Dev kaplumbağalar yok edildikten 600 yıl sonra Madagaskar'a geri döndü
Madagaskar'da dev kaplumbağaları doğaya döndürmeye yönelik altı yıllık bir proje, 350 kg'lık binlerce mega otçulun 600 yıl sonra ilk kez adaya yeniden yerleşmesiyle sonuçlanabilir.
Fotoğraf: Aldabra devi, 26 Ağustos 2022'de Anjajavy Rezervinde fotoğraflandı. Kredi: Chainsawpunk/Wikimedia Commons , Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International
Aldabra dev kaplumbağalarının (Aldabrachelys gigantea) ilk grubu 2018 yılında Seyşeller'den getirildi ve o zamandan beri kendi başlarına üremeye devam ediyor. Çevrebilimci Grant Joseph, bu kaplumbağanın sığır otlatma nedeniyle bozulan alanlara yeniden kazandırılmasının, adanın geçmişteki ormanlarını, çimenli ormanlık alanlarını ve çalılıklarını yeniden canlandırmaya nasıl yardımcı olacağını açıklıyor. Ayrıca gelecekte yıkıcı orman yangınlarının önlenmesine de yardımcı olabilir .
Aldabra dev kaplumbağası nedir ve neden önemlidir?
Aldabra devi, Galapagos dev kaplumbağasından (Chelonoidis nigra) sonra dünyadaki en büyük ikinci kara kaplumbağası türüdür. 100 yıl yaşayabiliyor ve büyüleyici bir tarihe sahip.
Bu kaplumbağa, 15 milyon yıl boyunca Madagaskar'da yaşayan iki dev kaplumbağadan biri olan Aldabrachelys abrupta'nın atalarından evrimleşmiştir. Dört milyon yıl önce, Aldabrachelys abrupta soyu, muhtemelen yüzen bitki örtüsüyle birlikte sürüklenme yoluyla ve doğal kaldırma kuvveti ve iyi yüzme yeteneklerinin yardımıyla Seyşeller'e göç etti.
Oradan Aldabra'ya (Seyşel Adaları'nın 1000 km güneybatısındaki bir ada) geçti ve üçüncü bir türe, günümüzün Aldabra devi'ne (Aldabrachelys gigantea) dönüştü. Altı yüz yıl önce Madagaskar'daki tüm dev kaplumbağalar avcılar tarafından yok edildi. Aldabra devinin yeniden ortaya çıkışı, dev kaplumbağaların 1500'lerden bu yana Madagaskar'da ilk kez serbest bırakılmasıdır.
Aldabra devleri özellikle sosyaldir; yiyecek aramak ve birlikte uyumak için çok sayıda bir araya gelirler. Tarihsel olarak Madagaskar'da yüzbinlerce dev kaplumbağanın yaşamış olması muhtemeldir.
Artık kaybolmuş bir habitat mozaiğinde (farklı habitatların yan yana bulunduğu bir yer) ekolojik dengenin korunmasında önemli bir rol oynadılar. Çeşitli ağaçların meyvelerini yediler ve megafaunaya bağlı çimlenme olarak bilinen bir süreç olan tohumları gübrelerine dağıttılar. Bu, ormanların, ormanlık alanların, çalılıkların ve yamalı otlakların büyümesini teşvik etmeye yardımcı oldu. Günümüzde insanlar bu yaşam alanlarının çoğunu yakmış durumda ve bir zamanlar dev kaplumbağaların yaşadığı bölgelerde çoğunlukla ağaçsız otlaklar bulunuyor.
Bu kaplumbağayı Madagaskar'a yeniden kazandırmak ne kadar zor oldu?
Madagaskar merkezli kaplumbağa uzmanı ve koruma biyoloğu Miguel Pedrono, 2018 yılında Aldabra devini Madagaskar'ın kuzeybatısındaki Anjajavy Koruma Alanı'na yeniden kazandırmak için Madagaskar hükümetiyle birlikte çalışan bir grubun parçasıydı. Madagaskar'da çalışan bir ekolojist ve koruma biyoloğuyum ve kaplumbağanın bitki örtüsü üzerindeki etkisini modelledim.
Beşi erkek, yedisi dişi olmak üzere 12 dev kaplumbağadan oluşan ilk grup geldi ve serbest bırakılmadan önce transponderlarla donatıldı. Kaplumbağayı yeniden dünyaya getirmek beklenenden çok daha az korkutucuydu. Kaplumbağaların Madagaskar'a yerleştirilmesinden sonraki yıl iki bebek doğdu ve o zamandan bu yana geçen beş yıl içinde 152 kaplumbağa daha yumurtadan çıktı.
