"En saçma gemilerde" makalesini okumak hikayeler deniz filoSaygın Oleg Kaptsov'un kaleminden çıkan “Proje 1143'ün Sovyet ağır uçak taşıyan kruvazörlerinin“ deniz absürdizmi ”için adaylar listesine dahil edildiğini görünce şaşırdım.
Oleg Kaptsov yazıyor:
Amerikalılar Sovyet denizaltılarından korkuyorlardı ve onlara Amiral S.G. Gorshkov. Ve gülecek bir şey vardı. Bir füze kruvazörü ve bir uçak gemisi hibritinin, bir kruvazör olarak tamamen etkisiz olduğu ve bir uçak gemisi olarak tamamen etkisiz olduğu ortaya çıktı.
Kabul etmek zor. Gerçekten de, "Kiev" tipi gemiler kruvazör rolü açıkça savunulamaz, bunun için aşırı büyük, ama yetersiz silahlı idi. Ve daha da ötesi, TAKR'ler uçak gemileri olarak uygun değildi - yatay kalkış ve iniş uçaklarının alınamaması nedeniyle, bir avcı, saldırı ve keşif güvertesinin tüm görevlerini yerine getirebilecek yeterli bir kanat almadılar havacılık. Ama bu onları işe yaramaz hatta saçma olarak tanımak için yeterli mi? Bu soruyu cevaplamak için, 1143 projesinin doğum koşullarına bakalım.
Sovyet uçak filosunun ilk doğanı, 1123 projesinin gemileriydi: "Moskova" ve "Leningrad", iyi savunma silahlanmasına sahip bir tür denizaltı karşıtı helikopter taşıyıcısını temsil ediyordu.
Polaris A1 balistik füzelerinin bulunduğu ABD nükleer denizaltılarında “Chamberlain'e cevabımız” olarak ortaya çıktılar. O zamanlar için çok zor oldu. silâhAncak, onu kullanmak için, ABD denizaltıları, SSCB'nin kıyı şeridine yaklaşmalıydı, çünkü o zamanki bu füzelerin fırlatma menzili, 2200 km'yi geçmedi ve bütün hedefleri deniz kıyısında değildi. Örneğin: kuzeyde "Polarisov" un başlaması doğrudan Barents Denizi'nin sularından bekleniyordu.
Aynı zamanda, Sovyet akustiği hala çok iyi değildi ve eğer denizaltı karşıtı gemilere ek olarak, arama ekipmanını uçak ve helikopterlere yerleştirmek için düşman SSBN'leri için etkili bir arama organize etmek mümkün olacaktı. Bu nedenle, uzmanlaşmış bir denizaltı karşıtı helikopter taşıyıcısının yapısının kendisini öne sürdüğü görülüyordu - ve popüler görüşün aksine, helikopter taşıyıcısı dünya okyanusunda değil, doğal kıyılarına yakın bir konumda hareket ediyordu. Nitekim, bu, Rus ve beyazların, 1123 denizaltı karşıtı kruvazörünün ana görevinin “PLO uçağı ile işbirliği içinde bir grup gemide bulunan uzak denizaltı savunma bölgelerinde yüksek hızlı nükleer motorlu denizaltıların aranması ve yok edilmesi” olduğunu söylediği, doğrudan HTA ile belirtilmektedir. . Başka bir deyişle, “FKÖ'nün uzak bölgesi” bir okyanus olarak değil, gemilerin kara tabanlı PLO uçakları ile birlikte çalışabileceği kıyıdan uzaktı (SSCB'de başka bir PLO uçağı yoktu). İlginç şekilde, başlangıçta bir denizaltı karşıtı helikopter taşıyıcısının sadece 4000-4500 tonluk bir yer değiştirmesine yerleştirilmesi planlanırken, hava grubunun 8 helikopterlerini ve hızını - 35 düğümlerine ulaşması gerekiyordu. Ancak çok geçmeden, bu boyutlarda bir helikopter taşıyıcı oluşturmanın mümkün olamayacağı netleşti ve bunun yanı sıra, hesaplamalar 24 saat aramanın sağlanması için 14 araçlarının gemiden daha az dayanmaması gerektiğini gösterdi. Büyük zorluklarla yer değiştirmeyi ilk önce 8 bin tona, daha sonra 9,6 bin'e ve son olarak da nihai 11 920 tona yükseltmeye izin vermek mümkün oldu. mürettebatın radikal bir şekilde azaltılması, teknik araçların çoğaltılmasının reddedilmesi ve görevlerin reddedilmesi, yaşam alanlarının denizaltı standartlarına düşürülmesi vb. (Neyse ki, çoğu ondan kurtulmayı başardı).
