Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Komitesi, iklim değişikliğinden etkilenen bölgelerde yaşayanlara sığınma hakkı tanınabileceği yönünde ilk kez karar aldı.
Söz konusu kararın sığınma hukukunda içtihat oluşturabileceği tartışılıyor. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), Yeni Zelanda’ya iklim değişikliği sebebiyle daha önce yapılan bir sığınma başvurusunu BM’nin kararını göz önünde bulundurarak değerlendirmeye aldı.
Kiribati Adaları’nda yaşayan bir kişi, iklim krizi sebebiyle deniz seviyesinin yükseldiğini ve yaşadığı bölgede hayati tehlikesinin bulunduğunu belirterek Yeni Zelanda’ya sığınma başvurusunda bulundu.
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği ise söz konusu başvuruyla ilgili, “İklim değişikliği sebebiyle topraklarını terk eden kişiler temel hakları tehdit altında olması durumunda ülkelerine geri gönderilemezler” şeklinde açıklama yaptı. Söz konusu kişinin sığınma başvurusu bu nedenle yeniden değerlendirmeye alındı.
Yeni Zelanda, iklim değişikliği nedeniyle sığınma başvurusunu reddetmişti
Kiribati Adaları’na bağlı Tarawa’da yaşayan bir kişi, deniz seviyesinin yükselmesiyle içme suyuna zehirli atık karıştığı ve arazi fiyatlarının arttığı gerekçesiyle 2013 yılında Yeni Zelanda’ya sığınma başvurusunda bulunmuştu. Yeni Zelanda yetkilileri söz konusu kişinin hayati tehlikesinin bulunmadığını belirterek başvuruyu 2015’te reddetmişti.
Öte yandan BM İnsan Hakları Komitesi aldığı yeni bir kararla, Yeni Zelanda’nın uluslararası hukuka uygun davrandığını; fakat iklim değişikliğinin yaşam hakkını tehdit edebilecek bir neden olduğunu açıkladı.
Komitenin kararı hukuken bağlayıcı değil. Ancak uzmanlar, devletlerin çevre yasalarını iyileştirmeleri ve gelecekte iklim mültecilerinin artacağı uyarısını yapıyor.