Aile Terapisi
Aile terapisi, bir çekirdek ailenin tüm üyelerini ve bazı durumlarda geniş ailenin üyeleriyle (örneğin, büyük anne ve büyük babaları) gerçekleştirilen bir tür psikoterapidir. Bir terapist veya terapist ekibi, ailelerin aile ve ev ortamlarının işleyişine yardımcı olacak konular hakkında çeşitli oturumlar düzenler.
AMAÇ
Aile terapisinin amacı, aile üyelerinin iletişimi geliştirmelerine, aile sorunlarını çözmelerine, özel aile durumlarına (örneğin, ölüm, ciddi bedensel veya zihinsel hastalıklar veya çocuk ve ergen sorunlarını anlamaya ve ele almaya) yardımcı olmak ve daha iyi işleyen bir ev ortamı yaratmaktır. Ciddi bir fiziksel veya zihinsel hastalığa sahip bir üyesi olan aileler için aile terapisi, aileleri hastalık hakkında eğitebilir ve aile üyesinin bakımıyla ilgili sorunları çözebilir. Çocuklar ve gençler için, aile terapisi en çok çocuk veya ergenin kişiliği, kaygısı olduğunda kullanılır. Sosyal işleyişlerini bozan ve bir üvey aileye dahil olunduğunda veya yeni aile yaşamına uyum sağlamakta zorluk çekmeye başladığında duygu-durum bozukluğu oluşabilir.Bu durumdaki kişiler kesinlikle aile terapistlerinden destek almalılar. Çocuk yetiştiren eş cinsel çiftlerden oluşan aileler de aile terapisinden yararlanabilir.
AÇIKLAMA
Aile terapisi genellikle aile ve grup terapisi teknikleri konusunda eğitilmiş ve deneyimli bir terapist veya terapist ekibi tarafından yapılır. Terapistler psikolog, psikiyatrist, sosyal hizmet uzmanı veya danışman olabilir. Aile terapisi, birkaç ay boyunca düzenli aralıklarla (örneğin haftada bir kez) yürütülen, genellikle her biri en az bir saat süren çoklu terapi seansları içerir. Tipik olarak, aile terapisi, psikolojik bozukluğu olan bir ergen yada ailede olan yas olaylarından kaynaklı belirli bir sorunu ele almak için devreye girer. Bir terapi oturumunda terapistler, aile etkileşimi ve iletişim sürecini bir bütün olarak analiz etmeye çalışırlar ve belirli aile üyelerinden herhangi birinin tarafını tutmazlar. Takım olarak çalışan terapistler, bir seans sırasında birbirleriyle etkileşimleri ile aile için yeni davranışları modelleyebilir.
Aile terapisi, aile üyelerini bir bütün olarak sistem içindeki pozisyonları veya rolleri açısından değerlendirmek için sistem teorisini kullanır. Belirli bir üyeyi düzeltmeyi denemek yerine, sistemin çalışma şeklini değiştirerek sorunlar tedavi edilir. Aile sistemleri teorisi birkaç ana konsepte dayanmaktadır.
AİLE TERAPİSİNDE KAVRAMLAR
Tanımlanmış Hasta: Tanımlanmış hasta (İP), aileyi tedaviye getiren semptomlu aile üyesidir. Çocuklar ve gençler, aile terapisinde sıklıkla IP’dir. IP kavramı, aile terapistleri tarafından ailenin IP’yi taramasını engellemek veya onu sistemin geri kalanında sorunlardan kaçınmanın bir yolu olarak kullanmak için kullanılır.
Homeostaz (Denge): Homeostaz, aile sisteminin geleneksel örgütlenmesini ve zaman içinde işleyişini sürdürmeyi amaçladığı ve değişime direnme eğiliminde olduğu anlamına gelir. Aile terapisti, belirli bir aile semptomunun neden belirli bir zamanda ortaya çıktığını, belirli bir üyenin neden IP haline geldiğini ve aile değişmeye başladığında ne olacağını açıklamak için homeostaz kavramını kullanabilir.
GENİŞLETİLEN AİLE SAHASI : Geniş aile alanı, yakın aileyi , büyükanne , büyükbabaların ve ailenin diğer akrabalarının ağını içerir. Bu kavram, nesiller arası davranış, sorun ve diğer konuların aktarımını açıklamak için kullanılır. Çocuklar ve gençler genellikle genişletilmiş aileyi içeren aile terapisinden yararlanır.
