1958'ten beri KB-1, Grigori Vasilievich Kisunko'nun öncülüğünde A-35 füze savunma sistemi projesi üzerinde çalışıyor. Teknik gereksinimlere göre, bu sistemin, radar algılama istasyonlarından önleyici füzelerine kadar çeşitli amaçlar için birçok nesne içermesi gerekiyordu. Ek olarak, o zamanlar yeni balistik füzeler geliştiriliyordu. Altmışlı yılların başında, Vladimir Nikolaevich Chelomey önderliğinde OKB-100 tarafından geliştirilen UR-52 tipinde bir ICBM için bir proje başlatıldı. Bir projede umut vaat eden iki yönü birleştirmeyi öneren oydu.
Altmışlı yılların başlarında, ABD’nin ICBM tipi LGM-30 Minuteman’ın bin fırlatma kompleksi inşa etmeyi ve düzenlemeyi planladığı anlaşıldı. O dönemde geliştirilen anti-füze savunma sistemleri teoride küçük bir düşman saldırısını engellemesine izin verdi, ancak birkaç yüz füzenin fırlatılması böyle bir korumaya girmeyi garantilecekti. 1963'in başında, çok sayıda düşman füzesini etkili bir şekilde engelleyebilecek alternatif bir füze savunma sistemi geliştirme önerisi vardı.
Karmaşık "Taran" genel şeması. Şekil Militaryrussia.ru
1963'in başlamasından önce, askeri ve sanayi büyük miktarlarda üretilebilecek ve kullanılabilecek umut verici hafif bir ICBM için gereksinimler oluşturdu. Bu çalışmalar sırasında yeni bir orijinal teklif geldi. OKB-52 V.N.’nin başkanı Chelomey, hem saldırılar için hem de bir düşman saldırısına karşı savunma için kullanılabilecek evrensel bir füze geliştirmeyi önerdi. Böyle bir rokete ek olarak, diğer bazı nesneler füze savunma sistemine girecekti ve çoğu sıfırdan geliştirilmemeli ve yapılmamalıydı.
Gelecek vaat eden bir füze savunma sisteminin çalışma prensibi oldukça basitti. Roket saldırısı uyarı sistemi RO-1 (Murmansk) ve RO-2 (Riga) istasyonları durumu izlemelidir. Amerika Birleşik Devletleri topraklarından bir füze fırlatılması durumunda, bu nesnelerin, gelen füzeleri ve ardından gelen antimissillerin yönetimini tespit etmek olan çok kanallı radar istasyonu TsSO-P'ye (Merkezi Durdurma Tespiti İstasyonu) bilgi iletmesi gerekecektir. İkincisi olarak, gelişimi yakın zamanda başlayacak olan kıtalararası balistik UR-100 üzerinde özel bir değişiklik yapılması önerildi.
Interceptor füze versiyonundaki UR-100, temel şok versiyonundan biraz farklı olmalıydı. Her iki modifikasyonun mayın rampaları kullanması ve konteynerleri taşıması ve fırlatması gerekiyordu. Bununla birlikte, aynı zamanda, çözülecek görevlerin çeşitliliği ile ilgili farklı rehberlik yöntemleri uygulamak gerekliydi. Bu durumda, anti-füzenin sözde önceden hesaplanmış alana girmesi gerekiyordu. Uzatılmış buluşma noktası ve orada, savaş başlığını baltalamak ve yakınlarda bulunan düşmanın savaş birimlerini vurmak. Hedeflerin etkili bir şekilde imha edilmesi için, 10 megaton gücünde yeni bir monoblok savaş başlığı kullanılması önerildi.
Kıtalararası bir füzeye dayanan umut verici bir füze savunma sistemi projesi "Taran" kod adını aldı. Bu başlık altında, proje silahlı kuvvetlerin ve ülkenin liderliğine teklif edildi.
