“Yolumuz var
Gözlerimin bebeği
Hürriyetin yeşerdiği yerde
(…)”
Nevzat Üstün (1924-1979)
Hedef: Halka Açık Şirket Yatırımcılarının Korunması; Sağlam ve Uygun Bir Düzenleyici Çerçevenin Sürdürülmesi; Nitelikli ve Farklı Bir İş Gücünün Desteklenmesi
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) dünyadaki en büyük, en gelişmiş ve en yenilikçi sermaye piyasalarına sahiptir. ABD sermaye piyasaları, küresel sermaye piyasalarının yaklaşık %40’ını temsil etmektedir. Şirketler ve yatırımcılar, ABD sermaye piyasalarına, diğer ekonomilerdeki piyasa katılımcılarının kendi piyasalarına göre daha yüksek oranda erişirler. Örneğin, borçlanma sermaye piyasaları (debt capital markets), ABD’deki finansal olmayan şirketler için finansmanın %80’ini oluşturmaktadır. Buna karşılık, ABD dışında, bu tür firmalara verilen kredilerin yaklaşık %80’i bankalardan gelmektedir. ABD sermaye piyasaları, Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’nun (U.S. Securities and Exchange Commission; SEC) sunduğu güçlü yatırımcı korumaları nedeniyle Amerika’nın dünya sahnesindeki rekabet gücünü desteklemeye devam etmektedir.
ABD, olağanüstü sermaye piyasalarını olduğu gibi kabul edemez. Yeni finansal teknolojiler, yatırımcılar ve işletmeler için finansın çehresini değiştirmeye devam ediyor. Küresel piyasalar, aralarında mikrosaniyeler içinde akan para ile ayrılmaz bir şekilde bağlantılıdır. Her zamankinden daha fazla perakende yatırımcı ABD piyasalarına girerken, diğer ülkeler de rekabetçi pazarlar geliştirmektedir.
Menkul kıymet piyasaları, bu kişiler ister gelecek için yatırım yapsın, ister bir ipotekli borç alsın, ister otomobil kredisi alsın veya ABD sermaye piyasalarından para toplayan bir şirkette işe girsin, birçok Amerikalının hayatına dokunur. 2019 yılında (rekor sayıda) 67 milyon ABD’li ailenin doğrudan ve dolaylı hisseleri vardı. [1]
SEC’in uzun süredir devam eden ve üç bölümden oluşan misyonu -yatırımcıları korumak, adil, düzenli ve verimli piyasaları sürdürmek ve sermaye oluşumunu kolaylaştırmak- mihenk taşı olmaya devam etmektedir. Ajansın bu görevi yerine getirmek için son 88 yılda uyguladığı temel ilkelerin zamansız olduğu söylenebilir: sermaye toplayan ihraççıların yatırımcılara düzenli olarak tam ve adil açıklamalar yapmasını zorunlu kılmak; kilit piyasa katılımcılarına daha fazla sorumluluk yüklemek ve bu koşulları desteklemek ve yatırımcıları korumak için SEC inceleme ve icra kaynaklarının kullanılması.
Bu Stratejik Plan, SEC’in faaliyetlerini halka açık şirket yatırımcılarını korumaya odaklayarak; sağlam ve uygun bir düzenleyici çerçevenin sürdürülmesi ve vasıflı, çeşitliliğe sahip bir iş gücünün desteklenmesi suretiyle önümüzdeki dört yıl boyunca kritik misyonunu yerine getirmeye nasıl devam edeceğini ayrıntılarıyla anlatmaktadır. Bu stratejik hedeflerin her biri sırasıyla aşağıda açıklanmıştır.
Amaç 1: Halka açık şirket yatırımcılarını dolandırıcılık, manipülasyon ve görevi kötüye kullanmaya karşı korumak
Yatırımcı sınıfını korumak için SEC, yalnızca kural koyma yoluyla değil, uygulama ve inceleme programları aracılığıyla da piyasaların dolandırıcılık, manipülasyon ve diğer suiistimallerden arındırılmış olmasını sağlamak için çalışmaya devam edecektir.
