Oyun teorisi, rakip oyuncular arasındaki sosyal durumları kavramaya yönelik teorik bir çerçevedir. Bazı açılardan oyun teorisi, strateji bilimidir ya da en az azından stratejik bir ortamda bağımsız ve rakip oyuncuların optimal karar vermesidir. Bu yazıda, oyun teorisinin özelliklerinden, oyun teorisinde öne çıkan kavramlardan söz edeceğiz.
Oyun Teorisi Hakkında Temel Çıkarımlar
Oyun teorisinin temelleri 1940’lı yıllara dayanır. Matematikçi John von Neumann ve ekonomist Oskar Morgenstern tarafından ortaya atılan bu teori, matematikçi John Nash tarafından ilerleyen yıllarda daha da geliştirilmiş ve şimdiki halini almıştır.
Oyun teorisini kullanarak, fiyatlandırma rekabeti ve ürün sürümleri gibi gerçek dünya senaryoları ortaya konulabilir ve sonuçlar tahmin edilebilir. Bu teoriye göre tüm katılımcıların eylemleri ve seçimleri, her birinin sonucunu etkiler. Teorinin odak noktası, rasyonel oyuncular arasında etkileşimli bir durumun modeli olarak hizmet eden oyundur. Anahtarı ise bir oyuncunun getirisinin diğer oyuncu tarafından uygulanan stratejiye bağlı olmasıdır. Oyun, oyuncuların kimliklerini, tercihlerini, mevcut stratejilerini ve bu stratejilerin sonucu nasıl etkilediğini tanımlar. Modele bağlı olarak, çeşitli varsayımlar da gerekli olabilir.
Oyun teorisi, psikoloji, evrimsel biyoloji, savaş, politika, ekonomi ve işletme dahil olmak üzere geniş bir uygulama alanına sahiptir. Eski bir teori olmasına rağmen, hala gelişimini sürdürür.
Oyun Teorisinin Kavramları
Bilinen ödemeleri veya ölçülebilir sonuçları içeren iki ya da daha fazla oyuncuyla ilgili bir durumumuz olduğunda, en olası sonuçları belirlemeye yardımcı olması için oyun teorisini kullanabiliriz. Oyun teorisi çalışmasında yaygın olarak kullanılan birkaç terimi tanımlayalım:
- Oyun: İki veya daha fazla karar vericinin (oyuncu) eylemlerine bağlı bir sonucu olan her türlü koşul.
- Oyuncular: Oyun bağlamında stratejik bir karar verici.
- Strateji: Oyun içinde ortaya çıkabilecek koşullar altında bir oyuncunun yapacağı eksiksiz bir eylem planı.
- Getirisi: Belirli bir sonuca ulaşan oyuncunun aldığı ödeme.
- Bilgi kümesi: Oyunun belirli bir noktasında mevcut olan bilgiler.
- Denge: Bir oyunda her iki oyuncunun da kararlarını verdiği ve bir sonuca ulaşıldığı nokta.
Oyun Teorisinde Nash Dengesi Nedir?
Genel tanımı itibariyle bu denge, oyuncuların belli özellikler içeren strateji seçimleridir. Oyun teorisi Nash Dengesi, bir kez elde edildiğinde hiçbir oyuncunun kararlarını tek taraflı olarak değiştirerek getiriyi artıramayacağı anlamına gelen, ulaşılan bir sonuçtur. Çoğu durumda Nash Dengesine zamanla ulaşılır. Bununla birlikte, Nash Dengesine ulaşıldığında, bu dengeden sapma söz konusu değildir. Ayrıca, bir oyunda birden fazla denge olabilir.