Hatay is located on the very south of Turkey and the east coasts of the Mediterranean region. According to 2019 data, the province has 1.628.894 population and it is the 13th most crowded province in Turkey. Suriye is located on the east and south of Hatay, and there is the Mediterranean on its west. Antakya is the capital district of Hatay and it is the most crowded district in the province. There are 15 districts that are linked to this province.
History
Hatay is an important old settlement in Turkey. According to archeological researches, it has been found that the sign of life in these lands dates back to B.C. 100.000 or 40.000. As you can assume from this background, this territory has gone through many traditions, cultures, and religions.
Hatay is also seen as one of the earliest settlements in the world. The province is home to three great religion and this situation makes Hatay the peace and brotherhood city. Hatay is elected as ‘peace city’ from UNESCO.
Establishment of Antakya
The establishment of this city had started in nearly B.C. 300. It was made by Seleukos who got the throne B.C. 312 after the death of Alexander the Great in B.C. 323.
There was a city near the river of Asi which was called Antigonia. Seleukos had found this city inadequate for their use and asked help from Zeus. He thought that Zeus was sending a message with the eagle which is flying towards the location near the Asi River. Seleukos asked for the demolition of this city and built a new city in there.
After the city was established fully he gave this city the name ‘Antiokheia’ which turns out to be ‘Antakya’ through time. The city had made such profit that it became a capital district in this kingdom. After the city had gone under the rule of the Roman Empire, it maintains its profit and became the third big city in the Empire.
The State of Hatay and joining to the Republic of Turkey
On third July 1938, negotiations had been held between France and Turkey. In September 1938, The Hatay council gathered and announced the independence of the state of Hatay.
The referendum had been made in Hatay to taking over the area by the Turks. On 29 June 1939, Hatay became a Turkish province.
Climate and geography
46% of the land is covered with mountains. The most well-known mountains are north-south leading Nur Mountains in the province. The mountain areas are drier than the coasts. The climate of Hatay is the common Mediterranean; winters are warm and wet, summers are hot and dry.
Maki and forests are the endemics of this province. Hatay is very rich in its plantation because of its climate. You can find well-looking green trees like; oak, poplar, and sycamore. Besides, you can find colorful flowers like; daphne, thyme, and lavender in this climate.
54,7% of Hatay is an agricultural area. The income is based on agriculture and farming. Also, because it is a developed province in Turkey, the industry playing a role in income. Hatay has a lot of agricultural products which are barley, wheat, grains, potato, cotton, onion, tomato, pepper, orange, apple, lemon, grape, watermelon, banana, and olive, etc.
Culture and cuisine
The geographical location of Hatay makes this province a gateway between south and north and a gate for the incomers from east. Antakya had been playing the role of an important trade center between continents. This situation has been allowing many cultures to undergo on these lands. Iskenderun was also played an important role in Mesopotamia as a trade port.
Three great religions are living together in the spirits of these lands because of its being home to many cultures and many civilizations through time. Mosques, churches, and havras are standing still together in Hatay. The differences are seen as the richness of the provinces’ cultural background.
They have a variety of folklore dances, they call it ‘halay’ generally. The music of halay is produced with instruments like zurna, davul, zil or argun. Adana and Gaziantep have a similar dance style with Hatay. The dances generally portray love, happiness or lamentation.
Hatay is a sweet and warm Mediterranean province and it has some tropical agricultural products like sweet potato and sugar cane. Local cuisine used these tastes in the dishes. Hatay is famous for its sugary Künefe with syrup. Hummus and kebab are famous in the province too. Kebab’s species are variable around Turkey. In Hatay, they generally make Tepsi Kebab or Kagıt Kebab. They also have a special food made from bread, tomato paste, spice, garlic and walnut called ‘muhammara’. You should try these delicious foods if you visit Hatay.
Places to visit in Hatay
Hatay is a big province with many places to visit. You can visit Hatay whenever you want in the year because the weather conditions are not harsh. Summers are convenient for hot summer holidays. Hatay has one of the longest beaches in the Mediterranean region which is Çevlik Beach. Arsuz Beach is another nice option if you want to swim on a nice summer day. There are many other historical and natural areas in Hatay. Arsuz and Samandag are important districts for their summer tourism in Hatay.
