Şu anki işinize nasıl girebildiğinizi yahut nasıl bu türlü olağanüstü bir aileyle sahip olduğunuzu hiç merak ettiniz mi? Etrafınızın nitekim kim olduğunuzu öğrendiğinde sizi sevmeyi bırakacağını hiç hayal ettiniz mi? Hiç bir şey saklamamış olsanız bile bunlara maruz kalmaktan korkuyor musunuz?
Eğer öyleyse, imposter sendromu ismi verilen yaygın bir ruhsal bozukluğa sahip olabilirsiniz. Kendi yeteneklerinizden kuşku duymanıza neden olan imposter sendromu, size bir gayrimeşruluk hissi verir ve muvaffakiyetlerinizin yeteneklerinizin değil, baht olduğuna inanmanıza neden olur.
İmposter sendromu, etkilenenlerin mesleklerine, mahremiyetine ve bağlantılarına ziyan verebilecek derin bir güvensizlik bozukluğu olarak tanımlanmaktadır. Kişi, âlâ şeylere layık olmadığını hissedebilir ve daima olarak her şeyi kaybetmekten korkabilir.
Tüm bu dehşet, depresyon yahut anksiyete üzere kronik bozukluklara yol açabilir. İmposter sendromu ile ilgili anksiyete, bireyde obsesif kompulsif davranışlar gelişmesine neden olabilir.
Bu satırları okurken reaksiyonunuz “Ama bunların hepsi beni anlatıyor!” ise, imposter sendromunun ayrım gözetmeksizin herkese uğrayabileceğini unutmayın. Orta sıra imposter sendromu atakları yaşamak olağandır. Lakin bu hisler çok eleştirel bir işveren yahut sevilen biri tarafından tetiklenebilir, kronikleşebilir ve ortaya impsoter sendromu çıkabilir.
Başarıya odaklanan insanlarda daha yaygın
Herkes imposter sendromu geliştirebilir. Fakat, imposter sendromu muvaffakiyete odaklanan beşerler ortasında daha yaygındır. Sonuçları yücelten ve çoklukla bireyin kıymeti ile karıştıran toplumsal baskı da eklenince, imposter sendromu için eksiksiz bir karışım elde edilebilir. Muvaffakiyete odaklanma ve her şeyi göze alma, bu sendroma karşı savunmasızlıkta büyük rol oynamaktadır.
Başarılarında tebrik edilmeyen ve iltifat almadan yetiştirilen çocuklar çoklukla bu hisleri yetişkinliğe kadar korurlar ve imposter sendromu için risk altındadırlar. Artan toplumsal baskının, işyerindeki küçük saldırganlıkların yahut kendinden kuşku duymanın kurbanı olan kümelerin bir kesimi olan beşerler da risk altındadır.
Ayrımcılık ve baskı üzere faktörler bu bireylerde imposter sendromu riskini artırır. Boşanma yahut meslek değişikliği üzere bir durum da benlik hürmeti kaybına karşı kişiyi savunmasız hale getirir ve imposter sendromunu doğurabilir.
İmposter sendromunun 12 belirtisi
Kişinin mesleğinde, ilgilerinde ve genel olarak hayatında bir dolandırıcı yahut sahtekar olduğu izlenimi, bu sendromun birinci belirtisidir. Fakat bu duyguya sahip olduğunuzu fark etmeyebilirsiniz.
Aşağıdaki sorular, hissedilen hisleri daha güzel tanımlamaya ve isimlendirmeye yardımcı olabilir:
– Başarıyı yahut memnunluğu hak etmediğinizi düşünüyor musunuz?
– İltifatları kabul etmekte sorun mu yaşıyorsunuz?
– Bir ödül yahut kamuoyu önünde övgü almak sizi korkutuyor mu yoksa üzüyor mu?
– Hünerlerinizi ve yeteneklerinizi daima sorguluyor musunuz?
– Kendinizden beklentileriniz çok mu yüksek?
– Tenkide karşı çok mu hassassınız?
– Benlik hürmetiniz mı yoksa özgüveniniz mi düşük?
– Kendiniz, ilgileriniz, işiniz yahut varlığınız hakkındaki olumsuz niyetler üzerine baş yoruyor musunuz?
– Sizi nitekim tanıyor olsalardı, insanların sizi sevmeyi bırakacağından endişeleniyor musunuz?
– Birisi sizden en büyük beş güçlü tarafınızı listelemenizi isterse, maharetlerinizi isimlendirmek sizin için sıkıntı mu?
– Hiç size iltifat etmeye çalışan birine öfkenizi lisana getirdiniz mi?
– İltifatları reddetme alışkanlığınız var mı?
Zaman vakit herkesin kendisi hakkında kuşkuları olabilir, lakin soruların birçoklarına evet yanıtı verdiyseniz, bu imposter sendromu olabilir.
İmposter sendromuna karşı tesirli ipuçları
İmposter sendromunun neden olduğu niyet kalıpları geçmeyecekmiş üzere görünebilir, lakin onları sizi daha kötğ bir hale sokmadan evvel döngüyü durdurabilirsiniz. Bu, her vakit hatalı hissetmeyi bırakmanıza yardımcı olacaktır.
Mükemmeliyetçiler çok yüksek maksatlar, hayal kırıklığı ve kendileri hakkında kuşku duyma riskini taşırlar. Bunun yerine, gerçek yeteneklerinizi karşılayan gerçekçi gayeler belirleyin.
İmposter sendromunu etrafınızdaki beşerler sizi eleştirerek yahut küçümseyerek tetikleyebilir yahut daha da kötüleştirebilir. Toksik insanları içeren bir ortamdan çıkmazsanız güzelleşemezsiniz. Yani, sıhhatiniz için toksik bağlantıları sona erdirin.
Bir şeyleri objektif olarak görmek, başarılarınızı daha yeterli tanımlamanıza ve başarılarınızdan gurur duymayı öğrenmenize yardımcı olur. Bu nedenle muvaffakiyetlerinizin bir listesini yapabilirsiniz.
Kendinizi diğerleriyle karşılaştırmayı bırakın. İmposter sendromu yaşayan beşerler çoklukla zayıf taraflarını diğerlerinin güçlü taraflarıyla karşılaştırma tuzağına düşerler ve bu da olumsuz hislerini artırır. Karşılaştırmalar verimsiz ve gereksizdir. Diğerlerini incelemek yerine, başarılarınızı görün ve bunların tesadüfen başınıza gelmediğini kabul edin.
Kendinizi gözlemleyin. Sizi canlı olarak izleyen bir yabancı olduğunuzu hayal edin. Bu koşullar altında kendiniz hakkında ne düşünürdünüz? Ya da bir arkadaşınızın sizin yerinizde olduğunu ve sizin onlara ne söyleyeceğinizi hayal edin. Kendinizi gözlemlemeye ve kendinizi dışarıdan hareket ederken görmeye çalışmak, durumu daha objektif hale getirir ve daha âlâ anlamanıza yardımcı olur.