Tüm yavru kaplumbağalar (yavru yavruları), doğduktan kısa bir süre sonra Anjajavy'deki bir kaplumbağa çiftliğinde yaşamak üzere götürüldü ve kabukları (kaplumbağanın kaburgalarından oluşan kabuğun dışbükey kısmı, kaynaştıktan sonra) vahşi doğaya geri gönderilecek.) onları yırtıcılardan koruyacak kadar büyüktür. Yavrular çok küçüktür; dolayısıyla vahşi kediler, köpekler ve sıçanlar, yırtıcı kuşlar ve Madagaskar'ın en büyük endemik etobur fossaları da potansiyel yırtıcılardır.
Bu arada yavru kaplumbağalar, serbest bırakılacakları ortama benzeyen bir ortamda yetiştiriliyor, böylece vahşi doğada hayatta kalmak için ihtiyaç duydukları yiyecek arama becerilerini geliştiriyorlar. Bu proje, doğal üreme yoluyla Anjajavy Rezervinde 2030 yılına kadar 500, 2040 yılına kadar ise yaklaşık 2.000 yabani dev kaplumbağaya sahip olmayı hedefliyor.
Kaplumbağayı geri getirmek neden önemlidir?
Son araştırmam, Madagaskar'ın büyük bir kısmının her yıl insanlar tarafından sığırlara otlak alanı yaratmak için yakıldığını gösterdi. Diğer bölgelerde ormanlar kesiliyor ve daha sonra tarım arazisi olarak toprak yakılıyor. Araştırmamız, dev Aldabra kaplumbağasının yeniden gündeme getirilmesinin gelecekte bu tür yangınları sınırlayacağını öngörüyor. Kaplumbağalar, orman zeminindeki herhangi bir ot veya kuru yaprakla beslenerek yangını sınırlandırıyor ve bu ormanlarda tutuşmak için daha az kuru yakıt bırakıyor.
Madagaskar'ın orijinal, gölgeli ormanları ve ağaçlık alanları da yangının yayılma kabiliyetini sınırladı. Son 600 yıldır tohumların filizlenmesine yardımcı olan kaplumbağa olmasaydı, endemik ağaçlar olabildiğince hızlı çoğalamadı. Kaplumbağanın yeniden doğaya kazandırılmasının orman ve ağaçlık alanların büyümesini önemli ölçüde hızlandıracağına inanıyoruz. Mauritius'taki Rodrigues ve Île aux Aigrettes adalarında yapılan araştırmalar, dev kaplumbağaların yeniden ortaya çıkmasından sonra abanoz ormanlarının geri döndüğünü gösteriyor .
Hayalimiz Aldabra devlerinin yaşam alanlarını Anjajavy rezervinin ötesine genişletmek, böylece bu kaplumbağa Madagaskar'ın mümkün olduğu kadar büyük bir bölümünde ormanların ve ormanlık alanların yenilenmesine yardımcı olabilir. Seyşeller'deki 155 kilometrekarelik Aldabra adasında 100.000 dev Aldabra kaplumbağası yaşıyor. Mascarene adalarında (Mauritius, Rodrigues ve Reunion), dev kaplumbağaların sayısı bir zamanlar yüzbinleri buluyordu. Ancak 1700 ile 1840 yılları arasında tüm Mascarene dev kaplumbağa türlerinin nesli insanlar tarafından yok edildi. Bu proje aracılığıyla aynı tür sayıları Madagaskar'a yeniden sunacağımızı umuyoruz.
Yeniden yerleştirme başarılı olmaya devam ederse, bir gün bu kaplumbağaları eski meralarına geri döndürerek biyolojik çeşitlilik ve turizmden faydalanabileceğimiz konusunda iyimseriz. Bu aynı zamanda hayvan biyoçeşitliliğini de artıracak: Lemurlar, yerli kuşlar ve bukalemunlar gibi hayvanları destekleyen ağaçlarla habitat mozaiklerine geri dönüş olacak.
Madagaskar yakın zamanda bir kıtlık yaşadığından, bazı bölgelerde iklim değişikliği nedeniyle daha da kötüleşmiş olabilecek bir kıtlıktan insanlar da faydalanacak . Daha büyük ölçekli yeniden ağaçlandırmanın ardından ağaç örtüsündeki muhtemel artış, iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılmasına yardımcı olacaktır.
More information: Grant S. Joseph et al, Fire incongruities can explain widespread landscape degradation in Madagascar's forests and grasslands, PLANTS, PEOPLE, PLANET (2023). DOI: 10.1002/ppp3.10471
Journal information: Plants, People, Planet