2Gebelikten Korunma Yöntemleri Gebelikten korunmak için herhangi bir yöntem kullanmadan cinsel ilişkide bulunan kadınların % 80-90'ı bir yıl içinde gebe kalır. Bu nedenle eğer bir süre ya da bundan sonra hiç bebek istenmiyorsa mutlaka etkili bir gebelikten korunma yöntemi kullanılmalıdır.
3A. Genel Korunma Yöntemleri 1. Hap ve Mini Hap Genel Özellikler · Her gün düzenli alınması gerekir.· Kadında yumurtlama ve döllenmeyi engeller · Doğru kullanıldığında çok etkilidir.· Adetin ilk beş günü içinde, tercihen ilk günü alınmaya başlanmalıdır.· Adet öncesi gerginliği ve adet sancılarını önler.· Rahim ve yumurtalık kanserlerine karşı koruyucudur.· Adet kanamalarının miktarını azalttığından bu nedenle oluşabilecek kansızlığa karşı koruyucu etkileri vardır.· Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan (HIV/AIDS, hepatit-B, frengi, bel soğukluğu, klamidya gibi) korumaz
4Hap· Kadında doğal olarak bulunan kadınlık hormonlarından ikisini (östrojen ve progesteron) içerir.· 35 yaş ve üstünde olup, sigara içen kadınlar hapla korunacaksa sigarayı bırakmalıdır.· Anne sütünün miktarını azalttığı ve yapısını değiştirdiği için emzirirken kullanılmaz.
5Mini Hap· Kadında doğal olarak bulunan kadınlık hormonlarından yalnızca birini (progesteron) içerir.· Anne sütünü etkilemediği için emziren kadınlar da kullanabilir.
62. Aylık İğne.Düzenli olarak ayda bir kez, kas içine enjeksiyonla uygulanır..Kadında doğal olarak bulunan kadınlık hormonlarından ikisini (östrojen ve progesteron)içerir..Yumurtlama ve döllenmeyi engeller..Doğru kullanıldığında çok etkilidir..Adetin ilk yedi günü içinde tercihen ilk günü uygulanır..35 yaş üstünde ve sigara içen kadınlar sigarayı bıraktıklarında kullanabilirler..Anne sütünün miktarını azalttığı ve yapısını değiştirdiği için emzirirken kullanılmaz..Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan (HIV/AIDS, hepatit-B, frengi, bel soğukluğu,klamidya gibi) korumaz.
73. Üç Aylık İğne.Düzenli olarak üç ayda bir, kas içine enjeksiyonla uygulanır..Kadında doğal olarak bulunan kadınlık hormonlarından yalnızca birini (progesteron) içerir..Yumurtlama ve döllenmeyi engeller..Doğru kullanıldığında çok etkilidir..Adetin ilk yedi günü içinde tercihen ilk günü uygulanır..Ara kanamaları olabilir ve uzun kullanıldığında kullanım sırasında adet görülmeyebilir..Anne sütünü etkilemediği için emziren kadınlar da kullanabilir..İğneler kesildikten sonra, tekrar gebe kalmak, ortalama dokuz ay gecikebilir..Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan (HIV/AIDS, hepatit-B, frengi, bel soğukluğu,klamidya gibi) korumaz.
84. Rahim İçi Araç (Spiral) .Rahim içine yerleştirilen küçük plastik bir araçtır. Bakır ve hormon içeren tipleri vardır..Döllenmeyi önler..Çok etkilidir..10 yıla kadar koruyan bakırlı tipleri vardır..Kadının gebe olmadığından emin olunan herhangi bir zamanda uygulanabilir. Uygulama sırasında adetli olmak gerekli değildir..Çıkartıldığında hemen gebe kalınabilir..İlk aylarda lekelenme, adet miktarında artma veya adet süresinde uzamaya, adet sancısına neden olabilir..Anne sütünü etkilemediği için emziren kadınlar da kullanabilir..Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan (HIV/AIDS, hepatit-B, frengi, bel soğukluğu, klamidya gibi) korumaz..Kurallarına göre uygulandığında enfeksiyona neden olmaz.
