Musa Kart is a caricaturist. His first sketch was published in 1974, and he subsequently enjoyed a long career drawing for Cumhuriyet newspaper. He was elected to the executive board of Cumhuriyet Foundation in 2013. He resigned after the changes to the board on Sep. 7, 2018. He was prosecuted in the Cumhuriyet trial and spent nine months in prison during the proceedings. His sentence of three years and nine months was upheld by the Court of Appeal, and he was sent back to prison.
The Chief Prosecutor’s Office at the Court of Cassation filed an opinion asking for the reversal of the defendants’ sentences and calling for their acquittal, including Musa Kart. The Court of Cassation’s 16th Penal Chamber reversed the decision of the lower courts on Sep. 12, 2019. Musa Kart was released from the Kandıra F Type Prison where he was detained for four and a half months.
However, after a retrial at Istanbul’s 27th Assize Court, a panel of judges decided to reinstate the sentences. The case files will be sent to the General Assembly of Criminal Chambers of the Court of Cassation.
Upon the request of the Istanbul Chief Public Prosecutor’s Office, the Istanbul 5th Criminal Court of Peace ruled for an arrest warrant for the Cumhuriyet Newspaper’s managers and employees on Oct. 31, 2016. Musa Kart, who learned that there was an arrest warrant for him, surrendered himself to the Istanbul Police Headquarters.
After five days under custody, Musa Kart was detained by the Istanbul 9th Criminal Court of Peace on the grounds he presented a “risk to fleeing” on Nov. 5, 2015. Along with Kart, Murat Sabuncu, Turhan Günay, Bülent Utku, Güray Öz, Hakan Kara, Kadri Gürsel, Mustafa Kemal Güngör and Önder Çelik were detained because of their reports and articles.
In his testimony at the prosecutor’s office, Kart said, “I have been sketching caricatures for the past 35 years. I get inspired from the incidents that happen and sketch but now I feel like I am in a caricature. The prosecutor’s accusations are gross. The newspaper cannot have any affiliation with this organization [FETÖ]. The prosecutor is trying to create an opinion like this in Turkey. Please prevent that. We have nothing to do with them.”
While the journalists were still under custody, it was revealed that the prosecutor of the investigation, was prosecuted for 10 different crimes, including “attempting to abolish the Constitutional order” and “being a member of FETÖ” in the Court of Cassation’s 16th Penal Chamber.
A junior prosecutor with the Istanbul Chief Public Prosecutor’s Office issued the Cumhuriyet indictment on April 3, 2017. The case against 19 people, including Musa Kart was opened. Kart was charged for “aiding and abetting an organization knowingly and willingly, although he does not belong to the structure of that organization” (TPC 220/7).
In the indictment, the prosecutor reiterated that Kart was chosen in place of Alev Coşkun in the elections of the Executive Board of the Cumhuriyet Foundation on Oct. 7, 2013. In the indictment, it was claimed that “Kart was also a member of the Executive Board of the Yenigün News Agency, that he was linked with the other defendants who came to power in 2013 and changed the editorial policy, that he has legal liability for the newspaper’s editorial policy.”
In the indictment, it was stated,“the illegal takeover of the Executive Board of the Cumhuriyet Foundation and the newspaper’s publications which were legitimizing the actions of armed terrorist organizations such as FETÖ/PDY, PKK/KCK, and DHKP-C.”
In the indictment Kart was charged for “aiding a terrorist organization” and among the accusations, Kart’s communication logs with six people, four of whom were subjected to a FETÖ investigation and two of whom were allegedly ByLock users [ByLock is a communication application regarded as evidence of FETÖ membership by the Turkish courts].
The first hearing of the trial was held in Çağlayan on July 24, 2017. In his defense, Kart said that “I repay all of the accusations.” He recalled that he sketched caricatures about how Fethullah Gülen organized within the state institutions and stressed that there wasn’t any concrete evidence against him.
The journalists’ first defenses took five days and ended on July 28, 2018. The court ruled to release Musa Kart, Hakan Kara [columnist], Önder Çelik [manager of the newspaper], Güray Öz [ombudsman of the Cumhuriyet newspaper], Turhan Günay [editor-in-chief of the Cumhuriyet newspaper’s supplement “Cumhuriyet Kitap”], Bülent Utku [one of the lawyers of the newspaper] and Mustafa Kemal Güngör [a lawyer and one of the board members of the Cumhuriyet Foundation].
The prosecutor, explained his opinion of the accusations on March 16, 2017. Prosecutor Bölükbaşı recommended charging Kart for “aiding and abetting an organization knowingly and willingly, although he does not belong to the structure of that organization” and “abuse of trust” and asked for a prison sentence.
