Indir 62.85 Kb.
|DIŞ KUVVETLER -II-|
1.
Türkiye haritasında taralı alanlarda erozyonun fazla olmasının nedenlerinden biri aşağıda verilenlerden hangisidir?
A) Yağış rejimi
B) Karstik arazi
C) Bitki örtüsü
D) Yer şekillerinin eğimi
E) Nüfus yoğunluğu
2. Aşağıda Çoruh Nehri'nin farklı kesitlerinden alınmış akım grafikleri verilmiştir.
Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisine varılamaz?
A) Akarsu farklı iklim bölgelerinden geçmektedir.
B) Düzensiz rejime sahiptir.
C) Kış döneminde akarsuyun debisi azalmıştır.
D) Akarsu en yüksek debiye ilkbahar mevsiminde ulaşmıştır.
E) Akarsuyun aktığı bölge kapalı havzadır.
3. I. Sığ kıyıların olması
II. Dalga biriktirmesinin etkili olması
III. Okyanusun kıyısında bulunması
IV. Gel-git genliğinin az olması
V. Kıta sahanlığının geniş olması
Yukarıdakilerden hangisi Tombolo (Saplı ada) oluşumunda gerekli olan koşullardan biri değildir?
A) V B) IV C) III D) II E) I
4.
Bir bölgedeki akarsuyun içinden aktığı yatağın durumu yukarıdaki gibi ise, o bölge ile ilgili olarak;
I. Engebe azdır,
II. Akarsuların rejimi düzenlidir.
III. Yatak eğimi azdır.
IV. Baraj yapımına uygun değildir. yargılarından hangilerine ulaşılamaz?
A) Yalnız II B) III ve IV C) I ve II
D) Yalnız III E) I ve IV
5.
Yukarıda gösterilen akarsu vadisi I. şekilden II. şekle dönüşmüştür.
En son aşama ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Aşındırma faaliyeti zayıflamıştır.
B) Enerji potansiyeli azalmıştır.
C) Akarsu menderesler oluşturmuştur.
D) Derine aşındırma, yan aşındırmaya göre daha fazladır.
E) Yamaç eğimleri azalmıştır.
6. Kar ve yağmur sularının yeryüzündeki geçirimli kayaçlardan toprağa sızıp birikmesi ile oluşan sulara yeraltı suları denir.
Buna göre, Türkiye'de yer alan aşağıdaki bölümlerden hangisinde yeraltı suları daha fazladır?
A) Antalya
B) Yukarı Fırat
C) Doğu Karadeniz
D) Çatalca-Kocaeli
E) Yukarı Sakarya
7. Ortalama yükseltileri fazla olan yerler genç yapıdaki arazilerdir. Aşağıda verilen vadi profillerinden hangisinin diğerlerine göre daha genç oluşumlu olduğu söylenebilir?
8. Akarsuların biriktirme kesitlerine bakılarak debi (akım) ve rejim hakkında bilgi edinilebilir.
Buna göre yukarıdaki üç farklı akarsuyun biriktirme kesitlerine bakılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
A) I. akarsuyun debisi yüksek, rejimi düzensizdir.
B) II. akarsuyun rejimi düzenlidir.
C) III. akarsuyun debisi az, rejimi düzenlidir.
D) II. akarsuda debi üç kez yükselmiştir.
E) III. akarsuda debi fazla, rejim düzensizdir.
9.
Yukarıda bir akarsuyun bir yıl içindeki akım grafiği verilmiştir. Bu akarsuyun biriktirme yaptığı yerde oluşan kesiti aşağıdakilerden hangisi olabilir?
10. Yanardağların etkin olduğu bölgelerde gaz basıncının etkisiyle yeraltındaki suların fışkırarak yeryüzüne çıktığı sıcak su kaynaklarına gayzer denir.
Buna göre, Türkiye'deki volkanların etkin olduğu düşünülürse yukarıdaki haritada işaretlenmiş merkezlerin hangilerinde gayzerlerin görülme olasılığı en fazladır?
A) I ve II B) Yalnız II C) III ve IV
D) Yalnız V E) Yalnız I
11. Aşağıdaki şekilde oluşan sarkıt, dikit ve sütun gibi şekiller aşağıdaki özelliklerden hangisine sahip olan arazilerde yaygındır?
A) Killi arazilerde
B) Eğimli, engebeli arazilerde
C) Kalkerli arazilerde
D) Bozkır bitki örtüsünün yaygın olduğu arazilerde
E) Akarsu akımının fazla olduğu arazilerde
12.
