ÇOCUKLAR HANGİ SPORA KAÇ YAŞINDA BAŞLAMALIDIR ?
Çocuğun spora ve düzenli egzersizlere, özellikle jimnastik ve yüzme gibi sporlara en erken başlama yaşı 4 olarak bilinir.Bu dönemde çocuk önce çevresinin farkına varmaya başlar, olaylar arasındaki ilişkileri anlayamaz, nedensellik, niyet gibi kavramlar gelişmektedir.
Bu yaşlarda çocuk abartılı öyküler anlatır, abartılı davranışlar dener, hareketlilik ileri derecededir. Aşırı baskılı tutum istenmeyen davranışın sürmesine neden olur ve çok konuşur. Bu nedenle kontrolünü kazanabilmesi ve coşkusunu yaşabilmesi için büyük oyun alanlarına gereksinimi vardır. Hareket etme isteğinin güçlü olması nedeniyle davranışlarında belirsizlikler bulunur ve davranışları zaman zaman sorunlara yol açabilir.
2-5 yaş arası uygun aktiviteler: Okul öncesi çocuklar için birçok temel hareket vardır, fakat organize spor etkinlikleri için bu çocukların yaşı çok küçüktür. Bu yaştaki çocuklar için koşma, tırmanma, düşme, tekmeleme, dans, küçük bir topu yakalama, bisiklete binme, aile denetimindeki su oyunları gibi plansız serbest oyunlar en iyisidir. Aileler çocukların aile bireyleri ve arkadaşları ile oyun oynamalarını sağlamalıdır.Bu amaçla bahçede koşma, yürüme, dans etme, suda gözetim altında oynama ve ciddi deneyimli kişiler eşliğinde jimnastik seçilebilir.
6-7 yaş arası uygun aktiviteler: Büyüyen çocukların koordinasyonları ve dikkat süreleri de gelişir. Emirleri yerine getirmede ve takım çalışmasının önemini anlamada daha iyi olurlar. Bu durumda önerilen bazı etkinlikler şunlardır: basketbol, futbol, jimnastik, yüzme, tenis, golf, bisiklet, atletizm ve uzakdoğu sporları.
8-10 yaş arası için uygun aktiviteler: Bu yaştaki çocuklar temas sporları da dahil hemen hemen tüm sporları yapabilirler. Dikkatlice denetlenmiş güç sporları da bu yaşta yapılabilir.
10 yaş ve sonrası: Daha önceki yaşlarda başladıkları sporları daha organize olarak yapmaya devam ederken, atletizm, güreş ve küreğe başlayabilirler. Birkaç yıl sonra ise daha çok kuvvet gerektiren sporlara boks, tekvando, karateye başlamak uygundur. Bu sporlara daha erken de başlanabilir, ama yine direkt bu sporlara değil onların alt yapısını oluşturacak esnekliklerini, dengelerini ve koordinasyonlarını geliştirecek temel hareketleri içeren bir antrenmanlara başlamak daha uygun olacaktır.
Zaman zaman bazı spor kulüpleri çocuklara ve ailelere yanlış yönlendirme yapabilmektedirler. Eğer çocuk sadece basketbol oynanan bir spor kulübüne gidiyorsa, çocuğa basketbolun tüm detayları yavaş yavaş verilmeye çalışılır. Ama asıl yapılması gereken çocuklara tüm toplu sporları içeren oyunlar oynatıp, onların el-göz ve hareket koordinasyonunun geliştirmesini sağlamaktır.
Bu konuda ailelere düşen görevler nelerdir?
Çocuğunuz herhangi bir sporla ilgilenmezse başka aktiviteler bulabilirsiniz. Örneğin ailece doğa gezintilerine çıkabilir, bisiklete binebilirsiniz.
Çocuğunuzun arkadaşlarıyla basketbol, ip atlama gibi etkinliklere katılmasını sağlayarak zamanını aktif geçirmesini sağlayabilirsiniz.
Çocuğunuza kaybettiği ya da kazandığı anda onu koşulsuz sevdiğinizi hissettirin. Amacın kazanmak değil, yeteneklerin ve fiziksel algılamanın gelişmesi olduğunu unutmayınve gelişen yeteneklerini güçlendirmesinde yardımcı olun.
Çocuğunuzun yetenekleri konusunda gerçekçi olun, yapamadığı ya da istemediği hiçbir aktiviteye zorlamayın.
Spordan zevk alın çocuğunuza olumlu bir model olun, çocuklar duyduklarından çok gördüklerini öğrenir ve tekrarlar.
Op. Dr. Homan SEKHAVAT
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı
27.06.2013