Panik atak, aniden ortaya çıkan yoğun korku veya rahatsızlık hissi ile karakterize olan ani ve beklenmedik bir durumdur. Panik ataklar genellikle birkaç dakika sürer, ancak bazen daha uzun sürebilir. Bu ataklar sırasında kişi fiziksel ve zihinsel belirtiler yaşayabilir.
Panik atakların belirtileri arasında şunlar bulunabilir:
Kalp atışında hızlanma veya çarpıntı
Nefes alma zorluğu, nefes darlığı veya boğulma hissi
Terleme, titreme veya üşüme
Göğüs ağrısı veya rahatsızlık hissi
Baş dönmesi, sersemlik veya bayılma hissi
Baş ağrısı veya başın karıncalanması
Mide bulantısı, karın ağrısı veya sindirim problemleri
Gerçeklik duygusunun kaybolması veya kendini yabancılaşmış hissetme
Kontrolü kaybetme korkusu veya çılgına döneceğini düşünme
Ölüm korkusu veya ölümle ilgili düşünceler.
Panik Atak Neden Olur?
Panik atakların nedenleri tam olarak anlaşılamamış olsa da birkaç faktörün panik ataklara yol açabileceği düşünülmektedir. Bu faktörler arasında genetik yatkınlık, beyin kimyasındaki dengesizlikler, stres, travmatik olaylar ve bazı tıbbi durumlar yer alabilir. İşte panik ataklara neden olabilecek faktörlerin bazıları:
Genetik Yatkınlık: Aile geçmişinde panik bozukluk veya anksiyete bozukluğu olan bireyler, panik ataklara daha yatkın olabilirler. Genetik faktörlerin rolü, panik atakların ortaya çıkmasında etkili olabilir.
Beyin Kimyasındaki Dengesizlikler: Beyindeki nörotransmitter adı verilen kimyasalların dengesizliği, panik atakların ortaya çıkmasında rol oynayabilir. Özellikle serotonin, norepinefrin ve gamma-aminobutirik asit (GABA) gibi nörotransmitterlerin düzeylerindeki değişiklikler, panik atakları tetikleyebilir.
Stres: Yüksek düzeyde stres, panik atakların ortaya çıkmasında tetikleyici bir faktör olabilir. Stresli yaşam olayları, iş stresi, ilişki sorunları veya maddi zorluklar gibi durumlar, panik ataklara neden olabilir.
Travmatik Olaylar: Travmatik deneyimler, özellikle travmatik bir olayın ardından ortaya çıkabilen posttravmatik stres bozukluğu (PTSD), panik ataklara yol açabilir. Örneğin, fiziksel saldırı, ciddi bir kaza veya doğal afet gibi travmatik olaylar, panik atakları tetikleyebilir.
Tıbbi Durumlar: Bazı tıbbi durumlar veya hastalıklar, panik atakları tetikleyebilir veya panik benzeri semptomlara neden olabilir. Örneğin, tiroid problemleri, kalp hastalıkları, hipoglisemi (düşük kan şekeri) ve solunum problemleri panik atak benzeri semptomlara yol açabilir.
Panik atakların nedenleri karmaşık ve çok yönlü olabilir. Genellikle birden fazla faktörün bir araya gelmesi panik atakları tetikleyebilir. Her bireyin deneyimi farklı olabilir ve nedenler kişiden kişiye değişebilir. Tedavi sürecinde bir uzmana başvurarak, panik atakların spesifik nedenlerini ve size uygun tedavi seçeneklerini belirlemek önemlidir.
Panik Atak Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): BDT, panik atakların tedavisinde etkili olan bir terapi yöntemidir. Bu terapi, kişinin düşünce kalıplarını ve davranışlarını değiştirmeyi hedefler. BDT, korku ve endişeyle ilişkili yanlış inançları tanımlamaya, sorgulamaya ve değiştirmeye yardımcı olur. Ayrıca, panik atak sırasında ortaya çıkan fiziksel belirtilere nasıl başa çıkılacağı ve kaygıyı azaltacak rahatlama tekniklerini öğretir.
İlaç Tedavisi: Panik atakların tedavisinde antidepresanlar ve anksiyolitikler gibi ilaçlar kullanılabilir. Bu ilaçlar, beyindeki kimyasal dengesizlikleri düzelterek panik atak semptomlarını azaltmaya yardımcı olabilir. İlaç tedavisi, bir psikiyatrist tarafından değerlendirilip reçete edilmelidir.
Solunum Teknikleri: Derin nefes alma, gevşeme egzersizleri ve diyafram solunumu gibi solunum teknikleri, panik atak sırasında kontrolü sağlamak ve rahatlama sağlamak için kullanılabilir. Bu teknikler, nefes alıp verme düzenini düzenler ve vücutta oluşan fizyolojik tepkileri dengelemeye yardımcı olur.
Stres Yönetimi: Panik atakların tetikleyicisi olan stresi yönetmek önemlidir. Stres yönetimi teknikleri, yoga, meditasyon, kas gevşetme egzersizleri, egzersiz yapma ve hobi edinme gibi aktiviteleri içerebilir. Stresi azaltmak, panik atakları önlemeye yardımcı olabilir.
Destek Grupları ve Psikososyal Destek: Panik atakla başa çıkmak için destek gruplarıne katılmak veya psikososyal destek almak faydalı olabilir. Destek grupları, panik atak yaşayan kişilerin deneyimlerini paylaşmasını, desteklenmesini ve bilgi almasını sağlar. Psikososyal destek, terapist veya danışmanla bire bir görüşmeler yoluyla sağlanabilir.
Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri, panik atakların yönetiminde yardımcı olabilir. Düzenli egzersiz yapmak, sağlıklı beslenmek, yeterli uyku almak, stresi azaltmak ve alkol veya kafein gibi tetikleyici maddelerden kaçınmak panik atak semptomlarını azaltmaya yardımcı olabilir.
Uzman Klinik Psikolog
Beyhan Perim Seçmen