I. Dünya Savaşı katılımcılarına ne kadara mal oldu
Savaş sadece insanları ve serveti yok etmez. Savaş parayı mahveder. Orta Çağların sonunda, Avrupa'da buna uygun bir maxim formüle edilme ihtimali yoktu: “Savaş için üç şey gereklidir: para, para ve yine para ...”
I. Dünya Savaşı istisna değildi. 10'in milyonlarca askerinin ve neredeyse 12'in milyonlarca sivilinin hayatına ek olarak, 1914 - 1918 savaşı düşünülemez derecede büyük finansal kaynakları tahrip etti. Rusya Gezegeni size Büyük Savaş'ın katılımcılarına ruble, pul ve dolar cinsinden ne kadar mal ettiğini anlatır.
25 yıllarca süren barışa değer savaş
Birinci Dünya Savaşı'nın maliyetini hesaplamaya yönelik girişimler neredeyse bittikten hemen sonra yapıldı. Zaten 1924’te “Inter-Allied Borts” kitabı New York’ta yayınlandı ve ilk kez, 1914 - 1918 dünya çatışmasının maliyet ve giderlerinin genel bir tahmininin yapıldığı yer oldu. Bu kitap soyut bir bilimsel araştırma değildi, yazarı Harvey Fisk, ABD'deki ve dünyadaki en büyük finansal grup Morgan'ın profesyonel bir bankacısı, ortağı ve analisti idi.
Birinci Dünya Savaşı'nın maliyeti, tüm riskleri daha dikkatli bir şekilde değerlendirmek ve Avrupa ülkelerinin savaş sonrası borçlarını Amerikan bankalarına tahsil etmek konusunda daha fazla para kazanmak için uygulamalı anlamda Amerikalı bankacılar için özel bir ilgiydi. Bu borçlar gerçekten çok büyüktü - XXI yüzyılın başlarından itibaren Büyük Britanya'nın ABD bankacılarına Birinci Dünya Savaşı'ndan 4 milyar doları aşan kredileri borçlu olduğunu söylemek yeterli.
Fisk’e göre, 52 - 1914 savaşlarının ayının 1918’ine doğrudan yapılan askeri harcamalar 83,3 milyar savaş öncesi dolara ulaştı. Mevcut fiyatlarla, 2015, 5 trilyonlarca doların üzerindedir. Yani, doğrudan askeri harcamalar için Birinci Dünya Savaşı, 100 - 1870 ve 1971 arasındaki Fransa ve Prusya arasındaki savaş maliyetinden 60 ve 1904 - Rus-Japon savaşı 1905 - XNUMX'ten daha pahalı.
Bununla birlikte, İngiliz ekonomistler kısa bir süre sonra Fisk'in tahminini hafife aldıklarını belirterek, Birinci Dünya Savaşı’nın askeri harcamalarının büyüklüğünü, yılın 186 milyar dolarlık 1913’in (yani, 11 trilyonlarca modern dolar sırasına göre) olarak belirlediğini tahmin etti. Bu miktarın değerini anlamak için aşağıdaki örneğe değmek önemlidir - XX yüzyılın başındaki tüm ekipman ağları ile gezegenimizin tüm demiryolu ağının maliyeti, tüm köprüler de dahil olmak üzere tüm ekipmanın bu miktardan üç kat daha düşüktü.
186 milyarlarca dolar karşılığında, yılın 1913’i üç buçuk milyon kilometrelik demiryolunu kurup donatabilir! Bu, yirmi birinci yüzyılın başındaki dünyadaki tüm demiryollarının uzunluğundan üç kat daha fazla.
Birinci Dünya Savaşı arifesinde, İngiltere’nin yıllık milli geliri (yani tüm ekonominin toplam geliri) 11 milyar altın dolar, Almanya - neredeyse aynı miktar, Rusya - 7,5 milyar, Fransa - 7,3 milyar olarak tahmin edildi. Böylece, I. Dünya Savaşı'nın doğrudan maliyetleri, çeyrek yüzyıl boyunca Rusya İmparatorluğu'nun milli gelirinin tamamına eşit!