The final hearing of the trial was held on April 24-25, 2017. Kart defended himself with the following:
“I have been drawing cartoons for nearly forty years. Over this time, I have witnessed many political periods and leaderships. I can say the period we are going through now is the one that is furthest from law and justice. After I was released from prison, I have shaken hands and embraced with many people. Not even one of them said, or could have said, ‘Your trial is not political.’ These courtrooms have witnessed the stance of honorable and honest people in the Cumhuriyet trial. Those who wanted some of their dirt to rub off on us over this process were unfortunately incapable of knowing that it would not stick on us. I have no request for myself in this judgment hearing. I must repeat that the image showing opposition journalists, politicians, academics and students in jail does not become my great country. With this trial, they stole months, even years of our lives. But our hope for the future of our country remains. They couldn’t steal it.”
The court reached a verdict on April 25, 2018. In its verdict, the court found Musa Kart guilty of “aiding and abetting the terrorist organizations PKK, DHKP-C, and FETÖ/PDY knowingly and willingly, although he does not belong to the structure of those organizations” and sentenced him to 3 years and 9 months of prison. Kart was acquitted of the “abuse of trust” charge.
In the reasoning of the verdict, the court presented the following as accepted evidence against Kart:
“The defendant replaced Alev Coşkun’s seat in the board of the foundation through the election on Oct. 7, 2013 and then in the period when the publications were aiding or worked in coordination with the terrorist organizations, Kart concerted with this cadre, didn’t try to prevent anything and continued to impose his will despite the [negative] reactions [from the readers].”
“The investigator who was appointed by the General Directorate for Foundation’s 1st District called the elections of October 7, 2013 invalid.”
At the conclusion and evaluation chapter of the reasoning of the verdict, it was stated, “After the defendant was chosen for the foundation’s board in 2013 and started to concert with Akın Atalay and his team, the editor-in-chief of the newspaper was changed and the editorial policy was shifted in a way that creates support and sympathy for terrorist organizations such as FETÖ/PDY and PKK/KCK, and conflicted with the foundation voucher, therefore, because of the defendant’s role in this process he was found guilty for TPC 220/7.”
The Appeal
The Istanbul Regional Court of Justice’s 3rd Penal Chamber approved the verdict on Feb. 18, 2019. The defense attorneys appealed the verdict to the Court of Cassation’s 16th Penal Chamber on Feb. 26, 2019.
The Istanbul Regional Court of Justice’s 3rd Penal Chamber conducted the Court of Appeal’s judicial proceedings. Musa Kart, Hakan Kara and Güray Tekin Öz was sent to prison again.
In the Court of Appeal’s decision, it was stated that there was no unlawfulness in the local court’s verdict regarding the procedure or the merits of the case. The Court of Appeal did not find any deficiencies either in the evidences or in the processing of the local court’s file. It ruled taht the local court’s actions were accurate and complied with the crime types that were prevenient by the law. It also ruled that the decisions of sentencing was lawful.
The Court of Cassation
The Public Prosecutor’s Office of the Court of Cassation presented an opinion on the reversal of sentencing the Cumhuriyet Newspaper’s other workers and added that they should be acquitted. The Chief Prosecutor’s Office demanded that a possible decision on the acquittal of the defendants after a retrial, those whose sentences were approved by the Court of Appeal should be put into account along with Musa Kart.
The Court of Cassation’s 16th Penal Chamber reversed the decision of sentencing the defendants. Along with Musa Kart, Hakan Kara and Güray Tekin Öz, who were also detained for 4,5 months at the Kandıra F Type Prison, were released.
In the reasoned decision of 16th Penal Chamber, it was stated that the principle of “defendant benefits from the suspicion” should be applied.
In the decision, the expressions about Cumhuriyet Newspaper as “known as its oppositional identity” were used. It was also stated that freedom of thought and expression should also include the ideas which are not approved by a part of the public.
In the decision, it was mentioned that for committing the crime of aiding an organization, there should be “an intention.” For detecting “an intention”, the existence of the organization and its members’ identites should also be known. There should be a concrete evidence for the crime of “aiding an organization intentionally and voluntarily.”
In the decision; it was mentioned that the fundamental condition of punishment is the detection of crime without any suspicion. Suspicious and ambigious allegations cannot be interpreted against the defendants for a decision of sentence.
It was emphasized in the decision that the court committees were mistaken about the assessment of evidences.
When the decision of the first instance court was reversed, Musa Kart, Hakan Kara and Güray Tekin Öz were availed of the decision.
In the decision, these expressions were used about Musa Kart, Hakan Kara and Güray Tekin Öz who were sentenced to less than 5 years in prison and thus could not appeal to the Court of Cassation:
“The defendants who are being prosecuted in the scope of the same case cannot be sentenced to different impositions of penalty. This hinders the manifestation of justice, decreases trust to the judicial authorities and contradicts with the principles of equality and fairness…”
The retrial of all the defendants will start at the Istanbul 27th Heavy Penal Court.
The Application to the Constitutional Court and the ECHR
Ten defendants, including Musa Kart, have applied to the Constitutional Court on Dec. 6, 2016. The concerned branch of the court sent Kart’s file to the General Assembly of the Court in July 2018.
