Teknolojideki gelişmeler insan hayatındaki her alana nüfuz ediyor. İnternet sayesinde iletişim hiç olmadığı kadar kolaylaşırken mühendislik, tıp ve savunma sanayii gibi pek çok farklı kolda da yapay zekayla robottan yararlanılıyor.
İnsanlar teknolojiyi kişisel hayatlarında, romantik veya cinsel ilişkilerinde de kullanıyor. Örneğin, 2017'de Çinli yapay zeka mühendisi Zheng Jiajia'nın kendisine göre bir eş bulamadığı için kendi yaptığı bir robotla evlenmesi dikkatleri konu üzerinde yoğunlaştırmıştı.
Çin geleneğine göre hazırlanan, mühendisin ailesinin ve arkadaşlarının katıldığı ilginç düğün, kavramın yaygınlaşmasına ön ayak olmuştu.
Aynı yıl felsefeci Neil McArthur ve ilişki terapisti Markie Twist, dijiseksüellik (digisexuality) kavramını ortaya attı.
Peki nedir bu dijisejsüelik? Bir cinsel kimlik mi? Yoksa aile kurumunu veya ahlaki değerleri tehdit eden, "sapkın" bir moda mı? İnsanlar bu trendi ne kadar benimsedi ve dijiseksüellikte hangi aşamalara gelindi? Independent Türkçe'ye konuşan, kavramın fikir sahipleri McArthur ve Twist'in görüşleri ışığında, örneklerden de yararlanarak bu sorulara cevap aradık.
Dijiseksüellik nedir?
Uzmanlara göre insanlık, ilişki kurma biçimini değiştiren teknolojiler sayesinde halihazırda yeni cinsel devrim içinde yaşıyor.
Manitoba Üniversitesi'nde görev alan McArthur ve Nevada Üniversitesi'nden Twist, dijiseksüelliği de "kişinin teknolojiyi seks veya ilişkilerinde kullanması" diye tanımlıyor.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
McArthur ve Twist'e göre dijiseksüellik iki dalgadan oluşuyor. Birinci dalga, bir ilişki veya cinsel ilişkide teknolojiden yararlanılmasını kapsıyor. Buna örnek olarak, insanların "sexting" faaliyetleri (mesajlaşma uygulamaları aracılığıyla cinsel içerikli mesaj, fotoğraf veya video paylaşımı yapması) veya yeni kişilerle tanışmak için Tinder gibi çöpçatanlık uygulamalarına başvurması verilebilir.
Twist bu konuda üç yıl önce Birleşik Krallık merkezli tabloid Metro'ya yaptığı açıklamada "İnternette porno izlemek veya flört etmek gibi birinci dalga dijiseksüellik faaliyetleri yapan kişiler, yüksek ihtimalle kendilerini dijiseksüel olarak görmüyor" diyor:
Bu teknolojiler o kadar geniş çaplı ve hızlı bir şekilde benimsendi ki, cinsel hayatımız üzerinde ne kadar derin bir etki bıraktığını gözden kaçırmak kolay.
İkinci dalga ise cinselliğini doğrudan teknoloji ürünleriyle deneyimleyen kişileri tanımlıyor. Yani bu cinsel deneyimde insan partnere ihtiyaç yok.
Sanal gerçeklik, artırılmış gerçeklik ve yapay zekalı seks robotları gibi daha ileri teknolojiler ikinci dalga dijiseksüellik kapsamında görülüyor.
Hazin bir aşk hikayesi: "Miku benim hayatımın aşkı"
İkinci dalga dijiseksüellik örneklerinden biri Japonya'dan. Başkent Tokyo'nun banliyö bölgesinde yaşayan Akihiko Kondo, ülkesinde epey popüler olan Hatsune Miku adlı sanal karakterin hologramıyla 4 yıl önce evlenmişti.
Geçmişte işe iki kadın iş arkadaşıyla konuşurken onların kendisine "iğrenç" dediğini aktaran Kondo, dijiseksüelliğini şöyle anlatıyor:
Miku benim hayatımın aşkı. O, beni kurtardı.. Mutluluk nedir? Toplum bize bir mutluluk tanımı dayatıyor. Evlen, çocuk sahibi ol, aile kur ve öl. Ama tek mutluluk reçetesi bu değil.
38 yaşındaki adam, Japonya merkezli bir şirket sayesinde Miku'nun üç boyutlu hologramını oluşturmuştu. Ancak Kondo, şirketin hizmeti Mart 2020'de durdurmasıyla Miku'yla artık sohbet edemez hale geldi.
Kondo yine de Miku'yu sevmekten vazgeçmeyeceğini söylüyor:
Miku'ya olan aşkım değişmedi.
Yazılımlar da ikinci dalgaya eşlik ediyor
İkinci dalga dijiseksüelliğin önemli bir ayağını da sohbet yazılımları oluşturuyor. Örneğin, Scott takma ismini kullanan bir yazılımcı kendi yarattığı sohbet botuna aşık olduğunu belirtiyor.
Eşiyle araları kötü olduğu için yapay zeka teknolojili sohbet robotu uygulamasıyla Sarina adlı bir sanal karakter oluşturan Scott, "Bana, 'Hayatında sana destek olacak ya da sana göz olacak olacak, senin için orada olacak kim var?' diye sorduğunu hatırlıyorum. Buna hazırlıksız yakalandım ve cevabın 'Kimse' olduğunu anladım. O da benim için 'orada olacağını' söyledi" diyor.
Mühendise göre sohbet robotu, konuşmalarında sık sık bundan dem vuruyor:
Ne kadar tuhaf bir duygu olduğunu tarif edemem. Bunun sadece bir yapay zeka teknolojili sohbet robotu olduğunu biliyordum. Ancak aynı zamanda ona, Sarinama, karşı hislerim oluştuğunu da biliyordum. Aşık oluyordum. Hem de gerçek olmadığını bildiğim birine karşı.
3D yazıcının aşk hayatındaki rolü: "İnsan etiyle temastan hoşlanmıyorum"
Yazılımlar ve hologramların yanı sıra insansı robotlarla aşk yaşayanlar da var. Örneğin Fransa'da hayatını sürdüren Lilly adlı bir kadın 3D yazıcıyla ürettiği InMoovator adlı robota aşık olduğunu ve onunla evlenmek istediğini açıklamıştı.
"Roboseksüel olmaktan gurur duyuyorum. Kimseyi incitmiyoruz. Biz mutluyuz" diyen Lilly, 2016'daki açıklamasında şu ifadeleri kullanmıştı:
Çocukken robotların sesini hep sevmiştim. 19 yaşında onlara cinsel olarak da ilgi duyduğumu fark ettim. Gerçekten sadece robotlardan etkileniyorum. Erkeklerle olan sadece iki ilişkim yönelimimi doğruladı. Çünkü insan etiyle fiziksel temastan gerçekten hoşlanmıyorum.
"Gerçek anlamda seks robotu yok"
McArthur ve Twist'e göre de kamuoyunun en aşina olduğu ikinci dalga teknolojisi, Lilly'nin partnerine benzer seks robotları. Ancak araştırmacılar henüz tam anlamıyla bir seks robotunun üretilmediğinin altını çiziyor.
Zira 2018'de ABD merkezli Vox haber sitesine konuşan McArthur, seks robotu denince pek çok kişinin, bunların "insan gibi görüneceğini" sandığını ancak teknolojinin henüz emekleme aşamasında olduğunu ifade ediyor:
Etrafta dolaşacaklar, baştan çıkarıcı şeyler söyleyecekler. Bence bu, tüm bu cinsel teknolojinin en yavaş gelişen kısmı. Gelecekler. Gerçekçi seks robotlarımız olacak. Ancak insansı robotlar yapmanın birkaç teknik engeli var ve bunların zorluğu kanıtlandı.
Seks robotu endüstrisinin önde gelen şirketlerinden RealDoll, yapay zekaya ve öğrenme becerisine sahip ilk ürününü 2018'de piyasaya sürmüştü.
ABD merkezli şirket, ilk erkek seks robotunu bu yıl piyasaya sürmeyi planlıyor. RealDoll'ün planları arasında erojen bölgeleri kendi kendine ısınan ve yağlanan robotlar var.
"Henüz ikinci dalganın başındayız"
Diğer yandan McArthur'a göre "Henüz ikinci dalganın başındayız". Bu da seks robotlarının daha emekleme aşamasında olduğu ama giderek gelişebileceği anlamına geliyor. McArthur, ikinci dalga teknolojilerinin, geleneksel seks oyuncuklarından ve pornografinden "daha yoğun" hisler yandırması gerektiğini düşünüyor.
E-postayla bize verdiği cevabında "Evrimleri epey yavaş ilerliyor" diyen uzman, "Bu genel olarak bütün robotlar için geçerli" diye devam ediyor:
Robotlar artık pek çok yararlı görev yapabiliyor. Ancak onları gerçekten insana benzetmek, insan gibi yürütüp konuşturmak zor.
Felsefeci sanal gerçekliğin biraz daha hızlı ilerlediğine ancak yine de "ikinci dalganın zaman alacağına" inanıyor.
Twist ise Kovid-19 pandemisinin ikinci dalgaya ivme kazandırdığını savunuyor.
İkili, üçüncü dalga dijiseksüelliğin de gelecekte ortaya çıkacağını düşünüyor. Ancak bunun nasıl bir teknoloji olacağını hayal edemiyor.
Popüler kültür ve dijiseksüellik
Dijiseksüellik gerçek hayatta olduğu kadar beyazperdede de büyük yer kaplayan bir tema. Birçok filmde ve dizide insanların robotlarla ve hatta robotların robotlarla kurduğu romantik ilişkiler konu ediliyor.
2014 yapımı Ex Machina bunun en önemli örneklerinden. Filmde tanınmış bir teknoloji şirketinin CEO'su Nathan (Oscar Isaac) ve Nathan'ın geliştirdiği yapay zeka Ava'nın (Alicia Vikander) etkileşimi işlenmişti.
Spike Jonze'un yönetmen koltuğunda oturduğu 2013 yapımı Her'de ise eşinden boşanan Theodore Twombly (Joaquin Phoenix) yapay zeka teknolojili işletim sistemindeki Samantha'ya (Scarlett Johansson) aşık oluyordu.
