Su-25'a olan ihtiyaç çok büyüktü ve 28, Nisan 1981'e Hava Kuvvetleri Baş Yardımcısı Sital-Chai'de geldi. A.N.Efimov, görevini yerine getirdi: DRA'da mevcut araçların ve pilotların bir pilotu olarak çalışmaya hazırlanmak için acilen. 200'in th ayrı saldırı hava filosu (OSHAE) komutanı, AM Afanasyev uçuş eğitimi için alay komutanlığına atandı. Yeniden eğitmeyi hızlandırmak için, askeri pilotların bir “lisesi” olan Lipetsk Hava Kuvvetleri Savaş Eğitim Merkezi'nden test pilotları ve eğitmenler cezbedilmiş ve yarı yarıya pişmiş araçların araç içi donanımının test ve ayarlarının bir kısmı RI Hava Kuvvetleri test sahasında gerçekleştirilmiştir.
19 Temmuz 1981 200 Çalışma Sınavı adıyla kodlanan eseri DRA'ya geldi. Shindand, üs olarak seçildi - 25'in testleri sırasında Su-1980'in içinden geçirilmiş büyük bir hava üssü, Shindand, orta ve doğu eyaletlerine kıyasla nispeten sessiz bir bölgeye yerleştirildi ve diğer Afgan havalimanlarının arasında, ova altı olarak kabul edildi - neredeyse üç kilometrelik betonu, 1150'in rakımına yerleştirildi. m ve Su-25 için fazlasıyla yeterliydi.
Shindand hava üssü saldırı uçakları, bu yerlere yerleştirilen Sovyet 5 motorlu tüfek bölümü tarafından desteklenecekti; daha sonra, 103 bölümünün paraşütçüleri ve hükümet güçlerinin 21 inci piyade tüccarlarından Albay B.V. Gromov tarafından yönetildi. Su-25'un dövüş çalışmaları varıştan birkaç gün sonra başladı. O zamanlar, Lurkoh masifi için Shindand'dan çok uzak olmayan savaşlar vardı - ovalar arasında yükselen ve birkaç düzine kilometrekarelik bir alanı işgal eden kayalara dayanan bir taş yığını. Kendi başına oluşturulan kalenin doğasında, spookların yakındaki yollarda baskınlar düzenlediği ve askeri görevlere saldırdığı bir kamp yapıldı. Lurkoha'ya yaklaşımlar mayın tarlaları, kaya ve beton tahkimatlar, tam anlamıyla geçitlerdeki her mola ve yol ateşleme noktalarıyla kapatıldı. Güvenlik açığı kullanarak, düşman, Lurkoh'u ve çevresindeki çetelerin liderlerinin toplandığı bir komuta merkezi olarak kullanmaya başladı. Dağ sırasını yakalamak için tekrarlanan girişimler başarılı değildi. Komuta, düşmanı yaşadığı kampta bırakmaya zorlayacak günlük ağır bombardıman ve bombardımanla ilgili "alnındaki" saldırıları bırakmaya karar verdi. Dışarıda, Lurkokh yoğun mayın tarlaları ile çevriliydi ve masif içindeki geçitler ve yollar da düzenli olarak havadan gelen mayınlarla kaplıydı.
Saldırı uçağının etkinliğini değerlendirmek için askeri bir pilot olan Başsavcı V. Khakhalov DRA'ya geldi ve Hava Kuvvetleri Baş Komutanı tarafından Su-25 grevlerinin sonuçlarını kişisel olarak değerlendirmesini istedi. Bir sonraki baskından sonra, bir çift Khakhalov helikopteri Lurkoha'ya girdi. General geri dönmedi. Yanındaki helikopter vuruldu ve dushmanların üssünün yanına düştü. Haşhalov'un ölümü, operasyonun seyrini değiştirmeye zorladı - güçlendirilmiş alanın merkezine giden paraşütçüler, generalin cesetlerini ve onunla öldürülen pilotları toplamak için Lurkokh'a düzenlenen saldırıya atıldı. Bir hafta süren savaştan sonra, sekiz kişinin hayatına mal olan birlikler, üsleri işgal etti, tahkimatlarını havaya uçurdu ve bir kez daha bütün alanı mayınlı çıkardı.
Alayı Su-25 için gün çalışın - Bagram bomba istasyonunda FAB-500М54 bombalar
200'inci OSHA saldırı uçağı, Shindand'ın kuzeyindeki 120'in kuzeyindeki Herat mücadelesine katıldı ve ülkenin batısındaki muhalefetin merkezi oldu. Yerel çeteler doğrudan kentte hareket etmiş, onu yalnızca devlet güçleriyle değil, aynı zamanda kendi aralarında da savaş ve etki alanlarına bölmüştür. Ayrıca kaleler, hisse senetleri vardı оружия ve mühimmat. Su-25, şehirdeki dushman kontrollü mahallelerde ve istihbarat tarafından gösterilen evlerde sağa vurmak zorunda kaldı. Sonsuz yeşil bölge ve komşu Heriruda vadisi Herat civarında çok iş vardı. Herat ve Farah illerinde görev yapan çok sayıda kishlaka, Mücahidlere yiyecek ve işe alım sağlayan makbuzlarla desteklendi. Daha sonra, İran’daki yakındaki üslerden silahlar alarak, gece boyu dinlendiler. Yerel komutanların en ünlüsü, Nisan devrimi sonrasında Mücahidlere geçen eski bir ordu kaptanı Turan İsmail'di. Askeri tecrübe, okuryazarlık ve titizlik, hızla yedi il ve beş bin militanlık ordusu olan yerel bir emir olmasına izin verdi. "Zelenka" nın örtüsü altında - geniş çalılıklar, meyve bahçeleri ve üzüm bağları çalılıkları - Mücahidler askeri birliklerin bulunduğu yere seçildi, soyuldu ve yakıldı, konvoy ve çevresindeki köylerde anında çözülen ve onları bu yerlerde, özellikle havadan bulmak kolay değildi. dağlardan daha.
Vadilerin yukarısındaki havada, 1500'e sürekli olarak tozlu bir sis asılarak, görünürlüğü kötüleştirir ve birkaç kilometre boyunca yer işaretlerini gizler. Toz fırtınaları ve çölden çıkan sıcak "Afgan" mevsimi boyunca, hiçbir yerde kaçış yoktu ve geri dönen saldırı uçağının kapaklarından ve davlumbazlarından bir avuç içinde kum toplandı. Motorlar için özellikle zordu - kum, zımpara kağıdı gibi, kompresörlerin bıçaklarını kemirdi ve + 52 ° 'e ulaşan ısı çalışmayı zorlaştırdı. Boğulmuş yolvericinin yardımına yardımcı olmak için çabuk ıslanan havacılar her tür hava girişine bir çift su atıp bir tür buharlaştırıcı soğutma kullandılar. APA fişinin yerleşik elektrik konektörüne sıkıca yandığı durumlar vardı. Aceleyle kablo hazırda duran bir baltayla kesildi ve uçak asılı tel parçalarıyla uçtu. Düşman arayışı zaman aldı ve uçuş süresini artırmak için, görevlerin çoğunun bir çift askıya alınmış tank PTB-800 ile yapılması gerekiyordu (Su-25 cephe hattında çalışmak için tasarlandı ve iç tanklarda yakıt temini ile yarıçapı 250-300 km'yi aşmadı).
Eylül 1981’tan itibaren, planlanan düşmanlıklar ülkenin güneyinde, aynı zamanda 200-OSHA’nın da sorumluluğu olan Kandahar’da başladı. Afganistan'daki en büyük ikinci şehir olan antik ticaret merkezi ve el sanatları, bütün güney yönünü kontrol etmeyi sağlayan önemli bir stratejik konuma sahipti. Ülkedeki bütün büyük şehirleri ve at nallarını birbirine bağlayan tek karayolu dahil ana yollar ve karavan yolları, Kandahar'dan geçti. Kandahar'ın Pakistan sınırına yakınlığı Mücahidler için de cazipti. 70-I, Kandahar'a gönderilen Sovyet birliğine bağlı tüfek tugayı derhal, yollardaki durumun ve kentteki durumun bağlı olduğu sonsuz savaşa çekildi. Şehrin etrafındaki "Zelenka" ya yerleşen çok sayıda kopuş bazen garnizonu haftalarca engelledi, tek bir aracın Kandahar'a girmesine izin vermedi. Kuzeyden, Maiwanda dağları, Mücahidlerin kalelerinin İngilizlerle savaş zamanlarından korunmuş olarak kale görevi gördüğü Kandahar'a yaklaşıyordu.
Su-25'in yüksek dağ manevra kabiliyeti özellikle dağ geçitlerinde yararlıydı. Tepelerden çapraz ateş, eteklerini onlara giren askerler için bir tuzağa dönüştürdü, oraya topçu çekmek her zaman mümkün değildi ve tanklarve saldırı uçakları kurtarmaya geldi. Su-25, diğer uçakların inmeye cesaret edemediği, geçit boyunca hedefe yaklaşan veya genişlik izin veriliyorsa, bir eğim boyunca aşağı kayan ve bir başka saldırıdaki tam anlamıyla sürünen dar taş torbalara daldı. Kandahar'ın kuzeybatısındaki Kara Dağlarda, Ekim 200'de 1981. OSHA pilotlarından biri, uzun bir boğazın sonunda kayalara gizlenmiş bir ateş noktasını bastırmayı başardı. Yukarıdan bombalama girişimleri başarı getirmedi ve Su-25 karanlık bir deliğe girmek, manevra yapmak, üzerine sıkıştırmak ve kesin bir darbe vermek, keskin bir savaş dönüşüyle çıkmak zorunda kaldı.
