Sydenham Koresi
Nedenler: İvegen eklem romatizması belirtileri gibi, Sydenham koresi de, A grubu alyuvar yıkıcı Beta streptokok enfeksiyonunun yarattığı bağışıklık bozukluklarına bağlı olarak ortaya çıkan sinirsel bir belirtidir; yani, yaygın bir iltihaplı hastalığın sinir sistemine yerleşimidir.
Teşhis: Hasta, genellikle 6-15 yaşlar arasındaki bir çocuktur. Tedavi edilmemiş ateşli bir anjini izleyen haftalarda, yavaş yavaş bir sinirlilik, kişilik bozuklukları, beceriksizce hareketler, uykusuzluk, dikkat azalması görülmeye başlar. Sonra da köre hareketleri başgösterir: Çocuğun yüzü, boynu, kol ve bacakları, düzensiz, sert ve hızlı istem dışı hareketlerle sarsılır. Bu istemsiz hareketler, heyecan anlarında artar, uykuda yiter. Çocuk çabuk sinirlenir, ruhsa] ve duygusal düzeyde de sarsıntı geçirir. Sinirsel muayenede yalnızca genel bir kas gevşekliği saptanır.
Kanda bağışıklık testleri bozulmuştur. Streptokoka karşı vücudun geliştirdiği antikorlarda artış görülür. Beyin elektrosu (elektroansefalogram) büyük, yavaş, arka dalgalar verir.
Evrim: Bazı ufak hareketler ve kişilik bozuklukları daha uzun bir süre kalabilirse de, hastalık, 1-3 ay içinde iyileşir. Ama, bazen çocuğun okul düzeni iyice bozulur, o yıl sınıfta kalır. Tam iyileşmeden sonra sık sık tekrarlamalar görülmesinin de bunda etkisi vardır. Bu nedenle aile ortamının önemi çok büyüktür; küçük hasta, bütün, yerinde duramazlığına ve kararsız kişiliğine karşın, ana-babasından ve öğretmenlerinden sabır ve anlayış görmelidir.
Ayırıcı teşhis: Ana-baba, köre hareketlerini önce tik sanır; oysa tikler çok daha az sayıdadır, hep aynı hareket tekrarlanır ve istem gücüyle durdurulabilir. Kore hareketlerindeyse durum farklıdır. Kore hastalığı, bir beyin iltihabından, dökün-tülü bir hastalıktan, gripten, kabakulaktan, boğmacadan sonra ya da karbon monoksit zehirlenmesi sırasında başgösterebilir.
Tedavi: Hastanede, tek yataklı odada tam yatak dinlenmesi köre hareketlerini yatıştırır-, daha sonra, sinir sistemini etkileyen ilaçlarla artakalmış bütün sinir bozuklukları ortadan kaldırılır. Kortizon türevleri ve iltihap giderici ilaçlar, doğrudan doğruya hastalığa yönelik olduklarından tedavinin esasını oluştururlar; sinir sistemini etkileyen ilaçlarsa yalnızca belirtileri hedef alır. Tedavi ve gözetim uzun sürelidir (birkaç ay); hastalığın bıraktığı ruhsal sorunların çözümü de güçtür.a