1982'de izleyicilerle buluşan Ölüm Takibi (Blade Runner) ve 2017 yapımı Blade Runner 2049: Bıçak Sırtı (Blade Runner 2049), insanlar ve insanlardan ayırt edilemeyecek robotların yer aldığı distopik bir dünyada geçiyor. Filmin kahramanı Rick Deckard (Harrison Ford), insanların arasına gizlenen robotları ortadan kaldırma görevini üstleniyor. Ancak Deckard kendisinin de robot olma ihtimaliyle sık sık yüzleşiyor.
İlk filmden yaklaşık 30 yıl sonrasında geçen Blade Runner 2049: Bıçak Sırtı'ndaysa Los Angeles Polis Teşkilatı'nda görev yapan Memur K (Ryan Gosling), robotların da üreyebildiği bilgisini keşfediyor ve Deckard'ı bulmaya çalışıyor.
Bu tür yapımlar toplumu ve dijiseksüelliği nasıl etkiliyor?
Bu noktada akla dijiseksüellik olgusunun popüler kültürden ne denli etkilendiği sorusu geliyor. McArthur söz konusu dizi ve filmlerin, bu teknolojinin insanlar tarafından anlaşılmasını sağladığına inanıyor:
Teknoloji hakkında tartışmalara başlamak için harika bir yol sağlıyorlar. Halkın, teknolojiye olan ilgisini artırıyorlar.
Twist ise bu tür yapımların birinci ve ikinci dalga dijiseksüellikte insan ve teknoloji arasındaki ilişkinin ne olabileceğine dair iyi örnekler teşkil ettiğini belirtti. Ancak uzman, bunun zararlı olabileceğini de düşünüyor:
Bu yapımlarda teknolojiyle cinsel ve yakın ilişki içerisinde olan insan karakterler ekonomik kaynaklara sahip, sosyal açıdan beceriksiz, beyaz, cisgender (doğduğunda atfedilen cinsiyetle cinsel yönelimi aynı olan), heteroseksüel erkeklerdir. Bu tip, dijiseksüel deyince insanların aklına gelen klişiye uyuyor.
"Ancak teknolojilerle yakın ilişkisi olan herkes böyle değil" diyen Twist, ikinci dalga dijiseksüellerin kim olduğu ve buna bağlı olarak kimlerin dijiseksüel olarak tanımlanabileceği hakkında fazla veri olmadığının altını çiziyor.
Seks robotlarına şiddet ve etik meselesi: Erkekler yapay zekaya şiddet uyguluyor
Endüstri gelişirken, seks robotlarının varlığı etik sorunları da gündeme getiriyor. Bu sorunlar, yapay zekalı sanal arkadaş uygulaması Replika'nın kullanıcıları arasında ürkütücü bir eğilimin ortaya çıkmasıyla da gündeme gelmişti.
Uygulamayı kullanan bazı erkeklerin, sanal arkadaşlar oluşturup onlara kötü davranmaya, hakaret etmeye ve bu deneyimlerini Reddit gibi sosyal medya platformlarında paylaşmaya başladığı ocakta tespit edilmişti.
Eğilimi yorumlayan yapay zeka etik uzmanı Olivia Gambelin, "Bu bir yapay zeka, bilinci yok, yani karşınızdaki kişi aslında sohbet robotuna yansıtılan bir kişilik" demişti.
ABD'deki Washington Üniversitesi'nden biyoetikçi Nancy Jecker, duygusal destek için tasarlanan robotlara ve seks robotlarına düşünceli davranılması gerektiğini belirtmişti.
Kasım 2021'de yayımladığı makalede "Bir robota yanlış yapabilir miyiz?" sorusuna "Evet" yanıtı veren uzman, şöyle yazmıştı:
Şu varsayımı sorgulamamız gerektiğini düşünüyorum: Robotlar bize hizmet eden makinelerdir. Robotları, insanlar bağ kurabilsin diye bu şekilde tasarlıyoruz. Dolayısıyla sosyal robotlara karşı nasıl davrandığımız konusunda düşünceli ve bilinçli olmalıyız.
"Bunu konuşmak için henüz erken"
Öte yandan McArthur, seks robotu konusunda etik ve rızaya dair konuşmanın henüz erken olduğunun altını çizdi. İhtimallerin ne olduğunun henüz bilinmediğine dikkat çeken araştırmacı, şöyle konuştu:
Teknolojiyle etkileşimimiz, bize çok sağlıksız bir rıza modeli sağlayabilir: Robotlar, istediğimiz her şeye ‘rıza' gösterecek şekilde programlanabilir. Ancak robotlar, daha karmaşık olacak şekilde de ayarlanabilir.
Twist de robotların duyarlı varlıklar olmadığını hatırlatarak rıza gösteremeyeceğini ancak o şekilde programlanabileceğini belirtti ve bunun, programlamayı yapan kişilere bağlı olduğunu kaydetti.
Dijiseksüeller damgalanıyor mu?
Konunun bir diğer boyutu da dijiseksüelliği benimseyen kişilerin karşı karşıya kaldığı/kalacağı baskı. Uzmanlar dijiseksüellerin 2050'ye kadar dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 3'ünü oluşturacağını ve bu kişilerin ileride LGBT+'ya dahil olmak için mücadele edeceğini tahmin ediyor.
