... konulu sunumlar: "BELGELENDİRME VE AKREDİTASYON"— Sunum transkripti:
1BELGELENDİRME VE AKREDİTASYON Metin KORÇAKDirektör (Teknik), ISTANBUL
2UYGUNLUK DEĞERLENDİRMESİ VE BELGELENDİRME Uygunluk değerlendirmesi: Bir ürün, hizmet, proses, sistem, kişi veya kuruluş ile ilgili belirli şartların (standart, kriter, teknik düzenleme, mevzuat) karşılandığının ispat edilmesiyle ilgili işlemler olarak tarif edilmektedir (TS EN ISO/IEC 17000).Belgelendirme hizmeti, bir uygunluk değerlendirme işlemi olup; belirli şartlara uygunluğun yazılı olarak üçüncü taraf (bağımsız) bir kurum/kuruluş tarafından belirlenmesi faaliyetidir.Belgelendirme Kuruluşları:● Personel Belgelendirmesi yapan kuruluşlar● Ürün Belgelendirmesi yapan kuruluşlar● Kalite Sistem Belgelendirmesi Yapan Kuruluşlar● Muayene Kuruluşları (Bir ürün veya hizmete ilişkin analiz ve deney sonuçlarını yorumlayarak belgelendiren kuruluşlar)● Laboratuvarlar (Her türlü kalibrasyon, analiz ve test hizmeti veren)
3AKREDİTASYONAkreditasyon: Ulusal veya uluslar arası kuruluşlar tarafından; laboratuvarların, muayene ve belgelendirme kuruluşlarının ulusal ve uluslar arası kabul görmüş teknik kriterlere göre değerlendirilmesi, yeterliliğinin onaylanması ve düzenli aralıklarla denetlenmesidir.Akreditasyon kuruluşları tarafından oluşturulmuş uluslar arası veya bölgesel örgütler:● Uluslararası Akreditasyon Forumu (IAF)● Uluslararası Laboratuvar Akreditasyonu Birliği (ILAC)● Avrupa Akreditasyon Birliği (EA)Akreditasyon kuruluşları arasındaki güven mekanizması, bu tür örgütler ile yapılmakta olan çok taraflı tanınma anlaşmaları ile tesis edilmektedir.Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) yukarıdaki örgütlere tam üyedir.
4UYGUNLUK DEĞERLENDİRME KURULUŞLARININ AKREDİTASYONUUygunluk değerlendirme (Belgelendirme) kuruluşlarının akreditasyonu:● Bu kuruluşlar için yeterlilik kriterlerini belirleyen uluslar arası standartlar,● İlgili sektöre özel gereklilikler,● Bölgesel veya uluslar arası akreditasyon kuruluşları tarafından belirlenmiş rehber dokümanlarda belirlenmiş, dünya genelinde kabul görmekte olan gereklilikleresas alınarak gerçekleştirilmektedir.
5AKREDİTASYON STANDARTLARI Uygunluk Değerlendirmesi yapacak kuruluşların akreditasyonu içingenel kriterleri içeren standartlarStandartKapsamTS EN ISO/IEC 17020Muayene Kuruluşlarının ÇalıştırılmalarıTS EN ISO/IEC 17021Kalite Sistem BelgelendirmesiTS EN ISO/IEC 17024Personel BelgelendirmesiTS EN ISO/IEC 17025Deney ve Kalibrasyon LaboratuvarlarıTS EN 45011Ürün Belgelendirmesi
6YÖNETİM SİSTEMLERİ AKREDİTASYON STANDARTLARI TÜRKAK, Yönetim Sistemleri Belgelendirmesi konusundaISO/IEC standardına göre akreditasyon hizmeti sunmaktadır.StandartKapsamISO 9001Kalite Yönetim SistemleriISO 14001Çevre Yönetim SistemleriISO/IEC 27001Bilgi Güvenliği Yönetim SistemleriISO 22000Gıda Güvenliği Yönetim SistemleriISO 13485Tıbbi Cihazlar Kalite Yönetim Sistemleri
7AKREDİTE UYGUNLUK DEĞERLENDİRME KURULUŞLARI Muayene Kuruluşları (128 adet)Kalite Sistemi Belgelendirme Kuruluşları (76 adet)Çevre Yönetim Sistemi Belgelendirme Kuruluşları (55 adet)Ürün Belgelendirme Kuruluşları (50 adet)Personel Belgelendirme Kuruluşları (57 adet)Gıda Güvenliği YS Belgelendirme KuruluşlarıMedikal Cihazlar YS Belgelendirme KuruluşlarıBilgi Güvenliği YS Belgelendirme KuruluşlarıDeney LaboratuvarlarıKalibrasyon LaboratuvarlarıTıbbi LaboratuvarlarYeterlilik Deneyi Sağlayıcıları (TSE Deney ve Kalibrasyon Merkezi vb.)
