İsrail devletinin kurucusu Ben Gurion'dan bu yana en uzun süre başbakanlık koltuğunda oturma unvanına sahip Benyamin Netanyahu siyasi hayatının sonuna mı geliyor?
9 Nisan'daki seçim öncesinde hakkındaki üç yolsuzluk dosyasının davaya dönüşme ihtimali deneyimli siyasetçiyi zor durumda bıraktı.
Peki 1996'dan 1999'a ve 2009'dan da günümüze kadar başbakanlık görevini yürüten 'Bibi' lakaplı Netanyahu hakkındaki iddialar neler ve konuyla ilgili 'dava süreci' nasıl işleyecek?
Netanyahu hakkındaki suçlamalar neler?
Üç farklı yolsuzluk davasıyla karşı karşıya olan Netanyahu ile ilgili başlatılan soruşturmadaki 4000 numaralı dosyada, İsrail Başbakanı'nın ülkenin önde gelen telekomünikasyon şirketi Bezeq Telecom'a, grubun eski yönetim kurulu başkanının kontrolündeki bir internet sitesinde olumlu haberler karşılığında devletten idari imtiyazlar verdiği iddia ediliyor.
1000 numaralı dosyada İsrailli Hollywood yapımcısı Arnon Milchan ve Avustralyalı milyarder işadamı James Packer'dan pahalı hediyeler almakla suçlanıyor. Milchan ve Packer daha önce yaptıkları açıklamalarda suçlamaları reddetmişti.
2000 numaralı dosyada ise Netanyahu'nun İsrail'in en çok satan gazetesi Yedioth Ahronoth ile olumlu haberler karşılığında rakip gazetenin büyümesini engelleyecek düzenlemeler getirme konusunda pazarlık yaptığı iddia ediliyor.
Netanyahu istifa etmek zorunda mı?
Son süreçte Netanyahu'nun istifa etmesini gerektirecek yasal bir zorunluluk yok. İsrail Başbakanı 9 Nisan'da yapılacak seçimlerde görevini sürdürme niyetinde olduğunu duyurdu. Uzmanlar Netanyahu'nun dosyaya bakan savcıyla müzakere ederek davanın seçim sonuna bırakılması için çabaladığını düşünüyor. Netanyahu'nun dava başlamadan önce başsavcılıkla görüşmeler yapması bekleniyor. Dava öncesi sürecin haftalar ya da aylar sürebileceği belirtiliyor.
Netanyahu suçlu bulunursa cezası ne olacak?
İsrail'de rüşvet davalarında suçlulara 10 yıla kadar hapis ve/veya para cezası veriliyor. Yolsuzluk ve görevi kötüye kullanmada ise üç yıla kadar hapis cezası verilebiliyor.
Netanyahu'nun siyasi geleceği bitiyor mu?
Netanyahu hakkında üç farklı yolsuzluktan dava açılması ihtimalini ülkedeki medyanın ve sol siyasetçilerin seçimleri etkilemeye yönelik bir 'cadı avı' olarak nitelendiriyor.
Zira Aralık 2018’de kurulan sol kanatta İsrail Direnç Partisi’nin lideri, eski Genelkurmay Başkanı Benny Gantz Netanyahu'nun en yakın rakibi olarak gösteriliyor. Gantz'ın eksi Maliye Bakanı Yair Lapid ile 'sol ittifak' kurarak yönetime gelebileceği konuşuluyor.
Gantz, İsrail Başbakanı'nın bu süreçte istifa etmesini savunurken; Netanyahu, görev süresi boyunca gerçekleştirdiği "siyasi, askeri, diplomatik ve ekonomik başarıları hatırlatarak, bu başarılarının İsrail solunun seçimlerde kendisine galip gelmesine izin vermeyeceğini" savunuyor.
Netanyahu'nun bağlı olduğu Likud Partisi 1977 seçimlerinden bu yana İsrail sağının öncülüğünü yapıyor. Nisan ayındaki seçimler Likud'un tarihi için de büyük önem arz ediyor.
Netanyahu'nun uzun süre yönetimde kalmasının sırrı ne?
İsrailli seçmenlerin çoğu Netanyahu'nun güvenlik konusundaki politikasına sıcak bakıyor. Netanyahu onlara göre akıcı İngilizce konuşması ve uluslararası arenada uzun yıllar tecrübesi nedeniyle ön plana çıkıyor. İsrail ekonomisinin güçlü olması da etkenlerden biri.
Netanyahu, özellikle İran nükleer programı konusunda aynı görüşü paylaştığı ABD Başkanı Donald Trump ile de yakın ilişkiye sahip.
İsrail'in ülke başkentini Tel Aviv'den Kudüs'e taşıma kararı ve ABD'nin büyükelçiliğin yerini değiştirmesi Netanyahu'nun başarısı olarak görülüyor.