Bu makaledeki ortak yazarlar Andrea Rudominer, MD, MPH. Dr. Andrea Rudominer, San Francisco Körfez Bölgesi'nde yaşayan board sertifikalı bir pediatri uzmanı ve bütünleyici tıp doktorudur. Dr. Rudominer 15 yılı aşkın tıbbi tedavi deneyimine sahiptir ve koruyucu sağlık bakımı, obezite, ergen tedavisi, DEHB ve kültürel açıdan yetkin tedavi konularında uzmanlaşmıştır. Dr. Rudominer, Tıp Doktoru derecesini Davis'teki California Üniversitesi'nden almıştır ve ihtisasını Stanford Üniversitesi Lucile Packard Çocuk Hastanesi'nde yapmıştır. Dr. Rudominer ayrıca Berkeley'deki California Üniversitesi'nden Anne ve Çocuk Sağlığı alanında Halk Sağlığı yüksek lisans derecesine sahiptir. Amerikan Pediatri Kurulu Üyesi, Amerikan Pediatri Akademisi Üyesi, California Tabipler Birliği Üyesi ve Delegesi ve Santa Clara County Tabipler Birliği üyesidir.
Bu makalede atıfta bulunulan 15 referans vardır ve bu referanslara sayfanın sonunda ulaşılabilir.
Dünya üzerine insanlara yaklaştıklarında ısıran ve sokan çeşitli böcekler vardır. Muhtemelen hayatında birçoğu ile karşılaşırsın. Böcekler, kışkırtıldıklarında veya rahatsız olduklarında ısırabilir veya sokabilir. İlk temas ağrılı olsa da, sonrasında çoğunlukla cildinde biriken zehire karşı alerjik bir reaksiyon oluşur. Onları nasıl tanımlayacağını bilmek, semptomları tedavi etmenin en iyi yolunu bulmana ve daha tehlikeli olasılıklara dikkat etmene yardımcı olabilir. Uygun müdahaleyi hızlı bir şekilde belirleyebilmen için böcek ısırıklarını doğru bir şekilde tanımlamayı öğren.
Adımlar
Kısım 1
Kısım 1 / 2:Yaygın Böcek Isırıklarını Tanımlamak
-
1Isırıldığında nerede olduğunu bul. Farklı böcekler farklı yerlerde yaşar ve her biri tarafından ısırılma olasılığının daha yüksek olduğu belirli durumlar vardır.[1] X Kaynağı araştır
- Açık havada ve belki de ağaçlık bir alanın yakınında idiysen muhtemelen bir sivrisinek, kene veya örümcek tarafından ısırılmışsındır.
- Yiyecek veya çöpün yakınında idiysen bir sinek tarafından ısırılmış veya bir arı veya eşek arısı tarafından sokulmuş olabilirsin.
- İçeride ya da bir evcil hayvanın olduğu bir yerde oturuyor veya oynuyor idiysen pire olabilir.
- Amerika Birleşik Devletleri'nde akrepler yalnızca Güney ve Güneybatı'da, özellikle Teksas ve Arizona'da bulunur. Akrep sokmaları son derece acı vericidir ve çoğu zaman bertaraf edilmesi kolaydır.
- Amerika Birleşik Devletleri'nin güneydoğu kesiminde, sokması sivrisinek ısırığı gibi hissettiren sinek benzeri bir yaratık tarafından ısırıldıysan bu bir geyik sineği olabilir.
- Uyurken yatağında ısırıldıysan tahtakurusu olabilir.
- Özellikle güneydoğuda sahilde ısırıldıysan kum pireleri olabilir.
-
2Küçük, kaşıntılı, kırmızı bir tümsek ara. Bu, bir böcek ısırığının en yaygın görülen belirtisidir ve diğer belirtilere bağlı olarak çeşitli böceklerden kaynaklanabilir.[2] X Kaynağı araştır
- Tek bir ısırık izi muhtemelen bir sivrisinek veya sineğe aittir. Bir sivrisinek ısırığı tümseğinin ortasında küçük bir ısırık izi fark edebilirsin.[3] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
- Pire ısırıkları, grup hâlinde birkaç küçük, kaşıntılı tümsektir. Bunları muhtemelen belinin etrafı gibi kıyafetlerinin vücuduna sıkıca oturduğu bölgelerde bulacaksın.