Uygulama, nereye götürürse götürsün gerçekleri ve kanunları takip etmek ile ilgilidir. Ayrıca, SEC’in misyonunun tüm bölümleri için önemli olan davaların getirilmesi anlamına gelir -kayıtlı veya özel fonlar tarafından aldatıcı davranış, halka arz veya muhasebe dolandırıcılığı, içeriden öğrenenlerin ticareti, piyasa manipülasyonu, tavsiyede bulunurken perakende müşterilerin çıkarlarına en uygun şekilde hareket edilmemesi, ihlallerin bildirilmesi, en iyi uygulama ve mutemet görevine uygun şekilde hareket edilmemesi veya başka herhangi bir suiistimal biçimi.
SEC, yasaların agresif ve tutarlı bir şekilde uygulanmasını sağlamak için çalışmalıdır. SEC, gelişen teknolojilerin ışığında, geçmişte kullanılan araçları, yöntemleri ve yaklaşımları yeniden değerlendirmesini ve bunları modern piyasalara uyarlamasını gerektiren her zamankinden daha uyanık olmalıdır. En önemlisi, ABD piyasaları kaçınılmaz olarak değişirken, SEC kaynaklarını yatırım yapan halkın çıkarlarını merkeze alacak şekilde kullanmaya devam etmelidir.
1.1. Bireysel yatırımcıları etkileyen riskleri ve suiistimali belirlemeye ve ele almaya odaklanan uygulama ve inceleme girişimlerinin takip edilmesi
Genellikle “benzer vakaları aynı şekilde ele almak” diye söylenir. Aynı durum finans sektörü için de geçerlidir. SEC, teknoloji veya iş modelinden bağımsız olarak, tüm finansal faaliyetler tutarlı ve etkin düzenleme ve yaptırımlara tabi olmalıdır. SEC, menkul kıymetler yasalarına uygun olup olmadığını belirlemek için, belirli bir ürün veya düzenlemenin ekonomik gerçeklerine bakmaya devam edecektir. Hesap verebilirlik ve caydırıcılık, uygulama programının temel hedefleridir ve çare ararken, SEC bu kararın hem özel hem de genel caydırıcılığı yeterince teşvik edip etmediğini değerlendirir. SEC, personelinin bulduğu her yerde suiistimali takip etmeye devam edecek ve sorumlu kişiler de dahil olmak üzere kötü aktörleri sorumlu tutmak da dahil olmak üzere menkul kıymetler yasalarını ihlal etmeyi seçebilecek kişileri caydırmak için araç setindeki tüm araçları kullanacaktır. SEC ayrıca diğer federal kurumlar, kolluk kuvvetleri, uluslararası düzenleyiciler ve özdenetim kuruluşları ile paralel olarak çalışmayı sürdürecektir. SEC’in inceleme programı, siber güvenlikten özel fon danışmanı çıkar çatışmalarına kadar bireysel yatırımcıları etkileyebilecek temel riskleri ve ihlalleri ortaya çıkarmaya odaklanmaya devam edecektir.
1.2. Özellikle uygunsuz davranışları önlemek, tespit etmek ve bunlara karşı yaptırım uygulamak için piyasa ve endüstri verilerinin kullanımının geliştirilmesi
Piyasalar geliştikçe ve sürekli olarak veri ve teknoloji tarafından yönlendirildikçe, SEC’in verileri yönetme ve analiz etme yeteneklerini sürekli olarak geliştirmesi gerekir. SEC, piyasaları gözetlemek, rekabeti teşvik etmek ve kanunları uygulamak için teknolojiyi ve veri analitiğini en iyi şekilde nasıl kullanabileceğine odaklanmaya devam etmelidir. Uygunsuz davranışları daha iyi önlemek, tespit etmek ve bunlara karşı yaptırım uygulamak için SEC, Uygulama ve İnceleme dairelerinin verilerden yararlanmasına izin vermek için daha hızlı ve daha kapsamlı yöntemler geliştirmeye ve uygulamaya devam etmelidir.
