Grip, influenza A, B ve C virüslerinin neden olduğu viral bir enfeksiyondur. İnsanda yaygın hastalığa yol açan influenza A virüsüdür. Grip, influenza veya enfluenza, viral bir hastalıktır. Sağlıklı insanlarda ortalama bir haftada geçmesine rağmen; vücut direncini düşüren kronik hastalığı olan kişilerde (diabet, kalp-akciğer hastalıkları, kronik böbrek yetmezliği, AIDS vb.) yaşlılarda ve çocuklarda tedavi daha uzun sürmektedir.
Bilgi: 1994 yılında sadece Amerika’da grip veya soğuk algınlığına bağlı olarak 24 milyon iş günü ve 20 milyon okul günü kayboldu. 1918-1919 kışındaki şiddetli grip salgınında, 1. Dünya Savaşı’nda ölen toplam insan sayısından daha fazla (20 milyon) kişi öldü.
Grip Aşısı Neden Yapılır?
Grip çok bulaşıcı bir hastalıktır. Öksürme, hapşırma veya burun salgılarıyla bulaşır.
Her yaşta insan gribe yakalanabilir ancak hastalanma oranı çocuklar arasında en yüksektir. Birçok kişi grip olduğunda birkaç gün sürer.
Gripte:
- ateş, titreme
- boğaz ağrısı
- kas ağrıları
- öksürük
- baş ağrısı
- halsizlik
- burun akıntısı veya tıkanıklığı olabilir.
Aynı belirtilere neden olan ve yanlışlıkla grip zannedilen başka hastalıklar da vardır. Küçük çocuklar, 65 yaş ve daha büyük kişiler, gebeler ve kalp, akciğer veya böbrek hastalığı olanlarla bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde hastalık ağır seyredebilir. Yüksek ateş ve zatürreye neden olabilir ve mevcut hastalığı olanların durumu kötüleşebilir. Çocuklarda ishal ve havale geçirmeye neden olabilir. Her yıl mevsimsel grip nedeniyle binlerce insan ölür veya hastaneye yatar.
Aşılanarak kendinizi gripten korurken diğer kişilere de hastalığı yaymanızı önlersiniz.
Kimler Aşı Olmalı?
Gribe neden olan virüsler devamlı değişmektedir, bu nedenle her yıl tekrar aşılanma önerilir. Her yıl bilim adamları aşının içindeki virusleri o yıl gribe neden olabileceği düşünülen virüslerle değiştirirler. Grip aşısı, aşının içindeki grip virüsleri dışındaki grip virüsleri de dahil diğer virüs enfeksiyonlarına karşı koruma sağlamaz.
Korunma aşıdan yaklaşık 2 hafta sonra gelişir. Korunma 1 yıla kadar devam eder.
Kim İnaktif Grip Aşısı Olmalıdır?
Yaşı 6 ay ve daha büyük olan herkes grip aşısı olmalıdır.
Aşılanma ciddi grip geçirme riski olan kişilerle (kronik hastalığı olanlar ve/veya 65 yaş ve üzerindeki kişiler gibi) bunların yakın çevresi, sağlık personeli ve 6 aylıktan küçük çocukların yakın çevresi için özellikle önemlidir.
Ne Zaman Grip Aşısı Olunmalı?
Mümkün olan en erken zamanda aşı olunmalıdır. Böylece grip mevsimi erken başlarsa korunmanız sağlanmış olur. Hastalığın sizin bulunduğunuz bölgede görüldüğü süre boyunca her zaman aşılanabilirsiniz.
Grip her zaman görülmekle birlikte en çok Ekim-Mayıs ayları arasında olabilir. Son yıllarda birçok grip vakası Ocak ve Şubat aylarında görülmüştür. Birçok yıl Aralık ayında ve sonrasında bile yapılsa aşı faydalı olabilir.
Erişkinler ve büyük çocuklara her yıl yalnız 1 doz aşı yapılması yeterlidir. Fakat 9 yaş altındaki bazı çocuklar 2 kez aşı olmalıdırlar. Doktorunuzla konuşun. Grip aşısı, pnömokok aşısı dahil diğer bütün aşılarla aynı anda yapılabilir.
Grip Aşısı Riskleri
Her zaman, bir aşının ilaçlara benzer şekilde şiddetli alerjik reaksiyonlar gibi ciddi problemlere neden olabileceği bilinmelidir. Ancak bir aşının ciddi yan etkilere veya ölüme neden olma riski oldukça düşüktür.
İnaktif grip aşısı sonrası görülen ciddi problemler çok nadirdir. İnaktif aşının içindeki virüsler ölüdür, bu nedenle aşıya bağlı grip olmanız mümkün değildir.
Hafif Problemler
- aşı yapılan yerde ağrı, kızarıklık veya şişme
- seste boğukluk; acıyan, kızarmış ve kaşınan gözler; öksürük
- ateş
- diğer bölgelerde ağrılar
- baş ağrısı
- kaşıntı
- halsizlik
Bu problemler olursa genellikle aşının yapılmasından hemen sonra başlar ve 1-2 gün sürer.
Orta Düzeyde Problemler
Aynı anda zatürre (PCV13) ve grip aşısı yapılan küçük çocuklarda ateşe bağlı havale geçirme riskinin daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Daha fazla bilgi için doktorunuza danışın.
Aşı olacak çocuğunuz daha önce havale geçirdiyse bunu doktorunuza söyleyin.
Şiddetli Problemler
Hayatı tehdit eden alerjik reaksiyonlar çok nadirdir. Eğer bunlar olursa aşıdan sonraki birkaç dakika ile birkaç saat arasında olur.
Grip ve Diğer Hastalık Gruplarını İlişkisi
- Grip epidemisi sırasında gribe yakalanmış diyabet hastaları mutlaka hastaneye yatırılarak tedavi edilir.
- Gribe yakalanmış bir diyabet hastası normalden 6 kez daha fazla hastaneye gitmek zorundadır.
- Grip sezonu boyunca, diyabet hastalarının ölüm oranı %5 ila % 15 artar.
- Grip ve zatürreden ölen diyabet hastalarının sayısı diyabetli olmayanlara göre üç kat daha fazladır.
- Her yıl sayıları 10.000 ile 30.000 arasında değişen diyabet hastası grip veya zatürreden ölmektedir.
- Gripten ölen diyabet hastalarının sayısının gittikçe artmasına rağmen, büyük çoğunluğunun grip aşısı olmadığı tespit edilmiştir. Yine ölümcül tehlike ifade eden zatürreye karşı aşılama oranı ise çok daha düşüktür.
- Diyabete ek olarak kalp ve damar hastalıkları, böbrek hastalıkları olanlarda ve 50 yaş üstü kişilerde risk katlanarak artmaktadır.