“kelebek filozof”
Felsefi Taoculuğun ikinci ismi olan Chuang-Tzu’nun milattan önce 4.yüzyılda yaşadığı bilinse de tarihler konusunda net bir bilgi yoktur. Onun dönemine kadar Taoculuk Sarı Hakan’ın ve Lao-Tzu’nun öğretisi olarak bilinirdi. Ancak bu yüzyıldan sonra, bu felsefenin genel adı “Lao-Tzu ve Chuang-Tzu öğretisi” olarak anılagelmiştir.
Chuang-Tzu yaşam felsefesi nedeniyle sosyal alanda aktif rol almayı reddetmiş ve bir fidanlıkta bahçıvanlık yaparak mütevazı ve yoksul bir yaşam sürdürmeyi yeğlemiştir. Söylenceye göre kendisine başbakanlık bile önerilmiş, ancak o, özgürlüğünü korumak adına bunu elinin tersiyle geri çevirmiştir, ki bu davranışı sonraki yıllarda Çin felsefe adamları tarafından sorumsuzluk olarak değerlendirilecekti.
Chuang-Tzu adını taşıyan eserlerin ne kadarının gerçekten ona ait olduğunu belirlemek mümkün değil, ama günümüze ulaşan “Çiçekli Güney’in Kutsal Kitabı”, İ.S. 742 yılında Tang imparatorluğu döneminde derlenmiş otuzüç kitapçıktan oluşur. Ancak bu kitabın “içrek bölüm” denilen yedi kitapçık dışında kalan diğer yazıların ustanın kaleminden çıkıp çıkmadığı tartışma konusudur.
Chuang-Tzu, Lao-Tzu’nun ağırbaşlı üslubuna karşın, şakacı, kıvrak, benzetmelerle ve mesellerle bezeli bir anlatımla hitap eder okuyucuya.
Ve ona “kelebek filozof” da denmesine neden olan mesel:
Chou (Chou, Chuang-Tzu’nun asıl adı), bir gün kelebek olduğunu gördü düşünde… Sevinçle kanat çırpan, mutlu, Chou diye birinden haberi bile olmayan bir kelebek… Uyanıverdi birden, işte yeniden Chou olmuştu….
Düşündü,
“Acaba Chou mu gördü kelebek olduğunu düşünde, yoksa kelebek mi Chou olduğunu düşleyen…?“
* Taoculuk Üzerine Meseller-Diyaloglar
YOL Yayınları, Çeviren: Ömer Tulgan