1935'ten 1941'e kadar olan sürede, üniformada birçok küçük değişiklik yapıldı. Yılın 1935 modelinin alan üniforması, çeşitli koruyucu renk tonlarında bir kumaştan yapıldı. Üniformanın en belirgin özelliği, kesiminde Rus köylü gömleğini andıran bir tunikti. Askerler ve subaylar için tuniğin kesilmesi aynıydı. Memurun tuniğindeki göğüs cebi valfı, Latince "V" harfi şeklinde bir çıkıntıya sahip karmaşık bir şekle sahipti. Askerler için, vana genellikle dikdörtgen bir şekle sahipti. Memurlar, tunik yakasının alt kısmında üçgen bir takviye şeridine sahipken, askerler dikdörtgen şeklindedir. Ek olarak, askerin tuniği dirseklerde ve ön kolun arkasında güçlendirici bir eşkenar dörtgen çizgiye sahipti. Memurun tuniği, askerden farklı olarak, renkli bir kenara sahipti. Düşmanlıkların patlamasından sonra, renkli kenar terk edildi.
İki tip tunik vardı: yaz ve kış. Yaz forması daha açık renkli olan pamuklu kumaştan dikildi. Kış üniformaları, daha doygun, koyu bir renkle ayırt edilen yün kumaştan dikildi. Memurlar, beş köşeli bir yıldızla süslenmiş pirinç tokalı geniş bir deri kemer ile kuşaklandı. Askerler her zamanki açık toka ile daha basit bir kemer giyerlerdi. Sahada, askerler ve memurlar iki tip tunik giyebilir: gündelik ve hafta sonu. Çıktı gömlek sık sık fransız denirdi. Seçkin birimlerde görev yapan bazı askerler, kapı boyunca uzanan renkli bir şeritle ayırt edilen özel kesim tunikleri kullandılar. Ancak, bu tunerler nadirdir.
Hem askerlerin hem de memurların üniformasının ikinci ana unsuru, aynı zamanda binicilik pantolonu olarak da adlandırılan pantolonlardır. Asker pantolonlarının dizlerinde eşkenar dörtgen bir şekli vardı. Ayakkabılar olarak, memurlar yüksek deri çizmeler giydiler ve askerler sargılı ya da kersey botlarla çizmeler giydiler. Kışın, memurlar ve askerler kahverengimsi gri bir bez kat giyiyorlardı. Memurun paltoları askerlerden daha kaliteliydi, ama aynı kesimi yaptı. Kızıl Ordu’da çeşitli şapka türleri kullanılmıştır. Parçaların çoğu, kış ve yaz versiyonuna sahip olan budenovki'yi giydi. Bununla birlikte, yaz budenovka her yerde 30'lerin sonlarında tanıtılan bir şapka ile doluydu. Yaz aylarında, memurlar budenovok yerine kapak giymeyi tercih ettiler. Orta Asya ve Uzak Doğu'da konuşlandırılan kısımlarda, kapaklar yerine geniş kenarlı Panama giydi.
1936’te, yeni modelin kaskı (Adrian’ın Fransız kaskı temel alınarak oluşturulan), Kızıl Ordu’nun ekipmanlarına ulaşmaya başladı. 1940'te kask tasarımı önemli değişiklikler yaptı. Her yerdeki yılın 1940 modelinin yeni kaskı, yılın 1936 modelinin kaskıyla desteklendi, ancak eski kask savaşın ilk yılında hala yaygın olarak kullanılıyordu. Birçok Sovyet subayı, Kızıl Ordu'nun sadece korkakların kask taktığını düşünerek kask takmaktan hoşlanmadıklarını hatırlıyor. Her yerdeki memurlar bere taktılar, kapak bir memur gücünün niteliği idi. Tankerler deri veya brandadan yapılmış özel bir kask takıyorlardı. Yaz aylarında kaskın daha hafif bir versiyonunu kullanıyorlardı ve kışın kürk astarlı bir kask takıyorlardı.
