Yönetim. Dış finansmanın etkin bir şekilde yoksulluğu azaltması için onun dürüstçe ve saydamlıkla yönetilmesi gerekir. Banka,1996 yılından bu yana 600'ün üzerinde belirli yolsuzlukla mücadele programları ve yaklaşık 100 üye ülkede yönetim girişimleri başlatmıştır. Banka'nın yaklaşımı, Kamu Kuruluşlarının Reformdan Geçirilmesi ve Yönetimin Güçlendirilmesi: Dünya Bankası'nın bir Stratejisi başlıklı yönetim ve kamu kesimi stratejisi belgelerinde tanımlanmıştır.
Yeni projelerin hemen hemen dörtte biri şu anda kamu harcamalarına ilişkin ve mali reform bölümleri içermektedir.
1980 yılında, Banka'nın kredi olarak verdiği tutarların yalnızca yüzde 0.6'sı temel kamu kesimi reformunu desteklemeye gitmişken, bu pay 2000 mali yılında yüzde 16'ya yükselmiştir. Yeni projelerin kamu harcamalarına ilişkin ve mali reform bölümlerini içeren kısmı 1997 mali yılındaki yüzde 9 oranından 2000 mali yılında yüzde 23 oranına sıçramıştır. Bu arada, yolsuzlukla mücadele veya mali saydamlık bölümlerini içeren uyum kredilerinin payı 1998 mali yılındaki yüzde 8 oranından 2000 mali yılındaki yüzde 50 oranına yükseldiği tahmin edilmektedir. Yolsuzlukla mücadele projelerinin son örneklerinden bazıları aşağıdakileri içermektedir:
Kolombiya ve Venezuela'da vergi reformunun desteklenmesi
Tanzanya ve Yemen'de idari ve sivil hizmet reformu
Letonya ve Kamboçya'da geniş çaplı yönetim reformları
Burkina Faso, Gana ve Malavi'de kamu harcamaları ve mali yönetim reformları
Banka bunlara ek olarak, Arnavutluk, Arjantin, Kamboçya, Gürcistan, Letonya, Romanya, Slovakya, Ekvator ve Uganda gibi ülkelerde yolsuzluk anketlerini, harcamaları izleme anketlerini ve kamu yöneticileri anketlerini içeren ülkeye-özel analizler yapmıştır.
Banka-finansmanlı projelerde yolsuzluğun önlenmesi. 1997 yılı yolsuzlukla mücadele stratejisi çerçevesinde, şu anda mali kuruluşlarca yaygın bir şekilde kullanılan ve iç kontrollere son teknoloji ürünü bir yaklaşım benimsemiştir. Banka şimdi iç kontroller ve uygunluk incelemelerinin yanı sıra sistematik olarak ana riskleri değerlendirmektedir.
Çalışanlar ve diğerleri için yolsuzluğu raporlamayı kolaylaştırmak için Banka 24 saat çalışan ve kimlik açıklaması gerektirmeyen uluslararası ücretsiz bir çağrı merkezi (1-800-831-0463) kurmuştur.
2001 Eylül ayı itibariyle Banka'nın soruşturmaları, 72 firmanın ve kişinin gelecekteki Banka-finansmanlı sözleşmelerinden sürekli olarak men edilmesiyle sonuçlanmıştır. Dünya Bankası, dolandırıcılık veya yolsuzluk yapmış olan firmaların ve kişilerin isimlerinin web sitesinde yayınlandığı ilk çok taraflı kalkınma bankasıdır.
Faaliyetler
Dünya Bankası, uluslararası piyasalara giremeyen veya olumsuz koşullarda giren ülkelere düşük faiz oranlarıyla, faizsiz veya bağış biçiminde fonlar sağlamaktadır.
Dünya Bankası gelişmekteki ülkelere fon sağlayan kuruluşlardan yalnızca bir tanesidir. Sağladığı finansman sermaye akımlarının %7'sini oluşturmaktadır. Geriye kalan %93'ünü, başta özel sektör yatırımları ve ikili katkılar ve krediler oluşturmaktadır. Son yirmi yıllık dönemde, hükümet harcamaları azalırken özel sektör harcamaları artmıştır. Ancak bunun yanı sıra, özel sektör fonları da özellikle ekonomik bunalımlarda kısılmakta ve esas itibariyle en yoksul ülkelere ayrılamamaktadır.6
Kalkınmanın Finansmanı
Dünya Bankası yoksulluğun azaltılması ve Bin Yılın Hedefleri'nin gerçekleştirilmesi için birkaç türde finansman sağlamaktadır. Bu yöntemler, Uluslarası İmar ve Kalkınma Bankası'ndan (IBRD) yapılan borçlanmalarla Uluslarası Kalkınma Birliği (IDA) aracılığıyla kullandırılan krediler ve bağışlardır. Bunların dışında başka bağış mekanizmaları da bulunmaktadır. Bir ülkeye kullandırılan finansman türü, o ülkenin gereksinim düzeyine bağlıdır.
