Uzun bir süre, XNUMX. İskender, Bonaparte'ın “boyunduruğundan” Avrupa'nın “kurtarıcısı” olarak sergilendi (ve halen sergilenmektedir).
Fakat Napolyon gerçekten Rusya için bir tehdit miydi? İlk bakışta Fransa ile Rusya arasında savaş için bir neden olmamasına rağmen Rusya neden ona karşı mücadeleye katıldı?
"Kutsanmış" İskender başkalarının çıkarları için mi savaştı? Bu yazıda bu sorulara cevap vermeye çalışacağız.
"Fransa'nın tek bir müttefiki olabilir - bu Rusya'dır"
"Fransa'nın yalnızca bir müttefiki olabilir - Rusya."
Napolyon'un 2 Ocak 1801'de Cumhuriyet Konseyi'nde söylediği buydu.
İlk konsolos Bonaparte ve ardından Fransız imparatoru Napolyon İngiltere'ye karşı mücadelede her zaman Rusya'ya doğal bir müttefik olarak baktım. Yakın zamanda İngiltere ve Avusturya tarafından ihanete uğrayan I. Paul, Fransa'ya yakınlaşmaya hiç de karşı değildi.
Görünüşe göre Napolyon'un değer verdiği bir Fransız-Rus ittifakı hayali nihayet gerçekleşti. Paul ve Bonaparte arasında sadece bir ittifak değil, içtenlikle sadık bir dostluk kuruldu.
Birbirlerine neredeyse aşk mektupları yazarlar, birbirlerini övürler ve harika projeler planlarlar. Hindistan gezisinin planı kasıtlı olarak başarısız bir proje olmasına rağmen, onları birbirine yaklaştırdı, onlara güven ve uzun vadeli işbirliği umutları aşıladı.
Kısa süre sonra İngilizler Malta adasını (Rusya'nın bir sonraki Fransız karşıtı koalisyona katıldığı ada) ele geçirdi. Malta Tarikatı'nın Büyük Üstadı olan Paul, bu mesajı ciddiye aldı. Catherine II'nin 1780'de getirdiği silahlı tarafsızlık politikasını sürdürdü.
S. Tonchi. Malta Tarikatı Büyük Üstadının kıyafetleri içindeki Paul I portresi.
Ne yazık ki, Fransa-Rus birliği zaman testini geçmeye mahkum değildi. 24 Mart 1801'deki bir sonraki saray darbesinde İngilizlerin mali desteği ile Paul I öldürüldü.
Daha yakın zamanlarda, Cumhuriyet'in IX yılının 3 nivosu (24 Aralık 1800), ilk konsolos, İngiltere tarafından da ödenen kralcılar tarafından başarısız bir şekilde öldürüldü. Arkadaşının öldüğünü öğrenen Bonaparte acı bir şekilde şunları söyledi:
"Beni 3 nivoyu kaçırdılar ama St. Petersburg'da bana vurdular."
Alexander I Pavlovich, Rus tahtına çıktı.
Alexander VS Napolyon
İskender, çocukluğundan beri son derece olumsuz nitelikler kazanmıştır.
İskender'in akıl hocası Binbaşı Mason şunları yazdı:
“İskender pasif niteliklere sahip ve enerjisiz bir adam. Değerli bir kişiyi aramak için cesaret ve güvenden yoksundur ve sürekli olarak onun üzerindeki etkinin yabancı ve küstah biri tarafından ele geçirilmeyeceğinden sürekli korkması gerekir.
Başkalarının teşviklerine çok fazla acı çekerek, zihnine ve yüreğine yeterince güvenmiyor.
Çok erken yaşta evlilik enerjisini buruşturdu ve mutlu eğilimlerine rağmen, ihtişamsız bir krallık veya yıllar ve tecrübesi onun asil karakterine sağlamlık vermezse saraylılar için bir av olma umuduyla tehdit ediliyor. "
Başkalarının teşviklerine çok fazla acı çekerek, zihnine ve yüreğine yeterince güvenmiyor.
