Aşırı tüylenme olarak bilinen hirsutizm nedir, çeşitleri ve tedavi yöntemleri nelerdir diye merak ediyorsanız, aradığınız tüm detayları yazımızın detaylarında bulabilirsiniz.
Hirsutizm (Aşırı Tüylenme) Nedir?
Hirsutizm basitçe kadınlarda çok fazla miktarda ve koyu renkte kılların uzamasıdır. Özellikle yüz, göğüs ve sırt bölgesinde görülen aşırı tüylenme hirsutizm kapsamında değerlendirilir. Bu kapsamda değerlendirilen aşırı tüylenme vücutta fazla miktarda erkek hormonu androjen salgılanmasından özellikle de aşırı testesteron hormonu üretilmesinden kaynaklanır.
Günümüzde hirsutizm tedavisi için son derece başarılı sonuçlar veren yöntemler bulunur.
Hirsutizm Belirtileri Nelerdir?
Hirsutizm sert yapıda, koyu renkli vücut kıllarının aşırı uzaması olarak tanımlanır. İstenmeyen koyu renkli kalın tüylerin kadın vücudunda özellikle yüz, göğüs, uyluk içleri, karnın alt kısmı ve sırt bölgesinde çıkması sık rastlanan bir durum değildir. Yüksek miktarda androjen salınımı nedeni ile hirsutizm görülmesi halinde, ilerleyen zamanlarda virilizasyon olarak tanımlanan ikinci bir döneme geçilebilir. Bu dönemde ortaya çıkan başlıca değişiklikler şunlardır:
- Ses kalınlaşması
- Saç dökülmesi
- Akne oluşumu
- Meme boyutunda küçülme
- Kas kütlesinde artış
- Klitoriste genişleme
Hirsutizm Hangi Doktorun Çalışma Alanına Girer?
Hirsutizm belirtileri görüldüğünde başvurulması gereken doktor, hormonlar üzerinde uzmanlaşmış bir endokrinolog ya da cilt problemlerinde uzmanlaşmış bir dermatolog olmalıdır.
Eğer yüzünüzde ve/veya vücudunuzda çok fazla miktarda koyu renkli, sert kıllar olduğu görüşünde iseniz doktora başvurmalısınız. Yüzde ve/veya vücutta tüylenmenin artışı, çoğu kez hastanın altta yatan bir başka tıbbi sorunun işaretidir.
Bu konuda genel olarak söylenebilecek uyarı, birkaç aydan daha uzun bir süre boyunca yüzde ve/veya vücutta hızlı tüylenme ya da virilizasyon belirtileri yaşanıyorsa, doktordan randevu alınması gerektiğidir.
Hirsutizm Nedenleri Nelerdir?
Hirsutizm, daha önce de belirtildiği gibi altta yatan bazı tıbbi problemler yüzünden kaynaklanabilir. Bu konuda sıklıkla karşılaşılan hirsutizm nedenleri şunlardır:
-
Polikistik Over Sendromu (PCOS):
Polikistik over sendromu çoğu kez ergenlik döneminde başlar. Polikistik over sendromu bireylerin vücutlarında seks hormonlarının dengesiz salınımına sebep olur. Hastalığın ilerlemesi ile birlikte yıllar geçtikçe görülmeye başlayan ilave belirtiler şunlardır:
- Aşırı tüylenme
- Adet dönemleri düzensizliği
- Kısırlık,
- Obezite
- Yumurtalıklarda birden çok kist oluşması
-
Cushing Sendromu:
Vücutta yüksek düzeylerde kortizol hormonu salınması sonucu cushing sendromu gelişebilir. Cushing sendromu gelişebilecek kadar çok kortizol salınmasının başlıca nedenleri şunlardır:
- Prednizon gibi ilaçların çok uzun süre kullanılması
- Adrenal bezlerinin aşırı miktarda kortizol üretmesi
-
Konjenital Adrenal Hiperplazi:
Konjenital adrenal hiperplazi, genetik geçiş gösteren bir hastalıktır. Adrenal bezlerinin anormal miktarda steroid hormonu üretmesi ile ortaya çıkar. Üretilen steroid hormonları arasında kortizol ve androjen de bulunur.
-
Tümör Oluşumu:
Zaman zaman yumurtalıklarda ya da adrenal bezlerde yerleşen bir tümörün androjen salgılaması, hirsutizme yol açabilir.
-
Kullanılan İlaçlar:
Hirsutizm gelişimine sebep olan ilaçların bazıları şunlardır:
- Minoxidil (Minoxidil, Rogaine)
- Danazol ( Endometriozis tedavisinde kullanılır.)
- Testesteron ( Androgel, Testim)
- Dehidroepiandroster (DHEA)
Partneriniz androjen içerikli topikal ürünler kullanıyorsa, ten teması yoluyla da etkilenme yaşanabilir.
İdiyopatik Hirsutizm
Çoğu kez hirsutizm herhangi bir neden olmadan ortaya çıkıp, gelişebilir. Kadınlarda normal yumurtlama fonksiyonları sürdüğü ve serumdaki androjen miktarı normal seviyelerde olduğu halde hirsutizm görülebilir. İdiyopatik hirsutizm sebepleri net olarak bilinmemektedir. İdiyopatik hirsutizm tedavisinde androjen baskılanması ve kozmetik tedavi yöntemleri birlikte kullanıldığında başarılı sonuçlara ulaşılır.
Hirsutizme Yol Açan Risk Faktörleri Nelerdir?
Hirsutizm gelişimine zemin hazırlayan başlıca risk etmenleri şunlardır:
-
Kalıtsal Faktörler:
Konjenial adrenal hiperplazi ya da polikistik over sendromu gibi hastalıklar sonucu hirsutizm görülmesinin sebebi çoğu kez kalıtsaldır.