SEC ayrıca düzenleyici misyonunu gerçekleştirmeye, yatırımcılara iyi yapılandırılmış, maddi veriler sağlamaya ve verileri stratejik bir varlık olarak yönetmeye yardımcı olan zamanında, son teknoloji veri analizini kullanmaya devam etmelidir.
Bugün piyasaların karmaşıklığı ve birbirine bağlılığı, SEC’in sistemik risk tanımlama yeteneklerini geliştirmesini gerektirmektedir. Bu, “düzenli” piyasaları koruma misyonu ile ilgilidir. Sürekli proaktif bir yaklaşım sağlamak için, SEC’in piyasa gelişmelerini ve risklerini daha iyi belirlemek, anlamak, analiz etmek ve bunlara etkili bir şekilde yanıt vermek için pazar bilgisini ve gözetim yeteneklerini geliştirmeye devam etmesi gerekir.
Bu, kamuyu aydınlatma ve analitik araçları genişleterek, makine öğrenimi ve yapay zeka kullanımını genişleterek, doğrudan politika geliştirmeye bağlı uzun vadeli risk analizi geliştirerek ve düzenlenen tüm faaliyetlerde daha stratejik ve işbirlikçi analize odaklanarak başarılabilir. Buna ek olarak, SEC, uygun veri korumaları ile uygun maliyetli bir şekilde (cost-efficient manner) titiz analizlere olanak tanıyan verileri SEC çapında (SEC-wide) bir varlık olarak ele alan bir veri yönetim programının olgunlaştırılması dahil olmak üzere, düzenleyici öncelikleri nasıl belirlediğini ve personel kaynaklarına nasıl odaklandığını bildirmek için ekonomi, risk ve veri analizi kullanımını genişletmeye devam etmelidir.
1.3. Kamuyu aydınlatma açıklamalarının tasarımının, sunumunun ve içeriğinin modernize edilmesi suretiyle, bireysel yatırımcılar da dahil olmak üzere yatırımcıların, bilinçli yatırım kararları almak için tutarlı, karşılaştırılabilir ve önemli bilgilere erişebilir olmalarının temin edilmesi
Piyasalar, yatırımcılara daha fazla bilgi verme gerekliliğini benimsemeye başladılar. Zaman zaman SEC, kamuyu aydınlatma çerçevesini yatırımcı talebini yansıtacak şekilde güncellemelidir. Bugün yatırımcılar, diğer şeylerin yanı sıra, ihraççıların iklim riskleri, siber güvenlik hijyen politikaları ve en önemli varlıkları olan çalışanları ile ilgili bilgileri giderek daha fazla aramaktadırlar. Bu gerçeği yakalamak için SEC, yatırımcı talebinin bu alanlarını ele alacak şekilde bilgilendirme çerçevesini güncellemeye devam etmeli ve ayrıca kamuya açıklamaların daha kolay yapılmasını sağlamak (decision-useful) için bilgilendirme çerçevesini destekleyen sistemleri modernize etmeye yönelik somut adımlar atmaya devam etmelidir.
Amaç 2: Gelişen piyasalara, iş modellerine ve teknolojilere ayak uyduran sağlam bir düzenleyici çerçeve geliştirmek ve uygulamak
Sermaye piyasaları inovasyon ve yeni teknolojilerle şekillenmektedir. Bu gelişmelerin birçoğu sermaye piyasalarına daha fazla erişim sağlayacaktır. Ayrıca piyasalara yeni finansal ürünler, iş modelleri ve rakipler getirirler. Bununla birlikte, aynı zamanda bu dinamik, SEC kaynaklarına yalnızca incelemeler ve uygulama konularında değil, aynı zamanda yeni kural koyma ve politika alanlarında da ek talepler getirmektedir.
