Çalı kuşu nasıl bir kuştur? Çalı kuşlarının özellikleri, çeşitleri, yaşam alanları, beslenmesi, üremesi nasıldır, hakkında gerçekler.
Çalı kuşu; (Lat. Regulus regulus)
Çalıkuşugiller familyasından ufak ötücü bir kuş türüdür. 10-12 cm boyunda olup ufak, gösterişli bir kuyruğu vardır. Kanatları koyu şeritli kahverengi, tüyleri üstte zeytinyeşili, altta kirli beyaz ve yanlarda yeşilimsidir. Avrupa, Asya, Kuzeybatı Afrika ve Alaska’dan Newfoundland’a kadar Kanada ormanlarında, Kaliforniya, Georgia’nın dağlık yörelerde bulunur. Çalılıklarda, ormanlarda ve bahçelerde yaşar. Böcek ve kurtçuklar için toprağı kazar. Çitçit diye keskin ötüşü ve titrek şarkısı yıl boyunca işitilir. Küre biçimindeki yuvasını ağaçlar, çitler ve kıyılardaki oyuklara yapar. Ayrıca geceleri ve soğuk aylarda sığınak olarak kullanıldığı ikinci bir yuva daha yapar. Amerika’da 50’den fazla çalıkuşu türü vardır. Ev çalıkuşu Kanada’dan Cape Horn’a kadar olan alanda yaygındır. Kaktüs çalıkuşu yaklaşık 20 cm uzunluğundadır. Meksika ve Batı Amerika’da bulunur.
Yakut tepeli çalı kuşu Hakkında Gerçekler
- Yakut tepeli çalı kuşu 3,5 ila 4,3 inç uzunluğa ve 0,2 ila 0,4 ons ağırlığa ulaşabilir.
- Yakut tepeli çalı kuşunun sırtları grimsi yeşil, iki beyaz çubukla kaplı koyu renkli kanatlara ve gözlerin etrafında eksik beyaz halkalara sahiptir. Alt kısımlar zeytinden sarımsı kahverengiye kadar renklidir.
- Erkeklerde normalde başın üstünde gizli olan yakut kırmızısı (veya nadiren sarı-turuncu) yama bulunur. Açığa çıkan yama, heyecan veya ajitasyonun sembolüdür.
- Yakut tepeli çalı kuşunun Latince adı “Regulus calendula” dır. “Regulus” kelimesi “küçük kral” anlamına gelir.
- Erkeğin başının üstündeki taç benzeri kırmızı lekeyi ifade eder.
- Yakut tepeli çalı kuşunun ince, sivri gagası, anizodaktil ayakları (üç parmak öne, biri arkaya doğru) ve hafifçe çentikli kuyruğu vardır.
- Yakut tepeli çalı kuşu, hızlı kanat vuruşları üreten ve düzensiz, hızlı bir şekilde uçan enerjik bir kuştur.
- Yakut tepeli çalı kuşu omnivordur (bitki ve et yer). Diyeti, yalancı akrepler, yaprak bitleri, eşek arıları, böcekler, karıncalar ve örümcekler, yabani meyveler, ağaç özü ve tohuma dayanır.
- Yakut tepeli çalı kuşunun kuzey nüfusu, sonbaharın başında güneye doğru göç eder.
- Yakut tepeli çalı kuşu, üç bölümden oluşan yüksek sesli, karmaşık şarkılar üretir: başlangıçta yüksek perdeli melodi, ortada birkaç düşük tril ve şarkının sonunda üç notalı cümle. Ayrıca yuvanın yakınında avcıları tespit ettiğinde alarm çağrıları üretir.
- Yakut tepeli çalı kuşlarının doğal düşmanları baykuşlar, şahinler, alakargalar, boz doğanlar ve sincaplardır.
- Yakut tepeli çalı kuşunun çiftleşme mevsimi Mayıs ayında başlıyor. Yakut tepeli çalı kuşları çiftleşme mevsimi boyunca tek eşlidir, ancak her yıl farklı partnerlerle çiftleşirler.
- Dişi ağaçların tepesine küre şeklinde yuva yapar. Yuva, kozalardan çim, kök, yosun, örümcek ağı ve ipekten yapılır.
- Yuva inşaatı genellikle 5 gün sürer, ancak yuvalama mevsimi boyunca düzenli olarak muhafaza edilmesi gerekir.
- Küçük boyutuna rağmen dişi, dişi kadar ağırlığa sahip 12 yumurta bırakabilir. Kuluçka dönemi 12 ila 14 gün sürer. Erkek bu dönemde dişilere yemek sağlar.
- Yakut tepeli çalı kuşları çıplaktır ve doğumda çaresizdir. Hızla büyürler ve yumurtadan çıktıktan 16 ila 18 gün sonra yuvayı terk etmeye hazır hale gelirler. Yakut tepeli çalı kuşları bir yaşında cinsel olgunluğa ulaşır.
- Yakut tepeli çalı kuşu vahşi doğada 5 yıla kadar yaşayabilir.
Çalı kuşugiller (Lat. Regulidae)
Ötücükuşlar takımının, Özötücüler üst familyasından bir familyadır. Avrupa, Kuzey ve Orta Asya, Kuzey Afrika, Kanarya ve Azor Adaları ile Kuzey Amerika’nın yüksek bölgelerinde gizli bir yaşam sürdürürler. Ortalama 9 cm’lik boylarıyla küçük kuşlarıdır. Tüyleri yeşilimsi, tepe tüyleri altın renklidir. Kanatları kısa, geniş ve yuvarlaktır. İğne ve karışık yapraklı ormanları yaşam olanı olarak seçerler. Ağaçlara asılı yuvayı yapma işini, kuluçkayı ve yavruları beslemeyi erkekle dişi birlikte yaparlar. Mayıs ve temmuzda olmak üzere iki kez 8-11 yumurta yumurtlarlar. Çalıkuşu, sürmeli çalıkuşu, pembe tepeli çalıkuşu bilinen türleridir.