27.09.2005 - 01:00 | Son Güncelleme: 27.09.2005 - 01:00
Kasırga nasıl önlenir?
Amerikan bilim dünyası, kasırgalardan kurtulmak için bulutlara zamk dökmek, nükleer savaş başlatmak, gibi uçuk sayılabilecek önerilerde bulunuyor fakat kimse uygulamıyor...
WASHİNGTON- Denize petrol dökmek, yağmuru ağırlaştırmak, denizi soğutmak, hatta meteorolojik nükleer savaş başlatmak... Bunlar, bazı kaşiflerin kasırgaların patlayıp insanlığa zarar vermesini önlemek amacıyla ortaya attığı fikirlerden bazıları. AFP muhabirinin derlediği habere göre, Amerikalılar kasırgalardan kurtulmak için ciddi denemelerde bulundu: 1961de Esther, 1963te Beulah, 1969da Debbie ve 1971de Ginger kasırgalarına karşı Stormfury (Kasırga çılgınlığı) adını verdikleri operasyonu uyguladılar: Kasırganın gözünü çevreleyen bulutlara gümüş iyodür atarak göz çevresindeki alçak basıncı güçlendirip kasırganın havasını söndüreceklerdi. O vakitler bir araştırma laboratuvarında çalışan bilim adamı Hugh Willoughby, bu sonucun doğal yoldan kendiliğinden oluşabileceği sonucuna vardı. Nitekim son olarak ABDyi vuran Rita kasırgasının, karayı vurmadan önce Saffir-Simpson ölçeğinin en yüksek 5. basamağından 3. basamağa böyle doğal yoldan gerilediğini belirtti. Bulutlara iyodür gönderelim Şimdi Florida üniversitesinde ders veren Profesör Willoughby nükteli konuştu: Kafam çalışsaydı, bulutlara gümüş iyodür gönderir, rüzgar hız kaybedince de, Houstonu kurtaran adam olduğumu söyleyip 50 milyon dolar rica ederdim... Bazıları da, kasırgalara karşı nükleer savaş ilan etmeyi önerdi, ancak radyoaktif kirliliğin insanların yaşadığı bölgelere ulaşma riski vardı. Dahası, uzmanlar bu tekniğin başarı şansını yüksek bulmadı: Zira, tam anlamıyla oluşmuş bir kasırga, 20 dakikada bir infilak eden 10 megatonluk nükleer bomba kadar enerji yayıyordu. Zamk dökelim Bir sanayicinin önerisi ise bulutlara zamk dökmek oldu: Tonlarca yapışkan madde, yağmuru ağırlaştırarak su tanelerinin düşüşünü yavaşlatacak ve kasırga gözünün, atmosferde yükselmesini engelleyecekti... Ancak tekniğin gerçekten işe yarayıp yaramayacağını uzmanlar kestiremedi. Dahası, bir tek kasırgayı etkisiz kılabilmek için yaklaşık 38 bin ton yapışkan madde gerekecekti... Denizleri soğutalım Bazı uzmanlar da, okyanus sularının ısınmasının kasırgalara yol açtığını göz önüne alarak, denizleri niçin soğutmadıklarını sordu. Buzdağları göndermek, deniz dibinde bulunan derin çukurlardaki suyu yükseltmek cazip öneriler olarak görünüyor... Amerikan bilim dünyası, onca uçuk sayılabilecek öneriye rağmen, şimdilik kasırgalarla iyi geçinmeyi tercih ediyor. > ABDyi bir veya iki kasırga daha vurabilir Rita kasırgasının ardından rahat bir nefes alan ABDyi, yakında bir veya iki kasırganın daha vurabileceği uyarısı yapıldı. Amerikan Ulusal Kasırga Merkezinin (NHC) Başkanı Max Mayfield, ekim ayı ortası veya sonuna kadar sürecek yoğun kasırga sezonu boyunca başka tropik fırtına ya da kasırganın olmayacağını düşünmenin mantıksız olacağını, bir veya iki büyük kasırganın ABDyi vurabileceğini belirtti. Mayfield, önemli olanın kasırgaların sayısı değil, aralarından kaç tanesinin karayı ve yerleşim yerlerini vuracak olduğunu söyleyerek, Kimse bu kasırgaların nereyi ve ne zaman vuracağını bilemez dedi.