The General Assembly of the Constitutional Court reached a decision on May 2, 2019 about Musa Kart, Hakan Kara and Güray Tekin Öz. The Constitutional Court ruled that there was no violation of personal liberty or security rights and the freedom of press or expression.
The Court pointed out that the journalist on trial were managers of the Cumhuriyet Newspaper. Therefore, they were influential in determining the publishing policy and they were responsible for the news reports and articles published by it.
Retrial Process
Trials of all the suspects restarted at November 21st, 2019 at Istanbul 27th Assize Court.
In the hearing Kadri Gürsel, Ahmet Şık, Bülent Utku, Mustafa Kemal Güngör, Akın Atalay, Aydın Engin, Güray Tekin Öz, Hakan Kara (Karasinir), Musa Kart, Hikmet Çetinkaya, Murat Sabuncu, Orhan Erinç, Önder Çelik were present.
The hearing started with the identification of the suspects. Then the presiding judge read the summary of the Court of Cassation’s decision to overturn. After that the prosecutor, taking the stage to present the opinion as to the accusations requested a decision to persist the 16th Criminal Chamber of the Court of Cassation’s decision to overturn.
Following the prosecutor’s opinion as to the accusations, presiding judge stated that he will be giving the stand to the suspects regarding the decision to overturn, and will be asking for the final statements later on. Then the statements were in order.
The attorneys objected as the court board declared that the suspects were going to be asked of their final statements. After the objection of the attorneys, court board decided to take a 5 minute break to evaluate the Court of Cassation’s decision to overturn.
Trial got back underway. Presiding judge made his statement regarding the attorney’s objection: “Court board, declared that interlocutory decision can’t rule for overruling or persistence, decision of overruling or persistence will be ruled after hearing the final statements, along with the decisive judgment.”
Then the final statements of the suspects were asked. Kart said “We have witnessed a period that was beyond a humorist’s imagination. In modern states of law, people are first tried, they serve time afterwards, we had it the other way around. Now, as a journalist who was robbed of years of his life, I expect an apology.”.
After an hour break court board declared the decision. In the decision court ruled to persist the Court of Cassation’s decision to overturn. With the decision to persist, all the previous sentences of the suspects were read. Files will be sent to the General Assembly of Criminal Chambers of the Court of Cassation.
With the decision, Musa Kart was sentenced to 3 years 9 months of imprisonment.
Yargıtay’ın bozma kararının ardından yeniden başalayan yargılamanın ilk duruşması belirlenen saatte başladı.
Duruşmada, Kadri Gürsel, Ahmet Şık, Bülent Utku, Mustafa Kemal Güngör, Akın Atalay, Aydın Engin, Güray Tekin Öz, Hakan Kara (Karasinir), Musa Kart, Hikmet Çetinkaya, Murat Sabuncu, Orhan Erinç, Önder Çelik hazır bulundu.
Duruşma, kimlik tespiti ile başladı. Ardından mahkeme başkanı tarafından Yargıtay’ın bozma ilamının özeti okundu. Sonrasında mütalaa için söz alan duruşma savcısı, Yargıtay 16. Ceza Dairesi’nin kararına karşı direnilmesini talep etti.
Savcının mütalaasının ardından mahkeme başkanı sanıklara, bozma ilamına karşı söz vereceğini, son sözü sonra vereceğini söyledi.
İlk olarak Kadri Gürsel söz aldı. Gürsel, “Savcının mütalaasını kabul etmiyorum. Yargıtay’ın bozma ilamına uyulsun” dedi.
Gürsel’in avukatı Köksal Bayraktar da, Yargıtay’ın bozma ilamına uyulmasını istedi. “İddia makamının mütalaası her yönüyle yanlıştır” dedi.
Akın Atalay söz aldığı sırada, mahkeme başkanı “Kaptan kim” diye sordu. Mahkeme başkanının sorusu gülüşmelere neden oldu. Avukatlar da, “Önceki mahkeme heyeti de aynı cümleyi kullanmıştı” diyerek, tepki gösterdi. Mahkeme Başkanı “samimiyet olsun diye dedim” dedi.
Akın Atalay’da savcının mütalaasını kabul etmediğini, bozma ilamına uyulmasını istedi.
Avukat Bahri Belen, “Savcının mütalaasından şu anlaşılıyor: Cumhurbaşkanı ve Bakanlar bu örgütü (FETÖ) biliyordu. Savcı aslında onları da suçlamış oluyor. Direnme istemenin hukuki bir dayanağı olmalı. Bir hasım mütalaası olmamalıdır. Savcılık, sanıkların lehine olan delilleri de toplaması gereken bir makamdır. Bu görüşü yok sayıyorum; abesle iştigal olduğunu düşünüyorum” dedi.
