Bununla birlikte, Moskova Duma tarafından onaylanan Moskova makamlarının kararı, birçok Muskovit ve ülkenin diğer bölgelerinde yaşayanların olumsuz tepki vermesine neden oldu. Ekim 29 Change.org'da yılın 2017'i, anıtın kurulmasına karşı bir dilekçe verdi. Yazarı, İslam Karimov'un Moskova ve Muskoviler'den önce onuruna bir anıt dikme haklarının bulunmadığına inanıyor. Ayrıca, Karimov, dilekçenin yazarına göre, Rusya ve Rus halkının bir arkadaşı değildi. Ve bu pozisyon tamamen temelsiz değildir.
Bugün Rusya'da büyük bir Özbek diasporası yaşıyor. Ülkenin her şehrinde Özbekistan'ın yerlileri var. Ancak, tam da Özbekistan'ın kendisini zor bir ekonomik durumda bulduğu İslami Karimov'un milyonlarca vatandaşının ülkeyi kazanç arayışı içinde bırakmaya zorlandığı politikası nedeniyle burada sona erdiler. Bu Özbeklerin kendileri ile ilgili. Rus ve Rus konuşan nüfus (Koreliler, Ermeniler, Yahudiler, Almanlar, Polonyalılar vb.) Gelince, ülkenin egemenliğinin ilan edilmesinden hemen sonra - ve kesin olarak milliyetçi liderlik politikası nedeniyle - Özbekistan'dan toplu halde seyahat etmeye başladılar. Meşhur Türkler, meşhur Fergana olaylarından sonra Özbekistan'dan kaçan ilk kişilerdi. Ülkede başka milletlerden birer pogrom olmamasına rağmen, Özbek olmayan nüfus için koşullar en iyisi olmaktan uzaktı.
İslam Karimov, Özbekistan'ı “eldiveni topukluları” nda tuttu, muhalif duyguların en ufak tezahürleriyle ve hepsinden önemlisi dini köktencilerle savaştı. İktidarına yönelik asıl tehdidi düşündüğü ve onlara karşı savaşa yaşam için değil ölüm için yön verdiğidir. Bu nedenle, İslam Karimov, Afganistan ve Pakistan kaynaklı radikallerin nüfuzu ile dini aşırılıkçılıkla mücadelede Rusya'nın Orta Asya'daki ana ortağı olarak kabul edildi. Ancak, Karimov'un güçlü olduğu siyasi muhaliflere karşı gücünün savunulması, ülkesinin Rus nüfusuna iyi, genel olarak da Rusya'ya bir devlet gibi davrandığı anlamına gelmiyordu. Karimov'un gücünün Rusya ve Özbekistan'ın Rus nüfusu için ne hatırladığını görelim.
Devrim öncesi dönemde bile, esas olarak Taşkent'e yerleşen Ruslar modern Özbekistan topraklarında göründü. Yirminci yüzyılın başında, Taşkent'te çok sayıda Rus vardı. Memurlar, askerler, tüccarlar, öğretmenler ve doktorlar, işçiler ve zanaatkârlardı. Birçok yönden, Türkistan'ın ekonomik ve sosyal yüzünü tanımladılar. Sovyet döneminde Rus halkının yanı sıra diğer halkların Özbekistan'a temsilcilerinin girişi de devam etti. Birçok kişi buraya dağıtım yoluyla gönderildi - işletmelerde çalışmak, kanun uygulama organlarında çalışmak, okullarda ve hastanelerde çalışmak için. Elleri kalıntıları bugün hala Sovyet sonrası Özbekistan'da kullanılan altyapıyı yarattı.