Ama minimalizm için bu özlem nereden geldi? Ve neden genel olarak SSCB'de uçak gemileri yaratılması, eğer (en azından teorik olarak) Sovyet endüstrisi tam teşekküllü uçak gemileri yaratabiliyorsa, ABD ve NATO uçak gemisi uçağının saldırılarına karşı savunmasız olan helikopter gemileriyle başladı?
Denizde savaş aracı olarak çok amaçlı uçak gemisi, helikopter karşıtı taşıyıcıya tercih edilir. Çok daha fazla işlevselliğe sahiptir ve denizaltı karşıtı harp açısından, bir uçak gemisi, yalnızca düşman balistik füze denizaltıları için arama yapamadığından, aynı zamanda denizaltı karşıtı gemileri, güverte helikopterlerini, PLO uçaklarını da kapsayabildiğinden, ünitelerin savaş istikrarını sağlama kabiliyetinden dolayı bir helikopter taşıyıcısını belirgin şekilde kazanmaktadır. o savaş uçağı.
Ne yazık ki, o yıllarda, Nikita Sergeevich Khrushchev'in yardımıyla filosundaki bir füze veya denizaltı olmayan her şey evrensel kınamaya ve erken imha edilmeye maruz kaldı: Büyük yüzey gemileri geçmişin kalıntılarını gemi karşıtı füze hedefleri olarak kabul ediyorlardı. Bunların en büyüğüne gelince - uçak gemileri - bunlar genellikle Sovyet filosunda olmayan ve olamayan markalı saldırı silahlarıydı.
Ancak Sovyet denizciler uçak gemilerine duyulan ihtiyacı çoktan farkettiler! İlk defa, bu sınıfın gemileri savaştan önce Sovyet deniz kuvvetleri için umut vaat eden inşaat programlarında “su yüzüne çıktı”. Tamamlandıktan sonra, 1945'te Kuznetsov, gerekli gemi türlerini seçmek için bir komisyon kurdu ve ayrıca uçak gemilerinin kurulmasını haklı çıkardı. Ana deniz üssünde, SSCB Donanması'nın kurulması için uzun vadeli bir plan içinde dokuz büyük uçak gemisi (Pasifik için altı ve üçü Kuzey filoları için üç tane) ve Kuzey filosu için altı küçük uçak bulunuyordu. Doğru, hepsi, sonuç olarak, oradan I.V. Stalin tarafından.
Fakat Donanma Komutanı Kuznetsov pes etmedi. Ağustos ayında 1953, SSCB Bulganin Savunma Bakanına "savaş sonrası şartlarda, donanmada uçak gemisi olmadan, filonun temel görevlerinin çözülemeyeceğini" vurgulayan bir rapor sundu. Kuznetsov, uçak gemileri için sonuna kadar savaştı, ancak 1956'teki Deniz Kuvvetleri Komutanlığı görevinden alınmasından sonra, yeni Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Komutanı S.G. Gorshkov uzun süredir uçak gemileri hakkında konuşmadı.
Bunun neden olduğunu söylemek zor. Muhtemelen yeni başkomutan, başlangıçta Donanma'da taşıyıcıya dayalı havacılığın rolünü hafife almıştı, ama daha doğrusu, sadece, 50'in sonunda, 60'in başlangıcında, uçağın taşıyıcılarının sadece hayal edebileceği bir kırbaçla kıçtan atlayamayacağınızı anladı. yüksek sesle değil). Bununla birlikte, bazı uçak gemilerine Sovyet filosu tarafından ihtiyaç duyuldu - en azından deneyim gelişimi için ve endüstri onları yaratacak kadar güçlüydü. Ve görünüşe göre, 1123 projesinin denizaltı karşıtı kruvazörü, istenen ve politik olarak mümkün olan arasında bir uzlaşma haline geldi. Helikopter taşıyıcılarının ülkenin “düşman füze denizaltılarıyla mücadele” liderlik anlayışı için anlaşılır ve bu nedenle kabul edilebilir olması gerekliliğini haklı çıkartan 60'lerin sonundaki filo ilk uçak taşıyan gemileri aldı. Savaş uçağı uçaklarının yokluğu, bir dereceye kadar iyi hava savunmasının varlığı ve bu gemilerin karaya dayalı havacılığın hareket yarıçapı içinde yakın deniz bölgesinde kullanılması gerektiği gerçeğiyle dengelendi.
