

İSLAM'DA MASUMİYET İNANCI
Şia, Ehl-i Beyt İmamlar'ının (12
İmam'ın) da Peygamber gibi hayatları boyunca açık veya gizli bilerek veya
bilmeyerek bütün günah ve pisliklerden ma'sum olduğuna inanmaktadır. Şia
peygamberler ve imamlar'ın hata ve unutkanlıktan da ma'sum olduğuna
inanmaktadır. Zira İmamlar, dinin koruyucu ve uygulayıcısıdırlar. Bu
konuda durumları aynen peygamberler gibidir. Peygamberlerin ma'sum
olduklarına inanmamızı gerektiren deliller, aynı şekilde İmamlar'm da
ma'sum olduklarını gerektiriyor.(1)
Şia Ehl-i Beyt İmamlar'ının Allah'ın emriyle Peygamber'in 12 tane vasileri olduğuna ilimierinin kesbi (öğrenmekle) değil, vehbi olduğuna ve yeryüzünde Allah'm kullarının h üccet i olduğundan, her türlü günah ve hatadan ma'sum olması gerektiğine inanmaktadır. İşte Şia'nın masumiyet konusundaki inancı budur. Acaba bu inanç Kur'an ve Sünnete aykırı mıdır, yoksa aklen imkansızmıdır? Veya İslam dininin reddettiği bir şey midir? Yoksa bu inanç Peygamber veya İmam'ın değerini mi düşürüyor? Bu inancı Allah'ın Kitabı ve Sünnet-i Nebeviye te'yit etmektedir ve akl-ı selimle belirlenen ilkelere de ters düşmemektedir. Bu konudaki bahsimize Kur'an-ı Kerim'in ayet-i kerimelerini ele almakla başlayalım:
Allah-u Teala Ahzap suresinin 33. ayetinde şöyle
buyuruyor.
-------------
ı - Akaid"ul İmamiyye. s.67, 24.akide
EHL-İ SÜNNET'İN TENKIT ETTİĞİ. . . / 289
"Gerçekten de Allah yalmzca siz Ehl-i Beyt'ten her
türlü pisliği gidererek sizi tertemiz kılmak istiyor."
Bu ayet-i kerimede geçen "her türlü pisliği gidererek_" sözü, Ehl-i Beyt imamlar'ının her türlü günah ve bütün kötülüklerden tertemiz olduklarının yani masumiyetlerini ifade etmiyorsa, neyi ifade ediyor?
Allah-u Teala A'râf suresinin 201. ayetinde şöyle
buyuruyor.
"Allah'tan korkanlar,
kendilerine şeytandan bir vesvese geldiği zaman, durup düşünürler ve
derhal gerçeği görmeye başlarlar. "
Takva sahibi bir mü'mini dahi şeytan saptırmak istediğinde Allah-u Teala onu şeytanın hilelerinden korur, böylece o da Allah'ı hatırlar ve hakka uyar. Öylese Allah-u Teala'nın seçip her türlü pislikten tertemiz kıldığı kimselerin daha yüksek vasıflara sahip olmaları asla garip bir şey değildir.
Allah-u Teala Fatır suresinin 32 ayetinde şöyle buyuruyor.
"Sonra kitabı, kullarımızdan seçtiklerimize miras
290 / DOĞRULARLA BİRLİKTE
bıraktık"(1)
Allah'ın seçtiği kimseler, hiç süphesiz ki masumdurlar. Ehl-i Beyt imamlar'ından olan Hz. Imam Rıza, Abbasi halifelerinden olan Me'mun'un düzenlediği ilmi bir toplantıda alimlere cevap olarak bizzat bu ayeti delil göstermiş ve bu ayet-i kerime'den kendilerinin (yani Ehl-i Beyt imamlar'ının) kastedildiğini ve Allah-u Teala'nın kendilerini seçerek kitap ilminin varisi kıldığını isbatlamış onlar da bunu itiraf etmişlerdir.
