Arktis’in dedektörleri ayrıca kapı girişlerine monte edilebilir veya bagaj taşıma yerlerinde kullanılabilir. Tamamen pasif olarak çalışırlar ancak diğerlerinden farklıdırlar. Geiger sayaçları, en iyi bilinen radyasyon dedektörleri. Arktis cihazlarının içindeki özel malzeme, radyoaktif maddelerin yaydığı atom altı parçacıklara maruz kaldığında reaksiyona girer. Bu reaksiyon, sensörler tarafından ölçülen ve daha sonra bilgisayar algoritmaları tarafından işlenen çok az miktarda ışık -parıldama- üretir.
Çünkü farklı radyoaktif maddeler harekete geçer. belirgin ışık emisyonları, genellikle ne tür bir malzemenin tespit edildiğini hemen söylemek mümkündür – örneğin bir uranyum veya kobalt izotopu. Panniello, şirketinin, yakınlarda radyoaktivite bulunduğunda personelin akıllı telefonlarında otomatik uyarılar alması için bildirimleri güvenlik sistemlerine entegre edebildiğini açıklıyor. Tespitler, uygun bir yanıtın koordine edilebildiği merkezi güvenlik merkezlerinde de işaretlenebilir.
Firması ayrıca radyasyon sensörü ile donatılmış bir drone yapıyor. Bu, havaalanlarında pek kullanışlı değil, ancak müfettişlerin atılan radyoaktif malzemeleri bulmak için geniş bir alanı taramasına yardımcı olabilir.
Duman alarmlarından endüstriyel göstergelere ve tıbbi teleterapi makinelerine kadar, radyoaktif madde içeren birçok nesne ve cihaz örneği vardır. Hepsi zarar görme riski taşımaz, ama bazıları yapar. Ayrıca, bazı depolama sahalarının veya atık yığınlarının kirlenmiş daha tehlikeli radyoaktivite kaynaklarını dikkatsizce atan insanlar tarafından.
King’s College London’da bulunan Zenobia Homan ve meslektaşları tarafından geçen yıl yayınlanan bir raporda, bazı Güney Asya ülkelerinin, örneğin radyoaktif maddelerin dikkatli bir şekilde imha edilmesini sağlamada karşılaştıkları zorluklara dikkat çekilmiştir. “Özellikle bunun için avlanan insanlar var, onu çalmaya veya malzemeyi satmak için kaçırmaya çalışabilirler” diyor. Mayıs 2021’de müfettişler Hindistan’da bir hurda satıcısı keşfettiler. 7 kg uranyum toplandı. Yetkililer, iki kişiyi gözaltına aldı. Uranyumu internette satmaya çalıştığı iddia edildi.
Radyoaktif madde uygunsuz bir şekilde atıldığında ve daha sonra bu şekilde keşfedildiğinde, sonuçlar tüyler ürpertici olabilir. Goiânia kazasını ele alalım. 1987’de Brezilya’da iki adam teleterapi makinesinin parçalarını çaldı Goiânia şehrinde terk edilmiş bir radyoterapi enstitüsünden. Neredeyse anında radyasyon hastalığına maruz kaldılar, diğer semptomların yanı sıra kusma ve ishal yaşadılar, ancak yüksek oranda radyoaktif izotop Sezyum-137 içerdiğini bilmedikleri makineyi sökmeye devam ettiler. Birkaç gün sonra makinenin bazı parçalarını bir hurdalığa sattılar.
Hurdalığın sahibi, bu parçalardan birinin içinde, kendisinin ve aile üyelerinin tehlikelerden tamamen habersiz olarak çıkardıkları ve ellerine aldıkları parlak mavi bir toz buldu. 6 yaşındaki yeğeni Leide das Neves Ferreira, pudrayla oynayarak yüzüne boyadı. O ve diğer üç kişi radyasyona maruz kalma sonucu öldü. Olayda yaklaşık 250 kişi zehirlendi.
Benzer şekilde tuhaf ve trajik başka örnekler de var. Ukrayna, Kramatorsk’ta bir taş ocağındaki ölçüm aletinden Sezyum-137’yi kaybetti betonda bitti ve ardından bir apartmanın duvarı. 1980’lerde birbirini izleyen sakinler, sonuç olarak radyasyona maruz kaldı. Kaynak keşfedilene kadar en az iki çocuk öldü.
Vahşi doğada değişen güçlerde birçok radyasyon kaynağı olduğu göz önüne alındığında, sürekli tetikte olmak gerekir. Geçen ay, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu bir rapor yayınladı 2013 yılında Meksika’da bir teleterapi makinesinin çalınmasıyla ilgili. Makinede Kobalt-60 vardı ve bir tarlaya bırakılmadan önce koruyucusu çıkarılmıştı. Makineyi bulan halktan biri sol omzundan ve sağ bacağından radyasyon yarası aldı.
Hem Homan hem de Ghiassee, radyoaktif maddeler için uluslararası düzenlemelerin ve izleme protokollerinin, özellikle ulusal sınırlarda, zaman içinde büyük ölçüde geliştiğini söylüyor – sonuç, Aralık ayında Heathrow’da yapılana benzer keşifler oldu. Yine de bu savunmalarda hala boşluklar var. Ghiassee, bazı ülkelerin radyoaktif ve nükleer maddelerin sınır ötesi hareketini tespit etme kabiliyetine sahip olmadığını söylüyor.
Panniello, bazı ülkelerin havaalanlarında radyoaktivite taramasında daha proaktif olması gerektiğini söylüyor. “Birleşik Krallık, bu şeylere doğru miktarda dikkatin gösterildiği ülkelerden biri” diyor. “Ama bu bir istisna.”
Kaynak : https://www.wired.com/story/heathrow-radioactive-cargo-screening/