1000 günlük savaşın (1900-1902) nedenleri, 19. yüzyılda yaşanan Kolombiyalı siyasi istikrarsızlıkla yakından bağlantılı.
Bu çatışma, Panama'nın Kolombiya ulusunun bir bölümü olarak katıldığı liberal ve muhafazakar partiler arasındaki bir Kolombiyalı iç savaşı ile karakterize edildi (buna ek olarak, mücadele neredeyse tamamen Panama'da gerçekleşti). Bu sefer sürecek olan "1000 günlük savaş" lakabını takmıştı.
On dokuzuncu yüzyıl boyunca, Kolombiya, 1886'da savaşın ana nedeni olmak için gelişen bir faktör olan politik açıdan dengesiz bir ülkeydi. Bu, 1863 anayasasının bastırıldığı ve daha merkezi ve muhafazakar bir belge ile değiştirildiği yıldı.
1863 Anayasası, liberal radikallerin iktidara geldiği dönemde federalist aşırılıkların sonucu olarak eleştirildi.
Rejenerasyon dönemi ve 1886 anayasasının oluşturulmasıyla birlikte, merkezi rejim yalnızca politik sorunları ağırlaştırmayı başardı. Bazı bölümlerin hükümetleri kısa sürede bu sorunlardan merkezi hükümete şikayet etmeye başladı.
Kötü siyasal kararlar ekonomik sorunlara da yol açtı; Yerli lider Victoriano Lorenzo, yerli toprak hakları ve ekonomik özerklik için savaşıyordu ve kısa süre sonra liberal dava ile bir ittifak müzakere etti.
Savaş, Liberaller ve Muhafazakarlar arasındaki çatışmaların bir sonucu olarak başladı.
Bunlar iktidarda kalmak için sahte seçimler kullandılar ve bu da muhalefet arasında çok öfkeye yol açtı. Ayrıca, Başkan Manuel Antonio San Clemente ülkeyi yönetmek için fazla hastaydı ve bu da bir güç boşluğu yarattı.
1000 günlük savaşın nedenleri
Bu savaşın sebepleri arasında Liberallerin Rejenerasyon hükümetine muhalefet etmesi ve 1886 Anayasası'nın otoriter olduğunu düşündüğü kabulü vardı.
O zaman, muhafazakar parti, Başkan Manuel Antonio San Clemente ve Başkan Yardımcısı Manuel Marroquín aracılığıyla iktidarsız kaldı.
Savaş Santander bölümünde başladı ve hızlı bir şekilde Kolombiya'nın geri kalanına yayıldı.
Panama, Büyük Kolombiya’nın bir parçası olduğundan, orada da askeri çatışmalar ortaya çıktı, ancak, yerel liberaller ile muhafazakar hizipler arasında da derin farklılıklar olduğu için uzaktan uygulanan bir savaş değildi.
Savaşın tüm sebeplerinin politik olduğunu, milleti veya bir bölgeyi savunmak için savaş olmadığını not etmek önemlidir. Ayrıca, ekonomik nedenlerle bile olsa aileleri ve arkadaşları ayırdı.
Liberal Parti için savaşın en büyük nedeni, daha az düzenleme ve daha düşük tarifeler içeren bir hükümet politikası lehine olan kahve tarlalarına ve tüccarlara sahip olmalarıydı.
Ancak iktidardaki muhafazakar bir hükümetin sonucu olarak, bu hizip karar alma sürecinden büyük ölçüde dışlandı.
Liberallerin cumhurbaşkanı seçimini meşru olarak kabul etmemeleri nedeniyle, 1885’de yapılan seçimleri kazanan Muhafazakar Parti, sahte yollarla sözde savaşı tetikleyen başka bir faktör yarattı.
Gümrük gelirleri düştüğünde, hükümet, yeterli destek ve pezosunun değeri düşmeden, ekonomik bir krize neden olarak Liberalleri savaşın şiddetine götüren döviz notları çıkardı.
Reform ve af sözü verdiler, ancak gerçekleşmediklerinde çatışma yaklaşık iki buçuk yıla (1000 gün) kadar uzadı, Liberal Parti kendini kaybeden olduğunu biliyordu, ancak Muhafazakâr Partiden bu kadar güçlü bir baskı hissetmek istemiyordu. .
Her iki tarafın ahlaki, fikir ve hükümet biçimlerindeki farklılıklar bu savaşın bir başka nedenidir.
Muhafazakarlar güçlü bir merkezi hükümeti, sınırlı oy haklarını ve kilise ile devlet arasındaki güçlü bağları desteklediler.
Öte yandan, liberaller daha güçlü bölgesel hükümetleri, genel oy haklarını ve kilise ile devlet arasında bölünmeyi tercih ettiler.
İlk savaş, liberal güçlerin Kasım 1899'da Bucaramanga'yı almaya çalıştığı, ancak reddedildiği zaman gerçekleşti.
Bir ay sonra, Liberaller, General Rafael Uribe Uribe, Peralonso savaşında muhafazakar kuvvete karşı bir zafer kazandıklarında savaşın en büyük zaferini kazandı.
Peralonso’daki zafer, Liberal’lere iki yıl daha yüksek sayılara karşı olan çatışmayı genişletme umudu ve gücünü verdi. Bu, savaşın yayılmasının ana nedenlerinden biriydi, muhalefet partisinin umudu.
Egemen hükümet durumu kontrol altına almak için askeri taktikler, hapis ve diğer birçok araç kullandı, ancak sonuçta rakiplerinden daha fazla nefrete yol açtı.
Bu şekilde savaşın duraklaması kısaydı, bu yüzden şiddet devam etti. Bu nedenle, hükümetin muhalefeti sonlandırması yönündeki iyi taktiklerin eksikliği bu çatışmanın tetikleyicilerinden biri olarak kabul edilir.
Diğer nedenler
Sonuç olarak, bin gün süren bu savaşın ana tetikleyicileri, özetle:
- Muhafazakar partinin temelleri ve kötü karar vermesi.
- Onu tetikleyen sahte seçim.
- Gümrük gelirinin azaltılması.
- Kötü ekonomik önlemler.
- Liberaller adına: Erken teklif edilen barış antlaşmalarını kabul etmeyin.
- Kahve bölgelerinde savaşın patlak vermesi, iletişimin az olduğu kırsal alanlar.
Savaşın sonu
Kuruluşundan sonraki iki buçuk yıla kadar, dağınık bir gerilla (savaşın ortaya çıkmasında önemli bir neden, çünkü onlar kötü eğitimli birliklerdi), ancak çok tehlikeli, kırsal alanlarda mülklerin büyük oranda tahrip olmasıyla patladı. Bu gerçek hem savaşta hem de hastalık nedeniyle hayatın kaybıyla sonuçlandı.
Kırsal bölgelere askeri taktikler, hapis, para cezaları ve mülklerin kamulaştırılması yoluyla pasifleştirilemeyen Muhafazakarlar 12 Haziran 1902'de af ve siyasi reform teklif ettiler.
Kasım ayında, en önemli iki liberal lider olan Rafael Uribe Uribe ve Benjamín Herrera, af, serbest seçimler ve siyasi ve parasal reform vaat eden barış antlaşmalarının müzakerelerinin ardından teslim oldu. Panama savaştan kısa bir süre sonra ayrıldı.