Son yerel çatışmaların hiçbiri kullanılmadan gitmedi havacılık... Uzun yıllar savaş alanında en sık kullanılan uçaklar saldırı uçaklarıydı. Son zamanlarda, dronlara ve kamikaze drone'lara saldırmak için yol veriyorlar, ancak hala oldukça aktif olarak kullanılıyorlar. Zamanımızın en ünlü iki saldırı uçağı, Rook and Comb lakaplı Rus Su-25 ve Warthog olarak bilinen Amerikan A-10 Thunderbolt II olarak kaldı. Bu savaş uçaklarının doğasında hangi avantaj ve dezavantajların bulunduğunu anlamaya çalışalım.
Akran fırtınası birlikleri
Her iki uçak da savaş alanındaki birliklere doğrudan ateş desteği sağlayacak şekilde tasarlanmıştır. Yaklaşık aynı anda üzerinde çalışılıyorlardı. Adını başarılı İkinci Dünya Savaşı avcı-bombardıman uçağı P-10 Thunderbolt'tan alan Amerikan saldırı uçağı Fairchild-Republic A-47 Thunderbolt II, 1970'lerde geliştirildi ve resmi olarak 1976'da kabul edildi. Makinelerin seri üretimi 1984 yılına kadar devam etti ve bu süre zarfında Amerika Birleşik Devletleri'nde 716 uçak monte edildi.
A-10 Thunderbolt II saldırı uçağının temel amacı, düşman zırhlı araçlarıyla savaşmaktır. Uçak, Amerika Birleşik Devletleri ve Amerikan NATO müttefiklerinin, Avrupa'daki Varşova Paktı ülkelerinin ordularından gelen tehditle ciddi bir şekilde yüzleşmeye hazırlandığı ve her şeyden önce çok sayıda savaşmaya hazırlandığı bir zamanda yapıldı. tank ve motorlu piyade birimleri. Saldırı uçağı, İngiliz Kanalı'na giderken binlerce Sovyet tankını sadece füzelerle değil, toplarla da durdurmak zorunda kaldı. Ama daha sonra daha fazlası.
Sovyet Su-25 saldırı uçağı, 1968'de Sukhoi Tasarım Bürosunda geliştirilmeye başlandı. 1970-71'de, OKB Yakovlev, Mikoyan ve Ilyushin temsilcilerini kazanan, yeni bir saldırı uçağı oluşturma yarışmasını kazanan Sukhoi saldırı uçağının ön tasarımıydı. Uçağın taslak tasarımı ve modeli Eylül 1972'de hazırdı. İlk uçuş 22 Şubat 1975'te gerçekleşti. Denizaşırı yarışmacı o zamana kadar üç yıl boyunca uçmuştu, A-10 ilk kez 10 Mayıs 1972'de gökyüzüne çıktı. Su-25 saldırı uçağının devlet testleri Aralık 1980'de tamamlandı, uçağın seri üretimi bir yıl önce Tiflis'teki bir fabrikada başladı. İlk seri saldırı uçağı birliklere Nisan 1981'de girerken, Su-25'in resmi olarak kabulü yalnızca 31 Mart 1987'de, yani altı yıllık operasyon ve Afganistan'daki düşmanlıklarda aktif kullanımdan sonra gerçekleşti.
Bir çift A-10 Thunderbolt II saldırı uçağı
Su-25 saldırı uçağının asıl amacı, Amerikan muadili gibi, belirli koordinatlara sahip nesnelerin imhası da dahil olmak üzere, savaş alanındaki kara kuvvetlerinin doğrudan desteğiydi. Uçak aynı zamanda büyük bir savaşta operasyonlar için tasarlandı. Su-25'in, hava alanlarından bağımsız olarak orduyla birlikte bir saldırı gerçekleştirebileceği varsayıldı. Saldırı uçağının asfaltsız pistlerden kullanılabilmesine neden olan bu gerçekti.
