Kateterle İlişkili Enfeksiyonu Azaltmak İçin Santral Venöz Giriş Kateter Pansumanları Ne Sıklıkla De
Cochrane derleme özeti
Arka plan
Santral venöz kateterler (SVK) periferik venlerden girilerek kalbe yakın büyük damarlara uzanır. SVK’ler ilaç, sıvı ve kan ürünlerinin doğrudan kana verilmesini ve analiz için kan örneği alınmasını sağlar. Bir SVK yerleştirmenin olumsuz sonuçlarından biri de kateterle ilişkili kan enfeksiyonu (KİKE) olup ciddidir, hatta hayatı tehdit edebilir. Bazı SVK’ler haftalar, aylar veya yıllar boyu yerinde kalabilir. Yoğun bakım ünitelerine yatırılan hastaların çoğuna SVK takılır ve venleri uygun olmayan hastalar ya da uzun süreli tedavi gereken hastalara SVK önerilir. Çevredeki dokuyu koruyan pansumanlar genellikle göğüs, boyun veya kolda kateterin damara girdiği yerin üstüne örtülür. Pansumanlar enfeksiyon başlamasını ve kateterin yerinden oynamasını önlemeye yardım eder. Bunlar kirlendiğinde veya düşmeye meylettiğinde değiştirilir. Sık pansuman değişimi çevre dokulara zarar verebilir, pansuman kaldırıldığında hastalar ağrı duyabilir ya da çevre dokular hasar alabilir. Pansumanın sık değiştirilmesi aynı zamanda pahalıdır.
SVK pansuman değişimleri arasındaki araların uzun ya da kısa olmasının herhangi bir avantaj ya da dezavantajı olup olmadığını görmek istedik. Bazı hastane ya da sağlık kuruluşları pansumanların birkaç günde bir değiştirilmesini tavsiye ederken diğer kısmı daha uzun süre yerinde tutuyor.
Derleme sorusu
SVK pansuman değişimleri arasında farklı zaman süreleri olmasının etkisine ve bunun KİKE ve başka komplikasyonlar görülme riskine etkisi olup olmadığına dair mevcut kanıtları gözden geçirdik.
Çalışma özellikleri
Derlemeye alınan 5 araştırma çalışması 1995 ve 2009 yılları arasında yayınlandı ve toplam 2277 katılımcı içeriyor. Araştırmalarda dört ülkede yapıldı: İkisi Fransa'da, birer tanesi de İtalya, İsveç ve Çek Cumhuriyeti'nde. Bir çalışma çocuklarda kalan dördü erişkinlerde yürütüldü. Dört çalışmaya kanserli hastalar, birine yoğun bakım ünitesindeki hastalar alındı.
Pansuman değişimleri arasındaki intervalleri kısa (2-5 gün) olanları sık değiştirilen grup ve uzun olanları (5-15 gün) seyrek değiştirilen grup olarak sınıflandırdık. Tüm çalışmalarda sentetik materyalden yapılma şeffaf pansumanlar kullanıldı, iki çalışmada cilt hasar gördüğünde bantla tutturulan gaz bezi kullanıldı. Tüm çalışmalarda SVK’ler günlük olarak kontrol edildi ve katılımcılar en az SVK çıkarılana ya da taburcu edilene kadar izlendi. Bir çalışmada ürünleri üretici firma sağladı ancak çalışman dizaynına ya da sonuçların nasıl analiz edildiği ya da raporlandığına etkisi olmadı.
Ana sonuçlar
Mevcut kanıtlar SVK pansumanlarının değişim sıklığının KİKE veya ölüm riskini etkileyip etkilemediği konusunda şüphede bırakıyor. Hastalarla ilgili özellik taşıyan bir sorun, pansuman kaldırıldığında ağrı ve pansumanın neden olabileceği cilt hasarı gibi konulardır. Günlük olarak değerlendirilen ağrı şikayetinin pansuman değişiminden etkilendiğine dair net kanıt bulamadık.
Kanıt kalitesi
Kanıt kalitesi çok düşükle düşük arasındaydı. Çalışmaların az ve küçük olması, dizaynlarının zayıf olması ve sonuçları arasındaki farklar nedeniyle kaliteye düşük değer biçtik. Helen kateterle ilişkili enfeksiyonlar, mortalite, cilt hasarı ve pansuman kaldırmada ağrıyı önleme ve yaşam kalitesi ve maliyet konularında kısa ya da uzun araların daha etkili olduğu göstermek için daha iyi dizayn edilmiş çalışmalar gerekiyor.
Bu basit dilli özet 10 Haziran 2015’e kadar günceldir.
Yazarların kararı
Halen eldeki en iyi kanıtlar SVK pansuman değişimleri arasında daha uzun süreler olmasının KİKE’ler, ölümler veya ağrının kısa intervallere göre daha fazla ya da az olmasıyla ilişkili olduğuna dair karar verdirici değildir.
Kaynak
Gavin NC, Webster J, Chan RJ, Rickard CM. Frequency of dressing changes for central venous access devices on catheter-related infections. Cochrane Database of Systematic Reviews 2016, Issue 2. Art. No.: CD009213. DOI: 10.1002/14651858.CD009213.pub2
Orijinal özet için: SV Kateter Değişimi
Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin