Dışkı Kaçırmanın İnkontinansın Nedenleri
Dışkı Kaçırmanın İnkontinansın Nedenleri
Kontinansı sağlayan tüm mekanizmalar normal yapı ve fonksiyonda (işlevde) olmasına karşın, sağlıklı kişilerde de bazı durumlarda dışkı kaçağı olabilir. Bunlardan biri dışkının normalden çok daha hızlı bir şekilde anal kanaldan geçmesidir. İshal (yumuşak-sulu dışkı, diare) olduğunda kontinansı (kontrolü) sağlayan mekanizmalar aslında normal olsa bile dışkı kaçağı olabilir. Bağırsak hareketlerinin zaman zaman çok hızlı olduğu kolit, spastik kolonda ishal (diyare) sıkça olur. Bu nedenle ishale (diare) neden olan enfeksiyon, enflamasyon (bağırsak iltihabı) ve gıda tahammülsüzlüğü, inkontinansa neden olabilir.
Dışkının depo görevini üstlenen rektumda, genişlemeye engel olan anormal bir durum varsa, rektum daha fazla genişleyemez ve yukarıdan gelen dışkıyı depo edemez. Bu da kaçağa neden olabilir.
Nörolojik (sinir uyarı) problemleri olanlarda örnekleme refleksi olmayabilir. Bu kişiler gaz ile dışkı arasındaki ayırımı yapamaz. Gaz çıkarmaya çalışırken dışkı kaçırabilir.
Makat (anüs) kanalının etrafını saran kaslar (sfinkterler), doğum esnasında veya anal bölge ameliyatları nedeniyle zarar görebilir. Eğer bu kaslardaki hasar, hemen fark edilir ve düzgün bir şekilde dikilir ise kaslar eski fonksiyonlarını (işlevlerini) kazanır. Eğer iyileşme tam olmazsa defekt (açıklık) kalır ve anüsün (makatın) kapanmasında problem oluşur. Bazı bireylerde bu defekt küçüktür; dolayısı ile başlangıçta belirti vermez fakat yaşlandıkça problemler gelişebilir.
Makatın kontrolünü sağlayan kasları (anal sfinkterleri) uyaran iki sinir vardır. Bu sinirler kadınlarda doğum sırasında aşırı gerilmeye bağlı olarak hasar görebilir. Yine bu bölge ameliyatları sonucunda veya kalın bağırsağın son bölümü olan rektumun makattan (anal kanaldan) dışarı çıkması (prolapsus) durumunda da sinirler hasar görebilir. Makatı kontrol eden (sfinkter) kasların sağlam olmasına karşın uyarılmayı sağlayan sinirlerde hasar olduğu için inkontinans (dışkı kaçırma) gelişebilir.
İnkontinans (dışkı kontrolünün olmaması) nedenleri, aşağıda özet halinde verilmiştir;
• Kadınlarda doğum sırasında makatı (anüsü) çevreleyen kaslarda yaralanma olması, inkontinansın (dışkı tutamamanın) en sık sebeplerden biridir.
Bu yaralanma anal bölge kaslarında yırtılma ve güçlerinde azalmaya neden olur. Anal bölge kaslarını innerve eden (uyaran) sinirlerde de yaralanma olabilir. Bazı hasarlar doğumdan hemen sonra fark edilebildiği gibi bazıları bir süre sonra ortaya çıkabilir. Bu durumlarda, geçmiş doğumlar, olaya neden olan bir faktör olarak akılda tutulmalıdır.
• İshal – (Diare)
Kontinansı (dışkı tutmayı) sağlayan kaslarda bir bozukluk olmasa da inkontinans (dışkı tutamama) meydana gelebilir. Diare durumunda (yumuşak-sulu dışkılamada) dışkı normalden çok daha hızlı bir şekilde makattan (anal kanaldan) geçer. Bu durum da inkontinansa (dışkı tutamamaya) sebep olur. Bağırsak hareketlerinin çok hızlı olduğu kolit, spastik kolon gibi hastalıklarda diare sıkça olur. Bu nedenle diareye neden olan enfeksiyon, enflamasyon (iltihaplanma) ve gıda intoleransı (tahammülsüzlüğü) gibi hastalıklarda inkontinans (dışkı tutamama) meydana gelebilir. Diareye eşlik eden kanama şikayeti varsa acilen doktora müracaat edilmelidir. Bu durum tümör, iltihabi bağırsak hastalığı, enflamasyon ve rektal prolapsus gibi durumlarda da olabilir.
• Anal bölge ameliyatları (anal fistül, fissür, hemoroid ve tümör cerrahisi)
• Perianal bölge (makat çevresi) enfeksiyonları (abseler)
Bu bölgenin kaslarını tahrip eden enfeksiyon (mikrobik iltihaplanma) ve abseler (irin-cerahat birikimleri), inkontinansa (dışkı tutamamaya) yol açar.
• Yaşlılık
Yaşın ilerlemesiyle bu bölge kaslarında zayıflama olabilir. Gençliğinde önemsiz olan sorunlar yaşlılıkla artabilir.
• Kazalar sonucu anal bölgenin yaralanması
• Nörolojik hastalıklar
• Doğum anomalileri
• Geçirilmiş pelvik cerrahi [histerektomi (rahmin alınması), karın alt bölge ameliyatları]
• Pelvik taban problemleri
Leğen kemiğinin alt-iç yüzeyini kaplayarak destek dokusu görevi üstlenen pelvik taban kaslarının zayıflaması idrar – dışkı kaçırma, gibi istenmedik durumlara neden olabilmektedir.
• Kronik kabızlık
Uzun süreli görülen kabızlık sonucu dışkılamayı sağlayan kas ve sinirlerde zayıflama görülebilmektedir. Bu durumda hasar gören kas ve sinirler dışkıyı tutamayacak kadar zayıflayabilir. yetersiz kalabilir.
• Radyoterapi (Işın tedavisi) sonucu anal bölgenin hasar görmesi
• Aşırı laksatif (dışkı yumuşatıcı) kullanımı