Hilâfetin Ilgasının Arka Planı
Hilâfetin Ilgasının Arka Planı
Şeyhü’l-İslam Mustafa Sabri Efendi
İçindekiler
Birinci Bölüm .................................................................................................................................... 3
Mustafa Sabri'nin Hayatı ve Dönemi ........................................................................................... 3
Mustafa Sabri'nin Dönemindeki Olaylara Bakışı ve Olayları Tahlili ......................................... 6
Şeyh'in İlmi ve Ahlâkı .................................................................................................................. 8
İlmî Tutumu ................................................................................................................................. 9
Bazı Görüş ve Tavırları................................................................................................................. 11
Akidenin Önemi Konusunda...................................................................................................... 12
Kitabın Ortaya Çıkardığı Bazı Gizli Sırlar .................................................................................. 13
Hilafetin İlgasında M. Kemal Atatürk'ün Rolü .......................................................................... 15
Osmanlı Hilafeti Hakkında Birkaç Söz ...................................................................................... 15
Haçlı Avrupa'nın Düşmanlığı ..................................................................................................... 18
Osmanlı Hilafeti Sömürü Değildir ............................................................................................. 21
Siyasî Görüşleri ...........................................................................................................................24
Din ve Siyasetin Ayrılmazlığı .....................................................................................................24
1 - İslâm ve Hüküm Usulü Kitabına Cevap............................................................................. 25
2 - Dini Siyasetten Ayırmanın Gayrimeşruluğu ..................................................................... 27
Dini Siyasetten Ayırmanın Hakikati ..........................................................................................29
Gayrimüslim Azınlıklar .............................................................................................................. 32
Din Alimlerinin İmtiyazı ............................................................................................................ 33
Şeyhin Siyasi Nazariyeleri ........................................................................................................... 33
İftiraya Uğrayan Halife Sultan Abdülhamid .............................................................................. 34
Mithat Paşa'nın İç Yüzü .............................................................................................................. 38
İkinci Bölüm................................................................................................................................... 40
Giriş ............................................................................................................................................ 40
Laik Hükümet .............................................................................................................................45
İzmir'in Fethi İslâm ve Şeriate Yönelik Saldırılara Zemin Hazırlıyor .......................................47
Hilafetin Hükümetten Soyutlanması ........................................................................................ 49
Fransız Devrimini Taklit............................................................................................................. 55
Hilafet Konusundaki Mezhebim ................................................................................................58
Kadın ve Erkekler Arasındaki Mahremiyetin Kaldırılması ....................................................... 71
Kavmiyetçi Düşünce ................................................................................................................... 72
Şer'î Mahkemelerin İlgası ........................................................................................................... 75
Dinden Dönmek ........................................................................................................................ 80
Mustafa Kemal'in Bir Gazeteye Verdiği Demeç ve Bunun Tahlili ........................................... 84
Bozkurt Meselesi ........................................................................................................................ 86
İttihatçı ve Kemalistlerin İç ve Dış Politikalarının Değerlendirilmesi......................................92
İzmir'in Fethi Neye Vesile Yapıldı? ............................................................................................97
İslâmî Açıdan Türkiye'deki İki Parti ........................................................................................ 108
İttihatçı ve Kemalistlerin Dine Mugayir Tavrı .......................................................................... 110
İzmir Düşmanlardan Alınıyor ve Yıkılıyor................................................................................ 112
Bir yönetimin dini İslâm'dır demekle dini İslâm olmaz.
Geçmiş ve hazır tüm işaretler, bu yönetimin İslâm'la hiçbir ilgisi olmadığını göstermekte.
Bir hükümetin dininin İslâm olması demek; İslâm'ın o hükümet katında fonksiyon icra
etmesi demektir.
Daha önce defalarca isbat ettiğimiz gibi bu yönetim, hilafeti işlevinden uzaklaştırarak,
dinden çıkmıştır.
Ümmetin dinine iki açıdan bakmak gerekir:
1 - Ümmete mensup fertlerin kendi özgür iradeleriyle İslâm'ı seçip, Müslüman
olmaları.
Yani ümmeti oluşturan bireylerin Müslümanlığı.
2 - Müslüman bireylerin oluşturdukları ve yönetimin Müslüman olması.
Zira, İslâm, birey ve toplum arasını ayırmamıştır; bilakis sosyal olgularla çok yakından
ilgilidir.
Dolayısıyla bir ümmetin Müslüman sayılabilmesi için; fertlerinin yanısıra,
cemiyetlerinin de Müslüman olması, İslâm şeriatı hükümlerine bağlı kalması lazımdır.
Ümmet bireyleri, İslâm şeriatına boyun eğdiği halde, bu bireylerin oluşturduğu cemiyet ve
devlet boyun eğmiyorsa o ümmetin İslâm'ı sahih olmaz.
İttihatçıların imamı, Kemalist Cumhuriyetin mimarı Ziya Gökalp ve Halk Partisi'nin
programında açıkça ifade ettikleri gibi, yeni Türk yönetimi şer'î hükümlerle bağlı değil,
tamamen özgürdür. Herhangi bir dinî kontrol tanımamaktadır.
Eğer ümmet, böyle bir hükümeti seçip hoşnutlukla kabullenirse, bana göre
kesinlikle dinden çıkar. Bundan şüphe eden de dinden çıkar. Mürted olmuş olur. Tevbe
edip, dinî hüküm ve dinî yönetime dönmedikleri sürece Müslüman sayılmazlar.
(Mustafa Sabri)
Birinci Bölüm
Mustafa Sabri'nin Hayatı ve Dönemi
İlim tahsiline önce memleketi Tokat'ta başladı. Sonra tahsilini devam ettirmek üzere
babasından izin alarak Kayseri'ye gitti. Kayseri o dönemde Anadolu şehirleri içinde âlimleriyle
meşhur bir yöreydi. Yine aynı amaçla buradan İstanbul'a gitti. Tüm bu yolculukları oğlunun
büyük bir âlim olarak yetişmesini isteyen babasının özlemini gerçekleştirmek için yaptı.
Daha sonra 22 yaşında, Fatih Camii'ne müderris olarak tayin edildi. Fatih Camii o
dönemde Kahire'deki Ezher gibiydi.
Rivayetlere göre babası bu tayine pek razı olmamıştı. Çünkü o, oğlunun tahsilini ikmal
etmesini istiyordu. Bazı arkadaşlarına şöyle demişti:
"Kayseri'den sonra ilim tahsilini İstanbul'da devam ettirmek üzere benden izin aldı. Sonra
çok geçmeden icazetnamesini alarak hocalık makamına geçti. Bence otuz yaşına kadar
tahsiline devam etmeliydi." (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm ve'l-Âlem min Rabbi'l-Âlemîn (Mustafa
Sabri)
Mustafa Sabri ise kitabının girişinde babasının bu arzusunu gerçekleştirmede önüne
çıkan engellerden bahsediyor. (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm ve'l-Âlem min Rabbi'l-Âlemîn (Mustafa
Sabri)
Şartlar gereği önce hükümet maaşıyla ders kürsüsüne, sonra da şeyhül İslâmlık
makamına oturması gerektiğini özür dileyici bir dille anlatıyor. Daha sonra konuyu yaptığı
faaliyet ve çalışmalara getirerek babasının gönlünü alıyor. Onun övgü ve rızasını kazanmaya
çalışıyor.
Hayat hikâyesini anlatırken şöyle diyor:
"Babacığım! Mebusluk ve şeyhülislâmlık makamından önce ve sonra gazete ve
dergilerde, mecliste, zulüm, yıkım ve fısk siyasetlerine karşı verdiğim mücadeleyi, ayrıca
ümmetin din, ahlâk, edeb ve diğer mukaddesatını savunma mücadelesiyle geçirdiğim uzun
yılları, bu yolda karşılaştığım türlü türlü çile ve sıkıntıları, musibetleri görseydin muhakkak ki
benimle gurur duyacak, beni övecek ve benden razı olacaktın.
"İlkelerden uzaklaşmamak uğruna iki defa malımı ve yurdumu terk ettim ve bu iki
hicret arasında tutuklanıp hapse atıldım. Ancak mücadele yolundan asla dönmedim.
Feda ettiğim dünya zevk ve rahatından dolayı asla pişmanlık duymadım."
Daha sonra konuyu, hayatının son dönemlerinde kendini ilmî cihada verdiği sıralarda
yazdığı büyük kitabına getiriyor.
"Akıl, ilim ve Âlimin Âlemlerin Rabbi Karşısındaki Konumu "başlığını taşıyan bu
kitabı için şöyle diyor:
"Kitabımda Müslüman bir öğrencinin dinî inancını çağdaş ve bâtıl akımlardan
koruyabilmesi için gerekli tüm ilmî ve felsefî meseleleri topladım. Doğu ve Batının
birçok ilim ve edeb ehline verdim."
a - Mes'eletu'l Tercüman el-Kur'an (Kur'an'ın Tercümesi Meselesi)
b - Kavli fil-Mer'eti (Kadın Hakkındaki Sözüm)
c - Taht es-Sultan el-Kader (Kader'in Saltanatı Altında)
d - el-Kavlu'l-Fasl beynellezine yu'minune bil-gayb vellezine lâ yü'minun. (Gaybe İman
Edenlerle Etmeyenler Arasındaki Kesin Hüküm)
Şeyh'in hayatını öğrendiğimiz nadir kaynaklardan biri de Prof. Muhammed Hüseyin'in
Çağdaş Edebiyatta Ulusal Yönelişler kitabında, İskenderiye Üniversitesi Doğu dilleri
profesörü İbrahim Sadri'den yaptığı nakillerdir:
"Kemalistlerin 1923'de idareye geçmelerinden kısa bir müddet önce yurdundan ayrılarak
Mısır'a hicret etti. Bir müddet Kral Hüseyin'in konuğu olarak Hicaz'da kaldı. Tekrar Mısır'a
döndü. Mısır'da Kemalistlerle arasında geçen şiddetli münakaşalardan sonra Lübnan'a gitti.
Orada Nimeti İnkâr Edene Reddiye kitabını bastırdı. Sonra Romanya ve Yunanistan'a gitti.
Yunanistan'da 5 yıl boyunca Yarın Gazetesini çıkardı. Kemalistlerin isteği üzerine Yunan
hükümetince sınır dışı edildi. Mısır'a döndü ve vefatına kadar burada kaldı. (1954)" (İbrahim
Sadri Eylül 1983'de vefat etmiştir.)
Mustafa Sabri, siyasî faaliyetlerine 1908'de ikinci anayasanın ilan edilmesinden sonra
başladı. Memleketi Tokat yöresini temsilen meclise girdi. Hitabet gücüyle dikkatleri üzerine
çekmeye başladı. İttihat ve Terakki'nin kötü emelleri anlaşılmaya başlayınca Türk, Arap ve
Rumların Turancılığa karşı kurdukları muhalefet partisine girdi ve bu partinin başkan
yardımcılığını üstlendi.
İttihatçıların güçlenmesi ve nüfuzlarının artması üzerine onların baskılarından kaçarak
Mısır'a gitti (1913) ve bir müddet orada kaldı. Daha sonra Avrupa'ya geçerek orada birçok
yeri dolaştı. Birinci Dünya Savaşı sırasında Bükreş'te mülteci olarak bulunuyordu.
Tutuklanarak İstanbul'a götürüldü. Savaşın Türkiye'nin yenilgisiyle bitmesi ve İttihatçı
liderlerin kaçmalarına kadar tutuklu kaldı. Serbest bırakıldıktan sonra İstanbul'da tekrar siyasî
faaliyetlere başladı.
Meclis üyeliğine ve Şeyhülislâmlık makamına tayin olundu. Sadrazamın mütareke
görüşmeleri için Avrupa'ya gitmesi üzerine vekaleten hükümete başkanlık etti. Kemalistlerin
idareye geçmelerine kadar bu görevini devam ettirdi. Sonra Mısır'a hicret etti. (İtticâhât elVataniyye fi edeb el-Muasır.)
Siyasî hayatı boyunca birçok zor ve sıkıntılı anlar yaşadı:
- Mustafa Kemal'in telkinlerine kapılan Mısırlılardan gördüğü eziyet ve düşmanlıklar.
Ayrıca İngiliz ve Yahudilerin bazı çevreleri baskı yapmaya zorlamaları sonucu çektiği
sıkıntılar ve hıyanetle ittiham edilmesi.
- Daha önceki şeyhülislâm (Abdullah Beyderîzade) ile anlaşmazlığa düşmeleri üzerine bu
zâtın, Mustafa Sabri'nin Şeyhülislâmlıktan alınması yolunda verdiği fetva hasımlarınca
aleyhinde kullanılmış ve bu fetva ile halk kitleleri Şeyh aleyhine kışkırtılmıştır. Böylece birçok
eziyete ve sıkıntılara maruz kalmıştır.
- Hicreti boyunca malî sıkıntılarla karşılaşmıştır. Ailesiyle beraber İstanbul'dan
İskenderiye'ye yaptığı son yolculuğunda, yol masraflarını karşılayabilmek için kitaplarını
satmak zorunda kalmış, buna rağmen ancak üçüncü mevkide yolculuk yapabilmiştir.
- Bu şekilde onun doğruluğuna ve helal rızk talep etmesindeki sebatına şahit olmaktayız.
Dört kere şeyhülislâmlık makamına oturmasına rağmen, yolculuğu için dahi yeterli miktarda
para biriktirememiştir. Oysa, emanete hıyanet edip İttihatçılarla işbirliği yapmış olsaydı mal
mülk edinmesi işten bile değildi.
Abdulfettah Ebu Gudde bize onun acı ve hüznünü ifade eden bazı beyitleri
nakletmektedir.
Şeyh, kendi mecburî münzeviliği ile Hind lider Gandi'nin iradî münzeviliğini karşılaştırarak
şöyle diyor:
Karşılaştığım her şey İslam yolu içindir
Ben ölsem bile benden sonra O yaşasın
Dinlerini ziyan eden, ahdlerine vefa etmeyen
Çağın müslümanlarına rağmen yaşasın
Benim gibisi açlıktan ölür bilinmez
Keşke onların şeyhi Hind şeyhi olsaydı!!
(Abdulfettah Ebu Gudde: Safahat min- Sabr el-ulemâ el Şedaid el-ilm)
Mustafa Sabri'nin Dönemindeki Olaylara Bakışı ve Olayları Tahlili
Sanki o hayatı boyunca meydana gelen olaylarla randevulaşmış gibiydi. Yazılarıyla,
İslâm'a ve Müslümanlara karşı açılan savaşların çıkardığı yoğun sis ve duman bulutları
arasında doğruyu görebilme yolunu aydınlatmaktaydı.
O olayları Kur'ân-ı Kerîm ve hadis-i şeriflerden kaynaklanan düşünce birliği ile bağlantılı
olarak tahlil etmiş ve sebeplerine inebilmiştir.
Müslümanların başına iki önemli felaket gelmişti:
1 - Yahudilerin ve Haçlıların, İslâm ümmetinin yaşayan canlı temsilcisi olarak gördükleri
Osmanlı hilafetini yok etmek için üşüşmeleri ve bunun neticesinde Osmanlı topraklarını parça
parça işgal etmeye başlamaları.
Rusya, Katerina (1762-1796) döneminden itibaren bazı Osmanlı eyâlet ve topraklarını ele
geçirmeye başladı. Sonra Batı'nın emperyalizm hareketi ardı sıra devam etti. Napolyon
Mısır'a saldırdı (1789). Sonra Fransızlar Cezayir'i (1930), Tunus'u (1881) ve Fas'ı (1912)
işgal ettiler. İtalya Libya'yı işgal etti (1911). Bu devletler Osmanlıyı parçalamak ve mirasını
aralarında bölüşmek üzere ittifak etmişlerdi.
İngilizler, Musul petrollerini ele geçirmek ve Filistin'den başlayıp Basra körfezinde bitecek
güvenli bir karayolu elde etmek istiyordu. Bu yolla Hindistan'ı daha güvenli bir şekilde
sömürebilirdi. Fransa, ekonomik gelişimi için; Halep pamuğu, Lübnan ipeği ve Suriye yününe
el koymak istediğini çoktan açıklamıştı bile. İtalya, Anadolu'nun batı bölgelerine göz dikmişti.
Rusya'nın ise Trakya, İstanbul, Ermenistan ve Kürdistan üzerinde emelleri vardı. (el-İslâm ve
Asya emame Matamu el-Urubiyyeh)
İngilizler daha önce Hindistan'ı işgal etmişler, buradaki Müslümanları yönetimden
uzaklaştırmışlar ve sağlam bir sömürü düzeni oluşturmuşlardı. 1839'da Aden ve Güney
Yemen'i işgal elliler. Daha sonra Mısır (1882) ve Sudan'ı (1898) da işgal ettiler.
Hollanda, Doğu Hini adaları ve Endonezya'yı işgal etmişti.
Afganistan ve İran ise, İngiliz ve Rus tehdidi ve kuşatması altındaydı.
Osmanlı'nın İslâm devleti olarak tüm Müslümanları temsil etmesi nedeniyle, Batılılar
Osmanlı içinde de birçok karışıklık ve isyanlar çıkarmışlardı. 1804'den beri Balkan halklarını
isyan ve ayrılığa teşvik ettiler. Bu halklar 1878'de hilafetten koparılıncaya kadar Batılılardan
büyük yardımlar aldılar. Yunanistan 1820'den itibaren isyan ve ayrılığa teşvik edilmiş ve
1830'da Türkiye'den koparılmıştır.
Avrupalı devletler bunlarla da yetinmeyerek Lawrence gibi adamları vasıtasıyla Arapları
kandırıp Osmanlı aleyhine kışkırtmış ve isyan ettirmişlerdir.
Osmanlıyı bölmek için tüm etnik ve bölgesel ayrılık ve taassupları körüklemişler ve bir
çok fitne çıkarmışlardır. (Sami Atıf ez-Zeyn: Avamil Daaf el-Müslimin.)
2 - Osmanlı üzerinde oynanan oyunlar ve yapılan saldırılar neticesini vermiş, sonunda
hilafet ortadan kaldırılmıştır.
Yahudiler, tarih boyunca zincirin muhkem halkaları gibi, İslâm âleminde baş gösteren
birçok fesat ve fitnenin baş kahramanları olmuşlardır.
İbn Sebe'nin, beşerin ilahlaştırılması, Hz. Osman'ın katledilmesi ve Müslümanlar
arasında çıkan Cemel ve Sıffin Vak'alarında büyük bir rolü vardır.
Aynı çirkin ve yıkıcı rolleri İslâm âleminde batınîliği yayarak birçok fitne ve sapkınlığa yol
açan İbn Hals ve Süveyş hisselerini kendi kavmi için satın alan Disraeli de kurnazlıkla ve
zekice oynamışlardır. (Muhammed Bediî eş-Şerifi, el-Siraa beynel Mevali vel-Arab.)
Sonra, Theodor Herzl'in Kudüs'e çevirdiği okun ucunu görüyoruz. Bu adam altı yıl
boyunca Sultan Abdülhamid'in huzuruna çıkmak için çırpınmış ve 1901'de bu muradına nail
olmuştur. Filistin'den bir parça koparabilmek için Yahudilerin sahip oldukları tüm maddi
imkanları Sultan'ın ayağına sermiş, Osmanlı'nın tüm borçlarını üstlenmeye hazır olduğunu
söylemiş, ama Sultan onun bu teklifini reddetmiştir.
Sultan'ın reddiyle karşılaşan Yahudiler Osmanlı aleyhine faaliyetlerini hızlandırmış ve
fırsat kollamaya başlamışlardır.
Theodor Herzl şöyle yazıyor:
"Osmanlı şu anda bir krizin içindedir. Eğer bu kriz özellikle Doğu meselelerinde
daha da artar ve Avrupa devletleri Türkiye topraklarını taksim ederse, o zaman biz de
kendimize müstakil bir yurt edinebileceğiz." (Zühdi Fatih, Lawrence el-Arab)
Elbette bu yurt, İstanbul üzerinden ulaşacakları Filistin topraklarından başka bir yer
değildir.
Bundan şüphesi olan varsa Siyonist protokolleri okusun. Engerek yılanı ile ne
remzedilmek istendiğini araştırsın. Bu remz İstanbul'un Yerüşalim (Kudüs)'e giden yolda son
aşama olduğunu sembolize etmektedir. (M. Halife et-Tunusi (Tercüme): Brotokolat Hukama
Sihyon)
Yahudi ahtapotu İslâm âleminin içinde bulunduğu çöküntüden de yararlanarak peşpeşe
atılan adımlarla hedefine doğru ilerliyordu. İlk siyonist kongre Herzl'in başkanlığında 1879'da
Basel'de toplanmıştır. Bunu 1916'da İngiliz ve Fransızlar arasında yapılan ve hilafete tâbi
olan Müslüman topraklarının paylaşılmasını öngören Sykes-Picot Antlaşması takip etmiştir.
Aynı yıl içinde Şerif Hüseyin, Türklere karşı Arap ayaklanmasını başlatmıştı. Neticede bu
ayaklanma Araplar için büyük vebal oldu.
1917'de Balfour, Yahudilere Filistin topraklan üzerinde millî bir Yahudi devleti kurulmasını
vaad etmiştir. (Abdullah et-Tel, Khatar el-Yahud)
Mustafa Sabri tüm bunları izliyor ve Yahudi tehlikesine dikkat çekmeye çalışıyordu.
Mustafa Sabri, aynı zamanda Müslümanları birbirine düşürebilecek her türlü
kavmiyetçi ve bölgeci ayrılıkların karşısına çıkmıştır. Turancıların, şiirlerini Türk
Kur'ân'ı kabul ettikleri Ziya Gökalp'e şiddetle karşı çıkmıştır.
Sonra neler oldu?
Doğulu ve Batılı emperyalist güçler, İslâm âleminde görünüşte bayrağı, millî marşı ve
yapmacık sınırları olan hakikatte ise kendilerine bağlı yapay devletçikler oluşturdular. Bu
ülkeciklere faşizm, sosyalizm, gibi kendi hasta fikirlerini ihraç ettiler. Ümmetin velayetini
kendilerinin şişirdiği birtakım siyasî liderlere ve hiziplere veya ihraç malı bâtıl düşünce
ekollerine bağlamaya çalıştılar. Oysa ümmetin velayeti gerçekte Allah'a ve Resulüne
olmalıydı. Âyette belirtildiği gibi İslâm ümmetinin esas hedefi ilâ-yı kelimetullah için
çalışmaktı.
"Siz insanların iyiliği için ortaya çıkarılmış en hayırlı ümmetsiniz, iyiliği emreder,
kötülükten men eder ve Allah'a inanırsınız" (Âl-i İmran, 110)
Müellif, etrafında cereyan eden olayları bizzat yaşaması veya gözlemlemesi sonucu olup
bitenleri sebepleriyle bağlantılandırabiliyordu. Mustafa Kemal'i de yakından tanıyor, onun
amaçlarını sezebiliyordu.
Ayrıca tarihî bilgisi ve İslâm düşmanlarının entrikalarına vukufiyeti sonucu olayları, zaman
ve mekandan ayrı yaşamak yerine, sebeplerine inme ve yorumlama kabiliyetine sahip
olmuştur. (Daha önce de geçtiği gibi sadrazam vekilliği yapmıştır.)
Kemalistlerin yaptıklarıyla, daha önce meydana gelen Fransız İhtilalini mukayese etmiş,
kısmî ıslahatlar ve geçici zaferlerin perde arkasını tahlil etmiş ve gözler önüne sermeye
çalışmıştır. Oysa bu reformlar ve zaferler birçok kimsenin bakışını değiştirmişti. Olaylar onun
sezgi ve ferasetini doğrular yönde gelişmiştir.
Şeyh'in İlmi ve Ahlâkı
Kur'ân-ı Kerîm'i ezberlemişti. Hadis ve akaid ilimlerine derin vukufiyeti vardı. İçtihad
derecesine yakın bir mertebede fıkıh ve usûl-i fıkıh bilgisi vardı. Kendine güveni tamdı.
Müslümanlığından, ümmetinden ve medeniyetinden gurur ve izzet duyardı. Olayları ve
gelişmeleri yakından takip ederdi. Ayrıca olaylar hakkında geniş malumata sahipti.
Dolayısıyla, o dönemde âlimler arasında vuku bulan inanç sapmalarına dikkat çekiyor,
omuzlarında hissettiği ağır sorumluluk duygusundan dolayı, eleştirdiği şahısların isimleri ve
makamları onu korkutmuyordu.
Çünkü o bir Şeyhülislâmdı ve bu makamın hilafetin parlak günlerinde müstesna bir yeri
ve önemi vardı.
(Abdulaziz Şinnavî: Devle Osmaniye, Devleh İslâmiyeti el-Müftera aleyha. Yazar bu
kitabında, Osmanlıların İslâm şeriatına son derece bağlı olduklarını, bundan dolayı da, dinî işlerin
yürütülmesi için bağımsız bir otorite olan şeyhülislâmlığı tesis ettiklerini, şeyhülislâmın büyük âlimler
arasından seçildiğini ve bu makamın çok önemli olduğunu yazmaktadır.)
Sabri Efendi, Batı medeniyetine müslümanlığından duyduğu şeref ve izzet duygularıyla
bakardı. İslâm medeniyeti tarihinin ve İslâm şeriatının diğer tüm medeniyet ve kanunlardan
çok daha üstün olduğunu savunurdu.
Askeri, kültürel ve iktisadî alanlardaki kontrolü Müslümanların elinden alan Batılılar
karşısında asla aşağılık kompleksine kapılmadı. Bilinçsizce Batıdan her gelen şeye sarılan
kimselere şaşırıyor, onlara bu psikolojik hastalıktan kurtulmaları gerektiğini söylüyordu.
Kendilerini uygar kabul eden Batılıların aslında barbar milletler olduğunu savunuyordu.
Çünkü onların belli bir adalet anlayışı yoktu. Kendilerince iki türlü adalet ölçüleri vardı. Biri
kendi vatandaşları için, diğeri ise mağlup devletlerin halkları için!..
İhanet halindeki lider ve kalemlerin birtakım duygu sömürücü ve yalan beyanatlarla halkı
aldatmalarını ve hakikat ile vakıa arasındaki uyumsuzluğu okuyup işitmesi, onu acılarının
zirvesine çıkarıyordu.
Müslümanları bekleyen felaketlere ağlamak gerekirken, kimilerine zafer tâcı
giydirilip yüceltilmesi onu hayretler içinde bırakıyordu.
İngilizlerin zahiren yenilmesi, Yunanlıların İzmir'den çıkarılması üzerine herkes birilerini
binbir övgüyle alkışlamaktaydı. Ancak Mustafa Sabri, onların kişiliğini ve birtakım çevrelerle
olan bağlantılarını bilmesi ve tahlil etmesi nedeniyle, olup bitenlerin bir tiyatro gösterisi
olduğunu düşünüyordu. Ona göre, bu, ardında birçok gizlilikleri barındıran bir gösteriden
başka bir şey değildi.
Birinci Dünya Savaşı'nın galibi olan İngiltere Atatürk'le "hayatının anlaşmasını"
yapmıştı. Atatürk özellikle İslâm âleminde büyük bir komutan olarak tanıtılmaktaydı.
Anlaşmayla İngilizler sömürü politikalarının önünde büyük bir engel olarak gördükleri hilafet
ve cihad müesseselerinin mühürlenmesini sağlamışlardı.
İngilizler böylece hedeflerine ulaşmış oldular.
Mustafa Sabri Efendi sorumluluğunun gereği, İngilizlerin sergilediği hile ve sahtekârlığın
karşısına dikilmiş, olayların ardındaki gerçekleri açıklamaya çalışmıştır.
O, özellikle şu üç konuda gerçekleri açıklamaya çalışmıştı:
1 - Mustafa Kemal'in zaferlerinin iç yüzünü anlamak. Ona göre, zahiren zafer gibi
görünen şeyler aslında hilafetin ziyan edilmesi ve Müslümanların heder olmasıydı.
2 - Atatürk'ün iddia ettiği gibi din ve siyasetin birbirinden ayrılması; böylece her
birinin kendi ihtisas alanında kalması.
Hakikat ise, şudur: İslâm nizamını devlet yönetiminden uzaklaştırmak, bunun
yerine lâdinî bir nizam ikame etmek, dine ve dindarlara karşı baskı politikası
uygulamaktır.
3 - Avrupa'ya tâbi olarak, ilerlemek ve gelişmek mümkün değildir. Aksine onlara tâbi
olmak geriye dönüş, kör taklit ve bedbahtlıktır.
Mustafa Sabri, Kemalistleri ve onların çizgilerini takip eden, ilhad fikirleri taşıyan, ancak
bunu açıkça ifade etmekten kaçınan, kalemleri ile halkın gözünü boyayan yazarları "dinin
haricine çıkmış" insanlar olarak nitelemektedir.
Şeyhülislâm Mustafa Sabri, ancak muhlis âlimlerden beklenen gayretle ilmi, fıkhı ve
ihlası ile mücadele vermiştir. Mücadelesinde, Batı meftunu âlimler tarafından yalnız
bırakılmıştır. Onlar arasında garip kalmıştır.
O, gerçek muhtevadan yoksun sloganlar ardına sığınarak İslâm'dan uzaklaşan yazarlar
arasında dinine, nefsine ve ümmetine olan güvenini yitirmemek için büyük gayret sarfetmiştir.
Yenilik, modernlik, uygarlık gibi içi boş bir davulun ardında, sloganların ardında, aslında
ilhad, sapkınlık ve Batı hayranı yüzler olduğunun bilincindeydi. Bu zavallılar İslâm'ın
hakikatlerini ise görmezlikten, bilmezlikten geliyorlardı.
O işte böylesi tavırlarla mücadele etti. Kahramanlık bu değilse, nedir?
Bir komutan düşünelim, hayal edelim:
Tek başına duruyor ve firar eden askerlere "Bana gelin", "Hak benimledir", "Zafer
benimledir" diyerek haykırıyor. Ama o telaşede kimse ona kulak asmıyor. Bu komutanın
halini düşünelim!
Zaman çarkı dönüyor ve yıllar birbirini kovalıyor.
Bu arada ümmet birçok acı tecrübeler yaşıyor. Başına gelmedik belâ, musibet kalmıyor.
Milletlerin başındayken en sonlarına, hatta kuyruğuna düşüyor.
Her türlü zilleti tadıyor ve İslâm ümmeti olarak tadıyor.
İşte tüm bunlardan sonra, Şeyh Mustafa Sabri'nin feraseti, ileriye dönük görüşlerinin
doğruluğu ve tutumundaki cesareti anlaşılmıştır.
İlmî Tutumu
Kitap, Şeyh Mustafa Sabri'nin düşüncesini konu almakla beraber, burada kısaca onun
ilmî tutumu ve İslâm inancını savunmasından bahsedeceğiz.
Görüleceği gibi, o, siyaset ve dinin ayrılmaz bir bütün olduğu inanandaydı.
Çağdaşlık, modernlik gibi sloganların ardına saklanan sapkınlara karşı ilk Müslümanların
inancını savunmuştur.
İslâm'a yönelik saldırılara göğsünü germiş, Batı medeniyeti karşısında komplekse
kapılarak İslâm! esasları inkar veya tevil edenleri kendi kültürlerinden sapmış, münharifler
olarak ilan etmiştir.
Bu konuda şöyle demektedir:
"Zamanımızdaki okur-yazar takımı inançlarını, okudukları materyalist ve modern
bilgilerden alıyorlar. Bu bilgilere Allah'ın kitabına ve Resulünün sünnetine imanın üstünde bir
imanla bağlıdırlar. Onun için peygamberlerin mucizelerle karşılaştıklarında bunu ya inkar
veya tevil yoluna gidiyorlar."
Mustafa Sabri Efendi, haddi aşkın ve ölçüsüz tevillere karşı çıkıyor, bunun İslâm
esaslarını ve özellikle gayb inancını inkara vesile olmasından endişe duyuyordu.
El-Camia dergisi kurucusu Ferh Anton ile Şeyh Muhammed Abduh arasında geçen
tartışmaları bu yüzden çok yakından takip etmiş ve Anton'un bazı iddiaları onu konuyla ilgili
bir kitap yazmaya itmiştir.
Anton'un görüşü: "Din görülmeyen Yaratıcıya, görülmeyen âhirete, mucizeye, vahye,
peygamberliğe, dirilişe, haşre, sorguya, hesaba, sevaba, cennet ve cehenneme inanmaktır.
Bu saydıklarımızın hissedilmesi ve akılca idrak edilmesi mümkün değildir. Onun için birçok
filozof ve değişik inançlara mensup din adamları, aklın din sahasından uzaklaştırılması
gerektiğini söylemişlerdir." şeklindeydi. Onun bu görüşleri, Mustafa Sabri'nin "Âkil, ilim ve
Âlimin, Âlemlerin Rabbi ve Elçilerine Karşısındaki Konumu" isimli kitabı yazmasında
önemli bir etken olmuştur.
Bir kısım görüşlerini eleştirdiği âlimlerin isimlerini gördüğümüzde, onun üstlendiği ağır ilmî
sorumluluğu daha iyi anlamış oluruz. Ferit Vecdi, Şeyh Muhammed Abduh, Şeyh Reşit
Rıza, Kasım Emin, Muhammed Hüseyin Heykel, Akkad, Zeki Mübarek, Şeyh el-Meraği,
Şeyh Abdulaziz el-Bişrî, Üstad Ahmed Emin, Şeyh Şeltut bunlar arasındaydı.
Bunun yanısıra Mustafa Sabri'yi ve görüşlerini destekleyen, Şeyh Muhammed el-Hıdr
Hüseyin, Şeyh Muhammed Zehran, Şeyh Muhammed Yasin, Hindistanlı Mevlânâ Şibli
en-Nu'manî gibi âlimler de vardı.
Mustafa Sabri Efendi sünnet-i seniyyeye son derece bağlı bir zattı. Çağdaşlarının hadis
kitaplarına yeterince önem vermediklerini görüyor ve Kur'ân-ı Kerîm'in buyruğu gereği
sünnete ittibanın zorunlu olduğunu savunuyordu.
İslâm'ın temel kaynakları hususunda şüphe uyandırmanın insanı Kur'ân'dan şüphe
etmeye kadar sürükleyebileceğini söylüyordu.
Batıda pozitif ve deneye dayalı modern ilimler, Hıristiyanlık dinine galip gelmişti. Çünkü
muharref Hıristiyanlık dini birçok hurafeye dayandırılmıştı. Batıdaki bu ilim-din savaşı yarı
aydınlar tarafından İslâm âlemine taşınmaya çalışılmıştır. Oysa ilim ve Hıristiyanlığın ilme
bakış açıları ve ilmî tasavvurları çok farklıydı. Ancak bu gerçekleri pek hesaba katmıyorlardı.
Sonuçta kendilerini ve birçok kimseyi ilim ile fitneye düşürmüşlerdir.
Şeyh Sabri bunları görmüş ve kendini bu fitneden sakındırmıştı.
Ancak günümüzde din, bilim fitnesine galip gelmiş, birçok bilim adamı ilimleri gereği dine
yönelmişlerdir.
O, her zaman, İslâm inancından şeref ve izzet duyarak, başını dik tutmuştur. Şüphecilerle
ve onların şüpheye dayalı ilim anlayışlarıyla mücadele etmiştir. Abduh'un başlattığı "ihya-yı
din" hareketini, düşman karşısında geriye dönüş olarak yorumlamış ve eleştirmiştir.
Ancak Şeyh Mustafa Sabri geleneksel kelam ilmini savunarak hitab etmiştir. O Batı
kültürüyle benliklerinden kopmuş yarı aydınların ve Batılıların doğrudan dine yönelen
saldırılarının ancak kelam ilmiyle önlenebileceğine inanmıştır. Kelam ilminin o dönemde hâlâ
geçerliliğini korumuş olması, belki onun için bir mazeret olabilir.
Şeyh Mustafa Sabri'nin başka bir hatası da İbn Teymiye ve İbn Kayyim gibi selef
çizgisindeki âlimleri bid'atçılıkla suçlamasıdır. Onun, kendi döneminde telif edilmiş kitaplara
geniş bir vukufiyeti vardı. Buna rağmen İbn Hanbel, İbn Teymiye, İbn Kayyim gibi selef
âlimlerinin metodlarına yeterince vakıf olmadığını sanıyoruz. Zaten o dönemde bu selef
âlimlerinin kitapları yeterince yaygın değildi.
Ayrıca, İbn Teymiye hakkındaki iftira ve asılsız iddialardan da etkilenmiş olabilir.
Bazı Görüş ve Tavırları
Batı'da ilim ve din arasında Hıristiyan dininin özelliklerinden kaynaklanan sürekli bir
çatışma yaşanmaktadır. Bu çatışma Batı zihniyetli ve İslâmî bilgiden yoksun yarı aydınlar
dışında İslâmî Doğu da yoktur.
... Akıl ve kalbi ayıran bu üslûp, "Kişi dinî inançlara aklını kullanmadan inanır"
neticesini doğurur. Bu Hıristiyanlık için doğru olmakla beraber, İslâm'da aklın kabul etmediği
hiçbir inanış yoktur.
Galip ve gelişmiş milletlerin yeryüzündeki diğer milletlerden daha akıllı olduğu iddiası
doğru değildir. Belki akılları maddiyata daha çok çalışıyor, ama maneviyata asla!
... Müslümanlar için, kendi özel kanunları dairesinde iş gören hür akıl, dinî akidenin
esaslarına ileten yolu aydınlatan bir lambadır.
İslâm alemindeki dinî çöküntü, bana göre siyasî çöküntüden daha tehlikeli ve yıkıcıdır.
Eğer geçmiş âlimlerimizin Yunan felsefelerine karşı tavırları ile günümüz âlimlerinin Batı
felsefesine karşı tavırlarını kıyaslarsak, öncekilerin gücüyle şimdikilerin zaafı arasındaki
büyük farkı görürüz.
İlhadın, nefislerde yaptığı tahribatın sebebi, dinden neşet eden ruhî ünsiyetin yok
olmasıdır.
Kalp sömürüsü askeri sömürüden çok daha tehlikelidir.
Doğuda bugün bazı isim ve şahsiyetler büyütülerek İslâm yolundan sapmanın önderi
haline getirilmekledir.
Bugün Türkiye'de Kemalist hükümetin icbarıyla vuku bulanlar, Mısır'da gönül
hoşnutluğuyla yapılmaktadır.
Mısır izlenimlerini şöyle ifade eder:
"Mısır bakanlıklarında dine önem verilmemektedir. Okur-yazar kesim arasında dinî
duygular çok zayıftır. Batılıları taklit tavrı ve Abduh'un Kur'ân'ı âdeta maddeci ve de bâtını bir
tarzda yorumlaması, büyük tahribatlara sebep olmaktadır.
Mısır'da yaşanan İslâm karşıtı iki önemli olaya kitabında geniş yer vermiştim. Taha
Hüseyin'in Cahili Şiir ve Ali Abdurrezzak'ın İslâm ve Usul-i hükm kitaplarında savundukları
bâtıl görüşler.
Müslümanların dinden aldıkları güç ve akıldan aldıkları güç olmak üzere iki güç
kaynakları vardır. Dinsizler ise bu dinî güçten mahrumdurlar.
Akidenin Önemi Konusunda
İslâm akidesi amelî öneminden de daha çok, ilmî olarak büyük öneme sahiptir. Bu
konuda bilgisizlik büyük tehlikelere sebep olur. İçki içen veya zina eden bir kimse yaptığı fiilin
günah olduğunu kabul etmesi halinde kafir olmaz. Fakat içki içmeyip, zina etmediği halde
bunların yapılmasını günah saymayan ve mubah gören kafir olur.
Peygamber Efendimizin "peygamberlik" niteliğini değil de dehasını ön plana çıkaranları
çirkin niyetlerinden dolayı eleştirmiştir:
Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in dehası hakkında kitap yazanlar (Akkad
hariç) aslında onun nübüvvetini arka plana atarak, peygamberliğini kabul etmeme
eğilimindedirler. Onu tüm Müslümanların lideri olmaktan çıkarıp sadece Arapların lideri olan
çağdaş bir peygamber olarak sunmaya çalışmışlardır.
İlmin yanısıra amele önem vermek:
Amelin inanca katılımı ile İslâm'da kemal oluşur ve bu Müslümana ahiretten önce
dünyada fayda verir.
Salih Sami Pasa ve Rumi Sava Paşa gibi Hıristiyan iki erdemli şahsın sözlerini
zikrettikten sonra şöyle der:
İslâm, Kitap ve sünnet nasslarına veya müçtehid imamların bu nasslardan çıkardıkları
hükümlere dayanan müstakil bir kanun yapma (teşri) nizamıdır.
İşte İslâm hukuku her zaman ve mekanda tüm fert ve devletlerin ihtiyaçlarını karşılayacak
düzeydedir. Kütüphane rafları, dünyanın en değerli eserlerinden daha kıymetli olan bu teşri
kaynakları ile doludur.
Dünyanın tüm hukukçuları toplanıp bir komisyon oluştursalar İslâm teşriinin onda biri
kadar dahi bir teşri kaynağı meydana getiremezler.
İşte bizim din ve siyaseti ayırmamıza en büyük engel bu mübarek, kapsamlı İslâm
şeriatıdır.
Hilafet, yani Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in halifeliği Müslümanların yönetimini
üstlenenlerin İslâm şeriatı hükümlerine iltizam etmelerinden ibarettir. Çünkü yöneticiler ancak
bu yolla Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in halifesi olabilirler.
Batılılar nesiller boyunca Türk kelimesini Müslüman anlamında kullanmışlardır. Dillerde
dolaşan "yemeğe düşkün kadı" masalları İslâm düşmanları ve Frenk zihniyetli Müslümanlar
tarafından şer'î mahkemeler aleyhine propaganda malzemesi olarak kullanılmaktadır.
Ancak, Allah ve hükümlerine iman etmesi zorunlu olan şer'î mahkeme hakimlerinin
hiçbir ilahî hükümle mukayyed olmayan gayri şer'î mahkeme hakimlerinden daha çok
haktan sapmaları mümkün değildir.
Kasım Emin'i kadın meselesini konu edinen kitabından dolayı eleştirmiş ve kendisinin bu
konuda daha önce bir eser yazdığını bildirmiştir. (Kavli fil Mer'eti).
Örtünün kalkması, dansın yaygınlaşması, hayanın ve kadınları kıskanmanın kaybolması
gibi çöküntüyü hazırlayan etkenler onu rahatsız etmiştir.
Muhammed Hüseyin Heykel'i Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem'in Hayatı isimli
kitabında hadislere karşı takındığı yaklaşımdan dolayı eleştirmiştir.
Mısır Üniversitesini firavunları yükseltici tavırlarından dolayı kınamış ve bu üniversitenin
Ezher'e karşı kurulmuş dinsiz bir okul olduğunu ilan etmiştir.
Frenkleşmiş kimselerin başlattıkları fikrî uyanış emperyalistleri asla korkutmaz, onları
korkutan Kur'ân'dır.
İnsanın en önemli ve büyük görevi, akidesini düzeltmesidir.
Gaybî meselelere başkaldırısından ötürü Zeki Mübarek'i kınamıştır.
Şıblşimil'in Arap ülkelerinde ilhad fikirleri yaymasına dikkat çekmiştir.
Akkad'ı Abkariyetü Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem isimli kitabından dolayı
övmesine rağmen, Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in başarısını zaman ve
mekanın müsait olmasına bağlaması hatasını eleştirmiştir:
Başarının sebebi Kur'ân'dır, yoksa iddia edildiği gibi çevre ve zaman şartlarının
uygunluğu değil.
