Geçen yıl, en önemli sera gazı olan karbondioksitin (CO2) küresel ortalama konsantrasyonları sanayi öncesi dönemin tam yüzde 50 üzerindeydi; bu bir ilki işaret ediyordu ve 2023'te de artmaya devam etti.
Yanlış yolda gitmek
Metan konsantrasyonları da arttı ve üçüncü ana gaz olan nitröz oksit seviyeleri, 2021'den 2022'ye kadar yıllık rekordaki en yüksek artışı gördü.
WMO Genel Sekreteri Petteri Taalas, "Bilim camiasının on yıllardır süren uyarılarına, binlerce sayfalık raporlara ve düzinelerce iklim konferansına rağmen hâlâ yanlış yöne doğru gidiyoruz" dedi.
Küresel sıcaklık artışını 1,5 santigrat derece ile sınırlandırma çabalarına atıfta bulunarak, "Mevcut yörünge bizi bu yüzyılın sonuna kadar Paris Anlaşması hedeflerinin çok üzerinde bir sıcaklık artışı yoluna sokuyor" diye ekledi.
Acil bir konu
Sonuç olarak ülkeler, yoğun sıcaklık ve yağış, buzların erimesi, deniz seviyesinin yükselmesi, okyanusların ısınması ve asitlenmesi gibi aşırı hava koşullarıyla daha fazla karşılaşacak.
"Sosyoekonomik ve çevresel maliyetler artacak" diye uyardı. “Acil olarak fosil yakıt tüketimini azaltmalıyız.”
WMO, CO2 emisyonlarının yarısından biraz azının atmosferde kaldığını, dörtte birinden fazlasının okyanuslar tarafından ve yüzde 30'dan biraz azının da ormanlar gibi "kara ekosistemleri" tarafından emildiğini açıkladı.
Sihirli değnek yok
Emisyonlar devam ettiği sürece CO2 atmosferde birikmeye devam edecek ve küresel sıcaklık artışına yol açacaktır. Ayrıca, uzun ömrü göz önüne alındığında, emisyonlar hızla net sıfıra düşürülse bile halihazırda gözlemlenen sıcaklık seviyesi birkaç on yıl daha devam edecek.
Dünyada benzer bir CO2 konsantrasyonu en son 3 ila 5 milyon yıl önce, sıcaklığın 2 ila 3°C daha yüksek olduğu ve deniz seviyesinin 10 ila 20 metre daha yüksek olduğu zaman yaşanmıştı.
Taalas, "Atmosferdeki fazla karbondioksiti ortadan kaldıracak sihirli bir değnek yok" dedi.
Bu yıl açıklanan bir WMO girişimi, iklim değişikliği konusundaki anlayışı geliştirmek ve azaltım eylemini desteklemek için sera gazı konsantrasyonlarının ve akışlarının sürekli, rutin küresel izlenmesini sağlamayı amaçlıyor.
Taalas, Küresel Sera Gazı İzleme Örgütü'nün "daha iddialı iklim hedeflerini desteklemek için sürdürülebilir gözlemleri ve izlemeyi büyük ölçüde geliştireceğini" söyledi.
Tarih: 15 Kasım 2023
Lİnk: https://news.un.org/en/story/2023/11/1143607