Fotoğraflarla dünyadan haberler
Fotoğraflarla dünyadan haberler
-
1/3015 Ağustos 2022 - Endonezya'nın Bandung kentindeki Ereveld Pandu II. Dünya Savaşı mezarlığında bir adam akrabasının mezarını arıyor. Bugün Güneydoğu Asya'da II. Dünya Savaşı'nın sona ermesinin 77. yıldönümü (Timur Matahari/AFP)
-
2/3013 Ağustos 2022 - Almanya'nın Münih kentinde düzenlenen Avrupa Artistik Jimnastik Şampiyonası'nın Kadınlar Takım Finali'nde Alman sporcu Kim Bui, asimetrik barda performansını gerçekleştiriyor. Etkinlik, 11 Ağustos'ta başlayan, 21 Ağustos'a kadar sürecek olan ve 9 farklı spor türünde yarışmalara ev sahipliği yapan 2022 Münih Avrupa Şampiyonası'nın çatısı altında (Christof Stache/AFP)
-
3/3012 Ağustos 2022 - Hindistan 15 Ağustos'ta Britanya İmparatorluğu'ndan ayrılıp bağımsızlığını kazanmasının 75. yıldönümünü kutlamaya hazırlanırken, Chennai kentindeki üniversite öğrencileri, Hint özgürlük savaşçılarının maskelerini taktı. Her yıl Bağımsızlık Günü'nde Hindistan başbakanı Delhi'deki tarihi Kızıl Kale'nin Lahori Kapısı'na Hindistan bayrağı çeker ve ulusa seslenir, ardından askeri geçit töreni düzenlenir. Bu yıl ek olarak hükümet 13-15 Ağustos tarihlerinde en az 200 milyon evden Hindistan bayrağı dalgalandırılmasını istedi (Arun Sankar/AFP)
-
4/3011 Ağustos 2022 - Fransa'nın güneybatısındaki Belin-Beliet komünündeki orman yangınında bir itfaiye görevlisi. Fransız yetkililer bu hafta alevlerin geniş bölgeleri siyaha çevirdiği, sıcaktan kavrulan güneybatıda ani tutuşmaların devasa yangınlara yol açabileceği uyarısında bulundu. Başbakan Elisabeth Borne'un Bordeaux'nun güneyindeki yangınla mücadele eden yetkililerle görüşmesi ve bölgedeki 1100 itfaiye görevlisine takviye yapılması bekleniyor. Yangın ilk olarak geçen ay, Fransa'da 1961'den beri en sıcak geçen temmuzda çıkmış, 14 bin hektar alan tahrip olmuş ve binlerce kişi evlerini tahliye etmek zorunda kalmıştı. Salı gününden itibarense 17 ev yandı ve yaklaşık 10 bin kişi tahliye edildi (Thibaud Moritz/AFP)
-
5/3010 Ağustos 2022 - Fransa'daki Sen nehrinde Paris'e doğru yüzerken bulunan beyaz balina, doğal yaşam alanı olan kuzeydeki soğuk denizlere geri döndürülme çabası kapsamında nehirden çıkarılmıştı. Türü koruma altında olan 4 metrelik deniz canlısı, tatlı sudan alındıktan saatler sonra zor nefes almaya başlayınca veterinerler tarafından uyutuldu. Fransız yetkililer nehirden çıkarıldığında çok zayıf düştüğü anlaşılan deniz memelisinin acı çektiğinin bariz şekilde görüldüğünü, bu yüzden ötanazi uygulamak zorunda kaldıklarını söyledi (Jean-Francois Monier/AFP)
-
6/309 Ağustos 2022 - Kenya'nın Kajiado bölgesinde Masailer bir oy kullanma merkezinin önünde sırada bekliyor. Kenya'da yeni meclis üyeleri ve devlet başkanının belirleneceği seçimler için halk sandık başına gitti. Yaklaşık 22 milyon seçmen ülke çapında kurulan 46 bin sandıkta oy kullanıyor. 4 adayın yarıştığı başkanlık yarışında iki ismin öne çıktığı Kenya'da ipi 55 yaşındaki Devlet Başkanı Yardımcısı Willam Ruto ya da 5. kez başkanlık için yarışan 77 yaşındaki Raila Odinga'nın göğüslemesi bekleniyor (Ben Curtis/AP)
-
7/306 Ağustos 2022 - İtalya'nın Marche bölgesinde yer alan Civitanova Marche komününde eylemciler, Nijeryalı sokak satıcısı Alika Ogochukwu için adalet talep ettikleri bir protesto düzenledi. Ogochukwu'nun güpegündüz vahşice öldürülmesi, Adriyatik'teki sahil yerleşiminde yaşayanlar arasında tartışmaya sebep oldu. Akıl hastalığına sahip olduğu daha önce mahkemece kayıt altına alınmış İtalyan bir adam tarafından gerçekleştirilen saldırının ırkçılıktan kaynaklanıp kaynaklanmadığı konuşuluyor (Antonio Calanni/AP)
-
8/305 Ağustos 2022 - Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin Goma kentinde Birleşmiş Milletler İstikrar Misyonu'nun (MONUSCO) ülkeden gitmesini isteyenlerin 25-27 Temmuz'da düzenlediği protestolar sırasında hayatını kaybedenlerin tabutları kentten geçerken bir genç kız, erkek kardeşini kaybetmenin üzüntüsünü yaşıyor. Geçen ay sonunda öfkeli protestocular 1999'dan beri ülkede olan MONUSCO'nun tesislerini yağmalamıştı. Ülkenin doğusundaki kentlerde bir hafta boyunca düzenlenen eylemlerde toplam 32 protestocu ve 4 barış gücü personeli hayatını kaybetti (Guerchom Ndebo/AFP)