Şeyh Şeltut'un, Şeytan'ın Kur'ân'da, tasvir edildiği gibi gören, işiten, konuşan, tartışan,
kibirlenen, Âdem'e secdeyle emredildiği halde secde etmeyip isyan eden, cinsî münasebeti
ve nesli olan, belli bir vakte kadar yaşayan somut bir şahıs olduğunu inkar etmesini ve İsa
(a.s.)'ın göğe yükseltilmesi meselesini kabul etmemesinden dolayı şiddetle eleştirmiştir.
Kur'ân-ı Kerim'i bilimsel teorilere göre tefsir ve te'vil eden âlimleri eleştirmiştir. Çünkü bu
teoriler sabit birer gerçek değildir. Her an doğruluğu veya yanlışlığı ispat edilebilir. Kur'ân'ı bu
şekilde tefsir etmek böyle tehlikeler doğurabilir.
Ayrıca selefin tefsirine muhalif tevillere ve râvilerin yalanlanmasına şiddetle karşı
çıkmıştır.
Türk ve Arap milliyetçiliğine karşı çıkmıştır. Bununla beraber Arapları Türklerden üstün
tutmuştur. Çünkü Kur'ân Arapların diliyle nazil olmuştur. Arapça tüm dillerin en iyisidir.
Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in Arap olmasından başka, Araplar arasında Ebu
Bekr, Ömer gibi eşsiz şahsiyetler çıkmıştır.
Amerika başkanı Wilson'ın tüm halkların özgürlüğü konusundaki açıklamalarına
inanmamıştır. Çünkü sonuçta semavî kanunlar ile yönetilen İslâm ülkeleri beşeri kanunlarla
yönetilen İngiltere ve Fransa gibi ülkelerin sömürüsüne girmiştir.
Wilson, sanki gök ile yeri değiştirmek istemişti.
(Abdul Fettah, Abdul Maksut Salebivvetu ilelebed kitabında şöyle demektedir:
Birinci Dünya savaşından sonra oluşturulan Milletler Cemiyetinde İngilizler ve Fransızlar
dilediklerini parçalayıp yutan birer aslan ve kaplan konumundaydılar.
Amerika ise önce "Tüm halklara özgürlük" parolası ile hareket etmiş, sonra bundan geri
adım atarak kurtlar sofrasında ziyafet çekilen ulusların geleceğinden o da pay almaya
koyulmuştur.
Artık parola şu idi:
"Vay zayıfların haline.")
Emperyalizmin selefî hareketlere düşman olurken yıkıcı reform hareketlerini
desteklemesine dikkat etmiştir.
Kitabın Ortaya Çıkardığı Bazı Gizli Sırlar
Kitabımıza bu başlığı koymamızın nedeni, müellifin ortaya çıkardığı bazı gizli sırlar
üzerinde durup düşünülmesi ve bu konuda gerekli derslerin alınmasıdır.
Gizli sır: Son dönemlerde İngiliz hükümetinin izniyle yayınlanan tarihi vesikalara
dayanarak Sunday Times gazetesinin yazdığı gibi, Atatürk Ankara'daki İngiliz büyükelçisiyle
yaptığı görüşmede Türkiye'nin bağımsızlığına gölge düşürmesi, muhtemel temaslar ve
teklifler içinde muhatap taraf olması.
Ayrıca İttihatçılar ile Kemalistlerin önemli bir kısmının Doğu Mason locasının birer
üyeleri olmaları.
Bunun yanısıra o dönemdeki birçok yazar ve gazetecinin dünyanın çeşitli yörelerindeki
gizli cemiyetlerce kiralanmış birer ajan olmaları.
Mecliste Tokat mebusu olarak bulunduğu yıllarda bu gerçekleri ispat edici şöyle bir olay
olmuştur:
İtalyanların Trablus'u (Libya) işgalleri üzerine oradan gelen, ikiyüz meclis üyesinin
dinlediği, okuyan şahsın da gözyaşları içinde okuduğu mektupta şöyle yazıyordu:
"Hür masonlar ve sosyalistler dışında tüm İtalya partileri Libya'nın işgali
konusunda-müttefiktirler."
Hür masonlar işgale karşı çıkmalarına şu gerekçeyi gösteriyorlardı:
"Mevcut Türk hükümeti Hür masonlardan oluşmaktadır. Bu nedenle
arkadaşlarımızı zor durumda bırakmak istemiyoruz."
Şeyh Sabri'nin döneminde yaşadığı ve izlediği olaylardan çıkardığı önemli bir sonuç da
şudur:
Yahudilerden başka hiç kimse İttihatçıların ve Kemalistlerin baskıcı politikalarından
kurtulamamışlardır. Türk, Arap, Arnavut, Kürt, Rum, Çerkez tüm bu gruplar sıkıntı ve
baskılara maruz kalmışlardır. Dolayısıyla Mustafa Sabri, yöneticileri Müslüman ve Hıristiyan
vatandaşlar arasında düşmanlığı körüklemekle suçluyordu. Oysa Cenab-ı Hak şöyle
buyurmaktaydı:
"İnsanların iman edenlere düşmanlık bakımından en şiddetlisini, Yahudiler ile
müşrikleri bulacaksın." (Maide, 82)
Yahudilerin, Raşid Halifeler döneminden bu yana İslâm âleminde çıkardıkları fitnelerden
ders alınması gerektiğini belirten, Şeyh Sabri şu öneride bulunuyordu:
"Okullarımızda yabancıların tarihinden önce İslâm tarihi okutulmalı ve tarihî olaylar
iyice tahlil edilerek gerekli sonuçlar çıkarılmalıdır. Peygamberimiz'in hayatı ve Hulafâ-i
Raşidîn dönemi, İslâm'ın ilk altın çağı öğrenci ve gençlere öğretilmeli ve böylece onları
İslâm terbiyesi ile yetiştirmeye çalışmalıyız."
Şeyh'in, önünden perdeyi çektiği en önemli ve ilginç sırlardan biri de, Birinci Dünya
Savaşının galibi devletlerin her nasılsa Mustafa Kemal'e yenilmeleri hususudur. Bu
devletlerin İzmir'de Mustafa Kemal'e yenilmeleri akledilir bir şey değildir. O sırada galip
devletler istediklerini yapabilecek konumdaydılar. Ancak ona göre, İngilizler dahice bir plan
tasarlayarak Mustafa Kemalle anlaşıp İzmir'den çekildiler. Böylece güya ona yenilmiş ve
çekilmek zorunda kalmışlardı. Mustafa Kemal muzaffer komutan ilan edilmişti. İngilizler ise
bunun karşılığında birçok büyük kazançlar sağladılar. Meselâ Hilafetin ilgası gibi...
Şeyh, İngiliz ve Fransızların İstanbul'dan Mustafa Kemal'den korktukları için çekildikleri
gibi bir düşüncenin hatalı ve yanlış olduğunu bildirmektedir.
Şeyh'in açıkladığı önemli gerçeklerden biri de kan dökücü Cemal Paşa'nın aslında
sadece Araplara değil, Türklere karşı da, aynı ölçüde alçakça baskı ve zulüm örnekleri
sergilediği bu hususta, Türk-Arap ayrımı yapmadığıdır. Bu konunun araştırmacılar ve
tarihçiler tarafından gerektiği gibi değerlendirileceğini ümit ederiz.
Hilafetin İlgasında M. Kemal Atatürk'ün Rolü
Osmanlı İslâm hilafetine karşı yapılan Kemalist devrimden bu yana uzunca bir zaman
geçti. Şimdiki nesiller, İslâm ümmetinin tek bir ümmet olduğunu ve düşman güçlerin onu
yıkmak için nasıl üzerine üşüştüklerini unuttu.
Maalesef bugün okul ve üniversitelerde Yahudi ve Hıristiyan müsteşriklerin, tarihi kendi
görüşleri doğrultusunda ters yüz etmeleri ve hilafeti sömürüyle bir tutan görüşleri aynısıyla
tekrar edilmektedir.
O dönemde İngilizlerin kışkırtmalarıyla başlayan Arap ayaklanmalarını överek göklere
çıkarmaktalar. Halbuki Müslüman veya tarafsız bir araştırmacının bu görüşlere katılması
mümkün değildir. Çünkü bu görüşler tarihî hakikatleri saptırmaktan başka bir şey değildir.
Bu tür çalışmalarda iki önemli husus göz ardı edilmektedir.
1 - Sultan Abdülhamid'in Filistin'i Yahudilere satmayı reddetmesi üzerine İttihad ve
Terakki üyeleri Sultan aleyhinde ihtilal yapmışlar ve onu hilafetten uzaklaştırmışlardır.
Uzaklaştırma kararını Abdülhamid'e bir Yahudi olan Emanuel Karasu takdim etmiştir.
Böylece yahudiler isteklerine icabet etmeyen Sultanı cezalandırmış ve intikam almış
oluyorlardı.
Yahudilerin hilafetin düşmesindeki rollerini araştıranlar Sultan Abdülhamid'in anılarına
başvurabilirler.
2 - Mustafa Kemal Atatürk'ü daha iyi tanımak isteyenler onun hakkında yazılan kitapları
okumalıdırlar. M. Kemal'in hayatını yazanlardan biri de Armstrong'tur. Bu zat Atatürk'ü tarihin
en büyük şahsiyetleriyle yarıştırmaktadır.
Bu kitapta yazar Atatürk'ün şeref ve övünç sicilini göstermeye çalışmakta, ama
yazılanlar, başka çağrışımlar uyandırmaktadır.
Yazar onun hakkında meselâ şöyle diyor:
"Eğer o (Atatürk) Cengiz Han döneminde yaşasaydı, savaş dehasıyla ve duygu, acıma
ve vefanın zayıflatamadığı müthiş azmiyle onu geçerdi..."
Yine aynı kitapta şunlar yazılmaktadır:
"Özel hayatında din ile hiçbir ilgisi olmadığı ve mukaddes değerlerle eğlendiği ve dalga
geçtiği, bilinen bir gerçekti."
Onun hayatında geçirdiği dönemleri iyi takip ederek hakkında doğru bir fikre varabiliriz.
(Abdulaziz eş-Şinavi ed-Devletü'l-Osmaniye, Devletü'n-İslâmiyye müftera aleyhâ)
Osmanlı Hilafeti Hakkında Birkaç Söz
Osmanlı hilafet tarihini eleştirel ve tahlilî bir metodla incelersek, bu incelemenin temel
direğini oluşturan şu etkeni iyice tetkik etmemiz gerekir:
İslâm düşüncesinin tarih görüşünü benimsemek. İslâm tarihi, olayları ve hareketleriyle şu
iki kaideye göre geçmektedir.
a - Dalgalanmalar
İslâm tarihi ve Müslümanların durumundaki dalgalanmalar iman ve din kaynaklı manevî
güçlerindeki dalgalanmalara tâbidir. (Ebul Hasan en-Nedvi, el-Med ve'l-Cezîr fi Tarihi'l-İslâmî)
b - Hak ile bâtıl ehli arasındaki def'in, yani savmanın hakikati:
Cenab-ı Hak şöyle buyuruyor:
"Eğer Allah insanlardan bir kısmını diğerleri ile savıp hizaya getirmeseydi elbette
yeryüzünde nizam bozulurdu. Lakin Allah bütün insanlığa lütuf ve keremi ile muamele
etmiştir." (Bakara, 251)
Yani Cenab-ı Hak eğer Tâlût ve Davud'un savaş ve cesaretiyle İsrailoğullarını
korumasaydı onlar helak olurdu. Allah bir kavmi diğer bir kavim ile defeder.
"Eğer Allah bir kısım insanları diğer bir kısmı ile defetmeseydi mutlak surette
içlerinde Allah'ın ismi bol bol anılan manastırlar, kiliseler, havralar ve mescidler yıkılır
giderdi" (Hacc, 40) (Tefsiru İbn Kesir)
Böyle bir bakış açısı ilmî ve İslâmî olarak bizi hilafete taraflı ve kinci bakış açısıyla
yaklaşan müsteşriklerin görüşlerine meyletmekten kurtarır. Onların hilafete bu şekilde
bakmalarının sebebi atalarından miras aldıkları Osmanlı ve İslâm düşmanlığıdır. Çünkü
Osmanlı Avrupa tarihinde büyük rol oynamış ve Viyana kapılarına kadar dayanmıştı.
Müsteşriklerin başka bir hatası da, Osmanlı'yı emperyalist devletler safında görmeleri veya o
devletlere benzetmeleridir.
Araştırmacının mutlak surette kendini müsteşriklerin teori ve görüşlerinden kurtarması
gerekmektedir. Çünkü onlar her ne kadar araştırmalarında tarafsızlık iddiasında iseler de
ruhlarındaki kin ve düşmanlık izleri eserlerine yansımaktadır
O halde araştırmacı İslâmî kaynaklara yönelmelidir. İslâm düşüncesinde hilafet, muhtelif
ırk, renk ve dillere sahip ümmet unsurlarını tek bir potada kaynaştırıp birleştiren, dinî-siyasî
bir bağ ve yönetim düzenidir. Ayrıca hilafet düzeni, ümmeti oluşturan halklar arasında
meydana gelebilecek çıkar çatışmaları ve görüş ayrılıklarına rağmen, ümmet bilinç ve
niteliğini ön plana çıkaran ve bu unsurlar arasında dayanışma ruhunu sağlayan bir nizamdır.
Aynı metodla Bağdat'ın düşmesi sonucu (H. 656) Abbasî hilafet birliğinin bozulması,
varlığını ancak eyalet ve beylikler halinde devam ettirmesi ve hilafet adını muhafaza etmeleri
incelenmeli ve araştırılmalıdır.
Hilafet daha sonra Fatih Sultan Mehmed eliyle Doğu Roma İmparatorluğunun başkenti
olan Konstantiniyye'yi fetheden Osmanlı Türkleri vasıtasıyla yeniden sağlam ve güçlü
temeller üzerine oturtulmuştur.
Ayrıca Sultan Abdülhamid'in hilafeti düşmanlarına karşı koruyabilmek için verdiği
mücadele unutulmamalıdır.
Doktor er-Reyyis (Allah rahmet eylesin) şöyle diyor:
"Temsil edildiği devletlerle beraber İslâm hilafet tarihi şeref ve zafer halkaları ile
doludur."
Yermük, Kadisiye, Nihavend, Ecnadin, Babilyan, Kayrevan ve daha başkaları... sonra
Hıttîn, Ayn Celut, Mansura ve benzeri vak'alar...
Keşke biz bugün İslâm hilafetinin ve onu temsil eden İslâm devletlerinin sahip oldukları
şeref ve güçten bir parçaya sahip olsak! (Prof. Muhammed Dıyauddin er-Reyyis (el-İslâm
ve'l-Hilâfe fi'l Asr i'l-Hâdis.)
Tarih bize, ilk Osmanlı sultan veya halifelerinin İslâm temeli üzerine kurulan devletlerini
ve İslâm sancağını yükseltmek için büyük gayretler sarfettiklerini göstermektedir. 15 ve 16.
yüzyıllarda İslâm'ı temsil eden Osmanlı İslâm devleti dünya siyasetinde söz ve etki sahibiydi.
Osmanlı, Avrupa'nın, belki de dünyanın en güçlü devletiydi. (Prof. Muhammed Dıyauddin erReyyis (el-İslâm ve'l-Hilâfe fi'l Asr i'l-Hâdis.)
Çöküş belirtileri ise İttihat ve Terakki üyelerinin askeri darbeyle yönetimi ele geçirmeleri
üzerine görülmeye başlamış ve çok geçmeden düşüş gerçekleşmişti.
Üyelerinin büyük çoğunluğu Osmanlı Türkleri dışındaki halk ve dinlerden olan İttihad ve
Terakki Cemiyetinin Osmanlı devletinin yıkılmasında büyük rolü olmuştur. Sultan Abdülhamid
Han'ın Filistin'i Yahudilere satmayı reddetmesi üzerine ona karşı askeri darbe düzenleyerek
yönetimi ele geçirmişlerdir.
(Sultan Abdülhamid'in hatıralarının yayınlanmasından, birçok tarihî vesikaların gün
ışığına çıkmasından ve Müslümanların başına bunca felaket gelmesinden sonra Hıristiyan ve
Yahudi tarihçilerinin iftiralarına uğrayan bu sultana insaf ölçüleri ile yaklaşmak gerekir.
Sultan Abdülhamid hilafette temsil edilen İslâm düzeninin ve Batının ondan duyduğu
korkunun bilinci içindeydi.
Hatıralarında şöyle diyor:
"Asya'daki birçok Müslüman halkımıza hükmeden İngiltere ve Rusya gibi devletler benim
taşıdığım hilafet silahından son derece korkmaktalar. Onun için bu devletler Osmanlı
hilafetini yok edebilmek için aralarında anlaşabilmişlerdir.")
Bu konuyla ilgili olarak Şeyh Reşid Rıza Menar'da şunları yazmıştı:
"Osmanlı devletini halkın gözünden düşürmeye çalışanlar, ilhad ve fesadı teşvik
edenler, zındık ve münafıkları Müslüman Türkler üzerine salanlar aslında Türk ırkından
olmayan sözde Türklerdir. Bunlar ayrıca teşri (kanun koyma) ve edebiyatı kendi
inisiyatiflerine alarak, Frenk şapkası giyerek, kavmiyetçilik, milliyetçilik yaparak halk
arasında ayrımcılık çıkarmaktalar."
Bu mülhidler İslâm'da asil bir geçmişe sahip Türk soyundan değildirler. Onların çoğu Rus,
Rum, Balkan halkları ve Yahudi aslından gelmedirler. Bu müfsitler Türk halkını bozmak için
ırkçılık ve milliyetçiliği ön plana çıkarmakta ve Avrupa kanunlarını tercüme ederek
uygulamaktalar. Türk milletinin büyük çoğunluğu bu güruhtan nefret etmektedir. (Enver elCundi, Târih es-Sahafe el-İslâmiyye)
Araştırmalarımızı İslâm kaynakları üzerinde yoğunlaştırmalıyız. Bu kaynaklar kasden okul
kitaplarından uzaklaştırılmış, yerini müsteşrik çevrelerin ve öğrencilerinin kitapları almıştır.
İslâm kaynaklarından maksadım, doğruluk ve ilmî nezahet ile meşhur İslâm
ulemasının kitaplarıdır. Bu âlimler yaşamlarını hakka hizmet ve tarihî hakikatlere
ulaşmak yolunda harcamışlardır.
(Mustafa Kamil, el-Mesele el-Şarkiyye; Muhammed Ferit, Tarih ed-Devle el-illiye; Mustafa
Sabri, en-Nekir; M. Dıyauddin er-Reyyis, el-İslam ve'l Hilâfe fi'l-Asr el-Hadis; Enver el-Cundi,
el-Hilâfe el-Osmaniye; Abdulaziz Şinnavî, ed-Devle el-Osmaniye gibi eserlerin yanısıra;
Fehmi Şinnavî'nin Muhtarul İslâm dergisindeki yazılarına başvurulabilir. Ayrıca, Said elAfganî, Fethi Rıdvan, Şeyh Reşid Rıda, Emir Şekib Arslan ve Sultan Abdülhamid'in hatıraları,
bu konuda başvurulabilecek önemli kaynaklardır.)
Hilafeti eleştirenler olaya tek açıdan bakarken aşağıdaki hususları göz ardı ediyorlar:
1 - Hilafete yönelik Haçlı ve Yahudi ruhu. Bu ruhun şiddetli askerî savaşlar ve kültür
emperyalizmi şeklinde yansımaları.
Osmanlı sultanlarının ve özellikle Abdülhamid'in savaşlardan kaçınmalarına rağmen;
Avrupa devletlerinin genelde ve çoğunlukla Osmanlı devletini savaşa mecbur etmesi tarihî bir
gerçektir. (ed-Devle el-İlliyye)
2 - Haçlı seferlerinden hezimet ile dönen Batılıların intikam ve azimet ruhuyla
gerçekleştirdikleri askerî üstünlükleri. İngiltere ve Portekiz gibi devletlerin İslâm âleminin
de etkisiyle okyanuslara açılmaları.
3 - Atatürk'ün hedefine ancak Müslüman toplulukların iradesini kırarak ulaşması.
Başlangıçta Müslüman halkın ve ulemanın dinî çabalarının onun döneminde şiddetle
bastırılması bunu belgelemektedir. Meselâ Şeyh Said gibi âlimlerin başına gelenler buna
şahittir.
Atatürk halkın giriştiği İslâmî hareketleri askeri güç ve devrim mahkemeleri (İstiklal
Mahkemeleri), vasıtasıyla bastırmıştır. Bu mahkemelerin, adından başka mahkemeyle hiçbir
ilgisi yoktur. Çünkü bu mahkemelerde hükümler muhakeme yapılmadan önce verilirdi.
4 - Zikredilen bu etkenler ve daha başkaları bizi, olayları tarihî yorum metoduyla
değerlendirmeye ve olaylara Kur'anî tefekkür yönünden bakmaya sevketmelidir.
Hak ile bâtıl arasında büyük bir mücadeleye şahit olmaktayız. Günümüzde bu mücadele
Batı emperyalizmiyle Müslüman Doğunun çarpışması şeklinde cereyan etmektedir.
Atatürk'ün yol açtığı süreç ise hâlâ etkisini göstermektedir.
5 - Hilafet düşmanı çevrelerin alışılagelmiş eserleri yerine Doğu kütüphanelerine
gömülmüş veya Batı kütüphanelerine kaçırılmış vesika ve yazmaları yeni araştırmalar için
kaynak edinmek gerekir.
(İstanbul tam olarak işgal edilmemiş tek başkent olmasından dolayı oradaki tarihî eserler,
yazılar, kitap ve vesikalar büyük ölçüde muhafaza edilmiştir. Türkiye'de yaklaşık bir milyon
yazılı eser ve iki yüz milyon vesika bulunmaktadır.)
Haçlı Avrupa'nın Düşmanlığı
Gerçeklere ulaşmak isteyen bir araştırmacının aşağıdaki faktörleri gözönünde
bulundurması gerekir:
1 - Avrupa devletlerinin İslâm'a ve onu temsil eden Osmanlı devletine karşı giriştikleri kin
ve nefret dolu amansız saldırılar. Ki savaş alanları hiçbir zaman bu askerî çarpışmalardan
boş kalmamıştır. (Paul Smith, İslâm ve Yarının Uluslararası Gücü)
Osmanlı içinde fitne çıkarmaya, terör oluşturmaya çalışmaları. Batılıların bu tür
eylemlerinin Haçlı ve Siyonist bağnazlık ve düşmanlığından kaynaklandığını görmekteyiz.
Haçlı düşmanlığı ile ilgili olarak Prens Şekib Arslan, İslâm Aleminin Bugünü başlıklı
kitabında "Avrupa taassubu mu, İslâm taassubu mu?" başlığı altında, Mösyö Deco
Fare'nin Osmanlının Yıkılması için Yüz Plan isimli kitabını özetleyerek Hıristiyan saldırılarının
iç yüzünü açıklamaktadır.
Evet, aralarında kralların, kilise adamlarının, askerlerin ve bakanların da bulunduğu
değişik ırk, mevki ve meslekten Avrupalıların hazırladıkları tam yüz plan... Bu yüz plana ünlü
filozof Leibnitz de 44 yıl projesiyle katılmıştır (1672).
Leibnitz bu planı üzerinde 4 yıl çalışmış ve Latince olarak hazırladığı bu projesini Fransız
kralı XIV Louis'e sunmuştur. Önerilerinden biri şudur:
"Mısır'ın Türklerin elinden alınması; bu, Osmanlının sonunu hazırlayacaktır." (Şekib
Arslan, Hazr el-Alem el-İslâmî)
Onun projelerini inceleyen birisi olarak Abdulfettah Abdulmaksud'un da dediği gibi, Büyük
Fransa Kralının hayallerini okşayan çizgileri, gölgeleri, renk ve ışıklarıyla aydınlatılmış Haçlı
rüyası ile karşılaşıyoruz.
Bu adam, hazırladığı projesini Fransız kralına şu kelimelerle sunuyor:
"Efendimiz, Hıristiyan kral."
Kitabının sonuna ise şu cümleleri yazmıştı:
"Hazırlayıp önerdiğim bu proje uygulanması kolay bir projedir. Bu sayede yollar tekrar
fetihçi ordularımızın ayakları altında ezilecektir. Büyük İskender'in şerefli ve parlak günlerini
getirebileceğiz."
Mısır'ın işgal edilmesi önerisine ise şöyle bir gerekçe göstermektedir:
"Çünkü orası İslâm dininin yuvası ve şerli Müslümanların barınağıdır." (Abdulfettah
Abdulmaksut, Salebiyye ilel-ebed)
İnkarcılığı ve din ile alay etmesiyle meşhur Voltaire dahi Türklerle savaşa teşvik edici
şiirler düzmüştür. (Hazr el-Alem el-İslâmi)
Napolyon ise şöyle demiştir:
"İstanbul'a sahip olan dünyayı yönetir."
Başka bir defasında, yine Napolyon, İstanbul'u "dünya'nın anahtarı" olarak
nitelendirmiştir. (Hazr el-Alem el-İslâmi)
Sayıları yüzü aşkın bu planlardan biri de, İbranî krallığı dedikleri Filistin'i işgale yönelikti.
(Hazr el-Alem el-İslâmi)
Mösyö De ofaro şöyle diyordu:
"Osmanlıyı yıkmaya yönelik bakan, siyasetçi, kalem erbabı birçok kişinin hazırladıkları
yüzün üstünde program vardır. Avrupa devletleri sekiz asır boyunca Osmanlılara
saldırmışlardır." (Hazr el-Alem el-İslâmi)
Müslümanların hayatlarında önemli bir yere sahip bu konuyu tamamlayıcı nitelikte bazı
örnekler sunacağız. Bizler dinî taassup döneminin çoktan kapandığını sanıyorduk; ancak
yaşadığımız gerçekler bunun böyle olmadığını haykırmakta...
Osmanlı hilafeti konusunda kalem oynatanlara, acele davranmamalarını öneriyor;
Avrupalıların Müslüman halkları rahatça sömürebilmek için aralarında kongreler
toplamalarını, anlaşmalar yapmalarını ve daha başka nice hileli yollara başvurmalarını
tarafsız ve güvenilir sağlam kaynaklardan araştırmalarını tavsiye ediyoruz.
Avrupalıların yaptıkları, bunlarla da sınırlı kalmamıştır.
Bunlar Haçlı savaşlarından beri şiddetli kin ve intikam duyguları taşıyorlardı. Haçlı
bağnazlığı ruhlarının derinliklerinde yer etmişti. Böyle bir ruh haleti içindeki Avrupalılar,
akıllara durgunluk verecek iğrenç ve çirkin katliamlara girişmiş; çocuk, kadın, yaşlı demeden
önlerine çıkan herkesi katliamdan geçirmişlerdir. Müslümanları Hıristiyanlaştırmak için
acımasız baskılar yapmışlardır.
O dönemde bu iğrenç katliamları gerçekleştiren devletlerin başını Fransa, İtalya ve
İngiltere çekmekteydi. (Şekib Arslan bu vahşeti Avrupalıların Haçlı kökenlerinden
devraldıkları ilkelere bağlamaktadır. Çağdaş ilim onları bu ilkelerin pençesinden
koparamamıştır.)
Kendilerini gelişmiş ve uygar gören bu devletlerin yaptıkları yüz kızartıcı ye iğrenç
boyutlardaki zulümlere en ilkel kabilelerde dahi rastlanmaz. Tarihî kaynaklar onların yaptığı
zulümlerin örnekleriyle doludur. Okuyucularımıza bu mezalimden bir nebze dahi olsun örnek
vermek istiyoruz:
Fransa Mağrib'deki (Fas) Müslümanlara neler yaptı? Fransa Fas'ta, daha sonra
Cezayir'de tüm gücüyle halkı Hıristiyanlaştırmaya çalıştı. Arap ve Berberi halkları birbirinden
ayırdı. Yerli halkı Hıristiyanlaştırmak amacıyla hastane ve okullar kurarak buralarda özel
yetiştirilmiş misyonerleri görevlendirdi. Arapları Berberi toplulukların yaşadıkları bölgelere
girmekten men etti. Bu bölgelere sadece misyonerler girebilirdi.
İslâmî öğretimi mümkün mertebe yasaklamaya çalıştı. Zemur beldesinde Fransız
yöneticiden başka hiçbir hristiyan olmamasına rağmen, daha önce camii yapımı için tahsis
edilen arsada cami yapımına izin verilmedi. Bu arsa kilise yapımı için misyonerlere verildi.
Fas'a girerken, Fas yönetimi ile yaptığı "Himaye anlaşması"nı hiçe saydı. Halktan
direnenleri çeşitli zulüm ve işkencelerle hapislere doldurdu. Ülkede tam bir terör havası
estirmekteydi.
Oysa "Himaye anlaşması" şöyle diyordu:
"Fas dahilinde Fransa'nın yapacağı ıslahatlar kesinlikle İslâm dini hükümlerine aykırı
olmayacak, şu andaki dinî durum olduğu gibi muhafaza edilecektir. Sultanın nüfuzuna yönelik
hiçbir-harekete girişilmeyecektir." (Hazr el-Âlem el-İslâmî)
Öte yandan İtalya'nın, Trablusgarb'da işlediği vahşetler ciltler dolusu kitaplara dahi
sığmayacak boyuttadır. Ortaçağda bile pek nadir rastlanan bu katliam ve yüz kızartıcı
saldırıları kalem bile yazmaktan haya eder.
Bunlardan birkaç örneği Şekib Arslan'ın kaleminden dinleyelim:
"İtalyanların Cebel-i Aktar'da meskun seksen bin Arabi yurtlarından çıkararak çöllere
sürmeleri üzerine bu insanların tamamına yakını hayatlarını kaybetmiştir. Bunların hayatta
kalabilen 4-15 yaş arası çocuklarım ise İtalyanlar sahiplenerek onları birer misyoner olarak
yetiştirmek üzere Vatikan'a göndermişlerdir.
Kulakların işitmediği, gözlerin benzerini görmediği daha nice zulüm ve katliamlar!.. (Hazr
el-Âlem el-İslâmî)
Kısaca hilafet düzeni, son dönemindeki zaafiyetine rağmen Haçlı bağnazlığı ve sömürü
emellerinden kaynaklanan Avrupa saldırılarını püskürtebilirdi. Halifenin cihad ilan etmesiyle
ümmet hemen saflarını sıklaştırır ve halifenin kalbi üzere birleşir, onun vereceği emirleri
beklerdi.
Akidelerinin gerçeği buydu.
(Sultan Abdülhamid bu gerçeğin farkındaydı. Daha önce hatıralarından naklettiğimiz gibi,
Batılı devletlerin hilafet silahından korktuklarını biliyordu. Ve o bu silahı İttihatçıların
darbesine kadar en etkili şekilde kullanmıştır.)
Halife, Ebu Bekr (r.a.)dan beri İslâm hilafetini temsil etmekteydi. Ebu Bekr ise Resulullah
sallallahu aleyhi ve sellem'in halifesiydi. Hilafet denince Müslümanların aklına Râşid Halifeler
ve İslâm tarihi gelirdi. Onlar her ne kadar değişik yurt, renk ve milletlere mensup olsalar da,
İslâm ümmetinin üyeleriydiler. İşte bu hilafet bağı son Osmanlı halifesine kadar
Müslümanların kalplerinden kopmadı. Dünyanın en ücra köşesindeki Müslümanlar bile cuma
hutbelerinde halifeye, vezirlerine, askerlerine karada ve denizde zafer dualarıyla mescidlerini
inletiyorlardı. Onların nezdinde, Osmanlı sultanları, Allah yolunda mücahid ve Haremeyn-i
Şerifeynin muhafızları idi. (Muhammed Seyyid Geylani, Edeb el-Mısri fi zıll el-Hukm elOsmânî.)
Mısır'ı işgal eden Napolyon bu hakikatin farkına varmıştır. Dağıttırdığı ilanlara Fransa'nın
sultana dost olduğunu ve Mısır'ı tekrar Osmanlı sultanına bağlamak için buraya geldiğini
yazmıştır.
Sonra zaman çarkı döndü ve Birinci Dünya Savaşı patlak verdi. Osmanlı sultanının cihad
ilan ederek İngiliz ve Fransız sömürüsü altındaki Hint ve Arap Müslümanları cihad sancağı
altında birleştirme tehlikesini sezen İngilizler, her zamanki kıvrak zekalarını kullandılar ve
Mekke emiri Şerif Hüseyin'i kandırarak kendi saflarına çektiler. Mekke emiri Şerif Hüseyin'in
Osmanlıların cihad ilanı üzerine Resulullah'ın sancağını İstanbul'a göndermesi gerekiyordu.
Böylece tüm Müslümanlar cihad sancağı etrafında birleşerek küffar ile savaşacaklardı.
Bunu sezen İngilizler bin-bir vaatle Şerif Hüseyin'i kandırdılar. Onunla Osmanlıyı
kalbinden vuracaklardı. Aynı zamanda Arap yarımadasının kontrolünü ellerine geçireceklerdi.
Bu ise onlara stratejik bir üstünlük sağlıyordu. Türk ordusunun o bölgelerdeki İngiliz ve
Fransız üslerine karşı girişebileceği saldırıları önleyebileceklerdi. (İbrahim Ahmed el-Adevî,
el-Müctana el-Arabî)
Hikâyenin sonu malûm...
İngilizlerin de itiraf ettikleri gibi, Arapların büyük yardımlarıyla, savaş Türkiye'nin hezimeti,
İngiliz ve Fransızların galibiyeti ile sonuçlanmıştır. Arapları birçok vaatlerle aldatıp Osmanlı
üzerine salan İngilizler, 1916 Sykes-Picot anlaşmasıyla Arap topraklarını kendi aralarında
nüfuz bölgeleri olarak taksim etmişlerdir. (İbrahim Ahmed el-Adevî, el-Müctana el-Arabî)
Bu acı olaylarda İngilizlerin çok büyük payları vardır. İngiliz hilesi ve Arap gafleti (hatta
hıyaneti) yardımlaşmış; sonuçta Araplar başkalarından önce kendi kendilerini vurmuştur.
Bu konuda tilki lâkaplı İngiliz casusu Lawrence büyük başarılar gerçekleştirmiştir. Yıllarca
Arap topraklarında yaşamış; onların gelenek, görenek, dil, kültür ve psikolojik yapılarını tahlil
etmiş ve âdeta onlardan biri olarak, Arapları helâka sürüklemiştir. Kıvrak zekasını da
kullanarak Araplarla Türkleri birbirine düşürmüştür.
Şerif Hüseyin'le özel dostluk kurmuştu ve ona son derece güveniyordu.
Yazdığı bir mektupta onun hakkında şöyle diyordu:
"Hüseyin'in faaliyetleri bizim için son derece faydalıdır. Çünkü o, bizim İslâm birliğini
çözme ve Osmanlıyı yıkma hedefimizle aynı paralelde çalışmaktadır."
Araplarla Türkleri kıyaslarken şöyle diyor:
"Araplar, Türklerden daha az sebatkârdır."
İngiltere ve Batının günümüze kadar devam edegelen -ve eğer Araplar uyanmazsa
bundan sonra da devam edecek olan- politikasını şöyle belirliyor:
"Arapları doğru olarak yönetebilirsek, onları birbirlerine düşman olarak kalmaya mahkum
kılabiliriz. Hiçbir zaman da birleşemezler." (Abdulfettah Abdussamed, Salebiyye ilel-ebed.)
Batı politikaları sadece insanları ve ülkeleri sömürmekle yetinmemiştir. Onların dinlerini
değiştirmek için de büyük çabalar göstermişlerdir.
Bu konuda birçok planlar ve çalışmalar hazırlanmış ve uygulamaya konulmuştur.
(Şekib Arslan, el-Taassub el-Urubî)
Özellikle dinî istibdad Avrupalıların en bariz karakter özelliğidir. Bu konuda Avrupalıların
Müslümanlarla kıyas edilmesi dahi mümkün değildir.)
Tüm bunlardan sonra hak ehlinin varlığını devam ettirmesi belki de tek teselli
kaynağımız... Bu gerçeği birçok insaflı Batılı da kabul etmektedir. Oysa onların çoğu Birinci
Dünya Savaşı ve hilafetin kaldırılmasından sonra "Artık İslâm güneşi tamamen
sönmüştür. Artık Müslümanların dünyalarına el uzattığımız gibi dinlerine de el
uzatmamıza bir engel kalmadı diye düşünmeye başlamışlardı."
Onların böyle düşünmeleri İslâm âlemini tam olarak tanımadıklarının bir ispatıdır. (Şekib
Arslan, Hazr el-Alem el-İslâmî.)
Osmanlı Hilafeti Sömürü Değildir
Birçok kimse, milliyetçi ve devletçi husumetler dolayısıyla Osmanlı devletinin sadece
çöküş devirlerine bakarak hüküm vermekte; veya Amerika ve Avrupa'da sadece kendi
halklarına lâyık görülen parlak demokratik görüntüler sebebiyle bugün üzerimizden henüz
pis, çirkin, dehşetli etkilerini atamadığımız Batı sömürüsüyle Osmanlı devleti arasında bir
yakınlık olduğu vehmine kapılmaktadırlar.
Osmanlının zaaf ve çöküntü devrinde, İslâm halkları gerçekten birçok zulüm ve acılara
maruz kalmışlardır. Fakat bu duygularla hüküm verirsek hatalı olur. Altı asırlık ömrü olan bir
devlet hakkında hüküm vermek uzak görüşlülük, geniş ufukluluk ve tafsilatlı bilgiler
gerektirmektedir.
Arap Birliği eski sekreteri Abdurrahman Azzam şöyle diyor:
"Yıkılış döneminde görünen halklar arasında kıskançlık, zulüm, haksızlık, zayıflığı örtmek
gibi yıkılışı hazırlayan etkileri Osmanlının tüm dönemlerine genelleştirmek kesinlikle doğru
değildir. Mesele eğer bunların düşündüğü gibi olsaydı, ikiyüz yılı zirvede olmak üzere,
Osmanlı devletinin altıyüz sene devam etmesi imkansız olurdu." (20.10.1944 tarihli el-Ehram
gazetesindeki "Son halifeler" başlıklı makalesinden.)
Bu görüşün aksini ise "İslâmî Mısır" kitabında Muhammed Abdullah İnan savunmakta;
kitabında Osmanlıyı şiddetle eleştirmektedir. Ona göre Osmanlıların Mısır'ı fethi, İslâm'a bir
darbe olmuş ve dolayısıyla İslâmî Mısır en musibetli yıllarını Osmanlıların burayı fethi üzerine
yaşamaya başlamıştır. Yazar, Osmanlıların eylemlerini, barbar Tatarların kan dökücü ve
yıkıcı tahripkar eylemlerine benzetiyordu. Hülagu ile başlayan bu saldırılar sonucu Abbasî
devleti ve İslâm medeniyeti ezilmişti. Aynı eylemlere ondördüncü yüzyılın sonlarına doğru
Timurlenk girişmiştir.
Ayrıca yazar, Sultan Selim'in Mısır'ın değerli ilim adamları ve sanatçılarını İstanbul'a
götürmesini sürgün olarak, kitap ve değerli eserlerin naklini ise tahrip olarak
nitelendirmektedir. (İslâmî Mısır)
İşte burada Şeyh Mustafa Sabri yazarın verdiği yanlış bilgileri düzeltmek için olaya
müdahale ediyor:
Sultan Selim'in İstanbul'a naklettiği kitaplar çoğunlukla dinî ve ilmî eserlerdi ve Sultan
onlara olan beğeni ve itinasından dolayı devletinin başkentine götürmüştür. Mısır'ın Osmanlı
devleti sınırlarına katılmasından sonra İstanbul'la bir farkı kalmamıştır. Nasıl olur da
Bağdat'ın ilim hazinelerini Dicle ve Fırat'a atan Hülagu ile Sultan Selim'in yaptıkları bir
tutulabilir?
Âlimlerin, liderlerin ve maharetli sanatçıların İstanbul'a nakledilmeleri ise sürgün değil,
Sultan'a daha yakın olmaları içindi. Böylece tüm ülke onlardan faydalanabilecekti. Çünkü
Müslümanlar arasında vatanlarından ve milliyetlerinden dolayı bir fark yoktur. Sultan Selim'in
fetihteki maksadı İslâmî Mısır ile İslâmî Türkiye'yi birleştirmekti.
Eğer üstad İnan bu fetih ile Mısır'ın Çerkeş Memlûklerin elinden alınmasını kasdediyorsa,
onlar da başka Memlûkler olan Denizci Türklerden Mısır'ı almışlardı. Onlar da Memlûk, onlar
da Memlûk'tu.
Mısır o günlerde asıl fatihleri olan Arapların yönetiminde değildi. Zaten Mısır'ın fethinden
amaç Çerkeş ve Mısır Araplarına hükmetmek değildi. (el-Kitab el-Kebîr (Mustafa Sabri)
Olayları tarihî süreçlerine göre değerlendirmediğimizden, o dönemlerde geçerli olan
"uluslararası hukuk"a göre cereyan eden egemenlik kurma yarışını tuhaf karşılayabiliriz.
Güçlü ile zayıf arasındaki ilişkileri belirleyen o dönemin geçerli kanunlarına çekimser
bakabiliriz. Bugün geçerli olan uluslararası gerçeklere bakalım. Yakın veya uzak geçmişte
olanlardan bir farkı var mı?
Üçüncü Dünya ülkeleri bugün Amerika ve Rusya arasında paylaşılmıştır. Ancak geçmiş
asırlardaki devletler olayları gerçeğe aykırı biçimde gösterebilecek medya araçlarından
yoksunlardı. O zamanların hükümdarları, şimdikiler gibi sömürülerini kulaklara hoş gelecek
nedenlere dayandırmada yeterince başarılı olamadılar; bu malûm. Şimdiki büyük devletler
halkları aldatmak, onlara kendi kendilerini yönetiyorlar izlenimini verebilmek için sosyalizm,
demokrasi, Commonwealth gibi şeklî nizamlar oluşturmuşlardır!
Tekrar Mustafa Sabri'nin Osmanlı devletini savunmak için serdettiği görüşlerine dönelim.
Şeyh Sabri, Prof. Inlhard'ın "Osmanlı Devleti'nin Gelişim Tarihi" isimli kitabından
iktibas yapıyor:
"Osmanlı hükûmetinin tesis edilmesinde mutlak hâkim İslâm'dı. İslâm kanunları
hükümetin üstündeydi. Osmanlı medeni kanunu Kur'ân'dan alınmıştı."
Profesör daha sonra Hıristiyan Avrupa devletlerinin Osmanlının gücünü kırmak amacıyla
beş asır boyunca giriştikleri askeri saldırıların başarısızlıkla sonuçlanması üzerine hile yoluna
başvurmalarını anlatmaktadır. Böylece Hıristiyan dünyasında olduğu gibi, Osmanlı
hükümetini dinî kanunların etkisinden uzaklaştıracak ve Osmanlıyı maneviyattan koparıp,
dünyevîliğe bağlayacaklardı. (el-Kitab el-Kebîr (Mustafa Sabri)
Avrupalıların Osmanlıya düşmanlıkları, Osmanlının ırk, renk, vatan farklılıklarının
ayırmadığı Müslümanları ve dinlerini savunmalarından kaynaklanmaktaydı. Selçuklu
Türklerinden beri devam eden Haçlı savaşlarının bu ilk aşamasında, Avrupalılar saldırıyor,
Selçuklular ise savunuyorlardı. Osmanlı Türklerinde ise durum değişmiştir. Osmanlı Avrupa
içlerinde ilerlemeye başladı. Dolayısıyla Avrupa Osmanlı aleyhine bin türlü hesap yapıyordu.
Çünkü Osmanlı İslâm âlemini kendi bayrakları altında toplamıştı ve felaket demek olan
Avrupa emperyalizmi tehlikesini önlemekteydi.