8STANDART VE DOKÜMANLAR Standartlar● Türk Standartları (TS)● Diğer ülke standartları (TSE tarafından kabul gören DIN, ANSI vb)● Bölgesel standartlar (CEN, CENELEC ve ETSI tarafından hazırlanan EN vb)● Uluslar arası standartlar ( (IEC, ISO vb)[CEN: Avrupa Standartlar KomitesiCENELEC: Avrupa Elektroteknik Standartlar KomitesiETSI: Avrupa Telekomünikasyon Standartları EnstitüsüIEC: Uluslararası Elektroteknik KomisyonuISO: Uluslararası Standardizasyon Kuruluşu]Uygulama kodları ve teknik dokümanlar● IEEE, ASME, ASTM vb kuruluşlar tarafından hazırlanan ve uluslararası kabul gören[IEEE: Elektrik ve Elektronik Mühendisleri Enstitüsü]Belgeler● Kritere Uygunluk Belgesi (TSEK Markası)● CE işareti (AB Direktifleri kapsamındaki malzeme ve teçhizat için)
9MÜHENDİSLER İÇİN MESLEKİ BELGELER Proje Uzmanlık Sertifikası (PUS)Yetkili Eğitim Kuruluşlarınca elektrik tesislerinin projelerinin hazırlanmasına yönelik olarak düzenlenen eğitimler sonucunda ilgili mühendislere verilen belgedir.[Paftaları, hesapları ve raporları imzalayan jeoloji, jeofizik, inşaat, makine, elektrik, elektronik, elektrik-elektronik ve elektronik-haberleşme mühendisleri için]SMM Belgesiİlgili meslek odaları tarafından yetkilendirilen serbest müşavir mühendis/mimar[Serbest olarak çalışan ve üçüncü şahıslara ait projeleri hazırlayan mühendisler için]Elektrik 1 kV Üstü ve 1 kV Altı Tesisler SMM BelgesiElektronik ve elektronik-haberleşme mühendislerinin kendi branşları dışındaki elektrik projelerini imzalayabilmeleri için.
10PUS İÇİN YETKİLİ EĞİTİM KURULUŞLARI PUS eğitimi verebilecek yetkili kuruluşlar● Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş ihtisas sahibi kamu kurum ve kuruluşları● Üniversiteler● Akredite kuruluşlar (TS EN ISO/IEC standardına göre akredite edilmiş)● Proje Onay Birimi (POB): Elektrik tesislerinin, hesap ve raporlarını inceleyerek proje paftalarını onaylamak üzere görevlendirilmiş Bakanlık birimi veya bu amaçla Bakanlık tarafından yetkilendirilen DSİ, TEİAŞ, TEDAŞ, EDAŞ, EÜAŞ, OSB ve benzeri ihtisas sahibi kurum ve kuruluşlar● İlgili meslek odaları
11EKAT BELGESİEKAT belgesi: 30/11/2000 tarihli ve sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği uyarınca elektrikle ilgili fen adamları için alınması gerekli Yüksek Gerilim Altında Çalışma İzin Belgesidir.Fen adamları; yapı, elektrik tesisatı, sıhhi tesisat ve ısıtma, makine, harita kadastro vb alanlarda mesleki ve teknik eğitim veren okullardan mezun olmuş veya 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanununa göre ustalık belgesine sahip olan elemanlardır.Elektrik ile ilgili fen adamları, gördükleri mesleki ve teknik öğrenim seviyelerine göre aşağıdaki gruplara ayrılırlar;1. GRUP : En az 3 veya 4 yıl yüksek teknik öğrenim görenler.2. GRUP : En az 2 yıllık yüksek teknik öğrenim görenler ile orta okuldan sonra en az 4 veya 5 yıl mesleki ve teknik öğrenim görenler.3. GRUP : En az lise dengi mesleki ve teknik öğrenim görenler, lise mezunu olup bir öğrenim yılı süreyle Bakanlıkların açmış olduğu kursları başarı ile tamamlamış olanlar ile 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanununun öngördüğü eğitim sonucu ustalık belgesi alanlar.
