Allerjik reaksiyonlar, bağışıklık sisteminiz (vücudunuzun mikroplara ve yabancı maddelere karşı savunması) normalde zararsız olan bir şey üzerine aşırı tepki verdiğinde gerçekleşir. Çoğu gıda alerjisine fıstık, ağaç fıstığı, balık, kabuklu deniz hayvanları, yumurta, süt, buğday ve soya neden olur. Alerjiler çoğu zaman çocuklarda görülür. Fakat her yaşta gelişebilirler. Bazı gıdalara ciddi tepkiler veren insanlar ve yakınları yediklerine dikkat etmelidir. Gıda alerjileri için herhangi bir tedavi yoktur. Ancak araştırmacılar, bu durumu nasıl önleyecekleri ve tedavi edeceği konusunda her geçen gün daha fazla bilgi sahibi oluyorlar.
Gıda allerjisi belirtileri hafif veya şiddetli olabilir . Bazı insanlar anafilaksi adı verilen hayatı tehdit eden bir reaksiyon yaşar. Belirtiler, nefes darlığı, baş dönmesi ve bayılma olabilir. Gıda alerjisi olan kişilerde alerjene maruz kalındığında vücudunun nasıl tepki vereceğini tahmin etmenin hiçbir yolu yoktur. Bir kerelik hafif reaksiyonunuz ve bir sonraki şiddetli reaksiyonunuz olabilir.
Sizin veya çocuğunuzun bir gıda alerjisi yaşadığını düşünüyorsanız, doktorunuza danışın. Doktorunuz ayrıntılı bir tıbbi öykü alacak ve fizik muayene yapacaktır. Gıda alerjisi tanısı olası görünüyorsa, kan testi veya deri prick testi önerebilir. Bu sonuçlar, sizin veya çocuğunuzun bir gıda alerjisi olup olmadığına karar vermenize yardımcı olacaktır.
Amerika'da araştırmacılar gıda alerjilerini daha iyi anlamak için çalışıyorlar. Mount Sinai İcahn Tıp Fakültesinde pediatrik gıda alerjisi uzmanı olan Dr. Scott Sicherer, "fıstık alerjisi üzerine çok araştırma var, çünkü fıstık alerjisi ağır bir alerjidir, ömür boyu sürer ve yaşam kalitesi üzerinde büyük etkisi var" diyor. Bilim adamları fıstık alerjisinde ilerleme sağlanmasının diğer gıda alerjilerinin nasıl ele alacağına yardımcı olacağını umuyorlar.
Araştırmacılar yakın zamanda Learning Early About Peanut Allergy (LEAP) adı verilen büyük bir klinik araştırma gerçekleştirdiler. Çalışma, küçük yaşta fıstık içeren gıdalar yiyen bebeklerde alerji gelişme şansını inceledi. Araştırmada, fıstık alerjisi geliştirme riski altındaki altı yüz kırk bebek çalışmaya alındı. Bebekler rasgele, fıstık yiyen veya fıstık yemeyen gruplara yerleştirildi. Bu diyetlere 5 yaşına kadar devam ettiler. Hayatın başlarında fıstık içeren yiyecekler yiyen bebeklerde, yer fıstığı alerjisi gelişme olasılığı % 81 daha düşüktü.
Dr.Sicherer"Bu bulgular ışığında,NIH sponsorluğunda düzenlenen bir panelde bebeklerde fıstık alerjisinin gelişimini önlemeye yardımcı olmak için ailelere fıstık içeren gıdaları tanımalarına yardımcı olacak güncellenmiş ilkeler kılavuzu yayınladı ." diyor.
Panel, bu gıdaları ne zaman ve nasıl vereceklerini açıklayan 3 ilke yayınladı. Tavsiyeler, bebeklerde fıstık alerjisinin gelişme olasılığına dayanıyor. Fıstık içeren gıdaları bebeğinize vermeden önce doktorunuzla konuşun. Doktor, fıstığı bebeğinize ne zaman ve nasıl başlayacağınızı söyleyebilir veya önce alerji testi yapmanızı önerir. Sicherer, "Bu kılavuzların fıstık alerjisini önlemeyle ilgili olduğunu , mevcut fıstık alerjisini tedavi etmediğini anlamak önemlidir" diyor.
