Endositoz Nedir? Endositoz Çeşitleri
Endositoz, hücre zarını geçemeyecek kadar büyük maddelerin alındığı bir yöntemdir. Enerjik alım. Monomerler hücre zarlarını geçebilir. Bununla birlikte, polimer maddeler hücre zarını geçemeyecek kadar büyüktür. Bu maddelerin alımı sırasında hücreler endositoza uğrar. Polimerik malzemelerin örnekleri arasında nişasta, glikojen ve proteinler bulunur. Temel olarak endositoz iki ana başlıktan oluşur. Bunlar fagositoz ve pinositozdur.
Pinositoz ve Fagositoz Nedir?
Pinositoz ve Fagositozun Ortak Özellikleri
İkisi de endositoz olayıdır.
İkisinde de ATP harcanır.
Pinositoz ve Fagositoz Arasındaki Farklar
Fagositoz hücre yerken, pinositoz hücre içer.
Fagositoz, pinositoz üzerinde daha büyük veziküllere sahip olduğu bilinir.
Fagositoz, pinositozdan çok daha büyük parçacıkları içine alır.
“Yalancı ayak” fagositozda gerçekleşirken, “inva-jinasyon” pinositoz aşamalarında gerçekleşir.
Fagositozda parçacıklar emilim için daha basit maddelere bölünmelidirler, oysa pinositozda yutulan maddeler kolayca emilebilinmektedir.
Pinositoz ve fagositoz, plazma maddelerinden veziküllerin oluşumu ile kaba maddelerin alımını ifade eden endositoz kavramına girer. Bir hücrenin sitoplazması içindeki zara bağlı damlacıklar veziküller denir ve hücre zarının bir kısmı damlacık veya parçacığın etrafına sarılır. Daha sonra çözülür ve damlacıklar veya parçacıklar hücre zarı ile çevrelenir. Sonunda, damlacıklar, zarla çevrili damlacıkları “sıkıştırarak” ve sağlam bir plazma zarı bırakarak hücrenin sitoplazmasına getirilir.
Fagositoz Nedir?
Hücre zarı tarafından yalancı ayak oluşturulduktan sonra hücre zarını geçip organik maddeyi sararak hücreye giremeyecek kadar büyük olan katı maddenin emilmesidir. ATP, fagositoza harcanır. Fagositoz yapabilen organizmaların örnekleri amip, öglena ve insan lökositleridir. Hücre duvarı olan canlılar fagositoz yapamazlar. Hücrelerin fagositoz sırası aşağıdaki gibidir.
- Fagositozlu moleküller çevrelenir ve hücre zarı çıkıntıları sayesinde yalancı ayaklar oluşturur.
- Bir vakuol oluşturur ve hücresel besinleri alır. Bu aşamadan sonra, boş lizozomlar sitoplazmadaki bu vakuole katılır ve bağlanır.
- Bu yapıya besin kofulu denir. Lizozomlar, maddeyi besin kofulundan alıp sindirdikten sonra, madde difüzyon veya aktif taşıma ile hücreye alınır.
- Kalan kalıntı, ekzositoz, aktif taşıma veya difüzyonla uzaklaştırılır.
Fagositoz Nedir? Kısaca
Bir hücre başka bir hücreyi veya parçacığı kendi sitoplazmasına aldığında buna “fagositoz” denir ve bunu yapan hücrelere fagosit denir.
Fagositoz Yapan Hücreler Nelerdir?
Fagositoz yapabilen hücreler
Nötrofiller: %62.
Eozinofiller: %2.3.
Bazofil: %0.4.
Monosit (Makrofajlar): 5.3.
Lenfosit: %30.
Fagositoz Aşamaları Nelerdir?
Algılama: İlk aşamada fagositler yok edilmesi gereken partikülleri algılar. …
Yutma: Algılanan partikül fagositten uzanan yalancı ayaklarla (psödopodlar) kuşatılır. …
Sindirme: Yutulan partikülleri içeren fagozomlar lizozom vakuolleriyle birleşir; yeni oluşan bu birime “fagolizozom” adı verilir.
Fagositozu Kolaylaştıran Madde Nedir?
Opsoninlerin varlığı fagositozu kolaylaştırır. Opsoninler; fagositozu kolaylaştıran antikorlardır.
Fagositoz ATP Harcanır mı?
Fagositozda ATP harcanır.
Fagositoz Aktif Taşıma mı?
Bir madde hücre zarını geçerken, hücre zarını geçecek kadar küçük moleküller, taşınan maddenin boyutu göz önüne alındığında ya pasif ya da aktif taşıma ile taşınır.
Pinositoz Nedir?
Hücre zarından geçemeyecek kadar büyük bir sıvı maddenin içeriye alınması yöntemidir. Fagositoz gibi canlılar bu alım sırasında enerji tüketirler. Fagositozun aksine, hücre duvarlı organizmalar da pinositoza uğrayabilir.
Hücre pinositozu, örneğin:
- Hücreler organik besinleri çevreler, hücre zarına katlanır ve organik besinlerle hücre zarına girer.
- Vakuol oluştuktan sonra madde lizozomlar yardımıyla sindirilir ve monomerler sitoplazmaya geçer.
- Kalan artıklar hücreden atılır.
Pinositozda ATP Harcanır mı?
Bu şekilde hücreler, bazı sıvılarla birlikte iyonları ve diğer küçük molekülleri de emer. Bu beslenme sürecinde ATP harcanır.
Pinositoz Bitkilerde Görülür mü?
Kısacası, bitkilerde, mantarlarda ve hücre duvarı olan bazı prokaryotik hücrelerde endositoz oluşmaz.
Pinositoz Aktif Taşıma mı?
Pinositoz ile taşınan maddeler moleküller pasif taşıma ya da aktif taşıma ile taşınır.