Tarihsiz
Bak, çağımızda kendi eseriyle ortaya çıkmayıp, başkalarının yaptığını işleyen ve yayan adamlar vardır. Örneğin kitap çevirenler yahut gravür ve lito yapanlar, Vernet gibi, Lerat gibi.
Bununla demek istiyorum ki kopya yapmaktan çekinmem ben.
Ah, İtalya’ya gidip Giotto'nun eserini kopya edebilsem! Öbür primitifler arasında O çok başka bir ressam. Primitif olmasa, Delacroix gibi modern bir ressam sayılırdı. Hoş, primitifleri çok görmedim, ama Giotto aralarında iç açıcı bir ressam.
Daumier'nin «İçki Düşkünleri» ve Regamey'in «Zindan»ında yağlı boya resimler yapmayı tasarlıyorum, tahta üstüne gravür olarak bulursun onları.
Şimdilik Millet'ler üstüne çalışıyorum, yani çalışacak konularım eksik değil görüyorsun.
Yarı mahpus olarak da uzun zaman uğraşacak şey bulurum.
Empresyonistlerin renkte açtıkları çığır daha da gelişecek, ama bunun geçmişle bir bağlantısı var; birçoklarının gözünden kaçıyor; ben empresyonistlerle öbür ressamlar arasında kesin bir ayrılık olmadığını göstermeye çalışacağım.
Bu yüzyılda Millet, Delacroix, Meissonier gibi aşılması imkânsız ressamların bulunmasını büyük bir talih sayarım.
Meissonier'yi bir takım kişiler kadar sevmiyorsak da, «Okuyanlar», «Durak» ve daha birçok tablolarına diyecek yoktur: bunlar iyi resimdir vesselam. O zaman da insan onun en güçlü olan askeri resimlerini, bu konuyu tarlalar kadar sevmiyoruz diye, pekâlâ bir yana bırakabilir.