Bu ayetler İmamlar'ın masum olduğunu belirten
ayetlerden sadece bazı örneklerdi. Konuyu ispatlayan
"....Ve onları bizim emrimizle hidayet eden imamlar kıldık." ayeti gibi diğer ayetlerde vardır, fakat amacımız ihtisar (özetlemek) olduğundan bu kadarıyla yetiniyoruz.
Şimdi de konuyla ilgili Sünnet-i Nebeviye'yi inceleyelim: Hz. Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur.
"Ey insanlar, ben sizin
aranızzda öyle bir şey bırakıyorum ki, eğer ona sarılırsanız asla dalalete
düşmezsiniz; Allah'm Kitab'ınıI ve benim neslimden olan
--- - - - -- --- ------
1 - İbn-u Abd-i Rabb'ihi'nin yazdığı "El İkd'ul Ferid" adlı kilap. c.3, s.42
EHL-İ SÜNNET'İN TENKIT ETTİĞİ. . . / 291
Ehl-i Beyt'imi."(1)
Görüldüğü üzere bu hadis Ehl-i Beyt imamlannın masum olduklarını açıkça belirtmektedir. Çünkü, evvela
Ehl-i Beyt Allah'ın Kitab'ıyla aynı mertebede zikredilmiştir, Kur'an ise masumdur; ona ne önünden ve ne de arkasından batıl sızamaz; o Allah'ın kelamıdır ve kimin bunda şüphesi olursa kafir olur. Malumdur ki, Allah'ın kitabı gibi uyulmaya layık olanlar da onun gibi masum olmalıdırlar. İkinci olarak hadiste,
onlara (Kitab'a ve Ehl-i Beyt'e) sarılanın dalalete (sapıklığa) düşmekten emin olacağı açıklanmıştır. O halde bu hadis, Kur'an ve Ehl-i Beyt'in hatadan masum olduklarını açıkça belirtmektedir. Zira insan ancak masuma uyduğunda sapıklıktan uzak kalabilir.
Yine Resuluııah (s.a.a) şöyle buyurmuştur.
"Benim Ehl-i Beyt'im sizin aramzda aynen Nuh'un gemisine benzer; gemiye binen kurtulur ve ondan geri
kalan ise boğulur."(2)
Görüldüğü üzere bu hadiste de Ehl-i Beyt İmamlar'ının hatadan masum olduklarını açıkça belirtmektedir. Bunun için de onların gemisine binenler kurtulur ve ondan ayrı
---------------------
1
- Sahih-i Tirmizi. c5, s.328 - Müstedrek-i Hakim, c.3, s148 . Müsned-i
Ahmed ibn-i Hanbel, c.5, s189.
2 - Müstedrek-i Hakim. c2, s.343 - Kenz'ul Ummal, c.5, s95 -
Savaik'ul
Muhrika. s.184.
292 / DOĞRULARLA BİRLİKTE
düşenler ise dalalette boğulup helak olur.
Yine Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur.
"Her kim ki, benim gibi
yaşamak benim gibi olmak ve Rabb'imin bana va'd ettiği Huld cennetine
girmek isterse, Ali'nin ve ondan sonra da zürriyetinin velayetini kabul
etsin. Çünkü onlarla hiç bir zaman hidayetten ayrılıp dalalete
düşmezsiniz."(1)
Bu hadiste Ehl-i Beyt imamlarının, yani Ali ve zürriyetinin, hatadan masum olduklarını açıkça belirtmektedir. Zira bu hadiste, Ehl-i Beyt imamlarının kendilerine tabi olanları hiç bir sapıklığa götürmedikleri açıklanmıştır. Oysa hata etmesi mümkün olan bir kimsenin, halkı her türlü dalaletten uzak bir hidayete götürmesi mümkün değildir.
Yine Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur.
