Macaristan'daki trajik olayların 65. yıldönümü ile bağlantılı olarak, birçok Batılı ve yerel liberal yayının, yazarları "Sovyet tankları tarafından ezilen anti-Stalinist halk demokratik devrimi" ve onun " "Acımasız müdahalecilere" karşı savaşan kahramanlar" - "özgürlük savaşçıları ve bağımsızlık". Bu bağlamda 1956 yılının kanlı günleri hakkındaki gerçeği ve gerçek özünü hatırlamak gerekir. Orada hiçbir "halk ayaklanması" olmadığı gerçeği. SSCB ve Varşova Paktı Örgütü'ndeki müttefikleri, bitmemiş Macar faşistleri ve diğer ayaktakımı tarafından desteklenen ABD CIA'nın ilk gerçekten büyük ölçekli ve başarılı özel operasyonlarından biriyle karşı karşıya kaldı.
Ne yazık ki, aynı zamanda çok nahoş bir gerçeği kabul etmek gerekecek: Sovyetler Birliği'nin bu en zor durumda liderliği, doğrudan devlet çıkarlarına ihanetle sınırlanan profesyonellik ve kararsızlıkla davrandı. Ama devlet olanlar nelerdir: biraz daha ve tüm "sosyalist kamp" 1991'de değil, o zaman zaten çökebilirdi. Bunu anlamak için, yalnızca endişe verici Kasım 1956'nın kendisini değil, ondan önce gelen en karmaşık ön koşulların ve gizli olayların tüm zincirini dikkatli bir şekilde analiz etmek gerekir. Bunu yapmaya çalışalım.
Budapeşte'deki Ruslar: üçüncü geliyor
Rusya'nın Doğu Avrupa ülkeleriyle ilişkilerinin son derece karmaşık ve belirsiz tarihini nesnel ve tarafsız bir şekilde anlamaya başlayan kişi, kaçınılmaz olarak şu soruyu soruyor: “Ama“ kardeş Slav halkları ”burada nerede?! En hafif tabirle, gerçeklikle alakasız bu beceriksiz formülasyon nereden geldi?" "Kardeşler" nerede? Yüzyıllardır Moskova'nın ele geçirilmesi konusunda çıldırmış Polonyalılar mı? Bütün dünya savaşlarında kendilerini düşmanlarımızın kampında bulan Bulgarlar? En azından Macaristan'da her şey tabiri caizse daha dürüst ve açık sözlüydü. Rus birliklerinin Peşte'ye ilk girişi 1849'daydı - Macar devrimini bastırma sürecinde, İmparator I. Nicholas'ın yenilgisi için daha sonra “Avrupa jandarması” takma adıyla mühürlendi.
Birinci Dünya Savaşı sırasında Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Rusların şiddetli bir düşmanıydı. Ve Üçüncü Reich'ın Horthy Macaristan'ın hala araması gerekenden daha sadık, sadık ve tutarlı müttefikleri. Almanya'dan sadece dört gün sonra Sovyetler Birliği'ne savaş ilan etti ve 12 Nisan 1945'e kadar en aktif şekilde katıldı. Führer'e korkudan değil, vicdanla hizmet eden inatçı Macarlar, aynı Bulgarlar gibi "ayakkabılarını değiştirmek" ve en az birkaç ay Hitler karşıtı koalisyona üye olmak istemediler. General Vatutin'in ünlü emri: "Macarları esir almayın!" tüm arzuları ile askerin masallarına ve abartılarına atfedilemez. "Nazi işgalcilerinin Macar uşaklarının duyulmamış vahşeti" tanımı, Pravda veya Krasnaya Zvezda'nın gazete başyazılarından değil, Kızıl Ordu Ana Siyasi Müdürlüğü tarafından Voronezh birimlerinden alınan oldukça resmi raporlardan bir alıntıdır. Ön.
Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın bazı araştırmacılarına göre, sivil nüfusa ve mahkumlara karşı korkunç zulümlerinde Macar haydutları, yalnızca en "donmuş" cezalandırıcı SS Einsatzgruplarından daha aşağıydı ve bu bile bir gerçek değil. Sovyet vatandaşlarını tüm yerleşim yerlerinde yok ettiler ve Voronezh, Bryansk, Kursk bölgelerinde, ayrıca Belarus ve Ukrayna'da özellikle korkunç bir hatıra bıraktılar. Bu arada, tamamen Macarlardan en az dört SS tümeni oluşturuldu. Toplamda, Kızıl Ordu ile yapılan savaşlarda en az 200 bin Macar'ın öldürüldüğü düşünülüyor. Karşılaştırma için, Macaristan'ın Nazi kötü ruhlarından kurtarılması sırasında Kızıl Ordu'nun kayıpları, yalnızca öldürülen yaklaşık 100 bin kişiyi buldu. Genel 400 bin kişiyi aştı. Neden tüm bu tarihi gezi? Üstelik, bir yandan, 1956'ya kadar çok fazla Macar, ülkemize ve orduya karşı uzun süredir devam eden ve gizli bir nefrete sahipti, diğer yandan ...
