Temporomandibular eklem (TME) dediğimiz çene eklemi; alt çeneyi kafatasına bağlayan, bir menteşe gibi görev yapan ve yutkunma, çiğneme ve konuşma gibi çok önemli fonksiyonların yapılabilmesini sağlayan bir eklemdir. Aynı zamanda TME uzayın her üç yönünde hareket edebilir. Bu nedenle diğer eklemlerden farklıdır.
Çene eklemi, sağ ve solda olmak üzere iki adettir.Çene ekleminin sağlığı önemlidir. Herhangi bir sebeple eklem zarar görmüşse (diş sıkma, diş gıcırdatma veya bölgeye gelen darbe… v.b.) çeşitli bölgelerde ağrıya sebep olabilir.
Ne Zaman Bir Uzmana Başvurmalısınız?
- Eğer çenelerinizde bir hassasiyet, geçmeyen bir ağrı varsa,
- Ağız açma-kapamada kulaklarınızın ön bölgesinden ses geliyorsa (tek taraflı veya her iki bölgeden de olabilir.),
- Ağzınızı kapatıp tam açamadığınız olduysa,
- Ağzınızı açıp kapatamadıysanız,
- Kulaklarınızın ön bölgesinde zaman zaman ağrı hissediyorsanız,
- Diş sıkma ve diş gıcırdatma alışkanlığınız varsa,
- Alt çenenizi kapatırken sağa veya sola doğru kaydığını hissediyorsanız,
- Bu durumda hemen çene eklemi konusunda uzman olan bir hekime başvurmalısınız. Hekiminiz, sizin probleminizin muhtemel sebepleri ve tedavisi hakkında size gerekli bilgileri verecektir,
- Erken teşhis ve tedavi her zaman tedavi başarısını artırır.
Çene Eklemi Problemlerinin Sebepleri
Ağrılı TME problemlerinin sebepleri oldukça çeşitlidir:
- Eklemi meydana getiren anatomik yapılardaki problemler,
- Çeneye ya da eklem bölgesine gelen darbe,
- Bu bölgedeki kıkırdakta oluşan iltihaplanma,
- Yoğun stres,
- Dişlerdeki kapanış bozuklukları ( Ortodontik bozukluklar),
- TME problemleri özellikle 15-40 yaş arasındaki kadınlarda çok daha sık ortaya çıkmaktadır,
- TME problemlerinin belirtileri,
- Çenelerde ağrı ve rahatsızlık hissi,
- Kulak içinde veya çevresinde ağrı,
- Çiğnemede zorluk ve rahatsızlık,
- Dişlere, yüze, başa, kulak içine, boyun ve omuzlara yayılan ağrı,
- Çenelerde ağız açık veya kapalı iken kilitlenme,
- Ağız açıp kapatmada zorluk,
- Özellikle çiğneme esnasında ortaya çıkan ‘klik’ sesi.
Risk Faktörleri
Stres seviyesini artıran meslekler, ailesel problemler, sınav dönemleri, ekonomik problemler, diş çapraşıklıkları ve kapanış bozuklukları, çok sayıda diş eksikliği ve sistemik hastalığı olan kişilerde eklem problemlerinin görülme ihtimali artmaktadır.
Teşhis ve Tanı
Hekiminiz sizden aşağıdaki bilgileri isteyecektir:
Belirtiler ne zaman başladı?
Bu problem daha önce de oldu mu?
Son zamanlarda stres seviyenizde bir artış oldu mu?
Sık sık baş ağrısı, diş ağrısı veya boyun ağrısı oluyor mu?
Düzenli olarak kullandığınız ilaç var mı?
Ayrıca;
Ağrınız sürekli mi yoksa aralıklı mı?
Ağrınızı tetikleyen herhangi bir olay var mı?
Çenenizi hareket ettirdiğinizde ses geliyor mu? Eğer ses varsa ağrılı mı?
Ağız açmanızda herhangi bir zorluk ve kısıtlanma var mı?
Sorularına vereceğiniz cevaplar teşhis açısından faydalı bilgiler sağlayacaktır.
Sorularına vereceğiniz cevaplar teşhis açısından faydalı bilgiler sağlayacaktır. Eğer hekiminiz gerekli görürse dişleri ve çene kemiklerini incelemek için röntgen isteyebilir. Eklem içi yapısal kemik problemlerinden şüpheleniyorsa Bilgisayarlı Tomografi (CT) isteyebilir. Ayrıca eklem yumuşak dokularındaki (disk, kıkırdak, bağ dokusu ve kas) bir problemden şüpheleniyorsa Magnetic Resonance Imaging (MRI) isteyebilir
Tedavi
Bazı vakalarda çene eklemi problemleri hiçbir tedaviye ihtiyaç olmadan kendiliğinden geçmektedir. Eğer eklem problemi belirtileri kalıcıysa doktorunuz size çeşitli tedavi alternatifleri sunacaktır. Çene eklemi problemlerinin tedavisinde çok sıklıkla kullanılan apareyler okluzyon plaklarıdır (splintler). Fakat yapımları oldukça hassasiyet gerektirir ve teşhisin çok dikkatli yapılması gerekir. Yanlış uygulamalar ağrıyı artırabilir. Plaklar kimi zaman sadece geceleri, kimi zaman tüm gün kullanılabilir.