-
Irksal Faktörler:
Akdeniz, Orta Doğu ve Güney Asya ırkına mensup kadınlarda aşırı tüylenme olasılığı, diğer ırklara göre daha fazladır.
-
Obezite:
Obezite vücutta androjen üretimini destekler ve arttırır. Bu durum hirsutizm gelişimini arttırır ve hızlandırır.
Hirsutizmin Yol Açtığı Komplikasyonlar Nelerdir?
Hirsutizm bazı kadınları duygusal bakımdan son derece olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle depresyon geliştiren kadınlar olabilir. Hirsutizm gelişiminin sebebi hormonal dengesizlikler olabilir. Sözgelimi hastada hem hirsutizm, hem de adet dönemleri düzensizliği görülüyor ise bunun sebebi kısırlığa sebep olabilen polikistik over sendromu olabilir.
Ayrıca hirsutizm tedavisi için ilaç kullanan kadınlar hamile kalmadan önce doktoruna danışmalıdır. Bu ilaçlar doğum kusurlarına yol açabilir.
Hirsutizm Önlenebilir Mi?
Hirsutizmi önlemek pek mümkün değildir. Fakat buna karşılık eğer hastada gelişen hirsutizmden obezite ya da polikistik over sendromu sorumu ise kilo vermek hirsutizmin şiddetini önemli ölçüde azaltabilir.
Hirsutizm Nasıl Tedavi Edilir?
Hirsutizm tedavisinde endokrin bozukluğunun düzeltilmesi hedeflenir. Bu nedenle öncelikle altta yatan sorun bulunmalı ve bu sorunun giderilmesine yönelik tedaviler geliştirilmelidir.
Eğer yaşanan hirsutizm şikayeti endokrin bozukluğundan kaynaklanmıyorsa, tıbbi tedavi alınması gerekli değildir. Lazer epilasyon yöntemi tek başına kullanılarak, son derece başarılı sonuçlar elde edilebilir. Ayrıca hirsutizm sorunu yaşayan kadınların uygun bakım rutini geliştirmesi ve çeşitli terapileri denemeleri de sağlıklı sonuçlar alınmasını destekleyebilir.
İlaç Tedavisi:
Kozmetik epilasyon yöntemleri ya da kişisel olarak uygulanan bakım yöntemleri problemleri gidermiyorsa hirsutizm tedavisi için doktor kontrolünde olmak şartıyla ilaç kullanılması gerekebilir. Bu ilaçlarla önemli bir farkın ortaya çıkması için, kıl foliküllerinin ortalama yaşam döngüsüne denk gelen 6 aylık sürenin beklenmesi gerekebilir. İlaç tedavisi için uygulanabilecek seçenekler şunlardır:
-
Oral Kontraseptifler
İçeriğinde östrojen ve progestin bulunduran doğum kontrol hapları ya da buna benzer hormonal kontraseptifler, aşırı androjenin yol açtığı hirsutizm tedavisinde başarılı sonuçlar alınmasını sağlar. Özellikle hamile kalmak istemeyen kadınlar arasında hirsutizm tedavisi için oral kontraseptif kullanımı oldukça sık kullanılan bir yöntemdir. Bu tedavi sırasında rastlanabilecek yan etkiler, mide bulantısı ya da baş ağrısı olabilir.
-
Anti- androjenler
Anti-androjenler fazla salgılanan androjenin vücuttaki reseptörlere bağlanmasına engel olur. Oral kontraseptiflerin yeterince etkili olmadığı durumlarda kullanılmaktadır. Hirsutizm tedavisinde sıklıkla kullanılan anti-androjen ‘’spironolakton’’dur (Aldactobe CaroSpir). Sonuçların gözle görülür şekilde fark edilebilmesi için en az 6 ay beklenmelidir.
Anti-androjen kullanımında istenmeyen yan etki adet düzensizliği yaşanması olabilir. Bu tür ilaçları alırken hamile kalınmamalıdır. Anti-androjenler doğum kusurlarına yol açabilir.
-
Topikal Krem Kullanımı
Eflornithine (Vaniqa) özellikle yüz bölgesindeki aşırı kıllanmanın önlenmesi için tercih edilen bir kremdir. Topikal kremlerin hali hazırda var olan tüyler üzerinde bir etkisi yoktur, fakat yeni tüylerin gelişimini yavaşlatır. Topikal kremler, lazer tedavisi ile birlikte kullanıldığında daha etkili sonuçlar elde edilebilir.
Hirsutizm Tedavisi İçin Uygulanan Prosedürler Nelerdir?
Tıbbi yöntemlerle birlikte kullanılan hirsutizm tedavi yöntemleri şunlardır:
1) Lazer Tedavisi:
Bu tedavi sırasında saç köklerinin zayıflatılması ve uzamalarının önlenmesi için cilt yüksek konsantrasyonda lazer ışını ile muamele edilir. Doğal olarak koyu ten rengine sahip kadınlarda lazer tedavisi daha iyi sonuç verir.
Lazer tedavileri hakkında daha fazlasını Lazer Epilasyon yazımda bulabilirsiniz.
2) Elektroliz:
Bu yöntemde saç köklerine tek tek küçük iğneler yerleştirilir. İğne elektrik akımını saç köküne ileterek, foliküle zarar verir. Doğal sarışın ya da beyaz saçlı bireyler için elektroliz uygulaması lazer uygulamasından daha iyi sonuç verir.
Görüldüğü gibi hirsutizm tedavisi oldukça kapsamlı ve uzmanlık gerektiren bir konudur. Bu alanda profesyonel kadromuzla özellikle gelişmiş lazer epilasyon tekniklerimiz ile size yardımcı olmaktan mutluluk duyarız.