O halde Osmanlı ile diğer Müslüman halklar arasındaki ilişkiler sömüren ile sömürülen
arasındaki ilişkilerden çok farklıdır. Buna en önemli delil, Şerif Hüseyin liderliğinde başlayan
ayrılıkçı Arap ayaklanmasının sonuçlarıdır. Araplar için vebal olmuştur. Bu ayaklanmayla
Osmanlının himayesi ve gücü kırılmıştı. Bundan sonra emperyalist güçler bölgeyi işgal etmiş;
önüne çıkan her şeyi yıkıp yok eden seller gibi, bölgeye hücum eden sömürücüler, bölge
halklarına büyük acılar yaşatmışlardır.
Kendisi ile kurbanı arasındaki demir surların yıkıldığını gören Avrupalılar kurbanları olan
Arapları acımasızca parçalamışlardır.
Bizim başımıza gelen bu olaylarla, Osmanlıların Avrupa'da fethettiği ülkelerdeki halklara
olan davranışlarını karşılaştıralım. Sonra kendimize soralım:
Osmanlının yaptığı sömürü müydü?
Abdurrahman Azzam şöyle diyor:
"Osmanlılar Doğu Avrupa'ya ulaştıkları zaman, burası ebedî bir hapishane
görünümündeydi. Halkın tamamı çiftliklerde çalıştırılan köle konumundaydı. Osmanlı bunların
kölelik zincirlerini kırmış, ferdî hürriyetlerine kavuşturmuştu. Buradaki derebeylik ve
aristokrasiyi de kaldıran Osmanlılardır. Bunun yerine özgür, hukuk önünde eşit vatandaşlık
nizamını tesis etmişlerdir. Osmanlı devletinde Korsikalı veya Çerkeş bir köle en yüksek
devlet makamlarına yükselebildiği gibi, halktan niceleri, hatta aslı meçhul olan, birçok insan
sadrazamlık veya başkomutanlık makamlarına yükselmişlerdir. Doğu Avrupa halkları
kurtarıcıları Türkler sayesinde kanunların nesep, taife, millet ve din üstündeki hâkimiyetini
öğrenmişlerdir." (Kitabu'l-Kebîr (Mustafa Sabri)
Bu değerler, Osmanlı devleti hakkındaki sömürü töhmetini reddetmekte ve
yalanlamaktadır.
Osmanlı sair halklara böyle yaklaşırken Batının bize karşı tavrı nasıl olmuştur. Bizi
gerçekten nasıl değerlendiriyor? Aşağıdaki satırları okuyunca çok şaşıracaksınız. Çünkü
"Kanunların Ruhu" kitabının yazarı Montesquieu şöyle diyor:
"Benden zencileri köle edinmemiz mükteseb hakkımızın savunulması taleb edilse şöyle
derim:
Avrupa halkları, Amerika'nın asıl sakinlerini yok ettikten sonra, bunca geniş bölgeleri
kullanmak, faydalanmak için Afrika halklarını köle edinmekten başka çare bulamadı. Bu
Afrika halkları ayak altlarından başlarının ucuna kadar siyah derili, alçak, tıknaz burunlu
mahluklardan başka bir şey değiller. Onlarda övülmeye lâyık hiçbir şey göremezsiniz. Yüksek
hikmet sahibi Allahu Teâlâ'nın bu kapkara cisimlerin içine ruh, koyması, hele iyi ruh koyması
mümkün değildir." (Fransızca'dan Arapça'ya tercüme eden Muhammed Avd Muhammed (elİsti'mar ve'l-Mezahib el-İst'imariye)
Siyasî Görüşleri
Olumsuz etkilerini ve acı sonuçlarını hâlâ yaşadığımız din ve siyasetin birbirinden
ayrılması meselesi birçok Frenk taklitçisi kalem ehlince tarihten saklanılmak istenmektedir.
İslâm'ın devlet yönetiminden uzaklaştırılması, kanun yapmada kaynak olmaktan çıkarılmasını
oldu-bittiye getirenler din ve siyasetin ayrılmazlığı hususunu nazarlardan uzak tutmaya
çalışıyorlar.
Onun için, biz Şeyh Mustafa Sabri'nin düşünce ve içtihadlarını sunduğumuz zaman,
zihinlere yaşanmış ve günlerini doldurmuş bir tarihi getirmiyoruz. Ancak biz kendimizin ve
okuyucularımızın, okullarda takip edilen ders programları, Batılı ve onun taklitçileri kalem
erbabı ve Marksist düşünceli kişilerin yalan ve aldatıcı propagandaları sonucu İslâmî
anlayışımızda meydana gelen yanlışlıkları düzeltmek istiyoruz.
Allah'a hamd olsun ki, O, bu ümmete oyunlar hazırlayanların oyununu bozan, inanç
sapmalarını doğrultan ve daima doğru yolu gösteren kimseleri takdir etmiştir.
Bu hususu iki ayrı bölümde inceliyoruz:
1 - Ali Abdurrazık'ın kitabı (İslâm ve Hüküm Usulü)
2 - Din ve siyasetin ayrılmazlığı ilkesi (Mustafa Sabrı Kitâb'ul-Kebir'in 4. bölümünü bu
konuya ayırmıştır.)
Din ve Siyasetin Ayrılmazlığı
Olumsuz etkilerini ve acı sonuçlarını hâlâ yaşadığımız din ve siyasetin birbirinden
ayrılması meselesi birçok Frenk taklitçisi kalem ehlince tarihten saklanılmak istenmektedir.
İslâm'ın devlet yönetiminden uzaklaştırılması, kanun yapmada kaynak olmaktan çıkarılmasını
oldu-bittiye getirenler din ve siyasetin ayrılmazlığı hususunu nazarlardan uzak tutmaya
çalışıyorlar.
Onun için, biz Şeyh Mustafa Sabri'nin düşünce ve içtihadlarını sunduğumuz zaman,
zihinlere yaşanmış ve günlerini doldurmuş bir tarihi getirmiyoruz. Ancak biz kendimizin ve
okuyucularımızın, okullarda takip edilen ders programları, Batılı ve onun taklitçileri kalem
erbabı ve Marksist düşünceli kişilerin yalan ve aldatıcı propagandaları sonucu İslâmî
anlayışımızda meydana gelen yanlışlıkları düzeltmek istiyoruz.
Allah'a hamd olsun ki, O, bu ümmete oyunlar hazırlayanların oyununu bozan, inanç
sapmalarını doğrultan ve daima doğru yolu gösteren kimseleri takdir etmiştir.
Bu hususu iki ayrı bölümde inceliyoruz:
1 - Ali Abdurrazık'ın kitabı (İslâm ve Hüküm Usulü)
2 - Din ve siyasetin ayrılmazlığı ilkesi (Mustafa Sabrı Kitâb'ul-Kebir'in 4. bölümünü bu
konuya ayırmıştır.)
1 - İslâm ve Hüküm Usulü Kitabına Cevap
Bu meseleyi nazarî olarak gündeme geliren ve bu konuda kitap yazan şahıs, İslâm ve
Hüküm Usulü yazarı Ali Abdurrazık'tır. Bu kişi Mansura kentinde şer'î mahkeme hakimi idi.
Bu kitabını her ne kadar açıkça belirtmese de, M. Kemal Atatürk'ün hilafeti ilgasını
desteklemek amacıyla kaleme almıştır. Desteğin ötesinde, Kemalistleri de geride bırakarak,
Ebu Bekr'in hilafetini dahi reddetmeye kadar gitmiştir. Oysa Kemalistler hilafet düzenini
eleştirirken veya reddederken iddialarına Raşid Halifeler döneminden sonraki dönemleri konu
edinmekteydi. Mansura şer'î mahkemesi hakimi ise onlardan daha da ileri giderek temelden
hilafet düzenini reddetmektedir. Çünkü, ona göre Resulullah'ın sallallahu aleyhi ve sellem bir
hükümeti yoktu. Dolayısıyla Ebu Bekr'in onun halifesi olması söz konusu olamaz.
Resulullah'ın sallallahu aleyhi ve sellem sadece nübüvveti vardır. Ve nübüvvet ise hilafet
kabul etmez.
(Mustafa Sabri, Mevkıf el-Akl ve'l-İIm)
"İslâm'ında samimi bir Müslüman, Arap Mısır'ın lâdinî Türk yöneticilerine malzeme temin
edecek kadar çizgisinden kaymış olmasını yüreği yanarak müşahede etmektedir. Oysa biz
Türkler geçmişte dinimizi Araplardan öğrenmiştik.")
Bu kitap yayınlanmasından hemen sonra Türkçe'ye çevrilmiş ve laik Türk yöneticileri
tarafından din aleyhindeki faaliyetleri için malzeme olarak kullanılmıştır.
(Bu şahsın söz konusu kitabını yazması (veya başkaları tarafından ona yazdırılması)
üzerine Ezher bu şahıstan âlimiyet diplomasını geri almıştır. (Çev.)
İslâm uleması Ali Abdurrazık'a cevap vermede gecikmemiş, bu konudaki görevlerini
yerine getirmişlerdir. Bu şahsın hilafetin yönetim tarzı olarak başlangıcından günümüze
kadar dünyanın her köşesindeki tatbikatı hakkında serdettiği; gelmiş-geçmiş tüm İslâm
uleması arasındaki icmaya aykırı bid'at ve şâz nev'indeki görüşlerini protesto etmiş, cevap
mahiyetinde birçok makale ve kitap telif etmişlerdir, Onlardan biri de Şeyh Hıdr Hüseyin'dir.
Şeyh Mustafa Sabri ise İslâm ve Hüküm Usulü kitabının içeriğine daha ilk bakışta
tenakuzu ortaya çıkan iki iddiayı inceleyerek cevap vermiştir:
1 - Ali Abdurrazık Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in hükümeti olmadığını iddia
etmiştir. Bu demektir ki Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem hiçbir şey emretmiyor ve
yasaklamıyor veya emir ve yasaklarına itaat edilmiyordu.
2 - Ebu Bekr'in hükümeti vardı, ama laik bir hükümet idi. Din ile hiçbir ilgisi yoktu. (Mevkıf
el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Peygamber'in hükümeti
Ali Abdurrazık kitabında Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in hükümeti
olduğunu kabul etmemektedir. Bundan dolayı Ebu Bekrin hükümetinin Resulullah sallallahu
aleyhi ve sellem'in hükümetine halife olması da söz konusu olmuyor.
Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in cihadları ile ilgili tarihî hakikatlerle çarpışan yazar
sözlerinde tenakuz içine giriyor. Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in cihadını, Allah'a ve
Onun tevhidine, ibadetine davetini tefsir ederken sözleri birbirini tutmuyor. Bazen Resulullah
sallallahu aleyhi ve sellem'in kuvvete başvurduğunu inkar, bazen de kabul ediyor. Resulullah
sallallahu aleyhi ve sellem güç kullanırken bunu dine çağrı veya tüm âlemlere risaletini
ulaştırma yolu olarak değil, İslâm hükümeti oluşturmak için yapmıştır. Çünkü hükümet ancak
kılıç ile kurulur, savaş ve zafer ile kaim olur. (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Cihad âyetlerini ise tevil yoluna gitmektedir. "Dinde zorlama yoktur", "Sen zorlayıcı
değilsin" gibi ilk bakışta kendi görüşlerini destekleyen âyetleri saymaktadır. (Mevkıf el-Akl
ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Ancak Mustafa Sabri bu âyetlerin davetin henüz başlangıcında nazil olduğunu, o zaman
ise Müslümanların çok az ve zayıf olduklarını bildirmektedir. Aynı zamanda bu âyetler
Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem için birer teselli mahiyetindeydi. Çünkü o, kavminin
kendisini yalanlamasına çok üzülüyor, onlar iman etsin diye âdeta yüreğini pâreliyordu.
"Ali Abdurrazık bize tarihle itiraz etmekte biz ise ona açık Kur'ân âyetleriyle itiraz
etmekteyiz. Kur'ân-ı Kerîm'de teşvik edilen ve karşılığında ise Allah tarafından ücret olarak
cennetin vaad edildiği cihad, din-dışı bir amel midir?" (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Şeyh Mustafa Sabri, tüm gücüyle Peygamber Efendimizin gazvelerini açıklamış;
böylece Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in bir hükümeti olduğunu isbat etmiştir. Çünkü
bu gazveler, geçmişte kâfirleri kahrettiği gibi, şimdi de söz konusu kitaptakilere benzer asılsız
iddiaları kahretmektedir.
İslâm ve Hüküm Usulü isimli kitabının yazarı Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in
gözlerinin Arap yarımadasının ötesine uzandığını, ordusunu yeryüzünün uzak bölgelerine
göndermeye hazırlandığını hatta batıdaki Roma devletiyle çarpışmalara girdiğini, doğudaki
Fars ve Kisra'yı, Habeşli Necaşi'yi, Mısırlı Mukavkıs'ı dinine uymaya çağırdığını kabul ve itiraf
etmektedir. (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Tüm bunların kabulünden, Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in
savaşlarının liderliğini teyid anlamı ve bir olan Allah'a davet için gönderildiği insanlar
üzerindeki yönetimini takviye için bunların yapıldığı sonucu çıkar. Bu bakımdan
peygamberlerin yönetimlerinin, diğer yöneticilerin yönetiminden daha güçlü ve elzem olması
kaçınılmazdır. İşte bunun kabulü, kitaptaki iddiaları temelden çürütmeye yeterlidir. (Mevkıf elAkl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Konu cihaddan açılmışken bu münasebetle Mustafa Sabri, Ali Abdurrazık ve benzeri
birçok Mısırlı yazar ve âlimin cihadı gerçek anlamından uzaklaştırmaya, başka yönlere
çekmeye çalıştıklarına dikkat çekmekledir. Onlar cihadı olduğu gibi göstermekten
kaçınıyorlardı. Batının Doğuyu dize getirici güçlen, onları komplekse sürüklemiş; dolayısıyla
cihadı Batılılara hoş göstermeye çalışıyorlardı. Oysa yapılması gereken şey bu konuda
gerçekleri gizlemek değil, Batıyı suçlamaktı. Çünkü Batılıların savaş anlayışı sömürmek,
halkları, malları ve toprakları gaspetmekten ibaretti. Kendisini doyurup, başkalarını açlığa
mahkum etmekten ve bu amaçla savaştan daha büyük ayıp var mıydı?
Alçak, basit ve şehvanî hedefler uğruna savaşmaktan daha büyük alçaklık var mıdır?
İ'lâ-yı kelimetullah için, insanların dünyâ ve âhirette kurtuluşa ve mutluluğa erişmelerinin
önündeki engelleri kaldırmak için yapılan cihad nerede? Batılıların hayvanı arzularını tatmin
için yaptıkları savaşlar nerede?
O halde asıl utanması gereken biz değil, Batılılardır. Ayrıca Allah için savaşan bir
savaşçı, Allah korkusundan dolayı, savaşta zulmetmez. Onun savaşta ve zaferde uyması
gereken sınırlar vardır. Bugün galip devletlerin elinde oyuncak olan uluslararası savaş
hukukunun esasını İslâm'ın koyduğu hukuk ve sınırlar çizmiştir; bugünkü hükümler kötü bir
kopyadan ibarettir. (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
İslâm dini, akidesi, tarih ve medeniyetine düşman Batılıların İslâm cihadını
sorgulamalarına ve suçlamalarına Şeyh Sabri aldırmamıştır. Batılıların maddî gücünden
dolayı aşağılık kompleksine kapılıpta cihad âyetlerini sahih tefsire muhalif ve peygamberlerin
Allah düşmanlarıyla cihadlarındaki rollerine aykırı bir tarzda tevil edenleri, bu psikolojik
hastalıktan kurtulmaya çağırmıştır. Batının gücü karşısında psikolojik çöküntüye uğrayanların
aksine, o Hakkı müdafaa için güç ve kuvvetin gerektiğini savunuyordu. Peygamberlerin
sünneti de bunu gerektirmekteydi. Artık kolayca ispat edileceği gibi Ebu Bekr es-Sıddîk'ın
yönetimi, dinî bir yönetim idi.
Bunun delili ise birçok güvenilir İslâm tarihi kitaplarında nakledildiği gibi Resulullah
sallallahu aleyhi ve sellem'in vefatından önceki hastalığı esnasında, kendi yerine
Müslümanlara imam olarak namaz kıldırması için Ebu Bekr'i görevlendirmesi hadisesidir.
Ebu Bekr (r.a.) Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in halifesi olarak seçildikten sonra
yaptığı konuşmada şunları söylemiştir:
"Allah ve Resulüne itaat ettiğim müddetçe bana itaat edin. Allah ve Resulüne isyan
edersem o zaman bana itaat etmeniz gerekmez."
Bu olayla ilgili yorumunda Şeyh Sabri şöyle diyor:
"Böyle bir devlet başkanının yönetimini laik yönetim olarak göstermek ne garip ve
şâz bir iddiadır. Namazdaki imametinden dolayı devlet başkanlığına atanan bir zâtın
yönetiminin din ile bir ilgisi yoktur denilmesi mümkün değildir." (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm
(Mustafa Sabri)
2 - Dini Siyasetten Ayırmanın Gayrimeşruluğu
Bu meseleyi nazarî olarak gündeme geliren ve bu konuda kitap yazan şahıs, İslâm ve
Hüküm Usulü yazarı Ali Abdurrazık'tır. Bu kişi Mansura kentinde şer'î mahkeme hakimi idi.
Bu kitabını her ne kadar açıkça belirtmese de, M. Kemal Atatürk'ün hilafeti ilgasını
desteklemek amacıyla kaleme almıştır. Desteğin ötesinde, Kemalistleri de geride bırakarak,
Ebu Bekr'in hilafetini dahi reddetmeye kadar gitmiştir. Oysa Kemalistler hilafet düzenini
eleştirirken veya reddederken iddialarına Raşid Halifeler döneminden sonraki dönemleri konu
edinmekteydi. Mansura şer'î mahkemesi hakimi ise onlardan daha da ileri giderek temelden
hilafet düzenini reddetmektedir. Çünkü, ona göre Resulullah'ın sallallahu aleyhi ve sellem bir
hükümeti yoktu. Dolayısıyla Ebu Bekr'in onun halifesi olması söz konusu olamaz.
Resulullah'ın sallallahu aleyhi ve sellem sadece nübüvveti vardır. Ve nübüvvet ise hilafet
kabul etmez.
(Mustafa Sabri, Mevkıf el-Akl ve'l-İIm)
"İslâm'ında samimi bir Müslüman, Arap Mısır'ın lâdinî Türk yöneticilerine malzeme temin
edecek kadar çizgisinden kaymış olmasını yüreği yanarak müşahede etmektedir. Oysa biz
Türkler geçmişte dinimizi Araplardan öğrenmiştik.")
Bu kitap yayınlanmasından hemen sonra Türkçe'ye çevrilmiş ve laik Türk yöneticileri
tarafından din aleyhindeki faaliyetleri için malzeme olarak kullanılmıştır.
(Bu şahsın söz konusu kitabını yazması (veya başkaları tarafından ona yazdırılması)
üzerine Ezher bu şahıstan âlimiyet diplomasını geri almıştır. (Çev.)
İslâm uleması Ali Abdurrazık'a cevap vermede gecikmemiş, bu konudaki görevlerini
yerine getirmişlerdir. Bu şahsın hilafetin yönetim tarzı olarak başlangıcından günümüze
kadar dünyanın her köşesindeki tatbikatı hakkında serdettiği; gelmiş-geçmiş tüm İslâm
uleması arasındaki icmaya aykırı bid'at ve şâz nev'indeki görüşlerini protesto etmiş, cevap
mahiyetinde birçok makale ve kitap telif etmişlerdir, Onlardan biri de Şeyh Hıdr Hüseyin'dir.
Şeyh Mustafa Sabri ise İslâm ve Hüküm Usulü kitabının içeriğine daha ilk bakışta
tenakuzu ortaya çıkan iki iddiayı inceleyerek cevap vermiştir:
1 - Ali Abdurrazık Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in hükümeti olmadığını iddia
etmiştir. Bu demektir ki Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem hiçbir şey emretmiyor ve
yasaklamıyor veya emir ve yasaklarına itaat edilmiyordu.
2 - Ebu Bekr'in hükümeti vardı, ama laik bir hükümet idi. Din ile hiçbir ilgisi yoktu. (Mevkıf
el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Peygamber'in hükümeti
Ali Abdurrazık kitabında Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in hükümeti
olduğunu kabul etmemektedir. Bundan dolayı Ebu Bekrin hükümetinin Resulullah sallallahu
aleyhi ve sellem'in hükümetine halife olması da söz konusu olmuyor.
Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in cihadları ile ilgili tarihî hakikatlerle çarpışan yazar
sözlerinde tenakuz içine giriyor. Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in cihadını, Allah'a ve
Onun tevhidine, ibadetine davetini tefsir ederken sözleri birbirini tutmuyor. Bazen Resulullah
sallallahu aleyhi ve sellem'in kuvvete başvurduğunu inkar, bazen de kabul ediyor. Resulullah
sallallahu aleyhi ve sellem güç kullanırken bunu dine çağrı veya tüm âlemlere risaletini
ulaştırma yolu olarak değil, İslâm hükümeti oluşturmak için yapmıştır. Çünkü hükümet ancak
kılıç ile kurulur, savaş ve zafer ile kaim olur. (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Cihad âyetlerini ise tevil yoluna gitmektedir. "Dinde zorlama yoktur", "Sen zorlayıcı
değilsin" gibi ilk bakışta kendi görüşlerini destekleyen âyetleri saymaktadır. (Mevkıf el-Akl
ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Ancak Mustafa Sabri bu âyetlerin davetin henüz başlangıcında nazil olduğunu, o zaman
ise Müslümanların çok az ve zayıf olduklarını bildirmektedir. Aynı zamanda bu âyetler
Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem için birer teselli mahiyetindeydi. Çünkü o, kavminin
kendisini yalanlamasına çok üzülüyor, onlar iman etsin diye âdeta yüreğini pâreliyordu.
"Ali Abdurrazık bize tarihle itiraz etmekte biz ise ona açık Kur'ân âyetleriyle itiraz
etmekteyiz. Kur'ân-ı Kerîm'de teşvik edilen ve karşılığında ise Allah tarafından ücret olarak
cennetin vaad edildiği cihad, din-dışı bir amel midir?" (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Şeyh Mustafa Sabri, tüm gücüyle Peygamber Efendimizin gazvelerini açıklamış;
böylece Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in bir hükümeti olduğunu isbat etmiştir. Çünkü
bu gazveler, geçmişte kâfirleri kahrettiği gibi, şimdi de söz konusu kitaptakilere benzer asılsız
iddiaları kahretmektedir.
İslâm ve Hüküm Usulü isimli kitabının yazarı Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in
gözlerinin Arap yarımadasının ötesine uzandığını, ordusunu yeryüzünün uzak bölgelerine
göndermeye hazırlandığını hatta batıdaki Roma devletiyle çarpışmalara girdiğini, doğudaki
Fars ve Kisra'yı, Habeşli Necaşi'yi, Mısırlı Mukavkıs'ı dinine uymaya çağırdığını kabul ve itiraf
etmektedir. (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Tüm bunların kabulünden, Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in
savaşlarının liderliğini teyid anlamı ve bir olan Allah'a davet için gönderildiği insanlar
üzerindeki yönetimini takviye için bunların yapıldığı sonucu çıkar. Bu bakımdan
peygamberlerin yönetimlerinin, diğer yöneticilerin yönetiminden daha güçlü ve elzem olması
kaçınılmazdır. İşte bunun kabulü, kitaptaki iddiaları temelden çürütmeye yeterlidir. (Mevkıf elAkl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Konu cihaddan açılmışken bu münasebetle Mustafa Sabri, Ali Abdurrazık ve benzeri
birçok Mısırlı yazar ve âlimin cihadı gerçek anlamından uzaklaştırmaya, başka yönlere
çekmeye çalıştıklarına dikkat çekmekledir. Onlar cihadı olduğu gibi göstermekten
kaçınıyorlardı. Batının Doğuyu dize getirici güçlen, onları komplekse sürüklemiş; dolayısıyla
cihadı Batılılara hoş göstermeye çalışıyorlardı. Oysa yapılması gereken şey bu konuda
gerçekleri gizlemek değil, Batıyı suçlamaktı. Çünkü Batılıların savaş anlayışı sömürmek,
halkları, malları ve toprakları gaspetmekten ibaretti. Kendisini doyurup, başkalarını açlığa
mahkum etmekten ve bu amaçla savaştan daha büyük ayıp var mıydı?
Alçak, basit ve şehvanî hedefler uğruna savaşmaktan daha büyük alçaklık var mıdır?
İ'lâ-yı kelimetullah için, insanların dünyâ ve âhirette kurtuluşa ve mutluluğa erişmelerinin
önündeki engelleri kaldırmak için yapılan cihad nerede? Batılıların hayvanı arzularını tatmin
için yaptıkları savaşlar nerede?
O halde asıl utanması gereken biz değil, Batılılardır. Ayrıca Allah için savaşan bir
savaşçı, Allah korkusundan dolayı, savaşta zulmetmez. Onun savaşta ve zaferde uyması
gereken sınırlar vardır. Bugün galip devletlerin elinde oyuncak olan uluslararası savaş
hukukunun esasını İslâm'ın koyduğu hukuk ve sınırlar çizmiştir; bugünkü hükümler kötü bir
kopyadan ibarettir. (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
İslâm dini, akidesi, tarih ve medeniyetine düşman Batılıların İslâm cihadını
sorgulamalarına ve suçlamalarına Şeyh Sabri aldırmamıştır. Batılıların maddî gücünden
dolayı aşağılık kompleksine kapılıpta cihad âyetlerini sahih tefsire muhalif ve peygamberlerin
Allah düşmanlarıyla cihadlarındaki rollerine aykırı bir tarzda tevil edenleri, bu psikolojik
hastalıktan kurtulmaya çağırmıştır. Batının gücü karşısında psikolojik çöküntüye uğrayanların
aksine, o Hakkı müdafaa için güç ve kuvvetin gerektiğini savunuyordu. Peygamberlerin
sünneti de bunu gerektirmekteydi. Artık kolayca ispat edileceği gibi Ebu Bekr es-Sıddîk'ın
yönetimi, dinî bir yönetim idi.
Bunun delili ise birçok güvenilir İslâm tarihi kitaplarında nakledildiği gibi Resulullah
sallallahu aleyhi ve sellem'in vefatından önceki hastalığı esnasında, kendi yerine
Müslümanlara imam olarak namaz kıldırması için Ebu Bekr'i görevlendirmesi hadisesidir.
Ebu Bekr (r.a.) Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in halifesi olarak seçildikten sonra
yaptığı konuşmada şunları söylemiştir:
"Allah ve Resulüne itaat ettiğim müddetçe bana itaat edin. Allah ve Resulüne isyan
edersem o zaman bana itaat etmeniz gerekmez."
Bu olayla ilgili yorumunda Şeyh Sabri şöyle diyor:
"Böyle bir devlet başkanının yönetimini laik yönetim olarak göstermek ne garip ve
şâz bir iddiadır. Namazdaki imametinden dolayı devlet başkanlığına atanan bir zâtın
yönetiminin din ile bir ilgisi yoktur denilmesi mümkün değildir." (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm
(Mustafa Sabri)
Dini Siyasetten Ayırmanın Hakikati
Din ve siyasetin birbirinden ayrılmasını savunanlar, meselenin dinin siyasî işlere ve
siyasetin de dinî işlere karışmaması, her birinin kendi ihtisas alanı içinde kalmasından ibaret
olduğunu savunuyorlardı.
Fakat Şeyh Mustafa Sabri, hükümet ve din arasındaki ilişkiler, Raşid Halifelerden beri
Müslümanların tarihi, laik Türkiye'de din ve siyasetin ayrılması ile doğan sonuçlara
dayanarak, olayın başka boyutlarına dikkat çekmiştir:
1 - Din ve siyasetin ayrılmasının bundan çok daha başka acı boyutları vardır. Din ile
ilişkisini kesmiş bir hükümetin üstlendiği siyasetin mânâsı dinin hükümetin otoritesi altında
olması, dolayısıyla emir ve yasakları altına girmesi demektir. Sadece bu durum bile üstün
olan, kendisinden üstün olunmayan İslâm'ın izzetine saldırıdır ve küfrü işmam eder.
Hükümetin halkın dinine saygı göstermesi ve baskı yapmaması dahi sonucu değiştirmez.
Zira ülke yönetimi dinin değil, hükümet siyasetinin elindedir.
Buna örnek olarak Şeyh Sabri, Mısır'ın İngilizlerin hâkimiyeti altında olmasını misal
veriyor. Dinin hükümetin altında olması Mısır'ın İngilizlerin otoritesi altında olması gibidir.
Nasıl ki bu konumu Mısır'ın onurunu zedeliyorsa, dinin de onuru hükümetin otoritesi altına
girmekle zedelenmiştir. Zaten çoğunlukla efendi kuluna zulmeder.
Dinin bugünkü makus konumu nerede, Osmanlıdaki konumu nerede?
Osmanlılarda hükümet ve sultanlar dinin otoritesi altındaydılar, atasözünde olduğu gibi
"Baş başkana, başkan da şeriata bağlıdır." (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
2 - Şeyh Mustafa Sabri'nin, İslâm tarihinden çıkardığı kesin delile göre, din ve siyasetin
ayrılması gerçekte hükümetin dinin emir ve hükümlerinden soyutlanarak kendi kısa aklına
göre hareket etmesidir. Tüm İslâm tarihi boyunca hiçbir hükümet buna cesaret etmemiştir.
Ne kadar zalim ve fasık olursa olsun, Müslümanların hiçbir hükümeti bunu aklından dahi
geçirmemiştir.
Sahabelerden (r.a.) Atatürk'e kadar gelen hükümetler halka hükmetmiş, onlara ise İslâm
hükmetmiştir. Bu hükümetlerden herhangi birinin dine muhalif bir hareketi olduğu zaman, bu
o hükümetin günahı olarak kabul edilmiştir. Nasıl ki bir Müslüman hevasına uyup günah işler;
sonra kalbi Allah korkusuyla çarpar.
Şimdiye kadar İslâm tarihinde alenen İslâm dairesinden çıkan ve din ve siyaseti yani dinî
hükümleri yönetimden uzaklaştırmaya çalışan bir hükümete kesinlikle rastlanmamıştır. Şeyh
bu meseleyi yabancı hükümetleri taklitten doğan bir ekol olarak incelemiştir. (Mevkıf el-Akl
ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Türkiye'de vaktiyle yaşanan ise, hükümetin İslâmiyet'e savaş ilanıdır. Savaşlarda mutad
olduğu gibi, önce hükümet savaş ilan eder, sonra da bunu halka mal ederek, halkın savaş
ilanı olarak göstermeye çalışır. (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
3 - Mustafa Kemal'in dini siyasetten ayırmasını anlamayanlar Kemalist devrimlerden
sonra İslâm'ın gördüğü zararlara, İslâmî hüküm ve değerlerin yıkılışına baksınlar!
Mustafa Kemal'in laik devrimlerinden sonra İslâm hükümleri ayaklar altına alınmış ve
ezilmiştir. Eski anayasadaki "Devletin dini İslâm'dır" maddesi çıkarılmış, İsviçre medenî
hukuku uygulamaya sokulmuş, şapka giyme zorunluluğu getirilmiş, Müslüman hanımların
Müslüman olmayan erkeklerle evlenmeleri yasallaşmış, resmî yeminlerde Allah'ın adıyla
yemin etmek yasaklanmış ve daha sayamayacağımız bir sürü şey yapılmıştır. (Mevkıf el-Akl
ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Tüm bu saydıklarımızın İslâm'a bir zarar vermediğini iddia edebilecek olan var mıdır?!
Din ve siyasetin ayrılması üzerine, Türkiye'de yaşanan irtidad hareketinden sonra, hâlâ
bunu savunanlar Şeyh Mustafa Sabri'ye göre ya tam bir mülhid veya savunduğu şeyden
habersiz karacahildir. Çünkü laiklik kavramı iman ile bağdaşmaz. Dinin Allah katından
indirildiğine, kitap ve sünnetteki hükümlerin Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem
vasıtasıyla bildirilen ilâhî hükümler olduğuna inanan bir kimse laik bir düşünceyi savunamaz.
Aksi halde o, apaçık bir küfür durumuna duçar olur. (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Mısır'ın da adım adım Türkiye'yi taklit etmesi onun gözünden kaçmamıştır.
"Dinin siyasetten ayrılması yeni Türkiye'de tam olarak uygulandığı gibi, Mısır'da da
kısmen uygulanmaya başlanmıştır." (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
İslâm'a olan bağlılığı ve sevgisi nedeniyle, Şeyh Mustafa Sabri, Mısır'ın Türkiye'yi taklit
ederek bu yolda adımlar atmasına dikkat çekmiş ve Mısırlı laikleri eleştirmiştir. Onu
başkalarının ülke işlerine karışmakla suçlayanlara aldırmamıştır bile. Ayıp, vatanı her şeyin
üstünde tutanlardadır. Oysa Müslüman vatanı İslâm ile görür, İslâm ile yurt edinir ve hicret
eder.
"İslâm hükûmeti, dininden çıkarak, yeni Türkiye'de olduğu gibi laik bir hükümet olabilir.
Bunda halkın İslâm üzerine kalmasında bir engel yoktur" diyenlerin karşısına dikilmiş ve
onları şiddetle eleştirmiştir. (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Şeyh Sabri, devrimlerin Türkiye'de açtığı yaralara dikkat çekerek, laik hükümet fikrini
savunanlara cevap vermiştir. Halkın dininin yeterli olacağını iddia ederek hükümetin dine
ihtiyacı yoktur diyenlerin yanlış görüşte olduklarını belirterek şöyle demiştir:
"Halk hükümetin yönetimi altında oldukça hükümeti etkileme gücü yoktur, ama hükümet
yönetimde olduğu müddetçe halkı dilediği gibi etkiler ve böylece halkı istediği yöne çekebilir.
Vatandaşlarını kendi ilke ve görüşleri üzerine yetiştirebilir. (Halkın hükümete etkisi onu
değiştirme gücüne sahip olmasıyla mümkündür.) (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Şeyh Sabri, İsmail Sıdki Paşa'nın Mısır meclisine verdiği önergeyle şer'î mahkemelerin
yerel mahkemelerle birleştirilmesi ve böylece şer'î mahkemelerin kaldırılması hedefinin
güdüldüğüne dikkat çekmiş; bunun din ve siyasetin ayrılması anlamına geldiğini, bu yolda
atılmış bir adım olduğunu bildirmiştir. Paşanın niyetini anlayan Mısır Millî Meclisi üyeleri,
"İslâm sadece ibadet dini değil, aynı zamanda yönetim dinidir. Şer'î mahkemelerin
kaldırılması bu cihetten İslâm'a aykırıdır" diyerek önergeyi reddetmişlerdir. Bu konuyla
ilgili olarak Şeyh Mustafa Sabri alaycı bir ifade ile şöyle diyor:
"İslâm'ın hüküm, yönetim dini olduğunu bilen devletlü İsmail Sıdki Paşa, İslâm'ın
bu hükmünü ilga etmek istemektedir. Çünkü o insanların dinî hükümet (veya buna
Allah'ın hükümeti de diyebilirsiniz) ile yönetilmesini kabul etmeyenlerdendir. Onlar
insanların, insanların hükümetiyle yönetilmesini kabul edenlerdendir." (Mevkıf el-Akl
ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Şeyh Mustafa Sabri bu tutumuyla İslâm ulemasının üzerinde icma ettiği görüşlere
katılmaktadır. Tüm İslâm ulemasının icmasıyla İslâm sadece ibadetlerle sınırlandırılamaz.
Bilakis İslâm muamelat, ukubat ve mahkemelerin, bakanlıkların, parlamentoların tüm ihtisas
alanlarını kapsamaktadır. İslâm ibadet, şeriat, tenfiz ve savunmadır...
İslâm halkın ve devletin gereksinim duyduğu tüm kanunları sunan ve içeren bir
nizamdır. (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Madem ki iş böyledir, o halde Batılıları taklit ederek din ve siyaseti birbirinden ayıramayız.
Çünkü Batılıların herhangi ilahî bir kanunları yoktur. Onların kitaplarından, peygamberlerinin
sünnetinden çıkaracakları ne bir Fıkıh ilmi, ne de bir usul-i fıkh ilmi vardır. Nasıl olur da ilahî
teşri (kanun yapma) kaynağımızı terkedip, insanların uydurdukları kanunları ithal ederiz?
Müslümanların fert ve cemaat olarak bağımsızlıklarını koruyabilmeleri için başka halkları
taklitten kaçınmaları zorunludur. (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Ayrıca beşeri kanunların eksiklikleri ve hatalarının çokluğu sebebiyle ilahî kanunlarla
kıyaslaması dahi yapılamaz. Beşerî kanunların millet meclislerinden geçme aşamalarını
bilirsek aradaki büyük farkı görürüz.
Demokratik rejimler halkın gerçek görüşlerini yansıtmayan birçok güç ve çıkar çevresinin
müessese ve organları üzerine inşa edilmişlerdir. Dolayısıyla halkın gerçek görüşlerini ifade
etmekten çok uzaktırlar.
Bu konudaki eleştirileri şöyle özetleyebiliriz:
1 - Hakka ulaşmada ve bilmede, insanların görüşlerinin yetersiz kalması.
2 - Demokraside önemli olan, meselenin iyi ve kötü olması değil, oyların çokluğudur.
3 - Meclisteki üyelerin gerçekten ne kadarı ne ölçüde halkı temsil ediyor veya halkın
oyları meclise gereği gibi yansıyor mu?
4 - Beşerî kanunlarda insanlar yöneten ve yönetilen olmak üzere ayrılıyor ve bu iki zümre
arasında adalet yok oluyor. (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
O halde Avrupalı büyük reformcu Calvin'in dinin yönetime iştirak ettirilmesi çağrısına
şaşmamak gerekir. "Allah'a itaat etmeyen bir kral, krallık değil ancak hırsızlar krallığı
kurabilir." (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
İslâm devletinde kanun, kelimenin tam anlamıyla kanundur. Çünkü o kanun ilahîdir.
Bu yeter. Halife dahi kanunun otoritesi ve yönetimi altındadır.
"Kadıyani finnar ve kadin filcenneti / İki hakim cehennemde bir hakim cennettedir"
hadis-i şerifi ilahî yönetimi en güzel ve doğru şekilde tabir etmektedir. (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm
(Mustafa Sabri)
Şeyh Mustafa Sabri; gayrimüslim dinî azınlıkların bulunması ve semavî kanunun din
adamlarına imtiyazlar sağlaması iddialarını öne sürerek İslâm şeriatının uygulanmasına itiraz
edenlere de cevap vermekten geri durmamıştır.
Gayrimüslim Azınlıklar
İslâm ülkelerinde yaşayan gayrimüslimlerin şeriat kanunlarından dolayı haksızlığa
uğrayacakları vehmine kapılmak, kesinlikle yanlıştır.
Demokrasilerde beşerî kanunlar çoğunluğun azınlık üzerindeki hâkimiyetini tanımıştır.
İslâm şeriatı ise azınlıklara haklarını vermiş ve onları çoğunluğun zulmünden korumuştur.
Şeyh Sabri'nin hafızasında bu görüşlerini destekleyen birçok hatıralar ve olaylar vardı.
Bunlardan biri de şudur:
Osmanlı meclisinde Tokat temsilcisi olarak bulunduğu sıralarda, o zamanlar Osmanlı
toprakları içinde olan Makedonya kiliseleri üzerinde Rum ve Bulgarlar arasında bir
anlaşmazlık olmuştu. Her iki taife de kiliseler üzerinde hakimiyet iddia ediyorlardı. Hükümet
konunun görüşülüp karara bağlanması için olayı meclise intikal ettirmişti, İzmir temsilcisi
Adistiti Paşa (Rum) mecliste söz alarak şöyle bir konuşma yaptı:
"Bu devletin bir ifta organı var ve arzedilen meseleleri şeriat hükümlerine göre çözüme
kavuşturmaktadır. Bu meseleyi de çözüme kavuşturmak için fetva makamına sunalım. Biz
Rumlar oradan çıkacak her türlü kararı kabul etmeye hazırız."
Burada Rum paşanın meseleyi fetva makamına götürmesinin sebebi olarak, verilecek
kararın hak olacağına ikna olmasını görmekteyiz. (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Osmanlı hilafet tarihini okuyanlar bilirler ki, Osmanlıda göze çarpan en önemli
hususlardan biri de "dinî hoşgörü" ve "din hürriyeti"dir. Bu husus Osmanlı sultanlarının
genelde İslâm şeriatını uygulamaya verdikleri önemden kaynaklanmaktaydı.
Tarihçi Lewis ve Grunebaum şöyle diyorlardı:
"İstanbul fatihi Sultan Mehmed dinî zorlama ve baskıdan son derece uzak biri idi. Türk
hükümeti hiç kimsenin dinine karışmazdı. Türkler Ortodoks kilisesinin imtiyazlarını asla
kısıtlamadılar."
Daha sonra bu iki tarihçi, Kur'an'dan şu iki âyeti nakletmekteler:
"Allah yolunda sizinle savaşanlarla savaşın. Haddi aşmayın. Allah haddi aşanları
sevmez"
"Dinde zorlama yoktur. Çünkü doğruluk, sapıklık ve eğrilikten ayırt edilmiştir. " (Şekib
Arslan, Hadr el-Âlem el-İslâmî)
Bir keresinde I. Sultan Selim vatandaşlar arasında unsur birliğini sağlamak amacıyla
Hıristiyan ve Yahudileri Müslüman olmaya veya ülkeyi terke zorlamıştı. Bunun üzerine
Şeyhülislam Zenbilli Ali Efendi sultanın yüzüne karşı böyle bir hakkı olmadığını bildirmiş; ehl-i
kitaptan olan vatandaşların cizye verdikleri sürece dinlerini değiştirmeye veya ülkeyi terke
zorlanamayacağını söylemiştir. (Şekib Arslan, Hadr el-Âlem el-İslâmî)
İslâm'ın adaletini aksettiren böyle yüksek bir muameleye tarihte çokça rastlamak
mümkün değildir. Bu durum Osmanlı içinde birçok fitne ve olaylara da sebep olmuştur.
Meşhur hukukçu ve siyaset bilimcisi Louis Denol "Osmanlıların çöküşünün en büyük
nedenlerinden biri de ülke içindeki değişik mezhep ve ekollere bağlı Hıristiyan halka
tanıdığı hürriyettir" demiştir. (Şekib Arslan, Hadr el-Âlem el-İslâmî)
Şekib Arslan şöyle diyor:
"Türkler İslâm şeriatı ile amel ettikleri müddetçe Osmanlı devletindeki on milyonlarca
Hıristiyan, birçok imtiyazlara sahip olarak konfor ve rahat içinde yaşadılar. Ne zaman ki
Cumhuriyet kuruldu ve şeriat hükümleri Batılılaşma siyasetini uygulamaya başladılar işte o
zaman Anadolu'da birkaç bini geçmeyecek kadar az sayıda Hıristiyan kalmıştır."
İşle bu, İslâm şeriatının hoşgörüsünün ve şeriat gölgesinde Müslüman, Hıristiyan ve
Yahudilerin bir arada huzur ve emniyet içinde yaşamalarının mümkün olduğunun delilidir.
(Şekib Arslan, Hadr el-Âlem el-İslâmî)
Din Alimlerinin İmtiyazı
Dinî kanunların uygulanması durumunda, din âlimlerinin başkalarına karşı imtiyazlı
olacaklarını düşünmek tamamen yanlıştır. Bu düşüncenin yanlışlığı İslâm ulemasını Batıdaki
kilise adamlarına kıyas etmekten kaynaklanmaktadır. Oysa iki kesim arasında herhangi bir
kıyaslamanın yapılması kesinlikle doğru değildir. Kilise adamları kanunları kendi kafalarına
göre yapmaktaydılar. Kanun yapma yetkilerini ellerinde bulundurdukları için bir kilise istibdadı
oluşturmuşlardı. Batıda din ve siyasetin ayrılmasından sonra kanun yapma yetkisi seçimleri
kazanan hükümete geçmiştir.
