Dünden Bugüne Web Tasarım
- İlknur Akpınar
- 14.616
- Başlangıç
-
Web Tasarımı nedir? Türkiye'de web tasarımının durumu nasıl? Web Tasarımı için nelere dikkat edilmeli? Hangi programları kullanmak gerekiyor?
Web Tasarımı nedir? Türkiye'de web tasarımının durumu nasıl? Web Tasarımı için nelere dikkat edilmeli? Hangi programları kullanmak gerekiyor?
Tasarımın Tarihi
Tasarımın tarihi, MÖ 14.000'lerde yapılmış mağara resimlerine ve M.S. 4. yy'da yazının başlamasına dayandırılabilir. O dönemlerde entelektüel düşünce din etrafında olduğundan, ilk basılan kitaplar dinî kitaplardır. Basılı yayınlar için harf ve metin dizimi, erken dönem tasarım pratikleridir. Asıl çıkış noktası ise; sanayileşme ve modern yaşama geçiş ile, özellikle de fotoğrafın keşfi sonrasında başlamıştır. Çünkü resim sanatı farklı bir yöne ilerlemeye başlamış grafik, afiş, ürün katalogları vb. öne çıkmaya başlamıştır.
1891-1896 arasında William Morris tasarladığı kitaplarla zamanına göre çok başarılı grafik tasarımı işler üretmiştir. Bu dönemler tasarımın sanattan ayrılmaya başladığı dönemlerdir. 1919'da Almanya'nın kurulan
Bauhaus Okulu sanat ve tasarım alanında birçok yeniliğin öncüsü oldu.
Web Tasarımın Tarihi
Tim Berners-Lee 1989'da HTML işaretleme dilini geliştirerek Dünya Çapında Ağ (www) olarak da tanımlanan bilgi paylaşım sistemini kurmuş
olan bilgisayar profesörüdür. Web`in babası kabul edilir. Aynı zamanda ilk ağ tarayıcısı yazılımını, 1990 yılında geliştirmiştir. 1994 yılında ağ ile ilgili standartları dünya çapında belirleyecek açık bir kurum olan W3C`yi kurmuştur ve halen de başkanlığını yapmaktadır.
Web Tasarım Nedir?
[*] Web tasarımı, web sitesinin görsel ve kodsal kısımlarının oluşturulması işidir.
[*] Web sitesi günümüzün medyası olan internet yayıncılığı üzerinde yer alan size ait firmanız için veya şahsınız için özel olarak hazırlanmış bir iletişim panosudur. Sizi veya firmanızı web üzerinde temsilen yayınlanır.
[*] Bildiğiniz gibi internet (web), radyo ve relevizyon benzeri bir medya sayılmaktadır. Etkinlik açısındansa diğerlerinden daha çok ön plana çıkmaktadır.
[*] Bir web sitesi sayesinde, firmanızın veya sizin tanıtımınız, bilgilerinizin sunulmasını çok daha büyük kitlelere (tüm dünyaya) en ekonomik biçim yapılır.
Web Tasarımı ve Türkiye
Türkiye'de Web Tasarımı ve Web Programlama sektörü gün geçtikçe daha da büyüyor ve bu sektöre ilgi gitgide artıyor. Buna rağmen web tasarımı ve Türkiye kelimeleri bir araya geldiğinde ortaya bir karmaşa çıkıyor.
Maalesef Türkiye henüz web tasarımı ve web programlama konularında bir birliğe, bir kurumsallaşmaya gitmiş değil.
Türkiye'de web tasarımı yapan firma ve kişilerin profiline bakıldığında grafik tasarımcılarından çok bu işe hobi olarak başlamış, ama kısa sürede kendini çok iyi bir webmaster zanneden amatörlerden oluşmaktadır.
Tam siteye yeni eklentiler ekleneceği ya da güncelleme yapılacağı sırada askere giden webmasterlar, alan adını kendi üzerine alıp daha
sonradan firmaya zorluk çıkaran uyanıklar, hazır script ve ya sitelerden web sitesi oluşturup programda veya tasarımda bir değişiklik istenince kitlenen sözde web programcıları yüzünden piyasada maalesef web tasarım firmalarına karşı bir güvensizlik oluşmaktadır.
Profesyonel bir web sitesi hazırlamak için hangi yöntemler izlenmeli?
[*] Web tasarımıyla uğraşıyorsanız mutlaka tasarımınızı mükemmelleştirmek için çalışırsınız; haklısınız da, bir sitenin tasarımı ne kadar güzel olursa sitenin başarısı da o derecede artar.
[*] Web Tasarımı derken ilk olarak aklımıza bir web sitesinin görsel olarak gözümüze görünen kısmı gelir. Halbuki iş sadece bundan ibaret
değildir.
[*] Sitenin görselliği kadar işlevselliği ve kodlaması da önemlidir. Yaptığımız sitenin tasarımının kullanıcıyı tatmin etmesi ve kodlaması ile olabildiğince uyumlu olmalıdır.
[*] Web sitesi tasarımı yapmaya başlarken ilk önce algoritma oluşturmak
sizin yararınıza olacaktır.
[*] Tasarımlarınızda estetik ve görselliğe dikkat edin.
[*] Mesela bir oyun sitesi tasarımı yapıyorsanız tasarımın olabildiğince renkli ve görselliğinin çok iyi olması gerekir.
[*] Web tasarımı özgün ve size ait olmalıdır. İnternet milyonlarca web
sitesinin olduğu bir platform.
[*] Bugün internetin önde gelen sitelerinin tamamını incelediğinizde özgünlükten asla ödün vermediklerinin görürsünüz.
[*] Arama motorlarında üst sıralarda yer almak içinde özgün metinler yayınlamalısınız.
[*] Müşteriniz web sitenizde dolaşırken, çalışmayan sayfalar, hatalı metinler, kötü tasarım ve anlaşılmayan bir kurguyla karşılaşırsa sizinle ilgili ilk izlenimi pek de iyi olmayacaktır.
[*] Web sitesi yapılırken hiçbir şey bilmeyen bir insan baz alınarak yapılmalıdır. Siteye giren herhangi biri kolayca aradığı bilgilere ulaşabilmelidir.
[*] Yapılan web tasarımının hızlı yüklenmesi aynı zamanda onun iyi bir şekilde kodlandığını gösterir.
[*] Hız konusunda en önemli unsurlardan biri de web sunucunun güçlü bir server'a sahip olmasıdır.
[*] Esas olan, kullanıcıya ürün ve hizmeti en kısa yolla ulaştırmaktır. Bu nedenle sitenin hızını düşürecek abartılı animasyonlar, bekleme süreçleri, video ve ses objeleri, kullanımı zor menüler tercih edilmemelidir.
[*] Arama motorlarının mantığını bilmek ve bu mantığa göre web sayfası tasarlamak günümüzde en önemli kriterlerden biridir. Profesyonel bir web sitesinde yer alan her sayfa arama motorları tarafından indekslenebilir yapıda oluşturulmalıdır.
[*] Web sitenizden en iyi etkileşimi sağlayarak hedeflediğiniz kitleye ulaşabilirsiniz ve bunun için çok ekonomik bir yol izlemiş olursunuz.
Domain (Alan Adı) Nedir?
Domain (alan adı) web sitenizin internet üzerindeki adı ve adresidir. Mesela en çok kullandığımız alan adı şüphesiz ki GOOGLE'dur ve bu web
sitesinin domaini (alan adı) google.com'dur.
Domainler, IP adresi diye tabir edilen, bilgisayarların birbirini görmesini sağlayan numerik sisteminin daha kolaylaştırılmış halidir.
Hosting (Barındırma) Nedir?
Hosting, bir ya da daha fazla web sayfasının ilgili tüm materyallerinin barındırılması, yayınlanması ve korunmasını sağlama işine verilen global bir isimdir.
Müstakil bir ev yaptırmak istiyorsunuz, bunu gerçekleştirebilmek için
sahip olmanız gereken şeyler vardır;
[*] Arsa
[*] İnşaat ruhsatı
[*] İnşaat malzemeleri (demir, tuğla, boya vs.)
Bu örnekten yola çıkarsak, İnşaat ruhsatınız: Alan adı (domain), İnşaatı gerçekleştirebilmek için ihtiyacınız olan malzeme: Web sayfanız, Arsanız: Hosting'dir.
HTML
HTML (Hyper Text Markup Language) kişisel, kurumsal veya kitlelere hitap eden web siteleri oluşturmamızı sağlayan betik bir dildir. HTML
dosyalarının aktarımı için HTTP kullanılmaktadır.
HTML dosyaları sunucu bilgisayarın sabit diskinde html ya da htm uzantısı ile saklanır. HTML ile tasarladığımız web siteleri ilk bakıldığında pek bir anlam ifade etmeyebilir.