İşlem maliyetleri düşmüş ve birçok piyasada verimlilik ve dürüstlük artmıştır. Bununla birlikte, teknolojinin artan kullanımı ve teknolojiye güven yeni riskler ortaya çıkarmış ve bazı durumlarda daha iyi bilinen piyasa risklerini (amplified better-known market risks) artırmıştır. Örneğin, piyasaların işlemesine yardımcı olan karmaşık sisteme yönelik siber güvenlik tehditleri sabittir ve ölçek ve karmaşıklık açısından büyümektedir.
Benzer şekilde, piyasalar her zamankinden daha fazla birbirine bağlı ve birbirine bağımlıdır. 24 saatlik bir döngüde çalışırlar ve coğrafi engelleri aşarlar. Bir piyasadan gelen bilgiler saniyenin kesirleri içinde diğerlerine gider. Her gün piyasalarda trilyonlarca dolarlık sermaye akar -sadece birkaç on yıl önce hayal bile edilemeyecek miktarlar. Büyük yatırım firmalarının operasyonları ABD sınırlarının çok ötesine yayıldığından ve ABD piyasalarına yeni girenler ABD menkul kıymetler yasalarından kaçınmaya veya bunlardan kaçınmaya çalıştıkça, bu gelişmeler düzenleyici ve gözetim zorlukları yaratmaktadır. Yabancı düzenleyiciler de dahil olmak üzere diğer finansal düzenleyiciler ile koordinasyon ihtiyacı artmaya devam edecektir.
2.1. Gelişen teknolojileri, iş modellerini ve sermaye piyasalarını yansıtmak için mevcut SEC kurallarının ve yaklaşımlarının güncellenmesi
Varlıkların özel veya düzenlenmemiş piyasalara devam eden hareketi, sürekli olarak yeni finansal araçların ve teknolojilerin yaratılması ve artan küreselleşmenin zorluklarının tümü, SEC’in hızla güncellenmesini ve gelişmesini gerektirmektedir.
Bunu yapmak için SEC, özel piyasalarda şeffaflığı artırmalı ve temel düzenleyici ilkelerin tüm uygun bağlamlarda geçerli olmasını sağlamak için kuralları değiştirmelidir. Piyasaların bütünlüğünü korumak için SEC’in, yatırımcıların geniş tabanlı bir kamuyu aydınlatma çerçeveleri aracılığıyla bilgilendirilmelerini ve korunmalarını sağlamak için özel düzenlemeler geliştirmesi gerekir.
SEC ayrıca küresel varlıkları uygun şekilde denetlemeye odaklanmaya devam etmelidir. Uluslararası piyasalarla etkileşimin doğasında, diğer düzenleyicilerle koordinasyon halindeyken hassas bilgileri koruma zorluğu vardır. Tutarlı veri koruma politikaları bu çaba için gereklidir.
2.2. Sermaye piyasalarının ve piyasa katılımcılarının karşılaştığı sistemik ve altyapı risklerine yönelik stratejilerin incelenmesi
Pandemi gibi piyasa veya harici olaylar ekseninde yönlendirilen gelecekteki piyasa oynaklığı, müteakip ajans yetkililerinin güçlendirilmesi olmadan piyasaların gelişimi ve kripto varlıklarındaki hızlı büyümenin tümü evrimsel riskleri temsil eder.
Gelecekte bu tür risklere karşı daha iyi hazırlanmak ve daha çevik olmak için SEC, gerektiğinde ABD Kongresi’nden yeni yetkililer takip etmeli, diğer düzenleyicilerle etkin bir şekilde işbirliği yapmaya devam etmeli ve dijitalleştirme girişimlerinde daha proaktif bir şekilde yer almalıdır.
