10. Sınıf Tarih Ders Kitabı İlke Yayınları 3. Ünite Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler Sayfa 87, 88, 89, 90 3. Ünite Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler Ölçme Değerlendirmesi Etkinlik Soruları ve Cevapları
10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Miras Cevapları
3. Ünite Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler Ölçme Değerlendirmesi
10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 87 Cevabı
A. Aşağıda verilen çoktan seçmeli soruların doğru seçeneklerini işaretleyiniz.
1. Tımar sisteminin Osmanlı Devleti’ne sağladığı kazanımlar ile ilgili olarak;
I. Tarımsal üretim artmasına katkı sağlamıştır.
II. Taşrada güvenliğin sağlanmasına ortam hazırlamıştır.
III. Tımarlı sipahilerin masrafları hazineye yük olmadan karşılanmıştır.
yargılarından hangisi ya da hangileri söylenebilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
- Cevap: E
2. Aşağıda verilen askerî birliklerden hangisi kapıkulu askerleri arasında yer almaz?
A) Cebeciler
B) Yeniçeriler
C) Silahtarlar
D) Tımarlı sipahiler
E) Topçular
- Cevap: D
3. Osmanlı Beyliği’nin, Batı eksenli ilk fetihlerinde;
I. aşiret savaşçıları,
II. alplar ve gaziler,
III. ahiler
gibi unsurlardan hangisi ya da hangileri yer almıştır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
- Cevap: E
4. I. Belli bir ücret almışlardır.
II. Barış zamanlarında kendilerine tahsis edilen arazilerde çalışmaları
III. Osmanlı Devleti’nin ilk düzenli birliklerini oluşturmuşlardır.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri yaya ve müsellemlerin genel özelikleri ile ilgilidir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
- Cevap: E
5. Aşağıda verilenlerden hangisi “devşirme sisteminin” genel özellikleri ile ilgili değildir?
A) Sekiz yaş altı ve yirmi yaş üstü devşirilemezdi.
B) Ailenin tek oğlu veya dul kadının oğulları alınamazdı.
C) Gerektiğinde Müslüman ve Yahudi ailelerin çocukları da devşirilirdi.
D) Bir bölgede en fazla 40 haneden birinden bir devşirme alınırdı.
E) Devşirilecek çocukların özellikleri seçere defterlerine kaydedilirdi.
- Cevap: C
10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 88 Cevabı
6. Yeniçeri Ocağının kurulmasında;
I. pencik sistemi,
II. ikta sistemi,
III. devşirme sistemi
uygulamalarından hangisi ya da hangilerinden faydalanılmıştır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
- Cevap: D
7. Osmanlı Devleti’nin tımarlı sipahileri oluşturmasının amaçları ile ilgili olarak;
I. yeniçerilere karşı denge unsuru oluşturma,
II. askerî masrafları hazineye yük olmadan karşılama,
III. her an savaşa hazır daimi bir ordu bulundurma
durumlarından hangisi ya da hangilerini amaçladıkları söylenebilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
- Cevap: E
8. Osmanlı devlet idaresinin temel kurumlarından biri de Kul ve Devşirme sistemleridir. Her iki sistem Kuruluş ve Yükselme Dönemi’nde başarılı bir şekilde uygulanmıştır. Kul kısmı genellikle savaş esirlerinden oluşurken Devşirme sistemi, Osmanlı tebaası olan Hıristiyan çocukların toplanıp yetiştirilmesi esasına dayanmaktadır.
Buna göre her iki sistemin amaçları ile ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi söylenemez?
A) Devletin idari ve askerî hizmetlerinin yerine getirilmesi
B) Balkanların tamamının İslamlaştırılmak istenmesi
C) Merkezî teşkilatın güçlendirilmek istenmesi
D) Savaşlarda güçlü ve daimi bir ordunun oluşturulmak istenmesi
E) Gayrimüslimlerin Osmanlı yönetimine bağlılığının sağlanması
- Cevap: B
9. Berkay: “I. Murat Dönemi’nde merkez ordusu olan Kapıkulu Ocakları kurulmuştur.” demiştir. Kutay ise Kapıkulu Ocaklarının,
