İçerik Başlıkları
Sözlükler, ister ana dilinizde ister öğrendiğiniz başka bir dilde olsun, son derece yararlı bir materyaldir.
Sözlükleri yazımınızı kontrol etmek, bir tanım aramak ve bir kelimenin etimolojik varyasyonlarını görmek ve aynı zamanda başka bir dildeki eşdeğer terimi bulmak için kullanabilirsiniz.
Bunlara ek olarak, sözlükler dünyasında göründüğünden çok daha fazlası var.
Özellikle İngilizce sözlükler, kiliseye gidenler tarafından İncil metinlerini Latince'den İngilizce'ye çevirmek için kullanılan sözlükler veya 'kelime listeleri' olarak kökenlerinden, kelime dağarcığındaki bölgesel farklılıklar ve yeni kelimelerin girişiyle ilgili daha yakın tarihlerine kadar zengin bir geçmişe sahiptir.
Belirli bir amaca göre derlenen çeşitli sözlük türleri de vardır.
Bazı sözlükler sadece imlaları ve kelimelerin var olup olmadığını kontrol etmek içindir ve bu nedenle öne çıkan kelimelerin yanında herhangi bir tanım içermezler, bazıları ise kullanım örnekleri ile ayrıntılı bir tanım gösterir.
İngilizce öğrenirken, iki dilli bir sözlük yerine tek dilli bir İngilizce sözlük kullanmak çoğu zaman daha faydalı olabilir. Bu, yeni kelimeleri çeviri olarak öğrenmekten uzaklaşmanıza ve hedef dildeki tanımını anlamlınıza da ön ayak olur.
Online ingilizce eğitim almak da yararlı olacaktır.
Elbette, tercihiniz ihtiyaçlarınıza ve hedeflerinize bağlı olacağından, kullanmayı seçtiğiniz sözlük türü muhtemelen her İngilizce öğrenenle aynı olmayacaktır.
Sizler için İngilizce sözlüklerle ilgili yararlı bilgiler verdiğimiz rehber görevinde bir yazı hazırladık!
İngilizce Sözlüklerin Tarihi
İlk sözlüklerin MÖ 2300 civarında Suriye'de ortaya çıktığı tahmin edilmektedir.
Bu tabletler o zamanlar aslında iki dilli kelime listeleriydi, ancak yine de sözlük olarak sınıflandılırlar. Bunun nedeni, okuyucuların metinleri tercüme etmelerine ve anlamalarına yardımcı olmak için kullanılan bu tür kelime listelerinin, binlerce yıl sonra dünyanın ilk resmi sözlüklerinin yayınlanmasına kadar bugün İngilizce'de modern sözlüklerin kullanıldığı işleve sahip olmalarıdır.
Ortaçağ Avrupa'sında, Latince sözlükler basılan ilk kitaplar arasındaydı ve İncil'in yorumlanmasına yardımcı olacak bir materyal olarak geniş çapta benimsendi.
Hem tek dilli hem de iki dilli sözlükler ve kelime listeleri birçok farklı amaç için dünya çapında popüler hale geldi. İngilizce öğrenme sürecinde de son derece faydalı oldular.
Vikipedi'ye göre, en eski İngilizce sözlükler Latin dillerinden kelimelerin derlemeleri ve İngilizce'ye çevirileriydi, ancak girişler Robert Cawdrey'in 1604'te yazdığı A Table Alphabetical isimli İngilizce tek dilli bir sözlüğüne kadar alfabetik sırayla listelenmedi.
Bu yayından sonra bir sözlüğün neye benzemesi gerektiğiyle ilgili alınan ilgamlar sonucunda İngilizce sözlük dünyası da genişlemeye başladı.
Genel sözlüklerden etimolojik referans kitaplarına kadar her şeyin çeşitli versiyonları, İngiliz halkının beğenisini kazanmak amacıyla piyasaya sürüldü.
Ancak, Cawdrey'in çalışmasından 150 yıl sonra 1755'te, Samuel Johnson'ın İngiliz Dili Sözlüğü'nün yayınlanmasına kadar daha basit, daha güvenilir bir sözlük çıkmadı.
Bu çalışma, alfabetik organizasyon ve metinsel referanslar gibi kendisinden önce gelen ilk sözlüklerden sıyrılmıştı.
Kullanılabilirliği ve faydalı özellikleri nedeniyle Johnson's Dictionary, alanında çok büyük bir kitle tarafından standart olarak kabul edildi.
Ne yazık ki, Johnson kendinden sonra gelişen sözlüklerle birlikte albenisini yitirdi ve Oxford University Press, 1884'ten itibaren kısa ciltler halinde yayınlanmaya başlayan English Dictionary çalışmasıyla sahne ışıklarını kendisine çevirdi. Bu, İngilizce dersi alanların sıklıkla yararlandığı bir eser olarak bilinir.
Yapımı 50 yıl süren ve 1928'de tamamlanan ve Oxford İngilizce Sözlüğü olarak bilinen bu şaheser, bugün hala türünün en kapsamlı ve güvenilir eseri olarak kabul edilmektedir.
Erken Orta İngilizce döneminden modern argoya kadar dile ilişkin birçok noktayı kapsayan bu muazzam rehber, 1989'da revize edildi ve yeniden yayınlandı. İngilizce yazım konusunda gelişmek için buna göz atabilirsiniz.
OED (Oxford English Dictionary) ayrıca, çevrimiçi platformda da görünürlük elde ederek güncel kaldı ve modern teknolojilerden yararlandı.
Oxford İngilizce Sözlüğü, İngilizce konuşulan dünyanın saygın sözlüğü olmasına rağmen, bölgesel farklılıklar mevcuttur. Bunların en büyüğü muhtemelen Amerika'nın en güvenilir sözlüğü olduğunu iddia eden Merriam-Webster'dır.
