Prostat kanserinin diyet tedavisi, detaylı incelenecektir. Her ne kadar beslenme prostat kanserinin gelişiminde rol oynasa da, hiçbir spesifik diyet bu hastalığı önleyemez veya ortadan kaldıramaz. Prostat kanseri de (Prostate Cancer, PC) diğer kanserler gibi son derece karmaşık bir süreçtir. Hiçbir faktör (örneğin diyet) bu hastalığın çeşitli yönlerini tek başına açıklayamaz. Bununla birlikte, PC gelişme riskini azaltmak veya PC tedavisi için diyet ve diyet takviyelerinin kullanımı hastaların ve araştırmacıların ilgisini çekmeye devam etmektedir.
Kanseri önlemek için besin takviyelerinin kullanımı üzerine bugüne kadar yürütülen en büyük klinik çalışma, selenyum ve E vitamini takviyesi randomize çalışmasıydı (SELECT). Kısacası, hayatta kalmanın son nokta olduğu her prostat kanseri araştırması, çoğu hastanın PC dışındaki nedenlerden, çoğunlukla da CVD’den öldüğünü bulmuştur.
Bunu akılda tutarak, bu makalede sunulan yaşam tarzı önerilerinin amacı KVH ve prostat sağlığına aynı anda hizmet etmektir. Yalnızca hastalığa özgü morbidite ve mortaliteden ziyade tüm nedenlere bağlı morbidite ve mortaliteyi potansiyel olarak etkileyebilecek yaşam tarzı veya beslenme değişiklikleri, yine en büyük fayda-risk oranını sağlıyor gibi görünmektedir. İnsanlarda yapılan beslenme çalışmalarından elde edilen temel mesaj, ağırlıklı olarak sebze, meyve, lif ve balıktan oluşan bir diyetin, sınırlı kalori alımı ve/veya sağlıklı bir kiloyu korumak veya elde etmek için egzersizle birleştirilmesinin faydalarının onaylanması olmuştur.
Bu önlemler, kanser ölümlerinin azalmasıyla ilişkilendirilmiştir, ancak hiçbir çalışma bunların mevcut bir kanserin büyümesini yavaşlatabileceğini göstermemiştir. Bununla birlikte, kanıtlar bu diyet önlemlerinin KVH’den ölüm riskini azaltmada etkili olduğunu göstermiştir. Bu nedenle, prostat kanserini önlemede beslenme önlemlerinin olası yararları, bunların KVH açısından kanıtlanmış yararları ile birleştirilmiştir.
Uygunsuz beslenmenin tehlikeleri hakkındaki yaygın tanıtıma rağmen obezite ve diyabet oranları artıyor. Bununla birlikte, PC tanısı diyetin iyileştirilmesi için bir tetikleyici olabilir.
Diyet ve Prostat Kanseri
Kalp-sağlıklı beslenme kalıpları, prostat kanserini veya diğer kanserleri önlemedeki etkinlikleri nedeniyle en çok dikkati çekiyor gibi görünüyor. Ayrıca yaşam süresini uzatma veya tüm nedenlere bağlı ölümleri azaltma gibi ek faydalara da sahip görünüyorlar. Bunun bir örneği, büyük ölçüde meyve ve sebzeler, kabuklu yemişler, tahıllar, zeytinyağı, tavuk ve deniz ürünlerinden (yağsız protein kaynakları) oluşan Akdeniz diyetidir. Akdeniz diyetiyle ilgili gözlemsel çalışmaların 2015 yılındaki sistematik incelemesi ve meta-analizi, bu diyete en yüksek düzeyde bağlılığın, prostat kanserinden ölüm riskinin azalmasıyla önemli ölçüde ilişkili olduğunu buldu (risk oranı 0,96, %95 güven endeksi 0,92-1,00).
Öte yandan, aktif gözetim altında lokalize PC olan 410 erkek üzerinde yapılan bir araştırma, ortalama 36 aylık takipte, Akdeniz diyetine bağlılığın daha düşük Gleason dereceli ilerleme riski ile ilişkili olduğunu buldu. Akdeniz diyeti puanındaki her 1 birimlik artış için tehlike oranı (HR) tüm erkeklerde 0,88 idi; Beyaz olmayan erkeklerde HR 0,64’tür (etkileşim için P = 0,07).
Bu, Akdeniz diyetinin kalp-sağlıklı değişikliklere giden tek yolu sunduğu anlamına gelmez. Aksine, kan basıncı, kolesterol ve kan şekeri seviyeleri ve ağırlık/bel ölçüsü gibi parametrelerde iyileşmeyi destekleyen ve muhtemelen prostat kanseri insidansını etkileyebilecek çok sayıda beslenme düzeni vardır. Hastanın kişisel tercihleri ve uyma olasılığı, hangi modelin takip edileceğine karar verilmesine yardımcı olmalıdır. Bu özellikle kilo kaybı ve obezite tartışılırken geçerlidir.
Obezite ve Prostat Kanseri
Obezite, prostat kanseriyle ilişkili en güçlü beslenme/yaşam tarzı faktörlerinden biridir. Çok sayıda çalışma, obez erkeklerin daha agresif prostat kanseri geliştirme, ameliyat veya radyasyon tedavisine rağmen hastalığın tekrarlaması ve prostat kanserinden ölme riskinin daha yüksek olduğunu göstermiştir.
Daha fazla dikkat edilmesi gereken bir diğer konu ise obezite ile prostat büyüklüğü veya hacmi arasındaki ilişkidir. Kilo alımı prostat boyutunu artırabileceğinden, standart biyopsilerin kanseri daha erken bir aşamada tespit etme yeteneğini de azaltabilir. Ayrıca, prostat boyutunun artmasıyla birlikte, kanserli olmayan prostat dokusundan prostat spesifik antijenin (PSA) salgılanması da artar, böylece klinisyen ve hasta için daha kafa karıştırıcı bir tablo ortaya çıkabilir. Eğer kilo alımını önlemek bazı erkeklerde prostat büyümesini azaltabiliyorsa, bu bile tek başına önemli klinik faydalar sağlayabilir.
İdeal bir kilo verme diyetini destekleyen en iyi verilerden bazıları, en uzun (2 yıllık) randomize çalışmalardan biri olan Yeni Diyet Stratejileri Kullanarak Aşırı Kilonun Önlenmesi (POUNDS LOST) çalışması gibi kardiyovasküler tıp araştırmalarından da elde edilebilir. Bunun ve diğer çalışmaların sonuçları, “araçları meşrulaştıran amaç” felsefesinin en faydalı felsefe olduğunu göstermektedir. Başka bir deyişle, kişi uzun vadede düşük kalori tüketimini koruyabildiği ve kilo kaybı gerçekten meydana geldiği sürece, diyetin türü veya makro besin dağılımı ne olursa olsun, kardiyovasküler faydalar benzer görünmektedir.
Diyetteki Yağ ve Prostat Kanseri
Kişi başına yağ tüketimi, Kuzey Amerika ve Batı Avrupa’da erkeklerde en yüksek düzeydedir ve prostat kanserinden ölüm oranları da bu bölgelerde en yüksektir. Bunun tersine, Pasifik Bölgesi’ndeki ülkeler en düşük yağ tüketimine ve en düşük PC ölüm oranlarına sahiptir.
Geleneksel diyetin yağ oranının düşük olduğu Japonya’da Batı diyetlerinin uygulamaya konması, agresif prostat kanseri vakalarının artmasına neden oldu. Giovannucci ve arkadaşları, yüksek düzeyde yağ tüketen erkeklerin yalnızca prostat kanserine yakalanmakla kalmayıp, aynı zamanda hastalığın daha agresif bir formunu da geliştirme olasılığının daha yüksek olduğunu bildirdi.
Wang ve arkadaşları tarafından yapılan bir hayvan araştırmasında, az yağlı bir diyetin prostat tümör hücrelerinin büyümesini azalttığı görüldü.
Yüksek yağlı diyet ile prostat kanseri arasındaki ilişkinin olası bir mekanizması, böyle bir diyetin bağırsak mikrobiyomunun bileşimini bozarak bağırsak disbiyozuna ve kısa zincirli yağ asitleri ve fosfolipidler gibi bakteriyel metabolitlerin salınmasına neden olmasıdır. sistemik dolaşıma girebilir.
Yüksek yağ tüketiminin veya ketojenik diyetin PC ilerlemesi üzerindeki etkisini inceleyen çok sayıda klinik araştırmanın başlamış olması ilgi çekicidir. Daha yüksek yağ alımı kalp-sağlıklı parametrelerde değişikliklere (örneğin, düşük kan basıncı, kolesterol, kan şekeri, kilo/bel ölçüsü, iltihaplanma) yol açabiliyorsa, o zaman başarı potansiyelinin diğer kalp hastalarında gözlemlenenlerle bir şekilde rekabet etmesi muhtemeldir.
Hormonlar ve vücut kitle indeksi
Prostat kanserinin hormonal ortamdan etkilenen kanserlerden biri olduğu kabul edilmektedir. Seks steroidlerindeki bozulmalar, meme kanserinde olduğu gibi prostat kanserinin oluşumunda da önemli bir rol oynuyor gibi görünüyor. Daha yüksek bir vücut kitle indeksinin (BMI), daha düşük serum testosteron ve seks hormonu bağlayıcı globulin seviyeleri ve daha yüksek estradiol seviyeleri ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Serum androstenedion seviyeleri azalır, ancak androstenedionun periferik olarak estron ve estradiole dönüşümü artar.
