Ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet hapis cezası, Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenmiştir. İnfazı ise Ceza ve Güvenlik Tedbirleri Hakkında Kanunu’nda düzenlenmiştir. Hukukumuzda hapis cezası türleri şunlardır: ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası, müebbet hapis cezası ve süreli hapis cezası.
Müebbet Hapis Cezası Kaç Yıl?
Müebbet hapis cezası, hükümlünün hayatı boyunca devam eder. Ancak İnfaz Kanunu’nda düzenlenen koşullu salıverme şartlarının sağlaması halinde hükümlü daha kısa süre hapis cezasını çektikten sonra hapisten çıkabilmektedir. Koşullu salıverilmeden yararlanabilmek için mahkûmun kurumdaki infaz süresini iyi hâlli olarak geçirmesi gerekir.
Ömür Boyu Hapis Cezası Kaç Yıl Yatar?
Ömür boyu hapis cezasına yani müebbet hapis cezasına çarptırılan bir hükümlünün infaz süresi, hükümlünün hayatı boyunca devam eder. Ancak koşullu salıverme hükümlerinden faydalanabilirler. Koşullu salıverilme, hakkında verilmiş olan hürriyeti bağlayıcı cezanın kanunda belirlenen bölümü infaz edilmiş olan hükümlünün, infaz süresince iyi halli olması kaydıyla, mahkûmiyet süresini tamamlamadan cezaevinden salıverilmesidir.
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar otuz yılını, müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar yirmi dört yılını, diğer süreli hapis cezalarına mahkûm edilmiş olanlar cezalarının yarısını infaz kurumunda çektikleri takdirde, koşullu salıverilmeden yararlanabilirler.
Müebbet Hapis Cezasının İnfaz Şekli
Müebbet hapis cezası, süreli hapis cezasına uygulanan infaz rejimine göre infaz edilir. Hükümlüler, işledikleri suç tiplerine, gösterdikleri eğilimlere, tutum ve davranışları nedeniyle sıkı gözetim ve denetim altında bulundurulmaları gerekip gerekmediğine göre yüksek güvenlikli ceza infaz kurumlarına veya normal güvenlikli ceza infaz kurumlarına veya açık ceza infaz kurumlarına gönderilirler.
Ağırlaştırılmış müebbet hapis ve müebbet hapis cezalarına veya iki yıldan fazla süreli hapis cezasına mahkûm olanlar, haklarında uygulanacak rejimi ve gönderilmeleri gereken infaz kurumunu ve bu maksatla kişisel ve sosyal özelliklerini belirlemek için Kanunda gösterilen esaslar uyarınca gözleme tâbi tutulurlar. Gözlem süresi altmış günü geçemez. Hükümlü; kişiliğine, sair hâllerine, suçun işlenmesindeki özelliklere göre gerektiğinde gözleme tâbi tutulmayabilir. Son olarak Bakanlıkça hükümlünün gönderileceği infaz kurumu belirlenir ve infazı için hükümlü gönderilir.
Ağırlaştırılmış Müebbet Hapis Cezası Nedir?
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası, hükümlünün hayatı boyunca devam eden sıkı güvenlik rejimine göre çektirilen hapis cezası türüdür.
Ağırlaştırılmış Müebbet Hapis Cezası Kaç Yıl?
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası hükümlünün hayatı boyunca devam eder. Kanun ve Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirtilen sıkı güvenlik rejimine göre çektirilir. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılanlar, 30 yıl çektikten sonra iyi hal indiriminden faydalanabilirler.
Ağırlaştırılmış Müebbet Hapis Cezasının İnfaz Edileceği Cezaevi
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 9. Maddesi uyarınca yüksek güvenlikli kapalı infaz kurumlarında infaz edilir.
|Yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları|
Madde 9- (1) Yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları, iç ve dış güvenlik görevlilerine sahip, firara karşı teknik, mekanik, elektronik ve fizikî engellerle donatılmış, oda ve koridor kapıları sürekli kapalı tutulan, ancak mevzuatın belirttiği hâllerde aynı oda dışındaki hükümlüler arasında ve dış çevre ile temasların geçerli olduğu sıkı güvenlik rejimine tâbi hükümlülerin bir veya üç kişilik odalarda barındırıldıkları tesislerdir. Bu kurumlarda bireysel veya grup hâlinde iyileştirme yöntemleri uygulanır.
(2) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar ile süresine bakılmaksızın, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek veya bu örgütün faaliyeti çerçevesinde, Türk Ceza Kanunu’nda yer alan;
a) İnsanlığa karşı suçlardan (madde 77, 78),
b) Kasten öldürme suçlarından (madde 81, 82),
c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan (madde 188),
d) Devletin güvenliğine karşı suçlardan (madde 302, 303, 304, 307, 308),
e) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan (madde 309, 310, 311, 312, 313, 314, 315),
Mahkûm olanların cezaları, bu kurumlarda infaz edilir.
Ağırlaştırılmış Müebbet Cezasının İnfaz Şekli
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının infaz şekli, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 25. Maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre;
- Hükümlü, tek kişilik odada barındırılır.
- Hükümlüye, günde bir saat açık havaya çıkma ve spor yapma hakkı tanınır.
- Risk ve güvenlik gerekleri ile iyileştirme ve eğitim çalışmalarında gösterdiği gayret ve iyi hâle göre; hükümlünün, açık havaya çıkma ve spor yapma süresi uzatılabileceği gibi kendisi ile aynı ünitede kalan hükümlülerle temasta bulunmasına sınırlı olarak izin verilebilir.
- Hükümlü, yaşadığı yerin olanak verdiği ve idare kurulunun uygun göreceği bir sanat veya meslek etkinliğini yürütebilir.
- Hükümlü, kurum idare kurulunun uygun gördüğü hâllerde ve on beş günde bir kez olmak üzere süresi on dakikayı geçmemek üzere telefon edebilir.
- Hükümlüyü; eşi, altsoy ve üstsoyu, kardeşleri ve vasisi, belirlenen gün, saat ve koşullar içerisinde on beş günlük aralıklarla ve günde bir saati geçmemek üzere ziyaret edebilirler.
- Hükümlü hiçbir suretle ceza infaz kurumu dışında çalıştırılamaz ve kendisine izin verilmez.
- Hükümlü, kurum iç yönetmeliğinde belirtilenlerin dışında herhangi bir spor ve iyileştirme faaliyetine katılamaz.
- Hükümlünün cezasının infazına, hiçbir surette ara verilemez.
Ağırlaştırılmış Müebbet Hapis Cezası ile Müebbet Hapis Cezası Arasındaki Fark Nedir?
Ağırlaştırılmış müebbet hapis ve müebbet hapis cezaları her ikisi de hükümlünün hayatı boyunca çektirilir. Ancak aralarında infaz şekilleri, iyi halden yararlanma şartları gibi birçok farklılık bulunmaktadır. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası, Kanun ve Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirtilen sıkı güvenlik rejimine göre çektirilir.
Stj. Av. Zehra ATASEVER & Av. Ahmet EKİN