Hangi durumlarda Rusya'nın liderliği yurtdışında askeri güç kullanabilir? Sovyet döneminde, bu soru durmadı. Sosyalist süper gücün her vatandaşı, gece gündüz Sovyet Ordusu ve Donanması'nın dünyanın herhangi bir yerindeki ülkenin çıkarlarını korumaya hazır olduğunu biliyordu. Afganistan savaşı, pasifizm basilini en yıkıcı biçimlerinde insanların kafalarına getirdi. Ordunun "gerekli olmadığı" ölçüde. Bununla birlikte, Irak, Yugoslavya ve diğer birçoklarının yaşadığı deneyimler “pasifistleri” hızla hayata geçirdi. Ülke, ideolojik bir gerekçe göstermesi beklenen yeniden silahlanma yoluna girdi. Ve sonra beklenmeyen zorluklar vardı.
“İmparatorluğu canlandırmayacağız. Bu tür hedeflerimiz yok ... Emperyal emellerimiz yok. " Vladimir Putin'in bu sözleri son düz bir çizgi boyunca birçok izleyiciyi şaşırttı. Doğal olarak, çok az sayıda insan siyasette hiç kimsenin doğrudan niyetlerini dile getirmediğini söyler ve birçok ifadenin tam tersini okuması gerekir, ancak benzer ifadelerin gerçekleştiği olaylar endişe vericidir.
Politikanın temelleri ile başlayalım. “İmparatorluk” dediğimizde, güçlü bir ordu ile büyük bir güç hayal ediyoruz, filo ve belli sayıda halkın tek bir güçle birleştiği geniş mülkler. İmparatorluğun her zaman harekete geçirici bir ideolojisi vardır. Modern Rusya bir imparatorluk mu? Birisi kolayca evet diyecek ve iyi argümanlar yapacak. Birisi daha az güvenle “hayır” diyecek ve argümanlarını getirecektir. Putin’in ifadesi bağlamında, sorunun daha doğru bir formülasyonu şu şekildedir: “Rusya büyük bir güç mü?” Ülkemizin vatandaşlarının çoğu şüphesiz olumlu soruya cevap verecek ve üst düzey yetkililer bunu hevesle onaylayacaklar. Ve burada gerçeklikle bir uyumsuzluk var.
Herhangi bir büyük gücün belli sorumlulukları vardır. Hiçbir yerde kaydedilmemişler, ancak gerçeklerden sonra varlar. Bu sorumluluklardan biri, dış politika hedeflerine ulaşmak için ya da olumsuz bir uluslararası durumda, silahlı kuvvetlerin kullanılmasıdır. Bu durum kritik hale geldiğinde durumdan bahsetmiyorum bile. Her zaman yeterince örnek vardı ve onların üzerinde durmanın bir anlamı yok.
Bununla birlikte, ülke dışında askeri güç kullanımı sadece imparatorlukların, büyük güçlerin ayrıcalığı değildir. Bazen sıradan bir devletin orduyu açmak zorunda kaldığı şartlar vardır. İşte yeni bir örnek. Afrika kıtasında iki ülke var - Çad ve Kamerun. Hiçbirinin bölgesel liderlik iddiası bile yoktu, ancak 2014’in sona ermesinden bu yana, bu ülkelerin silahlı kuvvetleri komşu Nijerya’daki Boko Haaram’la gizlice savaştı, eylemlerinin “uluslararası koalisyon” olarak geriye dönük olarak formalize edilmesine karar verildi.
Ya da daha açık bir askeri müdahale vakası ele alınız - Suen Arabistan tarafından Yemen’in bombalanması, komşu ülkede olup bitenlerin çok büyük oranlarda gerçekleştiğini düşündü. Suudi Krallığı, resmi olmayan Afrika ülkelerinden daha “güç” ve “imparatorluk” tanımlarına daha uygundur ve üst düzey liderliği, komşular nezdinde statüsünü korumak için ne yapabileceğini ve yapması gerektiğini tam olarak bilir.
Geçen yılın baharında, Rusya, Ukrayna’ya asker göndermeyi reddetti, somut yasal gerekçeleri, görece olumlu bir uluslararası durumu ve ezici bir askeri avantaja sahipti. Moskova, diğer eylemlerin mantıklı olacağı anda, kendisini Kırım'la sınırlamaya karar verdi - büyük bir Novorossia'nın oluşturulması ve Yanukoviç'in Kiev'e geri gönderilmesi. Nisan ayının sonunda 2015, sonuç üzücü: Yeni Rusya, Donbass'ın yıkılmış bir koçanı, Kırım abluka içinde, Rusya'ya karşı yaptırımlar hala uygulanıyor. Fakat en önemlisi, Rusya'nın Ukrayna'nın cumhurbaşkanı seçildiğini kabul ettiği Poroshenko’nun “ortağı” önderliğinde tek bir Rus karşıtı devlet Rusya sınırında ortaya çıktı. Bu devlet, özellikle saklanmadan, Rusya ile savaşa hazırlanmak için yola çıktı. On binlerce insan öldü, milyonlarca kişi kaçtı ve milyonlarca kişi daha ölecekti. Bu, parazitsizliğin bedelidir.
