İç ve Dış Dünyamızı Dengelemek
Artık statik bir Evrenin eski teorisinin artık savunulamaz olduğu biliniyor. Modern bilim, Evrende sabit ve durağan hiçbir şeyin olmadığını ve var olduğu günden beri genişlemekte olduğunu ortaya koymuştur.
Bu nedenle, yaratılışının doğası gereği Evrenimiz dinamiktir ve içindeki her şey sürekli olarak değişmektedir.
Dünyamız da değişiyor. Bilim adamları, yaşamı desteklemeye uygun hale gelmesinin milyonlarca yıl ve birkaç eonlar adaptasyon sürdüğünü söylüyorlar.
Dağlarımız, okyanuslarımız, çöllerimiz ve ormanlarımız, zamanın değişen kumları aracılığıyla Dünya üzerinde yer değiştirmiştir; desteklediği hayat da öyle. Bazı türler gelip gitti ve diğerleri değişime uyum sağladı. Bu doğal değişimler Dünya'nın her yerinde meydana geldi: havasında, karasında ve denizlerinin altında. Burada da sabit veya statik bir şey yoktur.
Dünyamız insanlardan çok daha uzun süredir var olmuştur. Diğer tüm canlı türleri de öyle. Bu nedenle, doğal değişime iyi uyum sağlarlar. Yine de aynı şey biz insanlar için söylenemez. Akılcı düşünme gücüne sahip olan insanlar, kendilerini yok etme yeteneğine ve isteğine de sahiptirler. Einstein'a göre:
“Acı verici deneyimlerle, rasyonel düşünmenin sosyal hayatımızın sorunlarını çözmeye yetmediğini öğrendik. Derinlemesine araştırma ve keskin bilimsel çalışma, bir yandan insanı yorucu fiziksel emekten kurtaran, hayatını kolaylaştıran ve zenginleştiren icatlar üreterek, genellikle insanlık için trajik sonuçlar doğurdu; ama öte yandan hayatına ciddi bir huzursuzluk sokarak, onu teknolojik ortamının kölesi haline getirerek ve - hepsinden daha feci olanı - kendi kitle imha araçlarını yaratarak. [Albert Einstein, Sonraki Yıllarımdan, s. 152]
Bu rotayı takip eden güçlü ulusların temel motivasyonu, daha zayıf olanlara - çengel ya da sahtekarlıkla - hükmetmektir. Başlangıçta, böyle bir yol izleyerek üretilen kendi kendini yok eden güçler, görece olarak algılanamaz kalır ve bu nedenle, güçlerinin sonsuza kadar süreceği yolunda yanlış bir algı yaratır. Ancak zaman geçtikçe, bu milletler, güçlerine rağmen nihai yıkımlarıyla karşılaşırlar. Tarih bu tür hikayelerle doludur: eski Babil, Mısır, Yunanistan, İran, Roma ve hatta Yeni Dünya'nın bazı bölgeleri artık güçlü uygarlıkların mezarlıklarıdır. Bu yıkım rastgele bir eylem değil, milletlerin yükselişi ve çöküşü yasasına dayanan yanlış eylemlerinin sonucudur.
Aslında bu yasanın iki yönü vardır, yani aynı madalyonun iki yüzü. Her ikisi de bir ulusun yükselişi, büyümesi ve ahlaki ve entelektüel ilerlemesi için esastır: i) dış dünyanın güçlerinin bilgisi ve ii) insanların içindeki iç dünyanın güçlerinin bilgisi. Biri olmadan diğeri, herhangi bir uygarlığın nihai yıkımına yol açmaya mahkumdur. Bu iki güç arasındaki uygun denge ile, insanın toplumsal ilerlemesi hem entelektüel hem de ruhsal olarak sınır tanımayacaktır.
Ama her şeyden önce şunu açıkça belirtelim ki, bir ulus iç benliğini değiştirmedikçe içinde bulunduğu uçurumdan kurtulmayı umamaz. Durdurma önlemleri veya yalnızca semptomları tedavi etmek için yama çalışması yapmak yalnızca acıyı uzatır ve hastalığı iyileştirmez. Bir ulus, kaderini gerçekten değiştirmek istiyorsa, bakış açısında, psikolojisinde ve tutumunda köklü bir değişikliğe ihtiyaç duyar.
