CoQ10 olarak da bilinen Koenzim Q10, hücrelerde enerji üretmeye yardımcı olan ve hücrelerin mitokondrilerinde saklanan bir bileşiktir. Mitokondri, vücutta enerji üretmekten sorumludur. Ayrıca hücreleri oksidatif hasardan ve hastalığa neden olan bakterilerden veya virüslerden korur. Vücut doğal olarak CoQ10 üretir, ancak vücuttaki üretimi yaşla birlikte azalma eğilimi gösterir. Bunun yanında dışarıdan takviyeler veya gıdalar yoluyla da CoQ10 almak mümkündür.(1) Kalp hastalığı, beyin hastalıkları, diyabet ve kanser gibi sağlıkla ilgili bazı problemler, düşük CoQ10 seviyelerine bağlanmıştır. Fakat CoQ10'un düşük seviyelerinin bu hastalıklara neden olup olmadığı ya da bunların bir sonucu olup olmadığı henüz net değildir. CoQ10 eksikliğinin bazı nedenleri şunlardır:
B6 vitamini eksikliği gibi besin maddesi eksiklikleri
CoQ10 sentezinde veya kullanımındaki genetik bozukluklar
Herhangi bir hastalığın sonucu olarak artan doku talepleri
Mitokondriyal hastalıklar
Yaşlanma nedeniyle oluşan oksidatif stres
Araştırmalar CoQ10'un vücutta birkaç önemli rol oynadığını göstermiştir. Temel işlevlerinden biri, hücrelerinizde enerji üretmeye yardımcı olmaktır. Koenzim Q10, hücreler içinde enerji transferine katılan adenosin trifosfatın (ATP) yapımında rol oynar. Diğer önemli rolü ise bir antioksidan olarak görev almak ve hücreleri oksidatif hasara karşı korumaktır. Aşırı miktardaki serbest radikaller, normal hücre fonksiyonuna müdahale edebilecek oksidatif hasara neden olurlar. Bunun birçok sağlık sorununa neden olduğu bilinmektedir. ATP'nin vücudun tüm işlevlerini yerine getirmek için kullanıldığı ve oksidatif hasarın hücreler için yıkıcı olduğu düşünüldüğünde, bazı kronik hastalıkların koenzim q10 eksiliği ile ilişkilendirilmesi şaşırtıcı değildir.
CoQ10 vücudunuzun her hücresinde mevcuttur. Bununla birlikte, en yüksek konsantrasyonlarda kalp, böbrekler, akciğer ve karaciğer gibi enerjiye en fazla ihtiyaç duyan organlarda da bulunur. Koenzim Q10 faydaları aşağıda listelenmiştir:
Kalp yetmezliği genellikle koroner kalp hastalığı veya yüksek tansiyon gibi diğer kalp rahatsızlıklarının bir sonucudur. Bu sorunlar oksidatif hasar artışıyla damar ve arterlerin inflamasyonuna yol açabilir. Kalp yetmezliği, bahsedilen bu problemler nedeniyle kalp, düzenli olarak kasılamadığında, rahatlayamadığında veya vücuda kan pompalayamadığında oluşur. İşin kötü yanı, kalp yetmezliğine yönelik bazı tedaviler, düşük tansiyon gibi istenmeyen yan etkilere neden olabilir ya da vücuttaki CoQ10 seviyelerini daha da azaltabilir.(2) Kalp yetmezliği probleminden muzdarip 420 kişi üzerinde yapılan bir çalışmada, iki yıl boyunca süren CoQ10 tedavisinin, semptomları düzelttiği ve kalp sorunlarından ölme riskini azalttığı bulunmuştur. Ayrıca yapılan başka bir çalışmada, 641 kişi bir yıl boyunca CoQ10 ya da plasebo ile tedavi edilmiştir. Çalışmanın sonunda, CoQ10 grubundaki kişilerin kalp yetmezliği nedeniyle hastanelere daha az başvurduğu ve daha az komplikasyonlara sahip olduğu görülmüştür. Sonuç olarak CoQ10 ile yapılan tedavilerin optimum düzeyde enerji üretimi, oksidatif hasarı azaltma ve kalp fonksiyonlarını iyileştirme konusunda yardımcı olabileceği görülmektedir. Tüm bunlar kalp yetmezliğinin tedavisine yardımcı olabilir.
