Muson Yağmurlarına Karşı Seramik Boruların Koruduğu Antik Kasaba
Çin'in M.Ö. 2600 ila 2000 yılları arasında süren Longshan dönemi, özellikle sofistike seramik şekilleriyle tanınmaktadır. Ancak son zamanlarda yapılan bir araştırma, bu dönemin ileri su yönetimi sistemine odaklanarak dikkatleri üzerine çekmektedir. Arkeolog bir ekip, Çin'de bilinen en eski seramik su borularını buldu ve bu bulgu, merkezi bir devlet yönetiminin olmadığı koşullarda bile büyük mühendislik başarılarının elde edilebildiğini göstermektedir. 14 Ağustos tarihinde Nature Water dergisinde yayımlanan bir çalışmada bu bulgulara yer verildi. Yeni keşfedilen seramik su boruları ağı ve drenaj hendekleri, merkezi Çin'deki Huaiyang Bölgesi'nde bulunan antik surlu Pingliangtai kentinde bulundu. Bu yerleşim, Neolitik dönemde yaklaşık 500 kişinin yaşadığı bir bölgeydi ve koruyucu duvarlar ile çevrili bir hendekle çevriliydi. Pingliangtai, geniş Huanghuaihai Ovası'nda, Yukarı Huai Nehri Platosu'nda yer alıyor ve 4.000 yıl önce büyük mevsimsel iklim değişiklikleri yaşanıyordu. Yaz musonları, her ay bölgeye bir buçuk fit kadar yağmur bırakabiliyordu.
Bu yoğun yağışlar nedeniyle bölgenin sel sularını yönetmesi kritik bir önem taşıyordu. Pingliangtai halkı, yağışlı mevsimin aşırı yağışlarını hafifletmek için iki katmanlı bir drenaj sistemi inşa etti gibi görünüyor. Basit ancak koordineli drenaj hendekleri, ev sıralarına paralel olarak yerleştirilerek suyu yerleşim alanından çevreleyen hendeklere taşıyan seramik su borularına yönlendiriliyordu.
Ekip, bu boru ağının topluluğun bir araya gelerek bu drenaj sistemi için işbirliği yaptığını ve sürdürdüğünü gösterdiğini belirtiyor.
Araştırmanın ortak yazarlarından ve University College London arkeologu Yijie Zhuang, "Bu seramik su boru ağı keşfi, Pingliangtai halkının taş devri araçlarıyla ve merkezi bir güç yapısının organizasyonu olmadan bu gelişmiş su yönetim sistemini inşa edebildiğini ve sürdürebildiğini göstermesi bakımından dikkat çekicidir" diyor ve ekliyor: "Bu sistem, önemli ölçüde toplum genelinde planlama ve koordinasyon gerektirirdi ve hepsi toplulukça yapıldı."
Bu ağ, yağmur suyunun yönlendirilmesi için yollar ve duvarlar boyunca koşan birbirine bağlı bireysel segmentlerden oluşuyor. Ekip, bu sistemin gelişmiş bir merkezi planlama seviyesini yansıttığını ve Çin'de bulunan en eski tamamlanmış sistem olduğunu belirtiyor.
Pingliangtai yerleşiminin sosyal bir hiyerarşiye dair çok az kanıt sunduğu gerçeği de araştırmacıları şaşırtmıştır. Evlerin boyutları ve yerleşimdeki sosyal tabakalaşma veya eşitsizlik belirtileri yoktu. Kentin mezarlığında yapılan kazılar da diğer yakındaki kasabalardaki kazılar gibi sosyal bir hiyerarşiye dair herhangi bir kanıt ortaya çıkarmadı. Aynı zamanda, bu su yönetim sisteminin karmaşıklığı, daha önce sadece merkezi bir devlet gücünün böyle bir sistem için organizasyon ve kaynak sağlayabileceği şeklindeki arkeolojik anlayışları da sorguluyor. İleri su sistemleri kullanan diğer eski toplumlar genellikle daha güçlü ve merkezi bir hükümete sahipti, ancak Pingliangtai, merkezi bir gücün her zaman gerekli olmadığını gösteriyor.
Araştırmanın diğer bir ortak yazarı ve Peking Üniversitesi arkeologu Hai Zhang, "Pingliangtai olağanüstü bir alan. Su boruları ağı, daha önce sadece daha hiyerarşik toplumlarda mümkün olduğuna inanılan ileri mühendislik ve hidroloji anlayışını gösteriyor" diyor.
Bu seramik su boruları aynı zamanda o döneme göre ileri teknoloji seviyesini de yansıtmaktadır. Boruların her bir segmenti çeşitli dekorasyon ve stillere sahip olsa da, çapları yaklaşık 7,8 ila 11,8 inç ve uzunlukları 11,8 ila 15,7 inç arasındadır. Birden fazla segment, suyun uzak mesafelere taşınması için birbirine geçirilmiştir.
Araştırmaya göre, bu altyapının inşası için işgücünün nasıl organize edildiği ve bölüştürüldüğüne dair kesin bir bilgi sunulamıyor. Pingliangtai'yi çevreleyen toprak duvarlarının ve hendeklerin inşası için benzer bir topluluk koordinasyonu düzeyinin gerektiği düşünülmektedir. Bu bulgu, antik toplumlardaki su yönetim sistemlerinin sadece merkezi bir güç tarafından organize edilebileceği ve kaynak sağlanabileceği düşüncesini sorgulamaktadır.
Kaynak :popsci.com