Oryantalist gelenek, İslam'ın Çöküşü gibi belirli anahtar konuların belirlendiği ve bir dizi olası çözümlerin gösterildiği kavramsal bir çerçeve oluşturur. Bu çerçevenin merkezi özelliği, Avrupa toplumlarındaki ekonomik ilerleme ve İslam toplumlarındaki durağanlık arasındaki başlıca kültürel varyasyonu açıklamaya çalışmaktır. Bu sorun bir disipline ya da (Marksist ve Weberci sosyolojilerde görülen) bir perspektife özgü değildir.