Paula Gosal, Chilliwack Ortaokulu’na müdür olarak atandığında kendisini öğrencilere verilen ödüllerle ilgili süregiden bir tartışmanın ortasında buldu. Yedi, sekiz ve dokuzuncu sınıf öğretmenlerinin çoğu ödüller konusunda çok şey okumuşlardı, yeni müdürlerinden geri bildirim ve destek bekliyorlardı. Büyük çoğunluk, ödül ve ödül kurullarının kaldırılmasını istiyordu ve bu konuda müdürün kendilerine arka çıkmasına ihtiyaç duyuyordu.
Gosal, “İkna edilmem gerekmiyordu” diyor. Hemen bir oylama yapıldı ve oybirliğiyle ödüller kaldırıldı.
Okullarda verilen ödevlerle ilgili kapsamlı bir veri bulunmamasına rağmen, ödül verilmesi o kadar yaygın bir uygulama ki, Amerika’daki üniversitelere başvurulurken doldurulan formlarda ödüller için yer ayrılıyor. Öte yandan, ödül, taltif ve benzer teşviklerin içsel motivasyona ket vurduğuna dair pek çok araştırma bulunuyor.
Dürtü: Bizi Motive Eden Şeylerle İlgili Şaşırtıcı Gerçekler kitabının yazarı Daniel Pink, “Bu, sosyal bilimlerdeki en güçlü ama belki de en fazla göz ardı edilen bulgulardan birisidir” diyor. Bir ödül peşinde koşmak, motivasyonun asıl kaynaklarını, yani yetkinleşme, özerkleşme ve hedef sahibi olmayı boğarak, konuya duyulan ilgi kıvılcımının sönümlenmesine neden olabiliyor. Ödülle Cezalandırma kitabının yazarı Alfie Kohn, “Yani, ‘bunu yaparsan şunu alırsın” demek insanların ‘buna’ olan ilgisini azaltır” diyor. Kohn ayrıca, yapay olarak sınırlandırılmış oldukları için ödüllerin taltif etmekten daha da kötü olduğunu belirtiyor.
Missouri Üniversitesi’nden Profesör Marvin Berkowitz de, öğrencilerin ödül almayan çoğunluğu için ödül törenlerinin can sıkıntısı, öfke ve hınç kaynağı olduğunu söylüyor. Öğrencilerin, ödül alan akranlarını izlemesi onlarda başarıya ulaşmak için bir dürtü uyandırmıyor, bunun yerine hem karamsarlığa, hem de okul tarafından onaylanmış başarıları can sıkıcı bulmaya sebep oluyor.
Kohn, “Ödül alamayanlar hayal kırıklığına uğradığı için ödüller kötüdür meselesi değil bu; okuldaki eğitim, insanın arkadaşlarını geçmesi için mücadele etmesine döndüğünde herkes (kazananlar da) kaybeder” diyor.
Gosal ve öğretmenler, ödüllerin bir kenara bırakılmasındaki mantığı anladıkları için daha kolaykarar verebildiler. Ancak bunun başka sebepleri de vardı. Chillawack’daki öğretmenler, ödül törenlerinin dışlayıcı havasından çok rahatsızlardı; her yıl törenlerde aynı öğrencilere ve aynı ailelere söz hakkı veriliyordu. Ayrıca Gosal da, geçmişte, bir öğrenciye ödül verilmesiyle ilgili olarak öğretmenler arasında çirkin çatışmalar yaşandığına tanık olmuştu. Gosal, “Öğretmenlerin, öğrencilerle ilgili olarak tartışmasına tanık olmak çok sinir bozucuydu” diyor.
Gosal ve öğretmenler, daha sonra, çocukları motive eden şeyleri değiştirmenin arayışına girdiler, böylece öğrenciler öğrenmek için öğrenmeye çalışabileceklerdi. Bunun sonucunda da, öğrenci hayatının okul dışında da en az okuldaki kadar zengin olduğunu fark ettiler.
Mayıs 2017’de Gosal, velilere gönderdiği haftalık bültende, Haziran ayındaki törenlerin iptal olduğunu duyurdu. Okul bunun yerine, tüm öğrencilerin başarılarını sergileyebilecekleri bir sunuma ev sahipliği yapacaktı. Gosal, “İki dünyayı bir araya getirmek istiyorum” diye açıkladı. “Okuldaki sizle, okul dışındaki sizi…” Bu sunumun, bir yetenek gösterisinden çok daha fazlası olduğunu, öğrencilerin “işte bu benim” demesi anlamına geldiğini de ekledi.
Sunum akşamı iki yüz çocuk, velileriyle okul koridorlarını dolaştı. Her yerde, öğrenciler kendi beceri ve ilgilerini sergiliyordu: Birisi dans ediyor, birisi bir caz parçası çalıyor ya da söylüyordu. Bir kısmı basketbol topunu kestirip basket atarken, birisi düğüm atma becerilerini sergiliyor ya da bir öğrenci oyun konsolunun başında kendisine rakip arıyordu. Bir çocuk profesyonel eğitim verdiği köpeğiyle ziyaretçilerin arasında dolaşırken, pek çoğunun sanat çalışmaları ve şiirleri okul galerisinde ziyaretçilerin ilgisine sunuldu. Duvarlara, “Gurur duyuyorum çünkü… “ yazan kâğıtlar asılmıştı, boşluğu her çocuk, kendi becerisi ve ilgi alanıyla ilgili olarak doldurmuştu.
British Columbia’daki James Hill İlkokulu müdürü Chris Wejr de öğretmenler ve velilerle okulun uygulamaları ve misyonu hakkında konuştuktan sonra, ödül ve törenleri kaldırdı. “Ayın öğrencisi” uygulamasının, kurmaya çalıştıkları birlik ruhuna zarar verebileceğinden endişe ediyordu. Wejr, “Ödül, ‘biz bir topluluğuz ama sen bir parça daha iyi iyisin’ mesajı veriyor gibiydi” diyor. Bu yaklaşım aynı zamanda, her öğrencinin kendine özgü beceri ve yetenekleri üzerinde duran ve öğrencilerin güçlü yönleri üzerine kurulu eğitim modelleriyle de çelişiyordu.
Wejr, “Okuldaki herkesin kendine göre güçlü yönleri, becerileri ve yetenekleri var, bizim işimiz bunları daha fazla açığa çıkarmak” diyor.
Böylece, öğretmenlerle birlikte, ödül dağıtmanın ne kendi ilkeleriyle uyuştuğuna ne de öğrencilerin en iyi olduğu alanları ortaya çıkardığına karar verdiler. Wejr, “Kazananlar önemli olanın süreç değil, ortaya çıkan ürün olduğunu mesajını alıyordu” diyor ve, “Öğrenmenin kendisi bir ödül olmalı” diye ekliyor.
Wejr, çeşitli ödül kurulları tarafından birer öğrenciye ödül verilen törenin yerine, beşinci sınıf öğrencilerinin hepsinin öne çıkartıldığı bir tören düzenledi ve beşinci sınıftan mezun olan bütün öğrenciler teker teker onurlandırıldı. Wejr bu törende öğrencilerin arkadaşları hakkında çok şey öğrendiklerini söylüyor. Ayrıca, törenden sonra yanına gelip, çocuklarının daha önce hiç bu şekilde takdir edilmediğini söyleyen veliler oldu. Wejr, “Eğer çocuklarımızın başarabileceğine inanıyorsak, yaptıklarımız da bununla uyumlu olmalı” diyor.
Wejr de Gosal da, okullarındaki ödül uygulamasını kaldırdıktan sonra öğrenciler ya da velilerden fazla eleştiri almadı. 575 öğrencisi olan Chilliwack İlkokulu’nda sadece iki veli okula, kararı sorgulan epostalar gönderdi, sosyal medya kanallarından ses çıkmadı. Gosal, “Değişimin bu kadar kolay olması şaşırtıcıydı” diyor.
Neither Wejr nor Gosal heard much in the way of criticism from parents or students after they eliminated their school awards. From a population of 575 students, just two parents at Chilliwack Middle School sent emails questioning the decision, and social media channels were quiet. “The ease of the change has been surprising,” Gosal said. Wejr, okul dışında, okuldaki eğitimin giderek sıradanlaştığı yolunda söylenmeler duyduysa da, hemen, ödüllerin kaldırılmasından sonra artan başarı oranlarını göstererek bunlara cevap verdi.
Wejr, “Başarıyı getiren şey, sene sonunda alınan bir ödül değildir” diyor. Mükemmellik, işbirliğini güçlendiren, özellikle de özel yetenekleri ve becerileri olan öğrencilere kendilerini gösterme fırsatı sunan bir okul kültürüyle mümkün olabilir, diye ekliyor sonra.
İnsanlar ona ödülleri kaldırmanın mantığını sorduklarında Wejr, “En son ne zaman aile içinde ödül verdiniz?” diye karşılık veriyor. Bir okul gerçekten de bir topluluksa, bu topluluk içindeki bireylere özel olarak dikkat çekmenin bir anlamı yok. Okul yöneticileri kısa dönemli düşünmemeli, geleceğe nasıl yetişkinler yetiştirmek istediklerine kafa yormalı. Wejr, “Öğrencilerimizin sahip oldukları iyi değerleri kendileri için geliştirmeye devam edeceklerini umuyoruz, başkaları onlara söylediği için ya da sene sonunda bir ödül almak için değil” diyor.