Kural olarak medenî hakları kullanma ya da fiil ehliyeti olan herkes kira sözleşmesi yapabilir.
Kira sözleşmesi ister taşınır ister taşınmaz bir eşyaya ilişkin olsun bir geçerlilik şekline tabi değildir yani açık veya örtülü irade beyanına dayalı olarak şekle tabi olmaksızın kurulabilir. Anlaşmazlıkların kolayca kanıtlanabilmesi, özellikle kira bedeli bakımından sözleşmenin yazılı yapılmasında fayda vardır. Taşınmaz kiralarında sözleşmenin tapuya şerh edilmesi, verilmesi düşünülüyor ya da kararlaştırılmış ise sözleşmenin yazılı yapılmasında yarar vardır.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunun 300. maddesine göre: “Kira sözleşmesi, belirli ve belirli olmayan bir süre için yapılabilir.” Kira sözleşmesi karşılıklı edim ya da yükümlülükler yükleyen bir sözleşme olduğu için kiracının ve kiraya verenin çeşitli hak ve borçları vardır.
Kiracının yükümlülükleri, kiraya verenin yükümlülükleri kadar çok olmasa da net ve açık bir şekilde kanunda dile getirilmiştir. Kiracının yükümlüklerine temel olan konulara bir bakalım:
- Kiracının en temel yükümlülüğü kirasını ödemektir. (Madde 313)
- Kira sözleşmesinde kira ödeme tarihi belirtilmedi ise veya gayrimenkulün bulunduğu bölgede genel bir uygulama yoksa, kira her ayın sonunda ödenir. (Madde 314)
- Kiracı, kira bedelini veya ödemekle yükümlü olduğu diğer giderleri ödemediği durumda, kiraya veren kira sözleşmesini feshedebilir. (Madde 315)
- Kiracı, kiralanan üzerinde yapacağı değişikliklerde kiraya verenden yazılı izin almak zorundadır.
- Kiracı evi nasıl teslim aldıysa o şekilde teslim etmek zorundadır. Ancak kullanımdan dolayı meydana gelen eskimeler ve yıpranmalardan sorumlu değildir. (Madde 341)
- Kiracı, kiralananı, sözleşmeye uygun olarak özenle kullanmak ve kiralananın bulunduğu taşınmazda oturan kişiler ile komşulara gerekli saygıyı göstermekle yükümlüdür.
- Kiracı, kiralananın olağan kullanımı için gerekli temizlik ve bakım giderlerini ödemekle yükümlüdür. Bu konuda yerel âdete de bakılır. (Madde 317)
- Kiracı, kendisinin gidermekle yükümlü olmadığı ayıpları kiraya verene gecikmeksizin bildirmekle yükümlüdür; aksi takdirde bundan doğan zarardan sorumludur. (Madde 318)
- Kiracı, bakım, satış ya da sonraki kiralama için zorunlu olduğu ölçüde, kiraya verenin ve onun belirlediği üçüncü kişinin kiralananı gezip görmesine izin vermekle yükümlüdür.
- Kiracı, kiralananın ayıplarının giderilmesine ya da zararların önlenmesine yönelik çalışmalara katlanmakla yükümlüdür.
Av. Eda Berat Deniz & Stj. Av. Dilara Aydın