Çok erken yaşta evlilik enerjisini buruşturdu ve mutlu eğilimlerine rağmen, ihtişamsız bir krallık veya yıllar ve tecrübesi onun asil karakterine sağlamlık vermezse saraylılar için bir av olma umuduyla tehdit ediliyor. "
Neyse ki, yıllar ve deneyim ona sağlamlık ve kararlılık verdi, ancak tamamen farklı bir yönde.
İskender'de, yukarıda belirtilen özelliklere ek olarak, iddialılık ve samimiyetsizlik hüküm sürdü. Muhtemelen, bu Catherine II ve Paul I arasında sürekli bir tereddüt yarattı. Paul'un bir askere olan kaba sevgisini kırmamak ve Catherine'in kadife şefkatli despotizmine itaatsizlik göstermemek için sürekli etrafına bakmak zorunda kaldı.
Ayrıca İskender'in başkalarının başarılarına olan korkunç kıskançlığını da hatırlayalım. Vatanseverlik Savaşı'nın tüm kahramanlarını kıskandı ve Amiral Senyavin, yalnızca Fransızlara karşı kazandığı zaferlerin, İskender'in Austerlitz'deki yenilgisinin arka planında çok fazla öne çıktığı için sözüm ona utanç duydu.
Ve genç Bonaparte soyluların yoksullarından (Paris'in standartlarına göre) yükseldiğinde, tüm Avrupa putlaştırıldığında, herkese örnek olan bu Korsikalı hakkında konuşmaya başladığında, İskender ondan nefret ediyordu.
Bu imparatorun sonraki eylemlerini açıklamanın başka bir yolu yok, çünkü o zamanlar Rusya'nın Fransa ile savaşmak için bir nedeni yoktu. Aksine, Napolyon hala Rusya'yı bir müttefik olarak görüyordu ve babasıyla arkadaş olduğu gibi İskender'le de arkadaş olmayı düşünüyordu.
Ancak Napolyon derinden yanılmıştı.
Fransa ile yetkin bir işbirliği Rusya'nın çıkarına olmasına rağmen, İskender bunları önemsemiyordu. Diğer tüm eylemleri ne kamuoyu ne de İngiltere tarafından değil, "Korsika canavarı" na duyulan kişisel nefret tarafından dikte edildi.
17 Haziran 1801'de Rusya, İngiltere ile barışçıl ilişkileri ve önceki tüm antlaşmaları yeniden sağladı. İşin garibi, İskender tam bir dikkatsizlik gösterdi ve İngiltere'nin tüm gerekliliklerini kabul ederek bu sözleşmeyi aceleyle tamamladı. Rus diplomat P.G. Divov şunu yazdı:
"Her adlandırma (kongre) sonsuza kadar Catherine II'nin tüm ölümsüz eserlerini önemsiz hale getirdi."
Alexander, Arkady Morkov'u büyükelçi olarak Paris'e gönderdi.
Hafifçe söylemek gerekirse, bu adamın seçimi iyi bir seçim değildi. Morkov bir İngiliz hayranıydı ve Catherine II yönetiminde Rusya'nın Fransız karşıtı koalisyona girmesinin ateşli bir destekçisiydi. İskender bunu bilmekten kendini alamadı. Morkov, tüm büyükelçiliği boyunca Napolyon'un sinirlerini bozdu.
Paris'te bunun hakkında yazdılar:
“Catherine grandee, birinci konsolos ve bakanının yüzüne kızgın ve sert sözler atmaya cesaret etti. Morkov'un tüm sempatileri İngiltere tarafında.
