394. Aufgerufen am 19.05.2020.
Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (Sağlık Hizmetlerinde Kalite ve Verimlilik Enstitüsü) (IQWiG) ile birlikte hazırlanmıştır.Tarih: