Büyük Sovyet Ansiklopedisinde, üreticinin kaderinin bu versiyonu verildi:
Schmitt Nikolay Pavlovich (10 (22) 12.1883, Moskova, - 13 (26) .2.1907, agy,), 1905-07 Devrimi Katılımcısı. RSDLP üyesi, Bolşevik. Bir mobilya fabrikası sahibinin ailesinde doğdu. Moskova Üniversitesi'nde okudu. Mayıs ayında 1'ten Presnya'daki mobilya fabrikasına sahip olan 1905, 9 / 111 yerine saatte bir çalışma günü tanıttı, maaşlarını artırdı, ambulans istasyonu ve fabrikada özel genel eğitim kursları açtı. 2’te, RSDLP Moskova Komitesi 1905’in bin ruble. İşçileri silahlandırmak için. Durumunu Bolşevik Parti'ye devretti. 20 Aralık 17 Schmitt tutuklandı. Aralık ayının bastırılması sırasında silahlı ayaklanma 1905 fabrikası imha edildi. Şubat 1905 gecesi, Butyrka hapishanesinin yalnız hücresinde 13 Schmitt öldürüldü. Cenazesi siyasi bir gösteriye dönüştü. ”
Önceden, böyle bir değerlendirme mantıklı görünüyordu. Birincisi, resmiydi ve bu nedenle sorgulanmadı ve ikincisi, çok az insan gerçeği düşündü: Zencefil gibi diğer zengin insanlar devrimcileri ne kadar seviyordu?
Çeşitli sebeplerden ötürü diğerleri ideolojik hale geldi, çünkü modaya uyguntu. Diğerleri, devrimcilere “tam olarak” diye flört ettiler - konuşmayı, iktidara geldiklerinde özel bir tutum sergilemeyi umdular. Ancak özel bir türün örnekleri de vardı: En tipik olanı Shmit'in yerel amcası, ünlü Savva Timofeevich Morozov'du - en ünlü ve en cömert Bolşevik sponsoru. Her iki akrabanın da kaderi genel olarak benzer şeyler var.
Genç Schmitt, gerçekten de, devrimde "vuruldu". Ama neden, o eksikti? Bolca her şeye sahipti!
Nikolay Pavlovich, yalnızca Nizhnyaya Prudovaya Caddesi'ndeki Rusya'daki en iyi mobilya fabrikasına sahip değildi - şimdi Druzhinnikovskaya'da değil, aynı zamanda Tver'de dev bir fabrikası olan ve Orekhovo-Zuev'de daha da etkileyici bir Nikolskaya Fabrikası olan ve daha küçük bir işletme işletmesi olan Morozov'ların ünlü tekstil hanedanına girdi. Aynı şehir
Zengin Morozovlar, "karanlık krallık" temsilcilerine benzeyen hiçbir şekilde "ileri" tüccarlardı, Ostrovsky'nin komedi tüccarlarıydı. Paralarını “tanrısal olarak kullanmalarını” paralarına vermek istediler - onları kliniklere ve hastanelere ödünç verdiler, onlara kültür, sanat ve aydınlanma sundu. Canlı bir örnek, "prömiyeri" Savva Timofeevich tarafından ödenen Moskova Sanat Tiyatrosu'nun yaratılması.
Para için Morozova syto liberal gazete "Russian News" ve asi "New Life", "Mücadele", "Iskra" yı yaşadı. Milyonerin fonları, sıradan insanların sadece okuma-yazmaya değil aynı zamanda yansıtmaya da başladığı Prechistensky çalışma kurslarını oluşturmaya yardımcı oldu. En cüretkar düşünceler, sonra insanları barikatlara sürükledi ...
Muhtemelen, Morozov ne tür bir hayvanı yediğini hayal bile edemedi. Sonuçta, bowling'deki oldukça yakışıklı beylerle, aydınlık hedefleri ve çekici fikirleri bildiren bağları ile uğraşmak zorunda kaldı. Ve devrimi desteklemeye karar vererek ilham verdi. Tabii ki, para olarak: açık silâhkaçak baskı makineleri ve hatta hükümlü isyancıların sürgünlerinin sürgünlerini örgütleme. Evinde, özellikle Krasin ve Bauman'da devrimciler sakladı. Ve bu gerçek bir suçtur, Rusya İmparatorluğu'nun yasalarının açıkça ihlali!
Bildiğiniz gibi, Morozov açıklanamayan şartlar altında Fransa'da öldü. Resmi versiyon intihardır. Ama neden
Belki de mutsuz aşktan dolayı, Moskova Sanat Tiyatrosu Andreeva'nın tutkusu olan tutkusu, bu arada bir Gorki'nin karısı oldu. Yoksa Morozov ufalanan bir idealin altına gömüldü mü? Belki de tapasından titredi ve gelecekten korkuyordu? Sonuçta, muhtemelen kovuşturma ile tehdit edildi ...