Sovyet askerlerinin teçhizatı katı ve basitti. Bazı parçalarda, yılın 1930 kahverengi deri sırt çantası da kullanılmıştır, ancak bu tür sırt çantaları 1941 yılında nadirdi. Daha sık görülen, kanvas kanvas çanta örnekleminin yılın 1938'iydi. Sırt çantasının tabanı dikdörtgen bir 30х10 idi, bkz. Sırt çantasının yüksekliği - 30, bkz. Sırt çantasında iki cep vardı. Spor çantasının içinde askerler ayak yastığı, panço ve ceplerinde tüfek aksesuarı ve kişisel hijyen ürünleri kullandılar. Alt kısımda, direkler, dübeller ve diğer çadır yapım ekipmanları spor çantasına bağlandı. Sırt çantasının üstünde ve yanlarında, merdaneye tutturulmuş ilmekler vardı. Çuval, çantanın altındaki bir kemer üzerine takıldı. 18XXNNXXX24 çantasının ebatları Bakınız Çantanın içinde askerler kuru rasyonlar, su ısıtıcısı ve çatal bıçak takımı giydiler. Alüminyum tencere, tencere sapı tarafından bastırılan sıkı bir kapağa sahipti. Bazı bölümlerde askerler, 10 cm çapında ve 15 derinliğinde eski bir yuvarlak bowling aleti kullandılar, ancak, yılın 10 modelinin çantasını ve kit çantasını üretmeleri oldukça pahalıydı, bu yüzden serbest bırakılmaları 1938 sonunda durduruldu.
Her Kızıl Ordu adamının bir gaz maskesi ve gaz maskesi çantası vardı. Savaşın başlamasından sonra, birçok asker gaz maskeleri attı ve gaz torbası spor çantası olarak kullandı, çünkü herkes gerçek sırt çantalarına sahip değildi. Düzenlemelere göre, tüfeği olan her askerde iki deri kartuşlu çanta bulunmalıdır. Çantada, Mosin sistemi için dört klip saklamak mümkündü - 20 kartuşları. Her iki tarafta birer tane kemer kemerine takıldı. Altı klips - 30 kartuş içeren büyük bir kumaş kartuş kılıfı taşıma imkanı için verilen tüzükler. Ek olarak, Kızıl Ordu omzunun üzerine giyilen bez kartuş kemerini kullanabilirdi. 14 tüfek klipsleri, kartuş kayışı bölmelerine yerleştirilebilir. El bombası torbası, saplı iki el bombası içeriyordu. Ancak yönetmeliklere göre çok az sayıda asker bulunuyordu. Çoğu zaman, Kızıl Ordu, genellikle sağ tarafa giyilen bir deri kartuş kılıfından memnun olmak zorundaydı. Bazı askerler bir bez çanta içinde küçük saplayıcı kürekleri aldı. Omuz bıçağı sağ uylukta takıldı. Kızıl Ordu adamı bir şişeye sahipse, onu bıçağı üzerinde bel kemeri üzerine giydi.
Kötü havalarda askerler bir pelerin kullanıyordu. Yağmurluk çadırı, koruyucu renkte brandadan yapılmıştır ve yağmurluk çadırını omuzlara tutturmanın mümkün olduğu bir kurdeleye sahiptir. Bir yağmurluk çadırı iki, dört veya altı halinde birleştirilebilir ve böylece birkaç kişinin gizlenebileceği tenteler alabilir. Bir askerin yılın 1938 modelinde bir kit çantası varsa, yanlara ve çantanın üzerine at nalı şeklinde bir yağmurluk ve palto içeren bir rulo takıldı. Sırt çantası olmazsa, rulo omuza giyilirdi.
Memurlar, deri veya brandadan yapılmış küçük bir çanta kullandılar. Bazı çanta türleri vardı, bir kısmı omzuna takıldı, bir kısmı bel kemerinden asıldı. Torbanın üstünde küçük bir tablet vardı. Bazı memurlar, sol kollarının altındaki bir bel kemerine asılan büyük deri tabletler giyiyorlardı.