BMI’daki artış ve hormon durumundaki değişiklik, insan vücudunu proinflamatuar bir duruma geçirebilir ve bu da endişe kaynağı olabilir. Ek olarak, kilo alımıyla birlikte testosteronda meydana gelebilecek potansiyel olarak büyük düşüşler, ilerlemiş prostat kanseri için kullanılan androjen yoksunluğu tedavisine benzer şekilde kısmi bir androjen yoksunluğu sağlayabilir. Kısa vadede bu durum PC riskini azaltabilirken, uzun vadede agresif hastalık riskini artırabilir.
Et Tüketimi ve Prostat Kanseri
Epidemiyolojik çalışmalar kırmızı et tüketimi ile PC arasında bir ilişki olduğunu öne sürmektedir. Giovannucci ve arkadaşları, en fazla kırmızı et tüketen erkeklerin, en az tüketen erkeklere göre prostat kanserine yakalanma olasılığının 2,64 kat daha fazla olduğunu bildirdi.
Et tüketimi ile PC arasındaki ilişki, sosis, domuz pastırması ve sosisli sandviç gibi işlenmiş etler de dahil olmak üzere, yüksek sıcaklıklarda pişirilen ve kömürde pişirilen etlerde özellikle güçlüdür. Bu tür etlerin daha uzun pişirme süreleri, artan sıcaklık, mangalda pişirilmesi ve kızartılması, heterosiklik aminler ve N – nitrozaminler gibi daha büyük miktarlarda bileşikler üretir . Örneğin heterosiklik amin 2-amino-1-metil-6-fenilimidazo[4,5-b]piridin (PhIP), ızgara sığır eti, domuz eti, tavuk, kuzu eti, balık ve işlenmiş etlerde bulunur. Heterosiklik aminler ve N -nitrozaminler, ABD Sağlık ve İnsani Hizmetler Bakanlığı tarafından potansiyel kanserojenler listesine eklenmiştir.
Yağ tüketimi gibi et tüketimi de bazı bireylerde genel olarak sağlıksız bir yaşam tarzının göstergesi olabilir. Prostat kanseri riskini artırdığı öne sürülen kızarmış yiyecek tüketimi de benzer bir risk göstergesi olabilir. Bununla birlikte, kızarmış yiyecek tüketimi ile artan kardiyovasküler hastalık riski arasındaki belgelenmiş bağlantı göz önüne alındığında, kızarmış yiyecek tüketimini sınırlama önerisi de dahil olmak üzere, PC riskini azaltmak isteyen bir hasta için makul bir tavsiye gibi görünebilir.
Enerji Tüketimi ve Prostat Kanseri
Toplam enerji tüketimi prostat kanserinin gelişiminde bir diğer önemli faktör olabilir. Kaynağı ne olursa olsun aşırı kalori alımı, PC riskinin artmasıyla ilişkili olan obeziteye yol açabilir.
Mukherjee ve arkadaşları, kısırlaştırılmış ve kısırlaştırılmamış farelerde, kısırlaştırmadan bağımsız olarak (ki bu tek başına kanser büyümesini azaltır), enerji alımının kısıtlandığı tüm grupların daha küçük ve daha yavaş büyüyen, mikrodamar yoğunluğunun azaldığı ve azalmış kanserler geliştirdiğini gösterdi.
Huffman ve arkadaşları, transgenik bir fare modelinin sonuçlarına dayanarak, kalori kısıtlamasının kanser gelişimini ve ilerlemesini engelleme kabiliyetinin, yalnızca kalori alımından ziyade enerji dengesi, vücut kütlesi ve vücut kompozisyonundaki değişiklikler tarafından kısmen aracılık ettiği sonucuna vardı. Bu, prostat kanserine yakalanma riskinin aşırı kalori tüketiminden ziyade obeziteye yol açan aşırı kalori tutulmasına bağlı olduğu anlamına gelir.
Diyet, İnsülin ve Prostat Kanseri
İlgi çekici bir teori, insülinin kanserin gelişmesinde rol oynadığını öne sürüyor. İnsülin önemli bir büyüme faktörüdür ve insülin büyüme faktörü ve reseptörünün düzeylerinin prostat kanseri olan kişilerde yükseldiği gösterilmiştir. İnsülin değerlerini düşük tutmak prostat kanseri hücrelerinin büyüme hızını geciktirebilir; bu ancak diyetle sağlanabilir.
Diyabetli kişilerin üretebilecekleri az miktardaki insülinden yararlanabilmeleri için bir glisemik indeks geliştirilmiştir. Bu indeks, farklı gıdalardaki karbonhidratları, bu gıdaların tüketimden sonra kan şekeri seviyesini ne kadar artırdığına bağlı olarak 0-100 arası bir ölçekte sıralar. Düşük glisemik gıdaların tüketimi kan şekeri seviyesini düşürür ve insülin üretimini azaltır. Bu teoriye göre insülin büyüme faktörünün düşük seviyeleri, kanser hücrelerinin aynı hızla büyümesini engelleyecektir.
