COVID-19 kilitlenmeleri doğal toparlanmanın dramatik sahnelerini ortaya çıkarmıştır: Hindistan’ın göklerinden kaybolan sis, İtalya’nın su yolları bellekte ilk kez netleşiyor, Galler sokaklarında dolaşan vahşi dağ keçileri, Brezilya sahillerine dönen deniz kaplumbağaları. Birçok insan, evlerine hapsedilirken, bu âyetleri düşünmek için zamanları oldu. Duraklamaya getirilen günlük yaşamla ilgili hikayeler benzersiz içgörü sağlar ve yansıtıcı bir duraklama sağlar. Bu da bir fırsat penceresi mi? Global Voices katkıda bulunan Andrew Kowalczuk, yeşil teknoloji mühendisi ve eski biyomedikal araştırmacıdır. Onunla, COVID sonrası gelecekte sağlık, vahşi yaşam ve iklim değişikliğine etkileri hakkında görüştük.
Kevin Rennie (KR) : COVID-19 krizinde tecrit sırasında habitatlarda ve kentsel bölgelerde hayvanların muhteşem yeniden ortaya çıkmasını gördük. Vahşi yaşam için yeni fırsatlar veya tehditler nelerdir?
Andrew Kowalczuk (AK) : Yaban hayatı diriliş güçlü bir itiraz tutar, çeşitli nedenlerle. Bu ürkütücü sessizliklerle sınırlı olan insanlar doğaya fark ettiklerinden daha yakın olduklarını öğrenirler. Ve bu çok umutlu, bir avizm ya da kentsel yaşamın aksine biyolojik çeşitliliğe olan hayranlık. Ancak ters tarafı, insanların nadir hayvanların sakıncaları olmasıdır. Küresel olarak eko-turizm, ulusal parklar, yaban hayatı rezervleri ve koruma girişimleri için bir numaralı fon kaynağıdır. COVID seyahat kısıtlamaları doğrudan turizmin çöküşüne ve dolayısıyla bu destinasyonların ekonomilerine neden oldu. Afrika, Orta Amerika ve diğer bölgelerde, ne yazık ki kaçak avcılıkta bir artış oldu. Çaresizlik sebep verir ve vahşi yaşamda korucu devriye yokluğu bu fırsatı verir. Umuyorum ki, medyanın dikkati COVID azaldıktan sonra savunmasız hayvanların daha iyi korunmasına çevrilecektir.
KR : COVID-19 kış aylarında Çin’de göründü, ancak kesin kökenleri ve salgının önlenebilir olup olmadığı konusunda hala tartışmalar var. Bu virüsler doğal çevreden insanlara nasıl dönüşür?
AK : Tarihsel olarak, en büyük salgınların hepsi zoonotik idi. Yani, hayvanlarda, genellikle memelilerde bulunan doğal bir patojen, hayvanlar ve insanlar arasındaki boşluğu atladı. Jüstinyen Veba ve Ortaçağ’daki bubonik veba, aslında kemirgenlerden gelen bir basil idi. 1918 influenza salgını, o zaman virüslüydü, çeşitli memeli virüslerinin yeniden birleşimi ile, gıda hayvanlarından. Şimdi COVID-19 ile bugünkü fark, insan aşırı nüfusunun doğal ortamlara daha fazla girip, daha önce egzotik hayvanlarla daha fazla temasa geçmesi. Ders bu. Coronaviridae arasında, yarasalarda bulunan birkaç yakından ilişkili olanlar insan hastalığına neden olabilir. SARS-CoV-2, COVID’e neden olan patojen, yine genetik olarak çok benzer. Ve 2003 ve 2012’de SARS-1 ve MERS salgınları şeklinde önceki, son uyarılar vardı. Yani, teoride, evet, COVID-19 ilk etapta insan doğaya karşı ihlalleri engelleyerek önlenebilirdi.
KR : Yeni koronavirüsün bir laboratuvarda oluşturulduğu veya değiştirildiği hakkında spekülasyonlar olmuştur. Bu mümkün mü?
AK Güzel soru, aslında. Birçok insanın hala bilmek istediği şey bu. SARS-CoV-2 kesinlikle oluşturulmadı de novo Bir laboratuvarda, bu mümkün değildir. Bunun yerine, kasıtlı genetik modifikasyonun daha gerçekçi olasılığına bakalım. DNA dizilerinin ve filogeninin haritasını çıkararak bulunan kanıtlar bunu da pek olası kılıyor. SARS-CoV-2 koronavirüsün başak protein alanlarında bulunan yeni nükleotid ekler, genetik mühendislerinin fonksiyon kazanma deneylerinde mantıksal olarak yapacağı bir şey değildir. Bu, doğal olarak meydana gelen bir zorlanma senaryosunu ekarte etmez. Klinik ilgi özelliklerine sahip, bir laboratuvarda izole edilip sonra kaçmak. Eğer öyleyse, tarih bu hikayeyi yakında anlatacak. Önemli olan, her durumda, gelecekteki salgınların önlenmesi çevresel sorumluluğa bağlı olacaktır. Doğada sürekli olarak yeni virüsler ortaya çıkacaktır.