Tasarladığımız sayfalar İnternet Explorer, Firefox, Opera gibi web browserlar ile yorumlanır ve bizim görsel olarak sayfayı anlamamızı sağlarlar.
HTML İle Neler Yapılabilir?
[*] Tablolar oluşturulabilir,
[*] Listeler yapılabilir ,
[*] Yazılar üzerinde değişik formatlaruygulanabilir ,
[*] Resimler sayfaya istenildiği gibi yerleştirilebilir .
HTML İle Neler Yapılamaz?
[*] Veriler işlenemez ,
[*] Veritabanı ile ilgili işlemler gerçekleştirilemez,
[*] Dosyadan veri okunamaz,
[*] Tarihe bağlı işlemler gerçekleştirilemez,
[*] Mail gönderilemez .
CSS
HTML bize metin biçimlendirme alanında çok geniş olanaklar sunar. CSS, (Stil şablonları) ise bunu bir adım daha öteye götürür, bize sayfalarımız için global şablonlar hazırlama imkanı verdiği gibi, tek bir harfin stilini; yani renk, font, büyüklük gibi özelliklerini değiştirmek için de kullanılabilir. Bu tekniğin en önemli özelliği
kullanımındaki bu esnekliğidir.
CSS kodları HTML kodlarının içine yazılırlar. Türüne göre body veya head bölümlerinde yer alabilirler. Bunların dışında harici CSS dosyaları oluşturulup bunlar gerektiğinde HTML belgesi içerisinde çağırılabilirler.
JAVASCRIPT
Javascript Netscape firması tarafından geliştirilmiş olan bir script dilidir.
Web sayfalarında gördüğünüz açılır menüler, bazı animasyonlar, hesaplamalar vb. pek çok şey Javascript ile yapılır. Abartmadan kullanıldığında Javascript şu anda web teknikleri içinde yer alan en önemli ve faydalı bir şeydir desek abartmış olmayız.
JavaScript'in çalışması için tarayıcının onu desteklemesi ve tarayıcının buna izin vermesi gerekiyor. Eğer tarayıcınızda Javascript kullanımını kapadı iseniz bütün bu etkileşimli web tekniklerinden dışarıda kalıyorsunuz.
İçinizi rahatlatmak için bir not: JavaScript'in yapamadığı en önemli şey nedir biliyor musunuz? Bilgisayarınıza müdahale edemez. Yani dosya
silemez, yazamaz vb. Bu da güvenlik için düşünülmüş bir şeydir. Daha iyisi başarısız olduğunda Javascript sistemi çökertmez.
ASP
ASP, Microsoft tarafından 1996 yılında gelistirilmiştir. ASP, Active Server Pages (Aktif sunucu sayfaları) ifadelerinin kısaltılmış biçimidir. ASP tek başına bir programlama dili degildir. Özellikle web sunucusu ile çalışan bir tekniktir. ASP sayesinde veri tabanı uygulamaları ve elektronik ticaret siteleri kolayca yaratılabilir. İnternet Explorer, Mozilla Firefox, Google Chrome, Opera gibi browserlarda aynen çalışacaktır. ASP içerisinde Vbscript ve Javascript denilen scripting dilleri kullanılabilir. Bu da ASP'yi daha cazip hale getiren özelliklerden birisidir. Eğer daha önce javacript veya Vbscript dilini biliyorsaniz, ASP ögrenmek sizin için tahmininizden de kolay olacaktır.
ASP.Net
Microsoft tarafından pazarlanan bir web uygulaması teknolojisidir. Özdevinimli web sayfaları, XML tabanlı web hizmetleri elde edilmesini
sağlar. Her ne kadar isim benzerliği olsa da ASP.NET, ASP'ye oranla çok
ciddi bir değişim geçirmiştir. ASP.NET kodu ortak dil çalışma zamanı alt yapısına dayalı çalışır.
ASP.NET belgeleri ASPX yapısını kullanırlar. ASPX belgesi, özdevinimsiz
(statik) HTML veya XHTML tabanlı, web sayfasında belirecek olan içeriğin yanı sıra, sunucu tarafından çalıştırılacak olan özdevinimli kodu da iki ayraç arasında tutar Bu her ne kadar sıkça kullanılan bir durum olsa da, genelde uzmanlarca tavsiye edilmez. Onun yerine, içerik ve kodun ayrılması önerilir. Kullanılan dile göre, sunucu tarafından çalıştırılacak kodu içeren belge Sayfam.aspx.cs (C#) veya Sayfam.aspx.vb (VB.NET) olarak adlandırılabilir.
