Bugün, birçok kişi, 1897'te doğmuş olan Sergei Witte'nin altın ruble'sini nostaljik bir şekilde hatırlıyor, diğerleri, halk komiseri Grigory Sokolnikov'un altın chervonetleri tarafından büyülenmişti ... Altın ruble yüksek sesle geliyor. Ülkemizde “altın para birimini” kullanma deneyimi, altın buzağı olan oyunların çok kötü ve hatta trajik bir şekilde sona erdiğini gösteriyor.
Grigory Sokolnikov
Ne yazık ki, tarihsel literatürümüzde, o zamanki Maliye Bakanı S. Yu. Witte tarafından altın ruble girişinin sonuçlarının ciddi bir analizini bulmak oldukça nadirdir. XIX yüzyılın ikinci yarısında, Rus ruble ve ana güçlerinin Avrupa borsalarında dolaştığını ve Berlin, Paris ve diğer Avrupa finans başkentlerinde döviz spekülatörleri için favori bir "oyuncak" olduğunu hatırlatmama izin verin. Witte'nin selefleri bile, maliye bakanları Nikolay Bunge ve Ivan Vyshnegradsky, ruble'yi güçlendirmeyi altın haline getirmeyi teklif etti. Ancak bu, Rusya'nın sahip olmadığı sağlam bir altın rezervi gerektiriyordu. Bununla birlikte, Rusya altın madenciliği yapan bir ülke olmasına rağmen, gerekli rezervleri oluşturmak için, değerli metalleri birkaç on yıl boyunca kazıp yıkamak gerekiyordu. Altın rezervlerinin bir başka ikmal kaynağı da tahıl ihracatı olabilir. Vyshnegradsky bir çığlık attı: "Bitmeyeceğiz, ama çıkacağız." Etkili bakanın sloganı pratikte uygulamaya başladı. “Parlak altın bir gelecek” uğruna Rusya, yetersiz beslenmeye, hatta bazen aç kalmaya başladı. Ancak, bu açıkça ruble sabit bir para birimi yapmak için yeterli değildi. Rusya İmparatorluğu'nun altın hazinesinin üçüncü ve en önemli ikmal kaynağı altın kredisi oldu. Ve kim iade edilebilir ve ücretli olarak altın sağlayabilir? Napolyon Savaşlarından sonra, ellerinde büyük miktarda "sarı metal" bulunan konsantre Rothschilds. Ve bu metalin "çalışması" için, yani ilgi çekmek için, dünyaya altın standartlarını yerleştirmek gerekiyordu. İlk altın standardı İngiltere (1821 yılı) tarafından kabul edildi. Bismarck, 1873’in İkinci Reich’indeki altın işareti tanıttıktan sonra, altın standartlarını getirme süreci çığ başladı. Bu arada, 1873’ten geçen Büyük Buhran’ın Avrupa’da başlaması 23’tandı. Altın para birimlerinin girişiyle ekonomik gerileme arasındaki bağlantı açıktı.
Ivan Alekseevich Vyshnegradsky
Rusya, 19. yüzyılın sonunda “altın kulübe” zorlandı. Ülkemiz için altın standardı özellikle ağır bir yük oldu, çünkü altın ruble% 100'e yaklaşıyordu (diğer Avrupa ülkelerinden daha yüksek). Rusya sürekli para eksikliğinden boğuluyordu, boynunda “altın bir ilmek” vardı. En azından biraz zayıflatmak için yabancı sermayeyi çekme politikası vardı (aslında ülkeye altın paralarını çekmek). Sanayi ve bankacılık sektörü yabancıların kontrolü altındaydı. Birçok sanayi tipi ve tarımsal ürün üretimi açısından, Birinci Dünya Savaşı öncesi Rusya, 4 - 5'i işgal etti. Ancak en büyük dış borç, dünyanın tartışmasız ilk sırasına geldi. Altın Rublesi çok “zor” bir para birimi olarak kabul edildi, ancak paradoks borçlarla güvence altına alınmıştı, ancak altın değildi. Çünkü Devlet Bankası kasalarındaki altın bile ödünç alındı. Ülke egemenliğini hızla kaybetti, Batı kolonisine dönüştü. Sergei Witte’in altın ruble fiyatıydı! Bakan, en azından devlet bir şekilde tedbirsiz davrandı.