KR : Bazı doğal habitatlar, insanlar tarafından tüketildiği ve bozunduğu için ortadan kaybolmaktadır. Salgın tarafından yavaşlamak bu faaliyetleri yeniden gözden geçirmek için zaman kazanıyor mu?
AK : Örneğin, Brezilya’daki Amazon havzasında ormansızlaşma olması gerekmez. Beklenti tecrit yağmur ormanlarının yıkımını yavaşlatacağıydı. Aslında tam tersi durumda, doğrudan gözlem ve uydu görüntüleri tarafından görüldüğü gibi bu yılın Nisan ayından itibaren arazinin temizlenmesi ile ormansızlaşma keskin bir artış. İki kenarlı bir etki var. Birincisi, Brezilya hükümeti çevre hukuku uygulamak için değil seçerek, ve hatta yasadışı günlüğü için af vererek. Sonra, yasal işleri tecrit ederek kârsız hale gelen işadamları dikkatlerini Amazon’a çevirdiler. Yağmur ormanlarını doğrudan kesen insanlar, değişken, gayri resmi bir ekonomide yoksul işçiler. Bunun yasadışı olduğunu bilen, çoğu zaman pişmanlık duyan ama geçim için birkaç seçeneğe sahip. Karbondioksit sekestrasyonunu kaybetmenin yanı sıra, daha yoğun yangın mevsimi de sonuçlanacak. Biyolojik çeşitliliğin kaybı, yaban hayatı koruma sorusuyla benzer ya da eş anlamlıdır.
KR : Kilitlenme sırasında dünya çapında hava kalitesinde iyileştirmeler bildirilmiştir. Bunları nasıl inşa edebiliriz?
AK: Yoğun kentsel alanlarda duman oluştuğundan beri, bu görüş çoğu insan için en dikkat çekicidir. Aniden gökyüzü daha mavi olur ve vatandaşlar daha özgürce nefes alırsa, daha sağlıklı ve sürdürülebilir bir hayatın ulaşılabilecek bir yerde olduğunu fark ederler. COVID kilitlenmeleri insanlık tarihindeki nüfus hareketinin en büyük kısıtlamasıydı. Ve bu da endüstriyel ve diğer kirleticiler, partiküller ve sera gazları kaynaklarını kısıtladı. 2020 yılında küresel karbondioksit emisyonları İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en büyük yıllık yüzde düşüşüne sahip olacak, etkisi devasa. Milano ve Brüksel gibi bazı büyük şehirler, kentsel alanları otomotiv trafiğinden geri almak niyetinde. Yanmalı araçlar olmadan nasıl olacağını tahmin etmek için eşi benzeri görülmemiş bir taban çizgisi var. Uyum aksi takdirde düşük olurdu, bu yüzden evet, yargı bu fırsatı daha iyi hava kalitesi için önlemler almak için alacaktır.
KR : Son olarak, COVID sonrası dünyada hangi iklim değişikliği zorluklarıyla karşı karşıya kalacağız? Bunlarla en iyi nasıl tanışabiliriz?
AK : Sorunlara bu kadar kapsamlı bir genel bakış atmış olduğunuz için ve Global Voices yazarlarımıza teşekkür ederiz. Kısa vadede iklim değişikliği politikasına ilişkin diplomasi COVID tarafından bir şekilde kesintiye uğradı. Ekonomiye gelince, 2020 yılında devreye gigawatt’lık yenilenebilir kaynaklı elektrik, konuşlandırmada ertelendi. Bununla birlikte, ABD’nin ilk kez yenilenebilir kaynaklardan kömürden daha fazla elektrik üretmesi bekleniyor. Yenilenebilir enerji, herhangi bir ülkede, durgunluktan toparlanmada ekonomik büyümeyi teşvik edebilir. Özellikle üretimi ademi merkezileştirildiği için. Bilimde, koronavirüs genomiklerinin, epidemiyolojinin ve aşıların deşifresinin yoğun çalışması, uluslararası işbirliğine her zamankinden daha fazla aciliyet ve açıklık kazandırmıştır. İklim değişikliğinin hafifletilmesi için de aynı model gerekli olacak. Yani, işte sende. Bu sorular ve kapsama ve gelecek için öngörü için teşekkür ederiz.