Ahmet Şık söz alarak, “Cumhuriyet komplosu, hukuki saiklerle açıklama yapılacak bir dava değildir. Mafyalaşmış bir siyasi iktidar, ona tetikçilik yapma rol ve görevini üstlenmiş bir yargı ve işbirlikçisi medya ortaklığıyla kurulmuş bir komplodur. Ama tüm yargılamalar boyunca söylenen tek doğru suç işlendiğidir. O suçu işleyenler burada sanık sıfatıyla bulunanlar değil komplonun ortakları olanlardır. Savcı bey mütalaasıyla komploya ve suça ortak olmaya devam edeceğini beyan etmiştir. Sizin vereceğiniz karar bu suça ortak olup olmayacağınıza dair tercihinizi belirleyecektir. Söyleyeceklerim şimdilik bundan ibarettir” dedi.
Avukat Can, davada durma kararı verilmesini istedi ve savcının mütalaasını kabul etmediklerini söyledi.
Aydın Engin söz aldı:
“Mütalaayı dinlemeseydim konuşmayacaktım. Savcının hazırladığı iddianameyi bundan önceki mahkeme kabul etmişti. Bu bir hukuk ayıbıydı. Galiba kendisi hukuk derslerinde pencereden dışarıya bakmış.”
Cumhuriyet eski avukatlarından Bülent Utku söz aldı ve “Cumhuriyet Gazetesi’ne yapılan operasyon en başından beri siyasi amaçlı bir intikam operasyonudur. Yargılamanın hiçbir aşamasında bu değişmedi. Savcının mütalaasına karşı diyeceklerim budur” dedi. Mahkeme başkanının, “takdir mahkemenin diyorsunuz yani” sözleri üzerine Utku, “Hayır ben bir şey demiyorum” dedi.
Avukat Ergin Cinmen de “Ne yazık ki şimdi yine görüyorum ki hukukun amir ilkeleri yok sayılıyor. Bu davada suç teşkil eden fiilin ne olduğu belli değil. Ben böyle bir mütalaa beklemiyordum. Bu dava tarihe çakılan bir davadır. Lütfen artık Türkiye’yi kurtarın” dedi.
Gazeteciler Güray Tekin Öz, Hakan Kara, Musa Kart, Hikmet Çetinkaya, Orhan Erinç, Mustafa Kemal Güngör ve Önder Çelik de savcının mütalaasını kabul etmediklerini, bozma ilamına uyulmasını talep etti.
Gazeteci Murat Sabuncu “Savcının mütalaasından anlıyorum ki gazeteciliğin üç yıldır yargılanma süreci bitmemiş. Yargıtay’ın kararına uyulmasını talep ediyorum” dedi.
Beyanların ardından son sözlere geçildi. Mahkeme Başkanı’nın “Türkiye’de yargılama yapmak zor tabii usul çok” sözleri üzerine salonda gülüşmeler oldu.
Mahkeme heyeti, sanıklardan son sözlerini soracağını söylemesi üzerine avukatlar duruma itiraz etti. Avukat Belen “Önce mahkeme karar vermeli, bozmaya uyulursa son söz verilmeli. ” diyerek usulü hatırlattı:
“Bozmaya uyulduğu takdirde adeta yeni bir yargılama başlar. Bu süreçte iddia makamının yeni görüşü, sanık avukatlarının varsa kovuşturmanın genişletilmesine ilişkin talepleri, yoksa esas hakkındaki görüşe göre son savunmalarını yapmalarına geçilir. Son söz sanıklara sorularak yargılama süreci sona erdirilir ve bundan sonra yeni bir hüküm kurulur. Bu bakımdan mahkemenin uyma ya da direnme konusunda karar vermeden sanıkların son sözlerini istenmesi usule uygun değildir.”
Avukat Ergin Cinmen de “Son sözlerin sorulması mantığa aykırıdır. Şu aşamada yeniden söz verilmesinin anlamı yoktur. Mahkeme önce karar vermelidir ve yargılamaya devam etmelidir. 40 yıllık avukatım bunu ilk defa gördüm” dedi.
Avukatların itirazı üzerine, mahkeme heyeti Yargıtay’ın bozma ilamını değerlendirmek için duruşmaya 5 dakika ara verdi.
Duruşmaya devam edildi. Mahkeme Başkanı, avukatların itirazlarına yönelik açıklamasını yaptı:
“Sanık avukatlarının bu talepleriyle ilgili bozmanın mahiyeti içeriği dikkate alınarak yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığı noktasında ara bozmaya direnme noktasından sonra son sözün sorulamayacağı ve bu nedenle CMK’daki 216/3 aykırılık teşkil edebileceği kanaatiyle uyma ve direnme hususunun son sözlerinin alınmasından itibaren hükümle birlikte değerlendirilmesine karar verildi.”
