İsyan, aynı ortamda mevcut bir kategori kişinin (ekseri askeri personel veya gemi mürettebatı, çıplak olsa da) kanunen itaat etmesi müstelzim emirlere karşı gelmesi yüz kârlenen akarsuç. Geçmişte birşunca ülke, ayaklanmayı idam cezası cezası üzere dürüşt cezalarla cezalandırmıştır.[literatür belirtilmeli]
Askerlerin komutanlarına karşı gelmesi, erî başkaldırı türüne bir örnektir. MÖ 327’de Hindistan’a geçmek talip İskender, seferlardan yorulmuş ve bıkmış askerlerinin karşı gelmesi üzerine Hindistan’a girememiştir. Bu başkaldırı sonucunda İskender, Hindistan’a girmekten vazgeçmiştir.
1520’de Ferdinand Macellan, Cihan çevresini turlamak amacı ile çıktığı seyahatte, Amerika açıklarında gemi mürettebatının başkaldırıı ile muhaliflaştı. İsyancılardan birini idam cezası etti, öbsemereü de yakada bıraktı.
Sosyal problemlerın menşe başüstüneğu isyanlara en berceste örneklerden birisi, MÖ 73’te İtalya’da Spartaküs önderliğindeki köle ayaklanmasıdır.