Sağlıklı Uyku İçin Antik İlim (3. Bölüm)
Bu Dr. Jingduan Yang’ın 3 bölümlük serisinin son bölümüdür. İlk bölüm için buraya tıklayabilirsiniz.
Uyku en iyi ilaçtır. Vücudu yeniler, onarır ve gençleştirir. Dolayısıyla, iyi bir gece uykusu bir kişinin sağlıklı ve uzun ömürlü olmasının anahtarıdır.
Sağlıklı uyku alışkanlığı, düzenli uyuma ve düzenli uyanma döngülerini içerir, böylece kaliteli bir uyku alınır ve gün boyunca uyanık hissedilir.
İyi bir gece uykusu alabilmek için, modern tıp uyku tıbbı konusundaki araştırmalarına dayanan mükemmel öneriler getirmiştir. Bu önerilere “uyku hijyeni” denir. Uyku hijyeniyle ilgili temel unsurlar şunlardır;
- Düzenli bir uyuma ve uyanma saati belirleyin ve bunu koruyun. Hatta geç yatmak zorunda kaldığınız özel durumlarda bile aynı saatte uyanarak uyku ritminizi korumaya çalışın.
- Her gece yedi veya sekiz saat uyuyabilecek şekilde kendinizi planlayın. Uyumadığınız süreçte yatakta oyalanmaktan kaçının.
- Yatağınızı sadece uyumak için kullanın. Yatakta televizyon izlemekten, arkadaşlarınızı aramaktan veya kitap okumaktan kaçının. Vücut, yatağı sadece uykuyla ilişkilendirmeye ihtiyaç duyar.
- Uykudan hemen önce büyük porsiyonlu yemek yemekten, uyarıcılar içeren çay, kahve, çikolata gibi besinlerden, yoğun egzersizlerden veya duygusal konuşmalar yapmaktan kaçının.
- Yatak odanızı rahatlatıcı ve sessiz bir yer olarak düzenleyin. Oda sıcaklığını da rahat edebileceğiniz bir seviyede tutun. Çok sıcak veya çok soğuk olmamalı odanız.
- Güneş ışığına gün boyunca yeterince maruz kalmaya çalışın ve akşam ışığının da loş olmasına özen gösterin.
Uyku İçin Doğru Zaman
Klasik Çin tıbbında da iyi bir gece uykusu, sağlık için çok önemli sayılırdı. Modern tıbbın önerilerine ek olarak Klasik Çin tıbbı geceleri hangi saatlerde uykuda olmamızla ilgili “uyku saatlerinin” önemine dikkat çeker.
İdeal uykuya geçme zamanı akşam 9 ila 11 arasıdır. Bu, vücudun qi enerjisinin Çin tıbbında benzersiz olan bir kavram olan “üçlü yakıcı meridyen” için dolaştığı zamandır. “Üçlü yakıcı” göğüs, karın ve leğen kemiği boşluğundaki organların fonksiyonlarını içerir.
Üst yakıcı oksijen ve kanı vücudun geri kalanına yayar. Orta yakıcı besini emer, metabolize eder ve yiyecekleri besin maddesine dönüştürür. Aşağı yakıcı ise suyu tekrar emer ve sistemi atıklardan kurtarır. Böylece üçlü yakıcı fonksiyonları normal vücut fonksiyonlarını belirler. Üçlü yakıcıya iyi bakmamız bu açıdan son derece önemlidir.
Enerji her iki saatte farklı organlarda dolaşım yapar.
Gün içinde 24 saat olduğu için, enerjinin dolaşımının 12 aşaması vardır. 12 saatin son safhasında, vücut kendini yenileme safhasına geçer. İnsanlar zihinlerini sessiz, duygularını sakin ve aktivitelerini minimum seviyede tutmalıdırlar. Çin tıbbından bazı uzmanlar akşam 10.30’da uyumak gerektiği önerisinde bulunurlar.
Akşam 11’den gece 3’e kadar enerji, safra kesesi ve karaciğerde dolaşır. (2. Bölümde detaylı olarak anlatılmıştır). Çin tıbbında safrakesesi ve karaciğer organ sistemleri sindirimi düzenler, bağ dokularını besler (örneğin, tendonları ve eklem bağları gibi), ruh hali ve uykuyu düzenler, kemik sağlığını destekler, adet dönemlerini ve doğurganlığı düzenler.
Aynı zamanda hayal gücünden sorumludur ve becerileri stratejik planlama ve yürütmeye yardımcı olur. Özellikle migrenden mustarip insanlar, depresyon, anksiyete, irritabl barsak sendromu, adet öncesi sendromu, kısırlık, meme ve rahim içinde miyom ve reflü sorunları olanlar için, bu süre içinde iyi bir uyku alınması bu tip sağlık sorunlarının oluşmasına engel olacaktır .
Gece 3’ten 5’e kadar, enerji akciğer meridyenlerinde dolaşır. Dolayısıyla, bu saatlerde de derin bir uyku almak oldukça önemlidir. Akciğerler, Çin Tıbbında, nefes alma fonksiyonlarından sorumludur, qi enerjisini ve oksijeni tüm vücuda yaymakla sorumludur. Aynı zamanda su metabolizmasını düzenler ve fonksiyonları kalın bağırsaklarla da ilgilidir.
Akciğer enerjisi insanları fiziksel olarak güçlü kılar ve aynı zamanda üzüntüye ve kedere karşı oldukça hassas hale getirir. Üst solunum yolu enfeksiyonu, alerji, cilt sorunları ve sık idrara çıkma veya anormal bağırsak hareketleri olan insanlar için, ayrıca kayıp ve keder içinde olanlar için bu saatlerde iyi bir uyku çok önemlidir.