Konjonktivit (göz iltihabı), konjonktiva tabakasında kızarıklık ve enflamasyona neden olan yaygın bir durumdur. Göz iltihabı (konjonktivit) ayrıca pembe göz ve kırmızı göz olarakta bilinir. Bu iltihaplanma göz küresinin beyaz bir bölümünü kapsamaktadır. Konjonktiva küçük kan damarları iltihaplı hale geldiğinde damarlar belirginleşir ve gözde kızarıklık, kaşıntı ve akıntı oluşur. Buda göz akının kırmızımsı veya pembe görünmesine neden olur. Pembe göz hastalığı yaygın bir bakteriyel ve viral enfeksiyona veya alerjik reaksiyondan kaynaklanmaktadır. Bir veya iki gözü etkileyebilir. Göz iltihabı rahatsız edici olabilir ancak nadiren görüşünüzü etkiler. Tedaviler pembe göz rahatsızlığını hafifletmeye yardımcı olabilir. Enfeksiyon bulaşıcı olabileceğinden, erken tanı ve tedavi yayılmasını sınırlamaya yardımcı olacaktır.
Göz İltihabı (Konjonktivit) Nedenleri
- Virüsler
- Bakteriler
- Alerjiler
- Mantarlar
- Bazı hastalıklar
- Chlamydia
- Göze bir kimyasal sıçrama
- Parazitler (nadiren)
- Göze yabancı bir cisim girmesi
- Kontakt lens kullanımı
Konjonktivit Türleri
Üç ana tip olarak kategorize edilir. Bunlar:
- Enfektif (viral ve bakteriyel)
- Alerjik
- Tahriş edici (kimyasal) konjonktivit
Viral ve Bakteriyel Konjonktivit
- Göz kapağı şişmesi
- Gözde kırmızılık ve batma hissi
- Uyandığınızda gözelerinizden sarı akıntı olabilir ve göz kapaklarınızda yapışıklıklar olabilir
- Kaşıntılı ve şişmiş gözler
- Huysuz göz kapakları
Viral konjonktivit ve bakteriyel konjonktivit bir veya iki gözü etkileyebilir. Viral konjonktivit genellikle sulu akıntı üretir. Bakteriyel konjonktivit ise genellikle kalın, sarı-yeşil akıntı üretir. Her iki türde bir soğuk algınlığı veya solunum yolu enfeksiyonu semptomları ile ilişkili olabilir.
Hem viral hem bakteriyel türleri çok bulaşıcıdır. Göz salgıları ile doğrudan veya dolaylı temas yoluyla yayılır. Yetişkinlerde ve çocuklarda her iki tür de gelişebilir. Bakteriyel konjonktivit yetişkinlerden çok daha sık çocuklarda görülür.
Alerjik Konjunktivit
- Göz kapaklarında kaşıntı
- Sulu gözler
- Işığa duyarlılık
- Hapşırma ve burun akıntısı
Alerjik konjonktivit her iki gözü etkileyen ve polen gibi alerjiye neden olan bir maddeyeye tepki olarak oluşur. Alerjenlere yanıt olarak, vücudunuz immunglobulin E (IgE) denilen bir antikor üretir. Bu antikor histamin olmak üzere inflamatuar maddeleri serbest bırakmak için göz ve solunum yollarının mukoza zarının mast hücreleri denilen özel hücrelerin oluşumunu tetikler. Bunun yanı sıra hapşırma ve sulu burun akıntısında eğer alerjik konjonktivit varsa yoğun kaşıntı, yırtılmalara ve göz inflamasyonuyla karşılaşabilirsiniz.
Tahrişlerden Kaynaklanan Konjonktivit
Bir kimyasal sıçrama veya gözünüze yabancı bir nesne girmesi de konjonktivite neden olabilir.
Trahom Nedir?
Trahom, özellikle Afrika ve Asya’nın bazı bölgelerinde gelişmekte olan ülkelerde yaygın olan konjonktivit formudur. Trahom, göz, burun ve boğaz sıvıları ile doğrudan temas yoluyla yayılır. Havlu ya da giysi olarak kirlenmiş nesnelerle temas yoluyla bulaşabilir. Ayrıca bazı sinekler de bakteri yayabilir.
Bu göz ülserleri, göz içinde izler, görmede sorunlar ve muhtemelen körlüğe neden olabilir.