Yukarıda dış kuvvetlerin etkisiyle meydana gelmiş yer-şekilleri gösterilmiştir.
Buna göre yer şekillerinin oluşum özellikleri dikkate alınırsa hangi ikisinin aynı iklim bölgesinde oluşması daha kolaydır?
A) I ve II B) II ve III C) I ve IV
D) I ve III E) III ve IV
13. Buzulların oluşturduğu aşındırma ve biriktirme şekillerinden hangisi Türkiye'de görülmez?
A) Sirk gölü B) Fiyord C) Takke Buzulu
D) Moren E) Buzul vadisi
1. C 2. E 3. C 4. A 5. D
6. A 7. B 8. C 9. D 10. C
11. C 12. A 13. B
DIŞ KUVVETLER -III-
1. Aşağıda dünya haritasında bazı akarsular verilmiştir.
Herhangi bir akarsu değişik iklim bölgelerinden geçiyorsa bu tip akarsulara "Karma rejimli akarsular" adı verilir.
Buna göre aşağıdaki akarsulardan hangisi bu tip akarsulara örnek olamaz?
A) Missisipi B) Tuna C) Amazon
D) Nil E) Obi
2. Bir akarsuyun akımını etkileyen en önemli faktörler sıcaklık ve yağış koşullarıdır.
Buna göre, sıcaklık ve yağış grafikleri verilen akımı etkileyen diğer faktörleri birbirine yakın olduğu beş ülkeden hangisinde bulunan bir akarsuyun yıllık akım miktarı daha fazladır?
3. Deniz suyunun donması ile oluşan buz tabakalarına Bankiz denir.
Aşağıdaki ülkelerden hangisinin kıyılarında Bankiz oluşumuna rastlanabilir?
A) Türkiye B) İtalya C) Mısır
D) Kanada E) Tunus
4.
Dış kuvvetlerden rüzgarlar, yarı kurak ve kurak iklim bölgelerinde, toprağın kuru ve taneli olduğu yerler ile bitki örtüsünden yoksun alanlarda etkilidir.
Buna göre haritada işaretli yerlerin hangilerinde rüzgarın şekillendirici etkisi en azdır?
A) I ve II B) I ve III C) II ve III
D) III ve IV E) I ve V
5. Aşağıdaki izohips eğrileriyle gösterilen bir adadan denize ulaşan beş tane akarsu vardır. Buna göre haritada gösterilen akarsulardan hangisinin ağız kısmında delta oluşumu daha zordur?
A) I B) II C) III D) IV E) V
6. I. Delta
II. Taraça
III. Haliç
IV. Menderes
Yukarıdaki yer şekillerinin hangilerinin oluşumunda gel-git genliğinin yüksek olması etkilidir?
A) I ve II B) II ve IV C) I ve IV
D) Yalnız III E) Yalnız IV
7. Zeminin geçirgen olduğu karstik alanlar yeraltı suları bakımından zengindir.
Bu özelliğe bağlı olarak yukarıda verilen taralı alanlardan hangisinin yeraltı suları bakımından daha zengin olduğu söylenebilir?
A) I B) II C) III D) IV E) V
8. Aşağıda beş farklı merkezin aylık ortalama sıcaklık değerleri verilmiştir.
Buna göre bu merkezlerin hangisinde kimyasal çözünme en fazladır?
9. Sularını açık denize ulaştırabilen akarsuların havzalarına açık havza, iç deniz ya da göle dökülenlerin havzalarına ise kapalı havza denir.
Yukarıdaki Türkiye haritasında havzaların genel dağılımları gösterilmiştir.
Buna göre aşağıdaki seçeneklerden hangisi yanlıştır?
A) Türkiye sekiz havzaya ayrılmıştır.
B) En küçük kapalı havzalar Van gölü ile Göller Yöre-si'dir.
C) Kapalı havzaların oluşumunda yer şekilleri, denizden uzaklık, kuraklık gibi etmenler önemlidir.
D) Marmara, Ege havzasında yer alan akarsuların rejimleri düzenli, debisi fazladır.
E) İç Anadolu kapalı havzasında akarsuya rastlanılma-maktadır.
10.
Yukarıdaki haritada numaralandırılmış hangi iki yer arasındaki sıcaklık farkının nedeni sıcak ve soğuk su akıntılarıdır?
