Osmanlı Devleti’nin uyguladığı millet sisteminin esasları nelerdir? Osmanlı Devleti altı yüz yıllık tarihi boyunca, farklı etnik gruplar ve din mensuplarından oluşan kitleleri, XIX. Yüzyıla kadar başarıyla yönetti. Osmanlı yönetim anlayışı içinde bu unsurların her birine “millet”, oluşturulan sisteme de “millet sistemi” adı verildi. Bu sistem, farklı inançlara sahip topluluklara kendi inanç ve hukuklarının gerektirdiği şekilde yaşama imkanı tanıdı. Devletin idaresi altındaki her millet kendi dini ve sosyal işlerini hür bir şekilde yaşama fırsatı buldular. Osmanlı, tebasını zorla İslamlaştırmak gibi bir amaca sahip değildi ve gayrimüslimlere de güvenlik ve huzur sağlamayı, onları adaletle ve devlet yönetiminden razı olacakları şekilde yönetmeyi hedefliyordu. İslami literatürde din ile eş anlamlı olması yanında belli bir dinin mensuplarını ifade eden millet kelimesi, Osmanlı Devletinde klasik dönemden itibaren dini zümreleri ifade etmek için kullanılmıştır.
Millet sisteminin esasları
Müslim (Müslüman Topluluklar)
Taife yani vatandaştır.
Osmanlı ailesi Türk ve Müslümandır.
Padişahlık ve yönetim Müslümanların elindedir.
Müslümanlar daha çok askerlik ve tarım ile meşgul olmuşlardır.
Düzenli olarak vergi öderler.
Sosyal, kültürel ve dini haklara sahiptirler.
Kendilerine ait mahkemelerde yargılanırlar.
Daha çok Türkler ve Araplardan oluşurlar.
Gayrimüslim (Müslüman Olmayan Topluluklar)
Taife yani vatandaştır.
Osmanlı padişahlarından bazıları gayrimüslim ailelerin kızları ile de evlenmiştir.
Yönetimde oldukça etkili olan kişiler vardır.
Daha çok ticaret ile meşgul olmuşlardır.
Düzenli olarak vergi öderler.
Sosyal, kültürel ve dini haklara sahiptirler.
Kendi mahkemelerinde yargılanırlar. İsterlerse Müslümanların mahkemelerinde de yargılanabilirler.
Daha çok Rum, Yahudi ve Ermenilerden oluşurlar.