Su-25'in (450-500 m) küçük dönme yarıçapı pilotların bir saldırı oluşturmasına yardımcı oldu: hedefi tespit ettikten sonra, hemen üzerinde durmak ve yeniden girerken, düşmanın görüşünü kaybetmemek, düşmanı görmek ve ekonomik olarak harcanan mühimmatı yeniden açmak mümkün oldu. Bir sonraki grev için geri dönen Su-17 ve MiG-21 hız pilotları, genellikle "net bir demasking işareti olmadan" tekrar hedef bulamadılar.
Geniş kanat alanı ve güçlü mekanizasyon sayesinde, Su-25, iyi kalkış ve iniş özelliklerine sahip diğer araçlardan olumlu bir şekilde farklıydı. 4000 kg'a (8 FAB-500) kadar olan maksimum savaş yüküne sahip fırtına robotları, 1200-1300 m'nin çıkarılması için yeterliydi, Shindand merkezli, Su-17 yerde sadece bir ucunda bir ton bomba patladı. "Yirmi beşinci" ertelenmiş silahlanma, NAR, RBC, yüksek patlayıcı ve parçalanma bombalarını içeriyordu. Vadilerde, kil yapılarını yok etmek için 100 ve 250 kg bombalar daha sık kullanılmıştır; doğal barınaklarda bol miktarda bulunan dağlarda, “beş yüz” yüksek patlayıcı gücü gerekli hale geldi (soğutmalı motorlar tam bir itme geliştirdiğinde, “kış” ekipman varyasyonlarında daha sık kullanıldılar). Yakılacak bir şeyin olduğu yeşil alan ve köylerde, yangın söndürme tankları ve bombalar kullanıldı. Yarım tonluk bir tank ZB-500GD'nin yapışkanlığı için kalınlaştırılmış olan benzin ve kerosen karışımı, alanı ateşli bir halı 1300 metrekaresiyle kapladı ve ayrıca ZAB ekipmanı, etrafına dağılmış ve birçok yeni yangına neden olan ateş karışımına batırılmış bir bez parçası içerdi.
Yüksek patlayıcı, yüksek patlayıcı NAR C-5M ve 5 şarj ünitelerinden gelen C-32MO UB-32-57 yaygın olarak kullanıldı. Bir yudumda, 200-400 metrekareye kadar kaplandılar ve düşmanı en önemli avantajlardan birinin - arazide saklanma ve hızla dağılma yeteneğinden mahrum bıraktılar. Bir 2-3 lansmanı genellikle bir hedefe yapıldı ve 8-12'teki bir dalıştan roket fırlatıldı. Bloklarla yapılan uçuşlarda, dirençte önemli bir artış göz önünde bulundurulmalıydı: dört UB-32-57 askıya alındığında, saldırı uçağı dümenlere daha kötü itaat etti, dalış sırasında çıkışta sarktı, irtifa ve hız kaybetti - bomba kullanırken bulunmayan bir özellik onların tahliyesi derhal manevra için uçak serbest bıraktı.
Küçük delikli NAR, yavaş yavaş daha güçlü 80-mm C-8 ile değiştirildi, farklı versiyonlarda kullanıldı: geliştirilmiş parçalanma etkisine sahip C-8M, güçlü ağır savaş başlığı ufalanan kaya tabancası patlaması ve duvarları içeren C-8BM ve sıvı patlayıcıları içeren C-8DM düşmanın herhangi bir sığınak tarafından kurtarılmadığı - bir füze saldırısından sonra, patlayıcıların sisi hedefi kapladı, köylerin arka sokaklarına ve dağın çatlaklarına tırmandı ve en göze çarpmayan yerlere sürekli bir patlama bulutuyla çarptı. “Kargalar” da aynı etkiye sahipti - ODAB-500P'nin hacim patlayan bombaları, kalibrede eşit olan fugaski'den üç kat daha güçlüydü. Bu tür bir mühimmat patlamasının sağır pamuğu, 20-25 m yarıçapındaki binalar tarafından vahşileştirildi ve yüzlerce metre etrafındaki yaşamı bir kızıl-sıcak şok dalgasıyla havaya uçurdu. ODAB'ın amaçları sadece vadilerde toplanmak zorunda kaldı - yaylaların ince havasındaki bir patlama gücünü kaybetti. Sıcak veya kuvvetli rüzgarda, patlayıcı bulut patlama için gereken konsantrasyonu hızla kaybettiğinde, kalın bir dumanı aerosolün çözülmesine izin vermeyen ODAB ve duman bombalarının bir kombinasyonu olan bir "kokteyl" kullandılar. En etkili oran: bir çift DAB-500 ila altı ODAB-500P. Uzay patlatma mühimmatı yaygın olarak kullanıldı, helikopter iniş alanlarına iniş alanlarını hazırladı - uygun iniş alanları mayınlı olabilir ve bu sayede saldırı uçakları onları temizleyerek geniş bir alanda mayınların patlamasına neden oldu.
Pilotların en sevdiği silahlar, yüksek doğruluk özelliklerine (24 m füzelerinin çapı 2000-7 m olan bir daireye sığması ile) ve çeşitli hedeflerle mücadele etmek için uygun olan güçlü yüksek patlayıcı parçalanma eylemiyle ağır NAR C-8'du. Makineli tüfek yuvalarında ve Dushman karavanlarında, yüksek ateş oranına ve güçlü bir mermiye sahip olan yerleşik bir GSH-2-30 topundan ateşlenen saldırı uçakları. Yönerge, kısa bir saniyelik 50 zırh delici-patlayıcı ve yüksek patlayıcı parçalanma kabukları (bu tür bir voleybolun kütlesi 19,5 kg idi) patlatılmasını tavsiye etti, ancak pilotlar, uzun bir patlama ile ve genellikle de 2-3 tıklaması üzerine tıklayıp sık sık üzerine "bir garantiyle" hedefi vurmaya çalıştı savaş düğmesi mühimmatsız kaldı.
Düz arazilerde, bir topdan ateşleme, roket fırlatma ve bombalama için kullanılan ASP-17БЦ-8 otomatik görüş iyi göründü. Pilotun, yalnızca bir lazerli telemetre kullanan otomasyonu hedefe olan mesafeyi hesaba katan ve doğru zamanda bombaları düşürme emrini veren, irtifa, hız, hava sıcaklığı ve mühimmat balistiklerinde düzeltmeler yapan görüşün işaretinde saldırı nesnesini tutması gerekiyordu. TSA'nın kullanımı çok yüksek kaliteli sonuçlar verdi ve pilotlar, iyi ayarlanmış ve iyi ayarlanmış bir görünüme sahip bir saldırı uçağı uçma hakkı için bile kendi aralarında tartıştılar. Dağlarda, güvenilirliği azaldı - irtifa ve zorlu arazilerdeki keskin bir farkla birlikte, görme hesap makinesi başa çıkamadı, “kafasını kaybediyor” ve çok fazla hata verdi. Bu davaların 3'i, TSA'yı normal bir kolimatör görüşü olarak kullanarak ve “kalbimin emriyle” bombaları bırakarak atılmak zorunda kaldı.
Pilotlara saygı, sistemlerin, ana ünitelerin ve Su-25 kokpitinin iyi düşünülmüş korumasını hak ediyordu. Titanyum zırhı ve ön zırhlı camı, küçük silahların ve DShK'ların mermilerine nüfuz edemedi ve Su-25'in yanlarında lekeli mermilerin izleri vardı. Saldırganlar grevi iyi tuttu - Panjsher üzerinde kuyruk ucunda uçaksavar füzesi bulunan A. Lavrenko uçağı, 1,5 mm'den daha az metal bırakan neredeyse tamamen kırık bir kontrol tertibatıyla uçtu. Binbaşı G. Garus havaalanına ulaşabildi ve arabasında DShK mermileri motoru deldi ve hidrolik sisteme tamamen zarar verdi.