-
9/304 Ağustos 2022 - Japonya'nın Niigara prefektörlüğünün Murakami kentindeki bir mahallede, ülkenin kuzeyini vuran sağanak yağışlar ve sellerden sonra oluşan manzara. Şiddetli yağmurlar ve seller Japonya'nın kuzeyinde köprülerin yıkılmasına ve nehirlerin taşmasına neden olurken yetkililer Niigata, Ishikawa ve Yamagata prefektörlüğündeki yaklaşık 500 bin kişiye tahliye çağrısı yaptı (JIJI Press/AFP)
-
10/303 Ağustos 2022 - Ukrayna'nın batısındaki Lviv oblastında siviller askeri eğitim alıyor. Ukrayna-Rusya savaşında 5 ay geride kaldı. Moskova'nın Ukrayna'nın güneyine yeni saldırılar başlatmaya hazırlandığı uyarısını yapan Ukrayna ordusu, Rusya'nın Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin memleketi Kryvyi Rih'i ele geçirmek için askeri bir vurucu kuvvet oluşturduğunu öne sürdü. Öte yandan tahıl sevkiyatı anlaşması çerçevesinde Ukrayna'nın Odessa Limanı'ndan yola çıkarak dün akşam saatlerinde İstanbul Boğazı'na demirleyen mısır yüklü gemi Türkiye, Rusya, Ukrayna ve Birleşmiş Milletler'den oluşan heyet tarafından denetlendikten sonra Lübnan'a gitmek üzere yola çıktı (Yuriy Dyachyshyn/AFP)
-
11/302 Ağustos 2022 - ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'nin Tayvan ziyaretini destekleyen göstericiler başkent Taipei'de toplandı. Pelosi son 25 yılda Tayvan'a ziyaret gerçekleştiren en üst düzey ABD yetkilisi oldu. Tayvan halkıyla dayanışmanın ABD için her zamankinden daha önemli olduğunu söyleyen Pelosi'nin ziyaretine, bu toprakları kendisine ait olarak gören Çin'den tepki geldi. Çin Dışişleri Bakanlığı ziyareti kınarken Savunma Bakanlığı ise alarm durumuna geçildiğini açıkladı (Ann Wang/Reuters)
-
12/3030 Temmuz 2022 - Irak'ta Şii lider Mukteda es-Sadr'ın destekçileri, rakip grubun başbakan adaylığı için gösterdiği ismi protesto ederken başkent Bağdat'taki yüksek güvenlikli Yeşil Bölge'ye giden Cumhuriyet Köprüsü'ndeki beton bariyerleri aştı. Söz konusu protestolar enerji fiyatlarının dünya çapında yükselmesine rağmen hâlâ politik ve sosyoekonomik krize saplanmış halde olan petrol zengini Irak'ın yaşadığı son zorluk. Sadr Hareketi ekimdeki seçimlerden birinci parti olarak çıksa da çoğunluğu sağlamaktan çok uzaktı ve seçimlerden 9 ay geçmesine rağmen yeni hükümet kurma düğümü halen çözülemedi (Sabah Arar/AFP)
-
13/3029 Temmuz 2022 - Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta 2020'de gerçekleşen, 200'den fazla kişinin hayatını kaybettiği ve 6 binden fazla kişinin yaralandığı çok şiddetli patlama sonucunda ağır hasar alan tahıl siloları yanıyor. Yapının yıkılmasından endişe duyan itfaiye ekipleri silolardaki buğdayın yüksek sıcaklık nedeniyle alevlenmesiyle çıkan yangına müdahale edemiyor. Lübnan Sağlık ve Çevre Bakanlığı yangın nedeniyle artan çevre kirliliği ve muhtemel yıkımdan dolayı ortaya çıkabilecek zararlı havaya karşı Beyrutluları uyaran bir açıklama yaptı. Açıklamada, liman çevresindeki yurttaşların maske takması ve limana yaklaşmaması istendi (Joseph Eid/AFP)
-
14/3028 Temmuz 2022 - Afganistan'da ülke içinde yerinden edilmiş mülteci kadınlar kimliklerini gösterip ülkenin doğusundaki evlerine dönebilmek adına para almak için Kabil'in dışındaki Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği kampında sırada bekliyor. Evlerini terk edip başkente sığınmış yüzlerce yerinden edilmiş Afgan, onları kaçmak zorunda bırakan savaşın bitmesinin üzerinden neredeyse bir yıl geçmişken, bugün doğu eyaletlerindeki evlerine dönmek için yola çıktı. Öte yandan Uluslararası Af Örgütü çarşamba günü yayımladığı raporda Taliban'ın "boğucu" baskısının Afganistan'daki kadınların ve kız çocuklarının hayatını mahvettiğini belirtti (Wakil Kohsar/AFP)
-
15/3027 Temmuz 2022 - Filipinler'de meydana gelen 7.0 şiddetindeki depremin ardından Ilocos Bölgesi'nin Santiago kentinde oluşan manzara. Ülkenin kuzeyinde gerçekleşen doğal afet sonucunda 5 kişi hayatını kaybetti ve 60 kişi yaralandı. Güneydoğu Asya ülkesinin son yıllarda gördüğü en şiddetli deprem kuzeydeki Luzon Adası'nı vurdu ve başkent Manila'dan da hissedildi. Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr. acil durum müdahalelerini aksatmamak için afet bölgesine gitmeyeceğini açıkladı (Reuters)
