ABD ve Avrupa ilişkileri nereye gidiyor?
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Dışişleri Bakanı Mike Pompeo geçen hafta aniden Almanya Başbakanı Angela Merkel ile görüşmesini iptal ettiğinde Süddeutsche Zeitung gazetesi ABD-Almanya dostluğunun "sallantılarda" olduğunu açıkladı.
Washington, Pompeo'nun İran'la ilgili acil bir sorun dolayısı ile Irak'a uçması gerektiğini söyledi. Donald Trump'tan sert saldırılarla karşılaşan Merkel'in yaşadığı son görüşme iptali, ABD ile Avrupalı müttefikleri arasında gergin ilişkilerin nasıl ortaya çıktığını tekrar hatırlattı.
Geçen yıl ABD Kongresi'ne seçilen ve eski bir CIA ajanı olan Abigail Spanberger, Trump'ın müttefiklerine uyguladığı "kibirli" yönteminin ABD'nin en önemli ilişkilerden bazılarına zarar verdiğini söyledi. Spanberger, "Dünya liderleri ile iyi ilişkiler içerisinde olduğunuzda durumlar netleşebilir. Almanlar ile yakın ilişkiler içerisinde olsaydık diplomatik sorunlar daha az olurdu." ifadelerini kullandı.
Trump 2017'de göreve geldiğinden beri kilit Avrupalı müttefikleri Almanya, Fransa ve İngiltere ile neredeyse ortak her anlaşmadan ayrıldı.
Eleştirmenler, Trump'ın bu hafta Beyaz Saray'ı ziyaret eden Macaristan Başbakanı Viktor Orban gibi otoriter liderleri ağırlayarak on yıllardır transatlantik güvenliği destekleyen ittifak bağlarını baltaladığını söylüyor.
ABD'nin NATO Büyükelçisi Nicholas Burns, "Trump gerçek demokratik liderlerin peşinden itmeyi reddetti. Trump, Avrupa Birliği'nin değerli bir müttefik olduğuna inanmıyor. Aksine AB'nin bir rakip olduğuna inanıyor." dedi.
Öte yandan Brookings Enstitüsü'nde Avrupa uzmanı olan Constanze Stelzenmüller, ABD-AB ilişkilerinin Trump'ın Almanya ticaretine olan tutumunu değiştirmesiyle "huzursuz bir barış" dönemine girdiğini belirtti.
Berlin geçen hafta Pompeo'nun davranışından memnun olmazken, asıl mesele her iki tarafın da kilometrelerce uzakta olması. Aslında Trump, Almanya'nın büyük cari işlemler fazlası, savunma bütçesi ve Rus gazını Almanya'ya getiren Nord Stream 2 boru hattı ile ilgileniyor.
Almanya'nın NATO'nun gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 2'sini orduya geçirme taahhüdünü yerine getirememesi Trump'ın isteklerinden birisiydi. Şimdi Berlin başka bir Trump tehdidi için hazırlanıyor. Alman otomobil endüstrisi için büyük bir darbe oluşturacak olan Avrupa otomobillerine ithalat tarifeleri getirme tehdidinin gerginliği artıracağı öngörülüyor.
Trump yönetiminde eski bir üst düzey yetkili olan Clete Willems, ABD ve AB'nin birlikte çalışmasının "kritik" olduğunu söyledi. ABD'nin, AB'nin tarım pazarına erişim engelleri, Avrupa otomobilleri için oluşturulan engeller ve ABD teknoloji şirketlerine zarar veren vergi politikaları konusunda ciddi endişeleri olduğunu söyledi.
Kaynak: Financial Times - Demetri Sevastopulo & Guy Chazan