Tam adı Rembrandt Harmenszoon van Rijn olan (15 Temmuz1606 – 4 Ekim 1669), Hollandalı ressam ve baskı ustasıdır. Avrupa ve Hollanda sanat tarihinin en önemli ressamlarından biridir. Hollanda’nın ticaret, bilim ve sanatta atılım yaptığı Hollanda Altın Çağında yaşamıştır. “Işığın ve gölgelerin ressamı” olarak da anılır. Rembrandt, hayatının büyük bir kısmında çeşitli zoruluklarla karşılaşmıştır ve bu zorluklara rağmen mücadelesini sürdürmüştür. Bu yazımızda hem hayatını hem de eserlerini inceleyeceğiz…
Hayatı
Cornelia ve Harmen Gerritsz’in oğludur ve Hollanda’da dünyaya gelmiştir. Bir değirmenci olan babası varlıklıydı, annesi ise bir fırıncının kızıydı. Leiden Üniversitesi’nde okuyan Rembrandt, ressam Jacob van Swannenburg’un takdirini kazanmış ve 1621’de onun öğrencisi olmuştur. 1624 yılında kısa bir süreliğine de olsa Pieter Lastman’ın yanında Amsterdam’da çıraklık yapmış, 1625’te ise Leiden’de, arkadaşı ve meslektaşı Jan Lievens ile paylaştığı stüdyosunu kurmuştur. 1627’de öğrenci kabul etmeye başlamıştır ki bunlarında arasında Gerrit Dou da bulunur. 1629’da matematikçi Christiaan Huygens’in babası, devlet adamı ve şair Constantijn Huygens tarafından keşfedilmesi ona fayda sağlamıştır; bu bağlantısının bir sonucu olarak Prens Frederik Hendrik 1646’ya kadar Rembrandt’an tablo satın almaya devam etmiştir.
1630’da babası ölen Rembrandt, üç yıl sonra Amsterdam’da Hendrick van Uylenburg’un evini kiralamıştır ki bu adamın kuzeni olan Saskia van Uylenburgh ile de sadece bir yıl sonra 1634’te evlenmiştir. Çiftin 1635 doğumlu Rombertus ve 1638 doğumlu Cornelia adlarındaki çocuklarının daha bir yaşına basamadan ölmesinin ardından 1640 yılında doğan ve yine Cornelia olarak adlandırdıkları üçüncü çocukları da birkaç haftalıkken ölmüştür. Aynı yıl Rembrandt’ın annesi de vefat etti. Daha sonra 1641 yılında doğan Titus isimli erkek çocukları yaşasa da, doğum sonrası zorlukların da etkisiyle, Rembrandt’ın eşi Saskia 1642 yılında vefat etmiş ve Oude Kerk’e gömülmüştür. Geertje Dircx eve Titus’a bakması için alınmış, Rembrandt ile 1649’da kötü sonla biten bir ilişki yaşamıştır. 1640’ların sonuna doğru Rembrandt, 1647’de evine kâhya olarak giren Hendrickje Stoffels ile bir ilişkiye başladı ki evli bir çift gibi yaşayan çiftin 1654 yılında adını Cornelia koydukları bir kızları oldu. Günahkâr olduğu iddiasıyla Stoffels kiliseden aforoz edilse de çift ilişkilerini sürdürmüşlerdir.
1656 yılında Rembrandt’ın iflâs ettiği ilan edilmiştir ve bunun sonucu olarak birçok eseri ve antika koleksiyonu açık arttırmaya çıkmış, evi dahil bütün mal varlığı da borçlarını kapatmak için satılmıştır. 1660 yılında Hendrickje, Titus ile birlikte iş kurmuş, Rembrandt’ı da işe almış böylece onu alacaklılarından korumuştur. Bundan üç yıl sonra, 1663’de vefat eden Hendrickje Stoffels Westerkerk’e gömülmüştür. Bu ölümü beş yıl sonra, 1668’de Titus’un ölümü takip etmiştir. Kısa bir süre sonra, 4 Ekim 1669’da da Rembrandt vefat etmiştir. Amsterdam’da vefat eden Rembrandt 8 Ekim’de, Westerkerk’te bilinmeyen bir mezara gömülmüştür.
Önemli Eserleri
Rembrandt’ı yalnızca Hollanda Baroğu içinde saymak imkansızdır. Onun metafizik anlatım gücü, renklerinin parlaklığı, duygu dünyasının derinliği, tanrı ve sonsuzluk karşısında duyulan yalnızlığı, altın parıltılı ışığı ve siyah-kahverengi tonlu gölgeleriyle insanın kaybolmuşluğunu, daha önce hiç kimsenin yapamadığı denli bir ustalıkla yakalamayı başarmıştır. Rembrandt, sanat kavramının doruğuna ulaşmıştır.
Rembrandt’ın şöhret kazandığı ve birçok kişinin aşina olduğu tablosudur. Dr. Tulp, 1628 yılı Cerrahlar Loncası’ndaki yedi doktor arasından en başarılı olanlarlarından biridir. Rembrandt, doktorları resimsel bir zenginlik ve canlılık uyandıran bir tasvirle ortaya koymuştur.
Bu gösteri bütün doktorlarda bir heyecan ve merak uyandırmıştır. Tüm figürler bu olaya bakmaktadır. Dikkat ve ilgileri, vücutlarının jestlerinden ve bakışlarından anlaşılmaktadır. Resim, anın heyecanını hissettirirken, ışığın da etkisiyle, karanlığın içinde yükselen heykelsi bir varlık oluşturur. Yapıtta psikolojik gerilim ve resimsel başarı çok yüksektir. Ayrıca 1632’de yapılmış ilk diseksiyon içerikli tablodur.
Rembrandt, gerçekçiliği eserlerinde ustaca işleyen bir yazar olduğunu bu tablosuyla bir kere daha göstermiştir. Eser adeta teknolojik bir aletle işlenmiş gibi gözükmektedir. Bu tabloda genç bir kadın tarafından yönetilen bir grup insan bir odada müzik yapmaktadır. Kadın kucağındaki defteriyle komut verirken, arkadaki iki kişi ise ona eşlik etmektedir. Sağdaki kadın ise elini çenesine dayamış, müziği dinlemekte. Bu tablo o zamanın Barok Dönemi müziğini bizlere anımsatmaktadır.
Rembrandt’ın, Amsterdam Keskin Nişancılar odasının siparişi üzerine yaptığı en ünlü eseridir. Bu tabloda öne çıkan iki kişi, Yüzbaşı Cocq ve Teğmen Ruytenbuch’tir. Aslında tabloyu ressam yaptığında gece değil, gün ışığında betimlemiştir. Restorasyonlarda sürülen vernik ve kir yıllar içinde koyu siyah bir tabaka oluşturmuş, adına da geceyi ilave etmişler. O dönemde Hollanda’da askeri birlikleri, muhafızları resmetmek çok yaygındı.
Rembrandt’ın başeseri olan bu devasa tablo, geleneğe uymadığı gerekçesiyle yüzyıllar boyunca insanları rahatsız etmeye devam etti ve müzede sergilenen esere sayısız saldırılarda bulunuldu. Bunlara rağmen eser restore edilmiş bir şekilde Amsterdam’daki Rijksmuseum’da sergilenmeye devam etmektedir.
KAYNAKÇA:
- https://tr.wikipedia.org/wiki/Rembrandt
- https://www.artkolik.net/sanatcilar/rembrandt-van-rijn-kimdir-3073
- http://www.leblebitozu.com/rembrandtin-gercekligiyle-buyuleyen-30-eseri/