Dulce de leche
Uruguay’da ne yenir? Uruguay‘ın en ünlü tatlısı, macun-ezme kıvamındaki dulce de leche sade yendiği gibi kurabiye, pasta, kek, krep, puf böreği ve alfajore (arasına dulce de leche konmuş çubuk kurabiye) içine malzeme olarak da kullanılıyor. Portekizcesi doce de leite, Türkçesi tatlı süt veya süt reçeli, tadını karamelize olan şekerden alıyor. Aşağıda Uruguay’ın en sevilen dulce de leche markası Conaprole kavanozunu görüyorsunuz. Güney Amerika yemekleri ve mutfağı örnekleri.
En kolay hazırlanışı, süt ve şeker karışımını hafif ateşte uzun süre kaynatmak. Vanilya da eklenebiliyor. Sütteki suyun çoğu buharlaşıyor ve süt yoğunlaşıyor. Elde edilen dulce de leche miktarı, kullanılan sütün altıda biri hacme iniyor. Pişirmedeki dönüşüme neden olan, kahverengileşen iki tepkime; karamelizasyon (şekerin yanması) ve Maillard tepkisi (amino asit ile azalan şekerin tepkimesi). Evde deneyebilirsiniz: Süt-şeker karışımını metal veya sağlam cam bir kavanoza koyup tepesine iki delik açın, tencerede kaynayan suyun içine oturtun (kavanoza su kaçmasın), çok hafif ateşte 2 saatten fazla kaynatın. Latin Amerika yemekleri arasında ünlü hafif bir tatlı.
Churro – Uruguay Yemekleri
Churro kızarmış hamurdan yapılan bir tatlı. Batıda “donut” olan, bizde “halka tatlısı”, “halka tulumba” veya argoda “genelev tatlısı” olarak geçen bir sokak ürünü. Churro gevrek, kıtır kıtır hale gelene dek kızartılıyor ve şeker serpiliyor. Churro’nun yüzeyi, yıldız şekilli hamur pompasından geçirildiği için tırtıklı. Bizdeki benzeri gibi sokakta satılıyor. Latin Amerika‘da hem kahvaltıda, hem de gün boyu yenebiliyor.
Uruguay’da Ne Yenir?
Torta Frita
Torta frita için Türkçe en yakın “kızarmış kek” veya “kızarmış çörek” diyebiliriz. Aslında bizim lokmaya benziyor. Arjantin‘de de olsa da asıl Uruguay‘ın ünlü yiyeceği. Uruguay’da “yağmurlu bir öğleden sonra mate çayı eşliğinde torta frita yemek” bir gelenek. Torta frita pişirmek kolay, ve hafta sonu kahvaltıları için ideal. Uruguay ve Arjantin’de, yukarıda anlattığım gibi sade, dulce de leche veya reçel ile sunuluyor. Domuz yağı veya bitkisel yağ ile kızartılıyor. Un, tuz, kabartma tozu, tereyağ, bitkisel veya domuz yağı, süt ile hazırlanıyor. Uruguay yemekleri için tipik bir sokak lezzeti.
Bakın Montevideo sahilinde (rambla) torta frita aldığım seyyar satıcı nasıl hazırladı. Uruguaylı amca daha önce hazırlamış olduğu torta frita hamurunu merdane ile açıyor:
Ortasını deldiği torta frita hamurunu kızgın yağa atıyor.
Denemek isteyen olursa diye ben malzemelerinin evde 8-9 tane hazırlamaya uygun ölçeklerini yazayım:
- 2,5 bardak un
- 3/4 çaykaşığı tuz
- 2,5 çaykaşığı kabartma tozu
- 2 yemek kaşığı tereyağı
- 2 yemek kaşığı bitkisel veya domuz yağı
- 1 bardak süt
- Pişirmek için bol bitkisel veya domuz yağı
Ve mutlu son. Arkadaşım Carli üstteki dulce de leche eklenmiş olanını seviyor, bense alttaki tuzlu olanı beğeniyorum.
Garrapinada
Şeker kaplanarak karamelize olana dek pişirilen fıstık Garrapiñada, bütün Uruguay ve Arjantin‘de sokakta satılıyor. Taze pişmiş ve sıcakken özellikle lezzetli. Ben bu tip tatlı çerezleri sevmem ama Temmuz soğuğunda sokaklarda karamel ve vanilya kokusu almak hoş oluyor.
Lezzetli garrapiñada pişirmenin sırrı, bakır bir kap kullanmak. Denemek isteyenler için:
- 1 bardak su
- 2 bardak şeker
- 2 bardak çiğ fıstık (veya badem veya fındık)
- 2 çaykaşığı vanilya özü
Uruguay’da neler yediğimi görmek isterseniz bu yazımda: Uruguay Yemekleri
Hepsi karıştırılır, çok yüksek ateşte kahverengileşene dek ahşap kaşıkla sürekli karıştırarak pişirin. Kıvam koyulaşınca garrapiñada taneleri oluşur. Rengi kahveye dönünce karamelize olmuş demektir, ateşi kısıp biraz daha çevirin ve kapatın. Sıcak şekere dikkat edin. Geniş bir kaba dağınık koyarak biraz soğuyana dek bekleyin. Afiyet olsun. Latin Amerika yemeklerini Yediklerim sayfamda görebilirsiniz.