Wilhelm Wundt Hayatı
Wundt Almanya’nın küçük bir kasabasında doğdu ve hayatının ilk yıllarını yoğun bir yalnızlık duygusu içerisinde yaşadı. Okulda düşük notlar aldı ve tipik bir “evin tek çocuğu” hayatını yaşadı (abisi yatılı bir okuldaydı). Yaşıtı olan tek arkadaşı iyi huylu fakat güç belâ konuşabilen zihinsel özürlü bir çocuktu.
Wundt’un babası bir papazdı. Anne babası oldukça şen şakrak ve sosyal olmalarına karşın Wundt’un babasıyla ilgili ilk hatıraları pek hoş değildi. Wundt 80 yaşlarındayken çok canlı bir biçimde, babasını izlemeye çalışırken merdivenlerden nasıl düştüğünü hatırlıyordu. Ayrıca babasının onu bir gün okuldayken ziyaret ettiği ve öğretmenine dikkatini yöneltmediği için tokatladığı da hatıraları arasındaydı.
İkinci sınıfın başlangıcında Wundt’un eğitimini babasının asistanı olan genç bir mahalle papazı üstlendi. Wundt bu gence ebeveynine olan duygusal bağlılığından çok daha güçlü bir bağlılık hissetti. Mahalle papazı başka bir kasabaya gönderildiğinde Wundt alt üst oldu. Bunun üzerine bu genç mahalle papazıyla birlikte yaşamasına izin verildi. Ve 13 yaşına dek onunla kaldı.
Wundt’un ailesinde, hakikaten her disiplinde tanınmış insanlar ve güçlü bir akademik gelenek vardı. Söylenen oydu ki, “Hakikaten Almanya’daki hiçbir aile ağacında Wundt’un ailesindeki kadar zihinsel olarak aktif ve üretici bireyler yoktur” (Bringmann, Balance, Evans, 1975, s. 288). Ne yazık ki, bu etkili aile geleneği genç Wundt tarafından sürdürülemeyeceğe benziyordu.
Wilhelm Wundt okul yılları
Wundt vaktinin çoğunu ders çalışmaktan çok hayal kurarak geçiriyordu ve Gymnasium’un ilk senesinde sınıfta kaldı. Sınıf arkadaşlarıyla iyi geçinemiyor, öğretmenlerden birisi tarafından sıklıkla tokatlanırken diğerleri tarafından alaya alınıyordu. Bir seferinde dayanamayarak okuldan kaçtı. Bu |durunı hiç de ümit verici bir başlangıç değildi. Wunch yavaş yavaş hayallerini kontrol altına almayı öğrendi, hatta oldukça popüler birisi oldu. Okul hayatından hiçbir zaman hoşlanmamış olmasına rağmen, zihinsel ilgilerini ve kabiliyetlerini geliştirdi. 19 yaşında okuldan mezun olduğunda üniversiteye hazırdı.
Wundt hayatını kazanırken aynı zamanda da bilim üzerine çalışmak amacıyla doktor olmaya karar verdi. Tedaviye yönelik çalışmaları Wundt’uıı bir yılını Tübingen Üniversitesinde geçirmesine sebep oldu. Sonraki üç buçuk yılını anotomi, fizyoloji, ilaç ve kimya okuduğu Heidelberg’te geçirdi ve burada kimya alanında ünlü olan Robert Bunsen’den çok etkilendi. Yavaş yavaş tıp eğitiminin kendisine göre olmadığını anladı ve fizyolojiye yöneldi.
Berlin’de büyük fizloyog Johannes Müller ile geçen bir sömestirlik çalışmadan sonra Wundt 1855 yılında doktorasını yapmak için Heidelberg’e döndü. Fizyoloji alanında Heidelberg’te 1852’den 1864’e dek sürecek doçentlik dönemi başladı. 1858 yılında Helmholtz’un asistanı olarak atandı. Fakat yeni öğrencileri laboratuvarın esaslarına alıştırma işi ona sıkıcı geldi ve bu rutinden birkaç yıl sonra vazgeçti. 1864 yılında yardımcı profesör oldu ve 1874 yılına dek Heidelberg’te kaldı.
