Adaçayının Yararları Nelerdir? Yan Etkileri Nelerdir?
Adaçayı, Akdeniz bölgesine özgü bir bitkidir. Kekik, lavanta, biberiye ve fesleğen ile aynı ailedendir. Otlar ve baharatlar yemeklere aroma ve lezzet katmasının yanında son derece yüksek antioksidan içermektedir. Bu da kişilerin bir yemekler için az tuz kullandığında sodyum alımını azaltmak için bu tip otlar kullanabileceği anlamına gelir.
Adaçayı bitkisinin rengi mavi, mor, beyaz, pembeye kadar değişebilen, genellikle gri-yeşil olarak bulunan yapraklara ve çiçeklere sahiptir. Dünyada 900’den fazla adaçayı türü vardır.
Adaçayı Hakkında Birkaç Bilgi
- Adaçayı, kekik, lavanta, biberiye, kekik ve fesleğen ile birlikte nane ailesinin bir parçasıdır .
- Son yıllarda, adaçayının sağlık yararlarını gösteren çalışmalar artmıştır.
- Adaçayı, bir dizi anti-enflamatuar ve antioksidan bileşik içerir.
- 900’den fazla adaçayı türü vardır.
Adaçayının Yararları Nelerdir?
Adaçayı, yüksek antioksidan kapasitesi nedeniyle vücudun hücrelerini serbest radikallerin neden olduğu hasarlardan korumaya yardımcı olabilir.
Serbest radikaller genellikle hücrelerin ölmesine neden olur ve bağışıklık ve kronik hastalığa yol açabilir. Diğer faydaları şunlardır:
Kan Şekeri ve Kolestrolü Düşürmek
Bir çalışmada, diyabetli ve yüksek kolesterollü 40 kişinin 3 ay boyunca adaçayı yaprağı ekstresi kullandırılmış.
Çalışmanın sonunda katılımcılar daha düşük açlık glikozuna, 3 aylık bir süre boyunca daha düşük ortalama glikoz seviyelerine ve daha düşük toplam kolesterol, trigliserit ve zararlı kolesterol seviyelerine inmişler. Bununla yanında katılımcıların HDL kolesterol düzeyleri artmış.
Araştırmacılar vardıkları sonuç için; adaçayı yaprakları güvenli ve hiperlipidemik tip 2 diyabetik hastalarda anti-hiperglisemik ve lipit profili geliştirici etkilere sahiptir.
Başka bir klinik çalışma tip 2 diyabetli 80 birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada ayrıca adaçayı kan şekeri seviyeleri üzerinde olumlu bir etkiye neden olduğunu bulundu. 2 saatlik açlıktan sonra adaçayı verilen bireylerde kan şekeri seviyeleri kontrol grubuna nazaran önemli ölçüde azaldı.
Bu çalışma ile adaçayı, diyabetli kişilerin acıkmaya başladıktan 2 saat sonra glikoz seviyelerinin düşürmesine fayda sağlayabileceği sonucuna vardı.
Enflamasyonu Kontrol Altında Tutmak
Adaçayıdaki bazı bileşenlerin bir anti-enflamatuar etkiye sahip olduğu kanıtlanmıştır. Bir çalışma bileşenlerin bir aralığının gingival fibroblastlardaki enflamatuar üzerindeki etkilerini araştırdı. Bunlar diş etlerinin bağ dokusunda bulunan yaygın bir hücre türüdür.
Adaçayı içindeki bileşenlerin bazıları bu tip iltihaplanmayı azaltmaya yardımcı oldu .
Yeni yapılan çalışmalar sonucu anti-enflamatuar özellikleri nedeniyle diş hekimliğinde adaçayı kullanımını önermektedir.
Adaçayı benzer diğer birçok bitki ve baharatın da anti-enflamatuar, antifungal ve antimikrobiyal etkileri olduğu görülmektedir.
Adaçayı Nasıl Tüketilmeli
Adaçayı bol miktarda mineral ve vitamin içerir. Bununla yanında normalde küçük miktarlarda tüketildiği için adaçayı önemli miktarlarda kalori, karbonhidrat, protein veya lif getirisi olmaz.
Bir çay kaşığı öğütülmüş adaçayının içerdiği besin oranları:
- 2 kalori
- 3 miligram (mg) magnezyum
- 1 mg fosfor
- 7 mg potasyum
- 2 mikrogram (mcg) folat
- 24 mcg beta-karoten
- 41 (IU) A vitamini
- 12 mcg K vitamini
Adaçayı ayrıca sağlığa yararlı olabilecek sayısız anti-enflamatuar ve antioksidan bileşen içerir. Bu bileşenler şunlardır:
- 1,8-sineol
- Kâfur
- Borneol
- Bornil asetat
- Kamfen
Bu bileşiklerin etkilerini doğrulamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulsa da, birçoğu vücut ve sistemleri üzerinde olumlu etkiler göstermiştir.
Adaçayının Yemeklerde Tüketimi
Adaçayı bütün veya öğütülmüş olarak yenebilir. Bir yemeğe adaçayı eklemek, ekstra kalori veya tuz eklemeden lezzeti arttırmanın harika bir yoludur. Bitki genellikle kümes hayvanları etleri ile uyumludur.
Adaçayı, hoş aroması nedeniyle sabunlarda ve kozmetiklerde bir koku olarak kullanılır. Adaçayı özleri ve bitkisel adaçayı besin takviyeleri de mevcuttur.
Adaçayının Yan Etkileri Nelerdir?
Doğal adaçayı çoğu insan için güvenlidir ve bilinen hiçbir yan etkiye neden olmaz. Adaçayı takviyelerinin etkinliği ve yan etkileri markaya ve üretim sürecine göre değişir. Adaçayı alerjisi olanlar esansiyel yağı tüketilmemelidir.
Adaçayı yemek pişirmede yaygın olarak kullanılır, bu da tamamen güvenli olduğu anlamına gelir. Adaçayı genellikle yemek tariflerinde bulunan miktarlarda kullanıldığında güvenli olarak kabul edilirken, adaçayı thujone ve kafur içerir, yeterince yüksek miktarda tüketildiğinde zararlı olma potansiyeli olan uçucu yağlar, nöbetler ve organ hasarı gibi ciddi yan etkilere sahiptir.
Hamile kadınlar, yemek pişirmede genel olarak kullanılan miktarlardan fazla adaçayı almamalıdır. Yüksek thujone alımı uterus kasılmalarına neden olabilir.
Adaçayı çayı bazen fazla emziren annelerde (veya bebeklerini sütten kesmeye çalışanlar için) anne sütü arzını azaltmak için önerilmesine rağmen, emziren kadınlar thujone içeriği nedeniyle kullanmadan önce doktorlarına danışmalıdır.
Adaçayı yan etkileri arasında hafif sindirim şikayetleri, bulantı, kusma, hırıltılı solunum, deri döküntüsü, yüksek veya düşük kan basıncı, alerjik reaksiyonlar ve diyabetli kişilerde kan şekeri düzeylerinin düşmesi yer alır.
İspanyol adaçayı gibi bazı adaçayı çeşitlerinin östrojen benzeri bir etkiye sahip olabileceği bilgiside vardır. Hormona duyarlı olan kişiler adaçayı tüketmemelidir. Adaçayı, antikonvülzanlar ve diyabet ilaçları dahil olmak üzere çeşitli ilaçlarla büyük miktarlarda etkileşime girebilir.
Başlıklar