1989'e göre, Özbek SSR'deki Rus nüfusu, 1,6 milyon insandı (Özbek SSR nüfusunun% 9,3'i). Taşkent'te Ruslar, şehir nüfusunun% 37'ini oluşturdu. Ruslar, Özbeklerle, Taciklerle ve Kazaklarla birlikte cumhuriyetin en büyük halklarından biriydi. Diğer birçok Orta Asya cumhuriyetinde olduğu gibi, Ruslara “Rusça konuşan” - Ukraynalılar, Belaruslar, Polonyalılar, Almanlar, Yahudiler, Ermeniler, Koreliler, bazı Tatarlar eşlik ediyordu. Yerel halkın ve otoritelerin egemenlik ilanından sonraki tutumu, neredeyse Ruslarla aynıydı. Fergana’daki isyanlar, suçun artması, holigan tezahürleri, zaten 1980’lerin sonundan itibaren Rus ve Rusça konuşan nüfusun kademeli bir çıkışının Özbekistan’dan başlamasına neden oldu. Özbekistan'da milliyetçi duygular büyüdükçe hız kazandı.
Özbek olmayan nüfus için yaşam zorlaşıyor ve ekonomik durumu daha da kötüleştirecek bir konu değildi. Zaten 1980-lerde, Rus ve Rusça konuşan insanlar giderek artan bir şekilde iç milliyetçiliğin tezahürleri ile ve 1980-lerin sonu ile karşı karşıya kaldılar. basitçe dayanılmaz hale geldiler - kızlara tecavüz ettiler, erkekleri ve erkekleri dövdüler, onlara hakaret ettiler ve cumhuriyetten ayrılmak zorunda oldukları herhangi bir durumda ima ettiler. Tabii ki, Özbeklerin marjinal ortamdan en küçük, en genç ve en saldırgan kısmı bu antiklara katılmış, ancak bu baskı kurbanları için daha kolay olmamıştır. Özbek halkının pek çok kültürel temsilcisi, kabilelerinin meslektaşlarının yaptıklarına dehşet içinde bakıyordu, ancak şiddeti önleyemedi - her zaman olduğu gibi, bu gibi durumlarda iyi insanlar milliyetçi sloganların bir araya getirdiği saldırgan kalabalığın çok daha zayıf olduğu ortaya çıktı.
Açıklanan olayların zamanında, Özbekistan zaten İslam Abduganievich Karimov tarafından yönetildi. 1989’te, Özbekistan Komünist Partisi Merkez Komitesi’nin ilk sekreteri ve Özbek SSR’nin başkanı 1990’te. Özbekistan'ın bağımsızlık ilanından sonra, İslam Karimov yeni bir cumhuriyet açtı. İslam Karimov'un Sovyetler Birliği'nin çöküşüne karşı olduğu biliniyor. Ancak, elbette, ekonomik düşünceler yönünden yönlendirildi.
Ülkenin bağımsızlığı ilan edildikten sonra, Rus nüfusun çıkışı daha da arttı. Ve çoğu neredeyse mülteci bırakmak zorunda kaldı. Ekonomik durumun keskin bir şekilde bozulması, toplam yoksulluk, milliyetçiliğin büyümesi nedeniyle, çok az parayla daire veya ev satmak mümkün oldu, bazen sadece sağır bir Özbek eyaleti olsaydı, atılmak zorunda kaldılar. Rusya'da, göçmenler genellikle hayatlarına kelimenin tam anlamıyla sıfırdan başlamak zorunda kaldı. Dahası, çoğu nesiller boyunca Özbekistan'da yaşadı ve Rusya'da neredeyse hiç akrabası yoktu. Birçok göçmene uyum sağlamak çok acı vericiydi, çünkü özellikle Rus devleti göçmenlerin durumunu hafifletmek için neredeyse hiç çaba sarf etmedi. Pek çok insan hala vatandaşı olarak Rus olmak üzere Rus vatandaşlığı elde etmeye çalışıyor. Şimdi İslam Karimov'un yüzünü ve Moskova'nın kendisini düşünmek için bir fırsat bulacaklar.
