Ankara Kalesinin Tarihi Ne? Ankara Kalesi Nerede? Ankara Kalesine Nasıl Gidilir?
Ankara Kalesinin tarihi ne? Ankara Kalesi Nerede? Ankara Kalesine Nasıl Gidilir? Evliya Çelebi Ankara Kalesi Hakkında Ne Yazdı?
Ankara Kalesinin tarihi ne? Ankara Kalesi Nerede? Ankara Kalesine Nasıl Gidilir? Evliya Çelebi Ankara Kalesi Hakkında Ne Yazdı?
BİNLERCE YILLIK TARİH ANKARA KALESİ
Binlerce yıllık tarih Ankara Kalesi. Ankara'nın Altındağ ilçesi sınırları içerisindedir. Yapılış tarihine ilişkin kesin bilgi maalesef yoktur. Ankara'da, askeri bir garnizon bulunduran Hititler tarafından yapıldığı konusunda uzmanların görüşleri vardır. Ama bu düşünce arkeolojik verilerle de doğrulanarak kesin bir sonuca ulaşılamamıştır. Hititler zamanından bu yana yeri değişmeyen, Romalılar, Bizanslılar ve Selçuklular dönemlerinde defalarca tadilattan geçen Ankara kalesi, tepenin yüksek bölümünde yer alan iç kale ve onu çevreleyen dış kaleden oluşur.
DIŞ KALE SURLARI BOYUNCA 20'YE YAKIN KULE VARDIR
Dış kale surları boyunca 20'ye yakın kule vardır. Dış kale eski Ankara şehrinin merkezini çevreler. İç kale yaklaşık 43.000 m2'lik bir alana sahiptir. 14-16 metre yüksekliğindeki duvarların üzerinde çoğu 5 köşeli olmak üzere, toplam 42 kule yer alır. Dıştaki surlar kuzey-güney doğrultusunda yaklaşık 350 metre, batı-doğu yönünde ise 180 metre boyunca uzanmaktadır.
İç kaleye bakıldığında, güney ve batı duvarları bir dik açı şeklindedir. Doğudaki duvar tepenin girintilerini ve çıkıntılarını takip eder. Kuzey yamaçtaysa farklı tekniklerle yapılmış duvarlar yer alır. Koruma duvarlarının en ilgi çeken yönü, doğu, batı ve güney duvarları boyunca 15-20 metrede bir bulunan 42 beşgen şekilli burçtur.
Dış kale ve iç kale, doğuda Doğu kalesinde, batı tarafında ise hatip çayına bakan yamaçta birleşir. İç kale'nin güneydoğu köşesinde ise kalenin en yüksek noktası olan Akkale yer alır. Halk arasında buraya Ali taşı adı verilmiştir. Dört katlı olan iç kale, Ankara taşı ile toplama taşlardan meydana gelmiştir.
ANKARA KALESİNİN İÇ KALESİNDE İKİ BÜYÜK KAPI
Ankara Kalesinin İç kalesinde iki büyük kapı vardır. Birinin adı dış kapı, diğerinin adı ise hisar kapısıdır. Kapının üzerinde bir de ayrıca İlhanlılar'a ait olduğu tespit edilen kitabe bulunur. Kuzeybatı tarafında, Selçuklular tarafından kaleme alındığı belirlenen bir yazı bulunmaktadır.
Kale duvarlarının alt bölümünün malzemesi mermer ve bazalttır. Üst kesimlerine doğru her blok arasındaki tuğla bölümler zarar görmüş ancak, iç kale herhangi bir zedelenme ve bozulmaya maruz kalmadan günümüze kadar gelmiştir. 8 ve 9. Yüzyıllarda Ankara kenti istilalara uğrayınca, kaleyi hızla eski haline getirmek için, o sıralarda yıkıntı şeklinde çevrede bulunan Roma anıtlarının mermer blokları kullanılmıştır.
TARİH BOYUNCA ÇEŞİTLİ DÖNEMLERE TANIKLIK ETMİŞTİR
Ankara Kalesi tarih boyunca çeşitli dönemlere tanıklık etmiştir. Milattan Önce ikinci Yüzyıl başında Romalıların Galatya'yı yani Ankara ve çevresini işgalinden sonra kent büyüyerek kale dışına taştı. Roma İmparatoru Caracaila Milattan Önce 217 yılında kalenin surlarını elden geçirtti. 222 - 260 arasında İmparator Severus Alexander ve Velerianus, Perslere yenilince kalenin bazı kısımları tahrip edildi.
Yedinci Yüzyılın ikinci yarısından sonra Romalılar kalenin tadilatına başladı. İmparator Konstantinos 688 yılında, dış kaleyi yaptırdı. Dördüncü Leon ise 740 yılında kale duvarlarını yaptırırken iç kale surlarını da yükselttirmiştir. İmparator Nikephoros ve İmparator Basileios döneminde de yani dokuzuncu Yüzyılda kaleyi tekrar tadilattan geçirtmiştir.
SELÇUKLU DÖNEMİ
Gelelim Selçuklu dönemine. Ankara Kalesi, 1073 yılında Selçukluların hakimiyetine geçti. 1101 yılında Haçlı ordusu komutanı Raimond tarafından ele geçirilen kale, 1227 yılında bir kez daha Selçuklular tarafından fethedildi. Selçuklu Sultanı 1. Alaeddin Keykubat'ın tamir ettirdiğiı kaleye Sultan İkinci Keykavus da 1249 yılında bazı ilaveler yaptırdı.
OSMANLI DÖNEMİ
Osmanlı dönemi boyunca Ankara Kalesi hiç tadilat görmedi. Kalenin surlarını Mısır Valisi Mehmet Ali Paşanın oğlu İbrahim Paşa 1832 yılında elden geçirttirdi. Surların bazı kısımlarında rastlanan sütun başlıkları, lahit ve heykel parçaları, yapılan tadilatlarda, özel ve uygun malzemeler yerine toplama malzemelerden yararlanıldığını ortaya koyar.
Bugün kale içindeki farklı dönemlerden kalmış olan çok sayıda eski Ankara Evi yer alır. Kale içi Mahallesindeki eski Ankara evleri, sur duvarları ile çevrili dar ve dik bir alanda yer aldıkları için, dar alandan en çok faydayı elde etmeye yönelik olarak tasarlanmıştır. İki ya da üç katlı olarak inşa edilmiş, ahşaptan, kerpiçten ve tuğladan yapılmışlardır.
Arazi yapısının engebeli olması, alt kat planlarının da düzgün olmasını önlemiştir. Ancak üst katlar cumba tipindeki çıkıntılarla gayet düzgün bir şekilde görülebilmektedir. Alt katlar kışlık olarak tasarlanmış, kalın duvarlıdır ve pencereleri de küçüktür. Üst katlarsa yazlık olarak hesaplanmış, ince duvarlı ve havadar olmasına özen gösterilmiştir.
1640 TARİHİNDE EVLİYA ÇELEBİ DE ANKARA'YA GELMİŞ
17. Yüzyılın ortalarında, 1640 tarihinde Evliya Çelebi de Ankara'ya gelmiş ve izlenimlerini Seyahatname adlı eserinde kaleme almıştır. Ankara Kalesinden bahsederken "Ankara'nın tepe noktasında dört kat beyaz taştan yapılmış sapasağlam bir kale vardır. Kale iç içe üç kat surlarla çevrelenmiştir. İç kale sınırlarında toplar, cephane ve toplam 600 ev vardır."