U-2 Olayı « CIA Operasyonları
Başkan Eisenhower, görev süresinin sonlarına doğru, ömrü boyunca sadakatle hizmet ettiği insanlar hakkında başka bir düşünce edinmeye başladı. Ulusa veda konuşmasında, "askeri sanayi biriminden" türeyen "kötü güçlerin hızla yükselişinin yol açacağı olası felaketler" konusunda uyanda bulundu.
En azından Ike'ın (Eisenhower'ın lakabı) şüphelerinden bazılarının izi, 8 ay önce meydana gelen U-2 olayına kadar götürülebilirdi. Ike, ABD, Sovyetler Birliği, İngiltere ve Fransa liderlerinin katılacağı bir barış zirvesi planlamıştı. Bu, onun "barış için Haçlı Seferi"nin doruk noktası olacaktı ve zirveden sınırlı da olsa bir nükleer denemeleri yasaklama anlaşmasının çıkması umuluyordu.
Konferansın arifesinde bir Amerikan U-2 casus uçağı Rusya'nın ortasına şap diye düştü. Daha kötüsü, Eisenhower yönetimi yalan söylerken suçüstü yakalandı. Önce "silahsız bir meteoroloji uçağının" yolunu kaybederek Sovyet sınırını geçtiği öne sürüldü. Sonra pilot Francis Gary Powers'ın, hem de l Mayıs günü, sınırdan binlerce mil içerde sağ olarak ele geçirildiği ortaya çıktı. Tahmin edileceği gibi Sovyetler küplere bindi ve zirve iptal edildi.
Gerçekte, Sovyet iddialarının ve basında çıkan haberlerin aksine, U-2 vurularak düşürülmemişti. Yakıtı bitince alçalıp iniş yapmıştı. Bu gerçek, CIA Başkanı Allen Dulles tarafından, tutanakları üzerindeki gizlilik kaydı 1975'te kalkan bir Kongre gizli soruşturmasında açıklandı.
Dulles, aynı soruşturmada, U-2 uçuşunun Başkanın talimatıyla yapıldığı "kanısında olduğunu" söyledi. En azından bunun oldukça uzak bir ihtimal olduğu söylenebilir. Çünkü Ike, Kruşçev'le tarihi zirve hazırlığı yaparken, yalnızca bu türden uçuşların tümünün durdurulması emrini vermemişti, iyi niyetini göstermek için Küba ve Tibet'teki örtülü operasyonları da geçici olarak azaltmıştı.
U-2'nin barış zirvesini sabote etmek amacıyla düşürüldüğü daha ağır basıyor. Amerikalı Şahinler, Sovyetler'le gerilimin azalmasına ek olarak, 1956'da Macaristan'da CIA'nın tezgâhladığı ayaklanmaya destek vermediği için Ike'a öfkeliydiler. (Ike ayaklanmayı destekleseydi, nükleer savaşa yol açabilirdi.)
Ike, ister onun direktifiyle, ister itiraf ettiği gibi ondan habersiz yapılmış olsun, U-2 olayının tüm sorumluluğunu* üstlendi. Fakat, John F. Kennedy'nin CIA Başkanı John McCone'la teybe alınan telefon konuşmasında, üzerinde çalıştığı anılarında el yordamıyla bulduğu açıklamayı bildiriyordu: "İnsanları beni aptal yerine koymuş olmakla suçlamak istemiyorum, ancak..."
Şili'de Darbe « CIA Operasyonları
1973'te, CIA, Güney Amerika'daki işleyen en eski demokrasiyi yıktı. 20 yıl sonra, hâlâ bu olayda parmağı olduğunu inkâra kalkışıyor.
CIA, Şili'de 1958 ve 1964 seçimlerine önemli ölçüde müdahale etti. 1970'te ise korktuğu başına geldi; sosyalist aday Doktor Salvador Allen de devlet başkanı seçildi.
Dehşete kapılan Başkan Nixon, CIA'dan Allende'nin göreve başlamasını önlemesini istedi. CIA, askeri bir darbe için elinden geleni yaptı. Fakat, Şili ordusunun demokratik sürece geleneksel bağlılığı darbe olasılığını ciddi ölçüde önlüyordu. Darbenin önündeki en önemli engellerden biri, Şili Genelkurmay Başkanı General Rene Schneider'di. Bu nedenle, CIA, ordu içindeki fanatiklerle Schneider'i öldürme komplosu kurdu. Fakat suikast geri tepti; belirlenen zamanda iktidarı devralan Allende'ye desteği artırdı.
Bu girişimi başarısız olan CIA'ya, "darbe ortamı" yaratma talimatı verildi. Başkan Nixon, CIA Başkanı Helms'e "Şili ekonomisine feryat ettirin" dedi. CIA destekli sabotajlar ve terör tırmandı. CIA, faşist Kurtuluş Partisi (Patria y Libertad-PyL) üyelerine kontrgerilla ve bombalama eğitimi verdi. Onlar da kısa sürede kundaklama kampanyasına giriştiler.
CIA, ayrıca, mali kaynağı Şili'deki holdingler ve ITT gibi diğer ABD şirketlerince karşılanan sokak gösterileri ve grevler örgütledi. Şili'nin en büyük gazetesinin de içlerinde bulunduğu CIA bağlantılı olan medya, yangını körükledi. İğdiş etme, yamyamlık vb. gibi ardı arkası gelmez Marksist "zulüm" hikayeleriyle, askeri yurtseverlik duyguları kabartıldı. Orduda temizlik yapılacağı, ordunun tahrip edileceği, Sovyetler'e üs verileceği dedikoduları yayıldı.
