GELGİT
GELGİT
Gelgit deniz düzeyinin günde iki kez, belli aralıklarla alçalıp yükselmesi olayıdır. Gelgitin nedeni Güneş ile Ay'ın Dünya üzerindeki çekimidir. Ay'la Güneş okyanuslardaki suyu kendileri doğru çekmeye çalışırlar. Dünya döndükçe, suların yükseldiği yerler de Dünya'nın Ay'a karşı* durumuna göre değişir. Suların yükselmesine "met", alçalmasına ise "cezir" denir.
Güneş'in de gelgit olayına etkisi vardır. Ancak Güneş'in etkisi Ay'mkinden çok daha azdır, çünkü Güneş Dünya'dan çok daha uzaktadır.
Kuşları başka hayvanlarla karıştırmak olanaksızdır, çünkü kendine özgü tüyleri, telekleri olan tek hayvan kuştur. Bilim adamları kuşların sürüngenlerden titrediğine inanıyorlar. Bunlara göre kuşların tüyleri, telekleri de sürüngenler-deki pulların gelişmesiyle oluşmuştur. Bu düşünceyi doğrulayan önemli kanıtlardan biri kuşların bacaklarındaki pul kalıntılarıdır. Ancak, ataları olan sürüngenlerin soğukkanlı olmalarına karşın, kuşlar tıpkı insanlar gibi, sıcakkanlı hayvanlardır. Hava soğuk da, sıcak da olsa, belli bir vücut sıcaklığını korurlar. Soğuk havalarda teleklerin, tüylerinin yardımıyla ısınırlar.
Kuşun kanatlan özel biçimde gelişmiş ön ayaklardan başka bir şey değildir. Kanatların üzerinde uçmaya yarayan uzun, sağlam telek-" ler gelişmiştir. Bununla birlikte, uçmayan kuşlar da vardır. Bunlarda kanatlar iyi gelişmemiştir, ya da penguende olduğu gibi, büsbütün başka bir işe yararlar: Penguenler küt kalmış kanatlarını yüzmek için kullanırlar.
Kuşların öbür omurgalı hayvanların çoğuna benzemeyen bir yanı da, dişsiz olmalarıdır. Besinlerini yakalamak ve parçalamak için gagalarından yararlanırlar. Kuşların gagaları yedikleri besinin cinsine göre çeşitli biçimlerde gelişmiştir. Bunun gibi* kuşlarda ayaklar da yaşadıkları yere göre çeşitli biçimler almıştır. Örneğin ördeğin ayaklan perdelidir. Bir kuşun ayaklarına ve gagasına bakarak, hayatı üzerinde pek çok bilgi edinebiliriz.