Evde Doğum
Bu yazının amacı sizi evde doğum yapmaya teşvik etmek değildir. Bebek, zaman zaman doğumunu hiç beklenmedik bir anda ve şekilde haber verir. Bebeğin otomobilde, uçakta, işyerinde ya da evde doğması sık sık görülen olaylardandır. Hiç beklenmedik anda kadının doğuma geçişi, kimi zaman doktorun ya da ebenin yetişmesine olanak vermeyebilir. Bunun için de, annenin böyle olaylarda kendi kendine nasıl yardım etmesi gerektiğini bilmelidir. Bu yazının amacı da bu tür hayati durumlarda kendi başınızın çaresine nasıl bakacağınızı öğrenmektir.
Evde Doğum Nasıl Yapılır?
Anneden ve yanında bulunanlardan ilk istenen şey, panik yapmayarak sakin olmalarıdır. Anne, ıkınma sancıları başladığında derhal sabit bir zemin üzerine sırt üstü yatmalıdır. Annenin altına mümkün olduğu kadar temiz bir çarşaf serilmeli, çarşafın bulunamayacağı durumlarda, kağıt peçeteler ve temiz gazete kağıtları kullanılabilir. Anne, bacaklarını açmalı, dizlerini bükmeli ve her iki eliyle kalçasını alt kısmından sıkıca tutmalı ve yukarı kaldırmalıdır. Böylece, ıkınma sancıları başladığı zaman, gerekli ıkınma kolayca yapılabilir. Yardım eden kimse temiz bir mendili ya da kağıt peçeteyi avucuyla annenin perinesine bastırır, öteki eliyle hafifçe dışarı çıkmaya başlayan bebeğin başı üzerine koyar. Yardımcının bu hareketiyle, bebeğin başının hızla çıkarak perineyi yırtmasını önlemiş olur, ancak bu tedbir geçicidir. Baş doğunca, bebek kimsenin yardımına gerek kalmadan kendiliğinden yan döner. Yardım eden kimse, bebeğin başını avuçları arasına alır, önce hafifçe aşağı doğru çeker, omzun çıkmasını sağlar, sonra da başı hafifçe yukarı doğru çekerek arka omzu kurtarır. Yardımcının bu hareketiyle anne ve bebek için en zor durum ortadan kalkmış olur.
Bebeğin vücudu, annenin ıkınma sancılarıyla hemen gelir. Bebeğin her iki bacağı ayak bileklerinin üst kısmından tutulur ve yukarı doğru kaldırılır. Böylece, bebek baş aşağı durumuna getirilmiş olur. Bu sırada, bebeğin ağzından ve burnundan amnios sıvısı akar. Temiz bir mendil kullanılarak amnios sıvısı dikkatle temizlenir. Yeni doğan bebek bundan sonra hemen soluk almaya ve ağlamaya başlar. Bebeğin soluk aldığı kesinlikle anlaşılamazsa, hemen ağız yoluyla solunum yaptırılmalıdır. Bunun için, bebeğin ağzı ve burnu üzerine ince, havayı geçirebilecek bir tülbent ya da ince bez konur ve yardım eden kimse ağzını bebeğin ağzı ve burnuna yapıştırıp soluğunu, karşı bir tepki hissedinceye dek, dikkatle verir. Sonra bebeğin soluğu dışarı verebilmesi için ağzı 3-5 saniye kadar serbest bırakılır. Bu işlem, bebek kendi kendine soluk alıncaya ya da doktor gelinceye dek sürdürülür. Bebek soluk alıp vermeye başlayınca, annenin bacakları arasına konur ve göbek kordonu, yaklaşık on santim uzaklıkta iki yerden kan akışını durduracak şekilde yumuşak bir şerit ya da keskin olmayan bir iple bağlanır. Yalnız, göbek kordonunu koparacak kadar sıkı bağlamamalıdır, kanın akışını durduracak kadar sıkılık yeterli olacaktır. Göbek kordonu bağlandıktan sonra bir makas ya da bıçakla iki bağlama noktası arasından kesilir. Kesik yerden kan gelişi, bağın gevşek olduğunu işaret eder. Bu takdirde düğümler hemen sıkıştırılmalıdır.
Plasenta ve zar artıkları kimsenin yardımı olmadan rahmin kasılmalarıyla kendiliğinden dışarı atılır. Bebek hemen bir gazete ya da yumuşak beze sarılarak sıcak tutulmaya gayret edilir, sonra anneyle birlikte en yakın doğum kliniğine ya da hastaneye götürülür.
Çok doğum yapmış olan kadınlarda böyle doğum olayları sık sık görülmektedir. Kimi zaman kimsenin yardımı olmadan bebek kendiliğinden hemen doğar. Ancak böyle durumlarda anne kendisine hakim olarak sakin olmalı, bebeğini sıcak tutmaya çalışmalı, kendisi de yüzükoyun yatmalıdır. En önemlisi, mümkün olduğu kadar çabuk yardım istemelidir.