Ernest Miller Hemingway
- Doğum : 21 Temmuz 1899-ABD
- Ölüm : 2 Temmuz 1961-ABD
- Meslek : Roman ve hikaye yazarı
Ernest Miller Hemingway, Amerikan roman ve kısa hikaye yazarıdır. 20. yy.'ın en çok tanınan yazarlarından biridir. 1954 yılında Nobel Edebiyat ödülü almıştır. 1953'te de Pulitzer ödülünü almıştır. Fidel Castro ile yakın dostlukları olmuştur. Fidel Castro, Hemingway'in ölümünün ardından, başkent Havana'ya onun adına bir anıt inşa etmiştir. 1961 yılında Idaho’da kendini av tüfeği ile vurarak yaşamına son verdi. Edebiyat otoriteleri tarafından Hemingway'in çoğu eseri, bugün Amerikan edebiyatının başyapıtları kabul edilir.
Hayatı
Şubat 1899 yılında Chicago yakınlarındaki Oak Park şehrinde doğmuştur. Babası Dr. Clarence Hemingway, oğlunun hayatında ve izlediği yolu seçmesinde büyük ölçüde tesirli olmuştur. Michigan Gölündeki balık avları ve çocukluğunda başından geçen hadiseler onun ilk ilham kaynaklarıdır. İlk yazıları ise Ring Lardner’i taklit ederek Okul Gazetesine yazdığı fıkralardır. Koleji bitirince memleketinden ayrılarak Kansas’taki City Star Gazetesine girmiştir. Buradaki çalışmalarının yazarlık şahsiyetini şekillendirmesinde büyük tesiri olmuştur. I.Dünya Savaşının patlak vermesi üzerine asker olmak isteyen Hemingway’ın müracaatı gözlerindeki bozukluk sebebiyle kabul edilmemiştir. Ancak Kızılhaç’a kamyon şoförü olarak girip İtalya’nın Fosfalta di Pieva bölgesine gitmiştir. İtalya’daki bu 4 savaş senesi onun en çok etkilendiği hususlardan biridir. Savaş sona erdikten sonra İtalya’da kalarak bir süre Amerika’daki Toranto Star Gazetesinin muhabirliğini yapmıştır. Buradan Paris’e geçerek diğer Amerikan yazarları Ecra Pound ve Gertrude Stein ile çeşitli çalışmalarda bulunmuştur. İlk önemli kitabı bu yıllarda yayınladığı kısa hikayeler ve imajist fikirlerden meydana gelen Zamanımızda’dır. Sade ve teklifsiz üslubu ile dikkatleri üzerine çeken bu kitap, onun edebi şahsiyetini yansıtan ilk eseridir.
İlk romanı ve ikinci mühim kitabı savaş sonrası dönemin gayesizliğini ve bu dönemin kaybedilen neslini anlattığı Güneş de Doğar adlı eseridir. Bu kitap ona şöhretin yolunu açmıştır. 1930 yılından sonra da İspanya, Afrika ve Florida’da uzun süre kalarak avcılık, dalıcılık gibi işlerle uğraşmıştır. İspanya iç savaşı sırasında ve II. Dünya Savaşında muhabirlik yapmıştır. 1945 yılından sonra Küba’da Havana yakınındaki Finca Vigia’ya yerleşerek, Castro rejimi kendisini sınırdışı edinceye kadar çalışmalarını burada sürdürmüştür. Sonra İspanya’ya giden, kısa süre sonra da Amerika’ya geri dönerek İdaho’ya yerleşen Hemingway, 1954 yılında Nobel edebiyat ödülü almıştır.
Sağlık durumunun kötüleşmesi üzerine hastaneye kaldırılmıştır. Onun “Hayat, ölüme yakın oldukça zevklidir!” felsefesi kendisini kurtaramamıştır. Arka arkaya ruhi bunalımlar geçirerek hafızasını kaybetmiştir. Şubat 1961 yılında Ketchum’daki evinde intihar etmiştir.
Üslubu
Bir çok yazarın süslü deyimler ve laf kalabalığından ibaret olan edebiyatı benimsediği bir dönemde yazmaya başlayan Hemingway, hiçbir zaman bu yolu tasvip etmemiştir. Lisanı sade şekli ile kullanmayı, lüzumsuz kelimelerden kaçınmayı seçmiştir. Hemingway stili bir lise öğrencisinin anlayabileceği seviyede, girift olmanın dışında ancak oldukça aktüel bir üsluptur. Cümlelerinin kısa ve basit olması, tasvirlerin, sıfatların yerli yerinde kullanılması eserlerinin geniş ölçüde okunmasının en mühim sebebi kabul edilmektedir.