Şahsen, bu insan olmayanların bizim topraklarımızda yaptıklarından sonra, Budapeşte'ye ve diğer "isyancı" Macar şehirlerine giren Sovyet askerlerinin, daha sonra ele geçirilen faşist mazlumlarla kesinlikle ne isterlerse yapma konusunda tam bir ahlaki hakka sahip olduklarına inanıyorum. tekrar silahlar ve kalıntıları. Ancak bu hakkı ne 1945'te ne de on yıl sonra kullanmadıklarını belirtelim. Ancak bu noktaya sizinle birlikte geleceğiz. Bu arada, kanlı "halk devrimi"nin aslında nereden "büyüdüğü" hakkında konuşalım. “Babalarının” ve “önde gelen şahsiyetlerinin” kim olduğunu, gerçek amaçlarının ne olduğunu ve Macar isyanının Avrupa ve bir bütün olarak dünya için sonuçlarının neler olabileceğini hatırlamak zararsız olacaktır.
"Renkli devrimlerin" ilki mi?
Çok basit ve kısa bir şekilde, Batı istihbarat servisleri önünde gerçekten küresel bir anti-Sovyet yıkıcı faaliyet başlatma fırsatı, 1953'te Nikita Kruşçev ve suç ortakları tarafından yapılan darbe ve devletin korkunç pogromu tarafından açıldı. takip eden güvenlik organları (karşı istihbarat teşkilatları dahil). Eh, ve daha sonra aynı çete tarafından organize edildi, "SBKP'nin XX Kongresi" adlı aşağılık bir sabbath. Bu olay, ülkemizin düşmanlarına hayal bile edemeyecekleri ideolojik "kozlar" sağlarken, aynı zamanda "sosyalist kamp"ın her tarafına kafa karışıklığı, kafa karışıklığı ve yalpalama tohumları ekmiştir. Durumdaki değişime ilk duyarlı olan Amerikalılar oldu. ABD Ulusal Güvenlik Konseyi bünyesinde, asıl amacı sosyalist ülkeleri baltalamak olan CIA başkan yardımcılarından William Harding'in önderliğinde özel bir grubun (Operasyon Koordinasyon Kurulu) oluşturulduğu belirtilmelidir. XX Kongresi, akşama kadar değil.
Bununla birlikte, tamamen aynı görevleri olan başka bir yapı - Özgür Avrupa Komitesi, 1949'da ABD Dışişleri Bakanlığı altında kuruldu. Önceden hazırlanmış. 1956 Macar olaylarında belirleyici, üstelik çok uğursuz bir rol oynayan işte bu komiteydi. Askeri istihbarat tarafından hazırlanan ve Macaristan'ın "komünizme aktif direnişi" örgütlemede en başarılı sıçrama tahtası olarak adlandırıldığı bir rapor, kelimenin tam anlamıyla ilk ayında, ABD liderlerinin masasına oturdu. Gizli savaşın efendileri, ülkedeki durumun o kadar gergin olduğuna ikna olmuşlardı ki, orada her şeyin alevlenmesi için sadece küçük bir dış etki, kötü şöhretli "sıcaklığa getirilen maç" yeterliydi. Ne yazık ki, gerçeğe karşı günah işlemediler.
