Stanford Üniversitesi’nden araştırmacılar, farelerde meme, akciğer ve deri kanserine karşı etkili olduğu kanıtlanmış bir aşı oluşturmak için kök hücreleri kullandılar.
Aşı üretmek için bilim adamları, uyarılmış pluripotent kök hücrelere (iPSC’ler) veya yetişkin hücrelerden üretilen kök hücrelere yöneldiler.
On yıl önce, Japon kökenli bilim adamları ilk kez yetişkin hücrelerin genetik olarak pluripotent kök hücrelerle aynı şekilde davranacak şekilde yeniden programlanabileceğini gösterdi.
Bu hücreler, vücudun ihtiyacı olan herhangi bir hücre türüne “uzmanlaşan” herhangi bir şekil veya işlev alabilir.
Embriyonik kök hücreler, muhtemelen en iyi bilinen pluripotent kök hücre türüdür. Wu ve meslektaşlarının yazdığı gibi, yaklaşık bir yüzyıl önce, bilim adamları hayvanları embriyonik doku ile aşılamanın tümörleri reddetmelerine neden olduğunu buldular.
Zamanla, bu bilim adamları, embriyonik kök hücrelerin kanser tümörlerine karşı bir çeşit aşı olarak kullanılabileceğine inanmaya başladılar. Bununla birlikte, anti-kanser aşılarının asıl zorluğu, bağışıklık sisteminin bir defada açığa çıkabileceği sınırlı sayıda antijen veya bir bağışıklık yanıtı oluşturan yabancı maddelerdir.
Ancak, Wu ve meslektaşlarının yazdığı gibi, hastanın kendi genetik materyalinden üretilen iPSC’leri kullanmak, teorik olarak bir dizi immünolojik avantaj sağlar. Bağışıklık T hücrelerini “[a] hastanın tümör immünojenlerinin daha doğru ve temsili bir paneli” ile sunarlar.
Bu nedenle, Kaliforniya Üniversitesi Stanford Üniversitesi’nde Kök Hücre Biyolojisi ve Rejeneratif Tıp Enstitüsü’nden Joseph C. Wu liderliğindeki araştırmacılar, bu hipotezi farelerde test etmeye başladılar ve sonuçlarını dergide yayınladılar.
Tümörleri reddetmek için bağışıklık sistemi ‘başlatıldı’
Wu ve meslektaşları, daha sonra kemirgenleri aşıladıkları iPSC’leri yaratmak için farelerin kendi hücrelerini kullandılar. Aşı aynı anda birkaç tümör antijenini hedef aldı.
Araştırmacıların açıkladığı gibi, tüm iPSC’leri kullanmanın temel avantajı, aşının spesifik bir kanser türünde hedeflemek için mükemmel antijeni tanımlaması gerekmemesidir.
“Bağışıklık sistemini, iPSC’lerde bulunan çok sayıda tümör antijeni ile sunuyoruz” diyor Wu, “yaklaşımımızı kanser hücreleri tarafından bağışıklıktan kurtulmaya karşı daha az duyarlı kılıyor”.
Aslında araştırmacılar, iPSC’lerde bulunan antijenlerin birçoğunun kanser hücrelerinde de bulunabileceğini keşfettiler.
Yani, kemirgenler iPSCs atışını aldığında, bağışıklık sistemi iPSC antijenlerine tepki gösterdi. Ancak, iPSC’lerde bulunan antijenler kanser hücrelerine çok benzer olduğu için, kemirgenler de kansere karşı bağışıklık kazanmışlardır.
Wu, aşının kemirgenlerin bağışıklık sistemlerini “tümör hücrelerini yok etmek için” “astarladığını” söylüyor.
Tedavi edilen 75 fareden, yüzde 70’i meme kanseri hücrelerini tamamen reddetti ve yüzde 30’u aşıyı aldıktan sonraki 4 hafta içinde daha küçük tümörleri vardı. Ve aynı şey akciğer ve cilt kanseri modellerinde de oldu.
“En çok bizi şaşırtan şey, iPSC aşısının, bağışıklık sistemini kansere karşı yeniden aktive etmedeki etkinliğiydi […] Bu yaklaşım, tümör nüksünü veya uzak metastazları önlemek için klinik potansiyele sahip olabilir.”
Joseph C. Wu
Gelecekte, kanser teşhisi konmuş bir kişi, tümör kanamasını önleyebilecek olan iPSC’leri oluşturmak için kendi kan veya deri hücrelerini kullanabilecektir. Aynı şekilde, sağlıklı bireyler kısa sürede kanserlerini önlemek için kendi hücrelerini kullanabilirler.