Gorki'nin yazdığı bir başka versiyon daha var: “Savva Morozov yaşamdan şikayetçi. “Çok yalnızım, kimsem yok! Ve beni şaşırtan bir şey daha var: Delirmekten korkuyorum ... Ailemiz çok normal değil, gerçekten çılgınlıktan korkuyorum. Bu ölümden daha kötü ... "Ama intihar olmadığına dair şüpheler vardı, ama cinayet ...
Schmitt sadece Morozov'un bir akrabası değildi, aynı zamanda onun ruh eşi idi. Nikolai Pavlovich, içerikleriyle iç içe geçmiş, ancak dayısı ile yaptığı görüşmelerden çok daha fazla etkilenen devrim niteliğindeki broşürleri okudu. Yeğenini, muhtemelen genç zihnin huzursuzluğuna daha fazla katkıda bulunan, zaten ünlü olan Gorki'yle tanıştırdı. Bildiğiniz gibi, yazar yalnızca hevesli ve akıllıca ilham verebilecek ve açıklayamayacak, aynı zamanda yüzünü sanatsal olarak değiştirebilecekti ve hatta zaman içinde bir gözyaşı bırakabildi.
Fabrikant ve öğrenci - Schmitt bir Moskova üniversitesinde çalıştı, ancak kendisini teorilerle sınırlamadı: girişimindeki çalışma koşullarını yumuşattı, “yasadışı göçmenlerin” sadece Bolşeviklerin değil, aynı zamanda Menşeviklerin, sosyal devrimcilerin eve girmesine izin vermeye başladı. Bu arada ve daha sonra sadece Leninistlere para yardımı yapmadı. Genç adamın kesin ve kesin siyasi ve sosyal inançları yoktu: sosyalist devrimciler, Menşevikler onu ziyaret etti, muhtemelen sadece çay içmedi. Üreticinin tamamen burjuva ihtiyaçları için para verdiği bilinmektedir - halkın demokratik partisi ...
Devrim patlak verdiğinde, Schmitt hangi tarafta olduğunu gizlemedi - polisin "lanet yuva" lakabıyla isimlendirilen Presnya'daki fabrikasında, askeri müfrezeler dinlenip toplandıkları yerde toplandı.
Tabii ki, silah üreticinin parası için satın alındı. Bazı haberlere göre, savaş ekibine komuta eden meşru yetkililere karşı silahlı eylemlere şahsen katıldı.
Bir zamanlar Bolşevikler'in lideri olan Nikolay Valentinov, "Az Tanınmış Lenin" adlı kitabında şöyle yazmıştı:
“1905’teki Aralık ayaklanmasının bastırılması sırasında, Schmit fabrikası hükümet güçlerinin toplarıyla tamamen tahrip edildi”, Bu eylemde, ana devrimci ayaklardan birini bastırma arzusundan daha fazla bir şey ortaya çıktı, intikamdı. Bombardıman, fabrikadan kimsenin direnç teklif etmediği açıkça ortaya çıktıktan sonra da devam etti. Bazı işçiler vuruldu, çoğu tutuklandı ve Schmitt de tutuklandı. ”
Topçu ateşi ile binalarına çarpılan Moskova ev sahipleri ve dükkan sahiplerinden yetkililere birçok dilekçe gönderildi. Vera Schmitt'ten, evi tamamen yıkılmış olan mobilya üreticisinin annesi. Kendisini devrimci harekete katılmadığı için 200 000'teki yağma mülkle birlikte değerlendirdi ve hasar talep etti. Bu arada, Bayan Schmitt'in asi oğlu zaten gözaltındaydı.
Nikolai Pavlovich Presnensky karakolunda iki hafta geçirdi ve bu süre zarfında militanlar iki kez ama başarısız bir şekilde onu serbest bırakmaya çalıştı. Ardından, “Jani’lerin hatıraları” nda belirtilen şekilde, jandarmaların kendisine işkence gördüğü soruşturmanın başladığı Butyrka cezaevine sevk edildi. Lenin "karısı Krupskaya:
“... Nikolai Pavlovich tutuklandı, cezaevinde mümkün olan her şekilde işkence gördü, fabrikalarına ne yaptıklarını görmek için alındı, öldürülen işçileri izlemek için alındı, sonra onu hapishanede öldürdüler. Ölümünden önce mülkünü Bolşeviklere devrettiği isteğini iletmeyi başardı. ”
Krupskaya, “gizli polisin, kendisine, Morozov ailesinin bir üyesi olan, GPU ve NKVD'nin uygulamasında normal ve yaygın bir şey haline gelen yöntemlere asla başvurmaya cesaret edemeyeceğine inanan” aynı Valentinov'a kategorik olarak karşı çıkıyor. Schmitt davasıyla ilgilenen Moskova güvenlik departmanından bir jandarma memuru, farklı bir şekilde işlendi. ”Davalıyla daha özel bir büroya benzeyen bir durumda sanıkla yürekten yürekten görüşmeler yaptı; Hiç kimse iddiaya göre protokolü yönetmedi ...
