ntv.com.tr 26.06.2020 - 15:17 | Son Güncelleme : 26.06.2020 - 16:16
Dünyanın dört bir yanında hükümetler, STK’lar ve bireyler, iklim değişikliğine çözüm olması umuduyla hem düşük maliyetli olması hem de çevreyi güzelleştirme nedeniyle kitlesel olarak ağaç dikimi gerçekleştiriyor.
Yaygın kanı, ağaçların karbonu depolayarak ve fotosentez ile oksijeni artırarak çevre kirliliğini önleyebileceği... Bu nedenle dünya genelinde hükümetler düzenli olarak ağaç dikme kampanyaları düzenliyor. İngiltere’de geçen yıl düzenlenen seçimlerde siyasi partiler yüksek miktarda ağaç dikme eylemleri gerçekleştirirken, ABD’de başkan Donald Trump 2015 seçimlerinden önce Trilyonlarca Ağaç Kampanyası gerçekleştirdi.
Dünyadaki diğer bir yüksek ağaçlandıma projesi ise Bonn Mücadelesi. Bonn Mücadelesi, 2030 yılına kadar dünyanın bozulmuş ve ormansızlaştırılmış topraklarının 350 milyon hektarını restore etmek için küresel bir bir işbiriliğini kapsıyor. Almanya ve Uluslararası Doğayı Koruma Birliği tarafından ortaya atılan proje, 2 Eylül 2011'de 40 ülkenin ortaklığıyla kabul edildi.
Ancak, Stanford Üniversitesi’nden bilim insanları, ağaç dikme hevesinin verebileceği potansiyel zararlara ilişkin uyarı yaptı.
Bonn Mücadelesinde bugüne kadar gerçekleştirilen taahhütlerin yaklaşık yüzde 80'inin ticari bitki, meyve veya kauçuk gibi belirli ürünler üreten sınırlı türlerle gerçekleştirildiğini açıklayan bilim insanları, proje kapsamında toprak sahiplerine verilen finansal yardımları yakından incelendi.
Çalışmada, 1974'ten 2012'ye kadar ağaçlandırmayı teşvik eden bir kararnamenin yayınlandığı Şili örneğine bakıldı. Yasayla, yeni orman dikme maliyetlerinin yüzde 75'i sübvanse edildi.
Ancak, Stanford Üniversitesi araştırmacıları yaptıkları çalışmada, toprak sahiplerinin yerli ormanları yok ederek yerine daha çok kar sağlayabileceği bitkileri ektiğini gördü.
Şili’deki kararların mevcut ormanlara uygulanmaması amaçlanmış olsa da, gevşek uygulama ve bütçe sınırlamaları nedeniyle bazı toprak sahiplerinin yerel ormanları kauçuk, meyve ve özel türlerindeki daha karlı yeni ağaç dikimleriyle değiştirmeleri anlamına geldiği belirtildi. Araştırmada, sübvansiyon planının ağaçlarla kaplı alanı genişlettiğini, ancak yerel orman alanını azalttığı ortaya konuldu.
Yazarlar, Şili'nin doğal ormanlarının biyolojik çeşitlilik açısından zengin olduğu ve büyük miktarda karbon depoladığı için, sübvansiyon planının karbon depolarını arttıramadığını ve biyolojik çeşitlilik kaybını hızlandırdığını belirttti.
Stanford Üniversitesi'nden ortak yazar Prof Eric Lambin, "Ağaç plantasyonlarını teşvik etme politikaları kötü tasarlanmış veya kötü uygulanmışsa, sadece kamu parası boşa harcanmakla kalmaz, aynı zamanda karbon emisyonunda artış ve biyolojik çeşitliliği kaybetme riski de yükselir. Bu da politikaların amaçladığının tem tersidir” ifadelerini kullandı.
Yeni dikilmiş bir ormanın atmosferden ne kadar karbon emebileceğini inceleyen ikinci bir çalışmada ise yeni ağaç dikmenini karbon emisyonuna sanıldığı kadar büyük bir etkisi olmadığı aktarıldı.
Colorado Üniversitesi’nden araştırmacılar, hükümetin iklim değişikliği nedeniyle değil, aynı zamanda Gobi çölündeki tozu azaltma çabasıyla yoğun ağaç diken Çin’i inceledi. Bilim insanları, ağaçlandırılmış arazilerden alınan 11 bin toprak örneğine bakıldığında, yeni ağaçların eklenmesinin organik karbon yoğunluğunu arttırdığını buldular.
Araştırmacılar, sadee toprakların zaten karbon açısından zengin olduğu yerlerde, yeni ağaç dikmenin bu yoğunluğu azaltabileceğini söyledi.
Araştırmanın baş yazarlarından Dr. Anping Chen, “İnsanlara tek başına ağaç dikmenini iklim değişikliği için pek de bir şey ifade etmediğini anlamalarını bekliyoruz. Ağaçlandırma, farklı parçaların birçok teknik detayını ve dengesini içerir ve tüm iklim sorunlarımızı çözemez” dedi.
Her iki çalışma da Nature Sustainability dergisinde yayınlandı.