Irak'taki kötü gidişatın ve 7 Kasım kongre seçimlerinde Başkan George W. Bush'un Cumhuriyetçi Partisi'nin aldığı yenilginin ardından görevinden istifa eden, ancak yerine atanan kişi Senato onayı alıncaya kadar koltuğunda oturacak olan ABD Savunma Bakanı Donald Rumsfeld'in, istifasından önce Irak'taki durumla ilgili hazırladığı öneri notu tartışma yarattı.
İlk defa dün gece New York Times gazetesinin internet sitesinde yayınlanan ve bugün diğer Amerikan gazetelerine de New York Times kaynaklı olarak yansıyan haberlere göre Rumsfeld, istifasından iki gün önce Bush yönetiminin Irak stratejisinin işlemediği ve gidişatın değiştirilmesi gerektiği yönünde bir tavsiye notunu Beyaz Saray'a iletti.
Washington'daki gözlemcilere göre, Rumsfeld'in önerilerinin yer aldığı belgenin basına sızdırılma zamanlaması ilginç. Bu hafta içinde, ABD'nin eski başkanlarından, baba George Bush'a yakınlığıyla bilinen Amerikan eski Dışişleri Bakanı James Baker'ın başında bulunduğu kongre komisyonunun Irak ile ilgili çalışma raporunun açıklanması bekleniyor.
Bu tip komisyonların çalışmalarına, üyelerinin yönetimdeki isimlere yakınlığı dolayısıyla şüpheyle yaklaşmak da mümkün. Washington'daki gözlemcilere göre, rapor büyük bir olasılıkla, zaten Irak'taki politikalarını değiştirmesi gerektiğine inanan Bush yönetiminin istediği yönde değişiklik önerilerini yansıtacak. Bunların başında ise, aşamalı olarak Irak'tan Amerikan askerlerinin çekilmesi yer alıyor.
Rumsfeld'in basına sızdırılan öneri metninde de, Irak'ta Amerikan askerlerinin yapmaya çalıştıklarının şu anda yeterince hızlı veya iyi olmadığı değerlendirilmesi yer alırken, Bush yönetimine, kamuoyunun beklentilerini düşürecek bir kampanyaya girişilmesi önerisinde bulunuluyor. Öneri metninde, Amerikan halkına, ordunun Irak'ta yaptıklarının deneme-yanılma temelinde olduğunun anlatılması gerektiği belirtiliyor ve bu yaklaşımın ABD'ye hem gidişatı değiştirme imkanı vereceği, hem de kaybetmeyi seçenekler arasından çıkaracağı savunuluyor.
Havuç-sopa politikası izleyerek Irak'ta bazı bölgelerde yeniden imar yardımının artırılması ve ABD ile işbirliği yapmayan, şiddete başvuran bölgelerde de kötü davranışların ödüllendirilmemesi tavsiye ediliyor.
Rumsfeld'in diğer önerileri arasında, 2007 temmuzundan başlayarak Irak içindeki üslerin sayısının 55'ten 5'e düşürülmesi, güvenliğin daha zayıf olduğu bölgelere asker kaydırılması ve yavaş yavaş asker çekilmesi yer alırken, en az çekici seçenekler arasında ise, Irak'ta federalizmin desteklenmesi, Bağdat gibi güvenliğin zayıf olduğu bölgelere 20 bin veya daha fazla asker takviyesi yapılması bulunuyor.
Amerikan basınına göre, Rumsfeld'in öneri notu, Bush'un, ABD Savunma Bakanlığı görevine atamak üzere Robert Gates ile görüşmesinden bir gün önce tamamlanmış. Bu öneri notunun, Rumsfeld'in görevden alınacağını bildiği anlamına gelebileceği de belirtiliyor.
Amerikan yönetimindeki şahin kesimi yansıtan Rumsfeld'in önerilerinin basına sızmasının, Baker-Hamilton raporunun önerilerini etkilemeyi amaçladığı yorumları öne çıkarken, gazeteci Bob Woodward'ın ego merkezli olarak tanımladığı ABD Savunma Bakanı'nın bizzat kendisinin veya yakın çevresinin, bu önerileri basına sızdırmış olabileceği söyleniyor.
Amerikan yönetimindeki şahinler, Baker-Hamilton raporundan çıkabilecek, Suriye ve İran'ın da katılımıyla bir bölgesel konferans düzenlenmesi, Suriye ve İran ile diplomatik temasın artırılması yönündeki bir girişime karşı. Daha önce basına, Baker-Hamilton raporunda bu yönde bir tavsiyenin yer alması üzerinde çalışıldığı sızmıştı. Bu önerilerin sızmasının ayrıca, Rumsfeld'in kendi pozisyonunu savunma amaçlı olduğu yorumları da bulunuyor.
Öte yandan Pentagon sözcüleri de, Amerikan basınında yer alan Rumsfeld'in öneri metninin varlığını doğruladılar.