Günde 15 milyar
Ancak, bu sadece bu Büyük Savaşın doğrudan maliyetidir. Minimal olarak tahmin edilen dolaylı maliyetlerle (finansal olarak tahmin edilmesi zor olan insan ve ekonomi kaybıyla ilişkili tüm kayıplar) birlikte, 1914 - 1918 küresel çatışmasının maliyeti, 20. yüzyılın başındaki 360 milyar altın dolarını, yani 23 trilyonlarca modern doları aşacaktır. Karşılaştırma için, ABD devlet borçlarının yılın 2015'in başlangıcındaki resmi değeri, 18 trilyonlarla ilgilidir.
Harvey Fisk tarafından yapılan 20. Yüzyılın başındaki 83 milyar altın dolar doğrudan maliyetinin minimum tahminini yapsak bile, 1914’ta İngiltere’nin tüm milli servetlerinin değerini aşacaktır. O yıl, tüm demiryolları, rıhtımlar, denizlerdeki tüm İngiliz gemileri, tüm Donanma Metresi filosunun, tüm endüstri, arsa mülklerinin ve konut mallarının ve diğer İngiliz mülklerinin değeri 70 milyar dolar değerindeydi. Fransa ve İtalya'nın tüm ulusal servetlerinin aynı anda 80 milyar dolar olarak hesaplandığı, yani Birinci Dünya Savaşı sırasında düşmanlıkların yürütülmesi için en az tahminin harcandığı kadar.
Amerikan bankacıları 1924'in değerlendirilmesine yönelik bütün doğrudan askeri harcamalar savaşçı koalisyonlar için şu şekilde bölünmüştür: İtilaf ülkelerinin toplam miktarın% 69,64'ine karşılık gelen İtilaf Ülkelerinin payı ve Almanya ile müttefikilerin payı -% 30,36.
Birinci Dünya Savaşı'nın sadece bir gününde, tüm savaşçı ülkeler geçen yüzyılın başındaki 250 milyon altın dolarını harcadı (yani, yılın 15 fiyatlarında 2015 milyarın üzerinde). Modern dolarlarda, İngiltere, 2,5 milyarlarca, Almanya - 2 milyar ve çeyreğinde, Fransa - 2 milyar dolardan biraz daha az bir savaş günü geçirdi.
1914 yılındaki Rus İmparatorluğu, savaş gününü 16 milyonlarca ruble harcadı, yani 565 milyonlarca modern dolar harcadı. Önümüzdeki üç yıl boyunca, bu günlük harcamalar neredeyse üç kat arttı.
Savaşın üç yılı boyunca sadece Rus ordusu için yiyecek almak, altın olarak 2,5 milyar ruble ederdi (yılın 76 fiyatlarında yaklaşık 2015 milyar dolar). Savaş, daha önce benzeri görülmemiş harcama üniforma ve ayakkabılarını tüm ülkeye uyacak miktarlarda talep ediyordu. Üç yıl süren savaşın ardından Rus İmparatorluğu, 5 milyonlarca koyun derisi palto, 38 milyonlarca tişört kabı - öne “kapitone ceket”, 75 milyon iç çamaşırı seti, 86 milyon çift ayakkabı ve bot ve 6 milyon çift keçe botu gönderdi.
Savaşın ilk yılı ve yarısı için, satış için Rusya'dan yalnızca Japonya aldı. оружия ve 300 milyon altın ruble üzerindeki askeri teçhizat (neredeyse 10 milyar modern dolar).
Silahlanma Alman birlikleri tarafından ele geçirildi. 1914 yılı. Fotoğraf: İmparatorluk Savaş Müzeleri
Aslanın savaşan devletlerin hükümet harcamalarından payları savaşa harcandı. Fransa’nın 1914’tan 1918’in sonuna kadar olan tüm giderleri 160 milyar Frangı olarak gerçekleşti. Almanya'da, Birinci Dünya Savaşı sırasındaki toplam harcamaların 100 milyar dolar cinsinden, tamamen askeri harcamalar neredeyse 164 milyar olarak gerçekleşti.
Savaş yıllarında İngiltere, ulusal gelirinin% 37'ini (bütün ekonominin toplam geliri) savaşa harcadı, Almanya - neredeyse% 32, Fransa -% 26, ABD -% 15. 1915'taki Rus imparatorluğu - 1916, milli gelirinin% X'ini I. Dünya Savaşı'na harcadı.