I. Devşirme Sisteme ile oluşması,
II. Ulufe denilen maaş alması,
III. Doğrudan padişaha bağlı olması özelliklerine sahip olduklarını söylemiştir.
Buna göre Kutay, yukarıda iddia etmiş olduğu bilgilerden hangisi ya da hangileri ile Berkay’a doğru bilgiler vermiştir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
- Cevap: E
10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 89 Cevabı
10. Osmanlı askeri yapısının kurulması ve güçlenmesinde,
I. Tımar sistemi
II. Pencik sistemi
III. Devşirme sistemi
uygulamalarından hangisi ya da hangilerinin katkısı olduğu söylenebilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve III
E) I, II ve III
- Cevap: E
11. Orhan Bey Dönemi’nden itibaren Osmanlı Devleti’nin düzenli bir ordu kurma ihtiyacı duymasında;
I. aşiret kuvvetlerinin uzun kale kuşatmalarında yetersiz kalması,
II. fetih hareketlerine süreklilik kazandırılmak istenmesi,
III. düzensiz askerî birliklerin sevk ve idaresinde sorunlar yaşanması
durumlarından hangisi ya da hangileri etkili olmuştur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve III
E) I, II ve III
- Cevap: E
B. Aşağıdaki soruyu metin ve görselden hareketle cevaplayınız.
- Cevap:
Türk ordusu düşman çok üstün olmadığı takdirde, daima zafer kazanacak vasıflara sahipti. Avrupalıların stratejileri “toplanmak, yavaş ve az yürümek, uygun yerde durup beklemekti. Türklerin stratejileri ise günümüz stratejileri gibi “çabuk toplanmak, mümkün olabilen hızla yürümek, düşmanı hemen yakalayıp yok etmekten ibaretti (Görsel 3.11). Düşman henüz birleşmemişse parça parça yok edilmesine çalışılırdı. Türk ordusu, savaş alanında dört bölüme ayrılırdı: merkez, sağ ve sol kanatlarla ihtiyat. İhtiyat birliklerine çok önem verilirdi. Düşman, büyük Türk ihtiyatını yok sanarak Türk saflarına iyice dalınca çok üstün olan Türk toplarıyla yıpratılır, sonra merkezde bulunan padişahın veya “serdar-ı Ekrem” denen başkomutanın emriyle ihtiyat kuvvetleri de harekete geçerdi. Başkomutan iki kanadı kıskaç gibi kapatarak düşmanı yok ederdi.
Yılmaz ÖZTUNA Türk Tarihinden Yapraklar, s. 131-132 (Özetlenmiştir.)
Osmanlı Devleti’nin savaş stratejileri hakkında ne gibi çıkarımlarda bulunabilirsiniz?
- Cevap:
10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 90 Cevabı
C. Aşağıda verilen ifadelerin başına doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazınız.
- Cevap:
(Y) 1. Osmanlı Devleti, tımar sistemi sayesinde esnaflar arasında dayanışmayı sağlamıştır.
(D) 2. Acemi Ocağında dinî, ilmî ve askerî eğitimden geçirilen devşirmeler “çıkma” veya “kapıya çıkma” adıyla Yeniçeri Ocağına alınırlardı.
(Y) 3. Osmanlı Devleti’nde reayaya ait arazilere mirî arazi adı verilmiştir.
(D) 4. Tımar sahiplerinin vergi gelirine göre beslemek zorunda oldukları atlı askerlere cebelü denirdi.
(D) 5. Kapıkulu süvarileri, merkez ordusunun en itibarlı atlı birlikleridir.
Ç. Aşağıdaki noktalı yerlere uygun ifadeleri
- Cevap:
1. Osmanlı toplumu sosyal bakımdan yönetenler (askerîler) ve yönetilenler (reaya) olmak üzere ikiye ayrılırdı.
2. Yaya ve müsellem birliklerinden oluşan ilk düzenli Osmanlı ordusu Orhan Bey Dönemi’nde kurulmuştur.
3. Osmanlı Devleti, Yeniçeri Ocağına asker yetiştirmek amacıyla Pencik ve Devşirme sistemi ile Acemi Ocağı’na asker alırdı.