1806'da ABD vatandaşı Noah Webster ilk Amerikan sözlüğünü yayınladı. Amacı, hem İngilizce öğrenenler hem de anadili İngilizce olanlar için basitleştirilmiş birçok yöne sahip olan Amerikan İngilizcesini tanıtmaktı.
Dolayısıyla, İngilizce'yi Amerikan tarzında yazmak için Merriam-Webster kaynağından yararlanmanız sizin için daha mantıklı olacaktır.
Farklı Amaçlara Yönelik Sözlükler
Kullanıcılarının ihtiyaçlarına uygun iki dilli kelime listeleri ve İncil sözlükleri gibi modern sözlüklerin kökenleri bugünün sözlüklerinde hala mevcuttur.
Modern sözlükler, amaçlarına, sağladıkları bilgilere, bilgiyi sunma biçimlerine ve bilgilerin nereden alındığına bağlı olarak kendi arasında dallara ayrılır.
İlk olarak, sözlükler iki kategoriden birine aittir: kuralcı ve açıklayıcı.
Kuralcı sözlükler, sözcükleri tanımlar ve neyin uygun olduğuna göre nasıl kullanılacağını açıklar. Yani, sözcükler kullanılma biçimlerine bağlı olarak biraz farklı anlamlara veya İngilizce dilbilgisi kurallarına sahip olsalar bile, kuralcı sözlükler asıl anlamlarına ve kullanımlarına odaklanacaktır.
Tanımlayıcı sözlükler ise sözcükleri “doğru” sayılmasa bile popüler kullanımlarına göre tanımlar.
Bugün, popüler İngilizce sözlüklerinin çoğu tanımlayıcı olarak kabul edilir ve genellikle "resmi olmayan" veya "kaba" olarak işaretlenen modern alternatif tanımların yanı sıra uygun kullanımı belirtir.
Sözlükler ayrıca iki dilli veya tek dilli olarak karşımıza çıkar ve bu onların amacının büyük bir parçasıdır.
İki dilli sözlükler kelimelerin çevirilerini sunar ve cinsiyetleri (isimler için) ve geçişlilikleri (fiiller için) hakkında bilgi içerebilir. Bazı sözlükler, özellikle dil öğrenenler için yararlı olan düzensiz fiilleri de kapsayacak kadar gelişmiştir.
Sıklıkla yanlış yazılan kelimeleri sözlükler aracılığıyla doğru bir şekilde kullanabilirsiniz.
Ancak tek dilli sözlükler, yalnızca bir dilin söz varlığı hakkında bilgi içerir. Hiçbir çeviriye gerek olmadığı gerçeği göz önüne alındığında, tek dilli sözlükler tanımlarında daha fazla ayrıntıya girerek eşanlamlılar, başka şekiller ve telaffuz hakkında bilgi sağlayabilir.
Şaşırtıcı bir şekilde, tek dilli sözlükler genellikle diğer dillerden ödünç alınmış ancak kendi dillerinde yaygın olarak kullanılan sözcükleri içerir. Örneğin, Fransızca 'cliché' kelimesi bu sözlüklerde görünür.
Sizler için sözlük türlerinin yanı sıra sağladıkları bilgi türleri ve bunların farklı amaçlar için nasıl kullanılabileceğine ilişkin bazı örnekler verdik.
Genel Amaçlı Sözlükler
Genel amaçlı sözlükler, günlük dil hakkında geniş bir bilgi yelpazesi sunduklarından dolayı en popüler sözlük türleridir.
Bazı genel sözlükler, her bir kelime için etimolojik kökenler ve telaffuz hakkında bilgiler dahil olmak üzere kapsamlı tanımlar sağlarken, diğerleri daha temeldir ve her kelime için yalnızca kısa bir tanımlama yapar.
Çokanlamlılık (yazılışları aynı fakat anlamları farklı olan kelimeler) söz konusu olduğunda, bazı sözlükler aynı giriş altında birkaç tanım listelerken, diğerleri her biri kendi tanımına sahip birkaç girişe sahiptir. Genel sözlük seçimi kullanıcıya bağlı olarak değişir.
Birçok kişi evde daha kapsamlı ve ayrıntılı bir sözlük bulundurur ve yazım denetimi gibi günlük kullanımları için bir cep sözlüğü kullanır. Ancak, World Wide Web ve çevrimiçi sözlüklerin yükselişiyle birlikte, bir tuşa dokunarak bir dizi bilgiye erişmek çok daha kolay hale geldi.
Thesaurus
Thesaurus tamamen eş ve zıt anlamlı kelimeleri kapsar. Bu sözlük genellikle belirli bir durumda kullanmak için 'daha iyi' bir kelime arayan kişiler tarafından rağbet görür.
Her girişin altında aynı veya benzer anlamlara sahip kelimelerin bir listesi sunulur. Bu kelimelerin arasında size en uygun kelimeyi seçebilirsiniz.
Özel Sözlükler
Özelleştirilmiş sözlükler, yalnızca belirli bir alanda kullanım için özel terminolojiye sahip olduklarından, günlük kullanıma çok uygun değildir.
Örneğin, belirli yayınlarda tıbbi terimlerin kullanımını kontrol etmek için tıbbi sözlükler kullanılabilir. Ya da hukuk terimlerini öğrenmek için bir hukuk sözlüğünden faydalanabilirsiniz.
Superprof aracılığıyla bulacağınız öğretmeniniz ihtiyaçlarınıza en uygun sözlüğü önerecektir. ingilizce ders alırken de yanınızda sözlük bulunması son derece faydalı olacaktır.
Görüşmek üzere!
Özel ders öğretmenleri ve öğrencilerini buluşturan platform