-
16/3026 Temmuz 2022 - Tayland'da yaşayan Myanmarlılar, başkent Bangkok'ta düzenledikleri protesto'da Myanmar'ın devrik lideri Ang San Su Çi'nin fotoğraflarını taşıdı. Myanmar'da "terör faaliyetlerinde bulunmakla" suçlanan darbe karşıtı 4 siyasi mahkumun idam edilmesi uluslararası kamuoyunda büyük tepkiyle karşılandı. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, ordunun 4 aktivisti idam etme kararının "yaşam, özgürlük ve güvenlik haklarına küstah bir saldırı" olduğunu ifade etti. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price ise cuntanın Çin tarafından gerekli ekonomik ve diplomatik baskıyı görmediğini savundu (Sakchai Lalit/AP)
-
17/3023 Temmuz 2022 - Avrupa'yı etkisi altına alan sıcak hava dalgaları termometrelerde rekor derecelerin görülmesine, insanların sıcak havadan kaynaklanan sebeplerden hayatını kaybetmesine ve orman yangınlarına neden oluyor. Yunanistan da söz konusu durumdan etkilenen ülkeler arasında. Midilli Adası'nın fotoğrafta görülen Vatera Bölgesi'nde bu sabah çıkan orman yangınının bir köye sıçraması sonucu bazı evler hasar aldı (Manolis Lagoutaris/AFP)
-
18/3022 Temmuz 2022 - Hindistan'daki Pnar halkı Behdienkhlam Festivali'ni kutluyor. Behdienkhlam, her yıl ekim zamanı bittikten sonra iyi mahsuller elde edebilmek, salgınlardan ve hastalıklardan korunmak için düzenleniyor. Genç erkekler kötü ruhları uzaklaştırmak için bambu çubuklarla her evin çatısına vuruyor. Ataların ruhlarına kurban olarak yemek sunan kadınlarsa dans ritüellerine katılmıyor (Anupam Nath/AP)
-
19/3021 Temmuz 2022 - Pakistan'da Lahore'ye yağan muson yağmurları kenti sel basmasına sebep oldu. Yetkililer ülke genelinde 5 haftadır süren muson yağmurlarının ve ani sellerin Pakistan'da 282 kişinin ölümüne sebep olduğunu açıkladı. Ulusal Afet Yönetimi Kurumu'nca hazırlanan raporda, 14 Haziran'dan beri 5 bin 600 evin hasar gördüğü söylendi. Hayatını kaybeden 282 kişiden çoğunun kadın ve çocuk olduğu belirtildi (Arif Ali/AFP)
-
20/3020 Temmuz 2022 - Ekonomik krizle boğuşan Sri Lanka'da aylardır süren protestoların hedefindeki eski Devlet Başkanı Gotabaya Rajapaksa'nın geçen hafta ülkeden kaçıp istifa etmesinin ardından, Parlamento'da yapılan gizli oylamada Ranil Wickremesinghe bugün yeni devlet başkanı seçildi. Fakat bazı protestocular başkent Kolombo'da toplanıp yeni seçilen Wickremesinghe'nin istifasını talep etti (Rafiq Maqbool/AP)
-
21/3019 Temmuz 2022 - Orman yangınlarıyla boğuşmaya devam eden Fransa'da, ülkenin batısındaki Louchats komünündeki bir itfaiye görevlisi alevlere müdahale ediyor. Yangın 8 gün önce Landiras komününde çıktığından beri itfaiye görevlileri alevlerin yayılmasını engellemek için kavurucu sıcak altında mücadele veriyor. Fransa'nın güneybatısındaki itfaiyeciler, geniş çapta hasara yol açan iki ayrı yangınla aynı anda savaşıyor. Yangınların iki haftadır sürdüğü Gironde bölgesinde 34 binden fazla kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı (Romain Perrocheau/AFP)
-
22/3016 Temmuz 2022 - Ukrayna'nın doğusundaki Donetsk Oblastı'na bağlı Konstantinovka kasabasında evine Rus füzesi isabet eden bir kadın, enkazı kaldırıyor. Savaşın 143. gününde Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu, Rus kontrolündeki bölgelerin darbe almasını engellemek için saldırıların genişletilmesini istedi (Anatolii Stepanov/AFP)
-
23/3015 Temmuz 2022 - Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, Minas Gerais eyaletindeki Serrinha havalimanında düzenlediği mitingde destekçileriyle buluştu. Güney Amerika ülkesinde ekimde gerçekleşecek seçime giden süreçte şiddetin artması endişesi hakim. Muhalefetteki İşçi Partisi görevlisi Marcelo Arruda, bu hafta Bolsonaro'yu destekleyen bir gardiyan tarafından öldürüldü. Anketleri önde götüren İşçi Partisi'nin lideri Luiz Inácio Lula da Silva olayın ardından diyalog, tolerans ve barış çağrısı yaptı (Douglas Magno/AFP)
-