Şeyh Mustafa Sabri'nin de savunduğu gibi, İslâm ulemasıyla kilise adamları arasında bir
yakınlık yoktur, İslâm müçtehid âlimleri bile kesinlikle kendilerine kanun yapma hakkı
vermemişlerdir. Kanun koyma hakkı vahyin emrettiği gibi, sadece Allah ve
Resulünündür. (Şekib Arslan, Hadr el-Âlem el-İslâmî)
Bu konu üzerinde İslâm uleması arasında icma olduğu gibi, Mustafa Sabri de bu icmaya
çağdaş bir İslâm âlimi olarak iştirak etmektedir.
Prof. Hamid Rebii şöyle diyor:
"İslâm ulemasının görüşlerine göre İslâm nizamında, "kanun yapma" olayı "hükümleri
çıkarma işlemi" olarak görülmüş ve kabul edilmiştir. Oysa Batıda bunun karşılığı "kanun
yapma" olarak geçer.
( Hamid Rebii, Sulûk el-melik fi tedbir el-Memâlik. Doktor Hamid'in araştırmaları, İslâm
şeriatının üstünlük ve meziyetlerini ortaya çıkarmada Batı düşünce istilasının önlenmesinde
çok önemli çalışmalardır.)
Şeyhin Siyasi Nazariyeleri
Marksist ve demokratik nizamların tatbikinden meydana gelen çelişkilerden edindiği izlenimler
üzerine kurulan mütekamil bir siyasî nazariyeye sahipti.
1 - Marksizm, ilhad ve fakirleri zenginler aleyhine kışkırtma esasları üzerine bina edilmiştir. Bu
nizamın uygulamasında görülmüştür ki, alt tabakaların özgürlükleri kısıtlanmış, Bolşevik Partisi ileri
gelenlerinin birçok zulmüne maruz kalmışlardır.
2 - Demokrasilerde ise vatanın bir tek unsuru arasında gruplaşmalar doğuyor, şahsî çıkarlardan
dolayı toplumun gücü gruplar arası mücadelede heder oluyor.
Bu iki düzenin ortak özellikleri ise, Din ve ahlâkî değerlerden uzaklık, kadın ve erkeklerin ihtilatı,
ve sosyal çalkantı ve çöküşlerdir. (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
Şeyh Mustafa Sabri'ye göre İslâm alâmetleri ise:
1 - Allah'a iman, şeriatle hükmetmek ve sabit ahlâkî değerlere bağlılık,
2 - İslâm devletinin evrenselliği ve insanları sadece Allah'a boyun eğdirmesi cihetiyle
komünizmden üstünlüğü. Ancak ulemanın zenginler ve fakirler arasındaki uçurumu gidermeye
çalışmaları, lüks ve aşırı konforla mücadele etmeleri, fakirlerin zenginlerin mallarındaki haklarını
almaya çalışmaları zaruridir.
3 - Din ve devlet işlerinin bir olması. Bu da hilafet düzeniyle gerçekleşmektedir; ki hilafet,
herhangi bir hükümetin İslâm şeriatını uygulamada Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in vekili
olmasından ibarettir. Bunun iki rüknü vardır:
1 - Hükûmet,
2 - Niyabet (vekillik). (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
4 - Şura Meclisi halifeye danışmanlık yapar ve görüş bildirir, icra ve yönetim halifenin elindedir.
Atatürk'ün son Osmanlı halifesinin yetkilerini alıp bunu kendi oluşturduğu Millet Meclisine
devretmesi istibdadî bir hadisedir. Bunun şûra ile de bir ilgisi yoktur. Şeyh bu mesele üzerine,
ehemmiyetini izah maksadıyla duruyor ve şöyle diyor:
"Zannedilmesin ki benim mezhebim sultanı büyütme ve şûrayı küçültme mezhebidir. Bu
mutlakiyet yönetimlerini savunanların mezhebidir. Bunu Osmanlı Meclis-i Mebusanında İttihatçılarla
olan tartışmalarımı ve şûrayı savunmak için verdiğim mücadeleyi bilenler bilir." (Mevkıf el-Akl ve'lİIm (Mustafa Sabri)
Atatürk dönemindeki yönetimin halk egemenliğine dayanan bir yönelim olduğu sözü ise yaşanan
durum ve hakikatten çok uzaktır.
"Bugün Türkiye'deki tek kişi yönetimi geçmişteki yönetimlerden binlerce defa daha ceberut
bir diktatörlük yönetimidir." (Mevkıf el-Akl ve'l-İIm (Mustafa Sabri)
İftiraya Uğrayan Halife Sultan Abdülhamid
Siyasal tarih hareketi içinde liderlerin, önderlerin değerlendirilmesi ve onların
kahramanlaştırılması aşamasında şöyle bir yol izlenir:
Liderin yetenek ve başarıları ön plana çıkarılır ve onların bu yönlerine olağanüstülükler
atfedilerek lider eşsizleştirilmeye çalışılır. Lideri aşırı boyutlarda abartmak ve büyütmek
bazen onu ilahlaştırmak şeklinde tezahür eder.
İnsanlık tarihinin firavunları olan nice lider ve diktatörler meftunları tarafından
ilahlaştırılmadı mı?
Komünist Rusya'da Stalin'in durumu hepimizin hâfızalarındadır. İşte bilimsel hiçbir
gerçekliliği olmayan bu tutum ne yazık ki Üçüncü Dünya ülkelerinde hâlâ geçerliliğini
korumaktadır.
M. Kemal'in aşırı abartmalarla göklere çıkarılması, buna karşılık onun siyasal hasmı
halife Abdülhamid Han'ın aksi tutumla yerin dibine geçirilmesi işte bu hatalı tutumların
tezahürüdür.
Birçok büyük felaketlerin yaşandığı, İslâm şeref ve izzetinden ve de nübüvvet
döneminden elimizde kalmış tek kalıntı olan hilafetin yok edildiği tarihimizin bu çok önemli
kesitini araştırırken zihnimizde birçok soruların oluşması kaçınılmazdır.
İslâm'ın şeref, izzet ve ilk nübüvvet günlerinden elimizde kalan yegâne eser olan hilafet
düzenini, arkasına İslâm'a düşmanlıkları açık Avrupalı güçlerin de desteğiyle hedef olarak
seçiyor ve kendi siyasî emellerine ulaşmada bir engel olarak gördüğü hilafet düzenine hücum
edip onu bertaraf ediyor.
Bugün olduğu gibi o dönemde de bu büyük olay sanki devrimci Mustafa Kemal ile gerici
ve müslebid Sultan Abdülhamid arasında siyasî bir mücadeleymiş gibi gösterilmeye
çalışılmaktadır.
Oysa, biliyoruz ki olup-bitenler bu kadar basit değildi.
Biz, burada kısaca İslâm hilafetinin son merhalesini temsil eden Sultan Abdülhamid Han
hakkında varolan bazı hatalı ve yanlış düşünceleri tartışmak istiyoruz.
Tarih, şahısların güç ve yetenekleri ne kadar güçlü olursa olsun sadece onların dilek ve
işleklerine göre yürümez. Liderlerin başarılarında, yeteneklerinin çok büyük rolü olduğu
doğrudur. Ancak başarının neticeye ulaşması için mevcut siyasal, sosyal ve uluslararası
gerçeklerin rolü de unutulmamalıdır.
Abdülhamid'in başarılı olamamasının ve Atatürk'ün başarıya ulaşmasının nedenleri
nelerdir? (bkz. İslâm: Yarının Gücü.)
Sultan Abdülhamid, hilafet meselesinin etrafında döndüğü en bariz şahsiyetlerden biridir.
Temsil ettiği İslâmî değerlerden dolayı, içerde ve dışardaki düşmanları onu müstebid, Kızıl
Sultan gibi birçok ölçüsüz söz ve yakıştırmalarla itham etmiş, iftiralar atmışlardır.
Bu konuda Siyonist ve Haçlı odakların kontrolündeki basın ve haber ajanslarının,
Abdülhamid aleyhine onun yanlış tanınmasında rolleri büyüktür. İftiralar sanki birer gerçekmiş
gibi sunularak, kamuoyu onun aleyhine kışkırtılmıştır.
Batılılar ve ajanlarının Abdülhamid aleyhine giriştikleri bu kampanya aslında onun
şahsına değil, temsil ettiği hilafet ve İslâm'a yönelikti. Onun tahttan indirilmesinde
Avrupalıların çok büyük rolü olmuştur.
Paul Smith şöyle diyor:
"Dinî otoriteyi temsil eden Sultan Abdülhamid'e yönelik muhalefet hareketi Türkiye
dışında oluşturularak tanzim edildi. Ancak doğrudan eylem dışardan değil, milliyetçi
düşüncelerle kaynayan İçerden, yani ordudan geldi." (bkz. İslâm: Yarının Gücü.)
Yazar daha sonra Avrupa devletlerinin Osmanlı içerisinde nüfuz alanları oluşturmak için
birbirlerine yaklaşmalarını ve aralarında anlaşmalar yapmalarını anlatmaktadır. Onların
birbirleriyle olan ihtilaflarını ustaca kullanan Abdülhamid'in politikalarını etkisizleştirmek için
kendi aralarında anlaşmışlardır.
1906'larda Rusya ve Avusturya Makedonya'nın geleceğini tartıştıkları bir kongre tertip
ettiler. Bundan bir yıl sonra da Rusya, İngiltere ve Fransa arasında oluşturulan ittfaka katıldı.
Bu paktın oluşturulması Osmanlı için çok büyük bir tehlike doğurdu. Bu esnada
Makedonlardan oluşan, Abdülhamid'e muhalif gizli bir cemiyet kuruldu. Bu cemiyet Osmanlı
ordusu içindeki Makedonlarla da temas halindeydi. Bu cemiyetin amacı Makedonya'nın
çıkarlarını savunmaktı. 1908'de ise artık ayaklanma başlatmak için tüm hazırlıkları
tamamlanmıştı. Böylece Abdülhamid'in üzerine yürüyerek onu tahttan indirmişlerdir. (bkz.
İslâm: Yarının Gücü.)
Tarihimizin bu kesitini incelerken göz önüne almamız gereken değişik etkenler olduğunu
görüyoruz: Dışarıdan ve içerden sergilenen birçok oyun, dış güçlerin kışkırtmalarıyla devleti
oluşturan çeşitli kavimler arasındaki çatışmalar, ekonomik krizler ve müşterek bir düşmana
karşı aralarındaki ihtilafları unutan büyük devletler.
Sultan Abdülhamid, işte tüm bu tehlikelerin ve Avrupa devletlerinin niyetlerinin
farkındaydı. O, bu tehlikelerle tek başına nasıl mücadele edeceğinin bilincindeydi.
O daha tahta çıkmadan Ruslar Osmanlının doğudaki birçok eyaletlerini işgal etmişlerdi.
İngilizler ise Hindistan'ı tamamen kontrollerine geçirmişlerdi ve Hindistan yolunun güvenliği
için çalışıyorlardı. Amerika genç bir devlet olarak, uluslararası arenaya yeni katılmıştı.
Yahudiler ise örgütlenmiş, oluşturdukları mason ağları vasıtasıyla "arz-ı mev'ud"a (vaad
edilmiş topraklar) konmaya hazırlanıyorlardı.
Hatıralarında bu gerçeklere değinen Abdülhamid şöyle diyordu:
"Tüm bu güçlerin karşısında tek başıma duramazdım." (Abdülhamid'in Hatıratı. Arapça'ya
çeviren Muhammed Harb (Daru'l-Ensar, Kahire)
O döneme kadar devlet hazinesinin dışarıya bir kuruş bile borcu yoktu. Ancak Avrupa
Osmanlı içerisinde çeşitli ayaklanma ve isyanlar çıkararak anlaşmalarını bozmuş, Sırbistan
ve Karadağ'da savaşlar başlamıştı. Böylece devlet birkaç cephede birden savaşmak zorunda
kalmış ve normal ihtiyacın üzerinde asker yığmıştı. Silah altına 600 bin asker alınmıştı. Bu
durum devleti dış borçlanmaya sürüklemiş ve ekonomik çöküntüye neden olmuştur.
(Muhammed Ferid, Tarihü'I-Devteti'l Osmaniye.)
Abdülhamid tahta oturduğu andan itibaren birçok dahilî ve haricî problemle karşılaşmıştı.
Kendisinden önce biri şehid edilerek, diğeri de cinnete duçar edilerek, iki padişah düşmüştü.
Padişahın şehid edilmesinde birçok önemli devlet adamı ve ordu komutanlarının rolleri vardı.
Ekonomi ithalata dayandığından, devlet borç yükü altında eziliyordu. Hükümet ve devlet
işlerinde önemli görevlerde bulunan azınlık mensupları, kendi kavim ve milletlerinin
çıkarlarını, devletin yüksek çıkarlarına tercih ediyorlardı.
Amcası Abdülaziz döneminde ordu ve donanma Rus, Fransız ve İngilizleri korkutacak
kadar güçlü idi. Ancak bu devletler içerdeki ajanları vasıtasıyla Sultan Abdülaziz hakkında
söylentiler çıkararak onu halkın gözünden düşürmüşlerdi. Böylece ordu ve donanmadaki
subaylar arasında ihtilaf ve tartışmalar çıkmış -bazıları Sultanı desteklerken, bir kısmı karşı
çıkıyordu-; sonuçta orduyu parçalanmış ve zayıf düşmüştü.
(Sultan Abdülaziz döneminde ordu ve donanmaya önem verilmiş, çağın en son model
silahlan ile teçhiz edilmişti. Osmanlı donanması dünyanın en büyük üçüncü donanması idi.
Kara kuvvetlerinde ise silah altında 700 binin üzerinde asker vardı.)
Bu problemlerle karşılaşan Sultan, Allah'ın ona ihsan ettiği olağanüstü zeka ve feraseti
sayesinde sorunların üstesinden gelebilmişti. Düşmanları dahi onun harikulade zeka ve
dehasını itiraf etmek zorunda kalmışlardır.
Avrupa devletleri arasındaki anlaşmazlık ve ihtilafları kollayıp körüklemeye çalışmış,
böylece onlar birbiriyle uğraşırken, Osmanlı güven ve emniyet içinde yaşamıştır.
Hatıralarımda yazdığı gibi, bu hedefini bir sır olarak saklamış ve hiç kimseye açmamıştı.
"Otuz yıl boyunca yönetimde kalmak için uğraştım. Gayem bu fırsatı değerlendirmekti.
Sırf bu fırsatı değerlendirmek için donanmayı tatbikata bile çıkarmadım. Yunanlıların Osmanlı
aleyhine takındıkları tavırlara göz yumdum, böylece İngilizlerin Girit'i işgal planlarını
engelledim." (Abdülhamid Han, Hatıralar)
Şahsî çıkar için değil, ümmet ve devletinin muhafızı olarak çalışan bir adamdı.
Düşmanları arasında ihtilaf ve ayrılık çıkararak onları birbirleriyle uğraştırırken, devletini
güçlendirmiş, uluslararası platformda sözü dinlenir kılmak için tüm gücüyle çalışmıştır.
(Abdülhamid Han, Hatıralar) (Abdülhamid hatıralarında Osmanlı ve Japonya halklarını
karşılaştırıyor. Japonya tek bir milletten oluşurken Osmanlı birçok milletten oluşmaktaydı.
İşte ondan sonra yönetime gelenler bu gerçeği göremedikleri için devleti oluşturan milletler
arasında dengeyi sağlayamadılar.)
Selanik'ten hareket ederek İstanbul'a yönelen ihtilalcileri durdurması mümkünken bunu
yapmamış; kendi şahsı ve makamı için canlarını vermeye hazır, özel seçilmiş askerleri ve
komutanları ihtilalcileri İstanbul'a sokmadan yolda durdurmayı teklif etmişler, ancak o bunu
reddetmişti. Çünkü korkacak hiçbir şeyi, hesabını vermeyeceği hiçbir suçu olmadığını
biliyordu.
Bundan dolayı özel ordusuna koğuşlarından çıkmama emri vermişti. Hatıralarında bu
konuya şöyle değiniyor:
"Askerlerimin kanını akıtmak istemedim. Halkın artık bana güvenmediğini gördüm. İşler
yatışıp, sükunet sağlanınca tahttan ayrılmak ve görevimden çekilmek istiyordum."
(Abdülhamid Han, Hatıralar)
Hatıraları okunduğunda, Sultanın doğruluğu, takvası ve ümmetinin işlerine gösterdiği
ihtimam hissedilmektedir. Kendisinden sonra İttihatçı ve Kemalistlerin hatalarını gördükçe
kalbi hüzün ile parçalanmaktaydı. Şeyh Mustafa Sabri'nin de açığa çıkarmak için büyük
gayret sarfettiği önemli bir noktaya hatıralarında şöyle parmak basmaktadır.
"Selanik İttihatçıları beni tahttan indirdikten sonra ingilizlerle anlaşarak Osmanlıyı savaşa
soktular. Mesele bir rüyadan ibaretti."
Savaşın feci akibetine değinirken de şöyle diyor:
"İşte onlar, bakın. Osmanlı Devletini nasıl yıktılar." (Abdülhamid Han, Hatıralar)
Sultan Abdülhamid hakkındaki yanlış ve hatalı düşünceleri izale etmek, kanımızca ayrı,
müstakil bir çalışmayı gerektirir. Biz burada çok önemli birkaç hususa değinmekle
yetineceğiz.
1 - Müslümanların kanını akıtmamak ve sıkıntıları sükunet ile çözmek amacıyla ümmetin
yüksek çıkarlarını gözeterek özel ordusuna kendisini savunması emrini vermedi. Bu tarihî
hakikat yabancı bir araştırmacı tarafından gerçeğin hilafına saptırılmış ve şöyle bir iftira
uydurulmuştur:
Sultan, ihtilal ordusuna karşı koymak için Meşîhat makamına müracaat etmiş, ancak
şeyhülislâm "Müslümanların kanını dökmek haramdır" yolunda bir fetva vererek sultanın
bu isteğine engel olmuştur. (Abdülhamid Han, Hatıralar)
2 - Ordu, Sultanı tahtından indirip sürgüne gönderdikten sonra, mallarına elkoymak
istemiştir. Ancak Sultan çoluk-çocuğu için ayırdığı bir miktar tasarruftan başka bir şeye sahip
değildi. Haksız yere onu istibdad ile suçlayanlara şöyle cevap verir:
"Bana müstebid, istibdatçı demeye başladılar. Oysa ben hükümdarlığım boyunca
başkalarının elinde olan en küçük bir hurma tanesine dahi dokunmayı düşünmedim. Şimdi
onlar benim birkaç kuruşuma el koymak için hükümet kararı alıyorlar. Eski Sultanın mallarına
el koymaya çalışıyorlar. Sonra da getirdikleri bu meşrutiyet düzeninin hürriyet, eşitlik, adalet
olduğunu iddia ediyorlar." (Abdülhamid Han, Hatıralar)
Abdülhamid ile İttihatçı-Kemalistler arasındaki kıyas alanını genişletirsek aralarındaki
farkın ne denli büyük olduğunu görürüz.
Sultan Abdülhamid tahta geçtiğinde devletin 300 milyon liraya yakın borcu vardı. Tahttan
ayrıldığında ise bu borcu 30 milyon liraya indirmeyi başarmıştı.
Ondan sonra yönetime gelen İttihatçılar devleti borç bataklığına düşürmüşlerdir (400
milyon lira). Bununla kalsalar gene iyiydi. Devleti amaçsızca bir savaşa sokarak büyük
acılara ve yıkımlara sebep olmuşlardır! Birinci Dünya Savaşına Osmanlıyı da karıştırmışlardı.
O, hayatını ümmetine ve devletine hizmetle tüketmişti. Şöyle diyor:
"Allah kullarının nafakaları, erzak ve ilaçları aklımdan hiç çıkmıyor. Bunları kendimi
savunmak için söylemiyorum. Çünkü benden sonra gelenler, yaptıklarıyla beni çok iyi
savundular."
Onların din ve devlet aleyhine işledikleri cürümleri kısa bir cümleyle özetliyor:
"Eğer onların dinime ve devletime ihanetleri ortaya çıkmasaydı beni haklı çıkardıkları için
onlara teşekkür edecektim." (Abdülhamid Han, Hatıralar)
Mithat Paşa'nın İç Yüzü
Kanun-u Esasî'nin babası diye nitelenen Mithat Paşa meselesine değinmek istiyoruz.
Abdülhamid Han'ın Mithat Paşa'ya zulmettiği yolunda yaygın bir kanaat vardır. Konuyla ilgili
birçok kaynakta bu mesele genişçe işlenmekte; zulüm ve mazlum hikâyeleri anlatılmaktadır.
İddia edilen meselenin özü şu:
Amcası Abdülaziz'in katlinden dolayı Sultan, Mithat Paşa'nın yargılanmasını emreder.
Mahkeme Paşa'ya idam hükmü verince, Sultan onu affeder ve Taife sürgüne gönderir. Sonra
orada Paşa'yı katlettirir.
Sultanın hasımları böyle bir hikâye uydurarak onu istibdatla suçlamalarına geçerli bir
neden bulduklarına inanıyorlardı.
Kanun-u Esasî'nin babasına nice baskı ve zulümler yapıp, sonra da öldürten o değil
miydi? Onun bir müstebid olduğuna bundan daha güçlü delil mi vardı?
Böylesine yaygın bir rivayetin doğruluğunun veya yanlışlığının araştırılması, bir
araştırmacı için gerçekten zor bir olaydır.
Her ne kadar Sultan Abdülhamid kendini savunmuş ve olayın bu şekilde olmadığını
bildirmişse de, maktulün bir hasmı olarak onun sözlerinin geçerliliği var mıdır?
İlmî bir araştırmada "Şahsın hasmı hakkındaki sözlerine itibar edilmez" kaidesi onun
sözlerini almamıza engel değil midir?
Tüm bunlar doğrudur. Ancak tarafsız akıl ve mantığa yönelteceğimiz bazı hakikatler isbat
etmektedir ki, Sultan Abdülhamid bu konuda da suçsuzdur, masumdur.
1 - Mithat Paşa, içeride ve dışarıda devletin temel esaslarına yönelik öldürücü yanlışlıklar
işlemiştir. İçeride, Müslüman çoğunluğun yaşadığı bölgelere azınlık temsilcilerinden valiler
ataması, ordunun temel direği sayılan Harb Akademisine Ermeni öğrencilerinin kabul
edilmesi gibi, devletin temelini yıkmaya sebep olacak yanlışlar yapmıştır. (Abdülhamid Han,
Hatıralar)
Dışarıda ise; devleti, silahlı güçlerin durumunu iyi hesaplamadan ve düşmanın gücünü
görmezlikten gelerek Rusya, İngiltere, Avusturya-Macaristan, Almanya, Fransa gibi
devletlerle gereksiz çarpışmalara sokmak gibi büyük hatalar yapmıştır.
(Hatıralar, Sultan Abdülhamid Han). Orduda 30 bin asker olmasına rağmen, bunu 200 bin
olarak yanlış bir şekilde hesaplamıştır. Sultân daha sonra gerçeği Gazi Ahmed Muhtar
Paşadan öğreniyor.)
Sultana gelerek, daha önce kendisinin atadığı ve övdüğü Maliye nazırının düşürülmesini
talep ediyordu. Oysa onun bu talebi Kanun-u Esasî'ye aykırıydı. İnsanlar önünde savunduğu
hürriyet ilkesine aykırı davranışlar sergiliyordu.
Genç Türkler hareketini ve Sultan Murad'ı kadın kılığında saraydan kaçırıp,
Abdülhamid'in yerine tahta geçirme olaylarını bizzat desteklemesinden, onun yönetimi
tamamen ele geçirmek istediği anlaşılıyor.
Ayrıca, Osmanlı içerisinde, İngilizlerin bölücü faaliyetlerinde kullandıkları Mason
cemiyetleri ile ilişkisi sabit bir gerçektir.
O halde, İngilizlerle yardımlaşan Mithat Paşa'nın makamında kalması demek devletin
temelden sarsılması demekti. Dolayısıyla Sultan Abdülhamid onu görevden almak zorunda
kalmıştı. Hatıralarında şöyle diyor:
"Mithat Paşa'nın İngilizler ile yardımlaştığını biliyordum. Ama bunu masonluğunun
bir gereği olarak mı, yoksa bizim bilmediğimiz özel bir gayeyle mi yaptığını
bilmiyordum. Bunun üzerine Kanun-u Esasî'nin bana verdiği yetkilere dayanarak onu
Sadrazamlıktan uzaklaştırdım ve sürgüne gönderdim." (Hatıralar, Sultan Abdülhamid
Han).
2 - Mithat Paşa, İngilizlerle olan ilişkilerini doğrudan veya askerî bir komutan olan
Hüseyin Avni Paşa aracılığıyla yürütüyordu. Sultan Abdülhamid, İngiltere'deki sefirinden Avni
Paşa'nın İngilizlerden büyük miktarlarda para aldığını öğreniyor. Avni Paşa'nın Avrupa'dan
döndükten sonra yakın arkadaşlarına birçok hediyeler sunması olayı açığa çıkarıyor.
Bir Osmanlı komutanının yabancı bir devletten para alması Sultanı hayretlere düşürüyor.
Bu, Avni Paşa'nın amcası Sultan Abdülaziz'i tahttan uzaklaştıran güruhun arasında olması
olayın içyüzünü ortaya çıkarıyor.
"Bir devlet adamı yabancı bir devletten ancak o devlete hizmet sunmasıyla para
alabilir. Bu demektir ki amcam Abdülaziz'in tahttan indirilip yerine Murad'ın
geçirilmesinin bedeli bu paradır. Hüseyin Avni Paşa sadece kendi kini için değil, aynı
zamanda yabancı bir devletin emelini gerçekleştirmek için bu işi tezgahlamıştır."
(Abdulhamid'in Hatıraları. Sultan, ayrıca Mithat Paşanın âl-i Osman) yerine âl-i Mithat tesis
etmek istediğini hatıralarında yazmıştır.)
Mithat Paşa Rüştü ve Hüseyin Avni Paşaların anlaşarak beraberce Sultan Abdülaziz'i
azlettikleri tarihçe sabittir. (Muhammed Harb'in açıklaması: Sultan Abdülhamid Han her
zaman vezirlerinden şikayetçi olmuştur. "Kimin yerine kimi atadıysa yeni atananın bir
öncekinden farklı olmadığını, hatta bazen daha kötü olduğunu gördüm.")
3 - Bu hadiseler Sultan Abdülhamid'de nasıl bir etki bırakmıştı? İki büyük devlet adamının
ihanetiyle karşılaşan Sultan ne yapacaktı?
Hüseyin Avni Paşa'nın yabancı bir devletten para alması onu çok müteessir etmişti.
Müteessir olmakta haklıydı da.
"Bir kişi sadrazamlık makamına veya ordu komutanlığına yükselsin de, yabancı bir
devletten para alsın. Hayatımda bu olaydan daha çok beni sarsan şey olmadı.
Tahammülümün çok üstünde bir hadise..."
Sonra Avni Paşa ve Mithat Paşa arasındaki ilişkilere değinirken "Aynı yoldan
Mithat Paşa da gelmekteydi. Bu demektir ki, devlet şirke düşmüştü." (Hatıralar, (Sultan
Abdülhamid Han).
Sultan'ı şaşırtan başka bir şey de; Mithat Paşa'yı azletmesi üzerine ne halkın, ne de ona
en yakın kimselerin olumsuz bir tepkisi olmaması; buna rağmen ingilizlerin ortalığı velveleye
verip Paşa'nın azlini şiddetle kınamış olmalarıdır.
"İngiltere'nin böyle yapması bence gayet normal. Çünkü Mithat Paşa İngiltere'yle
kendini desteklemeleri için anlaşmış ve yardımlaşmıştı. İngilizler, Mithat Paşa'nın
Islahatlarının Osmanlı devletini boğacağını benim bildiğim gibi biliyorlardı." (Hatıralar,
Sultan Abdülhamid Han).
Tüm bunlara rağmen Sultan onu affetmeye hazırdı. Çünkü ona göre bir insanı ıslah bin
hayırdan daha faziletliydi. İslâm'ı böyle anlıyordu. (Abdülhamid, Mithat Paşa'nın hataları
yanında birçok olumlu yönlerinin ve hizmetlerinin olduğunu da kabul etmektedir.)
Ancak, onun amcasının katlindeki rolünü ve aile saltanatına karşı tavrını görmezlikten
gelemezdi ve gelmedi.
Abdülaziz olayında muhakeme edilip suçlu bulunduktan sonra da Sultan Abdülhamid onu
gene affetmeye hazırdı. Ancak Mithat Paşa, deyim yerindeyse kendini kendisiyle vurdu.
İngiliz konsolosluğuna sığınmak istedi. Konsolosun tatilde olduğunu öğrenince Fransız
konsolosluğuna sığınarak orada saklandı!
Bu durum karşısında kendimizi Sultan Abdülhamid'in yerine koyalım ve düşünelim. Bu
olayı duyan Abdülhamid dehşete kapılmış ve sarsılmıştı. Şöyle yazıyor:
"Devletimizin tarihi boyunca böyle bir olay vuku bulmamıştır. Bu olay, dost ve
düşman önünde Osmanlının yüzünü kızartmış, başını eğdirmiştir. Olayı duyunca âdeta
başımdan kaynar sular dökülmüş gibi şoke oldum. Onun bu yaptığı, yargılandığı
olaydan daha ağır bir suçtur ve ben bu suçu asla affedemem." (Hatıralar, Sultan
Abdülhamid Han).
Ancak Abdülhamid onun devlete bazı hizmetlerinden dolayı idam hükmünü, hapis
hükmüne çevirmiştir!
Sultanın daha sonra, onu öldürttüğü hikâyesine inanacak mıyız?
Mahkemenin verdiği ölüm hükmünü imzalamak, böylece işi mahkemeye bırakmak
varken, niye bu işi kendisine maletsin ki?
Abdülhamid'in psikolojik durumunu iyi tahlil edersek onun suçsuz olduğu gerçeğini daha
iyi anlayabiliriz. Askerlerini Müslüman kanı dökülmesin diye İttihatçılara karşı koymaktan men
eden o değil midir?
Bir Cuma namazı çıkışında uğradığı suikast girişimine gösterdiği tepkiyi hatırlayalım.
Kendisiyle değil, diğer yaralı ve ölülerle ilgilenmiş, arabasının dizginlerini eline alarak büyük
bir cesaret örneği sergilemiştir. (Hatıralar, (Sultan Abdülhamid Han).
Yönetimden uzaklaştırılıp, sürgüne gönderildiği zaman da subaylarından birinin
suikastine maruz kalmış, bu hadise üzerine şöyle demiştir:
"Ölüm, yaşlılık çağına ulaşmış biri için Rabbine kavuşmadır. Ancak öldürtmek
hayatım boyunca nefretimi mucib olmuştur. Bana baskı yapanlar genelde bendeki bu
duyguyu keşfedememişlerdir." (Hatıralar, Sultan Abdülhamid Han).
Böyle bir psikolojik yapıya sahip olan Abdülhamid'in, Mithat Paşa'yı öldürtmesi ihtimali
yoktur. Kendisine yöneltilen bu ithamları bilmesine rağmen önemsememişti.
İman ve takva kokan yazılarını okuyalım:
"Onun ölümünün sorumluluğunu üzerime atmak istiyorlar. Atsınlar bakalım. Yarın
Cenab-ı Hakk'ın huzurunda hesap gününde yüzüm ak, alnım açık olacak. Eğer Allah
beni bu konuda hesaba çekecekse, beni devletine ihanet eden bir sadrazamı affettiğim
için çekecektir. Bu yolda Rabbimin bana vereceği cezaya razıyım." (Hatıralar, Sultan
Abdülhamid Han).
İkinci Bölüm
Giriş
Rahman ve Rahîm olan Allah'ın adıyla
"Ey iman edenler! Allah'tan korkun ve doğru söz söyleyin" "Çünkü böyle
davranırsanız, Allah işlerinizi düzeltir ve günahlarınızı bağışlar. Kim Allah'a ve
Resulüne itaat ederse büyük bir kurtuluşa ermiş olur."
"Biz emaneti, göklere, yere ve dağlara teklif ettik de, onlar bunu yüklenmekten
çekindiler. Onu insan yüklendi. Çünkü O, çok zalim, çok zalimdir." (el-Ahzab sûresi)
"Allah, iman edenleri dünya hayatında da, ahirette de değişmeyen sözle sağlam
yolda yürütür. Buna mukabil Allah zalimleri saptırır. Allah dilediğini yapar." (İbrahim,
27)
"İnsanlardan öyleleri vardır ki, herhangi bir ilmî delile dayanmadan Allah yolundan
saptırmak ve sonra da onunla alay etmek için boş lafı satın alır. işte onlara rüsvay
edici bir azap vardır." (Lokman, 6)
"Böylece biz, her peygambere insan ve cin şeytanlarını düşman kıldık. (Bunlar)
aldatmak için birbirlerine yaldızlı sözler fısıldarlar. Rabbin dileseydi onu da
yapamazlardı. Artık onları uydurdukları şeylerle baş-başa bırak." (En'âm, 112)
"Ahirete inanmayanların kalbleri ona (o yaldızlı söze) kansın, ondan hoşlansınlar ve
işledikleri suçu işlemeye devam etsinler diye böyle yaparlar." (En'âm, 113)
"(De ki) Allah'tan başka bir hakem mi arayacağım? Halbuki size Kitab'ı açık
(ayrıntılı) olarak indiren O'dur. Kendilerine kitap verdiğimiz kimseler, Kur'ân'ın
gerçekten Rabbin tarafından indirilmiş olduğunu bilirler; onun için sakın şüpheye
düşenlerden olma." (En'âm, 114)
"Rabbinin sözü, doğruluk ve adalet bakımından tamamlanmıştır. O'nun sözlerini
değiştirecek kimse yoktur, işiten de, bilen de O'dur." (En'âm, 115)
"Yeryüzünde bulunanların çoğuna uyacak olursan, seni Allah'ın yolundan
saptırırlar. Onlar zandan başka bir şeye tâbi olmaz, yalandan başka da söylemezler."
(En'âm, 116)
"Muhakkak ki, senin Rabbin evet O, kendi yolundan sapanı en iyi bilendir, yine O
doğru yolda gidenleri de en iyi bilendir." (En'âm, 117)
"Kötü işi kendisine güzel gösterip de onu güzel gören kimse mi? Allah, dilediğini
sapıklığa yöneltir, dilediğini doğru yola iletir. O halde onlar hakkında birtakım
üzüntülere dalarak yıpranma. Allah, onların ne yaptıklarını biliyor." (Fâtır, 8)
"Zalimler yakında nasıl bir devrim ile devrileceklerini bileceklerdir." (Şuarâ
suresinden.)
Hilafet ve yönetimin birbirinden ayrılması hadisesi üzerine, bilindiği gibi bu olayı
destekleyen veya eleştiren birçok kimseler çıkmıştır. Bir yıla yakın bir zamandır bu konudaki
tartışma ve münakaşalar sürmektedir. Artık bu olayı savunan ve destekleyenlerin yüzüne
şöyle haykırmak gerekir:
Susun!
İşte kıymetini anlayamadığınız hilafetin kökü kazındı ve yok edildi. Aslında hilafetin ve
yönetimin birbirinden ayrılması bu gerçeği ifade ediyordu. Ama bunu çok az insan
anlayabildi. Hâkimiyet ve yönetimden mahrum bir hilafetin hiçbir önemi kalmamıştı.
Bu mesele üzerinde tartışma ve münakaşaların son bulduğunu sandığımız bir sırada,
aynı konu hakkında muhtevası birbirine çok yakın iki kitap neşredildi.
Kitaplardan bir tanesi büyük üstad, allame, Menar sahibi Reşid Rıza'ya; diğeri ise Ankara
kaynaklı olduğunu bildiğimiz, ancak ismini okuyuculardan saklama gereği duyan meçhul bir
şahsa ait. Eğer bu şahıs kitabında hilafet ve yönetimin ayrılmasını eleştiriyorsa, ismini haklı
nedenlerle, can ve mal güvenliği için gizlemek zorunda kalmıştır diyebiliriz. Yok eğer,
kitabında bu cinayeti destekliyor ve savunuyorsa yazarın kendi kitabına ve savunduğu
görüşlerine aslında güvenmediği gerçeği ortaya çıkar. Anlaşılan, yazar okuyucular tarafından
tanınmak istememektedir. Herhalde yaptığı şeyden utanmakta, kendinden haya etmektedir.
Kur'ân bu kimseler hakkında şöyle der:
"İnsanlardan gizler de Allah'tan gizlemezler. Halbuki geceleyin, o'nun razı olmadığı
sözü düzüp dururken, O, onlarla beraber idi. Allah yaptıklarını kuşatıcıdır."
Haydi siz dünya hayatında onlara taraf çıkıp savundunuz, ya kıyamet günü Allah'a
karşı onları kim savunacak, yahut onlara kim vekil olacak?" (Nisa 108, 109)
Bununla beraber kitapta birçok ilmî gerçekler, hakikatler ifade edilmekte; ancak hak
söylenip bâtıl kastedilmektedir.
(Kim bu kitabın yazarı? Bilindiği gibi hilafet olayında Atatürk'ü destekleyen en meşhur
kitap İslam ve Hüküm Usulü kitabıdır. Şeyh Mustafa Sabri bu kitabın yazarını tanımakta
idi. Halta bu kitaptan alıntılar yaparak reddiye de yazmıştır. Onun için, söz konusu kitabın Ali
Abdurrâzık'ın kitabı olmadığı kesin.
Anlaşılan bu kitapla yazarı korumakla beraber kamuoyunun nabzı ölçülmüştür.)
Menar sahibinin kitabı ise gerçekten çok değerli ve yararlı bir kitaptır.
(Şeyh Reşid Rıza. Menar tefsir ve dergisi yazarı. Mustafa Kemal'e olan hüsnüzannından
dolayı önce onu destekledi. Daha sonra hilafetin ilga edilmesi üzerine onu şiddetle
eleştirmiştir. Söz konusu kitap, Reşid Rıza'nın "Hilafet veya Büyük imamet" isimli kitabıdır.)
Zaten, bu meydanların, kahraman savaşçısı olan yazardan da bunu beklerdim. Ankara
hükümetine birçok eleştiri ve tavsiyeler yöneltmiş, onları kurtuluş ve ıslaha davet etmiştir.
Aynı zamanda onlara, İslâm'a sarılarak yükselmelerini tavsiye etmiştir.
Yazar, ayrıca gerçek ve sahih hilafet makamının tekrar ihya edilmesine yönelik
çalışmalarından dolayı da takdire lâyıktır. Bununla beraber onun bazı konu ve şahıslar
hakkındaki görüş ve düşüncelerine katılmadığımı da belirtmeliyim.
Fakat kitapla ilgili asıl söylemek istediğim şudur:
Yazar her ne kadar ilacı çok iyi tarif etmişse de, hastalığın kaynak ve aslını yeterli
ölçüde açıklayamamıştır.
Bunun delili, onun hilafet makamının ihya edilmesinde bizzat hilafeti yıkanlardan
yardım talep etmesidir. Oysa kendisi dahi onların hilafeti yıktıklarını itiraf etmektedir.
İşte bu hilafet meselesinin perde arkasını göstermek istedim ve bu iki kitaba ek olarak, bir
yıl önce el-Ehram ve el-Maktan gazetelerinde yazdığım makaleler, bu makalelere reddiyeler
ve reddiyelere cevapları da kapsayan bir kitap yazdım.
Arapça dil sorunu okuyucularımın beni anlamalarında bir engel teşkil ediyorsa, onlardan
özür dilerim. Ancak her şartta hakkı desteklemek ve hakka çağırmak zorunluluğu, beni böyle
bir kitap yazmaya mecbur etti.
Ben ve Hak bu ülkede birer garibanız. Birbirimizi tanıtır, birbirimize yaslanır, dayanırız.
Bununla beraber "dil âlimi münafıklar gibi olmaktansa, dilimizdeki kusurlardan dolayı
ayıplanmak daha hayırlıdır."
(Mısırlı yazarlar başlangıçta Mustafa Kemal'e hüsnüzan beslemişler, onun İslâm'ın şan
ve şerefini yeniden iade edeceğine inanmışlardı. Ancak zamanla, Mustafa Kemal'in
icraatlarıyla birlikte, yanıldıkları kanaatine ulaştılar.)
Mevzumuza geçmeden önce Müslümanların şu anki durumları hakkında bir
hatırlatma yapmak istiyorum.
Ne yazık ki Müslümanların çoktan beridir yönetimleri başkalarının elinde. Müslümanların
yüzde 95'inden fazlası yabancıların yönetimleri altında yaşıyorlar. Geriye kalan yüzde 5'in
yönetimi ise isimleri Müslüman, özleri laiklerin elindedir. (Laiklerden maksadı İttihat ve
Terakki kökeninden gelen Kemalistlerdir.)
Bu ikinci kısım Müslümanların durumu, birinci kısımdaki Müslümanların durumundan çok
daha kötüdür. Çünkü Şeyh Reşid Rızanın da dediği gibi:
"Laikler İslâm'a karşı diğer düşmanlardan daha şiddetli, İslâm'ı tahrib ve tahrif
etmede daha beceriklidirler"
"Frenkleşmiş Müslümanlar, İslâm'a ve Müslümana gayrimüslimlerden daha
düşman ve daha zararlıdırlar."
Nasıl olmasın ki?
Onlar Müslümanlarla aynı kan, dil ve topraklan paylaşıyorlar, beraber yaşıyorlar. Bugün
Anadolu bunların kontrolleri altındadır. Tüm güç ve hileleriyle din kalesini içerden fethetmeye
çalışmaktadırlar.
Bunlar her ne kadar gerçek Müslümanlara göre sayıca az olsalar da, güç ve etkinlik
bakımından çok daha üstündürler. Bunlar bugün hilafet ve yönetimi birbirinden ayırmayı
başardılar.
Nihai hedefleri ise dinin etkinliğini kırmak, hükümlerini silmek ve dini dünya ve siyasetten
tecrid etmektir. (Mustafa Kemal'in aldığı kararlara işaret etmektedir.)
İnsanı üzen ve kahreden şey, dini kökünden kazımak isteyen bu taifenin, gündüzleyin
yıldızları görebilecek kadar keskin gözlere, planlarını her türlü tehlikelere rağmen
uygulayacak cesaret ve atılganlığa, hızlılığa sahip olmalarıdır. Bâtıllarına sarılma hususunda
birbirleriyle yardımlaşma ve dayanışma içindedirler.
Dindar Müslümanlara gelince:
Kardeşlerinin imdat çığlıklarına kulak tıkamışlar, kendilerini evlerine hapsetmişlerdir.
Rahatlarını ve evde oturup ibadet etmeyi tercih ederler, tâ ki zulüm eli olanlara da uzansın!
Bu gafil ve cahiller "Oturan, ayaktakilerden hayırlıdır" anlamındaki fitne hadislerine
imtisal ettiklerini söylemektedirler.
Böylece İslâm ve Müslümanlara karşı sorumluluklarından kurtulmaya çalışırlar.
Gerçekte ise, söz konusu hadisler, hak ve bâtılın birbirinden ayırt edilemediği, neyin hak
ve neyin bâtıl olduğunun belli olmadığı olay ve zamanlarda yapılması gerekeni ifade eder.
Günümüzde ise hak ve bâtıl ayrılmıştır.
Bir yanda İslâm, diğer yanda ise küfür ve dinsizliğin olduğu amansız bir savaş söz
konusudur.
Bir yanda Allah'ın dini; diğer yanda ise mahzâ laiklik! O halde öne sürülen bu
bahanenin hiçbir haklı ve geçerli yanı yoktur.
