İlgilendiğiniz konuları belirleyip o konularla ilgili ansiklopedi içeriğini araştırın.
Holokost esnasındaki kişisel deneyimler hakkında daha ayrıntılı bilgi için Kimlik Kartlarının içeriğini araştırın.
Daha derinlemesine keşfedin: Tüm Tanıklıklara Gözatın
Holokost’u araştırıyor musunuz? Müze, Holokost’u araştırırken gözönüne almak isteyebileceğiniz bazı konuları belirlemiştir.
:
Leah Poloya, Varşova'nın dışındaki Praga'da büyüdü. Ha-Shomer ha-Tsa'ir Siyonist gençlik hareketinde aktif olarak görev aldı. Almanya Polonya'yı Eylül 1939'da işgal etti. Almanlar Yahudileri Kasım 1940'ta mühürledikleri Varşova gettosunda yaşamaya zorladı. Gettoda Leah Ha-Shomer ha-Tsa'ir üyeleriyle birlikte yaşadı. Eylül 1941'de Leah ve gençlik grubunun diğer üyeleri gettodan kaçarak Polonya, Czestochowa yakınlarında bulunan Zarki'deki Ha-Shomer ha-Tsa'ir çiftliğine gitti. Mayıs 1942'de, Leah sahte Polonya belgelerini kullanarak, Krakow gettosu ve Plaszow kampı yakınları arasında gidip gelerek, yeraltı grubunun kuryeliğini yaptı. Koşullar ağırlaştığında Tarnow'a kaçtı. Ancak kısa süre sonra Krakow'a dönmeye karar verdi. Leah ayrıca Czestochowa'da Yahudi olmayan Polonyalı biri gibi davrandı ve Yahudi Ulusal Komitesi ile Yahudi Direniş Örgütü'nün (ZOB) kuryeliğini yaptı. 1944'teki Varşova Polonya ayaklanması sırsında, Armia Ludowa'da (Halkın Ordusu) Yahudi birliğiyle birlikte savaştı. Leah Sovyet Kuvvetler tarafından serbest bırakıldı. Savaştan sonra insanların Polonya'dan göç etmesine yardım etti. daha sonra—Amerika Birleşik Devletleri'ne yerleşmeden önce—İsrail'e taşındı.
1942'de Sam doğduğu kentte gettoda yaşamaya zorlandı ve mühimmat fabrikasında çalışmakla görevlendirildi. 1944'te Auschwitz'e sevk edildi ve tren fabrikasında çalıştırıldı. Auschwitz'in Naziler tarafından boşaltılmasından sonra, ölüm yürüyüşünde sekiz gün boyunca sağ kalmayı başardı. Ocak 1945'te Sovyet Kuvvetler tarafından serbest bırakıldı. Almanya'daki bir zorla göç ettirilmiş insanlar kampında hayatına devam etti ve Birleşmiş Milletler Yardım ve Rehabilitasyon İdaresi'nde çalıştı. 1947'de Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti.
Rifka, Debrecen'de dindar bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. 1940'ların başında, ailesi 1940'ta Macaristan topraklarına katılan, Kuzey Transilvanya'daki Romanya'ya ait Cluj'a (Kolozsvar) taşındı. 1944'te, ailesiyle birlikte Cluj'daki evlerinden ayrılmaya zorlandılar. Nazilere yardım eden Macar birlikleri tarafından toplandılar ve bir ay boyunca kalacakları tuğla fabrikasına götürüldüler. Haziran 1944'te Rifka Bergen-Belsen toplama kampına gönderildi. Sekiz ay sonra İsviçre'ye sevk edildi. Eylül 1945'te Filistin'e geçti. 1958'de ise Amerika Birleşik Devletleri'ne taşındı.