Diyabetik diyet yalnızca aşağıdakiler gibi en yüksek glisemik indekse sahip gıdaları kısıtlar:
- Mısır gevreği
- Jöleli fasulye
- Donutlar
- Beyaz ekmek
- Sofra şekeri
- Beyaz pirinç
Prostat kanseri ve diğer kanserlerin ilerlemesinin önlenmesinde veya yavaşlatılmasında insülinin rolüne yeniden odaklanılması, metforminin bu amaçla kullanılmasına duyulan ilgiyle örneklendirilmektedir. Bununla birlikte, Diyabet Önleme Programı çalışması metforminin tip 2 diyabeti önleme yeteneğine sahip olduğunu gösterse de, bu çalışmanın yeterince takdir edilmeyen bir bulgusu, yaşam tarzı değişiklikleri (az yağlı diyet) nedeniyle diyabet riskinde meydana gelen derin azalmaydı. Toplam kalori azaltımı 450 kalori/gün ve 150 dakika egzersiz/haftada). Aslında yaşam tarzı değişikliklerinin diyabetin önlenmesinde metforminden önemli ölçüde daha etkili olduğu kanıtlandı (%58’e karşı %31 azalma). Bu, sağlığın teşviki ve geliştirilmesine ve hastalıkların önlenmesine yönelik entegre bir yaklaşımın değerini bir kez daha göstermektedir.
İnflamasyon ve Prostat Kanseri
Oksidatif hasarı önleyebilecek ve onarabilecek çeşitli mekanizmalar tanımlanmıştır. Fosfolipaz A-2 gibi antioksidan enzimler, değiştirilmiş yağ asitlerini, ROS’u ve RNS’yi ortadan kaldırarak mutasyonları önler. Diyetteki antioksidanların yararlı etkilerine dair bu örnek, ROS ve RNS üretimini teşvik eden gıdaların tüketiminin sınırlandırılması veya bundan kaçınılması gerektiğine dair kanıt sağlar.
Artan oksidatif stresle ilişkili diyet faktörleri, rafine karbonhidratların, hayvansal bazlı proteinlerin ve yağların yüksek tüketimidir. Oksidatif stresin azalmasıyla ilişkili beslenme faktörleri arasında A, D ve E vitaminleri; çinko ve selenyum mineralleri, fitokimyasallar ve diyet lifi.
Genel olarak, kardiyovasküler hastalıklara ilişkin risk faktörleri (örneğin kilo artışı, kan basıncı ve kan kolesterolü ve glikoz seviyeleri), kronik inflamasyonun artmasını içerir. Kardiyovasküler önlemede yerleşik rolleri olan çeşitli ilaçlar, antiinflamatuar aktiviteyi içeren pleiotropik etkilere sahiptir ve adjuvan kanser tedavisinin yanı sıra prostat ve diğer kanserlerin önlenmesi için de araştırılmaktadır. Dikkate değer örnekler statinler, aspirin ve metformindir (SAM).
Sebzeler ve Prostat Kanseri
Brokoli, karnabahar, lahana, Brüksel lahanası, çin lahanası ve karalahana yüksek düzeyde antikarsinojenik fitokimyasallar olan sülforafan ve indol-3 karbinol içerir. Bu besinler, hücreleri oksidatif hasardan koruyabilen antioksidan enzimlerin üretimini tetikler.
Canene-Adams ve iş arkadaşları tarafından yapılan bir araştırmadan elde edilen bulgular, bitki kaynaklı besinlerin tek başına olduğundan kombinasyon halinde daha faydalı olduğunu ima etti.
Selenyum ve Prostat Kanseri
Selenyum vücutta yaygın olarak dağılan önemli bir metalik olmayan eser elementtir. Çoklu antioksidan enzimlerin bir bileşenidir ve çeşitli işlevlere katılır. Epidemiyolojik çalışmalar selenyumun potansiyel bir prostat kanseri önleyici olduğunu ve prostat kanseri hücrelerinin büyüme hızını azalttığını göstermektedir. Selenyumun plazma, serum ve doku düzeyleri PC gelişme riskiyle ters ilişkilidir.
Selenyum Brezilya fıstığı, ceviz, balık (konserve ton balığı ve kabuklu deniz ürünleri dahil), sığır eti, hindi, tavuk, yumurta, tam tahıllar, sarımsak, soğan, brokoli, lahana ve mantarlarda bulunur. Yeterli diyet selenyumunun elde edilmesindeki sorunlardan biri, belirli bir bitkideki selenyum seviyesinin, büyüdüğü toprağa bağlı olmasıdır. Örneğin Kaliforniya’daki Imperial Valley’de üretilen ürünler, başka yerlerde yetişen bitkilerden daha yüksek selenyum içeriğine sahiptir.
