Akıllı Kontrat Nedir?
Piyasada var olan ve önceden belirlenmiş kuralların iki tarafın da bu kurallar dahilinde anlaşmaya varmasıyla kendiliğinden işleme geçtiği kontratlara “Akıllı Kontrat” veya “Akıllı Sözleşme” adı verilmektedir. Bu kontratların kuralları blok zincir ağı üzerinde çalışır ve bu kurallar bilgisayar kodları tarafından belirlenerek diğer tüm ağ node’ları tarafından kopyalanarak uygulanır.
Bu kontratların amacı tarafların birbirini tanımadan, güven duymalarına gerek kalmadan blok zincir ağı üzerinde taahhütler verebilecekleri bir ortam yaratmak. Akıllı kontratlar değiştirilemezler. Akıllı kontratlar tüm kayıtları açık bir blok zincir üzerinde çalıştıkları için şeffaftırlar. Programlanabilir kodlar olan akıllı kontratlar kişiselleştirilebilir ve farklı hizmet ve çözümler için uyarlanabilirler.
Akıllı Sözleşmeler Ne Zaman Ortaya Çıktı?
1994 yılında, Nick Szabo isimli bir kriptograf sözleşmeleri bilgisayar kodu biçiminde kaydedebilme fikrini ortaya attı. Bu sözleşme, belirli koşullar karşılandığında otomatik olarak etkinleştirilecek şekilde dizayn edildi. Bu fikir, güvenilir üçüncü taraf kurumlara (bankalar gibi) olan ihtiyacı potansiyel olarak ortadan kaldırabilir. Neden? Cevap basit - çünkü işlem yaparken artık güvenilir bir üçüncü partiye ihtiyacınız yok. Bunun yerine, sözleşmeler (veya işlemler) tamamen bilgisayarlar tarafından kontrol edilen güvenilir bir ağda kendi kendine sürdürülür.
Akıllı Sözleşme Nasıl İşler?
Cevabı bulmak için, akıllı bir sözleşmenin nasıl kullanılabileceğine bir örnekle bakalım:
Ahmet'in Hakan'ın evini satın almak istediğini hayal edelim. Bu anlaşma, akıllı bir sözleşme kullanılarak Ethereum blok zinciri üzerinde oluşturuldu. Bu akıllı sözleşme, Ahmet ve Hakan arasındaki bir anlaşmayı içermektedir.
En basit ifadeyle anlaşma şöyle kurgulanacak: “Hakan, Ahmet 300 Ether'i ödediğinde, Hakan evin sahibi olacak”.
Bu akıllı sözleşme bir kez yürürlüğe girdikten sonra değiştirilemez- yani Hakan, ev için Ahmet’e rahatlıkla 300 Ether ödeyebilir.
Ahmet ve Hakan bu senaryoda akıllı bir sözleşme kullanmadan, banka, avukat ve bir emlakçı gibi üçüncü taraf kurumlara çok fazla ücret ödemek zorunda kalacaktı.
Artık komisyon yok ve bir avukatın ve komisyoncunun anlaşmayı işleme koymasını beklemek için gecikme de yok! Bu, akıllı sözleşmenin nasıl kullanılabileceğine dair örneklerden sadece biridir. Akıllı sözleşmeler, sözleşmenin koşulları karşılandığında otomatik olarak yürütülür. Bu, banka, komisyoncu veya hükümet gibi üçüncü bir tarafa ihtiyaç olmadığı anlamına gelir.
Bu nasıl mümkün oluyor?
Daha önce de belirttiğimiz gibi, teşekkür etmemiz gereken blok zincirimiz var. Blok zincir teknolojisi sayesinde, akıllı sözleşmeleri ademi merkeziyetçi hale getirebiliriz, böylece adil ve güvenilir olurlar. Ademi merkeziyetçilik diyerek, tek bir merkezi güç (banka, komisyoncu veya hükümet vb.) tarafından kontrol edilmediklerini belirtiyoruz. Blok zinciri, birçok farklı kişiye ait olan birçok bilgisayar (node adı verilir) tarafından çalıştırılan paylaşılan bir veri tabanıdır. Bu nedenle, tek bir kişi veya şirketin kontrolü yoktur. Bu, onu hacklemenin neredeyse imkansız olduğu anlamına gelir. Hacker, blok zincire veya üzerinde çalışan akıllı sözleşmelere saldırmak istiyorsa, nodeların yarısından fazlasını hacklemesi gerekecek. Bu nedenle, akıllı sözleşmeler, kimsenin değiştirmesine gerek kalmadan güvenli ve otomatik olarak çalışabilir!
ÖNE ÇIKANLAR
Akıllı Kontrat Nedir?
DeFi Nedir?
Cüzdan (Wallet) Nedir?
Dapps Nedir?
Uygulama Programlama Ara Yüzü (API) Nedir?
ERC20 Nedir?
E-Posta Aboneliği
ETİKETLER
cryptocurrency BITCOIN crypto BLOCKCHAIN btc ETHEREUM money BITCOINMINING trading INVESTMENT cryptotrading BITCOINS business BITCOINNEWS entrepreneur CRYPTOCURRENCIES investing INVEST dash RIPPLE cryptonews BITCOINTRADING bitcoincash TRADER litecoin ETH investor MONERO tether