Şan kazanmanın bir yolu, insan düşüncesinin iki ayrı alanını tahsis etmektir: biri bilim adamları tarafından yapılan bilimsel düşünme için, diğeri ise din adamları tarafından yapılan dini düşünce için. Birinin diğerine müdahale etmesine izin verilmez. Dindar insanlar Din ve hiyerarşisinden, bilim adamları ise Bilim ve hiyerarşisinden sorumludur.
Galileo, Kilise ile çelişen bilimsel düşüncesi nedeniyle Kilise tarafından ölüme mahkum edildikten sonra, Batı'ya insan düşüncesinin bu birbirini dışlayan bu iki bölümünü yaratmak çok mantıklı geldi. Bu ayrılık, görünüşe göre Batı'nın dış dünyanın güçleri üzerinde daha önce hiç olmadığı kadar hakim olmasını sağladı.
Şu anda bu Batılı yaklaşımın pençesinde olduğumuz için, zafere giden yolun bu olduğuna inanma eğilimindeyiz. Ancak modern Batılı düşünürlerin bu yaklaşım hakkında ne söylediklerini görelim.
“Çünkü bilim sadece olanı saptayabilir, olması gerekeni değil ve kendi alanının dışında her türden değer yargısı gerekli olmaya devam eder... Bilimin temsilcileri sıklıkla değerler ve bilimsel yöntemlere dayanarak sonuca varmakta ve bu şekilde kendilerini dine karşı koymuşlardır. Bu çatışmaların tümü ölümcül hatalardan kaynaklanmıştır. . . Bilim insanı için sadece "varlık" vardır, dilemek yoktur, değer vermek yoktur, iyilik yoktur, kötülük yoktur, amaç yoktur." [Albert Einstein, Sonraki Yıllarımdan, s. 152]
“Bilimsel verimlilik çağımıza, materyalist zaferlerin hayatın sorunlarını çözeceğinden emin olarak başladık. Yanıldığımızı görüyoruz. Hayat bu kadar basit değil." [JWT Mason, Yaratıcı Özgürlük, s. 183-4.]
“İnsan kendi yasaları ve kaderiyle yeni bir dünya yaratmıştır. Yaratılışına bakarak, gerçekten iyi olduğunu söyleyebilir. Ama kendine bakarak ne söyleyebilir? … Harika şeyler yaratırken, kendimizi bu muazzam çabaya değecek varlıklar haline getirmeyi başaramadık.” [Erich Fromm, Psikanaliz ve Din, sayfa 1-2]
Batı neden insanlığın karmaşık sorunlarıyla baş edemiyor? Ne de olsa Batı, Kilise ile Devletin anayasal olarak ayrılmasıyla sonuçlanan uzun ve zorlu bir savaşın ardından mevcut metodolojisine geldi. Cevap, aslında, temelde ikici bir benlik yaratan Kilise ve Devletin ayrılığı ilkesinde yatıyor olabilir: biri özel, diğeri kamusal; biri Kilise ile ilgili, diğeri Devlet ile ilgili; biri öznel, diğeri nesnel; biri Pazar gününe, diğeri günlerin geri kalanına ayrılmıştı.
Böylece Tanrı vatandaşların özel hayatıyla ilişkilendirilirken, Devlet onların kamusal yaşamını kontrol altına aldı. Böylece insanın iç dünyasındaki güçler, dış dünyadaki güçlerle ilişkisiz hale geldi. Bu da insanların iç ve dış dünyalarında gerilim yarattı. Batı'nın dış dünya üzerindeki kontrol ve hakimiyet yoluyla topladığı tüm güç, iç dünyasının yıkıcı güçlerini kontrol edemiyor gibi görünüyor. Biri parlak ve parlak olurken, diğeri karanlık ve kasvetli kalmıştır. Bedenin doluluğu ve ruhun boşluğu, hayata bu Batılı yaklaşımı uygulamanın bariz tezahürleridir. Erich Fromm'un sözleriyle:
"Bizimki kardeşlik, mutluluk, hoşnutluk değil, ruhani kaos ve şaşkınlık içinde, tehlikeli bir şekilde deliliğe yakın bir yaşamdır - Ortaçağ'da var olan histerik türden bir delilik değil, şizofreniye benzer bir delilik. gerçeklik kaybolur ve düşünce duygudan ayrılır.”
