Dissosiyatif Füg Hastası Ansel Bourne'un, Jason Bourne'a İlham Veren Hikayesi
20 ocak 1887 günü sabah saatlerinde, abd’nin 'rhode island' eyaletinde bir köy olan ‘greene’in sakinlerinden isabelle bourne, polise başvurur ve marangozlukla uğraşan ve aynı zamanda bir evanjelik papaz olan kocasının 3 gündür kayıp olduğunu rapor eder. kadının söylediğine göre kocası 17 ocak 1887 günü evden ayrılarak bankadan para çekmek ve akabinde kız kardeşini ziyaret etmek amacıyla şehre inmiş ama kendisinden bir daha haber alınamamıştır. dosya açılır, şehrin yerel gazetesi olan ‘providence evening bulletin’da, kadının tarifini de içeren şekilde kayıp kocası ile ilgili ilan ve haber yayınlanır ama ‘ansel bourne’ sırra kadem basmıştır.
1 şubat 1887 günü, kendisini alfred j.brown olarak tanıtan bir kişi, pensilvanya eyaleti dahilinde bir kasaba olan norristown’a gelir ve 345 east main street adresinde yaşamakta olan pinkston earle’e ait binanın zemin katında bir daire kiralar. dairenin sokağa bakan kısmını küçük bir dükkan haline getirir ve kırtasiye malzemeleri, mum vs satışı yapmaya başlar. sessiz sakin biridir ve ev sahibi ‘earle’ler, bu sorunsuz kiracıdan çok memnundur. ta ki 14 mart 1887’ye kadar.
14 mart 1887’de sabah saat 5 civarında ev sahibinin kapısı tıklanır, açtığında karşısında kiracısı durmaktadır. aralarında şu diyalog geçer:
- günaydın bay brown, bir problem mi var?
- ben brown değilim. adım ansel bourne. ayrıca burası neresi?
alelacele bir doktor çağırılır. ansel bourne, 17 ocak 1887 günü evden çıkıp şehre inişini, bankadan tam olarak $551 çektiğini ve kız kardeşi ve yeğenini görmek için yoluna devam ettiğini sokak sokak hatırlamaktadır ama sonrası hafızasından tamamiyle silinmiştir. iki ayı aşkın sürede olup biteni hiç hatırlamamaktadır. hemen providence’a telgraf çekilir, adamın kimliği doğrulanır ve birkaç gün sonra gelen yeğeniyle birlikte ansel bourne evine döner.
olay elbette gazetelerde haber olur. amerika’da ‘psikolojinin babası’ olarak bilinen dönemin ünlü ismi, harvard üniversitesi profesörü ‘william james’ , ansel bourne ile bizzat ilgilenir. bourne’un rahatsızlığı ‘çoklu kişilik bozukluğu’ gibi gözükse de aslında tanı ‘dissosiyatif füg’dür.
dissosiyatif füg, ruhsal hastalıklar içerisinde en az bilinen ama klinik semptomları sebebiyle son derece ilgi çeken bir rahatsızlıktır. rahatsızlık, kişinin geçmişini tümüyle unutup yeni bir kimliğe bürünerek birden ve beklenmedik bir biçimde evinden ya da işyerinden ayrılıp gitmesi olarak tanımlanmıştır. füg, çoğu zaman kısa saatler veya günler boyu sürse de zaman zaman aylarca sürdüğü ve hastanın binlerce kilometreyi içeren seyahatler yaptığı da görülmektedir.
ansel bourne’un hikayesinin, bourne üçlemesindeki jason bourne karakteri ile ilgili olarak yazar ‘robert ludlum’a ilham vermiş olduğu iddiası abc news'da yer alan bir makaleye atfedilmekle birlikte (elbette yazarın yaşadığı sürece kendi ağzından ispatlanmamış olsa da) büyük ihtimalle doğru bilgi.
kaynak: 'smallstatebighistory', 'abcnews.go.com', 'hsp.org', 'cambridge.org'