Hatay Archeological Museum
This museum has the second biggest mosaic collection in the world and it is the most famous historical attraction in Hatay. Museum has thirty-five thousand pieces from the Hittite, Roman, Hellenistic and Byzantium era.
Roman and Byzantium mosaics are the main reason for the visitors to come and visit the museum. There are also tombs, jewelry, statues, etc. from different eras.
Church of Saint Peter
The church’s importance is that it is believed the church was used by the first Christians and it is one of the oldest churches in Christianity. It is located near Antakya and 35 km far from Hatay.
They assume that Saint Petrus, one of the apostles of Jesus, had made the first gatherings with the community in this church to spread the religion. The church has the role of a center in Christianity from that perspective.
Habib-i Neccar Mosque
It is known as the first mosque that had been built in Anatolia. They assume that the mosque was built in 636 while the times of Hz. Ömer. The mosque is a very important symbol for Hatay’s attitude towards peace. The grave of Habib-i Neccar is inside of this mosque. Habib-i Neccar is a person who protected the envoys of Jesus even he was a Muslim.
Titus Tunnel of Vespasian
It is located 5 km far from the Samandağ district. This tunnel was built by the Roman Emperor Vespasian. It aimed to protect the city from floods. The tunnel is an important piece of example for Roman water engineering.
There are rock tombs on the east of this tunnel that you can visit. The tombs are important historically and it is worth seeing them because of their visuality.
Beşikli Cave is also located near the Titus tunnel. It is one of the most important pieces of an ancient city called ‘Seleuika Prera’. There are 12 tombs in this cave.
Payas Castle
It is located in the Payas district which is 70 km far from Hatay. Payas is also located between Dörtyol and İskenderun districts. The location is important for its historical background which involves both Byzantium and the Ottoman era. The castle was first built by the crusaders. Ottomans demolished this castle to built a new one. Ottomans used this castle as a shipyard and an accommodation place for the visitors because of its location near the port.
Harbiye (Daphne) Waterfall
The waterfall is located 6 km far from Antakya. It pours into the Asi River. It is an important place for the Hellenistic and Roman era.
There was an ancient city that has a famous mythological background. They believe that Apollo falls in love with Daphne and Mother Earth turns her into an elegant daphne tree to save her. The waterfall represents the tears of Daphne according to this story.
Hatay Türkiye’nin en güneyinde, Akdeniz bölgesinde bulunmaktadır. 2019 verilerine göre ilin nüfusu 1.628.894’dür ve Türkiye’nin en kalabalık 13. ilidir. Suriye, Hatay’ın güney doğusunda bulunur ve batısında ise Akdeniz vardır. Antakya, Hatay’ın merkez ilçesidir ve bu ilin en kalabalık bölgesidir. Hatay’ın 15 adet ilçesi bulunmaktadır.
Tarihçesi
Hatay, Türkiye’deki önemli eski yerleşim yerlerinden biridir. Arkeolojik çalışmalarda yapılan bulgulara göre bu bölgenin tarihi M.Ö. 100.000 ya da 40.000’lere dayanmaktadır. Bu arka plandan görülebileceği üzere, bu topraklar zaman içerisinde çeşitli kültürler, gelenekler ve dinler görmüştür. Aynı zamanda Hatay, dünyadaki en eski yerleşim yerlerinden de biri olarak görülmektedir. İlimiz üç büyük dine ev sahipliği yapmaktadır ve bu durum Hatay’ı barış ve kardeşlik şehri haline getirmiştir. UNESCO, Hatay’ı ‘barış şehri’ olarak ilan etmiştir.
Antakya’nın Kuruluşu
Bu kentin kuruluşu yaklaşık M.Ö. 300’lerdedir. M.Ö 323’te Büyük İskender’in ölümünün ardından M.Ö. 312’de tahta geçen Seleukos tarafından kurulmuştur.
Asi Nehri’nin yanında Antigonia adında bir şehir vardı. Seleukos başa geçtiğinde bu şehrin kullanımı açısından yetersiz olduğunu gördü ve Zeus’tan yardım istedi. Seleukos, Asi Nehri’nin yanına uçan kartal ile Zeus’un bir mesaj gönderdiğini düşündü. Bu olayın ardından Seleukos bu kenti yıktırıp yeniden yapımına başladı.
