Trump'ın DSÖ mektubu yıkımın manifestosu
Dünya liderleri, son yüzyılın en büyük küresel sağlık krizinden insanlığı kurtarmak için Dünya Sağlık Asamblesi'ni (DSA) toplarken Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump, bu zirvede oldukça farklı bir yol seçti. Trump, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus'a yazdığı mektupta, ABD ve dünya için büyük maliyet getirecek bir siyasallaştırma kampanyası başlattı. Mektupta ABD Başkanı Trump, DSÖ'ye yönelik iddiaları sıralamasının ardından örgüte sağladığı fonları kalıcı olarak dondurmak ve hatta ülkesinin kurumdan geri çekmekle tehdit etti.
ASILSIZ VE YANILTICI
Trump'ın iddiaları elbette asılsızdır. Uluslararası topluluk tarafından kabul edildiği üzere; DSÖ Dr. Tedros'un önderliğinde iyi niyetle hareket etmiş ve yeni tip koronavirüsle mücadele kapsamında üye ülkeleri zamanında bilgilendirmiş, desteklemiş, koordinasyon konusunda belirleyici rol oynamıştır.
Trump iddiaları aynı zamanda yanıltıcıdır. DSÖ'nün en büyük bağışçısı olan ABD, yıllardır organizasyon içinde en sevdiği gündemi zorluyor. ABD Başkanı Donald Trump, DSÖ'den taviz koparmak için maksimum baskı stratejisine başvuruyor.
SEÇİM OYUNLARI İÇİN GÜNAH KEÇİSİ ARANIYOR
Trump yönetimi, yaklaşan ABD başkanlık seçimleri bağlamında yeni tip koronavirüse verdiği başarısız yanıtın üstünü örtmek için güçlü bir eğilime sahiptir. Kendisini "savaş dönemi başkanı" olarak tanıtan Trump, yeni tip koronavirüs mücadelesindeki performansından dolayı kendisine verilen desteğin giderek azaldığına şahit oldu. Bunun içindir ki; DSÖ ve Dr. Tedros, ABD için günah keçisi haline geldi.
En gelişmiş halk sağlığı altyapısına ve hastalık kontrol sistemine sahip ülke olan Amerika'nın yeni tip koronavirüsten en fazla etkilenen ülke olması gariptir. Yeni tip koroanvirüsün siyasallaştırılması ABD hükümetinin salgının ciddiyetini ilk aşamada küçümsemesine yol açtı. ABD Başkanı Trump, bir dönem yeni tip koronavirüsü, Demokrat Parti tarafından kullanılan bir "aldatmaca" olarak niteledi ve halkın sağlığının çok az tehdit olduğunda savundu. Benzer şekilde ekonomik kaygılar da Trump'ın yeni tip koronavirüsle yarı gönüllü savaşmasına neden oldu ve yine bu sebeple ABD lideri üretimin yeniden devam etmesi zorlama siyasetler izliyor.
WASHINGTON ZAMANI NASIL HARCADI?
Washington yönetimi, uluslararası kurumlara dair duyduğu şüpheler nedeniyle DSÖ'nün sağladığı test ekipmanlarını reddetti. Bu nedenle test yapmak için gereken kritik sürede sarkma medyana geldi ve salgına zamanında yanıt üretilemedi. ABD, Çin'in virüsle neticesinde dünyaya sunduğu fırsat penceresini de bu ülkeye ilişkin takıntısı nedeniyle boşa harcadı. Beyaz Saray, Çin'e seyahat yasağı uygulayan ve Wuhan'daki vatandaşlarını tahliye eden ilk ülkeydi. Buna karşın bu hamle de siyaseten alınmıştı çünkü ilerleyen dönemde Amerika diğer ülkelerden ithal vakaların önüne büyük oranda geçmedi.
Yeni tip koronavirüs salgının ortasındaki bu siyasallaşma, küresel iş birliğini baltalayarak insanlığa dayanılmaz maliyetler getirecektir. Hâlihazırda ABD, salgın ile küresel mücadeleye oldukça zarar verdi. Örneğin Amerika'nın suçu Çin'e ve DSÖ'ye atma ısrarı yüzünden G7, G20 ve Birleşmiş Milletler (BM) küresel ateşkes anlaşmasıyla ilgili konularda ortak açıklama yapılamadı. ABD'nin Çin ile giriştiği "büyük güç rekabeti" ayrıca toplum içinde de bölünmeyi getiriyor. Çin'i damgalamak ve komplo teorileri için devletlere baskı yapmak ile ırkçı ayrımcılıklar Çin kökenli insanlara dönük nefret suçlarını teşvik etti.
ŞİMDİ BİRLİK ZAMANI
DSÖ, küresel sağlık tehditlerinin yanı sıra finansman ve personel alımında kronik sıkıntılarla karşı karşıyadır. ABD küresel bir insani kriz sırasında liderlik rolü oynamak yerine sorumluluktan kurtulmayı ve Dünya Sağlık Örgütü'nden taviz koparmayı seçti. ABD'nin seçtiği yol küresel sağlık yönetişimindeki boşlukları daha da derinleştiriyor.
Özellikle uluslararası anarşi ortamında iş birliğinden bahsetmek onu hayata geçirmekten daha kolaydır. Buna karşın salgının yeni tip koronavirüs salgını tehdidi karşısında politik ayrılık kenara bırakmanın ve küresel sağlık yönetişimindeki eksikleri giderme zamanı geldi.
Kaynak: CGTN