- Tahtakurusu ısırıkları, iki veya üç sıra hâlinde gruplanmış, belki de kabarık, kaşıntılı kırmızı tümsekler olacaktır.
-
3Şişme olup olmadığına bak. Diğer ısırık veya batma türlerinde ısırılan alanın etrafındaki ciltte sişme meydana gelir.[4] X Kaynağı araştır
- Ateş karıncası ısırıkları şişmeye neden olur (yaklaşık 1,5 cm kadar) ve iltihapla dolar. Birkaç gün sonra kabarabilir.[5] X Kaynağı araştır
- Akrep sokmaları ciltte kızarıklık ve ağrı veya bölgede uyuşukluğun yanında şişmeye neden olabilir. Akrep sokmaları çok tehlikeli olabilir ve çoğu kişiyi çok hasta eder. Akrep sokmasından şüpheleniyorsan hemen acil servisi ara veya tıbbi yardım al.
-
4Arı ve eşek arısı sokmalarına karşı kontrol et. Bu böceklerin sokması, keskin veya yakıcı bir ağrıya ve şişmeye neden olur. İğnenin deriye girdiği yerde küçük beyaz bir nokta ile kırmızı bir iz (sivrisinek ısırığına benzer) bırakırlar. Muhtemelen bölgede bir miktar şişlik de olacaktır. Arılar ise iğnelerini geride bırakır.
- Arı soktuysa iğneyi çıkar. Arı bir kişiyi soktuğunda ölür çünkü iğne arının vücudundan çekilir. İğnenin orada kalmaması gerekir, bu yüzden iğneyi sıyırarak çıkarmana yardımcı olması için bir kredi kartı kullan. Cımbız kullanmaya çalışmak, iğneyi yanlışlıkla cildine daha fazla itebilir.[6] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
- Eşek arıları, çamur eşek arıları ve sarıca arı gibi diğer sokan böcekler iğnelerini bırakmazlar. Eğer sokulduysan ve cildinde iğne kalmadıysa muhtemelen seni sokan şey budur. Bu böcekler arka arkaya birden çok kez sokabilir.
-
5Kene ara. Kene ısırıkları genellikle parlak kırmızı olur ve ağrısızdır, bu nedenle aramazsan gözden kaçırabilirsin. Isırığı kene hâlâ üzerindeyken keşfetmen muhtemeldir. Çoğu kene ısırığı zararsızdır, ancak birçok kene Lyme hastalığı veya Kayalık Dağlar benekli humması gibi tehlikeli hastalıklar taşır. Bir kene ısırığı keşfederken dikkatli olman gerekir.[7] X Kaynağı araştır
- Kene cildindeyse onu mümkün olduğunca çabuk çıkarman gerekir. Bir cımbız kullanarak keneyi başının yakınından tut ve çek; tuttuktan sonra bükme, çünkü bu, başın kopmasına ve cildinde kalmasına neden olabilir. Başının ve vücudunun hiçbir yerini cildinde bırakma. Bir keneyi çıkarırken cımbız kullan, vazelin, kibrit veya aseton gibi diğer maddeleri değil.[8] X Kaynağı araştır [9] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
- Kafayı çıkaramıyorsan muhtemelen derinin altına gömülüdür. Eğer öyleyse onu çıkarabilmesi için hemen bir doktora başvur.
- Isırık bölgesine dikkat et. Nişan tahtası modelinde bir kızarıklık (öküzgözü eritem) görürsen bu Lyme hastalığının bir işaretidir. Derhal bir doktora git.[10] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
- Ormanlık bir alanda bulunduktan veya uzun otların arasında yürüdükten sonra daima kendinde kene kontrolü yapmalısın. Keneler sıcak, karanlık yerleri sever, bu yüzden vücudunun her yerini kontrol et. Bu cümlenin sonundaki nokta kadar küçük olabilirler, bu yüzden bir büyüteç kullanman gerekebilir.
