Avcı giderek ava dönüşür
Kurban üçgeni, psikolojide meşhurdur. Üçgen kurban, zorba ve kurtarıcıdan oluşur. İşlevsel olmayan aileler de bu üçgen çok etkilidir. Çocuklar da bu üçgeni hızla kavrarlar ve üçgendeki herkes de rolünü hakkıyla oynar.
Kurban, çaresizi oynayarak kendine acır, sürekli yazık bana der. Sürekli başkalarını suçlar, kendi payına düşen sorumluluğu almaz.
Zorba, öfkesi ile istismar eder. Karşıdakini utandırarak, suçlayarak kontrol eder.
Kurtarıcı, kendi gerçek duygularını saklar. Aynı zorba gibi başkasını kontrol için utanç ve suçluluğu kullanır. Bağımlı ilişkiyi teşvik eder.
Yüzeysel değerlendirmede her şeyden zorba sorumlu tutulur. Zorba olmasa adeta sorun olmayacaktır. Gerçekte ise kurban ve kurtarıcıda zorba kadar sorumludur olan şeyden.
Erkek karısını döver çocuk anneyi kurtarır. İlk katmanda erkek zorba, kadın kurban ve çocuk kurtarıcıdır. İkinci katmanda anne çocuğundan kendisini korumasına zemin oluşturduğu ve çocukta yetersizlik, suçluluk duyguları oluşturduğu için zorba, çocuk kurbandır. Yani kimin hangi rolde olduğu belli değildir, çünkü üçgendeki her kişi üç rolü birden oynar. Av giderek avcıya, avcı da ava dönüşür.
Her zaman da kurban bir zorba, kurtarıcı bir kurban bulur.
İlişkide bu kurban üçgeni olduğunda kişinin hangi rolde olduğunun önemi yoktur. Hangi rolde olursa olsun üçgen sağlıksızdır, bireyin gücünü elinden alır.
Nurdan Girgin Erengin
Uzman Psikiyatr
nurdanerengin.com/