Paranoya (şüphe) aşırı güvensizlik, kuşku, kuruntu, bencillikle belli olan psikolojik bir hastalıktır.
Bu hastalığa düçar olanlara paranoid kişilik denir. Bu kişilerin belli başlı özellikleri bulunmaktadır:
- Sebepsiz yere zarar göreceklerini düşünür ve inanırlar.
- İnsanlara güvenmezler, onlar tarafından kullanılacaklarına inanırlar.
- İnsanların samimiyetlerini sorgularlar.
- İnsanlara güvenme konusunda çaba göstermezler.
- Kendilerine iyi davranan insanların art niyetli olabileceklerini düşünürler.
- Gururlarına karşı olabilecek şekilde algıladıkları bir davranışa karşı alınganlık gösterebilirler. Bu davranışı sergileyenlere karşı öfkeli tepkiler gösterebilirler.
- Eşlerinin sadakatine karşı haksız yere şüphe duyarlar. Kıskançlık hezeyanına girebilirler. Telefonlarını, çantalarını sık sık kontrol etme, eşini takip etme davranışları sergileyebilirler.
- Bu kişilerin güvenini kazanmak çok zordur.
- Aşırı derecede alıngandırlar.
- Kılı kırk yarar ve her şeyi kritik ederler.
- Kin tutma ihtimalleri çok yüksektir.
- Hata affetmezler hatayı yapan arkadaşlarıyla ilişkilerini gözden geçirirler.
- Kendisine karşı hata yaptığına inandığı kişiye yönelik intikam almak üzere uzun vadeli, sinsi bir plan içinde olabilirler. Karşısındaki kişilere ciddi zararlar verebilirler.
Şüphe insanı koruyan ve ilişkilerdeki dengeyi sağlayan bir savunma mekanizmasıdır. Ancak şüphe, sınırı aşarsa Paranoid Kişilik Bozukluğu olarak ortaya çıkar. Bu hastalığın tedavisinde Psikoterapi ve antipsikotik ilaçlar kullanılır. Şüphecilik aşırı ise en kısa zamanda bir Ruh Sağlığı uzmanına başvurulması gerekir.
www.muratatila.com