Çarşamba günü Hawaii'de meydana gelen eden yangın, tropik cenneti cehenneme çevirdi.
Maui'nin Lahaina bölgesinde bir restoran sahibi olan Laren Gartner CNN'e konuştu: "Lahaina sanki bir bomba patlamış gibi görünüyor. Burada hiçbir şey kalmadı. Tüm köy moloz yığınına dönmüş."
Lahaina sakinlerinden Mason Jarvi ise NBC'ye yaptığı açıklamada, "Kıyamet gibi" dedi.
Böylesine yoğun bir yangına neyin yol açtığı hâlâ merak konusu. İklim değişikliğinin Hawaii'de son zamanlarda meydana gelen yangınların ortaya çıkmasında süregelen bir rol oynadığı doğru. Ancak bu afete başka nedenler katkıda bulunmuş olabilir?Maui yangınını böylesine bir kıyamete dönüştüren şey ne?
Son bilgilere göre 67 kişi yangınla bağlantılı nedenlerden dolayı hayatını kaybetti. Bir ABD Ordu yetkilisi Perşembe günü yaptığı açıklamada, yangınların kontrol altına alındığını ancak "periyodik alevlenmeler" olduğunu belirtti. Tümgeneral Kenneth Hara'nın dün gece yaptığı açıklamaya göre, hasar gören ya da yıkılan ev ve diğer yapıların sayısına ilişkin henüz resmi bir rakam bulunmuyor.
Lahaina sadece yerel halk tarafından sevilen bir yer değil. Tarihi 18. yüzyıla kadar uzanan eşsiz mimarisi ve Hawaii tarihi açısından zengin bir kültür merkezi olma özelliğiyle burası gezginler için de çok popüler bir konumdu.
Trajik yangının drone ile çekilen görüntüleri cehennemi andırıyordu.
İklim değişikliğin bu felaket üzerindeki etkisi ne?
Fox Weather'daki meteorologlara göre, Hawaii'nin güneyinden geçen ve Perşembe günü itibariyle Honolulu'dan yaklaşık bin 600 km uzakta olan Dora Kasırgası, yangın tehlikesine yol açan koşullara katkıda bulundu.
Accuweather meteoroloji uzmanı Dan Pydynowski, "Adaların kuzeyindeki yüksek basınç alanı ile güneyden geçen Dora arasındaki basınç farkı, eyalet genelinde çok güçlü rüzgarlara yol açıyor" diye açıklıyor. Rüzgar, havanın doğal olarak yüksek basınçtan alçak basınca doğru hareket etmesinden kaynaklanıyor.
Kasırga bağlantısı, iklim değişikliğinin suçlu olduğu anlamına mı geliyor? Genel olarak kesin bir şey söylemek mümkün değil. İklim değişikliği, daha sıcak okyanus suyu ile birlikte daha yoğun yağış ve sel anlamına geliyor. Ancak tek bir kasırganın oluşumunu anlamak için henüz çok erken.
İklim değişikliği aynı zamanda daha sık, daha uzun ve daha yoğun kuraklıklarla da güçlü bir şekilde bağlantılı. ABD Kuraklık Monitörü'nün (ABD hükümeti ve Nebraska-Lincoln Üniversitesi'nin veri toplama operasyonu) Perşembe sabahı yaptığı güncellemeye göre, Maui İlçesinin yaklaşık yüzde 16'sı "şiddetli" bir kuraklığın ortasındaydı ve ilçenin neredeyse yüzde 83'ü "anormal derecede kuru" koşullar yaşıyordu.
Maui orman yangınının birçok olası nedeni var
Ulusal Hava Durumu Servisi'nin Temmuz ayında belirttiği üzere, kuraklık bu yıl zaten yangınlara yol açmıştı. NWS birkaç ay önce, "Kuru bitki örtüsü koşulları geçtiğimiz ay Batı Maui'de Olowalu ve Kapalua bölgelerinde çalı yangınlarına da neden oldu. Bu yangınlar Honoapiilani Otoyolunu kısa süreliğine kapattı" diye duyurmuştu.
Honoapiilani Otoyolu Lahaina'dan geçiyor. Lahaina ise çeşitli mikro iklimleriyle bilinen bir ada olan Maui'nin nispeten kuru bir bölgesinde yer alıyor. Öyle ki Lahaina ismi Hawaii dilinde "zalim güneş" anlamına geliyor.
Sıcak ve kurak iklimin yanı sıra Hawaii'deki yangın koşullarının bir diğer kaynağı da yerli olmayan bitki örtüsünün adaya girmesi. Stanford'dan Yer Bilimci Peter Vitousek USAToday'e verdiği demeçte, "Yangına eğilimli otların daha kuru Hawaii ekosistemlerini istila ettiğine ve daha büyük, daha yoğun yangınlar çıkardığına şüphe yok" diye belirtti.
Hawaii nemli ve tropik koşullarıyla tanınıyor olabilir. Ancak orman yangınları son yıllarda giderek artan bir sorun hâline geldi ve yakın gelecekte de azalması beklenmiyor.
Kaynak: Mike Pearl, Mashable'da muhabir, Ceyda Yetim yerelleştirdi.