‘Yatırım’ sözcüğü için yapılmış onlarca tanım, onlarca sözlük karşılığı mevcuttur. Bunları, internetten kısa bir araştırmayla, ya da herhangi bir sözlüğe göz gezdirerek kolayca bulabilirsiniz. Ancak bizim bu yazı dizisini yazmaktaki amacımız ‘yatırım’ sözcüğünü tanımlamak değil; okuyucuya yatırım konusunda doğru bir bakış açısı kazandırmaktır.
Basit bir örnekle başlayalım.
Farz edelim ki elinize, uzun zamandır hayalini kurduğunuz arabayı almaya yetecek kadar para geçti. Ancak o para ile araba alıp almamakta kararsızsınız. Aklınızın bir köşesinde; araba hayallerinizi bir süre daha erteleyerek elinizdeki para ile yatırım yapmak ve yeni arabanızı, bu yatırımlarınızdan kazandığınız para ile almak var. Böylece hem elinizdeki parayı harcamamış, hem de hayallerinizin arabasına kavuşmuş olmayı planlıyorsunuz.
Mantıklı bir fikir gibi görünüyor. Ancak ‘yatırım aracı’ adı altında önünüzde duran onlarca seçenekten hangisini tercih edeceksiniz?
Bu soruya yanıt vermek için çoğu kişi yanlış bir yöntem izler. Bu yanlış yöntem: yatırım araçlarının (ki birçoğu aslında yatırım aracı değildir) geçmiş dönem getirilerini incelemektir.
Altını ele alalım. Geçmişten bugüne gram altın fiyatlarını inceleyen birinin şu kanıya varmasında şaşılacak bir şey yoktur: ‘2013 yılında bir gram altın 90 Türk Lirası’ymış, 2016’da ise 130 Türk Lirası. Altın almalıyım.’
Benzer şekilde Amerikan Doları’nı ele alalım. Amerikan Doları’nın Türk Lirası cinsinden tarihsel fiyat grafiğini inceleyen biri kolayca şu sonuca varabilir: ‘2008’de bir Amerikan Doları 1.50 Türk Lirası’ymış, 2016’da ise 3 Türk Lirası. 8 senede tam iki katına çıkmış. Dolayısıyla dolar almalıyım.’
Evet, bu düşüncelerde şaşılacak bir şey yok. Ancak şaşılacak bir şey olmaması, bu düşüncelerin yanlış olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Sorulması gereken soru şu: Eğer 8 yıl önce, bir araba parası karşılığında Amerikan Doları veya altın alsaydınız, şu an elinizde iki araba parası olur muydu?
Cevap: Hayır. Şu an elinizde yine bir araba parası olurdu. Ve 8 yıl boyunca da boşu boşuna beklemiş olurdunuz. Yatırım yaptığınızı sandınız, ama aslında yapmadınız. Sadece elinizdeki Türk Lira’sının değerinin düşmesini engellediniz, yani paranızı enflasyona karşı korudunuz.
Peki gerçek bir yatırım yapabilmek için doğru bakış açısı nasıl olmalıdır? Bunun cevabı da sıradaki yazımızda…