Kent tamamen kurulduktan sonra Seleukos buraya ‘Antiokheia’ adını verdi ve bu isim zamanla ‘Antakya’ ismine dönüşmüştür. Kent öne çıkan karakteriyle zaman içinde merkez ilçe haline gelmiştir ve Roma İmparatorluğu zamanında da bu statüsünü koruyum Roma’nın en büyük 3. kenti haline gelmiştir.
Hatay Cumhuriyeti ve Türkiye Cumhuriyeti’ne katılması
3 Temmuz 1938 yılında Fransa ve Türkiye arasında toplantılar düzenlendi. Eylül 1938 yılında Hatay meclisi toplandı ve Hatay’ın bağımsızlığını ilan etti.
Türklerin Hatay’ı alma konusunda bir referandum düzenlendi ve 29 Haziran 1939 senesinde Hatay Türkiye’ye katılıp bir ilçesi haline geldi.
İklimi ve coğrafyası
Hatay ilinin %46’sı dağlarla kaplıdır. En bilindik dağlarından birisi kuzeyden güneye uzanan Nur Dağları’dır. Dağlık alanlar sahil kesimlerine göre daha kuraktır. Hatay Akdeniz iklimine sahiptir; kışları ılık ve yağışlı, yazları ise kurak ve sıcak geçer. İlin bitki örtüsünü ise maki ve ormanlar oluşturur. Hatay iklimi dolayısıyla bitki çeşitliliği bakımından çok zengindir. Çınar, kavak ve meşe gibi yeşil ve güzel görünümlü ağaçlar vardır. Buna ek olarak defne, kekik ve lavanta gibi çeşitli ve renkli çiçeklere de sahiptir.
Hatay’ın %54,7’si tarım alanıdır. İlin geliri hem tarıma hem de hayvancılığa dayanır. Ayrıca Hatay Türkiye’nin gelişmiş illerinden biri olduğu için endüstri alanı da gelir kaynaklarından biridir. Buğday, arpa, patates, soğan, domates, pamuk, zeytin, biber, portakal, elma, limon, üzüm, karpuz ve muz gibi birçok tarım ürünü üretilebilen bir ildir.
Kültürü ve mutfağı
Hatay’ın coğrafi konumu ona kuzey ve güney arasında bir geçiş kapısı ve doğudan gelenlere bir kapı olma özelliği verir. Antakya bölgeler arası ticarette önemli bir konumdadır. Bu durum, bu topraklardan birçok kültürün geçmesine sebep olmuştur. İskenderun’da Mezopotamya’da ticaret açısından önemli rol oynayan kentlerden biridir.
Üç büyük din bu toprakların ruhunda harmanlanmış bir şekilde yaşamaktadır. Camiler, kiliseler ve havralar hala birlikte durmaktadır. Bu farklılıklar ilin sahip olduğu kültürel zenginliğin sonucu olarak görülür.
Çeşitli folklor dansları vardır ve bunların genel adına ‘halay’ denmektedir. Halay için yapılan müzik davul, zurna, zil veya argun gibi aletlerle üretilmektedir. Adana ve Gaziantep yöresinin halayları da Hatay ile benzerlik gösterir. Danslar genellikle aşk, mutluluk ya da yakılan ağıtları sergiler.
Hatay sıcak ve tatlı bir Akdeniz ilidir ve tatlı patates, şeker kamışı gibi tropikal ürünler de topraklarında yetişebilmektedir. Bu lezzetleri de yöresel yemeklerinde kullanmaktadırlar. Hatay şekerli ve şerbetli künefesi de meşhurdur. Humus ve kebap diğer meşhur yiyeceklerindendir. Kebap Türkiye içinde çeşitli tarifleri olan bir üründür. Hatay’da en çok yapılan kebap çeşitleri tepsi kebabı ve kağıt kebabıdır. Ekmek, salça, baharat, sarımsak ve cevizden yakılan muhammara adında ünlü bir yiyecekleri de vardır. Hatay’ı ziyaret ederseniz bu leziz yemeklerini tatmalısınız.