Uçak beka kabiliyeti ve rezervasyon
Her iki saldırı uçağı, savaş alanındaki birliklere doğrudan destek için ses altı zırhlı savaş uçaklarıdır. Savaş araçlarını kullanma kavramı, kullanımlarını düşük irtifalarda ve ses altı hızlarda üstlendi. Su-25'in ortaya çıkmasından önce, SSCB yüksek hızlı avcı bombardıman uçaklarına güveniyordu: Su-17, Su-22, MiG-23BN. Bu makinelerin bir motoru vardı ve zırh taşımıyordu, koruma araçları yüksek uçuş hızıydı. Ancak Afganistan'daki çatışmalar, bu tür araçların alçak irtifada muharebe görevleri gerçekleştirirken yerden ateşe karşı çok savunmasız olduğunu doğruladı. Su-25 bu eksikliklerden mahrum kaldı, ciddi bir çekince ve iki motordan bir elektrik santrali aldı.
Her iki saldırı uçağı da pilotu, kontrol sistemi elemanlarını ve yakıt sistemini koruyan titanyum zırhlara sahiptir ve Rus saldırı uçağı ayrıca motorları ayıran motosiklet bölmesinden zırhlı plakalara sahiptir. Su-25'te titanyum zırh kalınlığı 10 ila 24 mm, Amerikan A-10'da 13 ila 38 mm arasındadır. Genel olarak, uçaktaki zırhın ağırlığı yaklaşık olarak aynıdır. Amerikan A-10 saldırı uçağı 540 kg titanyum havacılık zırhına sahipken, Su-25 595 kg zırh korumasına sahiptir. Savaşta hayatta kalma ekipmanının toplam kütlesi Su-25 için 1050 kg ve Amerikan uçakları için 1310 kg olarak tahmin edilmektedir.
Su-25 saldırı uçağı
Kokpit kurşun geçirmez cam, iki saldırı uçağının pilotlarını küçük silah ateşinden korur. оружия... Su-25 saldırı uçağında pilotun, 12,7 mm kalibreye sahip herhangi bir namlu silahının bombardımanından ve en tehlikeli yönlerden - 30 mm'ye kadar kalibre ile neredeyse tamamen korunduğu bilinmektedir. Amerikan saldırı uçağında, pilotun bombardımandan 23 mm'ye kadar çeşitli kalibreli mühimmatlarla korunduğu ilan edilirken, saldırı uçağının bireysel unsurları 57 mm uçaksavar mermilerinden korunmaktadır. Uçağı oluştururken, dünyanın birçok ülkesinde küçük kalibreli uçaksavar topçularının temelini oluşturan 23 mm Sovyet uçaksavar silahlarının bombardımanına özel önem verildi.
Uçaklara iki motorun takılması, uçak tek bir motorla uçmaya devam edebildiği için savaşta hayatta kalma kabiliyetini artırır.
Su-25 saldırı uçağındaki motorlar bir gövde ile örtülürken ve zırhla yerden ateşten korunurken, A-10 Thunderbolt II motorları gövdenin arkasına yerleştirilmiş ve aralarında sadece hava var. Amerikan saldırı uçağındaki geniş aralıklı iki motor, uçağın arka gövdesinin her iki yanında yüksek konumlandırılmıştır. Çoğu açıdan, yerden ateşlendiklerinde, uçak yapısal unsurları tarafından korunurlar. Ön ve arka yarım kürelerden, kanat konsolları veya saldırı uçağının kuyruk ünitesi tarafından örtülürler. Hem biri hem de diğeri, muharebe operasyon koşullarında oldukça uygun olduğunu kanıtladı. Her iki araç da artan hayatta kalma ile ayırt edilir ve motorlardan birinin kaybından sonra hava alanlarına geri döner.
Beka kabiliyetini artırmaya yönelik Amerikan saldırı uçağının özellikleri arasında aracın iki kanatlı kuyruğu da bulunuyor. Böyle bir planın seçimi, kontrol sisteminin savaşta hayatta kalma çalışmalarının bir sonucu olarak gerçekleştirildi. Testler, böyle bir planın, uçağa önemli bir hasar vermeden ve en önemlisi kontrol kaybı olmaksızın, gövdenin bir tarafında ciddi hasara izin verdiğini göstermiştir. Su-25, klasik bir tek kanatlı kuyruk ünitesine sahiptir.