2.3. Gelişen sermaye piyasalarındaki önemli gelişmelerin ve eğilimlerin tanınması ve faaliyetlerin buna göre ayarlanması
Piyasa gelişmelerine sistematik, zamanında ve işbirlikçi bir yanıt verilmesine yardımcı olmak için SEC, üç bölümden oluşan misyonunu tek başına değil, bütünsel olarak uygulamaya devam etmelidir. Yatırımcı eğitimi ve sosyal yardım, çeşitli ve yetersiz hizmet alan toplulukların yanı sıra, yeni ortaya çıkan ve popüler yatırım konularına odaklanmaya devam etmelidir. Bu çabalar, perakende yatırımcılar da dahil olmak üzere, proaktif erişim, yuvarlak masa toplantıları ve saha toplantıları yoluyla paydaşlardan gelen girdileri yansıtmalıdır.
SEC ayrıca, kripto varlıkları, türev ürünler ve sabit gelir dahil olmak üzere hisse senetlerinin ötesinde ürün piyasalarındaki uzmanlığını geliştirmeye ve bunlara daha fazla kaynak ayırmaya devam etmeli ve piyasa değişikliklerini hızlı bir şekilde ele almak için çevik ve esnek bir yaklaşım sürdürmelidir.
Amaç 3: Çeşitliliğe sahip, eşitlikçi, kapsayıcı ve SEC hedeflerini ilerletmek için tam donanımlı vasıflı bir işgücünü desteklemek
SEC, insanların ajansın en önemli varlığı olduğunun farkındadır. Liderlik ayrıca, SEC’in misyonunu etkili bir şekilde yerine getirebilmesi için çeşitliliğin, eşitliğin, katılımın ve erişilebilirliğin gerekli olduğunu kabul eder. Federal hükümet, eşit istihdam fırsatı için model olmaya çalışmaktadır. SEC, çeşitliliğin yeniliğe ve mükemmelliğe götüren bir güç olduğunun farkındadır. Bu nedenle, yüksek kaliteli, çeşitli yetenekleri çekmek, işe almak, geliştirmek ve elde tutmak için sürekli çalışacaktır. Bunu yapmak, SEC’in, hizmet verdiği yatırımcıların ve piyasa katılımcılarının çeşitliliğinin yanı sıra çeşitli geçmiş ve deneyimleri yansıtan bir iş gücü oluşturmasına ve sürdürmesine olanak tanır.
SEC ayrıca, kritik misyonunu yerine getirmek için çalışanlarını en iyi şekilde konumlandırmalarını destekleyen teknolojiyi ve süreçleri sürekli olarak yenilemeye ve geliştirmeye devam etmelidir. SEC, verimlilik elde etmek, politika oluşturma konusunda bilgi sağlamak ve riski ortaya çıkarmak için hem bir kuruluş olarak hem de bireysel programları dahilinde veri ve teknolojiden yararlanmaya devam etmelidir. SEC ayrıca etkinliğini en üst düzeye çıkarmak için işbirliğini sürekli olarak güçlendirmeli ve ajans iş akışlarını optimize etmelidir.
3.1. Yetenekleri artırmak, yatırımcılara yönelik ortak bağlılıktan yararlanmak ve çeşitliliği, eşitliği, kapsayıcılığı, erişilebilirliği ve fırsat eşitliğini desteklemek için işgücüne odaklanılması
SEC’in halkı koruma ve misyonunu yerine getirmedeki başarısı için çeşitlilik içeren, etkili ve yüksek vasıflı bir iş gücü esastır. Bu çabaları desteklemek için SEC, doğru beceri, deneyim ve uzmanlık karışımına sahip personeli işe almaya, eğitmeye ve elde tutmaya odaklanacaktır. Buna, pandemi derslerinden yararlanan ve bireyler ve ekipler arasında etkili etkileşim ve işbirliğini teşvik eden işgücü politikaları ve uygulamaları belirleme dahildir. SEC ayrıca, her çalışanın katkıda bulunma ve başarılı olma şansına sahip olmasını sağlamak için iş gücünde çeşitlilik, eşitlik, kapsayıcılık ve karşılıklı saygıyı teşvik etmeye devam edecektir. Bu amaçla SEC, yetersiz hizmet alan topluluklardan olanlar da dahil olmak üzere herkes için eşit erişimi destekleyen girişimleri belirlemeye ve ilerletmeyi sürdürecektir.