- Kene felci, dişi bir kenenin geçici felce neden olan bir nörotoksin salgıladığı nadir bir rahatsızlıktır. Genellikle kene çıkarılır çıkarılmaz dağılır ve en çok evcil hayvanlarda ve 10 yaşın altındaki çocuklarda görülür.
-
6Saç biti kontrolü yap. Saç biti genellikle boyun, kafa derisi ve kulakların arkasında bulunur. Isırıkları kafanda kızarıklık gibi görünür ve muhtemelen bitler ve yumurtalar (sirke de denir) saçta bulunur. Bitlerin varsa saçını reçetesiz bit öldürücü şampuanlarla yıkaman ve bunlarla temas etmiş olabilecek tüm kıyafetleri ve nevresimleri yıkaman gerekecektir.[11] X Kaynağı araştır [12] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
-
7Ciddi örümcek ısırıklarını bertaraf et. Örümcek ısırıkları, böcek ısırıklarından biraz farklıdır ve farklı şekilde tedavi edilmelidir. Bir veya iki küçük, iki dişli delinme yarasına (karadul örümceği ısırığının bir işareti) veya maviye veya mora dönen ve derin, açık bir yaraya dönüşmeye başlayan bir ısırığa (kahverengi bir keşiş örümceği ısırığının işareti) dikkat et. Bu işaretleri fark edersen doktorunu ara. Diğer, daha az ciddi örümcek ısırıkları, böcek ısırıklarına benzeyebilir.[14] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
- Karadul örümceği ısırıkları bıçaklanma ağrısına neden olabilir, ancak ağrısız da olabilir. Isırık bölgesinde belirgin diş izleri, hassasiyet ve şişlik olup olmadığına bak. Kas krampları, mide bulantısı, kusma ve hatta nöbetler aranacak semptomlar arasındadır.
- Isırık iltihapla enfekte olabilir ve şişebilir.
-
8Böceği ara. Çoğu böcek ısırığı acı vericidir ve onları hemen fark edersin. Isırıldığını hissediyorsan seni ısıran böceği bulmaya çalış. Bir resim çek veya böcek öldüyse ölüsünü topla. Bu, seni neyin ısırdığını ve bundan sonra hangi adımları atman gerektiğini belirlemekte sana ve doktoruna yardımcı olabilir.
Reklam
- Eğer böcek hâlâ yaşıyorsa onu yakalamaya çalışma. Bu, tekrar ısırılmak veya sokulmak için iyi bir yoldur.
- Böcek öldüyse bir profesyonele gösterebilmen için böceğe zarar vermemeye dikkat ederek onu şeffaf bant parçasına sar.
Kısım 2
Kısım 2 / 2:Böcek Isırığını Tedavi Etmek
-
1Isırık bölgesini sabun ve su ile temizle. Bu, ısırığın temizlenmesine yardımcı olup enfeksiyonu önleyebilir. Isırılan bölge temizlenene kadar başka kremler veya ilaçlar kullanmamak en iyisidir.[15] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
- Isırığı temizlemek için soğuk su kullan. Sıcak duş almaktan kaçın; bu seni uzun vadede daha rahatsız edebilir, çünkü ısı seni kaşındıran daha fazla histamin salgılatır.[16]
X
Uzman Kaynak
Andrea Rudominer, MD, MPH
Board Sertifikalı Pediatri Uzmanı ve Bütünleyici Tıp Doktoru Uzmanla Görüşme. 6 May 2020.
- Isırığı temizlemek için soğuk su kullan. Sıcak duş almaktan kaçın; bu seni uzun vadede daha rahatsız edebilir, çünkü ısı seni kaşındıran daha fazla histamin salgılatır.[16] X Uzman Kaynak Andrea Rudominer, MD, MPH
-
2Isırık kaşınıyorsa kaşıntı önleyici krem kullan. Benadryl veya Chlor-Trimeton gibi reçetesiz satılan antihistaminikler ara.[17] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git Isırığı kaşımak enfekte olmasına sebep olabilir.