Birtakım bahaneler öne sürerek Allah'ın dinine yardım etmeyenlerin özürleri, -zalimlerin
özürlerinin hiçbir fayda etmeyeceği günde- kabul edilmeyecektir.
İstisnalar olmakla beraber, Müslümanların seçkinlerinin hali böyle. Laiklerin yanında yer
alıp, İslâm ve Müslümanlarla savaşanlar elbette konumuzun dışında!
Müslümanların avamı ise derin kış uykusundaki canlılar gibidirler. Haktan çok bâtıla,
dosttan çok düşmana yakındırlar. Cimriler gibi birtakım özür ve bahanelere sarılmakta, en
küçük bir gayret göstermemektedirler.
16 yıl boyunca "din düşmanı tağutlardan" kendimi ve dinimi koruyabilmek için hicret
edip, İslâm âleminde dolaşmaya başladım. Karşılaştığım manzara beni şaşkına çevirdi:
Müslüman halk, benim ülkemdeki lâdini yöneticileri tanımamakta, onların İslâm devletini,
hilafetini yıktığını bilmemektedirler. Hatta M. Kemal'i kendilerine örnek almakta, lider
edinmektedirler.
Beni üzen diğer bir şey de; âlim ve aydınların, yönetimin zulüm ve idamından korktukları
için değil de, sırf kamuoyundaki genel yaygın kanaate ters düşmemek için, hakikati
anlatamamaları, bilakis gizlemeleridir.
O âlim ve aydınların çoğu, İslâm ve hükümlerine savaş açan, hayattan silmeye
çalışanlara olan düşmanlığımı açıklamamamı tavsiye ettiler. Maksatları beni sıkıntı ve
eziyetlerden korumaktı.
Yazıklar olsun!
Eğer susacak ve konuşmayacak idiysem niye yurdumu terkettim. Hayatımı ve geçimimi
onca tehlikelere attım. Bu yolda bundan çok daha büyük sıkıntı ve zorluklar çektikten sonra,
niçin davamdan döneyim?
Âlim ve aydınlara düşen; cahillere uymak, onların yolundan gitmek midir?
Yoksa onları irşad etmek; yanlışlarını göstermek midir?
Yazık ki yazık!
Ben dini savunurken Müslümanlardan destek değil, köstek göreceğim. Müslümanların
dininden ezayı gidermeye çalışırken, Müslümanların ezasına maruz kalacağım!
O halde hayat kötü, ilaç hastalıktır ki, doktor hastaya tâbi oluyor. İslâm, bu yeni ve gizli
düşmanlarından, ayrıca korkak ve ahmak dostlarından gördüğü zararı, hiçbir eski
düşmanından görmemiştir.
Ne yazık ki, uyuyanlar için uykusuz kalmışım!
Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyuruyor:
"Ümmetimin zalime "sen zalimsin" demekten korktuğunu gördüğün zaman onlara
veda et."
(Bu hadisi İmam Ahmed Müsned'inde; Taberî Kebir ve Evsafında; Hakim ve Beyhaki ise
"İman" bölümünde nakletmişlerdir. Suyutî bu hadisin sahih olduğunu bildirmiştir.)
Başka bir hadiste de şöyle buyuruldu:
"İnsanlara öyle bir zaman gelecek ki, doğru söyleyen yalanlanacak, yalancı
doğrulanacak, emin hain olarak görülecek, hain ise emin görülecektir. Dünyanın en
mutlu insanı Allah ve Resulüne inanmayan Lük'a oğlu Lük'a olacaktır."
(Bu hadisi Kebir'de Ümmü Sekmeden Taberani rivayet etmişir. Suyutî bu hadise hasen
demiştir.)
Bu girişten sonra, başarı Allah'tandır diyerek asıl konumuza başlayalım.
(Ben bu kitaba başlarken, Kemalistler henüz daha yeni hilafet ve yönetimi birbirinden
ayırmışlardı. Bununla beraber göstermelik de olsa hilafet makamına saygı ve bağlılıklarını
izhar etmekteydiler. Müslümanlar onların ileriye dönük düşünce ve eylemlerini iyi analiz
edememişler; dolayısıyla olayın önem ve vehametini kavrayamamışlardı. İşte bu nedenden
dolayıdır ki, kitabımda hilafet ile hükümetin birbirinden ayrılması olayına genişçe yer verdim.
Bunun küfrü işmam ettiğini açıklamaya çalıştım. (Mustafa Sabri)
Kemalistlerin hilafet ve hükümeti birbirinden ayırmalarının İslâm şeriatına aykırı
olduğu selim fıtrat sahipleri için hiçbir tartışma ve araştırmaya yer bırakmayacak kadar
açık, bedihi bir gerçektir.
Müslümanların bir gün bu mesele üzerinde tartışacakları hiç hatırıma gelmezdi!
Bu olayda, Müslümanların göremedikleri çok ince bir nokta vardır. Bu olayın şeriata
aykırılığı normal olarak değerlendirilemez. Bu olay, günahkar Müslümanların bazen iyi,
bazen kötü ameller işleyip, bunları birbirine karıştırması olayına benzemez. Çünkü Allah'ın
böyle kullarını affetme olasılığı vardır.
Kemalistler ise bu olayı bilinçli olarak tasarlamış ve yapmışlardır. Çünkü onların
asıl hedefleri tamamen İslâm şeriatından yükümlülüklerinden kurtulmaktır. Şeriatı yok
etmektir.
(Görüldüğü gibi Mustafa Sabri, ta başlangıçtan beri onların hilelerini sezmiş, aksi
propagandalara aldanmamıştır. Kendisi cihad görevini yerine getirirken, harekete geçmeyen
ulemayı kınamış, onları görevlerine davet etmiştir.)
Laik Hükümet
Daha önce, el-Maktam ve el-Ehram gazetelerinde yer alan makalelerinde, yeni Türk
hükümetinin hilafet ve yönetimi birbirinden ayırmasının, yeni hükümetin dinden dönmesinden
kaynaklandığını bildirmiştim. Çok geçmeden, benim bu sözlerim, hükümetin Lozan temsilcisi
tarafından doğrulandı. (Rıza Nur.)
Böylece yeni yönetimin laik olduğu resmî ağızlarca itiraf edilmekteydi.
Ankara hükümeti, dini temsil eden hilafet müessesesini yönetimden uzaklaştırıyor ve
lisan-ı haliyle ona şöyle diyordu:
"Şimdiye kadar senden bir hayır görmedim, bundan sonra yoluma sensiz devam
edeceğim." (Bu, İslâm hilafetinin ilgasına giden yolda atılmış ilk adımdı. Mustafa Kemal,
başlangıçta direkt olarak hilafeti kaldırmayı göze alamadığından böyle bir yolu denemiş ve
bunda da başarılı olmuştur.)
Bu yargıya, sanıldığı gibi, öfke veya hüküm vermede aşırıya kaçmak sonucu varmış
değilim. Mustafa Kemal hayranı meftunlar ise, yazılarımı hevalarına göre tevil etmişler, beni
haksız yere eleştirmişlerdir.
İddia edildiği gibi, hilafet ve hükümetin birbirinden ayrılması ile, ülke idaresinin ıslah
edilmesi amaçlanmamıştı. Gerçek ıslahın bu iki müessesenin birlikteliği ile sağlanacağını
düşünen pek olmamıştı. Olay, İslâm âleminde beklenmedik bir anda vuku bulmuş, ümmet
önce şaşırmış, sonra da Mustafa Kemal sevgisinin gözlerini kör, kulaklarını sağır ettiği birçok
kimse, olayı tevil etmeye, savunmaya ve haklı göstermeye koyulmuştur.
Ne gariptir ki, Kemalistler Sultan Vahdeddin'i halkın nazarından düşürmek amacıyla
kötülemelerinin ve yönetimden uzaklaştırmalarının, ardından tam bir hoşnutluk ve saygıyla,
yetkilerinden soyutladıkları Abdülmecid'e halife olarak biat eltiler.
(Sultan Vahdeddin'den sonra Müslümanların halifesi olarak Abdülmecid'e biat edildi.
Sadece halife olarak! Sultan olarak değil. Sonra çok geçmeden, kendi atayıp biat ettikleri
halifenin hürmetini ihlal etmeye başladılar. Bu cümleden olarak Cuma namazları
münasebetiyle yapılan törenleri iptal ettiler ve halifenin ödeneğini kısıtladılar. Ve nihayet 3
Mart 1924'te Atatürk'ün TBMM'sine aldırdığı bir kararla hilafet ilga edilerek tamamen laik
rejime geçildi.)
Sonra, Abdülmecid'ten kaynaklanan herhangi bir sebep olmaksızın, Kemalistler daha bir
yıl önce saygı ve hoşnutlukla tayin ettikleri halifeyi küçük düşürmeye, alaya almaya ve
aşağılamaya başladılar.
Tüm bunlar, Müslümanların gözü önünde cereyan eden herkesçe malum gerçeklerdir.
İnsanlar bu garip hadise üzerine, kabul ve red cephesine ayrıldılar. Fakat çelişkiliymiş gibi
görünen bu olayların sebebine inen, sebepleri üzerinde düşünen pek olmadı.
Kemalistlerin İki Hedefi Vardı
1 - Yönetimi Osmanoğullarından alıp, Mustafa Kemal'e nakletmek.
Hilafetin hükümetten soyutlanması ve görünüşte Millet Meclisi'ne geçmesi, aslında
hedeflerini gizlemek için tezgahladıkları bir oyundu.
2 - Hilafet müessesesini tedricî olarak kaldırıp, böylece ülkeyi İslâmî yönetimden
uzaklaştırarak laik bir sistem oluşturmak.
Akıl sahibi bir şahıs veya kuruluştan sâdır olan her eylemde mutlaka dinî veya dünyevî
bir maslahat gözetilir. Kemalistlerin hilafet ve hükümeti ayırmalarını savunanlar veya tevil
edenler ise bu meselede ne gibi dinî veya dünyevi bir maslahat sağlanmıştır, bunu
gösteremezler.
Olsa olsa, akıllarından geçirdikleri gibi gayridinî bir maslahat olabilir. Fakat dünyevî
maslahat ile, gayridinî maslahat birbirlerinin aynısı değildir. Aralarında fark vardır.
Birincisinde meselenin dinî tarafına bakmamak, ikincisinde ise sadece laikliği göz önünde
tutmak söz konusudur.
İşte halifenin hükümet yetkisinden soyutlanmasının tek izah tarzı, bu laik
maslahattır.
Kemalistler İttihatçılardan Gayrileri Değildir
Konuyu biraz açıklayalım:
Aralarındaki ittifak ve memleket evlatları arasında kendi fikirlerine uyup uymamalarına
göre ayrım yaparak bir kısmına hiddet edip, diğer kısmını sevmelerinden de anlaşıldığı gibi,
Kemalistler, İttihatçılardan gayrileri değildir. Hâlâ daha önce ilan edilen anayasa ile İslâm
şeriatını bağdaştıramıyorlar. Avrupalıların bu meşrutî İslâm devletine güven
duyabileceğinden de emin olamıyorlar. Mutlak hürriyet ile mukayyed dinin arasının
bulunmasının mümkün olmadığını anlayamıyorlar.
Dinî hükümlerin, laik Avrupa yönetimi biçimlerine aykırılığı ve memleket içindeki heva ve
zulümlerine engel teşkil etmesi nedeniyle, dini omuzlarından atılması gerekli ağır ve sıkıntı
verici bir yük olarak görüyorlar.
Dini, hep omuzlarından atılması zorunlu bir yük olarak görüyorlardı. Meşrutiyetin getirdiği
mutlak hürriyet gereği birçok eylemlere kalkışıyorlar ancak karşılarında dini buluyorlardı.
Çünkü onların hürriyet ve medeniyeti Avrupa'da gördükleri her şeyi, iyisiyle-kötüsüyle, adım
adım izlemekti. Ayrıca ülke içindeki tuğyan ve zulümlerin karşısına da gene din dikiliyor,
onların mutlak hürriyet ve istibdatlarını engelliyordu.
İşte çoktandır, Türk başkentinde dinin konumu böyle...
Kendi vatanında ve Avrupa eğitimi görmüş evlatları arasında garip!
Bunların siyasî bir parti haline gelmeleri ve zahirlerinin İttihatçı, bâtınlarının ise Mason
olarak tecelli etmesinden sonra durum daha vahim boyutlara varmıştır.
(Masonluk, Yahudi amaçlarını gerçekleştirmek amacıyla kurulmuş gizli bir cemiyettir.
Amaçları doğrultusunda ülke liderlerini masonlaştırarak hedefleri doğrultusunda bir maşa
olarak kullanır. İsrail büyük Mason locası açılışı münasebetiyle düzenlenen törende konuşan
İsrail baş hahamı şöyle diyordu:
"Mason kardeşlerim! Çalışmalarınız sayesinde hedefimize hızla yaklaşıyoruz. Amacımız
yeryüzünde sadece tek bir dinin kalmasıdır. Bunun dışındaki dinler bâtıl ve asılsız
hurafelerdir. İnsanlar arasında tefrika ve ayrım yapmaktadırlar. İslâmiyet ve Hıristiyanlığın
yıkılıp, bu dinlere inananların bâtıl inançlarından temizleneceği gün yakındır. Böylece tüm
insanlık hak ve hakikat aydınlığına kavuşacaktır."
bkz., Gizli Dünya Hükümeti, Sipritoviç.)
Bununla beraber İttihatçılar siyasî yaşamları boyunca, açıkça dine cephe alamamışlar,
buna cür'et edememişlerdir. Ancak savaş yıllarının o karışık günlerinde, dine karşı tutumlarını
açığa vurmuşlar, bu kabilden olarak şer'î mahkemeleri şeyhülislâmlıktan alarak, adalet
bakanlığına bağlamışlardır. Halk, bu olayı esefle karşılamıştı.
Savaştan galip çıkmaları halinde, zaferlerinden aldıkları cesaret ve coşku ile dine açıktan
cephe alacakları kesindi. Ama ne var ki savaştan mağlup ve zelil olarak çıktılar.
Savaş ve yenilginin sorumlusu İttihatçılar, İzmir'in fethine kadar bir müddet gözden
kayboldular. Düşmanlara bağışladıkları toprakların yüzde biri bile olmayan İzmir'in fethi, sanki
onların geçmiş tüm günah ve hatalarının kefareti olmuştu. Kıyamete kadar harcayarak,
bitiremeyecekleri bir şerefe nail olmuşlardı!
Böylece, omuzlarında varlığını hep hissettikleri din yükünden artık kurtulabileceklerdi.
İzmir'in fethi onlara bu cür'eti vermişti. Bu fetih, sanki onların geçmiş ve gelecek tüm
günahlarının kefareti olacaktı!
Bu kutsal hitap sanki kendileri için söylenmişti:
"İstediklerini yapsınlar, çünkü onlar Bedir ehlidirler."
İzmir'in Fethi İslâm ve Şeriate Yönelik Saldırılara Zemin Hazırlıyor
Fetihten hemen sonra, Kemalistler hilafeti, hükümet etme yetkisinden
uzaklaştırarak, lâdinî (Dinle alâkası olmayan, dinsiz,din dışı.) hale geldiler. Ne yazık ki,
Müslümanlar bu konuda gerekli tepkiyi gösteremediler.
Kemalistlerin, ayrıca şer'î mahkemelerin kapatılması yolundaki çalışmalarını
sürdürdüklerini ve bu yolda büyük mesafe kat ettiklerini biliyoruz. Daha önce, ağabeyleri
İttihatçılar, bu mahkemelerin şeyhülislâmlık ile bağlarını koparmış ve adalet bakanlığına
bağlamış olmakla beraber, tamamen kapatılmasına cesaret edememişlerdi.
(İttihatçılar ve Kemalistler aynı ağacın dallarından müteşekkildirler. Her iki akımın önderleri
arasında gerçek Türk soyundan insanların varlığı yok denecek kadar azdır. Bu iki akımın kurucularının
büyük çoğunluğu Selanik dönmeleridir.
Örneğin; Enver Paşa Polonya aslından geliyordu. Cavid, bir Yahudi dönmesiydi. Karaso ise
İspanya Yahudilerinden idi. Köken ve düşünce olarak gayri -Türk ve gayri- İslâmî unsurlara tâbilerdi.)
Kardeşleri Kemalistler ise İzmir'in fethi sayesinde, bu cesareti kendilerinde bulmaktalar.
İzmir'i fethettiler diye, İslâm devletinin üzerine inşa edildiği, dinî esasları yıkmak üzere
kendilerine Müslümanlarca görev ve yetki verilmiş gibi davranıyorlar.
Fetihle gelen alkış ve övgü seli, içlerindeki dinden kurtulma eğilimini dışa vurmalarına
vesile ve cüret kaynağı olmuş, devleti İslâmî olmaktan çıkaracak eylemlere açıktan açığa
girişmeye başlamışlardır. Müslümanların şaşkın bakışları arasında dinî esasları yıkmaya
yönelik eylemlere girişmişlerdir.
Amaçlarının laik bir yönetim oluşturmak olmadığını iddia ediyorlarsa, soralım bakalım:
İzmir zaferinin hemen akabinde, niçin hilafet ve yönetimi birbirinden ayırdınız?
Bunu hangi gerekçeyle yaptınız?
Onları buna iten neden sadece yönetimi Osmanoğullarından alıp, Mustafa Kemal'e
nakletmek istemeleri olamaz. Böyle olsaydı, yönetimi gasp ettikleri gibi, hilafeti de gasp
etmeleri gerekirdi.
Aslında yönetim ve hilafetin birlikle gaspedilmesi, bu ikisini birbirinden ayırmanın yanında
çok daha önemsiz kalır. Birincisinde sadece Osmanoğullarına ihanet, diğerinde ise
Osmanoğullarına ihanetle beraber dine ihanet söz konusudur.
Livaü'l-Mısri gazetesinde, beni eleştirip Kemalistleri savunan yazar şöyle diyor:
"Mustafa Sabri'nin yürüttüğü mantık, akılları karıştırıp zihinleri bulandırmaktan başka bir
şeye yaramaz. Hilafet ve hükümeti ayırmanın dinden dönmekle ne ilgisi var?
"Halkın, yönetimi eline geçirerek, ülke çıkarlarını, hilafet makamını kuşatan desise ve
oyunlardan korumalarının, eski şeyhülislâm ve zümresinin dinî otoritelerini kullanarak ülkeyi
sömürmelerine engel olmalarının İslâm'a aykırı olduğunu kimse iddia edemez.
"Halkın şahsî çıkarlarını ülke ve halkın çıkarlarına tercih eden başıboşluğa dur demesi,
İslâm ve ülke çıkarları gereğidir."
(Yazar, "eski şeyhülislâm" derken Mustafa Sabri'yi kasdetmektedir. Eğer durum iddia ettikleri gibi
olsaydı ve hilafet makamını ıslah etmek isteselerdi, beğenmedikleri şeyhülislâmı değiştirerek meseleyi
halledebilirlerdi. Kemalistlerin gerçek amaçları, hilafet nizamını ortadan kaldırmaktı.
Meşhur İngiliz casusu Lawrence şöyle diyor: "Bu savaş sonunda mutlaka ve mutlaka Osmanlı
Sultanının dinî otoritesi ortadan kaldırılmalı."
İşte Avrupa'nın amacı buydu. Hilafetin ilga edildiği gün, onların amaçlarına ulaştıkları, zafer
günüydü. Lawrence el-Arab (Zühdü Fatih).
Yazar, benim maksadımı anlamamış veya anlamak istemiyor. Dolayısıyla da boş ve
gerçek dışı sözler sarf ediyor. Çünkü ben, hilafetin yönetimden soyutlanmasından bu iki
kurumun birbirinden ayrılmasından bahsediyor, bunu reddediyorum. Eğer hilafet makamı,
eski şeyhülislâmın desise ve hileleriyle kuşatılmış idiyse, bunun önüne geçmenin yolu,
şeyhülislâm veya halifeyi değiştirmekten ibarettir.
Yoksa, İslâm şeriatının gerektirdiği hilafet-hükûmet birliğini bozarak veya İslâm siyasî
nizamını temsil eden hilafet kurumunu tahrif ederek değil. Ülke çıkarları gerçekten
düşünülseydi, yapılacak olan buydu.
Hem, ülke çıkarları böyle gerektiriyor diye, İslâm dini tahrif veya tebdil edilebilir mi?
Şeriat, hilafet ve hükümet bütünlüğünü emrederken, Müslümanların maslahatlarını
gözetmekten gafil miydi?
Ki, Kemalistler, şeriatı Müslümanların maslahatını haleldar eden bir gaflet ve sapıklığını
gördüler de, bunu düzeltmeye mi çalışıyorlar?!
İttihatçı ve Kemalistlere göre ben, şeriatın bu gaflet ve sapıklığını temsil ediyorum.
Aramızdaki ayrılık da bundan kaynaklanıyor.
Sonra, sormak istiyorum:
Desise ve hileler sadece hilafet makamını mı kuşatmıştı?
Bozulan sadece hilafet makamı mıydı?
Hükümet makamı bu bozukluk ve desiselerden arınmış ve temizlenmiş miydi ki,
Kemalistler can-ı gönülden hükümete sahip çıkarken, ıslahat ve desiselerinin önüne geçme
iddialarıyla hilafet makamını ortadan kaldırıyorlar?
Hilafetin Hükümetten Soyutlanması
Yazar, iki ayrı otoriteden bahsetmekte:
- Hilafet ve
- Millet Meclisi.
Böylece cehaletini ortaya koyuyor!
Otorite ve hükümet yetkisinin şu anda tamamen meclisin elinde olduğunu, halifenin ise
tüm otorite ve yetkilerinden tecrid edildiğini bilmiyor.
Abdülmecid için otorite iddia edenlerin veya halifenin etkinliğini artırmaya çalışanların
Kemalistler tarafından şiddetle cezalandırıldıklarından da haberi yok.
Kemalistlerin, kendilerinden biri olan Lütfi Fikri'yi İstiklal Mahkemelerinde yargılayıp, beş
yıl hapse mahkum etmelerinin nedeni budur. Bu hapis adamın halifeye otorite atfetmesi
sebebiyledir.
Yazar, halifenin yetki ve etki sahibi olduğu vehmine kapılıyor!
Dolayısıyla sözlerini, savunmak istediği Kemalistlerin dahi kabul etmedikleri, yanlış bir
mukaddime üzerine bina ediyor. Bu Kemalizm savunucusu, eğer Türkiye'de olsaydı, Lütfi
Bey'in akibetine uğramaktan kurtulamazdı!
Kişiyi eğer iyi işleri övmüyorsa
Onu övmeye kalkan, fasih dahi olsa saçmalar!
Yazar, gazetedeki eleştirilerini sürdürüyor:
"Şeyhülislâm ve emsalleri, ülkemize geldikleri gibi gitselerdi diyecek birşeyimiz olmazdı.
Zayıflık ve çaresizlikleri onlara fayda verirdi. Sessizliklerini, ülke ve halklarının başına gelen
bunca bela ve musibetlere neden olmalarından dolayı, kalblerinde duydukları acı ve
pişmanlığa yorabilirdik.
"Ama onlar böyle yapmadılar. Halktan gördükleri tepki de onları sessizlik ve sükunete
sevketmeye yetmedi.
(Yazarın sözleri birçok yalan ve çelişkilerle doludur. Bu ve emsalleri, Mısır'dan ayrıldığımız güne
kadar, saldırı ve iftiralarını sürdürdüler.
2 Eylül 1922 tarihli el-Ehram gazetesi, "Türk Muhacirler Mekke Yolunda" başlığıyla verdiği
haberde şöyle diyordu:
"Eski şeyhülislâm ve beraberindekiler Mekke'ye gitmek üzere bu akşam saat altıda Mısır'dan
ayrıldılar. Toplanan kalabalık Şeyh ve beraberindekiler aleyhinde gösteri yaparak sloganlar attılar."
Halbuki o zamana kadar, Mısır gazetelerinde henüz hiçbir eleştirim yayınlanmamıştı. (Mustafa
Sabri)
"Ayrıca, bunların Mısır'ı terketmeye pek niyetleri de yok. Bilakis pisliklerini bize de
bulaştırmaya çalışıyorlar.
"Korkaklıkları, onları insanları yüzüne karşı eleştirmekten alıkoyuyor. Bunun yerine zehirli
oklarını, kendilerini sağlama aldıkları uzak mesafelerden fırlatıyorlar."
Sübhanallah!
Bu şikayetlerin aslında bizden vaki olması gerekmez miydi?
Mısır'a iltica ettiğimiz andan itibaren her gün kapımızı aşındıran, peşimizi bırakmayan
gazetecilere rağmen bir müddet sükuneti tercih ettik. Kişisel sorunlarımızla, yolculuk ve
ilticanın getirdiği zorluk ve problemlerle meşgul idik. Bir de gördük ki, hemen her gün, gazete
ve mecmualardan bize saldırılmakta, bizi küfür ve hakaret yağmuruna tutmaktalar. Bu kötü
tabiatlı müfterilere, Mısır'dan ayrılmak üzere olduğum sıralarda, gerekli cevapları verdim.
Mısır'ı bedenimizle terketmemiz, delil ve hüccetlerimizle terketmemiz anlamına gelmez.
Cevabımızda, gerçeği arayanlara küfürle değil kanıtla; tartışanlara delilleriyle beraber hakkı
sunmuşuzdur.
Kahire ve İskenderiye sokaklarında, aleyhimize kışkırtılan kalabalıklara küfürle cevap
vermedik diye kimse bizi korkaklıkla suçlayamaz!
Bizler, bu ülkenin garibanlarıyız.
Cahillere selam deyip geçmek ne zamandan beri korkaklık sayılıyor?
Yazar, nasıl bizim suçluymuşuz gibi devamlı susmamızı isteyebilir?
Hakkın ihlal edildiği yerde, dilsiz şeytan konumuna düşmemek için, tehlikelerle dolu bu
yolda yürümeyi kendine şiar edinen ben, nasıl susabilirim?
İlk makalemden sonra hazırladığım diğer makaleleri Mekke Emiri'nin münakaşalardan
kaçınmam yolundaki tavsiyeleri üzerine, gazetelere göndermekten vazgeçtim. Şu anda
önemle üzerinde durduğum konu, İttihatçı ve Kemalistlerin içyüzünü açıklamak, böylece
Müslümanları onlardan gelecek tehlikeler konusunda uyarmaktır.
(Daha önce de belirttiğimiz gibi, İttihat ve Terakki Partisi'nin üyeleri, çoğunlukla Dönmelerden
oluşuyordu. Mustafa Kemal hakkında dahi bunlardan biri olduğu şeklinde iddialar serdedilmektedir.
Dönmeler, zahiren Müslüman görünür; namaz kılar, oruç tutar ve hacca giderler. Fakat gizlice ve
kendi aralarında dinlerine bağlılıklarını sürdürürler. Kendi aralarında Talmud okumayı ihmal etmezler.
İki isim taşırlar. Birini halk arasında, diğerini de kendi aralarında kullanırlar.
Türk halkı bunların gerçek yüzünü keşfettiğinden, bunları "Dönme" lakabıyla çağırırlar.
Konuyla ilgili olarak, Fransa Yahudi Araştırma Merkezi'nin vesikasını sunuyoruz:
Fransa hahamı Şamor 13.1.1489 tarihinde, İstanbul baş hahamına bir mektup göndererek bazı
konularda danışmalarda bulunuyor. Mektubunda "Fransızlar, mabedlerimizi tehdid ediyor. Ne
yapalım?" diye soruyor?
İstanbul baş hahamının cevabi mektubu ise şöyle:
"Aziz kardeşlerim! Mektubunuzu aldık, içinde bulunduğunuz bela ve musibetler bizi derinden
üzdü. Çok müteessir olduk.
Görüşümüz şudur:
1 - Söylediğinize göre, Fransız kralı, sizi Hıristiyan olmaya zorluyor. O halde zahiren Hıristiyan
olun. Ancak, Musa şeriatine olan imanınızı sağlam tutun.
2 - Söylediğinize göre, mallarınıza el konuyor. O halde, çocuklarınızı birer tüccar olarak yetiştirin.
Böylece Hıristiyanların mallarını yavaş yavaş elinize geçirirsiniz.
3 - Söylediğinize göre, hayatınıza kıyılıyormuş! O halde çocuklarınızı birer doktor olarak
yetiştirin. Hıristiyanların hayatlarına son versinler.
4 - Söylediğinize göre, mabedleriniz yıkılıyormuş! O halde çocuklarınızı kahinler olarak
yetiştiriniz ki, Hıristiyanların mabedlerini başlarına yıksınlar.
Bu emirlerimiz doğrultusunda çalışın! Göreceksiniz, bugünkü zillet ve zayıflığınız, izzet ve
kuvvete dönüşecektir.
imza: İstanbul Yahudi lideri.
Gizli Dünya Hükümeti kitabından alıntı.)
Çünkü onların sebebiyet verdikleri zararlar, sadece Türkiye ve Türk milletiyle sınırlı
değildir. Bilakis tüm İslâm âlemine yansıyan etkileri vardır.
Onların şerrinden bunca sakındırmama rağmen, hâlâ ülkemizdeki bu laiklik belasını
göremeyenler, bilerek veya bilmeyerek onlara ve sapık ilkelerine destek olanların, yardım
edenlerin artık hiçbir geçerli mazeretleri olamaz.
Hayatımın uzun bir kısmını Türk milletini uyarmakla ve bu dinsizlik belasına dikkat
çekmekle geçirdim. Fakat milletim bana kulak vermedi, söylediklerimin gerçekleşeceğine
ihtimal vermedi ve gaflet uykusuna devam etti. Bir türlü gözlerini açıp gerçeği göremedi. Ve
işte, bela ve musibetler, sağanak yağmurlar gibi ülkem ve halkımın üzerine yağıyor!
Şimdi de, tüm İslâm alemini ve Müslümanlarını uyarmaya çalışıyorum.
İş işten geçtikten sonra uyanmanın bir faydası yoktur.
Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyuruyor:
"Hiçbir kavim kendi nefislerinden özür dilemedikçe helak olmayacaktır." (Hadisi,
Ahmed Ebu Davud rivayet etmiştir. Suyutî ise bu hadisin hasen olduğunu bildirmiştir.)
Muhaliflerimden biri el-Maktam gazetesinin 10266. sayısında şunları yazıyor:
Şeyh Mustafa Sabri, hayal ve vehimlerinden yola çıkarak Kemalistleri İslâm şeriatını
uygulamamak ve hilafete ihanetle suçlamakta, onları küfürle itham etmekte. Oysa Mustafa
Kemal ve arkadaşları gerçekte birer İslâm kahramanıdırlar. Çünkü onlar, İslâm'ın özünü
savunmaktalar.
Hilafet, "Şer'î hükümleri sadece halife ve onun hükümeti uygulayabilir" mi demektir?
Halife ve hükümeti, Müslümanların iradesi hilafına oluşturulmuş ve gene onların iradesi
hilafına, yönetimi gasbetmişse, bu İslâmî midir?
Cenab-ı Hak şöyle demiyor mu:
"Onların işleri aralarında şura iledir."
"Bir iş yaparken onlara danış".
İşte Mustafa Kemal ve arkadaşları, âyetlerden de anlaşıldığı gibi, sırat-ı müstakime tâbi
olmuşlardır. Hak yol üzerinedirler.
Senin ve azledilmiş padişah efendinin, yabancılardan aldığınız onayla, halkı
sömürmenize engel olmuşlardır.
Kemalistler, dini yeniden aslî kaidelerine irca ederek, Müslümanların başkanının, veraset
yoluyla değil, seçimle işbaşına gelmesini sağlamışlardır.
Halifelerin keyiflerine göre, helali haram, haramı da helal kılmasının önüne geçmişlerdir...
(Emperyalistlerin kurdukları el-Maktam ve el-Muktatif gazeteleri, haklı-haksız Osmanlı
Devletini eleştiriyordu. Sayfaları Osmanlı rejim muhaliflerinin yazılarıyla doluyordu. Genç Türkler
hareketinin bazı üyeleri, Mısır'da bulundukları sürece, Abdülhamid'e bu gazeteler aracılığıyla
saldırıyorlardı.)
Kemalistlerin, hilafete ihanetleri bugün artık inkârı mümkün olmayan bir gerçektir.
Yazar, makalesini bugün yazmış olsaydı, o da belki gerçeği itiraf edecekti. Kemalistleri çok iyi
tanıdığından, onlar daha henüz hilafet makamıyla oynamaya başlamadan önce olacakları
görecekti.
Ben bu konudaki hükmümü verdim. Onlar hakkındaki bu hükmümün ne yazık ki bugün
gerçekleştiğini görüyoruz.
Onlar gerçekten hilafete önem vermiş olsalardı, onu tüm yetki ve etkinliklerinden
arındırmazlardı. Halife diye tayin ettikleri şahıs ne padişahtır, ne de hükümette bir yetkisi var.
Atama yapması veya azletmesi, kanunlar imzalaması veya reddetmesi, bir şey emretmesi
veya nehyetmesi gibi hiçbir yetkisi yoktur. Kelimenin tam anlamıyla göstermeliktir.
İşte tüm bu karineler göstermektedir ki, Kemalistler hilafete ihanet etmişlerdir.
Devlet iradesini, laik ilkeler doğrultusunda düzenlediler ve dini yönetimden,
yönetimi de dinden soyutladılar
Oysa daha önce hilafet ve hükümet bir arada idi ve hilafet, Resulullah sallallahu aleyhi ve
sellem'in hükümetine vekalet eden dinî bir hükümetten ibaretti.
Hükümet, yöneten ve idare eden gücü temsil ettiği gibi, hilafet de o gücün, yani
hükümetin niteliğini belirler. O hükümetin, dinî bir hükümet olduğunu ifade eder.
Öyleyse hükümeti hilafetten ayırmak onu dinden ayırmak demektir diyebiliriz. Zira,
hilafet ve hükümet birbirinden ayrıldıktan sonra, hilafetin tek bir niteliği kalıyor:
Dinî olması. Hükümet dinî niteliğiyle beraber bugünkü durumuna gelmişse, bu
demektir ki, halifede din ve hükümet adına bir şey kalmamıştır. Sadece, hükümetin
bugünkü hale gelmesi o hükümetin dinden tamamen kopması anlamına gelir. (Şeyh,
İslâm'ın yönetimden uzaklaştırılmasını kastediyor.)
Hilafet ve hükümetin ayrılması meselesinde, selim akıl ve sağlam mantığın bizi ulaştırdığı
netice budur.
Yazarın savunduğu gibi, eğer Kemalistler bunlardan hiçbirini yapmadılarsa o halde hilafet
ve hükümetin ayrılması, benim gördüğüm kötü bir rüyadan ibarettir.
(Kemalistler, başlangıçta halkı kendilerine çekebilmek ve uygun ortamı kollamak amacıyla, şeriat
hükümlerini uygulayacakları sözünü vermişlerdir. Şartlar kendi lehlerine oluştuğu ve ülke idaresine
tamamen hakim olmaya başladıkları zaman, gerçek yüzlerini göstermişlerdir. Her fırsatta dine darbe
vurmaktan çekinmemişlerdir.
Şeyh Muhammed el-Gazali Zalam fil-Garb isimli kitabında şöyle diyor:
"İşgalcileri denize döken Türk ordusunun saflarındaki ve vicdanlarındaki yegâne unsur İslâm'dı.
Mustafa Kemal'i, mücahid saflarını düzenlemesi ve organize etmesi amacıyla bizzat padişah
göndermişti.
Müslümanlar, Türklerin bu kurtuluş mücadelesini tüm güçleriyle desteklemişler, maddî-manevî
yardımlarını esirgememişlerdi.
Örneğin, Mısır'da halk sokaklara dökülüyor, yer gök şu nidalarla inliyordu:
Ey Mısır, hilali korumak için kalk
Gazi Mustafa Kemal'in çağrısına koş!
Ama ne zaman ki mücadele başarıya ulaştı. Gazi gerçek yüzünü göstermeye başladı.")
Kemalistlerin İslâm şeriatını uyguladıkları iddiasına gelince:
Mustafa Kemal ve adamları, hükümet etme yetkisini kendi adamlarından müteşekkil
Millet Meclisine intikal ettirirken, İslâm şeriatının uygulanmasını, yetki ve sorumlulukları
elinden alınan göstermelik halifeye bırakmışlardır. Bu şekilde şeriatın uygulanması fiilen
engellenmiş oldu. Zira hilafet ve hükümetin birbirinden ayrılması, her iki müessesenin
meşruiyetlerini yitirmesine sebep olmuştur.
"Hilafet", sözlükte "niyabet", "vekalet" mânâsındadır.
Örfte ise; Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in hükümetine niyabet ederek, onun
ümmetini yönetmek demektir.
Hilafet, bu unsurundan soyutlanırsa İslâmî anlamını yitirir. Bu, cinsi, mahiyetini oluşturan
nev'inden soyutlamak gibidir.
Çünkü hilafet düzeni, meşrutiyet ve monarşi gibi müstakil bir hükümet şeklidir. Meşrutî bir
hükümet nasıl meşrutiyetten soyutlandığı zaman anlamını yitirirse, hilafete dayanan bir
hükümet de hilafetten soyutlandığı zaman anlamını yitirir.
Hükümetin anlamını yitirmesine gelince:
Hilafet nizamına bağlı bir hükümet, İslâm dini ile mukayyeddir. Hükümetin, hilafeti haiz
olması; Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in hükümetine niyabet etmesi ve İslâm dininin
hükümlerine bağlı olmasıyla gerçekleşir. O halde, hilafete bağlı olmayan bir hükümetin,
Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'e niyabet etmesi veya İslâm ahkâmıyla mukayyed
olması söz konusu olamaz.
Hilafet ve hükümeti birbirinden ayırmak iki anlama gelir:
1 - Hükümetin, Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in hükümetine niyabet
etmesini istememek.
Bunun Kemalistlere bir faydası değil, zararı vardır. Halk nezdinde itibarlarını
kaybetmelerine neden olur.
2 - Dinî hükümlerin sorumluluk ve gereklerinden kaçmak.
İşte, Kemalistlerin asıl amaçları buydu. Bu uğurda, Peygamber'e vekalet etme şerefinden
mahrum kalmayı ve Müslümanların reddiyle karşılaşmayı göze almışlardır. Onların maksadı,
heva ve heveslerine engel olarak gördükleri dinî hükümlerden, yani İslâm şeriatından
kurtulmaktı. Bu meseleyi önemsemeyenlerin dikkatini çekmek istediğim husus budur.
Tüm bunlardan şu sonuç çıkıyor:
Kemalistlerin amacı, din ve dünyayı tamamen ayırmaktır.
Yazarın iddialarını çürüttükten sonra, okuyucu nezdinde şüphe uyandırabilecek bir
olumsuzluğa değinerek konuyu kapatmak isliyorum.
Hükümet işleri Millet Meclisi'ne devredilirken, İslâm şeriatının uygulanması da sözde
halifeye bırakılmıştı. Ancak bu iki kurum arasında, bir yardımlaşma veya uyum yoktu. Bu iki
kurumun düşman iki zıt kutup değil de, müttefik olduklarını varsaysak bile, bu organlar
arasındaki kuvvet dağılımında korkunç bir çarpıklık vardı. Tüm yetki ve otorite Millet
Meclisi'ndeyken sözde hilafetin hiçbir yetki ve otoritesi yoktu. Yeni yönetim, bu esas üzerine
bina edilmişti.
O halde, tüm yetki ve otorite, sadece müttefiklerden birinde toplanmışsa diğer müttefik
onun oyuncağı olmaz mı?
İstediği zaman oynayabileceği, bazen sevip değer vereceği, bazen de kızıp yere vuracağı
bir oyuncak!
Aslında bu taraflardan birine müttefik denilmesi, gönlünü almak ve küstürmemek
kabilindendir.
Kuvvet dağılımındaki bu çarpıklık, Kemalistlerin dine duydukları nefretin bir ifadesidir.
Abdülmecid'in onlarla anlaşıp yetki ve sorumlulukları elinden alınmış sembolik hilafet
makamına atanmayı kabul etmesini onaylayanlar, artık hatalarını görmeye başlamışlardır.
Mısır basınının bu konudaki hatalı tavrı, yanlış bilgilere dayanıp yanlış değerlendirmeler
yapmalarından kaynaklanmaktadır. Olayı halifenin yetkilerini Meclise devretmesi şeklinde
algılayarak, kasıtlı-kasıtsız yanlış sonuçlara varıyorlar.
Mısırlılara göre; "Durum, aynen anayasal krallık (meşrutiyet) uygulayan rejimlerde
olduğu gibidir. Bu sistemlerde, halife, icra yetkisini bakanlar kuruluna devreder. İcra ise
hükümet ve yönetim demektir. O halde, meşrutiyeti nasıl meşru kabul ediyorsak,
Kemalistlerin hilafet ve yönetimi ayırmalarını da kabul etmek, meşru görmek zorundayız."
Bu şekilde hatalı bir kıyaslama yapılarak, yanlış neticeye varılıyor.
Meşruti sistemlerde, halife, icra yetkisini vekaleten bakanlar kuruluna devretmekle
beraber, icra asliyetini kendilerinde muhafaza ederdi. Halife, sadrazam, şeyhülislam ve diğer
bakanlarını dilediği kimselerden seçer veya azlederdi. Parlamentonun bakanları denetlemesi
ve gerektiğinde güvensizlik oyu vererek düşürmesi, halifenin onlar üzerindeki otoritesini
gidermez. Halife, anayasa gereği parlamentoyu feshetme yetkisine sahipti ve dilediği an bu
yetkisini kullanabilirdi.
Kemalistlerin oluşturduğu sistemde ise; halifenin tüm bu yetkileri Millet Meclisi'ne
devredilmiştir. Meclis, vekil değil asil konumuna getirilmiştir. Halife ise göstermelik
olmaktan başka bir anlam ifade etmez.
Ayrıca, Kemalistlerin hilafet makamına yaptıklarını, geçmiş dönemlerdeki emir ve
sultanların icra ve hükümet etme yetkilerini zorla ellerinden aldıkları mustaz'af halifeler
dönemiyle de kıyaslamak yanlıştır.
Bu iki durum arasında birçok farklar vardır:
1 - Geçmiş dönemlerde mustaz'af halifelerden zorla icra ve hükümet etme yetkisini alan
emirler, sultanlar, beyler bunun mümkün olmadığını biliyorlardı. Dolayısıyla, o kadar
istemelerine rağmen, kendilerini halife tayin edemiyorlardı. Zira, kendilerini hilafet şartlarını
haiz olarak görmüyor ve Müslümanların tepkisinden çekmiyorlardı. O dönemde, halifenin
ancak Kureyş'ten olabileceği yolunda yaygın ve etkili bir kanaat vardı.
("İmamlar Kureyş'tendir" hadis-i şerifi, Ebu Bekir ve Ömer'in de Beni Sakif'te bunu öne
sürmeleri gibi nasslardan yola çıkılarak bu görüşe ulaşılmıştır.
Ancak, İslâm'ın genel usulü, şartların değişmesi ve nesebin karışması gibi nedenler göz
önüne alındığında günümüzde artık bu şartın geçerliliğini yitirdiğini görüyoruz.
İbn Teymiye, imamın Kureyş'ten olmasının bir zorunluluk değil, efdaliyet olduğunu
bildiriyor. Zira Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem nesep ile övünülmesini kesinlikle
yasaklamıştı:
"Cenab-ı Hak bana tevazulu olmanızı vahyetti. Kimse kimseye karşı gururlanmasın
ve zulmetmesin."
es-Siyase'ti'ş-Şeriye, İbn Teymiye)
Kemalistler sadece yönetim ve hükümete talip oldular. Hilafete talip olmamaları ise,
Müslümanların onlara karşı çıkmalarından dolayı değil, bu makama tenezzül etmemelerinden
dolayıdır.