Saldırı uçağının uçuş performansı
Hız ve manevra kabiliyeti açısından, Rus Su-25 güçlü bir farkla kazanıyor. Kalenin maksimum uçuş hızı 950 km / s, seyir hızı 750 km / s'dir. "Warthog" un maksimum uçuş hızı gözle görülür şekilde daha düşük - 720 km / saate kadar ve seyir uçuş hızı sadece 560 km / s. Aynı zamanda, A-10 Thunderbolt II saldırı uçağındaki motorlar, Su-25'e göre önemli ölçüde daha ekonomiktir, araca daha geniş bir savaş yarıçapı ve 4150 km feribot menzili sağlarlar. Dört PTB-25 asılı tanklı (düşmeli) Su-800'in feribot menzili 1850 km ile sınırlıdır.
Ayrıca Rus saldırı uçağı, 7 km ile sınırlı olan pratik uçuş tavanında Amerikan muadiline yeniliyor. Amerikan saldırı uçağı 13 metre yüksekliğe tırmanabiliyor. Her iki uçak da normal kalkış ağırlığında hemen hemen aynı itme-ağırlık oranına sahiptir, ancak Su-380 burada küçük bir farkla kazanır. Aynı zamanda, A-25'un maksimum kalkış ağırlığı, Su-10 için 22 kg'a karşı (Sukhoi şirketine göre) gözle görülür şekilde daha yüksek - 700 kg. Su-19'in tırmanma hızı açısından rakibinden fark edilir şekilde daha iyi performans göstermesi şaşırtıcı değildir - A-300 için 25 m / s ve 25 m / s.
Beton hava alanlarının dışında kullanma olasılığından bahsedersek, Su-25'in asfaltsız şeritlerden çıkabilecek avantajları vardır. Aynı zamanda, maksimum yük ile iki uçağın kalkış koşusu çok da farklı değildir. Su-1050 için 25 metre ve A-1150 için 10 metre. Her iki uçak da tam ölçekli bir savaşta çalışacak şekilde tasarlandı. Bu nedenle, oldukça güçlü bir şasiye ve kısa, düzensiz şeritlerden bile çıkmanıza izin veren büyük düz kanatlara sahibiz. Amerikalılar, uçağı bitmemiş veya hasar görmüş hava alanlarından, taksi yollarından ve otoyolların düz bölümlerinden kalkabileceği beklentisiyle inşa ettiler. Bu arada, bu, iki motorun gövdenin üstündeki konumu için başka bir açıklamadır. Bu çözüm tasarımcılar tarafından hazırlıksız veya hasarlı pistlerden kalkış sırasında yabancı cisimlerden kaynaklanan motor hasarı riskini azaltmak için seçildi.
Test pilotu ve her iki uçağı da uçuran Rusya Kahramanı Magomed Tolboev'e göre, Su-25, karmaşık akrobasi yapabilen daha manevra kabiliyetine sahip bir saldırı uçağı iken, A-10 sınırlı yuvarlanma ve eğim açılarına sahip. Magomed Tolboyev Rus medyasına verdiği röportajda "Su-25 kanyona sığabilir, ancak A-10 sığamaz." Dedi.