“Geleneksel dine dönerek çözüm bulmaya çalışanlar, dindarların sıklıkla öne sürdükleri, din ile yalnızca içgüdüsel ihtiyaçlarımızın ve maddi ihtiyaçlarımızın karşılanmasıyla ilgilenen bir yaşam tarzı arasında seçim yapmak zorunda olduğumuz görüşünden etkilenirler. rahatlık… Rahipler ve bakanlar, ruhla ilgilenen tek profesyonel grup, sevgi, hakikat ve adalet ideallerinin tek sözcüleri gibi görünüyor.”
[Psikanaliz ve Din, sayfa 1-2.]
Batı'nın uyguladığı yaklaşımın aksine, Müslümanların geçmişteki bilimdeki ihtişamı, bilim ve dinin ayrılmasının sonucu değildi. Bu devrim niteliğindeki Müslüman bilim adamları, bilimsel çalışmalarını yaparken gerçekten dine bağlıydılar. Bilimsel düşünceleri ile dini düşünceleri arasında hiçbir çelişki yoktu. Aslında, bilimsel keşiflerinin arkasındaki itici güç, Kuran'ın Evren'e yayılmış Allah'ın işaretlerini gözlemleme emriydi (3:189-191, 16:48, 21-30-32, 23:18, 26:7-8). , vb.).
Bu Müslüman bilim adamlarının başarıları gerçekten şaşırtıcıydı -Batılı bilimsel başarılardan daha fazla olabilir- çünkü onlar birçok yeni bilgi dalını yaratmada ve ilerletmede öncüydüler (sonraki bilim adamlarının yararlanacağı modern olanaklar olmadan). Hatta Müslümanların bilimdeki başarıları olmasaydı, bu kadar kısa bir sürede Batı rönesansının olmayacağını söylemek bile adil olabilir. Batılı bilim tarihçileri (örneğin, Robert Briffault, George Sarton, John W. Draper) genellikle Batı'nın bilimsel üst yapısını geçmişin büyük Müslüman bilim adamlarının dev omuzları üzerine inşa ettiği gerçeğini kabul ederler.
İşte elimizde: bilime iki farklı yaklaşım. Biri izolasyoncu yaklaşım, diğeri bütünsel veya entegre yaklaşım olarak adlandırılabilir. Bu iki yaklaşım kendi ayırt edici sosyal, kültürel ve ahlaki ortamlarını yaratır. Ulusların yükselişinin ve düşüşünün ikinci yönü burada devreye giriyor. Batı toplumunun iç ruhu, bilim yoluyla doğa güçleri üzerinde eşi görülmemiş bir güç elde etmesine rağmen, izolasyoncu yaklaşımından muzdariptir. Şair İkbal (1877-1938), Batı'nın bu ikilemini şu şekilde güzel bir şekilde ele almıştır:
Dış dünyada yıldızların yolunu arayan;
Kendi düşüncelerinin yolunu yürüyemedi!
Parlayan Güneşin ışınlarını yakalayan;
Hayatının kendi karanlık gecesinin sabahını bulamamış!
Başka bir deyişle, insan aklı, doğanın güçlerini boyun eğdirebilir, ancak insanlığın sorunlarının karmaşıklığına tek başına tatmin edici bir çözüm bulamaz. Bütünsel veya bütünleştirici yaklaşım, insan varlığının her iki yönünü de dengelemenin tek yoludur: maddi (dış dünya) ve manevi (iç dünya): 1) Evrenin kuvvetleri hakkında bilgi edinmek ve 2) gücünü hiçbir ayrım gözetmeksizin tüm insanlığın yararına kullanır. Bu şekilde dış ve iç dünyalar arasında uzun vadeli bir denge kurabiliriz.