“Taran” projesinin teknik önerisine göre, umut verici bir füze savunma sistemi birkaç unsurdan oluşacaktı. Birkaç füze saldırısı radarı tespitinin yanı sıra, görevi hedeflere ve önleyici füzelerin kontrolüne eşlik eden merkez istasyon CSO-P'yi de içermeli. Son olarak, füze savunma sisteminin ana unsuru, UR-100 temelinde, yüksek kapasiteli savaş başlıklarında uygun yönlendirme sistemleriyle donatılmış ve mayın fırlatıcılarına yerleştirilen füze karşıtı füzeler olduğu ortaya çıktı.
Böyle bir sistemin, potansiyel bir düşmanın saldırısını derhal tespit etmeyi, füzelerinin uçuşunun yörüngelerini hesaplamayı ve tehlikeli bir mesafeye yaklaşmadan onlara vurmayı mümkün kılacağı varsayılmıştır. Bireysel füzeler veya savaş başlıklarının atılması durumunda, C-225 gibi bölge savunma sistemlerinin işe bağlı olması gerekiyordu. Ön hesaplamalar, füze savunma sisteminin önerilen mimarisinin, verilen görevlerin çözülmesine izin vereceğini ve ayrıca diğer sistemler, örneğin А-35 gibi bazı avantajlar sağlayacağını göstermiştir.
Taran projesinin ana görevlerinden biri, radar sistemlerinin yanı sıra hedef izleme ve müdahale kontrol araçlarının oluşturulmasıydı. Yüksek bir hedef tespit aralığı ve yüksek veri işleme hızı sağlamak gerekliydi. Aynı zamanda, bu işi basitleştirmek için bir dereceye kadar teorik bir olasılık vardı. 10-megaton savaş başlığının, düşman füzelerinin savaş başlıklarını önemli ölçüde tahrip edeceği varsayılmıştır. Bu, isabet doğruluğu için gereklilikleri azaltmayı mümkün kıldı ve ayrıca belirtildiği gibi, gerçek savaş başlıkları ve yanlış hedefler içeren tüm “bulut” ta hedef seçimi ve grev yapmasını gerektirmedi.
Proje V.N. Chelomey, yeni bir füze savunma sistemi kurmanın ilk aşamalarını basitleştirmeye izin verdi. Bu nedenle, önleyici füzeler şok sistemleriyle aynı temellere yerleştirilebilir ve sıfırdan inşa edilmesi gereken kompleksin tek unsuru Central Interception Detection Station idi. Bu nesnenin Moskova'nın kuzeyindeki 500 km'de roket tehlikesi doğrultusunda inşa edilmesi önerildi. İstasyonun böyle bir yeri, düşman füzelerinin geçişinin amaçlanan alanını izlemeyi ve tehditleri zamanında tespit etmeyi mümkün kıldı.
Yeni fikrin yazarı V.N. Chelomei. Buna ek olarak, "Taran" projesi, SSCB Bilimler Akademisi Radyo Mühendisliği Enstitüsü'ne başkanlık eden Alexander Lvovich Mints ile de ilgilendi. Enstitü, yeni radyo-elektronik sistemlerin kurulmasıyla ilgileniyordu ve gelecekte bir roketin veya bir TsSO-P istasyonunun gerekli elektronik bileşenlerini yaratabilirdi. Ek olarak, A.L. Bir süredir Mintz aktif olarak “uzun süreli buluşma noktalarında” araya girme araştırmalarına katılıyordu.
VN Chelomeyu ve A.L. Mintsa, askeri liderleri gelecek vaat eden bir proje üzerinde çalışmaya başlama ihtiyacı konusunda ikna edebildi. Bunun sonucu olarak CPSU Merkez Komitesi ve 30 Mart 1963 Bakanlar Kurulu kararı verildi. Bu belgeye göre, OKB-52 ve bir dizi ilgili işletme, kıtalararası silo tabanlı bir balistik füze UR-100 ve ayrıca Taran kompleksi için füze karşıtı versiyonunu geliştirecekti. Baş Tasarımcı MBR UR-100 VN olarak atandı. Chelomey, tüm füze savunma sisteminin oluşturulmasından sorumluydu A.L. Mintz. Ortak testler "Tarana", 1964 yılının dördüncü çeyreğinde başlamalıdır.
