Birçok insan çalar saatten gelecek bip bip bip sesine güveniyor. Bazıları alarmın çalması ardından kapatma tuşuna basarak güne güleç bir başlangıç yapıp kedi misali gerilirken bazıları ise ertele tuşuna basarak bir 10 dakika daha kestirmeyi seçiyor. Peki bu ekstra kestirme işe yarıyor mu?
Pennsylvania Üniversitesi Perelman Tıp Okulu Psikiyatri Bölümü’nde Uyku ve Kronobiyoloji dalında müdürlük yapan uzman David Dinges bu konuda tartışmaları fitilliyor.
Verimli uyku
Birçok uyku uzmanı yetişkinler için günde yedi-sekiz saatlik bir uykunun yeterli olduğunu söylüyor. American Time Use Survey dergisinde 2007 yılında yayınlanan yazısında Dr. Dinges, Amerikalıların yüzde 32,6’sının 7,5 saatten daha az yatakta bulunduğunu ve kendilerini uyandırmaları için çalar saatlere güvendiklerini belirtiyor. Şaşırtıcı şekilde ortaya çıkan sonuç insanların sersemlemiş şekilde uyanmadıkları daha verimli bir uyku aldıkları yönünde.
Dr. Dinges yazısının devamında şu ifadelere yer veriyor: “Sağlıklı olduğunuzu varsayarsak, uykudan yoksun olduğunuz zaman daha çabuk uykuya dalarsınız. Daha az hareket eder, uyanmakta daha çok zorlanır ve uykunuz daha derin olur. Sonuç olarak vücudunuz normal uyku şablonunun sağlıklı seviyesine doğru kendini sıfırlar. Bunu homeostatik tepki olarak isimlendiriyoruz. Burada her şey iyi ancak bu uyanmak için daha fazla zamanınız olduğunda işe yarayan bir şey ki çoğu insanın bu kadar uzun zamanı yok.”
Ertelerseniz, kazanırsınız
Dr. Dinges, uykusu ağır ve uykudan yoksun olanların çalar saatler ile uykularını doğal olmayan yollardan bitirdiğini savunuyor. 2003-2012 tarihleri arasında 136 bin Amerikan üzerinde yapılan araştırmaya göre her ne kadar çok az insan yapsa da kişinin kendi başına uyanması kendisini daha iyi hissetmesine neden oluyor.
Dr. Dinges konuyla ilgili düşüncesini şu şekilde aktarıyor: “Çoğu insan ertele tuşuna bastıktan sonra daha fazla uyumaz. Bu keyifli bir rüya gibidir. Uyanmaya daha yakın olduğunuz an gözler daha hızlı hareket eder ve rüya görürsünüz. Erteleme büyük bir kötülük değildir. Erteleyerek kazanacağınız 10 dakikalık uyku zihninizi nazik bir şekilde uyandırmanıza yardımcı olur.”
Yaşlanma
Dr. Dinges, insanların yaşı ilerledikçe araştırmaların bize daha az uykuya ihtiyaç duyduklarını ve daha çabuk uyandıklarını gösterdiğini söylüyor. “20’li yaşlarımda iken birden çok alarm saati kurar ve erteleme tuşuna basardım. Ancak imdi 60’lı yaşlarımın ortasındayım ve bu kadar uykuya ihtiyaç duymuyorum” diyen Dr. Dinges, erteleme tuşuna da çok nadir basar olduğunu da sözlerine ekliyor.
Prime-Time tedavisi
Dr. Dinges ideal bir dünyada insanların biraz daha erken yatmaya gideceklerini ve çalar saatlerini kullanmayacaklarını söylüyor. Televizyondaki prime-time şovlarının daha erken izlemeyi isteyeceklerini söyleyen Dinges, hastalarına yorulduklarında yatağa gitmeleri tavsiyesinde bulunuyor, Jimmy Kimmel’ın yanı başındaki bir kanepede uyuya kalmayı değil. Dinges, “Laboratuarda yaptığımız çalışmada uyku sınırlamasının kilo alımına neden olduğunu gördük. Yapılan diğer çalışmalar da uykunun azaltılması ile diyabet ve kalp rahatsızlıkları gibi hastalıklar arasında bir bağlantı olduğunu gösteriyor.” diyor.
Ertele tuşuna basarak beyni daha fazla uyuyabileceği şeklinde kandırmanın geçici bir çözüm olduğunu uzun vadede yardımcı olmayacağını belirten Dinges, “Çalar saat ile dans ederken kazanacağınız ekstra 10-20 dakikalık uykuyu gerçek bir uyku ile sağlamanız daha iyi olacaktır” diyor.
Yazar : XprodoksiT - Yazıları