Nisan 1954’te, SSCB Bakanlar Konseyi, Strela şifresini alan kıyı füze sisteminin geliştirilmesine başlamaya karar verdi. Bu sistemin ana elemanı, Kome KS-2 ürünü bazında geliştirilen C-1 roketi idi. Yeni bir projenin geliştirilmesi, A.I. gözetiminde OKB-155 şubesine verildi. Huş. Önceden, bu organizasyon Kometa roketinin tasarlanmasında önemli bir yer aldı ve şimdi gelişimini almak zorunda kaldı. Ayrıca, görevi bazı bileşenlerin ve montajların yaratılması ve üretilmesi olan projede ilgili birkaç kuruluş yer aldı.
Referans şartlarına göre, ülkenin kıyılarının birkaç bölgesinde yeni askeri tesisler ortaya çıkacaktı. Korunmalı sabit rampaların yanı sıra, algılama ve kontrol sistemleri için konumlara sahip birkaç kompleks inşa edilmesi önerildi. Bu tür nesnelerin anakara sahillerinde ve kıyı adalarında inşa edilmesi planlandı. Strela füze kompleksi, tesislerin inşası ve yerleştirilmesi için uygun şartlar getiren çeşitli Sovyet filoları tarafından kullanılacaktı.
Strela kompleksinin ana unsuru, mevcut KS-2'e dayanarak geliştirilen C-1 roketi idi. Havacılık roketinin sonlandırılması sırasında, sabit bir fırlatıcıdan fırlatılmasını sağlamak, kapalı alanlarda depolamayı kolaylaştırmak, vb. İçin bazı tasarım değişiklikleri yapıldı. Sonuç olarak, C-2 roketi, orijinal “Comet” i yükseltmek için bir seçenek olarak düşünülebilir. C-2 ürününün geliştirilmesinin, gemi tabanlı bir KSS füzesinin oluşturulmasına paralel olarak yapıldığı not edilmelidir. Her iki yeni proje de yeni problemleri çözmeyi amaçlayan benzer fikirler ve çözümler kullandı. Gelecekte, C-2 ve KSS projelerindeki gelişmeler Sopka mobil kıyı füze sisteminin geliştirilmesine olanak sağlamıştır.
KS-1 ürününün bir başka geliştirmesi olan C-2 roketi benzer bir tasarıma sahipti. Önden hava girişi olan ve karakteristik bir radyolu honlama kubbesi başlığına sahip uzun bir aerodinamik gövde aldı. Bir orta kanat süpürülmüş kanat (57,5 °) ve bir orta dengeleyicili bir omurga da öngörülmüştür. Başlangıç katı-yakıt motorunu monte etmek için gövdenin altına yerleştirilmiş montaj parçası. Savaş durumundaki füzenin uzunluğu 8,43 m ve kanat açıklığı 4,77 m idi.İki menteşe yardımıyla, kanat roketin yanal boyutunu 1,95 m'ye düşürmek için katlanabilir Ürünün başlangıç ağırlığı 3,4 t'a ulaştı.
C-2 roketi havacılık prototipinin genel düzenini ve çalışma prensiplerini korudu. Yarı-aktif bir C-3 radarı ana pozisyonu, gövdesinin ön kısmına yerleştirildi; bunun arkasında, rehberlik ekipmanının bir parçası ve 1010 kg ağırlığında yüksek patlayıcı bir savaş başlığı (şarj 860 kg) bulunuyordu. Roketin kuyruğunda bir turbojet motor RD-500K 1500 kgf vardı. Bir başlangıç motoru olarak, 15 kg ağırlığında ve 492 tona kadar olan bir katı yakıt hızlandırıcı SPRD-41 kullanılması önerildi.Rotorun başlangıç kılavuzundan kalkması ve gerekli hızı kazanması için 1-2 için marş motoru şarjı patladı. Bundan sonra, uçuş bir turbojet motoru kullanılarak gerçekleştirildi.
C-2'in otomatikleri, 150-400 km / s'lik bir hızda 1000 ile 1500 m arasındaki irtifalarda uçabilmiş olmalıdır. Roketin tankları, 320-1 kerosene kadar yerleştirildi, böylece 15-95 km mesafelerinde hedeflere saldırabilirdi. 95 km menzilinin füze kabiliyeti açısından mümkün olan en yüksek olduğu belirtilmelidir. Kometa'ya dayanan bazı komplekslerde, gerçek aralık algılama radarının özelliklerine bağlıydı. "Strela" projesinde bu problemi büyük bir hareket yarıçapı ile tespit istasyonları yardımıyla neredeyse tamamen çözmek mümkün oldu.