200-OSAE ile birlikte fabrika uzmanlarından oluşan bir ekip ve OKB çalışanları sürekli olarak operasyona eşlik etti (aslında, Su-25 birlik testleri) ve öncelikle uçuş kısıtlamalarını genişletmek için gerekli değişiklikleri ve iyileştirmeleri gerçekleştirdi. 15 ay boyunca, daha fazla 200 türü tamamlayan 2000'in OSHA saldırı uçağı, savaş kayıplarına sahip değildi, ancak Aralık ayında 1981, izin verilen dalış hızını aştığından, Kaptan A.Dyakov düştü (durum bombanın bir aşırı pilondan düşmesiyle arttı; uçağın bir yuvarlağa ne çektiğini, pilot arabayı tesviye edemedi ve kanatta kayan dağa çarptı. Aynı şartlar altında, G. Garus neredeyse öldü, ancak bu sefer pilotun çıkarması için yeterli yüksekliğe sahipti. Diğer bir Su-25, hidroakümülatörü zeminde şarj etmeyi unuttuklarından ve iniş takımı çıkamadığından, türbinin arkasındaki sıcaklık yükselip yangını tehdit eden, ağır yüklü uçaklar “çökmeye” başladı ve pilot fırlatmak zorunda kaldı. Pilotlar ayrıca, dalış sırasında yeterli yüzey alanına sahip olmayan hava frenlerinin etkinliğinin bulunmadığına dikkat çekti - Su-25 hızlanmaya, dengeyi kaybetmeye ve geriye doğru yuvarlanmaya devam etti. Bu eksiklikler takip eden uçak serilerinde ortadan kaldırıldı: güçlendiricileri, taksi yaparken “ayak” kontrolünü sağlamak için ön iniş takımı tekerleğinin yinelenmiş bir mekanik dönüşü olan aileron kontrolüne eklediler, yakıt sistemini iyileştirdi ve motor ömrünü arttırdılar. Ateş etme sırasında topun güçlü geri tepmesi nedeniyle, tabancanın bağlantı noktalarını ve “çatlama” yapı elemanlarını güçlendirmek gerekiyordu. Çok sayıda küçük işletme iyileştirmesi yaptı, uçağın hazırlanmasını basitleştirdi ve hızlandırdı ve yanlarında siparişini hatırlatan parlak şablonlara neden oldu.
Su-25 motorlarının havaalanı başlangıç ünitesinden (APA) çalıştırılması
Güçlü ve güvenilir C-24 füzeleri çoğu saldırı teçhizatı ekipmanının bir parçasıydı.
Uçağın dezavantajları, radyo elektroniğinin bir bölümünün düşük güvenilirliğini ve her şeyden önce otomatik radyo pusulası ARK-15 ve RSBN-6C navigasyon radyo sistemini içerir. Görevlerini yerine getirirken, kişi tüm gruba lider olan az çok iyi ayarlanmış donanıma sahip filoda bir uçak seçmek zorunda kaldı. Silah, uçaktaki elektronik aletlerin gerçek düşmanıydı - şimdi ateş ederken güçlü şoklar oldu ve daha sonra REO'nun başarısız olmasına neden oldu.
“Sınav” operasyonu sonuçlarına göre, Su-25 silahlanma ekipmanı için yüksek işçilik maliyetleri kaydedildi. 250 mühimmatının silahla yeniden şarj edilmesi, iki silah ustası için 40 dakika sürdü ve çok rahatsızdı: dizlerinin üzerinde çalışmak zorunda kaldılar ve bölme üzerinde büyük bir şerit takıldılar. Yer temelli güvenlik her zaman ikincil bir sorun olarak görülmüştür (uçağın kendi kusurlarına atfetmek zor olsa da), kötü çalışan silahlar için el arabaları ve asansörler güvenilmezdi ve saldırı uçaklarını hazırlayan teknisyenler, askerin ustalıklarını kullanarak, bomba ve füzeleri elle sürüklemek zorunda kaldılar. hatta yarı tonlu bombalar bile, direklerin yararı çok yüksek değildi (Su-25’i tasarlarken bile, tasarımcılar bu “çözülemeyen sorunu” dikkate aldılar ve direklerin konumunu belirlediler. ) Sadece göğüs seviyesine üzerinde büyük bir yük kaldırabilir için. Yaklaşık olarak aynı değişmiş yıpranmış tekerlekler, kelimenin tam anlamıyla dağ havalimanlarında yanıyordu. Bu prosedür genellikle krikolar ve gereksiz komplikasyonlar olmadan gerçekleştirildi: birkaç kişi saldırı uçağının bir kanadını aldı, bir başkası kaldırdı, bir tür tahta tarafından desteklendi, tekerleğin havada asılı kalmasıyla kolayca değiştirildi.
200 OSAE'nin çalışmalarını inceleyen Havacılık Mareşeri PS Kutakhov, birkaç kez Shindand'a uçtu ve kişisel olarak Su-25'i denetledi. 1982 ekim ayına kadar “Sınav” operasyonu tamamlandı. Bu zamana kadar, savaş Afganistan’da gerçekleşti. Savunma Bakanı Sokolov'un talimatlarını yerine getirmek - "nihayet Kasım 7’a karşı karşı devrimi yok etmek" - ne yazık ki mümkün değildi. Dahası, TurkVO genel merkezinin mutabakatı şöyle yazdı: “... askeri-politik durum neredeyse evrensel olarak ağırlaştı ... ve daha önce büyük çetelerin olmadığı ve coğrafi özellikler nedeniyle elverişli şartların bulunmadığı bazı alanlarda bile son derece şiddetli hale geldi. faaliyetleri (SSCB ile kuzey, düz ve sınır bölgeleri) ”. DRA'da konuşlandırılmış düzinelerce savaş uçağı, açıkça yeterli değildi. Hava kuvvetinin güçlendirilmesi gerekiyordu ve Afgan savaşının ölçüsüne uygun Su-25 toplu bir araç olacaktı.
200-th OSHA'nın yerine, Binbaşı V. Hanarin'in bir filosu Sital-Chaya'dan geldi, bir yıl sonra bir sonraki yerini aldı. Böylece, tek bir filonun yardımıyla, OSHAP’ın 80’i, Teğmen Albay A. Bakushev’in OSHAP’ının 1984’i DRA’ya gitmek için tam anlamıyla alaylarla ilk kez bir araya gelinceye kadar DRA’da Eylül ayına kadar 378’e kadar çalışmaya devam etti. Filolarından ikisi Bagram, biri Kandahar'da konuşlandırıldı. Afganistan'a da diğer alayların saldırı filoları atıldı. “Göçmenlik” olarak farklı hava sahaları çalıştırarak, asla birkaç aydan daha uzun süre kalmayacakları “göçebe” bir yaşam biçimi yarattılar. Gerekirse, Su-25, faaliyet gösterdiği bölgelere daha yakın bir yere taşındı ve
Kabil Havaalanı ve tarla hava limanları, ülkenin kuzeyindeki Mazar-ı-Sharif ve Kunduz'dur. Park yeri yeterli değil ve acil olarak oluklu şeritlerden, yüzlerce tonluk hava üslerine ithal edilen prefabrik döşeme ile destekleniyor. Havacılık kuvvetlerinin yoğunlaşmasını gerektiren büyük operasyonlar sırasında, bunlara yakın bir şekilde bağlandılar ve uçaklar, taksi girişleri boyunca zemine doğru yuvarlandı ve hava girişlerinin kum ve molozları emmemesi için sadece betonun ön tekerleğini bıraktı. Su-25, 2500-3000 m'yi aşan bölgelerdeki birliklerin desteğiyle helikopterleri değiştirdi.Daha fazla verimlilik için, saldırı uçağı "havadaki görev" pozisyonunu kullanmaya başladı ve toplanma direnci, piyade derhal ateş noktalarında uçağı hedefleyebilir. Su-25 için hava savunma yangından korunma ve arazinin "denetimi" altındaki güvenlik koşulları altında bekleme alanı, 3000-3500 m yüksekliğinde tayin edildi ve uçuşu, plana göre veya kara birimlerle haberleşen komuta merkezinden komuta üzerine yapıldı. Karışık hava grupları tarafından yapılan saldırılarda ana şok kuvvetinin rolü Su-25'a verildi. İyi güvenlik kullanarak, 600-1000 m seviyesinin yüksekliğinden hedefler üzerinde çalıştılar, daha savunmasız Su-17 ve avcı jetleri - 2000-2500 m civarında. Navigators, saldırı uçağının doğruluğunu, grevlerinin gücünü ve “işaret etme yeteneğini” belirttiler. ". Değerlendirmelerine göre, her Su-25, bağlantıdan, hatta sekiz Su-17'ten ve FA'nin muharebe eğitiminin başı olan A.V. Bakushev'den daha iyi sonuç verdi: “Mühimmat konvoyuyla gelen her şey. -25. Onları daha büyük verimlilik ve amaçlarla harcadılar. " Aslen telsiz çağrısı yapan “Grach” takma adı “Rhombus” Operasyonunda oturum açıyor ve bu çalışkan kuşa benzeyen Su-25'i avını “gagalamayı” ve arama yeteneğini tamamen haklı çıkardı.
