HORMON PROFİLİ
Hormon testleri adetin 2. veya 3. gününde yapılır. Bakılan temel hormonlar FSH, LH, E2, Prolaktin ve TSH dır. AMH (anti müllerian hormon), adet gününden bağımsız olarak yumurtalık rezervini değerlendirmek için bakılabilir.
FSH (Follikül stimüle edici hormon): Hastanın yumurtalıklarının biyolojik yaşını tespit etmeye yarayan bir testtir. FSH değerine göre yumurtalıkların ilaca vereceği cevap tahmin edilip ona göre ilaç dozu belirlenir. FSH'ın normal değeri 10'un altındadır. Değer 10'un üzerine çıktığı zaman yumurtalıkların cevap vermesi zorlaşır, daha yüksek dozlarda ilaç kullanılır, daha az sayıda yumurta elde edilir ve gebelik oranları düşer. FSH değerinin 25 i geçtiği durumlarda gebelik oranları sıfıra yaklaşır. FSH değeri yaşın ilerlemesi ile yükselmektedir ancak bazen genç yaşlarda da yumurtalık reservi erken tükendiğinden yükselebilir. Sigara veya geçirilmiş yumurtalık ameliyatları FSH'ın genç yaşlarda yükselmesine sebep olabilir. Annesi, kız kardeşleri veya teyzesi erken menapoza giren kadınlarda yine FSH değerleri daha erken yaşta yükselebilir. Çok erken yaşta (30 yaş altı) menapoz geliştiği zaman hastada kromozomal bir sorun olabilir, bu yüzden 30 yaş altında menapoza giren kadınlara kromozomal tetkik (karyotipleme) önerilebilir. FSH değeri bir kez yüksek tespit edildikten sonra o hastanın İVF başarısı normal olan gruptan daha azdır.
LH (luteinize edici hormon): LH polikistik over sendromunda artmaktadır ve FSH'ın 2.5, 3 katına kadar çıkabilmektedir. Bu gibi durumlarda yumurtalıklar ilaçlara daha duyarlıdır ve hiperstimülasyon sendromu daha kolay gelişebilir, o açıdan hastaya uygulanacak tedavi protokolunu ve ilaç dozlarını belirlerken dikkat edilmelidir. Yine yüksek LH yumurta kalitesini bozabilir ve endometrium üzerine olan olumsuz etkilerinden dolayı gebelik oranlarını düşürebilir.
Hipogonadotropik-hipogonadisim'i olan hastalarda FSH ve LH çok düşüktür.
E2 (Östradiol): E2 de FSH gibi yumurtalıkların biyolojik yaşını belirlemede kullanılır. Normal değeri 50 pg/ml.'nin altıdır ve 80 pg/ml. üzerinde gebelik oranlarında düşüş olur.
Prolaktin: Normal değeri 25-30 pg/ml.'den azdır. Prolaktin hormonunun yüksekliği yumurtlamayı engelleyerek veya luteal faz yetersizliğine yol açarak kısırlığa yol açabilir. Tüp bebek tedavisi öncesinde prolaktin hormonu değeri yüksek tespit edildiği durumlarda tüp bebek tedavisine başlamadan önce hastanın tedavisi gerekmektedir.
TSH (Tiroid stimüle edici hormon-Guatır hormonu): Hastada hipotiroidi veya hipertirodi gibi bir problemlerin varlığının tespiti ve tedavi öncesinde düzeltilmesi için TSH bakılması gerekir.
AMH (anti müllerian hormon): Yumurtalık rezervi azaldıkça, yumurtalıklardan daha az AMH salgılanacağı için seviyesi düşer. Adet gününden bağımsızdır, periodun herhangi bir gününde bakılabilir. Polikistik over sendromu olan hastalarda AMH seviyesi yüksek olur.