Endometriosis
Endometriozis, rahim içini döşeyen endometrial hücrelerin rahim dışında yerleşerek üremesi durumudur. Genellikle 35 yaşın üzerindeki kadınlarda görülür ve nedeni tam olarak bilinmemektedir. En yaygın teori, retrograd menstruasyon teorisidir. Bu teoriye göre, kadınlarda adet kanaması sırasında rahim iç tabakasını döşeyen hücrelerin bir kısmı tüplerden geriye doğru karın boşluğuna dökülür. Normalde bu hücreler vücudun savunma mekanizmaları tarafından yok edilir, ancak bazı durumlarda bu mekanizma etkili çalışmaz ve endometrial hücreler karın zarı üzerinde yerleşerek çoğalmaya başlarlar. Endometriosis hastalığı en çok karın zarını ve yumurtalıkları etkiler. Rahim ve rektum arasındaki bölgede yerleşerek rektovajinal septum endometriosisine yol açabilir.
Hastalık genellikle ilerleyici bir karakter gösterir ve yaygınlığı laparoskopi ile anlaşılabilir. Semptomları arasında ağrı, kitle ve kısırlık bulunur. Yumurtalıklarda oluşan endometriosis kistlerine “endometrioma” adı verilir. Endometriomalar, kısırlıkla birlikte olduğunda laparoskopik olarak çıkarılmalıdır. Laparoskopik müdahaleden sonraki ilk altı ay içinde kadınların yarısının gebe kalması beklenir. Gebe kalamayan kadınlar için, yaşa bağlı olarak ek bir altı aylık bekleme süresi önerilebilir. 35 yaşın üzerindeki kadınlar için, zaman kaybetmeden tüp bebek tedavisine yönlendirilmeleri önerilir. İleri derecede anatomi bozulması ve tüp ile yumurtalık ilişkisinin bozulduğu durumlarda, tüp bebek tedavisi en uygun seçenektir.
Peritoneal endometriozis, karın zarı üzerindeki endometriosis odaklarının tedavisinde, laparoskopi ile koterizasyon veya lazer vaporizasyonu işlemleri uygulanabilir. Her iki teknik benzer sonuçlar verir.
Rektovajinal septum endometriozisi, genellikle bu bölgeye yerleşmiş bir nodül ile karakterize edilir. En sık rastlanılan belirtiler ağrılı adet görme, cinsel ilişki sırasında ağrı ve dışkılama sırasında ağrıdır. Bu durumda laparoskopi ile nodülün alınması gerekir ve bu operasyon yüksek teknik beceri gerektiren zor bir işlemdir.