Özellikle etkili olan, araziyi alçak irtifalardan incelemek için zamana sahip olan ve etki alanında daha iyi yönlendirilmiş olan saldırganların ve helikopter pilotlarının ortak çalışmasıydı. Hedefin etrafında dönen bir çift Mi-8 keşif gerçekleştirdi ve Su-25'i sinyal roketleri ve iz makineli tüfek patlamalarıyla düşmanın bulunduğu yere işaret etti. Hedef 2-4 uçağına giden ilk nokta, zirve noktalarını bastırıyor. Onlardan sonra, Mi-24 çifti bağlantısı, araziyi hayatta kalan hava savunma merkezlerinden temizleyerek bir veya iki Su-25 ünitesinden oluşan bir saldırı grubuna ve savaş helikopterlerine yol açtı. Koşullar bu kadar istenirse, “daha fazla ikna etmek için” tam filo mangalarında bir darbe çarptı (12 Su-25 ve Mi-24'e göre). Saldırı uçağı, 900-1000 m yüksekliğinden birkaç paso aldı ve ardından hemen helikopterlerle yer değiştirdi, hedefe çarptı ve düşmanın hayatta kalması için bir şans bırakmadı (çoğu zaman hedefin üzerine uçan yüksek hızlı avcı bombardıman uçaklarının baskınlarında olduğu gibi). Helikopterlerin görevi saldırıdan çıkan uçağı ele almaktı, ardından da yeniden canlandırılan ateş noktalarına düştüler.
Böylesi bir grubun yardımıyla, Şubat ayında 2, 1983, Mazar-i-Sharif bölgesinde, yerel bir azot gübre tesisinde çalışan Sovyet uzmanlarının yakalandığı ve öldürüldüğü bir operasyon düzenledi. Çetenin hüküm sürdüğü Kishlak Vakhshak, dört Su-25'e saldırdı; köyü tıkayan ve düşmanın darbeden kaçmasına izin vermeyen Mi-24 bağlantısı ve altı Mi-8 tarafından desteklenmiştir. İki ODAB-500P köyün üzerine düştü, on tonluk konvansiyonel yüksek patlayıcı hava bombaları ve kırk C-8 roketi vardı ve sonrasında neredeyse yok oldu.
Benzer operasyonlar mahkumların tutuklanmasından sonra dushmans tarafından gerçekleştirildi. Sadece zorla itilebildiler ve en yakın köyde bir BSHU gösterisi düzenlendi. Diyalog daveti yeterince ikna edici görünüyordu ve mahkumlar hala hayatta olsaydı, ilk darbelerden sonra, yerel büyükler müzakerelere gitti, yalnızca uçaklar çekildiyse onları iade etmeyi kabul etti. Yakalanan Mücahidlerin takası olan ve hatta savaş yıllarına ait bir fidye olan “fırtına uzmanlarının diplomasi”, 97 insanlarını esaretten geri getirebildi.
Büyük bir savaş yükü ve ulaşılması zor yerlere nüfuz etme yeteneği, Su-25'i havadan madencilik için ana makine haline getirdi ve düşmanı üslerde kilitlemek ve operasyonel engelleme için yaygın olarak kullandı. Genellikle Su-25, her biri POM'un “kurbağaları” ya da BC'nin konteyner bloklarında yüksek patlayıcı PFM içeren 2-4'i bir KMGU kabının taşıyordu. Ayrıca, avuç içi büyüklüğünde, neredeyse altından algılanamayan minik “sünger önleyici” mayınlar da kullanıldı. Sorumlulukları yalnızca küçük yaralar vermek ve yeni gelenleri hareketsiz hale getirmek için yeterliydi ve kan kaybı ve doktorların neredeyse tamamen yokluğu pozisyonunu umutsuzlaştırdı. Madencilik Su-24, 25-700 m yüksekliğinden 750-900 km / s hızında ve 1000-300 m e düşürülmüş yollar ve yollar üzerinde daha yoğun "ekim" için yapıldı.
1984'te, Su-25, tüm maden görevlerinin% 80'ini oluşturuyordu,% 14, helikopter pilotları ve% XAUMX, IBA pilotları tarafından yapıldı.
Silahlı grupların hareketine müdahale eden Su-25, taş saçakları ve yolları yıktı, geçitleri bombaladı ve geçilmez hale getirdi. Doğru çalışma kabiliyeti Su-25, Kasım ayında, Asadabad yakınında, geçit köprülerinde atılan ve dağlarla kaplı depolara açılan 1986 tarafından kullanıldı. Onları yukarıdan bombalamak mümkün değildi - geçitlerin derinliklerinde ince köprü ipleri gizlendi - ve Binbaşı K. Chuvilsky'nin dört Su-25'i asılı taş duvarların arasına düştü, köprüleri köprülere çarptı.
Su-25 “avlanmaya” başladı. Pilotlara, birimleri, koruma görevlileri, günlük özel kuvvetler ekipleri, hava fotoğrafçılığı ve hatta uzay keşif verilerinin alındığı 40 Ordu Karargah İstihbarat Müdürlüğü'ne göre pilotlara gösterildi. Havaalanlarındaki radyo istasyonlarının ortaya çıkışıyla, Mücahidler, telsiz keşif ekipmanı kullandı - ekipmanı beş MT-LBu traktörü temelinde bulunan Taran radyo durdurma ve yön bulma kompleksleri. Bu ekipman, Dushman telsizlerinin yerini tespit etmeyi mümkün kıldı ve deneyimli "işiticiler" ve çevirmenler, kelimenin tam anlamıyla düşmanın niyetleri hakkında ilk elden bilgi aldılar. Zorunlu PTB'lere ek olarak, “avlanmak” için havaya çıkan saldırı uçağı genellikle evrensel bir değişken aldı - bir çift NAR UB-32-57 (veya B-8М) birimi ve iki 250-500-kg bomba. “Avlanma” için en iyi koşullar, hedef tespit edildikten hemen sonra herhangi bir yönden saldırmalarına izin veren ovadaydı. Sürpriz için, çok düşük irtifalardan (50-150 m), fren paraşütlü özel saldırı bombalarını kullanarak uçağın parçalarından kaçmasını mümkün kılan grevler uyguladılar. Böyle bir saldırı düşmanı şaşırttı ve dönüş ateşini açmak için ona zaman vermedi, ancak hızlı bir şekilde aceleci bir arazide uçmaktan yorulan ve hedefin her dakika görünmesini bekleyen pilotun kendisi için zordu. Bilinmeyen bir alanda kendi başına gezinmeyi, saldırı nesnesini bulmayı ve tanımlamayı bilen en deneyimli pilotlar “avlanmaya” gönderildi.
Saldırı uçağı sadece düşman ateşinden değil, 25 Mayıs'taki Su-28, Binbaşı A. Rybakov, Kabil, 1987) zarar gördü.
... aynı zamanda iniş manevrasının yüksek hız ve karmaşıklığından kaynaklanan kaba inişlerde (Bagram, Kasım 4 1988)
Acil inişlerde, Su-25 zırhlı kokpitin dayanıklı kutusu pilotu kurtardı
Metal şeritlerin döşenmesi - "geçit" e gitmek için uçak taksilerine saldırın
1985'un yıkılmasından bu yana, “av” geceleri bile gerçekleştirildi, ancak Su-25'in özel amaçlı teçhizatı yoktu. Tüm iyileştirmeler, yansıma önleyici blendajın iniş lambalarının yanına yerleştirilmesiyle düşürüldü, böylece pilotu kör etmediler. Kışın ay ışığının aydınlattığı gecelerde SAB'nin yardımı olmadan yaptılar - karla kaplı geçitler ve tarlalar üzerinde herhangi bir hareket açıkça görülebiliyordu ve hatta sığınaklara ve geceleyin durma noktalarına giden dar yollar. Karanlıkta çömelmiş karavanlar (develer ve atlar ciplerin, çoğunlukla Japon Nissans ve Toyotas'ın yerini aldı), vurdukları farlarla kendilerini serbest bıraktılar. Gün içerisinde bomba bırakmanın kolay olmadığı bir dağ çürümesinde bir hedef keşfeden “avcılar”, yokuşun üzerinde taşların altına gömülü bir heyelan yaratan yamaçta güçlü bombalarla bir darbe yaptı. Gece karanlığı, uçaklara uçaksavar ateşinden güvenli bir şekilde sakladı, ancak dağlara çarpmamaya özen gösterilmesini istedi (örneğin, kışın, 1985 Su-25 istasyonunda A. Baranov'da öldü).
Taşıma kolonlarının kablolanmasını sağlayarak, Su-25 dushmanskie baskın yüksekliklerinden pusuya fırlattı, ileriye taşınmalarını ve araçlara ateş etmelerini sağladı. Saldırı uçağı A.Pochkina'nın raporundan: "Gardez şehrinin kuzeyindeki yol boyunca bir çift olarak hareket ederken, dağın tepesinde tankerlerin konvoyuna ateş eden bir roket fırlatıcısı buldum ve tek bir bombalama saldırısıyla imha ettim." Ağustos ayında, Chagcharan eyalet merkezi 1985'in Sovyet merkezindeki 250 ve dört motorize tüfek taburu, tank ve topçu bataryasının eşlik ettiği operasyonlarında 32, uçağın ve helikopterin 21'ini kapladı. Konvoya giden yolu temizleyerek altı gün içinde 130 atış noktasını ve daha fazla XNUMX isyancısını imha ettiler.