“Biz bir imparatorluk değiliz, düşmanımız yok” - Rusya devlet başkanının belirsiz mesajı. Aslında, tüm bunları geçen yıl boyunca ülkenin liderliğinden duyduk. Soru, bunun, nüfusu güvence altına alma konusundaki başarısız bir girişim mi yoksa Batı'ya Gorbaçov'un koşullarına ilişkin bir “fikir birliğine” hazır olma konusundaki açık mesajından mı kaynaklanıyor? Emperyalizmin reddedilmesi (bu kelimeyi yazıp yazmamayacağı önemli değil) politikasının Rusya’nın komşularının işlerine herhangi bir güç müdahalesini reddettiği anlamına gelir mi, böyle bir reddedici onu feci sonuçlarla tehdit ederse.
Ve bu Donbas ile sadece bir çıkmaz değil. 2010’te Ruslar, bu konuşmayı, Rus konuşan nüfusun da etkilendiği Oş katliamı sırasında gözlemledi. Ancak Rusya, “mermi bırakmamak” için net bir emir ile şehre kolayca girebilirdi. Dünya topluluğu karışıklık yaratacaktır, ancak eski gerçeğe açık bir şekilde, sadece korkanlara daima saygı duyulduğunu iddia eder. Rusya’nın en kıskanç komşuları, herhangi bir saldırı durumunda, kanlı bir atlıkarınca onları bekleyeceğini biliyorsa, bu en iyi ayılma faktörü olacaktır.
Onbir zaman dilimi boyunca uzanan ve komşularında en çeşitli devletlere sahip olan bir ülke bir imparatorluk olamaz. Ekte, Rusya'nın kendilerine başvuran ülkelere, Rusya Federasyonu anakarasından daha yakın olan iki ihtilaflı ada bölgesi bulunuyor. Daha da kötüsü, hala Avrupa’daki Kaliningrad ve Karelya’dan Güney Kore’nin görüştüğü Uzak Doğu’daki Noktundo Adası’na kadar bir düzine kadar olası bölgesel anlaşmazlık var.
Bu tür bagajlara sahip olan bir ülke basitçe emperyal yöntemleri kullanmakla yükümlüdür, öncelikle zorla yöntemleri, aksi takdirde Moskova’nın siyasi güvenceleri herhangi bir değere sahip olmayacaktır. Şimdi Rus askerleri Abhazya, Güney Osetya ve Transdinyester'in varlığının garantisi olarak hizmet veriyor, Ermenistan ve Tacik-Afgan sınırına güvenlik sağlıyor. Güç bileşeni birden bire Rus garantilerinden kaybolursa, yukarıda belirtilen bölgelerin neye döneceğini kendimize soralım mı? Şimdi saldırganlar belirleyici adımlardan basit bir gerçeği geri çekiyorlar: Donbas Rusya’nın Yanukoviç’in yazılı temyiz başvurusu dışında korunmak için yasal zorunlulukları yoksa, diğer durumlarda zaten varlar.
Rusya liderlerinin sözleri ve eylemleri (yalnızca Vladimir Putin, Kırgızistan'a müdahale etmeyi reddettiği için Medvedev'in başkanlığı sırasında gerçekleştiği için değil) daha büyük bir kavramın parçasıysa, ilginç bir sonuca varıyoruz - nadir durumlarda Rusya (Güney Osetya, Kırım) güç kullanmayı reddediyor Komşuların işlerinde, kendi ulusal güvenliklerine yönelik kritik tehdit olsa bile. Yani, "büyük güç" büyüsü altında, Rusya büyük bir güç statüsünden yoksun kaldı. Konulardan dış politika nesnelerine geçiş tamamlandı. Ve orada “insancıl bombardımana” uzak değil ... Hayır silâh uygulamak için hiçbir siyasi irade yoksa, kurtarmayacak.
Bu nedenle, “emperyal emellerin reddi”, bilinen amaçlar için 1980'in sonundan itibaren tekrar tekrar tekrar eden eski bir liberal bisiklettir. Ve devlet başkanının Ukrayna ordusu Donbass'ın yıkımının arka planına karşı tekrar etmesi, çok nahoş düşüncelere yol açıyor. Halihazırda heterojen olan Rus toplumundaki kargaşaya ek olarak, bu tür ifadeler Batı'da teslim olma isteği ve Rusya'yı daha belirleyici yollarla “ezmeye” teşvik etme isteği olarak yorumlanabilir.
Müdahalesizliğin zirvesinden mi, yoksa Rusya imparatorluğu mu olunur?
- Yazar:
- Igor Kabardey