Selenyumun her biri farklı biyolojik etkiler oluşturabilen çeşitli formları vardır. Selenyum bileşiklerinin koruyucu aktivitelerinin, metilselenol adı verilen bir selenyum metabolitinin aracılık ettiği düşünülmektedir. Selenometiyonin, hücre döngüsü ve apoptoz yollarında, androjen sinyallemesinde, sinyal iletiminde ve transkripsiyonel düzenlemede yer alan genlerin transkript seviyelerini modüle eder. Yüksek konsantrasyonlarda selenometiyonin, prostat spesifik antijenin (PSA) ekspresyonunu azaltır.
Hayvan deneyleri ve epidemiyolojik kanıtlar, selenyumun apoptotik yollar üzerindeki etkisi, hücre çoğalmasının inhibisyonu ve antianjiyogenez üzerindeki etkisi nedeniyle antikarsinojenik etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Çeşitli çalışmalar, yüksek selenyum seviyelerinin, düşük selenyum seviyelerine göre prostat kanseri riskinde %50-65 oranında bir azalma sağladığını bildirmiştir. Kanserin Beslenmeyle Önlenmesi (NPC) çalışması, selenyum takviyesi alan erkeklerde prostat kanseri görülme sıklığının, plasebo alan erkeklere göre %50 daha az olduğunu bildirdi.
Ek olarak, prostat kanseri açısından yüksek risk taşıyan veya lokalize prostat kanseri olan hastalarda bireysel selenyum takviyeleri ile yapılan klinik araştırmalar, hastalığın ilerlemesi üzerinde hiçbir etki göstermediğini ve hatta yüksek dozda takviye ile hastalığın ilerlemesi ve ölüm riskinin artma ihtimalini ortaya koydu. Bu, PC riskini azaltmak için şu anda hiçbir yüksek dozda antioksidan takviyesinin teşvik edilememesinin bir başka nedenidir.
Daha da ilgi çekici olan, SELECT çalışmasında selenyum takviyesinin başlangıçta düşük selenyum durumu olan erkeklerde PC riskini azaltmadığı, ancak zaten diyet kaynaklarından selenyumla doymuş olan erkeklerde selenyum takviyesinin agresif prostat kanseri riskini artırdığıdır. Yine bu bulgular, prostat kanserinin önlenmesi için bireysel takviye kullanımından ziyade diyetteki selenyum kaynaklarının vurgulanmasının değerini desteklemektedir.
E vitamini ve Prostat Kanseri
E vitamini, özellikle doymamış yağ asitlerine karşı etkili olan ve oksidatif hücre zarı hasarına karşı koruma sağlayan çeşitli antioksidan tokoferollerin bir karışımıdır. Aynı zamanda testosteron düzeylerini düşürüyor gibi görünüyor. E Vitamini, bitkisel yağlarda, fındık yağlarında (örneğin badem, pamuk tohumu, aspir, ayçiçeği), fındıkta, tatlı patateste, tam tahıllarda ve yapraklı sebzelerde bulunan, yağda çözünebilen bir antioksidandır. Gama tokoferol, diyette E vitamininin en yaygın şeklidir; diyet takviyelerinde bulunan alfa tokoferol ise biyolojik olarak en kolay bulunan formdur.
Alfa-Tokoferol, Beta-Karoten Kanseri Önleme Çalışması, plaseboya kıyasla günde 50 IU alfa tokoferol alan erkeklerde prostat kanseri insidansı ve mortalitesinde %30-40 azalma olduğunu bildirdi. Alfa tokoferol takviyesinin önleyici etkisi denemeden birkaç yıl sonra da devam etti ve PC mortalitesinin azalmasıyla sonuçlandı. Sağlık Uzmanları Takip Çalışması, ilerlemiş prostat kanseri riskinin azaldığını bildirdi. Bu çalışmaların her ikisinde de fayda yalnızca sigara içenlerde tespit edildi. Gama tokoferol çalışmaları değişken yanıtlar göstermiştir.
Halen sigara içenlerde bazı besin eksikliği riskinin sigara içmeyenlere göre daha yüksek olduğu unutulmamalıdır. Bu, sigara içenlerde bazı temel antioksidan besinlerin durumunu iyileştirmenin PC riskini azaltıp azaltmayacağına ilişkin çalışmayı akla getiriyor. Elbette, böyle bir araştırma neyi belirlerse belirlesin, sigarayı bırakmanın tüm nedenlere bağlı morbidite ve mortalitenin azaltılması üzerindeki etkisi, potansiyel takviyeye ilişkin herhangi bir tartışmada yoğun bir şekilde vurgulanmalıdır.
SELECT denemesinde E vitamininin tek başına veya selenyumla birlikte alınmasının koruyucu bir etkisi bulunamadı. Sonuçta SELECT, E vitamini takviyesi alan sağlıklı erkeklerde prostat kanseri riskinde önemli bir artış buldu.