Sonunda, darbe, 1973 Eylül'ünde ordunun en aşırı sağcı faşist unsurlarının öncülüğünde, amansız bir vahşetle geldi. Allen de öldürüldü. (Kimi CIA savunucuları, hâlâ Allende'nin makineli tüfekle kendini vurarak intihar ettiğini öne sürüyorlar!) Bazı bakanlar katledildi, üniversiteler askeri denetim altına sokuldu, muhalefet partileri yasaklandı, binlerce Şilili işkenceden geçirildi ve öldürüldü. Çoğu kişi CIA'nın verdiği listelere göre "aşırı" diye damgalandı.
General Pinochet başkanlığındaki askeri cunta döneminde, muhaliflere işkence, özellikle Colonia Dignidad adlı tüyler ürpertici cezaevinde düzenli bir iş haline geldi. Cunta, Güney Amerika'nın dört bir yanında sürgündeki Nazileri topladı. Bu Nazilerden biri, bir kurbanına, Nazi ölüm kamplarında yapılan işin Colonia Dignidad'da sürdürüldüğünü söyledi.
CIA, istediği kadar Şili darbesiyle ilişkisini inkâra çalışsın. Demokratik, barışsever bir ülkeyi mezbahaya çevirdi.
Jonestown Katliamı « CIA Operasyonları
1978'de Guyana'nın Jonestown kentinde meydana gelen kitle kırımının, CIA'nın barbarca ve dev boyutlardaki "davranış kontrolü" deneylerinin doruk noktası olduğuna ilişkin çok sayıda kanıt bulunuyor. Ve bu kırım, o zamanlar bildirildiği gibi toplu intihar değil, bir kitle katliamıydı. Guyana adli tabibinin raporu, 913 kurbanın siyanürlü içkiden içmediğini, cesetlerde siyanür izine rastlanmadığını ortaya koydu. Kurbanların yüzde 80-90'ına öldürücü ilaçlar enjekte edilmiş, geri kalanlar ise vurulmuştu. Adli tabip, yalnızca 2 kişinin intihar ettiği sonucuna vardı.
Tarikatın lideri Jim Jones'un uzun zamandan beri CIA ile bağlantısı vardı. Bu bağlantı, CIA'nın ünlü işkence uzmanı Dan Mitrione ile çocukluk arkadaşı olduğu döneme kadar uzanır. Mitrione işkenceyi bir sanat dalı olarak görürdü. Brezilya ve Uruguay'da güvenlik güçlerini eğitirken, uygulamalı işkence dersleri için dilencileri kaçırırdı. Mitrione'nin eski kafadan Jones da aynı dönemde Brezilya'daydı ve CIA istasyonunun bulunduğu Belo Horizonte'ye sık sık gidip geliyordu.
Jones, California'nın Ukiah kasabasında Halkın Tapınağı'nı kurmak üzere Brezilya'dan döndü. Başlarda, tarikat mensuplarına şok edici eziyetler yapıyordu. Müritlerini liberal politikacıların yer aldığı örgütlere sızmak için kullandı. Seçimlerde oy çıkararak politikacıları minnettar bırakıp kendine bağladı. San Francisco Belediye Başkanı George Moscone ve Müfettiş Harvey Milk, Jonestown'dan bir hafta sonra öldürüldüler. İkisinin de Jones'a siyasi minnet borcu vardı. Tıpkı, iki cinayetin katilini baştan savma sorgulayan ve tek bir söz üzerine serbest bırakan bölge savcısı gibi...
Cinayetlerin Halkın Tapınağı ile bağlantılı olduğu haberleri çıkmaya başlayınca, Jones müritleriyle birlikte Guyana'ya kaçtı. Guyana Başbakanı, koltuğunu, 1964'te CIA'nın gerçekleştirdiği bir darbeye borçluydu. Jones, Amerikan Elçiliği'ndeki CIA ajanlarıyla temasa geçti. Bu ajanlardan en az biri katliam sırasında Jonestown'daydı.
Katliamdan sağ kurtulanlar, Jonestown'un zenci müritlerin köle gibi çalıştırıldığı bir toplama kampına benzediğini söylediler. Zenci müritlere dayak atılıyor, işkence yapılıyor, tecavüz ediliyor ve büyük dozlarda bilinci yok edici ilaç ve uyuşturucu veriliyordu. Jonestown'da, MK-ULTRA programında kullanılan zihin bulandırıcı maddelerden o kadar çok bulunuyordu ki; 200 bin kişilik bir kenti bağımlı yapmaya yeterliydi.
Olay, Kongre'de CIA'nın örtülü operasyonlarına şiddetle karşı çıkan Cumhuriyetçi Leo Ryan'ın olayı araştırmak için Jonestown'a gitmesi ve Jones'un müritlerince öldürülmesiyle son buldu. Sonra, Jones'un zengin beyaz yardımcılarının paçayı sıyırdıkları toplu. cinayetler başladı. Katliam alanında milyonlarca dolar nakit para bulundu. Ancak, Jones'un 2 milyar dolar olarak hesaplanan serveti, gizli banka hesaplarında kayboldu. Jones'a gelince, cesedine ait olduğu söylenen fotoğraflarda, vücudundaki ünlü dövmeler görülmüyordu.