Anton Mussert
|Bu madde, öksüz maddedir; zira herhangi bir maddeden bu maddeye verilmiş bir bağlantı yoktur. (Şubat 2016)|
Anton Adriaan Mussert (d. 11 Mayıs 1894, Werkendam, Kuzey Brabant – ö. 7 Mayıs 1946), Hollanda'da Nasyonal Sosyalist Hareketi (NSB) lideri ve resmi kurucularından biriydi. Bu nedenle, İkinci Dünya Savaşı öncesi ve sırasında Hollanda'da en önemli ulusal sosyalist kişisiydi. Savaş sırasında, Almanlardan aldığı destek ile bu konumunu korumayı başardı. Savaştan sonra mahkûm edildi ve vatana ihanet suçundan idam edildi.
Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]
Musset, teknik konularda erken yaşlarından itibaren yeteneğini gösterdi ve Delft Teknoloji Üniversitesi'ni mühendislik okumak için seçti. 1920 yılında, Flander'da (Belçika'da Hollandaca konuşulan bölge) dahil olmak üzere Büyük Hollandayı savunan Dietsche Bond gibi birçok aşırı sağ örgütlerin aktif üyesi oldu.
14 Aralık 1931 tarihinde, Cornelis van Geelkerken ve diğer on kişi ile birlikte Nationaal-Socialistische Beweging'i (NSB) (kelimenin tam anlamıyla, Nasyonal Sosyalist Hareketi) kurdu. Mussert, Alman Nasyonal Sosyalist Naziler'in Hollandalı meslektaşı konumundaydı. 1933'te, Utrecht'deki yaptıkları gösteride sadece 600 protestocu ile boy gösterdi. Bir yıl sonra NSB, Amsterdam'da, 25.000 gösterici ile yürüdü. NSB, 1935 parlamento seçimlerinde 300,000 oy aldı. Bu seçmen sayısı, Faşist tehditin Hollanda'yı uyarması için yeterliydi.
Daha sonra Mussert, Alman işgaline karşı yerli halkın direnişini önlemeye çalıştı. New York Times gazetesi, Mussert'in takipçilerinin bir darbe yapmak için Kraliçe Wilhelmina'yı kaçırmaya hazırlandıklarını haber verdikten sonra Nisan 1940'da Hollanda hükümeti tarafından sıkıyönetim ilan edildi. 10 Mayıs günü, Alman birlikleri Hollanda'yı işgal ettiler ve Mussert'in NSB partisi dışındaki tüm siyasi partileri kapattılar.
Mussert, işgal sırasında ülkesinin başbakanı değildi. Bunun yerine, Avusturyalı bir Nazi olan Arthur Seyss-Inquart, Hollanda'ya Reichskommissar olarak atandı. Mussert ise buna, Nazi işgaline karşı direnişi durdurmak için Gestapo ile çalışarak cevap verdi. 11 Eylül tarihinde, Mussert, NSB'nin bir parçası olarak Nederlandsche SS'i (Dutch SS) organize etmek için Henk Feldmeijer'a talimat verdi.
Sonraki işgal sırasında,100.000'den[1] fazla Hollandalı Yahudi, Almanya'daki toplama kamplarına sürüldü. Şubat 1941'de, Mussert kendisine verilen teklifi kabul ederek, Hamburg'da eğitim alan 23. SS Gönüllü Panzer Grenadier Tümeni Nederland'ın oluşumunu yönetti.
13 Aralık 1942 tarihinde, Adolf Hitler, Anton Mussert'i, "Leider van het Nederlandse Volk" (Hollanda Halkının Lideri) olarak ilan etti.
Anton Mussert, Hollanda SS'inin ve onun Nazi efendileri olan Wehrmacht'ta hizmet veren askeri birliklerin kontrolünü kaybetti. Mayıs 1943'te Hitler ile son toplantısını yaptı. Savaşın sonunda, 205.901 Hollandalı erkek ve kadın ölmüştü.
Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]
Almanya'nın teslim olması üzerine Mussert, 7 Mayıs 1945 tarihinde Lahey'deki NSB ofisinde tutuklandı. Bir iki günlük yargılanma sürecinden sonra 28 Kasım tarihinde vatana ihanet suçundan mahkûm edildi ve 12 Aralık'ta ölüme mahkûm edildi. Kraliçe Wilhelmina'nın kendisine merhamet etmesi için çağrıda bulundu. Kraliçe bu isteğini reddetti. 7 Mayıs 1946 tarihinde, 52. yaş doğum gününden 4 gün önce, Waalsdorpervlakte'de, yüzlerce Hollanda vatandaşının Nazi rejimi tarafından idam edildiği Lahey kentine yakın bir alanda infaz mangası tarafından idam edildi.[2]