A) I ve II B) II ve III C) III ve IV
D) II ve V E) I ve V
11. Gel-git etkisinin fazla olduğu bir kıyıda aşağıdaki yer şekillerinden hangisinin oluşması daha kolaydır?
12.
Yukarda gösterilen kaynak çeşidinin yaygın olarak görüldüğü bölgede aşağıdaki yer şekillerden hangisi görülmez?
A) Peri bacası B) Obruk C) Polye
D) Uvala E) Mağara
13. Aşağıdaki yer şekillerinin hangisinin Türkiye'de görülmemesi özel konumdan çok matematik konumla ilgilidir?
A) Haliç B) Gayzer C) Barkan
D) Peneplen E) Fiyord
1. C 2. C 3. D 4. B 5. E
6. D 7. D 8. A 9. D 10. E
11. A 12. A 13. E
TÜRKİYE'NİN YÜZEY ŞEKİLLERİ -I-
1. Bitki örtüsünün seyrek olması nedeniyle erozyonun fazla olduğu yerlerde akarsuların taşıdığı yük miktarı fazlalaşır. Böyle yerlerde yapılmış barajların kullanılma ömrü uzun olmaz.
Aşağıdaki bölgelerden hangisinde baraj gölleri için böyle bir tehdidin daha fazla olduğu söylenilebilir?
A) Doğu Anadolu B) Marmara C) Ege
D) Karadeniz E) Akdeniz
2. Türkiye akarsuları incelendiğinde genellikle;
I. Akış hızlarının fazla olduğu
II. Dik ve derin vadilerden aktığı
III. Denge profiline ulaşmadıkları
görülür.
Yukarıdaki özelliklerin ortaya çıkmasındaki temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
A) Dağların doğu-batı yönde uzanmaları
B) Yükseltinin ve engebenin fazla olması
C) Akarsuların boylarının uzun olması
D) Akarsuların açık havza özelliği taşıması
E) Çok sayıda fay hattının bulunması
3. Türkiye'de heyelanların oluşumunda eğim, yağış, tabakaların uzanışı, kayacın cinsi ve yapısı gibi faktörler etkili olmaktadır.
Bu koşullar dikkate alındığında heyelanların Türkiye'de en az görülmesi gereken bölümü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Doğu Karadeniz B) Yıldız Dağları
C) Konya D) Antalya
E) Erzurum-Kars
4. Orta Karadeniz'de kıyı ile iç kısımlar arasında büyük sıcaklık farkları görülmezken, Doğu Karadeniz'de bu fark oldukça fazladır.
Bölümlerin aşağıdaki özelliklerinden hangisi bu farklılığın oluşmasında etkili olur?
A) Yer şekilleri
B) Bitki örtüsü
C) Yağış miktarı
D) Akarsu rejimleri
E) Yaz sıcaklık değerleri
5. Ege Bölgesi'nde yer alan;
I. Kaz, Madra, Yunt, Aydın dağları Horst
II. Büyük Menderes, Küçük Menderes, Gediz, Bakırçay ovaları ise graben olarak adlandırılır.
Horst ve Grabenlerin oluşumunda aşağıdaki yer hareketlerinden hangisi etkili olmuştur?
A) Deniz ilerleme ve gerilemeleri
B) Kırılmalar
C) Buzul hareketleri
D) Yükselme ve alçalmalar
E) Kıvrılmalar
6.
Haritada işaretli yerlerden hangisinde rüzgârın şekillendirici etkisi daha belirgindir?
A) I B) II C) III D) IV E) V
7. Türkiye, üç tarafı denizlerle çevrili bir yarımadadır.
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'yi çevreleyen denizlerle ilgili doğru bilgi değildir?
A) Kıyılarında delta oluşumu fazladır.
B) Akdeniz'de tuzluluk oranı eh fazladır.
C) Kuzeye gidildikçe deniz suyunun sıcaklığı azalır.
D) Tutulan toplam balık miktarları aynıdır.
E) Boğazlarda alt ve üst akıntılar görülür.
8. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki akarsuların genel özellikleri arasında yer almaz?
A) Denge profiline ulaşmamışlardır.
B) Ulaşımda yararlanılmaz.
C) Rejimleri genelde düzensizdir.
D) Eğimleri ve akış hızları azdır.
E) Enerji potansiyelleri yüksektir.
9. Nil, Missisipi, Amazon ve Kongo gibi nehirlerle kıyaslandığında Türkiye'deki akarsuların boyları kısa ve havzaları dardır.