Silah yetenekleri
A-10 Thunderbolt II, öncelikle tanklar dahil düşman zırhlı araçlarıyla savaşmak için tasarlanmış bir saldırı uçağıdır. Ana silahı roketler ve bombalar değil, etrafında kelimenin tam anlamıyla uçak gövdesinin inşa edildiği benzersiz yedi namlulu 30 mm topçu yuvası GAU-8 Avenger'dır. Silahın mühimmat kapasitesi etkileyicidir ve 1350 mermi 30 × 173 mm'dir. Mühimmatın isimlendirilmesi arasında, uranyum çekirdekli olanlar da dahil olmak üzere alt kalibreli olanlar vardır. Bu silah, herhangi bir düşman piyade savaş aracı ve zırhlı personel taşıyıcıları ile sorunsuz bir şekilde başa çıkabilir. Ancak alt kalibreli mühimmatın, 1000 derecelik bir buluşma açısıyla 38 metre mesafeden 30 mm zırhı deldiği göz önüne alındığında, tanklar da iyi olmayacak. Aynı zamanda, tabanca yüksek doğruluğu ile de ayırt edilir. 1220 metre mesafeden, bir voleybolda atılan mermilerin yüzde 80'i 12,4 metre çapında bir daireye düşüyor. Su-25'in topçu silahları çok daha mütevazıdır ve 30 mermi kapasitesine sahip GSh-30-2 çift namlulu 250 mm otomatik topla temsil edilir.
A-10'un ana silahı, Volkswagen Beetle binek otomobilinin arka planına karşı bir GAU-8 Avenger topudur.
Her iki uçakta yaklaşık olarak aynı sayıda süspansiyon noktası vardır. "Warthog" - 11, Su-25 - 10. Aynı zamanda, savaş yükü gibi önemli bir parametrede, Amerikan saldırı uçağı, yerli uçağı neredeyse iki kat geride bırakıyor. A-10 için, Su-7260 - 25 kg için maksimum savaş yükü 4400 kg'dır. Ve bu, yaklaşık bir ton ağırlığındaki 7 namlulu uçak topunun mühimmat yükü olmadan. Su-25'in topçu mühimmat yükü belirgin şekilde daha hafiftir - 340 kg.
Ayrı olarak, kullanılan mühimmatın çeşitliliğini not edebiliriz. "Warthog", hedeflere müdahale edebilen ve aktif olarak manevra yapabilen akıllı hava bombaları JDAM dahil olmak üzere temel olarak yüksek hassasiyetli silahların kullanımına yöneliktir. Ancak Amerikan saldırı uçağının ana silahı, topa ek olarak, elbette, elektro-optik hedefleme sistemine sahip ünlü AGM-65 Maverick havadan yüzeye füzeleridir. Füze, kentsel alanlarda bile iyi zırhlı ve hareketli hedefleri vurabilir. Bu durumda "ateş et ve unut" ilkesi uygulanmaktadır. Füze arayıcısı hedefe sabitlendikten sonra, uçuşu artık saldırı uçağının kendisinin konumuna ve hareketine bağlı değildir.
Rus Kalesi ayrıca akıllı mühimmat da dahil olmak üzere çok çeşitli silahları kullanabilir. Ancak asıl iş serbest düşme ve düzeltilmiş bombalar ve güdümsüz roketlerle gerçekleştirilir. Aynı zamanda, modernizasyon sırasında, örneğin Su-25SM3 modelinde, SVP-24-25 Hephaestus nişan ve navigasyon sisteminin kurulması nedeniyle geleneksel serbest düşüş bombalarıyla hedefleri vurma yeteneği önemli ölçüde artırıldı. Bu kompleks, güdümsüz uçak silahlarıyla yapılan saldırıların doğruluğunu güdümlü silahlara getirmeyi mümkün kılar. Doğru, bu yalnızca sabit amaçlar için geçerlidir.
Aviadarts yarışmasında Su-25 saldırı uçağı, fotoğraf Rusya Savunma Bakanlığı tarafından çekilmiş
Su-25'in ikinci özelliği, lazer hedefleme sistemi ile havadan yüzeye güdümlü füzelerin kullanılmasıdır. Hedefi yakalayıp roketi fırlattıktan sonra pilot, hedefi vurana kadar tutmalıdır. Bu durumda, lazer telemetre-hedef belirleyici, saldırı uçağının önünde yer alır. Pilot, uçağı rotada tutmalı ve vurulana kadar hedefi vurgulamalıdır; bu, düşman hava savunması karşısında önemli bir riskle ilişkilidir.