Allerjik Rinit Tedavisi ve Alınması Gereken Önlemler
Allerjik rinit tedavisinde amaç mevcut allerjik reaksiyona bağlı olarak ortaya çıkan semptomları ortadan kaldırmak ya da azaltmaktır. Ön planda allerjenden kaçınma ve daha sonra medikal tedavinin planlanması stadandart tedavi protokolüdür. Hastanın neye allerjisinin olduğunun saptanması ve bu allerjenden kaçınması gerekmektedir. Çoğunlukla allerjenlerin hepsi saptanamaz ve allerji ileilgili şikayetler ortaya çıktığında ilaç tedavisi başlanmaktadır.
Allerjik rinit tedavisinde kullanılan başlıca ilaçlar şunlardır:
Steroidler
Intranazal (burun içerisine uygulanan) kortikosteroidler hapşırma, burun akıntısı, kaşıntı ve burun tıkanıklığı ile ilişkili semptomların kontrol etmek için kullanılır. Bu ilaç grupları özellikle perennial (yıl boyu süren) allerjik rinit için çok doğru bir seçimdir. Steroid burun spreyleri çoğunlukla etkili ve güvenli olup, oral antihistaminikler olmadan da etkili olabilirler.
Burun içi uygulanan steroid spreyler allerjik rinit tedavisinde en etkili ilaçlardır.
Prednizon gibi sistemik steroid nazal inflamasyonu azaltmada etkilidir, ancak bunların kullanımı, steroid tedavisinin yan etkileri ile sınırlıdır.
Antihistaminik İlaçlar
Özellikle mevsimsel alerjik rinit tedavisinde, hapşırma, burun akıntısı, kaşıntı ve konjunktivit gibi belirtileri kontrol etmek çoğunlukla ağızdan alınır. Burun içi sprey fromları da mevcuttur.
Antihistaminik ilaçların en önemli istenmeyen yan etkileri sersemliktir. Birinci kuşak antihistaminik ilaçlarda bu yan etki daha fazla olsa da; setirizin ve loratadinin gibi ikinci ve üçüncü kuşak antihistaminiklerde daha azdır.
Dekonjestanlar
Dekonjestan ilaçlar antihistaminik ilçalar ile birlikte kullanılabilir. Oral tablet şeklinde ya da burun içi sprey şeklinde uygulanabilir.
Topikal dekonjestanlar (burun içine uygulananlar), burun tıkanıklığı gibi semptomları azaltmada yardımcı olabilir, ancak uzun süreli kullanımdan sonra tam tersi bir etki ile burun tıkanıklığı ve burun akıntısına neden olabilir “Rinit medikamentosa” denilen bu hastalık nedeniyle en fazla 5 gün kullanılmaları önerilmektedir.
Lökotrien Reseptör Antagonistleri
Genllikle şiddetli allerji bulguları olan hastalarda steroid, antihistaminik ilaçlarla kombine edilirler. Allerjik rinitin semptomlarının giderilmesinde oldukça etkilidirler.
Kromolinler
Mast hücrelerinden allerjik reaksiyonlara yol açan histamin, SRS-A ve diğer faktörlerin salınımını inhibe edererek allerjik rinit belirtilerinin ortaya çıkmasını engeller. Allerjenle temastan önce kullanıldığında hastanın erken ve geç dönem allerjik reaksiyonlarını önler ancak allerjik reaksiyonlar ortaya çıktıysa etkileri sınırlıdır.
Duyarsızlaştırma (Desensitizasyon, İmmünoterapi ya da Aşı Tedavisi)
Ilaç yanıt vermeyen alerjik rinitli hastalarda ya da tekli allerjisi olan hastalarda uygulanabilmektedir. Ciltaltı (subkutan) ve dil altı (sublingual) olmak üzere iki şekilde yapılabilmektedir. Bunun dışında çimen polenine karşı ağızdan alınabilecek hap şeklinde immünoterapi çalışmaları araştırma aşamasında devam etmektedir.
Diğer İlaçlar
Burun İçi Koruyucu İlaçlar
“Nasaleze sprey” gibi burun içerisini kaplayan metil sellülozdan yapılmış doğal ilaçlar mevcut. Ancak bu ilaçlar da kromolinler gibi allerjik reaksiyonlar ve buna bağlı hastalık belirtileri ortaya çıkmadan alınmalıdır. Belirtiler ortaya çıktıysa etkinliği sınırlıdır. “Doğal” olmasına rağmen gebelikte şuan için kullanımı onaylanmamıştır.
Alternatif Tedaviler
Tamamlayıcı-alternatif tedaviler tedavideki etkinliği mevcut kanıtlarla desteklenmemektedir akupunktur tedavisi ile ilgili yazılar mevcut ama yeterli destekleyici çalışma mevcut değil.
Allerjik Rinit İle İlgili Ev İçerisinde Alınması Gereken Önlemler
Evinizde allerjisi olan bir birey varsa aşağıdaki önlemleri almanız allerji belirtilerini ve dolayısıyla ilaç kullanım miktarını azaltabilir.
- HEPA filtreli hava temizleyici, elektirikli süpürge ya da klimaların kullanılması
- Yatak ve perdelerin sık yıkanması
- Evde nemin azaltılması ve güneş ışınları ile oda içerisinin temas etmesi
- Özellikle yatak odasında bulunan yünlü halı, kilim, battaniye ve yorgan gibi ürünlerin uzaklaştırılması
- Yatak odasında bitki ve çiçek bulundurulmaması
- Evdeki yer döşemelerinin laminant, naylon ya da parke gibi toz tutmayan bir ürünle kaplı olması
- Evde sigara içilmemesi
- Yastıkların sentetik ve silikon gibi toz tutmayan yapıda, “anti-allerjik” üretilmiş olması
Çocuklar evde değilken çocuğun odasının havalandırılması, yatak ve örtülerin yıkanması, yerlerin nemli bezle silinmesi uygun olabilir.
Allerji ile ilgili birkaç güzel web sayfası:
-
www.aaaai.org -- American Academy of Allergy, Asthma & Immunology
-
www.acaai.org -- American College of Allergy, Asthma & Immunology
-
www.niaid.nih.gov -- National Institute of Allergy and Infectious Diseases