Bruney
Bruney Darusselam, Güneydoğu Asya’da, Borneo Adası’nın kuzey kıyılarında, bağımsız bir İslami Sultanlıktır. Kuzeyinde, Güney Çin Denizi ve geri kalan sınırlarında Doğu Malezya’nın Sarawak bölgesi ile çevrilidir. Sarawak Bölgesi ayrıca Bruney topraklarını, birbiriyle bağlantısı olmayan ve toprak büyüklüğü açısından eşit olmayan iki parçaya bölmektedir.
Ülkenin batı kesimi doğu kesiminden daha büyük olmakla birlikte, başkent Bandar Seri Begawan bu kesimde yer almaktadır. 1888’de İngiliz Manda yönetimi altına giren Brunei, 1984 yılında bağımsızlığını kazanmıştır. Commonwealth Milletler Topluluğu ve ASEAN (Güneydoğu Asya Milletler Topluluğu) üyesidir.
Siyasal Sistem
1959 yılında Bruney, özerkliğini kazanarak kendi anayasasını yürürlüğe soktu fakat İngiltere, dışişleri, savunma ve iç güvenlik konularındaki yetkiyi hala kendi elinde tutmaktaydı. Kabul edilen anayasaya uygun olarak sınırlı sayıda seçim gerçekleştirilse de sistem 1970 yılında kadar devam edebildi. 1984 yılında tam bağımsızlık kazanıldıktan sonra İslami bir Sultanlık kuruldu. Anayasa tekrar yürürlüğe sokularak üzerinde önemli değişiklikler yapıldı.
Bruney’de mutlak yetki, hem devlet hem de hükümet başkanı olan sultana aittir. Sultan, başbakan olarak kabineye başkanlık ettiği gibi daha birçok farklı meclisten (Dini konular, gizli konular, tahta kimin geçeceği, yasam, vb.) görüş alır. Tüm mercilerde, üyeler bizzat sultan tarafından atanır. 2004 yılında sultan anayasada, yasama meclisindeki üyelerin kısmi olarak seçimle atanmalarına imkan sağlayacak bir değişikliği onayladı fakat seçimler hiç yapılmadı.
Nüfusun Etnik Dağılımı
Bruney nüfusunun yaklaşık 2/3’ü resmi olarak Malaydır. Fakat bu kategori etnik Malaylar yanında, Dusun, Belait, Kedayan, Murut ve Bisaya gibi yerli halkları da kapsamaktadır. Çinliler nüfusun 1/10’unu oluştururlar. Geri kalanlar ise Malay olmayan Iban (Sea Dayak) halkı, Güney Asyalı ve Asya ve Avrupa’dan gelen geçici işçilerden oluşmaktadır.
Din ve Dil
Bruney'in resmi dili Malay’dır. İngilizce ikinci dil olarak ülkede kullanılmaktadır. Büyük çoğunluğu Sunni Müslüman olan Bruney’de Daoizm, Konfiçyüslük ve Budizme inanan Çinliler de bulunmaktadır. Çinlilerin bir kısmı ve bazı yerli halklar Hıristiyanlığı benimsemiş olmakla birlikte yerli halk arasında yerel dinlere inananlar da vardır.
Mohamad Yusop Damit, Ooi Jin Bee, Pushpa Thambipillai, “Bruney” Encyclopædia Britannica, inc. Haziran 29, 2017.