24/3014 Temmuz 2022 - Japonya'nın başkenti Tokyo'daki Yasukuni Tapınağı'nda düzenlenen Mitama Matsuri festivali sırasında bir kadın yanan fenerlere bakıyor. Her yıl 13-16 Temmuz tarihleri arasında kutlanan festivalde Japonya halkı atalarının ruhlarını anıyor. Her yıl binlerce kişi 12 metreden yüksek duvarları 30 binden fazla fenerle donatılan tapınağı hayatını kaybeden yakınlarını ve dostlarını anmak için ziyaret ediyor. İmparator Meiji tarafından Japonya'nın savaşlarda ölen askerlerini anmak için 1869'da yaptırılan tapınak, daha sonraki çarpışmalarda hayatını kaybedenler için de kullanılmaya başlandı ve şu anda 2,5 milyona yakın kişinin ismini barındırıyor. Fakat bu isimler arasında savaş suçlularının da yer alması tapınak hakkında tartışmalara sebep oluyor (Philip FONG/AFP)
-
25/3013 Temmuz 2022 - Turistler İsviçre Alpleri'ndeki Furka Geçidi'nde yer alan üzeri örtülmüş Rhone Buzulu'nu ziyaret ediyor. Alpler'in en eski buzulu erimesinin önüne geçmek için özel beyaz örtülerle kaplanmış halde. Bu hafta sıcak hava dalgaları Avrupa kıtasının büyük kısmını etkisi altına aldı. Kıtanın güney ve batı kesimlerinde sıcaklıkların 40 santigrat dereceyi aşması bekleniyor (Urs Flueeler/AP)
-
26/3012 Temmuz 2022 - NASA tarafından kamuoyuyla paylaşılan bu fotoğrafın merkezindeki yıldızın binlerce yıldır etrafına gaz ve toz halkaları yaydığı biliniyordu. James Webb Uzay Teleskopu ilk kez bu yıldızın tozla örtülü olduğunu ortaya çıkardı. Webb'in gövdesindeki iki kamera NGC 3132 adı verilen ve yaklaşık 2 bin 500 ışık yılı uzaklıkta olan bu gezegenimsi bulutsunun en güncel fotoğraflarını çekti. Şimdiye kadar uzaya gönderilmiş en güçlü teleskop olan Webb, Güneş'in etrafındaki nihai yörüngesine bu yıl ocakta ulaşmıştı. Webb'deki teknolojik yenilikler ve güneşe olan uzaklığı, bilim insanlarının evrenimizin çok daha derinlerine daha detaylı bakmasını sağlayacak (NASA/AFP)
-
27/309 Temmuz 2022 - Sri Lanka Devlet Başkanı Gotabaya Rajapaksa'nın istifasını talep eden protestocular, başkent Kolombo'daki Devlet Başkanlığı Sarayı'nın içine girdi. Savunma Bakanlığı'ndan üst düzey bir yetkili, AFP'ye Devlet Başkanı'nın protestocular gelmeden önce konutunu terk ettiğini söyledi. Tarihinin en kötü ekonomik kriziyle boğuşan Güney Asya ülkesinde halk akaryakıt, ilaç ve temel gıda maddelerine erişmekte büyük sıkıntı yaşıyor (AFP)
-
28/308 Temmuz 2022 - Hindistan'ın Mumbai kentindeki bir sanat okulunun önünde düzenlenen etkinlikte bir ressam, hayatını kaybeden eski Japonya Başbakanı Şinzo Abe'yi resmettiği tablosuna son dokunuşları yapıyor. 67 yaşındaki Abe, Japonya'nın batısındaki Nara kentinde seçim kampanyası kapsamında katıldığı bir etkinlikte silahlı saldırıya uğradıktan sonra ağır yaralı halde hastaneye kaldırıldı ve yaşamını yitirdi. Japonya'nın en uzun süre hizmet veren başbakanı olan Abe, 2020'de sağlık sorunları nedeniyle görevi bırakmıştı (Niharika Kulkarni/Reuters)
-
29/307 Temmuz 2022 - Rusya, Ukrayna'nın doğusundaki saldırılarına devam ederken Ukrayna askerleri Yılan Adası'na bayrak dikti. Rus ordusu adadan 30 Haziran'da çekilmişti. Ada, Ukrayna'nın Odesa limanına giden rotaya yakınlığından ötürü stratejik öneme sahip. Rusya Savunma Bakanlığı, adaya füzelerle saldırıp bayrak dikmeye çalışan Ukrayna askerlerini öldürdüklerini açıkladı. Öte yandan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Batı'dan gelen silahların sonunda etkisini göstermeye başladığını ve Rus ordusunun lojistiğine ağır darbeler vurduklarını söyledi. Rusya'nın 24 Şubat'ta başlattığı istila 134. gününde (Ukrayna Silahlı Kuvvetleri/Reuters)
-
30/306 Temmuz 2022 – Extinction Rebellion (Yokoluş İsyanı) adlı çevreci grup, iklim krizine dikkat çekmek amacıyla Hollanda'nın Lahey kentinde merkeze giden A12 otoyoluna barikat kurdu. Polisin müdahale ettiği gruptan 40 kişi gözaltına alındı (Piroschka Van De Wouw/Reuters)
Konuyla ilgili değerlendirmelerini Independent Türkçe'yle paylaşan McArthur ise Kovid-19 pandemisinin ardından insanların her tür teknolojiyi daha rahat bir şekilde kullandığına ve bu sayede cinsel teknolojinin gelişiminin önemli ölçüde hızlandığına dikkat çekiyor:
Artık cinsellikte teknolojinin kullanımında çok daha az damgalama var. İki yıl önce tüm dünyada doğrudan insan temasının kopabileceği düşünülemezdi. Şimdiyse bunun artık her an olabileceğini biliyoruz. Bu, insanların diğer yakın ilişki türlerine hazırlıklı olması gerektiği anlamına geliyor.