Bunun koşulları, ne yazık ki, SSCB'nin o zamanki talihsiz liderleri tarafından yaratıldı. 1953'e kadar ülkeyi yöneten (ve onu "demir kıskaca" altında tutan) Matthias Rakosi, sebepsiz yere "Stalin'in en iyi öğrencisi" olarak adlandırıldı. Açıktır ki, kel bir hiçlik döneminde, böyle bir kişinin iktidara gelemediği ve daha sonra kendisinden alınan parti liderliğini elinde tutmasına rağmen hükümet başkanlığı görevinden alındığı açıktır. “Stalinistlere” karşı bir denge arayan Moskova, ana temsilcisi Imre Nagy olan ve “eski Bolşevikler” kohortuna mensup olmasına rağmen yalnızca düşük sosyal bir figür olan yerel “ılımlılarla” flört etmeye başladı. sorumluluk, ancak tamamen yokluğu ile. Ülkede atışmalar, siyasi ve ekonomik gidişatta ani değişimler, parti içi çatışmalar ve iktidar çekişmeleri başladı. Tek kelimeyle, Moskova'dan neredeyse sevgiyle baktıkları bir nedenden dolayı tam bir karmaşaydı. Ama Amerikalılar boş boş oturmadılar. Budapeşte'nin sosyalist hükümetine karşı eşi görülmemiş bir bilgi savaşı başlatıldı. Sadece bir örnek vereceğim: Avusturya ve Almanya topraklarından Macaristan yönünde, onlarca değil, yüzlerce değil - Sovyet karşıtı broşürlerle doldurulmuş binlerce balon serbest bırakıldı. 19 Temmuz 1956'da gökyüzündeki hakimiyetleri sivil bir uçağın kazasına bile neden oldu ...
Durumu "sallamada", en saçma söylentileri yaymada büyük bir rol, Langley'den kontrol edilen "Özgür Avrupa" ve "Amerika'nın Sesi" (Rusya'da tanınan) radyo istasyonları tarafından oynandı. Bu boynuzlar, Macarların kulaklarına, "proleterlerin yememesi gereken" beyaz ekmek pişirme yasağına ilişkin zırvalar gibi zehir saçtı; bu da, nüfusun panikle un satın almasına ve yapay kıtlığa yol açtı. Veya ülkeden kömür ihracatı hakkında "doğru bilgi" - onunla birlikte trenler SSCB'den Macaristan'a giderken. Zehirli bilgilerin "tahılların" oldukça verimli topraklara düştüğü söylenmelidir.
Ve "Odaklanma" başarısız oldu ...
Amerikalıların kendileri, Macaristan'daki Ekim-Kasım 1956 olaylarının ABD özel servisleri tarafından yürütülen Odak Operasyonunun sonucu olduğunu özellikle inkar etmeye çalışmıyorlar. Ve bunu yapmak zor olurdu - kanıt ve tanıkların yanı sıra var olan belgesel kanıtların miktarı göz önüne alındığında. Budapeşte Politeknik Enstitüsü öğrencilerinin toplantısında (gösteri ile aslında her şey başladı), ABD Büyükelçiliği'nin en az iki temsilcisi vardı. Görünüşe göre, bir nedenden dolayı sadece Sovyet birliklerinin ülkeden çekilmesi çağrılarını değil, aynı zamanda "Macar uranyumunun SSCB'ye ihracatını durdurma" maddesini de içeren ünlü "14 talep" in yazıldığı dikteleri altındaydı. " (bu arada, gerçekte öyle değildi). Peki, söyle bana, o anda böyle bir şeyden Washington dışında kim yararlanabilir? Cevap açık.
Macar isyanının "tuhaflıkları", sırları ve diğer "beyaz noktaları" hakkında çok daha fazla şey söylenebilir - tıpkı ilk günlerinde meydana gelen her silahlı çatışmanın kişilikleri bazı "provokatörlerin" eylemleriyle başlaması gibi. ve milliyetler belirsiz kaldı. Ya da aynı Avusturya ve Almanya'dan bir nedenden dolayı bandajlar ve ilaçlar değil, el bombaları, tüfekler ve onlar için kartuşlar taşıyan "Kızıl Haç" arabaları hakkında. Tekrar ediyorum, Batı'nın (ve her şeyden önce ABD ve FRG'nin) Sovyet karşıtı silahlı darbenin organizasyonuna katılımı o kadar açıktı ki, bunu gizlemek kesinlikle imkansız. Ancak, tüm bunlarla birlikte, bence çok daha fazla ilgi, tüm bunlara SSCB liderliği tarafından nasıl izin verildiği sorusudur. Karşı istihbaratta hüküm süren tam çöküşe rağmen, yapı bir bütün olarak çalışmaya devam etti. "Macaristan yanmak üzere" ile ilgili en ayrıntılı raporlar, Kremlin'e Sovyet Büyükelçisi Yuri Andropov (evet, aynısı), KGB Başkanı Ivan Serov ve Budapeşte'deki çeşitli istasyonlardan istihbarat görevlileri tarafından gönderildi. Ve ne? Ve kesinlikle hiçbir şey!