Bu durumun en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yağış rejiminin düzensiz olması
B) Bitki örtüsünün gür olması
C) Yaz kuraklığı nedeniyle buharlaşmanın fazla olması
D) Akarsular üzerinde baraj yapılması
E) Yer şekillerinin engebeli ve yükseltinin fazla olması
10. Türkiye'deki dağların doğu-batı yönlü uzanması aşağıdakilerden hangisi üzerinde etkili olmamıştır?
A) Kuzey-güney yönlü ulaşımda
B) İç bölgelerle kıyı bölgeleri arasındaki yağış miktarında
C) Kıyı şekillerinde
D) Kuzey ve güney kıyılardaki ısınma farkında
E) Kara ve demiryollarının uzanış doğrultusunda
11. Göller yöresi, Batı ve Orta Toroslar'da karstik şekillerin sık görülmesi, aşağıdakilerden hangisine kanıttır?
A) Mekanik çözülmenin hızlı olduğuna
B) Eriyebilen kayaçların varlığına
C) Akarsu aşındırmasının etkili olduğuna
D) Volkanik arazi olduğuna
E) Rüzgâr aşındırmasının etki olduğuna
12. Aşağıdaki göllerden hangisi heyelan set gölü özelliği taşır?
A) Manyas B) Ulubat C) Beyşehir
D) Eğridir E) Tortum
13. Türkiye kıyılarının şekillenmesinde iç ve dış kuvvetler etkindir.
Türkiye haritasında taralı alanların kıyı şekilleri aşağıdakilerden hangisinde yanlış eşleştirilmiştir?
A) 1-Fiyord tipi kıyı
B) 2-Enine kıyı
C) 3-Boyuna kıyı
D) 4-Ria tipi kıyı
E) 5-Dalmaçya tipi kıyı
14. Gediz, Bursa, Menderes ovalarının deniz seviyesinden yükseltisi, Erzurum, Yüksekova ve Başkale Ovaları'nın yükseltisinden azdır.
Bu genelleme Türkiye’deki ovalarla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisinin doğruluğunu kanıtlar?
A) Ovalar genellikle kuzeyde bulunur.
B) Batıdan doğuya gidildikçe ovaların ortalama yükseltisi artmaktadır.
C) Ovaların tamamı tektonik olaylar sonucu oluşmuştur.
D) Ovalarda üretilen ürün çeşidi aynıdır.
E) Doğudaki ovalar batıdaki ovalara göre daha geniş bir alan kaplar.
15. Türkiye'de platoların yükseklikleri farklıdır. Bu nedenle platolar üzerinde yapılan ekonomik etkinlikler de farklılıklar göstermektedir.
Buna göre, aşağıdaki platolardan hangisinde büyükbaş hayvancılığın daha fazla yapıldığı söylenebilir?
A) Çatalca-Kocaeli B) Gaziantep
C) Kars-Ardahan D) Obruk
E) Taşeli
16. İç Anadolu Bölgesi'nde birden fazla kapalı havza bulunmaktadır.
Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yüzölçümünün büyük olması
B) Etrafının yüksek dağlarla çevrili olması
C) Volkanik arazilerin geniş yer tutması
D) Bozkırların geniş yer tutması
E) Yer şekillerinin engebesiz olması
17. Aşağıdaki haritada Türkiye'de kırık hatlarının en yoğun olduğu alanlar gösterilmiştir.
Haritada gösterilen yerlerle ilgili aşağıda verilen özelliklerden hangisi yanlıştır?
A) Depremlerin en yoğun olduğu alanlardır.
B) Sıcak su kaynakları yaygındır.
C) Türkiye'nin yüksek alanlarıdır.
D) Genç yapılı arazilerdir.
E) Kaplıca ve ılıcalar yaygındır.
1.A 2. B 3.C 4. A 5. B
6. E 7. D 8. D 9. E 10. D
11. B 12.E 13. A 14. B 15.C
16. B 17. C
TÜRKİYE'NİN YÜZEY ŞEKİLLERİ -II-
1. Türkiye'de akarsuların genel olarak yatak eğimleri fazladır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu durumun ortaya çıkardığı sonuçlardan değildir?
A) Alüvyon taşıma güçleri fazladır.
B) Enerji potansiyelleri yüksektir.
C) Ulaşımda kolaylık sağlarlar.
D) Akış hızları fazladır.
E) Mekanik aşındırmaları fazladır.
2.
