"1 Nisan Şaka Günü"nün kökeni belli değil. Ulusal bir bayram olmasa da her yıl birçok ülkede geleneksel olarak kutlanan ve hemen hemen herkese şaka yapma özgürlüğü vermesiyle bilinen bu gün, etrafımızdakileri en tuhaf şeylere inandırmanın bir fırsatı olarak da biliniyor.
Pratik şakalar, muziplikler ve aldatmacalardan oluşan bu günde insanlar, şakayla kandırdıkları kişiye "1 Nisan!" diye bağırarak yüz yıllardır yapılan geleneği sürdürür.
Tüm dünyada "1 Nisan", çok geniş kitleler tarafından kullanıllıyor. Sanatçılar, siyasetçileri, şirketler, kurum ve kuruluşlar için de önemli bir iletişim stratejisine evrilen 1 Nisan'da yapılan şakaların gerçek olmadığı günler alabiliyor.
1 NİSAN'IN KÖKENİ
Dünya genelinde her yıl gayriresmi olarak kutlanan "şaka günü"ne ilk olarak İngiliz yazar Geoffrey Chaucer'ın 1387-1400 yıllarında yazdığı "Canterbury Masalları"nda 1 Nisan'a atıfta bulunulduğu kaydediliyor.
Chaucer'in kaleme aldığı hikayeler komik ve eğlenceli tarzla okuyucuya aktarıldı. Bu masallar derlemesinde, bir kandırma hikayesinin anlatıldığından bahsedilerek, bir masalın "Mart başladığından bu yana otuz iki gün geçmişti." ifadesiyle başladığı ifade ediliyor.
Bu masal, 1 Nisan'ın yazılı kayıtlara geçtiği ilk örnek olarak kabul ediliyor.
1 Nisan şakalarının ortaya çıkış tarihiyle ilgili rivayetlerden biri de Fransızlara dayanıyor.
Roma İmparatoru Julius Ceasar'ın adıyla anılan Jülyen takvimine göre 25 Mart tarihi yeni yıl başlangıcı olarak kabul edilirken, Fransa kralı 9. Charles, 1564'de yılbaşı tarihini 1 Nisan'dan 1 Ocak'a aldırıyor.
Buna göre, 1 Nisan'ı sene başı olarak kabul etmeye devam edenlerle alay etmek amacıyla yapılan şakalar, bir süre sonra gelenek haline geliyor ve 1 Nisan'ı yılbaşı kabul edenler "Nisan Balığı" adı ya da "1 Nisan Aptalları" olarak anılıyor.
''APTALLAR GÜNÜ''
Avrupalılar tarafından da "Aptallar Günü (April Fools' Day)" olarak bahsedilen bu günle ilgili farklı kültür, inanç ve dillerde efsaneler yer alıyor.
Dünya genelinde basın yayın organları ve özellikle son yıllarda sosyal medya mecraları, ilk bakışta gerçek gibi algılanan fakat içindeki absürt detayların fark edilmesiyle şaka olduğu anlaşılan haber ve paylaşımları her yıl 1 Nisan geleneği olarak sürdürüyor.
UNUTULMAZ ŞAKALAR
Tarihte uluslararası medya tarafından birçok 1 Nisan şakası niteliğinde haber servis edilirken, "Yer çekimi azalıyor" başlıklı şaka en unutulmazlar arasında yer alıyor.
İngiliz Guardian gazetesi, 1997 yılında Hint Okyanusu'nda yer alan noktalı virgül şeklinde adalardan oluşan San Serriffe adlı "uydurma" bir ülkeyi tanıtmak için yedi sayfalık bir ek yayımladı. Başkenti Bodoni olan adalar ülkesini General Pica yönetiyordu. Ekin yayınlandığı gün The Guardian'ın telefonları kilitlendi.
Okurlar, cennete benzeyen adalarda tatil yapabilmek için daha fazla bilgi istiyordu. Sadece birkaç okuyucu, adayla ilgili her şeyin imla terminolojisinden geldiğini fark etti.
Discover Magazine, "saygıdeğer" bilim insanı Aprile Pazzo'nun Antarktika'da yeni bir tür keşfettiğini yazdı. Dergiye göre bu büyüleyici yaratıkların kafalarının üzerinde sayısız damarın beslediği tabağa benzer bir kemik vardı. Aşırı derecede ısınıp kor haline gelen kemik, hayvanların Antarktika soğuğuna dayanmalarını sağlıyordu.
Pazzo, kaşif Philihhe Poisson'un 1837'de Antarktika'da araştırma yaparken kaybolmasından da kızgın kafalı kurtların sorumlu olduğunu iddia ediyordu. Dergiye, yaratıkla ilgili binlerce elektronik posta geldi.
The Madison Capital-Times gazetesi, bir dizi gizemli patlama sonucu Kongre binasının çöktüğünü yazdı. Patlamalara Senato'da haftalar süren gereksiz tartışmaların yarattığı büyük miktarda gaz yol açmıştı. Haberde Kongre binasının yıkılırken gösteren bir de fotoğraf vardı. Gazeteye okurlardan binlerce mektup yağdı.
The Parisien gazetesi, Eyfel Kulesi'nin sökülüp taşınması için anlaşmaya varıldığını yazarak, Parislilerin aklını başından aldı. Habere göre Fransız kültürünün simgesi kabul edilen Eyfel, Paris'in doğusunda açılacak yeni Euro Disney parkında tekrar monte edilecekti. Eyfel'in yerine ise 1992 Olimpiyat Oyunları için 35 bin koltuk kapasiteli bir stadyum inşa edilecekti.
Yunanistan Kültür Bakanlığı, Atina metro sistemi kazıları sırasında Sokrates'in mezarının bulunduğunu açıkladı. Mezarda Sokrates'in içtiği baldıran otunun kalıntılarını taşıyan bir vazo ve M.Ö. 400 ila 390'a ait bir deri parçası vardı. Fransız haber ajansı AFP, haberi tüm abonelerine geçti. Birkaç saat sonra şakanın ortaya çıkması üzerine AFP, haberi geri çekti.