Yeni kurallar kimileri için sürpriz olabilir. Uzmanlar neredeyse 20 yıl önce fıstık alerjisi geliştirme riski yüksek bebeklerin fıstık içeren gıdalardan 3 yaşına kadar kaçınmalarını öneriyordu. Ancak yaklaşık 10 yıl önce uzmanlar bu önerilerini geri çekti. Çünkü bunun bir işe yaradığının kanıtı yoktu.
Bu stratejinin diğer gıda alerjileri için geçerli olup olmadığı henüz bilinmiyor. Sicherer, "Diğer gıdaların da erken diyetle tanıtılmasının bu gıdalara alerji gelişmesinin önlenmesine yardımcı olup olmadığını öğrenmek için daha fazla araştırma yapılması gerekiyor" diyor.
NIH bilim insanları, halihazırda gıda alerjileri olan insanların nasıl tedavi edileceklerini de araştırıyorlar.Oral immünoterapi denen bir strateji umut veriyor. Allerjiye neden olan gıdayı az miktarda, yavaşça artan miktarlarda yemeyi içeriyor. Yakın tarihli bir çalışmada bu yaklaşım fıstık alerjisi olan okul öncesi çocuklar için denendi. Tedaviye katılan çocukların neredeyse% 80'inde fıstık içeren gıdalar daha sonra güvenle tüketilebilir hale geldi. Yaklaşımın güvenilirliğini ve etkinliğini arttırmak için daha fazla çalışma yapılıyor. Terapi, küçük klinik çalışmalarda süt ve yumurta alerjisi olan insanlar için de araştırılıyor.
Bu tür tedavi için başka yollar da araştırılıyor.Devam eden bir araştırmada, fıstık alerjisi olan hastalara çok az miktarlarda fıstık proteini veren bir cilt yaması uygulanıyor. Erken sonuçlar fıstık alerjisi olan küçük çocuklarda umut verici görünüyor. Araştırmacılar bu yaklaşımı değerlendirmeye devam ediyorlar.
Gıda allerjisi çalışmaları çok dikkatli yapılmalıdır çünkü reaksiyonlar hayati tehlike oluşturabilir. Plaut, "Özellikle çocuklar gibi savunmasız kişileri içeren araştırmalar etik açıdan çok dikkatlice tasarlanmalıdır." diyor. "Bazen yanıtlara ulaşmak umduğumuzdan uzun sürüyor.Fakat dikkatli ve güvenli bir tempo uygulamak çok önemli. " diye devam ediyor.
Şimdilik, gıda alerjileri için herhangi bir tedavi yöntemi bulunmuyor. Ancak alerjiye neden olan gıdalardan kaçınmak semptomları önlemeye yardımcı olabilir. Gıda etiketlerini dikkatle okuyun. Kazayla temasını önlemek için ellerinizi ve temas eden yüzeyleri yıkayın.
Bazen bulaşmayı tamamen önlemek zor olabilir. Bir otomatik epinefrin enjektör taşımak can kurtarıcı olabilir. Bu cihaz kan basıncını koruyan ve solunum yollarınızı açabilen bir hormon içerir.
Besin alerjilerinin önlenmesi ve tedavisi hakkında daha fazla bilgi edinmek için doktorunuzla görüşün.
Gıda Allerjisi Belirtileri:
Yedikten sonra nasıl hissettiğinize dikkat edin ve gıda alerjisinin belirtilerini tanımayı öğrenin.
Belirtiler şunlar olabilir:
- Öksürme
- Ağızda karıncalanma
- Kaşıntı veya döküntü gibi deri reaksiyonları
- Mide bulantısı ve kusma
- Karın ağrısı
- ishal
Hayati tehlike yaratan, nefes darlığı, baş dönmesi ve baygınlık sorunlarınız varsa, 112'yi arayarak acil tıbbi yardım isteyin.
Kaynak: A monthly newsletter from the National Institutes of Health, part of the U.S. Department of Health and Human Services