Akciğer Kanserinin Evreleri Nelerdir?
Evreleme, kanserin nerede olduğunu, yayılıp yayılmadığını ve vücudun diğer kısımlarını etkileyip etkilemediğini tanımlamanın bir yoludur. Doktorlar kanserin evresini bulmak için tanı testleri kullanır, bu nedenle tüm testler bitene kadar evreleme tamamlanmayabilir. Evreyi bilmek, doktorun ne tür bir tedavinin en iyi olduğunu önermesine ve hastanın iyileşme şansı olan prognozunu tahmin etmemize yardımcı olabilir.
İki ana akciğer kanseri türü vardır: Küçük hücreli akciğer kanseri ve Küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK). Akciğer kanserinin türü belirledikten sonra evreleme, akciğer kanseri tanı sürecindeki bir sonraki adımdır. Akciğer kanserinin yaklaşık %85’ini oluşturan küçük hücreli dışı akciğer kanseri için TNM evreleme sistemi ve vakaların %15’ini oluşturan küçük hücreli akciğer kanseri için başka bir evreleme sistemi vardır.
Hiçbir doktor sadece hastalığın evresine dayanarak bir hastanın akciğer kanseri ile ne kadar yaşayacağını tahmin edemez. Bunun nedeni, akciğer kanserinin her insanda farklı olması ve tedavinin her tümör için farklı olmasıdır.
Evreleme
Küçük hücreli dışı akciğer kanserinde evreleme çeşitli faktörlerin bir kombinasyonuna dayanmaktadır:
- Tümörün boyutu ve yeri
- Lenf bezlerine ve/veya vücudun diğer bölümlerine yayılıp yayılmadığı
Evrelemenin 5 aşaması vardır: Evre 0 (sıfır) ve Evre I ila IV (1 ila 4). Evrelemenin bir yolu kanserin bir cerrah tarafından tamamen çıkarılıp çıkarılamayacağını bulmaktır. Akciğer kanserini tamamen ortadan kaldırmak için cerrah, kanseri çevreleyen sağlıklı akciğer dokusu ve genellikle yakındaki lenf bezleri ile birlikte çıkarmalıdır.
Evre 0
Karsinoma in situ veya kanser öncüsü olarak da bilinen Evre 0 genellikle hiçbir semptomu olmadığı için oldukça nadir bir tanıdır. Akciğer kanseri bu kadar erken genellikle yüksek riskli bireylerin yıllık akciğer kanseri taraması sırasında (bilgisayarlı tomografi (BT) taramasında) yakalanır.
Tanım olarak, evre 0 küçük hücreli dışı akciğer kanseri hava yollarının zarı ile sınırlıdır ve akciğerlerin kendilerine yayılmamıştır. Tedavi edilmezse, kanser öncüsü kansere dönüşebilir.
Evre 0 kanser tipik olarak, kama rezeksiyonu (akciğerin bir bölümünün cerrahi olarak çıkarılması) veya tümör nefes borusunun akciğere girdiği kavşakta yer alıyorsa sleeve rezeksiyon gibi cerrahi teknik ile tedavi edilir. Kemoterapi veya radyasyon tedavisi gerekmez.
Bir kişinin sağlığı veya tümörün yeri nedeniyle ameliyat mümkün değilse, tedavi amacıyla stereotaktik vücut radyoterapisi (SBRT) adı verilen hedefli bir radyasyon şekli kullanılabilir.
Evre I
Evre I akciğer kanseri herhangi bir lenf noduna yayılmamış küçük bir tümördür. Evre I tümörün boyutuna göre 2 alt aşamaya ayrılır:
- Evre IA tümörlerin boyutu 3 santimetre (cm) veya daha azdır. Evre IA tümörleri ayrıca tümörün boyutuna göre IA1, IA2 veya IA3’e bölünebilir.
- Evre IB tümörler 3 cm’den büyük ancak 4 cm veya daha küçüktür.,
Evre II
Evre II akciğer kanseri 2 alt aşamaya ayrılır:
- Evre IIA kanseri, yakındaki lenf düğümlerine yayılmamış, 4 cm’den büyük ancak 5 cm veya daha küçük bir tümörü tanımlar.
