Ünlü film yapımcısı ve yönetmen Stanley Kramer, yaşasaydı bu yıl 100 yaşına basacaktı
LOS ANGELES —
Tartışmalı filmler çeken ve o zamanlarda hiç de sözkonusu edilmek istenmeyen konulara değinen Kramer Amerikan toplumunda birçok tartışma çıkarmakla kalmamış, aynı zamanda bağımsız bir film yapımcısı olarak zamanın büyük film stüdyolarına da meydan okumuştu. Kramer 2001’de hayata gözlerini yumdu, ancak ardında bıraktığı miras sinema dünyasını etkilemeye devam ediyor.
Stanley Kramer, dikkat çeken, hatta ara sıra insanları öfkelendiren filmlere imza attı.
Eşi Karen Sharpe Kramer, 1967’de,“Guess Who’s Coming to Dinner” “Beklenmeyen Misafir”in gala gecesini hatırlıyor: “Bilet kuyruğu sinemanın 15 sokak ötesine uzuyordu.”
Film, 1960’ların riskli konularından ırklararası evliliği ele alıyor.
“Nefret dolu mektuplar alıyorduk. Gittiğimiz restoranlarda insanlar bizi tehdit ediyordu. Yemek yemeğe giderdik, masamıza biri gelip “‘Beklenmeyen Misafir’ filmini yapan Stanley Kramer sensin, değil mi? Ayağını denk al, yaptığın işler hoşumuza gitmiyor’ derdi.”
Los Angeles’taki California Üniversitesi’nin Sinema Televizyon Arşivi Direktörü Jan-Christopher Horak: “O film çekildiğinde Amerika’daki eyaletlerin yüzde 60 ila 80’inde siyahlarla beyazların evlenmesini yasaklayan kanunlar yürürlükteydi.”
Filmde başrolü oynayan Sidney Poitier ve aktör Louis Gosset Jr. Stanley Kramer’ın Yüzüncü Yaşı etkinliğine katılanlar arasındaydı.
Sidney Poitier: “Kramer olağanüstü bir insandı. Amerika’daki en iyi sinema yönetmenlerinden biriydi. Sürekli birbirimizden birşeyler öğrendik.”
Karen Sharpe Kramer, eşinin ırk ilişkilerini Beklenmeyen Misafir filminden önce de gizli gizli ele aldığını söylüyor.
Kramer, Home of the Brave filminin nasıl çekildiğini hatırlıyor: ”Siyah aktör James Edwards’ı çekimlere giderken her gün arabasının döşemesinin altında saklardı.”
Kramer ayrıca Nürnberg Davası filminde ele aldığı Yahudi soykırımı gibi zamanın başka tartışmalı konularını da beyazperdeye yansıtmıştı. Film, Nürnberg’deki savaş suçları mahkemesinde İkinci Dünya Savaşı’nda Yahudi soykırımı yapan Nazi subaylarının yargılanmasını anlatıyor. Film, soykırımın tartışılmadığı o yıllarda izleyicileri çok şaşırtmıştı.
Kramer, Rüzgarın Mirası’ndaysa bir başka tartışmalı konuyu, Charles Darwin’in evrim teorisini ele almıştı. Film, Kentucky eyaletinde evrim teorisini öğrencilerine anlattığı için mahkemede suçlu bulunan bir öğretmenin öyküsünü anlatıyor. Başrolünü Spencer Tracy’nin oynadığı film dört dalda Oscar’a aday gösterilmişti. Ancak Kramer, eleştiri oklarının da hedefi olmuştu.
60’lı yaşlarda artık emekliye ayrılan Stanley Kramer’ın filmleri toplam 15 Oscar ödülü aldı. Kramer, Amerikalıların bugün bile kafa yordukları birçok konuda iz bırakmış bir sanatçı.