Bülent Utku’nun avukatı Cinmen, mahkemenin kararının ihsas-ı rey (oyunu belli etme) olduğunu söyledi:
“Direnme kararı verecekseniz uygulama tam da bu şekilde olur çünkü. Mahkemenin ihsas-ı rey yaptığını düşünüyor ve heyeti reddediyoruz.”
Cinmen’in talebi “Duruşmayı uzatma amacıyla yapıldığı” gerekçesiyle heyetin reddi isteği mahkeme tarafından reddedildi.
Ardından sanıkların son sözlerine geçildi.
Kadri Gürsel:
“Neye istinaden son söz söyleyeceğimi bilmiyorum. Hangi sona geldik ki söz açıklayacağım. Sonunda ne olacağını bilmediğim için direnme ve bozma kararına da uyumlu bir son söz söyleyeceğim. Sizden önceki heyetin sürdürdüğü yargılamada delilsiz, mesnetsiz iddianame karşısında ve kabul edilmesinin ardından yapılan yargılamada yaptığım tüm savunmanın özü AYM’nin lehime verdiği kararla çürütülmüştü. Yaptığımız bütün savunmalar Yargıtay kararına da yansımıştır. Aleyhimdeki hüküm mesnetsiz ve hukuksuzdur. Beraat yönündeki bozma kararına uyulsun.”
Akın Atalay:
“Burada eski savunmalarımı tekrar etmeyeceğim, bunlar zaten dava dosyasında ama şunun bir kez daha kayıtlara geçmesini isterim. Bizleri, Cumhuriyet Gazetesi yöneticilerini hukuka kanuna ve ahlaka ve mahşeri vicdana sığmayan gerekçelerle ağır bir şekilde mahkûm etmek istediler. Zaten bu davanın açılması ve bizlerin tutuklanmasının iki temel amacı var. Birinci amaç siyasi iktidarın uygulamalarının eleştirilmesinden; toplumdan gizlenmesi istenen bilgilerin haberleştirilmesinden hoşnut olunmaması, bunun için de gazete yönetiminin değiştirilmesiydi. Bir Pirus Zaferi’dir ama kazanıldı. Bugünün Türkiye’sinde medyanın acınılası hali bu davanın sonucudur. 18 Temmuz 2016’da savcı tarafından açılmış bir soruşturmadır bu. Bizim hakkımızda FETÖ’ye yardımdan soruşturma açmış bu Savcı, hala FETÖ’ye üyelikten yargılanıyor. Tarihin bir cilvesi mi bilemem ama 18 Temmuz 2016’da hakkında soruşturma başlatılan Cumhuriyet Gazetesi’nde bu tarihten bir hafta önce “FETÖ ve hizmetkarları” diye bir yazı dizisi yayımlamıştı. (Atalay yazı dizisinden ayrıntılar verdi) ‘FETÖ ve hizmetkarları’ başlıklı yazının üstünden bir hafta geçmeden, bizler hakkında FETÖ’ye yardım suçlamasıyla, FETÖ’ye üyelikten yargılanan bir savcı tarafından soruşturma başlatıldı. Davanın bilirkişisine ilk yargılamadan sonra sosyal medya üzerinden bilirkişi olarak nasıl atandığını sordum. ‘Akın bey siz de biliyorsunuz. Bu bir devlet sırrıdır ve benimle birlikte mezara gidecektir’ dedi. Atanması devlet sırrı olan bir bilirkişi de gördük. İkinci amaç tüm yöneticilerin hapse atılması suretiyle diğer medya kuruluşlarına sopa göstermekti. Bu dava ile az önce belirttiğim iki amaca da ulaşılırsa artık böyle bir yargılamaya gerek kalmadığı görüşüne vardılar. Arkadaşımız Ahmet Şık yönünden, biz Ahmet’in yaptığı gazeteciliğin yakın tanığıyız. Bu davada onun mahkûm edilmesi hepimizin, gazeteciliğin mahkûm edilmesidir. Birlikte mahkûm olduk, şimdi de hepimiz için bir hüküm kurmanızı istiyorum.”
Ahmet Şık:
“Cumhuriyet komplosu, hukuki saiklerle açıklama yapılacak bir dava değildir. Mafyalaşmış bir siyasi iktidar, ona tetikçilik yapma rol ve görevini üstlenmiş bir yargı ve işbirlikçisi medya ortaklığıyla kurulmuş bir komplodur. Ama tüm yargılamalar boyunca söylenen tek doğru suç işlendiğidir. O suçu işleyenler burada sanık sıfatıyla bulunanlar değil komplonun ortakları olanlardır. Savcı bey mütalaasıyla komploya ve suça ortak olmaya devam edeceğini beyan etmiştir. Sizin vereceğiniz karar bu suça ortak olup olmayacağınıza dair tercihinizi belirleyecektir. Söyleyeceklerim şimdilik bundan ibarettir.