- Evre IIB akciğer kanseri, N1 lenf bezleri olarak adlandırılan, akciğer içindeki lenf bezlerine yayılmış 5 cm veya daha küçük bir tümörü tanımlar. Evre IIB kanseri, lenf bezlerine yayılmamış 5 cm’den daha geniş bir tümör de olabilir.
Genellikle evre II tümörler ameliyatla alınabilir, ancak sıklıkla ek tedaviler önerilir.
Evre III
Evre III akciğer kanserleri, evre IIIA, IIIB veya IIIC olarak sınıflandırılır. Evre tümörün boyutuna ve kanserin hangi lenf bezlerine yayıldığına bağlıdır. Evre III kanserler vücudun diğer uzak bölgelerine yayılmamıştır.
Evre III kanserden şüpheleniliyorsa, doktor kanserin vücudun diğer bölgelerine yayılmadığından emin olmak isteyecektir. Bu değerlendirme için fizik muayene, hastanın tıbbi geçmişinin değerlendirilmesi, göğüs ve üst karın BT taraması ve PET-CT taraması ve beynin MRG’sini önerebilir. Bazı insanlar için lenf bezlerinin endoskopi veya ameliyatla kanser için test edilmesi gerekebilir.
Evre IIIA ve evre IIIB kanserlerin çoğu için, tek başına cerrahi ile tümörü tamamen çıkarmak zor veya bazen imkansız olabilir. Evre IIIC kanserleri genel olarak ameliyatla alınamaz ve kemoterapi ve radyasyon kombinasyonunun ardından immünoterapi ile tedavi edilmesi gerekebilir. Örneğin akciğer kanseri, akciğerin dışında, göğsün merkezinde bulunan lenf bezlerine yayılmış olabilir veya tümör akciğerde yakındaki yapılara büyümüş olabilir. Her iki durumda da cerrahın kanseri tamamen ortadan kaldırması daha az olasıdır. Ameliyatla tedavi edilemeyen evre III kanserler genellikle sistemik tedavi ve radyasyon tedavisi ile başarılı bir şekilde tedavi edilebilir.
Evre IV
Evre IV, akciğer kanserinin diğer akciğerde birden fazla alana, akciğeri veya kalbi çevreleyen sıvıya veya kan dolaşımı yoluyla vücudun uzak bölgelerine yayıldığı anlamına gelir. Kanser hücreleri kana girdikten sonra kanser vücudun herhangi bir yerine yayılabilir. Ancak küçük hücreli dışı akciğer kanserinin beyne, kemiklere, karaciğere ve adrenal bezlere yayılma olasılığı daha yüksektir. Evre IV küçük hücreli dışı akciğer kanseri 2 alt aşamaya ayrılmıştır:
- Evre IVA akciğer kanseri göğüs içine yayılmıştır ve/veya göğüs dışında 1 bölgeye yayılmıştır.
- Evre IVB göğüs dışında 1 organda 1’den fazla yere veya 1’den fazla organa yayılmıştır.
Genel olarak cerrahi tedavi çoğu evre IIIB, IIIC veya IV akciğer kanseri için bir seçenek değildir. Köprücük kemiğinin üzerindeki lenf düğümlerine veya göğüs içindeki hayati yapılara yayılmış akciğer kanserini çıkarmak zor olabilir. Bunlara kalp, büyük kan damarları veya akciğerlere giden ana hava yolları dahildir. Bu durumlarda doktor, ameliyatın bir seçenek olup olmadığını dikkatlice değerlendirecek veya başka tedavi seçenekleri önerecektir. Tümör tamamen çıkarılamıyorsa cerrahi genellikle önerilmez. Ancak tedaviye iyi yanıt veren evre IV akciğer kanseri olan bazı kişiler için kalan kanser bölgelerini tedavi etmek için cerrahi ve/veya radyasyon tedavisi önerilebilir.
