Erkek bebeklerin sünnet derisinde daralma (fimozis) ile dünyaya gelmeleri doğaldır. Bu, hayatlarının ilk aylarında penisin başını sürtünmeden, kurumadan ve mikroplardan korumaktadır. Genellikle 3 ila 4 yaşlarında sünnet derisindeki daralma kendi kendine kaybolur. Bu durum gerçekleşmezse tedaviye ihtiyaç duyulur.
Bir bakışta
- Sünnet derisi daralmasında sünnet derisi penis başından geri çekilemez ya da sancılı bir şekilde geri çekilebilir.
- Yaklaşık 100 erkekten 96’sının doğal olan sünnet derisi daralması ile dünyaya geldiği tahmin edilmektedir.
- Doğal olan daralma ilk yaşlarda kendi kendine kaybolur.
- Çoğu çocukta sünnet derisinde daralma kortizon içerikli krem ile tedavi edilir.
- Bu konservatif terapi birkaç hafta sürer ve genelde yardımcı olur.
Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kendi kendine teşhis veya tedavi amacıyla kullanılmamalıdır.
Fimozis nedir?
Bazı ebeveynler bebeklerinde veya küçük çocuklarında sünnet derisi geri çekilemediğinde endişelenmektedir: Çocuklarının sünnet derisi daralması (fimozis) yüzünden ameliyat edilmesinden korkarlar. Çoğu şunları bilmemektedir: Neredeyse tüm erkekler sünnet derisinde daralmayla veya sünnet derisi ve penis başı yapışık halde dünyaya gelmektedir. Sünnet derisindeki bu doğal daralma, çocuğun penis başını hayatının ilk aylarında sürtünmeden, kurumadan ve virüs veya bakteriler gibi zararlı etkilerden korumaktadır.
Yapışıklık genelde 3 ila 4 yaşlarında kendiliğinden geçer ve sünnet derisi de zamanla genişler. Böylece zamanla acısız olarak geri çekilebilir hale gelir. Bu durum kendi kendine geçmezse sünnet derisindeki daralma tedavi edilmelidir.
Fimoziste hangi semptomlar görülür?
Sünnet derisi daralmasında sünnet derisi penis başından geri çekilemez ya da sancılı bir şekilde geri çekilebilir.
İdrara çıkarken bazen sünnet derisinin altında balon gibi bir şişme olabilir: Bu durumda delik çok dar olduğu için idrar birikmektedir.
Sünnet derisinde daralma genellikle ergenlikte veya yetişkinlikle geçmezse ve örneğin enfeksiyon da meydana gelmişse sancı, şişme ve kızarıklık gibi şikayetler görülmektedir.
Sünnet derisinde daralmaya neler neden olmaktadır?
Sünnet derisindeki daralmanın çeşitli türleri vardır: Sünnet derisindeki doğal daralma veya yapışkanlık ilk yaşlarda kendi kendine geçmezse, birincil fimozis söz konusudur. Buna neyin sebep olduğu bilinmemektedir.
Sünnet derisinde skarlaşma sonucu oluşan sünnet derisi daralmasına ise doktorlar ikincil fimozis demektedir. Bu türler belirli cilt hastalıklarına veya enfeksiyonlara neden olmaktadır. Yaralanmalar da genellikle skarlaşmaya ve sünnet derisinde ikincil daralmaya neden olur; bunlar örneğin sünnet derisi zorla geriye çekildiğinde ve bu yüzden küçük yırtılmalar oluştuğunda ortaya çıkabilir.
Sünnet derisinde daralmanın görülme sıklığı nedir?
Erkeklerin yaklaşık 100’de 96’sının bir yaşına geldiğinde kendiliğinden geçen doğal sünnet derisinde daralma ile dünyaya geldiği tahmin edilmektedir. Ergenlikte ise çok az bir kısmı bundan etkilenmektedir. 16 yaşlarındaki 100 kişiden yalnızca birinde sünnet derisinde daralma vardır.
Sünnet derisinde daralma nasıl meydana gelir?
Sünnet derisinde daralma olan insanlar idrar yaparken zorluk çeker. Bu daralma ergenliğe veya hatta yetişkinliğe kadar geçmemişse ereksiyon halindeyken ve cinsel ilişki sırasında da ağrı olabilir. Ergenlerde ve yetişkinlerde sünnet derisinde daralma varsa bu kişiler penisin başını ve sünnet derisinin altındaki bölgeyi yıkamakta zorluk çekmektedir. Zamanla bakteri ve mantarlar bu bölgeye yerleşir ve penis başında veya sünnet derisinde enfeksiyonlara neden olabilir.