İlginizi Çekebilecek Ürünler
Kadın doğurganlığı, mevcut yumurtaların sayısındaki ve kalitesindeki düşüş nedeniyle yaşla birlikte azalır. CoQ10 bu süreçte doğrudan yer almaktadır. Yaşlandıkça, CoQ10 üretimi yavaşlar ve yumurtayı oksidatif hasara karşı korumak için vücutta daha az etki gösterir. Koenzim Q10 içeren besinler ya da CoQ10 takviyesi, yumurta kalitesinde ve miktarındaki bu yaşla ilgili düşüşe yardımcı olabilir ve hatta süreci tersine çevirebilir. Benzer şekilde erkek sperm sayısı, oksidatif hasarın etkilerine duyarlıdır. Oksidatif hasar sperm sayısını azaltır ve infertiliteye neden olabilir. Koenzim q10 sperme etkisi olan bir bileşendir. Birçok çalışma CoQ10 tedavisinin, antioksidan korumayı artırarak sperm kalitesini, aktivitesini ve konsantrasyonunu artırabildiği sonucuna varmıştır.
Cildiniz vücudunuzdaki en büyük organdır ve yaşlanmaya neden olan zararlı faktörlere yaygın olarak maruz kalmaktadır. Bu faktörler dahili veya harici olabilir. Bazı zarar verici iç faktörler arasında hücresel hasar ve hormonal dengesizlikler bulunur. Dış faktörler, UV ışınları gibi çevresel durumları içerir. Zararlı unsurlar, cildin neminin azalmasına ve cildin katmanlarının incelmesine neden olabilir. CoQ10'u doğrudan cilde uygulamak, deri hücrelerindeki enerji üretimini ve antioksidan korumayı artırarak iç ve dış etkenlerden kaynaklanan hasarı azaltabilir.(1) Aslında, doğrudan cilde uygulanan CoQ10'un UV ışınlarının neden olduğu oksidatif hasarı ve kırışıklıkların derinliğini azalttığı gösterilmiştir. Son olarak, koenzim q10 cilde faydaları olan bir bileşiktir ve düşük koenzim q10 seviyeleri olan kişilerin cilt kanseri geliştirme olasılığı daha yüksektir.
Anormal mitokondriyal fonksiyon, hücreler tarafından kalsiyum alımının artmasına, serbest radikallerin aşırı üretimine ve azalmış antioksidan korumasına neden olabilir. Bu, beyin hücrelerinde düşük enerjiye sebebiyet verebilir. CoQ10 esas olarak hücrelerin mitokondrisinde yaşadığı için mitokondriyal fonksiyonu iyileştirdiği ve migren sırasında oluşabilecek inflamasyonun azalmasına yardımcı olduğu gösterilmiştir. 42 farklı kişiyle gerçekleştirilen bir çalışma, migreni azaltmak için koenzim q10 vitamin tedavisinin plasebodan üç kat daha fazla etkili olduğunu göstermiştir. Yapılan daha geniş kapsamlı bir çalışma, CoQ10 tedavisinden sonra düşük CoQ10 seviyesine sahip 1.550 kişinin daha az baş ağrısı yaşadığı sonucunu elde etmiştir. Dahası, CoQ10'un sadece migreni tedavi etmeye yardımcı olmadığı, aynı zamanda migreni önleyebileceği de görülmektedir.
İlginizi Çekebilecek Ürünler
Oksidatif stresi, kas fonksiyonunu ve dolayısıyla egzersiz performansını etkiler. Benzer şekilde, anormal mitokondriyal fonksiyon kas enerjisini azaltarak kasların etkili bir şekilde kasılmasını ve egzersiz yapmayı zorlaştırabilir. CoQ10, hücrelerde oksidatif stresi azaltarak ve mitokondriyal fonksiyonları iyileştirerek egzersiz performansına yardımcı olur. Bir çalışmada CoQ10'un fiziksel aktivite üzerindeki etkileri araştırılmıştır. 60 gün boyunca günde 1.200 mg CoQ10 takviyesi alan kişilerde oksidatif stresin azaldığı görülmüştür. Dahası CoQ10 takviyesi kullanmak, egzersiz sırasında gücü arttırmaya ve yorgunluğu azaltmaya yardımcı olabilir; her iki durum da egzersiz sırasındaki performansınızı olumlu yönde etkiler.
Oksidatif stres, hücre hasarına sebep olabilir. Bu durum da diyabet gibi metabolik hastalık risklerini doğurabilir. Anormal mitokondriyal fonksiyon ayrıca insülin ile de bağlantılıdır. CoQ10'un insülin duyarlılığını artırdığı ve kan şekeri düzeylerini düzenlediği bulunmuştur. CoQ10 takviyesi kullanmak, diyabetli kişilerde kandaki CoQ10 miktarının üç kata kadar artmasına yardımcı olabilir. Yapılan bir çalışmada tip2 diyabeti olan kişiler 12 hafta boyunca CoQ10 takviyesi kullanmıştır. Bu kişilerde, kan şekeri düzeylerinin ve son iki-üç ay boyunca kan şekeri düzeylerinin ortalaması olan hemoglobin A1C'nin önemli ölçüde azaldığı gözlenmiştir. Son olarak CoQ10, yağların parçalanmasını teşvik ederek obezite veya tip 2 diyabete yol açabilecek yağ hücrelerinin birikimini azaltır ve diyabetin önlenmesine yardımcı olur.
Oksidatif stresin hücre hasarına neden olduğu ve işlevlerini etkilediği bilinmektedir. Vücudunuz oksidatif hasara karşı etkili bir şekilde savaşamazsa, hücrelerinizin yapısı zarar görebilir ve muhtemelen kanser riskiniz artar. CoQ10, hücreleri oksidatif stresten koruyabilir ve hücresel enerji üretimini teşvik edebilir. Konuyla ilgili yapılan araştırmalarda, kanser hastalarının daha düşük CoQ10 seviyelerine sahip olduğu gösterilmiştir. Düşük koenzim q10 seviyeleri % 53.3 oranında daha yüksek bir kanser riski ile ilişkilendirilmiştir ve çeşitli kanser türleri için bir öngörüye işaret etmektedir. Son olarak yapılan bir başka çalışma da, CoQ10 takviyesini kullanımının kanserin tekrar etme riskini azaltmaya yardımcı olabileceğini iler sürmüştür.
Mitokondri beyin hücrelerinin ana enerji üreticisidir. Mitokondriyal fonksiyon yaşla birlikte azalma eğilimindedir. Toplam mitokondriyal disfonksiyon, beyin hücrelerinin ölümüne neden olabilir ve Alzheimer ile Parkinson gibi hastalıklara yol açabilir. Beyin, yüksek yağ asidi içeriği ve yüksek oksijen ihtiyacı nedeniyle oksidatif hasara çok duyarlıdır. Bu oksidatif hasar hafıza, biliş ve fiziksel fonksiyonları etkileyebilecek zararlı bileşiklerin üretimini artırır. CoQ10, bu zararlı bileşikleri azaltabilir, Alzheimer ve Parkinson hastalığının ilerlemesini yavaşlatabilir.
İlginizi Çekebilecek Ürünler
Tüm organlarınız içerisinde oksijen ile en fazla temas eden organ akciğerlerinizdir. Bu durum akciğerleri oksidatif hasara karşı çok hassas hale getirir. Akciğerlerdeki oksidatif hasar artışı ve CoQ10 eksikliğini içeren zayıf antioksidan koruma, astım ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) gibi akciğeri ilgilendiren rahatsızlıklara neden olabilir. Ayrıca, bu problemleri yaşayan insanların CoQ10'un seviyelerinin daha düşük olduğu gösterilmiştir. Gerçekleştirilen bir çalışma, astımı olan bireylerde CoQ10 takviyesi kullanımının inflamasyonun azaltılmasında steroid tedavisi kadar etkili olduğunu ortaya koymuştur. Başka bir çalışma KOAH hastalarında egzersiz performansında iyileşmeler olduğunu göstermiştir. Bu, koenzim q10 kapsül kullanımından sonra daha iyi doku oksijenlenmesi ve kalp hızı ile açıklanmaktadır.
Ginkgo Bilona’nın da ne olduğunu öğrenmek için “Ginkgo Biloba Nedir?” içeriğini okuyabilirsiniz.