Birkaç çeşit özel üniforma da vardı. Kış aylarında, tankerler siyah tulumlar ve siyah deri ceketler giyerlerdi (bazen siyah deri pantolonlar ceketle birlikte gelirdi). Dağ okları özel kesim ve özel dağ ayakkabısı siyah tulumlar giymişti. Süvariler ve önce Kazaklar, üniforma yerine geleneksel kıyafetler giyerlerdi. Süvariler, çok sayıda Kazak ve Orta Asya halkının temsilcilerinin süvarilerde görev alması nedeniyle Kızıl Ordu'nun en renkli koluydu. Pek çok süvari ünitesi standart üniforma kullanıyordu, ancak bu ünitelerde bile Kazak üniformalarına sıkça rastlanıyordu. Savaştan önce, Kazak birlikleri popüler değildi, çünkü birçok Kazak, İç Savaş sırasında Bolşevikleri desteklemedi ve beyaz ordusunda hizmet etmeye başladı. Ancak, 30'te Don, Kuban ve Terek Kazaklarının rafları oluşturuldu. Bu alayların personeli çok sayıda geleneksel Kazak kostümünün ayrıntılarını içeren bir üniforma ile üniforma giymişti. Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında Kazakların üniforma alanı, 30 modelinin üniforma maddelerinin, devrim öncesi Kazak üniformalarının ve yılın 1941 / 43 modelinin üniformalarının birleşimiydi.
Geleneksel olarak, Kazaklar iki gruba ayrılır: bozkır ve Kafkas. Bu iki grubun üniformaları önemli ölçüde farklılık gösterdi. Bozkır (Don) geleneksel askeri üniforma için Kazaklar olursa, Kafkasyalılar daha renkli giyinmişlerdi. Tüm Kazaklar yüksek şapka takmış ya da daha düşük Kuban giymişti. Sahada, Kafkas Kazakları koyu mavi ya da siyah ceket (gömlekler) giyerlerdi. Terek Kazaklar için geçit töreni Kuban Kazakları için kırmızı ve açık mavi idi. Beytülüğün tepesinde, Kazaklar siyah ya da koyu mavi Çerkes palto giyiyordu. Göğsünde Çerkes gaz bekçileri dikilir. Kışın, Kazaklar siyah bir kürk ceket giydi. Birçok Kazak farklı renklerde kuleler giyerdi. Kuban'ın dibi maddeyle sıkıldı: Terek Kazakları açık mavi, Kuban Kazakları kırmızıydı. Konuyla ilgili olarak, iki grup çapraz olarak geçti - memurlar için altın ve özeller için siyah. Süvari görev yapmasalar bile, Rusya’nın güney bölgelerinden askere alınan birçok askerin kurallara uygun bir şekilde yerine bir Kubank takmaya devam ettiği akılda tutulmalıdır. Kazakların bir diğer belirgin özelliği koyu mavi sürme pantolonlarıdır.
Savaşın ilk yıllarında, Sovyet endüstrisi Alman işgali altındaki topraklarında önemli üretim kapasitesini kaybetti. Bununla birlikte, ekipmanın çoğu hala doğuya girebildi ve Urallar'da yeni sanayi kuruluşları kurmayı başardı. Üretimdeki bu düşüş Sovyet komutunu askerlerin üniforma ve teçhizatını önemli ölçüde basitleştirmeye zorladı. 1941 / 42'in kışın ilk kez daha konforlu kış üniforması kullanıldı. Bu üniformayı oluştururken, Finlandiya kampanyasının üzücü deneyimi dikkate alındı. Kızıl Ordu adamları kapitone ceketler, ceketler ve sentetik kürklü kürk şapkalar kaptırdılar. Memurlara koyun veya kürk mantolar verildi. Yüksek memurlar kürk şapka yerine şapka takıyorlardı. Cephenin kuzey kesiminde savaşan birlikler (Leningrad'ın kuzeyi) özel bir kuzey üniforması giymiş. Koyun kürklü mantolar yerine, bazı kısımlarda sakui contaları kullanılır. Askerler ayakkabı olarak köpek kürklü veya yün astarlı özel çizmeler giyiyorlardı. Kuzeyde savaşan askerler için kulak tıkacı gerçek kürk - köpek ya da tilkilerden yapıldı.
