Amerikan hukuk sistemi salı günü Trump'ı 'çifteledi'
Trump'ın 2016 kampanya müdürlerinden Paul Manafort, duruşmalar sonucu kendisine getirilen 18 suçlamanın 8'inde suçlu bulundu. Aynı saatlerde Trump'ın en yakın avukatı ve ''sır küpü'' olan Michael Cohen de savcılıkla işbirliğine giderek hakkındaki 8 suçlamayı kabul etti.
Bu şekilde Trump'ın 2016 seçim kampanyası döneminde en yakın bir çift yardımcısı federal suçlar işlediklerini kabul etmiş ve mahkum ettirilmiş oldular.
Bu gelişmeler aynı gün ve saatlerde olurken, Trump'ın Rusya ile 2016 yılı seçim kampanyasında işbirliği yapıp yapmadığını soruşturan FBI eski direktörü Robert Mueller III için de büyük bir zafer kazanılmış oldu.
Ama henüz yolun başındayız.
Manafort'ın mahkum edildiği suçlamalar on milyonlarca doları bulan vergi kaçakçılığı ve bank dolandırıcılığı. Manafort'un hakkında Ukrayna'da Rus yanlısı eski cumhurbaşkanı Viktor Yanukovych için çalışmasını da içeren bir büyük soruşturma daha sürdürülüyor ve o mahkemenin de Eylül ayının 17'sinde başlaması bekleniyor. Salı günü ise Manafort'un Kıbrıs, St. Vincent ve the Grenadines ile İngiltere de dahil olmak üzere birçok banka hesabı olduğu ve bunları ABD'de göstermeyerek, büyük miktarlarda vergi kaçırdığı suçlamalarından suçlu bulundu.
Cohen'in ise 8 suçlamayı kabul etmesi daha büyük yankı uyandırdı. Cohen'in de kabul ettiği suçlamaların içinde banka dolandırcılığı ve vergi kaçakçılığı var. Ama ABD'yi sarsan suç ise, Cohen'in Trump'ın (ismini açıkça yazmadan) kendisini yönlendirerek, onunla ilişkiyi girmiş iki kadına yapılan ödemeleri itiraf etmesi. Bu şekilde Cohen, yasal olmayan yollardan 2016 başkanlık seçimlerini etkilediğini kabul etmiş oldu zira eğer o paraları ödememiş olsa, biri porno yıldızı diğeri de playboy kızı olan iki kişinin seçim öncesi basına konuşması tehlikesi belirebilirdi. Bu da seçimlerin sonuçlarını değiştirebilirdi.
Böylece Trump, her ne kadar konu Rusya ile işbirliği olmasa da, bir federal suçun ortağı olarak şüpheli hale geldi. Bu başkanlığı için oldukça önemli bir dönemeç.
Cohen bu suçlamaları kabul etmesi ve savcılarla anlaşma yoluna gitmesi ile muhtemel alabileceği ceza 4 ila 5 yıl arasında değişiyor. Bunun yanısıra 1 milyon dolara kadar çıkabilecek bir ceza da alabilir. Burada kendisinin savcılara ne kadar bilgi vereceği önemli zira Reza Zarrab davasından da bilindiği üzere, şüpheliler savcılığa ne kadar 'yararlı' bilgi verirse o kadar ceza indirimine gidilebiliyor.
Cohen'in işte bu federal suçu Trump'ın ''koordinesi ve yönlendirmesi'' ile ''seçimi etkilemek'' için yaptığını ''itiraf etmesi'' Trump'ı bu federal suç içinde işbirlikçi hale getirdi. Zira Washington Post da manşet olarak, ''Cohen'in suçları kabul etmesi Başkan'ı da töhmet altına aldı'' yı çekti.
Cohen'in Trump ile yaptığı konuşmaları kayıt aldığına aldığı biliniyor. Bu tapeler daha önce ortaya çıkmıştı. Eğer Trump'ın yönlendirmesi de bu tapelerde ortaya çıkarsa o zaman bu durum hiç şüphesiz Trump'ın suçluluğu için daha büyük bir kanıt ortaya koymuş olacak.
Bununla birlikte şimdiye kadar gelişmiş bir içtihad var. O da, 'görevde olan başkanlar hakkında iddianame hazırlanamaz.' Bu mahkemelerde şimdiye kadar test edilmiş bir içtihat değil. Ne var ki ABD Adalet Bakanlığının şimdiye kadar bu içtihada göre hareket ettiği biliniyor.
Bilindiği gibi ABD Başkanlarının görevden alınmasının çok az sayıda yolu var. Bunlardan biri kendi bakan kabinesinin, teker teker, başkan hakkında ehliyeti olmadığı yönünde beyanı.
İkinci yol ise Kongre'nin 'impeachment' yolu. Bu yazının yazılmasında temel kaynak olarak alınan hukuk profesörü Richard L.Hasen'in yazdığına göre Trump'ın suçlanma ihtimali olan 'seçim kampanyasında hukuksuzluk yapmak', impeachable, yani görevden alınma suçlamalarına dayanak olacak kadar büyük bir suçlama. Bunun için öncelikle Temsilciler Meclisinin Trump'ı görevden alınması için harekete geçmesi gerekiyor. Şu anki Temsilciler Meclisi ise Cumhuriyetçilerin elinde ve bu partizan dönemde, herhangi bir Cumhuriyetçinin Trump'ı terkedeceğine dair çok fazla işaret yok.
Ne var ki Kasım ayı başında ara seçimler var ve son anketler her ne kadar önümüzde daha 2 aydan fazla bir süre olsa da, Demokratların Meclis'te çoğunluğu alacağı yönünde. Eğer Meclis gerçekten de el değiştirirse, gerek Cohen, gerek Manafort'un gelecek mahkemesi ve henüz Mueller'in bitmemiş soruşturmasının sonucu, 2019 yılında Trump'ın başını ciddi şekilde ağrıtabilir. Belki de bundan dolayı Trump, önümüzdeki iki ay için çok agresif bir seçim kampanyası izlemeyi ve sanki kendi başkanlık yarışı gibiymiş gibi Cumhuriyetçi adayları seçtirmeyi çalışacak.
Önümüzdeki sonbahar ayları hem Mueller'in soruşturmaları hem de Kongre seçimleri nedeniyle çok hareketli olacak.
Bütün bunların dışında ise 21 Ağustos günü ABD'nin 'güçler ayrılığı' ve 'hukukun üstünlüğü' nü ispat ettiği bir gün de oldu.
Başkan Trump sabah-akşam 'bana karşı cadı avı yapılıyor' dediği, Mueller'e hakaret ettiği, basına savaş açtığı bir ortamda federal mahkeme ve savcılar başkanın en yakın iki yardımcısını mahkum ettirdi. Trump aynı gün W.Virginia'da çıktığı kampanya konuşmasında bu iki olaydan bahsetmemeyi seçti.