Sadece Rusya’nın 1’tan önceki orduya yaptığı doğrudan harcamalar, yılın 1917’i, yani savaşın üç yılı boyunca, neredeyse 42 milyar kraliyet ruble (yaklaşık yarım trilyon modern dolar) tutarındaydı. Karşılaştırma için: RF bütçesinin yıllık 2011'tan 2014'e kadar olan tüm askeri harcamaları yaklaşık altı kat daha az olan 250 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Kabuklar için trilyon dolar
Eşi benzeri görülmemiş devasa askeri harcamalar ölçeği, bir yandan bakımı karşılık gelen masrafları gerektiren on milyonlarca insanın harekete geçirilmesiyle, diğer yandan da birinci sınıf savaşın birinci dünya savaşı olduğu için muazzam maddi ve teknik araç harcamasıyla ilişkilendirildi. 1924’te yapılan Harvey Fisk’e göre, maddi savaş araçlarına (silahlar, teçhizatlar, mermiler vb.) Yapılan harcamalar, tüm doğrudan askeri harcamaların% 60’ini oluşturuyordu.
Birinci Dünya Savaşı'nın başında, tüm cephelerde yaklaşık 24 bin topçu silahı, 23 bin makineli tüfek ve 10 milyondan fazla tüfek yer aldı. 1918'de savaşlarda yer alan topçu sayısı 72 bini aştı ve yaklaşık 500 bin makineli tüfek kullanıldı. Birinci Dünya Savaşı sırasında yaklaşık 170 bin uçak ve 10 bin uçak üretildi tanklar.
Tüm savaşçı ülkeler, 4 milyon tondan fazla dikenli tel harcadı. Birinci Dünya Savaşı yıllarında sadece Fransa, İngiltere ve ABD, 123 milyon asker botu, 33 milyon palto ve neredeyse 20 milyon tüfek üretti.
1914 - 1917’deki Rus ordusu için, neredeyse 7’in milyarlarca Mosin “üç sıralı” tüfek kartuşu ve yaklaşık bir milyar yabancı stil tüfek kartuşu yerli ve yabancı sanayiden satın alındı. Her bin tur, kraliyet hazinesine en az 45 altın ruble maliyeti. Yani, Rusya 1917 yılında sadece 11 milyarlarca dolarlık tüfek kartuşları için harcadı (zamanımızın fiyatlarına çevrilmişse).
Savaşan ülkelerin hepsinin kabukları, yalnızca 20. yüzyılın başından itibaren (yani, yılın 16 fiyatlarında neredeyse bir trilyon dolar) bir 2015 milyar dolar değerinde bir milyardan fazla parça üretti. Eylül ayının sadece bir gününde, 29 1918, Fransa’nın önündeki sadece İngiliz ordusu 943’in binlerce mermisini harcadı, toplam 20 milyon doların (ya da milyarlarca doların üzerinde) maliyeti.
1918'te Fransa ve Almanya'da askeri ürünlerin değerinin sanayi tarafından üretilen tüm ürünlerin toplam değeri içindeki payı% 75'e ulaştı. İngiltere'de bu pay% 65'e ulaştı ve hatta ABD'de% 40'i aştı. Yani, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda, dünyanın en sanayileşmiş ülkelerinin ürettiği malların neredeyse üçte ikisi savaş için gerekli silahlar ya da diğer teçhizatlardı.
Birinci Dünya Savaşı sırasında savaşta olan ülkeler tarafından üretilen tüm silahların toplam değeri, 4 ve 5 trilyonlarca modern dolar arasında tahmin edilmektedir.
Savaş borçları ve karları
Bu devasa harcamalar, en gelişmiş ekonomiler için bile dayanılmazdı. Bu nedenle, 1914 - 1918’teki tüm savaşçı ülkeler aktif olarak hem iç hem de dış pazarlardan borç aldı. İngiltere, Fransa, İtalya ve Rusya toplam olarak dış borçlar için 11 milyarlarca dolar (yılın 1913 fiyatları) ödünç aldı. Bu kredilerin çoğu ABD bankacıları tarafından sağlandı - 9,5 milyar (bu yılın 2015 fiyatlarında, bu 577 milyar dolar civarında).
