Gümrük Muhafaza hangi yıl kuruldu, 1859 mu 1861 mi?
Osmanlı Gümrüklerinde yaşanan Taşra Gümrük İdarelerince yerine getirilen Anadolu yarımadasındaki kıyıların korunması ve kaçakçılığın önlenmesi görevlerinin, bu idareler arasında irtibat bulunmaması nedeniyle ve bu sorunların aşılması amacıyla teşkilat yapısıyla ilgili çalışmalara başlandı.
Bu çalışmalar sonrasında Gümrük Muhafaza Teşkilatı'nın tarihsel gelişimi şu şekilde oldu:
1859 - Taşra Gümrük İdarelerinin İstanbul Emtia Gümrük Eminliğine bağlanması
1861 - Kurumun adı "Rüsumat Emaneti" olarak değiştirildi. İlk Rüsumat Emini de Mehmet Kani Paşa oldu.
1861 - Osmanlı İmparatorluğu ile diğer ülkeler arasında yapılan ticaret anlaşmasıyla gümrük vergileri artırıldı. Bunun sonucu, gümrük kaçakçılıkları arttı. Bu artan kaçakçılıkla etkili mücadele etmek amacıyla Rüsumat Emaneti bünyesinde "Gümrük Muhafaza Teşkilatı" kuruldu.
GÜMRÜK MUHAFAZANIN KURULUŞU 1861
Her ne kadar Gümrük Muhafaza'nın kuruluş yılını 1859 olarak kabul edenler olsa da teşkilat olarak kuruluşu 1861 görülüyor.
1859’da taşra gümrük idarelerinin İstanbul Emtia Gümrük Eminliğine bağlanması, hem müstakil hem de merkezi bir gümrük organizasyonunun oluşturulması amacı gütmektedir.
Bu durum geçmiş zamanda Maliye Bakanlığı ve Gümrük Müsteşarlığının var olmasına benzetilebilir.