Gastrit Nedir?
Gastrit, mide iç yüzeyindeki örtünün iltihaplanmasıdır. Farklı nedenlerden dolayı oluşan bu rahatsızlık bazı vakalarda tedavi edilmediği takdirde derine etki ederek mide kanseri veya ülserine neden olabilir. Fakat kimi vakalarda da ciddi sonuçlara neden olmadan doğru tedavi ile kolayca iyileşir. Yaygın olarak bakteriyel enfeksiyonların yol açtığı gastrite, sıkça helicobecter pylori isimli bakteri neden olur. Gastritin tedavisi nedene yönelik olarak yapılır önemli olan rahatsızlığa neden olan problemin iyileştirilmesidir.
Gastrit Çeşitleri Nelerdir?
Mide iltihaplanması akut ve kronik olarak iki farklı şekilde gelişebilir.
Akut Gastrit: Hastalığın aniden meydana gelmesi ile oluşan tipidir. Genellikle ani bir mide ağrısı ile karakterizedir.
Kronik Gastrit: Midede uzun süredir bulunan, tedavisi gecikmiş ya da hiç tedavi edilmemiş hastalıkların mide mukozasını iltihaplandırmasıdır. Bu tür gastriti bulunan çoğu hasta uzunca bir süre herhangi bir belirti hissetmeyebilir. Tedavi edilmezse kanser veya ülsere dönüşme ihtimali bir hayli yüksektir.
Gastrit Neden Olur?
En yaygın gastrit hastalığı sebebi helicobecter pylori bakterisinin neden olduğu enfeksiyonlardır. Diğer gastrit nedenleri ise şu şekilde sıralanabilir:
- Aşırı alkol kullanımı
- Yaşlılık
- Sigara kullanımı
- Stres
- Gıda zehirlenmeleri
- Aşırı yağlı besinlerin tüketilmesi
- Radyasyon terapisi
- Bakteriler, virüsler ya da mantardan kaynaklı enfeksiyonlar
- Non steroid anti inflamatuar ilaçların uzun süre kullanımı
- Otoimmün gastrit; bağışıklık sisteminin kendi hücrelerine saldırması sonucu oluşur.
Gastrit Belirtileri Nelerdir?
Mide iltihabı belirtileri hastalığın ilk zamanlarında hafif seyredebilir. Hastalığın ileri aşamaları ile birlikte hastalarda şu belirtiler görülebilir:
- Mide ağrısı ve yanma
- Bulantı
- Kusma
- Sırt ağrısı
- Karın ağrısı
- Hıçkırık
- Hazımsızlık
- Midede doygunluk ve şişkinlik hissi
- Mide ekşimesi
- Ağışa acı bir tat gelmesi
- Tekrarlayan geğirme isteği
- Mide rahatsızlığından dolayı iştahta azalma
- Hastalığın ileri safhalarında kanlı veya koyu kahverengi kusma
- Hastalığın ileri safhalarında kanlı veya siyah renkte dışkılama
Gastrit Nasıl Teşhis Edilir?
Gastrit şikayeti ile doktora başvuran kişinin öncelikle detaylı tıbbi öyküsü alınır. Bu aşamada hastanın yeme içme alışkanlıkları, alkol ve sigara kullanımı olup olmadığı ve kullandığı ilaçların ne olduğuna dair sorular yöneltilir. Ardından fiziki muayene yapılır. Bu muayenede karına dokunulduğunda ağrı hissinin olup olmadığına bakılır. Yanı sıra bazı testler istenebilir. Bunlar şu şekilde olabilir:
Kan Testi: Bu test ile helicobecter pylori bakterisinin varlığı incelenir. Aynı zamanda mide kanaması nedeniyle kansızlık olup olmadığına da bakılır.
Nefes Testi: Bu test ile de helicobecter pylori bakterisinin varlığı anlaşılabilir. Hastaya içirilen radyoaktif karbon sıvısı sonucu bakterinin bunu parçalaması beklenir. Bir torbaya nefesini veren hastanın sonucu bu şekilde anlaşılır.
Dışkı Testi: Helicobecter pylori bakterisinin anlaşılabileceği diğer bir testtir. Mide kanaması riskini gözlemlemek için dışkıda kan da aranabilir.
Üst Mide ve Bağırsak Endoskopisi: Ucunda bir kamera olan ince bir tüpün ağız yolu ile mideye uzatıldığı işlemdir. Midedeki iltihaplanma gözlemlenir. Endoskopide gerekirse mideden biyopsi için parça alınabilir.
Üst Mide ve Bağırsak Röntgeni: Röntgen çekilerek mide veya ince bağırsakta meydana gelen iltihaplanma ortaya çıkarılır.
Gastrit Tedavisi Nasıl Yapılır?
Gastrit tedavisinde öncelikle hastalığa neden olan alışkanlıklarda değişime gidilmesi gerekir. Çoğu vakada bu düzenlemeler ile iyileşme görülebilir. Eğer bu önlemlere rağmen sonuç alınamazsa bu defa ilaç tedavisine başvurulur.
- İlk olarak mide zarında tahribat yaratacak etkenlerden uzak durulması gerekir. Bu yüzden kahve, sigara ve alkolün bırakılması gerekir.
- Belirtiler çok şiddetli yaşanıyorsa 1-2 gün yemek yenilmemesi yarar sağlayabilir.
- Eğer semptomlar hafif seyrediyorsa küçük öğünlerle kolay sindirilebilen yiyecekler tercih edilmelidir.
- Stresten dolayı gelişen gastritte ise meditasyon ve benzeri rahatlama teknikleri uygulanabilir.
İlaç tedavisi gereken hastalarda ise enfeksiyonlara bağlı bir sorunda 7-14 gün süre kullanılan antibiyotik tedavisi uygulanır. Mide asidinin fazla salgılanması sonucu oluşuyorsa, mide asidini baskılayan proton pompa inhibitörleri ile tedavi yapılır. Ya da hastada kronik bir otoimmün gastrit varsa B12 vitamini enjeksiyonları uygulanır.
Gastriti Olan Kişi Ne Yemeli Ne Yememeli ?
Gastriti olan kişilerin diyetlerine dikkat etmeleri semptomların son bulmasında oldukça önemlidir.
Gastrite iyi gelen yiyecekler şu şekilde sıralanabilir:
- Tam tahıllar
- Hindistan cevizi yağı
- Taze sebze ve meyveler
- Balık, hindi ve tavuk gibi az yağlı etler
- Brokoli, havuç, fasulye, elma ve yulaf ezmesi gibi yüksek lif kaynakları
- Lahana, turşu, tarhana ve ev yapımı yoğurt türündeki probiyotikler
Gastrite iyi gelmeyen yiyecekler ve içecekler ise şu şekilde sıralanabilir:
- Kahve
- Çikolata
- Alkol
- Kızartmalar
- Dondurulmuş gıdalar
- Her türdeki işlenmiş gıdalar
- Domates ve diğer asitli besinler
- Yoğun baharat içeren gıdalar
- Aşırı şeker ve yağ içeren içecek ve yiyecekler
- Yapay tatlandırıcı katkılı içecek ve yiyecekler
Dilerseniz bu konu ile ilgili videoyu izleyebilirsiniz.