Meyveler, botanikte genellikle bitkilerin üreme ve tohum yayılma süreçlerinde önemli bir rol oynayan yapılar olarak tanımlanır. Bu yapılar bitki üremesini teşvik etmek, tohumları korumak ve dağıtmak amacıyla evrimsel olarak gelişmiştir. Bir çiçeğin meyve oluşumu, döllenme sonucu gerçekleşir. Polen, çiçeğin dişi organlarından olan stigma ile temas eder ve döllenme işlemi başlar. Döllenme sonucu yumurtalık hücreleri bölünür ve meyve olgunlaşmaya başlar. Meyveler çeşitli şekil, boyut, renk ve tat özelliklerine sahip olabilirler. Tek tohumlu (örneğin, şeftali), çok tohumlu (örneğin, elma), sert kabuklu (örneğin, fındık) veya etli (örneğin, domates) gibi farklı tiplerde meyveler bulunur.
Fonksiyonları
- Tohumları koruma: Meyveler, tohumları dış etkenlere (örneğin, kuruma veya zararlı organizmalara) karşı korur.
- Tohumların dağıtılması: Meyveler, tohumların rüzgar, su, hayvanlar veya insanlar tarafından uzak mesafelere taşınmasına yardımcı olur.
- Tohumların beslenmesi: Birçok meyve türü, tohumların embriyosunu besleyen besin maddeleri içerir.
Gelişimi
Meyve gelişimi, bitkinin çiçek açmasıyla başlar. Çiçekler, bitkilerin üreme organlarıdır. Her çiçek, erkek organları olan stamenleri (polen üreten organlar) ve dişi organları olan pistili (yumurtalığı) içerir. Çiçekler, genellikle çiçeklenme dönemlerinde polenle döllenirler. Polenler, stamenlerden çıkar ve çiçeğin dişi organı olan pistile taşınır. Polen, pistilin uç kısmındaki stigma ile temas eder. Bu temas sonucu polen tüpü oluşur ve pistilin içine doğru büyümeye başlar. Polen tüpü, yumurtalığın içindeki yumurtalık hücrelerine ulaşır. Polen tüpü, yumurtalık hücrelerinden birini döller ve döllenme gerçekleşir. Döllenme sonucu zigot adı verilen bir döllenmiş yumurta hücresi oluşur. Döllenme sonrasında yumurtalık, meyve olarak kabul edilen yapıyı oluşturur. Yumurtalık, genellikle çiçek tablası olarak adlandırılan kısım tarafından korunur ve büyür. Meyve, tohumların etrafını saran etli veya sert bir doku içerebilir. Meyve, döllenmeden sonra büyümeye başlar. Bu büyüme sürecinde, bitkinin besinleri meyveye aktarılır ve meyve hücreleri hızla çoğalır. Meyve, genellikle belirli bir süre boyunca büyümeye devam eder ve olgunlaşmaya yaklaşır. Meyve olgunlaşma sürecine girerken değişiklikler geçirir. Bu değişiklikler meyve rengi, tatı, dokusu ve aroma gibi özelliklerde görülür. Olgunlaşma, tohumların dağılmasına ve yeni bitkilerin yetişmesine olanak tanır. Olgun meyve, genellikle çeşitli mekanizmalar aracılığıyla tohumlarını dağıtır. Bu mekanizmalar rüzgar, su, hayvanlar veya insanlar gibi faktörlere bağlı olarak farklılık gösterebilir.