HENTBOL OYUN KURALLARI
Özet:
Hentbol oyunu, 7 sporcudan oluşan iki takım (6 saha sporcusu birde kaleci) sahada yer alır ve sporcular hentbol topunu rakip takımın kalesine gol atmaya çalışarak sayı alır.
Top sporcudayken sporcunun yapması gerekenler
- Bir sporcu topu aldıktan sonra takım arkadaşlarına pas verebilir, topu elinde tutabilir veya şut çekebilir
- Kaleci dışında hiçbir sporcu ayağı ile topa ayağıyla dokunamaz ( kaleci kale alanı içinde ayağı ile topa dokunabilir.
- Bir sporcu topa sahip ise top sürebilir veya top sürmeden bir seferde 3 saniyeye kadar üç adım atabilir
- Savunma yapan kaleci dışında hiçbir sporcu kale sahası alanına dokunamaz. Yalnız kale sahasındaki şut veya pas, sporcu kale sahası zeminine değmeden tamamlarsa geçerli sayılır.
- Kaleciler kale alanı dışına çıkabilir ama top ellerindeyken kale alanı sınırını geçmelerine izin verilmez.
- Kaleci kale sahası sınırları içindeyken top kaleciye geri verilemez.
Hücum yapan sporcular kale alanına atladığın da br gol fırsatı yakalayabilir. Hücum eden bir sporcu kale alanı içinde pası yakalayıp zemine dokunmadan bir topu kaleye atıp gol yapabilir.
HENTBOL SAHASI
Hentbol sahası, 40 metre uzunluğunda ve 20 m genişliğinde dikdörtgen bir sahadır. Kısa kenarların tam ortasında 2 m yüksekliğinde ve 3 metre uzunluğunda kale bulunur. Kalenin 6 m uzaklıkta ve 5 cm genişliğinde çizilmiş yarım dairelik bir alanla çevrilmiştir.
Kaleden 9 m uzaklıkta kesikli dairesel bir çizgi çizilmiş serbest atış alanı vardır. Hentbol kalesi zemine veya arka duvara sabitlenmiştir. Topun atıldıktan sonra geri dönmemesi için kalenin arka kısmına file yerleştirilmiştir.
Kaleler, bölge olarak da adlandırılan çizgiler ile çevrilidir. Bu alan her bir kale direğinin uzak köşelerinde 6 m yarıçaplı iki çeyrek daire ve kale çizgisine paralel bir bağlantı çizgisi ile sınırlandırılmıştır. Kale çizgisi içinde sadece savunma yapan kaleciye izin verilir.
Ancak saha sporcuları sıçramaya kaleci alanın dışında başladığı ve yere inmeden önce topu arkadaşına pas verebilir veya kaleye topu atabilir veya topa temas edebilir.
Bir sporcu avantaj elde etmek için kale alanını geçerse topu rakip takıma verir. Benzer bir şekilde, savunma yapan sporcu da avantaj elde etmek için kale atışı alanı içinde topa temas ederse cezalandırılır.
Bekleme Alanı
Sahanın uzun kenarının dışında orta çizginin her iki yanında her takım için yedek sporcu alanı bulunur. Takım görevlileri, yedek sporcu ve cezalı sporcular bu alanda bekletilir.
Bir takımın bekleme alanı takımın bulunduğu taraftadır. Devre arasında bekleme alanı değiştirilir.
Bu alan orta çizgiden başlayarak takımın kendi alanına uzanan 4.5 m uzunluğundadır.
HENTBOL OYUN SÜRESİ
Standart bir hentbol maçı 10- 15 dk lık devre arası ile 30 dk lık iki yarıdan oynanır. Devre arasından sonra takımlar yarı sahalarını ve bekleme alanlarını değiştirirler. Bazı ülke federasyonları yaş gruplarına göre devre aralarında farklılık gösterebilirler.
Belli maçlarda normal sürede takımlar berabere kalırlarsa her biri birer dk ara ile iki düz en fazla5 dk lık uzatma vardır.uzatmalarda da beraberlik devam ederse kazanan takımı belirlemek için penaltılara geçilir.
Hentbol da Hakem
Bir hentbol maçını iki hakem yönetir. Bazı ulusların federasyonları kısa süreli hastalık durumlarında yalnızca tek hakem kullanabilmektedir.
Hakemler kendi aralarında bir pozisyon için anlaşamazlar ise , kısa bir moladan sonra karar verebilirler. Hakemler kararlarını verirken olgu ve olayları gözlemleyerek karar verirler.
Hakemlerin kararları kesindir ama verdikleri kararlar kurallara uygun olmadığı taktir de temyiz edebilirler. Hakemler kıyafet seçimini takımlardan farklı renkte seçmelidir.
