Büyük Hun İmparatorluğunun kurulmasıyla birlikte Orta Asya'nın doğusunda ve batısında yaşayan boylar, onlara bağlanmaya ya da karşılıklı mücadeleye başlamışlardı. Dolayısıyla bundan sonraki yüzyıllarda boyların Hunlarla savaş ve barış ilişkileri söz konusudur. Bu sebepten kaynaklar, çoğu zaman onlardan doğrudan değil, dolaylı haber vermektedir. Başka bir ifade ile Hunların tarihi, diğer boylarla iç içe geçmiştir. Ting-Ling'ler ve diğer boyların tarihinin Hunlarsız incelenmesi mümkün değildir.
Mo-tun tarafından Büyük Hun İmparatorluğu MÖ 209 - 206 yılından sonra, Orhun Nehri havzasında hızla geliştirilmeye başlandığında, etrafındaki değişik kavim ve boyları teker teker hakimiyeti altına aldı. Bu anda karşımıza konumuz itibarıyla Baykal Gölünün batısında Güney Sibiryada Yenisey Havzasına kadar uzanan sahada önemli en eski Türk Boylarından Ting-ling'ler çıkmaktadır. Tin-ling'lerin yönetici olan grupları da bu sahada yaşıyordu. Onların batı grubu İrtiş Irmağı, güney grubu ise Gobi Çölünden Çin'e doğru yayıldı. Kuzey gurubunu ise Baykal - Yenisey civarında yaşayanlar oluşturuyordu. Batı grubu önce Güney Kazakistan'a sonra Avrupa'ya, güney grubu Sarı Irmak'ın doğduğu yere doğru yayıldı. Onların Mo-tun devrinden önceki durumları hakkında kaynaklarda bilgi yoktur. Ancak tabii ki diğer boylar gibi bunlar birdenbire o anda ortaya çıkmamışlardı. Tarihin bilinmeyen karanlık devirlerinden Büyük Hun İmparatorluğunun kuruluşuna kadar varlıklarını sürdürüyor olmalıydılar. Ting-ling'ler her ne kadar milattan sonraki devirlere kadar varlıklarını devam ettirme başarısını gösterdilerse de tarihi kaynaklar boyla ilgili bize daima çok az malumat vermektedir. Fakat konuyla ilgili önemli bir gerçek varsa o da araştırmacıların çoğunun dediği gibi daha sonraki asırlarda ortaya çıkan Kao-ch'e ve Töles boylarının onların devamı olduğudur.
Yine Ting-ling'ler, Hu-te, Kırgız gibi diğer boylar arasında insan sayısı bakımından en kalabalık olanı diler. Dolayısıyla daha fazla tarihi olaylarda rol oynamışlardır.
Tarihi kaynakların ilk ifadesine göre Ting-ling'ler, hunların kuzeyinde idi. Ancak onların yaşadıkları yere kesinlikle tam olarak herhangi bir bölge veya yer adı verilmemiştir. Bu, onların öncelikle Çinliler tarafından henüz yeterince tanınmadıklarını ve ayrıca çok geniş sahaya yayıldıklarını göstermektedir.
Daha sonraları batı Türkistanda Maveraünnehir (K'ang-chü)'in kuzeyinde yaşıyor olduklarının ifade edilmesi fikrimizi desteklemektedir. neticede Ting-ling'lerin Baykal Gölünün batısından Yenisey nehrinin kaynakları, Güney Sibirya ve Batı Kazakistan bozkırlarına kadar uzanan bir sahaya yayılmış olmaları söz konusudur.
Diğer taraftan arkeolojik araştırmaların sonucuna göre MÖ 12. ve 7. asırlar arasında varlığını sürdüren Karasuk Kültürü'nün Ting-ling'lerin atalarına ait olduğu ileri sürülmektedir.
Büyük Hun İmparatorluğu, Mo-tun'un tahta çıkıp kuvvetlenmesinden sonra Ting-ling'ler ona bağlandı. Konuyla ilgili kaynakların hiçbirinde Ting-ling'lerin Hunlara bağlandığı tarih kesin olarak verilmemiştir.
