birinci dünya savaşından sonra artık direkt olarak işgal edilen pek toprak kalmadı. daha çok işgal edilen bölgede bir kukla rejim*
kurulup o bölgeden dolaylı olarak faydalanma yolunu seçmeye başladılar çünkü böylesi hem daha az masraflıydı (çünkü almanyanın yarısını kontrol altında tutmak için orada ciddi bir güç bulundurmanız gerekir), hem abd öncülüğündeki uluslararası kamuoyu artık buna sıcak bakmıyordu (wilson prensipleri, manda-himaye geyiği), hem işgalci kimliğiniz meşruiyetinize gölge düşürecekti, hem insanların kendini özgür sanması ekonomik verimliliği artırıyordu, hem yeni bir müttefik kazanıyordunuz ve ekonomik olarak faydalanmak bir yana insan kaynağı açısından da faydalanıyordunuz, hem de en önemlisi halklar artık bir başka unsur tarafından kontrol edilemeyecek kadar milliyetçiydi. 19. yy ve 20. yy başları biraz incelenirse anlaşılabilir. biz osmanlı'dan dolayı yakından biliyoruz gerçi bu isyanları. ekonomik teşviklerle (marshall yardımları
mesela) ve ülkenin yöneticilerini ve elitini memnun ederek kontrol etmek çok daha masrafsız. öyle işte. sömürü form değiştirdi sadece. bir de kültürel emperyalizm var etki aracı olarak.
ayrıca türkiye'nin nato ve dolayısıyla abd eksenine kaymasında sovyetler'in boğazlar, kars ve ardahan'da hak iddia etmesinin yanında ekonomik yardımların da ciddi etkisi vardır. demokrat parti dönemine bakabilirsiniz detay için.
hatta işgal edilen topraklara yenilerin eklenmek bir yana, mevcut işgal toprakları da elden çıkmaya başladı. fransa için cezayir ve hindiçin; ingiltere için hindistan ilk aklıma gelen örnekler. keza ispanya da 19. yy ve 20. yy'da çok ciddi topraklar kaybetti.
edit: ya bir şey biliyorsanız anlatın, efendi efendi soru sorup cevap bekleyen adama niye cahil diyorsunuz? soru sorarak bilmediğini kabul etmiş zaten, ne yapsın özür mü dilesin bilmediği için? adama sallayacakların çoğu cevabı kendisi de bilmiyordur ha. çok irrite ediyorsunuz insanı nobran herifler.
ikinci edit: evet arkadaşlar almanya ikinci dünya savaşının hemen ardından fransa - ingiltere - abd ve rusya arasında paylaştırıldı ve işgal bölgeleri kuruldu ancak bu bölgeler ülke görece normalleşene ve yeni yönetim kurulabilecek bir ortam oluşana kadar kontrol edildi. sonrasında bahsettiğim şekilde doğu ve batı almanya olarak ikiye ayrıldı.
almanya savaş sırasında yugoslavya, yunanistan, norveç, danimarka, belçika, hollanda gibi yerleri ele geçirdi ve oralarda kukla rejimler kurmadı, bu söylenebilir, ama sanıyorum ki buna fırsat da bulamadılar, çünkü şartlar olağanüstüydü ve yukarıda bahsettiğim gibi yeni bir yönetim kurulabilecek bir ortam yoktu. almanya bunu çekoslovakya'nın paylaşımında etkin olarak yaptı ama. çekoslovakya'nın alman ağırlıklı südet bölgesini işgal ettiler*
, ardından bir süre sonra çekoslovakya'nın geri kalan kısmını işgal ederek orada slovakya kukla hükümetini kurdular.
tabi bir de vichy fransası
var. orada da benzer bir uygulama vardı.
bir arkadaş mesaj atmış, yukarıdaki bölgelerde kurulan reichskommissariat
'lardan söz etmiş, doğrudur, ukrayna, belçika, polonya, hollanda gibi yerlerde kommisariatlar kuruldu ancak bunlar puppet state değil, sömürge valiliği gibiydi ve yönetenler almandı
. puppet state ise yönetimin işgal edilen topraklardaki işbirlikçilere
bırakılması durumu. aradaki fark o.https://en.wikipedia.org/wiki/reichskommissariat
üçüncü edit: madem entry tuttu, bir başka entrymin reklamını yapayım. avrupa'nın son 500 yılına üstten bir bakış atıp kâh gülmek, kâh düşünmek mi istiyorsunuz? üç paragraftan uzun yazıları okumaya üşenmiyor musunuz? o halde bu entryme de bakınız bakınız bakınız nız nız (yankı yapan ses)
(bkz: köri soslu tavuğun türkçe rapin doğuşuna etkisi
)
dördüncü edit: ekşişeyler'e çıkmış da insan önce bir sorar nuri bey nereleri alalım, istediğiniz özel bir sansür var mı diye. önemli yerleri almamışsınız. belki ben ekleme yapıcam, okuyanlar daha iyi sindirecek? belki haritalarla desteklicem? oturmaz ki öyle, eksik kalır, benim insanlara karşı sorumluluğum var, tüccar değilim eğitimciyim ben. yapmayın böyle şeyler. otur sıfır.
beşinci edit: editler polis akademisi serisine döndü ama hınzırlar alınması gereken yerleri alıp içeriği düzenlemişler. üstteki tiradımı geri alıyorum.