amerikan liberalizminin prototipi.
--- spoiler
---
bilindiği gibi abd yasaları ekonomide bireysel girişime çok önem verir ve bunu neredeyse ekonominin temeli sayar. bunun ilk işaretleri de filmde görülüyor. daniel yükselmek (işleri büyütmek ve daha fazla kazanmak) uğruna hiçbir ahlaki değer tanımıyor. cinayet işliyor, kendisine ayak bağı olan -finalde, aslında niye yanında tuttuğunu açıkladığı- çocuğunu uzaklaştırıyor, büyüdüğünde kendisine rakip olduğu için onu reddediyor, kiliseye vadettiği parayı ödemiyor. bütün bunlar günümüz kapitalizminin karakteri hakkında da yeterli ipucu veriyor bize.
yine bu liberal düşüncenin, abd'nin doğumundan beri kulaklara fısıldadığı, belki bilinçaltına yerleştirdiği "her şeye rağmen yüksel, işleri büyüt, daha çok kazan" düşüncesinin bir yansıması da muhteşem finalde ortaya çıkıyor: "draaaainaaaage!"
burada eli'ın şahsında dinin insanların gözlerini kapadığını düşünmek yanlış olur. eli ve cemaatinin, aslında tarım toplumunun bir üyeleri olduğunu görüyoruz. yani mevcut şartlarda zenginliğe ulaşması zor, kapalı bir toplum yapısı bu. din de bu toplumsal yapının bir parçası.
daniel'in, finalde bahsettiği pipet, yüz yıl önce komşu arazinin petrolünü çekerken bugün on binlerce kilometre ötedeki petrole kadar uzanıyor ve onu çekip alıyor. ekonomideki liberal düşünce, hedeflerine ulaşmak için yine elinden geleni ardına koymuyor.
--- spoiler
---