Bu sıradaki tarihi hadiseler, kronolojik sırayla takip edildiğinde, söz konusu bağlanmanın MÖ 206 - 201 yılları arasında gerekleştiği sonucuna varılabilinir. Mo-tun'un hücumuna maruz kalan Ting-ling'lerin, daha sonra yaklaşık yüz yıl kaynaklarda adına rastlanmamaktadır.
Bunun sebebi hiç şüphesiz Büyük Hun İmparatorluğu içinde yer almaları ve bu devletin bir unsuru olup herhangi bir isyan hareketinde bulunmamalarıdır. Dolayısıyla herhangi bir olaya karışmadıkları için Çin kaynaklarındaki belgelerde adlarının kaydedilmesine gerek görülmemiştir.
MÖ 101 yılında bir Çin elçisi Su Wu, Hun hükümdarı tarafından Baykal Gölünün kuzey taraflarına sürgüne gönderilmişti. Adı geçen elçi, bir süre sıkıntı içinde bu bölgede yaşadıktan sonra, Hun hükümdarının küçük kardeşi Yü-ch'ien ile karşılaştı. Adı geçen Hun prensi Baykal Gölünün kenarında avlanırken rastladığı Su Wu'ya gayet iyi davranmış hatta onunla birlikte avlanarak yakınlaştıktan sonra deri elbiseler ve yiyecek malzemeleri gibi ihtiyacı olan şeyleri vermişti.
Bu arada elçi, ok ve yay yapımını öğrenmiş, avcılıkta ustalaşmıştı. Ancak bir süre sonra söz konusu Hun prensi öldüğü zaman Çinli elçi yine zor durumda kaldı.
Elçi, sürgünde bulunduğu sırada Ting-ling'lerin arasında yaşamış olmalıdır. Wei Lüe adlı bir başka Çinli devlet adamı, Han hanedanının imparatoru Wu-ti'nin saltanatı esnasında Hunlara sığınmıştı. Aslında onlar iki kişi olup ikincisinin adı Li Ling idi. Hun hükümdarı Li Ling'i Kırgızlara, Wei Lüe'yi ise Ting-ling'lere göndermişti. Böylece onları Çinden uzak sahalara göndererek bir bakıma can güvenliklerini sağlamayı düşündü. Çin kaynaklarına göre kanında bozkırlık olan Wei Lüe, Han hanedanının durumunu iyi bildiği için Hun hükümdarına danışmanlık yaptı. Bu yüzden Hun Devletinde yüksek idareciler arasına katıldı.
Arkasından da Güney Sibiryadai Ting-ling'lerin üzerine idareci olarak tayin edildi.. Wei Lüe, Hun hükümdarı Hu-yen-ti'nin tahta çıkışının yedinci yılından önce öldü. Ting-lingler üzerinde idarecilik süresi on yıldan fazla sürmüştür.
1940 yılında Sovyet arkeologları, Güney Sibiryadaki Yenisey Irmağının yukarı ağzında kurulu Abakan şehrinin sekiz kilometre güneyinde Çin tarzında yapılmış bir saray buldu. 144 metrekarelik orta saray ve ilave 15 binadan teşekkül eden sarayın dış duvarlarının kalınlığı iki metre idi. Etrafta yine birçok eşya ele geçirilmişti.
Arkeologlar, söz konusu binanın tarzından ve tarihinden hareketle onun Li Ling ya da Ting-ling'ler üzerine gönderilen Wei Lüe tarafından inşa ettirildiğini iddia ettiler. Bunun da öncesinde 1927 yılından başlayarak yine Sovyet arkeologları, Baykal Gölünün güneydoğusunda şimdiki Buryat Muhtar Cumhuriyetinin merkezi Ulan-ude'nin güneybatısına 16 km mesafede Batı han hanedanı devrine ait dört köşeli bir şehir kazdılar. Şehrin dört tarafı surlarla çevrili olup batı duvarının uzunluğu 348m, güney 216m, kuzey 194m, doğu duvarını ise Selenga Irmağı yıkmış durumda idi. İki büyük, dokuz küçük ev inşa edildiği görülürken, çok sayıda ev eşyaları, at koşum aletleri bulundu.