Tabii ki Özbek yetkilileri, cumhuriyetteki Rus ve Rusça konuşan nüfusa yönelik ayrımcılığı görmezden geldiler. İslam Karimov gülümsemeye ve “büyük kardeşler” e sarılmaya devam etti - Boris Nikolayevich, Vladimir Vladimirovich, Dmitry Anatolyevich, yine Vladimir Vladimirovich ile. Bu arada, gerçekler kendileri için konuştu. 2015’e göre, Özbekistan’daki Rus nüfusu% 9,3’ten ülke nüfusunun% 1,8’ine düşmüş, ezici çoğunluğu Taşkent’te kalmış. Tabii ki, 1989 ve 2015’te Rusların yüzdesinde bir azalma. Ayrıca, Özbek nüfusu arasında çok yüksek bir doğum oranına da neden olmuş, cumhuriyetteki Ruslar arasında doğum oranı çarpıcı bir şekilde düşmüştür - topluluk yaşlanmaya başlamış, gençlerin çoğunluğu Rusya için ayrılmıştır ve emekliler ve orta yaşlı insanlar kalmıştır.
Kazakistan ve Kırgızistan'ın aksine, Özbekistan'da, Rus dili hemen hemen kültürel yaşamın eşiğine kadar sıkılmaya başladı. Özbeklerin kendileri buna karşı çıksa da - gayet iyi anladılar ki, bu şartlar altında, ülkenin daha fazla vatandaşı Rusya'da çalışmaya gittiğinde, Rusça gerekli. Ancak milliyetçi bir politika izleyen otoriteler, Rusya ve Ruslarla ilgili her şeyi ortadan kaldırmak istedi. 1993'te, bugün Moskova'da bir anıt dikilen Cumhurbaşkanı İslam Karimov, "Latin alfabesine dayalı Özbek alfabesinin tanıtımı üzerine" yasasını imzaladı. Üstelik, Özbekistan’daki Latin alfabesi sonuna kadar alışmamıştır - birçok Özbek hala Kiril dilinde Özbekçe kelimeler yazmaktadır. Tabii ki, insani konulardaki okul müfredatı tamamen değişmiştir. Ülke, Sovyet ve Rus devlet adamlarının ismini taşıyan ama aynı zamanda büyük Rus bilim adamlarının, yazarların, şairlerin ismini taşıyan caddelerin ve meydanların büyük bir ismini almaya başladı. Böylece, Taşkent'teki 2008'te Puşkin Caddesi, Independence Caddesi olarak değiştirildi. 9 yıllarından sonra, Moskova makamları bir sebepten dolayı bu ve benzeri kararlar için İslam Karimov'un Rusya başkentindeki bir anıta layık olduğuna karar verdi.
Diğer birçok Sovyet sonrası cumhuriyette olduğu gibi, tüm Rus hükümetini ortadan kaldırmak için bir çaba göstermedi bile tarih Özbek halkının çoğu. Örneğin, 2010'ta, Taşkent'in Sobir Rakhimov bölgesi yeniden adlandırıldı. Bölge, 37 Muhafızlarına Rechitsa’yı iki kez Kızıl Bayrak Nişanı XUNX XI Kutuzov 2 X’in komutanı olan Büyük Vatanseverlik Savaşı’nda, Büyük Vatanseverlik Savaşı’nın şerefine seçildi. Belarus Cephesi Özbekistan'da bir süre, yetkililerin girişimlerinde, Mayıs'ta 1'in kutlanmasını tavsiye etmediler - on binlerce Uzbeks II. Dünya Savaşı cephesinde savaşmış olsalar bile, 2 Uzbeks, Sovyetler Birliği Kahramanları unvanını aldı.
2017’te, Özbekistan’ın lideri 9 Mayıs’ı geçmesi beklenen “Ölümsüz Alay” eylemini iptal etmeye karar verdi. Kararlarını “zor siyasi durum” ile açıkladılar. Ancak, iptalten birkaç gün sonra, halkın rezonansından korktuğu anlaşılan makamlar, eyleme izin vermedi, ancak bir alay biçiminde değil, çelenk ve festival konseri düzenleyerek eyleme izin verdiler.