ASP.NET'in kullandığı diğer belge türleri arasında ascx, asmx, ashx,
master, sitemap, skin ve config sayılabilirler.
PHP
PHP programlama dilinin, 1994 yılında Rasmus Lerdorf tarafından 1995 yılı başlarında ise PHPPersonel Home Page Tools adı altında iki sürümü piyasaya çıkarıldı. İlk sürümde sadece sayaç, misafir defteri ve buna benzer basit işlemler gerçekleşebiliyordu.
1995 yılının ortalarına doğru, PHP'nin ana mekanizması yeniden yazıldı. İçerisine Rasmus Lerdof'un yazmış olduğu başka bir paket olan FI, MySQL desteği ve HTML form yorumlayıcı yerleştirildi. Sonunda yeni
çıkan pakete PHP/FI sürüm 2 adı verildi.
1997 yılının ortalarında ise PHP'nin ana mekanizması Andi Gutmans tarafından yeniden kodlandı ve yeni pakete PHP sürüm 3 (PHP3) adı verildi. Günümüzde PHP dili milyonlarca web sayfası tarafından kullanılmaktadır.
PHP, HTML içerisine sıkıştırılmış, sunucu tarafında çalışan, C tipinde
bir script yazılım dilidir. PHP'nin en güçlü ve en önemli özelliği Oracle, Adabas D, Sybase, FilePro, mSQL, Velocis, MySQL, Informix, Solid, dBase, ODBC, Unix dbm ve PostgreSQL veri tabanlarına hızlı ve güvenli erişebilmesidir.
Expression Web (Frontpage)
Herkesin çok iyi bildiği Microsoft FrontPage, artık yerini Expression Web programına bırakmıştır. Expression Web, Web sayfası ve Web sitesi oluşturmak için geliştirilmiş bir programdır.
Microsoft'un kendisine aittir. Expression Web'i önemli kılan birkaç özellik ise;
[*] Basit bir doküman dosyası hazırlar gibi web sitenizi hazırlayabilir, sitenize ait sayfaları şema halinde oluşturup şemaya göre sitenizi düzgün temellere oturtabilirsiniz.
[*] Sitenizi oluştururken yerleştireceğiniz web alanına ait dizini tanımlamada bir yığın FTP işlemi ile uğraşmadan kendi dizin yapısıyla sitenizi yayımlayabilirsiniz.
Frontpage'den sonra birçok değişikliklere sahne olan Expression Web ile neler yapılabileceğini Sanalkurs.net'te bu programla ilgili bölümden öğrenebilirsiniz.
Dreamweaver
Macromedia şirketi tarafından geliştirilen, Adobe'nin Macromedia'yı
satın almasından sonra Adobe Dreamweaver adını alan yazılım, bir ağ sayfası geliştirme aracıdır.
Server Behaviors Dreamweaver ile sunucu taraflı projeler geliştirme imkânı sağlayan kullanıcı dostu bir ara yüzü de bünyesinde barındırmaktadır.
Dreamweaver'da;
[*] Kayıt giriş
[*] Güncelleme ve silme gibi veritabanı işlemlerinden,
[*] Üyelik sistemi ve kullanıcı yönetimi gibi birçok işlemi yapabilmek
mümkün.
[*] Üstelik herhangi bir programlama bilgisine de ihtiyacınız olmadan bu tür projeler geliştirebilmeniz de mümkündür.
[*] Dreamwaver'da kullanılabilecek web programlama dilleri şunlardır: HTML, PHP, ASP (VB script ve Javascript, ASP.NET, Javascript, CSS, XLS,
XML, Action Script, Java vs.
Photoshop
Photoshop grafiklerinizi ve fotoğraflarınızı şekillendirebileceğiniz ve
düzenleyebileceğiniz bir resim editörüdür.
Photoshop ile:
[*] Web sitesi oluşturabiliriz,
[*] Web sitemize link verebiliriz,
[*] Fotoğraflarımızı istediğimiz şekilde düzenleyebiliriz,
[*] Küçük çaplı gif animasyon uygulamaları yapabiliriz.
Niçin Photoshop Kullanmalıyız?
İnternet dünyasında milyonlarca tanıtım, site, duyuru vs. gibi bir çok temeli tasarıma dayanan planlar veya projeler hazırlanmaktadır. Bunların amacı, insanların dikkatini çekmektir. Dikkat çekmek ise güzel
bir tasarım ve insanları gözlerini kamaştıracak türden şekiller olmalıdır.
