“Politikacılar Ve Bebek Bezleri Aynı Nedenden Ötürü Sık Sık Değiştirilmeli” Sözünün Mark Twain’e Ait Olduğu İddiası Doğru Değil
Daha önce, ABD’li yazar Mark Twain’e (1835-1910) yanlışlıkla atfedilen “Eğer oy vermek bir şeyi değiştirseydi oy vermemize izin vermezlerdi”, “Gerçek, ayakkabılarını giymeden yalan, dünyayı 3 kez dolaşır”, “Gemi, limanda güvendedir; ama gemiler bunun için yapılmamıştır” ve “Asla bir domuzla güreşme, ikiniz de kirlenirsiniz ama bu sadece domuzun hoşuna gider” gibi vecizelere değinmiştik. Bugünkü konumuz, sahipliği yine Twain’e hatalı biçimde izafe edilen “Politikacılar ve bebek bezleri aynı nedenden ötürü sık sık değiştirilmeli” (“Politicians are like diapers; they need to be changed often and for the same reason“) sözü.
Mezkûr sözün farklı versiyonlarla dile getirildiğine de şahit oluyoruz:
- “Siyasetçiler bebeklerin alt bezi gibidirler; aynı sebepten ötürü sık sık değiştirilmeleri gerekir.”
-
“Politikacılar ve bebek bezi, aynı sebepten ötürü sık sık değiştirilmelidir.”
- “Politikacılar ile bebek bezleri arasındaki benzerlik, aynı nedenden dolayı ikisinin de sıklıkla değiştirilmeleri gerekmesidir!”
- “Siyasetçiler ve bebek bezleri sık sık değiştirilmeli, aynı sebeple”
- “Politikacılar ve bebek bezleri birbirine benzer, bu nedenle sık sık değiştirilmeli.”
“Politikacılar ve bebek bezleri aynı nedenden ötürü sık sık değiştirilmeli.”
Mark Twain
Mark Twain’in politikacılardan pek hazzetmediği, politikacılar hakkında eleştirel içerikli birçok mizahî ve sarkastik vecize dile getirdiği biliniyor. Ancak sanılanın aksine “Politikacılar ve bebek bezleri aynı nedenden ötürü sık sık değiştirilmeli” sözünün Twain’e ait olduğuna dair bir ize rastlanamıyor.
Mark Twain’in eserlerinde ya da verdiği demeçlerde bu sözün izi görülemiyor.
Mark Twain’in döneminde yaşamış herhangi bir kimsenin de bu vecizenin Mark Twain’e ait olduğuna dair bir atfı bulunamıyor.
Twain’in sözlerini derleyen Mark Twain Project Online, Twain Quotes, Mark Twain Studies ve “Mark Twain at Your Fingertips: A Book of Quotations” gibi kaynaklarda benzer bir söz görülemiyor.
Mark Twain konusunda uzman addedilen Robert H. Hirst (Mark Twain Projesi Editörü) ve Dr. Matthew Seybold (Elmira College Amerikan Edebiyatı ve Mark Twain Çalışmaları Bölümü Doçent Doktoru) gibi isimler de bahse konu sözün Twain’e ait olmadığını teyit etmişti.
Bebek bezinin değişim hızının farklı kavramlar için geçmişte analoji maksatlı kullanıldığı benzer sözlere rastlamak mümkün. The San Francisco Examiner adlı yayında 1966 yılında Dick Nolan tarafından kaleme alınan bir yazıda anılan söz benzer bir biçimde kullanılmış.
Jon Wallner adlı siyasetçinin Güney Kaliforniya’da 1992 yılında yürüttüğü seçim kampanyasında bu sözü kullanmış. ABD’li radyo yayıncısı Paul Harvey Aurandt’ın (1918-2009) Beyaz Saray’dakilerin bebek bezleri gibi sık değiştirilmesi gerekliliğini vurgulayan (“White House occupants come and go. They are just like diapers. They should be changed often, and for the same reasons.” şeklindeki) vecizeyi sık dile getirdiği biliniyor.
2006 yapımı Yılın Başkanı (Man of the Year) adlı filmde Robin Williams’ın canlandırdığı Tom Dobbs adlı karakterin bir repliğinde bahsi geçen vecize “eski bir anonim söz” atfıyla kullanılmıştı.
Mezkûr kullanımların ardından yaygınlık kazanan bu sözün, vefatının yaklaşık 1 asır sonrasında bu vecizenin Twain’e atfedilir hâle geldiği anlaşılmaktadır.
Dr Matthew Seybold’un Mark Twain Studies adlı internet sitesinde yayımladığı incelemede ve Quote Investigator ile Reuters‘ın ilgili analizlerinde paylaşılan sözün Mark Twain’e ait olmadığı ortaya koyulmuştu.
“Politikacılar Ve Bebek Bezleri Aynı Nedenden Ötürü Sık Sık Değiştirilmeli” Sözünü Yanlış Biçimde Mark Twain’e Atfeden Yazarlar
- Feridun Andaç – Aydınlık – “’Koltuk sevdası’ ve CHP’nin açmazı” – 30 Temmuz 2018
- Ali D. Ulusoy – T24 – “Sistem neden dikiş tutmuyor?” – 26 Mayıs 2021
- Oğuz Uçar – tvbolu.com.tr – “Değişim Şart” – 19 Nisan 2021