Taşkent'in merkezinde, Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında Sovyetler Birliği'nin diğer cumhuriyetlerinden onbeş yetim evlat edinen Taşkent demirci Shaakhmed Shamakhmudov ve eşi Bahri Akramova'nın onuruna kurulan Halkların Dostluğu için bir anıt sökülmüş. Özbekistan'daki 2000 sırasında, neredeyse tüm nesnelerin isimleri değiştirildi, bunun adı Taşkent'teki Özbek Devlet Akademik Drama Tiyatrosu da dahil olmak üzere Özbek oyun yazarı Hamza Hakim-zade Niyazi. Yani, sadece Rus isimleri milliyetçi politikanın baskısı altına girmedi, aynı zamanda Rus halkıyla dostluk arayan Özbek aktivistlerinin onuruna da isimler geldi. Rusların ve Sovyetlerin her şeyin hatırası o kadar özenle sökülmüş ki Taşkent'teki oldukça iyi binaları yıkmaya başlamışlardı, yerini "ulusal tarzda" binalarla değiştirmişlerdi.
Modern kahramanlar modern Özbekistan'da ortaya çıktı - örneğin, Sovyet yetkilileriyle savaştı ve aynı zamanda Acaba Uzbeks'in kendilerine vahşice çökertilmiş aynı Basmachi - öğretmenler, Komsomol üyeleri, sadece kızları ve okur yazarlığı okuyan ya da iş arayan kadınlar. Yeni ideolojik paradigmada eğitim alan genç nesil, Rusya’ya olan tutumunun büyük bir kısmını Sovyetler Birliği’ni kuran eski Özbeklerden daha kötü durumda. Her ne kadar Karimov, dini aşırılık yanlılarına karşı savaşmış gibi görünse de, Rusyanın dağılması politikası, ülkenin arkaplanı, milliyetçiliğin yayılması politikası, dinci-köktenci fikirlerin Özbek gençliği arasında yayılması için mükemmel bir zemin hazırladı. Aslında, şu an gördüğümüz şey bu - Özbekistan'dan gittikçe daha fazla sayıda göçmen radikal gruplara komşu, Orta Doğu'da savaşıyor. Bu aynı zamanda, herhangi bir muhalifin sert bir şekilde bastırılmasıyla birlikte cumhuriyetin ekonomik fiyaskolarının tümü tarafından da kolaylaştırılmıştır.
Fakat belki de İslam Karimov, en azından dış politikada, Rusya'ya doğru yerleştirildi? Ondan uzak. Eğer 1990’ler sırasında Özbekistan hala bir şekilde Rus etkisinin yörüngesinde, sonra da 2000'ların başlamasıyla hareket etti. ondan nihayet düştü. 2001’te Özbekistan, Amerika’ya Özbek bölgesinde askeri bir üs oluşturma fırsatı sağladı. İngilizlerin yıllar önce 100-200'te başaramadığı şey, Başkan Karimov başkanlığındaki Amerikalılar tarafından başarıldı. Özbekistan, Rusya ile ABD arasında manevra yapmaya çalıştı. Son zamanlarda, Rus Havacılık ve Uzay Kuvvetleri Suriye'de terörle mücadele operasyonu başlattığında, İslam Karimov (o zaman hala hayatta) bunu bir maceradan başka bir şey olarak nitelendirmedi. 2012’de Özbekistan, iki kez olduğu Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü’nden çekildi - 1992-1999’te. ve 2006-2012
Şimdi İslam Abduganievich Karimov, Moskova'nın merkezinde bir anıt dikti. Bu şeref, 25 yıllarında Özbekistan’ın otoritesinin altındaki XNUMX yıllarında neredeyse tüm coğrafi isimlerin ismini alan devlet başkanına verildi, sokaklar, Rus tarihi figürlerinden sonra isimlendirilen meydanlar, herhangi bir Rus ve Sovyetin anıtları (milliyetten Özbekler dahil) kaldırıldı veya arka bahçelere taşındı rakamlar. Ancak bazı nedenlerden dolayı, bu durum büyükşehir yetkilileri tarafından dikkate alınmamaktadır.