Bununla birlikte, Moskova ve Leningrad Sovyet filosuna girdiğinde, Sovyet Donanması'nın uçak taşıyan gemilerinin daha da gelişmesini büyük ölçüde etkileyen çok sayıda olay vardı:
İlk. ABD'de, denizaltılar için gelecek nesil balistik füzeler geliştirildi, menzili 4600 km'ye yükseldi. Artık Amerikan SSBN'lerin, aynı Akdeniz'de faaliyet gösteren SSCB kıyılarına yaklaşmalarına gerek kalmadı, ABD atarinleri ülkemiz ülkesinde birçok önemli hedef aldı. Bu nedenle, 60'lerin sonunda, artık Sovyet hava kaynaklı ABD merkezli SSBN'ler yoktu ve şu anda bulundukları yerde, yüzey kuvvetleri ve NATO uçak gemisi tabanlı uçaklar üstündeydi. Elbette, havadan kapsamayan birkaç Sovyet arama grubunun SSBN'nin dağıtım alanlarına gönderilmesi de iyi sonuç vermedi. Bununla birlikte, filonun, yeni inşa edilen 1123 projesinin gemilerini intihar görevi ile şarj etmekten başka hiçbir ilgisi yoktu - Akdeniz'de de dahil olmak üzere uzak bölgelerdeki SSBN'lerin aranması ve imhası.
İkinci. Yakovlev Tasarım Bürosu, Yak-36 deneysel dikey kalkış ve iniş uçaklarını (VTOL) gösterdi.
Üçüncü. Güçlü df Ustinov, o zaman - savunma sanayindeki CPSU Merkez Komitesi sekreteri, VTOL’un geleceğine inanıyordu. Yakovlev, sonik sonik VTOL uçağına hakim olduktan sonra süpersonik savaşçılara sahip olacağını ve böylece VTOL uçağının, Amerika Birleşik Devletleri'nin taşıyıcı tabanlı kanatlarının gücünün “asimetrik” tepkisi haline gelebileceğini varsaydı. Adalet adına, ne kadar DF olduğu hakkında hiçbir fikrim olmadığını not ediyorum. Ustinov'un Yakovlev'de kendisinin eli vardı.
Dördüncü. 28 Aralık SSCB Bakanlar Konseyi'nin 1967'i, hafif uçlu saldırı uçakları Yak-36М'ın deneyimli VTOL Yak-36'i ve filonun savaşçıları ve Hava Kuvvetleri'nin ön hattı savaşçısı olacak olan daha gelişmiş Yak-36МФ'in temelinde yaratma konusunda bir karar aldı.
Özellikle 1967'te deniz havacılığı alanındaki önceliklerde köklü bir değişiklik olduğunu belirtmek isterim: sadece Deniz Kuvvetleri'nin liderliği değil, ülkenin liderleri (Ustinov ve Bakanlar Konseyi) de güverte uçağı filosunun gerekliliğini tam olarak gerçekleştirdi. Şu andan itibaren, denizcilerle kara liderleri arasındaki anlaşmazlık, uçak gemisi olup olmadığına değinmiyordu: ikisi de uçak taşıyan gemilere olan ihtiyacı kabul ettiler; yatay kalkış ve iniş. Görgü tanıklarının ifadesine göre, VTOLT güvertesi fikri filodan gelmedi, D.F. Ustinova - Deniz Kuvvetleri aerofinizörler ve mancınıklarla klasik uçak gemileri geliştirmek ve inşa etmek istemiş olsa da, VTOL'un üssü için uyarlanmış aynı helikopter gemilerini yaratması istendi.
Ve burada Deniz Kuvvetleri Komutanı ilk bakışta oldukça garip bir karar alıyor. Ustinov ile VTOL uçağının yeni ağır uçak taşıyan kruvazörlerinin yaratılması konusunda tartışmıyor ve dahası, “kollarını yuvarlamak” durumu ele alıyor - 1143 gemilerinin yaratılmasının tarihçesi böyle başlıyor. Fakat aynı zamanda S.G. Gorshkov, tam teşekküllü uçak gemilerinin oluşturulması konusunda ısrar etmeye devam ediyor ve başlangıçta bile başarılı görünüyordu: Zaten 1969’te bulunan Bakanlar Kurulu, uçak gemisi avans projelerinin (1160 Orel projesi) ve güverte uçaklarının geliştirilmesi için bir karar aldı. 1969-1972 içinde Nevsky PKB "Düzen" i gerçekleştirdi - bir uçak gemisinin yaratılması ve işletilmesi için askeri-ekonomik gerekçeyle ilgili bir araştırma çalışması. Toplamda, 8 varyantları, farklı GEM'ler ve 40'ten 100'e kadar bir yer değiştirme ile tasarlandı. Tonlar, 80'in içindeki nükleer taşıyıcı ile en gelişmiş tonlardır. Havalandırma ekipleri, buhar mancınıkları, acil durum bariyerleri, D.F. Ustinova geliştirme pr. 1160, VTOL ile 1143 projesinin geliştirilmesi lehine durduruldu.
