Korkutan Açıklama: "Kredi muslukları açılmazsa birçok firma maaş ödeyemeyebilir"
Türkiye'de ekonomi yönetimi 14 Mayıs seçimlerinden kısa süre sonra kredi kartlarına nakit avans kullanımı sınırlandı.
Merkez Bankası Cuma günü bu kararını geri aldı ancak BBC Türkçe'ye konuşan kaynaklar, ticari kredilere erişimde sorunların devam ettiğini söylüyor. "Döviz kurunu kontrol etmeyi amaçladığı" belirtilen düzenlemenin ekonomi yönetiminin yaşadığı zorluğu yansıttığı düşünülüyor.
BBC Türkçe'den Merve Kara-Kaşka
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB), geçen hafta başında bireysel kredi kartlarıyla nakit avans kullandıran bankaların bu işlemlere karşılık yüzde 30 oranında menkul kıymet tesis etmesine karar vermişti.
Bu zorunluluk bankalar açısından kredi kartıyla nakit avans kullandırmayı zarar ettikleri bir işlem haline getirdi.
Nakit avans faiz oranı doğrudan Merkez Bankası tarafından belirleniyor ve değiştirilemiyor.
Bugün yüzde 1,36 olan bu oran birçokları için "daha ucuz" krediye erişim imkanı sağlıyor.
BBC Türkçe'nin bankacılık sektöründen öğrendiğine göre Merkez Bankası'nın adımı "dövize erişimini sınırlamayı" amaçlıyordu.
Ancak bu krediyi yatırımdan çok ihtiyaç için kullananların "mağdur olması" nedeniyle önce 15 bin liralık bir üst sınır getirildi ve ardından karar 19 Mayıs'ta tamamen geri çekildi.
Türkiye'de banka müşterilerinin nakit avans başvusu sırasında bir taahhütnameyi onaylaması gerekiyor.
Müşteriler, bu anlaşmayla bankadan alacağı krediyi "döviz, altın, repo, hisse senedi, vadeli mevduat ve kripto varlıklar gibi finansal getiri sağlamaya yönelik" yatırımlarda kullanmayacağını "gerçek ihtiyacına yönelik" kullanacağını taahhüt ediyor.
Ancak kredi verildikten sonra bankaların bu kredinin nasıl kullanıldığını takip etmesi mümkün değil.
BBC Türkçe'ye konuşan ve isminin açıklanmasını istemeyen bir banka müşterisi, bir süre önce 12 aylık vadeyle çektiği kredi kartı nakit avansıyla KASKO ve trafik sigortası ödemesini yaptığını söylüyor.
Bir başka müşteri ise çektiği krediyle yatırım yaptığını belirtiyor:
"Banka, krediyi kullandırırken sınırlama getirdiği için bu yatırımımı evde tutuyorum."
Türkiye'de farklı amaçlarla kredi kartından nakit avans çeken çok sayıda kişi var ve kredi kartından çekilen nakit miktarı artıyor.
Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre 2023 yılının ilk üç ayında yerli kredi kartlarıyla yurt içinde toplam 183 milyar liraya yakın nakit para çekildi.
2022'nin ilk üç aylık döneminde bu miktar 51 milyar lira civarındaydı.
BBC Türkçe'ye konuşan bir diğer banka müşterisi ise geçen hafta nakit avans başvurusu yapamadığını ve bugün yapması durumunda 6 ay vadeli bir teklif aldığını söylüyor.
Bankacılık kaynakları TCMB'nin düzenlemeyi geri çekmesinin ardından, "bankaların risk iştahına göre" vade sürelerinin değişebileceğini belirtiyor.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.