Columbia uzay dolmuşu, 12 Nisan 1981’de iki astronotla birlikte Dünya yörüngesine fırlatıldı. Bu araçlar, defalarca sefer düzenleyebilecek şekilde tasarlanmıştı.
Amerikan Uzay ve Havacılık Dairesi NASA, 30 yıl içinde uzaya beş dolmuş gönderdi. Uzay dolmuşları 130’u aşkın sefer düzenledi ve 350’yi aşkın insanı yörüngeye taşıdı. Bu araçlar 800 milyon kilometreden fazla yol kat etti.
NASA’nın bugünkü başkanı Charles Bolden geçmişte astronottu. Bolden Columbia, Discovery ve Atlantis dolmuşlarıyla uzaya gitti.
NASA başkanı, “3 bin tonluk baskıyla gökyüzüne fırlatıldığınızda, o kadar küçük halinizle ne büyük işler başarabildiğinizi hissediyorsunuz,” diye konuşuyor. Bolden’ın sefer yaptığı Discovery, 1994’te ilk kez bir Rus kozmonotu uzaya taşımış.
Elli yıl önce uzay seferleri başladığında uluslararası işbirliği diye bir kavram neredeyse yoktu. Amerika ve Sovyetler Birliği, büyük bir “uzay yarışı” başlatmıştı.
Sovyet kozmonot Yuri Gagarin 50 yıl önce uzaya çıkan ilk insan oldu
12 Nisan 1961’de Sovyet kozmonot Yuri Gagarin, dünya yörüngesini dolanan ilk insan oldu. Gagarin’in uçuşu yalnızca 108 dakika sürdü.
Aradan geçen bunca zamandan sonra artık 350 kilometre uzaklıkta yörüngede dolanan bir uluslararası uzay istasyonu bulunuyor. İstasyonda halen üç Rus, bir İtalyan ve iki Amerikalıdan oluşan bir mürettebat var.
İstasyonda görevli Amerikalı astronot Cady Coleman, uzay teknolojisinde gelinen aşamayı anlatırken, aradan geçen 50 yıl içinde uzayda yaşıyor olmanın normal bir şey haline geldiğini söylüyor. Coleman hiçbir şey yokmuş gibi ilkokul dördüncü sınıfa giden oğlunu uzaydan telefonla arıyor ve ev ödevlerine yardımcı oluyor. Cady Coleman, “Çok uzun bir yol kat ettik,” diye konuşuyor.
Aynı mürettebattan Amerikalı astronot Ron Garan da asıl amacın uzay seyahatini herkes için normal bir hale getirmek olduğunu söylüyor.Garan, ileride birçok insanın Dünya’nın uzaktan bu denli güzel bir görünüme sahip olduğunu fark etmesini istiyor. Garan 50 yıllık uzay macerasının en iyi sonucunun uluslararası işbirliği olduğuna dikkati çekiyor.
Uzay yolculuğunun 50’inci yıldönümü Moskova’da da törenlerle kutlandı. Rusya Cumhurbaşkanı Dimitri Medvedev, uzay çalışmalarına öncelik vermeye ve kaynak aktarmaya devam edeceklerini söyledi.
NASA bu yıl uzay dolmuşu filosunu emekliye sevk ediyor. Daire Mars’a seyahat edebilecek yeni nesil uzay aracı geliştiriyor. Emekliye sevk edilecek uzay dolmuşlarıysa, aralarında başkent Washington’un da bulunduğu bazı kentlerdeki uzay ve havacılık müzelerinde sergilenmeyi bekleyecek.