EYT'de kimin ve ne zaman emekli olacak? Emekli olmak için primlerini doldurdukları halda yaşa takılan EYT'liler için 3 yöntem sunuldu. EYT'den kimler emekli olacak? 1969 ve öncesinde doğmuşlar 3600 gün pirim ödemişlerse, 20 yıl çalışan bir kadın ve 25 yıl çalışan bir erkekler, üçüncü yöntem ise 1999 öncesinde işe başlayıp 5 bin gün çalışmış olanların yaş şartına takılmadan emekli olacaklar. İşte EYT son dakika son durum haberi. Cumhurbaşkanı Recep Tayip Erdoğan tarafından emeklilikte yaşa takılanlarla ilgili Sosyal Politikalar Kurulu'na araştırma talimatı verildi. 08 Eylül 1999'da emeklilik yasasında değişiklik yapıldı. Bu tarihten önce 18 yaşında işe başlayan bir kadın 20 yılda ve 38 yaşında, erkek ise 25 yılda ve 43 yaşında emekli olabiliyordu. 1999 yılında çıkarılan yasa ile emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 oldu. 1999'dan önce işe girmiş olanlar için de kademeli geçiş hükümleri kabul edildi.
EYT ile kimler ne zaman emekli olacak? EYT kimleri kapsayacak?
Sosyal Güvenlik Uzmanı Ali Duman, EYT için Meclis gündemine gelecek olan 3 EYT teklifini şöyle açıkladı:EYT emeklilik birinci yöntem: 1969 ve öncesinde doğmuş yani 50 yaşını doldurmuş kadınlar ve 1964 ve öncesinde doğmuş yani 55 yaşını doldurmuş erkekler, 3600 gün pirim ödemişlerse birinci yöntemin yasalaşması halinde erken emekli olabilecekler.
EYT emeklilik ikinci yöntemde ise yaş şartı kaldırılacak. Çalışma günü ve pirim sayısı dikkate alınarak emekli olunabilecek. Yani 20 yıl çalışan bir kadın ve 25 yıl çalışan bir erkek, ikinci yöntemin yasalaşması halinde erken emekli olabilecekler. Ancak bu yöntemde de 1994 sonrasında işe başlayanların emeklilik şansı ortadan kalkmış olacak.
EYT emeklilik üçüncü yöntem ise EYT'lilerin de başından beri beklediği düzenleme. Buna göre ise 1999 öncesinde işe başlayıp 5 bin gün çalışmış olanların yaş şartına takılmadan emekli olmaları. Yasanın çıkması halinde ise süreç yaklaşık 2 3 ay sürecek ve EYT'liler 2020'nin ilk aylarından itibaren emekli olabilecekler.
Uzman isimden önemli EYT yorumu
İşte, Noyan Doğan'ın konuşmalarından öne çıkan satırbaşları:
Ortada henüz net bir şey yok. Sadece görüşmeler var. Formül henüz belli değil. Cumhurbaşkanı ve Sosyal Politikalar Kurulunun henüz bir önerisi yok. Dinleme aşamasında... Biz bu noktaya nasıl geldik? Eylül 1999'dan önce bizim sosyal güvenlik sisteminde durum biraz farklıydı. Kadınlarda ve erkeklerde belirli bir sigorta süresi ve 5 bin pirim ödeme gün sayısı vardı. Eylül 99'da biz yasayı değiştirdik. Pirim ödeme gün sayısının yanına bir de yaş şartı getirdik. O şartlarda baktığımızda, 18 yaşında çalışmaya başlayan bir kadın yaklaşık 43 yaşında emekli olabiliyordu. Sonra yaş şartı getirilince bir de 2008'de bir düzenleme yaptık. Kademeli yaşları arttırdık. O zaman ne oldu 99'dan önce işe girenler bir anda emekli olacakken yaş şartı ile karşılaştılar. Şuan emeklilikte yaşa takılanlar diye bir kişiler oluştu. Başlarda bu sorun değildi. Çünkü kişi sayısı azdı. Zaman geçtikçe bu sayı çoğalmaya başladı. 3, 4 yıldır bir baskı yapıyorlar.
"UMUT IŞIĞI DOĞDU!"
Bu daha önce ki tüm seçimlerde gündeme geldi. Çok vaat oldu. Hep Meclis gündemine kanun tasarıları verilsin dendi. Ama hiç olmadı. 99 yılından bugüne demek ki 20 yılda ilk defa bugün bu kişiler için umut ışığı doğdu!
EYT'DE FİNLANDİYA FORMÜLÜ NEDİR?
9 Eylül 1999'dan önce sigortalı olan herkes şu anda 25 yılını doldurdu. Primi de tamamsa yaşı bekliyor. Hepsinin emekliliği mümkün değil. Ancak yaşta birkaç yılı kalmış olanlar için formüller var. En uygulanabilir olanlar Almanya ve Finlandiya modeli. Konunun tartışılması için biraz detaylara bakalım. Finlandiya ve Almanya'da da emeklilik yaşı 65 ve 67'yi buluyor. Bizde ise 2008 sonrası için 61 (erkek) ve 58 (kadın) yaş şartı var. Almanya ve Finlandiya'da emekliliğine birkaç yıl kalanlara, "Alacağınız maaş her yıl için yüzde 2 eksik olacak. Kabul ederseniz emekli olun" deniliyor. Yani emekliliğine 2 yıl kalan yüzde 4, 3 yıl kalan yüzde 6 daha az maaşa razı oluyor. Finlandiya'da üstelik bu süre zarfında Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödeyerek maaşını eski haline getirme durumu da var.