SG Gorshkov pes etmedi ve 1977'te, Başkomutan ile yapılan toplantının sonuçlarını takiben Nevsky PKB, teknik bir teklif geliştirme görevini üstlenirken, NII Deniz Kuvvetleri ve Hava Kuvvetleri, mancınıkları, hava tabancaları ve yatay kalkış ve iniş uçaklarına sahip bir uçak gemisi gemisinin teknik gereksinimlerinden sorumluydu. Bu sefer S.G. Gorshkov, 1143 projesinden bir uçak gemisini “büyütmeye” çalıştı, çünkü önden gelen saldırılar hiçbir şeyle sonuçlanmadı ... Daha sonra, Rusya Deniz Kuvvetleri'ndeki Sovyetler Birliği Amiral Kuznetsov filosunun inşasıyla yarı yürekli, ancak yine de başarı ile sonuçlanan inisiyatifiydi.
Yukarıda belirtilenlere dayanarak, S.G. Gorshkov D.F. ile aynı fikirde değildi. Ustinov, VTOL uçağının VTVP taşıyıcılarının fırlatma uçak gemisinin yerini alabileceğinin değerlendirilmesine inanmadı. Bununla birlikte, yukarıda belirtildiği gibi, tam teşekküllü bir uçak gemisi fikrinin ilerletilmesinde, Donanma komutanı VTOL uçağına karşı hiç protesto göstermedi ve ayrıca, ağır 1143 uçak taşıyan kruvazörleri oluşturmak için her türlü çabayı gösterdi.
Bu nedenle, çoğu bugün SG'yi suçluyor Gorshkov, eylemlerinde uzlaşma görüyor, hatta kariyerlerini ve üstleriyle kavga etme isteksizliğini bile açıkça görüyor. Ancak mevcut durumu göz önünde bulundurarak, baş komutanın sadece başka yolu olmadığı sonucuna varıyorsunuz. S.G. nasıl olabilir? VTOL'a uygulanan reddetme saksıları Bunu yapmak için VTOLS'un ana taşıyıcı tabanlı uçak olarak ne kadar eksiksiz olduğunu ispatlamak zorunda kaldı, ya da filonun güverteye ihtiyacı olmadığını ilan etti. Ancak eğer DF Ustinov, dikey kalkış uçaklarının parlak geleceğinden emindi, SG SG onu nasıl ikna edebilirdi? Saksılar? Ancak, taşıyıcıya dayalı havacılığın işe yaramazlığını AT ALL filosuna duyurmak için, başkomutan buna sahip olamazdı, çünkü o zaman fırlatma uçak gemilerini de terk etmek zorunda kalacaktı!
Büyük olasılıkla, komutanı bu şekilde düşündü - klasik uçak gemilerinin inşasını “zorlama” şansı şimdi ince ve filosunun güverte uçağına ihtiyacı var. Bu nedenle, şimdilik USTINOV'un tercih ettiği bu gemilerin inşası aksamadan gideceğinden ve onlar için çalışacağından, VTOL TAKR taşıyıcıları olacağına şuan izin verin.
Ayrıca S.G. Gorshkov ayrıca böyle bir “Makiavelevsky” planı olarak gördü: 1143 TAKR projesini yürütmenin sonuçlarına dayanarak, kruvazörü taşıyan bir uçağın görevleriyle kanatlarının yetenekleri arasındaki tutarsızlığı topraklayın. Her durumda, 1968 projesinin TAKR'si için 1143'te oluşturulan görevlerin VTOL ve SG'li hava grubu tarafından çözülemediği göz önünde bulundurulmalıdır. Gorshkov bunu bilmiyordu. Bu görevlerin listesi:
- hava saldırıları, denizaltı karşıtı ve korsanlık önleme desteklerine karşı gemi oluşumlarının karşılanması;
- Stratejik füze denizaltı kruvazörlerinin askeri devriye bölgelerindeki askeri istikrarını sağlamak;
- denizaltıların konuşlandırılmasını sağlamak;
- gemi tabanlı avcı uçağının ulaşabileceği bölgede deniz füzesi taşıyan, denizaltı karşıtı ve keşif uçağı için koruma;
- Heterojen denizaltı karşıtı kuvvet gruplarının bir parçası olarak, düşman füze denizaltılarının aranması ve imha edilmesi;
- düşmanın yüzey gemilerini yenmek;
- amfibi saldırı kuvvetlerinin inişini sağlamak.
