Sri Lanka'da 21 Nisan günü terör saldırılarını gerçekleştiren grubun lideri Muhammed Haşim Muhammed Zahran'ın geçmişine ilişkin bilgiler gün yüzüne çıkıyor.
12 yaşında Cemayethul Falah Arap Koleji'nde öğrenimine başlayan Zahran o dönem yaşıtlarından pek farkı bulunmayan, hırsları olmayan sıradan bir öğrenci olarak görüldü. Dört kardeşi ile birlikte iki odalı bir evde yaşamını sürdüren Zahran'ın babası sokakta yemek satan fakir biriydi ve küçük çaplı hırsızlıklar yaptığı anlatılıyor.
Zahran'ın okulunda müdür yardımcısı olan S.M.Aliyar Reuters'a Zahran'ı anlatırken babasının Zahran için pek bir şey yapmadığını ancak ilerleyen yıllar içerisinde Zahran'ın son derece keskin bir zekası ve hafızasının olduğunun ortaya çıktığını ifade ederek şunları söylüyor:
"Üç yıl boyunca Kur'an üzerinde çalıştı ve tamamen ezberledi. Sonrasında İslam hukuku üzerine dersler aldı. Öğrendikçe buradaki hocalarının Kur'an yorumlarını fazlasıyla liberal bulmaya başladı. Radikal İslam istiyor ve sürekli hocalarla tartışıyordu. Sonunda onu okuldan göndermek durumunda kaldık."
- Sri Lanka terör saldırıları: Aramalar sırasında polis ile bir grup arasında silahlı çatışma çıktı
- Sri Lanka'yı vuran terör saldırılarında ölü sayısı 359'dan 253'e çekildi
'Kara koyun'
2005 yılında okuldan uzaklaştırılan Zahran 2006'da evinin bulunduğu 40 bin nüfuslu yerleşim yerinde Darul Athar camisinin heyetine girdi ancak burada da heyette yer alan büyüklerle zıtlaşarak üç yıl sonra ayrıldı. Cami imamı M.T.M. Fawaz "Büyüklerine danışmadan fikirlerini dillendirmesi hoş karşılanmadı." diyor ve ekliyor:
"Akşam namazından sonra tanımadığımız arkadaşlarıyla caminin ofisinde toplantılar yapıyor ve sürüden ayrılmış bir kara koyun gibi hareket ediyordu."
İslami literatürü kendi görüşleri doğrultusunda eğip büktüğü gerekçesi ile 2009 yılında üç ay boyunca camide vaaz vermesi yasaklanan Zahran, cami ve cemaatinden ayrıldı ve bölgeden uzaklaştı. 23 yaşındayken 14 yaşında bir kızla evlenerek yeniden evinin olduğu bölgeye dönen Zahran iyi bir hatip olması sayesinde kendisine müritler toplamaya başladı.
2012'de kendi camisini kuran Zahran, interneti ve sosyal medyayı da etkili kullanmaya başladı. Vahabiliği benimseyen Zahran camide ve Facebook hesabında Sufileri kafir ilan eden vaazlar verdi.
Yüklediği bir videoda Zahran arkasında alevler olan bir görüntüde yüksek sesle konuşma yapıyor ve "Havaya uçan cesetlerin parçalarını toplamaya vaktiniz dahi olmayacak, Allah'a hakaret eden herkesi cehenneme göndermeye devam edeceğiz." diyor.
İlk kan dökülüyor
2017 yılında Sufi toplumunun bulunduğu bir bölgede gösteri düzenleyen Zahran ve takipçileri miting sırasında sağa sola kılıç sallamaya başlıyor. En az bir kişi yaralanarak hastaneye kaldırılıyor. O olaydan sonra Zahran'ın kendi camisi de Zahran'ın eylemlerini kınadığını ve Zahran'ın uzaklaştırıldığını açıklıyor.
Bir yıl sonra Zahran'ın taşındığı yeni yerleşim bölgesi Mavanella'da çok sayıda Buda heykeli tahrip ediliyor. Tahrip olaylarının ardından Zahran bir kez daha ortadan kayboluyor ve bir sonraki sefer adı Güney Asya tarihindeki en büyük terör saldırısı ile duyuluyor.
İstihbarat hatası
Sri Lanka rejimi Hindistan'dan gelen istihbari bilgileri değerlendirmediği ve gözardı ettiği için yoğun eleştiri altında. Sadece Nisan ayında üç kez bir saldırı olacağına dair bilgi notu geçilmiş.
Zahran'ın saldırılarda öldüğü belirtiliyor ancak Zahran olduğu belirtilen kişiyi görenlerin tarifi 33 yaşında olan Zahran'a tam olarak uymuyor. Bu da Zahran'ın hala hayatta olabileceği ihtimalini düşündürüyor.
Zahran'ın yıllar içerisinde din için saldırılar planlayan bir akıl haline gelmesi sürecini gözden kaçıran Sri Lanka istihbaratı onun ülkedeki 20 milyonluk Müslüman nüfusun radikal yönelimleri olduğu düşünülen yüzde 10'luk kısmı için önemli bir figür haline gelmiş olmasından endişe ediyor.
Kadın çocuk demeden masum yüzlerce kişiyi katleden grubun ele başı olan Zahran'ın diğer bombacıları da kendisi ile benzer eğitim düzeyindeki Sri Lankalılardan seçmiş olduğu anlaşıldı.
Yaşanan istihbari zaaflar nedeniyle Sri Lanka'nın savunma bakanı Perşembe günü istifasını verdi.
IŞİD bağlantısı
Saldırının arıdan IŞİD'in yayınladığı videolarda Zahran elinde silah ve IŞİD bayrağının önünde IŞİD liderine bağlılık sözü verirken görülüyor ancak örgütteki yeri ve rolünün tam olarak ne olduğu anlaşılabilmiş değil.