DEMANS
Genellikle 50 yaşının üzerinde ortaya çıkan ve çoğu kez yavaş ilerleyici olan,
beynin bilgi, davranış ve gündelik yaşamı sürdürme konularında gösterdiği
yetersizlikti. Özellikle etkilenen beyin bölgeleri hafıza, dikkat, dil ve
problem çözme alanlarıdır. Durumun ileri aşamalarında kişi zaman yönelimini
kaybeder (hangi gün, hangi ay, hatta hangi yıl olduğunu bilemez); yer
yönelimini kaybeder (nerede olduğunu bilemez) ve kişi yönelimini kaybeder
(Çocuklarını, eşini unutacak duruma gelir).
Hafıza, düşünme, mantık yürütme, yer ve zaman tayini, okuduğunu anlama, konuşma, günlük basit işleri yapma gibi işlevlerde bozukluklar görülür. Bilişsel ve motor fonksiyonlardaki bu aksaklıklar zamanla hastanın günlük yaşam aktivitelerini sürdürmesini olanaksız hale getirir. Bu durum, hastanın yıkanma, yemek yeme gibi günlük tüm ihtiyaçlarının bir başkası tarafından karşılanmasını zorunlu kılar.
Normal yaşlanma sürecinde beyin fonksiyonları bir miktar geriler ancak her yaşlıda demans belirtileri bulunmaz. Yaşlıların çoğu, hafızalarının eskisi kadar iyi olmadığından yakınmaktadır. Örneğin isimleri ve yapacakları işleri hatırlamakta güçlük çekerler. Bu durum demans anlamına gelmez. Kişi ve ailesinin verdiği öyküyle, nöropsikolojik testlerle, bazı kan testleriyle, Beyin MR ve SPECT gibi tetkiklerle demans tanısını koymak mümkündür. Alzheimer demans, Lewy cisimcikli demans, Pick's hastalığı, kronik beyin damar hastalığına bağlı demans, alkolik demansı, infeksiyonlara bağlı demans gibi alt tipleri bulunmakla birlikte %70-80 kadarını Alzheimer demansı oluşturur.
Tıbbi nedenlere bağlı olarak gelişen demansların tedavisi olabilir. Bunlar hipotiroidi, hidrosefali, özellikle B12 olmak üzere eksiklikleri gibidir. Diğer demanslarda daha özel olarak Alzheimer’da henüz kesin bir tedavi olmayıp, amaç ilerlemenin yavaşlatılmasıdır. Bu amaçla Alzheimer hastalarında kullanılan ilaçlar sinir hücreleri arasındaki iletimde yer alan maddelerin aynı düzeyde kalmasını sağlamak ve hücre ölümünü yavaşlatmakta etkilidirler. Ancak, süreci durdurmak ya da geri döndürmek mümkün değildir.