Dünyanın bilinirliği sorunu ve alaka düzeyi
Dünyanın bilindiği problemlerden biri deepistemolojide anahtar. Çözüm olmadan, bilişin doğasını ve kapsamını, insan düşünce faaliyetinin yasalarını veya eğilimlerini belirlemek imkansızdır. Bununla birlikte, soru genellikle birikmiş olduğumuz bilginin gerçekle ilişkisinin ne olduğu ve güvenilirlik kriterleri nelerden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle, birkaç bin yıldır filozoflarla karşı karşıya kalan temel sorulardan biri, gerçekliğin bilgimizi nasıl yansıttığı ve bilincimizin, çevremizin yeterli bir resmini vermek için hiç şartsız olup olmadığıdır.
Tabii ki, dünyadaki bilinirlik sorunuFelsefe tam ve kesin bir çözüm elde etmedi. Örneğin, kategorik olarak (veya en azından belirli bir anlamda) agnostisizm, doğada ve kendimizde meydana gelen süreçlerin özünü güvenilir bir şekilde kavrayabileceğimizi reddeder. Bu, bu felsefi kavramın prensipte bilgiyi attığı anlamına gelmez. Örneğin, Immanuel Kant'ın bu kadar önemli bir düşünürü, bu soruna çok fazla iş ayırdı ve sonuçta, sadece fenomeni anlayabileceğimiz ve daha fazlasını anlayamadığımız bir sonuca vardık. Şeylerin özü, bizim için erişilemez kalır. Bir başka filozof olan Hume, onun fikirlerini sürdürmek, fenomenden söz etmediğimizi, kendi duyumlarımızla ilgili olmadığını, çünkü bizim anlayabileceğimiz başka hiçbir şeyin mümkün olmadığına karar verdi.
Agnostikte dünyanın tanınabilirliğinin sorunları, örneğinGözlemlediğimiz ve deneyimlerimizden sadece belli bir görünüme sahip olduğumuz iddiaya indirgenebilir ve gerçekliğin özü bizden gizlenir. Bu tezin tamamen reddedilmediği söylenmelidir. 18. Yüzyılda, Saf Sebep Eleştirisi'nde Kant, ne ve ne şekilde bildiğimizi sordu ve o zamandan beri o zamanki kadar ilgili kalıyordu. Tabii ki, bilgimizin tüm toplamını tamamen zihinsel aktiviteye indirgemek için agnostiği kötüye kullanabiliriz; Aynı Kant, çocuğumuzun kum havuzunda oynadığı formlara benzer bir nedenimizi aradı. Aldığımız her şey, aklımızda hemen verilen bir form alır. Bu nedenle, anlamaya çalıştığımız nesneyi oluşturmayı tercih ediyoruz.
Dünyanın bilinirliği sorunu ya da daha doğrusuanlaşılmazlık, bilim insanlarıyla hala ilgileniyor. Pragmatist filozoflar, zihinsel faaliyetlerimizin sadece karakteristik olduğunu ve hayatta kalmaya yardımcı olan gerçekliği “çekerek” aldıklarını söylüyorlar. Helmholtz'un teorisi, basitçe semboller, şifreler ve hiyeroglifler yarattığımız, kendi rahatlığımız için onları belirli kavramlarla ifade ettiğimiz ilgi alanıdır. Ünlü matematikçi Poincaré, Bergson'un "yaşam felsefesi" nin yazarı gibi, aklımızın fenomenler arasındaki belirli ilişkileri anlayabildiğini, ancak doğalarının ne olduğunu anlayamadıklarını kabul etti.
Dünyanın algılanabilirliği sorunu rahatsız edici vemodern filozoflar. Ünlü doğrulama teorisinin yaratıcısı ve “çarpıtma” Karl Popper, bilim adamlarını daha temkinli olmaya çağırdı ve bir tür nesnel hakikate değil, sadece inandırıcılığa sahip olduğumuzu söyledi. Bilgi bize gerçekliğin tam bir yansımasını vermez ve en iyi ihtimalle insanın ihtiyaçlarını ve faydacı ihtiyaçlarını karşılayabilir. Onun eşit derecede ünlü düşmanı Hans-Georg Gadamer, bütün bunların yalnızca gerçek ve açık olmayan gerçek ve matematik bilimler için geçerli olduğunu söyledi. İkincisi, yalnızca anlayış için tamamen farklı kriterler kullanan “ruhun bilimleri” alanında mümkündür.
Yine de, bu bilim adamlarının çoğu halagerçekliği anlama olasılığını kabul eder ve dünyanın bilişselliği sorunu onlara neyi ve nasıl çalıştığımızın doğasıyla ilgili bir soru olarak görünür. Materyalist felsefe tarafından paylaşıldığı için bize daha aşina olan başka bir bakış açısı da vardır. Ona göre, bilgi kaynağı, insan beynine az çok yeterince yansıtan nesnel bir gerçekliktir. Bu süreç, uygulama temelinde ortaya çıkan mantıksal formlarda gerçekleşir. Böyle bir epistemolojik teori, insanların bilgilerinin bütünlüğünde gerçekliğin gerçek bir resmini verme yeteneklerini bilimsel olarak kanıtlamaya çalışır.