Amerikan bankacılarından ödünç alınan 9,5’in 2,5’in üzerinde silah alımı için harcanan 1,6’in milyar doları pamuk almaya gitti (sadece üniforma için kumaş değil, her şeyden önce barut da yapıldı). Kalan 5,4 milyar (yani, yılın 328 fiyatlarında 2015 milyar), askeri sanayi için ihtiyaç duyulan çeşitli hammadde alımlarına harcandı.
Avrupa ülkelerinin Birinci Dünya Savaşı yıllarındaki toplam dış borçları, 1913'e kıyasla beş kattan fazla arttı. İngiltere ve Fransa için, dış krediler savaşın maliyetinin neredeyse beşte birini ve İtalya ve Rusya İmparatorluğu için neredeyse dörtte birini karşıladı.
Bununla birlikte, askeri harcamalar esasen savaşan devletler tarafından 79 milyarlarca savaş öncesi dolara karşılık gelen iç borçlar tarafından karşılanmıştır (2015! Örneğin, 5’te, İngiltere’de, yıllık% 1917’te “askeri kredi” nin ulusal bonoları çıkarıldı. 5 milyonlarca İngiliz'den fazlasını satın aldılar. Bu tahvillere borç ve faiz ödenmesi XXI. Yüzyılın başına kadar uzanıyordu. 3’in sona ermesiyle, İngiliz hükümeti yılın 2014 tahvil ihracına 1917 milyon liradan fazla borçlu olacaktı.
Avusturya-Macaristan'ın kampanya afişi: “Ülkemizi silah ve para ile koruyoruz. Bir savaş kredisi için kaydolun. ” Image: İmparatorluk Savaş Müzeleri
Birinci Dünya Savaşı'nı finanse etmek için Avrupa ülkeleri dış yatırımlarının ve yatırımlarının çoğunu satmak zorunda kaldı. Bu nedenle, 1914 - 1918'deki İngiltere, 300 milyarlarca modern dolara yabancı menkul kıymetler sattı, 60 milyarlar için Fransa, mevcut fiyatlarda 49 milyarlarca dolara Almanya. Amerika Birleşik Devletleri, Fransa ve İngiltere'ye denizaşırı varlıkların satılmasından ve milyarlarca dolarlık kredi alınmasından sonra ABD alacaklılarından borçlularına dönüştü. Bu savaşın sonuçlarının ardından, ABD bir dünya alacaklısı oldu.
I. Dünya Savaşı, savaşçı ülkelerin ortak insanlarına açlık ve harabe, sayısız fedakarlık ve ıstırap getirdi. Savaş, karayolları ve diğer altyapılar tarafından tahrip edilen tüm evlerin toplam değeri, yalnızca 28 milyarlarca savaş öncesi dolar olarak tahmin edildi (yılın 1,7 fiyatlarında neredeyse 2015 trilyon dolar).
Ancak, kapitalist tekellerin sahipleri, savaş, aksine, savaş öncesi standartlara göre fantastik, büyük karlar getirdi. Bu nedenle, Alman şirketlerinin askeri siparişlerdeki yılın 1918'ine kadar elde ettikleri gelirleri 150 milyarlarca doları aştı (yılın 2015'inde). Alman mali mimarı Stinnes'in başkenti 10 kat arttı, topun Krupp topunun net karı neredeyse 6 kat arttı. Fransa, İngiltere, İtalya ve Japonya'nın finansal-sanayi tekelleri tarafından büyük karlar elde edildi.
Ancak Amerikan tekellerinin çoğu savaşta zenginleşti. 1914 - 1918 yılları için karları, 20. yüzyılın başında (veya iki trilyon modern doların üzerinde) 35 milyarlarca doları aştı.
"Kayboldum"
Küresel çatışmada üst sıralarda yer alan “İtilaf” ülkeleri, askeri harcamalarının bir kısmını kaybedenlere kaydırmaya çalıştı. Bu amaçla, 1919'te İngiltere, Fransa, ABD, İtalya ve Belçika'dan temsilcilerden oluşan özel bir uluslararası komisyon bile oluşturuldu.