Psikoloji fikri nasıl canlandı
Heidelberg’te fizyoloji araştırmaları yaptığı sırada, bağımsız ve deneysel bir bilim olarak psikoloji fikri Wundt’un zihninde canlanmaya başlamıştı. Yeni bir bilim olarak psikolojiyle ilgili ilk düşünceleri Duyusal Algılama Teorisine Katkılar1 başlıklı kitabında yer aldı. Bu kitabın çeşitli kısımları 1858 ve 1862 yılları arasında basıldı. Wundt bu kitabında evindeki donanımsız laboratuvarında yaptığı orijinal deneylerini anlatmanın yanı sıra, yeni psikolojinin metotlarına ilişkin görüşlerine de yer vermişti. Wundt ilk kez deneysel psikoloji’yi ele aldı. Fechener’in Elementler (1860) adlı kitabıyla Wundt’un bu çalışması çoğunlukla yeni bilimin literatür alanındaki doğuşu olarak düşünüldü.
Beitrage’yi 1863 yılında ondan daha önemli başka bir kitap izledi: İnsan ve Hayvan Zihinleri Üzerine Dersler Kitabın ilk baskısından yaklaşık 30 yıl sonra İngilizce tercümesiyle revizyondan geçirilmesi ve Wundt’un 1920’de ki ölümüne dek yeni baskılarının yapılması bu kitabın öneminin bir işaretidir. Kitap birkaç yıl boyunca deneysel psikologların dikkatini çeken pek çok problemi tartışıyordu.
Wundt 1867 yılında, Heidelberg’te fizyolojik psikoloji dersi vermeye başladı. Bu, Wundt’un böyle bir dersi ilk kez resmi bir şekilde sunuşuydu. Heidelberg’teki bu çalışmanın dışında sık sık psikoloji tarihinin en önemli kitabı şeklinde anılan Fizyolojik Psikolojinin İlkeleri 1873 ve 1874 yıllarında iki bölüm halinde basıldı. Kitabın 37 yıl içerisinde, sonuncusu 1911 yılında olmak üzere altı baskısı yapıldı. Kuşkusuz, Wundt’un şaheseri olan bu kitap psikolojinin kendine özgü problemleri ve deneyleme metotlarıyla, bir laboratuvar bilimi olarak resmen kurulmasını sağlamıştır. Uzun yıllar Orundzüge’nin mütakıp baskıları deneysel psikologlara bir bilgi deposu ve yeni psikolojinin yükselişinin bir tutanağı olarak hizmet etti. Bu hizmet Wundt’un kitabın önsözünde belirttiği “yeni bir bilim alanının işaret edilmesi” girişiminin amacıydı. Kitabın kullandığı fizyolojik psikoloji başlığı yanıltıcı olabilir. 19.yüzyılın ortalarında “fizyolojik” kelimesi Almancada “deneysel” kelimesinin eşanlamlısı olarak kullanılıyordu. Bu nedenle, Wundt bugün bildiğimiz fizyolojik psikolojiyi değil, deneysel psikolojiyi yazıp öğretiyordu.
Leipzig Yılları
Wundt, 1875 yılında, 45 yıl boyunca olağanüstü bir çalışma sergileyeceği Leipzig’de felsefe profesörü olunca kariyerinin en uzun ve en önemli dönemi başlamış oldu. Leipzig’e gelmesinden kısa bir süre sonra kendi laboratuvannı açtı ve 1881 yılında yeni bilimin ve yeni laboratuvarı resmi bir haber organı olan Felsefe Çalışmaları dergisini çıkmaya başladı. Aslında dergiye Psikoloji Çalışmaları adını vermek niyetindeydi ancak anlaşılan bu isimde başka bir derginin olması (bu dergi ruh, parapsikoloji, giz ve büyüden bahsediyor olmasına rağmen) Wundt’un kendi dergisinin ismini hemen değiştirmesine sebep oldu (Bringmann, Bringmam Ungerer, 1980). Bununla birlikte, Wundt 1906 yılında dergisinin adını Psikoloji Çalışmaları şeklinde değiştirdi. Wundt’un el kitaplan, laboratuvar ve bilimsel dergisiyle, yeni psikoloji hale yola girmeye başlamıştı.