Bebek sahibi olmaya karar veren çiftler için uzun ve zorlu bir serüven başlar. Yaşam tarzında birtakım olumlu değişiklikler yapmak, sağlıklı beslenmek, zararlı alışkanlıkları bırakmak ve kadının yumurtlama dönemini tespit etmek gerekir. Yumurtlama dönemi, bir kadının hamile kalabilme şansının en yüksek olduğu günlerdir ve bu günler içerisinde düzenli aralıklarla cinsel ilişkide bulunulmalıdır. Fakat tüm bunlara rağmen 6 ile 12 ay boyunca gebelik sağlanamamışsa, herhangi bir kısırlık faktöründen söz edilebilir.
Birçok kısırlık nedeni cerrahi teknikler, alternatif doğurganlık yöntemleri veya ilaçlarla tedavi edilebilmektedir. Klomen de, kısırlık tedavisi için en sık kullanılan ilaçlardandır.
Klomen nedir?
Klomifen sitrat olarak da bilinen Klomen, oldukça uzun yıllardır kadınlarda yumurta üretimini teşvik etmek için kullanılan FDA onaylı bir ilaçtır. Kısırlık problemleri varsa ve bunun nedeni yumurtlama eksikliği olan anovülasyondan kaynaklanıyorsa, Klomen uygun bir seçenek olacaktır.
Klomen; düzensiz adet döngüsü olan, yumurta üretimi yapamayan, polikistik over sendromu tanısı konulan veya yumurta üretimi normal olduğu halde açıklanamayan infertilite durumlarda kullanılan uygun maliyetli bir tedavi yöntemidir.
Klomen nasıl etki eder?
Klomen, hipotalamus ve hipofiz bezindeki östrojen alıcılarını engelleme görevi görmektedir. Aynı zamanda hipofiz bezini, yumurtalıklarda yumurtaların gelişmesine neden olan hormonların daha fazlasını üretmesi için uyarmaktadır. Gonadotropinler adı verilen bu hormonlar FSH (folikül uyarıcı hormon) ve LH (luteinize edici hormon) olarak ikiye ayrılmaktadır. Klomen tedavisi sırasında, hem LH hem de FSH seviyeleri artar. Yumurtaların gelişmesi için başlangıçta daha önemli olan hormon türü FSH’dir.
Klomen neden kullanılır?
Bazı koşullar, kadın vücudunun etkili bir şekilde yumurtlama yeteneğini engelleyebilir. Bu zorluğun üstesinden gelmenin birincil yollarından biri, yumurtalık foliküllerini bir döngüde birden fazla yumurta üretmeye teşvik eden ilaçlardır. Klomen’in kullanılma amacı da budur.
Klomen; eksik veya düzensiz adet döngüsünü tedavi etmek, luteal faz defekti denilen problemi çözümlemek ve adet döngüsünün ikinci yarısında progesteron salgılanmasını artırarak adet döngüsü uzunluklarını daha öngörülebilir hale getirmek için idealdir. Adet döngüsü uzunluklarının öngörülebilir olması, cinsel ilişki zamanlamasını için oldukça önemlidir.
Klomen, aşağıda belirtilen problemlerin tedavisinde sıklıkla kullanılmaktadır:
- İleri yaş nedeniyle yumurtlama problemlerinin yaşanması,
- Aşırı kilo veya aşırı zayıflık durumunda üretilen yumurta sayısının yetersiz olması,
- Düzensiz yumurtlama ve düzensiz adet döngüleri,
- Yumurtlamanın mevcut olması fakat tüp bebek veya aşılama gibi alternatif doğurganlık yöntemlerinin tercih edilmesi,
- Açıklanamayan infertilite gibi kısırlık nedenleri Klomen tedavisiyle çözümlenebilir.
Klomen erkek kısırlığında kullanılabilir mi?
Yapısal sorunlar ve hormonal dengesizlikler dahil olmak üzere birçok faktör erkeklerde doğurganlık sorunlarına neden olabilir. Bazı erkeklerde düşük sperm sayısının, düşük bir testosteron seviyesinden kaynaklandığı görülmektedir. Testosteron düzeyi düşük olan bir erkeğe daha fazla testosteron verilmesi ise spermler üzerinde olumsuz etkilere neden olmaktadır.