Bir C-2 roket ile başlatıcısı kompleksi "Sopka". Rehberin tasarımı Strela sisteminin üniteleri ile birleştirilmiştir. Wikimedia Commons resmi
C-2 roketini fırlatmak için durağan bir fırlatıcı geliştirildi. Bu ürünün ana elemanı, roketin başlangıçta hareket etmesi gereken 10 m uzunluğunda bir fırlatma ışınıydı. Yüklerken, kirişin kesinlikle yatay olarak yerleştirilmesi gerekiyordu ve fırlatma için 10 ° 'lik bir açıyla yükseldi. Ayrıca karmaşık "Strela" da elektrikli motorlu bir el arabası şeklinde yapılmış roket taşıyıcı tanıtıldı. Taşıyıcının görevi, ürünlerin fırlatıcılara teslim edilmesiydi.
Karmaşık rampaları ve füzeleri ek olarak birkaç radar istasyonları dahil. Durumu izlemek ve radar türü "Cape" olarak sunulan hedefleri aramak için. Bu sistem traktörler tarafından çekilebilir ve nispeten hızlı bir şekilde yeni bir konuma aktarılabilir. İstasyon "Cape", 185 km mesafedeki yüzey nesnelerini tespit etme yeteneğine sahipti. Aynı mesafede, hedef ataması için hedefin koordinatlarını belirlemek mümkün oldu. Hedefin izini sürmek için "Burun" istasyonunu "Cape" seviyesindeki özelliklerle kullanmak planlandı.
Hedef radarda füzelerin hedeflenmesi için C-1 (sonra C-1M) önerildi. Bu sistem, 200 km'ye kadar olan mesafelerde çalışabilir ve 4-5 km'ye kadar olan bir hassasiyetle hedefe olan mesafeyi belirleyebilir. C-1 istasyonunun ana görevi, bir roket tarafından yönlendirilmesi beklenen yansıtılmış bir kirişin oluşumu ile hedefi vurgulamaktı.
Strela kompleksinin prensibi, KS-1 roketine dayanan diğer sistemlerin algoritmalarına benziyordu. Sabit bir konumda olan Cape istasyonunun kıyı sularını 185 km'ye kadar bir yarıçap içinde izlemesi gerekiyordu. Potansiyel olarak tehlikeli bir hedef tespit edildiğinde, radar hesaplamasının bunu tanımlaması ve kompleksin kontrol sistemlerini hedeflemesi gerekiyordu. Bundan sonra, çalışma aynı anda vurgulanırken hedefi izlemek için kullanılan C-1 aydınlatma istasyonunu da içeriyordu.
Karmaşık "Strela" şeması. Şekil Ertata.ru
Hedef füze saldırı bölgesine girdiğinde fırlatılması önerildi. Fırlatma sırasında, C-2 roketinin ana turbojet motorunu maksimum hızda çıkarması ve ayrıca katı yakıt itmesi gerekiyordu. Bir hızlandırıcı yardımıyla roket kılavuzdan aşağıya iner ve havada tutmak için yeterli hızda toplanır. Sonra uçuş ana motor tarafından cevaplandı. Fırlatmadan hemen sonra, roketin otomatik pilotu bağımsız olarak önceden belirlenmiş bir yüksekliğe ve rotaya sürdü, rehberlik radarına denk geldi.
Uçuşun ilk bölümünde, onlarca kilometreye kadar uzayan füze kontrol sistemleri "A" modunda çalışacaktı. Aynı zamanda, bir altimetre yardımıyla otomasyon istenen yüksekliği korudu ve seyir kıyı C-1 radarının ışını ile belirlendi. C-3 sistemi roketi kiriş içinde tuttu ve böylece hedefe yaklaşık yön tuttu. Önceden belirlenmiş bir mesafeden uçarsa, roketin hedef arama moduna girmesi gerekiyordu - sözde. "B" modu.
