pentoz şekerler nelerdir? görevleri nelerdir?gönderen Hellomybuse
Pentoz fosfat yolağının kontrolü
• Pentoz fosfat yolağının birincil ürünleri R-5-P ve NADPH’dır.
• NADPH’a yönelik metabolik ihtiyaç nükleotid sentezinde R-5-P’a duyulan ihtiyacı
aştığında transaldolaz ve transketolaz reaksiyonları ile R-5-P’ın aşırısı glikolitik
araürünlere dönüşür.
• Açığa çıkan GAP ve F6P glikoliz ve oksidatif fosforilasyon ile tüketilebilir veya
glukoneojenezis ile birlikte G6P oluşturur. İkinci durumda, 1 molekül G6P pentoz
fosfat yolağı ve glukoneojenezin 6 çevrimi sonunda eşzamanlı 12 NADPH molekülü
oluşumuyla 6 CO2 molekülüne dönüştürülür.
• R5P ihtiyacının NADPH’a göre artması durumunda, F6P ve GAP, tersinir
transaldolaz ve transketolaz reaksiyonları ile R5P sentezinde kullanılmak üzere
glikolitik yolaktan çekilirler.
Pentoz beş karbon atomlu bir monosakkarittir.
Pentozların ya 1 numaralı pozisyonunda bir aldehit fonksiyonel grubu olur (aldopentozlar) ya da 2 numaralı pozisyonunda bir ketongrubu olur (ketopentozlar).
Aldopentozların üç kiral merkezi vardır, dolayısıyla 8 farklı stereoizomer mümkündür.
Bu karbonhidratlarıdaki aldehit ve keton grupları komşu hidroksil fonksiyonel gruplarıyla tepkimeye girerek, sırasıyla, intramolekülerhemiasetal veya hemiketaller oluşturabilirler. Meydan gelen halkasal yapılar furan türevleridir ve furanoz olarak adlandırılırlar. Halka spontan olarak açılıp kapanır, böylece karbonil grubu ile komşu karbon atomu arasındaki bağ dönebilir. Mutarotasyon denen bu süreç sonucunda α ve β olarak adlandırılan iki biçim meydana gelir.
Riboz, RNA'nın bir bileşenidir, DNA'nın bir bileşeni olan deoksiriboza benzer bir yapıya sahiptir.
Pentoz şekerlerden oluşmuş bir polimere pentosan denir.