500 BİN KİŞİ ETKİLENECEK
Bizde ise yaşa takılanlar arasında emekliliğine çok kısa süre kalanlar kadar 10 yıl olanlar da var. Dolayısıyla yüzde 2'lik indirim yüzde 20'yi bulacak ve maaş eriyecek. Kısa süre kalanlar için uygulanacak formül hem emekli olacakların sayısını azaltacak (500 bin kişinin etkileneceği belirtiliyor) hem de mali yükü hafifletecek. Prim ödeme konusu da düşünülürse sisteme getirisi de azalacak.
İKİ FORMÜL VAR
Bir örnek verelim. Bir arkadaşımızın emeklilik için yaşını doldurmasına 3 yıl kaldığını düşünürsek. 2 bin lira ücretle bu arkadaşımız 'emekli olacağım' dediğinde yüzde 6'lık indirimle alacağı maaş 1.880 liraya inecek. Bir başka formülde ise yaş şartına kaç yıl kalmışsa o sürenin primlerinin toplu olarak borçlanılarak maaştan indirim olmadan emeklilik hakkı verilmesi. Bu sayede emekli maaşı günün şartlarından (gerçek tarihe göre daha düşük) hesaplanacağı için sistem kazanacak. Toplu ödeme ile de kaynak imkânı gelecek. (2016 için yıllık en az ödeme 6.324.48 TL)
ÇALIŞMAYI TEŞVİK SORUNU ÇÖZER
Yaş bekleyenlerin emeklilik istemelerini önleyecek bir başka formül ise 'çok çalışana yüksek emekli maaşı' olacak. Özellikle 2008 sonrasında asgari ücretle çalışan için emekli maaşını düşüren bir aylık bağlama oranı var. Eğer bu oranlar yükseltilirse insanların 'erken emeklilik' yerine 'daha çok çalışmayı' isteyip 'yüksek emekli maaşı' tercih edeceği de düşünülmelidir.
EYT NEDİR?
08 Eylül 1999'da emeklilik yasasında değişiklik yapıldı. Bu tarihten önce 18 yaşında işe başlayan bir kadın 20 yılda ve 38 yaşında, erkek ise 25 yılda ve 43 yaşında emekli olabiliyordu. 1999 yılında çıkarılan yasa ile emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 oldu. 1999'dan önce işe girmiş olanlar için de kademeli geçiş hükümleri kabul edildi. Buna göre;
Örneğin, 1970 doğumlu olan ve ilk defa 1990 yılında çalışmaya başlayan bir erkek yaş şartı olmasa 25 yıllık sigortalılık süresinin dolduğu 2015 yılında emekli olabilecekken, yaş şartı nedeniyle 52 yaşında, yani 2022 yılında emekli olabiliyor ve emeklilikte yaşa takılıyor.
EMEKLİLİKTE YAŞA TAKILANLAR (EYT) YASASI YAŞI KAÇ OLDU?
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) kapsamında kadınlar 58 yaşında ve erkeklerde ise 60 yaşında emeklilik imkanı sağlanıyor. Prim gün sayısı ise 7000'e kadar çıkarıldı.
8 Eylül 1999 tarihinden önce işe giren kadınlar 40 ve erkekler ise 58 yaşında emeklilik sağlanıyor. Diğer yandan kadınlarda 40 ile 58, erkeklerde ise 44 ile 60 yaş arasında değişim gösteren kademeli geçiş süresi getirildiği biliniyor.
Bunun ve buna benzer yaş sınırı Emekli Sandığı ve Bağ-Kur içinde getirilmişti.
ERKEN EMEKLİLİK
Bu sigorta kurumlarının amaçları aynı olsa da gerek işleyişlerinden gerek ücretlerinden oldukça aralarında ayrılmaktadır. En çok bilinen sigorta kurumları SSK ve Bağ-Kur' dur bu iki sigorta kurumları kişinin emekli olabilmesi için oldukça çok imkan sağlar ve kişi adına geleceğe yatırım yapar. Ancak SSK ' lı olmak isteyen bir kişinin bir kurum ya da kuruluşta işe başlaması ve iş verenini kendi adına bu primlerinin ödemesi gerekmektedir. Kişi bu şekilde hizmet yılını doldurarak emekli olabilir. Bağ-Kur ise kişi öncelikle bir kurum ya da kuruluş açmalıdır. Ve burada hizmet vermeye başladıktan sonra kendi adına yatırdığı primlerle emekli olabilme imkanı kazanır. Bu kurulardan erken emekli olabilmek için ise ortak bir kriterleri vardır. Bu kriter ise kişinin bir an önce sigortasının başlatılmış olması gerekmektedir. İş hayatına ne kadar erken atılırsa kişi o kadar erken emekli olabilme imkanına sahip olabilir.
İOS Mobil Uygulamamız İçin Tıklayınız.
Android Mobil Uygulamamız İçin Tıklayınız.
Sosyal Medya Hesaplarımızı Takip Ederek İlanlardan Anında Haberdar Olun.
Twitter'da Takip Etmek İçin Tıklayınız.
Facebook Grubumuz İçin Tıklayınız.
Instagram Sayfamız için Tıklayınız
KPSSCAFE.COM.TR | ANKARA