Rus mahkemesi, tamamen İngiliz olarak kabul edilen Bay Vorontsov'u Londra'da tutmanın görevi olduğunu düşünüyorsa, en azından Paris'teki elçisine biraz Fransız görünmesini emretmelidir. "
Rus mahkemesi, tamamen İngiliz olarak kabul edilen Bay Vorontsov'u Londra'da tutmanın görevi olduğunu düşünüyorsa, en azından Paris'teki elçisine biraz Fransız görünmesini emretmelidir. "
Daha da şaşırtıcı olanı, İskender'in kendisinin büyükelçisine verdiği talimat:
"Fransa Cumhuriyeti Birinci Konsolosu, Avrupa'yı sarsan kavgalar ve huzursuzluklarla gücünü korumaya ve güçlendirmeye devam ederse ...
Devrimin dalgasına kapılıp gitmesine izin verirse ... savaş devam edebilir ...
Bu durumda, Fransa'daki temsilcim yalnızca hükümetin eylemlerini gözlemlemek ve koşullar daha uygun olan daha etkili önlemlere başvurmama izin vermeyene kadar dikkatlerini çekmek zorunda kalacak. "
Devrimin dalgasına kapılıp gitmesine izin verirse ... savaş devam edebilir ...
Bu durumda, Fransa'daki temsilcim yalnızca hükümetin eylemlerini gözlemlemek ve koşullar daha uygun olan daha etkili önlemlere başvurmama izin vermeyene kadar dikkatlerini çekmek zorunda kalacak. "
Berlin Krudener büyükelçisine de benzer bir talimat verdi. Orada aynı dönüşlerle karşılaşıyoruz, ancak her şeye ek olarak, İskender Mısır'daki Fransız birliklerinin varlığını çağırıyor
"Düşmanın zulmü."
Düşünülemez! Yakın zamana kadar, Fransa ve Rusya en iyi ve en karlı ilişkiler içindeydiler ve çok geçmeden Rus İmparatoru İskender hızla taşınmak istiyor
"Daha etkili önlemlere doğru."
Rus çarı bu önlemleri 1803'te başlattı ve yeni bir Fransız karşıtı koalisyonun oluşumunu başlattı.
Temmuz ayında, Prusya kralı Friedrich Wilhelm'e Napolyon'a karşı bir saldırı ittifakı yapma önerisiyle birlikte bir mektup yazdı.
Bir kaçamak cevap alan İskender, 5 Ekim 1803'te krala tehdit mektubu yazdı:
Elbette, Majestelerine hangi kararı vereceğimi bildirmek bana düşmez.
Ancak, bir yandan tacının ihtişamını, şerefini ve gerçek ilgisini, diğer yandan da bir generali ve kişisel felaketinizi gördüğümü ondan saklamak istemiyorum. "
Ancak, bir yandan tacının ihtişamını, şerefini ve gerçek ilgisini, diğer yandan da bir generali ve kişisel felaketinizi gördüğümü ondan saklamak istemiyorum. "
Frederick Wilhelm, şu anda ülkesinin Fransa ile savaşmak için bir nedeni olmadığını anladı, bu yüzden yine Rus imparatoruna mümkün olduğunca kaçamak bir şekilde cevap verdi.
18 Ekim 1803'te, Dışişleri Bakanı Vorontsov, Alexander adına Viyana'daki Chargé d'Affaires Anstätt'a gizli bir mesaj yazdı:
"En acil olanı gözden kaçırmamaya çalışan, Kuzey Almanya'yı baskıcı felaketlerinden kurtarmaya çalışan İmparator Majesteleri, şimdi bu konuları Alman İmparatoru'na tam bir vekaletname ile açıklamak istiyor ...
Avrupa'daki mevcut durumla ilgili olarak Avusturya Bakanlığı ile görüşmelere başlamanız talimatı verildi.
Endişemizi paylaşıp paylaşmadığını ve doğru olduğuna inandığının ne anlama geldiğini, Fransız gücünün hücumunu nasıl önleyeceğimizi bilmek konusunda endişeliyiz. "
Avrupa'daki mevcut durumla ilgili olarak Avusturya Bakanlığı ile görüşmelere başlamanız talimatı verildi.
