Illinois Üniversitesi’ndeki böcekbilimcilerin bir çalışmasına göre; bazılarının diğerlerine göre daha kuvvetli bir isteklilik veya macera arama isteği göstermeleri nedeniyle, arıların farklı ‘’karakterleri’’ var.
Araştırmacılar, heyecan aramanın insanlar ve diğer omurgalılarla sınırlı olmadığını keşfettiler. Macera araması diğerlerinden daha muhtemel olan balarılarının beyinleri, insanlarda heyecan aramayla ilişkili olduğu bilinen moleküler yollardaki gen aktivitesinin farklı modellerini sergiledi.
Bulgular; oldukça güdümlü oldukları düşünülen ve kraliçe arılarına hizmet etmek için bazı özel görevler alan, birbirinin yerine geçebilir işçi sınıfı arı kolonisinden oluşan balarısı toplulukları üzerine yeni bir bakış açısını sunuyorlar.
Bireysel balarıları şimdi belirli görevleri yerine getirmedeki isteklerinde birbirlerine benzemiyorlarmış gibi gözükebilirler ve bu farklılıklar, arıların karakterlerindeki değişkenliğe indirgenebilir. Bu; böceklerin duygulara sahip olabileceklerini ileri süren, balarılarının karamsarlık sergilediklerini keşfeden Newcastle Üniversitesi’ndeki 2011 yılı bir çalışmayı desteklemektedir.
Böcekbilimi profesörü ve Genomik Biyoloji Enstitüsü direktörü Gene Robinson, ‘’Yenilik aramadaki farklılıklar insanlarda karakterin bir öğesidir. Böceklerin de karakterleri olabilir mi?’’ demiştir.
Robinson ve takımı, yenilik arama gibi gözüken iki davranışın üzerinde çalıştı: Yeni kuluçka yerlerinin izini sürme ve yiyeceğin izini sürme. Bir arı kolonisi yaşam bölgelerine sığmadığında, arı kümesi yeni bir yuva için avlanmalıdır. Arı kümesinin yaklaşık yüzde 5’i yeni meskenler için avlanmaya çıkar. Araştırmacılar bu ‘’kuluçka iz sürmelerinin’’ yiyecek iz sürmeleri haline de gelmesinin eş görevlilerden yaklaşık 3,4 defa daha muhtemel olduğunu keşfettiler.
Robinson, ‘’Karakter araştırması için altın bir standart var, yani; eğer farklı durumlarda aynı eğilimi gösterirseniz, o zaman o bir karakter özelliği olarak adlandırılabilir’’ demiştir.
Bu farklılıkların moleküler temelini anlamak için, Robinson ve çalışma arkadaşları heyecan arayan ve heyecan aramayan arıların beyinlerindeki binlerce genin aktivitesindeki farklılıklara bakmada tam-genom mikrodizi analizini kullandılar. Gen aktivitesinde binlerce farklılık keşfettiler.
İnsanlardaki ve hayvanlardaki heyecan arama davranışının beynin ödüllendirme sisteminin nasıl tepki gösterdiğiyle bağlantılı olduğu düşünülmüştür. Araştırmacılar arılarda; omurgalılarda yenilik aramaya işaret eden proteinler ve hormonlarla bağlantılı, farklı şekilde ifade edilen birçok geni keşfettiler.
Araştırmacılar beyin sinyalizasyonunun yenilik aramaya yol açıp açmadığını test etmek için, daha önce iz sürmemiş arılarda iz sürmeyi arttıran glutamat ve oktapamin’i arılara ekstra olarak verdiler. Dopamin sinyalizasyonuna engel olma, iz sürme davranışını azalttı. Robinson, ‘’Sonuçlarımız, insanlarda ve diğer omurgalılarda yenilik aramanın bir böcek ile benzerliklere sahip olduğunu gösteriyor.Birisi, aynı türden olan tutarlı davranışsal farklılıkları ve moleküler alttan desteklemeleri görebilir’’ demiştir.
Robinson, her canlı türünün adapte ettiği davranış evriminde böcekler, insanlar ve diğer hayvanları aynı genetik ‘’araç takımını’’ kullandıklarına inanmaktadır. Robinson, ‘’Aynı moleküler yolların, yenilik aramada bireysel farklılıklara sebebiyet vermek için evrimde durmaksızın devreye girdiği gibi görünüyor’’ sonucuna varmıştır.
Çeviren: Esin Tezer
Kaynak: http://arstechnica.com/science/news/2012/03/honeybees-may-have-personality.ars