Senegal, resmi adıyla Senegal Cumhuriyeti, Senegal Nehri`nin güneyinde, Batı Afrika`da yer alan bir ülkedir. Batıda Atlas Okyanusu 531 km, kuzeyde Moritanya 813 km , doğuda Mali 419 km, güneyde ise Gine 330 km ve Gine Bissau 338 km sınırı bulunan Senegal`in toplam sınır uzunluğu Atlas Okyanusu dahil 3171 km dir.Yeşil Burun adaları Senegal kıyılarının 560 km ötesindedir.Gambiya bu ülkenin 300 km içerisine kadar ilerleyen bir anklav halindedir.
Ülkenin başkenti Dakar`dır. Dakar ülkenin ve Afrika kıtasının en batısında bulunan Cap-Vert yarımadasında kurulmuştur. Atlantik okyanusuna 531 km kıyısı bulunan Senegal`de tarihte çeşitli sömürge kolonileri kurulmuştur. Dakar`ın 300 metre açıklarında bulunan Gorée Adası 19. yüzyılda köle ticareti için kullanılmaktayken, günümüzde ise bir turizm merkezi olarak tüm dünyaya köle ticaretinin dehşetini göstermek için kullanılmaktadır.
Senegal Fransa`dan bağımsızlığını 4 Nisan 1960 tarihinde kazanmıştır.
Tarihçe
Bölge genelinde bulunan arkeolojik bulgular, Senegal`de tarih öncesi çağlarda da yerleşim olduğunu göstermektedir. Senegal`in bilinen ilk sakinleri Takruriler`dir, 11. yüzyılda ise Müslümanlığı kabul etmişlerdir. Portekizlilerin 15. yüzyılda Senegal Nehri kıyılarında bazı kolonileri vardı ve ilk Fransız yerleşimi 1659 yılında St Louis`de yapıldı. Ülkenin kuzey batısında bulunan St Louis kenti Fransız Batı Afrika Sömürge Kolonisinin başkentiydi, 1902 yılında ise başkent Dakar`a taşındı.
İngilizler çeşitli zamanlarda Senegal`e sömürge amacıyla saldırdı fakat 1840 yılında Fransa Senegal`i fethetti ve 1895 yılında Fransız Batı Afrika Kolonisinin bir parçası haline getirdi. Senegal 1946 yılında Fransız Batı Afrika Kolonisinin diğer parçaları ile birlikte Fransanın deniz aşırı topraklarından birisi oldu. 1960 yılının başlarında Mali ile birlikte federe bir federasyon oluşturdular fakat bu federasyon 4 ay içinde çöktü.
Stratejik olarak önemli bir yerde olan Senegal 4 Nisan 1960 yılında bağımsızlığını kazanmasıyla birlikte Afrika siyasetinde önemli bir rol oynadı. %90`ı siyah ve Müslüman bir millet olarak İslam-Afrika dünyası arasında diplomatik ve kültürel bir köprü olmuştur.
Bağımsızlığını kazandıktan sonra Senegal, Fransanın nüfuzu altında demokratik hayatına girdi. Léopold Sédar Senghor ilk devlet başkanı oldu ve 1963 yılında bir ihtilal teşebbüsü atlatıldı.1963 ile 1970 arası başbakanlık makamı kaldırıldı. 1981 yılında gönüllü olarak emekliliğine kadar Senghor ülkenin siyasi hayatı üzerinde çok önemli bir rol oynadı. Senghor`dan sonra devlet başkanı Abdou Diouf oldu.1983 ile 1991 arası başbakanlık makamı 2. kez kaldırıldı.
Abdou Diouf 1981 ve 2000 yılları arasında devlet başkanlığı yaptı. Diouf daha geniş alanlarda siyasi katılımı sağladı ve ekonomide devlet katılımını azaltmaya çalıştı, diğer gelişmekte olan ülkelerle ilişkilerini güçlendirdi. Zaman zaman iç siyaset üzerinde sıkıntılar yaşadı sokakta şiddet, sınır gerginliği ve Casamance güney bölgesinde şiddetli ayrılıkçı hareketler oldu. Yine de, demokraside kararlılığını sürdürdü ve insan haklarını güçlendirdi. Diouf cumhurbaşkanı olarak dört dönem görev yaptı.
