HIV enfeksiyonu üç aşamada meydana gelmektedir. Tedavi olmadığı takdirde, HIV, zaman içinde daha da kötüleşir ve sonunda bağışıklık sistemini etkiler.
Birinci Aşama: Akut HIV Enfeksiyonu
Çoğu kişi AIDS başlangıcında, HIV ile enfekte olduğunu anlamaz, ancak kısa bir süre sonra belirtileri ortaya çıkmaya başlayabilir. Bu durumda, vücudun bağışıklık sistemi, genellikle virüsü aldıktan sonra 2 ile 6 hafta içinde mücadele verir. Buna akut retroviral sendrom veya primer HIV enfeksiyonu ismi verilmektedir.
AIDS hastalığını belirtileri diğer viral hastalıklarla benzemektedir ve genellikle grip ile karşılaştırılmaktadır. Genellikle bir veya iki hafta sürmekte, sonrasında ise tamamen kaybolmaktadır. AIDS nasıl anlaşılır? AIDS belirtileri şunları içermektedir: (1)
- Baş ağrısı
- İshal
- Mide bulantısı ve kusma
- Yorgunluk
- Ağrıyan kaslar
- Boğaz ağrısı
- Şişmiş lenf bezleri
- Kaşıntısız kırmızı döküntü, genellikle gövde bölgesinde
- Ateş
Doktorunuz hızla hareket ederse, HIV’in vücudunuzu tutmasını engelleyebilir. Enfekte olmuş kişiler (örneğin, HIV pozitif olan biriyle korunmasız cinsel ilişkiye girilmişse) kendilerini korumak için anti-HIV ilaçları alabilirler. Buna KEP ismi verilmektedir. Ancak, işleme maruz kaldıktan sonra 72 saat içinde başlamanız gerekir ve ilaçların hoş olmayan yan etkileri olabilir. (2)
İkinci Aşama: Kronik HIV Enfeksiyonu
Bağışıklık sistem HIV ile olan mücadelesini kaybettikten sonra gribe benzer belirtiler kaybolmaktadır. Doktorlar bunu asemptomatik veya klinik latent dönem olarak adlandırmaktadır. Çoğu insanın görebildiği veya hissettiği belirtileri bulunmamaktadır. Bu nedenle, kişi enfekte olduğunu ve HIV’i başkalarına geçirebileceğini fark edemeyebilir. Bu aşama 10 yıl veya daha fazla sürebilir.
Bu süre boyunca, tedavi edilmemiş HIV, CD4 T hücrelerini öldürerek bağışıklık sisteminizi yok etmektedir.
İlaçların bir kombinasyonu, HIV ile mücadele etmeye, bağışıklık sistemini yeniden inşa etmeye ve virüsün yayılmasını önlemeye yardımcı olabilmektedir. Hem ilaç tedavisi görüyorsanız hem de sağlıklı alışkanlıklar edindiyseniz, HIV enfeksiyonu ilerleyemez. (3)
Üçüncü Aşama: AIDS
AIDS, HIV enfeksiyonunun ileri aşamasıdır. Genellikle CD4 T-hücresi sayısı 200’ün altına düştüğünde enfeksiyon AIDS haline gelmektedir. Kaposi sarkomu (cilt kanseri türü) veya pnömokistik hava yolu pnömonisi (bir akciğer hastalığı) gibi “AIDS belirleyici bir hastalığınız” varsa AIDS teşhisi konabilir.
Daha önce HIV virüsü ile enfekte olduğunuzu bilmiyorsanız, bu belirtilerin bir kısmını yaşamaya başladıktan sonra hastalığı fark edebilirsiniz:
- Her zaman yorgun hissetmek
- Boyunda veya kasıkta şişmiş lenf bezleri
- 10 günden fazla süren ateş
- Gece terlemeleri
- Açıklanamayan kilo kaybı
- Cilt üzerinde yok olmayan mor lekeler
- Nefes darlığı
- Şiddetli, uzun süreli ishal
- Ağız, boğaz veya vajinadaki maya enfeksiyonları
- Açıklanamayan morarmalar ve kanamalar
İlaç tedavisi göremeyen AIDS’li insanlar yalnızca yaklaşık 3 yıl kadar hayatta kalmaktadır. Eğer o sırada tehlikeli bir enfeksiyona maruz kalırlarsa, bu süre daha da azalır. Ancak, kişi doğru tedaviyle ve sağlıklı bir yaşam tarzıyla uzun süre yaşayabilmektedir. (4)
HIV Taşıyor muyum?