- Isırık gerçekten kaşınıyorsa kaşımak yerine ovalamayı dene.[18]
X
Uzman Kaynak
Andrea Rudominer, MD, MPH
Board Sertifikalı Pediatri Uzmanı ve Bütünleyici Tıp Doktoru Uzmanla Görüşme. 6 May 2020.
- Topikal kremler, jeller ve losyonlar (özellikle pramoksin veya benadril içerenler) kaşıntıyı kontrol etmeye yardımcı olabilir.
- Badem veya hindistan cevizi yağı gibi bir taşıyıcı yağda 5 damla lavanta esansiyel yağı, 3 damla buhur esansiyel yağı ve 2 damla nane esansiyel yağını karıştırarak kendi yatıştırıcı, kaşıntı önleyici yağını yap. Ardından, böcek ısırıklarına karışımdan birkaç damla uygula.[19]
X
Uzman Kaynak
Andrea Rudominer, MD, MPH
Board Sertifikalı Pediatri Uzmanı ve Bütünleyici Tıp Doktoru Uzmanla Görüşme. 6 May 2020.
- Isırık gerçekten kaşınıyorsa kaşımak yerine ovalamayı dene.[18] X Uzman Kaynak Andrea Rudominer, MD, MPH
-
3Şişliği azalt. Soğuk suyla ıslatılmış veya buzla doldurulmuş bir bezle soğuk kompres yap ve şişmiş bölgenin üzerine tut. Mümkünse, kan akışını azaltmak için ısırık alanını yükselt.[20] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
- Soğuk kompres de kaşıntıyı biraz hafifletmeye yardımcı olacaktır.[21]
X
Uzman Kaynak
Andrea Rudominer, MD, MPH
Board Sertifikalı Pediatri Uzmanı ve Bütünleyici Tıp Doktoru Uzmanla Görüşme. 6 May 2020.
- Soğuk kompres de kaşıntıyı biraz hafifletmeye yardımcı olacaktır.[21] X Uzman Kaynak Andrea Rudominer, MD, MPH
-
4Papüler ürtikeri tedavi et. Böcek ısırıklarına karşı aşırı duyarlılığın bir sonucu olarak kabarık, kaşıntılı, kırmızı yumrular ortaya çıkabilir. Bu genellikle pire, sivrisinek ve tahtakurusu ısırıklarından sonra ortaya çıkar. Ürtiker, antihistaminikler ve topikal steroidlerle tedavi edilir.[22] X Güvenliir Kaynak DermNet NZ Kaynağa git
- Yara izi veya enfeksiyona neden olabileceğinden bu yumruları kaşıma.
-
5Şoku tedavi et. Bazı böcek ısırıkları, çok tehlikeli olabilen alerjik reaksiyona neden olabilir. Ciddi bir reaksiyonun ilk belirtileri genellikle kurdeşen, kızarıklık, boğazda veya dilde şişlik ve nefes almada zorluktur. Bu acil bir tıbbi durumdur, bu nedenle 112'yi ara veya hemen acil servise git. Alerjik şok ölümcül olabileceğinden, varsa EpiPen kullan.[23] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
-
6Tıbbi yardım al. Çoğu durumda, kaşıntı ve şişme gibi etkiler hızla kaybolabilir. Semptomlar devam ederse veya kötüleşirse daha ciddi bir reaksiyon yaşamadığından emin olmak için bir doktor aramalısın.[24] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
- Akrep tarafından sokulduğunu düşünüyorsan veya biliyorsan derhal tıbbi yardım al.
-
7Diğer hastalıkların semptomlarına dikkat et. Böcek ısırıkları tek başına tehlikeli olmayabilir, ancak birçok böcek hastalık taşıyabilir. Keneler Lyme hastalığı ve Kayalık Dağlar benekli humması taşıyabilir ve sivrisinekler Batı Nil Virüsü ve ensefalit taşıyabilir ve bu ciddi hastalıkları insanlara bulaştırabilir. Ateş, vücut ağrıları ve mide bulantısı gibi diğer semptomlara dikkat et. Bunlar genellikle daha ciddi bir durumun belirtileridir.[25] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa gitReklam
İpuçları
- Dışarıdayken, böceksavar ve pantolon ve uzun kollu tişört gibi koruyucu giysiler kullan.