Baskınlar organize etmede özellikle önemli olan, güvenilir radyo iletişimi gerektiren açık liderlik ve komuta kontrolünü elde etmektir. Onsuz, pilotlar komşuları ve uçak topçularıyla eylemleri koordine edemedi. Azalan uçaklar, dağların etrafında kayboldu, çok yönlü ekranlardan ve havadan kayboldu, uçuş yöneticilerini lanetlemeye zorladı: "Kızıl Ordu güçlü, ancak iletişim onu mahvedecek." Kesintisiz radyo iletişimi sağlamak için, etki alanı üzerinde gökyüzünde saatlerce asılı olan An-26РТ tekrarlayıcı uçakları havaya kaldırılmaya başladı. Büyük operasyonlar sırasında, geniş bir alanda büyük havacılık gruplarının özel koordinasyonu ve hazırlığı gerekliyken (Herat yakınındaki cephanelik üssünün yenilmesi sırasında 1986 yazında olduğu gibi), Afganistan'da güçlü bir onboard kontrol kompleksi ile donatılmış uçan IL-22 komut noktaları göründü. ve tüm hava ordusunun çalışmasını sağlayabilen iletişim. Su-25'in kendisi, görüş alanı içindeki kara kuvvetleriyle iletişim kurmak için özel bir EHkalipt P-828 VHF telsiz istasyonuna sahipti.
1985 baharının sık sık bombardımanı ve sabotajı ile bağlantılı olarak, Su-25, Kabil havaalanı ve eski Amin Sarayı'ndaki 40 Ordusu'nun merkezindeki devriyeler için devriye çalışmaya başladı. Helikopterler geceleri görevdeydi ve gardiyanlar yakınlardaki dağlarda şüpheli bir faaliyet bildirdiğinde, Su-25 Bagram'dan yükseltildi. Ahmed Shah Massoud'un göründüğü bölgeye hemen saldırmak olan Bagram'da birkaç fırtına görevlisi sürekli görevdeydi - bu yerlerdeki bir numaralı düşman ve bölünmemiş sahibi Charikar ve Panjshir. Muhalefetin başındaki "merkezi illerin cephelerinin başındaki komutanı" tarafından atanan usta ve enerjik bir düşman olan Masood, Kabil'in başkentin altındaki cesur operasyonlarından ve özellikle de halk arasındaki tartışılmaz otoritesinden hoşlanmamasına neden oldu. Ahmed Şah'ı tahrip eden pilota Sovyetler Birliği Kahramanı unvanı verildi; Sırasıyla alt rütbe komutanı Turan İsmail, Kızıl Bayrak Nişanı ile değerlendirildi. Saldırı ve özel kuvvetler Masood'u avlıyorlardı, pusular düzenlendi, asker operasyonları yapıldı, en az 10 kez ölümüyle ilgili rapor edildi (BVGromov'un kendisi "Ahmed Shah'ın artık 85'ten canlı olmadığı inancındaydı. Muhalefetten ”), ancak zorlu Amirsaib tekrar tekrar zulümden kaçındı, Kabil halkını yaklaşmakta olan saldırılar hakkında önceden öğrenmek - Masoud muhtarları arasında Afgan ordusunun en gizli gizli memurları ve Genelkurmay İstihbarat Genel Müdürünün başı Binbaşı General Halil (Hain) Khalil ve onun memurları, 1985 g) 'nin baharında ortaya çıkarıldı.
Keşif yapmak, saldırı uçaklarının (yetersiz uçuş menzili ve özel teçhizatın bulunmaması) görevleri arasında nispeten mütevazı bir yer tuttu ve kendi biriminin çıkarları doğrultusunda görsel keşif ile sınırlı kaldı. Baskın hazırlığında, filo komutanı ya da gezgin, gelecek grev alanının etrafında uçtu, arazi ve yer işaretleri hakkında bilgi aldı ve saldırıdan hemen önce filo pilotları ek araştırmalar yaptılar. Sonbaharda 1985'te 378 of OSHAP alan A.V. Rutsky'nin önerisinde, bir Su-25 grev sonuçlarını kaydetmek için bir fotokondüktör ile donatıldı.
Çok yönlülük ve birçok durumda, Su-25'in vazgeçilmezliği, kullanımlarını aşırı derecede yoğunlaştırdı. 1985'te, saldırı ve saldırı pilotları Su-17 meslektaşlarına göre iki kat fazla puan aldı ve ortalama bir 270-300 uçuş süresine sahipti (“Müttefik” standardı 100 saatti) ve çoğu bu rakamların gerisinde kaldı. .Rutskoy, 453 savaş türlerini (169 - geceleri), 378 alayından Sanat VF Goncharenko, 415'lerini ve Albay GP Haustov'u (her uçakta) yaptı - 700'ten daha fazla DRA'da iki yıllık çalışma (Havacılık Mareşeri A.N.Efimov - Sovyetler Birliği Kahramanı'nın tüm Yurtseverlik Savaşı için iki kez Sovyetler Birliği Kahramanı'nın 222 mücadele türlerini yaptığı ünlü saldırı pilotu). Yıl boyunca, 500'in gidişatı vardı, ama aynı zamanda 25 zamanına kadar bir misyona uçacak zamanı olan haklı Su-950'leri de vardı .. Saldırı uçağı üzerindeki yük ve aşınması tüm normları aştı, bu yüzden “vardiya değişimi” - arabaların ziyaretçilere transferi alayların ve filoların yerini aldı. Dürüstçe dövülmüş dövülmüş uçaklar pilotlarla birlikte eve gitti.
Su-25 pilotları arasında meslek hastalıkları; inatçı mide ağrıları, ağrılı eklemler ve kapalı bir kokpitte yükseklikte uçmanın neden olduğu burun kanamalarıdır. Bu sorunlar, yemin vaat ettiği “yemin ve sıkıntıları” ekleyen yetersiz ve monoton yiyeceklerle daha da şiddetlendi. Tedarikçiler için normal bir “gıda ödeneği” çözülemeyen bir sorun olarak ortaya çıktı ve havacılar gün geçtikçe bol miktarda yeşillik ve meyveler arasındaki rasyonun temeli olan sert tahıl gevrekleri, konserve gıdalar ve konsantreler tarafından beklendi. Zehirlenme korkusuyla yerel kaynaklar pahasına sarf malzemeleri düzenlemeyi bile denemediler ve arka servisler depolarda Afganistan’a depolar sattılar, konserve ekmek, konserve et ve 1943 peksimetleri uçuş kantinlerine kondu. tırnak)
İniş sonrası temizlenmeyen fren balataları diğer uçaklar için gerçek bir felaket oldu - Su-25 her seferinde "sandalet" üretti ve ardından komşu otomobillerin LDPE'sini döndürdü
Mücahidlerin hava savunmasının artmasıyla birlikte Su-25, savaş alanından ciddi şekilde zarar almaya başladı. Birçok durumda güvenilir koruma pilotu kurtarmasına rağmen, uçaksavar yangına zarar veren motorlar, tanklar, kontroller ve hava taşıtı ekipmanlarını tahrip etti. V. Bondarenko tarafından pilotluk yapan Su-25, hava alanına geri döndü, püsküllü kanatlardan bir gazyağı serisini arkasına sürükledi ve tek bir yakıt damlası olmadan pistte durdu. Binbaşı A.Porublev'in saldırı uçağı, kanat tutucunun kilidinde bir DShK mermisi aldı, bundan dıştan takma tank düştü, derhal pilonun üzerinde bir dalış uçağı ile gerildi. Dikey olarak yapışan bir tankı olan uçak zorlukla başa çıkabildi, ancak pilot ne kadar uğraştıysa da, tank tankı sallamada başarısız oldu ve bu olağandışı süspansiyonla Su-25 tabana geldi. Uçakta başka zaman st. Teğmen Kovalenko, görgü tanıklarına göre "Kızıl Meydan'daki havai fişekleri hatırlatan" ifadesine göre, 30 uçaksavar silahlarını eşzamanlı olarak dövdü. 378 operasyonunun ilk yılında, 12 pilotları bir kere motor devreden sonra havaalanına geri dönmek zorunda kaldı. Yine de, saldırı uçaklarında kayıplar yaşandı: Su-25'in oksijen hortumunu öldüren tek bir kurşun isabetinden dolayı düştüğü; Pilot bilincini kaybetti ve yönetilmeyen araba yere düştü. 10 Aralık 1984 Panjsher'in üzerinde, top ateşi ile hedefe saldıran VI Zazdravnova'nın kıdemli personeli olan Su-25 tarafından vuruldu: Dalışın çıkışında, tepki çizgisi komuta zarar verdi ve uçak kayalara çarptı.
Su-25'in tasarımına özenle katılan düğümlerin iyi bakım ve değiştirilebilirliği, hasarlı uçağı hizmete geri döndürmeye yardımcı oldu. Yerinde delikler, kapaklar, direksiyon simidleri, kırılmış iniş takımları değiştirildi, saldırı uçaklarına tamamen yeni naceller, gövdenin burun ve kuyruk bölümleriyle rastlandı. Çok sayıda mermi ve parçalanma deliğinin “cüret edilmesi” ihtiyacı bizi ön kısımlarda unutulmuş olan sıhhi tesisat ve perçinleme işini hatırlamaya zorladı ve sanayi en çok zarar görmüş panel ve davlumbaz setlerini tedarik etmeye başladı. Deliklerin bolluğundan (bir Su-165 üzerindeki bir tür kayıt 25 delikti) nedeniyle, birçoğu “dizimde” sakar şekilde sakardı. Bazen duralumin bile tamirat için yeterli değildi ve alaylardan birinde saldırı uçağı düzleştirilmiş mermiler taşıdı! Diğer bir sorun da yedek parça eksikliğiydi ve zaman zaman en çok zarar görmüş uçaklardan biri kaynağına döndü ve çalışmaya devam eden meslektaşlarına "beslenmeye" gitti.
