FATİH'te 250 yıllık tarihi çeşme üzerine inşa edilen bina görenleri hayrete düşürüyor. Tarih araştırmacısı Mehmet Dilbaz, 'Zeynep Sultan, Osmanlı dönemindeki en kadersiz kadınlardan, hanım sultanlardan biri' diyerek aynı kaderi paylaşan tarihi çeşmeler hakkında konuştu.
İstanbul'un pek çok noktasında, özellikle Tarihi Yarımada'da sayıları bir hayli fazla olan tarihi çeşmeler, günden güne bakımsız kalmaları ya da tahribata uğramaları nedeniyle yok oluyor. Üstelik bu, Cumhuriyet Dönemi'nde rastlanan bir durum değil. Yapılan araştırmalara göre çeşmelerin makus talihi, Osmanlı Dönemi'nden beri değişmiyor. Üzerine bina yapılanlar da var, zaman içinde kot farkının yükselmesiyle yolun altında kalanlar da.
Bu önemli eserlerin bazılarının üzerine yazılar yazılarak ve grafitiler yapılarak tahrip edildiğini görmek de, mermerlerinin ve kitabelerinin çalındığına rastlamak da ne yazık ki mümkün. Fatih'teki Zeynep Sultan Çeşmesi ile Balat'taki Çorbacı Çeşmesi, İstanbul'un kaybolmaya yüz tutan çeşmelerinden yalnızca ikisi.
Zeynep Sultan Çeşmesi'nin estetiği, ne yazık ki üzerine inşa edilen bina nedeniyle adeta örtülü durumda. Balat'taki Çorbacı Çeşmesinin ise bir kısmı yola gömülmüş halde. Bir zamanlar İstanbul'da 10 bine yakın çeşme olduğu, ancak şu an kayıt altında yalnızca 1200 çeşmenin kaldığı biliniyor. Bunlardan yalnızca 60-70 tanesinin suyu akıyor.
"Yaptırdığı pek çok tarihi eser zamana ve insan eliyle tahribata kurban gitmiş"
Zeynep Sultan Çeşmesi gibi İstanbul'da tahribata uğrayan ve suyu akmayan pek çok çeşmenin olduğunu vurgulayan Tarih araştırmacısı Mehmet Dilbaz "Zeynep Sultan, üçüncü Ahmet'in kızı. Çeşme, 30 çocuğundan biri olan Zeynep Sultan tarafından, 1770 yılında yaptırılıyor. Zeynep Sultan bu bulunduğumuz bölgede pek çok hayır eseri yaptırıyor. Bu çeşme de bunlardan biri. Kendisinin yukarıda bir sebili vardı, şu an ortadan kalktı. Başka bir çeşme grubu, camisi ve türbesi vardı. Fakat Zeynep Sultan, Osmanlı dönemindeki en kadersiz kadınlardan, hanım sultanlardan biri. Kendisinin yaptırdığı pek çok tarihi eser zamana ve insan eliyle tahribata kurban gitmiş." dedi.