Bunları demiştim ama tutanağa olduğu gibi yansıması için tekrarladım. Yargıtay kararına ilişkin söyleyeceklerim, genel olarak doğru ama eksik olduğudur. Doğrusu yargılanan herkesin beraat ettirilmesidir. Şu eksik haliyle bile Yargıtay verdiği kararla sizden önce o koltuklarda oturanların, mahkeme başkanı ve duruşma savcısı başta olmak üzere soruşturma ve kovuşturma aşamasında görev alanların hukukçu olmadığının tespitini yapmıştır. Aşağıda adaleti simgeleyen Themis heykelinin elindeki terazinin bir kefesinde yargı mensuplarının menfaatleri bir diğerinde haysiyetleri var. Yargıtay kararı aynı zamanda, sizden önce bu yargılamada görev alanların ve onları korumakla kalmayıp terfi ettirenlerin haysiyetlerini değil menfaatlerini tercih ettiğini de ortaya koydu. Hal böyle iken hukukun evrensel normlarını ve mesleğinin etik değerlerini menfaatlerine çiğnetmeyi tercih edenlerin, meslekte geçirdiğim 30 yıl boyunca tek bir ayıba imza atmamış olan şahsım hakkında gazeteciliğimi tartışmaya açmaları hakkı ve haddi değildir. Dolayısıyla bu komploda görev alanların da her kim olursa olsun yargı önüne çıkarılması gerektiği ortadadır. Son olarak eklemekte ve tekrarlamakta fayda var: Bu komplonun emrini veren siyasi iktidar da suç ortaklığı yapan yargı ve medyası da bilsin ki ne korkacağız ne de diz çökeceğiz.”
Aydın Engin:
“En yaşlı değil ama en kıdemli gazeteci benim. Dolayısıyla mahkemenin vereceği karar hapsimize yönelikse şaşırmam, benim için fark etmez. Çıktıktan sonra yine yazarım. Ama sizin için fark edecek. Bu sizin hukuk sınavınız. 27. Ağır Ceza’nın yeni heyetisiniz o nedenle ‘sınav’ diyorum. Daha önceki heyet hukukta sınıfta kaldı. Kolay gelsin.”
Bülent Utku:
“Avukatım heyeti reddetti. 35 yıllık avukatım. Heyetinizin uyguladığı gibi bir usul görmedim. Dolayısıyla son söz olarak ne söyleyeceğimi bilmiyorum.”
Hakan Kara:
“İddianamedeki iddiaların hepsini tek tek çürüttük. Tuhaf olan mahkeme bu açıklamalarımızı hiç duymamış gibi. Bu dava hukuk anlamında çok ilginç bir dava haline geldi. Bu dava hukuk tarihine geçecek ve hakkında çok kitap yazılacak. Geç gelen adalet, adalet değildir. 9 ay yattık çıktık. Şimdiyse ne olacağı belli değil. Yargıtay’ın kararı benim için mükemmel değil ama bir adımdır. Bu çerçevede de beraat kararı talep ediyoruz.”
Güray Tekin Öz: “Savcının mütalaasını kabul etmek mümkün değil. Yargıtay kararına uyulmasını istiyorum.”
Musa Kart:
“Bir mizahçının hayal gücünü aşan bir döneme tanıklık ettik. Çağdaş hukuk devletlerinde insanlar yargılandıktan sonra hapis yatarlar bizde tam tersi oldu. Şu an ömründen aylar yıllar çalınmış bir gazeteci olarak özür bekliyorum.”
Hikmet Çetinkaya: “Suç işlemedim, beraatimi istiyorum.”