AAA kredi değerliliği olan IBRD, Dünya Bankası Tahvillerinin satılmasıyla kendisine fon sağlamaktadır. 2002 mali yılında, Banka, sermaye piyasalarından 23 milyar dolar fon sağlamıştır. Bir finans kuruluşunun aksine, Banka, kârlarını azami düzeye çıkarmak için faaliyette bulunmaz—yüksek kredi değerliliğini sayesinde ödediği düşük faizi gelişmekteki ülkelere yansıtmak için kullanır.
IBRD'den kredi alanlar. Bu grup genelde orta gelirli ülkelerden oluşur. IBRD, kişi başına geliri 5,185 dolar veya altında olan ülkelere piyasa koşullarına yakın oranlarda, ancak uzun vadeli olarak kredi sağlar. Bu borçlananlar belirli bir ölçüde özel finans piyasalarına girebilmektedir. Esas itibariyle, Banka'nın, nisbeten daha büyük tutardaki sermayeyi, daha iyi koşullarda, daha uzun vadelerle ve daha sürdürülebilir bir biçimde piyasaya sürme olanağı vardır.
Dünyanın en yoksul insanlarının yüzde yetmiş beşi – günde 1 dolardan daha az gelirle geçinenler – IBRD'nin kredi verdiği ülkelerde yaşamaktadır.
Hükümetlerin borç aldıkları paraların, yoksulluğun azaltılması, sosyal hizmetlerin sunulması, çevre koruması ve ekonomik kalkınma gibi belirgin programları amaçlaması gerekmektedir. IBRD'den borç alan ülkeler bir ticari bankadan elde edilecek bir krediye kıyasla daha uzun bir geri ödeme süresinden yararlanırlar. 15 ila 20 yıllık bir geri ödeme süresinin yanı sıra, ilk üç ila beşinci yılda başlayan ana para ödemesinden önce ödemesiz bir dönem vardır. 2002 mali yılında Dünya Bankası 40 ülkede 96 proje için 11.5 milyar dolar sağlamıştır. Kaynakların en etkin kullanımını sağlamak için IBRD ikrazları ve (IDA kredileri) kredi verme hizmetlerinin dışındaki hizmetlerin eşliğinde verilir.
IDA'nın faizsiz kredileri, ilk on yılı ödemesiz olmak üzere 35-40 yıl sürelidir. IDA geleneksel olarak faizsiz kredi sağlamakla birlikte, en yoksul ülkelere giderek artan ölçüde bağış da sağlamaktadır. Halen, IDA yardımından yararlanabilmek için bir ülkenin kişi başına düşen gayri safi milli hasılasının 875 dolar veya altında olması gerekmektedir.
IDA mali katkıda bulunanların oluşturduğu bir ortaklıkça fonlanmaktadır. Bu grup her üç yılda bir IDA' nın gelecekteki kredi programı için gerekli yeni kaynakları, kredi politikasını ve öncelikleri görüşmek amacıyla toplanmaktadır. IDA, 2002 mali yılında, düşük gelirli 62 ülkedeki 133 proje için 8.1 milyar dolar finansman sağladı.
En son kaynak yenileme işlemiyle IDA emanet fonuna sağlanacak fonlar, 1 Temmuz 2002 yılında başlayan gelecek üç yıllık süre içinde yoksul ülkelere 23 milyar dolar ayrılması anlamına gelmektedir. Ayrıca, fona para verenler, verilen paraların daha büyük bir kısmının bağış şeklinde olmasını kararlaştırdılar.
İleride, IDA kaynaklarının %18 ila %21'i bağış olarak kullanılacaktır.
IDA kredileri ve bağışları yaklaşık olarak Banka'nın finansman desteğinin dörtte birini oluşturmaktadır. IDA'nın dışında, Banka'nın gelirinin çok az bir kısmı üye ülkelerce sağlanmaktadır. IBRD'nin fonlarının %5'i zengin ülkelerin Banka'ya üye olurken ödedikleri katkılardan oluşmaktadır.
Birlikte finansman, Dünya Bankası kaynaklarını destekleme olanağı vermektedir. Ek kaynaklar sağlanırken borç alan ülkeye ya faiz uygulanmaz veya doğrudan bağış yapılır. Birlikte finansman mekanizmaları ve emanet fonları ortaklıklar aracılığıyla projelerde kullandırılır. Birlikte finansman, Banka'nın fonladığı belirgin projeler için; resmi iki taraflı ve çok taraflı ortaklar ve ihracat kredi kuruluşları tarafından taahhüt edilen fonları ifade etmektedir.
2002 mali yılında IBRD ve IDA'nın 19.5 milyar dolar tutarındaki finansmanına ek olarak 4.7 milyar dolarlık başka kaynaklar sağlanmıştır.
1966 yılında Dünya Bankası ile IMF tarafından başlatılan Ağır Borç Yükü Altındaki Yoksul Ülkeler (HIPC) Girişimi,borç yükleri sorununa karşı ilk uluslararası duyarlılıktır. Bu girişim, birçok ülke için borç saplantısını ortadan kaldırmak suretiyle fonların sosyal hizmetler için serbest kalmasını sağlamıştır.
2002 Eylül ayı itibariyle 26 ülke zenginleştirilmiş HIPC Girişimi tarafından saptanan karar verme noktasına gelmiş ve 40 milyar doları aşan yardım almaktadırlar.