1999 yılında uluslararası gözlemcilerin özgür ve adil gördüğü bir seçimde muhalefet lideri Abdoulaye Wade, Diouf`u mağlup etti. Senegal, bir siyasi partiden diğerine barışçıl bir geçiş yaşadı. 30 Aralık 2004 günü Cumhurbaşkanı, Abdoulaye Wade Casamance bölgesindeki ayrılıkçı grup ile bir barış antlaşması imzalamak istediğini duyurdu ancak uygulama aşamasına bir türlü geçilemedi. 2005 yılında müzakerelere hız verildi fakat halen bir sonuca ulaşılamadı.
Ekonomi
Senegal doğal kaynakları zengin olmayan bir ülkedir. Ayrıca, büyük bölümü yarı kurak iklim kuşağında yer alan Senegalin tarıma dayalı ekonomisi, iklim koşullarına ve uluslararası piyasa fiyatlarındaki oynamalara aşırı duyarlıdır. Göresel olarak büyük mali yardım girişine ihtiyacı vardır. Buna mukabil, bölge koşullarına göre iyi işleyen bir demokrasi ve siyasi istikrara sahip olması ekonomik gelişmeyi olumlu yönde etkilemektedir.
Senegalin son 10 yılda ekonomik büyümesi yıllık ortalama yüzde 5 düzeyindedir. 2012 yılında enflasyon %1,4 ile sınırlı kalmıştır. 2012 yılı ekonomik büyümesi için tahmin edilen %5lik oran hedefi tutturulamamış, büyüme %3,7 ile sınırlı kalmıştır. 2013 yılı için öngörülen ekonomik büyüme oranıysa %4,3 olarak tespit edilmiştir. 2012 yılında Senegale yapılan toplam yabancı yatırım tutarı 287 Milyon ABD Dolarıdır. Aşırı bürokratik uygulamalar, karmaşık vergi sistemi, kamu sektörü ihale sistemi düzenlemelerinin yetersizliği, finansmana erişimin zorluğu, altyapı yokluğu ve uygun sanayi tesislerinin/bölgelerinin eksikliği gibi altyapısal nedenler Senegal ekonomisini hantallaştırmaktadır.
Ülkenin başlıca doğal kaynakları; Fosfat, demir cevheri iken başlıca sanayi ürünleri fosfat, gübre, petrol rafineri ürünleri, inşaat ve başlıca gıda üretim ürünleri balık, yerfıstığı, mısır, sorgum, pirinç, pamuk, domates, yeşil sebzeler, büyükbaş ve kümes hayvanları, domuz, olarak tespit edilmiştir. 2012 yılında Balıkçılık Senegalin en önemli gelir kaynağı olmayı sürdürmüştür. Dünya fosfat ihracatının % 3ünü sağlayan Senegalin ihracatında fosfat, balıktan sonra en önemli gelir kaynağıdır. Kara ve demiryolu altyapısının eriştiği düzey Batı Afrika ortalamasının üstündedir. Senegal, bütçe olanaklarının elvermemesinden ötürü yatırımlarını dış borçlanma ve yardımlarla gerçekleştirmeye çalışmıştır. Bölgesel ve uluslararası piyasalarda 2011 yılından itibaren kamu borçlanmalarında kaynak çeşitlendirmeye, vade değişikliklerine ve faiz oranlarını düşürmeye çalışmaktadır. 2012 yılı verilerine göre Senegalde kişi başına gelirin 1.155 ABD Dolarını bulması beklenmektedir. Senegalin 2012 yılında ihracatı 2,4 milyar ABD Doları, ithalatı ise 5,9 milyar ABD Doları olmuştur. Başlıca ihraç ürünleri petrol rafineri mamulleri, balıkçılık ürünleri, fosfat ve pamuk olmuştur. Senegalin 2012 yılı ana ihracat ortakları Mali, İsviçre, Hindistan ve Fransa olmuştur. Aynı sene en fazla ithalat yaptığı ülkeler ise Fransa, Nijerya, Hindistan ve Çindir.
Senegalin dış borçları 2012 yılında 6,2 milyar ABD Dolarına yükselmiştir. Senegal, UNDPnin insani kalkınma endeksine göre yaptığı sıralamaya göre 2012 yılında 186 ülke arasında 154. Sırada yer almıştır.