Kararın alınmasından sonra ön çalışmalar başladı. Tam teşekküllü bir tasarımın başlamasından önce, bazı prensiplerin uygulanmasının temel olasılığını kontrol etmek de dahil olmak üzere bir dizi önemli çalışma yapılması gerekiyordu. Örneğin, ümit vaat eden bir ICBM'nin standart kontrol sisteminin, düşman füzeleri yakalarken düzgün çalışmasını sağlayamayacağı bulunmuştur. Bu nedenle, diğer ünitelerle uyumlu yeni bir kontrol sistemi gerekir. Bu sorunu çözmek için, en kısa sürede kontrol sistemlerinin değiştirilmesi ve yeni ekipmanların kurulması ihtimalini inceleyen Otomasyon ve Enstrüman Mühendisliği Araştırma Enstitüsü, Taran projesine çekildi. Bir seriden fazla seri füze UR-100'in yeniden donatılması için bir günden fazla zaman harcanması planlanmamıştır.
Şok konfigürasyonunda, UR-100 roketinin önceden belirlenmiş bir yörünge boyunca bir uçuş sağlayan bir atalet yönlendirme sistemi ile donatılması gerekiyordu. Öncü füzenin daha karmaşık yönlendirme sistemleriyle donatılması planlandı. Yörüngede çoğu, atalet sistemi uçuşu kontrol etmekti. Ayrıca, kompleksin kara tesislerinin füze karşıtı füze sisteminin yörüngesini düzeltip buluşma noktasına yönlendirebilmesi için bir telsiz komuta sistemi öngörülmelidir.
Anti-füze füzelerinin donatılması için, TNT eşdeğeri olarak yaklaşık 10 Mt gücünde yeni bir savaş başlığı oluşturulması gerekiyordu. Böyle bir savaş birimi, yörüngede belirtilen bir noktada hedeflerin imhasını sağlayan uygun patlama sistemleriyle donatılmalıydı.
Yeni savaş başlığı ve diğer yönlendirme sistemleri hariç, interceptor sürümündeki UR-100 kıtalararası değişiklikten farklı olmamalıdır. Yaklaşık 41,4 T fırlatma kütlesi ile roketin 16,9 m uzunluğunda ve 2 m uzunluğunda olması gerekiyordu ve roketin tasarımı kendi motorlarıyla iki aşamaya ayrılmıştı. İlk etabın RD-0216 sıvı motor, ikinci - 8D423 ile donatılması önerildi. Her iki motorun ampullü tanklara yerleştirilmiş asimetrik dimetil hidrazin ve tetraoksit diazoto kullanması gerekiyordu.
Raporlara göre, yakıt rezervlerinde bir düşüşe yol açması beklenen yeni bir savaş başlığı kullanılması nedeniyle, önleyici versiyonundaki UR-100 daha düşük bir tahmin aralığına sahipti. Uçuş aralığı 2000 km, uçuş yüksekliği - 700 km kadar belirlendi. Bu tür uçuş verileri, antimissillerin yerleştirilmesine bazı kısıtlamalar getirebilir.
1963'in sonuna kadar, projeye dahil olan işletmeler ve kuruluşlar bir dizi çalışma yapmayı ve bazı belgeler hazırlamayı başardı. Daha sonra, Taran projesi yeni bir aşamaya geçince, teknik, idari ve hatta kavramsal sorunlar ortaya çıktı. Projedeki ilk grevlerden biri Mstislav Vsevolodovich Keldysh'in hesaplamalarıydı. Belirtilen özelliklerle Taran kompleksinin, kayda değer miktarda antimissil harcaması ile ayırt edileceğini belirtti. Bu yüzden, Minuteman tipindeki Amerikan ICBM'lerinin 100'ini durdurmak için uygun konfigürasyonda iki yüz SD-100 gerekecektir. Başka bir deyişle, her biri SSCB topraklarında veya en yakın alanlarda 200 Mt kapasiteli 10 patlamaları meydana gelecektir.
