Kronik Yorgunluk Sendromu
- Kronik Yorgunluk Sendromu
- Kronik Yorgunluk Sendromu Nedir?
- Kronik Yorgunluk Sendromunun Sebepleri Nelerdir?
- Kronik Yorgunluk Sendromu Belirtileri Nelerdir?
- Kronik Yorgunluk Sendromu Teşhisi Nasıl Konulur?
- Kronik Yorgunluk Tedavisi Nasıl Yapılır?
Kronik Yorgunluk Sendromu Nedir?
Kronik Yorgunluk Sendromu, tam nedeni belirsiz olan, genellikle dinlenmeyle geçmeyen ve en az 6 ay boyunca devam eden yaygın kas ve eklem ağrısı, isteksizlik, bazen iştahsızlık bazen aşırı yeme, baş ağrısı, kilo kaybı veya kilo alma gibi semptomlarla karakterize bir kronik hastalıktır.
Kronik Yorgunluk Sendromunun Sebepleri Nelerdir?
Kronik Yorgunluk Sendromunun (KYS) tam nedeni bilinmemekle birlikte, araştırmalar genellikle birden fazla faktörün bir araya gelmesinin KYS'ye yol açabileceğini düşündürmektedir. Bazı olası sebepler şunlardır:
- Viral enfeksiyonlar: KYS, bazı viral enfeksiyonlar sonrasında ortaya çıkabilir. Özellikle Epstein-Barr virüsü (EBV), KYS ile ilişkili olabileceği düşünülen bir virüstür.
- Bağışıklık sistemi sorunları: Bazı araştırmalar, KYS'nin bağışıklık sistemi sorunları ile ilişkili olabileceğini öne sürmektedir.
- Stres: Kronik stres, KYS semptomlarının kötüleşmesine neden olabilir.
- Hormonal dengesizlikler: Bazı hormonlar, özellikle tiroid hormonları, KYS semptomlarının ortaya çıkmasına veya kötüleşmesine neden olabilir.
- Genetik yatkınlık: Bazı genetik faktörlerin, KYS gelişme riskini artırabileceği düşünülmektedir.
- Kimyasal toksinler: Bazı kimyasal toksinlerin, KYS gelişme riskini artırabileceği düşünülmektedir.
KYS'nin nedeni tam olarak bilinmese de, bu faktörlerin bir araya gelmesi ile KYS semptomları ortaya çıkabilir. Ancak, herhangi bir KYS teşhisi konulmadan önce, diğer olası tıbbi durumların ekarte edilmesi gerekmektedir.
Kronik Yorgunluk Sendromu Belirtileri Nelerdir?
- Sürekli bitkinlik ve uyku hali ile seyreden yorgunluk hissi vardır.
- Romatizmal olmayan kas ve eklem ağrıları görülür. Bu ağrılar insanın günlük aktivitelerini kısıtlayacak kadar şiddetli olabilmektedir.
- Boğaz ve karın ağrısı ile birlikte enerji kaybı, mide bulantısı ve bazen de kusma görülür.
- Sese, gürültüye, ışığa ve çevresel faktörlere karşı aşırı duyarlılık gelişir.
- Unutkanlık ve bilişsel performansta düşüş ve eşlik eden konsantrasyon eksikliği vardır.
- Uyku düzeninde ve kalitesinde bozukluklar, fazla uyuma, uykuya dalamama, ve gündüzleri de uyuklama hali görülür.
- Bağışıklık sistemi güçsüzleşir ve sık hastalanma hali görülür.
- Bağırsak düzeninde ishal ya da kabızlık şeklinde bozukluk görülür.
- İş yaşamına ve sosyal hayata karşı olumsuz tutumlar gelişir ve bu da iş hayatında başarısızlığa yol açar.
- Sürekli huzursuzluk durumu yaşanır.
- Depresyon veya sersemlik hissi baskın hale gelir.
Kronik Yorgunluk Sendromu Teşhisi Nasıl Konulur?
Özel bir testi olmayan Kronik Yorgunluk Sendromu, diğer potansiyel tıbbi durumlar dışlandıktan sonra teşhis edilir. Tanı için tıbbi öykü, fizik muayene, ruhsal durumun değerlendirilmesi ve laboratuvar testleri incelenir. Kronik yorgunluk sendromu tanısı koymak için tıbbi hikâye, fizik muayene, ruhsal durumun ve laboratuar bulgularının değerlendirilmesi gerekir.
Eğer yorgunluk sürekli veya tekrarlayıcı şekilde ortaya çıkıyor ve klinik olarak değerlendirildiyse, Kronik Yorgunluk Sendromu'nun düşünülmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, yorgunluk yaşam boyunca var olmamışsa veya yeni bir zamanda başlamışsa, devam eden bir hareketlilik sonucu değilse, dinlenmekle hafiflemiyorsa ve mevcut iş, eğitim, sosyal ve özel yaşam aktivitelerinde belirgin bir azalmaya yol açıyorsa, Kronik Yorgunluk Sendromu olasılığı daha yüksek olabilir.
Kronik Yorgunluk Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavinin temel amacı, hastayı daha aktif ve fonksiyonel hale getirmek ve yorgunluk semptomlarını azaltmaktır.
- İlaç tedavisi: Ağrı yoğun olduğunda ağrı kesiciler alınabilmektedir.
- Vitamin takviyesi: Vitamin eksikliği eşlik ediyor ise vitamin takviyesi yapılmalıdır. Ayrıca kemik erimesi var ise o da tedavi edilmelidir.
- Beslenme alışkanlıklarının değiştirilmesi: Glutensiz diyet gibi enflamasyonu azaltan diyetler de işe yaramaktadır.
- Multidisipliner tedavi yaklaşımı: Bazen psikiyatri, fizik tedavi, dahiliye, romatoloji, diyetisyenlik gibi bölümlerin multidisipliner yaklaşımı gerekebilir. Kronik yorgunluk sendromu olan hastalar, aktif bir sosyal yaşam sürdürmeleri için teşvik edilirler.
- Stresle mücadele: Kronik ağrı ve yorgunluğun azaltılmasına yardımcı olmak için stres azaltma ve rahatlama teknikleri kullanılabilir.
- Spor ve egzersiz: Beden sağlığına ve düzenli fiziksel aktivitelere özen göstermek de son derece önemlidir. Yorgunluğun şiddetli olduğu günlerde aşırı egzersizden kaçınılması tavsiye edilir.
- Nöralterapi: Nöralterapi adı verilen tamamlayıcı tedavi yöntemi de kullanılmaktadır. Nöralterapi, vücudun kendi kendini iyileştirme mekanizmalarını aktive eden bir tedavi yöntemidir. Nöralterapi’de tespit edilen bazı odaklar uyarılır. Bu yöntemde, belirli bölgelere enjeksiyon uygulanarak, kronik ağrı ve yorgunluk semptomları baskılanabilir.
- Ozon tedavisi: Kronik yorgunluk tedavisinde ozon tedavisi de denenebilir.