Meksika’daki 1810’un komploları ve ayaklanması, 18. yüzyılın sonunda ve 19. yüzyılın başında, Meksika’nın İspanya İmparatorluğu’na karşı kazandığı bağımsızlık savaşının temellerini atıp Meksika özerkliğine yol açan bir dizi olaydı. .
Yeni İspanya'nın yardımseverliğinin artan ekonomik bağımsızlığı, criollismo ve zamanın gösterimi ile birlikte, bilginin yayılması, öfkeli tartışmalar ve yerliler arasında özgürlüğün serbest bırakılması için bir aşama oluşturdu.
Ayrıca, Fransız Devrimi'nin siyasi ve felsefi etkisi ve ABD'deki son ayaklanma hareketleri liberal düşünceyi destekledi. Yeni İspanya sakinleri, İspanya kralları tarafından kendi bölgelerinde keyfi olarak uygulanan gücün meşruiyetini ve İspanyol Taçının emirlerini sorguladılar.
Böylece, dağınık sosyal ve politik isyan hücreleri, birkaç yıl sonra on dokuzuncu yüzyılın başındaki bağımsızlık hareketinde gelişen farklı kasabalarda üretildi.
Palaların komploları (1799)
Bu hareket, Creoles'ın sosyal kastına ait sınırlı kaynakları olan bir Meksikalı Pedro de la Portilla tarafından yönetildi. Porthole'dan Santa Catarina Şehit pazarında vergi toplamaya ithaf edildi ve günlük görevinde liberal idealleri olan 13 kişilik bir grup oluşturmayı başardı.
Temelde, komplocular akraba olmuş ve şu an Mexico City'de olan Gachupines sokağında tanışan Pedro de la Portilla'nın yakın arkadaşlarıydı.
motivasyonları
Mexico City'de, bu komplocular Meksika'nın bağımsızlığının ilan edilmesi, İspanyol İmparatorluğu'na karşı savaşın ilan edilmesi ve sömürgecilerin kovulması hakkında fikir ürettiler.
Her şey Guadalupe Our Lady of amblemi altında ve tüm Meksika toprakları boyunca tam siyasi, ekonomik ve sosyal özgürlük elde etme hırsıyla planlandı.
Planlar, Pedro de la Portilla'nın geçici olarak yardımcısı olarak hizmet ederken, insanlar en uygun hükümet mekanizmasını ve liderini seçti.
Planın keşfi
Komploculardan biri grubun geri kalanına 10 Kasım 1799'da ihanet etti. Portilla'nın kuzeni Francisco de Aguirre, yetkililerden önceki hareketi kınadı.
Görevli yardımcısı Miguel José de Azanza, Meksika toplumunda liberal fikirlerin ilan edilmesini etkisiz hale getirmek için katılanların tutuklanmasını emretti.
Palaların komplo ismi, adını yalnızca iki tabanca ve elli pala dahil, sahip oldukları kaynakların güvencesizliğine borçludur.
Valladolid'in Konjürasyonu (1809)
1808'de İspanya'daki Napoleón Bonaparte'nin işgali, Fernando VII kralının gücünden yoksun ve bu ülkede otorite figürü gibi erkek kardeşi Jose Bonaparte'yi dağıttı.
İspanya hükümetinin savunma tepkisi, mahkemeleri canlandırmaktan ibaretti. Bu parlamento kurumları, temsilci meclisleri aracılığıyla Yeni Dünya krallıklarının politik yönünden sorumluydu.
Politik toplantılar
Napolyon'un birliklerinin işgalinden sonra, edebi çevreleri toplantı senaryolarına ve siyasi tezlere dönüştüren önemli bir dizi değişiklik yapıldı.
Bu bağlamda, okuryazar insanların evlerinde, bilimsel, kültürel ya da edebi kavramların paylaşılmasının ötesinde, liberal fikirlerin günün düzenine dayandığı gayrı resmi toplantılar yapıldı.
Valladolid Konjugasyonu bu şekilde ortaya çıktı. Bu hareket, askeri kariyeri olan Creoles Mariano Michelena ve José María García Obeso ile Mariano'un kardeşi ve mesleği avukatı Nicolás Michelena tarafından yönetildi.
Amaç: ulusal bir hükümet kurulu oluşturmak
Bu gizli hareket şu anki Morelia kentinde gerçekleşti. Amacı İspanyol yetkilileri devirmek ve Meksika topraklarına özerk bir şekilde liderlik etmek için ulusal bir hükümet cuntası kurmaktı.
Bu komplo, Hint Pedro Rosales aracılığıyla temsil edilen yerli halk dahil, doğrudan ve dolaylı olarak dahil olan 30'dan fazla bir araya geldi.
Valladolid arsası 21 Aralık 1809'da tasfiye edildi ve üyelerinin hapsedilmesi ile sona erdi. Ancak, özgürlük düşünceleri Meksika topraklarına yayıldı.
Querétaro Komplo Birliği (1810)
Bu hareket, 1810'da Santiago de Querétaro şehrinde geliştirildi. Meksika'nın Bağımsızlık Savaşı'na giden ilk silahlı komplo oldu.
Komplocu grubu tüccarlar, avukatlar, askerler, dindarlar ve işadamlarından oluşan, aralarında papaz Miguel Hidalgo y Costilla ve korgeci José Miguel Domínguez'den oluşan çeşitli bir gruptu.
Grup çok iyi organize edildi ve önemli miktarda mühimmat ve silahlı silahları korudular.
Çıplak ayaklanma
Ayaklanma 1 Ekim 1810'da yapılacaktı, ancak hareket bir ay önce bir yazışma müdahalesiyle keşfedildi.
Meksikalı bir ayaklanma haberi ulusal topraklarda hızla yayıldı ve giderek daha fazla katılımcı 16 Eylül 1810'daki ayaklanmaya kadar katıldı.
16 Eylül 1810’da ayaklanma
Dolores kasabasının rahibi ve hareketin lideri Miguel Hidalgo y Costilla, Queretaro'daki komploun hayal kırıklığından birkaç gün sonra saklanabildi.
Dolores Çığlığı
16 Eylül 1810 sabahının başında, Hidalgo y Costilla, kasabanın koruyucu kitlesini dikte etti ve Kurtuluş Savaşı'nın başlangıcını ilan ettiği ünlü Grito de Dolores'i kutladı .
Orada Hidalgo y Costilla, toprakların yeniden dağıtılması ve tüm sosyal sistemlerin, kastların ve ırkların eşit olarak tanınmasının yanı sıra, Meksika topraklarında İspanyol boyunduruğunun çıkmasını talep etti.
İsyancılar devrimin bir standardı olarak Guadalupe Bakire imajını yaşadılar. Savaşın duyurulmasından sonra savaş stratejisini yeniden tasarlamak için Guanajuato maden merkezine taşındılar.
Ancak, kraliyet ordusu, 18 Ocak 1811'de Puente de Calderón'da Hidalgo ve Costilla'nın güçlerini yendi. Hidalgo y Costilla'nın bağımsızlık mücadelesi, aynı yılın 30 Temmuz'undaki idamıyla sona erdi.