Açık hava, yıldızların aydınlattığı toplantılara katılanlar, esaret zincirlerini kırmak için savaşan atalar için dans eder, şarkı söyler, davul çalar ve ziyafet verir. Sonunda yol açan ayaklanma köleliğin kaldırılması 1848'de adada, efendisinin davul çalma yasağına uymayı reddeden köleleştirilmiş bir adam olan Romain'in tutuklanmasıyla ateşlendi.
Günümüzde davullar hala isyanın ve özgürlüğün simgesidir. Her 22 Mayıs'ta adaya yayılan ve “swaré bèlè” adı verilen performanslarda geleneksel danslar, heyecan verici bir hürmet ve onur havasıyla doludur.
Ancak bèlè yalnızca atalardan kalma Afro-Karayip davul dansı uygulamalarının bir türü değildir. Daha ziyade, “an mannyè viv”dir: birçok insanın içinden geçtiği bir yaşam tarzı ve dünya görüşüdür. şifa ve güç bulmak kendileri ve toplulukları için.
Bèlè ile ilk karşılaşmam yüksek lisans öğrencisiyken oldu. antropolojide, Martinik'te saha çalışması yürütüyor. Eski bir dansçı olarak, bèlè davulcularının, dansçılarının ve şarkıcılarının manevi ve kültürel özgürlüğü nasıl deneyimlediklerini merak ettim. Sanatçılar, katılımlarının dönüştürücü, kutsal ve uhrevi bir his olduğunu söylüyor.
bele linò
Martinik Fransa'nın denizaşırı bir bölgesi Küçük Antiller adalarında. Orada yaşayan 400,000 insanın çoğu, gelenekleri Martinik kültüründe derin bir iz bırakan köle ticaretiyle adalara getirilen Afrikalılardan geliyor.
Yüzyıllarca tarih, bèlè'ye yalnızca pratiğe derinlemesine dalmış olanlar tarafından anlaşılan karmaşık bir semboller dizisi verdi.
Swaré bèlè toplantıları tipik olarak, bir dairenin ortasındaki iki savaşçı arasında, konuklar gelirken alanın enerjisini ısıtan bir dövüş sanatı geleneği olan “ladja/danmyé” ile başlar.
Etkinliğin geri kalanı, “bèlè linò” repertuarından setler oynayan ve dans eden sanatçıların doğaçlama bir rotasyonunu içeriyor. Bu kare danslar kadril yapılandırması, dört çift kadın ve erkek dansçı ile. Açılış sekanslarından sonra, her çift dairenin ortasındaki eğlenceli bir değiş tokuşla sırayla dans eder, ardından davulcuları selamlamak için davulculara doğru dans eder.
bele gelenekleri keçi derisi konik bir tambur olan “tanbu”yu kullanın. Bir de “tibwa” vardır: Davulun yanına sabit bir tempoyla dövülen iki tahta çubuk.
Dansçılar, davulcular ve şarkıcılar topluluğu normalde ellerini çırpan, vücutlarını sallayan ve şarkının nakaratına katılan bir seyirci kalabalığı tarafından kuşatılır.
E-posta ile son alın
Tüm dansçılar temel repertuarda ustalaşır. Yine de, ortaklar arasındaki etkileşimlerin düzeni ve tarzı doğaçlamadır - davulcuların ritimlerini dansçıların karmaşık ayak hareketlerine uydurabilmeleri dikkat çekicidir.
Belirli bèlè tarzlarının eğlenceli, çapkın ve zaman zaman rekabetçi oyununda, kadın erkek partnerinin peşindedir ve nihayetinde onun sevgisini kabul edip etmeyeceğine karar verir. Kadınların şehvetli dans hünerleri için takdir edildiği ve övüldüğü bele performansının bu yönü, kadın sanatçılara bir onaylama duygusu getiriyor.
Bastırıldı, sonra kucaklandı
Martinik, 1635'ten beri Fransız kontrolü altında. Sömürge sonrası dönemde bile, birçok Kara Martinik halk geleneği baskıyla karşı karşıya, liderler anakara Fransız kültürünü nüfusa empoze ederken. Örneğin, bèlè uygulamaları genellikle Martinik Creole dilinde "bagay vyé nèg", "bagay djab" ve "bagay ki ja pasé" olarak aşağılandı: ilkel, uygunsuz ve modası geçmiş. Kilisedeki birçok kişi için geleneksel davul çalma ve dans, putperestliği simgeliyordu. İnsanların büyük çoğunluğunun kiliseye ait olduğu bir ülkede, dindar Katoliklerin bèlè'yi desteklemesi zordu.
Birçok uygulayıcı, bèlè'yi toprakla, ilahi ruhlarla ve özgürlük idealleriyle insan bağlantılarını güçlendiren bir yeryüzü dansı olarak görür. Hem insanlar hem de toprak için bir doğurganlık ritüeli olarak lanse edilen dans, eşler arasındaki duygusallığı yansıtır. Diğer sembolizm öneriyor kutsal bağlantılar Martiniklerin köleleştirilmiş atalarının üzerinde çalıştığı ve hayatta kaldığı toprak, bitki örtüsü ve su ile. Birçok dans hareketi tarımsal emeği temsil eder.
1980'lerde, öğrenci aktivistleri ve gençlik grupları, Fransızların asimile etme baskısı sonucunda neredeyse dağılan gelenekleri yeniden canlandırma girişimlerine öncülük etti. Bugün sürekli büyüyen bir topluluk bèlè'yi kucakladı Martinik'te sömürgecilik ve ırkçılık mirasına meydan okurken.
Bazı bèlè aktivistleri, Karayip dini geleneklerinde de bulunan atalara saygı ve toprak idaresi sembollerini örerler. Haiti Vodou, Küba Santeria, Brezilyalı Candomblé ve Quimbois, Martinik'in halk şifa geleneği.
Giderek artan sayıda uygulayıcı şunu iddia ediyor: bèlè “seküler bir maneviyattır””, boyun eğdirmeden kaynaklanan bir sosyal iyileşme biçimi olarak görüyor. Röportaj yaptığım insanların çoğu, bèlè'den, toplumlarının sömürgecilik ve kölelik gölgeleriyle ve sömürge sonrası geçişle başa çıkmalarına yardımcı olan benzersiz enerjiye sahip “öteki dünyaya ait” bir deneyim olarak konuşuyor.
Dayanışma ve umut
Bèlè davulu ve onunla ilişkili danslar, pek çok bèlè kültürel aktivistinin günlük yaşamı organize ettiği bir toplanma çığlığı haline geldi. ders verme ve karşılıklı yardım projelerine katılmak.
Swaré bèlè toplantıları genellikle toplulukla ilişkilendirilir ve katılımcıların kültürel gurur, siyasi dayanışma ve değişim umutlarını ifade etmeleri için önemli fırsatlar haline gelmiştir. Bu olaylar genellikle şair ve politikacı gibi Siyahların kurtuluş mücadelelerine katkıda bulunan tarihi şahsiyetlere saygı gösterir. Aimé Césaire Ve filozof Frantz Fanon.
Son 13 yılda, araştırmam geleneksel dansın direnişi, duyguları, maneviyatı ve hatta aşkınlık duygularını nasıl ifade ettiğini araştırdı. Ayrıca bèlè'nin neyin "kutsal" ve neyin "laik" olduğuna dair siyah-beyaz fikirleri nasıl karmaşıklaştırdığını da araştırdım.
Bèlè, Karayipler'de yaşamı şekillendirmeye devam eden sömürgeciliğin karmaşık mirasını yansıtan ikisi arasındaki çizgide dans ediyor.