Küçük Hücreli Akciğer Kanseri
Küçük hücreli akciğer kanseri, küçük hücreli dışı akciğer kanserinden daha agresif olma eğiliminde olan ve tedaviden sonra tekrarlama (nüks) olasılığı çok daha yüksek olan, hastalığın daha az yaygın bir şeklidir.
İki ana küçük hücreli akciğer kanseri türü vardır: Küçük hücreli karsinom (yulaf hücreli karsinom olarak da bilinir) ve kombine küçük hücreli karsinom (hem küçük hem de küçük olmayan akciğer kanseri hücrelerinin bulunduğu). Küçük hücreli akciğer kanseri için tedavi seçenekleri hastalığın evresine bağlı olarak değişir.
Küçük hücreli dışı akciğer kanserinden farklı olarak, küçük hücreli akciğer kanseri sadece iki evreye ayrılır: sınırlı evre ve yaygın evre küçük hücreli akciğer kanseri.
Sınırlı Evre
İnsanların yaklaşık üçte biri, sınırlı evre olarak bilinen küçük hücreli akciğer kanserinin en erken evresinde teşhis edilir. Bu tümörlerin yalnızca bir akciğerde olduğu ve göğsün aynı tarafındaki lenf düğümlerine de yayılmış olabileceği anlamına gelir.
Köprücük kemiğinin yakınındaki lenf bezlerine veya göğsün ortasındaki mediastinal lenf bezlerine yayılmış olan küçük hücreki akciğer kanseri sınırlı evre olabilir.
Sınırlı evre akciğer kanserinde hastalığı iyileştirmek amacıyla sıklıkla agresif bir şekilde tedavi edilir.
Bunlar şunlardır:
- Tek başına kemoterapi
- Kemoradyoterapi
- Cerrahi ve ardından kemoterapi
- Kemoradyoterapi takiben cerrahi
- SBRT’yi takiben kemoterapi (ameliyat mümkün değilse)
Yaygın Evre
Küçük hücreli akciğer kanseri teşhisi konulan kişilerin yaklaşık üçte ikisi, küçük hücreli akciğer kanserinin daha ileri formu olan yaygın evre hastalığa sahiptir.
Yaygın evre küçük hücreli akciğer kanseri aşağıdakilerden biri olarak tanımlanır:
- Her iki akciğerde de tümör var
- Tümörler vücudun uzak bölgelerine, en sık olarak beyine yayılmıştır.
Yaygın evre kanser cerrahi olarak tedavi edilemez ve cerrahi nadiren bir seçenektir. Agresif bir şekilde yayılma eğiliminde olmasına rağmen, hızla büyüyen ve bölünen bu hücreleri hedefleyerek çalışan kemoterapiye iyi yanıt verir.
Yaygın evre için tedavi seçenekleri arasında şunlar yer alır:
- Tek başına kemoterapi
- Opdivo (nivolumab) gibi immünoterapi ilaçları ile kemoterapi
- Kemoterapi ve ardından göğse radyasyon tedavisi
- Kemoterapi ve ardından beyne radyasyon tedavisi (kanserin beyne yayılmasını önlemek için)
- Palyatif tedavinin bir parçası olarak kanserin yayıldığı beyne, omurgaya, kemiğe veya vücudun diğer bölümlerine radyasyon tedavisi (semptomları azaltmak ve yaşam kalitesini iyileştirmek için kullanılır)
Özet
Akciğer kanseri evreleri size hastalığın şiddeti hakkında bilgi verir. Evreleme sistemleri, küçük hücreli olmayan akciğer kanseri ve küçük hücreli akciğer kanseri için farklılık gösterir.
Kanser evrelemesinin en önemli kullanımı hangi tedavilerin mümkün olduğuna karar vermektir. Hastalığın tedavisi genel sağlığınız ve akciğer kanserinin türü ve evresi gibi birçok faktöre bağlıdır. Bu yüzden erken teşhis çok önemlidir. Kanser erken bir aşamada tespit edilirse, daha fazla tedavi seçeneği ve daha iyi hayatta kalma oranları olabilir.