95. Kondom (Prezervatif, Kılıf, Kaput) .Erkekler tarafından kullanılmak üzere bir çeşit lastikten yapılmış çok ince ve esnek bir kılıftır..Cinsel ilişki sırasında, meni içindeki erkek tohum hücrelerinin (sperm) kadının vajinasına geçmesini engeller..Doğru kullanıldığında oldukça etkilidir..Her cinsel ilişki için YENİ, KULLANILMAMIŞ BİR KILIF kullanılır. Kılıf sertleşmiş erkeklik organına, kadının vajinasına HİÇ TEMAS ETMEDEN ÖNCE takılır. Boşalma sonrası organ gevşemeden çıkartılmalıdır.CİNSEL YOLLA BULAŞAN ENFEKSİYONLARDAN (HIV/AIDS, HEPATİT-B, FRENGİ, BEL SOĞUKLUĞU, KLAMİDYA GİBİ) KORUR..Hiçbir yan etkisi yoktur.
106. Spermisitler (Sperm Yok Ediciler) .Kadının vajinasına konularak uygulanan jel, fitil ve köpüren tabletlerdir. Tabletlerin erimesi için cinsel ilişkiden 10 – 15 dakika önce vajinanın derinine uygulanmaları gerekir. Etkisini tam gösterebilmesi için cinsel ilişkiden sonra da en az 6 saat vajina hiçbir sebeple yıkanmamalıdır. Vajinanın doktor tarafından önerilmedikçe, herhangi bir sebepten yıkanması doğal korunmasını bozarak enfeksiyonların oluşma riskini artıracağından kesinlikle önerilmez..Erkek tohum hücrelerini vajina içinde etkisiz hale getirerek gebeliği önler..Doğru kullanıldığında oldukça etkilidir..Her cinsel ilişki için uygulama tekrarlanmalıdır..Anne sütünü etkilemediği için emziren kadınlar da kullanabilir..Bazı cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı koruyucudur.
117. Kadında Tüplerin Bağlanması (Tüp Ligasyonu) .Artık çocuk istemeyen çiftlerde, kadınların yumurtalık kanallarının/tüplerin ameliyatla bağlanmasıdır.·Tüpler bağlandığı için yumurta, erkek tohum hücresi (sperm) ile karşılaşmaz. Böylece döllenme engellenir.·Gebelik şüphesi olmayan herhangi bir zamanda, kadın evli ise kendisinin ve eşinin yazılı onayı ile yapılır.·Çok etkilidir.·Cinsel arzu, yeterlilik ve doyumda, adet kanamalarında hiçbir değişikliğe yol açmaz.·Hastanede yatmayı gerektirmez.·Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan (HIV/AIDS, hepatit-B, frengi, bel soğukluğu, klamidya gibi) korumaz
128. Erkekte Kanalların Bağlanması (Vazektomi) .Artık çocuk istemeyen çiftlerde, erkeklerin tohum (sperm) kanallarının bağlanmasıdır..Kanallar bağlandığı için erkek tohum hücreleri (spermler) boşalma sıvısına geçmez. Böylece döllenme engellenir..Koruyuculuğun başlaması hemen gerçekleşmez. İlk 20 boşalmada ya da yaklaşık 3 ay süreyle kondom (prezervatif, kılıf) gibi ek bir yöntem kullanılmalıdır.Çok etkilidir..Cinsel arzu, yeterlilik ve doyumda, erkeklik organının sertleşmesinde hiçbir değişikliğe yol açmaz..Erkek evli ise kendisinin ve eşinin yazılı onayı ile yapılır..Cilt kesilmeden ve dikişsiz olarak yapılabilir. Hastanede yatmayı gerektirmez..Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan (HIV/AIDS, hepatit-B, frengi, bel soğukluğu, klamidya gibi) korumaz.
