Arabuluculuk, ihtilafların çözümünde kullanılan alternatif bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Bu süreçte, bağımsız ve tarafsız bir üçüncü kişi olan arabulucu, taraflar arasında iletişimi sağlar, görüşmeleri düzenler ve tarafların anlaşmaya varmasını kolaylaştırır. Arabuluculuk, mahkeme sürecine başvurmadan önce veya mahkeme süreci sırasında tercih edilen bir yöntem olabilir.
Arabuluculuk süreci, bazı temel prensiplere dayanır:
- Gönüllülük: Taraflar, arabuluculuk sürecine katılım konusunda gönüllüdür. Hiçbir taraf zorla arabuluculuk sürecine dahil edilemez.
- Tarafsızlık ve Bağımsızlık: Arabulucu, tarafsız ve bağımsız olmalıdır. Tarafların güvenini kazanmak için her iki tarafı eşit şekilde dinlemeli ve yönlendirmemelidir.
- Gizlilik: Arabuluculuk görüşmeleri gizlidir. Taraflar ve arabulucu, görüşmelerde paylaşılan bilgileri üçüncü taraflara ifşa etmemelidir.
- Çözüm Odaklılık: Arabulucu, tarafları anlaşmaya varmaya teşvik eder ve çözüm odaklı bir yaklaşım benimser. Hukuki hakların yanı sıra tarafların ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurur.
Arabuluculuğun Faydaları
Arabuluculuk, birçok fayda sunar:
- Hızlı ve Ekonomik: Mahkeme süreçlerine kıyasla arabuluculuk daha hızlı sonuçlanabilir ve taraflar için daha ekonomik olabilir.
- Tarafların Kontrolü: Taraflar, çözüm sürecini ve sonucunu kontrol eder. Karar verme sürecinde aktif rol alırlar.
- İyi İlişkilerin Sürdürülmesi: Arabuluculuk, taraflar arasındaki ilişkilerin daha az zarar görmesini sağlayabilir. Özellikle iş ilişkilerinde önemlidir.
- Esneklik: Arabuluculuk süreci, tarafların ihtiyaçlarına ve özel durumlarına göre şekillendirilebilir.
Arabuluculuk Süreci
Arabuluculuk süreci genel olarak şu adımlardan oluşur:
- Başvuru: Taraflardan biri veya her ikisi de arabuluculuğu tercih ederse, arabulucuya başvurulur.
- Arabulucu Seçimi: Taraflar, tarafsız bir arabulucu seçer. Arabulucu, taraflar arasında iletişimi başlatır.
- Görüşmeler: Taraflar, arabulucunun yönlendirmesiyle ihtilaflarını açıklar, görüşlerini ifade eder ve olası çözüm yollarını araştırırlar.
- Anlaşma Sağlanması: Taraflar, arabulucunun rehberliğinde bir anlaşmaya varır. Bu anlaşma yazılı hale getirilir.
- Onay: Taraflar, anlaşmayı onaylar ve imzalar. Bu anlaşma daha sonra bir yargıç tarafından onaylanabilir.
Arabuluculuk ve Hukuk Sistemi
Arabuluculuk, mahkeme sürecinin yerine geçmez ancak mahkeme süreciyle de uyumludur. Taraflar, arabuluculuk sonucunda anlaşma sağlasalar dahi, anlaşmanın yasal bir temele dayanması gerekebilir.