Bu arada, Schmitt basit, dürüst bir adam ve hatta saf, kurnaz jandarmaların yemini yakaladı. Bildiği her şeyi, isyancıların adlarını, adreslerini ve görünüşlerini söyledi. İsyandaki amcasının rolü hakkında konuştu. Ondan sonra, araştırmacı ona şöyle bir şey söyledi: “Sevgili efendim, Nikolai Pavlovich! Oyununuz bitti, kendinizi ve yoldaşlarınızı tamamen açığa vurdunuz! Kaderiniz yenilmez ... ”Ve soluk tutukluya bir yığın broşür verdi - yazarların sorgu odasının duvarının arkasında yürüttüğü çok" duygusal "konuşmaların bir raporu ...
Nikolai Pavlovich yemek yemeyi ve uyumayı bıraktı. Belki de yaptıklarından, temas ettiği insanlardan korkuyordu. Ya da aksine, titredi, çünkü yoldaşları tarafından kendisine verilen işi değiştirdi. İkinci versiyon daha doğrudur, çünkü kız kardeşlerle yapılan görüşmeler sırasında, servetini insanlara devretme arzusundan bahsetti, en azından kısmen benzer düşünen insanların gözünde kendisini rehabilite etmek istediğini söyledi.
Schmitt'in ahlaki ıstırapları o kadar güçlüydü ki, sinir sistemi bozukluğu geçirdiler ve doktorlar onu hapishane hastanesine gönderdi.
İşte Valentinov'un sertifikası:
“Schmitt'in yakınlarından çok büyük bir rüşvet alan hapishane gardiyanları, sinsice, Schmitt'in dış dünya ile olan tüm iletişimlerini talimatlarında yürüttüler. Schmitt'in onlar için yaptığı konuşmaların çoğu zaman onlardan hiçbir şey yapılamayacaklarını söylediler. Garip, onları ziyaret etmeye gelen kız kardeşlere karşı tutumlarını da gibiydi. Sonra uzun süredir etrafta olmadıklarını, sonra da bekçilere şöyle dedi: “Boynuna at, bana izin verme ...”
Cezaevindeki hastanede hayatını bitirdi - camı kırdı ve kendi boğazını bir parça ile kesti. Ancak öldürüldüğü söyleniyordu ...
Bu sürüm oldukça gerçek görünüyor. Jandarmalar değil, Bolşevikler kendileri de uygulayıcılar olabilirdi - Schmitt onlar için bir hain oldu. Parayı akrabalarına bıraktı. Yani bahis kartına dönüştü ...
Fakat Bolşevikler elbette Schmitt'in ölümünde "burjuva hükümeti ve Kanlı Nicholas rejimi" ni suçladı. Daha sonra, bu sürüm resmi Sovyet oldu. İki kız kardeşden biri olan Nikolai Pavlovich tarafından, fabrika devrimcisinin ölümcül iddiasıyla iddiasıyla kendisini buldu.
“Sevgili kız kardeşim Katya, beni terk eden hayatın bu anlarında, sen benim için her zamankinden daha sevimlisin.
Dakikalarımın numaralandırıldığını hissediyorum. Dün gece, alışılmadık işaretler ve garip bir tutum vardı, gardiyanlar benden bir şeyler gizlediler ve aynı zamanda benim için çeşitli uğursuz vakalardan bahsetti ... Görünüşe göre beni en kısa sürede bitirmek istiyorlar, acele edin ve tanıtımdan kaçın ... Size hoşça kal demek istiyorlar ... sonsuza dek hayatla ... "
Rahibe’nin kısa, altı sayfalık anıları, 1905’in Moskova Aralık Ayaklanması’nda, 1940’te yayınlanan bir zamanda yayınlandı. tarih kolayca düzenlenir, rötuşlanır ve yeniden yazılır, parti düzenine zorlanır.
Nikolai Pavlovich'in ölümünden sonra, kalıtım için çaresiz bir mücadele patlak verdi, kardeşi Alexey ve iki kız kardeşi tarafından miras kaldı. O zaman tartışmaktan daha fazlasını varsaymalıyız - tüm hikaye o zaman karışmıştı ve şimdi daha da fazlası.
Büyük sermayenin kardeşi - ya 300 ya da 400 bin ruble - iddia edildiği üzere reddetti. Elbette kendisi değil elbette, ancak Bolşeviklerin oldukça belirgin tehditlerinden korkuyordu. Çocuk Elizabeth, elbette bir Bolşevik olan “koruyucu” tarafından bulundu ve Schmitt parası parti fonlarına aktı. Ablası, Catherine, aynı zamanda RSDLP üyesi olan avukat Nikolay Andrikanis de onunla evlendi.
Bununla birlikte, Lenin’in Kafkas militanlarını “ciddi” bir konuşma için kendisine göndermesi konusundaki belirgin ipuçlarına rağmen servetle ayrılmak istemedi. Sonunda, yoldaşlarının sert öfkesini bilen Andrikanis geri döndü - birkaç bin pes etti, ama çoğunu gizledi. Ve yine de, Krupskaya'nın hatırladığı gibi, Schmitt'in mirası Bolşevikler için “sağlam bir malzeme tabanı” haline geldi.