Mustafa Kemal halife olmak isteseydi, şartlar buna son derece uygundu.
(Mustafa Kemal'e halife olması yolunda birçok teklifler gitmiş, ancak o tüm bu teklifleri
geri çevirmiştir. Son olarak Hindistan ve Mısır'dan bir heyet Ankara'ya giderek onu bu konuda
iknaya çalışmış ancak o, "Hilafet Osmanoğullarının kalıntısıdır ve onlarla beraber
gitmelidir" diyerek reddetmiştir. - bkz. Armstrong, Mustafa Kemal'in Hayatı.)
Tüm yeryüzü Müslümanlarının temennisi de buydu. İslâm kahramanı, İslâm onurunun
kurtarıcısı olarak ilan ettikleri kişiden hilafet makamını esirgeyecek değillerdi. Özellikle de
çeşitli menfi propagandalarla, Osmanoğullarını halkın gözünden düşürmesinden sonra, artık
hilafet makamının tek adayıydı. O ise, kendini Osmanoğullarından daha üstün görüyordu;
ama hilafet makamında gözü yoktu. Bilakis bir an önce bundan kurtulmanın çarelerini
arıyordu.
O, talip olduğuna (hükümete) kavuştuktan sonra, nefret ettiği şeyi (hilafeti) nefret
ettiklerine bırakmıştı.
İslâm dünyasından gelebilecek tepkilerden çekindiği için, hilafeti hemen kaldırmadı.
Yerine aşama aşama kaldırmayı tercih etti. Böylece diğer İslâm ülkelerinin, bu kuruma sahip
çıkmalarının da önünü almış oldu. Türkiye'de hilafet istemediği gibi, başka bir devlette de
istemiyordu.
2 - Geçmiş dönemlerdeki emir ve sultanlar, yönetimlerine meşruiyet kazandırmak için,
halifeden vekalet almak zorunluluğu duyuyorlardı. Zira aksi takdirde, hükümet ve devletlerinin
İslâmî bakımdan geçerli sayılmaması endişesi duyarlardı.
Böylece bir bakıma halife tarafından egemen oldukları devletleri İslâm şeriatına uygun
olarak yönetmek üzere atanmış oluyorlardı.
Oysa, Ankara hükümetinin ne vekaleti, ne de atanması söz konusudur. Bilakis
Abdülmecid'in kendisi, Ankara hükümeti tarafından atanmıştır.
Tarihî vesikalar, halifenin sultan ve emirleri atadığını gösterir. Aksine delalet eden bir
vesikaya rastlamak ise mümkün değildir.
3 - Tarihî vesikalardan anlaşıldığı üzere geçmiş mustaz'af halifeler dönemindeki halifeler
emir ve sultanlara, İslâm şeriatını uygulamaları üzerine hükümet yetkisi ve vekaleti verirlerdi.
Kemalistler ise, sırf dinî hükümler uygulanmasın diye, hilafet makamını maskaralık hale
sokmuşlardır.
4 - Geçmiş dönemde vuku bulan başkaldırılar, İslâm dinine değil, halifelerin şahsına veya
otoritelerine yönelikti. Günümüzde ise hedef bizzat İslâm dinidir. İslâm dini hayattan sökülüp
atılmak istenmektedir.
Fransız Devrimini Taklit
5 - Kemalistler, Fransızların kilise ve devlet işlerini birbirinden ayırmakla sonuçlanan
büyük devrimlerini taklit etmeye çalışmaktadırlar. Beyanatları ve eylemleri bunu gösteriyor.
Müslüman ulemanın ise, bu devrimin tahlilini yapmak bir yana, daha bu devrimden bile
haberleri yok.
Dolayısıyla da hilafet ve devlet işlerinin ne anlama geleceğini idrak edemiyorlar!
(Mustafa Sabri, Kemalistlerin Fransız devrimini taklit ederek ülkeyi laikleştirmeye
çalıştığını görmüştür.
Devrime kadar Kilise, Avrupa'da yegâne otorite sahibiydi. Beğenmediği kralları dahi
aforoz ederek alaşağı edebiliyordu. Otoritesine karşı gelen herkesi engizisyon mahkemeleri
ile şiddetli bir şekilde cezalandırıyordu. Farklı görüş ve düşünceleri savunan bilim adamlarını
yakmaya kadar varan vahşi cezalarla yıldırmaya, bastırmaya çalışıyorlardı.
Halk din adamlarının sömürü, zulüm ve baskısından bıkmıştı. Kilise ve din adamlarına
karşı ayaklanan Avrupalı, kiliseyle beraber dini de hayatlarından çıkarıp attı. Din işlerinin
devlet işlerine, devletin de din işlerine karışmaması ilkesini, yani laikliği benimsediler.
Görüldüğü gibi, laiklik tamamen Batı şartlarında oluşmuş, Batıya özel bir kavramdır,
İslâmiyete tatbik edilmesi kesinlikle mümkün değildir. İslâm ve laiklik birbirleriyle asla
bağdaşmaz. İslâm nazarında laiklik, Iâdinîliğin ta kendisidir. Zira, devlet işlerine karışmayan
bir İslâm dini yoktur. Böyle bir din varsa bu İslâm değildir.)
6 - Geçmiş dönemdeki emir ve sultanlar, halifeden aldıkları vekalet dolayısıyla, halifenin
halifeleri konumundaydılar. Böylece hilafet ve hükümet etme yetkilerine sahip olmaları
hasebiyle fiilen halife-sultan idiler. Aslında gerçek halife onlardı. Hükümet etme olanağından
yoksun halifenin halifeliği ise, isimden ibaretti.
Hilafet, Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in ümmetini yönetmek üzere, ona
vekalet etmekten ibarettir.
Kısaca, kim İslâm şeriatını uygular ve Müslümanların çıkarlarını sağlayıp korursaunvanı halife olmasa da, gerçek halife odur.
Cenab-ı Hak şöyle buyuruyor:
"Ey Davud! Biz seni yeryüzünde halife kıldık. O halde insanlar arasında hükmet"
(Sad sûresi).
Bu esasa binaen, diyebiliriz ki; yönetim ve hükmetme gücüne sahip bir sultanın
halifeliği, hükümet etme gücünden yoksun halifenin halifeliğinden daha geçerli ve daha
sahihtir. Şeriatın ruhuna ve usulüne daha uygundur.
Dolayısıyla yaklaşık bir yıl önce el-Ehram ve el-Maktam gazetelerinde yayınlanan
makalelerimde, hilafet makamının boş kalmaması ve mevcut İslâmî hükümetlerden birinin bu
şerefli makamı üstlenmesi gerektiğini bildirdim. Bu konuya tekrar değineceğim!
Görüldüğü gibi, İslâm şeriatını uygulamak üzere halifeden hükümet vekaleti alan geçmiş
dönemdeki liderlerle Mustafa Kemal yönetimi arasında herhangi bir benzerlik yoktur.
Şimdi de Ankara'dan çıkan bazı Kemalist gazetelerin sapkın bir beyinsiz aracılığıyla
gündeme getirdikleri mevzu üzerinde durmak istiyorum:
Celal Nuri denen kişi, kendini âlim makamına geçirerek şöyle diyor:
"Halifenin değil, hilafetin bazı görevleri vardır. Muteber kitapların beyan ettiği gibi, bu
görevler halifenin değil, ümmetindir. Zira kitaplarda fertler hakkında herhangi bir nass yoktur.
Ulu'l-emr kelimesi çoğul sigasıyladır. Biz Türkler Emevî ve Abbasîlerin izlerinden gitmek
zorunda değiliz..."
Bir tek imama bağlanma hususunda ne demek istiyor?
İyi de, Raşid Halifeler de birer münferid imamlar değil miydiler?
Bunu niçin söylemiyorsun?
Niçin Emevî ve Abbasîleri küçümsemeye çalışıyorsunuz?
Bu adam Lozan Konferansındaki yoldaşı kadar cesur değil. Lozan'da azınlıklar meselesi
görüşülürken, Türkiye temsilcisi söz alarak yeni Türk yönetiminin laik olduğunu, laikliğin ise
tüm dinlere karşı eşit davrandığını, dolayısıyla Türkiye'nin azınlık sorunu diye bir meselesinin
olamayacağım söylemiştir.
Temsilcinin bu beyanları, Tanin gazetesinin 17. sayısında aynen yer almıştır.
Hükümet yetkililerinin bu ve benzeri açıklamaları, benim İttihatçılar ve Kemalistler
hakkında daha önceleri ve şimdi de bu kitapta yazdığım tüm hususları doğrularken, onları
savunan Mısırlıları yalanlamaktadır.
"Gerçekten, kin ve düşmanlıkları ağızlarından belli olmuştur. İçlerinde sakladıkları
(düşmanlık) ise daha büyüktür" (Âl-i İmran, 118).
Görevlerin halife değil, hilafet için olduğunu kabul ettik diyelim. Hilafet de ümmet içindir.
Ümmet ise bu görevlerini, bir şahsa (halifeye) veya bir gruba (Millet Meclisi'ne) devredebilir.
Pekâlâ bunun, hilafet ve devlet işlerini birbirinden ayırmak ile ne ilgisi var?
Eğer görevler hilafet içinse, bu görevlerin hilafetten soyutlanmaması gerekir. Hilafet ise
halifesiz olmaz. Neticede halife görevsiz olmaz hükmü çıkar.
Bu meselede üç unsur söz konusudur:
1 - Hilafet,
2 - Halife ve
3 - Görevler.
Görevlerin ümmete ait olduğunu, ümmetin de bu görevlerini seçmiş olduğu Millet
Meclisi'ne devrettiğini varsayalım. Bu durumda, meclis bizzat halifedir. O halde, Kemalistlerin
Abdülmecid'i halife olarak atamalarının bir anlamı yoktur.
Görüldüğü gibi Kemalistlerin sözleri eylemleriyle çelişkilidir, işte onların mantık dışı
mantıkları!
Kısacası Kemalistler laik konum ve tutumlarına dinî bir mesnet bulamazlar.
Bazı İstanbul gazeteleri Siirt mebusu Halil Hulki ve Muş mebusu İlyas Sami Efendilerin şu
sözlerini nakletmişlerdir:
"Günümüzle, Raşid Halifeler dönemi kıyaslanamaz. Onlardan her biri, hilafet makamına
ehil kimselerdi. Bu makamın gerektirdiği tüm şart ve niteliklere sahiptiler. Halkı şura ve
adaletle yönetirler, zulüm ve istibdattan kaçınırlardı. Günümüzde ise hilafet makamının
gerektirdiği şartları haiz kimse olmadığı gibi, bu makamın gereklerini hakkıyla yerine
getirecek kimse de yoktur."
Bizim onlarla kavgamız tek bir şahsın hilafet makamına liyakatsizliğinden dolayı, bu
görevin cemaate (Meclise) devredilmesi meselesi değildir. Üzerinde durduğumuz konu,
hilafetin ister bir fertte, ister cemaatte olsun, yetki ve görevlerinden soyutlanmasıdır; böylece
din ve devletin ayrılması meselesidir. Bu, devletin dinî niteliğini yitirmesine ve İslâm şeriatının
uygulanma alanından uzaklaştırılmasına neden olmuştur. Bunu defalarca söyledik, tekrar
açıklamaya gerek yok!
Halifelerin istibdada eğilimleri veya görevlerine liyakatsizlikleri ayrı bir mesele ve bunu
başka bir bahis içinde tartışacağız.
Hilafeti aslî konumundan uzaklaştıranlar bunu hilafet makamına olan saygı ve
bağlılıklarından dolayı yapmadılar.
Hilafetin tek bir şahısta olmasına karşı çıkanlar, bu makama tek bir şahsı (Abdülmecid)
atayarak, kendi iddialarını kendileri çürütmüşlerdir. Onların maksadı hükümetlerini hilafet
gölgesinden uzaklaştırmaktı. Çünkü onlar için önemli olan hükümettir, hilafet değil. Cemaate
(Millet Meclisi'ne) naklettikleri hilafet değil, hükümettir.
Yukarıda isimleri geçen mebuslar, efendileri Mustafa Kemal'in hilafete yaptıklarına haklı
gerekçe arama telaşıyla şöyle demek istiyorlar:
"İşte bundan dolayı hilafet görevi cemaate, yani Millet Meclisi'ne nakledilmiştir."
Yukarıdaki iddialarından böyle bir netice çıkmaktadır. Dediğimiz gibi Millet Meclisi'ne
nakledilen hilafet değil, hükümet yetkisidir. Mebusların böylesine sarih bir hataya
düşmelerinin nedeni, hilafet ve hükümetin birbirinden ayrılmazlığı ve hilafetin hükümet
vazifelerinden başka bir görevinin olmadığı ilkesinin bilinç altında yer etmesidir. Böylece
istemeden hakkı açıklamış ve bâtıl tutumlarını göstermişlerdir.
(Ey okuyucu!
Halifelerin istibdat ve zulümlerinden bahseden Halil Hulki ve İlyas Sami gibi kimseler her
zaman çıkarları doğrultusunda zalim ve diktatörlerin yanında yer almışlar, kendilerini onların
hizmet ve uşaklığına adamışlardır.
Onları eğer biraz araştırırsan, İttihatçılar döneminde Enver, Talat ve Cemal'in etrafında
pervane olduklarını, şimdi de çıkarları doğrultusunda Mustafa Kemal'in sadık uşaklığını
yaptıklarını görürsün. Böyle kimseler, Anayasanın ilanından önce de Abdülhamid'in etrafında
pervane olmuşlardı. Cenab-ı Hak çıkarlarının kölesi bu münafıkların şerrinden Müslümanları
korusun! (Mustafa Sabri)
Denilse ki, hilafet Osmanlılarca aslî anlamından çıkarılmıştı. Onların hilafeti hakiki değil,
göstermelikti. Osmanlı padişahlarının hiçbirinin Kureyş şartını haiz olmamalarının yanısıra,
çoğu hilafetin gerektirdiği hiçbir şartı haiz değildi. O halde Kemalistlerin hilafetin konumunda
yaptıkları değişiklikleri fazla büyütmeye gerek yok. Zaten şair ne diyor:
"Evvel ne idi, sonra ne oldu, bilmem?" (Şeyh Galib el-Mevlevî (Mustafa Sabri)
Kesinlikle hayır!
Aradaki fark çok büyüktür. Bir taraf, hilafete verdiği önem ve değerden dolayı onu elde
etmeye can atıyor, tüm şartlarını haiz olmamasına rağmen hilafet görev ve yetkilerine talip
oluyor, bunu şereflerin en yücesi sayıyor. Diğer taraf ise, hilafeti atılması gerekli bir yük
olarak görüyor, onu yetki ve sorumluluklarından soyutlayarak hayattan silmeye kalkıyor.
Sonra Osmanlıların hilafete layık olmadıkları iddiası doğru değildir. Maksat halkın zihnini
bulandırmak. Çünkü Müslümanların akidesinde hilafetin Resulullah sallallahu aleyhi ve
sellem'in hükümetine vekaletinden dolayı sarsılmaz yeri ve önemi vardır.
Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'e vekalet etmek, Müslümanlar için şeref ve
onurların en yücesidir. Bu inancı bırakıp sapık ve bâtıl inanışlara dönmekten Allah'a sığınırız.
Konuyu daha detaylı olarak ele alalım:
Hilafet Konusundaki Mezhebim
Şurada halife ve hilafet konusundaki mezhebimi tescil etmek istiyorum.
Hilafet; İslâmî hükümetlerden herhangi birisinin ayrıcalıklı sıfatı değil, herhangi bir
hükümetin İslâm şeriatını uygulamak üzere Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in
hükümetine niyabet (vekalet) etmesinden ibarettir.
Hilafetin iki rüknü vardır:
1 - Hükümet,
2 - Niyabet (Nâiblik, vekillik, vekalet).
(Müellifin hilafeti tarifi tüm Müslümanların icmaı üzerinedir. İmam Mâverdi'nin tarifi
şöyledir:
"Dini korumak ve dünya siyasetini yürütmek amacıyla Resulullah sallallahu aleyhi ve
sellem'e vekalet etmektir." Ahkâmü's-Sultaniye
İbn Haldun ise Mukaddimesinde şu tarifi getirmiştir:
"Şeriat sahibine, dini korumak ve dünya siyasetini yürütmek amacıyla niyabet etmeye
hilafet veya imamet denir. Bu işi üstlenen de halife ve imam lakabını alır." )
Bu iki rükünden birinin yokluğu, hilafetin geçersizliğini gerektirir. Ankara hükümeti ve
Abdülmecid örneğinde olduğu gibi.
Ankara hükümeti niyabetsiz bir hükümet, Abdülmecid ise hükümetsiz bir niyabete sahip
olmalarından dolayı, her iki tarafın hilafeti de bâtıldır. Geçerli değildir. Çünkü bu durumda
bütün parçasından yoksundur ki, muhaldir.
Daha önce yazdığım makalemde de ifade ettiğim gibi, hilafetin hakikati (özü) hükümet ve
niyabetten ibarettir. O halde hilafet şartlarını haiz olan tüm İslâm hükümetleri hilafeti temsil
etme yetki ve sorumluluğuna sahiptir. Her ne kadar örf bu hükümetlerden sadece bir
tanesinin hilafetini ilan etmesi şeklindeyse de, bu, sözünü ettiğimiz gerçeği değiştirmez.
Çünkü, İslâm şeriatını uygulayan bir hükümet otomatik olarak niyabet yetkisine sahip olur.
O halde İslâm şeriatını uygulayan herhangi bir hükümet, niyabet hakkını elinde
bulunduruyor demektir. Bu ise hilafetin ta kendisidir. Herhangi bir hükümet İslâm şeriatına
riayeti ölçüsünde hilafete hak kazanır. Yoksa hilafet veraset yoluyla veya herhangi bir şahıs
ve cemaatin tevcihatı ile kazanılan bir şey değildir.
Şöyle bir itiraz gelebilir:
Tüm İslâm hükümetlerinin hilafeti, halifelerin taaddüdünü (çokluğunu) gerektirir.
Halifelerin taaddüdü ise caiz değildir.
Cevap olarak deriz ki:
Caiz olmamasının nedeni, İslâm hükümetlerinin birbirleriyle mücadeleye girmeleri ve
böylece ümmetin gücünün yitirilmesi dolayısıyla ümmetinin başsız kalmasıdır. Birden çok
halifenin bulunmasının sakıncası hükümetlerin taaddüdünden neş'et etmektedir.
Bilindiği gibi âlimler, çokluklarına rağmen peygamberlerin varisleridirler.
(İbn Receb'in risalesinde varid olan uzun hadisten bir cüzdür. Hadisi Ahmed Ebu Davud,
Tirmizi ve İbn Mâce rivayet etmişlerdir.
İbn Derda'dan rivayet edilen hadisin tamamı şöyledir:
Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyuruyor:
"Kim ki ilim öğrenmek amacıyla yola çıkarsa, Allah ona cennet yolunu gösterir.
Melekler ilim talep etmeleri sebebiyle, kanatlarını onlara gererler. Gök ve yerdekiler,
hatta denizdeki balıklar dahi âlim için istiğfar ederler. Âlimin âbid üzerine fazileti
dolunay halindeki ayın diğer yıldızlara üstünlüğü gibidir. Âlimler peygamberlerin
varisleridirler. Onlar dinar ve dirhem değil, ilim miras bırakırlar; kim ondan alırsa tam
nasibini almış olur.")
Halife ve ulemanın hilafeti arasındaki fark, halifelerin şeriatı uygulayacak güç ve
hükümete sahip olmasıdır. İslâm hükümetlerinin taaddüdü (çeşitliliği) nasıl caiz ve hatta
zorunlu ise, her hükümete de bir baş gerekiyorsa, o halde hilafet ve halifelerin taaddüdü de
caizdir.
Daha doğru ve faydalı olan, o halifelerden birinin "büyük halife" kabul edilmesi ve
diğerlerinin onun otoritesini tanımaları, Müslümanlar arasındaki ihtilaflarda son söz ve
içtihadın büyük halifede olmasıdır. Böylece Müslümanların safları birleşmiş olur. Bilindiği gibi
büyük halifenin veya genel halifenin müçtehid olma zorunluluğu vardır. O halde içtihadı
ayrılıklarda son merci büyük halife olmalıdır.
Müslüman devlet başkanlarının, aralarından birini "büyük halife" seçmeleriyle
gerçekleşecek olan İslâmî hilafeti, ben de Reşid Rıza gibi tüm kalbimle temenni ediyorum.
Ancak halihazırda bunun gerçekleşmesi pek mümkün gözükmüyor.
Daha önce el-Maktam gazetesindeki makalelerinden alıntılar yaptığımız yazarın,
Kemalistlerin emiru'l mü'mînini veraset yoluyla değil, Müslümanların reyleriyle seçtiklerini
yazması fahiş bir yalandır. Zira ortada emir sahibi olmayan bir halife vardır.
Müslümanların reyleri değil, çoğu Allah ve Resulüne inanmayan azınlık bir grubun reyleri
söz konusudur. Yazar, Ankara'da oluşturulan meclisin kimlerden ve nasıl oluşturulduğunu
acaba biliyor mu?
Anadolu halkıyla bir ilgileri var mı?
(Şüphesiz, Şeyh Sabri meclis seçimlerini ve oluşumunu yakinen biliyordu. Mustafa
Kemal âdeti üzere, her zaman meclis seçimlerine müdahale ediyor, kendi adamlarının
seçimini sağlıyordu. Armstrong'un da belirttiği gibi Atatürk, halkın iradesini hiçe sayan biriydi.
Muhaliflerini suikastla tehdit ederek sindirmeye çalışmıştır. Bu politikalar sayesinde Meclis
kendi otoritesine bağlı, muhalefetten çekinen kişilerden oluşturulmuştu.)
Yazarın "verasetle değil" şeklinde vurgulama yapması bana yöneltilmiş bir iftiradır.
Oysa ben makalemde hilafetin veraset yoluyla olması gerekliği yolunda hiçbir söz
sarfetmedim. Zaten bunun gerekliliğini de kabul etmiyorum. Kemalistleri bundan dolayı
eleştirmiyorum. Zaten onlar bu geleneği bozmadılar ve VI. Mehmed'den sonra Osmanlı
geleneğine göre Abdülmecid'i hilafete atadılar. Osmanoğullarından değil de başka birisim
meselâ Mustafa Kemal'i hilafete seçselerdi ve o da buna ehil olsaydı, hilafetin yetki ve
sorumluluklarına dokunmasalardı, benim buna hiçbir itirazım olmazdı.
Abdülmecid'in hilafetine veya şahsına karşı da bir itirazım yok. Bilakis itirazım onun
hilafetin yetki ve sorumluluklarından tecrid edilmesini kabul etmesinedir. Ben onun devleti
yönetme yetkisinden taviz vermesine karşı çıkıyorum. Şimdiye kadar, hiçbir zaman herhangi
bir halifenin şahsiyeti aleyhine konuşmadım. Çünkü "şahıs" sorunu tartışmaya açık bir
meseledir. Şimdiye kadar hep, hilafet ve hükümet kavramı noktasında akıl ve şeriatın
gereklerinden bahsettim. Bunda şüphesi olanlar yazdıklarımı ve konuştuklarımı araştırsınlar.
O zaman muhaliflerimin beni, kendi fikri acziyet ve nezaketsizliklerinden dolayı, tartıştığım
konu ile ilgili hususlarla değil de, şahsıma yönelik ithamlarla suçlamaya çalıştıkları
görülecektir.
(Daha önce de açıkladığım gibi Kemalistlerin düşmanlığı halifelerden birinin şahsına
değil, hilafete yönelikti. Aksi takdirde meselenin halli son derece basitti. İstemedikleri halifeyi
azleder, yerine yenisini geçirirlerdi. Ancak onların hedefleri bizzat hilafet müessesesi idi.
Böylece, hilafeti tüm yetki ve otoritesinden mahrum bıraktılar. Ayrıca bazılarının zannettiği
gibi mesele halifenin ümmet ve devlet çıkarları aleyhindeki davranışlarına engel olmak da
değildi. Bu ihtimal Meclis için veya Mustafa Kemal'in şahsı için de geçerlidir. Hangi güç,
onların halk ve devlet aleyhine çalışmalarına engel olabilir?
Sonra bazıları benim Mehmet Vahdeddin'in olumlu yönlerini savunmamdan dolayı
Vahdeddin hayranlığı ve Abdülmecid düşmanlığı ile suçlamaktalar. Oysa ben bir gerçeği
dile getirmekteyim. Sultan Vahdeddin hayatı tehlikeye girip yurdundan ve tahtından
ayrılmak zorunda kalıncaya kadar, hilafetin yetkilerini korumuş ve kullanmıştır. Abdülmecid
ise, Mustafa Kemal'le anlaşarak hilafetin yetki ve otoritesinden tecrid edilmesi suçuna ortak
olmuştur. Hilafet onurunun yitirilmesinde, Abdülmecid'in büyük sorumluluğu vardır. Böylece
kötü bir geleneğin başlamasına vesile olduğu için, kıyamete kadar bu kötü geleneğe
uyanların günahlarına ortak olmuştur.
Vahdeddin'in Kemalistlerin hilafet ve devleti birbirinden ayırma politikalarına karşı
çıkması ve bu konuda verdiği mücadele takdire şayandır. Ancak onun İttihatçı ve
Kemalistlere yumuşak davranması bir hata idi. Sultanın bu tutumu yüzünden ülkeyi ve halkı
onların hesap ve planlarından kurtarma fırsatı yitirilmiştir. Birinci Dünya Savaşı sonunda bu
fırsat doğmuş, ancak ne yazık ki değerlendirilememişti.
Bizim ülkemizdeki insanlar çeşit çeşittir. Zalim, kana doymaz; halim ise, zalimleri yendiği
zaman onlara benzememek için onları katletmekten çekinir. Sonra zalimler tekrar toplanır ve
daha şiddetli ve zalimane kan dökmeye devam ederler. Bu kısır döngü her seferinde,
zalimlerin daha güçlenmesi, mazlumların daha çok ezilmesine sebeptir.
İnsanlara zulmetmeyenlerin hali buysa, ya acımayanlara acıyanların hali ne olur?
Sultan Vahdeddin'in Mustafa Kemal'e gösterdiği müsamaha hata ve günahını, onun
zulmüne uğrayanlar affetmeyecektir. Onlar affetseler bile hıyanet ettikleri İslâm ruhu
affetmeyecektir. İşte Vahdeddin bu yüzden suçludur.
Padişah bir taraftan İngilizlerle anlaşma masasına oturmuş, diğer taraftan da Mustafa
Kemal'i gizlice Anadolu'ya göndererek, orada direniş gücü oluşturmasını ve örgütlenmesini
sağlamıştı. Barış görüşmelerinin başarısızlıkla sonuçlanması durumunda, direnişe geçmek
planlanmaktaydı. Durumu farkeden İngilizler padişahtan Mustafa Kemal'i görevinden
azletmesini ve İstanbul'a geri çağırmasını talep ettiler.
Birinci Dünya Savaşı galibi İngilizler, başkent İstanbul'u işgal etmişlerdi. Sultanın onlara
karşı koyacak durumu yoktu. Buna rağmen birkaç ay İngilizleri oyalayabildi. Fakat sonuçta
taleplerine boyun eğmek zorunda kaldı. Mustafa Kemal ise padişaha karşı gelerek bu talebi
reddetti. Aslında padişah onun yaptıklarını destekliyor, ancak İngiliz baskıları sonucu açıktan
destekleyemiyordu. Dolayısıyla Mustafa Kemal'e karşı yumuşak ve hoşgörülü davranmaya
devam ediliyordu. Kabinedeki Ali Rıza ve Salih Paşa gibi zâtlar da Mustafa Kemal'e son
derece yumuşak davranıyorlardı. Bu arada Mustafa Kemal'e bağlı askerler, İzmir'deki
Yunanlılara saldırdı. Bunu fırsat bilen Yunanlılar Anadolu içlerine doğru işgallerini
genişletmeye başladılar. İşgal ettikleri her yeri yakıp yıkıyorlardı. Böylece Anadolu'nun
yarısına yakın bir kısmını ellerine geçirdiler. Ankara yakınlarına kadar ilerlemişlerdi.
Birinci Dünya Savaşına girmemizden ve Mondros Mütarekesini ilan etmemizden dolayı,
aleyhimizde çok şiddetli hükümler içeren Sevr Antlaşması yapılmıştı. Eğer beyinsiz İttihatçılar
olmasaydı savaşa girilmeyecek; İstanbul ve İzmir'in işgaline yol açan Mondros Mütarekesi
imzalanmayacaktı. Ayrıca Mustafa Kemal Yunanlıları kışkırtıp, Anadolu'nun ortalarına kadar
ilerlemelerine sebep olmasaydı, Sevr Antlaşması aleyhimize bu kadar şiddetli olmayacaktı. O
sırada müttefik devletler arasındaki birlik devam ediyordu.
Sultan Vahdeddin, Mustafa Kemal'in faaliyetleriyle devleti daha beter zorluklara
sürüklediğini, savaşın getirdiği olumsuzlukları daha da arttırdığını düşünüyordu. Bunun
üzerine resmi bir ferman yayınlayarak, Mustafa Kemal'in bir asi olduğunu ilan ediyor ve
tutuklanmasını emrediyordu. Bununla beraber fermanın gereği uygulamaya konmamış;
aksine kısa bir zaman geçtikten sonra, özellikle müttefiklerin Yunanistan'a karşı tulum
değiştirmeye başlaması ve Kemalistlerin Yunanlılara karşı direnişlerinde başarılar
göstermeleri üzerine, padişah tekrar onlara müsamahalı davranmaya, hatta gizli-açık yardım
etmeye başlamıştı. Bu durum Vahdeddin İstanbul'dan ayrılıncaya kadar böyle devam
etmiştir.
Kendi atadığı veziri Tevfik Paşa, Sultan aleyhine Mustafa Kemal'e yardım ederek küfran-ı
nimet örneği sergilemişti. Ali Kemal Bey'in feci, akıbetini gören Vahdeddin artık İstanbul'da
kalmasının mümkün olmadığını görerek, yurdunu terk etmek zorunda kaldı.
Sözün özeti:
Sultan Vahdeddin, Mustafa Kemal ile İngilizlere oyun oynamak istedi, lakin İngilizler
aynı şahısla sultanı oyuna getirdiler.
Sultan Vahdeddin'in Kemalistlere gösterdiği müsamahanın en açık kanıtı, Tevfik Paşa
gibi bir adamı iki yıl boyunca hükümetin başında bulundurmasıdır. Bu adam Allah ve halifenin
üzerindeki hükümet emanetini tereyağından kıl çeker gibi merhale merhale Allah ve hilafet
düşmanlığına teslim etmişlerdir. Ayrıca sultanın Emniyet Genel Müdürü olarak tayin ettiği
Emiralay Esad Bey de sultana ihanet etmiş, Kemalistlerin İstanbul'u ele geçirmeleri üzerine,
himmetlerinden dolayı buraya vali tayin edilmiştir.
Bu kabil adamlar, iyilik gördükleri kapıya ihanet etmişlerdir. Bizzat Kemalistlerin Sultan
Vahdeddin'den gördükleri yardım ve iyilikler saymakla bitmez. Allah'ın, Kemalist ve
ittihatçılardaki sünneti, onlara yardım edenleri gene onlar eliyle cezalandırması şeklindedir.
İttihatçıların Bâb-ı Âli'de katlettikleri merhum Nazım Paşa, Kamil Paşa hükümeti nezdinde
onları korumuş ve affedilmelerini sağlamıştı. Aynı akıbetten şehid Kemal Bey de nasibini aldı.
Oysa o, Ferit Paşa hükümeti nezdinde İttihatçıların affedilmeleri için mücadele vermiş,
girişimlerde bulunmuştu. Bu iyiliğinin karşılığını ise taş ve sopalarla parçalanıncaya kadar
dövülüp ölmesiyle görmüştür.
Ülkemizdeki bu yırtıcı kurtların, Mısır'da birer kahraman gibi görülmesi, Ahmed'in şu
sözlerini nasıl da haklı çıkarıyor:
Kötü bir köle efendisini öldürürse
Veya ihanet ederse, ona Mısır'da yer vardır.
Kemalistlerin ve onların uydusu olan gazetelerin, Sultan Vahdeddin hakkındaki hakikatleri
nasıl tersyüz ettiklerine bir örnek vermek istiyorum. Akşam gazetesinin 4 Aralık 1923 tarihli
sayısında Sultan Vahdeddin döneminde ictihad dergisi sahibi Doktor Abdullah Cevdet
aleyhine verilen bir hükümden bahsediliyor. Akşam gazetesinin yazdığına göre Abdullah
Cevdet'in suçu dergisine hadisi şerif yazmaktı. Çünkü o dönemde, ilgili bakanlığın aldığı bir
kararla gazele ve dergilere âyet ve hadislerin yazılması yasaklanmıştı. Gerekçesi ise
insanların yanlışlıkla uygunsuz işlerde kullanma olasılığı idi.
Gazete daha sonra Abdullah Cevdet hakkında verilen söz konusu hükmü eleştiriyor ve
yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti hükümetinin bu tür Ortaçağ kalıntısı kanunları iptal
edeceğini müjdeliyordu!
Oysa meselenin içyüzü Akşam gazetesinin anlattığı gibi değildi. Haber gerçek
boyutlarından tamamen saptırılarak veriliyordu. Olayın hakikati şu idi:
Türk laiklerinin en meşhur simalarından olan Abdullah Cevdet, dergisinde Beni Kurayza
gazzesinden bahsetmiş ve Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in onlar
hakkında verdiği cezayı şiddetle ve hakaretvâri bir dille eleştirmişti. Onun bu hezeyanlarını
18 Mart 1923 tarihli Peyam-ı Sabah gazetesinde yazdığım uzunca bir makale ile
cevaplamıştım..
Olayı öğrenen sultan, bakanlıktan, sözkonusu şahsın peygamberlere hakareti men edici
kanun mucibince cezalandırılmasını taleb etmiştir.
Olay o günlerin tüm gazetelerinde bu şekliyle yer almıştır. Kendini habis çevrelerin
emrine adamış Akşam gazetesi ise olayı bu çevrelerin isteği doğrultusunda kasden
saptırıyor. Abdullah Cevdet'in habis, iğrenç günahını insanların gözünde küçültmeye
çalışırken, Sultan Vahdeddin'in ne denli zalim birisi olduğunu ispatlamaya çalışıyor.
İşte bu şekilde gerçekleri saptırarak hakkı batıl, batılı hak gösterme mücadelesi
içindedirler. Peygamberlere hakareti hak sayarlarken, onları koruyan kanunları
Ortaçağ hükümleri olarak nitelendirmektedirler. Tabiî ki bu cesareti, mevcut laik
yönetimden almaktadırlar! (Mustafa Sabri)
Onların bize karşı kullandıkları silahları, galiz küfür ve iftiralarıdır. Kalplerine vesvese
veren şeytanları sanki onlara şöyle diyor gibidir:
"Hakka kulak vermeyin ve onun duyulmasını önleyin. Böyle yaparsanız, galip
gelecek olan siz olursunuz."
Bu, hasmına tüccarca yaklaşanların üslubudur ve şeytanîlerin metodudur.
Bunlar Kemalistleri İslâm kahramanları olarak lanse ederken, bizi de din ve vatan haini
olarak ilan etmektedirler. Ne kötü bir hüküm veriyorlar! Bunu basite, hafife alıyorlar. Oysa
Allah indinde cezası çok ağır olacaktır.
Daha önceki makalelerimde, Mısırlıların Türk siyasî hayatı konusundaki bilgisizliklerine
değinmiştim.
(Görüldüğü gibi Mustafa Sabri, Mısırlı yazarların olayları çarpıtmasından, tersyüz
etmesinden ve kendine karşı takındıkları tavırlardan son derece muzdarip ve müştekidir.
Mısırlıların böylesine olumsuz tavırlarını iki temel faktöre bağlayabiliriz:
1 - Onların da, diğer Müslümanlar gibi, Mustafa Kemal'in askerî başarılarının etkisinde
kalmaları ve böylece onun İslâm'ın şerefli ve parlak günlerini geri getireceği vehmine
kapılmaları.
Ancak onun askerî zaferden sonra, İslâm'a karşı açıkça tavır alması, hilafeti ilga etmesi
ve laikliği getirmesi üzerine tüm Müslümanlar gibi, Mısırlılar da gerçeği görmüş;
aldatıldıklarını anlamışlardır.
2 - Mısır'daki bazı İngiliz ajanı yazarların gene emperyalistler hesabına çalışan elMaktam ve el-Muktatif gibi gazetelerde Mustafa Sabri aleyhine başlattıkları kampanyadan
etkilenmeleri.)
"İşte onların erişebildikleri bilgi budur. Şüphesiz ki senin Rabbin, o, yolundan
sapam daha iyi bilir. O, hidayette olanı da çok iyi bilir." (Necm, 30)
Bizim Kemalist bid'ate karşı verdiğimiz mücadelenin din ve vatan hainliği olarak ilan
edilmesi, tıpkı Firavun'un Musa'yı kendisine ihanetle suçlamasına benziyor.
Firavun şöyle diyordu:
"Biz seni çocukken himayemize alıp büyütmedik mi? Hayatının birçok yıllarını
aramızda geçirmedin mi?" (Şuara, 18)
"Sonunda o yaptığın işi de yaptın. Sen nankörün birisin!" (Şuara, 19)
"O nimet diye başıma kaktığın ise israiloğullarını kendine kul köle edinmendir."
(Şuara, 22);
Firavun iyiliklerini Musa'nın başına kakarken, kendisinin ise İsrailoğullarını köleleştirdiğini
unutuyor!
Sonra Mustafa Kemal'in ihdas ettiği hilafet ve hükümetin ayrılması meselesinde kalem
oynatan Mısır uleması, bu meselenin özünü anlamaktan çok uzaktırlar. Tüm yaptıkları
meseleyi saptırmak, birilerini övüp yermekten ibarettir. Bir türlü, olayın asıl mahiyetine
inemiyorlar. Bilakis meseleye imamet, hilafet ve İslâm tarihi konularındaki derin ilimlerini
sergilemek açısından bulunmaz bir fırsat olarak bakıyorlar. Araştırmalarını bu amaçları
istikametinde yürütüyorlar.
Kemalistlerin yaptıklarını din ile bağdaştırmaya, din usulüne uydurtmaya
uğraşıyorlar; olmuyor. Bu kez (de), dini Mustafa Kemal'e uydurmaya çabalıyorlar.
Aksi halde din, meşhur Ezher âlimlerinden Şeyh Yusuf ed-Decevî'nin dediği gibi olurdu:
"Ya din ve vatan için, ila'y-ı kelimetullah için savaşan mücahidlerin düşmanlarının, hırsız
ve hainlerin karşısına dikilir, büyüklerimizin yolundan gider, yeryüzünün en ileri ve müreffeh
toplumu oluruz; ya da bizi gerileten bu dini, hayatımızdan çıkarırız."
Şeyhin ila'y-ı kelimetullah için savaşan mücahidlerden maksadı, Mustafa Kemal ve
arkadaşlarıdır. Hırsız, hain ve mücahid düşmanları olarak nitelediği kimseler ise, Sultan
Vahdeddin ve biziz. Bu adamın sözlerinden şöyle bir anlam çıkıyor:
Bu din ya bize Mustafa Kemal'e saygı ve sevgiyi, muhaliflerine de kin ve öfkeyi emreder;
ya da biz bu dini hayatımızdan sileriz.
Anlaşılan adamın Mustafa Kemal'in mûcahidliğine, takva ve dürüstlüğüne, bizim de
hainliğimize olan inancı, dinine olan inancından daha fazladır. Dininden şüphe ediyor da,
Mustafa Kemal'den şüphe etmiyor.
(Gözleri kör olduğu gibi basireti de kör olan bu adamın, zalim ve mülhidlerden dolayı
İslâm dinini yargılaması ne büyük bir ahmaklık!
Allah fukahadan razı olsun; şehid bahsinde, hükm-ü şehid konusunu işlerlerken onu
hakiki şehidlerden ayırmalarına şu gerekçeyi gösteriyorlardı:
"Yolunda cihad edeni Allah daha iyi bilir."
Bir fakihlerin itidaline, bir de bu adamın hüküm vermedeki cur'et, aşırılık ve israfına bakın!
Mustafa Kemal'e olan aşırı hüsnü zannı ve bize karşı suizannı nasıl onu helake
sürüklüyor?
Reşid Rıza'nın İslâm alemindeki frenkmeşrepler hakkındaki sözlerine göz atalım:
"Laikler Türkiye'de örgütlü ve güçlüdürler. Mısır'da ise henüz örgütlenme aşamasında.
Suriye, Irak ve Hindistan'da ise zayıftırlar. Hilafetin kaldırılması ve İslâm dininin yaşamdan
silinmesi için çalışırlar. İslâm birliği yerine, ırkî ve mahallî birlik oluşturmayı hedeflerler.
Türkiye'de sahih imametin yeniden ihya edilmesine en çok bunlar karşı gelir. İslâm'ın en
sağlam kalelerinden biri olan Anadolu'da ümmet bilinci yerine kör ve batıl taassuplar ikame
etmek için tüm güçleriyle çalışıyorlar.
"Daha önce bir Türk'e milliyeti sorulduğu zaman, "Elhamdülillah Müslümanım" diye
cevap verirdi. Böylece Rum ve Ermenilerden ayırt edilirdi. Şimdi ise aynı soruya "Ben
Türküm" diye cevap verir oldu.
"Türk halkı, daha önce halifeye itaat ve Allah yolunda cihad için askere giderken, şimdi
Türk şan ve kahramanlığını göstermek için asker olmaktadır.
"Geçen günlerde İsrail kökenli Türkiyeli kadın yazar Halide Edip'in Ateşten Gömlek isimli
kitabını okudum. Kitap Türk halkının Yunan'a ve halifeye karşı verdiği savaşı anlatmakta.
Ancak, kitapta ne İslâm cihadından, ne de Anadolu halkının dinî ruh yapısından bahseden bir
işarete veya ifadeye rastlamadım.
Demek ki bu savaşla İslâm ruhunun tekrar iade edilmesi yolundaki beklentilerimiz
boşunaymış, yanılmışız."
Reşid Rıza'dan alıntı. (Mustafa Sabri)
Oysa, Allah'ın katında mesele hiç de böyle değildir.
"Eğer hak, onların kötü arzu ve isteklerine uysaydı, mutlaka gökler ve yer ile bunlarda
bulunan kimseler bozulur giderdi." (Müminun, 71).
Ankara kaynaklı, yazarı meçhul kitabın ve Mısır ulemasının bu konuyla ilgili olarak öne
sürdükleri tüm fıkhî hükümleri, İslâm'ın ilk dönemleri ile ilgili tarihî olayları, hakimiyet
(kullanımının) ümmetin hakkı olduğunu, ümmetin dilediği fert veya cemaate (meclise) bu
hakkını devredebileceğini, Sultan Mehmed Vahdeddin'in diğer Emevî, Abbasî ve Osmanlı
sultanları gibi, imametin tüm şartlarını haiz olmadığını, özellikle Kureyş şartının hiçbir
Osmanlı halifesinde bulunmadığını kabul ediyorum. Ayrıca krallar ile sultanlar halife olabildiği
gibi, cumhurbaşkanının da halife olabileceğini, Mustafa Kemal'in hilafetin ilk ve temel şartı
olan "İslâm dini" şartına uyması halinde hilafet ve imametinin geçerli olacağını da kabul
ediyorum. Bu meselelere bir itirazımız olamaz.
(Atatürk'ün yakın arkadaşlarından başbakan Rauf ve diğer bazı siyasîler yeni bir hükümet
kurularak padişahın anayasal kral, Atatürk'ün de başbakan olmasını teklif ettiler. Ancak
Mustafa Kemal bunu şiddetle reddetti. Zira onun niyeti ülkenin tek ve mutlak hakimi olmaktı.