Mayıs 4'te başlatılan 1985 inci Panjsher operasyonu sırasında (hedefi “merkez illerdeki çetelerin tam ve nihai yenilgisiydi”) vadi, Ahmad Shah'ın çıkardığı üç düzine 200'i almasının yanı sıra 20 DShK ve ZSU'yu kapladı. mm uçaksavar silahları "Erlikon-Berle" 2000 m yüksekliğe sahip İsviçre üretimi Ulaştırma için kolayca demonte edilir ve en beklenmedik yerlerdeki pozisyonları donatmasına izin verilir. Yabancı eğitmenler silahların ustalaşmasına yardımcı oldular, Mücahidlerin ateş etme noktalarını kapatmak için kabartma özelliklerini kullanarak kampların etrafına bir hava savunma sistemi kurmayı öğrendiler. Uçaksavar silahlarıyla savaş alanlarının doygunluğu ciddi bir tehdit oluşturmaya başladı ve ihmali cezasız kalmadı: 22 Temmuz 1985 g. Su-25 S.V. Shumikhina, neredeyse yarım saat boyunca hedefin üstünde kaldı ve 11-m savaşında ateş altında kaldı maskeli uçaksavar silahları.
Bir çift olarak çalışarak, saldırı uçağı görevlerini dağıtmaya başladı: kurşun hedefe saldırdı ve izleyici araziyi takip etti ve tespit edilen “kaynak” flaşlarıyla birlikte harekete geçti. Pilotlar, uçakların geçitlere ve dönüşlere düştüğü, yukarıdan yangına karşı korunmak için, pilotlar titanyum zırhlı kasklar almaya başladılar, ancak ağır "bowlingler", iyi bir görüş ve hareket özgürlüğü tercih eden pilotlar arasında kök salmadı.
Yeni bir mühimmat türü, saldırı uçağının yardımına geldi ve yüksek tahrip edici bir kabiliyeti, uzun bir hedef aralıkla birleştirdi ve bu, hava savunma bölgesine girmeden hedef üzerinde çalışmalarını sağladı. Su-25'te fırlatma menzilli 122-mm B-13L füze blokları Su-4000'te kullanılmış ve yüksek patlayıcı yüksek hızlı patlayıcılarla doldurulmuş, C-13 ve C-8 ve C-13'in üstün gücü ile öldürücü kuvvet delici savaş başlığı ile, üç metre toprak katmanına ve barınakların üzerindeki taşlara nüfuz etti. Dvuhsotkilogramovoy savaş başlığına sahip ağır NAR C-25-OF ve OFM "dişlerde" güçlü, iyi korunmuş yapılardı - kale, kayalarda ve tahkimatlarda ateş noktaları. Uçağın ekipmanları ile güvenilir ve iddiasız C-25, geleneksel bombalardan daha zor değildi. Hava alanlarına yığılmış füzeleri olan tüpleri fırlatın ve hazırlıkları için ambalaj kağıdını söküp sigortayı vidalamak yeterliydi. Asma teçhizatları SPPU-22-01, mobil tabancalar GSH-23 ile de kullanıldı. Nisan 1986'teki Jawar üssüne iniş sırasında, garajın yamaçlarında SPPP sulama ateşi bulunan dört Su-25 dört yaklaşan helikopterlerin önünü açtı. Askerleri olan tek bir Mi-8 kaybolmadı.
Aynı yılın nisan ayında, Su-25 Rutskoi ve Vysotsky'nin komutanı, Khost'un altındaki kayalarda bulunan depolara saldırarak ilk önce güvenli mesafelerden ve yüksekliklerden fırlatılabilecek güdümlü füzeler kullandı. X-23 telsiz komutunu kullanırken, pilot hedefin kendisini bulmayı ve roketi kontrol etmeyi, uçağını izlemekte zorlandı. Bu nedenle, lazer destekli X-25 ve X-29L, Klen-PS araç içi telemetre hedef göstergesinin yardımı ile hedef aydınlatmanın en pratik olduğunu kanıtladı, ancak bölgeyi iyi bilen bir yer toplayıcısı tarafından en iyi sonuçlar elde edildi. İlk önce, zemin bazlı lazer göstergeleri bir BTR üzerine monte edildi ve BMP doğaçlama yapıldı, sonra yerine sistemin zırh altında tutulduğu ve operasyon sırasında çıkarıldığı BTR-80'a dayanan düzenli uçak güdümlü savaş araçları (BOMAN) kullanıldı.
Düşman, sıradışı görünümlü arabaların değerini hemen anladı ve ilk önce onları vurmaya çalıştı. Çok sayıda başarılı lansmandan sonra, roketler genel merkez ve İslami komitelerle ilgilendiğinde, BOMAN avı yollarda ve park yerlerinde başladı ve arabaları dikenli tellerin ve iyi korunan hava alanlarının mayın tarlalarının arkasına gizlemeye zorladı.
Roketler, neredeyse diğer cephanelere zarar vermeyen mağara barınaklarını yenmek için güvenilir bir silah haline gelmiştir. Mücahidler onları depo ve önbellek olarak kullandılar, silah tamir atölyeleri donattılar (Jawar üssünde mağara şehrinde bir mühimmat fabrikası vardı). Deliklerle kazınan dağlar, doğal kalelere dönüştü - geri tepme silahlarını, DShK ve harçlarını tepeye sürükleyerek, aşağıdan bombardımanla kapatılmış ateşli ateşleme pozisyonları fırlattı ve toplar ve tanklar onları dışarı çıkaramadı. Yüksek kayalıklardan çıkan yangın son derece hassastır ve sarp yamaçlar ve enkazlar onlara yaklaşamadı. Havacılık kullanırken, düşman kalın kemerlerin altındaki derinliklere saklandı ve bombalar ve NAR etrafındaki taşları parçaladı. Baskın bekledikten sonra oklar dışarı çıktı ve ateş etmeye devam etti.
“Lazer ışıklarına” çarpma doğruluğu şaşırtıcıydı - füzeler tam anlamıyla mağaraların ve süslemelerin girişlerine atılabiliyordu ve aşırı olan büyük savaş başlıkları hedefi yok etmek için yeterliydi. Özellikle etkili, sağlam bir kutuya sarılı 29 kg savaş başlığına sahip ağır X-317L. Bir taşı delip derinliklerine girdi ve erişilemeyen en nesnelerini içeriden kırdı. Bir mermi karavanı mağaraya gizlenmiş olsaydı, başarı gerçekten sağırdı. Daha basit güdümlü füzeler olan C-25L de kullanıldı, üzerine bir ana ünitenin bir kontrol sistemi ve X-25 ve X-29Л ile aynı tipte bir lazer arayıcı ile monte edildiği geleneksel bir NAR varyantı kullanıldı.
Su-25 roket saldırısı, açık havadaki şirketin komutanı tarafından açıkça tanımlandı, Baghlan geçidi üzerinde asılı bir dotadan ateşle yere doğru bastırdı: “Bir çift uçağın üzerimizden geçtiği andan başımıza gelip kafalarını kaldıramadık, ve sonra parlak bir şey taşların arasına çarptı. Çakılda nokta. " Daha sık, “parça” hedeflerde istihbarat verilerini kullanarak ve her vuruşunu dikkatlice hazırlarken oldukça pahalı füzeler kullanıldı. Fırlatmalar, bir 4-5 ° açısında hafif bir dalıştan bir 25-30 km aralığında gerçekleştirildi, füzelerin nişan alma noktasından sapması 1,5-2 m'yi aşmadı, Sukhoi Tasarım Bürosuna göre, DRA'daki güdümlü füzelerin sayısı yapıldı.
Kılcal süspansiyon uçağı saldırı "tarak" denilen piyade
Hava limanlarının etrafındaki "Güvenlik Bölgesi" devriye savaş helikopterleri
Mücahidlerin MANPADS'ı geldiğinde, saldırı uçaklarının kayıp istatistikleri daha da kötüye gitmeye başladı. İlk kurbanları, görünüşe göre, Urgun kasabasının üstünde, 16 tarafından Ocak 1984'ta vurularak öldürülen Komiser Albay P.V. Ruban. Su-25, motorlar ve kumandalar tarafından hasar gördü, saldırı uçağı düşmeye başladı ve pilot arabadan ayrılmaya çalıştığında yükseklik yeterli değildi. Bir gün, Su-25 bile patlamamış bir roketle uçup motorun içine indi ve dışarı çıktı. Yıl sonuna kadar, MANPADS'in yardımıyla beş saldırı uçağı daha düşürüldü. Şu anda, Arap ülkelerinden gelen ve Streç-2M füze sistemleri, Pakistan’dan Amerikan yapımı Red I kullanıldı. Radyo komut rehberliği ve daha yüksek irtifa (3000 m'ye kadar) İngilizce “Bloupip” de ortaya çıktı, ancak kontrolün ve ağırlığın karmaşıklığı nedeniyle yaygın kullanım bulamadı (StreN'de 21 kg'a göre 15 kg "Kırmızı Ay"). Büyük olasılıkla, Nisan 13’te, Khost’ın altındaki Bloupipe’dan biri AV Rutsky’yi vurdu: uçak ZGU hattı tarafından çoktan fırlatıldı, roket sol motor hava girişine çarptığında ve onu durdurdu, kontrol sisteminin dalgalanmasına neden oldu. . Ancak havada tutulan saldırı uçağı, bir sonraki uçaksavar silahı tarafından kapatıldı ve pilot, arabayı yerin üstünde zaten yere düşerek bırakmayı başardı.