HIV’li olup olmadığınızdan emin olmak için test yaptırmanız gerekir. Belirtiler virüsü kaptığınızı işaret etse de, bu güvenilir bir yol değildir. Aslında bakılırsa, çoğu insan hiçbir belirti yaşamamaktadır. Bu nedenle, enfeksiyona ilişkin tipik belirtilerden herhangi birine sahip olmasanız bile, risk altında olduğunuzu düşünüyorsanız, daima test yaptırmalısınız. (5)
AIDS Nedir?
Edinilmiş immün yetmezlik sendromu yani AIDS, insan immün yetmezlik virüsünün (HIV) neden olduğu, potansiyel olarak hayatı tehdit eden kronik bir hastalıktır. Bağışıklık sistemine zarar veren HIV, vücudun hastalığa neden olan organizmalarla savaşma kabiliyetine etki etmektedir.
HIV cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. Ayrıca, enfeksiyonlu kanla temas yoluyla veya hamilelik, doğum veya emzirme döneminde anneden çocuğa bulaşarak da yayılabilmektedir. Tedavi uygulanmıyorsa, HIV’in bağışıklık sistemini zayıflatması ve AIDS’e dönmesi yıllar alabilmektedir.
HIV / AIDS için herhangi bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır, ancak hastalığın ilerlemesini önemli ölçüde yavaşlatabilen ilaçlar vardır. Bu ilaçlar birçok gelişmiş ülkede AIDS ölümlerini azaltmaktadır. Fakat HIV, Afrika, Haiti ve Asya’nın bir bölümündeki nüfusu yok etmeye devam etmektedir. (6)
AIDS Nedenleri
AIDS neden olur? HIV bir virüstür. Kişiye HIV bulaştığında, virüs zayıflar ve vücudun savunma sistemine (bağışıklık sistemi) zarar verir. Neticesinde de, vücut enfeksiyonlarla mücadele edemez.
HIV’li bir kişiye, ancak bağışıklık sistemi bu durumla baş edemediği zaman AIDS tanısı konmaktadır.
Tedavi gören HIV’li insanların çoğu AIDS’i geliştirmeye devam etmemektedir, bu nedenle, AIDS terimi artık çok sık kullanılmamaktadır. Bunun yerine geç evre veya ileri HIV enfeksiyonu olarak adlandırılmaktadır. (7)
AIDS Tedavisi
AIDS nasıl geçer? AIDS için bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır, ancak, ilaçlarla ve alınan diğer önlemlerle hastalığın ilerleme hızlı yavaşlatılabilir. HIV için en etkili tedavi antiretroviral tedavidir, bunlar vücudunuzdaki virüs miktarını kontrol etmeyi amaçlayan çeşitli ilaçların birleşimidir.
Diğer adımlar şunları içerir:
- Doğru gıdaları yiyerek, sigarayı bırakarak ve enfeksiyonlardan nasıl kaçınacağınızı öğrenerek bağışıklık sisteminizi güçlü tutmaya çalışın.
- Virüsün bağışıklık sisteminiz üzerindeki etkisini kontrol etmek için CD4 + (beyaz kan hücreleri) sayımlarınızı düzenli olarak takip ettirin.
- HIV taşıyıcısı olmayla birlikte gelen güçlü duygular ve stresle baş etmenize yardımcı olması için bir danışmandan yardımcı alın. (8)
AIDS İçin Hangi Doktora Gidilir?
AIDS hastalığı teşhisi ve tedavisi için bir enfeksiyon hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. (9)