12MESLEKİ YETERLİLİK KURUMU (MYK) Misyon: Paydaşlarla birlikte, yeterlilikleri tanımlayan ve tanıyan uluslararası düzeyde kalite güvencesi sağlanmış Ulusal Yeterlilik Sistemini kurmak ve işletmektir.Vizyon: Eğitimin istihdamla uyumunu güvence altına alarak nitelikli insan kaynağının oluşmasına öncülük eden, uluslararası ölçekte tanınan, etkin ve saygın bir kurum olmak.Ulusal yeterlilik: Yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarınca yapılan değerlendirmelerle tespit edilen ve MYK tarafından onaylanarak ulusal yeterlilik çerçevesine yerleştirilen, bireyin sahip olması gereken bilgi, beceri ve yetkinliktir.Ulusal Meslek Standardı: Bir mesleğin başarı ile icra edilebilmesi için MYK tarafından kabul edilen gerekli bilgi, beceri, tavır ve tutumların neler olduğunu gösteren asgari normdur.Ulusal meslekî yeterlilik sistemi: Ulusal ve uluslararası meslek standartlarını temel alarak teknik ve meslekî eğitim standartlarının ve yeterliliklerin geliştirilmesi, uygulanması ve bunlara ilişkin akreditasyon, yetkilendirme, denetim, ölçme, değerlendirme ve belgelendirmeye ilişkin kural ve faaliyetlerdir.
13MESLEK SEVİYELERİAB standartlarına göre , meslek yetki ve sorumlulukları sekiz seviyeden oluşmaktadır. Bu sistemde ilk üç seviye; temel, ilk ve orta düzeydedir. Dördüncü seviyedeki meslek liselerinde mesleki bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.SeviyelerBeceri DüzeyiÖğretim DüzeyiSeviye 1Sınırlı beceriTemelSeviye 2BeceriliSertifika programıSeviye 3Kapsamlı beceriliSeviye 4Denetçi/ NezaretçiSeviye 5TeknisyenUzmanlıkSeviye 6Mühendis-Bilim AdamıYüksek (Üniversite)Seviye 7Diğer idari kadrolarLisans üstüSeviye 8Yönetici
14ENERJİ SEKTÖRÜ MESLEK STANDARTLARI (1) Meslek StandardıHazırlayan KuruluşEndüstriyel Soğutma Sistemleri Uzmanı – seviye 5İstanbul Ticaret Odası (İTO)Bireysel ve Ticari Klima Sistemleri Montaj ve Servis Elemanı- seviye 4Doğal Gaz İşletme Bakım Operatörü- seviye 4Türkiye Doğal Gaz Dağıtıcıları Birliği Derneği (GAZBİR)Isıtma ve Doğal Gaz İç Tesisat Yapım Personeli - seviye 3GAZBİRDoğal Gaz Isıtma ve Gaz Yakıcı Cihaz Servis Personeli - seviye 4Doğal Gaz Çelik Boru Kaynakçısı - seviye 3Topoğraf - seviye 4
15ENERJİ SEKTÖRÜ MESLEK STANDARTLARI (2) Meslek StandardıHazırlayan KuruluşDoğal Gaz Polietilen Boru Kaynakçısı - seviye 3-4GAZBİRCoğrafi Bilgi Sistemleri Operatörü - seviye 5Doğal Gaz Altyapı Yapım ve Kontrol Personeli - seviye 4Biyogaz Sistemleri Personeli –seviye 3-4-5Ege Üniversitesi Güneş Enerjisi EnstitüsüFotovoltaik Güç Sistemi Personeli-seviye 3-4-5Güneş Isıl Sistem Personeli-seviye 3-4-5Elektrik Sayacı Sökme Takma Elemanı – seviye 4Ölçüm Sanayicileri ve İş Adamları Birliği Derneği (ÖLÇÜBİR)
16ELEKTRİK/ELEKTRONİK SEKTÖRÜ MESLEK STANDARTLARI (1) Meslek StandardıHazırlayan KuruluşElektrik Dağıtım Şebekesi İşletme Bakım Görevlisi, seviye 4Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER)Elektrik Dağıtımı SCADA Operatörü, seviye 5ELDERElektrik Pano Montajcısı, seviye 3-4-5Ankara Sanayi Odası, 1. OSBOtomasyon Sistemleri Montajcısı, seviye 4Otomasyon Sistemleri Programcısı, seviye 5Elektrik Tesisatçısı, seviye 3-4Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK)Elektronik ve Elektrikli Ürünler Servisçisi, seviye 4Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası (MESS)
17ELEKTRİK/ELEKTRONİK SEKTÖRÜ MESLEK STANDARTLARI (2) Meslek StandardıHazırlayan Kuruluşİşletme Elektrik Bakımcısı,seviye 3-4-5Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası (MESS)Trafo Bobin Sarma İşçisi, seviye 4MESSElektro-Mekanik Montaj İşçisi, seviye 3-4YG Kablo Aksesuarları Montajcısı, seviye 4Ankara Sanayi Odası, 1. OSBYG Teçhizatı Test Elemanı, seviye 4Röle Görevlisi, seviye 4ELDEREndeks Okuma Görevlisi, seviye 3