Hakemle kendilerini takım sporcuları Arassında kalacak şekilde konumlandırırlar. Her bir hakem yan çizgileri görebilmesi için çapraz olarak hizalanırlar. Durdukları yere göre bir hakeme saha hakemi diğerine kale hakemi denir.
Fiziksel olarak her 10 dk da bir pozisyon değiştirirler ‘’ uzun değişim ’’ her beş dk bir taraf değiştirirler ‘’ kısa değişim ’’denir.
Takım Oyuncuları, Yedekler, ve görevliler
Her takım sahaya altı sporcu ve bir de kaleci olmak üzere yedi kişiyle çıkar, yedek kulübesinde ise yedi yedek sporcu vardır. Kaleci takım arkadaşlarından farklı bir renkte forma giyer.
Hentbol maçı esnasında oyuncu değişikliği herhangi bir zamanda ve sayıda yapılabilir. Oyuncu değiştirme çizgisi üzerinde yapılır. Oyuncu değiştirilmesinde değiştirme zamanı hakeme önceden bildirilmesine gerek yoktur.
Bazı ulusal federasyonlarında genç takımlarda oyuncu değiştirme takımın topa sahip olması durumunda veya molalar sırasında izin verilir. Bu kısıtlama sporcuların hucum da ve savunma da hızlı olmalarını engellemek için amaçlanmıştır.
Saha sporcuları
Saha sporcuları; diz dahil olmak üzere vücutlarının ayak dışında herhangi bir kısmı ile dokunmalarına izin verilir. Diğer spor branşlarından farklı olarak basketboldaki gibi 3 saniye kuralı vardır.
Topu sahip olan sporcu top ile sadece üç saniye hareketsiz kalabilir ve sadece üç adım atabilir. Herhangi bir zaman da sporcu top elindeyken üçten fazla adım atar ise bu eylem top ile yürüme olur.
Bir sporcu topu sürerek istediği kadar top sürebilir (dripling). Genel olarak sporcular dripling yerine topu rakip takımın kalesine aktarmak için pas yapmayı tercih ederler.
Sporcuların top ile üçten fazla adım atması yasaklanmıştır. Sporcu topu tuttu üç adım attıktan sonra topu ya takım arkadaşına pas vermeli ya da kaleye şut atmalıdır.
Topu pas vermez veya kaleye şut atmaz ise yürüme olur ve rakip takım için serbest atış hakkı kazanmış olur. Topun altı metrelik taşınması sonucu ya kaleci tarafından topa sahip olunur ya da hücum yapan takımın top kaybına sebep olacaktır.
Kaleci
Sadece kaleciler topu taşırken veya dripling yaparken kale çevre çizgisini geçmeseler de, kale çevresi çizgisi içinde serbestçe hareket etmelerine izin verilir. Kale bölgesi içinde ayakları dahil olmak üzere vücutlarının herhangi bir bölgesi ile topa temas edebilirler.
Kaleciler takım arkadaşları gibi normal oyuna dahil olabilir takımları savunma oyuncularından sayıca fazla olmak için bu düzeni kullanmayı seçerse normal bir sayı oyuncusu gibi değiştirilebilirler.
Hentbol oyununu hızlandırmak için artık herhangi bir oyuncunu kaleci ile değiştirilmesine izin veriliyor. Eğer kaleci dış kale çizgisine çıkarırsa takımları topa sahip olmaya devam eder.
Kaleci, kaleci alanı içinden atışla (kaleci atışı) oyuna devam eder. Bir sporcu kendi kalesine pas verirse takım topu kaybeder.
Penaltı atışında hareket etmeyen kalecinin kafasına topu atmak diskalifiye ( kırmızı kart) riskini artırır. Kaleci kendi alanı ( D Bölgesi) dışında saha oyuncusu olarak kabul edilir ve saha sporcularının kurallarına uyar. Rakip sporcuyu tutmak veya müdahale etmek diskalifiye sebep olabilir. Kaleci sahaya top ile geri dönemez
Hentbolda maçın başlaması
Hentbolda maçın başlaması sahanın orta çizgisinden bir sporcunun atışı ile başlar. Atışı yapacak sporcu bir ayağı ile orta çizgiye dokunmalı diğer sporcular da hakem oyunu başlatana kadar kendi yarı sahasında kalmalıdır.
Savunma sporcuları, top atıcının elinden çıkana kadar atıcıyla arasında en az 3 metre mesafe bırakmalıdır. Her iki yarının başında ve rakip takım gol attıktan sonra bir atış yapılır.