Endişemizi paylaşıp paylaşmadığını ve doğru olduğuna inandığının ne anlama geldiğini, Fransız gücünün hücumunu nasıl önleyeceğimizi bilmek konusunda endişeliyiz. "
Avusturya imparatoru ilk başta kaçtı, ancak daha sonra yalnızca savunma ittifakını kabul etti.
Eylül 1804'te Novosiltsev, askeri bir ittifak kurmak amacıyla Londra'ya gönderildi. İngiliz Dışişleri Bakanı William Pitt, kısa süre sonra, Rus hükümetinin Fransa ile bir savaş için garip bir çılgınlığa sahip olduğunu fark etti. Bundan faydalandı ve şartlarını bu birliğe dikte etti.
Pitt, bundan böyle geri dönülmez bir şekilde İngilizlerin elinde kalan Malta sorununu pekiştirdi. Bakan, Rusya'nın İtalya'ya özgürlük teklifini reddetti. Reddetti ve
"Osmanlı İmparatorluğu'nun bazı bölgelerinin Rusya tarafından işgal edilmesi ihtiyacı."
Bu tür düzeltmeler kabul edilemezdi, ancak İskender ülkesinin çıkarlarını hiç düşünmedi, yalnızca Napolyon'un devrilmesini düşündü.
11 Nisan 1805'te İngiltere ile Rusya arasında askeri bir ittifak anlaşması imzalandı. Bu anlaşmada Avusturya'nın 250 bin kişiyi Fransa'ya karşı koyacağı belirtildi.
Yine de Avusturya'nın rızasını almamış olan İskender, nedense, kendisi için anlamsız olan bu savaşı kabul edeceğinden emindi.
Çok geçmeden, Fransız İmparatoru Napolyon kendisini İtalya Kralı ilan etti. Avusturya, bu İtalya'yı ilgilendiren her şey konusunda son derece titizdi. Bu faktörün etkisi ve Rusya'nın baskısı altında, Avusturya imparatoru yeni Fransız karşıtı koalisyona katılmayı kabul etti.
2 Aralık 1805'te koalisyonun kaderi Austerlitz'de belirlendi. Napolyon'un dehası yeniden zafer kazandı ve cesur direnişe rağmen Rus-Avusturya birlikleri mağlup edildi.
Ancak Rus çarı umutsuzluğa kapılmadı. Yeni bir koalisyon toplayarak, yeminli düşmanı ile tekrar savaşa girdi.
Jena ve Auerstedt Prusya'nın kaderini belirlerken, Friedland Rusya için bir felaketti. İskender dünyayı istedi.
Napolyon, 7 Temmuz 1807'de Tilsit'te Rusya ile uzun zamandır beklenen ittifakı tamamladığında zafer kazandı. Rus imparatorunun sadakati ve dostluğuna güvenle Paris'e gitti.
Tilsit'ten sonra İskender annesine şunları yazdı:
“Fransa ile gerçek bir ittifak yok: Napolyon'un çıkarlarına yalnızca geçici bir bağlılık var. Onunla kavga durmadı - sadece şeklini değiştirdi. "
Prusya kralına şöyle dedi:
"Sabırlı ol. Kaybettiğimiz her şeyi geri alacağız. Boynunu kıracak. Tüm gösterilerime ve dış eylemlerime rağmen, kalbimde senin arkadaşınım ve bunu pratikte size kanıtlamayı umuyorum. "
Friedrich-Wilhelm'in Rus hükümdarının desteğini nasıl "takdir ettiğini" biliyoruz. Napolyon daha sonra Rusya ile savaşmaya karar verdiğinde, Prusya kralı tüm Baltık bölgesini ondan almak istedi. Bunu öğrenen Fransız imparatoru alay ederek şöyle dedi:
"Peki ya Frederick'in tabutu için yapılan yemin?"
