Beyin Tümörü
İntrakraniyal tümör olarak bilinen beyin tümörü, hücrelerin, normal hücreleri kontrol eden mekanizmalar tarafından kontrol edilemez şekilde çoğaldığı, anormal bir doku kütlesidir. 150’den fazla farklı beyin tümörü belgelenmiştir, ancak iki ana beyin tümörü grubu birincil ve metastatik olarak adlandırılır .
Birincil beyin tümörleri, beyin dokularından veya beynin yakın çevresinden kaynaklanan tümörleri içerir. Primer tümörler glial ( glial hücrelerden oluşur ) veya glial olmayan (sinirler, kan damarları ve bezleri dahil olmak üzere beynin yapıları üzerinde veya beynin yapıları üzerinde geliştirilen) ve iyi huylu veya habis olarak sınıflandırılır .
Metastatik beyin tümörleri , vücudun herhangi bir yerinde (meme veya akciğer gibi) ortaya çıkan ve genellikle kan dolaşımından beyine göç eden tümörleri içerir. Metastatik tümörler kanser olarak kabul edilir ve maligndir.
Beyindeki metastatik tümörler kanserli dört hastadan yaklaşık birini veya yılda yaklaşık 150.000 kişiyi etkiler. Akciğer kanserli kişilerin yüzde 40’ına kadarında metastatik beyin tümörleri gelişir. Geçmişte, bu tümörler ile teşhis edilen hastalar için sonuç, sadece birkaç hafta tipik sağkalım oranları ile, çok zayıftı. Yenilikçi cerrahi ve radyasyon yaklaşımlarına ek olarak daha sofistike teşhis araçları, hayatta kalma oranlarının yıllara kadar artmasına yardımcı olmuştur.
- Kordomlar , 50-60 yaş arası insanlarda en sık görülen, iyi huylu ve yavaş büyüyen tümörlerdir. En yaygın yerleri kafatasının tabanı ve omurganın alt kısmıdır. Bu tümörler iyi huylu olsalar da, bitişik kemiği istila edebilir ve yakındaki nöral dokuya baskı yapabilirler. Bunlar nadir tümörlerdir ve tüm birincil beyin tümörlerinin sadece yüzde 0,2’si kadardır.
- Kraniyofarenjiyomlar tipik olarak iyi huyludur, ancak beyindeki derin kritik yapılar yakınındaki konumlarından dolayı çıkarılması zor tümörlerdir. Genellikle hipofiz bezinin bir kısmından (vücuttaki birçok hormonu düzenleyen yapı) ortaya çıkarlar.
- Gangliositomalar , gangliomalar ve anaplastik gangliogliomalar ,özellikle genç erişkinlerde görülen, nispeten iyi farklılaşmış olan neoplastik sinir hücrelerini içeren nadir tümörlerdir.
- Glomus jugulare tümörleri en sık olarak iyi huyludur ve tipik olarak juguler venin en üstünde, kafatası tabanının hemen altında bulunur. Bunlar glomus tümörünün en sık görülen şeklidir. Bununla birlikte, glomus tümörleri genel olarak, baş ve boyundaki neoplazmaların sadece yüzde 0.6’sı kadardır.
- Menenjiyomlar en sık görülen benign intrakranial tümörler olup, tüm beyin neoplazmalarının yüzde 10 ila 15’ini oluşturur, ancak çok küçük bir yüzde maligndir. Bu tümörler meninkslerden , beyni ve omuriliği çevreleyen zarlara benzer yapılardan kaynaklanır.
- Pineositomlar , genellikle yetişkinlerde baskın olarak ortaya çıkan, pineal hücrelerden kaynaklanan iyi huylu lezyonlardır. En sık iyi tanımlanmış, invaziv olmayan, homojen ve yavaş büyüyenlerdir.
- Hipofiz adenomları , gliomalar, menenjiyomlar ve schwannomlardan sonra en sık görülen intrakranial tümörlerdir. Hipofiz adenomlarının büyük çoğunluğu iyi huylu ve oldukça yavaş büyüyor. Kötü huylu hipofiz tümörleri bile nadiren vücudun diğer bölgelerine yayılır. Adenomlar, hipofizi etkileyen en yaygın hastalıktır. Çocuklarda da teşhis edilmelerine rağmen genellikle insanları 30’larında veya 40’larında etkiler. Bu tümörlerin çoğu başarıyla tedavi edilebilir.
