Yine de çulsuz kalarak kesinlike öğrendiğim bir-iki şeye değinebilirim.Paris ve Londra'da Beş Parasız, George Orwell (Sayfa 244 - Can Yayınları)
Bütün berduşların ayyaş pislikler olduklarını asla düşünmeyeceğim, sırf bir peni verdim diye hiçbir dilenciden minnet beklemeyeceğim, işsiz bir adamın yorgun olmasına şaşırmayacağım... sokakta dağıtılan bir el ilanını geri çevirmeyeceğim, şık bir lokantada keyifle yemek yemeyeceğim. Bu da bir başlangıç.
Kitabı o kadar iyi anladım ki size sözcüklerle anlatamam çünkü kitabı oruçluyken okudum. Orwell açlıktan neredeyse nefes alamayacak duruma geldiği günlerini anlatıyor. Paris ve Londra'da tam anlamıyla beş parasız kalıyor. Özellikle Paris'te Boris ile yaşadığı dönemleri anlattığı bölümde o kadar acıktım ki o günlerde yaşasaydım Orwell'ı kesin döner yemeye götürürdüm o kadar hissettirerek anlatmış ki açlığı.. Kitap söylence ve gezi yazısı gibi yazılmış. Herhangi bir kurgu ve entrika yok. Kitap tam anlamıyla gerçek ve Orwell'ın yaşadıklarıyla alakalı bir kitap. Bir bölümde Orwell para kazanmak için bir Komünist gazetecelerin bürosuna gitmeden önce arkadaşına "Ben siyasetten ne anlarım siyaset nedir bilmem" diyor. 1984 ve Hayvan Çiftliği kitaplarını çıkarıyor daha sonra. Kitapların ne kadar siyasi bir boyutta olduğunu söylememe gerek yok sanırım biliyorsunuz. Kısaca Orwell gerçekten zor bir süreçten geçmiş ve bize o günlerden kurtulup olağanüstü eserler vermiş. Orwell'ın değerini bilin gerçekten iyi bir yazar.
Avrupalı çiftlik sahipleri piyasa dinamiklerine duyarlı, kâr ve ekonomik büyüme için açgözlülerdi, dolayısıyla yönlerini kölelere çevirdiler. 16. yüzyıldan 19. yüzyıla, 10 milyon Afrikalı köle Amerika'ya getirildi ve bunların yüzde 70'i şeker çiftliklerinde çalıştırıldı. Çalışma koşulları felaketti. Çoğu kısa ve sefil bir yaşam sürüyordu, milyonlarcası da köle ele geçirmek için yapılan savaşlarda veya Afrika'nın iç bölgelerinden Amerika kıyılarına yapılan uzun seyahatlerde ölüyordu. Bütün bunlar, Avrupalılar şekerli çay içebilsin ve tatlı yiyebilsin, tabii bu arada şeker baronları da muazzam kârlar elde edebilsin diye yaşanıyordu. Köle ticareti herhangi bir devlet ya da hükümet tarafından kontrol edilmiyordu, tamamen ekonomik bir girişimdi ve arz talep yasaları çerçevesinde serbest piyasa tarafından örgütlenip finanse ediliyordu. Özel köle ticareti şirketleri Amsterdam, Londra ve Paris borsalarında işlem gördüler, iyi bir yatırım olanağı arayan orta sınıf Avrupalılar da bu hisselerden satın aldılar. Bu parayla şirketler gemiler üretip, denizciler ve askerler istihdam ettiler ve Afrika'dan aldıkları köleleri Amerika'ya taşıdılar. Amerika'da köleleri çiftlik sahiplerine satarak elde ettikleri gelirleri de şeker, kakao, kahve, tütün, pamuk ve rom gibi ürünler almak için kullandılar, sonra da Avrupa'ya dönerek şeker ve pamuğu iyi bir fiyattan satıp tekrar Afrika'ya hareket ederek döngüyü sürdürdüler.Hayvanlardan Tanrılara: Sapiens, Yuval Noah Harari (Sayfa 361)
2. KONFERANS: Afrika'da RomanRomancının Romanı, John Maxwell Coetzee (Sayfa 54)
Okumak biz Afrikalılara, tuhaf bir yalnızlık getiren bir uğraş olarak görünür, bize yabancıdır. Bizi huzursuz eder. Biz Afrikalılar, Paris ve Londra gibi büyük Avrupa kentlerine geldiğimizde, insanların trenlerde çantalarından çıkardıkları kitaplara gömülüp kendi özel dünyalarına çekildiklerini fak ederiz. Kitap çantadan çıktığında, bir işarete dönüşür. Beni yalnız bırak, kitap okuyorum, der bu işaret: Okuduğum şey senden daha ilginç.
Açıkçası George Orwell’ın okuduğum ilk kitabı oluşu kendisi hakkında önyargıya kapılmama neden olmuştu. Çünkü okurken biraz sıkıldığımı itiraf etmeliyim. Orwell, insanların görmezden geldiği tüm gerçekliği kendi yaşadıkları üzerinden gözler önüne sermekte. Özetle “ İnsanın aç kalınca yapmayacağı şey yoktur. “ Heleki Avrupa’nın iki büyük şehri olan Paris ve Londra’da beş parasızsanız...
Milli Mücadele Karşıtı, Emperyalist Sever Vahidettin - 519 Mayıs 1999 Atatürk Yeniden Samsun'da, Turgut Özakman (Sayfa 54 - Bilgi Yayınevi, 10.Basım, İki Cilt Birleştirilmiş)
Y. Komiser Rumbold'un raporunun özeti:
“Sultan, Roma, Paris ve Londra ’da görüşmelerde bulunmak için İstanbul’dan geçerek Avrupa’ya giden Ankara Dışişleri Bakanı Yusuf Kemal Tengirşenk’in çantasından 6 gizli belgeyi çaldırarak fotoğraflarını çektirmiş ve bir saray görevlisi ile Yüksek Komiserliğe ulaştırmıştır.” (7 Mart 1922)
Milli Mücadele’yi planlayıp başlattığı iddia edilen şu Padişahın İngilizlere yaranmak için düştüğü hale bakınız!