3.2. Rotasyon ve ayrıntı programları dahil olmak üzere SEC ofislerinin içinde ve genelinde işbirliğinin teşvik edilmesi ve uzaktan çalışma fırsatlarının en üst düzeye çıkarılması
Piyasa eğilimlerine ve teknolojik yeniliklere yanıt vermede maksimum esnekliği sürdürmek için, kurum çapında daha fazla çalışana işbirliği ve çapraz eğitim fırsatları sağlamak önemlidir. SEC, çalışan rotasyonlarını ve ayrıntıları teşvik ederek daha küresel düşünebilecek, pazarı daha kapsamlı analiz edebilecek ve olaylara daha hızlı yanıt verebilecek. Buna ek olarak, SEC’in bilgi yönetimi yeteneklerini geliştirmek, genel dayanıklılığını güçlendirecek ve herhangi bir konu alanındaki tek bir başarısızlık noktasından kaynaklanan herhangi bir hasar potansiyelini sınırlayacaktır. SEC’in, pandemi sırasında vurgulandığı gibi uzaktan çalışmanın faydalarından yararlanmanın yollarını bulması ve aynı zamanda ofis içi mevcudiyetten (in-office presence) gelen işbirliğini ve kültür inşasını (culture-building) sürdürmesi de önemlidir.
3.3. SEC sistemlerinin ve hassas verilerinin güvenliğine, bütünlüğüne ve kullanılabilirliğine yönelik tehditlerle başa çıkmak için sağlam ve esnek bir programın geliştirilmesi de dahil olmak üzere, SEC’in iç kontrol ve risk yönetimi yeteneklerinin geliştirilmesi
SEC’in bakımına emanet edilen kaynakların ve programların iyi görevlileri olmak, risklerin ve etkili iç kontrollerin kapsamlı bir şekilde anlaşılmasını gerektirir. Ajans genelinde SEC, iklim riski gibi yeni alanlar da dahil olmak üzere risklerini sürekli olarak yeniden değerlendirmeli ve gerekli kontrolleri belgelemek durumundadır. En önemli odak alanlarından biri, riske dayalı sistemler ve veriler üzerindeki kontrolleri optimize etmek için veri ve bilgi güvenliği olacaktır. Bu, SEC’in satıcıları ve tedarik zincirleriyle ilişkili risklerin anlaşılmasını ve yönetilmesini içerir.
3.4. Görevi uygun maliyetli, güvenli ve esnek bir şekilde gerçekleştirmek için SEC’in teknolojisinin modernize edilmesi
Teknoloji, dünya piyasalarında devrim yaratmaya devam ediyor ve etkin kullanımı, SEC’in işinde etkili olabilmesi için kritik öneme sahiptir. Devam eden uygun yatırımlarla teknoloji, SEC’in denetlediği pazarlara ilişkin yeni içgörüler elde etmesine, dolandırıcılıkları ortaya çıkarmasına ve ajans programlarının halk için daha fazla değer üretmesine yardımcı olabilir. SEC, bir bütün olarak kurum için yetenekleri, maliyetleri, esnekliği ve güvenliği optimize etmek için teknoloji ortamını yeniden düzenleyerek agresif bir şekilde buluta geçiyor. SEC ayrıca kilit etkinleştirme sistemlerinin modernizasyonuna yatırım yapmaya, makine öğrenimi gibi yeni teknolojilerle yenilik yapmaya, iş gücünün teknolojiyi yönetme ve teknolojiden yararlanma becerisini geliştirmeye ve yukarıda açıklandığı gibi bilgi sistemlerinin güvenliğine odaklanmaya devam edecektir.