OSMANLI İLKLERİ
22 Kasım 2010, Pazartesi
İlk savaş 1284 yılında Bizans tekfurlarıyla yapılan Ermenibeli Savaşı'dır.
İlk ele geçirilen kale Osman Bey zamanında 1285 yılında Kolcahisar Kalesi olmuştur.
İlk askeri anlaşma 1306 yılında Ulubat tekfuru ile yapılmıştır.
İlk fethedilen ada 1308 yılında alınan İmralı Adası’dır.
İlk madeni para Osman Bey zamanında basılmıştır.
İlk vergi uygulaması Osman Bey zamanında başlamıştır.
İlk padişah Osman Bey'dir.
Avrupa yakasında ilk ele geçirilen yer Orhan Bey’in büyük oğlu Süleyman Paşa tarafından alınan Gelibolu'daki Çimpe Limanı'dır.
İlk amiral Çaka Bey'dir.
Denizde ilk çatışma Çaka Bey tarafından yapılmıştır.
İlk Rumeli üssü Çimpe Kalesi'dir.
İlk sipahi teşkilatı Orhan Bey zamanında kurulmuştur.
İlk gümüş para "sikke" adıyla 1327 yılında Orhan Bey zamanında basılmıştır.
İlk daimi-düzenli ordu "yaya" adıyla 1328 yılında Orhan Bey zamanında kurulmuştur.
İlk defa beylikten devlete geçiş Orhan Bey zamanında olmuştur.
İlk barış anlaşması Orhan Bey ile Bizans imparatoru Üçüncü Andronikos arasında 1330 yılında imzalanmıştır.
İlk vakıf Orhan Bey zamanında kurulmuştur.
İlk medrese Orhan Bey zamanında İznik'te kurulmuştur.
İlk Rumeli’ye geçiş Orhan Bey'in kardeşi Süleyman Paşa tarafından olmuştur.
İlk divan Orhan Bey zamanında toplanmıştır.
İlk vezir Alaattin Paşa'dır.
İlk kapitülasyon Orhan Bey zamanında Raguza devletine verilmiştir.
İlk beylik merkezi Söğüt kasabasıdır. (Daha sonra beylik merkezi Yenişehir olmuştur.)
İlk başkent Bursa'dır. (Daha sonra Edirne ve İstanbul başkent olmuştur.)
İstanbul’u ilk kuşatan padişah 1391 yılında Yıldırım Beyazıt olmuştur.
İlk topçu birliği Birinci Murat zamanında kurulmuştur.
İlk top Birinci Kosova Savaşı‘nda kullanılmıştır.
Karamanoğulları ile ilk savaş Birinci Murat zamanında yapılmıştır.
İlk Haçlı karşılaşması Sırpsındığı Savaşı'dır.
İlk yeniçeri ocağı Birinci Murat zamanında kurulmuştur.
İlk mali teşkilat Birinci Murat zamanında kurulmuştur.
Savaş meydanında şehit olan ilk -ve tek padişah- Birinci Murat’tır. (1389 yılında Birinci Kosova Savaşı’nda şehit düşmüştür.)
İlk kavuk giyen padişah Yıldırım Beyazıt'tır.
İlk tersane Yıldırım Beyazıt zamanında Gelibolu'da inşa edilmiştir.
Anadolu Türk Birliği ilk defa Yıldırım Beyazıt tarafından kurulmuştur.
Osmanlılara katılan ilk beylik Karesi Beyliği'dir.
Orta Avrupa'nın kapıları ilk defa Niğbolu Zaferi ile açılmıştır.
Anadolu Türk Birliği ilk defa Ankara Savaşı sonunda bozulmuştur.
İlk taht kavgası Fetret Devri’nde yapılmıştır.
İlk deniz savaşı Çelebi Mehmet zamanında Venediklilerle yapılmıştır.
İlk sürre alayı Çelebi Mehmet zamanında düzenlenmiştir.
İlk şair padişah İkinci Murat’tır.
Kendi isteği ile tahttan çekilen ilk padişah İkinci Murat'tır.
Tahta iki defa çıkan ilk padişah İkinci Murat'tır. (İki defa tahta çıkan son padişah İkinci Mustafa'dır.)
Avrupalılar Türkleri Balkanlardan atamayacaklarını ilk defa İkinci Kosova Savaşı‘ndan sonra kabul etmişlerdir.
Balkanların Türk yurdu olması ilk defa İkinci Kosova Savaşı'ndan sonra olmuştur.
İlk havan topu İstanbul'un fethinde kullanılmıştır.
Balkanların fethini ilk tamamlayan padişah Fatih Sultan Mehmet'tir.
İlk kanun uygulaması Fatih Kanunnamesi'yle olmuştur.
İlk anayasa Fatih Kanunnamesi'dir.
