SATINALMA BÜTÇESİ
Satın alma eğitimi içeriğinde satın alma bütçesi hakkında detaylı bilgiler anlatılmaktadır. Satın alma bütçesinin nasıl hazırlanması gerektiği konusunda genel bilgileri aşağıda bulabilirsiniz.
- Kavram
- Tanımlar
- Bütçelemenin amacı
- Bütçe türleri
- Satınalma bütçeleri
- Satınalma bölümü faaliyet bütçesi
- Bütçe yoluyla kontrol bütçe yoluyla kontrolun yararları
- Bütçe yoluyla kontrolun sakıncaları
- Yarar ve sakıncaların değerlendirilmesi
SATINALMA BÜTÇESİ
1. KAVRAM
Bir organizasyonda yönetim faaliyeti amaçlarını tanımlayarak ve amaçları gerçekleştirecek en iyi yöntemleri belirleyerek başlar. Hedeflere ulaşmak için gereken 4 kaynak :
İnsan, Para, Makine, Malzeme
2. TANIMLAR
BÜTÇE:
Verilen bir amaca ulaşmak için belli bir zaman süresi içinde uygulanılacak bir stratejinin finasal ve kantitatif yorumlamasıdır.
BÜTÇELEME:
Yönetimin, gerçekleştireceği amaçları, bu amaçlara ulaşabilmek için kullanabileceği kaynakları ve belirli bir zaman süresi içinde ifade edilen amaçlara başarılı bir şekilde ulaştığımızı ölçecek finansal amaçları belirleme sürecidir
3. BÜTÇELEMENİN AMACI
a) Bütçe, bir planı farklı düzeylerde rakamsal olarak ifade eder. Bu şekli ile planın aşamalı olarak gerçekleştirilmesi olanaklı hale gelir.
b) Faaliyet planının hayat geçmesini sağlar.
c) Bütçenin temel hedefi gelir-gider dengelemesi olduğuna göre, bütçe hangi zamanda ve ne ölçüde paraya ihtiyaç duyulacağını belirler.
d) Firmanın her bölümünün belli bir bütçesi vardır. Bu bütçeler ana bütçe ile birbirlerine bağlıdır. Bu, yönetimin firmayı dengelemesinde en yararlı araç olur.
e) Yönetim, hangi bölümün ne kadar para harcamak istediğini, hangi getirilerin olduğunu, hangi çıkışların olacağını bu bütçeler vasıtasıyla görür.
f) Nihayet bölümlerin performansları bütçe verimi vasıtasıyla değerlendirilebilir.
4. BÜTÇE TÜRLERİ
- Satış bütçeleri,
- Üretim bütçeleri,
- Satın alma bütçeleri,
- Gelir bütçeleri,
- Gider bütçeleri,
- Arge bütçeleri,
- Personel-idari bütçeler.
5. SATINALMA BÜTÇELERİ
- Satış tahminleri yapılarak miktar belirlenir!
- Ürün karması belirlenir.
- Üretim bölümü satış planına uygun üretim programı hazırlar :
- Üretim bölümü kullanılacak malzemelerin tanımını, özelliklerini, miktarlarını ve gerekli oldukları zamanları gösteren malzeme talep listesini hazırlar :
- Satınalma malzemeleri fiyatlandırır. Teslimat zamanlarını belirler.
- Zaman dilimlerine göre finansman tabloları hazırlanılır.
- Bütçe hazırlanılırken: Mevcut stoklar, Henüz alınmamış siparişler,
- Tedarik süreleri, Zaman aşamalı üretim ihtiyaçları, Fiyat eğilimleri, dikkate alınır, daha sonra kademe kademe finans tabloları hazırlanılır. Satınalma bütçeleri satış tahminlerine dayandığından esnek olmalıdır.
6. SATINALMA BÖLÜMÜ FAALİYET BÜTÇESİ
- Bu bütçe aşağıdaki hususları kapsar ;
- Personel ücretleri,
- Kırtasiye masrafları,
- Haberleşme masrafları,
- Dergiler, teknik literatür, vbg.
7. BÜTÇE YOLUYLA KONTROL
Gerçekleşen harcamalar ve tahsilatlarla hedeflenen masraf ve tahsilatlar sürekli olarak karşılaştırılmalıdır.
Genel ve özel olarak malzemenin ham maddesinde olumsuz bir takım borsa gelişmeleri yoksa hatayı genelde satınalma veya üretim planlamada aramak gerekir.
8. BÜTÇE YOLUYLA KONTROLUN YARARLARI
Gelirlerin gerçekleştirilmesi giderlerin planlanmasına olanak verir.
Gerçekçi ve başarılı bütçe gereken zamanda paranın
var olmasını sağlar ve gereksiz finansman maliyetinin
önüne geçerek kriz oluşmasını önler.
Eylemli sonuçların, olması planlanan ile karşılaştırılmasını sağlar. Eğer farklılıklar oluşursa düzeltici tedbirlerin alınmasına olanak verir.
Mevcut stratejinin gelecekte devam etmesi veya düzeltilmesi için bir dayanak oluşturur.
9. BÜTÇE YOLUYLA KONTROLUN SAKINCALARI
Bütçeler tahminlere dayalı olarak yapılır. Bu nedenle her zaman gerçekçi olmayabilir.
Özellikle kriz zamanlarında bütçeler yanıltıcı araçlar oluştururlar. Son zamanlardaki kriz sıklığını dikkate aldığımızda ne kadar haklı olduğumuz görülecektir.
Esasen kriz olmasına gerek de yoktur. zira enflasyon oranı tahminindeki bir yanılgı başlı başına bütçenin başarısız olmasına etken olacaktır.
Genellikle işletme eylemleri üzerinde kısıtlayıcı rol oynar. Alternatif kazanç için ani hareket refleksini azaltır.
Bölümler arası çatışmaların ana nedenlerini oluşturur.
10. YARAR VE SAKINCALARIN DEĞERLENDİRİLMESİ
Klasik anlamdaki bir yönetim modeli için elbette yararları sakıncalarından daha fazladır.
Çağdaş anlamdaki firmaların trendi bütçe yapmak üzerine oturmamaktadır. Kısaca mantık değişikliği söz konusudur.
Firmanın kapasitesi kesin olarak ortaya konulur. Ürün ağacı üzerinden satışa orantılı olarak verilmesi gerekli siparişler belirlenir.
Uygun miktarlarda stok belirlenir.
Bu stokun üzerinde en avantajlı sipariş büyüklükleri oluşturulur. Nihai müşteriye satılan mallar anlık olarak ana bilgisayar üzerinden takip edilir. Satış miktarları belli seviyelere gelmesiyle otomatik olarak satınalma emirleri bilgisayar üzerinden oluşturulur.
Bunun yanında gayet kontrollü ve oranlı gerçeklere ve kapasiteye dayalı bütçesiz ve fakat stratejili hareket modeli giderek taraftar kazanmaktadır. Bu şekliyle gayet ince hesaplanılmış bir stokla krize yakalanan bir firma olasıdır ki kayda değer hasar görmeden krizi atlatacaktır!