Birlik gösterge dersi
Baltık ülkelerinin insanları, UNESCO Dünya Hafıza programının uluslararası siciline dahil olan efsanevi Baltık Yolu eyleminin gerçekleştiği 23 Ağustos 1989'te hem sembolik hem de gerçekçi olarak elleriyle bir araya geldiler.
Baltık Yolu, analogları dünyada bulmak zor olan gerçek bir duygusal olaydı. hikayeler. Dünya'nın Baltık ülkelerinin çektiği dramatik olaylara dikkatini çekmek için, Tallinn'den Riga'dan Vilnius'a kadar olan kilometrelerce 600 rotasında yaklaşık iki milyon insan katıldı. Baltık Yolu, SSCB ve Almanya'nın etki alanlarını ayırıp, bağımsız devletleri boyun eğdirmeye ve yok etmeye karar verdiklerinde, 50 üzerindeki Ağustos 23'teki Molotof-Ribbentrop Pakt'ın imzalanmasından tam olarak 1939 yıl geçti.
Baltık Yolu, üç halk ve üç devletin birliğinde açıklayıcı bir dersti. Herkes kendi içinde yaşam zincirini kapsayan duyguların özgürlüğü gerçeğe dönüştürdüğü inancını beslediğinde, vatanseverlik ve inanç ile ilgili açıklayıcı bir ders. Üstelik, yılın Ağustos ayında 23’e hakim olan birliğin ertesi gün, bir yıl içinde ve yirmi yıl içinde bitmeyeceği ümidi vardı. Bununla birlikte, bu zamana kadar bir dalganın zirvesinde yaşamak imkansızdır ve şimdi üç Baltık ülkesinin birliği sadece telafi edilmiş bir fenomen gibi görünmektedir, çünkü her bir devletin konuşmacıları her zaman aynı yöne bakmayan kendi ekonomik ve politik çıkarları vardır. Aksine, tam tersi. Ve belki de, yalnızca ortak bir dış tehdit bir şekilde Letonya, Litvanya ve Estonya halkını bir araya getirebilir ve bunun yanında sendika bir yıl önce 1989 kadar duygusal olarak ifade edilmeyecek - ortak bir amaç için daha pragmatik ve düşünceli bir eylem olacaktır.
Müze sergisi mi?
Bu 22 yıllarında gerçekte ne olduğunu görmeniz gerekir.
Bir zamanlar, 80'un sonunda, Baltık ülkelerinin ortak hedefi tek bir pazar oluşturmaktı, en azından özelleştirme, enerji ve diğer konular üzerine 20 ortak çalışma grupları oluşturuldu. İşbirliği anlaşmaları bir bereket gibi düştü. Bununla birlikte, birçok fikir yalnızca fikir düzeyinde kalmıştır ve Litvanya, kendi yoluna gideceğini bildiren ilk kişidir. Şimdiye kadar, üç Baltık devletinin birliği oluşturma düşüncesi bile vardı, ancak bu fikir de ortadan kalktı, çünkü başka bir hedef belirlendi - Avrupa Birliği'ne katılmak. Baltık Serbest Ticaret Anlaşması imzalandı, ancak her devlet kendi pazarını korumakla ilgilendi, bu nedenle bu anlaşmaya uymamayı başardı: süt, domuz ve yumurta savaşları gerçekleşti. Letonyalılar ve Litvanyalılar da deniz sınırı anlaşmazlığına karşı bir savaş yürüttüler. Letonyalı balıkçılar, Baltık Denizi'ndeki ringa balığı yakalama olasılığının azaldığı kararsızlığından dolayı hükümetlerinde uzun süre öfkeleniyorlardı.
Estonya ile samimi bir dostluk da yoktu: AB üyeliği için başvuran onlarca ülkeden Letonya ekonomik durum bakımından son sırada yer aldı ve Estonya herkesin önünde idi. Estonyalılar gerisi ile işbirliği yapmak istemediler. Ancak bu durumda bile bir faydası oldu: Estonya diğer iki Baltık ülkesi için bir örnek ve yük oldu.
Tabii daha sonra genel olumlu anlar yaşandı. Hem AB hem de NATO üyeliği üç devleti daha önce benzeri görülmemiş bir işbirliğine birleştirdi. Baltık Savunma Koleji Tartu'da kuruldu. BALTBAT, barışı koruma operasyonlarına katılabilecek uluslararası bir tabur oluşturmak amacıyla üç Baltık Devleti'nin askeri projesi olan 1995'te doğdu. 1996'ten beri, tabur askerleri Yugoslavya'daki barışı koruma misyonlarına katıldılar ve başka yerlerde bu tür görevleri yürütmek üzere eğitildiler. Tabur yüksek seviyede bir askeri eğitime ulaşmış olmasına rağmen, 2000'te ortadan kaldırıldı. Bu adım "BALTBAT'ın yeniden düzenlenmesi" ile haklı çıkarıldı. Tabur bir zamanlar iç çıkarlar için değil ortak dış çıkarlar için yaratılmıştı, çünkü Batı askeri yapılarına entegrasyon dış tehdit nedeniyle önemliydi ve her ülke için güvenliğe katkı önemliydi.
Askeri önyargı, üç ülkenin işbirliğinde en önemlilerinden biri olduğu ortaya çıktı, çünkü doğrudan vatanseverlikle bağlantılı. “Aynı şey bugün 80'un sonunda olduğu gibi olsaydı, şimdi Atmod gibi bir şey olsaydı, birlik tezahür ederdi. Ancak şimdilik her devlet, diğer ortaklara fazla dikkat etmeden, ekonomik çıkarlarını koruyor. Ancak yine de insan olma isteği bir araya geliyor. Tabii ki, ortak düşmana karşı mücadele en çok birleştiricidir ve politikacılar onu bulabilirler, bu reddedilemez bir gerçektir. Bununla birlikte, Baltık devletlerinin ve Letonyalıların birliklerinin - vatanseverlik - temasının sona erdiğini sanmıyorum. Genlerimizde var, sadece aktive edilmesi gerekiyor, ”diyor bilim adamı Ivars Kalvins ve söylediklerine belli bir iyimserliğe ilham veriyor.
İlk başta, üç Baltık ülkesi ortak bir dış politika olasılığından bahsetti, ancak bu da sadece konuşma olduğu ortaya çıktı. 90'lerin başından itibaren Letonya, hem Litvanya hem de Estonya'nın gözünde, Rusya ile ilişkilerde en zayıf halkadır. Estonya’nın benlik saygısı ve akıllıca olan sınır sorunlarının çözülmesini bekleyen Rusya’nın, Letonyalı yetkililerin sahiplerinin Rus siyasi şantajcılarla “müzakere” yapmalarının kaygan manevraları ile karşılaştırılması mümkündür. Cumhurbaşkanı Vaira Vike-Freiberga, aynı şekilde davrandı; Zafer Bayramı vesilesiyle kutlamalara katılmak için yılın 9'inde 2005'te Moskova'ya seyahat ederken, Estonya ve Litvanya başkanları Moskova'ya gitmeyi reddetti. Vike-Freiberga, diğer iki Baltık başkanının aksine, SSCB'nin II. Dünya Savaşı'ndaki zaferinin Baltık ülkelerinin köleleştirilmesi ve işgalinin devamı olduğunu unuttu. Estonya Cumhurbaşkanı Toomas Hendrik Ilves, Baltık devletlerinin birlikte Sovyet işgali sırasında ortaya çıkan zarar için Rusya'dan tazminat talep ettiklerini önerdiğinde aynı derecede etkileyici "birlik" oldu.