Bunlar için de günümüzde grafik tasarımlı programlar kullanılmaktadır.
Photoshop, kullanımının daha kolay ve özelliklerinin daha fazla olmasıyla en çok tercih edilen grafik düzenleme programıdır diyebiliriz.
Flash:
Flash; ilk olarak Macromedia firmasının çıkarmış olduğu, hareketli animasyonlar yapabildiğiniz, tasarımcıların bir numaralı gözdesi olan programdır. Sonradan yine Adobe tarafından satın alınarak geliştirilmiştir.
ActionScript desteğinin güçlendirilmesi ile de son derece ciddi bir kimlik kazanmıştır.
Flash ile:
[*] Tamamen animasyonlu bir flash web sitesi yapabiliriz,
[*] Web sitelerimiz için hareketli animasyonlar,
[*] Logo, banner vb. tasarımlar
[*] Ziyaretçi defteri,
[*] İletişim formu,
[*] Çeşitli kullanıcı arabirimleri vs.
Freehand
Macromedia Freehand olarak piyasaya sunulan program MX (v.11) sürümü ile birlikte Adobe tarafından satın alınmış ve Adobe içinde muadili olan programlar (InDesing, Illustrator) olduğu için geliştirilmesi durdurulmuştur.
Vektörel çizim üzerine geliştirilmiş bir masaüstü çizim uygulamasıdır.
Türkiye'de halen yaygın şekilde kullanılmaktadır. Freehand ile vektörel grafikler oluşturmak oldukça kolaydır.
Fireworks
Fireworks programı daha çok internette web tasarımı yapmaya, grafik sayfaları ve animasyonlar hazırlamaya imkân veren gelişmiş bir grafik programıdır. Sadece web için kullanılyor olması onu Photoshop'tan ayırır.
Photoshop gibi gelişmiş özellikler içermez, ama web tasarımı konusunda
birçok seçenek sunar.
Açılır pop-up menüler, animasyonlar, güçlü efektler ve bunun gibi bir çok imkânlarla estetik web sayfaları hazırlayabilirsiniz.
Fireworks programının artı bir özelliği de Adobe'nin tüm programlarıyla
uyum içinde çalışmasıdır.
Fireworks ile:
[*] Bir web sayfasını tamamen grafik tabanlı hazırlayabileceğiniz gibi, tek başına küçük bannerlar, hareketli resimler de yapabilirsiniz.
[*] Ekstra özellikleri olduğu gibi mutlaka Photoshop kullanmak isteyeceğiniz negatif yönleri de vardır.
[*] Kısaca; Fireworks, her açıdan son sürümünde eklenen gelişmiş özellikleri ile bir web tasarımcısına ihtiyacı olan her şeyi sunuyor
diyebiliriz.
Ajax
Ajax anlam olarak Javascript ve XML'in farklı zamanlarda kullanması anlamına geliyor. Özetle sayfanız yüklendikten sonra sayfanızın hala veri alıyor ya da gönderiyor olmasıdır.
Ajax, 2005 yılında Google'ın önerisi üzerine popülerleşmiştir. Ajax yeni bir dili programlama değildir, mevcut dilin farklı şekillerde kullanılmasıdır.
Ajax, javascript ile yazılır ve ASP, PHP, ColdFusion gibi diğer diller ile zengin ve aktif olarak kullanılabilir.
FTP
FTP'nin açılımı File Transfer Protocol'dür. Örneğin bir bilgisayar firması yeni donanım sürücülerini, bedava yazılımlarını kullanıcılara FTP sunucusu üzerinden iletebilir.
Çoğu FTP sunucusu hat kesintisi gibi durumlarda yarıda kalan dosyaları
kaldığı yerden indirmeyi destekler.
Örneğin bedava Web alanı veren bir siteden bir alan aldınız; hazırladığınız Web sayfalarını oluşturan dosyaları bu alana göndermek istiyorsunuz. Bu işlemi, size verilen kullanıcı ismi ve şifrenizi kullanarak ilgili FTP sunucusuna gönderebilirsiniz. FTP sunucuları PC'nizde olduğu gibi klasörler şeklinde düzenlenmiştir ve herkesin kullanımına açık olan klasörler genelde pub adlı klasör altında bulunur.
Gelişmiş özelliklere sahip bir FTP programının adını vermek gerekirse, CuteFTP ve Filezilla yı örnek gösterebiliriz.