(Armstrong)
Fakat onlar, hakkı söyleyip bâtılı murat etmekteler. Zira onlara göre:
"Hilafet aslında asırlar önce asliyetini yitirmişti. Halifeler, göstermelik olmaktan
başka bir anlam ifade etmiyorlardı. O halde, böyle bir müessesenin terkedilmesinde bir
beis yoktu."
Yani hilafet onlara göre aslı astarı olmayan bir hurafeden ibarettir.
Madem öyle, daha düne kadar kendi atadığınız Abdülmecid'in hilafetini teyid etmek için
niçin onca çaba gösteriyordunuz?
Şu suallerimize cevap verin bakalım:
Niçin hilafeti önce yetkilerinden soyutlayarak göstermelik hale getirip, sonra da tamamen
yok ettiniz?
Ulemanın hakkında bunca söz sarfettiği, sizi savunmak için tüm bilgilerini sergiledikleri bu
konuda, sizi hilafeti ilga etmeye zorlayan sebepleri lütfedip açıklar mısınız?
Ulemanın bu gafleti, kendini bilmezliği beni çok üzmekte, derinden yaralamaktadır.
Ulema bu mühim dinî, siyasî ve tarihî meseleyi incelerken, ilimlerinin derinliklerine saplanıp
bakıyor. Meselenin özüne inemiyor.
Sofilere "Zikir, sizi zikrettiğiniz kimseden alıkoydu" dendiği gibi, ilmî inceleme ve
araştırmaları, onları meselenin mahiyetini anlamaktan alıkoymuştur.
Ey sözlerinin akıntısına kapılanlar!
Sizler uykuda yüzer gibisiniz, ilim ve sözleriniz sizi helaka sürükledi. Nereye
gidiyorsunuz?
Siz ilminizle oyalanıp dururken, onlar yapacaklarını yaptı.
Bir yıl önceki el-Maklam ve el-Ehram gazetesindeki yazılarımda, araştırmacıların bu
durumuna dikkat çekmiş ve bunun sebepleri üzerinde durmuştum. Orada şunları sormuştum:
Mustafa Kemal'in hilafet ve hükümeti ayırmasının ne gibi dinî ve millî menfaatleri var?
İzmir'in fethinin amacı veya Yunan ordularını hezimete uğratmanın kaçınılmaz koşulu bu
muydu?
Yoksa, Lozan görüşmelerinin başarıyla sonuçlanmasının mı kaçınılmaz bir şartıydı bu?
Bu soruları sordum ve bana sesimin yansımasından başka bir cevap veren olmadı.
Mustafa Kemal, bunu, iddia ettiği üzere hilafet makamını yeniden ıslah etmek amacıyla
yapmamıştı. Zira bunun yolu, kötü halifeyi, iyisiyle değiştirmekten geçerdi. İddia ettikleri kötü
halifeyi iyisiyle tebdil ettikten sonra, hükümet merkezini Ankara'ya naklettikleri halde niçin
hilafet merkezini güvensiz bir yer olan İstanbul'da bıraktılar? Hilafet merkezini başkent
yapmaya dahi tenezzül etmediler.
Tanıdığım en bilinçli ve Türk siyasetini yakından takip eden insanlardan birisi olmasına
rağmen, Reşid Rıza bile, bu konuda Kemalistlerle aynı görüşü paylaşmakta. Hilafet
merkezinin başkent olma zorunluluğu yoktur demektedir.
İşin hakikati, Kemalistler için, hilafet merkezinin korunmasının bir önemi yoktur. Çünkü
zaten onlar, bir an önce bu müesseseden kurtulmak istiyorlar. Reşid Rıza'nın onları hilafetin
hakkını vermeye çağırması yersiz ve abestir. Onun bu çağrıyı yapması beni çok şaşırttı. Zira
"laiklerin, en güçlü ve örgütlü durumda bulunduğu yerin Türkiye" olduğunu söyleyen
kendisiydi.
Ayrıca laiklerin, Müslümanlara olan düşmanlığının, gayrimüslimlerin Müslümanlara
olan düşmanlığından daha şiddetli olduğunu söyleyen kendisidir.
İşte Türkiye'deki bu güçlü, örgütlü din düşmanı laiklerin, bizzat ittihatçılar ve
Kemalistler olduğu; başlarında ise Doğu kahramanı Mustafa Kemal'in bulunduğu
gerçeği, allame Reşid Rıza'nın ferasetinden nasıl kaçtı, hayret doğrusu!..
Menar sahibini istisna tuttuktan sonra, bu konuda, Mısır ulemasının onca ilim ve
akıllarına rağmen, koyu bir cehalet veya körlük içinde olduklarını müşahede ediyoruz. Şark
kahramanının yaptıklarını savunmak için, delil olarak getirdikleri âyet ve hadisler, asıl
yerinden saptırdıkları ve hakkı bâtıla hizmette kullandıkları için, yarın onlardan davacı
olacaktır. Mısırlılar bu konuda bilinçsizce, büyük vebal altına giriyorlar. Ancak bilinçsizlikleri
onlar için bir mazeret olamaz.
Zira, hükümetin hilafetten ayrılmasının din ve dünyayı ayırmak olduğu aşikârdır.
Müslüman avam dahi bunun bilincine vardığı halde, ilim ehlinin binbir dereden su getirip,
Kemalistleri savunmalarının artık hiçbir haklı nedeni olamaz! Bu tavırlarından dolayı
Kemalistlerin günahlarına ortak olmuşlardır. Yarın kıyamet gününde bunun hesabını
vereceklerdir.
Mısır uleması biraz düşünse, olay mahallinde yaşayan ve bu konuda suskunluğunu
bozmayan İstanbul ulemasından ibret alırdı. Nesebi meçhul Ankara kaynaklı kitabın yazarı
dışında, din ilmiyle meşhur hiçbir âlim, Mustafa Kemal'in yaptıklarını onaylamamıştır.
Daha önceki makalemde, hâlâ Mustafa Kemal'i desteklemekte ısrar edenlere, ona aşırı
hüsnüzan beslerken, muhaliflerine suizan eden Mısırlılara:
"Allah yolunda onu sizlere musallat etsin veya ahirette sizi onunla beraber
haşretsin" diye dua etmiştim.
(Mısırlıların Mustafa Kemal'e olan sevgileri, Osmanlı İslâm devletine bağlılıklarından
kaynaklanıyordu.
Daru'l-hilafenin (İstanbul) İngiliz, Fransız ve İtalyanlarca işgal edilmesi, tüm Müslümanlar
gibi, Mısırlıları da derinden yaralamıştı. Sonra Mustafa Kemal'in Anadolu'ya çıkarak, Türk
ordusunun başına geçip Yunanlılarla mücadeleye girdiğini duyan Mısır halkı, İslâm ve
hilafetin yeniden ihyası umutlarını Mustafa Kemal'e bağladı. Halkın gözünde M. Kemal
İslâm'ın şerefini geri getirecek, asrın en büyük İslâm mücahidiydi! Bir İslâm kahramanıydı!
Dolayısıyla Halk, onun her yaptığını destekliyordu.
Sonra, savaş bitti. Türkiye Cumhuriyeti ilan edildi ve hükümetin merkezi olarak Ankara
seçildi.
Hilafetin İstanbul'da kalması her ne kadar kafalarda soru işareti oluşturduysa da, halk
ona güvenini henüz yitirmemişti.
Ama ne zaman ki hilafet tamamen ilga edildi, böylece İslâm ümmeti tarihinde ilk
kez başsız kaldı, tüm Müslümanlar gaflet uykularından uyandılar ve kendilerini acı
gerçekle baş-başa buldular. Mustafa Kemal'i överek göklere sığdıramayanlar, artık iş
işten geçtikten sonra, onu şiddetle eleştiriyorlardı!..)
Bu kitabımda şöyle bir dua etsem:
Bizim ülkemizin başına gelen o pek hoşlandığınız şeyler sizin başınıza gelsin. Hürriyet ve
istiklal içinde yaşarken, kızıl-sarı bayraklı, frenkmeşrep Bolşevik partisi üzerinize musallat
olsun; canınıza, malınıza, dininize, özgürlüğünüze, devlet yapınıza, seçimlerinize kıysınlar!
Sizi sırat-ı müstakimden saptırsınlar.
Sizi açlık ve korkuya mahkum ederek, elinizdeki herşeyi alsınlar. Gece-gündüz kurdukları
oyunlarla, sizin her türlü çıkarlarınızı dumura uğratsınlar. Tüm köy ve kasabalarınızı,
şehirlerinizi yakıp yıksınlar. Altını üstüne, üstünü altına getirip, sonra da eğirilmiş yünler gibi
savursunlar.
Sonra, tüm bu günahlarının suçunu size yüklesinler. Milletin dini ayaklar altına alınsın;
vatanın parası da ceplerinde olduğu halde, insanların dinine en sadık olanını din haini,
ilişkilerinde en temiz olanını da vatan satıcısı ilan etsinler.
Oysa vatan satıcısı ilan ettikleri kişinin cepleri, Musa'nın anasının gönlü gibi boştur.
Ülkemde daha nice, göz yaşartıcı, kalp sızlatıcı musibetler meydana geldi.
Tüm bu musibetlerin, aynıyla karşılık verme hakkımı kullanarak, Mısırlıların başına
gelmesini Cenab-ı Haktan niyaz edip isteseydim, biliyorum ki, gene de Mısırlıların iftiralarına
engel olamazdım.
"Sizlerden sadece zulmedenlere isabet etmeyecek fitneden korkun." (Enfal, 25)
Cenab-ı Hakk'a böyle bir duada bulunmuyorum. Zira "Attığım ok, beni vurur."
Mısır ulemasının, halifelerin(!) istibdad ve zulümlerini ağızlarına dolamalarını ve böylece
Kemalistlerin bu konudaki davranışlarına haklılık kazandırmaya çalışmalarını gördükçe,
gülesim geliyor!
(Enver Cündî, halifelere yönelik günümüze kadar gelen bu iftiralara değinirken şöyle
diyor:
Doğudaki ve Mısır'daki tarih kitapları, Osmanlı devletiyle ilgili görüşleri aynen Batılı
kaynaklardan aktarır. Oysa Batının bu konudaki düşünceleri Osmanlının Avrupa fetihleri ve
ondokuzuncu yüzyılda yaşanan Balkan Savaşları sonucu oluşmuştur ve kendine özeldir.
Emperyalist Batılılar, işgal ettikleri bölgelere kendi düşüncelerini de götürmeyi ihmal
etmemiş, Osmanlı hakkındaki görüşlerini bizim okul ve üniversite ders kitaplarımıza
sokmuşlardır. Bunun yanısıra, bizim tarihçilerimiz, araştırmalarında Batının kaynaklarına
başvurmakta ve doğal olarak etki altında kalmaktadırlar.
Osmanlı aleyhtarlığı, özellikle misyoner okulu mezunu Marunîlerin çıkardıkları Arapça
gazeteden sonra çok daha fazla şiddetlenmiştir, bkz. Enver Cundî, Osmanlı Devleti
Meselesi.)
Zira, merhum Abdülhamid'ten sonra hiçbir halife yetki ve sorumluluklarını tam olarak
kullanamadılar. Memleket idaresini İttihatçılara kaptırdılar.
Mısır uleması, gayba taş atar gibi, cahili olduğu konularda konuşmakta, haksız yere
halifelere atılan iftiralara iştirak etmektedir. Mustafa Kemal'e olan güvenleri, onları böylesine
müfteri kılmaktadır.
Gerçekte ise, halifeler, hata ve günahlarına rağmen, diğer güruhun yanında birer evliya
kalırlar. Onların günahlarının durumu, herhangi günahkar bir Müslümanın durumu gibidir.
Günahkâr bir Müslüman mülhid bir kafirle kıyaslanamaz!
Mısır'daki komiklikler güldürmekten çok ağlatıyor. Buradaki komikliklerden biri de, 31
Ekim 1923 tarihli el-Maktam gazetesindeki Mısırlı doktor Hüseyin Himmet'in, beni ve
Atatürk'ü karşılaştıran yazısıdır.
"Mustafa Kemal din ve devlete hizmet ederek Mustafa Sabri'nin sadece azledilmiş
padişaha mahsus sandığı şeriatı kurtarmıştır. Onun yanılgısının nedeni, dünyanın hızla
gerçek demokrasiye doğru yöneldiğini bilmemesidir. Şeyh, dünya gerçeklerine bir baksın!"
(İddianın aksine, Şeyh Mustafa Sabri, zamanının dünya gerçeklerine son derece vakıftı.
Dolayısıyla, Kemalistlerin ilan ettiği demokrasi, halka özgürlük gibi yalan propagandalara
aldanmadı. Bunun, arkasında ceberutu gizleyen bir demagoji olduğunu ilan etti. Dedi ki:
"Onlar demokrasi vaad ediyorlar, sonra halkı diktatörce yönetiyorlar. Yönetim ve
siyasete karışmaması gereken orduyu, kendi siyasî amaçlarını gerçekleştirmede maşa
olarak kullanıyorlar."
Şeyh Mustafa Sabri bu sözüyle ne kadar ileri görüşlü olduğunu isbat etmiş oluyordu.
Üçüncü Dünya ülkelerindeki hükümet-ordu krizlerine parmak basar gibiydi.)
"Rusya'da çarın nasıl ateşe atıldığını, Almanların imparatora yaptıklarını ve İspanyolların
nasıl krallarını tehdit ettiğini görsün. Tüm bunlar halklarını, kendilerini Allah'dan aldıkları
yetkilerle yöneten büyük kayserlerin kişisel diktatörlüklerinden bıkıp usanmaları nedeniyledir."
Bu adama derim ki:
Eğer bende bir cehalet görüyorsan, hamdolsun bundan beriyim. Rus Bolşevik
devrimini size süsleyen ve gerçeği olduğundan farklı gösteren o soysuz ilminizden
dahi yeterince malumatım var.
Allah bir toplumun aklını almak istediği zaman, onları yetkisini Allah'dan alan
kimselerden kaçındırarak, aralarında yetkisini şeytandan alan kimseleri peydah eder.
Demokrasi vaad ederek iktidara gelen, sonra da halkı azgın "tağutlar" gibi yöneten,
siyasete karışmaması gereken askeri halkı sindirmek için kullanan yalancıların
sözlerine kanacak kadar ahmaklık ancak senin gibilere yakışır.
Sonra ahmaklığına ahmaklık katarak dünyanın en büyük iki fitnesinden biri olan
Bolşevik idaresini örnek gösteriyor, ikinci büyük fitne ise ittihatçı-Kemalist fitnesidir.
Ben daha ne diyeyim? Allah, örnek almakta ısrar ettikleri şeylerden onlara da nasib
etsin!
Kemalistlerin ne kadar demokratik olduklarını bu kitabın başka bir konusunda açıkladım.
Mısırlıların gülünçlüklerinden biri de, Kemalistlerin çıkardıkları içkiyi yasaklayan kanunun
ciddiyet ve geçerliliğine inanmalarıdır. Kemalistlerin bu kanunu Allah rızası için veya halkın
yararına çıkardıkları sanarak bunu onların iyilik ve keremlerine yordular.
Oysa onlar, alkolü kendilerinden başkasının satmasını, ticaretini yapmasını
engelleyerek, bu büyük kazanca tek başlarına konmayı amaçlamaktadırlar. Türkiye'de
çoğu kimse bazı Millet Meclisi üyelerinin, alkol ticareti ile uğraştıklarını, evlerini
imalathane ve depo olarak kullandıklarını bilir.
Gene Türkiye'de herkes bilir ki Mustafa Kemal içkiyi çok sever. Onun ve
arkadaşlarının içki içmeden geçirmedikleri bir gün veya bir gece yoktur. (Bu gerçeği
Armstrong da ifade ederek, Atatürk'ün alkolik olduğunu bildirmiştir.)
Bazı Mısır gazeteleri, Cumhuriyetin ilanını ancak Mısırlılarda görülebilecek bir gaflet ve
hamakatla ifade ederken şöyle diyorlardı:
"Yenilikçiler hedeflerine ulaşarak 28 Ekim 1923'de Cumhuriyeti kurmayı başardılar.
Bundan sonra, bu mutlu gün, Doğu, Türk ve İslâm tarihinin en meşhur ve parlak günü olarak
kutlanacaktır. Böylece, İslâm'ın ilk günlerindeki demokratik şura yönetimine dönülerek
yeniden İslâm cumhuriyetine dönülmüş oldu. Mustafa Kemal, Ebu Süfyan'ın oğlunun Sıffîn
gününde kurduğu saltanat düzenini yıkarak yeniden şura düzenini iade etti."
(Tüm bunlar Mustafa Kemal'in kendini ve gerçek hedeflerini ne denli gizleyebildiğini ve ne
derece başarılı propagandalar yaptığını gösterir. Öyle ki yaptığı propagandalarla halkı ve
aydınları büyük ölçüde kendine çekmeyi başarmış; ancak çok az insan, onun gerçek niyetini
sezebilmişti. 1952'lerde İstanbul'da Konsolos olarak bulunan Mustafa Sadunî, Mustafa
Kemal'in ciddi olarak İslâm dinini lağvedip yerine Hıristiyanlığı koymayı düşündüğünü ancak
adamlarının onu doğacak muhtemel sonuçlardan sakındırarak düşüncesini uygulamayı
engellediklerini öğrendiğini ileri sürmektedir. (Mustafa Sadunî, Siyonist Düşünce ve Yahudi
Siyaseti)
İnsanın Türkiye'deki devrimi bu şekilde değerlendirebilmesi için mutlaka Mısırlılar gibi kör
ve basiretsiz olması gerekir. İslâm hükümetini lağveden Türk cumhurbaşkanını, Hulefa-i
Râşidîn ile ölçmekten haya ederiz. Bunu cumhuriyetin şekline bakarak değil, İslâm'ın mânâ
ve ruhuna bakarak söylüyorum.
Sonra İslâm'ın altın çağındaki İslâm (cumhuriyeti) ile Mustafa Kemal'in Frenk usul ve
görüşlerine göre tesis ettiği Türkiye Cumhuriyetini nasıl kıyaslayabiliriz?
Mustafa Kemal ile Süfyan'ın oğlu da kıyaslanamazlar. O Ebu Süfyan oğlu ki; ölümünde
Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in daha önce biriktirdiği tırnaklarının gözlerine
konularak defnedilmesini vasiyet eden bir zâttır. Mustafa Kemal'in icraatı da ortadadır.
Bu Mısır körlüğüne emiru'ş-şuara Şevki de tâbi olmuştu. Hilafete hitap ederek "Hind
oğlundan sonra, hevaları üzerine sana tâbi olanlar seni yalanlamışlardır" diyor.
(Diğer Müslümanlar gibi, Şevki de onun İslâm'a hizmet ettiğini zannederek aldanmıştı. Bir
şiirinde:
"Allahu Ekber, fetihte ne acayiplikler vardır!
Ey Türk Halid'i, Arap Halid'ini yenile" diye yazmıştı.
Ancak işin gerçek yüzü görülüp hilafet ilga edildiği zaman, o da diğer Müslümanlarla
beraber ağlamış ve yazdığı şiirlerde de bunu ifade etmiştir. Şevki bir şiirinde hilafetin
ilgasından dolayı hüznünü şöyle ifade ediyor:
Düğün şarkıları ölüm ağlayışlarına döndü
Sevinç işaretlen arasında ölüm haberi yayıldı
Zifaf gecesinde elbiseleriyle gömüldü
Sabah ışıklarıyla beraber gömüldü
Minare ve minberler senin için üzgün
Ülkeler senin için gözyaşları dökmekte
Hind ve Mısır hazin, senin için gözyaşları akıtıyorlar
Şam, Irak ve Fars soruyor
Sildi mi yeryüzünden hilafeti!)
Dört Halifeden sonra, hilafet makamına gelen herkes onu yalanlamış, daha sonra aradan
onüç asır geçtikten sonra Mustafa Kemal gelerek hilafeti doğrulamış. Buna göre, İslâm
tarihinin yüzde ikisi doğru, yüzde doksansekizi ise yalanla doludur. Şairin demek islediği
budur. Sonra din ve dünya ilişkilerini birbirinden ayırmak için, hilafeti tüm yetkilerinden
soyutlayan Mustafa Kemal gelerek, Dört Halife'den sonra kesilen doğruluğu tekrar başlatıyor.
Ne gülünç!
Hilafetin otuz yıl sonra saltanata dönüşeceğini ifade eden hadis-i nebevi acaba niçin
1300 sene sonra, tekrar aslına iade edileceğini zikretmemiştir, anlayamıyorum!
Olayın hakikati otuz yıldan sonra ısırıcı saltanatın, Mustafa Kemal'den sonra da
parçalayıcı saltanatın başladığıdır.
Mısırlıların hakka mugayir komiklikleri sayılmayacak kadar çoktur.
(Ne gariptir ki Mısırlılardan sâdır olan bu haller, onların Türklere olan aşırı sevgi, bağlılık
ve vefa duygularından kaynaklanmakta. Ancak bu sevgi ve bağlılık kelimenin tam manâsıyla
cehaletin tezahürüdür. Çünkü Türklerin hilafet devletini yıkıp yerine laik devlet tesis etmelerini
dahi desteklemektedirler. Oysa Türkler adına konuşan ve onlar adına iş yapanların ne gerçek
Türklerle ve ne de İslâm'la bir ilgisi vardır. Bilakis onlar hile ve cebirle yönetimi ele
geçirmiş, Türk halkının canına, malına ve dinine musallat olmuş Dönmelerden başka
bir şey değildirler. Onların sayesinde bugün Türk halkı daha düne kadar, kendi yönetimi
altında olan halk ve devletlerden daha fakir, daha geri ve zayıf düşürülmüştür. Bir taraf
Türkleri bu kadar sevip onlardan sâdır olan iyi kötü her şeye alkış tutarken, bazı Arap
kardeşlerimin de Türk halkına zorla musallat olan bu Dönmelerin yaptıklarını Türk halkına
mal ettiklerini ve halkı Türk milletine düşman olmaya çağırdıklarını görüyoruz.
Beyrut gazetelerinden er-Rey, el-Am ve el-Berk gazetelerinin halkı artık Türkleri
sevmekten vazgeçirmeye çalıştıklarını görüyoruz. Gerekçe olarak Türklerin İslâm şemsiyesini
terk ederek Turancılık şemsiyesine girdiklerini, İslâm dininin, sembol ve ibadetleri yerine
Turancılık sembol ve anlamlarını ikame ettiklerini bildirmekte ve Arapların artık Türkleri
sevmemeleri gerektiğini ilan etmekteler. Bu iki kıymetli gazete, İttihatçı ve Kemalistlerin
yaptıklarından dolayı zavallı, miskin Türk halkını sorumlu tutma hatasına düşmüşlerdir. Oysa
Türk halkının, onlardan çektiği musibet ve belaları hiçbir toplum çekmemiştir. Sizden önce
ben onlarla mücadele ettim, körü körüne onları sevenleri uyarmaya çalıştım. Hatta bir Arap
gazetesi beni kendi milletinden başka milletlere yakınlaşmaya çalışmakla suçladı.
Oysa beni öyle suçlayanın kendisi eğer Müslümansa, başka millete yakınlaşmaya
çalışmıştır. Çünkü benim milliyetim İslâm'dır. Benim için milliyetçiliğin İslâm'dan
başka bir anlamı yoktur.
Ayrıca ben, Müslüman Türk milletinden değil, milletime zorla musallat olup hilafet
yerine laikliği, İslâm yerine ırkçılığı bina eden Dönmeler grubundan hicret ettim. Aynı
şey Araplar için de söz konusudur. Kimse ırkını İslâm'ın önüne geçiremez.
Araplar yanlış kimseleri sevdiler. Önce İttihatçı ve Kemalistleri Türk zannederek onları
sevip desteklediler. Sonra da onların yaptıklarını Türk halkına mal etmeye kalktılar. Zalimin
cinayeti mazluma yüklenmemelidir. Türk ismi altında, onların namına iş yapanları sevip
desteklemeyenlerin, şimdi Türk halkına kızması saçma ve adaletsizliktir. Müslüman
kardeşlerimizin bu hususa dikkat etmeleri, İslâm için canlarını veren aziz Türk milletiyle onlar
üzerine musallat olmuş azınlık grubu karıştırmamaları gerekir.
Arapça dilimin döndüğü kadar konuyu beyan etmeye çalıştım.
Acemi dilim, kastımı anlatmamda sıkıntı veriyor
Kalemimin, kastımı ifadede aciz kaldığı yerde
Kalbimi konuşturdum (Mustafa Sabri)
Seyyid Reşid Rıza dahi, geniş ilmine ve inci anlayışına rağmen bundan kendini
kurtaramamıştır. Şöyle diyor:
"Halihazırdaki Türk hükümeti şahsi yönetimi tamamen ilga etmiştir."
Türkler, Mustafa Kemal'in şahsî yönetimi altında inlerken o, böyle diyor.
Ağlanılacak hallerden biri de, Sultan Vahdeddin'in İstanbul'dan kaçarak İngiliz
himayesine sığınması meselesini konuşurken sarfettikleri söz ve iftiralardır. Bunlar, her insaf
sahibini ağlatacak boyutlarda çirkinlik yüklüdür. Vahdeddin'den ne istiyorlar!
İstanbul'da kalsaydı da merhum Kemal Bey'in akıbetine mi uğrasaydı?
Onun yerinde kendileri olsalardı, hayatları söz konusu olduğunda, ne yaparlardı?
Ey âlimler!
Sizler Allah'ın yeryüzündeki emin kullarısınız, İngilize olan düşmanlığınız sizi halife
Vahdeddin hakkında adaletsizce hüküm vermeye itmesin!
Onun kendilerinden kaçtığı kimseler İslam'a ve hilafete iltica ettiği kimselerden daha az
düşman değillerdi. Belki daha şedid düşmanlardı! Bunu siz bilemezsiniz ama, biz biliyoruz.
Ülkemizde olanlardan dolayı siz de sorumlusunuz. Çünkü İslâm düşmanlarını
desteklediniz. Yalana kulak verdiniz ve olaylara titizlikle eğilmediniz. Türkler arasındaki bu
siyasî mücadelede zehirli oklarınızı, "tağuta boyun eğmekten kaçınan" mustaz'aflara
yönelttiniz. Onlara karşı kibirlenip gururlandınız. "Şeytan ve tağuta tapanları ise" kollarınız
kırılırcasına alkışladınız!
Kafirler için "Bunlar Allah'a iman edenlerden daha doğru yoldadır" diyorlar! (Nisa, 51)
Rabbimiz kimin hidayet üzere olduğunu, kimin akıbetinin hayırlı olacağını daha iyi bilir.
Zalimler felah bulamazlar. Bazı Mısırlıların hâlâ Firavun tabiatı üzerine olduklarını
görüyorum.
"Halka, siz de toplanıyor musunuz, denildi. Üstün gelirlerse herhalde sihirbazlara
uyarız, dediler." (Şuara, 40-41)
Hakkınızda söylediğim bu kelime sizlere ağır geldiyse, ben bundan mazurum!
Zira sizden ve Türk dostlarınız İttihatçı ve Kemalistlerden birçok zulümler gördük. Cenabı Hak kötü sözle cevap vermeyi zulme uğrayanlar için meşru kılmıştır!
Mahiyetini, hakikatini bilmediğiniz konularda konuşmaya pek meraklısınız. Artık
gerçekleri görmeniz için, hilafete yapılanlar yeterli bir delil değil midir?
İslâm şeriatında ve tarihte yeri ve benzeri görülmedik şekilde, hilafet hükümet etme
yetkilerinden soyutlanmış; böylece devlet dinden koparak laikleşmiştir.
Bu olgu, Lozan Konferansına iştirak eden Ankara temsilcisi zât tarafından resmen ilan
edilmiştir,
O halde kendi lâdinîliklerine şahadet eden bu insanları hâlâ niçin savunuyorsunuz?
Dinden uzaklaşmak isteyen bu insanları, niçin hâlâ dindar göstermeye, yaptıklarını dinle
bağdaştırmaya çalışıyorsunuz?
Onların şeriata aykırı tavırlarını hâlâ niçin tevil etmeye çalışıyorsunuz?
Bu tutumunuzla dine değil, dinsizliğe arka çıktığınızın farkında değil misiniz?
"Haydi siz dünya hayatında onlara taraf çıkıp savundunuz, ya kıyamet günü Allah'a
karşı onları kim savunacak, yahut onlara kim vekil olacak?" (Nisa, 109)
Kadın ve Erkekler Arasındaki Mahremiyetin Kaldırılması
Hilafet meselesinden sonra, Mustafa Kemal'in kendine ve hükûmetine kadınlarla ihtilatı
meşru gördüğü, kadınların örtülerini terk etmeye teşvik ettiği, hatta zorladığı size yetmez mi?
(Mustafa Kemal, Ankara kadınlarına örtülerini çıkarmalarını emretti ve kendi karısını,
erkek giysisine benzer bir kıyafetle insanların önüne çıkardı. Kadınları erkeklerle eşit olmaya
teşvik etti. bkz. Armstrong, Mustafa Kemal'in Hayatı.)
Allah Reşid Rıza'dan razı olsun, konuyla ilgili araştırmasında şöyle diyor:
"Yeni, modern Türk toplumunda kadına verilmek istenen yerin ve onların kadın
meselesine yaklaşımlarının herhangi bir âlim ve dindar tarafından tasvip edilmesi
mümkün değildir."
Hükümet tren, gemi gibi araçlardan sinema ve tiyatrolardan kadın ve erkeklerin
birbirleriyle karışmasını engelleyen perdeleri kaldırmıştır. Bunun üzerine halk tepki gösterip,
bazı parlamenterler de bu konuyu meclise getirdiğinde İçişleri Bakanı şöyle cevap vermiştir:
"Hükümet aradaki perdeleri sıhhî mülahazalar nedeniyle kaldırmıştır."
Akşam gazetesi yazarlarından ve Ankara meclisinin nüfuzlu parlamenterlerinden Falih
Rıfkı, hükümetin bu kararını savunarak Türkiye Cumhuriyeti'nin bir İslâm Cumhuriyeti
olmadığını yazmıştır. Aynı haber Beyrut baskılı el-Berk gazetesinin 25.12.1924 tarihli
sayısında yer almıştır.
Ayrıca Kemalistler yeni bir kanun tasarısı hazırlayarak, erkeklerin birden fazla kadınla
evlenmesine yasak getirmekteler. Böylece Kur'ân-ı Kerim'in ikişer, üçer, dörder kadınla
evlenmeye verdiği cevaza açık bir muhalefet sergilemekteler.
(Vatan gazetesinde özellikle şu sıralar (cumhuriyetin ilk yılları) muhtelif İstanbullu kadın
ve erkek yazarlar çok evlilik aleyhine yazılar yazmakta, İslâm'ın bu cevazına çirkince
saldırmaktadır. Kendini Arapların büyük âlim ve fakihlerinden sayan bir şahısla karşılaştım. O
da Kur'an-ı Kerim'de bildirilen adalet şartının yerine getirilemeyeceğini öne sürerek
Kemalistlerin bu konudaki tutumunu desteklemekteydi.
"isteseniz de kadınlar arasında adaleti sağlayamazsınız" (âyet-i kerime)
Bana göre ise, Allah'ın meşru gördüğünü ayıp karşılamak çok tehlikelidir. Bunu yaparken
âyetle delil getirmek ise ahmaklıktır. Çünkü bundan şu sonuç çıkar:
Allah, Kur'ân-ı Kerim'de erkeklere meşru kıldığı ikişer, üçer, dörder evlenmeyi (hâşâ)
daha sonra bâtıl, boş ve anlamsız kılmıştır. Birden fazla kadınla evlenen Resulullah
sallallahu aleyhi ve sellem ashabı ve İslâm uleması adalet şartını görmezlikten gelmiş; âyetin
mânâsını anlamamışlardır.
Bu meseleyi Dini Müctehidler isimli kitabımda genişçe inceledim ve yukarıda
bahsettiğim şahsın konuyla ilgili şüphesine gerekli cevabı verdim. Kitap, Kemalist hükümet
tarafından toplatılmıştır. (Mustafa Sabri)
Buna ilaveten 17 yaşına ulaşmamış kız ve erkeklerin evliliklerine yasaklama
getirmektedirler. Maalesef Mısır Hükümeti de bu geleneğe uymaktadır. Böylece gençler
zinaya itilmektedir.
İslâm'da nikah, sünnet olduğu gibi, zina tehlikesi halinde farz kılınmıştır.
Kavmiyetçi Düşünce
Sonra, 8 Aralık 1923 tarihli el-Ehram gazetesinde Mısırlı bir yazar tarafından kaleme
alınan şu gerçekler sizi uyandırmaya yetmez mi?
"Ankara'daki bazı adamlar İslâm âleminde görülmedik bir şekilde kavmiyetçi düşünceyi
yaymaktalar.
(Turancı düşüncenin felsefî temelini atan Ziya Gökalp'tir (1875-1924). Bu düşünce İslâm
hilafetine alternatif olmak üzere geliştirilmiştir. Gökalp, Türklerin yakın geçmişinden tamamen
koparak bâtıl ve kavmiyetçi esaslarla kendini yeniden oluşturması gerektiğini savundu. Batı
uygarlığını tercih ediyordu. Çünkü ona göre bu uygarlığın oluşturulması ve korunmasında
Türklerin büyük payı vardı. Orta Asya'da oluşturulan .Turan medeniyeti, daha sonra göçler
vasıtasıyla Tükler tarafından Avrupa'ya taşınmıştı.)
Mesela Yusuf Akçura, Osmanlı anayasasının ilanından birkaç yıl önce, İslâm birliğini
bozmak amacıyla Jön Türkler adına bu düşünceyi yaymaya başlamıştır.
(Yahudi protokolleri açığa çıkarıldıktan sonra Jön Türkler'in niçin İslâm birliğini yıkıp
Turan birliği oluşturmak istedikleri daha iyi anlaşılıyor. Beşinci Yahudi protokolünde dinî ve
kavmî taassupların körüklenerek halkların kendi aralarında ihtilaf ve düşmanlığa
sürüklenmeleri kararlaştırılmıştır.
İşte hilafetin ilga edilmesinde Yahudi parmağına yeni bir delil!)
Hedefleri İslâm birliğini yıkıp yerine Turan Birliğini tesis etmektir.
"Turancılık önce muhtelif Türk lehçeleriyle konuşan toplulukları bir araya getirip, sonra bu
topluluklardan ve Türk asıllı Macar, Bulgar ve Finlilerden müteşekkil, ırk esasına dayanan bir
birlik ve pakt oluşturmayı hedefler. Gayrimüslim olan bu topluluklarla ittifak ve birliği, İslâm
birliğine tercih ederler."
"Bu adam ve benzerleri, İslâm dinini, Türkler üzerindeki Arap kültür işgali olarak
değerlendirirler. Onlara göre İslâm, Arap kültürünün mahsulüdür ve bununla Türk
kültürünü işgal etmişlerdir.
O halde ne olursa olsun bu kültür işgalinden kurtulmak gerekir. Abdest ve diğer İslâmî
kaidelerin sıcak iklimde yaşayan halklar için konduğunu söylerler. Bu kaidelerin diğer soğuk
iklimlerde yaşayan halklara uygun olmadığını iddia ederler."
"Ankara'da yönetimi elinde bulunduran herkesin bu tür düşünceler taşımadığı doğrudur.
Ancak sayı ve etkinlik bakımından bu düşünceyi savunanların gittikçe güçlendikleri de bir
vakıadır. Bu hareketin önüne geçilmediği takdirde, gelecekte çok tehlikeli boyutlara ulaşacağı
aşikârdır.
Dini Arap ırk ve şerefinin bir tezahürü İslâm büyüklerini ise Arap kahramanları
olarak kabul eden bu sapık düşünce ekolü, İslâm kardeşliğine yöneltilmiş büyük bir
darbedir.
Onlara göre Türklerin vicdanındaki İslâm inancına alternatif olarak, eski Türk
uygarlığındaki cahili antik inançlar örneğin eski Türk putu Bozkurt yeniden ihya edilmeli ve
Türk halkının vicdanına yerleştirilmelidir. Bu put için birçok marşlar yazılıp söylenmekte ve
hükümetin posta pullarında Bozkurt resimleri yer almaktadır.
"Ankara'daki herkesin bu düşüncede olmadığını söylemiştik. Ama onları işbirliği
yapmaya sevkeden müşterek düşünce İslâm düşmanlığıdır."
(Türklerin 600 yıl boyunca İslâm'ın savunuculuğunu yaptıkları ve İslâm mesajının, diğer
halklara ulaşmasında büyük hizmetler verdikleri inkâr edilemez tarihî bir olgudur.
Ancak Siyonist ve Haçlı oyunlarına, bazı vilayetlerdeki vali ve diğer yöneticilerin zulüm,
baskı ve hataları da eklenince Araplar arasında Türklere karşı bazı siyasî akımlar
oluşmuştur.
Doktor Muhammed Bediî Şerif o zamanki durumu şöyle tasvir ediyor:
Kevakibî'nin temsil ettiği bir akım.Türk hilafeti yerine Arap hilafetinin oluşturulmasını
savunuyordu. Cemalüddin Afganî'nin temsil ettiği akım ise, hilafetin Osmanoğullarında
kalmasıyla beraber tam ve şamil bir İslâm birliği sağlanmasından yanaydı.
Başka bir görüş ise, Arapların Osmanlılardan tam bağımsızlığını savunmaktaydı. Bu aşırı
görüşün yanısıra mevcut olan ılımlı görüşe göre ise Arap ülkeleri ancak gevşek bir bağ ile
Osmanlıya bağlı kalabilirdi.
Farklılıklarına rağmen tüm bu siyasî akımlar hilafetin korunmasından yanaydılar.
Ancak İngiliz ve Fransızların el altından destekleyip yaymaya çalıştığı bir akım daha vardı
ki, Arap ülkelerinin yabancı mandasıyla yönetilmelerini savunuyordu. Bu görüşü savunanların
yabancı güçlerin paralı uşakları olduğunda hiç şüphe yoktur.
bkz. Doktor Muhammed Bediî Şerif, es-Sıraa beynel Mevali vel-Arab)
"Bu iki grubun dışında, başka bir grup daha var ki; bunlar İslâm birliğine taraftardırlar.
Ancak bunu siyasî mülahazalarla değil, sosyal mülahazalarla istemekteler. Bu kesim, Yusuf
Akçura, Ziya Gökalp, Celal Nuri, Ağaoğlu Ahmet, Hamdullah Suphi ve diğer Turancılarla
mücadele eder onların amaç ve tehlikelerine dikkat çekmeye çalışırlar.
Türk halkının geneli ve özellikle Anadolu halkının dindarlığından kuşku yoktur. Dinî
anlayışlarında yapılmak istenen hiçbir değişikliği tasvip etmezler. Ancak halkın bu tutumu ne
hükümet icraatlarına ve planlarına, ne de kanunlara yansımaktadır."
Bu makaleye söyleyeceğim bir şey yok; Türkiye'de cereyan eden değişimler doğru
ama eksik bir şekilde ifade edilmiş. Mısırlı yazarlar sanki olayın tüm gerçek boyutları
hakkında konuşmamak üzere yemin etmiş gibidirler.
Yusuf Akçura Ağaoğlu Ahmed, Ziya Gökalp, Hamdullah Suphi, Celal Nuri ve emsali
zâtların planları, Mustafa Kemal'in planlarının aynısıdır. Onların arkasındaki güç Mustafa
Kemal'dir. Makalede, olayın bu boyutuna değinilmemesi büyük bir eksikliktir.
(Din düşmanı Turan ırkçılığının karşısında, Osmanlı-İslâm sentezi bulunuyordu ve
ulemanın genel eğilimini temsil ediyordu. Bu görüşe mensup olanların bazıları Osmanlı
Türkleri ile Moğollar arasında hiçbir bağ olmadığı tezini savunuyorlar. Cengiz Han ile
Hülagu'yu diğer Arap, Fars ve Batı tarihçileri gibi değerlendiriyorlar. Onlardan biri olan
Tahir'ül-Mevlevî şöyle diyor:
Türkler, o bozguncu ve kan içicilerle hiçbir şekilde övünemezler. Doğunun Batı karşısında
gerilemesinin başlıca sebebi onlardır. Onlar yeryüzünde vâki olmuş, insanlığın en büyük
belasıdır. Müslüman Türkler tarihleriyle övünmek istiyorlarsa, Tolonlar, Selçuklular, Zengiler
ve Osmanlı devleti onlara yeter.
Değişik sosyal çalışmaları, eserleri olan Celal Nuri de şöyle diyor:
Osmanlı Türkleri; önce Müslüman, sonra Tûrktürler. bkz. Şekib Arslan, Hadr el-Alem elİslâmî)
Turancıları koruyan, teşvik eden, hatta parlamenter tayin eden de odur. Anadolu halkı
ise, onları ne tanır, ne de ilkelerini destekler. Onların İslâm birliğini parçalama çağrılan
Mustafa Kemal'in rızasına uygun olmasaydı, ordusuyla beraber hiç onları destekler miydi?
Türkiye'de Mustafa Kemal muhaliflerinin örgütlenmesi kesinlikle yasaktır. Dolayısıyla
sözü edilen fikirleri taşıyan insanlar memlekette diledikleri gibi cirit atıyorlar.
Turancılık eğer yazarın ifade ettiği gibi sadece belli kimselerin düşüncelerinden
ibaret olsaydı, bugün hükümet pullarında Bozkurt resimleri olmazdı.
(12 Kanunusani 1340 tarihli İleri gazetesi Bozkurt'un yeni Türk bayrağı olması gerektiğini
savunuyor. Gazeteye göre Bozkurt, Alman kartalından daha iyidir.
Gazete, Türklerin asırlardır Timur, Cengiz, Alp, İlhan gibi kendi öz isimlerini terk ederek,
Osman, Muhammed, Ömer, Fatma, Âişe gibi Arap isimleri kullanmalarından esef ve üzüntü
duyduğunu ilan ediyor.
Muhammed'e, Ömer'e, Fâtıma'ya canlarını feda eden Müslüman Türk milleti nasıl
oyuna getirilmek isteniyor? Görün de ibret alın!
Dinî Müceddidler isimli kitabımda ırkçılığı ve ırkçılığın değişik boyutlarını tafsilatlı, bir
şekilde inceledim.
Müslüman Anadolu halkı, tüm bu bâtıl duygu ve düşünceleri İslâmî duygu ve kimliğinin
potasında eritmiş bir halktır. Atalarından miras aldıkları bu inanç, onların milliyet ve
kimliklerini oluşturmuş; kalp ve vicdanlarına hakim olmuştur.
Onların ilk kökenleri ile ilgili varsayımlar doğru dahi olsa, Türkler Müslüman olduktan
sonra kazandı kan İslâm kimliği ve milliyeti ile, o varsayımları çoktan unutmuş ve tarihe
gömmüştür.
Gerici ve bağnaz ırkçılar ise, Müslüman Türk halkına ve inançlarına rağmen, hâlâ ölüyü
topraktan çıkarıp diriltme hevesindeler. (Mustafa Sabri)
Sonra bugün, yeni meclis üyelerinin tamamını oluşturan Halk Partisi'nin programı gerçeği
görmemize yetmez mi?
Mustafa Kemal'in partisinin programına göre, eski gelenekler izale edilecek, yeni
kanunlar ise hiçbir kayıt tanımadan tam bir hürriyetle yapılacaktır.
İslâmiyete yakınlığı ile tanınan Tevhid-i Efkar gazetesi bu hususu eleştirirken, Rauf
Bey'in başbakanlıktan azledilmesine de değiniyor. Gazeteye göre Rauf Bey dinî duygularını
yenemediği ve dinî hükümlere saygı gösterdiği için azledilmiştir.
