Balkan ülkeleri AB'ye katılım umudunu kaybetmeye başladı. Temmuz 2021'de Sırbistan, Kuzey Makedonya ve Arnavutluk bölge için yeni bir işbirliği girişimi olan Açık Balkanlar'ı duyurdu. 2023'te bu ülkeler arasındaki seyahat ve ticaret kısıtlamalarını kaldırmayı amaçlayan vizesiz bir hedef gibi. Yaşar mı olmaz mı olur mu bu bize zaman gösterecek. Canlansa bile sembolik değerinden daha az önemli olacaktır. Ancak Sırbistan, Arnavutluk, Kuzey Makedonya, Kosova, Bosna-Hersek ve Karadağ gibi ülkelerin Avrupa Birliği'nin katılım müzakerelerini geciktirmesine siyasi tepkilerini göstermeleri önemli. Ve bunun sadece covid-19 pandemisinden kaynaklandığını düşünen varsa yanılıyor.
YOUTUBE
Proje Balkanlar'daki her millet tarafından benimsenmedi, ancak Karadağ, Kosova ve Bosna'dan büyük ilgi görüyor. Ancak bunun hayata geçmesinin önünde birçok engel vardır.
Balkanlar neden AB'ye olan inancını yitiriyor? Basitçe, AB üyeleri arasında daha şeffaf olmaya çalışıyor. Bu nedenle, AB yetkililerinin adaylarla şartları nasıl müzakere ettikleri konusunda şeffaflık sağlayan bir “gözden geçirilmiş genişleme metodolojisi” duyurdular. Ayrıca, göç, demokrasi ve hukukun üstünlüğü ve diğer stratejik konularda aday ülke politikası hakkında daha fazla fikir veriyor. Bu sadece şeffaflık nedeniyle değildi, aynı zamanda AB, adaylara ek tuğla duvar oluşturmak için bu tür bir politika benimsedi. Bu metodoloji AB'ye katılımlarını geciktirecek olsa da, AB'ye kendini düzeltmesi için zaman tanıyacaktır. Ancak Balkan ülkeleri, bunun sonsuza kadar kapıda kalacağına inanıyor.
Örneğin, Kuzey Makedonya. Kuzey Makedonya, 2018'de Yunanistan ile yaptığı isim anlaşmazlığını çözdüğünde, Fransa, Kuzey Makedonya'nın müzakere başlamadan önce daha fazla reforma ihtiyacı olduğunu söyledi. Ardından Bulgaristan, tarihsel anlaşmazlıklar nedeniyle Kuzey Makedonya ile üyelik müzakerelerini engelledi. Verilmiş sözlerin aksine davranışlar bunlar.
Genişleme planı uygulamaya konulduğundan beri, AB müzakerelerinde biraz ilerleme var.
Salgın, ekonomileri hizmet sektörüne bağlı olduğu için Balkan ekonomilerini vurdu. Sırbistan'da işgücünün %57'si, Karadağ'ın işgücünün %73'ü, Bosna'da işgücünün %35'i hizmet sektörüdür. Tüm kısıtlamalar ve önlemler göz önüne alındığında, ekonomiye verilen zarar bu ülkelerde yıkıcı olmuştur. Ayrıca bu ülkelerin ekonomisi ihracata dayalıdır. Ve pandemi küresel ekonomiyi bozduğundan, diğer ülkelere ihracat yapma yeteneklerini de kayboldu.
Balkanlar barışın refahla geldiğinin bilincindedir. Ancak, devletler yapısal sorunlarla ve kendi başlarına devam eden ekonomik sorunlarla karşı karşıyadır. Bu nedenle AB'ye inanan Balkanlar belirsizleşiyor.
Pandemi başlamadan önce Balkanlar ABD, Rusya, Çin ve Türkiye ile ticareti çeşitlendirmeye hevesliydi. Ancak tüm bu ülkeler artık pandemi ile ilgili sorunlarla baş başa kalmış durumda. Gallup World'e göre, Balkan ülkeleri arasında AB liderliği için onay oranı, bazı ülkelerde hala %50 olmasına rağmen düşüyor.
Görünüşe göre AB umutları Balkan ülkeleri için artık gerçekçi hedefler değil. Balkan ülkelerinin ortak bir amaç doğrultusunda birlikte çalışması karmaşıktır ve daha da olacaktır. Ancak hükümetler, işleyen işgücü piyasası ve ekonomik büyüme anlamına gelen ekonomiyi canlandırmaları gerektiğinin farkındadırlar. Herhangi bir genişleme planı yürürlüğe girmeden ve küresel ekonomi önceki pandemi düzeyine dönmeden önce AB kendini düzeltmek ve ne olduklarını veya ne olmadıklarını anlamakla meşgul olduğundan, Balkan ülkelerinin bölgenin istikrarını ve Avrupa'nın istikrarını korumak için birbirleriyle işbirliğine odaklanmaları gerekiyor.