E vitamini grubunda anlamlı artmış prostat kanseri riski bulundu, ancak selenyum veya kombinasyon müdahale kolunda bu durum görülmedi. Daha endişe verici olan ise, müdahale kollarında plasebo grubuyla karşılaştırıldığında artan Gleason 7 veya daha yüksek hastalık riskine yönelik bir eğilimdi, ancak bu hiçbir grupta istatistiksel anlamlılığa ulaşmadı.
Erkek doktorların katıldığı uzun vadeli, randomize, kontrollü bir çalışma olan Doktorların Sağlık Çalışması II (PHSII), ne E vitamini ne de C vitamini takviyesinin prostat kanseri veya diğer kanser riskini azaltmadığını buldu. E vitamini takviyelerinin kanama olayları (hemorajik inme, HR=1,74; p=0,04) riskini artırma potansiyeli de bu denemede gözlendi.
D vitamini ve Prostat Kanseri
D vitamininin en büyük ve en önemli kaynağı güneş ışığıdır. Ancak bu vitamin aynı zamanda süt ürünleri, yumurta, D vitaminiyle zenginleştirilmiş tahıllar ve somon ve ton balığı gibi yağlı balıklarda da bulunur. Serum 25-hidroksivitamin D testleri kolaylıkla bulunabilmektedir ve birçok erkek testte D vitamini eksikliği tespit etmektedir. Bununla birlikte yukarıda tartışıldığı gibi bu tahlil birden fazla içsel ve dışsal faktörden (örn. sigara içme, obezite, iltihaplanma) etkilenebilir.
Tıp Enstitüsü’nün (IOM) 2011 yılında yayınlanan D vitamini kılavuzları, toksisite endişesi (örn. hiperkalsemi) nedeniyle D vitamini için Önerilen Diyet yalnızca 600 IU (71 yaş ve üzeri için 800 IU) olarak belirlemiştir.
D vitamininin, bazı klinisyenlerin ve hastaların “ne kadar çok olursa o kadar iyi” olduğuna inandıkları prostat kanseri için diğer diyet takviyelerinin randomize denemelerinden önce meydana gelen aynı tarihsel süsleme sorunlarına sahip olduğu görülüyor. Aslında, prostat kanserini önlemeye yönelik D vitamini çalışmalarının sonuçları tutarlı bir şekilde etkileyici olmamıştır ve birçok çalışma, yüksek kan düzeylerinde herhangi bir etki veya potansiyel zarar bulmamıştır.
D vitamini kemik sağlığı için önemlidir, ancak prostat sağlığını desteklemek için daha yüksek alım önerileri güçlü klinik araştırma kanıtlarıyla desteklenmemiştir. D vitamini bir hormonun işlevini taklit etme eğilimindedir; bu nedenle dikkatli olunmalıdır çünkü erkek sağlığı için U şeklinde bir risk eğrisi potansiyeli (diğer hormonlarda ve hatta alkolde görülene benzer) mevcuttur.
Kandaki D vitamini durumunun düşük olmasıyla birlikte prostat kanserinden ölüm riskinin arttığı yönündeki genel bulguları desteklemek cazip gelebilir, ancak yine de testle ilgili sorunlar ve PC takviyelerinin itibarsızlaştırılması geçmişi “öncelikle zarar verme” yaklaşımını desteklemektedir. Daha fazla bilgi veren daha büyük araştırmalar yayınlanana kadar.
D vitamininin kanserin birincil önlenmesi için kullanımı, ortalama 5,3 yıllık tedavi süresi ile incelenmiştir. Günlük D3 vitamini (2000 IU) ve deniz omega-3 yağ asitleri (1 g). Her ne kadar D vitamini, toplam invazif kanser insidansının birincil son noktasını önemli ölçüde azaltmasa da, toplam kanser mortalitesinde azalma için umut verici bir sinyal gösterdi.
İzoflavonlar ve Prostat Kanseri
Soya, hücre büyüme yollarını ve anjiyogenezi etkilediği gösterilen izoflavon genistein, daidzein ve equol açısından zengin bir kaynaktır. İzoflavonların ayrıca prostat kanserinin gelişiminde ve ilerlemesinde önemli rol oynayan androjen ve östrojenlerin üretimini ve metabolizmasını etkilediği de gösterilmiştir.
Geleneksel Batı diyeti minimum miktarda soya içerir ve sonuç olarak yararlı öneriler sunan az sayıda epidemiyolojik çalışma yapılmıştır. Hayvan çalışmalarında izoflavonların prostat kanserinin önlenmesinde ve büyüme hızının azaltılmasında faydalı bir etkiye sahip olduğu gösterilmiştir.
Yine de prostat kanserini önlemek için soya ürünlerini önermek için yeterli veri birikmiş değil. Ancak soya, kardiyovasküler hastalık riskini azaltmak için protein bazlı veya bitki bazlı bir diyetin parçası olabilir.