- Schwannomalar yetişkinlerde sık görülen iyi huylu beyin tümörleridir. Normalde sinir hücreleri için “elektriksel yalıtım” sağlayan hücrelerden oluşan sinirler boyunca ortaya çıkarlar. Akustik nöromlar , sekizinci kranial sinirden veya beyinden kulağa giden vestibüler koklear sinirden kaynaklanan en yaygın schwannomadır . Her ne kadar bu tümörler iyi huylu olsalar da, sinirler üzerinde ve sonunda beyinde baskı yaparlarsa ciddi komplikasyonlara ve hatta ölüme neden olabilirler. Diğer yerler omurgayı ve daha nadiren, uzuvlara giden sinirleri içerir.
Malign Beyin Tümörleri Tipleri
Gliomalar , malign beyin tümörlerinin yüzde 78’ini oluşturan en yaygın yetişkin beyin tümörü türüdür. Glia adı verilen beynin destekleyici hücrelerinden kaynaklanırlar. Bu hücreler astrositlere , ependimal hücrelere ve oligodendroglial hücrelere bölünmüştür. Glial tümörler aşağıdakileri içerir:
- Astrositomlar , primer beyin ve omurilik tümörlerinin yaklaşık yarısını oluşturan en yaygın gliomadır. Astrositomlar, beynin destek dokusunun bir parçası olan astrositler adı verilen yıldız şeklindeki glial hücrelerden gelişir. Beynin birçok yerinde, ancak en sık olarak beyinciklerinde oluşabilirler. Her yaştan insanlar astrositomlar geliştirebilirler, ancak yetişkinlerde daha sık görülürler – özellikle orta yaşlı erkekler. Beyin tabanındaki astrositomlar çocuklarda veya gençlerde daha sık görülür ve çocukların beyin tümörlerinin çoğunu oluşturur. Çocuklarda, bu tümörlerin çoğu düşük dereceli kabul edilirken, yetişkinlerde çoğu yüksek derecelidir.
- Ependymomlar ,ventriküler sistemi kaplayan ependimal hücrelerin neoplastik bir dönüşümünden türetilir ve tüm beyin tümörlerinin yüzde iki ila üçünü oluşturur.
- Glioblastoma multiforme (GBM) en invaziv glial tümör tipidir. Bu tümörler hızla büyür, diğer dokulara yayılır ve prognozu kötüdür. Astrositler ve oligodendrositler gibi birkaç farklı hücreden oluşabilirler. GBM, 50 ila 70 yaş arası insanlarda daha yaygındır ve erkeklerde kadınlardan daha yaygındır.
- Medulloblastomlar genellikle çocuklarda, en sık beyincikte ortaya çıkar. Yüksek dereceli tümörlerdir, ancak genellikle radyasyon ve kemoterapiye cevap verirler.
- Oligodendrogliomalar , miyelini yapan hücrelerden gelişir.
- Hemanjiyoblastomlar , sıklıkla serebellumda yer alan yavaş büyüyen tümörlerdir. Kan damarlarından kaynaklanırlar, büyük olabilirler ve sıklıkla bir kist eşlik ederler. Bu tümörler en sık 40-60 yaş arası insanlarda sık görülür ve erkeklerde kadınlardan daha sık görülür.
- Rabdoid tümörler , merkezi sinir sistemi boyunca yayılma eğiliminde olan nadir, yüksek derecede agresif tümörlerdir. Genellikle vücutta birçok yerde, özellikle böbreklerde görülürler. Küçük çocuklarda daha yaygındır, ancak yetişkinlerde de görülebilir.
Çocuklarda beyin tümörleri tipik olarak yetişkinleri etkileyenlerden farklı dokulardan gelir. Yetişkin beyninin (radyasyon tedavisi gibi) iyi tolere ettiği tedaviler, özellikle beş yaşından küçük çocuklarda bir çocuğun beyninin normal gelişimini önleyebilir.
Pediatrik beyin tümörü Vakfı’na göre, yaklaşık 4.200 çocuğa ABD’de beyin tümörü teşhisi konur. beyin tümörü teşhisi konan çocukların yüzde yetmiş ikisi 15 yaşından küçük. Bu beyin tümörlerinin çoğu beynin arka fossasında (veya sırtında) büyür.
Bazı beyin tümörleri türleri çocuklarda yetişkinlerden daha yaygındır. En sık görülen pediatrik tümör tipleri medulloblastomalar, düşük dereceli astrositomlar (pilositik) , ependimomlar, kraniyofarengiyomlar ve beyin sapı gliomalarıdır .
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) mikroskop altında histolojik özellikleri dayalı bir tümörün kötülüğü belirtmek için bir puanlama sistemi geliştirmiştir.
