BESLENME ALIŞKANLIKLARI -4
BESLENME ALIŞKANLIKLARI -4
Bağışıklık sisteminizi güçlendirin
Bağışıklık sisteminiz, milyonlarca hücrenin ve kimyasalın bir araya gelerek oluşturduğu olağanüstü bir organizasyondur. Güçlü bir bağışıklık sistemi, vücudunuzun enfeksiyon hastalıklarından korunmasında, virüs, bakteri, mantar ve parazitlerle savaşmasında en önemli güçtür.
Bağışıklık sisteminiz, yaşlandıkça maalesef zayıflamaktadır. Bağışıklığın zayıflaması sadece enfeksiyonlara karşı bir yatkınlık oluşturmaz. Değişik organ, doku kanserleri ve pek çok romatizmal hastalık, zayıf bir bağışıklık sisteminiz varsa daha kolay ortaya çıkar. Bir bakıma bağışıklık sistemi, çok önemli bir yaşlılık savaşçısıdır. Vücudunuzu sürekli olarak tarayan, bedeninize dışarıdan giren veya bedeninizin yanlışlıkla ürettiği her şeyi süratle tanıyan, yok eden ve uzaklaştıran bu olağan üstü organizasyonu daha güçlü hale getirebilirsiniz.
Eğer yeterince uyuyor, dinleniyorsanız, stresinizi en az seviyeye indirebiliyor, sigara ve alkol kullanmıyor, egzersiz alışkanlığınızı hep sürdürüyorsanız hep şanslısınız. Bütün bu olumlu davranışlarınıza doğru beslenme alışkanlıklarını da eklerseniz işiniz daha da kolaylaşır.
Beslenme listenizde Beta-karoten ve A vitaminine yer ayırın: Yeterli miktarda A vitamini vücüda dışarıdan gelen istilacıların geçebileceği tüm yüzeyleri(cilt ve mukozlar) güçlendirmekte, beyaz kan hücresi aktivetesini arttırmakta, kansere karşı güçlü bir koruma gerçekleştirmektedir. Vücutta A vitaminine dönüşen beta-karoten hem bağışıklık sistemini güçlendirmekte hem de serbest radikallerle savaşmaktadır. Havuç, ıspanak, brokoli, pırasa ihtiyacımız olan A vitaminini bolca ihtiva ederler.
C vitamini ile savunmanızı güçlendirin. C vitamini bağışıklık sisteminin baş oyuncusudur. Portakal, limon, greyfurt, brokoli, kırmızı biber C vitamini için zengin besin kaynaklarıdır.
B6 Vitaminini unutmayın. Bu vitamin güçlü bağışıklık sisteminin vazgeçilmezidir. Fındık, fıstık, ceviz, ayçiçeği tohumu ve balıkta bolca bulabilirsiniz.
D ve E vitaminlerini ihmal etmeyin. Bu vitaminler bağışıklığınızı güçlendirir ve geliştirir. E vitamini ayrıca antioksidan olarak ta görev yapar. Ceviz, fındık, ayçiçeği çekirdeği ve diğer tohumlarda, yağlarda, tahıllarda bol miktarda E vitamini bulunur. D vitamini kaynağı olarak süt, peynir, balık ilk akla gelenlerdir.
Minerallerden faydalanın. Güçlü bir bağışıklık sistemi için besinlere daha çok demir, magnezyum, selenyum almaya özen göstermelisiniz. Çinkoyu ise asla unutmamalısınız.
Demiri, koyu yeşil yapraklı sebzelerden, kuru kayısı ve kuru üzümden,
Magnezyumu, tam tahıllardan, sebzelerden, süt ve deniz ürünlerinden,
Selenyumu, balık ve diğer deniz ürünleri ile tahıllardan,
Çinkoyu, süt, deniz ürünleri, et, tahıl ve yumurta,
Proteini arttırın yağı azaltın. Daha fazla protein ve daha az yağ kullanımı bağışıklık sistemimizin dostudur. Aşırı yağ kullanımı bağışıklık sistemini baskılamaktadır. Özellikle hayvansal yağları iyice azaltmaya, margarinleri kullanmamaya, bitkiselleri dikkatli tüketmeye özen göstermelisiniz.