Murat Sabuncu:
“Hemen her gece derin sessizlikte daha da yoğun yankılanan bir gürültüyle uyanıyorum. Pencereye doğru gidiyorum… İnsanlar… Sayıları her geçen gün çoğalan insanlar. Ayaklarında prangalar onların çıkardığı şakırtıyla kendi mahallelerinde bir aşağı bir yukarı yürüyorlar Daha doğrusu ayaklarını sürüyorlar… Gözlerine bakıyorum, sıkı sıkı yummuşlar… Elleriyle ağızlarını kapatmışlar… Dilleri var konuşmuyorlar… Gözleri var bakmıyorlar… Kulakları var duymuyorlar… Ayakları var gitmiyorlar… Oysa… Yakınlarda bir yerde… Pek çok mahallede insanlar… Acı çekiyorlar… Haksızlığa uğruyorlar… Yoksulluk yaşıyorlar… Böyle zamanlarda… Görülmeyeni göstermek… Söylenmeyeni söylemek… Gidilmeyen yere gitmek şahitlik etmek görev olur… Eğer gazeteciyseniz… Özgür, bağımsız, tarafsız… Gazeteciler… Şahitlik etmek gerçekleri dile getirmekle görevlidirler… Bedeli ne olursa olsun… Meslek kıdemleri 30 ile 60 yıl arasında değişen Cumhuriyet Gazetesi’nin yazar ve yöneticileri, şahit olduklarını, gördüklerini, duyduklarını, kimsenin etkisinde kalmadan kimseden emir almadan ve kimseden korkmadan yazıp çizdikleri için; 14 ile 18 ay arasında hapiste kaldılar. 3 yıl ile 8 yıl arasında hapis cezalarına çarptırıldılar… Şu an karşınızda duran isimlerin; kendilerinin ve ailelerinin; okudukları okullardan satın aldıkları-sattıkları evlere… Tüm hayatları boyunca yaptıkları banka hesap hareketlerine… 30 yıl evvel boşandıkları eşten 5 yaşındaki çocuklarına… Araştırıldılar… E mailleri cep telefonları evleri didik didik arandı… Gazetenin tüm kayıtları incelendi. Sonuçta; parkeciden pideciye tur şirketine telefon aramalarından suç yaratmaya çalışma kepazeliğiyle… Gazetenin haberlerinden kriminalize etme çalışmaları arta kaldı… Soruşturmayı üzerinde Demokles’in kılıcı sallanan bir savcıya açtırdılar… Ülkenin seküler, solcu gazetesinin solcu yöneticilerine FETÖ’den ağırlaştırılmış müebbetle yargılanan bir savcı açtı davayı… Bilirkişi sosyal medya paylaşımlarında iktidar amigoluğu yapan hayatında gazetecilik yapmamış, bilirkişi listelerinde olmayan özel biriydi. Manşetleri çarpıtmaktan bile çekinmeyecek-arlanmayacak bir kişi.
Yayın politikasını değiştirmek diye suç icat etmek de gerçek olmasa da tiraj düşüşü de suçlamalar arasındaydı… Uzun süren mahkeme maratonunda şahit adı altında toplananlar… Yargılananların gazeteci olduklarını hep söyledik ne suçu var, diyen toplama ekipten oluşuyordu… Biz yargılananlar… İçeride… Arkadaşlarımız dışarıda iki şeyin altını çizdik… Gazetecilik yaptık, gazetecilik suç değildir… Özgürlüğü sadece kendimiz için değil fikirlerinden dolayı demir parmaklıklar arkasında olan herkes için istiyoruz. Kısa bir süre içinde bu dava teknik olarak bitecek… Beraat edeceğiz ya da ceza alacağız… Ancak bu dava… Vicdanlarda asla sona ermeyecek… Hukuk fakültelerinde vaka analizi olarak okutulacak… Yargıtay 16. Ceza Dairesi davada hepimize beraat isterken meslektaşım arkadaşım Ahmet Şık için başka bir maddeden cezalandırma talep etmiş. Sayın heyet, Ahmet Şık sadece işini yapan, meslektaşı olmaktan gurur duyduğum bir isimdir. Bizim Ahmet’ten, Ahmet’in bizden bu davada ayrısı gayrısı olmaz. Ya ona da beraat verin ya bizi de onunla beraber yargılayın… Bitirirken… Bir ülkede; her üç gençten biri işsiz kalmışsa… İntihar vakaları yaşanıyorsa… Güçlü ülkelerin vatandaşları pazarlık masalarında tahliye olurken… Bu ülkenin Türk, Kürt vatandaşları içi boş iddianamelerle yıllarca hapsediliyorsa… Dışarıda yalnızlaşma içeride ötekileştirme yoğun bir şekilde yaşanıyorsa… Mutsuzluk umutsuzluk yayılmış yaygınlaşmışsa… Bir gazetecinin görevi… Bunları haber yapmak, konuşmak, söylemektir… Memleketi sevmek… Gerçekleri eğip bükerek günü kurtarmak değil… Gerçeklerle yüzleşerek geleceği inşa etmektir… Benim, sizin, hepimizin evlatlarının mutlu barış içindeki geleceği için… Bedeli ne olursa olsun gerçekleri söylemeye yazmaya devam edeceğim…”
Cumhuriyet Vakfı eski Yönetim Kurulu üyesi avukat Mustafa Kemal Güngör:
“Tüm savunmalarımı tekrar ediyor ve mütalaayı reddediyorum. Bu dava hukuki değildir, Cumhuriyet’i susturmak içindir. Tüm medya ya gözdağı verilmek istenmiştir. Mütalaayla da bunu görüyoruz. Bu mahkûmiyet kararının yasal dayanağı yoktur. Basın ve ifade özgürlüğü hiçe sayılmıştır. Cumhuriyet’teki haber ve yazılar tamamen halkın haber alma hakkına uygun yapılmıştır. Bu yargılama keyfidir. Kolektif yargılama anlayışı sadece faşizm dönemlerine aittir. Burada kolektif yargılama vardır. Bir kez daha söyleyeyim soruşturmamızı kendisi FETÖ’den yargılanan bir savcı tarafından hazırlandı. Acaba size olsanız ne düşünürdünüz? Empati yapmanızı istiyor ve soruyorum. Haksız ve hukuksuz olarak özgürlüğümüzden 3 yıl çalındı. Bu davadan ben ve bir kısım arkadaşım toplam 13,5 ay hapis yattı. Bazısı 16, bazısı da 18 ay hapis yattı. Yargıtay kararındaki bazı değerlendirmeleri eksik ve yanlış buluyorum. Bunlar bir yana, mahkûmiyetin bozulmasını istedi. (Montesquieu alıntı yaparak) ‘Bir kişiye yapılan haksızlık tüm topluma yapılan tehdittir’. Yıllardır süren bu adaletsizliğe son verin. Adaletin olmadığı yerde hiçbir şey yoktur.”
