ABD'de sigara şirketlerine bir darbe daha indirildi. Şirketlerin, sigaranın zararlarıyla ilgili yıllardır gizlediği 26 milyon sayfalık belgenin bulunduğu arşiv kamuoyuna açıldı.
Yıllardır saklanan belgeler sigara endüstrisinin bütün kirli çamaşırlarını ortaya seriyor. Philip Morris, Reynolds gibi firmaların yaptırdıkları sigara araştırmalarını içeren raporlarda, nikotinin insan sağlığına zararlarıyla ilgili çok sayıda bulgu yer alıyor. Şirketler ise bu bulguları kamuoyundan gizlemekle suçlanıyorlar. Sigara şirketleri aleyhinde açılan bir dava nedeniyle savcılığın el koyduğu rapor ve diğer belgeler, Minnesota Eyaleti'ndeki bir depoda bulunuyor.
Yardım gitti, anlaşma bitti
Devletle sigaracılar arasındaki kavgayı kızıştıran bu gelişme, şirketler, 40 eyaletin savcılarıyla yaptığı anlaşmayı bozunca meydana geldi. Bu anlaşmaya göre, 40 ayrı eyalette sigara firmaları aleyhinde açılan davaların düşmesine karşılık şirketler sigaranın zararlarıyla mücadele amacıyla 25 yıl içinde 368 milyar dolarlık yardımda bulunacaktı. Ayrıca gençlerin korunması için de reklamlar azaltılacaktı. Ancak Kongre çok daha ağır koşullar içeren bir karar tasarısını kabul edince, sigaracılar anlaşmadan caydı.
Birbirlerine düştüler
Sigaracıları kızdıran yasa tasarısı sigara vergisini artırdığı gibi şirketlerin eyaletlere ödeyeceği yardım miktarını da 506 milyar dolara çıkarıyor. Camel'in üreticisi olan Reynolds'un Başkan Yardımcısı Steven Goldstone geçtiğimiz hafta anlaşmayı bozduklarını ilan ederken, ‘Kongre’nin niyeti küçükleri korumak değil, sigara sanayiini batırmak. Hem bizi kötülüyor, hem de bizim sırtımızdan para kazanıyorlar' dedi. ABD Başkanı Bill Clinton ise ‘Kendileri bilirler. Ya bizimle işbirliği yapar, ya da mücadele ederler’ diyerek sigara savaşında kararlı bir tavır sergiledi.
Kutular dolusu belge
Sigaranın zararlarıyla ilgili bütün bulguları içeren, şirketlere ait belgeler, kutular içinde Minnesota'da bir depoda saklanıyor. Depo çok sıkı korunuyor.
Sigara iyi kazandırıyor ama...
AMERİKAN Yönetimi'nin savaş açtığı sigara şirketleri, eyaletlerin en önde gelen para kaynaklarından birini oluşturuyor. Nakite sıkışan bütün eyaletler ilk iş sigara vergisini artırıyor. Ancak Kongre'de kabul edilen son karar tasarısını vergileri daha da ağırlaştırıyor ve paket başına 1.10 dolara çıkarıyor. Clinton'ın son bütçe tasarısına göre sigaradan toplam 65.5 milyar dolarlık gelir elde edilmesi öngörülüyor. Yan sanayi ile birlikte toplam 2 milyon kişinin istihdam edildiği sigara sanayi devlete kazandırıyor, ancak bir o kadar da harcamaya yol açıyor. Beyaz Saray istatistiklerine göre sigarayla bağlantılı sağlık harcamaları yılda 60 milyar doları buluyor. Sadece ABD'de her yıl 430 bin kişi sigara yüzünden ölüyor.
Minnesota Eyaleti Başsavcısı Hubert Humphrey, el konulan sigara belgeleriyle ilgili bilgi verdi.
Soruları yanıtlayan Başsavcı Humphrey, bu belgelerin yıllarca gizlendiğini söyledi.