COVID-19 pandemisinin son iki yılında, kayıp milyonlarca insanın hayatının bir parçası oldu. “Onları nasıl hatırlayacağız” bölümünde, bu kaybı nasıl işlediğimizi ve bize kaybettiklerimizi hatırlatan hem somut hem de soyut olan şeyleri düşünürüz.
2003 yılında büyükannem Youa Lee öldüğünde kederi öğrendim. O zamanlar 22 yaşındaydım ve üniversitede son sınıftım.
Hmong Amerikan ailem mülteciydi. Yetişkinler, arkadaşlarını ve komşularını kaybetmenin acısını yaşamıştı; bir ülkenin ve içerdiği her şeyin kaybının acısını çekmişlerdi. Ama ben mülteci kamplarında, vatansız bir çocuk olarak doğdum, sadece kalıntılarla yaşıyordum. Etrafımdaki sevgiden dolayı, bu yeterliydi.
Tanıdığım en yaşlı insan büyükannemdi. O sıcak bekleme yerinde, bana asla ölmeyeceğine dair söz verdirdim:
Parıldayan yaprakların altında, pürüzsüz toprakta ayaklarının dibinde otururken altı yaşındaki ben, “Pog, bana asla ölmeyeceğine söz ver” derdi. Büyükannem cevap verirdi: “Bu, yapamayacağım bir söz. Ben de tüm canlılar gibi bir gün öleceğim ve ben öldüğümde sen bensiz yaşamayı öğrenmeye hazır olacaksın.” Ona “Ama yapmayacağım” derdim. Sonra ağlardım. Önceleri boğazımda hıçkırıklar olan gözyaşlarım, sonra ellerimi ve ayaklarımı büyüterek, çığlıklar ağzımdan dökülene kadar vücuduma tırmandı. Büyükanne şöyle derdi: “Neden ağlıyorsun? Ağlama. Pog sadece doğruyu söylüyor.” Nefeslerimin inişi ve çıkışı arasında ona şöyle derdim: “Senin gerçeğini istemiyorum. Ben sadece seni istiyorum.” Büyükannem pes ederdi; “İyi o zaman. Ölmeyeceğim. Söz veriyorum.”
Onun vaadi ve varlığı uzun yıllar benim için yeterliydi, 2003’e kadar, onun ya da benim ötesindeki bir gerçekle yüzleşmek zorunda kaldığım, o son günlerde tutunabildiğim tek şeyin, insanların olduğu basit gerçeği olduğu zaman. büyükannemi benden önce sevdi. Anladım ki, ötemde bir yerde annesi ve babasıyla, kardeşleriyle, dedemle, en değerli kızıyla dolu bir yer bekliyormuş.
2003 yılında büyükannemin olmadığı bir dünyada yaşamayı öğrenmek zorunda kaldım.
Büyükanne 13 bavul bıraktı. Ona verdiğimiz hediyelerle doluydular: Polaroid kamera, bir cezve, iki çift kanvas ayakkabı, çiçekli etekler ve kaygan polyester kumaştan gömlekler, kaplan balzamları ve mentol yağları. İçleri onun yaptığı şeylerle doluydu: Şifalı otlar ve şifalı bitkiler için üstlerinde fermuarlı küçük bez torbalar, kesilmiş plastik torbalardan yapılmış ipler ve keskinleştirip kürdan yaptığı dallar. Eşyalarının yayılmasında kendimi tek bir gömlekle buldum.
Başlangıçta, gömlek büyükanne gibi kokuyordu. Mentol yağı ve kaplan balsamı gibi, baharatlı kuru otlar ve bir şekilde hafızamda onun etrafında uçuşan kuru toz gibi kokuyordu. Arada bir, hayatımın farklı dolaplarından gömleği çıkarır ve onun kokusunu almak için kokusunu alırdım.
Yıllar geçti. büyüdüm. Ben evlendim. çocuklarım oldu. Bir evden diğerine taşındık. Gömleğimin arkasına gizlenmiş gömlek benimle seyahat etti. Ne zaman denk gelsem gülümserdim. Onu koklamaktan korkmaya başladım, Büyükannemin kokusunun kaybolduğunu ve onun yerinde olduğunu fark ettim: sadece benim olacaktı. Çamaşır deterjanı, ara sıra parfüm spreyi. Dolabımda uzun süre el değmeden asılı kaldı.
Ardından, 2020 koronavirüs pandemisi vurdu. Hiç olmadığım kadar evdeydim. Geniş ailemi görmeyi bıraktım. Halalarım ve amcalarım, büyükannemin çocukları yaşlanmıştı. Bazıları yaşlılıktan ve kanser gibi hastalıklardan ölmüştü. Kalanları güvende tutmak istedik. Daha büyük bir dünyanın gürültüsüne rağmen hayatımıza yeni bir sessizlik girmişti. Hepimiz sessizliğin iyi bir şey olduğunu biliyorduk: bu hiçbir haber olmadığı, herkesin iyi olduğu anlamına geliyordu. Pandemiden bir yıl sonra, kalbimin küçücük bir köşesine inanmaya başladım, eğer hepimiz birbirimizden uzak durursak, hepimiz maske takarsak ve saklanırsak, o zaman belki hepimiz diğer tarafa geçeriz. Ardından telefon çalmaya başladı.