Bu gibi beklentiler birkaç nedenden dolayı bir kerede şüpheli görünüyordu. Hesaplamalar, tüm konuşlandırılmış ABD füzelerinin bir nükleer füze saldırısını güvenilir bir şekilde püskürtmek için birkaç bin Taran yakalayıcısına ihtiyaç duyacağımızı göstermiştir. Ayrıca, topraklarında yüzlerce veya binlerce nükleer patlama olasılığı hiç kimseyi memnun etmedi. Bu nedenle, proje hem ekonomik hem de güvenlik açısından sorgulanabilirdi.
Projeye ikinci darbe, gücün değişmesiydi. Taran projesinin destekçilerinden biri, 1964'te hak ettiği bir dinlenmeye yollanan Nikita Sergeevich Khrushchev idi. Devlet başkanının desteğini kaybetmiş V.N. Chelomey ve A.L. Mintz tamamen çalışmaya devam edemedi. Taran sistemini tam teşekküllü bir devlet koruma aracı olarak gören silahlı kuvvetlerin bazı liderlerinin yardımı da onlara yardım etmedi.
Daha sonra V.N. Chelomey, projenin bir başka problemini daha ortaya çıkardı. Füze savunma kompleksinin kilit unsuru, hedeflerin tespit edilmesi ve izlenmesi için kullanılan istasyondu. Füze savunması için özel öneme sahip olan bu nesneler, düşman silahlarına karşı savunmasızdı. Yeterli koruma sağlamak mümkün olmadı, çünkü tek bir cevapsız füze bile bütün kompleksi işe yaramaz hale getirebilirdi.
“Taran” projesi kapsamında G.V. Kisunko, füze savunma sisteminin bir başka projesinin geliştirilmesine katkıda bulundu. KB-1, G.V. 50'lerin sonlarından beri Kisunko, A-35 projesinin oluşturulmasında yer aldı. 1963'ta A-35 projesinin Taran karşısında ciddi bir rakibi vardı. Anılarında, “Gizli Bölge: Genel Tasarımcının İtirafları” adlı KB-1 başkanı, entrikaları ve gizli mücadelesiyle gerçek bir drama olan olayların versiyonunu ortaya koydu.
G.V.’ye göre “Taran” projesinin önerisi olan Kisunko, sorumlu bireylerin ümit verici bir yönlendirme ve ilgili tüm ayrıcalıkları alma isteği ile ilişkiliydi. Örneğin, böyle bir projenin ortaya çıkmasının RTI ve liderine A.L. Mintsu, uzun menzilli radar sistemlerinin yönünü tekelleştiriyor. Ek olarak, yüksek güçlü bir savaş biriminin makul olmayan umutları, karmaşık hedef seçim sistemlerinin geliştirilmesini terk etmeyi mümkün kılacaktır. Sonuç olarak, “şeytan dehası” A.L. Mintz, OKB-52 ile işbirliği yaparak birçok problemini çözmeyi amaçladı.
Gelecekte, "Taran" projesiyle ilgili ön çalışmalar olumsuz sonuçlara yol açtı. GV Anılarında, Kisunko “Taran” üzerine çalışmaya başlamanın füze savunması alanındaki diğer gelişmeleri etkilediğini hatırlatıyor. Bu yüzden, Moskova'dan gelen birçok patron, A-35 projesinin yakında kapanacağını ve bu nedenle de dikkat edilmeyeceklerini belirten programa katılan fabrikaların başkanlarına dikkat çekti. Bu nedenle, çalışma engellendi ve daha sonra, işletmeler arasında gerekli üretim ve iletişimi geri yüklemek için değerli zaman harcamak gerekiyordu.
