Romatoid artrit (RA), kronik enflamatuvar otoimmün bir hastalıktır ve etiyolojisi karmaşık genetik ve çevresel faktörlerle etkileşimi içermektedir. RA riski ile ilişkilendirilmiş genetik lokusların sayısı artarken tanımlanabilir değiştirilebilir risk faktörlerinin sayısı hala sınırlıdır. Bu durumda da bu hastalıktan birincil korunma potansiyeli sınırlanmaktadır.
Akdeniz diyeti, yüksek oranda meyve, sebze, kepekli tahıllar ve baklagiller, orta seviye balık beyaz et ve alkol tüketimi ile az miktarda kırmızı et ve şeker içeren bitki temelli bir diyettir. Diyet, günlük enerji tüketiminin %30-40'ına karşılık gelen toplam yağ muhasebesi ile tekli doymamış yağlardan doymuş yağ oranının yüksek olmasıyla karakterizedir.
Akdeniz diyeti hali hazırda daha düşük mortalite, daha düşük kardiyovasküler hastalık ve kanser riski ile ilişkilendirilmiştir. Bileşenleri çeşitli çalışmalarda analiz edilmesine rağmen, sadece bir çalışmada Akdeniz diyeti ile RA riski arasındaki ilişki araştırılmış ve herhangi bir ilişki bildirilmemiştir.
Bir grup araştırmacı, RA'lı 1721 hasta ve 3667 kontrol; yaş, cinsiyet ve yerleşim alanı ile ilgili verileri, nüfus tabanlı bir vaka-kontrol veritabanı olan "İsveç RA Epidemiyolojik Araştırması (EIRA) üzerinde koşullu lojistik regresyon kullanılarak analiz ettiler. Akdeniz diyet skoru 0'dan 9'a, 124 maddelik besin sıklığı anketinden hesaplandı.
Erkek ve Seropozitif RA Hastalarında Anlamlı İlişki
EIRA çalışmasında (katılımcıların medyan yaşı 53 yıl), hastaların %24,1'i ve kontrollerin %28,2'si Akdeniz diyetine yüksek düzeyde uyum sağlamıştır (6 ile 9 arasında bir puan). Vücut kitle indeksi, eğitim düzeyi, fiziksel aktivite, diyet takviyeleri kullanımı, enerji alımı ve sigara içimi için yapılan düzeltmelerden sonra, yüksek uyuma göre RA gelişimi %21 oranında azalmıştır. Çalışmada OR erkekler arasında daha düşüktü, ancak kadınlar arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. Romatoid faktör-pozitif hastalarda yüksek diyet skoru ve düşük RA riski arasındaki ilişki gözlenirken romatoid faktör-negatif RA ve sitrüline peptidlere karşı antikorlarının bulunduğu (anti-CCP+) hastalarda benzer bir ilişki tespit edilemedi.
Bu geniş popülasyon tabanlı vaka kontrol çalışmasında, Akdeniz diyet skoru RA riski ile ters bağıntılı olduğunu bulan bilim insanları bu bağıntının sadece erkekler ve seropozitif RA'da hastalarında bulunduğunun altını çizdiler.
Johansson K et al. Mediterranean diet and risk of rheumatoid arthritis: a population-based case-control study Arthritis Res Ther. 2018; 20: 175. Published online 2018 Aug 9.+ Tüm Referansları Göster