Tam teşekküllü bir uçak gemisinin işlevselliğini ayrıntılı bir şekilde açıklar ve elbette bunları çözmek için, güçlü bir yatay kalkış ve iniş uçakları grubu gereklidir. Ayrıca, bir sonraki "uçak gemisi yüksekliklerine yapılan saldırının", S.G. tarafından üstlenilen bir ejeksiyon taşıyıcısı için teknik bir görev yaratması olduğuna dikkat etmelisiniz. Gorshkov ilk doğumlu proje 1143 Kuzey Filosu'nun başlatılmasından bir yıl sonra - ağır uçak gemisi "Kiev".
1143 projesinin VTOL uçağının ağır uçak gemisi kruvazörünün tasarlandığı ve yapıldığı çok zor şartlardaydı. Taktik ve teknik özellikleri, en azından garip görünüyor ve dahası, bu gemiyi tasarlayanların sorumluluğu hakkında şüphe yarattı. Ama eğer bir anlığına Zadornovsky’yi reddettiğimizde “Eh, aptal !!!” ve şöyle bir hipotez olarak kabul edelim:
1) Filo tam teşekküllü uçak gemileri istedi, ancak inşaatlarında ısrar edemedi.
2) İstemediği ve savaş yeteneklerine inanmadığı VTOLV filoya güverte uçağı olarak empoze edildi.
3) Filosunun, filonun kategorik olarak yapmak istemediği uçak gemisi uçağı fikrini reddetmeden VTOL gemilerini terk etmek için makul bir mazereti yoktu.
4) Filo, yukarıda belirtilen şartlarda, önemli savaş görevlerini gerçekleştirebilecek SSCB Donanması için geniş ve faydalı bir gemi yaratmaya çalıştı.
Daha sonra 1143 projesine tamamen farklı gözlerle bakacağız ve mantıksız ve kötü düşünülmüş görünen birçok çözüm bizden önce tamamen farklı bir ışıkta görünecektir.
Sonuçta, 1143 projesi TAKR neydi?
Bu, istenen, ancak küçük yer değiştirmesi nedeniyle 1123 projesinde (“Moskova”) alınamayan ideal bir antisubmarin helikopter taşıyıcısıdır. 22 helikopterlerini taşıyabilen (ki bunlardan 20 anti-denizaltı) olan gemi, iki veya üç makinenin havasındaki 24 saat varlığını ve hatta biraz da ötesinde bir varlık sağlayabilirdi. "Kiev" adasının üst yapısı, üstyapının önemli bir hava türbülansı yarattığı 1123 projesinin denizaltı karşıtı kruvazörlerinde olduğu gibi helikopter kalkış ve iniş işlemlerini engellememiştir.
Fakat Sovyet Donanması neden bu “ideal” helikopter taşıyıcısına ihtiyaç duyuyordu? Yukarıda bahsedildiği gibi, deniz merkezli Amerikan balistik füzelerinin menzili arttırıldıktan sonra, onların "şehir katilleri" SSCB'nin denize yakın bölgesinde konuşlandırmak için hiçbir neden yoktu. Ve onları denizaltı karşıtı gruplarımızın kara savaşçılarını örtemediği okyanusa doğru takip etmek sofistike bir intihar şekli olurdu.
Ve yine de, Sovyet helikopter gemilerinin görevlerini iyi bir şekilde bulabilirdik, hatta ne! Gerçek şu ki, 60'in sonunda, SSCB, küçük bir askeri teknik denizcilik devrimi eşiğindeydi ve 1969'te tamamlandı - daha sonra P-29 endeksini alan deniz tabanlı kıtalararası bir balistik füzenin testleri başladı (ve başarılı bir şekilde). Bu “ballista” nın ilk değişikliklerinde bir dizi 7 800 km vardı, böylece bundan böyle en yeni Sovyet stratejik denizaltılarının - Р-29'in taşıyıcılarının - dünya okyanusuna girmesine gerek yoktu. SSCB'ye komşu denizlerde bulunan Barma, Beyaz, Kara, Norveç, Okhotsk, Japonya gibi nükleer Armageddon'a katkıda bulunabilirler.
