Arapaima ya da Arapayma adı ile bilinen balık nasıl bir balıktır? Nerede yaşar? Özellikleri, beslenme, üreme davranışları nelerdir?.
Arapayma (Arapaima) Balığı Hakkında Bilgi
Arapaima, Arapayma olarak da yazılır, Latince Arapaima gigas, yerel adı pirarucu, Osteoglossiformes takımının Osteoglossidae familyasından bir Güney Amerika balığının ismidir.
4,5 metreye ulaşan boyuyla, dünyanın en büyük tatlı su balıklarındandır. Arapaimalar, ilkel özellikleri olan ve bilinen fosilleri çok eski zamanlara dayanan bir grubun üyesidir. Hem sırt, hem anüs yüzgecinin kuyruk yüzgecine çok yakın olması nedeniyle, kuyrukları, başka balıklarda rastlanmayacak kadar dolgun ve yuvarlak görünür. Hava kesesi, hayvanın az da olsa havayla solunum yapmasına olanak verir.
Yaşam Ortamı
A. gigas, Amazon Nehri havzasında tatlı suya özgüdür; Bolivya, Brezilya, Kolombiya, Guyana ve Peru’da meydana geldiği bilinmektedir. Bolivya’da, paiche, yerel yerli türleri ve ekosistemi etkileyen istilacı bir tür olarak kabul edilir. İlk olarak 1976’da bulundu ve muhtemelen Peru’dan bir selle Peru balık çiftliğinden yıkanarak tanıtıldı. Tür, hem balıkçılık amacıyla hem de tesadüfen Doğu Asya’nın bazı bölgelerine tanıtıldı.
Kolombiya’da, Miyosen döneminden kalma Villavieja Formasyonu’nda arapaima (veya çok benzer türler) fosilleri bulundu.
Ekoloji
A. gigas, solungaçlarının kullanımından elde ettiği oksijeni desteklemek için yüzey havasını soluma kapasitesine sahiptir ve gerçekten de her 5–15 dakikada bir yüzeye çıkarak havayı yüksek sesle yutmaya bağlıdır. Cinsteki diğer türlerde olduğu gibi, bu amaçla akciğer benzeri doku içeren modifiye bir yüzme kesesi kullanılır.
Türler öncelikle balıkla beslenir, ancak yavrular tamamen büyüyene kadar böcekleri ve balık larvalarını tercih edeceklerdir. Su yüzeyindeki kuşları, memelileri, meyveleri ve tohumları da tüketirler.
Yumurtlama, düşük su seviyelerinin olduğu zamanlarda (Ağustos – Mart) göllerde ve nehir kanallarında meydana gelir. Her iki ebeveyn tarafından yapılan bir yuvaya bırakılan yumurtalardan yavrular çıktıktan sonra, erkek yaklaşık üç aylık bir süre onları korumak için kalır. Gençler cinsel olgunluğa dört ila beş yaş arasında ulaşır; esaret altında ortalama yaşam süresi 15–20 yıldır.
Koruma
Bu türler geçmişte aşırı avlanmadan ağır bir şekilde etkilenmiş ve hava yutmak için düzenli olarak yüzeye çıkma alışkanlıkları nedeniyle durum daha da kötüleşmiştir. IUCN, nüfus gelişmeleri hakkında ayrıntılı bilgi eksikliği nedeniyle şu anda A. gigas’a koruma statüsü vermemektedir. Arapaima balıkçılığı, azalan nüfus nedeniyle 1996’dan 1999’a kadar Brezilya’da tamamen yasaklandı; O zamandan beri, özel olarak belirlenmiş alanlarda hem geçimlik hem de ticari balıkçılığa izin verildi ve sofistike bir sürdürülebilir yönetim stratejisi, 1999’da 2.500’den 2017’de 170.000’in üzerine çıkan stokların büyük ölçüde toparlanmasına yol açtı.