JavaScript Nedir?
JavaScript ile Basit Bir Program
Önceki eğitimlerde JavaScript kodlarının bir HTML belgesinde kullanımını görmüştük. Şimdi basit bir örnekle kullanımını hatırlayalım:
Yazıtipi ve Renk Özellikleri
Başlığı Ayrı Satırlara Yazdırmak
HTML'in <br> tagı yardımı ile, başlık ifadesi istenilen noktadan itibaren bölünerek devamı yeni bir satıra yazdırılabilir. Aşağıdaki örneği ve çıktısını inceleyebilirsiniz:
Window Nesnesi ve Alert Metodu
Web sayfasını oluşturan belge (document) yerine, bir pencere içine mesaj ya da bilgi yazdırılmak istenirse bu durumda window nesnesi ve bu nesne üzerinde geçerli olan alert metodu devreye sokulabilir.
String türü ifade içindeki her '\n' karakteri, yeni bir satıra geçişi sağlamaktadır. Aşağıdaki örneği inceleyiniz;
JavaScript Dilinde Değişken İsimleri
Yorum (Comment) Satırları
JavaScript'te, C dilinden alınan /* ve */ sembolleri arasına yorum (açıklama) yerleştirme tekniği aynen kullanılabilir:
Örneğin,
/*bu program bordro hesabı için yazılmıştır*/
JavaScript'te ayrıca // sembolleri ile başlayan tek satırlık yorum ifadeleri de kullanılabilir:
Atama Deyimi
x=5; y=6;
şeklindeki satırlar birer atama deyimini (assignment statement) göstermektedir. Bu atama deyimleri ile x değişkeninin bellekteki adresinde 5 değeri ve y değişkeninin bellekteki adresinde ise 6 değeri görünecektir:
JavaScript'te Matematiksel İşlemler
JavaScript'te matematiksel işlem operatörleri, öncelik sıralarına göre, aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Kontrol ve Karar Verme İşlemleri
Artırım (Increment) ve Azaltım (Decrement) Operatörleri
Aşağıda Tablo A.1'de, JavaScript dilinde kullanılan artırım ve azaltım operatörlerinin bir listesi ve işlevleri sunulmaktadır:
Tablo A.1-JavaScript'te artırım ve azaltım operatörleri


Operatör
Aritmetiksel Atama Operatörleri
Aşağıda, Tablo A.2'de, JavaScript'te mevcut olan aritmetiksel atama operatörlerinin bir listesi ve işlevleri görülmektedir:
Tablo A.2-JavaScript'te Aritmetiksel Atama Operatörleri
Switch ... case Yapısı
JavaScript'te Nesne Oluşturma, Fonksiyonlar ve Metotlar
JavaScript, nesne yönelimli (object oriented) paradigmanın basitleştirilmiş bir şekline dayalı bir programlama dildir.
JavaScript içinde bir nesne özellikleri ile oluşturulur. Bu özellikler JavaScript değişkenleri olabileceği gibi diğer nesneler de olabilir.
- Nesneler (Objects) ve Özellikler (Properties)
JavaScript'te Hazır Olarak Bulunan Nesneler
JavaScript bir saf nesneye yönelik programlama dili (object oriented programming language) değildir, buna rağmen yapısında önceden tanımlanmış nesneler mevcuttur. Bunun ötesinde kullanıcının yeni nesneler oluşturmasına da olanak sağlanır.
Nesne Özellikleri
Her nesneyi belirleyen bazı özellikler (properties) mevcuttur. Bu özelliklerden bazılarına atama yoluyla değer atanabilir; bazıları ise sadece okunabilir (read only) tipteki özelliklerdir.
İlerleyen eğitim içeriklerinde en yaygın olarak kullanılan JavaScript nesnelerine ait özellikleri öğreneceksiniz.
Window ve Frame Özellikleri
Web tarayıcı penceresi içindeki çerçeve (frame) ve pencerelere (window) ait özellikleri atamak ya da atanmış değerleri elde etmek amacı ile bilinmesi gereken özelliklerdir.
Aşağıdaki Tablo N.6'da bu özelliklerin bir listesi sunulmaktadır:
Tablo N.6-Window ve frame özellikleri
JavaScript Metot ve Fonksiyonları
Metotlar nesneler için tanımlanmış olan fonksiyonlar ya da işlevlerdir. Her nesnenin kendisine özgü metotları mevcuttur. Metotlar bir anlamda nesnenin yapabileceği eylemler olarak da görülebilir. Bir metot ya nesne üzerinde bazı değişiklikler yapar ya da nesnenin algıladığı bazı mesajlara cevap olarak bir eylem oluşturur.
- Date Nesnesine Ait Metotlar
- Document Nesnesine Ait Metotlar
JavaScript Fonksiyonları
Olay Yöneticileri (Event Handlers)
JavaScript event-driven (olay tarafından yönlendirilen) türde programlamaya olanak sağlayan bir dildir. Olay yöneticisi bir olay meydana geldiği zaman bir işlemler grubunu harekete geçirebilen bir nesnedir.
Aşağıdaki tabloda JavaScript olayları ve işlevleri verilmektedir:
Tek Boyutlu Diziler (One Dimensional Arrays)
Tüm programlama dillerinde olduğu gibi JavaScript dilinde de dizi (array) yapısı son derecede önemli ve faydalı bir veri yapısıdır. Önce dizi yapısının tanımını vererek başlayacağız:
JavaScript Dilinde Fonksiyon Çağırma Teknikleri
JavaScript dilinde çağıran fonksiyon ile çağrılan fonksiyon arasındaki veri değişimi ya da paylaşımı iki farklı teknikten biri ile gerçekleştirilir. Bunlar,
Join Fonksiyonu
Bir dizi üzerinde uygulanabilecek olan join fonksiyonu, bir dizinin elemanlarını belirtilen bir ayraç sembolünü dizi elemanlarının arasına koyarak bir string halinde birleştirir. Bu işlem dizi elemanlarının toptan bir komutla yazdırılması işlemi dâhil birçok uygulamada yarar sağlayabilir.
Verilerin Sıralanması - Sıralama (Sortıng) Algoritmaları
Tüm dünyada belirli bir zaman periyodu içinde bilgisayarların en çok hangi işlemi yaptıkları sorulsa bu sorunun cevabı mutlaka sıralama olurdu. Gerçekten de sıralama işlemi en çok ihtiyaç duyulan işlemdir; çünkü biz veri ya da veri gruplarını incelerken bunların belirli bir alana göre sıralanmış olmasını isteriz.
Döngü (Loop) Oluşturma
Döngüsel işlem veya tekrarlı işlem (iterasyon, İng: iteration) bilgisayarı aynı işlemler grubunu belirli bir koşul sağlanana kadar tekrar tekrar yapmak için yönlendirir. JavaScript dilinde döngü yapısını oluşturmak için üç deyim mevcuttur:
- while deyimi
- do... while deyimi
- for deyimi