Farklılaşma Farklılaşma, her bir aile üyesinin, aileye duygusal olarak bağlı kalırken, kendi benlik duygusunu sürdürme becerisini ifade eder. Sağlıklı bir aile üyelerinin benlik duygularını geliştirmek için farklılaşmalarına izin vermelidir.
Üçlü İlişkiler Aile sistemleri teorisi, Ne zaman aile sistemindeki iki üye birbiriyle sorun yaşarsa, üçüncü bir üyeyi kendi ilişkilerini istikrara kavuşturmanın bir yolu olarak “üçgenler”. Bir aile sistemindeki üçgenler genellikle aile homeostazını koruyacak şekilde birbirine kenetlenir. Yaygın aile üçgenleri arasında bir çocuk ve onun ebeveynleri; iki çocuk ve bir ebeveyn; Bir ebeveyn, bir çocuk ve bir büyükbaba veya büyükanne; üç kardeş; veya karı koca ve kayınvalidedir.
Hazırlık
Bazı durumlarda aile, çocuk doktorları veya diğer birinci basamak sağlık hizmetleri sağlayıcıları tarafından aile terapisinde bir uzmana yönlendirilmiş olabilir. Çocuk doktorlarına yapılan ofis ziyaretlerinin yüzde 50’sinin, ailelerini etkileyen çocuklarda gelişim sorunları ile ilgili olduğu tahmin edilmektedir. Bazı aile hekimleri, ailenin terapi ihtiyacını değerlendirmek için semptom kontrol listeleri veya psikolojik tarama uzmanları kullanır. Psikolojik bozukluğu tanısı konulan çocuklar ve ergenler için, aile sorunları bireysel terapi sırasında katkıda bulunan faktörler olarak tanımlanırsa, aile terapisi bireysel tedaviye eklenebilir.
Aile terapistleri, psikiyatristler, klinik psikologlar veya evlilik ve aile terapisinde uzmanlık kurulu tarafından onaylanan diğer profesyoneller olabilir. Genellikle aileyi, küçük çocuklar da dahil olmak üzere yakın aile üyeleriyle ve genişletilmiş ailenin önemli veya semptomatik üyeleriyle bir dizi görüşme planlayarak tedavi ederler. Bu süreç, terapistlerin ailenin her üyesinin sorunu nasıl gördüğünü öğrenmesinin yanı sıra ailenin işleyişine dair ilk izlenimleri oluşturmasını sağlar. Aile terapistleri tipik olarak ifade edilen duygu düzeylerini ve türlerini, baskınlık ve boyun eğme kalıplarını, aile üyelerinin oynadığı rolleri, iletişim tarzlarını ve duygusal üçgenlerin yerlerini arar.
Hazırlık ayrıca genellikle aile tarihindeki önemli kişileri ve olayları gösteren bir şema olan bir genogram çizmeyi de içerir. Genogramlar, tıbbi geçmiş hakkında açıklamalar ve her üyenin önemli kişilik özellikleridir. Genogramlar nesiller arası davranış kalıplarının, evlilik seçimlerinin, aile ittifaklarının ve çatışmalarının, aile sırlarının varlığının ve ailenin mevcut durumuna ışık tutan diğer bilgilerin ortaya çıkmasına yardımcı olur.
Önlemler
Bir aile terapi oturumu sırasında uçucu etkileşimi önlemek için bir veya daha fazla aile üyesi için bireysel terapi önerilebilir. Bazı aileler aile terapisine uygun adaylar olarak kabul edilmez.
Bunlar:
ebeveynlerden birinin veya ikisinin psikotik olduğu , antisosyal veya paranoid kişilik bozukluğu teşhisi konan aileler
kültürel ya da dini değerleri psikoterapiye karşı olan ya da şüpheli olan aileler
fiziksel hastalık veya benzeri kısıtlamalar nedeniyle tedavi oturumlarına katılamayan üyelere sahip aileler
çok katı kişilik yapılarına sahip üyeleri olan aileler (Burada üyeler duygusal veya psikolojik kriz riski altında olabilir.)
üyeleri tedavi için düzenli olarak buluşamayan veya yapamayan aileler
Riskler
Aile terapisinde temel risk, terapi başlamadan önce kırılgan olan bireylerde veya ilişkilerde katı kişilik savunmasının olası bir şekilde dengelenmesidir. Yoğun aile terapisi ayrıca, psikolojik bozukluk tanısı konmuş aile üyeleri için de zor olabilir. Aile terapisi, aile terapisi sırasında meydana gelen etkileşimleri tam olarak anlamayan çocuklar ve ergenler için özellikle zor ve stresli olabilir.
