Ensefalopati Beyin hastalığı, hasarı veya fonksiyon bozukluğu anlamına gelen bir terimdir.
Ensefalopati, hafıza kaybı veya kişilik değişiklikleri gibi hafif belirtilerle gidebileceği gibi, bunama, nöbetler, koma veya ölüme kadar değişen ağır semptomlara da neden olabilir.
Genellikle fiziksel belirtilerle (örneğin, ekstremite hareketlerinin yetersiz koordinasyonu) eşlik eden değişen bir zihinsel durumla kendini gösterir.
Ensefalopati terimi, çoğu vakada Beyin arızasına neden olan nedeni veya özel durumları tanımlayan çeşitli terimlerle başlar.
Örneğin, Anoksik Ensefalopati, oksijen eksikliği nedeniyle Beyin hasarı anlamına gelir ve Hepatik Ensefalopati Karaciğer hastalığına bağlı beyin arızası anlamına gelir.
Ek olarak bazı başka terimler vücut koşullarını veya belirli bir beyin arızasıyla sonuçlanan sendromları tanımlamaktadır. Bunlara örnek olarak Metabolik Ensefalopati ve Wernicke Ensefalopatisi (Wernicke sendromu) verilebilir.
Ensefalopati Neden Olur ?
Ensefalopati nedenleri çok sayıdadır.
Ensefalopatinin bazı nedenlerine örnekler şunlardır:
Bulaşıcı ajanlar (Bakteriler, virüsler, parazitler veya priyonlar)
Anoksi (Beyindeki oksijen eksikliği, travmatik nedenler dahil)
Alkolizm
Hepatik yetmezlikler (Karaciğer yetmezliği veya karaciğer kanseri)
Üremik nedenler (Böbrek yetmezliği)
Metabolik hastalıklar (Hiper veya hipokalsemi, hipo veya hipernatremi veya hipo veya hiperglisemi)
Beyin tümörleri
Birçok zehirli kimyasal madde (Cıva, kurşun veya amonyak)
Beyindeki basınçtaki değişiklikler (genellikle kanama, tümörler veya apselerden) ve
Zayıf beslenme (yetersiz B1 vitamini alımını veya alkolden ayrılma).
Bu örnekler, Ensefalopatinin potansiyel nedenlerinin tümünü kapsamaz, ancak nedenlerin çoğu bunlardır.
Bazı ilaçlar da Ensefalopatiye neden olabilir;
Örneğin Takrolimus ve Siklosporin gibi ilaçların kullanımı nedeniyle Posterior Reversibl Ensefalopati Sendromu (PRES) ortaya çıkabilir. Bu sendrom baş ağrısı, konfüzyon ve nöbet belirtileri ile kendini gösterir.
Ensefalopati Belirtileri Nelerdir ?
Ensefalopatinin çeşitli sebeplerine rağmen, her vakada değişmiş zihinsel hal daima bulunur.
Değişmiş zihinsel durum kısa süreli olabilir veya yıllar boyunca yavaşça gelişebilir veya hızla gelişebilir (örneğin, Beyin anoksisi dakikalar içinde olur).
Genellikle değişmiş zihinsel durum belirtileri dikkatsizlik, zayıf yargı ya da hareketlerin zayıf koordinasyonu olarak ortaya çıkabilir.
Olabilecek diğer ciddi belirtiler şunları içerir:
Letarji
Demans
Nöbetler
Titreme
Kas seğirmesi ve Miyalji
Cheyne-Stokes solunumları (Beyin hasarı ve komada görülen değişmiş bir solunum paterni) ve
Koma
Genellikle semptomların şiddeti ve tipi, beyin hastalığının veya hasarının şiddeti ve nedeni ile ilgilidir.
Ensefalopati Nasıl Teşhis Edilir ?
Ensefalopati tanısı, genellikle, fiziksel muayene, zihinsel durum testleri, hafıza testleri ve koordinasyon testleri sırasında değişmiş zihinsel durumu belgeleyen klinik testlerle yapılır.
En sık kullanılan testler ve kısa amaçları:
Tam Kan sayımı veya CBC (Enfeksiyonlar veya kan kaybı)
Kan basıncı
Metabolik testler (elektrolit, glikoz, laktat, amonyak, oksijen ve karaciğer enzimlerinin kan seviyeleri)
İlaçlar veya Toksin seviyeleri (alkol, kokain, amfetaminler ve diğerleri)
Kan ve vücut sıvısı kültürleri ve analizleri (birçok tipte enfeksiyon)
Kreatinin (Böbrek fonksiyonu)
BT ve MR taramaları
Doppler ultrasonografi
Ensefalogram veya EEG
Otoantikor analizi
Ensefalopati Tedavisi Nasıldır ?
Ensefalopati tedavisi semptomların nedenine göre değişir. Sonuç olarak, tüm Ensefalopati vakaları aynı şekilde tedavi görmez.
Farklı nedenler için farklı “Ensefalopati Tedavileri” nin bazı örnekleri:
Kısa vadeli Anoksi (genellikle iki dakikadan daha az): Oksijen tedavisi
Uzun süreli Anoksi: Rehabilitasyon
Kısa süreli Alkol toksisitesi: IV sıvıları veya tedavisi yok
Uzun süreli Alkol bağımlılığı (siroz veya kronik karaciğer yetmezliği): Oral Laktüloz, düşük proteinli diyet, antibiyotikler
Üremik Ensefalopati (Böbrek yetmezliği nedeniyle): altta yatan fizyolojik nedeni, diyalizi, böbrek naklini düzeltme
Diyabetik Ensefalopati: Hipoglisemi tedavisinde glukoz uygulamak, Hiperglisemi tedavisinde İnsülin kullanmak
Hipo-veya Hipertensif Ensefalopati: Hipotansiyon için yükseltmek veya Hipertansif için düşürmek için ilaçlar
Ensefalopati için Prognoz (Görünüm) Nedir ?
Ensefalopati hastası için prognoz ilk nedenlere ve genel olarak bu nedenlerin tersine çevrilmesi, durdurulması veya engellenmesi için gereken süreye bağlıdır.
Sonuç olarak, prognoz, hastadan hastaya değişiklik gösterir ve tam düzelmeden, kalıcı Beyin hasarına veya ölüme neden olan zayıf bir prognoza kadar değişir.
Örneğin Hipoglisemi hastalarına Ensefalopatinin ilk bulgularında glikoz verilirse (örneğin irritabilite, hafif konfüzyon), çoğu hasta tamamen iyileşir.
Hipoglisemi düzeltilmesinde gecikme (saatler ila günler arası) nöbetler veya komaya yol açabilir.
Ensefalopati Önlenebilir mi ?
Birçok Ensefalopati vakası önlenebilir.
Önlemenin anahtarı, Ensefalopatinin çeşitli nedenlerinden herhangi birini geliştirme şansını durdurmak veya sınırlandırmaktır.
Ensefalopati gelişirse, altta yatan nedenin çabuk tedavisi ciddi Ensefalopatiyi önleyebilir.
Ensefalopatiyi önleme yöntemleri, altta yatan nedenler kadar çoktur. Bununla birlikte, bazı Ensefalopati vakaları önlenemez (örneğin doğuştan kazara Travmatik Ensefalopati).
Konu ile ilgili açıklamalı KARACİĞER TESTLERİ videomuzu da aşağıdan izleyebilirsiniz;