- Çoğu böcek ısırığı ve sokması cildi geçici olarak tahriş eder fakat genellikle etkileri geçer. Bir kişinin belirli türdeki böcek ısırıklarına ve sokmalarına alerjisi olmadığı sürece, yalnızca en zehirli örümcekler ve böcekler önemli bir reaksiyona neden olur.
- Tatlı yiyecekler ve çöp kutuları, arıları, sinekleri ve diğer böcekleri çeker, bu yüzden çok yakın durmaktan kaçın.
- Bir böcek ısırığını belirlemek için yapılan bir internet aramasında, örümcek ısırıklarıyla ilgili herhangi bir sonuç bulunamayabilir. Örümcekler böcek değil eklem bacaklıdır. Örümcek ısırmasından şüphelenen herkes, onaylamak için onları adıyla aramalıdır.
- Böcekleri kışkırtmaktan kaçın, çünkü bu onları savunmaya sokmak için iyi bir yoldur.
Uyarılar
- Nefes almada güçlük çekiyorsan, boğazın şişmişse veya kaşınıyorsa ya da yutma güçlüğü çekiyorsan acil servisi ara veya hemen bir acil servise git. Bu, anafilaktik bir reaksiyonun göstergesi olabilir.
- Böcek ısırıklarına veya sokmalarına alerjin varsa tıbbi kimlik takmalı ve yanında epinefrin (EpiPen) bulundurmalısın. Şoka girersen arkadaşlarının ve ailenin EpiPen'i nasıl kullanacaklarını bildiğinden emin ol.
- Isırıkların tahtakurusu ısırığı olduğunu tespit edersen en iyi yol onlardan kurtulmak için bir ilaçlayıcı çağırmaktır.
Referanslar
- ↑ https://www.healthychildren.org/English/health-issues/conditions/from-insects-animals/Pages/Identifying-Insect-Bites-and-Stings.aspx
- ↑ https://www.healthychildren.org/English/health-issues/conditions/from-insects-animals/Pages/Identifying-Insect-Bites-and-Stings.aspx
- ↑ http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/mosquito-bites/basics/symptoms/con-20032350
- ↑ http://www.md-health.com/Insect-Bite-Identification.html
- ↑ https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/002843.htm
- ↑ http://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-insect-bites/basics/art-20056593
- ↑ http://www.md-health.com/Insect-Bite-Identification.html
- ↑ https://www.healthychildren.org/English/health-issues/conditions/from-insects-animals/Pages/Identifying-Insect-Bites-and-Stings.aspx
- ↑ http://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-tick-bites/basics/art-20056671
- ↑ http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/lyme-disease/basics/symptoms/con-20019701
- ↑ http://www.md-health.com/Insect-Bite-Identification.html
- ↑ http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/lice/basics/definition/con-20021627
- ↑ http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/lice/basics/symptoms/con-20021627
- ↑ http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/spider-bites/basics/definition/con-20035307
- ↑ http://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-insect-bites/basics/art-20056593
- ↑ Andrea Rudominer, MD, MPH. Board Sertifikalı Pediatri Uzmanı ve Bütünleyici Tıp Doktoru. Uzmanla Görüşme. 6 May 2020.
- ↑ http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/mosquito-bites/basics/preparing-for-your-appointment/con-20032350
- ↑ Andrea Rudominer, MD, MPH. Board Sertifikalı Pediatri Uzmanı ve Bütünleyici Tıp Doktoru. Uzmanla Görüşme. 6 May 2020.
- ↑ Andrea Rudominer, MD, MPH. Board Sertifikalı Pediatri Uzmanı ve Bütünleyici Tıp Doktoru. Uzmanla Görüşme. 6 May 2020.
- ↑ http://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-insect-bites/basics/art-20056593
- ↑ http://www.dermnetnz.org/topics/papular-urticaria/
- ↑ http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/anaphylaxis/basics/treatment/con-20014324
- ↑ http://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-insect-bites/basics/art-20056593
- ↑ http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/mosquito-bites/basics/symptoms/con-20032350