- En kötü huylu
- Hızlı büyüme, agresif
- Yaygın sızma
- Hızlı nüks
- Nekroz eğilimli
|sınıf||Özellikleri||Tümör Tipleri|
|Düşük dereceli||WHO Sınıf I|
|DSÖ II. Sınıf|
|Yüksek sınıf||DSÖ III. Sınıf|
|DSÖ IV. Sınıf|
Beyin tümörlerinin, bir hücrenin kromozomlarındaki belirli genler zarar gördüğünde ve artık düzgün çalışmadığında ortaya çıktığı düşünülmektedir . Bu genler normalde hücrenin bölünme hızını düzenler ve hasarın onarılamayacaksa hücrenin kendi kendini yok etmesine neden olması gereken genlerin yanı sıra, diğer genlerin kusurlarını gideren genleri onarır. Bazı durumlarda, bir birey bu genlerin bir veya daha fazlasında kısmi kusurlarla doğabilir. Çevresel faktörler daha sonra daha fazla hasara yol açabilir.Çevresel faktörlerin neden bazı kişilerde beyin tümörleri geliştirdiğini, diğerlerin de ise geliştirmediği bilinmemektedir.
Bir hücre hızla bölündüğünde ve büyümesini kontrol etmek için iç mekanizmalar zarar gördüğünde, hücre sonunda bir tümör haline gelebilir. Diğer bir savunma hattı, vücudun bağışıklık sistemi olabilir ve bu, anormal hücreyi en iyi şekilde tespit edip öldürür. Tümörler, bağışıklık sisteminin anormal tümör hücrelerini tanımasını engelleyen ve sonunda tüm iç ve dış caydırıcı maddelerin büyümesine engel olan maddeler üretebilir.
Hızla büyüyen bir tümör, normal doku için amaçlanan yerel kan akımı tarafından sağlanabilecek olandan daha fazla oksijene ve besinlere ihtiyaç duyabilir. Tümörler, kan damarlarının büyümesini destekleyen anjiyogenez faktörleri olarak adlandırılan maddeleri üretebilir . Büyüyen yeni damarlar, tümöre besin tedarikini arttırır ve sonuçta tümör, bu yeni damarlara bağımlı hale gelir. Bu alanda araştırma yapılmaktadır, ancak bu bilgiyi potansiyel tedavilere çevirmek için daha kapsamlı bir araştırma yapılması gerekmektedir.
Belirtiler beyin tümörünün yerine bağlı olarak değişebilir, ancak aşağıdakiler farklı beyin tümörlerine eşlik edebilir:
- Sabahları daha şiddetli olabilecek ya da geceleri hastayı uyandıracak baş ağrıları
- Nöbetler veya kasılmalar
- Düşünme, konuşma veya ifade etme zorluğu
- Kişilik değişiklikleri
- Vücudun bir tarafında zayıflık veya felç
- Denge veya baş dönmesi kaybı
- Vizyon değişiklikleri
- İşitme değişiklikleri
- Yüz uyuşması veya karıncalanma
- Bulantı veya kusma , yutma güçlüğü
- Karışıklık ve oryantasyon bozukluğu
Gelişmiş görüntüleme teknikleri beyin tümörlerini tam olarak belirleyebilir. Teşhis araçları arasında bilgisayarlı tomografi (CT veya CAT taraması) ve manyetik rezonans görüntüleme (MRI) bulunur . Diğer MRG dizileri, cerrahın beynin normal sinir yollarının bulunduğu yere dayanarak tümörün rezeksiyonunu planlamasına yardımcı olabilir. İntraoperatif MRG ayrıca cerrahi sırasında doku biyopsilerini ve tümörün çıkarılmasını yönlendirmek için kullanılır. Tümörün kimyasal profilini incelemek ve MRG’de görülen lezyonların doğasını belirlemek için manyetik rezonans spektroskopisi (MRS) kullanılır. Pozitron emisyon tomografisi (PET taraması) tekrarlayan beyin tümörlerini saptamaya yardımcı olabilir.
Bazen bir beyin tümörünü kesin olarak teşhis etmenin tek yolu biyopsidir. Beyin cerrahı biyopsi yapar ve patolog tümörün iyi huylu mu yoksa kötü huylu mu olduğunu belirleyerek kesin tanı koyar ve buna göre derecelendirir.
Beyin tümörleri (primer veya metastatik, iyi huylu veya habis olsun) genellikle tek başlarına veya çeşitli kombinasyonlarda cerrahi, radyasyon ve / veya kemoterapi ile tedavi edilir. Radyasyon ve kemoterapinin malign, rezidüel veya tekrarlayan tümörler için daha sık kullanıldığı doğru olsa da, hangi tedavinin duruma göre yapıldığına dair kararlar duruma göre yapılır ve bir dizi faktöre bağlıdır. Her tedavi türüyle ilişkili riskler ve yan etkiler vardır.