Buna göre, filonun tam ölçekli bir nükleer-füze çatışmasında en önemli görevlerinden biri, komşu denizlerde stratejik füze denizaltılarımızın (SSBN) gizliliğinin, aşağıdaki gibi bir dizi önlemle güvence altına alındığı “korunan savaş alanlarının” örgütlenmesiydi: mayın bariyerleri, çok amaçlı denizaltılar tekneler, kara tabanlı deniz havacılığı ve elbette yüzey gemileri. Ve 1143 projesinin ağır uçak taşıyan kruvazörleri, bu tür bölgelerin savunmasının bel kemiği haline gelebilir - denize yakın bölgede faaliyet gösterirler, yer üstü tabanlı denizaltı havacılığının hareketlerini mükemmel bir şekilde tamamlarlar. Ve onlar için savaşçıların yokluğu, SSCB'deki en güçlü karaya dayalı havacılığın varlığıyla telafi edildi, bitişik denizlerdeki yüzey gemilerinin kopmalarını kapatmamaları, en azından kıyılarımızdaki en fazla AUG'a yapılan darbeleri karşılayamaması.
1143 TAKR projesinin tam ölçekli bir nükleer-füze çatışmasındaki değeri çok yüksek olabilirdi - gerginliğin arttığı bir dönemde (tüm dünya savaş bekliyordu, ancak henüz savaş yoktu) TAKR-s-helikopter taşıyıcıları düşman denizaltılarının yerini ne kadar açık gösterebildilerse - denizaltının korkunç düşmanı) ve onları “korunan alanlardan” sıkın ya da çatışmanın başlangıcındakileri hızla yok edin. Tabii ki, düşman taşıyıcı grev grupları TAKR'lerimizi ve kendilerine atanan gemileri (kendileri daha önce deniz roketi taşıyan uçaklar tarafından yok edilmediyse) ezebilirlerdi, peki ne olmuş? “Korunan alanlarda” Sovyet yüzey filosunun kazanması beklenmiyordu, görevi nükleer bir füze saldırısı başlatırken SSBN'ye zarar vermemek için yeterince zaman ayırmaktı. Ve 1143 proje gemilerimiz bu görevi yerine getirme yeteneğine sahipti - hiçbir şey için denizaltı karşıtı helikopter taşıyıcılarımızın o zaman için çok güçlü bir hava savunması ile donatılmadığı bir durum değil.
Bu arada, “Kiev” hava savunma sisteminin C-300’in ortaya çıkması nedeniyle hızla eski hale geldiği ifadesi bence oldukça doğru değil. İlk olarak, C-300F offshore versiyonunun resmi olarak kabul edilmesi, yalnızca 1984 yılında gerçekleşti, böylece “fırtınalar” eskiyse, o zaman çabucak değil. Ve ikincisi, C-300F'nin kuşkusuz avantajları, Storm-M'yi olduğundan daha kötü hale getirmedi ve çok zorlu bir hava savunma füzesi sistemi oldu. Başka bir deyişle, Kalaşnikof saldırı tüfeği harika, ancak görünüşünden dolayı trilinea daha da kötü öldürmedi.
Ancak yine de “korunan muharebe bölgelerinin” gemilerini destekleyen helikopter taşıyıcıları TAKR-s'nin kullanılmasına geri dönüyoruz. Amerikan ve NATO Donanması bu taktiğe ne karşı çıkabilir? Çok değil. Sovyet denizlerinde olduğu kadar az gürültülü denizaltıların erken konuşlandırılması artık her derde deva olarak kabul edilemezdi. Sovyet “korunan alanlara” taşıyıcı grev gruplarını tanıtmak için bir gerginlik döneminde? Ancak, AUG'yi savaşın başlamasından önce Barents Denizi veya Okhotsk Denizi'ne sürüklemek onları kaçınılmaz ölümlere mahkum etmek anlamına geliyordu. Barış zamanlarında keşfedilen ve takip edilen iç denizlerdeki uçak gemileri kaçınılmaz bir şekilde zorlaşacak, ancak yine de meşru Sovyet yüzey, denizaltı ve hava kuvvetleri avı olacaktı.
