Rahim (Endometrium) Kanseri Risk Faktörleri
Östrojen düzeyini artıran faktörler;
- Menstrüasyon görülen sürenin uzun olması: Eğer menstrüasyon erken yaşta başlar (12 yaşından önce) veya menopoz geç yaşta olursa endometrim kanseri riski artıyor. Kadın ne kadar çok period yaşarsa, endometrium o kadar fazla östrojene maruz kalıyor.
- Hiç gebe kalmamış olmak: Kesin olmamakla birlikte gebelik, endometrium kanseri riskini azaltıyor gibi gözüküyor. Gebelikte daha fazla östrojen salınıyor ancak daha fazla da progesteron salgılanıyor. Artmış progesteron üretimi artmış östrojenin etkisini kompanse edebiliyor.
- Ovülasyon düzensizliği: Ovülasyon aylık olarak yumurtanın overden atılması demektir. Bu döngü östrojen tarafından düzenleniyor. Düzensiz ovülasyon veya ovulasyonun hiç olmaması, östrojene maruziyeti artırıyor. Ovülasyon düzensizliklerinin nedenleri arasında; obezite ve polikistik over sendromu (PCOS) sayılabilir. Obezite ve PCOS tedavisinde, aylık ovülasyon ve menstrüasyon tekrar düzenleniyor. Böylece, endometrium kanseri riskinin azaltılmasına çalışılıyor.
- Obezite: Östrojen kaynağı, sadece overler değildir. Yağ dokusu da östrojen salgılıyor. Obezitede vücuttaki östrojen düzeyi artıyor ve dolayısıyla kadınları endometrium kanseri için riskli gruba sokuyor. Obez kadınlarda endometrium kanseri riski 3 kat artıyor. Ancak zayıf kadınlarda da kanser görülebiliyor.
- Yağlı diyet: Bu tip diyet alışkanlığı, obeziteye yol açtığından endometrium kanseri riskini artırabilir veya yağlı besinler doğrudan östrojen metabolizmasını etkileyerek yine aynı sonuca yol açabilir.
- Diyabet: Endometrium kanserine diyabetli kadınlarda daha sık rastlanıyor, çünkü obezite ile diyabet sıklıkla birlikte görülüyor. Ancak diyabetli olan zayıf kadınlarda da kanser riski yüksektir.
- Östrojen replasman tedavisi: Östrojen endometrium büyümesini stimüle eder ve menopoz sonrası sadece östrojen tedavisi verilmesi kanser riskini artırır. Progesteron hormonu ile birlikte östrojenin kombine olarak verilmesi endometriumun incelmesine, dökülmesine ve endometrium kanseri riskinin azalmasına yol açar.
- Over tümörleri: Overin bazı tümörleri östrojen kaynağıdır ve östrojen düzeyini arttırmaktadır.
- İleri yaş: Endometrium kanserlerinin büyük bir kısmı 55 yaşından sonra görülüyor.
- Meme veya over kanseri hikâyesi olması.
- Tamoksifen kullanılması: Meme kanseri olup tamoksifen tedavisi alan her 500 kadından birinde endometrium kanseri görülüyor. Tamoksifenin endometrium üzerinde, östrojen benzeri etkisi vardır ve endometriumun kalınlaşmasına yol açıyor. Bu nedenle endometrium kanseri riskini artırdığından tamoksifen kullanan herkesin yıllık periodik pelvik muayenesinin yapılması gerekiyor.
- Herediter Nonpolipozis Colorektal Cancer (HNPCC): Bu kalıtsal hastalıkta önemli bir DNA tamir geninde bozukluk vardır. Bu kalıtsal hastalığı olanlarda kolon kanseri ve endometrium kanseri görülme riski fazladır. Bu risk faktörlerinin bulunması endometrium kanseri olunacak anlamına gelmiyor. Ancak bu faktörler nedeniyle risk altında olunduğu ve olası bulgu ve belirtilere karşı duyarlı olunması gerektiği unutulmamalı.