Amil nedir, Amil demek sözlük anlamı nedir? Amil ne anlama gelir?
Amil Nedir Anlamı?
- 1. Bir işi yapan, gerçekleşmesini sağlayan kişi ya da şey için kullanılır; etken, etmen: “…… irâde-i milliye âmil ve hâkimdir”(M.K. Atatürk).
- 2. Bir olaya neden olan, etki eden şey için kullanılır
- 3. Amil olmak, yapmak, çalışmak, imal etmek. Zekât toplamak için görevlendirilen ve ücretleri topladıkları zekâttan verilen memurlar, koruma görevlileri ve hizmetliler.
- İslam devletlerinde “iş gören” anlamında devlet görevlisi, özellikle vergi tahsildarı.
Amil Ne Demektir?
Kuran’da (Tevbe suresi, 60) sadaka toplayan anlamında geçmektedir. Hz. Muhammet, kabilelerden ya da kendisine bağlı bölgelerden sadaka toplamak üzere görevliler atadı. Bunlar zamanla siyasal ve askeri bir kişilik kazandılar. Emeviler döneminde amil. genellikle vali ya da bir yönetim birimi yöneticisi anlamında kullanıldı. Emeviler’in son dönemlerinde amiller (ummal) yöneticiliğin yanı sıra vergi baştahsildarı olarak da görev yaparlardı.
Abbasilerin ilk dönemlerinde amil yine bir yönetim biriminin yöneticisi anlamında kullanılırdı. Mısır amili, “amil el-haraç” adıyla doğrudan Bağdat hükümetince atanırdı. Zamanla bu terim daha yaygın olarak bir bölgenin vergi tahsildarını tanımlamak için kullanıldı. X. yy.’da amil genel olarak sadece bir maliye memurunu tanımlardı. Bir eyalet amir ya da emirinin yanında bir de amil bulunurdu. Bu dönemde amilin yetkisi oldukça sınırlıydı: tarıma özendirmek, sulama işlerini düzene sokmak, vergi toplamak, bölge bütçesini dengelemek vb. gibi.
Amil sözcüğü tüm İslam devletlerinde ayrıntıları az çok değişime uğramakla birlikte bu anlamlarını korudu. Osmanlılar bu terimi vergi kesenekçisi (mültezim) için kullandılarsa da sonraları çok ender kullanım gören bu sözcük, yalnızca bir eyaletin kendi yöresinden sorumlu küçük vergi memurunu tanım biçimini aldı.