Polikistik over sendromu (PKOS) dünya çapında kadın infertilitesinin ana nedenidir ve yüksek derecede komorbidite ve ekonomik yüke sebep olmaktadır. PKOS'un bir nesilden diğerine nasıl geçtiği ise açık değildir, ancak bunun gelişimsel bir durum olduğu düşünülmektedir.
PKOS'lu kadınların çoğunun dolaşımında, sağlıklı kadınlara kıyasla daha yüksek oranlarda lüteinizan hormon seviyeleri görülür. Bu bulgu, yüksek oranda gonadotropin salgılatıcı hormon (GnRH) ve anti-Müllerian hormon (AMH) salgılandığını düşündür. Uterusta fazla AMH salınımı olması dişi fetüsün gelişimini etkileyebilir. Bununla birlikte, normal doğurgan kadınlarda gebelikte görülen AMH seviyeleri düşüyor olsa da, PKOS'lu gebelerde bu hormonun düzeylerinin yüksek seyredip seyretmediği ise belirsizdir.
Fransa’da yapılan bir çalışmada, PKOS'lu gebelerden oluşan bir grubun AMH seviyeleri ölçülmüştür. Normal gebe kadınlarla kıyaslandığında, PKOS’lu gebelerde AMH anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. PKOS'lu kadınlarda hamilelik sırasında AMH yükselmesinin bebek üzerindeki etkisinin önemli bir etki olup olmadığını belirlemek için, gebe fareler AMH ile tedavi edilerek klinik bulgular modellenmiş ve doğum sonrası nöroendokrin fenotipi izlenmiştir.
AMH Fazlalığı Etki Ediyor
Farelerde uygulanan bu tedavi maternal nöroendokrin güdümlü testosteron fazlalığına ve testosteronun estradiol'e plasental metabolizmasında azalmaya neden olmuştur. Sonuç olarak maruz bırakılan dişi fetüs maskülenleşmiş ve erişkin dönemde PKOS benzeri üreme ve nöroendokrin fenotipi göstermiştir. Etkilenen dişilerin kalıcı olarak hiperaktif GnRH nöronlara sahip olduğu ve erişkin dişi yavrularında GnRH antagonist tedavisinin nöroendokrin fenotipini normal bir duruma getirdiği bulunmuştur.
Bu bulgular, yetişkinlik dönemindeki durumu tedavi etmek için yeni bir potansiyel terapötik yol sunmaktadır. Ayrıca doğum öncesi aşırı AMH maruziyeti ve daha sonra anormal GnRH reseptörünün, PKOS'un nöroendokrin fonksiyon bozukluklarında işaret ettiği kritik rolü vurgulamaktadır.
Tata B, et al. Elevated prenatal anti-Müllerian hormone reprograms the fetus and induces polycystic ovary syndrome in adulthood. Nat Med. 2018 Jun;24(6):834-846.