Bu yamalar deri kıvrımlarında ve diğer alanlarda görünebilir:
- Koltuk altı
- Kasık
- Boyun
- Dirsekler
- Dizler
- Eklemler
- Dudaklar
- Avuç içi
- Ayak tabanları
⇒Akantoz nigrikanlar, diyabet öncesi gibi daha ciddi bir sağlık probleminin bir işareti olabilir. En etkili tedaviler, sorunun kökenindeki tıbbi koşulları bulmaya ve çözmeye odaklanır. Bu cilt yamaları kök durumunu başarılı bir şekilde tedavi ettikten sonra yok olma eğilimindedir.
Akantoz Nigrikanlar İçin Kimler Risk Altındadır?
⇒Hem erkek hem de kadınlarda akantoz nigrikanlar görülür. En fazla kilolu insanlada, koyu tenlilerde ve diyabet veya prediyabetik rahatsızlığı olanlarda en yaygın olanıdır. Akantoz nigrikanları geliştiren çocukların yaşamlarında daha sonradan tip 2 diyabet geliştirme riski daha yüksektir.
⇒Akantoz nigrikanlar sıklığı etnik gruplar arasında değişir. Amerikan Dermatoloji Akademisi’ne göre Afrika, Karayipler veya İspanyol kökenli insanlar da risk altındadır. Vücut kitle indeksi (VKİ) normalin çok üzerinde olduğunda tüm etnik gruplar eşit olarak akantozis nigrikanlar riski taşırlar.
Akantoz Nigrikanlarına Ne Sebep Olur?
⇒Akantoz nigrikanları cilt yamaları, epidermal deri hücreleri hızla çoğalmaya başladığında ortaya çıkar. Bu anormal cilt hücresi büyümesi, genellikle kandaki yüksek seviyelerde insülin ile tetiklenir. Nadir durumlarda deri hücrelerinde artış ilaçların, kanserin veya diğer tıbbi durumların neden olabilir.
1.Çok Fazla İnsülin
⇒Akantoz nigrikanları için en sık tetikleyici kan akışınızda çok fazla insülin olmasıdır.
⇒Yediğiniz zaman, vücudunuz karbonhidratları glikoz gibi şeker moleküllerine dönüştürür. Bu glikozun bir kısmı hücrelerinizde enerji depolamak için kullanılır. Hormon insülin, glikozun hücrelere girmesine izin verir, böylece hücreler enerji için glikoz kullanabilir.
⇒Kilolu insanlar zamanla insüline karşı direnç geliştirmeye eğilimlidir. Pankreas insülin yapmasına rağmen, vücut bunu düzgün kullanamaz. Bu kan dolaşımında kan şekeri ve insülin seviyesi ile sonuçlanabilecek bir glikoz birikmesi oluşturur.
⇒Fazla insülin normal cilt hücrelerinin hızlı bir oranda çoğalmasına neden olur. Koyu tenli olanlar için, bu yeni hücreler daha fazla melaninlidir. Melanindeki bu artış, onu çevreleyen tenden daha koyu bir cilt yaması üretir. Böylece akantoz nigrikanların varlığı gelecekteki diyabetin güçlü bir belirleyicisidir. Çok fazla insülin, aslında uygun diyet, egzersiz ve kan şekeri kontrolü ile düzeltmek nispeten kolaydır.
2.İlaçlar
⇒Akantozis nigrikanlar da gibi bazı ilaçlar tarafından tetiklenebilir; doğum kontrol hapları, insan büyüme hormonları, tiroid ilaçlar ve hatta bazı vücut geliştirme takviyeleri gibi. Bu ilaçların hepsi insülin seviyelerinde değişikliklere neden olabilir. Kemoterapinin yan etkilerini hafifletmek için kullanılan ilaçlar da akantozis nigrikanlar ile ilişkilendirilmiştir. Çoğu durumda ilaçlar kesildiğinde durum düzelir.
3.Diğer Potansiyel Sebepler
Nadir durumlarda, akantoz nigrikanlar neden olabilir:
- Mide kanseri veya gastrik adenokarsinom
- Addison hastalığı gibi adrenal bez bozuklukları
- Hipofiz bezi bozuklukları
- Tiroid hormonlarının düşük seviyeleri
- Yüksek dozda niasin
Akantoz Nigrikanları Nasıl Teşhis Edilir?
⇒Akantoz nigrikanların görülerek tanınması kolaydır. Doktorunuz, diyabet veya insülin direncinin sebebini kontrol etmek isteyebilir. Bu testler, kan glikozu testlerini veya açlık insülin testlerini içerebilir. Doktorunuz ayrıca katkıda bulunan bir faktör olup olmadığını görmek için ilaçlarınızı inceleyebilir.
⇒Reçeteli ilaçlarınıza ek olarak aldığınız herhangi bir besin takviyesi, vitamin veya vücut geliştirme takviyesi hakkında doktorunuza bilgi vermek önemlidir.
⇒Nadir durumlarda doktorunuz diğer olası nedenleri dışlamak için küçük bir cilt biyopsisi gibi başka testler de yapabilir.
Akantoz Nigrikanları Nasıl Tedavi Edilir?
⇒Akantoz nigrikanları bir hastalık değildir. Tıbbi müdahale gerektirebilecek başka bir durumun belirtisidir. Tedavi büyük ölçüde buna neden olan durumun ele alınmasına odaklanır. Aşırı kiloluysanız, doktorunuz kilo vermenizi tavsiye eder. Doktorunuz ayrıca kan şekerinizi kontrol altına almanıza yardımcı olacak ilaçlar da yazabilir.
⇒Eğer durum ilaç veya takviyelerden kaynaklanıyorsa, doktorunuz bunları bıraktırabilir veya ilave önerilerinde bulunabilir. Renksiz cilt yamaları, genellikle nedeni bulup kontrol altına aldığınızda kaybolur.
Kozmetik Tedaviler
Etkilenen cildinizin görünümü ile ilgileniyorsanız, kozmetik tedavileri mevcuttur. Tedaviler şunları içerir:
- Retin-A, %20 üre, alfa hidroksi asit ve salisilik asit gibi cilt parlatıcıları
- Antibakteriyel sabunlar
- Oral akne ilaçları
- Lazer tedavisi
Bu tedaviler, akantoz nigrikanlarının görünümünü iyileştirebilir, ancak bu durumu iyileştirmez.
Devam Eden Bakım ve Önleme
⇒Sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürmek genellikle akantoz nigrikanları önleyebilir. Kilo vermek, diyetinizi kontrol etmek ve duruma katkıda bulunan ilaçları ayarlamak çok önemlidir. Daha sağlıklı yaşam tarzı tercihleri, diğer birçok hastalık türü için de risklerinizi azaltacaktır.
Kaynak: Healthline