Hedefe 15-20 km mesafeden, C-3 ürünü, yansıttığı arka ışık radar sinyalini aramaya başladı. Hedefi tespit edip eskorta götürdükten sonra, yükseklik düzeltici kapatıldı ve roket, en kısa yol boyunca hedefe yöneldi, parkur boyunca irtifa ve manevra yapmaya başladı. Fırlatma sonucu, ürünün kinetik enerjisi ve savaş başlığının 860-kg yükü nedeniyle füzeyi hedefteki yenilgisiyle vurmaktı. KS-1 roketinin testleri, böyle bir etkinin hedef üzerinde nasıl olduğunu görsel olarak göstermeyi çoktan başardı. silâh.
1954 yılında, C-2 projesinin geliştirilmesinin başlamasından kısa bir süre sonra, Savunma Bakanlığı'nın özel bir komisyonu, ilk kıyı füze sistemini barındıracak bir yer aradı. Bu amacın inşası, Kırım'ın güneyindeki Balaklava şehri için önerildi. Yakında mevcut manzaraya uygun olarak geliştirilen bir proje vardı. Gelecekteki füze sistemi "Object 100" sembolünü aldı. Bu proje boyunca, iki roket taburunun (Balaklava ve v. Rezerv yakınında), 6 km ile ayrılmış konumlarının oluşturulması planlandı. Nesneler, deniz seviyesinden en az 500 yüksekliğinde ve sahil şeridine belirli bir mesafede inşa edilmeli ve bu da kompleksin temel karakteristiklerini arttırdı ve gemilerin gizli pozisyonlarını fark etmelerine izin vermedi.
"Object 100" projesi, iki kompleksin yapımını, kendi depolama, bakım ve füzelerin fırlatma araçlarıyla ima etti. Organizasyon açısından bu komplekslerin her biri bir bölünme idi ve ikisi bir füze alayı idi. Dağın kalınlığında, komutanlıklardan, rampaların olduğu salonlara kadar çok sayıda farklı mekanı kesmesi önerildi. Örneğin, ikincisi, hareketli bir metal çatılı girintili alanların görünümüne sahipti. Çatının açılmasından önce çatıyı açmak ve fırlatıcının roket fırlatmaya kalkmasına izin vermek zorunda kaldı. Füzeler rampalara, raylı geniş yeraltı tünelleri aracılığıyla ulaştırıldı. Nakliye için elektrik motorlu taşıyıcılar kullanılır.
100 Nesne bölünme komplekslerinin her biri, her birinde iki kılavuz bulunan iki fırlatıcı içeriyordu. Bu nedenle, Balaklava yakınlarında bulunan tüm Strela kompleksinin bir voleybolu, sekiz güdümlü füzeden oluşabilir. Bu, büyük bir gemiyi yok etmek ya da tüm gemi grubuna ciddi zarar vermek için yeterliydi.
Aya Aya uçurumunda, Cape tespit radarının bir pozisyonunun oluşturulması önerildi. Tamamen yüksek irtifada konuşlandırılmış olan bu istasyonun, hem 100 Object füze sistemi için hedefler araması gerekiyordu. Yakınlarda Strela kompleksinin savaş operasyonuna katılan diğer istasyonlar vardı.
100 Tesisi'nin inşası, 1955 yazında başladı. Yeraltı binalarının hazırlanması ve gerekli ekipmanın montajı, Karadeniz Filosunun yeraltı operasyonlarının uzman yönetimi 95-th'a verilmiştir. Kompleksin büyüklüğü ve kayadaki konumu işin zamanlamasını etkiledi. Kaya kütlesinde iki kompleksin inşası ve gerekli tüm ekipmanın montajı yaklaşık iki yıl içinde tamamlandı. 1957 yazının başında, 100 Object roket fırlatmaya hazırdı. Yeni kompleksin işleyişi özel olarak oluşturulmuş bir 362-th ayrı kıyı füzesi alayına verildi.