Göz İltihabı (Konjonktivit) Belirtileri
Bir veya iki gözü etkileyebilir. Belirtileri şunlardır:
- Gözlerde kırmızılık, kızarıklık
- Göz içinde ve çevresinde kaşıntı
- Bulanık görme
- Sabah gözlerinizi açmakta zorluk
- Gece boyunca kabuk oluşturan iltihaplı akıntı
- Gözlerde büyüme
- Işığa karşı duyarlılık
- Şişmiş göz kapakları
Eğer gözünüzde konjonktivit oluştuğunu düşünüyor ve herhangi bir belirti veya semptom fark ederseniz bir göz doktoruna başvurun. Belirtiler başladıktan sonra iki hafta için son derece bulaşıcı olabilir. Erken tanı ve tedavi hem sizi hemde çevrenizdeki insanları koruyabilir.
Eğer kontakt lens kullanıyorsanız belirtiler başladıktan sonra kullanımını durdurun. Gözleriniz 12 ila 24 saat içinde iyi olmazsa bir göz doktorundan randevu alın. Objektif bir göz taraması ile daha ciddi bir göz enfeksiyonu olup olmadığını da kontrol edebilirsiniz.
Ayrıca ağrı, ışık hassasiyeti ya da bulanık görme oluşursa hemen bir doktora başvurun.
Göz İltihabı Tedavisi
Konjonktivit, tıbbi dikkat ister. En uygun tedavi, öncelikle hastalığın nedeninin bulunmasına bağlıdır. Alerjik Konjoktivit için, hastalığın hafif olduğu durumlarda suni gözyaşı ve soğuk kompres, hastanın rahatsızlığını dindirir. Hastalığın şiddetli olduğu durumlarda, steroit olmayan anti-inflamator ilaçlar ve antihistominler reçete edilir. İnatçı Alerjik Konjonktivit’i olan hastalar, lokal steroit damlalara ihtiyaç duyar. Bakteriyel Konjonktivit, çoğunlukla antibiyotik göz damlaları veya bakterili bölgeye sürülen merhemler ile tedavi edilir.
Virüs konjonktivit için kesin bir tedavi yoktur. Bununla birlikte, suni gözyaşı ve soğuk kompres ile belirtiler dindirilebilir. Hastalığın ilerlemiş safhalarında, hastanın iltihaptan oluşan rahatsızlığını azaltmak için lokal steroit damlalar reçete edilebilir. İyileşme süreci genellikle üç haftadır.
Alternatif Tedavi (Bitkisel)
Bitikilerin kullanımı vücut direncini güçlendirebilir ve tedaviye yardımcı olabilir. Fakat diğer ilaçlarla etkileşime geçip yan etkileri tetiklelyebilir. Bu nedenle tedavi amaçlı bitki kullandığınızda mutlaka uzman birine danışın.
Göz otu (euphrasia officinalis): Retina ve vitreus üzerinde olumlu etkileri olan; glikozitler, lipitler, iridoidler ve saponinler içermektedir. Pek çok ülkede bu bitki göz yanmaları ve dejeneratif bozukluklara karşı kullanılmaktadır. Bitkinin antiseptik, antialerjik ve antienflamatuar etkileri olduğu bilinmektedir. Göz yorgunluğuna ve aşırı ışığa maruz kalma ile oluşan olumsuz durumlara karşı göz otu bitkisi etkili olabilmektedir.
Papatya (matricaria recutita): Enfeksiyonlara karşı mücadele için yardımcı olur.
Aynısefa (calendula officinalis): İyi bir antiseptik olan aynı sefa bitkisi tahriş yatıştırıcı ve yara iyileştirici olarak bilinir.
Dar yapraklı sinirli ot (plantago lanceolata): Doğal bir antibiyotik ve yatıştırıcıdır.
Patates: Bir patates rendeleyin ve 15 dakika boyunca etkilenen gözünüzn üzerine yerleştirin. Patates göz inflamasyonunu azaltmaya yardımcı olacaktır.
Enfeksiyonun Yayılmasını Önlemek İçin Ne Yapılabilir?
- Elinizle gözünüze dokunmayın.
- Bulaşıcılığından dolayı tokalaşmaktan kaçının.
- Kişisel göz bakımı kullanmayın.
- Kullandığınız mendili ikinci kez kullanmayın.
- Sabun bezi ve havlularınızı başkalarıyla paylaşmayın.
- Ellerinizi sık sık yıkayın.
- Yüze dokunmaktan kaçının.
- Sigara dumanı ve tozlu ortamlardan kaçının.
- Herkese açık havuzlarda yüzmeyin.
- Kapı kolu ve tezgah gibi yüzeyleri dezenfekte edin.
ÖNEMLİ: Göz iltihabınız uygun bir şekilde tedavi edilmediğinde görüşünüze zarar verebilir. Bunun ötesinde pek çok göz sorunlarının belirtisi olabilir. Bu yüzden gözünüzde ağrı ve ışığa hassasiyet oluşursa mutlaka bir göz doktoruna gidin.