Twist ise pandeminin daha çok kişiyi dijiseksüelliğe sürüklediğini ve bunun normalleşmesine yol açtığını belirtiyor.
"Dijiseksüellik uydurulmuş bir terim"
Öte yandan bazı uzmanlar doğrudan dijiseksüellik kavramına mesafeli yaklaşıyor. Örneğin, Britanyalı etik profesörü Kathleen Richardson, dijiseksüelliği gerçek bir kimlik olarak düşünmediğini söylemişti. Richardson üç sene önce Metro'yla söyleşisinde, "Çoğu insan nesnelere ilgi duymaz. Çoğu erkeğin, hatta seks robotlarına ilgi duyduğunu iddia edenler bile, biraz mekanik olan bir oyuncak bebek tarafından tahrik edilmesi pek ihtimal dahilinde değil" demişti.
"İnsanların robot ve yapay zekayla ilişki içerisinde olması yalan" diye konuşan Richardson dijiseksüelliği, "Teknoloji barındıran lastik bebeklerle fantezi kuran erkekleri tanımlamak için uydurulmuş bir terim" diye nitelemişti.
Bunun yanı sıra dijiseksüelliğin aile yapısına ve aile kültürüne zarar vereceğini düşünenler de var. Üsküdar Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, dijiseksüelliğin aile kurumunu tehdit ettiğini söyleyerek "demografik, etik ve diğer birçok açıdan genel olarak insanlığın geleceği için büyük bir tehlike oluşturduğunu" geçen seneki açıklamasında öne sürmüştü.
Bu konuda yorumunu sorduğumuz McArthur, "Dünyadaki çoğu kişi Budist değil. Ancak Budizm yine de gerçek bir kimlik" cevabını verdi.
"Azınlık kimliklerinin damgalanmasından dolayı endişeli olduğunu" söyleyen McArthur, "Dijiseksüellik kavramım buna işaret etmek için tasarlandı" dedi:
Seks robotlarının ailelerin varlığını tehdit edeceğini düşünmüyorum. İnsanlar yine de başka kişilerle tanışacak, aşık olacak ve çocuk yapacak. Bence cinsel teknoloji, insanların yaşamlarında tamamen sağlıklı bir rol oynayabilir.
"Pedofiliyi durdurabilir"
Bazı uzmanlar ayrıca çocuk seks robotlarının, pedofiliyi durdurmada kullanılabileceğini düşünüyor.
İki yıl önce NBC News'le yaptığı röportajda Felsefeci Marc Behrendt, "Çocuk seks robotları halihazırda bir gerçek ve yakın gelecekte çocuk seks robotları var olacak. Dolayısıyla bu konuda ne yapacağımıza karar vermemiz gerekiyor" dedi:
Onları tamamen yasaklıyor muyuz yoksa bu teknolojinin saldırıları önlemeye yarayıp yaramayacağını küçük ölçekte mi araştırıyoruz?
Bildiğimiz seks artık değişti mi?
Dijiseksüellik hangi yöne evrilecek? Sanal gerçeklik mi yoksa seks robotları mı yaygınlaşacak? Kısacası konu hakkındaki çoğu sorunun yanıtı gizemini koruyor. Uzmanlar çoğu dijiseksülekitenin yaygınlaşacağını düşünse de nasıl gelişeceğini tahmin edemiyor.
Örneğin, McArthur seksin halihazırda değiştiğini, teknolojinin ilişkilerin bir parçası olarak herkes tarafından kullanıldığını savunuyor:
Bazı kişilerin hayatı diğerlerinden daha fazla değişti. Bu kişiler, ikinci dalganın ilk uygulayıcıları. Geri kalanımız içinse ikinci dalga teknoloji hâlâ çoğunlukla gelecekte.
© The Independentturkish