Sırt ağrıları
Sırt ağrısı, özellikle üst veya alt sırt ağrısı birçok insan için yaygın görülen bir durumdur ve aslında çoğu insan hayatlarının bir noktasında sırt ağrısı yaşayacaklardır. Sırt ağrıları genellikle birkaç hafta içinde rahatlar, ancak bazı durumlarda daha uzun sürebilir veya daha sonra geri gelebilir.
Bu makale sırt ağrısının yaygın nedenlerini tartışacaktır. Ayrıca sırt ağrılarına dair risk faktörleri, ne zaman doktora başvurulması gerektiği, teşhis ve tedavi seçenekleri hakkında da bilgi verecektir.
Sırt ağrısıyla ilgili diğer belirtiler nelerdir?
Sırt ağrıları genellikle ya bir bölge ile sınırlıdır ya da sırtınızın her yerine yayılsa da bazen ise vücudun diğer bölgelerine de yayılabilir. Ağrının şiddeti genel olarak kişiden kişiye değişir.
Ağrının nerede olduğuna ve ağrıya neyin sebep olduğuna bağlı olarak, sırt ağrısıyla ilgili aşağıdakiler gibi belirtiler de yaşayabilirsiniz:
- Eğilip kalkarken artan bel ağrısı
- Sabahları eklem sertliği
- Aktivite ile azalan ağrı
- Otururken, ayakta dururken veya dinlenirken kötüleşen ağrı
- Ağrının bazen gelmesi ve bazen gitmesi
- Ağrının vücudunuzun diğer bölgelerine yayılması (bacaklar gibi)
Sırt ağrısı neden olur?
Sırt ağrısının kesin nedeni doktorunuz tarafından birçok faktör göz önüne alınarak yapılır. Çoğu zaman sırtın çeşitli bölgelerinde ağrı çekenlerin omurgalarında ciddi bir hasar yoktur. Sırt ağrıları aslında kaslardan, bağlardan ve eklemle ilgili küçük sorunlardan kaynaklanır.
Üç tür sırt ağrısı vardır ve bunlar şunlardır:
- Akut:
Bu tür sırt ağrıları beklenmedik bir şekilde, aniden ortaya çıkar ve tipik olarak yalnızca birkaç gün ila birkaç hafta sürer.
- Subakut:
Bu tip sırt ağrıları ya aniden ya da zamanla olur ve genellikle 4-12 hafta sürer.
- Kronik:
Bu tip sırt ağrıları hızlı veya yavaş başlayabilir ve 12 haftadan fazla sürme eğilimindedir.
Aşağıda göreceğiniz üzere, sırt ağrısına yol açabilecek birçok farklı sorun vardır. Bunlar yapısal ve mekanik sorunlar, inflamatuar (iltihapla ilgili) durumlar ve diğer tıbbi durumlarla ilgilidir.
Yapısal ve mekanik nedenler
Sırt ağrısına neden olabilecek yapısal ve mekanik sorunlar şunları içerir:
- Burkulma:
Bu, omurganızı destekleyen bağların yaralanmasıdır. Genellikle yanlış kaldırma veya yanlış bükme sonucu ortaya çıkar.
- Fıtıklaşmış veya yırtılmış disk:
Bu, omurgadaki disklerin sıkıştığı ve yakındaki sinirlerde tahrişe neden olduğu zamandır.
- Gerilme:
Bu, kasların veya tendonların yaralanmasıdır, kas gerginliği olarak da bilinir.
- Spinal stenoz:
Bu, omurganızdaki boşluklar daraldığında meydana gelir ve bu da her omurdan çıkan sinir köklerini sıkıştırabilir.
- Dejeneratif disk hastalığı:
Bu, omurlarınız arasındaki disklerin parçalanmasına neden olan yaşlanmanın bir sonucudur.
- Spondilolistezis:
Bu, omurlarınızdan birinin yerinden kaymasıdır.
- Kırık omur:
Bu, tipik olarak bir araba çarpması veya çok yüksekten düşme gibi yüksek enerjili bir travmanın sonucudur.
- Skolyoz:
Bu, omurganızın kıvrıldığı ve yana doğru büküldüğü bir durumdur, omurga eğriliği olarak da bilinir.