Hızlı atış: Hentbol da hızlı atış; topu kullanacak takım gerekliliklerini yerine getirir getirmez hakemin maçı başlatmasıdır
Kaleci atışı
Top savunma yapan takımın müdahalesi olmadan veya savunma yapan takımın kalecisi tarafından yön değiştirildiğinde veya hücum eden takım D ( kaleci bölgesi ) bölgesini ihlal ettiğinde dış kale çizgisini geçerse savunma yapan takıma kaleci atışı hakkı verilir
. Kaleci, kale alanı içinden herhangi bir yerden bu atışını gerçekleştirir. Böylelikle oyuna hız kazandırmış olacaktır.
Hentbol Topu
Hentbol topu daire ( küre ) biçiminde deriden veya sentetik malzemeden yapılır. Parlak veya kaygan yüzeyde yapılması yasaklanmıştır. Hentbol topunun tek el ile kullanılacağından resmi boyutlarında yaş ve kategorilerine göre değişiklik göstermektedir
IHF Ölçülerine Göre Hentbol Topu Ölçüleri
1 numara hentbol topu: 8-12 yaş aralığında erkek sporcular ve 8 14 yaş grubu kadın sporcular için topun çevresi 50-52 cm ağırlığı ise 290 ile 330 gram arasındadır
2 numara hentbol topu: 12-16 yaş aralığındaki erkek sporcular ile 14 yaşından büyük kadın sporcuların oynayacağı hentbol topunun çevresi 54-56 cm arasında ağırlığı ise 325-375 gram arasındadır
3 numara hentbol topu: 16 yaş ve üstü erkek sporcuların oynayabileceği topun çevresi 58-60cm ağırlığı ise 425 -475 gram ağırlığındadır.
Serbest atış
Hakemler, bir takımın sporcusunun rakip takımın bir sporcusuna sportmenlik dışı müdahalesinden sonra verilen atıştır. Rakip takımın serbest atış çizgisinin dışında olduğu sürece hakemin gösterdiği noktadan atış yapılır. Serbest atışı futboldaki serbest vuruş ile karıştırmamak gerekir.
Serbest atışı kullanacak sporcu topu doğrudan kaleye atabilir. Hakem serbest atıl verdi devre arası veya maç süresi bittiğinde serbest atışı kullanan sporcu topu doğrudan kaleye atış yapabilir bazen bu gibi durumda kaleye direk atılan toplar gol ile sonuçlanabilir.
Yedi Metrelik Atış
hücum yapan takımın sporcusuna rakip takımın sporcusu tarafından sahanın herhangi bir yerinden bir gol şansı yakaladığında kendisine kural dışı bir harekette bulunulduğunda ‘’yedi metrelik atış’’ verilir.
Serbest atışı kullanan sporcu kendisi ile kale arasında sadece kaleci varken bir ayağı yedi metrelik çizginin arkasına adım atar. Kaleci dışındaki tüm sporcular top atılana kadar serbest atışı gerçekleştiremezler.
Önemli
- Sol ve sağ kanat sporcuları tipik olarak kaleye daha iyi bir şut atışı gerçekleştirmek için topu kontrol etmede ve kale çevresinin dışında daha geniş açı yakalayabilecek hızlı olan sporculardır.
Takımlar sağ elini kullanan sporcuları sol kanat oyuncusu olarak sol elini kullanan sporcuları da sağ kanat sporcusu olarak kullanılar.
- Sol ve sağ geri sporcuları, bu sporcuların gol denemelerini yükseğe zıplayarak ve rakip takımın savunma sporcularının üzerinden kaleye şut atmayı denerler. Bu nedenle bu sporcuları güçlü ve uzun boylu kişilerin olması avantajlıdır.
- Merkez savunma sporcusu, deneyimli ve oyun kurucu özelliğine sahip sporculardan seçerler (point guard)
- Pivot, bu sporcu defansla iç içe olma seçimler yapma ve rakip takımın devansif özelliğini bozma eğilimindedir. Pivot hentbol oyununda en az zıplama becerisi gerektirir
Ama top kontrolünde ve fiziksel güç olarak avantajlı olmalıdır. Bazen çift pivot oyunculu diziliş kullanılır.
Savunma
Savunma formasyonlarında bir çok varyasyon vardır. Genellikle n ve m dizilişleri olarak tanımlanır. Burada n kale çizgisini savunan sporcu sayısını m ise daha hücumda savunma yapan oyuncu sayısını belirtir
İstisnalar 3:2:1 savunma ve n+m dizilişleridir örneğin 5+1, m sporcu bazı hücum sporcularını adam kapsama alanında savunur.
- En sol ve en sağda kanat sporcularının rakiplerini
- Yarı sol ve yarı sağ sol ve sağ geri saha rakiplerini
- Arka orta ( sol ve sağ) pivotun rakibi