Padişah emriyle öldürülen ilk sadrazam Çandarlı Halil Paşa'dır.
Kalelerin topla yıkılabileceği ilk defa İstanbul'un fethiyle anlaşılmıştır.
İstanbul'daki ilk cuma namazı İstanbul'un fethinden üç gün sonra 1 Haziran 1453 günü Akşemsettin tarafından Ayasofya'da kıldırılmıştır.
İstanbul'un ilk valisi Fatih Sultan Mehmet tarafından tayin edilen Süleyman Bey'dir.
Vezir-i azamlar ilk defa Fatih Sultan Mehmet zamanında divan başkanlığı yapmışlardır.
İlk altın para Fatih Sultan Mehmet zamanında basılmıştır.
Devşirmelikten sadrazamlığa yükselen ilk kişi fetihten sonra Fatih Sultan Mehmet tarafından tayin edilen Mahmut Paşa’dır.
İpek Yolu ilk defa Fatih Sultan Mehmet’in Kırım’ı fethiyle Osmanlı denetimine girmiştir.
İstanbul’a defnedilen ilk padişah Fatih Sultan Mehmet’tir.
Avrupa devletlerinin Osmanlı'nın iç işlerine karışmasına neden olan ilk olay Cem Sultan‘ın Papa'ya sığınmasıdır.
Standartlar hakkındaki ilk kanun İkinci Beyazıt zamanında 1502 yılında yürürlüğe giren Kanunname-i İhtisab-ı Bursa'dır (Bursa Belediyesi Kanunu). Bu, aynı zamanda dünyanın ilk standart kanunudur.
İlk yivli-setli top İkinci Beyazıt zamanında yapılmıştır. (Dünyada da ilktir.)
Afrika'da ilk toprak Yavuz Sultan Selim tarafından kazanılmıştır.
Hilafet ilk defa Ridaniye Savaşı'ndan sonra Osmanlıya geçmiştir.
İlk halife Yavuz Sultan Selim'dir.
İran'la yapılan ilk anlaşma Amasya Anlaşması'dır.
İlk denizaşırı sefer Suğdak Seferi'dir.
İlk kaptan-ı derya Baltaoğlu Süleyman Bey'dir.
Ekberiyet sistemi ilk defa Birinci Ahmet zamanında uygulanmıştır.
İlk devlet bütçesi Tarhuncu Ahmet Paşa tarafından düzenlenmiştir.
İlk toprak kaybedilen anlaşma Karlofça'dır. (Karlofça Anlaşması ile Banat ve Temeşvar haricindeki bütün Macaristan ve Erdel Beylikleri Avusturya'ya, Ukrayna ve Podolya Lehistan'a, Mora ve Dalmaçya kıyıları Venedik'e bırakılmıştır.)
İlk tazminat Rusya'ya ödenmiştir.
İstanbul’da öldürülen ilk padişah "Genç Osman" olarak bilinen İkinci Osman’dır.
"Valide Sultan" unvanıyla anılan ilk padişah annesi İkinci Selim’in hanımı ve Üçüncü Murat’ın annesi olan Nurbanu Sultan'dır.
Zamanında savaş veya isyanın olmadığı ilk -ve tek- padişah Üçüncü Osman'dır.
İlk denizaltı İbrahim Efendi tarafından yapılmıştır.
İlk posta teşkilatı Lale Devri'nde kurulmuştur.
İlk itfaiye teşkilatı Lale Devri'nde kurulmuştur.
İlk kâğıt fabrikası Lale Devri'nde Yalova'da kurulmuştur.
İlk kumaş fabrikası Lale Devri'nde İstanbul'da kurulmuştur.
İlk matbaa Lale Devri'nde İbrahim Müteferrika tarafından kurulmuştur.
İlk çiçek aşısı Lale Devri'nde yapılmıştır.
Padişahların yetkilerini sınırlayan ilk belge 1808'de yürürlüğe giren Senet-i İttifak'tır.
İlk vapur İkinci Mahmut zamanında 1827 yılında satın alınmıştır. (Halk arasında "buhar gemisi" adıyla anılmıştır.)
İlk kıyafet kanunu 3 Mart 1829 yılında İkinci Mahmut zamanında yayınlanmıştır. Bu kanuna göre sarık ve cüppe "ilmiye" sınıfına ayrılmış olup, devlet memurlarının fes, setre, pantolon ve kaput giymeleri kararlaştırılmıştır.
İllere vali gönderme ilk defa İkinci Mahmut zamanında başlatılmıştır.
İlk nüfus sayımı İkinci Mahmut zamanında yapılmıştır.
Müsadere usulü ilk defa İkinci Mahmut zamanında kaldırılmıştır.
İlk gazete İkinci Mahmut döneminde, 1 Kasım 1831 Salı günü basılan Takvim-i Vakayi’dir. Bu gazete 4 Kasım 1922'ye kadar yayın hayatına devam etmiş ve her sayısı Arapça, Rumca, Ermenice, Fransızca olarak da basılmıştır.
Yurt dışında iştirak edilen ilk sergi 1851 yılında Londra'da düzenlenen Tarım ve Sanayi Ürünleri Sergisi'dir.
İlk demiryolu hattı Abdülmecit zamanında 1855'te inşaatına başlanan İzmir-Turgutlu güzergâhıdır.
İlk borç Abdülmecit zamanında Kırım Savaşı sırasında İngiltere'den almıştır. (28 Haziran 1855 günü Londra'da imzalanan anlaşma ile İngiltere ve Fransa'dan beş milyon altın borç alınmıştır.)
İlk telgraf Abdülmecit döneminde kurulup 9 Eylül 1855 Pazar günü faaliyete geçen İstanbul-Edirne-Varna-Kırım hattıdır. (Kırım'dan İstanbul'a çekilen ilk telgrafta, Sivastopol'un Rus işgalinden kurtarıldığı haber verilmiştir.)
Azınlıklara ilk politik haklar 1856'daki Islahat Fermanı ile verilmiştir.
İlk posta pulu Sultan Abdülaziz zamanında kullanılmıştır.
İlk sergi 27 Şubat 1863 tarihinde Sultanahmet Meydanı'nda Sultan Abdülaziz'in de katıldığı bir törenle açılan "Sergi-yi Osmani'dir. Çeşitli el sanatlarıyla tarım ve sanayi ürünlerinin yer aldığı bu sergiye, imparatorluk sınırları içinde kalan ülkelerden olduğu gibi, bazı Avrupa ülkelerinden de katılımlar olmuştur.
Avrupa seyahatine çıkan ilk ve tek Osmanlı padişahı Sultan Abdülaziz’dir. 21 Haziran 1867 tarihinde başlayan bu yolculuk 44 gün sürmüştür. Fransa’dan başlayıp, Belçika, Almanya, Avusturya-Macaristan’ı ziyaret ederek geri dönmüştür.
İstanbul’da ilk tünel Abdülaziz zamanında Fransız mühendis Emile Gavand tarafından yapılmış, 17 Ocak 1874 günü hizmete girmiştir. (Dünyanın üçüncü yeraltı treni olan bu tünelin uzunluğu 575 metredir, Karaköy'ü Beyoğlu'na bağlar.)
İlk meşrutiyet İkinci Abdülhamit zamanında 23 Aralık 1876 tarihinde ilan edilmiştir.
İlk kâğıt para "kayme" adıyla Abdülmecit zamanında basılmıştır.
İlk hattat padişah Abdülmecit'tir.
İlk hukuk, tıp, mühendislik, siyasal bilgiler fakülteleri İkinci Abdülhamit zamanında açılmıştır.
İlk Boğaziçi köprü projesi Sultan İkinci Abdülhamit döneminde yapılmıştır. 1900 yılında Anadolu Hisarı ile Rumeli Hisarı arasında bir köprü kurulması için Bosphorus Railroad Company adlı İngiliz şirketi çalışmalara başlamış, köprü üzerine demiryolu döşenmesi de planlanmıştır. Böylelikle Avrupa’dan kalkan bir tren Bağdat’a kadar gidebilecekti ancak iç karışıklıklar ve Abdülhamit’in tahttan indirilmesi o zaman için bu projenin gerçekleştirilmesine engel olmuştur.
Devletin temel düzenini değiştirmek amacıyla yapılan ilk ayaklanma 31 Mart Vakası'dır.
İlk ve tek piyanist padişah Beşinci Murat'tır.
İlk uçak Sultan Reşat'ın cülus töreninde, 27 Nisan 1912'de uçurulmuştur.
İlk uçak Birinci Dünya Savaşı'nda kullanılmıştır.
Afrika'da kaybedilen ilk toprak Cezayir'dir. {Afrika'da kaybedilen son toprak Trablusgarp'tır. (Libya)}
İlk sivil savunma teşkilatı Birinci Dünya Savaşı sırasında kurulmuştur.
Ordunun başında savaşa giden padişahlar
Birinci Osman
Orhan
Birinci Murat
Birinci Beyazıt
Birinci Mehmet
İkinci Beyazıt
Birinci Selim
Birinci Süleyman
Üçüncü Mehmet
İkinci Osman
Dördüncü Murat
İkinci Mustafa
Savaşta şehit olan padişahlar
Birinci Murat
Savaşta yaralanan padişahlar
İkinci Mehmet
Savaşta esir olan padişahlar
Birinci Beyazıt
Pehlivan padişahlar
Dördüncü Murat
Abdülaziz