Likopenle yaşayın. Likopen birçok hastalığa karşı antioksidan görevi yaparak vücudu korur. Bünyenin üretemediği likopen işlenmemiş domateste bolca bulunmasına rağmen ısıya tabi tutulmuş domates ürünlerinde çok daha fazladır. Likopenle hayatınızda;
Güzel bir cilde sahip olmak,
Güneş ışınlarının zararlarından korunmak
Güçlü bir bağlılık sistemine sahip olmak
Kalp krizi riskini azaltmak
Kemik kırılganlığını azaltmak
Astıma karşı koruma oluşturmak
Yaşlandıkça oluşan göz hastalıklarıyla mücadele etmek
Yaşamak
Doğru beslenme yaşlılığı yavaşlatır
Pek çok bilimsel araştırma doğru, yeterli ve dengeli beslenmenin yaşlanma hızını etkiliyen en önemli faktör olduğunu ortaya koymuştur. Doğru seçilmiş yiyecekler sizi kalp ve damar hastalığı, kanser, hipertansiyon, şeker hastalığı, şişmanlık yaşlandırıcı pek çok sağlık sorunundan uzakta tutar. İyi planlanmış bir diyet vücudunuzun yaşlılığa direnme mekanizmalarını kontrol eden gençlik moleküllerini daha çok üretmesine neden olabilir. Daha güçlü kemikler, kaslar, daha etkin bir bağışıklık sistemi, daha yüksek bir enerji düzeyi öncelikle doğru, dengeli ve yeterli beslenmekle sağlanabilir. Böyle bir beslenme tarzı hücrelerinizin kendilerini daha çok yeniliyebilmesine, dokularınızın daha kolay tamirine, organlarınızın daha yüksek verimine olanak sağlar. Doğru ve dengeli beslenme bedeninize gereğinden fazla toksin ve atık madde yüklenmesini engeller. Hatta bazı besinler vücudunuzun birikmiş toksin ve atıklardan daha etkin kurtulmasına yardımcı olur.
Egzersiz Nelere Muktedir
Kemikleri güçlendirir
Daha güçlü bir bellek sağlar
Depresyonu ve endişeyi azaltır.
Diyabet ve kanserden korur
Yorgunluğu azaltır
Pozitif bir bakış açısı kazandırır
Hızlandırlmış Hayat Tehlikesi
Zaman avuçlarımızın arasından müthiş bir hızla kayıp gidiyor. Ve biz hiçbir zaman bitmeyecek olan bir “yapılacak işler” listesini bir an evvel tamamlayabilmenin telaşı ile koşturup duruyoruz. Oluşturduğumuz gereğinden uzun bu “yapılacak işler listesini” tamamlamakla o kadar meşgulüz ki sahip olduğumuz en önemli şeylerin “huzur” ve “sağlık” olduğunun farkında bile değiliz. Bizi sevenleri, sevdiklerimizi, hayatın güzelliklerini ve daha pek çok şeyi fark etmeden hayatın bize verdiklerine şükretmeden zamanı kullanamadan geçiyor.
Bu amaç odaklı yaşam biçimi ve hızlandırılmış hayat tıpkı fast-food yiyecekler gibi bir şey, lezzetsiz, keyifsiz, sentetik ve plastik. Sonsuz zamanın bize ayırdığı küçücük bir bölüm olan hayatımız, zaten yeteri kadar ve çoğu kısmı zaten bize ait değil. (Hayatın nerede ise üçte biri uykuda geçmektedir.) Zamanın geri kalanını iyi değerlendirmenin, anı yaşayıp hissetmenin kısacası hayatı fark edip keyfini sürmenin asla unutulmaması gerekiyor. Hayatı daha iyi yaşamak istiyorsanız zamanı daha iyi kullanmalı, elinizden kayıp gitmesine izin vermemelisiniz. Yaşanmamış ve kaybedilmiş zamanların bir daha geri dönmemek üzere yanınızdan geçip gittiğini bizim için yitik vakitler haline geldiğini unutmamamız gerekiyor. Doya doya ve iyi yaşanmış bir hayatın huzur, mutluluk ve sağlık dolu dakikalar, saatler ve günlerin alt alta toplamından başka bir şey olmadığını lütfen unutmayın.