“100 Object” in yapımına başladıktan kısa bir süre sonra, böyle bir ikinci kompleksin oluşturulması için çalışmalar başladı. Barents Denizi'ndeki Kildin adasında bulmaya karar verdiler ve Kuzey Filosunun emrinde kaldılar. Sistemin ilk kompleksi ile benzerlik yaparak, o. Kildin, "Nesne 101" olarak adlandırıldı. Kırım'da olduğu gibi, birbirinden yaklaşık 8 km mesafede iki bölüm kompleksi kuruldu. İlginç bir şekilde, Kuzey Filosu için Strela yeni bir teknoloji kullanılarak inşa edildi. İnşaatçıları dağların derinliklerine yumruklamak yerine, inşaatçılar gerekli nesnelerin yapıldığı gerekli boyutlardaki çukurları kazdılar. 101'in ayrı kıyı füze alayı, 616 Nesnesine hizmet etmekti.
Kırım kıyısında inşa edilen C-2 roket kompleksi "Strela" nın ilk lansmanı, yılın 5 Haziran 1957'inde gerçekleşti. Gelecek ay boyunca, dokuz lansman daha gerçekleşti. Füzelerin ve kompleksin ilk kontrolleri, genel olarak, iyi bir sonuç verdi. 10 4 füzeleri bir eğitim hedefine çarptı, bir başka 2 - sözde isabet etti. azaltmıştır. Dört başlatma başarısız oldu. Resmi olarak, “100 Nesnesi”, yılın 30 Ağustos 1957'ini başlattı.
Yaklaşık ilk roket fırlatılması. Kildin, yılın 16 Ekim 1957'ine ev sahipliği yaptı. 70 km mesafesinden, C-2 roketi, kullanılmayan römorköre büyük boyutlu bir savaş gemisini taklit eden köşe reflektörleriyle başarıyla çarptı. 1957'in son aylarında yapılan testlerin sonuçlarına göre “101 Nesnesi” alarma geçirildi. Resmen, onun hizmeti Ocak 6 1958 tarihinde başladı.
Özellikle ilgi çeken, 362 yılının Ekim ayında ekinde 1958 alayı tarafından yapılan çekimlerdir. O zamanlar, Savunma Bakanlığı Ana Müfettişliği, Sovyetler Birliği K.K. Rokossovsky. Çeklerden biri 100 Object füzelerini etkiledi. Her iki bölümün Ekim 4 hesaplamaları eğitim hedefinde maksimum mesafeden inceleme çekimi yaptı. Ateşlenen tüm füzeler hedefe ulaştı ve ölümcül hasara yol açtı. Çekim "mükemmel" olarak yapıldı. Alayın bütün personeli Mareşal Rokossovsky'den teşekkürlerini aldı.
1958’in başından itibaren, kıyı füzesi kuvvetleri ve Sovyetler Birliği donanmasının topçusu, gemi karşıtı füzelerle donanmış iki üs buldu. Bu nesneler, sahilin geniş alanlarının, denizden saldırılara karşı yeterli etkinlikle korunmasını mümkün kılmıştır. Bununla birlikte, tüm avantajlara rağmen, 100 Nesne ve 101 Nesne ülkemizdeki ilk ve son benzer tabanlar olduğu ortaya çıktı. Zaten ellilerin sonlarında, sabit kıyı füze sistemlerinin rolünü kademeli olarak azaltarak mobil sistemlere öncelik verilmesine karar verildi.
Strela kompleksinin ve diğer benzer sistemlerin kaderi, roket teknolojisinin daha da gelişmesinden etkilendi. 1955'te Strela'daki gelişmelere dayanarak, C-2 ürününün daha da geliştirilmesi olan bir roket ile benzer amaçlara sahip mobil bir kıyı kompleksi Sopka yaratmaya başladılar. Hazır gelişmeler ve mevcut deneyimlerin kullanılması, gerekli tüm çalışmaları hızla tamamlamamızı ve Sopka'yı testlere bırakmamızı sağladı. Aralık ayında, 1958, bu kompleks kabul edildi ve yakında tüm Sovyet filolarının kıyı kuvvetlerine transferleri ile tüm fonlarının seri üretimine başladı. Mobil kompleksin göreceli sadeliği, hemen hemen her alanda önemli çaba göstermeden konuşlandırılmasını ve Kırım ya da adadaki üsler gibi karmaşık özel nesnelerin inşasını mümkün kılmıştır. Kildin.
