Ne yazık ki, Kürtler, tüm devletlerin kendilerini kullandığını, sonra ortada bıraktığını ve çok acı çektiklerini bildikleri halde, yeni bir heyecanla, yine bir devletin tuzağına düşmüştür.
Kürtleri ilgilendiren kitapların hangisini elime alsam, hepsi önce kısa bir tarih girizgahı ile başlıyor. Kürt isyanlarının nasıl başladığını, nasıl bastırıldığını ve nasıl kıyıma uğradığını anlatıyor tüm kitaplar.
Bence daha acı olanı, isyan eden Kürtlerin, aslında başka devletler tarafından nasıl kandırıldığının ve kullanıldığının sonradan ortaya çıkmasıdır.
Ne yazık ki, Kürtler, tüm devletlerin kendilerini kullandığını, sonra ortada bıraktığını ve çok acı çektiklerini bildikleri halde, yeni bir heyecanla, yine bir devletin tuzağına düşmüştür.
Rusya Kürtleri ilk kandıran devlettir
Kürtlerin yakın dönem “Asrı Saadeti” Osmanlı döneminde olmuştur. Tüm milletler gibi, Kürtler de Osmanlı İmparatorluğu'nda kendi dilleri, dinleri ve kültürlerini özgürce yaşamıştır.
Osmanlı'nın zayıflamaya başlamasıyla birlikte, Rusya üç bölgede yoğun ayrılıkçı hareketleri desteklemiş ve Osmanlı'yı yıpratmak istemiştir. Balkanlar'da Slavları, Kafkasya ve Doğu'da Ermenileri, Doğu ve Güneydoğu'da Kürtleri tahrik etmiş, Osmanlı'ya karşı ayaklandırmaya çalışmıştır.
İlk Kürt isyanı 1806'da Abdurrahman Paşa ayaklanmasıyla ile başlar. 1912'ye kadar 12 farklı isyan yaşanır ve tümü sert biçimde bastırılır.
Rus Çarı, Balkanlar'da Sırplara verdiği bağımsız etnik devlet sözünü Kürtlere de verir. Rusya aslında Kafkasya'yı ve Balkanlar'ı ister. Osmanlı'yı sıkıştırmak için Kürtleri kullanır ve sonra da ortada bırakıp, en ağır trajedileri yaşamasına neden olur.
İngilizlerin Kürtleri Sevr'le kandırması
I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı'yı parçalamak için yapılan planlarda yine Kürtler kullanılır. Bu kez kullanan İngilizlerdir. Sevr Antlaşması'nda (62 ve 64. Madde) Kürtlere bağımsız bir Kürt devleti vaat edilir.
Şeyh Mahmut Berzenci, 1922'de Süleymaniye şehrinde bu maddeye dayanarak kendini “Kürdistan Hükümdarı” ilan eder, para ve pul bastırır. İngilizler, artık kendi mandası olan Irak'taki bu bağımsızlık ilanını, Süleymaniye'yi bombalayarak bastırır.
Eş zamanlı isyanlar Türkiye'de de başlar. 1924-1940 yılları arasında 25 Kürt isyan olur. Cumhuriyet, Takriri Sükun Kanunu ve İstiklal Mahkemeleri'ni kullanarak sert biçimde bu isyanları bastırır. Kürtler, kimlik ve kültür olarak da inkar edilir ve yıllarca sürecek büyük tartışma o zaman başlar.
İngiltere, el altından tahrik ve teşvik ettiği bu isyanların, kendi mandası olan Irak'ta olmasını asla izin vermez. İngilizler Barzani ailesi başta, petrol bölgesine yaklaşan tüm Kürtleri katleder. Kürtler, İngiliz uçaklarından düşen bombaları görünce, Sevr'in bir aldatmaca olduğunu anlar ama geç kalırlar.
İngiltere'nin asıl amacı, Musul ve Kerkük gibi, Irak'taki petrol bölgelerini kendi kontrolü altına almaktır. Kürt isyanlarını Türkiye'yi baskı altına almak ve istediğini kabul ettirmek için kullanır. Amacına da ulaşır.
Mahabat Kürt Cumhuriyeti dramı
Kürtlerin, ilk ve son kurdukları devletin adı Mahabat'tır. İran topraklarında, 1946'da kurulan bu devletin ömrü 11 aydır.
İngiltere ve Rusya, İran'ı işgal etmek için, yine bağımsız Kürt devleti vaadiyle Kürtleri kandırır. Rusya, işgal ettiği İran'ın kuzeydoğusunu koparmak için Kürt devletini tehdit aracı olarak kullanır.
İran, İngiltere ve Rusya ile mecburen anlaşınca, iki ülke de Kürtleri ortada bıraktır. İran da, Mahabat'a girip, kanlı bir şekilde Kürt devletini yıkar, ilan edilen hükümet üyelerini asar ve yüzlerce insanı öldürür.
———————————-
Kemal Öztürk
DİĞER KÖŞE YAZILARI
- ‘Nihilitik Çağ’ değersizlik yüzyılı
- Bir kahramanı düşmana dönüştürmek
- Gençlerin en büyük sorunu: Amaçsızlık/Hedefsizlik
- Bu sadece bir “andımız” metni tartışması değildir
- Bize yabancı bir kuşak mı geliyor? Değişen sosyolojiyi anlamak
- Medyada tekelleşme ve körleşme
- Cehalet neden yükseliyor ve güçleniyor
- Bir camianın hazin kavgası
- Gençlere arkadaş seçme önerileri
- Devletleşen sivil toplum örgütleri