Bebeklerde Çocuklarda Sarılık Hastalığı
Ölmüş alyuvarlardan (eritrositlerden) ayrışan hemoglobinin bir yıkım ürünü olan bilirübin boya maddesinin birikimiyle deri ve dokuların sarı renk almasıdır. Hemolitik, obstrüktif (tıkanıklık) ve hepatik olmak üzere üç tip sarılık türü vardır.
1. Hemolitik sarılıkDolaşımda çok sayıda alyuvar yıkımı sonucu oluşacak bilirübin karaciğer tarafından bağırsağa tümüyle aaktarılamaz. Fazla bilirübin dolaşıma katılınca deri ile dokularda birikir.
2. Obstrüktif sarılıkBu tip sarılıkta safra yollarının herhangi bir nedenle tıkanıklığı sonucu (safra taşları, tümör vb.), safra bağırsağa atılacağı yerde tekrar kan dolaşımına katılır.
3. Hepatik sarılıkBu tip sarılık, karaciğer hücrelerinin hastalanması ya da karaciğerin herhangi bir hastalığı sırasında karaciğer hücrelerinin şişmesi nedeniyle karaciğer içindeki küçük safra kanallarının tıkanması sonucu oluşur. Sarı humma, fosfor, kloroform, karbon tetraklörür vb. zehirlenmelerinde karaciğer hücreleri yıkıma uğrar ve bu hücrelerdeki bilirübin serbest kalarak dolaşıma katılır.
Burada bahsedilen sarılık, yaygın sarılıktır. Herhangi bir sarılık vakasında öncelikle akut virüslü hepatiti incelemek gerekir.
a) Bulaşıcı hepatit virüsü (Hepatit Sarılık) (Tip A,MS1) hastaların dışkısıyla kirlenmiş maddelerin ağız yoluyla alınmasıyla bulaşır. Sağlık koşulları tam olmayan bölgelerde zaman zaman salgınlara yol açar. Kuluçka devri 1-7 haftadır.
b) Serum hepatiti virüsü (Tip B,MS2) kan nakli, aşı, enjeksiyon, diş çekilmesi, dövme yaptırma, kan aldırma, hatta cinsel ilişkiyle bulaşır. Kuluçka devri 60-160 gündür.
Sarılık BelirtileriHemolitik sarılıkta dışkının rengi koyu, idrarın rengi normaldir. Obstrüktif sarılıkta, dışkının rengi kil rengine yakın sarılıktadır ve bilirübin proteine bağlı olmadığından, böbrekler yoluyla atıldığı için idrarın rengi koyudur.
Hepatik sarılıkta, iştahsızlık, bulantı, kusma, özellikle karaciğer bölgesini kapsayan gerginlik hissi ya da ağrı, yüksek ateş, baş ve eklem ağrıları ve çok seyrek olarak da döküntü şeklinde ortaya çıkan belirtiler gösterir.
Hastalık süreci bütün sarılıklarda bilirübin birikiminden dolayı deri ve dokuların rengi sarıdır. Hastalık ilerledikçe sarılığın rengi koyulaşır ve dışkının rengi açılır. Kandaki bilirübin miktarı giderek artar.