MÖ 72 yılında Çinliler ve Wu-sunlar aralarında ittifak yaparak, Hunları ağır bir yenilgiye uğrattılar.
Hunlar, kırk bin insanı esir vermek zorunda kaldığı gibi yedi yüz bin baş kadar hayvanı da kaybetmişti. Böylece Büyük Hun İmparatorluğu yavaş yavaş eski gücünü kaybedip zayıfladığında Orta Asya'da yaşayan diğer boylar gibi Ting-ling'ler de adlarını tarih sahnesinde yeniden duyurmaya başladı.
Wu-sunlar, bağlı oldukları Hun Shan-yü'süne karşı isyan etmişti. Bunun üzerine Hun hükümdarı onların yaşadığı Tanrı Dağlarına bir sefer düzenledi ve onları bozguna uğrattı. Fakat geri dönerken ağır bir kış bastırdığı için Hunların çok sayıda insanı ve hayvanı öldü. Onların uğradıkları tabii felaket sonucu zayıflamasını fırsat bilen Proto / Ön - Moğollar doğudan, Wu-sunlar batıdan saldırınca Ting-ling'ler de kuzeyden yağmaya geldiler.
Netiede Hunların at, koyun ve sığırları yağmalandı. Hun halkının onda üçü, hayvanlarının onda beşi telef oldu. Bundan sonra Hunlar kendilerine bağlı boyları ve kavimleri tekrar hakimiyet altına alacak güç bulamadı.
Bundan sekiz yıl sonra (MÖ63) Ting-ling'ler, Hunlara akın yaparken görülmektedir.
Çünkü Hunlar, Çinliler ile yaptıkları savaşlar neticesinde epey yıpranmıştılar. Zayıf düştükleri gibi Wo-yen-ch'u-ti hükümdar ile Hsi-yü-lüe-ch'i-wen-ch'ui arasında taht için tartışma çıkmıştı.
Hun devlet adamları ikiye bölünüp onlar da iç savaşa katıldı. Ting-ling'ler yine onların bu durumundan faydalanarak yağmalara girişmişlerdi. Üç yıl kadar süren yağmalar neticesinde binlerce kişi ve hayvanı alıp götürdüler. Onlara karşı on bin kişilik süvari birliği gönderen Hun hükümdarı, intikamını alamadı. Ancak kuzey bölgelerinin soğuk ve karlı dağları arasında Ting-ling'ler çok çabuk kayboluyordu. Bazen de Hunlar onları yakalıyordu.
Yukarıda bahsettiğimiz hadiselere bakarak Ting-ling'lerin MÖ71-51 yılları arasında yaklaşık yirmi yıl bağımsız bir şekilde yaşadıklarını söyleyebiliriz.
Hun devlet meclisinde ağabeyi Hu-han-ye (MÖ 58-31) ile anlaşmazlığa düşen Chih-Chih Shan-yü, kendisine bağlı kütlelerle batıya doğru ilerlemişti. Onların bölgesinde merkezini kurduktan sonra MÖ49 yılında Ting-ling'leri de mağlubiyete uğratarak kendine bağlamayı başardı. Ona bağlanan bir diğer Türk boyu ise Wu-chie'ler idi. Ting-ling'ler ise o sırada daha kuzeyde yaşıyordu. Chih-chih'nin MÖ36 yılında Batı Türkistan'a kadar uzanan bir Çin ordusuna yenilerek öldürülmesinden sonra Ting-ling'lerin serbest kaldığı ancak bir süre sonra tekrar kuvvetlenen doğudaki Hu-han-ye'ye bağlandıkları düşünülmektedir.