13ACİL KORUNMAYine de; korunmasız cinsel ilişkide bulunduysanız ya da bir korunma yöntemi kullanırken beklenmedik bir durumla karşılaşırsanız ve gebe kalmak istemiyorsanız acil önlem alabilirsiniz. Bunun için cinsel ilişkiden sonraki ilk üç gün (72 saat) içinde aile planlaması hizmeti sunan bir sağlık kuruluşuna başvurmalısınız!!!
14GÜVENLİ ANNELİK Anne ve babanın çocuk sahibi olmak istemesi Eşlerin birbirleri ile uyumuAnnenin yaşı ve fiziksel durumu: 18 yaşından küçük ve 35 yaşın üzerindeki gebeliklerde karşılaşılabilecek sorunlar
1518 yaşından küçük gebelerde; Düşükler Gebelik zehirlenmeleri Doğumun uzun sürmesi ve zor olması Doğumda zarar görmüş bebekler Doğum sonu kanamalar Erken doğumlar ve düşük doğum ağırlıklı bebekler gibi durumlarla karşılaşılabilir.
1635 yaş üzeri gebelerde;Hamilelik, doğum ve doğum sonrasının daha problemli olmasıKronik hastalıklarDown Sendromu riskinin artması gibi durumlarla karşılaşılabilir.
17Dış gebelikKan Grubu Uyuşmazlığı:Kadın Rh - Erkek Rh +
21CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR AIDSHepatit BBel soğukluğuCinsel organ siğilleriFrengiİdrar yolu iltihabıKlamidyaHerpesPelvis iltihabı hastalığı
22KANSER NEDİR?Düzensiz ve kontrolsüz çoğalan ve esas hücreye benzemeyen hücrelere kanser hücresi denir.
23Kanserden korunmak için alınabilecek önlemler Sigara içmemekÇok fazla ve uzun süre güneş ışığında kalmamakRöntgen ışınlarından ve radyasyondan uzak kalmakKatran, asbest, benzen vb maddelerden uzak durmakHormon ve fazla miktarda tarım ilaçları kullanılarak yetiştirilen gıdalardan uzak kalmakAlkol kullanmamakStresten uzak durmak
24KANSERİN HABERCİLERİ Başlangıçta ağrısız şişlikler İyileşmesi geciken yaralarBenler ve siğillerde değişmeAnormal kanamalarBüyük abdest ve idrar yapma düzeninde değişikliklerYutma güçlüğüSes kısıklığıNedeni açıklanamayan ateş ve zayıflama
25GENEL RİSK FAKTÖRLERİ Aile öyküsü Hiç doğum yapmamış olmak Cinsel yolla bulaşan hastalıklar geçirmiş olmakSigara kullanmakKilolu olmakJinekolojik muayenelere düzenli olarak gitmemek
26EN SIK GÖRÜLEN KANSER TÜRLERİ KADINLARDA: Meme kanseri, rahim ağzı ve rahim içi kanserleriERKEKLERDE: prostat ve akciğer kanserleridir.
27ÜREME ORGANLARI KANSERLERİNDEN KORUNMA YOLLARI Dış üreme organı temizliğine önem vermekGebelik ve doğum sayısını sınırlı tutmakSigara ve alkol kullanmamakÜreme yolları iltihaplarını hemen tedavi ettirmekCinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunmakSağlıklı, güvenli ve tek eşle cinsel yaşama özen göstermekErken yaşta evlilik, cinsel ilişki ve doğundan kaçınmakDengeli, sağlıklı ve temiz beslenmek35 yaşına kadar 2-3 yılda bir 35 yaşından sonra yılda bir kez PAP SMEAR TESTİ yaptırmak
28MEME KANSERİNDE ERKEN TANI YÖNTEMLERİ KİMLER RİSK ALTINDADIR?Yakınlarında meme kanseri olanlar50 yaşın üzerindeki kadınlarErken yaşta doğum yapanlarHiç evlenmemiş ve çocuğu olmayan ve emzirmeyenlerMemelerinde iltihap veya kistik hastalık geçirmiş olanlar
29MEME MUAYENESİ Banyo yaparken veya duş alırken Aydınlık bir odada, geniş bir ayna karşısında belden yukarısı çıplak olarakSırt üstü yatarak