Kene nedir?
Kene; hayvanların üzerinden çevreye, oradan da insanlara geçip kan emerek beslenen ve pek çok hastalığın taşınmasına neden olan bir parazittir.
Kene nerelerde olur?
Keneler en çok ormanlık alanlarda bulunur. Bu nedenle özellikle yaz pikniklerinde çocuğunu kollamanda fayda var. Sen farkında olmadan miniğinin saçlarında ya da cildinde saklanabilir.
Kene çeşitleri neler?
Dünyada 850 türün üzerinde kene çeşidi var. Bunlar arasında zararsız kene çeşitleri çoğunluktayken yaklaşık 30 kene türü, Kırım Kongo kanamalı ateşine yol açıyor. Virüse en çok neden olan kene ise, Hyalomma.
Zehirli keneler olarak kabul edilenler hastalık virüsünü yayan türler. Bunlar da 8 ayaklı olan yetişkin keneler.
Kene ısırmasının belirtileri neler?
- Ateş,
- Kırıklık,
- Baş ağrısı,
- Halsizlik,
- Hafif terleme ve üşüme,
- Pıhtılaşma mekanizmalarının bozulması,
- Gözlerde ve yüzde kızarıklık,
- Göğüste noktasal, vücutta ise yaygın cilt altı kanamaları,
- Gövde, kol ve bacaklarda morarma,
- Burun kanaması,
- İdrarda ve dışkıda kan,
- Hepatit gelişimine bağlı olarak ciltte sarılık ve idrarda koyulaşma,
- Beşinci günden sonra karaciğer, böbrek ve akciğer yetmezliği ile sinir sistemi bozukluklarıdır.
Ayrıca ikinci haftadan itibaren karaciğer, akciğer ve böbrek yetmezliği ya da damar içi pıhtılaşma bozukluğu nedeniyle kene ısırması ölümle sonuçlanabilir.
Kene ısırması nasıl anlaşılır?
Kene ısırmasıyla birlikte hastalık belirtilerinin ortaya çıkması arasında ortalama 3 günlük bir zaman var. Bu süre en fazla 9 günü bulur.
Kene ısırması sonucu çocuğuna virüs bulaşırsa hastalık ilk olarak iştahsızlık, baş ağrısı, yüksek ateş, kusma, kas ve karın ağrısı gibi belirtilerle kendini gösterir.
Kene ısırığı resmi
Kene ısırığı nasıl olur, diye merak edebilirsin. Kene ısırmasının görünümü tam olarak bu şekilde.
Kenenin zararları neler?
Keneler emerlerken vücutlarında yer alan virüsleri konakladıkları canlılara bulaştırırlar. Kene ile bulaşan hastalıklar ölümcül sonuçlara neden olabilir, bu rahatsızlıklar şöyle:
- Kırım Kongo kanamalı ateşi (KKKA),
- Q humması,
- Lyme hastalığı.
Kırım Kongo kenesinin diğerlerinden farkı ne?
Kırım Kongo kenesinin diğer kenelerden farkını çıplak gözle ayırt edebilmek neredeyse imkansız, çünkü dış görünüşleri büyük ölçüde aynı. Bunun ayrımını direkt olarak bu alanda çalışan uzmanlar ancak yapabilir. Yalnızca Kırım Kongo kenesi değil; Lyme hastalığına yol açan keneler de son derece tehlikeliler.
Zehirli kene nasıl anlaşılır?
Kene ısırması özellikle küçük çocuklar için çok tehlikeli olabilir. Ölümcül sonuçlara bile yol açabilir. Zehirli keneler dişleriyle saçlı deriye yapışarak kan emerler ve kana zehir salgılarlar. Bu da çocuğun uyuklamasına yol açar ve ertesi gün paralizi (inme) görülür.
Durumun farkına varılmadığında ve kene vücuttan çıkarılmadığında 2-3 gün içerisinde kenenin ölümü gerçekleşir. Kene çıkarılırsa paralizi kendiliğinden düzelir.
Kene ısırmasına hangi doktor bakar?
Kırım Kongo kenesi tehlikeli durumlara yol açtığı için kene ısırmasıyla hastanelerin acil bölümü ilgilenir.
Kene nasıl çıkarılır?
Çocuğunun vücuduna kene yapıştığında paniğe kapılıp kesinlikle müdahalede bulunmamalı, onu bir an önce sağlık kuruluşuna götürmelisin. Kenenin kan emdiği hortum çıkıntılı olduğu için müdahaleyle kolay çıkmaz. Yanlış bir müdahalede kene, sıvıyı vücuda kusarak virüse sebep olur. Bu nedenle yanmış sigara, kibrit veya asetonla keneyi çıkarmayı kesinlikle denememelisin.