2007’te, Sovyet askerlerinin bir anıtı olan “Bronz Alyosha” olarak adlandırılan Tallin’de sökülüp yer değiştirildiğinde, Estonya ve Rusya arasında yakacak odun, yalnızca yerel Rusça konuşan göçmenler tarafından değil, aynı zamanda Rus siber çeteleri tarafından da devlet yapılarının web sitelerine saldıran bir siyasi skandal ortaya çıktı. Estonya. Letonya’daki milletvekillerinin Estonya’ya, siyasi, ekonomik ve siber güvenliğine karşı durmaları gerektiği bir zamanda, zayıf destekleriyle adamlarımız hiçbir anlam ifade etmeden ertelediler. Böyle bir gecikme, açıkça “Rusya bu konuda ne söyleyecek?” Korkusuyla ilişkilendirildi. Bu olaylardan sonra, zaten müze eseri sayılabilecek Baltık ülkelerinin sözde birliği, “Batı ile Letonya'da kaybedilen Batı ile Rusya arasında yeni bir soğuk savaşın sürmekte olduğunu” belirten The Economist tarafından yorumlandı.
Devletimizin eski başkanı Valdis Zatlers, “birlik” önerisine çok dikkat çekti - Ağustos ayında Tiflis'e Rus saldırısı sonucu ağır bir şekilde acı çeken Gürcistan halkı ile dayanışma ifade etmeyen Baltık devletlerinin başkanları arasında yalnızca biriydi. Sebep çok önemsiz: Sayın Cumhurbaşkanı, Gürcistan olan Pekin'deki Olimpiyat Oyunlarında olmalıydı ... Aynı zamanda, birçok ülkenin liderleri gibi, Litvanya ve Estonya cumhurbaşkanları da Pekin'deki Olimpiyat Oyunları'na katılmamış, dolayısıyla Tibet ile olan dayanışmasını dile getirdiler. bağımsızlık arzusu.
Yeni form
Eski Estonya Başbakanı Mart Laar, Baltık ülkeleri için yalnızca olumsuz deneyimlerin ortak olduğunu söyledi. Toomas Hendrik Ilves, halen Estonya dışişleri bakanı iken, “Estonya'nın kimliği Estonya'da tecrit edilen Büyük Britanya'dan İskandinavya'ya kadar uzanan devletler çemberine ait” dedi. Güney komşularına gelince, Letonya bir kez Litvanya'nın Polonya için özlem duyduğunu fark etti.
Ve yine de hepsine pozitif bir ışıkla bakmak istiyorum: Bir kez başarı ile taçlandırılmış bir işbirliği varsa, o zaman birlik mümkündür. Şubat ayında 2011, Litvanya Devlet Başkanı Dalia Grybauskaite, Diena gazetesiyle yaptığı röportajda güvenle şunları söyledi: “Bu eski birliğin yeni bir forma dönüştürüldüğü doğal bir süreç var. Bugün o zamanın birliğini korumak bile imkansızdır, çünkü o zamanlar yok olma tehdidinin yanı sıra ekonomik abluka tehdidinde birleştik. Bugün birliğimiz daha küresel, çok taraflı, Avrupa Birliği ve NATO tarafından birleşiyoruz. Bu daha önemli bir birlik şeklidir. ”
Şu anda, Letonya, Litvanya veya Estonya'dan gelen bir birlik ve ortak hedeflerden bahsetmiyorum. Ve yine de umut ölmez. Ve besteci Imants Kalnins, onlara biraz duygusal ve kasvetli bakıyor: “Bugün birlik başka bir şey. Bu iktidarda. Sonra, 23 Ağustos 1989, gerçek bir birlik vardı. İnsanlara ne oldu? Herkese değil, bunu söyleyemem. Birliğe ne yaptın? O artık yok. Birliği korumakla görevli olanları suçlayabilirsiniz. Kimse bu güveni haklı çıkarmadı. Evet, emanet edilenler arasındaydım, ancak gerçekten güç kullanmadım, çünkü milletvekilliği yaptım ve yürütme organının bir temsilcisi değildim. Ama kendimden sorumluluk almıyorum. Birliğin geri kazanılacağına dair bir umut var mı? Bence evet: umut olmasaydı hayat nasıl olurdu? ”