Hemingway hayatı boyunca altı roman yazmıştır. Bunlar Güneş de Doğar (1926), Silahlara Veda (1929), Sahip Olmak ve Olmamak (1937), Çanlar Kimin İçin Çalıyor? (1940), Irmağın Karşısında ve Ağaçların Arasında (1950), Yaşlı Adam ve Deniz’dir. Kısa hikâyeleri ise Zamanımızda (1925), Kadınsız Adamlar (1927). Diğer önemli eserleri Katiller, Francis Macomber’in Kısa ve Mutlu Hayatı, Klimanjaronun Karları, Günortası Ölüm, Hareketli bir Bayram, Afrika’nın Yeşil Tepeleri ve I. Dünya Savaşı sonrası Türkiye’yi de anlattığı Ernest Hemingway’dır.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar ve resimlerle tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Kaynak gösterilmek suretiyle yapılan kısa alıntılar dışında içeriklerin tamamı kopyalanamaz ve çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
Yeni Rehber Ansiklopedisi İstanbul:Türkiye Gazetesi
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
-
Ahmed Muhtar Paşa
93 Harbinin doğu cephesi kumandanlığını ve Osmanlı sadrazamlığını yapan Ahmet Muhtar Paşa, aynı zamanda hem yazar ve gök bilimcidir. Ancak genel olarak askeri yönü ile öne çıkan Paşa, hayatına birçok başarı hikayesi sığdırmıştır. 1861 yılında kurmay yüzbaşı olarak orduya katılmış, Hersek ve Kozan’daki isyanları bastırmıştır. 1870 yılında Yemen’in merkeze bağlanması için gönderilen ordunun başında olan Ahmet Muhtar Paşa, buradaki başarılarından ötürü mareşalliğe yükseltilmiş ve Yemen valiliğine atanmıştır. Sultan Abdülaziz Han’ın oğlu Yusuf İzzeddin Efendi’nin öğretmenliğini üstlenmiş, Sultan Abdülaziz Avrupa seyahatinde iken oğlu ile birlikte padişahın maiyetinde bulunmuştur.
-
Ahmed Resmi Efendi
Orta Avrupa devletlerine dair gözlemleri ile ünlü olan Ahmed Resmi Efendi, diplomat, tarihçi ve yazardır. Girit’te doğan ve eğitim için İstanbul’a gelen Ahmed Resmi, burada Mustafa Efendi’nin yanında yetişerek sonrasında damadı oldu. Devlet hizmetine girerek çeşitli görevler üstlenen Ahmed Resmi, III. Mustafa’nın tahta geçişini bildirmek için Avusturya’ya elçilikle gönderilmiş; 1763 yılında ise Berlin’e elçi olarak gitmiştir. Gittiği yerlerden övgü ile dönen Resmi, işini zerafet ve özenle yaptığı bilinmektedir.
-
Karacaoğlan
Karacaoğlan, Türk halk şairi, aşık.Yaşadığı yer ve doğum tarihi hakkında çeşitli rivayetler vardır.Şiirleri genel olarak aşk ve doğa üzerine kuruludur.Ayrılık, gurbet, sıla özlemi ve ölüm en çok değindiği konulardır.Karacaoğlan, Türk aşık edebiyatına yepyeni bir söyleyiş biçimi getirdi.Kendisinden sonra gelen birçok ozanı derinden etkiledi. Bu olumlu etkiler günümüz Türk şiirine kadar uzanır. Nüzhet Ergun şiirlerini ilk kez derleyip yayınladı.Birçok şiiri bestelendi.Cumhuriyet dönemi edebiyatımızda halk şiiri etkisiyle şiir yazmaya çalışan birçok şairimizi etkiledi.
-
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Türk roman yazarı ve diplomattır. İkdam Gazetesi yazarı olarak Milli Mücadele’yi destekleyen yazılar kaleme almıştır. 1931/34 yılları arasında Mardin ve Manisa milletvekilliği yapmıştır. 27 Mayıs 1960 ihtilalinden sonra kurucu meclis üyesi ve Cumhuriyet Halk Partisi Manisa milletvekili (1961) olmuştur. 1962 yılında Atatürk ilkelerinden uzaklaştığını ileri sürerek partisinden ayrılmıştır. 1965 yılında siyasi hayata tamamen veda etmiştir.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun