Belediye, şehirlerde su, yol, aydınlatma, temizlik, şehir içi ulaşımı gibi uygarlık ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulan teşkilâttır. Belediyeler belirli bir sınır içinde görev yapar. Türkiye’de bütün il ve ilçeler ile nüfusu 2 000 den fazla olan yerleşme merkezlerinde belediye vardır. Belediyeleri halk tarafından seçilen belediye meclisleri, belediye encümenleri ve belediye başkanları yönetir.
Belediyelerin görevleri nelerdir? Lokanta, gazino, kahvehane gibi yerleri hem sağlık bakımından hem fiyat bakımından kontrol etmek; itfaiye teşkilatı kurmak; ölenlerin defin ruhsatını vermek; kasaplık hayvanların sağlık kurallarına uygun şekilde kesilip satılmasını sağlamak; dükkânların temizliğini, fiyatlarını kontrol etmek; aydınlatma, temizlik, su gibi ihtiyaçları sağlamak; şehrin imarını planlamak; cadde, sokak ve meydanları düzenlemektir.
Belediyelerin gelir kaynakları nelerdir?: Taşıtlardan alınan plaka resimleri, ilân ve reklâm resmi (resim vergi demektir), sinema ve tiyatrolardan oluşan resimler ve başka vergiler.
Belediyelerin Tarihi — Belediye eski Roma zamanında da vardı. Romalılar «municipium» denen kuruluşlarla belediye hizmetlerini yaparlardı. Orta Çağ’da da belediye hizmetlerini gören kuruluşlar oldu. İlk modern belediye teşkilâtı ise 1835’te İngiltere’de kuruldu.
Müslümanlıkta belediye hizmetlerini muhtesip» denen görevliler yürütürdü. Tanzimat’a kadar Osmanlı devletinin belediye işlerini kadılar ve muhtesipler yönetti. Muhtesip denen «ihtisap ağaları» daha çok belediye zabıtası görevi yapardı, görülen hizmetlere karşılık intisap resmi toplanırdı. l855’te belediye işleri Şehir Emaneti adıyla kurulan teşkilâta devredildi. Belediye başkanına da Şehremini denildi. 1930 yılında bugünkü belediye teşkilâtı kuruldu.