Tilsit Barışının sonuçlanmasından önce, Rus soyluları Napolyon ile olan savaşları anlamadı ve anlamsız buldu. Rusya kıtasal ablukaya eklendiğinde, Varşova Dükalığı yaratıldığına göre, asalet, esas olarak Commonwealth'in yeniden kurulmasından korktuğu için Fransa hakkında son derece olumsuz konuşmaya başladı. Napolyon, İskender'in davranışını anlayamadı ve yakın arkadaşları Anglophiles'ın kötü etkisi altına girdiğine inanıyordu.
Napolyon'un Polonya sorununu çözme girişimleri boşunaydı ve Romanov ile Bonaparte hanedanını bağlama girişimleri de boşunaydı. İskender her zaman gerçek yakınlaşmadan kaçındı ya da kabul edilemez koşullar belirledi.
1812, İskender'in zaferiydi. Düşmanını kırdı. Rusya'nın çıkarına olan Kutuzov ve Rusya'nın diğer önde gelen şahsiyetlerinin Napolyon'u ülkemiz sınırları dışında takip etmemeleri yönündeki taleplerine rağmen İskender, Napolyon'a karşı basit bir zaferle yetinemedi, onu devirmek istedi.
Napolyon'un Moskova'dan çekilmesi. Adolph Norten
Avusturya, Prusya, İngiltere ulusal bayraklarının altına girip açıkça ulusal çıkarların peşine düşerken, İskender kendisini "Evren" in hayırsever ve kurtarıcısı olarak sundu.
Napolyon'un halefini seçmeye geldiğinde, İskender bir cumhuriyete ya da Bourbonların dönüşüne hazırdı, asıl mesele onun devrilmesiydi.
"Çizmeli Kedi".
Rus Çarı, Bourbon'lara karşı düşük bir görüşe sahipti. Onları zayıf ve ölüme mahkum olarak görüyordu. Alexander açıkça Lafayette'e Bourbonlardan iyi bir şey beklemediğini çünkü eski rejim önyargılarıyla dolu olduğunu söyledi. Ancak, İskender'e empoze edildiler ve direnmedi.
Paris'te İskender'in davranışı daha da fazla soruyu gündeme getiriyor. Kampanya katılımcısı N.N. Muravyov şöyle yazıyor:
Kazananlar açlıktan öldürüldü ve kışlada olduğu gibi tutuklandı. Egemen Fransızlara karşı taraftı ve o kadar ki Paris Ulusal Muhafızlarına askerlerimizi sokakta karşılandıklarında tutuklama emri verdi, bu da birçok kavgaya yol açtı.
Başkalarının çıkarları için verilen savaş, bizi çıkar elde etme aracı olarak hizmet ettiğimiz güçlerle sadık müttefikler yapmadı. 3 Ocak 1815'te Viyana Kongresi'nde Fransa, İngiltere ve Avusturya arasında Rusya'ya karşı askeri bir ittifak yapıldı.
Fakat Napolyon Elba'dan kaçtığında, bu sendikanın üyeleri Rusya'dan tekrar yardım istemeye koştu.
XVIII.Louis Paris'ten kaçtığında, 3 Ocak'taki aynı antlaşmayı yanına almayı unuttu. Napolyon onu hemen İskender'e gönderdi. Rusya imparatoru Avusturya Dışişleri Bakanı Metternich'i çağırarak bir açıklama istedi. Kafası karışan bakan hiçbir şey düşünemedi.
Sonra İskender ona şöyle dedi:
“Metternich, ikimiz de hayatta olduğumuz sürece, bu konu asla aramızda tartışılmamalıdır. Şimdi yapacak başka işlerimiz var. Napolyon geri döndü ve bu nedenle birliğimiz her zamankinden daha güçlü olmalı. "
Sonuç
Tüm bu gerçekler İskender'in Fransa ile İngiltere, Avusturya, Prusya çıkarları için savaştığını, ancak ülkesinin çıkarları için savaşmadığını kanıtlıyor.
Yüzbinlerce cesur adamımızı, sırf Napolyon'a karşı kişisel hoşlanmadığı için mezara koydu.
Bütün bunlar için Rus tarihçiliğinde takma ad verildi.
"Mübarek".