Elbette, güverte uçakları ve helikopterleri tarafından “korunan alan” hakkında belirli bir mesafedeki manevra yapan uçak gemilerinden bir antisubmarin araştırması yapmayı deneyebiliriz, çünkü güverte antisubmarin uçağının savaş yarıçapı, bunun yapılmasına tamamen izin verdi, ancak ... ah ağır füze silahları - gemi karşıtı füzeler "Bazalt".
Bir roketin yüzen bir havaalanına ihtiyaç duyulmadığını, işlevinin hava grubunun çalışmasını sağlamak olduğunu ve bunun için gemi tasarımının “keskinleştirilmesi” olduğunu söylüyorlar. Bütün bunlar doğrudur - uçak gemisi için. Ancak, TAKR'lerimiz için, "Bazalt" ın varlığı, belli bir dereceye kadar, 550 yarıçapındaki düşman uçak gemisi gruplarının gemiden kilometrede bulunmamasını garanti etti. Böylece, bugünün analistleri orada söylemedi, ancak barış zamanında bile, Amerikalılar AUG'larını Sovyet uzun menzilli gemi füzelerinin ulaşamayacağı bir yerde tutmaya çalıştı.
Tabii ki, bunun gibi bir sebep olabilir: neden gemi karşıtı füzeleri bir helikopter taşıyıcısına koyup, daha küçük ve ucuz hale getirmek daha iyidir ve füzelerin hem yüzey hem de denizaltı gibi özel olarak tasarlanmış füze kruvazörleri tarafından taşınmasına izin vermek daha iyidir. Fakat bir nüans var - SSCB'de ne 70-lerde, ne de daha sonra uzun menzilli gemi karşıtı füzeler "Bazalt" / "Granit" taşıyabilecek ağır gemilerde bolluk vardı. Ve 22 helikopterleri için yüksek kaliteli bir hava sahası yapma ve ardından onu biraz daha artırma ve Bazalt'ı sunma fikri hiç de fena değil - 8 TAKR-s'de kurulu olan 1143 RCC rampaları için ayrı bir gemi inşa etmekten daha kolay ve ucuz. Bu nedenle, oldukça ilginç görünüyor - yazar kesinlikle RCC'nin uçak gemileri için gerekli olmadığına kesinlikle katılıyor, ancak 1143 projesinin TAKR'larının tüm 8'i taşıdığını ve “Bazalt” lansman araçlarının 16'ini taşıdığına üzüldüğünü söyledi. “Bazaltlar” onlar için oldukça uygundu.
Sonuç olarak, TAKR projesinin savaş öncesi dağıtımı sırasında, 1143 hala “sürpriz” idi - helikopterleri sualtı durumunu yüzlerce kilometre boyunca kontrol edebildiler, denizaltılarımızın rahatsız edilmesine izin vermedi, aynı zamanda hiçbir düşman gemisi 550 KM güvenli hissetmedi. Elbette AUG, 600 ve 800 km mesafeden bir taşıyıcıya dayalı uçağa vurabilir ve TAKR'ı tahrip edebilir, ancak uçak gemisinin böyle bir grev yapması için geçen süre ve sonra “korunan alana” çıkması ve SSBN'lerimizi aramamız çok uzun sürdü. balistik füzeleri fırlatmadan önce "stratejistlerimizi" imha etmeyi umuyoruz.
1143 TAKR'larının somut faydalar sağlayabilecekleri başka bir yer daha vardı - ABD 6 filosunun ataları olan Akdeniz. Bu bölgede sürekli olarak bulunan 5 OPESK'in, Japon “ilahi rüzgarı” - kamikaze'nin en iyi geleneklerinde tamamen intihar görevi olduğu bilinmektedir. Hiçbir koşulda OPNEC 5 gemileri savaşa dayanamaz - üslerin yokluğunda ve NATO’nun Akdeniz filolarının üstünlüğünde, yalnızca eşitsiz bir savaşta ölebilirlerdi. Ancak ölümden önce, kendilerine karşı çıkan kuvvetlere ve Akdeniz'de konuşlandırılan NATO’nun başlattığı SSBN’lere, stratejik stratejik öneme sahip olan ABD 6 filosuyla hayatlarını paylaşmaları için en ağır ve kabul edilemez zarar vermek zorunda kaldılar. Açık okyanusta, TAKR'ın VTOL ile yönettiği bağlantı kesinlikle AUG savaşını kaybediyordu, ancak Akdeniz tiyatrosunun özelliği, nispeten küçük ve TAKR denizinin ortasındaki birçok yerde, Avrupa'dan Afrika kıyılarına kadar “Bazalt” ile kaplanmış olması. Burada, 5 OPEC, 6 filosunun AUG'sini takip etme ve Armageddon durumunda ilk ve son grevini yapma fırsatını yakaladı. Burada, savaşın arifesinde, TAKR helikopterleri düşman denizaltılarını “sürdürebiliyordu” ya da gemi oluşumlarının operasyonlarını kontrol edebiliyorlardı ve savaşın başlaması ile birlikte, ağır gemi karşıtı füzeler çok yararlı olurdu. VTOL uçağının kullanılması bile, eğer düşman kuvvetlerini takip etmek 80-120 kilometre veya daha yakın bir mesafeden gerçekleştirildiyse, başarı şansı elde etti.