COVID-19 enfeksiyonları geldi. Ailemizi çok dövdüler. Topluluğum perişan oldu. Sonra bir amca hastalandı. Bir tane daha. Biri hayatta kaldı. Diğeri yapmadı. Hayatta kalanın, bir zamanlar tuz ve karabiber olan saçları, sudaki yeşil soğan kökleri gibi beyazladı. Keder rüzgarlarının yönüne uçtular. Kendi ağrıyan kalbimi besleyerek evimde toplandım.
Babamın ve kardeşlerinin bir bütün olduğu geçmişten bir zaman için acı çektim. Ailemizin Büyükanne’ye demir attığı bir zaman için acı çektim. Şifa çantaları evlerimizde dolaşırken, şifa dokunuşu kalp, beden ve ruh rahatsızlıklarımıza çare oldu.
Rüzgarlı bir günde dolabıma gittim. Ne aradığımı bilmeden açtım. Parmaklarım en sevdiğim pamuklu gömleklere, iş için düğmeli gömleklere, oyun için giydiğim sarkık gömleklere gitti. Büyükannenin gömleği askısından yere düştü. Ben kaldırdım. Omuzlarının tozlu olduğunu gördüm. Yatak odası penceresinin önünde büyükannemin polyester gömleğini kaldırdım. Siyah rengine, kırmızı lekelerine rağmen, içinden ışık geliyordu. penceremi açtım. Rüzgar içinden geçti. Burnumu kumaşa dayadım. öksürmeye başladım. Göğsümde toz kokusuyla inip çıkan rüzgar, geçmiş kışların hafif nemliliği, 2003 ile 2022 arasındaki on yıllar.
Eski korkular boğuldu. Büyükannemin kokusu gitmişti. Onun yerini bildiğim ve sevdiğim kokular değil, uzak tutmak istediğim kokular almıştı: geçen zamanın, toz toplamanın, mevsimlerin yıpranmışlığının kokusu. Bunca yıldır içimde tuttuğum keder, şimdi bir amcanın ölümüyle, ben çocukken bir güç kaynağı olan, vücudu yaşlanmaya boyun eğdiği için değil, daha çok ölümden dolayı ölmeyen bir adamın ölümüyle katlandı. kontrol altına alınamayan bir salgın. Büyükannemin sözleriyle hesapladım, “Yaşayan herkes ölmeli.” Artık altı yaşında değilim ama sevdiklerim olmadan yaşamaya hazır hissetmiyordum ve asla olmayacağımı biliyordum.
Keder için hazırlanmanın bir yolu yoktur. Derinlere yerleşir ve bazen ortaya çıkarılması on yıllar alır. Büyükannem 2003 yılında öldü. Onu çok özledim. Onu hala özlüyorum. Amcam bu salgında daha yeni vefat etti ve hafızası bunun çok ötesinde kalacak. Son iki yıldan bahsederken, ondan bahsedeceğim.
Bana hiçbir söz vermeyen bir adamdan bahsedeceğim. Ben doğmadan önce hiç benim olduğunu bilmediğim bir ülkede bir hayat yaşamış, komşu bir ülkede yeniden mülteci, sonra yeniden yerleşen ülkede mülteci olarak kendini yeniden yapmak zorunda kalan bir adamdan bahsedeceğim. o. Pandemi geldiğinde cesur olan, güneşin doğuşuyla uyanan, bütün gün onun altında çalışan, ancak ertesi gün tekrar yapmak üzere olan bir adamdan bahsedeceğim. Toprağı sürdü ve büyüyen şeyleri besledi. Bunların arasında ben. Yaşadığımızı ve öleceğimizi anladı, çünkü annesi onu büyüttü ve sonra başkalarını büyütmek için onu terk etti. Onun mirasından, ölümlerimizi nasıl bilemeyeceğimizden, ancak yaşamımız boyunca onların geride bıraktıklarını nasıl onurlandırmamız gerektiğinden bahsedeceğim.
Dolabımın arkasında bir zamanlar büyükannem Youa Lee’ye ait olan bir gömlek var. Bu sene yıkadım. Şimdi ailemin kullandığı çamaşır deterjanı kokuyor, bahar gibi bir koku, belki yeşil olan çimen, parlak bir güneş, hafifçe esen bir esinti, büyülü bir gerçek, kalpte olmayan bir hayata hasret. daha uzun yaşadı. Giysi çubuğumun uzak ucunda asılı duruyor. Geçen yıl, dolabımı her açtığımda, orada olduğunu biliyorum. beklediğini biliyorum.
Bir gün, yaşlı bir kadın olduğumda, onu giymek isterim. Her zaman değil ama arada bir dışarı çıktığımda anneannem, amcam ve benim sevdiğim güneşin altında yürüyorum. Artık tüm canlılar gibi benim de bir gün öleceğimi kabul ediyorum. Geride sadece çocuklarımı değil, belki torunlarımı da bırakacağım. Büyükannem ve amcam gibi hayatımı iyi yaşarsam, gittiğimde bensiz bir hayata hazır olmayacaklarını biliyorum. Anılarımın ve aşkımın mirasının, taşıdıkları şeylerde, armağan edilen sözlerde, paylaşılan anılarda, yaşlı bir kadın olarak giyeceğim gömleklerde benden çok ötelerde yaşayacağını bilerek öleceğim. Düz omuzlarım yerçekiminden yorulacak, göz kapaklarımın derisi aşağı inecek ve saçımdan geriye kalanlar keder rüzgarları, aynı zamanda bilgelik rüzgarları yönünde esecek.
Kaynak : https://www.aljazeera.com/features/2022/5/12/how-we-remember-them-my-grandmothers-shirt”>Source link