4. Osmanlı ordusunun en önemli ve en kalabalık atlı kuvvetleri Tımarlı sipahiler idi.
5. Yeniçeriler, üç ayda bir ulufe denilen maaş alırlardı.
D. Aşağıdaki açık uçlu soruların cevaplarını defterinize yazınız.
1. Osmanlı Devleti’nin düzenli bir ordu kurmasında hangi faktörler etkili olmuştur?
- Cevap: Osmanlı Devleti, Anadolu’ya doğu toprakları üzerinden girdikten sonra beylikler döneminde batı topraklarda yerleşik hale gelmiştir. Osmanlı Devleti, yönünü Bizans’a döndüğü için sürekli olarak savaş halinde olup mücadele ederek varlığını korumak istemiştir. Beylik döneminde gerçekleşen bu olaylar devamında devlet olma vetiresinde de düzenli ordu ve donanmaların kurulmasını elzem kılmıştır. Osmanlı Devleti’nin düzenli ordu kurmasını etkileyen faktörler, tarihi devamlılık, coğrafi şartlar, İstanbul fethinin hedefte olması, İslam’ı temsil etme davası, düşmanlarla olan mücadele ve toprakları koruma zorunluluğu olarak bilinmektedir. Düzenli ordunun varlığı toprak güvenliği kadar devletin ve milletin de güvenliğini sağlamışt
2. Yeniçeri Ocağının kurulması amacıyla uygulanan Devşirme sistemi ile, Abbasiler ve Büyük Selçuklu Devleti’nde uygulanan gûlam sistemi arasında ne gibi benzerlikler vardır?
- Cevap: Türk – İslam devletlerindeki “Gulam sistemi” nde çoğunluğu Türklerden oluşan çocuklar satın alma yada savaşlarda esir alma yoluyla toplanarak sadece askeri alanda faydalanılırken, Osmanlılardaki “Devşirme sistemi” nde yalnızca Hristiyan kökenli çocuklar toplanarak eğitilmiş, bunlardan askeri ve idari alanlarda faydalanılmıştır.
3. Osmanlı tımarlı sipahilerinin genel özellikleri nelerdir?
- Cevap: Pek çok mecrada görev yapan tımarlı sipahilerin başlıca görevleri maddeler halinde şu şekildedir:
➜ Bulundukları alanın güvenliğinden sorumludurlar.
➜ Bulundukları alandaki vergileri toplarlar ve yaşamlarını bu para ile sürdürürler.
➜ Her an savaşa hazırlıkİıdırlar ve bir durum olduğunda direk orduya katılıp hızlı olunmasını sağlarlar.
➜ Bulundukları alandaki toprakları işlerler. Buradan hem gelir elde ederler hem de üretimde bulunmuş olurlar. Toprağın sahibi devlet olduğu için toprağı işlemezlerse ceza verilir veya ellerinden alınır.
➜ Yeniçerilere karşı kimi zaman denge unsuru olarak kullanılmışlardır. İstanbul’da ayaklanma çıktığında bastırmada önemli rol oynamışlardır. İşlevsel ve hızlı bir grup asker olan tımarlı sipahiler Osmanlı Devleti için çok önemli bir unsurdur. Osmanlı devleti tımar sistemi ve toprak yapısı bozulur bozulmaz çöküş dönemine girmiştir.
4. Osmanlı Devleti’nin, askerî teşkilat ve güç bakımından diğer Türk devletleri ile dönemin Avrupa devletlerine karşı üstünlük sağlamasında hangi faktörler etkili olmuştur?
- Cevap: Osmanlı ordusunda kara kuvvetleri ve deniz kuvvetleri vardı. Kara kuvvetleri kapıkulu askerleri, eyalet askerleri yardımcı kuvvetlerden oluşmaktadır. Osmanlı devletinin askeri teşkilatının başarılı olmasındaki faktörler; disiplin, cesaret, Muhammed ve devlete bağlılıktır.
5. Osmanlı Devleti, düzenli bir ordu kurmadan önce fetih hareketlerinde hangi unsurlardan faydalanmıştır?
- Cevap: Osmanlı Beyliği’nin kurucusu Osman Bey döneminde düzenli bir ordu teşkilatı tespit edilmemişti. Eli silah tutan kadın-erkek herkes askerdi. Zaten Osman bey döneminde yarı göçebe bir hayat yaşamış, savaşçı gaziyan bir Türkmen beyi idi. Oğlu Orhan Bey için de aynısı geçerlidir. Hatta tam anlamıyla yerleşikliğe geçen Orhan Bey, ilk düzenli Osmanlı ordusunun temellerini atmıştır.
10. Sınıf İlke Yayınları Tarih Ders Kitabı Sayfa 87, 88, 89, 90 Cevabı ile ilgili aşağıda bulunan emojileri kullanarak duygularınızı belirtebilir aynı zamanda sosyal medyada paylaşarak bizlere katkıda bulunabilirsiniz.