İnsülin direncine sahip olan kişilerin tip 2 diyabet, metabolik sendrom ve prediyabet riski artmaktadır. Fakat beslenme programınızı ve yaşam tarzınızı değiştirmek bu sağlık probleminin olumsuz etkilerini değiştirmek için yardımcı olacaktır.
İnsülin direnci hastalığının üstesinden gelmek mümkündür. Ancak bu sorunla başa çıkmadan önce, insülinin ne olduğunu ve insülinin kan şekerinin kontrolünü nasıl etkilediğini anlamalısınız.
İnsülin Direnci Belirtileri
İnsülin direnci tipik olarak prediyabet veya tip 2 diyabet oluncaya kadar herhangi bir belirti göstermez. Bununla birlikte, şiddetli insülin direncine sahip bazı kişiler, koltuk altı, boynun arkasında veya tarafında görülebilen cildi koyulaşan akantozis nigrikans geliştirebilmektedir.
Daha önce belirtilen risk faktörlerinden herhangi birine sahipseniz doktorunuz sizi prediyabet için test eder. Test edilirseniz ve sonuçlarınız normalse, doktorunuz sizi birkaç yılda bir tekrar test edecektir.
İnsülin Direnci Nedenleri Nelerdir?
İnsülin direncinin nedenleri çok çeşitlidir ve genetik faktörler genellikle önem arz eder. Hastanın başka hastalıkları için aldığı bazı ilaçlar insülin direncine katkıda bulunmaktadır. Bunlara ek olarak, insülin direnci genellikle aşağıdaki durumlarda görülür:
● Metabolik sendrom
● Yüksek kan basıncı
● Kolesterol ve trigliseritlerin
● Obezite
● Hamile olmak
● Enfeksiyon veya ağır hastalık
● Stres
● Hareketsizlik
● Steroid kullanımı
İnsülin direncini kötüleştirebilecek diğer nedenler veya faktörler şunlarıdır:
● Bazı ilaçları kullanmak
● Yaşlılık
● Uyku sorunları (özellikle uyku apnesi
● Sigara içmek
İnsülin Direnci Teşhisi
İnsülin direnci yaygın olarak test edilen bir şey değildir. Ancak prediyabet veya tip 2 diyabetten şüpheleniliyorsa, doktor durumu doğrulamak veya reddetmek için kan testleri uygulayacaktır.
En yaygın kullanılan testler:
● A1C: Bu test son üç ay içindeki ortalama kan şekeri seviyenizi gösterir.
● Açlık plazma glikozu (FPG): Yaklaşık sekiz saat aç kaldıktan sonra, bu test mevcut kan glikoz seviyenizi gösterir.
● Rastgele kan şekeri (RBG): Bu test, test sırasında glikoz seviyenizi ölçer ve hızlı bir şekilde ihtiyaç duyulmadan herhangi bir zamanda yapılmaktadır.
● Glikoz toleransı: Kan şekeriniz, glikoz içeren bir sıvı içmeden önce ve sonra test edilir. Bu test, açlık kan şekeri seviyesi oluşturmak için oruç tutmayı gerektirir.
İnsülin Direnci Tedavisi
İnsülin Direnci nasıl geçer tedavi nasıl yapılır sorusunu cevabı 5 başlık altında incelenmektedir.
● Kilo vermek: Hastanın yapması gereken ilk işlem kilo vermeye başlamasıdır. İnsülin direnci hastalarının tipik olarak kilo problemleri vardır. Vücuttaki aşırı yağlanma insülin direnci için olumsuz bir etkiye sahiptir. Hasta mevcut kilosunun % 10'unu bile kaybetse insülin direncini yenmek büyük bir adımdır.
● Egzersiz: Hareketsiz yaşam insülin direncini kırmak için olumsuz bir özelliktir. Düzenli egzersiz ile hem kilo verebilir hemde insülin direncini kırmanın en sağlıklı ve kolay yoludur. Günde 30 dakika ve haftada 5 gün olacak şekilde spor yapmak kasların insülin duyarlılığını artıracağından insülin direnci kırılacaktır. Yüzme, koşma, bisiklete binme gibi kardiyovasküler egzersizlerin yanı sıra eğer kişini yaşı ve vücut direnci uygun ise ağırlık antrenmanları da yapmasında fayda vardır.
● Doğru besin seçimi: Kilo vermek ve düzenli egzersizin faydası ancak sağlıklı ve doğru beslenme ile olur. Sadece aç kalarak verdiğiniz kiloların büyük bir kısmı kastan gideceğinden bu kilo veriş şeklinin vücudunuza bir faydası yoktur. Sağlıklı proteinler ve karbonhidratlar tüketmek, şekerli ve lif oranı düşük besinlerden uzak durmak insülin direncini kırmanızda fayda sağlayacaktır.
● Stresten uzak durmak: Stres kişiyi yemek yemeye iten bu sebepten kilo vermesini zorlaştırıp vücutta kortizon hormonunun artmasına sebep olur. Stresi azaltmanın en sağlıklı yolu da düzenli egzersizdir.
● Altta yatan hastalık varsa tedavi edilmesi: İnsülin direncini tetikleyen ve güçlendiren altta yatan başka bir hastalık var ise tedavisi yapılmalı ve direncin kırılması için olanak sağlanmalıdır.
İnsülin Direncine Ne İyi Gelir?
● Protein ağırlıklı, sağlıklı karbonhidrat ve lif oranı yüksek gıdalar tüketmek
● Taze meyve ve sebzeler
● Düzenli egzersiz
● Az ama sık sık yemek
● Uyku düzeni
● Kilo vermek
● Stres yönetimi
İnsülin Direncine Ne İyi Gelmez?
● Yağ olarak kilo almak
● Hareketsiz bir hayat
● Çok şekerli ve yağlı gıdalar
● Yüksek seviyede basit karbonhidrat tüketimi
● Kilo vermek için aç kalmak, düzensiz beslenmek
● Aç karnına ağır egzersiz yapmak
● Uzun süren aç kalmak
İnsülin Direnci için hangi doktor ve hangi bölüme, ne zaman gidilmeli?
İnsülin direnci, dahiliyeciler, aile doktorları veya çocuk doktorları da dahil olmak üzere birinci basamak uzmanları tarafından tedavi etmektedir. İnsülin direnci için hastanenin dahiliye bölümünün alt dalı olan endokrinoloji ve metabolizma hastalıklarına gidilmesi gerekmektedir.
Hamilelikte İnsülin Direnci
Hamilelik, doğal olarak, sağlıklı tüm kadınlarda insülin direnci yapar. Bunun temel sebebi bebeğin ihtiyacı olan şekeri anne karnından almasıdır. Bu sebepten vücut bebek için her zaman ihtiyacından daha fazla şekeri bünyesinde barındırmaktadır.
Çocuklarda İnsülin Direnci
İnsülin direnci genellikle yetişkinlerde görüldüğünden çocuklarda çok sık rastlanmaz. Ancak çocukların beslenme alışkanlıklarının değişmesi sebebi ile hayatlarına giren fast food ve yüksek seviyede şeker ihtiva eden yiyecek ve içecekler çocuklarda insülin direnci görülmeye başlamıştır.