İstanbul bu kez Çerkesler'in 1864 yılında Çarlık Rusyası tarafından Soykırım ve Sürgüne uğratılmalarını konu alan bir sergiye ev sahipliği yaptı.
İstanbul, Fatih'te bulunan Ali Emiri Kültür Merkezinde, kalabalık bir grup Çerkesya Aktivisti ve yurtseveri ile Kafkas Evi organizasyonuyla gerçekleştirilen sergide, bir zamanlar Çarlık Rusya'sının en önemli merkezlerinden olan Tiflis'te ki arşivlerden faydalanıldı.
Gürcistan hükümeti bilindiği gibi, geçtiğimiz yıl Çerkes Soykırım ve Sürgününü resmen tanımış ve bu gerçeği ilk tanıyan Birleşmiş Milletler üyesi olmuştu.
Şimdi açılan sergi ise Tiflis arşivlerinden bazı seçmeleri de içinde barındırıyor. Ayrıca Gürcistan hükümetinin Çerkes soykırım ve sürgününü konu alan heykel yarışması sonucunda, buraya katılan heykeltraşların yapıtlarının maketleri ve resim/fotoğraf/afişleri de sergi dokümanları arasında yer aldı.
Üç yüz kadar kişinin açılışa katıldığı sergide ilk konuşmayı Kafkaevi adına Nusret Baş yaptı. Çerkesya Aktivistleri adına Nurhan Fidan ise coşkulu ve etkili bir konuşma yaptılar. Onları takiben, Tiflis'te Gürcistan devletinin desteğiyle açılan Çerkes Kültür Merkezinin başkanı Merab Chikua, arşiv belegelerinde çalışarak, sergi için seçim yapan Gürcü Tarihçi Bejan Khorova, Gürcistan Diasporadan sorumlu bakan Mirza Davitia adına yardımcısı Temur Tartarashvili ile Amerika'dan gelen Çerkes Aktivistlerden Dünya Çerkes Konseyi adına Eyad Yugor'da ayrı ayrı konuşmalar yaptılar.
Merab Chikua'nın konuşması önemli ve bir o kadar da acı gerçekleri anlatıyordu. Çarlık, Çerkesya'da çok kısa bir zaman içinde 540.bin Çerkes'i öldürmüş ve yaklaşık bir o kadarını da sürgün etmişti.
Nurhan Fidan konuşmasında; "Bugün tarihi bir gün. Çerkes ülkesinin insansızlaştırılmasının, soysuzlaştırılma girişiminin, kan ve gözyaşlarının ifşa edildiği gündür. Bazen ters akıntılara kürek çekmek gerekir. Hatta suları tersine akıtmak da. Burada bir halkın -Çerkes halkının, doğuşu, dirilişi ve direnişinin sembolik başlangıcına tanık olmaktayız. Bir zamanlar bir ülkemiz vardı: Çerkesya! Yok edildiği düşünülen ya da sanılan. Ve Çerkes halkı % 90'ı yurdundan zorla çıkartılmış ve kalanı parçalara ayrılmıştı. Bu gidişe dur demek gerekiyor. Burada toplanan bu müstesna topluluk Soykırıma ve bir toplumun yok oluşuna "Dur!" demektedir. Çerkes halkı ve ülkesinin varlığı ile insanlık, uygarlık kazanacaktır. Ama nasıl? Yapılan tarihsel haksızlıkları gidermek, soykırım ve sürgünün kitleler üzerine yaptığı tahribatları gidermek için, "Birleşik, Özgür ve Barış içinde Çerkesya var olacaktır! Bütün bu mücadelemizin, haykırışımızın yegane sebebi budur.
Woropsaw Adigehar!
Woropsaw AdigeHeku!
Çerkesya Yurtseverleri adına tüm katılımcılar ve Gürcü yetkililere teşekkürlerimizi sunarız.
Sergi pazartesi gününe kadar yani üç gün açık kalmış olacak. Serginin açılışından sonra epeyce konuğun bu üç gün içinde ziyaret gerçekleştireceği tahmin ediliyor.
Dünyanın en kalabalık Çerkes kenti(de olan) İstanbul -ki 1 milyonun üzerinde Çerkes/Adige'nin yaşadığı tahmin ediliyor- böylece önemli bir etkinliğe imza atmış oldu. Şimdi Amerika'dan sergi için İstanbul'a gelen Eyad Yugor'un haber ajansları ve gazetecilere verdiği röportaj sırasında söylediği sözlerin etkisini ve yankısını yakın zamanda duyacağız:
"Türkiye'de tıpkı Gürcistan gibi Çerkes Soykırım ve Sürgününü resmen tanımalıdır. Zira bu acılı dönemin yaşayan taraflarından biri de Türkiye'dir. Türk arşivleri de bu konuda bizlere önemli bir veri kaynağı olacaktır diye düşünüyorum!
Cherkessia.net - İSTANBUL