Fiziki Yapı
Senegal yaklaşık olarak 197.000 km2lik bir yüzölçüme sahiptir. Bağımsız Gambia Cumhuriyeti, Gambi Nehri boyunca Senegal topraklarıyla çevrilmiş olup, onun güney parçası olan Casamance bölgesinin çoğunu diğer topraklarından ayırır. Gambia ülke içerisine 320 km kadar girmiştir.
Ülkenin çoğu dalgalı arazi olup, ortalama 200 m civarında yüksekliğe sahiptir. Güneydoğuda yer alan Fouta Djallon Dağları eteklerinde ise, yükseklik yaklaşık 500 m kadardır ve ülkenin en yüksek yeri bu dağlardır. Senegambia bölgesi, Atlantiğe dökülen dört nehir tarafından kesilmiştir. Senegal, Saloum, Casamance ve Gambia nehirleri. Senegal Nehri ülkenin kuzey sınırlarını teşkil eder ve ülkenin en uzun nehridir. Ülkenin batı kıyıları rüzgarlarla aşınmış olup, sahil şeridi kısmen bataklık arazidir. Verde Burnu, okyanusa doğru girmiş olup, tepelik ve kayalık bölgedir. Onun geri kalan kısmı ise yarı çöl bir haldedir.
İklim
Senegal, yağışların miktarları göz önünde tutulursa üç ayrı bitki örtüsüne sahip üç bölgeye ayrılır; Sahelian, Sudanik ve Casamance bölgeleri.
Sehelian bölgesi, ortalama 350 mm kadar yağış alır. Bölge kaba otlar, dikenli çalılıklar ve akasya fundalıklarıyla kaplıdır. Bunun güneyindeki Sudanik bölge ise yaklaşık 900 mm yağış alır. Burada bitki örtüsü daha kalın ve daha çoktur. Genellikle ipek-pamuk ve baobab ağaçları sayıca fazladır ve akasya fundalıkları daha iridir. Casamance bölgesinde ise yağışlar, yaklaşık olarak 900 ila 1500 mm arasında değişir. Ülkenin güneybatısı bataklık ve yer yer tropikal ormanlarla kaplıdır. Ormanlık olmayan kısımlar ise yeşillik arazidir ve bol yağış alır. Verde Burnu ise, kısmen yarıçöl ve kısmen kayalık ve tepelik bir bölgedir. Kıyı şeridiyse umumiyetle çamurlu arazi olup, tropikal mangrov ormanlarıyla örtülüdür.
Senegalin iklimi bazı tezatlıklar arz eder. Kıyılar ve özellikle Dakarın kuzey kesimleri, deniz meltemlerine açık olup, tatlı bir iklime sahiptir. Bölgede ocak ayı, sıcaklık ortalaması yaklaşık 23°C civarındadır. Kuzeye gidildikçe Büyük Sahraya yaklaşılacağından sıcaklık birden artar. Casamancenin güneyinde, kıyı rüzgarlarından dolayı nem oranı yüksektir.
Ülkede belirgin bir kuru ve bir de rutubetli iki dönem mevcuttur. Rutubetli mevsim Sahelian bölgesinde daha çok görülür ve hazirandan ekime kadar sürer. Sudanik bölgesindeyse mayıstan ekime ve Casamancede mayıstan kasıma kadar rutubetli mevsim hüküm sürer.
Tabii Kaynakları
Senegal çevresine hayat ve canlılık getiren Senegal, Saloum, Casamance ve Gambia nehirlerinin suladığı dört ayrı bölge, çeşitli bitki örtülerine sahiptir. Kıyılarda tropikal mangrov ormanları, Sudanik bölgesinde ipek ve baobab ağaçları ve akasya fundalıkları mevcuttur.
Ülkede pek fazla vahşi hayvan bulunmaz. Evcil hayvanlardan daha çok sığır, koyun ve keçi yetiştirilir.