--------------------
1 - Kenz'ul Ummal, c.6, s.155 - Mecmau'z Zevaid, c.9, s.108 - Ibn-i
Hacerin yazdığı "El İsabe
-
Camu'l Kebir
- Tarih-i ibn-i Asakir, c2. s99 - Mustedrek-i Hakim, c.3, s.128 - Hileyt'ul Evliya, c.4, s349 -
İhkak'ul Hakk,
c.5. s.108.
293 / DOĞRULARLA BİRLİKTE
"Ben sakındıran Ali ise hidayet edendir ve benden sonra ey Ali, hidayete erenler seninle hidayete
ereceklerdir."(1)
Bu hadisin de Hz. İmam Ali'nin masum olduğunu bildirdiği hiç bir akıl sahibine gizli değildir. İmam Ali ise, hem kendisinin ve hem de onun neslinden olan İmamların masum olduklarını açıklamıştır. O Hazret, Ehl-i Beyt'e değindiği bir hutbede şöyle buyuruyor.
"Nereye gidiyorsunuz! Nereye yönetiyorsunuz! Bayraklar yücelmiş, ayetler apaçık ve alametler
-----------
1
- Tefsir-i Taberi, c.13, s208 - Tefsir-i Razi, c.5, s.271l - Tefsir-i ibn-i
Kesir, c2, s.502 - Tefsir-i Şevkani, c.3, s.70 - Tefsir-i Dürr'ül Mensur, c.4,
s.45 - Nur'ul Ebsar, s.7l - Müstedrek-i Hakim. c.3, s.129 - Tefsir-i ibn-i
Cevzi, c.4, s.307 - Şevahid'ut Tenzil, c.l, s.293
-
El fusul'ul Muhimme ve Yenabilu'l Mevedde.
294 / DOĞRULARLA BİRLİKTE
EHL-İ SÜNNET'İN TENKİT EITİĞİ. . . i 295
dikilmiştir. O halde nereye saptırıliyorsunuz! Ve nasıl körleştirilebilirsiniz! Oysa ki Peygamber'inizin Ehl-i Beyt'i sizin aramzda bulunmaktadır. Onlar halkın öncülleri, dinin önderleri ve doğruluğun dille'ridir. O halde onlara Kur'an'ın en iyi derecesinde yer verin ve susuz develerin suya koşarak gittiği gibi onlara koşun. Ey insanlar, bu hususta Hz. Resulultah'a (s.a.a) itaat edin. Çünkü bizden olan birisi ölse bile ölü değildir ve bizden olan çürüyüp gitse bile çürümemiştir. Tamyıp bilmediğiniz bir şeyi söylemeyin. Çünkü hakkın çoğu size ağır gelip inkar ettiğiniz şeylerdedir. Aleyhine bir hüccetinizin olmadığı şahsı ma'zur görün. Ben o kimseyim, sizin aranazda, "Sakaleyn"den (iki değerli emanetten) büyüğü tutulup, küçüğü bir kenara atılmadı mı? (Buna rağmen yine) sizin aramzda imamn bayrağım diken ben oldum.."(1)
Ehl-i Beyt imamlar'ının masumluğunu bildiren bunca Kur'an-ı Kerim ayeti, Sünnet-i Nebeviye ve Hz. Ali'nin sözlerinden sonra, acaba akıl ve insaf sahibi bir insan Allah-u Teala'nın hidayeti için seçtiği imamlarında masum olduğunu reddedebilir mi? Akıl ve insaf böyle bir şeyi asla reddetmediği gibi, hatta aksine ma'sum bir ilahi önderin kıyamete kadar yeryüzünde bulunmasını da gerekli görür. Zira beşerin önderlik ve hidayeti görevini üstlenen kimse
-----------------------------
ı
-
İmam Ali'nin hutbelerini içeren Nehc'ul Belaga, d, s.155.