Termal hayaletlere karşı korumak için Su-25, PPI-2 kızılötesi piroteknik kartuşlu (LO-26) dört ASO-56В kasetle donatıldı, ancak pilotlar nadiren kullandı. ASO'nun kontrol paneli pilotun yanındaydı ve onunla çalışmak için saldırının en sıcak anında dikkatinin dağılması gerekiyordu. Buna ek olarak, ASO operasyonunun bir dakikası için tuzak stoğu yeterince zordu ve acil durum durumunda saldırı uçağı onlarla ilgilendi, ancak fırlatıldığını fark ettikleri zaman, kalamarları dökmek için çok geç oldu - GOS hedefi ele geçirdi ve roket uçağa gitti. Aciliyet göz önüne alındığında, sorun basit bir şekilde çözüldü - tuzak sayısını iki katına çıkaran nacelles'e ilave ASO-2В kirişler kurdular. Şimdi, saldırı saldırının başında muharebe düğmesine basarak otomatik olarak başladı ve muharebe çağrısının sona ermesinden önce 30 saniye sürdü. Su-25, her biri 256 rubleye mal olan 7 squiblerini taşımaya başladı ve iyi bir "havai fişek gösterisi" yapan pilot, 5-6'i bu şekilde havaya fırlattı. Maliyetler buna değdi - pilotlar geride bırakılan aldatılmış füzelerin ardındaki boşlukları duyduğunda tuzakların etkinliğine inandılar.
Bu durum, 1986'un sonunda Stinger'lerin ortaya çıkmasıyla, motoru yanan bir tuzaktan karakteristik bir sıcaklık aralığına ayıran oldukça hassas bir seçici arayıcı ile değiştirildi. "Stinger" yüksek bir erişime sahipti, bir çarpışma rotasında kullanılabilirdi ve CU'su "Kırmızı Göz" ten üç kat daha güçlüydü. Uçağa yakın uçarken bile tetiklenen yakınlık fanı ile birlikte, bu doğrudan darbeye maruz kalmadan ciddi hasara neden olabilir. LO yardımı ile korumanın güvenilirliği azaldı ve raporlar “MANPADS'ten kaynaklanan kayıplarda ciddi bir artış eğilimi” kaydetmeye başladı. Stinger'lerin Kasım 1986'taki ilk kullanımlarında, dört pilotu öldürerek dört Su-25 düşürdüler. Eylül ayında 1987, zararı bir filonun başına geldi.
Temel olarak, Stingers kuyruk ucuna çarptı ve uçak motorlarına saldırdı. Genellikle Su-25, havalimanına inanılmaz hasarla geri döndü.
"Stinger" Vurdu Su-25 Kabil'e indi 28 Temmuz 1987 g
Su-25'e, füzeleri sıkıştıran ve kendisini helikopterlere iyi gösteren Sukhogruz aktif parazit istasyonunu kurma niyeti, çok fazla güç tüketimi nedeniyle uygulanamadı ve saldırı uçaklarının sürekliliği, daha geleneksel yöntemlerle geliştirilmeye başladı - en savunmasız birimler ve sistemler için ek koruma . Füze yaklaşımı ve parçaların parçalanması, en çok etkilenen düğümler, hasarın niteliği ve "ölümcülüğü" bakış açıları, eksiklikleri olmayan hasar istatistikleri ile çalışılarak belirlendi - Rooks sık sık eve "şartlı tahliye" ile geri döndü. Binbaşı A. Rybakov (daha önce flepte uçaksavar silahını havaya uçurmuştu) arifesinde bir uçakta boğulmuş, delinmiş bir tanktan gazyağı ile dolu, bir el feneri, tamamen arızalı bir hidrolik sistem ve serbest bırakılmamış bir şasi ile parçalarla kesilmiş olan bir uçakta hava sahasına ulaştı. Tek bir cihaz kokpitte çalışmadı ve pilotu yüzü kanla kaplıyken ortağı komutasında uçağı kör etti. Pilot, karnının üzerine oturarak uçağın uzağına koştu ve sadece patlamanın aracı tehdit etmediğinden emin olarak, toz bulutlarını yükselten motoru kapatmak için geri döndü.
28 Temmuz 1987 Tahtada bir delik bulunan tabana bir saldırı uçağı geldi, sağ bir motor bir roketle çarptı, itfaiyeden çıkan bir ateş topu motor bölmesinden bir alevle yandı, elektrik tertibatları ve güç tertibatları yandı ve asansör kontrolü 95% 'de yandı. Yangın inişe kadar devam etti ve henüz - her bulutun gümüş bir astarı var - iniş takımlarının kendisi kısa devre dışı kaldı ve uçak iniş yapabildi.
P. Golubtsov’un roket yarısı kuyruğunu yırttı, ancak motorlar çalışmaya devam etti. Frenler başarısız oldu ve uçak inişten sonra mayın tarlasındaki bir şerit üzerinde yuvarlandı, pilot pilotun kaçmasını beklemek zorunda kaldı. Başka bir uçak, bir patlamadan neredeyse bir çeyrek kanatta patladı. Teğmen Burakov uçağında, roket neredeyse bütün omurgayı kökünden aşağıya taşıyordu ve pilot, aileronların yardımı ile seyir boyunca büyük zorluklarla inmeyi başardı. Pilotlar, motor bölmelerinde çıkan yangından birkaç dakika sonra gövdedeki kuvvetli patlamalardan bahsetti. Patlayan tanklar değildi - onları dolduran sünger şok dalgasını söndürdü ve alevleri durdurdu, ancak gazyağı, kırık motorlardan dışarıya fırladı ve sıcak motoru doldurdu.
Uçağın baş tasarımcısı VP Babac, DRA'ya birkaç kez uçtu ve parçalanmış bir motorla sakatlanmış Su-25'ten biri ve Tasarım Bürosuna ateş izleri verildi. Çoğu durumda, roketler motorun alt tarafından patladı, çöktü türbin ve kompresör yoldan saptı ve her yöne uçan bıçaklar yolundaki her şeyi parçalara göre daha kötü kesti. Hasar görmüş bir motoru izole etmek, gövde bölmelerini ve yakıt armatürlerini ateşten, uçaktan korumak. 09077 no. 18-21 ve 21-25 kasaları arasındaki motor bölmelerinin yanlarına çelik 5-mm koruma plakaları ve cam elyaf koruma paspasları takıldı. Titanyum motor kontrolü ısıya dayanıklı çelik ile değiştirildi, yakıt boruları değiştirildi, ekranların arkasını kapattılar ve sızıntılar sırasında patlamaları önlemek için, yangın sistemi açıldığında otomatik yakıt kesildi, elektrik kuyruğu ve elektrik tesisatı ile kontrol kablolaması yapıldı. Motor bölmesini üflemek ve motorun körüklerine takılan hava girişlerindeki nozulları soğutmak için. Tadilat kompleksinde, bir fenerin zırhlı panjurlarını ve ASO'yu kaplayan ek bir zırh plakasını monte ettiler - çekim makinelerinin kıymıklarla nakledildiği ve düzlemin savunmasız bırakıldığı durumlar vardı. Su-25 korumasının toplam kütlesi, 1100 kg'a ulaştı ve bu da yapının kütlesinin% 11,5'ini oluşturdu. Savaşta hayatta kalma kabiliyetinin arttığı saldırı uçakları ("PBT ile Su-25") Ağustos 1987’ta Afganistan’a gelmeye başladı.
1986 g'nin sonundan itibaren yaralanma riskini azaltmak için, pilotların 4500 m'nin altına inmesi yasaklandı, ancak bu sıra saldırı uçaklarının "çalışma tarzı" ile çelişiyordu ve çoğunlukla onlar tarafından ihlal edildi. AVRutskoy, karakterine göre - “güçlü bir pilot ve istekli bir komutan”, kısıtlamayı ihlal etmek için iki ceza aldı ve Su-25'sinde 39 delikleri vardı. Kalkış ve iniş konusunda daha az kırılganlık için, saldırı uçağı keskin bir düşüş için hava frenleri kullanarak ve neredeyse piste paraşütle atlayarak dik yörüngeler kullanmaya başladı. Bir gezintinin zaten ciddi bir hata olduğu düşünülüyordu - düşman silahlı saldırıları yakındaki "Zelenka" da bekleyebilirdi. 21 Ocak 1987 tarihinde, St-L'nin Su-25'i, Bagram'dan çıkan K.Pavlyukov'un, bir pusudan bir “Stinger” tarafından vurulduğunu belirtti. Pilot fırlattı, ancak batarken, arama helikopterleri onu bulamadı. Yaralı pilot yere savaştı ve tüm mermileri harcadıktan sonra, bir el bombasıyla kendini havaya uçurdu.