Genellikle bir beyin tümörünün tamamen cerrahi olarak çıkarılmasının bir hasta için yararlı olduğu kabul edilir. Beyin cerrahının zorluğu, hastanın nörolojik işlevi için önemli olan beyin dokusunu zedelemeden (konuşma yeteneği, yürüme vb. Gibi) mümkün olduğunca fazla tümör çıkarmaktır. Geleneksel olarak, beyin cerrahları, tümöre erişebilmelerini sağlamak ve mümkün olduğunca fazlasını çıkarmak için kafatasını bir kraniotomi ile açar.
Genelde, bazen bir kraniyotomi öncesinde gerçekleştirilen başka bir işleme stereotaktik biyopsi denir . Bu daha küçük operasyon, doktorların doğru tanı koymak için doku almalarını sağlar. Genellikle, hastanın kafasına bir çerçeve tutturulur, bir tarama yapılır ve daha sonra hasta, anormal alana erişime izin vermek için kafatasında küçük bir delik delinmiş olan çalışma alanına götürülür. Lezyonun konumuna bağlı olarak, bazı hastaneler bu prosedürü bir çerçeve kullanmadan da yapabilirler. Mikroskop altında inceleme için küçük bir örnek alınır.
1990’lı yılların başında, cerrahi navigasyon sistemleri adı verilen bilgisayarlı cihazlar tanıtıldı. Bu sistemler beyin cerrahına tümörler için rehberlik, lokalizasyon ve oryantasyon konusunda yardımcı oldu. Bu bilgi riskleri azalttı ve tümörün çıkarılma derecesini arttırdı. Birçok durumda, cerrahi navigasyon sistemleri Daha önce çalışamayan tümörlerin kabul edilebilir risklerle eksize edilmesine izin verdi. Bu sistemlerden bazıları, kafatasına bir çerçeve eklemek zorunda kalmadan biyopsiler için de kullanılabilir. Bu sistemlerin bir sınırlaması, beyin cerrahını yönlendirmek için ameliyattan önce elde edilen bir tarama (CT veya MRI) kullanmalarıdır. Böylece, intraoperatif olarak oluşabilecek beynin hareketlerini hesaba katamazlar. Araştırmacılar, ultrason kullanarak ve ameliyat sırasında navigasyon sistemi verilerinin güncellenmesine yardımcı olmak için MRI tarayıcılarında ameliyat gerçekleştirme teknikleri geliştiriyorlar.
İntraoperatif dil haritalaması, bazıları tarafından, baskın hemisferde gliomalar gibi dil fonksiyonunu etkileyen tümörleri olan hastalar için kritik öneme sahip bir teknik olarak kabul edilir. Bu prosedür bilinçli bir hasta üzerinde çalışmayı ve operasyon sırasında dil fonksiyonlarının anatomisini haritalamayı içerir. Doktor daha sonra tümörün hangi bölümlerinin rezeke edileceğine karar verir. Son zamanlarda yapılan çalışmalar kortikal dil haritalamasının, gerekli dil sitelerini korurken glioma rezeksiyonunu optimize etmek için güvenli ve etkili bir yardımcı olarak kullanılabileceğini belirlemiştir.
Beyin tümörlü bazı hastalarda ventriküloperitoneal şant gerekebilir. Herkesin beyinde beyin ve omurilik sıvısı (BOS) vardır.Bu akış tıkanırsa, sıvıyı (kese) içeren keseler genişleyebilir ve bu da kafa içinde artan basınç oluşturarak hidrosefali olarak adlandırılan bir duruma neden olur. Eğer tedavi edilmezse, hidrosefali beyin hasarına ve hatta ölüme neden olabilir. Beyin cerrahı, omurilik sıvısını beyinden uzaklaştırmak ve bu nedenle basıncı düşürmek içinbir şant kullanmaya karar verebilir. BOS’un yönlendirildiği vücut boşluğu genellikle periton boşluğudur(karın organlarını çevreleyen alan). Şant genellikle kalıcıdır. Bloke olursa, semptomlar hidrosefali orijinal durumuna benzer ve diğerleri arasında baş ağrısı, kusma, görsel problemler ve / veya kafa karışıklığı veya uyuşukluk içerebilir. Beyin sıvısı yollarının tıkanmasını kontrol etmek için kullanılabilecek başka bir yönteme de Endoskopik Üçüncü Ventrikülostomi denir. Bu, beyin sıvısının bir şant gerekmeden tıkanıklığın etrafına yönlendirilmesine yardımcı olur.
