Bu çalışma 1. AKP döneminde yasalaşan ancak Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı nedeniyle uygulaması 2008 yılı başına ertelenen ve hazırlayanlar tarafından “reform” olarak adlandırılan Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun (SSGSSK) gerekçelerini, temel yaklaşımını, hazırlık sürecini, Cumhurbaşkanı Sezer'in vetosu ve Anayasa Mahkemesi’nin iptali gibi önemli aşamalarını de¤erlendirmeyi hedeşiyor. Yazıda yeni sosyal güvenlik düzenlemelerinin teknik-hukuksal ayrıntısı ele alınmayacak “reform” sosyal politika ve sosyal haklar açısından değerlendirilecektir.
- A) “REFORM” GEREKÇELERİ VE GERÇEKLER
AKP hükümetince IMF’nin talepleri do¤rultusunda hazırlanan ve TBMM’de oldubittiyle yasalaşan sözde sosyal güvenlik reformunun temel gerekçesi, sosyal güvenliğe ayrılmakta olan kaynakların bütçe üzerinde yük oluşturduğu ve makro ekonomik dengeleri bozduğu yönündedir. Bu nedenle “reform”un temel amacı sosyal güvenliğe ve sağlığa ayrılan kamusal kaynakları, bütçe katkısını azaltmaktır. Sosyal güvenlik alanında tam bir “bilgi kirliliği” yaşanmakta, gerçekler tersyüz edilmekte ve çarpıtılmaktadır. Reformun ayrıntıları ancak bu temel yaklaşım göz önünde tutularak anlaşılabilir. İşin bu noktası bu hedeftir. Reformun temel düzenlemeleri (emekli aylıklarının düşürülmesi, emekli olmanın zorlaştırılması, sağlık hizmetlerinde sigortalıdan alınacak prim ve katkı payları, sa¤lık hizmetlerinin bir kısmının paralı hale getirilmesi) devletin sosyal güvenliğe katkısını azaltmak hedefine yöneliktir.