2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu maaş ve ücretlerin ne kadarının haczedilebileceğini düzenlerken, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda da emekli aylıklarının haczi konusuna ilişkin hükümlere yer verilmiştir. Öte yandan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu da bazı ödemelerin hacze konu edilmeyeceğini hükme bağlamıştır.
Çalışanların ücret, maaş ve diğer bazı ödemelerinin haczi
Devlet Memurları Kanununda bazı ödemelerin hacze konu edilemeyeceği belirtilirken, İcra ve İflas Kanununda da “Kısmen haczi caiz olan şeyler” başlığı altında ücret ve maaş gelirlerine de yer verilmiştir.
Söz konusu kanunların ilgili hükümlerine göre;
-Memurlara, eş ve çocuklarından dolayı her ay aylık maaşlarıyla birlikte ödenen aile yardımı ödeneği haczedilmez.
-Memurun ölümü halinde yakınlarına, eş ve çocuklarının ölümü halinde de kendisine ödenen ölüm yardımı haczedilmez.
-Maaş veya ücret, borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli miktar düşüldükten sonara haczedilir. Maaş veya ücretten düşülecek miktarı icra memuru takdir eder.
-Haczedilecek miktarın maaş veya ücretin dörtte birinden az olduğu hallerde, maaş veya ücret haczedilmez.
-Borçlu kabul etse bile, maaş veya ücretinin tamamı haczedilmez.
-Maaş veya ücret ile ilgili haciz işlemi sayısının birden fazla olması durumunda, hacizler sıraya konulur ve ön sırada olan haciz kesintisi bitmedikçe izleyen haciz için kesinti yapılmaz.
-Maaş veya ücretten haciz kesintisi yapılmaya başlandıktan sonra borçlunun maaş veya ücreti değişirse, bu durum memurun kurumunca icra dairesine bildirilir.
Emekliler ile dul ve yetimlerinin emekli aylığının haczi
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümlerine göre, emekliler ile dul ve yetimlerinin aylıkları sadece bazı istisnai hallerde haczedilebiliyor.
Kanuna göre, emekli aylıkları ile dul ve yetim aylıkları;
**Sosyal güvenlik prim borçları için haczedilebilir.
**Nafaka borçları için haczedilebilir.
Emekli veya dul ve yetim aylığının bu iki sebep dışında haczedilebilmesi ise ancak aylığı alanın bu konuda isteğinin olması halinde mümkün olabilir. Emekli veya dul ve yetim aylığı alanın izni olmadıkça emekli maaşı haczedilemez ve bu gibi haciz talepleri ilgili icra müdürlükleri tarafından reddedilir.