Haber, favori politikacımızın yanlışlıklarını bozduğunda, diğer taraf kaçınılmaz olarak ellerimizde bir skandal olduğunu savunuyor. Üstün mantığımızın, diğer tarafın endişelerini anlamamızı ve reddetmemizi sağlayan şey olduğunu düşünmekten hoşlanıyoruz.
Ancak, bir dizi üç çalışma Geçenlerde yayınladım, bu kararların sadece muhakemenin sonucu olmadığını öne sürdüm. Aksine, politik muhaliflere karşı ahlaki bir isteksizlik hissi bizi ekibimizin “kazanmasına” yardımcı olan pozisyonlara zorlar. Aksi takdirde aynı fikirde olmadığımız pozisyonları benimsememize rağmen bu doğru.
Kısaca, işte size bir etki: Seçim gününde bir dondurma dükkanına girdiğinizi hayal edin. Dükkanın, karşı çıkacağınız başkan adayının destekçileri ile dolu olduğunu keşfedersiniz ve bu adayın destekçilerini ahlaki olarak iğrenç bulursunuz. Hattın önüne geldiğinizde, işçi size diğer tüm müşterilere sadece kırmızı kadife sipariş ettiğini söyler - normalde en sevdiğiniz lezzet.
Yaptığım araştırmalar, sipariş edildiğinde, sevdiğiniz lezzetten daha az hoşlanacağınıza, siyasi olarak aksi zararsız bir kararı kutuplaştırmaya istekli olduğunuzu gösteriyordu.
Her ne düşünüyorlarsa, tam tersini düşünün
Burada “dürtü” ile neyin kastedildiğini anlamak, Stroop etkisini anlamada yardımcı olur. Bu klasik deneyde, insanlardan tek bir kelime görüyorlar ve kelimenin yazıldığı rengi adlandırmaları isteniyor. Renk ve kelime eşleştiğinde - örneğin, “kırmızı” kırmızıyla basıldığında - görev kolaydır. Renk ve kelime uygun olmadığında - örneğin, mavi olarak basılan “kırmızı” - görev daha zordur. İnsanlar yanlışlıkla kelimeyi okumak için bir dürtü veya “dürtü” hissediyorlar. Bu dürtü, rengin isimlendirilmesi görevine müdahale eder ve basit bir görevin ne olması garip bir şekilde zorlaşır.
Jonathan Haidt'in öne sürdüğü bir ahlak teorisi, ahlaki düşünceleri ortaya koymaktadır. İnsanları alternatif bakış açılarına “kör” Öyle ki, diğer tarafın görüşlerini dikkate alarak bile tabu. Bu teoriyi düşünerek, ahlaki isteksizliğin Stroop görevinde yaşanan dürtülere benzer üretken olmayan dürtülerin sosyal bir nedeni olabileceğini düşündüm. Yani, Stroop görevindeki insanların sözcüğü yanlış okuma dürtüsünü hissettiği gibi, güçlü ahlaki inançların, insanların farklı ahlâklara sahip olduğunu düşündüklerinden insanlara olan mesafelerini maksimize eden kararlar alma dürtülerini hissetmelerine neden olabileceğini düşündüm.
Test nasıl çalıştı?
İşte nasıl test ettik:
İlk önce insanlar, bir hatanın nasıl hissettirdiğinin farkında olmalarını sağlamak için çeşitli Stroop denemeleri yaptırdılar.
Daha sonra, insanlara araba rengini tercih etme (orman yeşili - gümüş rengi) veya vakum markası (Hoover vs. Dirt Devil) gibi önemsiz altı tüketici tercihi sorusu sordum.
İşte twist: Her soruyu cevapladıktan sonra, katılımcılara diğer katılımcıların çoğunluğunun aynı soruyu nasıl cevapladığı anlatıldı. Bu çoğunluk grubunun kimliği rastgele idi. Bu, ya herkesin (örneğin, Amerikalılar) ait olduğu bir grup ya da daha politik olarak yüklenen bir grup (örneğin, Trump destekçileri, Clinton destekçileri ya da beyaz üst hakemleri) olabilir.
Sonunda katılımcılara ikinci kez soru setini gösterdim ve onlardan önceki cevaplarını ikinci kez söylemelerini istedim. Katılımcılardan, Stroop testinde hata yapma dürtüsüne benzer şekilde, cevaplarını değiştirme dürtüsünü derecelendirmelerini istedim.
E-posta ile son alın
Bu basit olmalıydı.
Katılımcılardan çoğunluk cevabını değerlendirmeleri veya herhangi bir şekilde görüşlerini gözden geçirmeleri istenmedi. Yine de, Stroop görevinde hissedilen müdahalede olduğu gibi, çoğunluğun verdiği cevabı bilmek insanların yanlış cevap verme dürtüsünü hissetmelerine neden oldu.
Katılımcılar çoğunluk grubuna ait olduğunda, daha önce çoğunluğa katılmamışken hata yapma yönünde artan istekli olduklarını bildirdiler. Sadece bir an önce söylediklerini oldukça önemsiz bir fikir sorusuyla tekrarlamaları istenmesine rağmen, uygun bir dürtü hissettiler.
Benzer şekilde, katılımcılar çoğunluk grubu için güçlü bir ahlaki dengesizlik yaşadıklarında, grupla aynı fikirde olduklarında hata yapma konusunda artan dürtüler olduğunu bildirmişlerdir. Başka bir deyişle, katılımcıların ilk müdahaleleri şimdi ahlaki olarak “lekelendi” ve hatta bu önemsiz sorular için bile, bu cevabı terk etmeleri ve kendilerini rakiplerinden uzaklaştırmaları yönünde bir dürtü hissettiler. Bu dürtü, görüşlerini tekrar belirtme konusundaki önemsiz görevi daha da zorlaştırdı.
'Hive mind' ve pasif etkiler
Amerika gibi şimdi daha ideolojik olarak bölünmüş tarihteki herhangi bir noktadan daha öte, bu sonuçlar politik kutuplaşmanın arkasındaki psikoloji hakkında iki şeyi aydınlatıyor.
İlk olarak, insanlar, asgari ücret artışının olumlu mu yoksa olumsuz sonuç mu olacağına karar vermek için akıl yürütmelerini kullanabileceklerini düşünebilirler. Bununla birlikte, ahlaki dürtüler, konuyla ilgili tartışmalı bir düşünceye başlamadan önce insanları rakipleriyle aynı fikirde olmaları konusunda nüansa çevirmiştir.
İkincisi, burada gözlenen etkiler muhtemelen pasif bir süreçtir. Katılımcılar Stroop görevinde hata yapma dürtüsünü hissetmek istemediler ve muhtemelen çalışmalarımda kendi düşüncelerine aykırı davranma dürtüsünü hissetmek istemediler. Dürtüler, ahlak odaklı psikolojinin bir sonucu olarak ortaya çıkar.
Bu sonuçlar, saçaktakileri orta noktaya yaklaştırma çabalarının büyük olasılıkla sağır kulaklara düşeceğini göstermektedir. Daha iyimser bir yorum, kutuplaşmanın istemsiz partizan dürtülerinde köklerine sahip olabileceği yönündedir. Kutuplaşmaya yol açan ahlaki meseleler sıkıntısı olmasa da, kutuplaşmanın illaki kötülüklerden kaynaklanması gerekmez.
Yazar hakkında
Randy Stein, Pazarlama Doçenti, California Eyaleti Politeknik Üniversitesi, Pomona
İlgili Kitaplar