Bununla birlikte, birçok birim özel bir kış üniforması almadı ve Kızıl Ordu adamları, sivil nüfustan talep edilen eşyalarla izole edilmiş standart paltolarda donmuştu. Genel olarak, Kızıl Ordu, sivil kıyafetlerin yoğun kullanımıyla karakterize edildi, özellikle de kışın açıkça görülüyordu. Bu yüzden, kışın birçok Kızıl Ordu erkeği keçe çizmeler giyerdi. Ancak herkes keçe çizmelerini alamadı, bu yüzden kışın bile Kızıl Ordu personelinin çoğu branda giymeye devam etti. Branda botlarının tek faydası, ayakkabı giydirmek için ilave ayak ve gazete ile ısınabilmeleri için yeterince ücretsiz olmalarıydı. kışlık botlar. Sovyet askerleri çorap giymedi - sadece ayak bezleri. Çoraplar, gevşek botlarla giyilemeyecek kadar lüksdü. Ancak memurlar, bir çift çorap almayı başarabildilerse, kendilerini giyme zevkini inkar etmediler. Bazı bölümler daha şanslıydı - bu bölümlerin personeli galoşlarla keçe çizmeler aldı; bu da özellikle sonbahar ve ilkbahar çözülmesinde faydalıydı. 1942’te Kızıl Ordu askerleri oldukça rengarenk bir kıyafetti. Tankerler siyah, gri, mavi veya koruyucu tulum giyerdi. Üniforma imalatında sentetik deri ve kauçuk yaygın olarak kullanılmıştır. Kartuş torbaları brandadan veya emprenye edilmiş brandandan dikilmiştir. Her yerde deri kemer kemerleri tuval ile değiştirildi.
Battaniye yerine, Kızıl Ordu askerleri palto ve pelerinleri kullandılar. Buna ek olarak, palto veya pelerininin başarılı bir şekilde yuvarlanması başarılı bir şekilde askerler için spor çantasını değiştirdi; Durumu düzeltmek için, 1 II. Dünya Savaşı sırasında kraliyet ordusunda kullanılana benzer yeni bir sırt çantası tanıtıldı. Bu kit, bir kordon ve iki omuz askısı ile tutturulmuş, boyunlu bir kanvas çantaydı. 1942’te Lend Lease kapsamında ABD ve Kanada’dan üniformalar Sovyetler Birliği’ne gelmeye başladı. Her ne kadar Amerika'dan gelen üniformaların çoğu Sovyet modellerine göre yapılmış olsa da, Amerikan üniforması gündeme geldi. Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri, 13'e SSCB'de ve Kanada'da binlerce çift deri bot ve bir milyon çift asker ayakkabısı sağladı ve Kanada'da Sovyet tank mürettebatlarına tulum dikti.
Kızıl Ordu’da görev yapan kadınlar için üniforma, çeşitli belgelerle belirlendi. Savaştan önce, kadınların çıktısının ve kıyafet üniformalarının belirgin detayları koyu mavi etek ve bere idi. Savaş sırasında, kadın üniformalarının emri Mayıs ve Ağustos aylarında verilen emirleri 1942 olarak verdi. Emirler etek ve bere takıp duruyordu. Tarla koşullarında, bu üniforma eşyalar koruyucu bir renk kumaştan yapılmıştır ve çıktı üniforma mavi bir etek ve bir bere içerir. Aynı emirler büyük ölçüde kadın üniformasını erkek ile birleştirmiştir. Uygulamada, çoğu kadın askeri personel, özellikle ön saflarda hareket edenler, erkek üniforması giydi. Ek olarak, kadınlar kendilerini bu amaç için yazılı giysiler kullanarak sıklıkla tek tip ürünlerin çoğunu değiştirdiler.