- Siyatik:
Bu, belinizden ayaklarınıza kadar uzanan siyatik sinirin tahriş olduğu veya sıkıştığı bir durumdur.
İnflamatuar nedenler
Sırt ağrısına neden olabilecek inflamatuar durumlar şunları içerir:
- Spinal osteoartrit:
Bu, sırtı etkileyen en yaygın artrit türüdür. Omurganız boyunca herhangi bir yerde oluşabilir. Tipik olarak, bel ve boyun en çok etkilenen bölgelerdir.
- Ankilozan spondilit:
Bu, omurganızın eklemlerini ve bağlarını etkileyen bir artrit (iltihaplanma) türüdür. Omurga sertliğine ve omurganızı bükerken zorluğa yol açabilir.
Diğer nedenler
Aşağıdaki gibi diğer bazı durumlar da sırt ağrısına neden olabilir:
- Fibromiyalji
- Osteoporoz (kemik erimesi)
- Böbrek taşları
- Böbrek enfeksiyonları
- Omurga enfeksiyonları
- Gebelik
- Endometriozis
- Tümörler
Sırt ağrısı için risk faktörleri nelerdir?
Herkes sırt ağrısı yaşayabilse de aşağıdaki gibi bazı faktörler bu tür bir ağrı yaşama riskinizi artıracaktır:
- Sigara içmek
- Hamile olmak
- Yanlış duruş sergilemek
- Fiziksel aktivite eksikliği
- Fazla kilolu olmak
- Eklemle ilgili sorunlar
Not:
Yaşınız da sırt ağrınız üzerinde etkili olabilir. Yaşlandıkça, özellikle 45 yaşından sonra sırtın çeşitli bölgelerinde ağrı yaşama riskiniz daha da fazladır. Sırt ağrıları aynı zamanda kalıtsaldır, yani genetik faktörler de bu tür bir ağrıya neden olabilir.
Sırt ağrısı için ne zaman doktora görünmeli?
Sırt ağrınız birkaç hafta içinde geçmezse doktora görünmeniz önemlidir.
Aşağıdaki belirtilerden herhangi biriyle karşılaşırsanız da doktora başvurmanız gerekir.
- Uyuşma veya karıncalanma
- Şiddetli ve ilaçla düzelmeyen ağrı
- Düşme veya yaralanma sonrası ağrı
- İdrar yapmada zorluk
- Bacaklarınızda zayıflık, uyuşma veya ağrı
- Yüksek ateş
- Nedensiz kilo kaybı
Ağrınız günlük aktivitelerinizi etkilemeye başlarsa veya herhangi bir şekilde endişe etmenize neden olursa, muhakkak doktorunuza görünmeniz gerekir.
Sırt ağrısı için hangi doktora gidilir?
Sırt ağrınız zorlanma, burkulma veya diğer hafif yaralanmalardan kaynaklanıyorsa, aile hekiminize muayene olmanız yeterli olacaktır. Ağrı şiddetliyse, geçmiyorsa, kollarınızda ve bacaklarınızda uyuşma veya karıncalanma varsa, psikoterapist, bir ortopedi veya nöroloji uzmanına muayene olmanız gerekir.
Sırt ağrısı nasıl tedavi edilir?
Tıbbi tedavilerin amacı ağrıyı azaltmaktır, ancak bu tedaviler ağrının altında yatan kaynağı çoğu zaman değiştirmeyecektir. Bu yüzden doktorlar çoğu zaman fizik tedavi programı veya başka bir yöntemle birlikte tıbbi tedavileri uygulayacaktır.
Yaygın tıbbi tedaviler aşağıdakileri içerir:
1- Kas gevşetici ilaçlar
Kas gevşetici ilaçlar, merkezi sinir sistemi üzerinde baskılayıcı görevi görür ve gergin kasların hareketliliğini artırarak, kas gerginliği veya spazmlardan kaynaklanan ağrıyı giderir. Ancak, kas gevşeticilerin kronik ve geçmeyen sırt ağrısı yönetiminde hiçbir rolü yoktur.