Orojenez sonucunda oluşmuş Horst ve Grabenler haritadaki taralı alanlardan hangisinde görülür?
A) I B) II C) III D) IV E) V
3. Toprak oluşumunda etkili olan en önemli faktörlerden biri de çözünmeye uğrayan ana kayanın özelliğidir.
Yukarıdaki Türkiye haritasında işaretlenen yerlerdeki topraklardan hangisinin oluşumunda ana kaya etkili olmamıştır?
A) I B) II C) III D) IV E) V
4. Yükseltinin fazla olduğu ovalarda tarım ürünlerinin çeşitliği azdır.
Aşağıda verilen ovaların yükseltileri dikkate alınırsa hangisinde tarım ürünü çeşitliliğinin daha az olduğu söylenebilir?
A) Menemen B) Çukurova C) Silifke
D) Başkale E) Altınbaşak
5. Akdeniz Bölgesi'nde mağara, obruk, polye, lapya gibi yer şekillerine sıkça rastlanır.
Akdeniz Bölgesi'nin hangi özelliği bu yer şekillerinin oluşumuna neden olur?
A) Ortalama yükseltisinin fazla olması
B) Rüzgâr aşındırmasının etkili olması
C) Karstik arazinin geniş yer kaplaması
D) Çok sayıda göl bulunması
E) Kıta sahanlığının dar olması
6. Aşağıdakilerden hangisi üzerinde Türkiye'nin yer şekillerinin etkisi yoktur?
A) Kısa mesafelerde iklim değişikliği
B) Kıyı ile iç kesimler arasında ulaşım güçlüğü
C) Kıyı ile iç kesimler arasında yağış miktarının farklı olması
D) Akdeniz kıyılarında yazların sıcak ve kurak geçmesi
E) Ege kıyılarında denizin Akdeniz kıyılarına göre sığ olması
7. Aşağıdaki ovalarımızdan hangisi oluşum bakımından delta ovası özelliği taşımamaktadır?
A) Adapazarı ovası B) Bafra ovası
C) Çukurova D) Silifke ovası
E) Menemen
8. Çözünebilen kayaçların bulunduğu alanlarda meydana gelen oluşumlardan biri de karstik göllerdir.
Buna göre, Türkiye'de aşağıda verilenlerden hangisinde karstik göl oluşumu daha fazladır?
A) Antalya Bölümü
B) Adana Bölümü
C) Yukarı Sakarya Bölümü
D) Orta Fırat Bölümü
E) Ergene Bölümü
9.
Türkiye'nin yeryüzü şekilleri düşünüldüğüne yukarıdaki haritada oklar doğrultusunda ilerleyen nemli hava kütlelerinden hangisinin iç kısımlara sokulma ihtimali daha fazladır?
A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5
10.
Yukarıdaki yer şekillerinden hangileri Türkiye'de görülmez?
A) I ve IV B) II ve III C) Yalnız III
D) I ve II E) I ve III
11.
Doğu Anadolu'da kış mevsimindeki yağışlarının kar şeklinde düşmesi, yukarıda yıllık akım grafiği verilmiş akarsuyun;
I. Kış aylarında akımın en düşük düzeye inmesi
II. İlkbaharda akımının maksimum düzeye ulaşması
III. Kimyasal erimenin artması
IV. Rejiminin düzenli olması
gibi özelliklerinden hangilerinin ortaya çıkmasında etkilidir?
A) I ve II B) I ve III C) II ve III
D) III ve IV E) Yalnız IV
12. Akarsuların taşıdığı maddeyi, denize ulaştırdığı yerlerde falez (yalıyar) oluşumu görülmez.
Buna göre, taralı kıyılardan hangisinde falez oluşması beklenmez?
A) I B) II C) III D) IV E) V
13. Türkiye okyanuslara kıyısı olmadığı için kıyılarında gel -git genliği azdır.
Türkiye kıyılarında gel-git olayı daha etkili olsaydı aşağıdaki ovalardan hangisinin oluşması beklenemezdi?
A) Antalya Ovası B) Altınbaşak
C) Adapazarı Ovası D) Çukurova
E) Amik Ovası
14. I. Marmara'da Kapıdağ Yarımadası
II. Akdeniz ve Karadeniz kıyılarında falezlerin oluşması
III. Marmara'da Büyük ve Küçük Çekmece göllerinin oluşması
Yukarıda verilenlerden hangileri dalga ve akıntıların biriktirmesi sonucunda oluşmamıştır?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II
D) II ve III E) I ve III