5237 Sayılı Türk Ceza Kanununda düzenlenen suçlara yaptırım olarak düzenlenen hapis cezası türleri, ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis, süreli hapis ve kısa süreli hapislerdir. Bu hapis türlerinde infaz hukuku kapsamında kendine özgü bir ayrı ayrı infaz rejimi söz konusudur. Suç karşılığında uygulanan yaptırım olarak cezalar, hapis ve adlî para cezalarıdır. Sizler için kaleme aldığımız bu makalemizde TCK’da düzenlenen hapis cezalarına ve kısa süreli hapis cezasının seçenek yaptırıma çevrilmesi konusunu inceleyeceğiz.
TCK ‘da Düzenlenen Hapis Cezaları
İçerik Tablosu
Türk Ceza Kanununda düzenlenen hapis cezası türleri şunlardır:
- Ağırlaştırılmış Müebbet Hapis Cezası
- Müebbet Hapis Cezası
- Süreli Hapis Cezası
- Kısa Süreli Hapis Cezası
Ağırlaştırılmış Müebbet Hapis Cezası
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası hükümlünün hayatı boyunca devam eder, kanun ve Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirtilen sıkı güvenlik rejimine göre çektirilir.
Müebbet Hapis Cezası
Müebbet hapis cezası, hükümlünün hayatı boyunca devam eder.
Süreli Hapis Cezası
Süreli hapis cezası, kanunda aksi belirtilmeyen hallerde bir aydan az, yirmi yıldan fazla olamaz.
Kısa Süreli Hapis Cezası
Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, kısa süreli hapis cezasıdır.
Kısa Süreli Hapis Cezasının Adli Para Cezasına veya Seçenek Yaptırımlara Çevrilmesi
Kısa süreli hapis cezası, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde
duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre;
- Adlî para cezasına.
- Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın tamamen giderilmesine.
- En az iki yıl süreyle, bir meslek veya sanat edinmeyi sağlamak amacıyla, bir eğitim kurumuna gitmeye.
- Belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinlikleri yapmaktan yasaklanmaya.
- İlgili ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınmasına, belli bir meslek ve sanatı yapmaktan yasaklanmaya.
- Gönüllü olmak koşuluyla kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaya, çevrilebilir.
Suç tanımında hapis cezası ile adli para cezasının seçenek olarak öngörüldüğü hallerde, hapis cezasına hükmedilmişse; bu ceza artık adli para cezasına çevrilmez.
Daha önce hapis cezasına mahkum edilmemiş olmak koşuluyla, mahkum olunan otuz gün ve daha az süreli hapis
cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkum edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, seçenek yaptırımlardan birine çevrilir.
Taksirli suçlardan dolayı hükmolunan hapis cezası uzun süreli de olsa; bu ceza, diğer koşulların varlığı halinde, adlî para cezasına çevrilebilir. Ancak, bu hüküm, bilinçli taksir halinde uygulanmaz.
Hüküm kesinleştikten sonra Cumhuriyet savcılığınca yapılan tebligata rağmen otuz gün içinde seçenek tedbirin
gereklerinin yerine getirilmesine başlanmaması veya başlanıp da devam edilmemesi halinde, hükmü veren mahkeme kısa süreli hapis cezasının tamamen veya kısmen infazına karar verir ve bu karar derhal infaz edilir.
Hükmedilen seçenek tedbirin hükümlünün elinde olmayan nedenlerle yerine getirilememesi durumunda, hükmü
veren mahkemece tedbir değiştirilir.