“Gizli Bölge: Genel Tasarımcının İtirafı” kitabındaki proje yöneticisi A-35, “Taran” kompleksinin gelişimi ve onunla bağlantılı olaylar hakkında çok ilginç bilgiler veriyor. Ancak, Taran ve A-35'in bir süredir rakip olduğu gerçeği görmezden gelinemez. Sonuç olarak, olayların yorumlanması ve durumu kapsayan olayların seçimi tamamen objektif olmayabilir. Bununla birlikte, bu tür zorlukları göz önüne alınsa bile, füze savunma sistemlerinin baş tasarımcısının hikayesi son derece ilginç görünüyor ve ayrıca yarım yüzyıllık aralıktaki olayların bazı ayrıntılarını ortaya koyuyor.
Daha önce de belirtildiği gibi, 1964'te Taran projesi ciddi zorluklarla karşılaştı. Önerilen füze savunmasının inşasının son derece zor ve maliyetli olduğu ortaya çıktı. Sadece çok sayıda yeni sistem geliştirmek değil, aynı zamanda çok sayıda önleyici füzesi kurmak için de gerekliydi. Ek olarak, anti-füzeler inşa etmek, onlarla birlikte birleşik ICBM'lerin üretimine halel getirmemelidir. Diğer kader, ülkenin liderliğinden destek kaybından ve çeşitli mühendislik sorunlarından da etkilendi.
Gerçek beklentilerin olmamasından dolayı, Taran projesi 1964'un sonunda kapandı. Bazı verilere göre, silahlı kuvvetlerin ve ülkenin liderliğinin sırasına göre gelişimi durdu, diğerlerine göre ise iş yavaşladı ve sonra tamamen durdu. Her neyse, düşman hedeflerini yok etmek için bir nükleer savaş başlığı taşıyan balistik füze UR-100'in yalnızca "savaş" versiyonu hizmete girdi. Çok sayıda zorluk nedeniyle, yeni roket yalnızca Haziran 1967'ta hizmete girdi.
Taran projesi, ön çalışma aşamasında kaldı. Kompleksin genel görünümünün oluşmasından ve projenin ana detaylarının detaylandırılmasından sonra, temel dezavantajları tespit edildi. Önerilen fikrin belirli eksiklikleri ve bunun uygulanmasındaki muhtemel zorluklar işin devam etmesini anlamsız kılmıştır. Taran füze savunma sisteminin tam teşekküllü tasarımı başlamadı. İlk çalışmalar ve çalışmalar aşamasında kaldı.
Taran projesinin son kapatılmasından sonra, füze savunma sisteminin geliştirilmesine yönelik tüm çabaların А-35 programına yoğunlaştırılmasına karar verildi. Bu projedeki çalışmalar, tüm zorluklara rağmen, başarıyla sonuçlandı. 1963-64'te KB-1 ve ilgili şirketler, önleyici füzelerin ilk versiyonunun testlerini yaptı, sonra yeni bir önleyici füzesi sundu ve 1971 yılında tüm kompleksin kontrollerini tamamladı. 1971 sonbaharında, A-35 kompleksi alarma geçirildi. Ulusal füze savunmasının daha da geliştirilmesi, ilk A-35 projesinin geliştirilmesine dayanıyordu.
Bazı bilgilere göre, seksenlerde, kapalı “Taran” a benzeyen bir füze savunma sistemi projesi önerildi. Bu durumda, böyle bir sistem ABD Stratejik Savunma Girişimi'ne yanıt olarak teklif edildi. Önceki projenin sonuçları açıkça bu tür füze savunma sistemlerinin potansiyelini gösterdi, bu yüzden yeni teklif askeri veya hükümet yetkililerinden herhangi bir destek alamadı. Modifiye edilmiş benzer ürünlerin yardımı ile balistik füzelerin ele geçirilmesi fikri nihayet reddedildi.
Göre:
http://pvo.guns.ru/
http://vpk-news.ru/
http://rbase.new-factoria.ru/
http://militaryrussia.ru/blog/topic-343.html
Kisunko G.V. Gizli bölge: Genel tasarımcının itirafı. - M: Çağdaş, 1996
Anıların başı G.V. A-35 ve Tarana muhalefetine ilişkin Kisunko:
http://militera.lib.ru/memo/russian/kisunko_gv/18.html