Radyasyon tedavisi, kanser hücrelerini ve anormal beyin hücrelerini öldürmek ve tümörleri küçültmek için yüksek enerjili X ışınları kullanır. Tümör ameliyatla etkili bir şekilde tedavi edilemiyorsa, radyasyon tedavisi bir seçenek olabilir.
- Proton Işın Tedavisi , bir tür radyoaktivite olan protonların spesifik olarak tümöre yönlendirildiği spesifik bir radyasyon tipi kullanır. Bunun avantajı, tümörü çevreleyen daha az dokunun hasar görmesidir.
- Stereotaktik Radyocerrahi ( Gama Bıçağı , Novalis ve Cyberknife gibi ) , radyasyonu hedef doku üzerinde birçok farklı ışınla odaklayan bir tekniktir. Bu tedavi tümöre bitişik dokulara daha az zarar verme eğilimindedir.
Kemoterapinin genel olarak spesifik pediatrik tümörler, lenfomalar ve bazı oligodendrogliomalar için etkili olduğu düşünülmektedir. Kemoterapinin en kötü primer beyin tümörü olan hastalarda genel sağ kalımı arttırdığı kanıtlanmış olmasına rağmen, bunu tüm hastaların sadece yaklaşık yüzde 20’sinde yapar ve doktorlar tedaviden önce hangi hastaların yarar göreceğini kolayca tahmin edemezler. Bu nedenle, bazı doktorlar olası yan etkiler nedeniyle kemoterapi kullanmamayı tercih etmektedir ( akciğerde skar , bağışıklık sisteminin baskılanması, bulantı, vb.).
Kemoterapi, normal doku ile tümör dokusundan daha iyi onarılan hücre hasarına neden olarak çalışır. Kemoterapiye direnç, ilaca cevap veremeyen tümör dokusunun hayatta kalmasını veya ilacın kan dolaşımından beyne geçememesini içerebilir. Kan akışı ile kan-beyin bariyeri adı verilen beyin dokusu arasında özel bir bariyer vardır . Bazı araştırmacılar, bu engeli ortadan kaldırarak veya ilacı tümöre veya beyine enjekte ederek kemoterapinin etkisini iyileştirmeye çalışmışlardır. Başka bir ilaç sınıfının amacı, tümör hücrelerini öldürmek değil, daha fazla tümör büyümesini engellemektir. Bazı durumlarda, büyüme düzenleyicileri (örneğin meme kanseri tedavisi ilacı Tamoxifen) diğer tedavilere dirençli tümörlerin büyümesini durdurmaya çalışmak için kullanılmıştır.
1996 yılında, ABD Gıda ve İlaç İdaresi , cerrahi sırasında beyin cerrahı tarafından uygulanabilecek kemoterapi emdirilmiş gofretlerin kullanımını onayladı. Gofretler ilacı tümöre yavaşça salgılar ve hasta tedavinin sistemik yan etkileri ile kemoterapi alır.
Lazer Termal Ablasyonu, bazı merkezlerin özellikle önceki açık cerrahi prosedürleri kullanarak ulaşması daha zor olan bölgelerde küçük tümörleri tedavi etmek için kullandığı daha yeni bir tekniktir. Bu lezyonun içine küçük bir kateter yerleştirmeyi, muhtemelen bir biyopsiyi tamamlamayı, ardından lezyonu termal olarak kesmek için lazer kullanmayı içerir. Bu teknik sadece daha yakın zamanda beyin tümörü tedavilerinde kullanılır, bu nedenle uzun vadeli etkinliği kanıtlanmamıştır.
Halen, mevcut prognozunun zayıf olduğu tümörler üzerinde, birçok yeni terapi türü üzerinde çalışılmaktadır. Bu tedavilerin işe yarayıp yaramayacağı bilinmemektedir. Bu tür tedaviler bir protokole göre verilir ve çeşitli immünoterapi formları, hedeflenmiş toksinler kullanılarak tedavi, anti-anjiyogenez tedavisi, gen tedavisi ve farklılaşma terapisini içerir. Tedavi kombinasyonları, olumsuz yan etkileri azaltırken, hastalar için görünümü iyileştirebilir.
Bu yazı aans .org dan yararlanarak hazırlanmıştır.
Bu yazı bir bilgi formudur. Bu web site bu bilgi formlarında belirtilen herhangi bir tedaviyi, prosedürü, ürünü veya doktoru desteklememektedir. Bu bilgiler Tıbbi Tavsiye Niteliği TAŞIMAZ. Beyin cerrahisi tavsiyesi veya yardımı isteyen herkes, beyin ve sinir cerrahisi uzmanına danışmalıdır.