Finlandiya'da dövüş deneyimi, birliklerde beyaz kamuflaj tulumları olması gerektiğini gösterdi. Böyle bir tulum 1941 yılında ortaya çıktı. Birkaç çeşit kış tulumu vardı; kural olarak, pantolon ve kapüşonlu bir ceketten oluşuyorlardı. Ayrıca, pek çok kamuflaj yazlık tulum, Kızıl Ordu birliklerinin teçhizatındaydı. Bu tulumlar, kural olarak, izciler, alıcılar, dağ atıcılar ve keskin nişancılar tarafından elde edildi. Tulumlar bol bir kesime sahipti ve yuvarlak şekilli siyah noktalara sahip koruyucu renkli bir kumaştan yapıldı. Fotoğraf belgelerinden, Kızıl Ordu'nun da dışarıdan yeşil, içeriden beyaz olan ters kamuflaj tulumları kullandığı bilinmektedir. Bu tür tulumların ne kadar yaygın olduğu belli değil. Keskin nişancılar için özel bir kamuflaj türü geliştirilmiştir. Koruyucu tulumların üzerine çim taklit eden çok sayıda dar kumaş şeridi dikilmiştir. Bununla birlikte, bu tür tulumlar yaygın değildir.
1943’te Kızıl Ordu, şu ana kadar kullanılandan kökten farklı olan yeni bir üniforma kabul etti. Insignia sistemi de aynı temel şekilde değiştirildi. Yeni üniformalar ve rütbeler, çar ordusunun üniformalarını ve rütbelerini tekrarladı. Yeni kurallar üniformanın gündelik, çıktı ve geçit törenine bölünmesini ortadan kaldırdı, çünkü savaş koşullarında çıktı ve geçit üniformalarına gerek yoktu. Tören üniformasının detayları görevli görevi üstlenen özel amaçlı birimlerin üniformalarında ve ayrıca subay üniformalarında kullanılmıştır. Ek olarak, memurlar çıkışı düzgün tuttu.
Sipariş No. 25 Ocak Askerleri ve görevlileri için 15'in 1943'i yeni bir tarz tunik tanıttı. Yeni tunik, çarlık ordusunda kullanılana çok benziyordu ve iki düğmeli sabit bir yaka vardı. Tunikteki askerlerin cepleri yoktu, memurun tuniğinin iki göğüs cebi vardı. Uygun sharovar değişmedi. Ancak yeni üniformanın temel ayırt edici özelliği apoletlerdi. İki tür omuz askısı vardı: tarla ve her gün. Alan omuz kayışları, koruyucu renkli bir kumaştan yapılmıştır. Üç tarafta, omuz kayışları, birlik türünün rengiyle sınırlanmıştır. Memurun omuz kayışlarında Kant yoktu ve yarışa ait olmak boşlukların rengine göre belirlenebilirdi. Yaşlı subayların (binbaşıdan Albay'a) omuz kayışlarında iki açıklığı vardı ve genç subayların (küçük teğmenden kaptana) her birinde bir tane vardı. Doktorlar, veteriner hekimler ve atlet olmayanlar kahverengimsi bir renk tonu ile kırmızı boşluklara sahipti. Ek olarak, düğmelerin yanındaki omuz kayışlarında servis dalını belirleyen küçük bir altın veya gümüş rozet taktılar. Logonun rengi birliklerin türüne bağlıydı. Marşal ve generallerin omuz kayışları subaylardan daha genişti ve omuz kayışları askeri doktorlar, avukatlar vb. - aksine, daha dar.