Belleğiniz ne kadar güçlü
Beynin yaşlanması ve bellek ile ilgili düşüncelerimiz, son zamanlarda ciddi değişimlere uğradı. Bellek kapasitenizi ve yaşınızı belirleyen şey kronolojik yaşımızdan çok beyin hücrelerimizin kapasitesidir.
Yapmayın
Sigara içmeyin: Sigaranın ciddi bir bellek düşmanı olduğundan kuşkunuz olmasın. Akciğerlerde hasar yaparak kanın oksijenlenmesini azalttığından, damar sertliğini hızlandırdığı beynin kanlanmasını sınırlandığından ve içinde binlerce toksik madde taşıdığında sigara ciddi bir bellek düşmanıdır.
Alkolü abartmayın: Küçük miktarlarda alkol kullanımının(günde 1-2 ölçü) ciddi bir risk taşımadığı belirtiliyorsa da alkolün beyin için ciddi bir toksin olduğunu bilmelisiniz. Aşırı alkol tüketimi beyin hücreleri için doğrudan etkili bir zararlıdır. Alkol ayrıca B1 vitamini eksikliğine yol açarak da belleği bozar.
Stresten uzak kalın: Stresin ciddi bir bellek avcısı olduğunu gösteren pek çok bulgu var. Aman dikkat!
Depresyondan uzak durun: Depresyon sorunu konsantre olmayı, odaklanmayı ve yeni bir bilgiyi özümseyip pekiştirmeyi zorlaştırıyor. Uzun süre depresyon sinir hücresi kaybına bile yol açabiliyor.
Uykuyu ıskalamayın: İyi bir uyku kaliteli bir belleğin garantisi gibidir. Uyku bellek düşmanı stres hormonlarının düzeyini azaltıyor, beyine kendini yenileme ve tamir fırsatı sağlıyor.
Toksik kimyasallar: Kurşun, civa ve petrokimyasal artıklar, uçucu ve çözücü kimyasallar bazı mürekkep ve boyalar belleğe zarar verebiliyor. Aliminyumun ciddi bir bellek zararlısı olabileceğini düşündüren bulgular var.
Yapmalısınız!
Düzenli egzersiz: Düzenli bedensel egzersiz yapanların bellek kapasitelerini korumaları daha kolaydır.
Egzersiz tutkunlarında beyin daha iyi kanlanıyor, daha bol oksijen alıyor, üstelik hipertansiyon, kollestrol, kan şekeri artışı gibi sorunlardan da uzaklaşıyor.
Doğru Beslenme: Yeterli, dengeli ve çeşitli besleniyorsanız belleğinize en önemli desteği veriyorsunuz demektir. Günlük enerji gereksiniminizin yarısını karbonhidratlardan %30'unu yağlardan, geri kalanını proteinlerden karşılamalısınız. Doymuş yağ ve trans yağların, işlenmiş ve şeker eklenmiş gıdaların belleğe faydası yok zararı vardır.
Antioksidanlar: Özellikle E vitamininin, kısmen de diğer antioksidan vitamin ve minerallerin bellek dostu olduğu biliniyor. Yeni buluşlar düzenli E vitamini tüketiminin yaşa bağlı zihinsel düşüş hızını yavaşlatabileceğini düşündürüyor. Daha çok sebze meyve, düzenli sert kabuklu yemişler ve tam tahıl-bakliyat tüketmeye bakın.
İyi yağlar: Omega-3 yağ asitlerinin, beyninize dost olduğunu gösteren çok sayıda bulgu var. Balık, ceviz, fındık ve keten tohumu omega-3'lerin en yararlılarıdır.
Sosyal bağlar: Akrabalarınızı arkadaşlarınızı arayın. Onlardan kopmayın. Gönüllü uygulamalarda görev yapın. Yaşadığınız toplumun bir parçası olarak kalmaya çalışın.
Melih Eriş
Melih Eriş