İlginçtir ki, AUG'yi Akdeniz'de izleme görevleri için, 1143 TAKR'larımız klasik uçak gemilerinden bile daha iyi olabilirdi. Düşmanı nükleer bir kıyametin arifesinde izlemek biraz daha kötü olabilirdi, çünkü nispeten kısa mesafelerden 24 saat gözetleme yapmak için DRLO uçaklarına sahip olmak gerekli değildir (eğer yeterli sayıda varsa), helikopterler de patlayacak. Havadaki ezici NATO üstünlüğünün koşulları altında, hava gruplarımız hiçbir durumda 5 OPESK'i savunamaz ve tahrip olurlardı, burada yatay kalkış uçaklarının fırlatma uçağı taşıyıcısından kalitatif avantajı zorlukla yardımcı olabilirdi. Aynı zamanda, 1143 TAKR projesi bir uçak gemisinden çok daha ucuzdu - 30,5-32 bin tonda standart bir yer değiştirmeye sahip olan üç TAKR'ımız bir Amerikan Nimitz'le aynı ağırlıkta ve neredeyse hiç bir bedeli aştı.
Tabii ki, mantık korkunç: “O hala ölecek, bu yüzden en azından ucuz olsun!”, Ama süreç içinde ölmesi gereken 5 OPESK kavramı düşmanı susturdu… Ne söyleyebilirsiniz? Sadece bir çatışma durumunda ölüme mahkum olan mürettebatımızın kahramanlığı, şükran torunlarının tüm saygısını ve hatırasını hak ediyor.
Yukarıdakileri özetleyerek şunu söyleyebiliriz: Elbette, yatay kalkış uçaklarına sahip çok amaçlı bir uçak gemisinin yapabileceği şeylerin çoğu, ağır uçak taşıyan kruvazörlerimiz için erişilemezdi, ancak yine de 1143 TAKR'leri işe yaramaz hale gelmedi ve daha da önemlisi tam ölçekli bir nükleer füze anlaşmazlığı durumunda Sovyet Donanması'nın gücünü güçlendirdi. 1143 projesinin TKR'leri barış zamanında da işe yaramazdı - filo sonunda bir tür taşıyıcı tabanlı uçak aldı ve kendisi için yeni silahlar geliştirmeye başladı, böylece paha biçilmez bir deneyim kazandı.
Bir postscript yerine, DF'nin yaptığı VTOLS oranının not almasını isterim. Ustinov, ne yazık ki, kendisini hiçbir şekilde haklı çıkarmadı ve Yakovlev Tasarım Bürosu, Parti ve Hükümet tarafından kendisine verilen göreve sefil bir şekilde başarısız oldu. Dikey bir kalkış ve iniş durdurucu oluşturma kararı 1967’te verilmişti, ancak 24’ten sonra bile, hayatta kalan üç Yak-141 genel tasarımcıları seri için hazır değildi. Bu, performans özelliklerinde sadece güverte önleyici Su-33 için değil, hatta MiG-29 için daha düşük olmasına rağmen. Tabii ki, ince ayar yapmak için çok zaman harcamak mümkün olacaktı, ancak Su-30’un yaratıldığı ve beşinci nesil makinelerde yapılan çalışmaların sürdüğü zaman, böyle bir karar pek makul sayılmazdı.
Makale kullanılan malzemeler:
1. VP Zabolotsky "ağır uçak gemisi" Kiev "
2. SA Balakin "Denizaltı karşıtı kruvazör" Moskova ""
3. A. Grek "Rus uçak gemileri: unutulmuş projelerin 6"
4. VP Zabolotsky "Ağır uçak gemisi" Amiral Kuznetsov ""