Şeyh
Muhammed Abduh, bu hulbeyi şerhederken şunları yazıyor: "Buna
göre
Ehl-i Beyt imamlarından birisi ölse bile gerçekte ölü değildir. Zira onun ruhu alem-i zuhurda nur saçmaya devam etmektedir:'
EHL-İ SÜNNETIN TENKİT ETIİĞİ. . ./ 295
hata, unutkanlık ve günahlar altında ezilen birisi oımamalıdır. Zira bu takdirde bizzat kendisi, insanların sapmasına sebep olacaktır.
Evet, böyle bir insan insanini erdem ve faziletler yönünden diğerleriyle mukayese edilmeyecek derecede bir üstünlüğe sahip olmalıdır. Bu sıfatlara haiz olmak halkın gözünde derecelerini yüceltip saygınlık kazandıracak ve neticede de hiç bir korku ve riyakarlık sözkonusu olmaksızın kendisine itaat etmelerini sağlıyacaktır. Durum böyle olduğuna göre bu itikada sahip olanlara, neden bu denli saldırıp hamle edilmektedir?
Eğer Ehl-i Sünnet'in ma'sumiyet konusundaki tenkitlerini dinler veya okursan, Şia'nın istedikleri her şahsa ma'sumiyet damgasını vurduklarını veya ma'sumiyete inanmağın İslam dışı ve küfür olduğunu sanırsın. Oysa gerçek ne odur ve ne de bu. Şia'da ma'sumiyetin anlamı ma'sum olan kimsenin ilahi bir inayetle şeytanın aldatmasından ve nefs-i emmarenin aklına galebe çalınasından ve günaha düşmekten korunmuş olmasıdır.
Daha önce işaret ettiğimiz A'raf suresinin 201. ayetinde olduğu üzere Allah-u Teala, takvalı kullarını bile bundan mahrum bırakmamıştır. Bu ayet-i kerimede Allah-u Teala
şöyle buyuruyor.
"Tanrıdan çekinenler, şeytan'm bir vesvesesine
296 / DOĞRULARLA BİRLİKTE
uğradılar mı düşünürler, bir de bakarsm ki doğru yolu görmüşler bile."
Elbette bu ayette işaret edilen günahtan kurtulma, genel anlamdaki ma'sumiyet değildir. Bu yüzden Allah-u Teala'nın belli bir halde kullarına ihsan eylediği bu geçici günahtan korunma, sebebi olan takva var olduğu sürece varolur; sebebi olan takva yok olursa o da yok olur. Bir kulun takvası olmazsa elbette Allah-u Teaiii onu korumayacaktır. Ama Allah'ın kendisi seçtiği İmam, asla takvadan ayrılamaz Bu yüzden devamlı olarak Allah'ın emri ile Ruh'ul kudus aracılığıyla her türlü pisliklerden ve günahlardan korunur. Kur'an-ı Kerim'de zikredilen Hz. Yusuf'un
kıssası da bu ilahi inayete bir örnektir. Allah-u Teala Yusuf süresinin 24. ayetinde bu konu hakkında şöyle buyuruyor.
"Andolsun ki kadın, ondan murad almayı iyice kurmuştu, eğer rabbinin burhanını görmeseydi Yüsuf da onun hakkında niyetini bozardı, işte biz ondan çirkin ve kötü şeyleri böylece giderdik, çünkü şüphe yok ki o, gönlünü bize bağlamış kullarımızdandı"
Bazı tefsir yazarlarının yazdığı gibi Hz.Yusuf
-
haşa
-
zina yapmayı kastetmemişti; Allah'ın Peygamberler'i böyle
kötü fiillerden uzaktırlar. Aksine eğer gerekirse
o
kadını
vurup defetmeyi kastetmişti, fakat Allah-u Teala böyle
bir
EHL-İ SÜNNET'İN TENKİT ETTİĞİ...../ 297
hataya da düşmekten onu korudu. Çünkü eğer onu vursaydı, fuhuşla suçlanmasına ve lekelenmesine bir sebep olacaktı.
Allah-u
Teala
bundan da Hz. Yusufu korudu.
-------------------------
"Doğrularla Birlikte"kitabından alınmıştır.