Polifenoller (yeşil çay), Kahve, Nar ve Prostat Kanseri
Polifenoller çoğu meyve ve sebzenin yanı sıra yeşil çay ve kırmızı şarapta da değişen miktarlarda bulunur. Bu ajanlar antioksidan, antiproliferatif ve antianjiyogenez yollarıyla etki gösterir ve proapoptotik etkilere sahiptir.
En popüler polifenollerden bazıları, hayvanlarda ve epidemiyolojik çalışmalarda kanser hücresi büyümesini engellediği gösterilen yeşil çaydaki kateşinlerdir. Yeşil çay yapraklarının ana bileşeni olan epigallokateşin (EGCG), hücresel proliferasyonla ilişkili biyokimyasal reaksiyonlara müdahale eder ve apoptozu artırır. EGCG, aşırı pişmiş veya kömürleşmiş etlerden üretilen kanserojen heterosiklik aminlerin (PhIP) güçlü bir inhibitörüdür.
Bazı ön epidemiyolojik veriler, prostat kanseri riskini azaltmak için yeşil çay ve/veya EGCG tüketiminin arttırılmasını desteklemektedir. Ayrıca, bazı ön araştırmalar kahve tüketiminin prostat kanserini veya agresif prostat kanserini önlemeye yardımcı olabileceğini de öne sürüyor. Yine de, bu düşük kalorili içeceklerin somut anti-kanser özelliklerine sahip olup olmadığı, yoksa kümülatif olarak daha düşük PC riskinden sorumlu olabilecek genel sağlıklı davranışların belirteçleri mi olduğu sorusu hala geçerliliğini koruyor.
Nar suyu veya ekstrelerine ilişkin ilk gözlemsel veriler, prostat kanserinin önlenmesinde fayda sağladığını öne sürdü. Ancak plasebo kontrollü araştırmalar PC üzerinde tutarlı bir etki göstermedi ve nar suyu, yeşil çay gibi içeceklerden daha fazla miktarda kalori içerebilir. Bu nedenle narın prostat kanserini önleme amaçlı kullanımı şu anda desteklenememektedir.
Kalsiyum ve Prostat Kanseri
Daha yüksek süt alımının, ilerlemiş prostat kanseri gelişme riskinin artmasıyla ilişkili olduğu gösterilmiştir. Bunun sütteki yüksek yağ ve hatta kalori içeriğiyle mi, yoksa kalsiyum miktarıyla mı, yoksa muhtemelen artan insülin benzeri büyüme faktörü-I (IGF-I) serum düzeyleriyle mi ilgili olduğu açıklığa kavuşturulmamıştır.
Giovannucci ve arkadaşları, yüksek kalsiyum alımının 1,25(OH)2 vitamin-D düzeylerini düşürebileceğini, bunun da kanser hücrelerinin farklılaşmasını artıracağını öne sürdü. Sağlık Uzmanları Takip Çalışmasına katılan 47.750 erkeğin kayıtları incelendiğinde, diyetle alınan veya kalsiyum takviyesinin bağımsız olarak artan riskle ilişkili olduğu ortaya çıktı. Daha da önemlisi, günlük 1500 mg’dan fazla kalsiyum alımı, daha düşük D2 vitamini seviyeleri ve daha yüksek agresif kanser geliştirme riski ile ilişkilendirildi.
Gao ve arkadaşları ayrıca kanser riskinin kalsiyum alımıyla ilişkili olduğunu öne süren kanıtlar da sağladılar. Ancak Severi ve arkadaşları Melbourne İşbirlikçi Kohort Çalışmasından bu iddiayı desteklemeyen veriler elde ettiler. Bu bulguların yorumu, kalsiyumun iyi olduğu ancak fazlasının zararlı olabileceği yönündedir.
Genel popülasyonda yapılan randomize çalışmalar (örneğin, Kadın Sağlığı Girişimi çalışmaları), birçok bireyin önerilen miktarda diyet kalsiyumu (1000-1200 mg/gün) tükettiğini ve dolayısıyla diyet takviyesine ihtiyaç duymadığını göstermiştir. Ayrıca, diyet kaynakları kullanılarak kalsiyum alımının normalleştirilmesi, taş hastalığı ve kabızlık riskinin artmasıyla ilişkilendirilen aşırı kalsiyum takviyesi alımıyla karşılaştırıldığında, taş hastalığı riskinde önemli veya tutarlı bir artış taşımamaktadır.
Çinko ve Prostat Kanseri
Çinko yaygın olarak besin takviyesi olarak kullanılır. Dengeli beslenen sağlıklı bireyler günde yaklaşık 11 mg çinko tüketirler. Çinko; et ve kuruyemişlerde, nohut ve fasulye gibi sebzelerde bulunur. Pek çok kişi, ticari çıkarların teşvik ettiği olası sağlık yararları nedeniyle büyük miktarlarda çinko takviyesi tüketmektedir.