Pozisyonlarını değiştirebilen Sopka mobil füze sistemi, düşmanı vurmak için ana hedeflerden biri olma riskini taşıyan durağan Strela'ya göre büyük taktiksel avantajlara sahipti. Aynı zamanda, mobil kompleksin neredeyse tüm sistemleri Strela tesisleri ile birleşti veya daha fazla gelişmeleri temsil etti. Sonuç olarak, iki füze sisteminin genel özellikleri yaklaşık olarak aynı seviyedeydi. İki kompleksin bu özelliği yardımcı olamadı, ancak kıyıya dayalı füzelerin daha da geliştirilmesi konusundaki tartışmalara konu olabilir.
Yeraltı yapıları fırlatıcı, yağmalandı. Füzelerin temini için görünür raylar. Fotoğraf Jalita.com
İki füze sisteminin yüksek derecede birleşmesinin yanı sıra temeldeki fark, filo komutasını kıyı gemi sistemlerinin geliştirilmesi için planlarını düzeltmeye zorladı. Mobil sistemlerin ortaya çıkmasıyla bağlantılı olarak, durağan komplekslere duyulan ihtiyaç ortadan kalktı. Ek olarak, 100 Nesnesi gibi karmaşık kıyı tesisleri inşa etmeye gerek yoktur. Karşılaştırma için, mobil "Sopka", çeşitli araçların yerleştirilmesi için yalnızca yollar ve özel olarak donatılmış platformlara ihtiyaç duyuyordu. Sonuç olarak, ellili yıllarda, mobil komplekslerin yaratılmasına odaklanmaya karar verildi. Ancak bu, durağan olanların tamamen reddedilmesine yol açmamış ve onların sonuçlarına son vermemiştir. hikayeler.
Sopka kompleksinin ortaya çıkmasına rağmen, C-2 füzelerine sahip Strela sistemleri hizmet dışı bırakılmadı. 1965 yılına kadar sömürülmüşler ve ülkenin kıyılarını olası bir saldırıya karşı savunmuşlardı. İki ayrı füze aleminin personeli düzenli olarak eğitim ateşlemesi yaptı ve çeşitli sistemlerin çalışmasıyla ilgili diğer prosedürleri uyguladı. Raporlara göre, yılda 1957'tan 1965'e (test dahil), 100 Object'in iki bölümü, 25 C-2 füzesini harcadı. 18 başlattı, düşman gemilerini taklit eden eğitim hedeflerinin başarılı bir şekilde yenilmesiyle sonuçlandı. “101 Nesnesi” için benzer bir veri yok.
1964'ta, Strela komplekslerinin ve C-2 füzelerinin işleyişini ahlaki eskimesi nedeniyle terk etmeye karar verildi. Kırım'da ve yaklaşık iki nesneyi korumak amacıyla. Kildin, gemi karşıtı füze P-35'un temeli haline gelen yeni bir sabit füze kompleksi "Utes" kullanmaya karar verdi. Bazı nedenlerden dolayı, bu proje üzerinde çalışmalar gecikti, bu nedenle 362'in ayrı ayrı kıyı füze alayı sadece yetmişli yılların başında yeni bir silaha geçti. 1976'te, 616 alayının ilk bölümü yeni füzelere geçti. 101 Nesnesinin ikinci kompleksi yalnızca 1983'te yeniden düzenlendi.
Raporlara göre, “101 Nesnesi”, 1995 yılında varolmayı bıraktı. Ekonomik sorunlar ve 616 stratejisinin revizyonu nedeniyle, ayrı bir kıyı füze alayı dağıtıldı ve Kaldin Adası'ndan çekildi. “100 nesnesi” hala var, ancak geçmişte ciddi problemlerle karşılaştı. Doksanlı yılların ortalarında, Ukrayna deniz kuvvetlerine teslim edildi, daha sonra bölümlerden biri (bazı bilgilere göre, XXUMX bölünmesi) mothballed ve ikincisi yağmalandı. 2’te, Rus Donanması uzmanlarının mothballed kompleksini restore etmeyi başardığı ve bu sayede faaliyetlerine devam edebildiği bildirildi. Böylece, neredeyse 2014 yıl önce inşa edilen tesis bir kez daha ülkesine hizmet edebilir.
Göre:
http://bratishka.ru/
http://vpk-news.ru/
http://bastion-opk.ru/
http://ostrov-kildin.narod.ru/
http://jalita.com/
Shirokorad A.B. Yerli filonun silahları. 1945-2000. - Minsk: “Hasat”, 2001