Madeline, 1938–1939'da Macaristan topraklarına katılan, Çekoslovakya'daki bir bölgede orta sınıf bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası evin dışında çalışıyordu ve annesi ise ev kadınıydı. Madeline liseye gitti. Nisan 1944'te ailesi Macar gettosunda yaşamaya zorlandı. Aile Auschwitz'e gönderilmeden önce iki hafta gettoda yaşadı. Madeline ve annesi babasından ve ağabeyinden ayrıldı. Ne babası ne de ağabeyi savaştan sağ çıktı. Auschwitz'e gelmelerinden bir hafta sonra, Madeline ve annesi Breslow'daki bir mühimmat fabrikasında çalışmaya gönderildi. Mayıs 1945'te Sovyet Kuvvetleri tarafından serbest bırakılana kadar, bir yıl boyunca Gross-Rosen'in yan kampı Peterswaldau'da kaldılar. Madeline ve annesi Amerika Birleşik Devletleri vizesi almayı beklerken, Münih'te zorla göç ettirilmiş insanlar kampında yaşadı. Mart 1949'da New York'a geldiler.
Gerda babasının kasaplık yaptığı küçük bir kasaba olan Almanya, Ansbach'da dindar bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. 1936'ya kadar Alman okullarına giden Gerda, daha sonra Yahudilerin gittiği okula devam etmek için Berlin'e geçti. Kasım 1938'deki Kristal Gece pogromundan sonra doğduğu kasabaya geri döndü. Ailesine Münih'e taşınma emri verildi ve Temmuz 1939'da babası İngiltere ve oradan Amerika Birleşik Devletleri'ne gitmek için yola çıktı. Ailenin kendisiyle gitmesini sağlayacak düzenlemeleri yapamadı. Gerda 1939'da hemşirelik okumak için Berlin'e taşındı. İki yıl boyunca Berlin'de Yahudi hastanesinde çalıştı. Annesi Letonya, Riga'ya, hemşire kız kardeşi Auschwitz'e gönderildi. İkisi de savaştan sağ çıkamadı. Gerda 1943'te hemşireliğe devam ettiği Theresienstadt gettosuna gönderildi. Şubat 1945'te İsviçre'ye giden bir trene bindi ve Nisan 1946'da Amerika Birleşik Devletleri'nde babasıyla tekrar bir araya geldi.
Haham Abraham Klausner Amerikan ordusunda papazdı. Mayıs 1945'te Dachau toplama kampına geldi 116. tahliye hastanesine ait bir birime atanmıştı ve beş yıl boyunca sağ kalan Yahudilere yardım ederek zorla göç ettirilmiş insanlar kampında çalıştı.
Almanlar Krakow'u 1939'da işgal etti. Murray'in ailesi şehirdeki Yahudi toplumun geri kalanıyla birlikte Krakow gettosunda yaşamaya zorlandı. 1942'de Murray ve erkek kardeşi yakındaki Plaszow kampında zorunlu çalıştırılmaya gönderildi. Mayıs 1944'te kardeşi Auschwitz'e, Murray ise Almanya'daki Gross-Rosen kampına sevk edildi. Murray daha sonra Sudentenland'daki Bruennlitz kampına Alman sanayici Oskar Schindler için çalıştırılmak üzere gönderildi. Schindler kendisi için çalışan Yahudilerin savaş esnasında sağ kalmalarına yardımcı oldu. Murray 1945'te serbest bırakıldı.
Irene ve ikiz kardeşi Rene, doğduklarında Rene ve Renate Guttman isimlerini aldı. Aile ikizlerin doğmasından kısa bir süre sonra Prag'a taşındı. Almanlar Bohemya ve Moravya'yı Mart 1939'da işgal ettiğinde Prag'da yaşıyorlardı. Birkaç ay sonra, üniformalı Almanlar babalarını tutukladı. Yıllar sonra Irene ve Rene babalarının Aralık 1941'de Auschwitz'de öldürüldüğünü öğrendi. Irene, Rene ve anneleri Theresienstadt gettosuna, oradan Auschwitz'e sürgün edildi. Auschwitz'de ikizler birbirinden ayrılarak tıbbi deneylere maruz bırakıldı. Irene ve Rene Auschwitz'de serbest bırakılmalarından sonra bir süre daha ayrı kaldı. Çocukları Yardım Grubu, Irene'yi 1947'de Amerika Birleşik Devletleri'ne götürdü. Rene ile 1950'de tekrar bir araya geldiler.
Rene ve ikiz kardeşi Irene doğduklarında Rene ve Renate Guttman isimlerini aldı. Aile ikizlerin doğmasından kısa bir süre sonra Prag'a taşındı. Almanlar Bohemya ve Moravya'yı Mart 1939'da işgal ettiğinde Prag'da yaşıyorlardı. Birkaç ay sonra, üniformalı Almanlar babalarını tutukladı. Yıllar sonra Rene ve Irene babalarının Aralık 1941'de Auschwitz'de öldürüldüğünü öğrendi. Rene, Irene ve anneleri Theresienstadt gettosuna, oradan Auschwitz'e sürgün edildi. Auschwitz'de ikizler birbirinden ayrılarak tıbbî deneylere maruz bırakıldı. Savaşın ardından Amerika Birleşik Devletleri'ne taşınıp, Irene ile bir araya gelmeden önce, Rene Çekoslovakya, Kosice'de doktor bir aileyle kaldı.
Thomas'ın ailesi 1938'de Zilina'ya geldi. Slovak Hlinka Askerleri, Yahudilere karşı tacizlerini artırdığı için, aile Zilinka'dan ayrılmaya karar verdi. Thomas ve ailesi sonunda Polonya'ya girdi. Ne var ki Eylül 1939'daki Alman işgali, İngiltere'ye gitmek için ülkeden çıkmalarını engelledi. Aile, Nisan 1941'de getto kurulan, Kielce'de kaldı. Ağustos 1942'de Kielce gettosu tasfiye edildiğinde, Thomas ve ailesi aynı ay meydana gelen Treblinka sürgünlerinden kurtulmayı başardı. Onun yerine zorunlu çalıştırma kampına gönderildiler. Ağustos 1944'te Thomas ailesiyle birlikte Auschwitz'e sevk edildi. Ocak 1945'te Sovyet Kuvvetleri yaklaşırken, Thomas ve diğer esirler Auschwitz'den ölüm yürüyüşüne çıkmaya zorlandı. Thomas, Almanya'daki Sachsenhausen kampına gönderildi. Nisan 1945'te Sovyet Kuvvetler’in Sachsenhausen kampını dağıtmasının ardından, Thomas yetimhaneye yerleştirildi. Akrabaları nerede olduğunu buldu ve Goettingen'de annesiyle yeniden bir araya geldi. 1951'de Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti.
Almanlar Polonya'yı işgal edip Ostrowiec'e girdiğinde, Ruth dört yaşındaydı. Ailesi gettoda yaşamaya zorlandı. Gettonun dışında çalışmasına izin verilmiş olmasına karşın, Almanlar babasının fotoğrafçı dükkânını elinden aldı. Getto tasfiye edilmeden önce, Ruth'un ebeveynleri kardeşini saklanmaya göndermiş ve gettonun dışında işe gitmesini sağlamıştı. Ruth da yakındaki ağaçlıklarda ya da kampın kendisinde saklanmaya başladı. Kamp tasfiye edildiğinde, Ruth'un ebeveynleri ayrıldı. Ruth sonunda Auschwitz'e sevk edilmeden önce birçok toplama kampına gönderildi. Savaşın ardından, Ruth annesi ile bir araya gelene kadar Krakow'daki bir yetimhanede yaşadı.
We would like to thank The Crown and Goodman Family and the Abe and Ida Cooper Foundation for supporting the ongoing
work to create content and resources for the Holocaust Encyclopedia.
View the list of all donors.