Bu nedenle, erkek faktörü kısırlığı tedavi etmek için testosteron takviyesi önermek yerine kadınların yumurtlamalarına yardımcı olmak için sıkça kullanılan Klomen reçete edilebilir. Hem erkek hem de kadınlarda Klomen, folikül uyarıcı hormon ve luteinize edici hormon üretimini artırmak için beyindeki reseptörlere bağlanır. Böylece; FSH sperm üretiminde artışa, LH ise testosteron üretiminde artışa yol açar. Erkeklere uygulanan Klomen tedavisi, kadınlara oranla farklı doz ve miktarlarda yönetilir.
Klomen adetin kaçıncı günü kullanılır?
Klomen tedavisine genellikle adet kanamasının olduğu 3. gün başlanmaktadır, fakat 4. veya 5. günde de başlanabilir. Yaklaşık 5 gün boyunca her gün bir tane 50 mg tablet oral yoldan alınır. Adet döngüsünün 11. veya 12. gününde, yumurtalık folikülünün veya foliküllerinin gelişip gelişmediğini belirlemek için ultrason izleme gerçekleştirilir. Ayrıca bu zaman içerisinde hastalardan, yumurtalarının olgunlaştığını ve yumurtlamanın yakın olduğunu belirten LH düzeylerinde dalgalanma olup olmadığını tespit etmek için yumurtlama öngörücü kit kullanmaları istenir. LH dalgalanması tespit edilmezse, olgun yumurtaların foliküllerden salınması hCG enjeksiyonu ile tetiklenebilir. Enjeksiyon sonrası, doğal ilişki veya yumurtaların alınması için ideal bir zaman dilimidir.
Yumurtlama bir hCG enjeksiyonu ile desteklenmişse, vajinal tabletler veya jel yoluyla progesteron hormonunun bir formu reçete edilebilir. Progesteron hormonu rahim iç duvarını desteklemeye ve döllenmiş yumurtayı hazırlamaya yardımcı olur. Yumurtlamadan iki hafta sonra gebelik testi uygulanabilir.
Klomen yan etkileri nelerdir?
Klomen’in ihtiyaç duyulan etkilerine ek olarak, bazı istenmeyen etkilere de neden olabileceği beklenen bir durumdur. Klomen, yan etkileri oldukça nadir görülen bir hap olsa da tüm ilaçlarda olduğu gibi içerisinde bulunan bazı aktif maddeler beklenmedik sonuçlara yol açabilir.
Klomen ile meydana gelebilecek yan etkilerin bazıları için tıbbi yardıma ihtiyaç duyulmayabilir. Kişinin vücudu tedavi sırasında ilaca uyum sağladığı için, bu yan etkiler kısa sürede ortadan kalkacaktır.
Aşağıda belirtilen yan etkilerin görülme olasılığı yüksektir ve genellikle kısa süreli etkilidir:
- Sıcaklık hissi,
- Şişkinlik,
- Göğüslerde hassasiyet,
- Baş dönmesi,
- Baş ağrısı,
- Adet döneminin ağrılı geçmesi,
- Mide bulantısı,
- Sinirlilik,
- Yorgunluk,
- Uyumakta güçlük,
Şiddetli mide veya pelvik ağrısı, aşırı kanama, depresyon, bulanık görme, çift görme, cilt ve gözlerde sararma gibi yan etkiler ise daha risklidir ve bu tür durumların görülmesi halinde mutlaka doktora danışılmalıdır.
Klomen kullananlar hamile kalabilir mi?
Yumurtlama için Klomen kullanan kadınların ilk 3 ay içerisinde yumurtlama şansı yaklaşık olarak %80’dir. Klomen ile yapılan tedavideki başarı oranları genellikle yaşa bağlı olarak değişmektedir. Tedavi sonuçlandığında, kadınların %40’ının hamilelik sonucunun pozitif olduğu görülmüştür.
Açıklanamayan infertilite nedeniyle Klomen alan ve aşılama ile tedavi edilen kadınlar arasında yapılan araştırmalarda, döngü başına gebelik oranının %11,5 olduğu tespit edilmiştir.
Klomen sonucunda başarısız olması halinde doz ve miktar düzenlemesi yaparak tedavi birkaç kez tekrar edilebilir. Buna rağmen gebelik oluşmuyorsa, başka bir problemin mevcut olma ihtimaline karşı yeniden tetkikler yapılmalıdır.