Memurlar, siyah deri çengelli bir başlık giydiler. Kapağın etrafındaki bandın rengi, birlik türüne bağlı olarak değişir. Kapağın kapakları genellikle renklidi, fakat NKVD birlikleri sıklıkla açık mavi bir başlığı olan kapları kullandılar, tankerler gri kaplar giydi ve Don Kazakları gri-mavi kaplara sahipti. Aynı sipariş No. XXUMX, memurlar için kışlık başlık türünü tanımladı. Generallerin ve albayların şapka takması gerekiyordu (25'te tekrar tanıtıldı), memurların geri kalanı ise sıradan kürk şapka aldı.
Çavuşların ve formenlerin rütbesi üniformalı liçeklerin sayısı ve genişliği ile belirlendi. Genellikle şeritler kırmızıydı, sadece doktorlar ve veteriner hekimler striplerin kahverengimsi bir tonu olduğunu gösterdi. Yaşlılar, "T" harfi şeklinde bir omuz askısı giydiler. Apoletlerdeki kıdemli çavuşların geniş bir şeridi vardı. Çavuşlar, küçük çavuşlar ve şirketler, sırasıyla üç, iki veya bir dar şerit şeklinde apoletlere sahipti. Sınır kovalamacısı, birlik türünün rengi idi. Yönetmeliklere göre, aparatların iç kısmına bir tür amblemin takılması gerekiyordu, ancak pratikte askerler bu amblemleri giymeleri için çok nadirdi.
Mart ayında, 1944 karada kullanım için daha uygun olan denizciler için yeni bir üniforma aldı. Sovyet Donanması savaşın çoğu için limanlardayken, birçok denizci karada savaştı. Özellikle Leningrad ve Kırım'ın savunmasında kullanılan deniz kuvvetleri. Bununla birlikte, savaş sırasında, denizciler bazı kara saha üniforma maddeleriyle desteklenmiş standart donanma üniformaları giydiler. Üniforma ile ilgili son sipariş, yılın nisan 1945'inde verildi. Bu sipariş elbise giydirdi, askerler ilk kez Kızıl Meydan'daki Zafer Geçit Töreni sırasında giydiler.
Ayrı olarak, Kızıl Ordu'daki birliklerin dallarının renklerini sökmeye değecekti. Asker ve hizmet türleri kenar ve rütbe işaretleri rengiyle belirtildi. İlik alanının rengi, yarışa bağlı olduğunu gösterdi; ayrıca, ilikteki küçük bir rozet belirli bir yarışa ait olduğu konusunda konuştu. Askerler sınır rengini kullanırken, memurlar altın işlemeli ya da emaye rozetleri kullandılar. İliklerin çavuşları, birliklerdeki rengin keskin bir kenarına sahipti ve askerler iliklerden geçen dar bir kırmızı şeritle ayırt edildiler. Memurlar kukuletalı şapka giydi, askerler kep kullandı. Üniformadaki Kanty de birlik türlerinin renkleriydi. Askerlerin sınıfına ait olmak, herhangi bir renkle değil, üniformanın farklı kısımlarındaki renklerin kombinasyonu ile belirlendi.
Orduda özel bir pozisyon komisyoncular tarafından işgal edildi. Her birimde taburdan ve yukarıdan komiserler vardı. 1937 yılında, her birimde (şirket, takım) bir siyasi subaylık görevine başlandı - küçük bir siyasi subay. Komiserlerin amblemi bir bütün olarak memurların amblemine benziyordu, ancak kendi özelliklerine sahipti. Köşeli çift köşeli ayraçlar yerine, komiserlerin kolları üzerinde kırmızı bir yıldız vardı. Komiserlerin birliği ne olursa olsun, siyah ilik kenarları vardı, siyaset hocaları da ilik kenarları renkliydi.
kaynaklar:
1. Lipatov P., “Kızıl Ordu ve Wehrmacht Üniformaları”, Gençlik Tekniği, 1996;
2. Shunkov V., "Kızıl Ordu", AST, 2003;
3. Shalito A., Savchenkov I., Roginsky N., Tsyplenkov K., "Kızıl Ordu Üniformaları 1918-1945", 2001.