Çok dar olan sünnet derisini geri çekmeye çalışan kişiler yırtıklara veya küçük yaralanmalara sebep olabilir. Nadiren de olsa bu durum "İspanyol yakası" da denilen parafimozise neden olabilmektedir. Etkilenenlerde sünnet derisi öne, penis başının üzerine çekilemez ve kan akışı kesilir. İstisnai durumlarda ise bu nedenle penis başı işlevini yitirebilir. Parafimozis acil tıbbi tedavi gerektiren acil bir durumdur.
Sünnet derisinde daralma nasıl teşhis edilir?
Küçük çocuklarda çoğunlukla ebeveynler sünnet derisinin geriye çekilemediğini fark etmektedir. Çocuk veya ergenler ise genelde kendileri farkına varır. Teşhiste doktorlar birincil veya ikincil fimozis mi yoksa örneğin cilt hastalıkları veya yaralanmalar gibi diğer nedenlerden mi olduğunu öğrenmek için muayene etmektedir. Sünnet derisindeki daralmanın tedavi edilip edilemeyeceği ve nasıl tedavi edileceği teşhise ve hastanın yaşına bağlıdır.
Sünnet derisinde daralma nasıl tedavi edilir?
Öncelikle küçük çocuklarda görülen doğal sünnet derisi daralması tedavi edilmemelidir. Ebeveynler çocuğun sünnet derisini zorla geriye çekmeye çalışmamalıdır. Bu çocuğa sadece acı vermekle kalmaz, yaralanmalara da neden olabilir. Bu sonradan muhtemelen ikincil fimozise neden olabilecek yaralanmaları meydana getirebilir. Temizlik için penisin dışından ılık su ve yumuşak sabun veya duş kremi ile yıkamak yeterlidir.
Sünnet derisindeki daralma kendi kendine geçmez ve örneğin idrara çıkarken şikayetlere neden olursa doktor muayenehanesine gitmeniz gerekebilir. Muayeneden sonra doktorla tedavinin gerekli olup olmadığını konuşabilirsiniz.
Çocuklarda sünnet derisi daralması genellikle kortizon içerikli kremler ile tedavi edilir. Bu bahsedilen "konservatif" terapi haftalarca sürmektedir. Çoğu durumda etkilidir.
Sünnet deresi daralması kremli tedavi ile geçmiyorsa küçük bir ameliyat mümkündür. Bu ameliyata sünnet denilmektedir. Örneğin yaralanma sonucu fimozis veya sünnet derisinin yırtılması (parafimozis) yüzünden sünnet derisinin sürekli enfeksiyon kapması gibi diğer durumlarda bu ameliyat önerilmektedir. Sünnet derisi daralması için yapılan ameliyat artık rutin bir ameliyattır. Çocuklarda bu ameliyat genel anestezi ile yapılırken ergenlerde ve yetişkinlerde bazen lokal anestezi ile yapılmaktadır.
Fimozisin nasıl tedavi edildiği hakkında ayrıntılı bilgi almak için bkz. gesundheitsinformation.de.
- Deutsche Gesellschaft für Kinderchirurgie (DGKCH). S2k-Leitlinie „Phimose und Paraphimose“. AWMF-Registernummer 006-052. 15.09.2017. Aufgerufen am 23.06.2020.
- Moreno G, Corbalán J, Peñaloza B, Pantoja T. Topical corticosteroids for treating phimosis in boys. 2014; (9): CD008973. Aufgerufen am 23.06.2020.
- Radmayr C, Bogaert G, Dogan HS, Kocvara R, Nijman JM, Stein R et al. Paediatric urology. 2020 (EAU Guidelines). Aufgerufen am 23.06.2020.
- Tekgül S, Dogan HS, Erdem E, Hoebeke P, Kocvara R, Nijman R et al. Guidelines on paediatric urology. European Association of Urology, European Society for Paediatric Urology (Eds.). Arnhem 2015. 52-63. Aufgerufen am 23.06.2020.
Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (Sağlık Hizmetlerinde Kalite ve Verimlilik Enstitüsü) (IQWiG) ile birlikte hazırlanmıştır. Tarih: