Kaburga kafesinin altında ve sol üst karın bölgesinin arka kısmında yer alan dalak, süngerimsi yapıda, damarsal lenfoid organdır. Ağırlığı 150-200 gram, Uzunluğu 12 santim, genişliği 8 santim ve kalınlığı ise 5 santimdir.
Dalak Ne İşe Yarar?
Kan hücrelerinin depolanması, demir metabolizması ve kan hücrelerinin üretimi ve yok edilmesinde görev alır. Cenin gelişirken dalak kırmızı ve beyaz kan hücrelerini üretir. Doğumdan sonra ise bu görevi kemik iliği yapar. Kemik iliğinin çalışmadığı ya da başka dokularla istila edildiği durumlarda dalakta tekrardan alyuvar yapım görevi başlayabilir.
Yaşlanmış ve hasar görmüş kan hücrelerinin filtre edilmesi ve parçalanmasını sağlar. Gereksinim halinde dolaşıma verilmek üzere alyuvarları ve kanın pıhtılaşmasını sağlayan pulcukları da depolar. Vücudun mikroplara karşı koymasında rol oynayan hücreler yapar. Mikroorganizmalara karşı koyacak antikorların yapımında da görevi vardır. Antikorla kaplanmış bakterileri ve hücreleri kan dolaşımından uzaklaştırır.
Dalak Büyümesi Belirtileri
Büyüme fazla olduğunda karın bölgesindeki organlara baskı yapabilir. Dalak büyümesi, bazen kandaki hücrelerin çabucak parçalanmasına yol açabilir. Alyuvarların parçalanması kansızlığa neden olur.
Trombosit denilen kan pulcuklarının azalması, pıhtılaşma proplemine bağlı, kanama eğiliminin artmasına sebep olur. Lökosit adlı akyuvarların azalması ise mikrobik hastalıklara karşı vücut direncinin azalmasına neden olur. Bazı durumlarda, her 3 tip hücrenin birden azaldığı da olur. Hipersplenizm olarak bilinen bu durumda dalağın ameliyatla çıkartılması gerekir.
Dalak Büyümesine Hangi Hastalıklar Neden Olur?
Lenfoma ve lösemi, karaciğer sirozu, karın içi damarlarının tıkanması, bazı kan hastalıkları, orak hücresi anemisi, akdeniz anemisi, parazit hastalıkları, bağ dokusu hastalıkları, metabolizma hastalıkları, doğuştan hemolitik anemi ve hemolitik sarılık, dalak damarı trombozü, sıtma ve bazı virüs enfeksiyonları dalak büyümesine sebep olabilir.
Dalak büyümesi her zaman cerrahî müdahaleyi gerektirmez. Dalak büyümesi, eğer süren bir hastalığın belirtisi değilse, vücut için zararlı bir etki yapıp yapmadığı araştırılır. Herhangi bir zarar vermiyorsa, tedavi uygulanmadan kendi haline bırakılır. Dalağın alınması gerekiyorsa genel anestezi altında açık ameliyatla ya da laporoskopik yöntemle çıkarılabilir.
Dalak Alınınca Ne Olur?
Dalağı alınan kişiler normal bir hayat sürebilirler. Dalağın görevini diğer lenf dokusu sistemi üstlenir. Fakat dalağı çıkarılmış kişilerde en büyük yaşamsal risk, kapsüllü bakterilerin neden olduğu enfeksiyonlardır. Bu kişilerin pnömokok, hemofilus ve meningekok aşıları ile her yıl grip aşısı yaptırmaları gerekiyor. Ayrıca cerrahi bir müdahele ve diş çekimi öncesinde koruyucu antibiyotik tedavisi uygulanması gerekebilir.
Yukarıda yeralan metin haber ve bilgi amaçlı hazırlanmış olup, hekimin uygulayacağı teşhis ve tedavisinin yerine geçmez. Herhangi bir tedavi sürecine başlamadan önce mutlaka sağlık uzmanının görüş ve onayı alınmalıdır.