Cumhuriyet Vakfı eski Yönetim Kurulu üyesi Önder Çelik: “Sadece ve sadece gazetecilik yaptık, bunlar suç teşkil etmiyor.”
Son sözler ardından mahkeme heyeti, kararını açıklamak üzere duruşmaya yaklaşık olarak bir saat ara verdi.
Mahkeme kararında, Yargıtay’ın bozma ilamına karşı direnme kararı verdi. Direnme kararı ile birlikte tüm sanıklar hakkında verilen eski cezaları okudu. Dosya Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na gönderilecek.
Kararla birlikte, Akın Atalay’a 7 yıl 13 ay 15 gün, Orhan Erinç’e 6 yıl 3 ay, Murat Sabuncu’ya 7 yıl 6 ay, Güray Tekin Öz’e 3 yıl 9 ay, Musa Kart’a 3 yıl 9 ay, Hakan Kara’ya 3 yıl 9 ay, Aydın Engin’e 7 yıl 6 ay, Hikmet Çetinkaya’ya 6 yıl 3 ay, Ahmet Şık’a 7 yıl 6 ay hapis cezası verildi.
Mahkeme heyeti, Kadri Gürsel’in beraatine karar verdi.
Duruşma öncesi
Adliye girişinde gazeteciler ve yurttaşlar X-Ray cihazından geçirildi. Sanık ve gazeteciler, ana koridorda bekletildi. Duruşmanın görüldüğü salonunun bulunduğu koridordu. Ayrı noktada, girişleri engellemek için bariyerlerle kapatıldı. Avukatların geçişine izin verildi yalnızca.
Mahkeme salonu koşulları
Duruşma, adliyenin en büyük salonunda görüldü. Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) için iki ayrı ekran kuruluydu. Duruşma salonunda sürekli olarak özel güvenlik bulundu. Duruşma salonunun dışında da sivil polis durdu.
Duruşmaya katılım
Duruşmayı, Cumhuriyet gazetesi eski çalışanları, gazetecilerin yakınları, DİSK-Basın İş, TGS, TGC, ÇGD, Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA), P24, milletvekilleri, uluslararası basın yayın organları, İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Af Örgütü, RSF, Article 19, İstanbul Barosu izledi.
Gözlemler
Duruşmayı çok sayıda kişi izledi. Salonun dolması üzerine, dışarıda kalan gözlemci heyetler ve izleyiciler oldu. İzleyicilerin salona girebilmesi için içerdeki izleyiciler ve gözlemciler sıkışarak yer açtı. Açılan yerlerin dolması için güvenlik her seferinde “üç kişiyi gönder” diye, bariyerdeki güvenlik görevlisine bağırdı.
Her duruşma da çizerlerin salonda çizim yapmasına izin verilirken, bu duruşma izin verilmedi. Duruşma salonu görevlisi çizerlere, “ben ne diyorsam o olur burada” sözlerine gazeteciler tepki gösterdi.
Mahkeme heyetini sık sık duruşmada espri yapmak istemesi ve sanık gazetecilerle samimi bir dil kullanması dikkat çekti.
Karar arasında güvenlik görevlileri, gazetecileri koridordan çıkarmak istemesi üzerine tartışma yaşandı. Güvenlik görevlileri gazetecileri, “duruşmaya almayacağım” diyerek tehdit etti.
“Cumhuriyet Newspaper” Trial (Reasoned Judgement)
“Cumhuriyet Newspaper” Trial (The Constitutional Court's Judgement)
“Cumhuriyet Newspaper” Trial (ECHR's Judgement)
“Cumhuriyet Newspaper” Trial (Notification of the Prosecutor's Office (CoC))
“Cumhuriyet Newspaper” Trial (Notification of the Prosecutor's Office (CoC))
“Cumhuriyet Newspaper” Trial (The Court of Cassation's Judgement)
“Cumhuriyet Newspaper” Trial (Indictment)
“Cumhuriyet Newspaper” Trial (The Court of Appeal's Judgement)
“Cumhuriyet Newspaper” Trial 1. Standing (Minutes of the Hearing)
Press in Arrest is a database, monitoring, documentation and collective memory study of Press Research Association.
+90 (312) 945 15 56 | email@example.com
Licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.