Normal sonuçlar
Normal sonuçlar değişkendir, ancak iyi koşullar altında, daha fazla içgörü, bireysel aile üyelerinin farklılaşması, aile içinde gelişmiş iletişim, daha önce otomatik davranış kalıplarının gevşetilmesi ve ailenin tedavi aramasına neden olan sorunun çözülmesi gibi konuları içerir.
Üvey Aileler prevalansı artmakta olan aile terapisi için mükemmel adaylardır. Üvey çocuklar ve ergenler çoğu zaman uyum sağlamakta zorluk çekerler ve aile terapisine katılmak yararlı olabilir. Giderek “karma aileler” olarak adlandırılan üvey aileler, her yeni aile üyelerinde benzersiz baskılar yaşamaktadır. Üvey aile araştırmacıları, aile terapistleri ve Amerika Üvey Ailesi Derneği (SAA) terimini yanlış olarak görüyor, çünkü üvey bir ailenin üyelerinin tamamen yeni bir aile birimine karıştığını, bireyselliklerini yitirdiklerini ve diğer dış aile üyelerine bağlandıklarını gösteriyor gibi görünüyor. Diğer aile tipleri (biyolojik, tek ebeveyn, koruyucu, evlat edinen) ebeveyn-çocuk ilişkisi tarafından tanımlandığından, SAA, “üvey aile” teriminin bu ilişkiyi daha doğru yansıttığına ve diğer aile tanımlarıyla tutarlı olduğuna inanmaktadır. Üvey aileyi karma bir aile olarak görmek gerçekçi olmayan beklentilere, şaşkın ve çatışan çocuklara, zor uyuma ve çoğu durumda evlilik ve ailenin başarısız olmasına yol açabilir. Aile terapisi, aile üyelerinin bu konularla ilgilenmelerine yardımcı olabilir.
Ev Temelli Aile Terapisi
Çocuklar,gençler ve bazı durumlarda ebeveynler bile aile terapisine katılmak konusunda isteksiz olabilir. Ev temelli aile terapisi, 2000’li yılların başında, ciddi rahatsızlığı olan ergenleri ve aile bireylerini, bir terapisti görmek istemeyen aileleri için bir seçenek olarak kullanılabilir hale geldi. Evde yapılan terapide, bir terapist veya terapist ekibi doğrudan ailenin evine gelir ve orada terapi seansları düzenler.
ANAHTAR TERİMLER
Harmanlanmış Aile – Boşanmış veya dul bir ebeveyni yeniden evlendirerek oluşturulan bir aile. Yeni karı koca ile birlikte önceki evliliklerden çocukları veya bazı aile üyelerini içerir.
Farklılaşma — Diğer üyelerle duygusal bağları korurken, bir kişinin kimliğini aile sistemi içinde tutabilme becerisi.
Genişletilmiş Aile Alanı – Bir kişinin kendi ailesi artı büyükanne ve büyükbaba, kayın ve diğer akrabalardan oluşan aile.
Aile Sistemleri Teorisi — Aileden izole edilmiş bireylere odaklanmak yerine aile üyelerinin birbirine bağımlılığını vurgulayan bir tedavi yaklaşımı. Bu teori, çağdaş aile terapisinin en etkili formlarını vurgular.
Genogram – Aile üyelerinin adlarını, doğum sırasını, cinsiyetini ve ilişkilerini temsil eden bir aile ağacı diyagramı. Terapistler, aile tarihindeki tekrarlayan kalıpları tespit etmek ve aile üyelerinin sorunlarını / problemlerini anlamalarına yardımcı olmak için genogramları kullanır.
Homeostaz: Vücudun dengeli iç ortamı ve vücudun bu “sabit durumu” sürdürme eğilimi. Ayrıca, bir aile sisteminin iç istikrarı koruma ve değişime direnme eğilimini ifade eder.
Tanımlanmış Hasta (İP) —Aile semptomunun ortaya çıktığı veya en açık olduğu aile üyesi.
Çekirdek Aile – Bir baba, anne ve biyolojik çocuklarından oluşan temel aile birimi.
Üvey Ailesi – İki kişiyle evlilik ya da uzun süreli birlikte yaşama ile oluşturulan bir aile; Çocuğun veya ebeveyni biyolojik ebeveyni olmayan bireye üvey ebeveyn denir.
Üçgenleme – İki aile üyesinin üçüncü bir üyeye çizim yaparak aralarındaki gerginlik seviyesini düşürdüğü bir işlem