Ve tüm dünyada, altın standart kısa sürdü. I. Dünya Savaşı'nın başlangıcında, Avrupa ülkeleri altın standardını askıya almak zorunda kaldılar (metal için kağıt para alışverişi durduruldu). Savaştan sonra, yalnızca bazı ülkelerde (Büyük Britanya ve Fransa) ve kesik biçimde (sözde külçe altının standardı) restore edildi. Farklı ülkelerin para birimleri dolaylı olarak altınla bağlantılarını korudu - ABD doları, İngiliz sterlini, Fransız frangı ile takas edildi. 1930 in ekonomik kriz koşullarında ortasında, altın standart tamamen ortadan kaldırıldı.
Altın standardının en son versiyonu yetmiş yıl önce Bretton Woods konferansında belirlenen altın dolar standardıdır. Para dünyasının altın ile bağlantısı, ABD dolarının, savaştan sonra Amerika'daki rezervlerinin dünya rezervlerinin% 70'ine (SSCB olmadan) ulaştığı “sarı metal” ile değiştirilerek sağlandı. Ancak yirmi yıldan daha kısa bir süre içinde, altın dolar standardı sona erdi, para dünyası ile altın arasındaki bağlantı koptu. Sıradan bir emtia haline geldi.
Hem yerel hem de uluslararası deneyim, altının para dolaşımının istikrarını korumanın son derece önemsiz bir aracı olduğunu göstermektedir. D. Ricardo, K. Marx ve diğer on dokuzuncu yüzyıl ekonomistlerinin elleriyle, mit, “sarı metalin” değerin en ideal eşdeğeri olduğunu ortaya çıkardı. Ek olarak, altın rezervlerinin büyümesi daima ekonominin (veya en azından büyüme fırsatlarının) büyümesinin gerisinde kalmaktadır. Bu nedenle, hızlı para olarak altın ekonomik gelişme üzerinde bir fren olarak hareket etmeye başlar. Altın standardı sadece “sarı metal” olan ve ödünç vermeye istekli olanlar için gereklidir. Altının sahipleri zenginleşiyor, dünyanın geri kalanı düşüş gösteriyor.
SSCB’deki 1920 ’lerin ortasında altın paramızı yapmak için fikirlere yöneldiğini de hatırlıyorum. Sonuç olarak, sadece nominal olarak altın oldu. Yani, altın (diğer değerli eşyaların yanı sıra) ile sağlandı, ancak chervonets'in metal işareti metal ile değiştirilmedi. O zamanlar halkın Finans Komiseri Grigory Sokolnikov, Sovyet altın chervonet'lerinin dünyanın tüm döviz borsasında dolaşacağını söyledi. Hatta bazı insanlar bu komiserliği “ikinci Witte” olarak nitelendirdiler. O günlerde, Parti ve hükümette, kağıt chervonet'lerin altına dönüştürülme sorunu etrafında keskin bir mücadele vardı. Altın parçalarının değişimi gelmedi. Temelde farklı türde bir parasal sistem kurmaya başladı. Ülke içinde kâğıt banknotlar - banknotlar ve hazine notları - dolaştırıldı. Kağıt para, üretim alanına hizmet eden gayrinakdi para ile desteklendi. Devlet para birimi tekeli dış yerleşim alanında hareket etti ve ruble dış operasyonlar için kullanılmadı. 1930'lerin başında SSCB'de geliştirilen para sistemi sayesinde sanayileşmeyi başardık. II. Dünya Savaşı başlamadan önce, neredeyse 10 binlerce işletme kuruldu. Bu arada, 1930’te Batı, SSCB’ye yönelik ekonomik yaptırımları iptal etmedi. Bu tür yaptırımların şartları altında, SSCB dünya pazarında altın satışı yapan makine ve teçhizat alımı için kullanıldı. Aynı zamanda, ülke hızla artan savaş tehdidi ışığında altın rezervini stratejik bir kaynak olarak arttırdı. Bazı kaynaklara göre, savaş arifesinde bu hisse senedi 2'i binlerce ton aştı.
Bir şey - kıymetli metalin stratejik bir kaynak olarak birikimi ve kullanımı, başka bir şey - ulusal para birimini "sarı metal" stoğuna bağlayan "altın para biriminin" tanıtılması. İlki ülkenin ekonomik bağımsızlığını sağlamak için haklı ve gerekliyse, ikincisi ülkeyi finansal köleleştirmeye ve felakete götürebilir. Altın bağımlısı olmak tehlikelidir. Bu, hem küresel hem de yerel deneyim tarafından kanıtlanmaktadır.
Altın bir araç değil, bir son, bir tür evrensel, bir tanrı olarak, kaidesine fedakarlık yapmak zorunda olduğumuzda tehlikelidir.