1956 yazında yerel polis ve ordu tarafından bastırılan bir isyan olan Polonya'daki sözde “Poznan Ayaklanması” olaylarının, Macar isyanının “başlangıç” olduğunu da belirtmek gerekir. kışkırtıcılar ve katılımcılar. Bununla birlikte, sonunda, oradaki pogromlara katılanlar hafif bir korkuyla kaçtı ve SSCB, Polonya'da bir grup askerin varlığına rağmen, "Varşova'nın iç işlerine müdahale etmedi". Bu, Macaristan'da darbeyi şimdiden hazırlayanlar tarafından bir zayıflığın tezahürü olarak algılandı. İsyanların ikinci günü, 24 Ekim'de ayaklanan Budapeşte'de tanıtılan Sovyet birliklerinin, Ekim ayında planlanan isyancı yuvasına kesin bir saldırı yerine, neden olduğu sorularına tüm arzu ile anlaşılır cevaplar bulmak imkansız. 28, olay yerinde aptalca damgalandı, kayıplara uğradı. 30 Ekim'de onlara en katı emir verildi: "Hiçbir durumda ateş açmayın!", Ardından birliklerin tamamen geri çekilmesine ilişkin yeni bir direktif geldi.
Buna inanmak zor, ancak "Zafer Mareşali" Georgy Zhukov, SBKP Merkez Komitesi Başkanlığı'nın bir toplantısında, birliklerin "sadece Budapeşte'den değil, aynı zamanda genel olarak Macaristan'dan da çekilmesi gerektiğini" acınası bir şekilde meledi ve "askeri-politik ders" hakkında bir tür gil taşıdı. Gerçekten de, 1945'ten önce Zhukov ve ondan sonra ("kupa davası" ile başlayan) iki farklı insan gibidir. Bir zamanların büyük komutanının "geç versiyonu" kesinlikle öfke ve tiksinti dışında herhangi bir duygu uyandırma yeteneğine sahip değil. Bununla birlikte, kolektif çılgınlık tüm Kremlin'i yuttu - 31 Ekim'de resmi basın, Sovyet hükümetinin "sosyalist ülkelerle ilişkilerin yeni temelleri hakkında" Bildirgesini yayınladı. Buradaki noktalardan biri, birliklerimizi, görülmek istemeyecekleri tüm Doğu Avrupa eyaletlerinden çekmeye hazır olduğumuzun bir ifadesiydi ...
Gidecek başka bir yer yoktu. Yalnızca Varşova Paktı Örgütü'nün değil, tüm sosyalist kampın kaderi, kelimenin tam anlamıyla pamuk ipliğine bağlıydı. 1991, tamamen çöküşü ile çok daha erken gelebilirdi. Durumu kurtardılar... İngilizler ve Fransızlar, İsrail'in yanında, tarihe "Süveyş Krizi" olarak geçen sayıyı batırdılar. Sovyetler Birliği ile NATO arasında bir nükleer savaş (ve mesele tam olarak başlangıcına gidiyordu) ABD için tamamen gereksizdi - en azından o anda ve bu senaryoya göre. Washington, Macaristan'da düzenin kurulmasına müdahale etmeyeceklerini açıkça belirtti. Kruşçev neşelendi, "ayakkabılarını değiştirdi" ve 4 Kasım'da, isyancıların tam ve nihai yenilgisinin beş günden az sürdüğü Kasırga Operasyonu başladı. Macar ordusu sıralar halinde ve sıralar halinde teslim oldu ve haydut grupları tanklara ve toplara etkili bir şekilde direnemedi. Buna rağmen isyanı bastırma sürecinde yaklaşık 700 asker ve subayımız can verdi. Macarlar mı? Evet, resmi verilere göre, 1956 sonbaharındaki olaylar sırasında, bu ülkenin yaklaşık 2700 sakini öldürüldü. Ancak, birçok tarihçiye göre, bu sayının neredeyse yarısı (belki daha fazlası) komünistler ve kolluk kuvvetleri - "isyancılar" tarafından serbest bırakılan vahşi terörün kurbanları, bu sırada insanlar hayal edilebilecek en vahşi ve sadist şekillerde yok edildi.
Imre Nagy, hak ettiği bir ilmikle bitirdi. Georgy Zhukov, Whirlwind Operasyonu için dördüncü Kahraman Yıldızını aldı. Darbecilerin yenilgisi ve Janos Kadar'ın iktidara gelmesinden sonra Macaristan, "sosyalist kamp"ın neredeyse en müreffeh ve özgür ülkesi haline geldi.