Savaş araçlarına verilen hasarın büyük kısmı, manevranın karmaşıklığı ve yüksek yaklaşma hızı nedeniyle zorlu inişlerden kaynaklanıyordu; bu da savaştan dönen ve birkaç sıralama tarafından yıpranan pilotların dikkatini arttırdı. Nadir bir ay kaza yapmadı: Saldırı uçağı minimum miktarda yakıtla oturdu, kanatları ve hava frenlerini serbest bırakmadan, birbirlerine dokundu, şeritten uzaklaşmak, tekerleklerini kaybetmek ve şasiyi yıkmak için vakti olmayan bir araç. Bilinen ve çoğu iniş takımını piste çok sert dokunmak suretiyle katlamak için bilinen durumlar. İnişte yakılan frenler ve kıymık pnömatikler günlük bir olaydı ve günde birkaç kez meydana geldiler. Ekim 4 Bagram'daki 1988, Su-25 şeridinin üzerine oturdu. Üç eşikli dişli rafını beton eşiğine yıktı, bir kıvılcım bulutu göbeğinden süzüldü ve durdu, zırhlı hücrenin etrafındaki gövdeyi sıkıştırdı. Çürük bile alamayan pilot, saldırı uçağının kalıntılarından çıktı ve merkeze teslim oldu.
Afganistan'da kaybedilen Su-25'in sayısı genellikle 23 makinelerinde (toplam 118 uçağı sayısında) tahmin edilmektedir. Ancak, bu numara açıklama gerektirir. Bir uçağın ölümünün gerçek nedenlerini belirlemek her zaman mümkün olmadı: çoğu durumda araba parçaları dağların uzağında uzanmaya devam etti ve çoğu zaman yalnızca pilotun ve meslektaşlarının duygusal raporlarına güvenmek zorunda kaldı.
Teğmen P.Golubtsov hasarlı bir uçağa indikten sonra
Bir grup saldırı uçağının inişi, makineler arasında minimum aralıklarla gerçekleşti. Kaçak Su-25 "razuvaetsya" biri ve şeritten çıkar
“Rook”, C-24 füzesi ile başladı
Kaza pilotun hatası nedeniyle ortaya çıkarsa, onu en azından, uçuş işinden uzaklaştırarak tehdit etti ve bir savaş durumunda kadroları dağıtmaya gerek yoktu ve “savaş” sütununun altında hasar vermeye çalıştı. Aynısı tasarım-üretim hatalarına bağlı olarak meydana gelen kazalara da uygulanır. Endüstrinin suçluluğunu kanıtlamak kolay değildi - bir kaza soruşturması raporu hazırlamak gerekliydi ve kaza yapan aracı incelemek ve başarısız olan birimleri gerçekten incelemek çoğu zaman imkânsızdı.
Uzun süren savaşın ümitsizliği ortaya çıktığında, 40 Ordusu'nun yeni komutanı BV Gromov, askerlerin erken geri çekilmesi beklentisiyle, görevi belirledi: kayıpları azaltmak, kara birliklerinin savaş faaliyetlerini en aza indirmek, eğer mümkünse, saldırgan operasyonlardan ve karayollarından kaçınmak ve hava alanları. Havacılık için bu, işin eklenmesi anlamına geliyordu: yardımı olmadan, düşman tarafından her tarafa sarılmış olan birçok garnizon artık dayanamıyordu. Örneğin, Bağdat ilinde, sürekli saldırılara maruz kalan Sovyet amfibi taburu, ilin "kısmen muhalefet tarafından kısmen kontrol edildiği" kabul edilirken, kavşaklarda sadece üç kilometrekarelik bir arsa düzenledi.
Kayıpları azaltmak için, Rooks, gece vuruşlarında daha yaygın olarak kullanılmaktadır. Aynı zamanda, hava savunmasının etkileri neredeyse tamamen ortadan kalktı ve bir gece kalelere ve köylere yerleşen düşmanın büyük gruplarını yok etmek için gerçek bir fırsat ortaya çıktı. (Söylemeye gerek yok, köyün kaderi neydi - Rutskoi durumu şu şekilde tahmin etti: “Ama onlarla cehenneme gitmek için, köyün veya bir başkasının hepsi aynıdır”). Saldırgan saldırganlar, SABami alanını aydınlatan Su-17'e yardımcı oldu. Gece baskınlarından birinde, saldırı filosunun komutanı aşağıdaki ışıkları fark etti ve hemen onları bombalarla kapattı. Döndüğü zaman, “dushman'ın şenlikleri” hakkında rapor yaptı ve tüm filonun iki BSHU “beş yüz” ve RBC'ye neden olan belirtilen alana yönlendirdi. Bir gece saldırısının sonuçlarını değerlendirmek için sabah gönderilen paraşütçüler, yalnızca bombaların oluşturduğu yamaçları ve SAB tarafından ateşe verilen çalılıkları gördü. Başka bir durumda, karanlıkta bir hedef bulamayan Su-25 pilotu, tehlikeli kargo ile inme riski olmadan rasgele bomba attı. Kısa süre sonra geceyi bu yerde geçiren birkaç düzine insanın çetesini başarıyla kapsayan genç pilotun tebrikleri birime geldi.
Birliklerin geri çekilmesi ve garnizonun Kandahar'dan ayrılmasıyla, fırtına birlikleri Shindand ve Bagram'a yeniden yerleştirildi. Kabil havaalanında bir başka filo daha kuruldu. Su-25 görevleri, kaçan sütunların çıkışları ve yol boyunca düzenli uyarı grevleriyle tamamlandı: istihbarat verilerine göre, 12'a kadar binlerce militan ve Xindanum'dan Shindand-Kushka yoluna kadar çekilen 5'dan fazla kişi yolun her kilometresi). Eylül ayından bu yana, hemen hemen her gün Shindand'dan 20 saldırı uçağı, Sovyet taburunun sürekli olarak bombardıman altında hava sahasını savunmaya devam ettiği Kandahar bölgesinde çalıştı. Paraşütçülere bir mola, ancak gökyüzünde Su-1988'in görünmesiyle geldi. Örtüleri altında, “anakaradan” nakliye uçakları mühimmat sağladı, yiyecek verdi, ölüleri aldı ve yaralandı. Yaygın hale gelen bombardıman (sadece 25’ta Kabil’e düşen 1988 roketleri) saldırı uçaklarını atlamadı. Bir haziran gecesi Kandahar'da bir roket, fabrikadan yeni aldığı Su-635'e çarptı ve sekiz C-25 kanatlarının altına sarktı. Söndürmek imkansızdı - yangında patlayan bir mühimmat seti, sandalye çalıştı ve uçup gitti, tuzaklar uçtu, bir tırtıl ile roketin karanlığına girdi, park yerinin metal döşemesini stabilizatörlerle sıyırdı. Eylül ayında Kabil Havaalanına düzenlenen bir sonraki top saldırısında 24, X-NUMX Su-1988 otoparklarda yandı ve iki araba daha ciddi şekilde hasar gördü. Toplamda, savaşın son yılında, saldırganlar, Mücahidlerin hava savunmasından, hava limanlarının bombardımanından ve uçuş kazalarından 10 uçaklarını kaybetti. Son iki Su-25, Ocak ayında, 16'te imha edildi, bunlardan biri, Shindand yolunda bir motoru reddetti, pilot fırlattı ve kurtarıldı, diğer Su-25, pilotu Kabil'deki Pagman köyünde bir roket tarafından vuruldu, pilotu öldürüldü. Afgan savaşı için toplam savaş 1989 hava saldırısı pilotları savaştan geri dönmedi.
Afgan destanını kapatan Su-25, 23 Ocak ayında başlayan 1989 92'te, Typhoon Operasyonunda, "ülkenin orta ve kuzey bölgelerinde muhalefet kuvvetlerine zarar vermeyi amaçlayan" bir dizi büyük grevde yer aldı. Havvada, yerel büyükler ve Ahmed Şah ile bir ateşkes kararı verilerek anlamsız savaşlar durduruldu. Mesut, dışarıda beklemekte olan bir Sovyet askerine dokunmayacağına dair söz verdi ve halkı rüzgârla karıştıran arabaları çekmeye bile yardım etti (ayrıca “Akhmadshahovs ile birlikte içmeyi” “kishmyshovki” olarak da rapor ettiler). Ve son olarak, “Shuravi” güç göstermeye karar verdi - yol kenarındaki alanların en kuvvetli bombardımanı ateşlendi, taktik füzeler “Luna-M”, 24 meydanlarında ateşlendi ve Ocak 25-600 için uçaklar, çevresindeki dağları ve mançayı düzenleyen 46 BSHU'dan daha fazla performans gösterdi. . Masood yangına cevap vermedi ve Ocak ayının son günlerinde saldırı uçağı Afgan havaalanlarını terk etti.