Nüfus
Senegal`in nüfus olarak büyüme oranı yüzde 2,94 olmakla beraber, doğum oranı yılda 1000 kişi başına 37,94 doğum, 1.000 kişi başına 8,57 ölüm olarak tahmin edilmiştir. Senegal nüfusunun %45`i 15-64 yaşları arasında, %52`si 14 yaşından küçük ve sadece %3`ü 65 yaşın üzerinde olarak tahmin edilmektedir. Dünya Bankasının 2000 yılında yayınladığı raporda her yıl 125.000 Senegallinin işgücüne katılması beklenmekle birlikte bunların çok azının iş bulabildiği gösterilmiştir, bundan dolayı işsizlik ülkenin kalkınma çabalarına önemli bir engel oluşturmaktadır. Bu nedenle Senegal hükümetinin nüfus kontrol politikaları Senegalli kadınların doğum oranı sınırlamak için tasarlanmış ve benimsemiştir.
Demografi
Birçok Afrika ülkesinde olduğu gibi, Senegal halkının etnik kökeni de çeşitlilik göstermektedir. Senegal nüfusunu oluşturan birçok etnik grup vardır, bunların %43,3`ü Wolof-Serer, %23,8 Pular, %14,7 Jola, %3 Mandinka, %1,1 Soninke ve %1 Avrupalı ve Lübnanlıdır. Birkaç küçük etnik grup da nüfusun kalan %9,4`ünü oluşturur. Ülkenin %92`si Müslüman, %2`si ise Hristiyandır, yerli dinler ise geri kalan %6`yı oluşturmaktadır. Ülkenin resmi dili Fransızcadır fakat birçok kişi Wolof, Pulaar, Jola veya Mandinka gibi yerli dilleri de konuşmaktadır.
Siyasi Görünüm
4 Nisan 1960 tarihinde Senegal-Mali Federasyonu olarak Fransadan bağımsızlığını elde eden devletin 20 Ağustos 1960ta feshedilmesi üzerine Senegal kurulmuştur.
Senegal Cumhuriyetinin yönetim şekli çok partili başkanlık sistemidir. Cumhurbaşkanı halk tarafından iki turlu doğrudan seçimle 5 yıllığına seçilir. Yakın bir zamana kadar Meclis ve Senato olmak üzere iki bölümden oluşan Senegal Parlamentosunun Senato bölümü ve Cumhurbaşkanı Yardımcılığı makamı son dönemde feshedilmiştir. Senegalde Başbakan, Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve Bakanlar Kurulunu oluşturur.
Senegal Demokratik Partisi (PDS) lideri Abdoulaye Wadenin 2000 yılındaki Cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanmasıyla, ülkeyi 1960 yılında bağımsızlığını kazandığından beri yöneten Sosyalist Partinin iktidarı son bulmuştur. 25 Şubat 2007 tarihinde düzenlenen seçimlerde Abdoulaye Wade oyların %55.90ını alarak 5 yıllık bir dönem için ikinci kez Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Anayasanın Cumhurbaşkanının görev süresini iki dönemle sınırlamasına rağmen, Cumhurbaşkanı Abdoulaye Wade, 26 Şubat 2012 tarihinde gerçekleştirilen Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde de üçüncü bir dönem için daha aday olmuştur. Halkın yoğun muhalefetinin de etkisiyle, 25 Mart 2012 tarihinde gerçekleştirilen ikinci tur Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Abdoulaye Wadeın rakibi Macky Sall, oyların % 65,8ini alarak Senegalin dördüncü Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Cumhurbaşkanı Macky Sall tarafından Başbakan olarak atanan Abdoul Mbaye başkanlığında oluşturulan Kabine 29 Ekim 2012 tarihinde revize edilmiştir. Senegal Meclis 150 üyelidir. Vekiller halkoyuyla 5 yıllık bir süre için seçilirler. Senegalde Millet Meclisi genel seçimleri son olarak 1 Temmuz 2012 tarihinde yapılmıştır. Sakin bir ortamda geçen seçimlere katılım oranı % % 36,67 düzeyinde kalmış, Cumhurbaşkanı Macky Sallın koalisyonu Benno Bokk Yaakkar 119 milletvekili (1.040.899 oy); eski Cumhurbaskanı Abdoulaye Wadeın Senegal Demokratik Partisi (PDS) 12 milletvekili (298.846 oy); Bokk Gis Gis (143.180 oy) ve Bes Du Nakk (113.321 oy) koalisyonları 4er milletvekili; dini liderlerin oluşturduğu MRDS (70.655 oy) ve PVD (48.553 oy) partileri 2şer milletvekili; MPS, URD, AJ/PADS, CPJE, Tekki 2012, DSYC A. Ndoye ve Leeral partileri birer milletvekili çıkarmışlardır.