Çeviren: Nazlıcan Bozdemir
Çinli biliminsanları, olgun somatik hücreleri iki kimyasaldan oluşan bir kokteyl ile uyararak bu somatik hücrelerin pluripotent kök hücrelere (somatik hücrelerin farklılaşmadan önceki haline) geri dönüşmesini sağlayarak kök hücre yaratma konusunda çığır açtılar.
Çin Bilimler Akademisi’nin Guangzhou Biyotıp ve Sağlık Enstitüsü’ndeki biliminsanları tarafından yürütülen çalışmanın öncü araştırmacısı Pei Duanqing, bu yeni yöntemin, hücrelerin kaderini anlamalarına yardımcı olacağını ve rejeneratif tıp alanında uygulanabileceğini söyledi.
Dünyanın dört bir yanındaki biliminsanları, bir kertenkele türü olan gekonun kuyruğunu yeniden büyütebilmesi gibi, insanların hastalık veya yaralanma nedeniyle kaybedilen doku veya organları yeniden geliştirmesini sağlayacak “anahtarlar”ı arıyor.
Kök hücreler, diğer hücre türlerine dönüşme potansiyelini korurken kendi kendini yenileyebilen veya çoğaltabilen bir hücre türüdür. Kan, kalp, kemik, deri, kas ve beyin hücrelerine veya vücudumuzun başka bir bölgesinin hücrelerine dönüşebilirler. Bunlar değerli araştırma araçlarıdır ve gelecekte çok sayıda rahatsızlığı tedavi etmek için kullanılabileceklerdir.
Ama yeteri kadar kök hücreye nasıl sahip olabiliriz? Biliminsanları, somatik hücreleri, kök hücrelere dönüştürmek için farklı yaklaşımlar denediler. Japon biliminsanı, Nobel Ödüllü Shinya Yamanaka, uyarılmış kök hücreleri üretmek için taşıyıcı olarak bir virüs kullanmıştır, ancak bu yöntemin kansere neden olma riskini yükselttiği düşünülmektedir.
Çinli biliminsanları beş yıl boyunca daha verimli, daha basit ve daha güvenli bir kimyasal indüksiyon yöntemi geliştirdiler. Araştırma ekibinin bir üyesi olan Liu Jing, “Hücrelerin kaderi, hücrelerin çekirdeğindeki kromatin yapısı tarafından belirlenir” diyor ve şöyle devam ediyor, “Kromatin yapısını küçük moleküler kimyasallar kullanarak somatik hücreleri yeniden programlamakta, somatik hücreyi kök hücreye dönüştürmek için manipüle ediyoruz.’’
Liu, kimyasal sıvının içindeki çeşitli somatik hücrelerin, diğer yöntemlerle yeniden programlanması zor olan hepatik hücre de dahil olmak üzere pluripotent kök hücrelerine dönüşmesine neden olabileceğini de ekliyor. Çalışma, Cell Stem Cell’in son sayısında yayımlandı.