Diskogram sırt ağrılarının değerlendirildiği bir testtir. Doktora, sırt ağrısının omurgadaki anormal bir disk tarafından ortaya çıkıp çıkmadığını belirleme fırsatı verir. Spinal disk, dışı sert katmandan oluşan içi jel benzeri ile dolu bir yapıdadır.
Diskler omurgadaki omurlar arasında tampon görevi görür.
Diskogram sırasında diskin yumuşak merkezine boya enjekte edilir. Bazen enjeksiyonun kendisi de sırt ağrısını artırabilir ve ağrının kaynağını bulmak için birçok diske enjeksiyon uygulanabilir. Ayrıca disklerin herhangi bir çatlağından boya sızar ve bu sızıntılar röntgen veya CT taramasında görünür. Buna karşın çatlak omurlar her zaman semptomlara yol açmaz. Bu sebeple diskogram prosedürünün yararlılığı tartışmalara yol açmaktadır.
Neden yapılır
İnvazif bir test olduğu için sırt ağrılarının ilk muayenesinde diskogram uygulanması uygun değildir. Buna rağmen, ilaç veya fizyoterapi gibi konservatif tedavilere rağmen sırt ağrınız devam ederse doktorunuz diskogram testini tavsiye edebilir.
Bazı doktorlar spinal füzyon ameliyatı öncesinde hangi diskin alınacağını belirlemek için diskogram testini kullanmaktadır. Fakat diskogramlar her zaman sorunlu diski düzgün bir şekilde belirleyemez. Bunun yerine çoğu doktor problemi tespit edip tedaviye rehberlik etmesi için MRI ve CT tarama gibi diğer testlere başvurur.
Riskler
Diskogram güvenli bir prosedürdür. Fakat herhangi bir medikal prosedürde olduğu gibi birtakım komplikasyon riski barındırır. Örneğin:
- Enfeksiyon
- Kötüye giden kronik bel ağrısı
- Baş ağrısı
- Mide bulantısı
- Omurga veya çevresinde kan damarları ya da sinirlerin hasar alması
- Boyaya karşı alerjik reaksiyon
Nasıl hazırlanılır
Prosedürden belirli bir süre önce kan inceltici ilaçları bırakmanız gerekebilir. Doktorunuz bu konuda ve perhiz hakkında gerekli talimatları verecektir.
Karşılaşabileceğiniz durumlar
Diskogram süreci 30-60 dakika arasında değişir ve aynı gün içerisinde eve dönebilirsiniz.
Diskogram sırasında
Diskogram tarama ekipmanı bulunan bir klinik veya hastanede gerçekleştirilir ve böylece diskler prosedür boyunca muayene edilebilir. Prosedür sırasında uyanık kalırsınız fakat doktorunuz rahatlamanız için intravenöz yatıştırıcı verebilir. Ayrıca enfeksiyon riskini azaltmak amacıyla antibiyotik alabilirsiniz.
Prosedür sırasında hafif bir şekilde öne doğru yuvarlanmış şekilde masaya karın üstü veya yan pozisyonda yatmanız gerekir. Cildi temizledikten sonra doktor, diskografi iğnelerinin yol açtığı acıyı azaltmak için uyuşturucu bir ilaç enjekte edebilir.
Doktor, iğneler vücuda girerken izlemeyi sağlayan bir görüntüleme tekniği olarak fluoroskopiyi kullanır. Bu sayede iğne gerektiği şekilde diskin merkezine enjekte edilebilir. Daha sonra kontrast boya diske enjekte edilir ve röntgen veya CT tarama testi ile boyanın yayılıp yayılmadığı kontrol edilir.
Boya diskin merkezinde kalıyorsa disk normal demektir. Fakat boya disk dışına yayılırsa hasar aldığını gösterir. Yırtılmaya başlamış olabilir veya dış katmanında yırtıklar oluşmuş olabilir. Tipik olarak, sırt ağrısının kaynağı hasarlı bir disk ise enjeksiyon sırasında, normalde sırt ağrısıyla hissettiğinize benzer bir ağrı hissedersiniz. Disk normal ise enjeksiyon sırasında çok az ağrı hissedersiniz.
Diskogram sonrasında
Gözlem amacıyla diskogram bittikten sonra operasyon odasında 30-60 dakika daha kalmanız gerekir. Verilen yatıştırıcı sebebiyle eve dönüşte arabayı sürmesi için başka birini ayarlayın. Eve döndükten sonra enjeksiyon bölgesinde birkaç saat boyunca ağrı hissedebilirsiniz. Ağrı çok şiddetli bir hale gelirse derhal doktorunuza başvurun.
Sonuçlar
Doktorunuz, prosedür sırasında duyduğunuz ağrılara dair bilgileri de kullanarak diskogram sırasında çekilen görüntüleri inceler. Bu görüntüler ve verdiğiniz bilgiler, incelenen diskin sırt ağrınızın kaynağı olup olmadığını belirleme konusunda önem taşır. Doktorunuz bu bilgileri devam eden tedavinize rehberlik etmesi etmesi için veya ameliyata hazırlanma amacıyla kullanır.
Bir disk ağrıya sebep olmadan hasar alabildiği için ve diskogram sırasında rapor edilen ağrılar büyük ölçüde değişebildiği için (hastanın acı eşiği, ağrı tanımlaması ve diğer çeşitli faktörler) doktorlar genellikle direkt tedavi konusunda sadece diskogram sonuçlarına güvenmez. Genellikle sırt ağrısı için bir tedavi planı belirlenirken MRI veya CT tarama gibi diğer testlerin ve fiziksel muayenelerin sonuçları birleştirilir.