Prostat kanserli erkeklerde çinko düzeylerinin azaldığı ve çinkonun PC hücre büyümesini ve istilasını baskıladığı bulguları, çinkonun koruyucu bir rol oynayabileceği hipotezini doğurmuştur. Ancak Sağlık Profesyonelleri Takip Çalışması, günde 100 mg’dan fazla tüketen erkeklerde prostat kanseri riskinin arttığını gösterdi. Yüksek doz çinkonun prostat kanseri gelişimini teşvik ettiği gösterilmiştir. Büyük miktarlarda çinko alan kişiler üzerinde yapılan çalışmalarda idrar yolları üzerinde olumsuz etkiler de rapor edilmiştir.
Prostat Kanserinin Diyet Tedavisi
Ornish ve arkadaşları, erken, düşük dereceli prostat kanseri olan erkeklerde, antioksidanlarla desteklenen vegan diyet, aerobik egzersiz ve stres yönetimi tekniklerinden oluşan yaşam tarzı müdahalesinin, prostat spesifik antijen (PSA) düzeylerini mütevazı bir 0,25 ng /mL (veya %4) azaltabildiğini gösterdi. Ancak PSA üretimindeki azalma her zaman kanser hücrelerinin etkisiz hale geldiği anlamına gelmez.
Ornish deneyinin en ilginç ve muhtemelen yeterince takdir edilmeyen gözlemlerinden biri, tek başına diyet değişikliklerinin, düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) kolesterol düzeylerini, düşük ila orta dozda bir statin kadar azalttığının ortaya çıkmasıdır. Aslında kardiyovasküler sağlık, prostat sağlığıyla eşdeğer olabilir.
Diyet değişiklikleri, egzersiz ve yaşam tarzı değişiklikleriyle birleştiğinde kanser büyüme oranlarını etkileyebilir.
Prostat kanserini tedavi etmek için yalnızca diyete güvenmek gerçekçi değildir, ancak genel kaliteyi ve yaşam süresini iyileştirmek için, özellikle de erkeklerde ve kadınlarda ölümlerin önde gelen nedeni açısından, diyetten yararlanmak gerçekçidir ve sürekli olarak teşvik edilmeli ve benimsenmelidir. Besin takviyeleri ve kanserin önlenmesiyle birlikte, “ilk önce zarar verme” ve “daha az, daha çoktur” şeklindeki mevcut mantralar daha anlamlı görünüyor. Kansere bağlı yorgunluğu (CRF) azaltmak için Amerikan ginsenginin alınması gibi, kanser tedavisinin spesifik yan etkilerini azaltmak için bireysel besin takviyelerinin kullanılmasına yönelik daha fazla destekleyici veri olduğu görülmektedir.
Multivitamin kullanımı aynı zamanda, B12 vitamini ve magnezyum gibi önemli besin maddelerinin düzeylerini büyük ölçüde azaltabilen ilaçları (örneğin metformin, histamin 2 blokerleri, proton pompası inhibitörleri) alan hastalarda gelişebilen, hafif eksiklikleri de azaltma yeteneğine sahiptir.
Bununla birlikte, prostat kanserini önlemek için multivitamin kullanmak isteyen hastalar, daha fazlasının daha iyi olmadığı konusunda uyarılmalıdır: en büyük epidemiyolojik araştırmaların bazılarında, günde birden fazla multivitamin hapı almak, agresif prostat kanseri riskinin artmasıyla ilişkilendirilmiştir.
Kardiyovasküler sağlığı destekleyen beslenme ve yaşam tarzı çözümleri aramak, aynı zamanda PC riskini de azaltabilecek önlemler için sağlam bir rehberdir. Bunların arasında öne çıkan ise egzersizdir. Önemli ve ikna edici veriler, düzenli egzersizin prostat kanserini önlemeye veya ilerlemesini azaltmaya yardımcı olma yeteneğini desteklemektedir ve bu, tüm nedenlere bağlı morbidite ve mortaliteyi azaltma bağlamındadır. Başka bir neden yoksa, egzersizle gözlemlenen zihinsel sağlık iyileşmesi, okuyucuları stresi, kaygıyı ve depresyonu potansiyel olarak azaltmak için düzenli fiziksel aktiviteye dahil etmeye teşvik etmelidir.
Referanslar:
- https://www.urologyhealth.org/media-center/prostate-cancer-info-center
- https://www.ucsfhealth.org/education/nutrition-and-prostate-cancer
- https://www.pcf.org/patient-resources/living-prostate-cancer/prostate-cancer-diet/
- https://stanfordhealthcare.org/medical-clinics/cancer-nutrition-services/reducing-cancer-risk/prostate-cancer-prevention.html
- Prostat Kanseri Tanısı ve Evrelemesi
- Prostat Kanseri
- Prostat Kanserinin Diyet Tedavisi