DIŞA VURAN KANAMALAR
Çok önemli olmasalar bile, can sıkıcıdırlar. Burun kanamalan, pek ender olarak ciddidir. Aynca idrar yollanndan ya da anüsten gelen kanamalar da, mutlaka doktor tarafından denetlenmelidir. Aynı şekilde sık sık kanlı kusmalar da, doktor müdahalesini gerektirir.
İlk yardım ve tedavi
Basınç bandajı uygulamak: On dakika süreyle kanayan bir yaraya elle kompresyon yapmak, kanamaların büyük çoğunluğunu durdurur. Kanama hala devam ederse, bir sargı kompresyonu yapılabilir.
Temiz bir mendil ya da sargı beziyle yarayı 10 ile 20 dakika sıkın. Elle yapılan bu kompresyon işleminden sonra, gerekirse, sargı beziyle de bir pansuman yapabilirsiniz. Bu pansumanı çok sıkmak gerekmez. Yaralıjı doktora götürmeye yetecek kadar zamanı kazandırır. Düğüm atmayın. Bu hareketler yetersiz ve kanama devam ederse, uzvun kan damanın sıkıştırın.
Kanayan yere parmakla basınç uygulamak: Yaraya yerel olarak yapılan kompresyon yetersiz kalırsa, yarayla kalp arasındaki atardaman sıkıştırmak gerekir. Vücudun iki yanında başlıca üçer sıkıştırma noktası vardır. Bunlar, yüz, kol ve kalçada, en önemli atardamarlann yolu üzerindedir.
Kanamanın Durdurulmasında Dikkat Edilecek Noktalar
Yaraya asla düğüm atmayın. Bu, çok zor, ıstırap verici ve zor bir yöntemdir. Aynca tehlikelidir. Örneğin, çok iyi yerleştirildiği takdirde, konulduğu yerin altındaki kan dolaşımını tamamen durdurup, tam anlamıyla oksijensiz kalan hücrelerin ölmesine sebep olabilirsiniz. Boğulan uzvu, bir saat sonra belki de kesmek gerekebilir.
Aynca boğulan uz\oın altındaki bütün toplardamarlar da sıkışacağından, toksik maddeler dışan anlamaz ve burada birikir. Ancak kurtancılann düğüm atmaları yasak olmakla birlikte, bir yaralıya böyle bir düğüm atılmışsa, bulduklan zaman çıkarmalan da yasaktır. Çünkü bu durumda toksik maddeler birden kan dolaşımına kanşrp, şoka, hatta kalp sektesine sebep olabilir.
Ancak yarayı boğma yasağının geçerli olmadığı iki durum vardır:
■ Eğer yaralının bir uzvu tamamen kopmuşsa;
■ Başka yaralılar varsa ve onlann yardımına koşacak başka kurtancı yoksa.