Deride: Derialtı yağ dokusunda romatizmayı andırır ağrılar yapan, karın derisi altında olduğu zaman da iç organlara ait bir hastalıktan geliyormuş hissini bırakan ağrılı sertlikler meydana gelebilir. Hele orta yaşlı kadınlarda görülen, sellülit denen bu ağrılı şişlere, sertliklere masajın tedavi bakımından büyük faydası dokunur. Önce bu bölgeye kalp yönüne doğru, kan dolaşımım hızlandırmak için yüzeyden basınç yapılır, sonra derin basınç hareketlerine geçilir. Daha sonra, yoğurma hareketiyle, bu sertlikler yumuşatılmaya çalışılır. İyice dağıtıldıktan sonra da kan damarları yönünde kayıcı basınç hareketleri yapılır.
Kaslarda: Çarpma, vurma, üşütme sonucu kaslarda sertlikler, ağrılar meydana gelir. Bu arada beldeki kasların ağrılı sertleşmelerine lûmbago denir. Lûmbagosu olan bir hasta yüzükoyun yatırılarak kamının altına bir yastık konur, böylece sırt, bel kasları gevşetilir. Ondan sonra sırta, bele basınç hareketleri yapılır. Sonra her iki el bele konarak derin kayıcı basınç hareketine, deriyi kaydırma hareketlerine başlanır. Daha başka kaslara ait hastalıklarda da önce basınç hareketi, sonra kayıcı, kaydırıcı hareketler yapılır. Böylece, ağrıyı gidermeye, kan dolaşımını hızlandırarak sertleşmiş kasları yumuşatmaya çalışılır. Bütün masaj 15-20 dakikayı geçmemelidir.
Felçlerde: Felç başlangıcında felce uğrayan kas toplulukları yumuşaktır, bu devrede kan dolaşımını artıracak, kasları toplayacak masajlar yapılır. Önce yüzeyden kayıcı sonra derin kayıcı basınç hareketleri uygulanır. Bir süre sonra felçli kaslarda bir kasılma meydana gelir; bu devrede felçli kasların karşıtı olan kaslara kuvvetlendirici masaj yapılır. Bunda önce kayıcı basınç hareketleri, sonra vurma hareketleri uygulanır; böylece kasılmış olan felçli kasların organı kendilerinden yana çekmesi bir dereceye kadar önlenmiş olur.
Çocuk Felci hastalığında felce uğrayan kolda, bacakta, beslenme bozukluğundan ileri gelen bir incelmede, morarma da vardır. Uzun süren bu hastalıkta kasları iş görür hale getirmek, beslemek gerekir. Bugün yapılmakta olan elektrik tedavisinin, derin basınçlı su tedavisinin yanında masaj da önemini kaybetmemiştir. Bu masajda amaç felçli yanın kan akımını hızlandırarak soğumasını, incelmesini önlemek, hareketten yoksun kalmış kasları tespit ettikten sonra bunları çalışır hale getirip erimelerini, küçülmelerini önlemektir. Kuru ısıtılmış kum, tuz, sıcak havlu felçli yanın kan dolaşımını sağlar. Sıcak banyolar da kan dolaşımını artırır. Yüzeyden kayıcı basınç hareketleriyle, çok hafif vurucu hareketlerle yapılan masajlar da kan dolaşımım düzene koyar.
Kas kuvvetlendirilmesine gelince hafif bir kayıcı basınç hareketinden sonra, daha çok felçli kaslar üzerine derin kayıcı basınç hareketi, yoğurma hareketi yapılır. Ondan sonra vurma hareketine geçilir. Vurma hareketi 2-3 dakika, öteki hareketler 5-10 dakika yapılmalıdır. Son olarak 1-2 dakikalık yüzeyden kayıcı basınç hareketi yapmak da faydalı olur.
Çocuklar masajdan korkabilirler. Bunun için önce, elden geldiği kadar az ağrılı, hafif masaj hareketlerini yapmalı, alıştıktan sonra öteki kuvvetli hareketlere geçmelidir. Hastalık uzun sürdüğünden sabırlı, muntazam tedavi şarttır, hiçbir zaman umutsuzluğa kapılmamalıdır.
Eklem Romatizmalarında: Şişmiş, ağrılı eklemlerde masaj yapmak doğru değildir. Bütün belirtiler geçtikten sonra, ağrı uyandırmayacak şekilde, eklem çevresindeki kas uzantılarına, eklem bağlantılarına kayıcı basınç, deriyi kaydırıcı hareketler yapılır. Eklemin hareketini yerine getirebilmek için aktif ve pasif hareketlere geçilir. Bu zamana kadar eklemi hareket ettirecek kaslarda da bir gerileme meydana geldiğinden yukarıda kasları kuvvetlendirici mafsal hareketlerinin de yapılması uygun olur.
Varislerde: Varislerin tedavisinde masaj önemli bir rol oynamazsa da bacaktaki şişliklerin giderilmesini sağlar. Bunun için de bacak aşağıdan yukarıya fazla acı vermemek şartıyla, gerek yüzeyden, gerek derin kayıcı basınç hareketleri yapılır.
Masaj bilgili ellerde iyi tatbik edildiği zaman vücut için faydalı bir harekettir. Elle yapılacak masajları daima aletle yapılacak masajlara tercih etmelidir. Hiçbir zaman da aşırı, lüzumsuz hareketlerde bulunulmamalıdır. Sıcaklık sinirleri, kasları gevşeteceği için, sıcak banyoda, hamamda masaj, çok daha etkilidir. Romatizma gibi masaj isteyen tedavilerde bu iş çoğunlukla sıcak yardımıyla yapılır.
Kuru masaj da, kolonya gibi şeylerle yapılan masaj kadar faydalıdır. Bazı masajcıların çalışmaları sırasında vazelin, talk kullanmaları el hareketlerini kolaylaştırmaktan başka bir maksada dayanmaz. Bazı makyaj kremleri ile yüze ellere masaj yapılırsa da bu, o yere kremi iyice içirmek içindir. Makyajlı masajın etkileri böylece birleştirilmiş olur. Sırf masaja ihtiyacı olanlar için bunu yaparken krem, pudra gibi yardımcı malzemeler kullanılmasına lüzum yoktur, bu gibi hallerde kuru masaj kâfi gelir.