Amerika Anayasa Mahkemesi 1965 yılında geçen Seçmen Hakları Yasası’nın bir maddesini Salı günü iptal etti. Madde, o dönem ırkçılığın yasal olarak uygulandığı eyaletlerde siyah seçmenlerin oy hakkını korumak amacıyla çıkarılmıştı
WASHINGTON —
Amerika Anayasa Mahkemesi 1965 yılında geçen Seçmen Hakları Yasası’nın bir maddesini Salı günü iptal etti. Bu, Kongre’nin onayladığı medeni haklar yasasının belki de en önemli parçasıydı.
Yüksek Mahkeme, yasanın temelinde yatan beşinci maddeyi tekrar onadı. Karar ırksal ayrımcılık yapan bölgelerde seçim yasası değişikliklerinin, Adalet Bakanlığı’nın onayına tabi olduğunun tekrarlanması anlamına geliyor.
Ancak 5’e karşı 4 oyla alınan kararla hakimler yasayı, Kongre hangi seçim bölgelerini kapsayacağını belirleyinceye kadar, askıya aldı.
Vatandaşlık hakları savunucuları Kongre’deki partizan bölünmenin uzlaşmayı zora sokacağını söylüyor. Vatandaşlık ve İnsan Hakları Liderlik Konferansı Başkanı Wade Henderson karara tepki gösterdi: “Biz Anayasa Mahkemesi’nde yorum yapmaya eğilimli yargıçların Amerika’da devam eden seçmen hakları ihlallerine olduğu kadar, bu yasayı gerekli kılan tarihimize de sırt çevirmesinden dolayı hayal kırıklığı yaşıyoruz.”
Seçmen Hakları Yasası medeni haklar hareketinin en yoğun yıllarında özellikle güney eyaletlerinde siyah Amerikalılar’a karşı uygulanan dışlayıcı ve ayrımcı politikalara karşı çıkarılmıştı.
Yasaya karşı çıkanlar 1965’de Kongre’nin çıkardığı yasa doğru olsa bile zaman içinde eyaletlerin kendi seçimlerini denetleme hakkının iadesinin doğru olduğunu söylüyor.
Muhafazakar araştırma kurumu Cato Enstitüsü’nden anayasa hukukçusu Ilya Shapiro artık yasaya ihtiyaç olmadığını çünkü medeni haklar hareketinden bu yana ülkenin geliştiğini söylüyor. Örnek olarak da 2008’de ülkenin ilk beyaz olmayan başkanının seçilmesini gösteriyor: “Bugün durum çok farklı. Gerçekte azınlıkların ve özellikle siyah Amerikalılar’ın oy verme oranı 5. Madde’nin kapsadığı bölgelerde ülkenin geri kalanına oranla daha yüksek.”
Obama yönetimi ise yasaya duyulan gereksinimin devam ettiğini söylüyor ve geçen yıl Güney Carolina ve Teksas’taki seçmen kimliği yasalarıyla ilgili mücadeleyi hatırlatıyor.
Medeni Hakları Savunan Hukukçular Komisyonu’ndan Barbara Arnwine, hak savunucularının yasayı korumak için mücadeleye devam edeceğini söylüyor: “Bu duruma sessiz kalmayacağız. Haklarımızın elimizden alınmasını kabullenemeyiz. Kavgamız her zaman devam edecek.”
Seçmen Hakları Yasası 2006 yılında Cumhuriyetçiler’in çoğunlukta olduğu Kongre tarafından yenilenmişti. Ancak Mahkeme’nin kararı muhafazakarların çoğunlukta olduğu Kongre’nin, standartları düşürerek ya da eylemi geciktirerek yasaya zarar vermesine olanak sağlayabilir.