Kazananların kararına göre, Almanya, Mayıs ayının 1’inde 1921’e 20’e kadar 300’e (2015’in 30’in üzerinde 1921 milyar dolarının üzerinde) altın, menkul kıymetler, çeşitli malların yanı sıra deniz ve nehir gemileriyle ödeme sözü verdi. Gelecek 132 yıllarında, yılın 2015'inden başlayarak, Almanya kazananlara bir XNUMX milyar puan daha ödemek zorunda kaldı (yılın XNUMX fiyatlarında yaklaşık iki trilyon dolar).
Bu büyük miktardaki parayı paylaşmak için, 1920 yazının galipleri Belçika'da özel bir uluslararası konferans bile düzenledi. Eski müttefiklerin genel kararına göre, Fransa'nın payı Alman ödemelerinin% 52'i, İngiltere -% 22, İtalya -% 10, Belçika -% 8, Japonya ve Portekiz (% 2'si Almanlarla olan savaşa katıldı). Kalan% 0,75, Yugoslavya, Romanya, Yunanistan ve 6,5'ten önce Almanya'ya savaş ilan etmeyi başaran diğer küçük ülkeler arasında dağıldı.
Bu tür ödemelere resmen “tazminat” olarak adlandırıldı, Latin reparatio'sundan - kelimenin tam anlamıyla “restorasyon” yapıldı, çünkü ödemeler resmen savaş yıllarında Almanya'nın neden olduğu zararı ortadan kaldırmak için tasarlandı. Aslında, kazananların kaybedenlere dayattığı gerçek bir haraçtı.
Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda, sadece Almanya değil, müttefikleri de kazananlara “tazminat” ödemek zorunda kaldı. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, 1918’e düştüğünden, kısımları borçlu olarak kabul edildi. 1923'te kazanan ülkeler, 20 yıllarında, Ocak 1924'ten başlayarak, Macaristan'ın 200 milyon altın kron miktarında tazminat ödemelerine karar verdi (yılın 2015 fiyatlarında yaklaşık bir buçuk milyar dolar). Ayrıca, Macaristan eski Avusturya-Macaristan monarşisinin kamu borcunun yarısını ödemek zorunda kaldı.
Kazananlara, Bulgaristan gibi küçük bir müttefik müttefikinden de haraç toplandı. 37 yıllarında, 1920’ten başlayarak, bu fakir Balkan ülkesi, 2,25’in 23’in yıllık 2015’in fiyatlarına göre büyük bir 1920 milyar dolar kazanmasının yanı sıra 70’in yıllarının bir kısmını Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya’ya devretmek zorunda kaldı. buharlı lokomotifler, kömür stokları ve hatta XNUMX binlerce boğa ve inek.
Büyük “tazminatlar” ekonomiye ve savaş sonrası Almanya'nın ve eski müttefiklerinin tüm insanlarına ağır bir yük getirdi. Hitler’in partisinin parlamentoya ve nihayet iktidara gelmesi tesadüf değildi. Demek ki, Birinci Dünya Savaşı’nın sonundaki “tazminatlar” İkinci Dünya Savaşı’nın sebeplerinden biriydi ...
Bu arada, Sovyet Rusya, 1922’ta Almanya’yla anlaşarak, hem 1914 - 1917’te hem de Bolşevikler’de çarlık hükümeti tarafından yürütülen Alman mülkünün kamulaştırılmasının meşruiyetinin tanınması karşılığında, Alman’ın savaş için ödeme talebini reddetti.
Öykü Birinci Dünya Savaşı için Almanca "tazminatları", Hitler'in 1933'te ödemeyi reddetmesinden sonra bile bitmedi. Zaten İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, 1953’te ABD, İngiltere ve Fransa, Batı Almanya’yla ayrı bir anlaşma imzaladılar; bunun altında “tazminat” ödemeyi sürdürmeye söz verdi, ancak sadece tüm ülkenin birleşmesinden sonra. Ve 1990’te, FRG GDR’leri yuttuğunda, “tazminat” ödemesi devam etti ve 20 yıl boyunca devam etti. 70 milyon Euro'luk son dilim yalnızca yılın 3 Ekim 2010’inde ödendi.