1960’larda ormandan yağmalanan ve bir zamanlar New York’taki Metropolitan Museum of Art’a sunulan antik bir Maya tapınağı cephesi. Meksika Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü (INAH) tarafından restorasyondan geçiyor.
Yaklaşık 450-600 CE’ye tarihlenen 30 fit uzunluğunda, iki tonluk alçı kabartmanın ya bir mısır tanrısını ya da bilinmeyen bir valiyi tasvir ettiğine inanılıyor. Figür, sembolik glifleri tutan iki yaşlı tanrı tarafından kuşatılmış tüylü bir başlık içinde gösterilmiştir. Parçanın Maya tarafından kasıtlı olarak gömüldüğüne inanılıyordu ve daha sonra 1968 civarında Geç Klasik arkeolojik sit Placeres’ten çıkarıldı.
Placeres, 1940’larda Amerikalı arkeolog ve hükümet casusu Sylvanus Morley tarafından Campeche ormanları arasında keşfedildi. Morley, 1920’lerden 1940’ların sonlarına kadar ünlü Maya bölgesi Chichén Itzá’daki ilk kazılardan bazıları da dahil olmak üzere, Meksika ve Orta Amerika’da önemli saha çalışmasına öncülük etti.
2018 yılında alçı kabartma çalışmalarına başlayan konservatörler, şu anda parçaları bir araya getirmek ve yağmacıların parçalanmayı önlemek için uyguladığı koruyucu bir polimeri çıkarmak için çalışıyor. Bu işlem, metal bir çerçeve kullanarak kabartmanın stabilize edilmesini içeriyordu. Ekip, frizi orijinal polikromuna mümkün olduğunca yakın bir şekilde restore etmeyi umuyor.
Tarihi kayıtlara göre, kaçakçılar antika satıcısı Everett Rassiga’ya yerinde fotoğraflar verdiler. Çalışma daha sonra Rassiga tarafından Meksika merkezli koleksiyoncu Josué Sáenz’e teklif edildi, ancak reddedildi. (Sáenz daha sonra astronomik bir Maya takvimi olan Grolier Codex’teki yüksek profilli bir sanat kaçakçılığı davasıyla da bağlantılıydı.)
Parçayı hala satabileceğine inanan Rassiga, cepheyi 48 parçaya böldü, 400.000 dolar fiyatla Met’e gönderdi. Met’in o zamanki müdürü Thomas Hoving de çalışmayı reddetti ve Meksikalı yetkilileri uyardı. 1969’da eser, bugün hala tutulduğu Mexico City’deki Museo Nacional de Antropología’ya (MNA) gönderildi.
MNA’da halkın gözü önünde yürütülen restorasyon projesinin Aralık 2023’te tamamlanması planlanıyor.
Kaynak : https://www.artnews.com/art-news/news/looted-1500-year-old-maya-temple-facade-to-be-fully-restored-1234631519/