Kan kalbe ulaşamadığında kalp kası ihtiyacı olan oksijeni alamaz. Oksijen olmadan, hücreler hasar görebilir veya ölebilir. İyileşebilmek için kan akışı sağlanmalıdır. Kalp krizi belirtileri yaşadığınızı düşünüyorsanız hemen tıbbi yardım alın.
Kalp krizi neden olur?
Zamanla, kolestrol ve plak olarak adlandırılan yağlı bir madde, kan damarlarındaki arterleri tıkar. Bu, kanın serbestçe akmasını zorlaştırır. Çoğu kalp krizi, bu plak parçasının kopmasıyla gerçekleşir. Ayrılan plağın çevresinde bir kan pıhtısı oluşur ve arteri bloke eder.
Kalp krizinin belirtileri nelerdir?
Göğsünüzde ağrı, baskı veya rahatsızlık hissedebilirsiniz. Nefes darlığı, terleme, baygınlık veya midenizde sancı hissi olabilir. Boynunuz, çene veya omuzlarınız zarar görebilir. Erkekler ve kadınlar farklı belirtilere sahip olabilirler. Erkeklerde genelde ağrı sol kolda hissedilebilir.
Kadınlarda kalp krizinin belirtileri nelerdir?
Kadınların erkeklerden daha fazla sırt ya da boyun ağrısı çektiği bilinir. Ayrıca mide ekşimesi ve nefes darlığı olması daha olasıdır. Kadınlar erkeklere nazaran çok yorgun hissedebilirler ve hafif de olsa başları dönebilir. Kalp krizinden birkaç hafta önce, bir kadında gribe benzer belirtiler ve uyku sorunları olabilir.
Yaklaşık 435.000 kadın ABD’de her yıl kalp krizi geçiriyor. Belirtiler o kadar hafif olabilir ki, genellikle küçük şeyler olarak göz ardı edilirler.
Kalp krizine karşı ne yapabiliriz?
Siz ya da birlikte olduğunuz kişi kalp krizi belirtileri gösteriyorsa, hemen 112’yi arayın. 90 dakika içinde tedavi edilen hastanın hayatta kalma olasılığı daha yüksektir. Siz telefonda iken, kişi kan pıhtısı riskini azaltmak için bir aspirini çiğneyip yutmalıdır (alerjik olmadıkça).
Kalp krizi teşhisi nasıl konulur?
Kalbin elektriksel aktivitesini kontrol eden bir EKG, doktorların hastanın kalp krizi geçirip geçirmediğini anlamalarına yardımcı olabilir. Aynı zamanda hangi arterin tıkalı veya bloke olduğunu EKG ile kolayca görebilirler. Doktorlar kalp krizlerini, kalp hücrelerinin ölürken saldığı proteinleri arayan kan testleriyle de teşhis edebilirler.
Kalp krizi nasıl tedavi edilir?
Doktorlar, kalbe tekrar kan akması için harekete geçecektir. Bunun için size kan pıhtılarını çözen ilaçlar verebilirler. Hastalar muhtemelen koroner anjiyografi adı verilen bir tedaviden geçerler. Ucunda minik bir balon olan ince bir tüp arterinizden geçer. Bu tüp plakayı duvara yaslayarak damarlardaki tıkanıklığı açar. Çoğu zaman, doktorlar damarların açık kalmasını sağlamak için atardamarınıza stent adı verilen küçük bir tüp yerleştirir.
Risk faktörleri nelerdir?
Kalp krizi geçirme ihtimaliniz yaşla birlikte artar, ayrıca erkeklerin kadınlara göre kalp krizi geçirme ihtimalleri daha yüksektir. Ailesinde kalp rahatsızlığı bulunan hastalar daha çok risk altındadır. Sigara, kalp krizi riskinizi artırır. Yüksek tansiyon, yüksek kolesterol düzeyi, şeker hastalığı ve obez olma durumları da kalp krizini tetikler. Stres, egzersiz eksikliği ve depresyon da kalp krizini tetikleyen durumlar olarak kabul edilir.
Kalp krizi nasıl önlenir?
- Eğer çok fazla alkol tüketiyorsanız bunu hemen durdurun. Alkolü kesmek, kalp krizi riskini üçte bir oranında azaltacaktır.
- Egzersiz yapın ve vücudunuz için doğru besinleri tüketin. Amerikan Kalp Derneği, haftanın 5 günü, günde 30 dakikalık hafif tempolu egzersiz yapılmasını öneriyor. Arterlerinizi sağlıklı tutmak için bol meyve, sebzeler ve kepekli tahıl yiyin.
- Bazı insanlar için, her gün 1 adet aspirin almak faydalı olacaktır. Sizin için aspirinin doğru olup olmadığını öğrenmek için doktorunuzla konuşun.
- Stresinizi yönetmenin yollarını bulun.
Kalp Krizi Sonrası Yaşam
Hastanedeyseniz, birkaç gün sonra evinize dönebilirsiniz. Birkaç hafta içinde normal günlük yaşamınıza geri dönebilirsiniz.
Kardiyak rehabilitasyon iyileşmenize yardımcı olabilir. Kendi fitness programınızı yapmalı ve kalbinizin daha sağlıklı yaşaması için nasıl bir tempoda yaşamınızı sürdürmeniz gerektiğine karar vermelisiniz.