Kene çıkarma işleminin bir uzman tarafından yapılması gerekir. İlk olarak kenenin başı cımbızla sıkıca kavranır. İleri-geri hareketler yapılarak nazik bir şekilde dik açıyla tutulur ve çekilir. Kene çıkarıldıktan sonra ısırılan bölge alkolle temizlenir.
Eğer kendin müdahalede bulunursan da bölgeyi sabunlu su ile güzelce yıkayabilirsin. Ancak sonrasında en kısa sürede çocuğunu hastaneye götürerek kan tahlillerini yaptırmalısın. Hastalığın ortalama 3 günlük bir kuluçka süresi olduğu için 3 gün sonrasında tekrar kan tahlili istenebilir.
Her an her şey olabilir, öğrenmende fayda var: Çocuklarda İlk Yardım
Kene ısırması kan tahlilinde çıkar mı?
Evet, kene ısırması sonrası kan testi yapılarak çocuğa virüs bulaşıp bulaşmadığı tespit edilir. Buna ek olarak çocuğun üzerinden alınan kenenin çeşidini tespit etmek ve zararlı olup olmadığını anlamak için kene, ayrıca incelemeye gönderilir.
Kene uçar mı?
Hayır, keneler kanatları olan canlılar değiller. Vücutları zıplamaya ya da uçmaya elverişli değil. Otlara tırmanırlar ve kan emebilecekleri bir canlının otlara sürünerek geçmesini beklerler ya da çok hızlı yürüyerek onlara yönelirler.
Kanatlılardan söz etmişken, seni bu dertten de kurtaralım: Sivrisinek Isırığına Ne İyi Gelir? Nasıl Geçer?
Kene nasıl ölür?
Kene öldürmek için pek çok yöntem var. Bunlar:
- Cımbızla kene öldürme,
- Diş ipiyle kene öldürme (Kullanımı cımbızla aynı, yalnızca ipe birkaç düğüm atman gerek.),
- Kene spreyiyle öldürme,
- Kene tozuyla öldürmedir.
Keneden korunma yolları neler?
- Bahçeli bir evde yaşıyorsan ya da ağaçlık ve sulak bölgelere yakınsan etraftaki çimleri sık sık biçmen gerek. Böylece kenelere yaşam alanı olabilecek bölgeleri en aza indirgemiş olursun.
- Çocuğunun oynadığı bahçeye fesleğen ekmek kenelerin uzak kalmasını sağlar.
- Çocuğunu dışarı çıkardığında açık renkli kıyafetler giydirirsen kene yapışması durumunda bunu fark etmen kolaylaşır. Pantolon paçalarını çorap içine yerleştirmek de iyi olabilir. Daha soğuk havalarda yaptığınız orman yürüyüşlerinde de çocuğuna uzun çizme giydir.
- Elma sirkesi ve su ile bir karışım hazırla. Pikniğe ya da ormana giderken yanına bu karışımı al, çocuğunun vücuduna sürerek kenelerin uzak kalmasını sağlayabilirsin.
- Kenelerin yaşam alanı ormanlık alanlar ve uzun otlar olsa da kapalı ortamlarda da barınabilirler. Bu nedenle ormanlık alana yakın bir yerde oturuyorsan evinde sık sık temizlik yap, bahçe ve depo gibi alanlardaki dağınıklıkları ortadan kaldır.
- Detaylı temizliğin ardından aynı bölgeleri vakum makinesi veya toz torbasız elektrikli süpürgeyle temizle. Yetişkin ve yavru kenelerden kurtulmuş olursun. Süpürgenin toz haznesine kene tasması koyarsan çekilen kenelerin başka yerlere sızmasını engellersin.
- Bol yeşillikli alanlara yaptığınız gezilerden sonra kene sokmasına karşın tüm kıyafetleri ve yıkanabilecek diğer eşyaları başka şeylerle temas ettirmeden kaynar suyla yıka.
- Keneler en çok hayvanlarda olur. Özellikle köpekte kene görülme ihtimali çok yüksek. Bu nedenle evcil hayvanın varsa ara ara kene kontrolü yapmayı ihmal etme. Evcil hayvanının yattığı bölgelere zaman zaman kene ilacı da uygula.
- Ev, bahçe, köpek kulübesi, kedi yatağı ve kümes gibi alanların yılda 2 kez kene ilacı ile ilaçlanması şart. Bunun için ilaçlama firmalarından destek alabilirsin. Kendin yaparsan da dikkatli ol, kene spreyi ve ilacını uygulamadan önce mutlaka koruyucu giysiler giy.
Bu da ilgini çekebilir: Pire Isırığına Ne İyi Gelir? Nasıl Geçer?