Batı Ermenistan’ın Akn şehri Akın olarak da anılır. Türkler çarpık bir şekilde Eğin adını verdiler ve şimdi adını Kemaliye olarak değiştirdiler.
Akn, Yerznka’dan Kharberd’e giden yol üzerinde, Davros ve Antidavros sıradağları arasında, Batı Fırat’ın kıyısında yer almaktadır. Deniz seviyesinden yüksekliği 1000 metreden fazladır.
Nehrin kıyısındaki ovalarda başarıyla üzüm yetişiyor. Şehrin birçok su kaynağı ve temiz havası vardır. Şehirde, Akn veya Akntsov olarak bilinen bir kayanın altından serin ve hoş bir su kaynağı akıyor. Bir nehir oluşturan bu kaynak, Khnkadzor adlı dereye katılarak Fırat’a akar. Şehrin semtleri arasında ve çevresinde birçok park ve bahçe yayılmaktadır. Bu da
şehre özel bir çekicilik veriyor. Şehrin çevresinde çok eski çağlardan beri işletilmekte olan bakır madenleri bulunmaktadır. Akn şehri kilise piskoposluğu, aralarında Garegin Srvandztyan’ın da bulunduğu ünlü ruhani liderlere sahip olmuştur.
19. yüzyılın başında yaklaşık 5.500’ü Ermeni olmak üzere 10.000 nüfusa sahip olan şehrin nüfusu, 19. yüzyılın sonunda yarısı Ermeni olmak üzere 20.000 kişiye ulaştı.
3 Şubat 1896’da Türk eşkıyalar Akn şehrine, Kürtler ise çevredeki Ermeni köylerine saldırır, ahaliyi katleder, evleri yağmalayıp ateşe verir.
Batı Ermenistan’daki onlarca başka şehir ve yüzlerce köy ile birlikte Akn şehri de 1915’de soykırıma maruz kaldı. Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra, 400 kadar yerinden edilmiş Ermeni memleketlerine döndü, ancak yeni Türk vahşeti sonucunda bunların önemli bir kısmı Akn’ı terk etti ve göç etti.
“TC’dekiler Çaresiz Zübükler”