Nanoparçacık halindeki nikelle çalıştıktan sonra nikele karşı hassasiyet geliştiren bir kimyacının raporu, nanomalzemelerin zararlarına ilişkin ne kadar az şey bildiğimizi ortaya koydu. Metale karşı allerjik tepki, metalin toz halini yığınsı hal gibi açık atmosferde tarttıktan sonra başladı, bu durum da Harvard Kamu Sağlığı Okulu'ndan Rose Goldman'ın yapılmaması gereken bir hareket olarak telaffuz ettiği bir şey. Goldman şöyle dedi: “laboratuarların nanoparçacıklara ve çalışanlara karşı sağlık konusunda saygılı olmaları lazım”. “Şimdiden, yapılması gereken ve bizim şimdi öğrenmekte olduğumuz ilave güvenlik önlemlerini düşünmeliler. Resmi kurumların ve endüstriyel kuruluşların, nanoparçacıkların sağlığa ve güvenliğe etkilerini araştırmak için daha çok parasal yatırım yapmaları gerektiğini düşünüyorum”.
Goldman, 26 yaşındaki bayan kimyacıyı 2010 yılında ilk kez gördü; kimyacı üç yıldır metalik mürekkepler üreten büyük bir firmada polimer formülasyonu ile uğraşıyordu. Kimyacı yeni bir projeye başlamıştı, o projede küresel 20 nm'lik nikel nanoparçacıkları açık tezgâhta tartıyordu. Bu durum, kimyacının nanoparçacıklar ile ilk tanışması idi. Değirmende öğüterek parçacıkları daha da küçük hale getiren kimyacı kendini yalnızca lateks eldiven giyerek koruyordu. Bir hafta içinde, işyerine geldiği aman yüzünün kızardığını, boğazının tıkandığını ve burnunun ise aşırı dolu olduğunu keşfetti. Kemer tokası ve mücevherat (her ikisi de nikel içeriyordu) ayrıca ciltte kızartılara yol açmaya başlamıştı. Kimyacı nanoparçacıkları tartmaktan vaz geçtiği zaman bu belirtiler dinmeye başladı, ancak nikel kimyasının olmadığı bir laboratuara geçtiğinde tamamen durdu.
Nikelin allerjiye sebep olduğu biliniyor, ancak nanomalzemenin bu mekanizmada ne rol aldığına ilişkin sorular ortaya çıkmış durumda. Önceki araştırmalar, nanoparçacıkların kolayca havada dağılabildiğini ve immünojen ve rahatsız edici etkiler gösterebildiğini ortaya koymuş. Goldman, şu soruyu soruyor: “Nano boyutta nikeli ciğerlerine çekmekle daha kuvvetli bir hassaslaştırıcı mı oluşmuş oluyor?”.
Cevabı ise şöyle: “Buna bir cevabımız yok, ancak bildiğimiz kadarı ile bu türden işler yapmadan önce de, bahse konu olan kimyacı bayan sorun olmaksızın yüzük takabiliyordu. Nanoparçacık biçimindeki nikeli ciğerlere çekmek yoluyla açıkça daha fazla nikel hava kanallarına ve kılcal damarlara geçiyor. Bu da insanların daha çok bilgi almak üzere araştırması gereken bir şey”.
Bilinen “bilmediklerimiz”
Jack Harkema, Michigan Devlet Üniversitesi'nde toksikoloji uzmanı olarak çalışıyor ve farelerde nanoparçacık biçimindeki silikanın etkilerini incelemiş, ancak bahsettiğimiz çalışmaya katılmamış bir bilim adamı. Harkema, şöyle diyor: “Nanoparçacıklara maruz kalmanın sağlığa zararlı etkileri konusunda çok fazla veri bulunmadığı için, bu durum önem kazanıyor, çünkü nikel nanoparçacıklara maruz kalmak ile allerjik rinit ile bağdaştırabileceğimiz belirtilerin gelişmesi arasında çok olası bir bağlantı oluşmuş. Ancak, kimyager bayan eğer daha büyük nikel parçacıklarına benzer şekilde maruz kalsaydı benzer tepkiler gösterebilirdi”.
Charles Geraci, NIOSH (ABD Ulusal Enstitüsü, Mesleki Güvenlik ve Sağlık Birimi, nanoteknoloji araştırmaları) kurumunun program koordinatörü olarak çalışmakta olup nanoparçacıkların daha büyük olanlara göre daha etkili hassaslaştırıcılar olduğuna ilişkin kanıtsal bir çalışma olmadığını söylüyor. Ancak, Goldman ile aynı fikirde olduğunu ve bir nanoparçacıktan daha yüksek aktivite beklemenin mümkün olduğunu belirtiyor. NIOSH bu sebeple havalandırmanın geliştirilmesi veya malzemelerin kapalı tutulması gibi “mühendislik kontrolleri” üzerinde odaklanan güvenlik önlemlerini tavsiye ediyor. NIOSH aynı zamanda nanoparçacıklar ile temasta uygun kişisel koruyucu teçhizatın kullanılmasını da salık veriyor. Geraci, “dünya çapında benzer koruyucu önlemler kullanılmakta” diyerek durumun altını çiziyor.
Goldman, kimyager bayanın 2010 yılında nanoparçacıklara maruz kaldığında nanoparçacık güvenlik araştırmalarının henüz basılmakta olduğunu hatırlatıyor. Hassaslaştıktan sonra, işverenin meslek tıbbı danışmanı, Goldman'a daha iyi kontrol olanakları sağlanacağı konusunda söz verdi. Yetersiz bilgiye rağmen, hekim güvenlik kurumlarının ve laboratuarların çalışanları güvenli tutmak zorunda olduğunu vurguladı. Goldman, şu soruyu soruyor: “Bu tür bir çalışan günümüzde daha iyi korunmuş olacak mı”? “Kimya endüstrisinde insanlar nanoparçacıkları şu anda nasıl kullanıyorlar”?