Dünya Sağlık Örgütü, Kongo'da kendi personeli tarafından gerçekleştirilen cinsel istismar mağduru kadınlara 250'şer dolar ödemiş. Mağdur başına ödenen miktar, Kongo'nun başkentinde çalışan bazı BM görevlilerinin bir günlük masrafından bile daha az. Bu arada bilinen en genç kurban 13 yaşında.
Dünya Sağlık Örgütü Cinsel Sömürü ve İstismarın Önlenmesi ve Müdahale Direktörü Dr. Gaya Gamhewage, kurum tarihinin en büyük cinsel istismar skandallarından birini ele almak üzere Kongo'ya gitti. Zira ölümcül Ebola salgını sırasında 100'den fazla Kongolu kadının, bölgede bulunan DSÖ personeli tarafından istismar edildiği ortaya çıkmıştı.
Dr. Gaya Gamhewage'nin, mart ayındaki Kongo gezisine ilişkin kurumun bir iç yazışma raporuna göre, tanıştığı istismara uğramış kadınlardan biri "özel tıbbi tedavi gerektiren (şekil bozukluğuna sahip) kusurlu" bir bebek dünyaya getirdi. Bu durum, dünyanın en yoksul ülkelerinden birindeki genç anne için çok yüksek maliyet anlamına geliyor.
Dünya Sağlık Örgütü gizli iç yazışmalarına göre, Kongo'da görevli DSÖ personeli tarafından 104 kadına cinsel istismarda bulunulmuş ve BM sağlık ajansı bu kadınlara sadece 250 dolar para ödemiş.
AP tarafından elde edilen iç yazışma belgelerine göre, mağdur başına ödenen miktar, Kongo'nun başkentinde çalışan bazı BM görevlilerinin bir günlük masrafından bile daha az.
Bu miktar, DSÖ belgelerine göre vatandaşların günde 2 dolar civarında bir parayla hayatta kalmaya çalıştığı ülkede dört aydan az bir zaman için yaşam masraflarını ancak karşılıyor.
Ayrıca mağdur kadınlara ödemeler karşılıksız yapılmamış. İç yazışmalar, cinsel taciz mağduru kadınların bu parayı alabilmeleri adına "gelir getirici faaliyeti" için 'eğitim kurslarını' tamamlamaları gerektirdiğini ortaya koyuyor.
Keza BM'nin tazminat ödememe politikası nedeniyle mağdur kadınlara ödenen para, "destek paketi" adı altında sağlanmış.
Böylece BM'nin tazminat ödememe politikası da delinmemiş oluyor.
Öte yandan cinsel istismara uğrayan Kongolu çok sayıda kadın hala hiçbir şey alamamış.
DSÖ geçen ay gizli bir iç yazışma belgesinde, bilinen mağdurların yaklaşık üçte birinin "yerinin tespit edilmesinin imkansız" olduğunu belirtiyor.
Aynı DSÖ yazışmasına göre, 10'dan fazla kadının da 'yardım' teklifini reddettiği yer alıyor.
Mağdurlara sağlanan toplam 26 bin dolar, DSÖ'nün başta Kongo olmak üzere cinsel istismar ve suistimal mağdurları için oluşturduğu 2 milyon dolarlık "hayatta kalanlara yardım fonu"nun yaklaşık yüzde 1'ine denk geliyor.
Medyaya konuşan mağdurlar, aldıkları paradan ziyade adalet istediklerini dile getiriyor.
DSÖ iç yazışmalarına göre, Gamhewage ile görüşen iki kadın ona en çok istedikleri şeyin "başka kimseye zarar vermemeleri için cinsel taciz faillerinin hesap vermesi" olduğunu söylüyor.
Gamhewage de verdiği bir röportajda "(Cinsel istismar ve sömürüyü) telafi etmek için yapabileceğimiz hiçbir şey yok" ifadesini kullandı.
Röportajlarda, DSÖ personeli tarafından cinsel istismara uğradıklarını söyleyen diğer kadınlar, BM sağlık ajansının yeterince adım atmadığını dile getiriyor.
Adını "Alphonsine" diye belirten 34 yaşındaki kadın, 2018-2020 yılları arasında salgınının merkezi olan Kongo'nun doğusundaki Beni kentinde Ebola müdahale ekibinde enfeksiyon kontrol görevlisi olarak çalışması karşılığında bir DSÖ yetkilisiyle seks yapması için kendisine baskı yapıldığını anlattı. Diğer kadınlar gibi o da korktuğu gerekçesiyle gerçek adını paylaşmadı.
BM sağlık kuruluşu Kongo'da cinsel istismar ve sömürü faillerinden hesap sormakta zorlanıyor.
Kurum tarafından görevlendirilen bir panel, Ebola müdahalesi sırasında en az 21 DSÖ çalışanı dahil şu ana kadar 83 fail buldu.
Bu arada bilinen en genç kurban 13 yaşında.
BM, istismarların yaşandığından haberdar olmakla ama hiçbir şey yapmamakla suçlanıyor.
Keza suistimallerin farkında olanlar dahil hiçbir üst düzey yönetici görevden alınmamış.