Hatay’da gezilecek yerler
Hatay hem büyük hem de gezilecek birçok yere sahip bir ildir. Hatay’ı yılın herhangi bir zamanında ziyaret edebilirsiniz çünkü iklim koşulları sert değildir. Yazları sıcak yaz tatilleri için uygun bir zamandır. Hatay, Akdeniz bölgesindeki en uzun plajlardan birisi olan Çevlik Plajı’na sahiptir. Arsuz Plajı da sıcak bir yaz gününde yüzmek için gidilebilecek güzel opsiyonlardan birisidir. Hatay’da daha birçok tarihi ve doğal güzellikler vardır. Arsuz ve Samandağ yaz turizmi açısından önemli bölgeleridir.
Hatay Arkeoloji Müzesi
Bu müze dünyadaki en büyük üçüncü mozaik koleksiyonuna sahiptir ve Hatay’daki en çok ziyaretçi çeken tarihi alanlardan biridir. Müzede Hitit, Roma, Helenistik ve Bizans dönemlerine ait 37 bin eser bulunmaktadır.
Roma ve Bizans mozaikleri ziyaretçilerin gelmesindeki en başlıca nedenlerden biridir. Ayrıca farklı dönemlere ait mezarlar, takılar ve heykeller de bulunmaktadır.
Saint Peter Kilisesi
Kilisenin önemi, buranın Hristiyanlığın ilk kiliselerinden birisi olduğuna inanılmasıdır ve bu kilisenin Hristiyanlığı yaymak için kullanılmış olduğu söylenmektedir. Antakya’nın yakınlarında ve Hatay’a da 35 km uzaklıkta bulunmaktadır.
Hz. İsa’nın havarilerinden birisi olan Aziz Petrus’un Hristiyanlığı yaymak amacıyla burada cemaatle toplantılar yaptığı söylenmektedir. Bu açıdan bu kilise Hristiyanlık için bir merkez görevi görmüştür.
Habib-i Neccar Camisi
Bu caminin Anadolu’da inşa edilmiş il cami olduğu bilinmektedir. Caminin 636 yılında Hz. Ömer zamanında inşa edildiği düşünülmektedir. Cami Hatay’ın kardeşlik ve barış düşüncesine uygun olarak önemli bir sembol haline gelmiştir. Habib-i Neccar’ın mezarı da burada bulunmaktadır. Habib-i Neccar, müslüman olduğu halde Hz. İsanın savunucularını korumuştur.
Titus Tüneli
Samandağ ilçesine 5 km uzaklıkta bulunmaktadır. Roma İmparatoru Vespasian tarafından yaptırılmıştır. Yapılmasının amacı kenti su baskınları ve sellerden korumaktır. Bu tüne Roma su mühendisliğinin önemli örneklerinden biridir.
Tünelin doğu tarafında ziyaret edebileceğiniz taş mezarlar bulunmaktadır. Bu mezarlar tarihi açıdan önemlidir ve görüntüleri bakımından görülmeye değerdir.
Beşikli mağarası da Titus tünelinin yakınlarında bulunmaktadır. Seleuika Prera adında antik bir kentin önemli kalıntılarında biridir. Bu mağaranın içinde 12 adet mezar bulunmaktadır.
Payas Kalesi
Hatay’ a 70 km uzaklıkta olan Payas ilçesinde bulunur. Payas aynı zamanda Dörtyol ve İskenderun ilçelerinin arasında yer almaktadır. Osmanlı ve Roma dönemlerini içine alarak bu bölge tarihi açıdan bir öneme sahiptir. Kale önce Haçlılar tarafından inşa edilmiştir ve Osmanlılar tekrar yapmak amacıyla burayı yıkmıştır. Osmanlılar bu kaleyi limana olan yakınlığından dolayı tersane ve kervansaray olarak kullanmışlardır.
Harbiye (Daphne) Şelalesi
Şelale Antakya ilçesine 6 km uzaklıkta bulunmaktadır ve Asi nehrine dökülür. Helenistik ve Roma dönemi açısından önemli bir konumdadır.
Burada mitolojik bir hikayeye ev sahipliği yapan antik bir kent bulunmaktadır. Bir inanca göre Apollo, Daphne’ye aşık olur ve Dünya Ana Daphne’yi kurtarmak için onu bir defne ağacına çevirir. Bu şelalenin suyun da Daphne’nin göz yaşlarını temsil ettiği söylenir.