Gökhan Bacık: 'AB için Türkiye'nin 20 yıl önceki jeopolitik anlamı aynı değil artık'
Vaziyet'te siyaset bilimci Gökhan Bacık, AB-Türkiye ilişkilerinin geldiği noktayı yorumladı.
Bacık, Türkiye'de bazı entelektüeller ve gazeteciler, AB'nin Türkiye'nin demokratikleşmesi konusunda agresif bir tutumda olmadığını söylüyor. Bu yerinde bir eleştiri. Neden böyle diye sormak lazım. Bu idealist bir beklenti mi değil mi? Türkiye-AB ilişkileri boşlukta cereyan etmiyor, son 10 yılda bazı büyük jeopolitik değişiklikler oldu. Onların sonuçları içinde hadiseler oldu" ifadelerini kullandı.
Bacık'ın açıklamalarının satır başları şöyle:
"İtalyan Başbakanı, Türkiye Cumhurbaşkanı için 'diktatör' dedi. Türkiye tepki verdi buna haklı olarak. Üç aşağı beş yukarı Avrupa kamuoyunun algısı bu yönde. Türkiye'de de Avrupa negatif algılanıyor ve Avrupa kanaati çok kötü. Türkiye'nin Avrupa algısı nasılsa, Avrupa'nın Türkiye algısı da aşağı yukarı aynı.
Arap Baharı çok büyük bir hadiseydi. Avrupa'nın güney ve doğu çeperini çökertti. Suriye ve Libya çöktü. Bu Avrupa'da büyük bir algı değişikliğine yol açtı. Arap Baharı, Avrupa'daki dengeleri sarstı. Doğasını değiştirdi. Aşırı sağ yükseldi. AB Komisyonu'nun doğası değişti. AB, genişlemeci, dışarıdaki sorunları çözen bir noktadan içerideki sorunlara odaklanan bir noktaya geldi.
Avrupa'da günlük hayatı en çok etkileyen anılar yakın tarih anılarıdır. Burada 2. Dünya Savaşı'nın bittiği gün, günlük hayatı çok etkiliyor, önemli bir bayram gibi sosyal hayata nüfuz etmiş. Bugünkü Avrupa'nın hafızası üzerinde savaş ve göç kavramı çok etkili. Arap Baharı ile bu iki olgu hareke geçmiş durumda. AB içine kapanmış durumda.
Brexit ve Covid de bu tabloda etkili. Bu ikisi AB'nin yapısını dönüştürdü çok kısa zamanda. Covid ve Brexit'ten önce AB Komisyonu zayıflamıştı şimdi güçlendi ancak şimdi de teknokrat bir hale dönüştü. Şu an Brexit, aşılar, Covid konuşuluyor.
Avrupa'da şu an Türkiye ile ilgili 90'lardaki elitin algısı yok. 90'larda, 'Türkiye, Avrupa'da olmazsa olmaz' düşüncesi hakimdi. Bu ortadan kalktı.
Türkiye, Avrupa nezdinde arabuluculuk rolünü kaybetti. Her konuda taraf tutuyor ve batı ile doğu arasında bir rolü kalmadı. Türkiye burada çökünce ülkeler kendi yeteneklerini kazandılar. Arap ülkeleri, İsrail ile artık doğrudan görüşüyor. Batı'nın Türkiye'nin kapısını çalmasına gerek kalmadı. Dünyadaki jeopolitik algılar değişiyor şu anda. Türkiye'nin 20 yıl önceki jeopolitik anlamı AB için aynı değil artık. 'Türkiye olmazsa İslam dünyası ile konuşamayız' algısı ortadan kalktı artık."