2- Reçeteli ağrı kesiciler
Opioidler veya narkotik ağrı kesiciler olarak da adlandırılan bu ilaçlar, beyne gönderilen sinyalleri zayıflatarak kişinin ağrı algısını değiştirir. Narkotik ilaçlar en sık olarak, bir ameliyattan sonra akut ağrı gibi yoğun, kısa süreli ağrıları tedavi etmek için kullanılır. Bu ilaçlar, birçok yan etkiye sahip oldukları ve kolayca bağımlılık yapabildikleri için, uzun süreli ağrıları tedavi etmek için nadiren kullanılırlar.
3- Sırt desteği
Bazı hastalar, rahatlık sağlamak ve muhtemelen ağrıyı azaltmak için bir sırt desteğinin kullanılabileceğini söylerler. Fizik tedavi programıyla birlikte günlük giyilen elastik olmayan korse tarzı bir destekleyici kullanımı, gerçekten de iyileşmeyi hızlandırabilir ve ağrıyı azaltabilir. Herhangi bir bel/sırt ameliyatından sonra da bu tür destekler kullanmak bir hayli faydalı olacaktır.
4- Epidural steroid enjeksiyonları
Bu enjeksiyon, omuriliği çevreleyen dural kesenin dış kısmına doğrudan uygulanan bir steroid içerir. İğneyi doğru alana yönlendirmek için floroskopi adı verilen bir röntgen kullanılır. Enjeksiyonun amacı, sıkışmış bir sinir kökü etrafındaki iltihabı azaltarak ağrıyı geçici olarak hafifletmektir.
Tıbbi tedaviler genellikle diğer yöntemlerle birlikte kullanılır. Örneğin, bir epidural steroid enjeksiyonu, fizik tedavide ilerlemeye izin vermek için yeterli ve kısa süreli ağrı kesici sağlayabilir.
5- Ameliyat tedavisi
Sırt ağrıları genellikle yukarıdaki tedavilere başarılı bir şekilde yanıt verir. Ancak nadir de olsa, özellikle geçmeyen sırt ağrısı şikayetinde cerrahi tedaviye (ameliyat) ihtiyacınız olabilir. Eğer yukarıdaki tedavilere rağmen sırt ağrınız geçmiyorsa, doktorunuz ameliyat önerebilir. Ameliyat gerekliyse, farklı ameliyat seçenekleri vardır ve doktorunuz size en uygun seçeneği tavsiye edecektir.
Sırt ağrısına ne iyi gelir?
Sırt ağrısına iyi gelen şeylerden bazıları şunları içerir:
- Doktorunuza danışarak doğru egzersizleri yapmak
- Mümkün olduğunca fiziksel olarak aktif kalmak
- Rahat ayakkabılar giymek
- Dizlerinizin arasında küçük bir yastık yerleştirerek uyumak
- Kaldırdığınız ve taşıdığınız ağırlık miktarını sınırlamak
- Kalsiyum ve D vitamini içeren sağlıklı beslenme düzeni benimsemek
- Sağlıklı kiloyu korumak
- Doğru duruş sergilemek
- Ağır nesneleri kaldırırken sırtınız yerine bacaklarınızı ve karın kaslarınızı kullanmak
Özet olarak
Sırt ağrısı, çoğu insanın hayatının bir noktasında yaşayacağı yaygın bir durumdur. Sırt ağrıları genellikle yapısal ve inflamatuar sorunlar veya diğer basit tıbbi durumlardan kaynaklanır.
Sırt ağrısı tipik olarak ya sadece birkaç hafta süren akut ya da 12 haftadan uzun süren kronik şeklindedir. Egzersiz yapmak, sağlıklı kiloyu korumak ve duruşunuzun farkında olmak gibi şeyler, evde sırt ağrısını yönetmenin basit yollarıdır.
Doktorunuz ayrıca ağrıyı yönetmeye yardımcı olabilecek ilaçlar ve tedaviler önerebilir. Bazı durumlarda, semptomları iyileştirmek için ameliyat da gerekebilir.
Günlük yaşamınızı engelleyen, uyuşma ve karıncalanmaya neden olan veya ciddi derecede strese neden olan sırt ağrınız varsa, doktorunuzla iletişime geçmenizin zamanı gelmiş demektir.