eksantrik, bir milin dönme hareketini, doğrusal alternatif harekete dönüştürmekte kullanılan mekanik düzenek. Aynı işlevi gören bir başka düzenek de, krank-biyel mekanizmasıdır(*). Eksantrik mekanizmasında çoğunlukla, devindirici parçanın boyutlarına oranla, daha yumuşak darbeli alternatif hareketler elde etmek amacıyla yararlanılır.
Çizimde görülen eksantrik düzeneğinde, eksantrik diski(2), döner mile A noktasından bağlıdır ve dönme ekseni ile diskin merkezi arasındaki uzaklık AB olarak gösterilmiştir. Bir yarım halka ile çubuklu bir parçadan oluşan kelepçe, eksantrik diskinin çember yüzeyine açılmış bir oluğa oturacak biçimde tutturulmuştur. Mille birlikte dönen eksantrik, kelepçe içinde kayar ve bu arada çubuğa (3) bağlı olan piston (4), düz bir doğrultuda hareketlenerek 2AB uzunluğunda yol kat eder. AB krank miline ve BC bir krank-biyel mekanizmasının bağlantı çubuğuna karşılık gelir. Bir milin üzerinde her yere eksantrik bağlanabileceğinden, milin herhangi bir bölümünün krank biçiminde yapılmasına gerek yoktur. Büyük kuvvetlerin iletilmesinde, eksantriklerden ender olarak yararlanılır; çünkü bu tür düzeneklerde sürtünmeden kaynaklanan kayıplar çok fazladır. Eksantrikler çoğunlukla, motor supaplarının denetiminde kullanılır.