Görevini hatırlayıp da dinini savunmaya çalışan Tevhid-i Efkar ve henüz dinî duygularını
yitirmeyen Rauf Bey gibilerine selam olsun.
Şer'î Mahkemelerin İlgası
(Kemalistlerin İslâm düşmanlığı açığa çıkmaya başlayınca her yerde Ankara hükûmetinin
irtidat ettiği yolunda söylentiler yayılmaya başladı. Vaiz ve hocalar, cami ve çarşılarda
Mustafa Kemal ve arkadaşlarını kınamaya ve eleştirmeye başladılar. Onun karikatürlerini
çizerek şiddetle eleştiriyorlardı. Muhalifler böylece İstanbul'daki Halife Abdülmecid etrafında
toplanmaya başladılar. Hiçbir zaman akıllarına, Gazinin hilafet ve halifeye dokunabileceği
gelmemişti.
İstanbul'da oluşmaya başlayan İslâmî hareketin kendisi açısından çok vahim sonuçlar
doğuracağını sezen Mustafa Kemal, derhal şiddete başvurarak hilafetin ilgasını, halifenin
sınırdışı edilmesini kararlaştırdı ve din-devlet işlerinin ayrılmasına yönelik planlarını
gecikmeksizin yürürlüğe koydu.
bkz. Muhammed Celal Keşk, Hıvar fi Ankara)
Sonra, Ankara Cumhuriyetinin en büyük yazar ve siyasîlerinden olan olan Ahmed
Ağayef'in Akşam gazetesinde yazdıkları sizi uyandırmaya yetmez mi?
Yazar, makalesinde Kur'an ve İslâm öğretilerini kınayarak, bu öğretilerin 1924 yılında
uygulanmasının artık mümkün olmadığını iddia ediyor.
3442 sayılı nüshasında, bu konuya yer ayıran er-Rey el-Âm gazetesi şöyle diyor:
"İslâm dinini alaya almaya, küçük düşürmeye yönelik bu makalenin daha düne kadar,
İstanbul'un en büyük fakültelerinden birinde İslâm felsefesi dersleri okutan Ahmed Ağayef
gibi birisinden sâdır olması hayrete şayandır. İnanılacak gibi değildir! Daha dün, bu hanif din
ve faziletleri hakkında söylediklerini ne çabuk unuttu?"
Gazete böyle diyor, ama bildiğim kadarıyla bu adam İttihatçılar döneminde de her ne
kadar İslâm'a açıkça saldırmaya cür'et etmese de, laik düşünce ve ilkelere bağlı biriydi.
Dolayısıyla Mustafa Kemal, görüşlerini bilip desteklediği bu adamı kendine yaklaştırmış ve
hükümetinde önemli görevlere atamıştır. Daha düne kadar İslâm dininin faziletlerini anlatan
bu adam eğer şimdi Kemalist hükümet merkezinden dine saldırıyorsa, bunu Ankara
hükümetinin hususiyetinin bir belirtisi olarak değerlendirebiliriz.
Sonra şer'i mahkemelerin ilgası hakkı görmemize yeterli değil midir?
(Bu, Kemalistlerin laik yönelimleri doğrultusunda din ve devlet işlerini birbirinden ayırmak
amacıyla atılmış önemli bir adımdır. Bunu diğer adımlar izlemiş ve İslâm şeriatı yerine İsviçre
medenî kanunu, İtalyan ceza kanunu ve Alman ticaret kanunları almıştır. Din öğrenimi ve dinî
okullar yasaklanmıştır. Tesettür yerine açıklık ve kızlı-erkekli karma eğitim getirilmiştir.
Arapça harfler yerine ise Latin harfleri benimsenmiştir. Arapça ezan yasaklanmış, yerine
Türkçesi konmuş; halkın giyim ve kuşamına müdahale edilerek şapka giyme zorunluluğu
getirilmiştir.
"Olayın "dinî mahkemeler" şeklinde yansıması, telgraf dilinin Fransızca olmasından ve
tercüme hatasından kaynaklanmaktadır. Zira Türkiye'de dinî mahkemeler değil, Mısır'da da
olduğu gibi şer'î mahkemeler vardır. Bu mahkemeler ihtisas alanına giren meselelerde
kendisine başvuran insanların din ve mezhebine bakmaksızın başvurularını kabul eder ve
hükmünü verir.
"Harb-i Umumî sırasında da bu mahkemeler kapatılmak istenmiş ancak bazı engellerden
dolayı bu gerçekleşememiştir.
"Mecelle'deki medenî kanun hükümlerinin genişletilerek günümüz koşullarına
uygunluğunun sağlanması, yeni yüzyılın ruhunu yansıtacak şekilde geliştirilip uygulanması
çok doğru ve gereklidir. Geçmişte olduğu gibi, günümüzde de şer'î ve nizamî mahkemeler
arasında birçok ihtilaf ve zıtlıklar yaşanıyor, bu da gereksiz yere hukuk ve vakit kaybına
neden oluyor. Kanunlarını şer'î hükümlerden alan bir İslâm devletinde iki ayrı mahkemenin
bulunmasının hiçbir faydasının olmadığı açıktır." (el-Ehram 15 Ocak 1923)
Bu adam, Ankara hükümetince, yaptığı her şeyi hak surette göstermek üzere kiralanmış
adi bir ajandır. Mısırlıların gafletini kullanarak onlarla oynuyor. Bu kadar Allah'tan korkmaz,
kuldan utanmaz birini görmedim.
Sübhanallah! Şerî mahkemelerin dinî mahkemeler olmadığını daha önce hiç
duymamıştık. Yazarın delili ise bu mahkemelerin kendisine başvuran tüm insanların
davalarını din ve mezhep ayrımı gözetmeksizin bakmasıdır.
Kendisine başvuran gayrimüslimlerin davalarına bakması bu mahkemelerin adaletine
veya dinî mahkeme olmalarına (İslâm şeriatına göre) gölge düşülür mü? Dinî mahkeme olma
vasfını kaybettirir mi?
Eğer o mahkemeler dinî olsaydı, dini İslâm olmayanların davalarına bakmazdı, demek
gaflet ve cehaletten başka bir şey değildir. İslâm dininin sadece Müslümanlar arasındaki
davalara bakabileceğini, gayrimüslimlerin davalarına bakamayacağını nereden çıkarıyor?
Şer'î mahkemeleri dinî mahkemeler olarak dillerine tercüme eden yabancılar, bu konuda
yanılmıyorlar. Bunu mahkemelerde cari olan İslâm hükümlerini gözönünde bulundurarak
söylüyorlar. Yoksa mahkemeye müracaat edenlerin dinlerine bakarak değil!
Makalede, yazarın bir cümlesi var ki, çok doğrudur:
"Harb-i Umumî sırasında da bu mahkemeler kapatılmak istenmiş, ancak bazı engellerden
dolayı bu gerçekleşememişti."
Evet bu mahkemeler, o dönemin İttihatçı hükümeti tarafından kapatılmaya çalışılmıştı.
Çünkü onlar, gelişmiş toplumların ancak kendi akıl ve görüşleriyle oluşturacakları kanunlarla
yönetileceğine inanıyorlardı. Gökten indiği söylenen kanunlarla değil!!
İttihatçılar şer'î mahkemeleri kapatmaya cesaret edemedilerse de bu mahkemelerin
"Meşîhat-ı İslâmiyye" ile olan bağlarını koparmayı başardılar. Elbette bu Meşihat ve şer'î
mahkemeler için büyük bir darbe oldu. Böylece ittihatçılar kendilerinden daha büyük
kahraman olan İzmir fatihi kardeşlerinin işini kolaylaşırdılar. Savaştan galip çıksalardı hiç
kuşkusuz bu emellerine nail olacaklardı. Ama Cenab-ı Hak bu şerefsizliği Kemalistlere
nasip etmiştir. Yazarın bahsettiği engellerden kasıt budur.
Şiirlerini Türk Kur'anı saydıkları Ziya Gökalp'ın şu beyitleri dediklerimi doğrular
niteliktedir:
Bir devlet ki hukukunu kendi doğurmaz
Kanununa "Gökten indi değişmez" der
O asla bir devlet değil müstakil durmaz
Değişmeyen bir varlığı taşıyamaz yer
Hakim olan millet midir, meşihat mıdır?
Milli meclis, Mebusan mı, bab-ı fetva mı?
Meşrutiyet bir hile-yi şerriye midir?
Hür millet olduğumuz yoksa rüya mı?)
Hakikatte bu olay, dinden çıkmanın en basit ve en açık alâmetidir. Daha nereye
kadar, Kemalistleri savunacaksınız?
Onların yaptıkları çoktan te'vil sınırlarını aşmadı mı?
Dine mugayir planları görmeniz için daha ne gibi bir delil arıyorsunuz?
Bizzat lâdinî olduklarını ilan etmelerini mi bekliyorsunuz?
Bunu da yaptılar. Lozan temsilcileri ve daha başkaları bu gerçeği itiraf ettiler.
Hükümetlerinin lâdinî olduğunu açıkladılar. Hükümetin görüşlerini yansıtan Akşam
gazetesinin, hükümetin umumi taşıtlar ve mekanlardaki, kadın ve erkekleri ayıran perde ve
engelleri kaldırması kararını yorumlarken, kararı Türkiye Cumhuriyeti'nin İslâm cumhuriyeti
olmadığı gerçeğine dayandırdığını görmediniz mi? Belki de onların din dışı değil, laik
olduklarını söyleyeceksiniz.
Arap gazetelerinden, Kemalistleri savunan kiralık kalem sahipleri de bu anlamda bir
şeyler savsaklıyorlar.
Gazeteler bu kiralığı, Lazkiye mutasarrıfı ve Beyrut vilayeti genel sekreteri olarak
tanıyorlar.
Şer'î mahkemelerin ilgasını, telgraflar, "Dinî mahkemelerin ilgası" haberiyle
duyurmuşlardır. Bu şahıs ise bir Ezher talebesinin konuyla ilgili sorusunu şöyle cevaplıyor:
"Türkiye'de dinî mahkemeler yoktur, şer'î mahkemeler vardır."
İşte, İttihatçı ve Turancıların peygamberi bu adamdır. Bu adamın Kemalistlerin nezdinde
de önemli bir yeri vardır. Bugün, Millet Meclisi'nde Diyarbakır mebusu olarak bulunmaktadır.
Tevhid-i Efkar gazetesi, bu adamın resmini yayınlayarak altına şu cümleleri yazmıştır:
Ziya Gökalp, Ağaoğlu Ahmed'le beraber, Mustafa Kemal'in Türkiye Cumhuriyetinin
temelini atan iki şahıstan biridir.
Eski Lazkiye mutasarrıfının sözünü ettiği Mecelle medenî kanununun genişletilip şer'î
hükümler ilave edilerek güncel koşullara uygunluğunun sağlanması meselesi, şef'î
mahkemeleri ilga edenlerin plan ve programlarında yoktur. Onların programlarında, Ziya
Gökalp'ın planları vardır.
Mecelle'nin, İslâm kaynakları ve muteber tüm İslâm mezheplerinden yararlanılarak
güncel koşullara uygunluğunun sağlanması, gerçekten çok ulvî ve önemli bir plandı. Ancak
bu planın güzelliği, İttihatçı hükümetin elinde ziyan oldu. Bu güzel proje, onların elinde
oyuncak bebeğe döndü.
Proje üzerinde yapılacak çalışmalar, ehil olmayan kimselere tevdi edildi. İstanbul'un
tanınmış hiçbir âliminin görüşüne başvurulmadı. Oysa, önde gelen âlimlerden bağımsız bir
komisyon oluşturularak, görev bu komisyona tevdi edilmeliydi.
Böyle yapılmadı. Yetersiz ve ehil olmayan kişilerden zayıf bir komisyon teşkil edildi ve
başına da Seyyid Bey gibi dinine ve ilmine güvenilmeyen birisi geçirildi. Bu adam şimdi İzmir
mebusu ve adalet bakanıdır. Daha önce de Osmanlı Ayan ve Millet meclislerinde İzmir naibi
olarak bulunuyordu. Her iki mecliste de beraberdik. Mecliste, İttihat ve Terakki'nin
sözcülüğüne soyunmuştu. Bu adamın bir meclis oturumunda söylediği öyle bir söz var ki, hiç
unutamam!
Parlamentoda herkesin şahit olduğu şu cümlenin sahibidir:
"Kendinizi yormayın, devlet yok olur, İttihat ve Terakki gene yok olmaz."
(Bu partinin yapısını ve hedeflerini tekrar hatırlatacak olursak, oluşumunda Yahudi ve
Mason parmağı olduğunu görürüz. Abdülhamid'i tahttan indiren bu parti daha sonra benzeri
görülmemiş zulüm ve kıyımlara girişmiş ve nihayetinde devleti Birinci Dünya savaşına
sokarak yıkıma sürüklemiştir.
Araplara' yönelik zulüm ve baskılar da bu parti döneminde vâki olmuş; Türk ve Arap
ayrımcılığı yaparak ümmet unsurları arasında milliyetçilik fitnesinin doğmasına sebeb
olmuşlardır. Böylece Şerif Hüseyin Türkler aleyhine İngilizlerle işbirliği yapmış. İngilizler ise
bu hizmet karşılığında Arap ülkelerini parçalayarak işgal etmiştir! )
Sonra, ne gariptir ki, bu adam Harb-i Umumîden sonra, hapisten bana yazdığı bir
mektupta Ferit Paşa hükümeti nezdinde, onun için af girişiminde bulunmamı rica ediyor:
"Ben hiçbir zaman, İttihat ve Terakki Partisi üyesi olmadım. Hiçbir komisyon ve
kongresine, gizli ve açık hiçbir toplantısına katılmadım. Zâtıâlinizce malum olduğu üzere,
onlar bizi yabancı sayarlardı. Hiçbir zaman onların çirkin faaliyetlerini eleştirmekten geri
durmadım ve durmuyorum."
Oysa, onu tanıyan herkes gibi, ben de onun İttihatçıların elebaşılarından olduğunu;
resmî-gayriresmî meclis ve mahfillerde İttihatçıların avukatlığını yaptığını çok iyi biliyorum.
Yıllar boyu İttihatçıların lider kadrosunda yer aldığı halde, nasıl oluyor da onların hiçbir
toplantılarına katılmadığını iddia edebiliyor? Sonra adamın İttihatçıları eleştirdiği veya onları
terkettiği, duyulmuş ve görülmüş değildir.
Bu Seyyid Bey'in unutulmaz bir sözü daha vardır ki, onun ne denli duyarsız biri olduğunu
gösterir. İttihatçı Hükümet, devlet bütçelerinin birinde, Adalet Bakanlığına bağlı bir
müsteşarlık ihdas etmişti. Bu makama İtalya'lı Kont Ostrorog'u atamak istiyorlardı. Kanunun
Meclisteki müzakereleri sırasında Seyyid Bey şöyle dedi:
"Hilafet başkentinde usul-i fıkhı bu konttan daha iyi bilecek bir âlim yoktur."
Böylece İtalyan kont bu göreve getirildi. Sonra kontun evinin İttihatçılar için
eğlence ve fuhuş mahalli haline getirildiğini duyduk.
İşte Mecelleyi araştırıp geliştirme komisyonunun başkanı!
Burada kişiler hakkında tafsilata girmek istemiyorum. Fakat ittihatçı ve Kemalistlerin daha
iyi tanınmalarına vesil olması amacıyla bu hususları zikretme gereğini duydum. Dolayısıyla
bu adamın mektubundaki, sadece bir sırrını ifşa etmek zorunda kaldım. Adamın kendisini
İttihatçılardan ve yaptıklarından teberrî etmek istemesi sırrını açığa vurdum.
Partiyi devletten, İtalyan kontunu da İslâm ulemasından üstün tutan sözlerine ise, tüm
Meclis üyeleri şahittir.
Eski Lazkiye mutasarrıfının:
"Geçmişte olduğu gibi günümüzdede şer'î ve nizamî mahkemeler arasında birçok ihtilaf
ve zıtlıklar yaşanıyor. Bu da gereksiz yere hukuk ve vakit kaybına neden oluyor. Kanunlarını
şer'î hükümlerden alan bir İslâm devletinde iki ayrı mahkemenin bulunmasının hiçbir faydası
olmadığı açıktır" şeklindeki sözleri yalandan ibarettir. İnsan, yüzü kızarmadan nasıl bunca
yalanı söyler?
Din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılmasından sonra, nerede İslâm devleti?
(Gerçekten de tüm bunlardan sonra nerede İslâm devleti?
Kemalistler, tedricî olarak İslâm devletini ortadan kaldırdılar. Durumun farkında olan
Şeyh Mustafa Sabri Müslümanları uyandırmak için beyhude, bunca çırpınmıştır.)
Nerede, bu devletin İslâm hükümlerinden istinbat edilen kanunları?
Bilakis hilafete yaptıklarını, İslâm şeriatinden kurtulmak için yapmadılar mı?
Bu adamın sözlerinde mantıktan bir eser yoktur. Eğer devletin kanunları, şer'i
kaidelerden alınıyor olsaydı, bu, şer'î mahkemelerin ilgasını değil, ikamesini gerektirirdi.
Adamın, Kemalistlerin yaptıklarına karşı konumu, şairin dediği gibidir.
"Kişiyi eğer iyi işleri övmüyorsa
Onu övmeye kalkan, fasih dahi olsa saçmalar"
Onlar Ankara'da dini yıkarken, bu adam da Kahire'de Mısırlıların gafletini kullanıp, bâtılı
hak gösterme çabasını veriyordu.
Meselenin hakikati şudur:
İslâm devletinin mahkemeleri sadece şer'î mahkemeler olur. Osmanlının eski
dönemlerinde de bu böyleydi. Nizamiye mahkemeleri ise devletin za'fiyete uğraması üzerine,
yabancı devletlerin baskıları sonucu ihdas edilmiştir. Zorlama ile kurulmuş bu mahkemelerin
dahi mümkün mertebe şeriata uygun olması için çalışılmıştı.
Bu mahkemeler devlet kontrolünde bulunmasına ve devletçe tesis edilmesine rağmen
"yabancı" sayılmışlardır. Şer'î mahkemeler ise varlık ve görevlerini olduğu gibi devam
ettirmişlerdir..
Yapılması gereken şey, şer'î mahkemelerin alanını genişletip, yabancı zorlamalarıyla
oluşturulmuş nizamiye mahkemelerinin ortadan kaldırmak iken, kimsenin aklına buttun tam
tersinin gerçekleşebileceği gelmemişti.
Müslümanlar, devletin yeniden istiklalini kazanmasını kutlamakla meşgulken, işte tam bu
sırada şer'î mahkemelerin kaldırılması acı bir tokat olarak yüzlerine patladı.
Sabah ışığını görmeyi temenni edenin, onu gördüğü zaman gözünü yitirmesi gibi,
Müslümanlar skandalin olumsuz boyutlarını yeterince göremedikleri gibi, gerekli tepkiyi de
gösteremediler.
Dinden Dönmek
Şer'î mahkemelerin kapatılmasının, her ne kadar başlı-başına çok önemli ve tehlikeli,
hatta devleti İslâmî niteliğinden soyutlayıcı bir Hadise olmasıyla beraber, esasen hilafet ve
devlet işlerinin ayrılması hadisesine bağlıdır ve onun tabiî bir neticesidir. Çünkü Kemalistlerin
hilafet ve yönetimi ayırmaları, halifenin dinî başkan olması görevinin de İslâm dinini yönetime
hakim kılmak olmasından dolayıdır. Böylece dinî hükümlerin gerektirdiği
sorumluluklardan kurtulacaklar ve memleketi kendi akıl ve hevalarına göre diledikleri
gibi yönetebileceklerdi. Bundan sonra memleketteki dinî otoriteyi temsil eden şer'i
mahkemeleri kapatmak, onlar açısından yapılması gereken en tabiî işti.
(Şer'î mahkemelerin kapatılmasının dinî otorite açısından olumsuzluğunu Müslümanlar
anlayamadılar. Oysa müellif bu olayın başlı-başına çok büyük ve tehlikeli olduğunu bildiriyor.
Böylece hükümet İslâm kanunları yerine, kendi heva ve hevesleri doğrultusunda Batı
kanunlarını alıp uygulayacaktı. Ve nitekim öyle oldu.)
Dolayısıyla yeni Türk hükümetinin hilafet ve hükümeti ayırmasından hemen sonra,
ben kesin hükmümü vermiştim. Bu bana göre apaçık dinden dönmekti.
Çoğu ulemanın, özellikle Mısır ulemasının bu olayı gereği gibi
değerlendiremediklerini gördükçe üzüntü ve şaşkınlığım artıyordu. Olayı normal,
mubah bir hadise olarak değerlendirmeleri ne garip! Onca derin ve geniş ilimleri, bu
çok önemli dinî meseleyi idrak etmeye yaramıyorsa, daha neye yarıyor?
Dünya, nâzırı ile faydalanmadı ey kardeş
Onun katında, aydınlık ve karanlık bir oldukça
Hilafetin yetkilerinden soyutlanması ve şer'î mahkemelerin kaldırılması çok mühim
iki meseledir. Ulemanın uyanmasına, sorumluluklarını hatırlamasına vesile olabilecek
iki önemli olay!
Ne yazık ki, ulema bu meselelerin önemini kavrayamadı. Bilakis beni, meseleleri
haddinden fazla büyütmekle ve Kemalistlere karşı aşırıya kaçmakla suçladılar. Oysa onlara
yakışan, bu iki meseleyi, benim ve benim gibi düşünenlerin haklılığını gösteren birer kanıt
olarak değerlendirmeleriydi.
Bazı kimseler, şer'î mahkemeler henüz kaldırılmadı, niye kendini bu kadar parçalıyorsun,
diyeceklerdir. Evet henüz kaldırılmadı, ama kaldırılacağı bildirildi ve kesinlikle kaldırılacak.
Bu, bir an meselesi. Eski Lazkiye mutasarrıfının önergeyi nasıl savunduğunu ve süsleyip
güzelleştirmeye çalıştığını gördük. Konu Mısır gazetelerinde uzunca tartışıldı ve daha
şimdiden birçok kimsenin destek ve hoşnutluğunu kazandı. Hem, ilga bilfiil vâki olduktan
sonra dövünmenin ne faydası olacak?
Şiirlerini, Türk Kur'anı saydıkları Ziya Gökalp şöyle diyor:
Meşihat makamına hitaben yazılmış bir şiirinde:
İlmi bırak külliyeye, adli devlete
Sen sadece diyanetin neşrine çalış
Muradınsa nail olmak haklı hürmete
Asra uyan vazifeni yapmaya çalış!
Şair bu davasında yalancıdır. Meşihattan (şeyhülislamlık makamı) sadece yargıyı
gaspetmekle yetinmiyor, ilmin dahi gaspedilmesini emrediyor. Böyle bir Meşihat İslâm'ı nasıl
neşredebilir?
Allah yoluna davet önce hikmet ile olur. Bu da ilmi gerektirir. Aksi taktirde, hüküm
ve hikmetten yoksun bir devlet, yalvarma ve istirham derecesine indirgenir.
Bizde yüksek okullarda ders veren bu adam ve benzerleri şöyle derler:
"Dileyen dinine sarılır ve gereği gibi ibadet eder. Ancak kilisenin devlet işlerine
karışmaması, yetki ve otorite talep etmemesi gerekir."
Bu düşünceyi, aynen Avrupa'dan, özellikle de Fransız devriminden almışlardır. Onun için
aynen kilise lafzını tekrar ediyorlar ve bununla camileri ve dinî otoriteyi kastediyorlar.
Oysa İslâm dini, bireysel, toplumsal ve siyasal hükümler ihtiva eder. İslâm dini bir
hükümet öngörür ve Müslümanların bu hükümetçe yönetilmelerini zorunlu kılar.
İslâm toplumunda en güçlü ve etkin otorite, dinî otoritedir. Mantık ve iknanın aciz
kaldığı yerde, dini otoriteye başvurulur.
İ'la-yı kelimetullah'ın garantisi budur. Dolayısıyla İslâm dini, gücün kendi elinde
olmasını öngörür; buna razı olmayanlar ise onun düşmanıdırlar.
"Kim Allah'ın hükmüyle hükmetmezse, işte onlar kafirlerin ta kendileridir." (Maide,
44).
Şimdi de dikkatleri başka bir hususa çekmek istiyorum. Şu sıralar, önce bazı ağızlardan
çıkan, sonra da Kemalistler nezdinde hüsn-ü kabul gören bir hezeyana dikkat çekmek
istiyorum. Kemalistler yönetim yetkisinden soyutlanmış hilafeti savunurken, buna "urvetu'l
vuska" gibi sarılmakta ve insanlar arasında yaymaya çalışmaktalar. Buna göre, hilafet
hükmetme yetkisinden soyutlandırıldıktan sonra, Türkiye yönetiminde olmayan diğer tüm
İslâm halklarıyla ilişkiler kurup geliştirmesi imkânı da doğmuş oldu. Böylece hilafetin otoritesi
ve saygınlığı daha da genişledi. Son günlerde bu nağme birçok kiralık kalem tarafından
terennüm edilmektedir. Özellikle eski Mutasarrıf tarafından.
(Adamın ismi, Abdulgânî Sünnî'dir. Hilafet ve Halk Hakimiyeti isimli kitabın yazarıdır.
Doktor Muhammed Hüseyin'in bildirdiğine göre, bu adam söz konusu kitabı yazmak üzere
Mustafa Kemal tarafından bizzat görevlendirilmiştir. Ankara hükümeti, kitabın telif ve neşr
edilmesini bizzat desteklemiştir, İtticahat el-Vataniye fi'l-Edeb el-Muasır.)
Gazete sütunlarındaki yazılarını bu nağme üzerine bina etti. Bu adamın aralarında
bulunması, Mısır ulemasına ar ve utanç olarak yeter!
Mısır hariç hiçbir İslâm ülkesinde bu sese kulak veren çıkmaz. Daha önce söylediğimiz
gibi, bu iddia, sadece bir hezeyandan ibarettir. Hiçbir yetkisi olmayan lafzî halifenin, yönetim
ve hükümetin başı olan fiilî halifeden daha etkili olacağım, İslâm topluluklarıyla daha iyi
ilişkiler kurup onları kontrol edeceğini iddia etmek, hezeyandan başka ne olabilir?
Halifenin hilafetinin sahih olabilmesi için, öncelikle gerekli şartları yerine getirmesi lazım.
Daha sonra etkinliğinin genişlemesi düşünülebilir. Kitap boyunca isbat ettik ki, hilafet
hükümetsiz olmaz. Bilakis hilafet, hükümetin bizzat kendisidir.
Hilafet düzeni hükümet çeşitlerinden bir çeşittir ve Resulullah sallallahu aleyhi ve
sellem'in hükümetine niyabet (vekalet) etmekten ibarettir. Hükmetme yetkisi elinden
alınan bir hilafetin, hiçbir varlık nedeni yoktur.
Mısırlıların eski mutasarrıfa, şimdiye kadar, bir yıla aşkın süre içinde, sözde halifenin ne
yaptığını, bu konuda ne gibi etkinlikler gösterdiğini sormaları gerekmez miydi?
Sözünü ettikleri "İslâm Kongresi"nin tertip edilmesi meselesi, gerçekleşmesi halinde
bile, hilafet ve imamet makamının yerini dolduramaz.
(Şeyh Mustafa Sabri bu konudaki görüşünde de yanılmamıştır. İslâm Kongresi'nin,
hilafet makamına alternatif olamayacağı doğrudur. Kongre belki Müslüman halkları birbirine
yaklaştırır; hilafet ise birlik ve bütünlüğünü sağlar. Allah'ın istediği üzere tek bir ümmet
olmalarını temin eder.
Şeyh zamanımızda yaşasaydı İslâm Konferansı isimli sembolik örgütün nasıl toplanıp
ciddi hiçbir şey yapamadan dağıldığını görürdü.
Mustafa Kemal'in hilafeti yetkilerinden soyutladığı sıralarda Avrupa'da ise Hıristiyanlar bir
bütün olarak örgütlenme amacıyla konferans düzenliyorlardı.
31 Ağustos 1927 tarihli Fransız Aksiyon gazetesi şöyle yazıyordu:
"Doğu Ortodoks kilisesi temsilcileri, Rusya, Romanya, Ermenistan, Suriye, Bulgaristan,
İskenderiye patrikhanesi, Antakya patrikhanesi, Kudüs patrikhanesi, Kıbrıs ve Atina
patrikhanesi, Anglikan ve Protestan kiliseleri temsilcileriyle biraraya geldiler ve teorik
ihtilaflarına ve görüş ayrılıklarına rağmen, tüm kiliseler bütün Hıristiyan halklara ortak bir
bildiri yayınlayarak, Hıristiyan birliğinin zaruret ve şartlarının belirlenmesi kararını aldıklarını
açıkladılar. Bu, arzu edilen birliğin gerçekleştirilmesi doğrultusunda atılmış bir adımdır."
Soruyoruz, İslâm devletleri hilafet çatısı altında bir bütün iken, daha sonra kimin çıkarı
için parçalandı?
Hilafet nizamını korumakla beraber, Kemalistlerin iddia ettikleri bozukluk ıslah edilemez
miydi?)
İslâm Kongresi en iyi olasılıkla, İslâmî irşad, davet ve Müslüman halklar arasındaki
bağları takviye gibi işleri sağlayabilir. Böyle bir kongrenin önem ve gereğini kabul etmekle
beraber, sahih hilafet makamına alternatif olması mümkün değildir. Hilafete alternatif olarak
takdim edilemez. Bunu iddia edenler, İslâm şeriatında hilafet ve imametin ne anlama
geldiğini, vazife ve sorumluluklarının neler olduğunu bilmeyen cahillerdir. O cahiller bilsinler
ki, İslâm Kongresiyle ilgili saydıkları ve sayacakları tüm görevler, Resulullah sallallahu aleyhi
ve sellem'in halife ve varisleri olan İslâm âlimlerinin görevleridir. İslâm ulemasının hilafetiyle
büyük imamın (halife) hilafeti arasındaki fark, imamın hükümet yetkisine malik olmasıdır.
Hükümet yetkisinden soyutlanan bir halife ulemadan biri olur. Tabiî eğer ilmi varsa. Onunla,
başkası arasında hiçbir fark kalmaz.
Hakikat budur. Bunun dışında söylenenler Frenk şeytanlarının Müslümanların kafalarını
karıştırmak için uydurdukları hezeyanlardan ibarettir. Hilafetin bugüne dek sadece Türkiye'ye
münhasır kaldığı, dolayısıyla hilafetin Türk hükümetiyle ilişkilerini keserek nüfuzunu tüm
İslâm âlemine yayma imkânı doğacağı düşüncesi garip bir düşüncedir. Çünkü hükmetme
yetkisinden yoksun bir hilafet, mahiyet ve anlamını yitirmiştir. Hilafet diye
isimlendirilemez.
"Mâ lâ yudrak küllühü, la yutrek küllühü"
Tamamı idrak edilemeyenin, tamamı terk edilemez.
Madem halifenin otoritesi tüm Müslümanları kapsamıyor, o halde Türkiye'deki otoritesine
de son vermeliyiz, denilemez.
Hilafet ve hükümet ayrılmazlığıyla ilgili olarak aşağıdaki âyet-i kerimeye dikkat çekmek
istiyorum.
"Ey Davud! Biz seni yeryüzünde halife yaptık. O halde insanlar arasında hak ve
adaletle hükmet. Heva ve hevesine uyma, yoksa bu seni Allah'ın yolundan saptırır."
(Sad, 26)
Ne acaip bir hayasızlıktır ki, eski mutasarrıf (Bu adam Hilafet ve Halk Hakimiyeti adını
verdiği kitabında hilafetle ilgili birçok gerçekleri saptırıp çarpıtmış, Kemalistleri savunmaya
çalışmıştır.) "Hepsi idrak edilmeyenin, hepsi terk edilmez" kaidesi etrafında 14 Kasım
1923 tarihli el-Ehram gazetesinde şunları yazıyor:
"Halife, siyasî ve idari sıfatını haiz olursa, hilafet sıfatı tam ve sahih olmaz diyen
kimselerin şüphe ve tereddütlerine cevap vermek istiyorum.
"Evet, halifenin tüm Müslümanların dinî ve dünyevî idarelerinde, siyasî, idarî ve sosyal
tüm işlerinde, tam ve genel bir velayetinin olması vaciptir. Bununla beraber unutmamamız
gerekir ki, bu şart ancak Hulefa-i Râşîdîn döneminde uygulanabilmiştir. Çünkü Raşid
Halifelerin otoritesi tüm İslâm devletlerini kapsıyordu. İslâm ülkelerinin tamamı halifenin idare
ve yönetimi altındaydı. Ancak daha sonra İslâm ülkelerinin çeşitli sultanlıklara ayrılması
üzerine bu şartın uygulanması mümkün olmadı. Aynı anda, iki veya daha çok halifenin
varlığına şahit olmaktayız. Halifenin otoritesine boyun eğmeyen sultan ve beyler de işin
cabası!
Bir şeyle amel etmek onu hepten iptal etmekten hayırlıdır. O halde şöyle diyebiliriz. Halife
bazı siyasî ve idarî yetkilerini sultanlara veya hükümetlere devredebilir. Zamanının şartlarına
göre uygulayabileceği yetkilerini de kendinde tutabilir. Bu devir işlemi, sözlü olarak vâki
olmasa bile fiilen vâki olmuştur. Denildiği gibi "Tamamı idrak edilmeyenin, tamamı terk
edilemez."
"Bu şer'-i şerifin hükümlerine uygundur. Akıl ve hikmet gerçekleşmesi mümkün olanı
kabul, mümkün olmayanı ise ihmal etmeyi gerektirir."
Bu adamın mezhebine göre, şeriat, akıl ve hikmetten her biri vâki olan her şeyi kabul
etmeyi gerektirir. Çünkü vâki olan her şey mümkün, aksi mutazzirdir, gerçekleşmesi zor
olandır. Vâki olan şey, eğer mümkün olmasaydı vâki olamazdı.
Şer'î mahkemelerin kaldırılmasını ve hilafetin hakikatinden soyutlanmasını bu kaideye
binaen kabul ediyor. Eğer Kemalistler, hilafetin adını değiştirselerdi, onu da kabul edecekti.
Çünkü bir şeyle amel etmek, onu terk etmekten hayırlıdır! Ve hepsi idrak edilmeyenin
hepsi terk edilmez.
Böylece herkesin bildiği bu kaidelerle, olayların altını üstüne getiriyor.
Ey adam! Mısır'da yaşadıkça dilediğini söyle. Körler çarşısında ticaretin zarara uğramaz,
malın elinde kalmaz!
Bu sözlerini, hilafet otoritesinin tüm Müslümanların idari ve siyasî işlerine şamil
gelmesinin vücubiyeti üzerine bina ediyor. Müslümanların siyasî ve idari işleri ise hükümetle
tabir edilir ve bu sayede güç ve kemali sağlanır. Ancak gönlümüzde böyle olmadığından
dolayı mevcut durumla yetinmek gerekir. Oysa makalesinin başında, hilafetin hükümet
yetkisinden tecrid edildikten sonra Müslümanlar üzerindeki otorite ve nüfuzunun arttığını
söylemişti. Adam böylece aynı makalede çelişkili iki görüşü savunarak açık bir tenakuza
düşüyor.
Söylediklerinden çıkan sonuç şu:
Halife ya tüm Müslümanlar üzerinde tam bir velayet ve hükümet yetkisine sahip olur, ya
da kendi ülkesi ve merkezindeki tüm yetkilerini kaybeder.
Böylece, "Tamamı idrak olunamayanın, tamamı terk edilemez" kaidesini tersten
işletiyor.
"Bu devir işlemi, sözlü olarak vâki olmasa bile fiilen vâki olmuştur" derken, ne demek
istiyor?
Veya sorun bakalım:
Niçin sözlü olarak vâki olmamıştır?
Veya niçin fiilî olarak vâki olmuştur?
Daha önce de açıkladığım gibi, Kemalistlerin hilafet makamına yaptıklarıyla, mustaz'af
halifeler döneminde olanlar kıyaslanamaz. Halifelerin birden çok olmaları meselesini de izah
etmiştik.
Mustafa Kemal'in Bir Gazeteye Verdiği Demeç ve Bunun Tahlili
Şurada Mustafa Kemal'in Fransız yazar Maurice Bourneaux'ya verdiği bir demeç
üzerinde durmak istiyorum. Bu demeç Vatan gazetesinin 302. sayısından alınmıştır.
"Türklerin en mutlu tarihî dönemleri, sultanların halife olmadıkları dönemlerdir. Daha
sonra bu sultanlardan biri, servet ve nüfuzunu kullanarak hilafeti ele geçirdi. Oysa
Peygamber, öğrencilerine, halkların yönetimini üstlenmelerini değil, onları İslamiyete davet
etmelerini emretmiştir. Bunun tersi aklından bile geçmemiştir.
Hilafet, hükümet ve siyaset demektir. Halife bu görevini yerine getirmek isteyip, tüm
Müslüman halkları yönetmeye kalksa bunu nasıl başaracak? Halifenin, tüm İslâm halkları
üzerindeki velayetinin gereği dinî görevini yerine getirmesi, gerçeklerden değil, kitaplardan
alınmış bir düşüncedir. Ne İranlılar, ne Afganlılar, ne de Afrika Müslümanları şimdiye kadar
İstanbul halifelerinin hükmüne girmiş değillerdir.
Eski geleneklerimize saygı göstererek halifeye dokunmadık. (Kemalistler, Müslümanların
tepkisinden çekinerek hilafeti ortadan kaldırmakta "tedriç" politikası izlemişlerdir.)
Onun ve ailesinin geçimlerini ve gereksinmelerini üstlendik. Türk halkı, İslâm âleminde
halifenin nafakasını yüklenen tek halktır. Halifenin ilişkilerinin tüm Müslüman halkları
kapsaması gerekliğini savunanlar, şimdiye kadar hilafetin yüklerine iştirak etmediler. Şimdi
ne istiyorlar? Türk halkının tek başına hilafet yükünü taşıması, halifenin nüfuz ve yönetimini
gözetmesi haksızlıktır."
Hilafetin, Osmanlılara mutsuzluk getirdiğini söylemesi, vicdanındaki hilafet karşıtlığından
kaynaklanmaktadır. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in ashabını, öğrencileri şeklinde
ifade etmesi ise onun Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in bir zaviye şeyhi veya bir ekol
öğreticisi olarak düşündüğünü ya da Hz. İsa'nın havarilerini onun öğrencileri olarak ifade
eden Hıristiyan kültüründen ilhamla bu değimi aldığını gösterir.
(Burada müellifin, derin anlayışına ve kelime kullanımında gösterdiği hassasiyete tanık
oluyoruz. Çağımızda İslâm'a yönelik ilk saldırılar, önce sahabeye sövmekle başlamış, sonra
bu İslâm tarihi ve medeniyetine saldırıya dönüşmüştür.)
Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem hakkındaki sözlerinden ise, itikadî bozukluk ve
çelişki sezilmektedir. Bu adamın sözlerinden, şunlar anlaşılıyor:
Tüm Müslüman halkları kapsayan hilafet, mânâsız bir lâfızdan ibarettir. Çünkü hilafet
hükümet demektir. Ancak halifenin yeryüzünün doğusuna, batısına yayılmış birçok
Müslüman halklar üzerinde hiçbir hükümet yetkisi ve otoritesi yoktur. Peygamber sallallahu
aleyhi ve sellem İslâm hükümetinin değil, İslâm davetinin neşredilmesini emretmiştir. Tüm
Müslümanların velayetine bağlı oldukları İslâm hilafeti, anlamı gerçekleşmemiş bir lâfızdan
ibarettir. Dolayısıyla biz de, eski geleneklerimize saygı göstererek, hilafet ismini koruduk,
halifenin nafakasını üstlendik. Türk halkı, tek başına bu yükü üstlenmeye devam ediyor.
Diğer Müslüman halkların ise bu yükün taşınmasında hiçbir katkıları olmamıştır. Onun için,
hilafet bizim iç meselemizdir, diğer Müslümanların buna karışma veya bizim halifeyi
yetkilerinden soyutlamamıza itiraz hakları yoktur. Türk milletinin tek başına halifenin nafaka
ve giderlerini üstlenmesi, halifenin nüfuz ve otoritesine boyun eğmesi haksızlıktır.
Mustafa Kemal'in söz ve tevcihatının özeti bu. Sözlerinden başka türlü anlamlar
çıkarılması ise mümkün değildir.
Görüldüğü gibi, o, hilafete İslâmî nazarla değil, Selanikli tüccar gözüyle bakıyor. Bir
İslâm önderi (!) hilafete böyle mi bakar? Hilafete bu gözle baktığı içindir ki, halifenin
nafakasıyla ilgili sözlerini sık sık tekrarlıyor. Daha dün, zaman dalgalarının suyun altındakileri
üstüne vurması gibi, hilafetin yetiştirip yükselttiği bu adam bugün halifenin nafakasını,
halifenin ve İslâm ümmetinin başına kakıyor. Ayrıca Türk milletinin tek başına halifenin
nafakasını üstlenmesini, halifeye ait yetkilerin gasbedilmesine gerekçe olarak takdim etmek
istiyor.
Şimdi ona sormak gerek:
Türk milleti, senin hükümetinin halifeden daha az olmayan nafakasını nasıl üstleniyor?
Kendisinin devlete hizmet ettiğini, birkaç vilayetini kurtardığını söyleyecek, bununla
övünecek. Oysa vilayetlerin birkaç misli fazlasını Birinci Dünya Savaşında ordu komutanlığı
yaptığı yerlerde kaybetmiştir.
(Gerçekten, İttihatçı ve Kemalistler sayesinde Osmanlı devleti parçalanmıştır. O zamana
kadar Türkiye, büyük devletlerden sayılırken, daha sonra Üçüncü Dünya devletleri grubuna
dahil edilmiştir.)
Osmanoğulları ise, onun ve diğerlerinin kaybedip kazandıklarının tümünü kazanmış ve
asırlar boyunca bu devlete hizmet etmişlerdir.
Onun kurduğu yönetimin, Türk halkı üzerindeki yük ve ağırlığı, sultanların yük ve
nafakalarından kat kat daha fazladır.
Mustafa Kemal hilafet hükümetinin tüm Müslüman toplulukları kapsamadığını, dolayısıyla
halifenin hükmünü geçiremediği halklarla bir ilgisi olamayacağını söylemek isterken, hilafetin
hükümetten ibaret olduğu gerçeğini itiraf etmektedir. Onun bu ifadesinden şöyle bir netice
çıkmaktadır:
Halife, hükümet etme yetkisini yitirdikten sonra, Türk halkıyla da bir ilgisi kalmamıştır.
Şöyle diyor:
"Gelenekler gereği halifeye dokunmadık."
Yani halife ismen kalacaktır. Mustafa Kemal'in sözlerinden anlaşılan budur. Ayrıca
kitabımızda açıklamak istediğimiz gerçeği itiraf etmektedir:
Hilafet hükümetten ayrılamaz. Bu itirafı, Mustafa Kemal'e kullukları gereği hakkı
yerinden saptıran yazar ve âlimlere ithaf ediyorum. İşte, efendiniz bu itirafıyla,
sizlerden biri olduğunu ilan etmekte!
"O zaman, kendilerine uyulup arkalarından gidilenler, kendilerine uyanlardan hızla
uzaklaşırlar ve o anda her iki taraf da azabı görmüşler, nihayet aralarındaki bağlar
kopup parçalanmıştır." (Bakara, 166)
Doğrusu Mustafa Kemal'in yakın bir zamanda, kendisine tâbi olanlar ve yolunu
destekleyenlerden hızla uzaklaşacağını tahmin etmemiştik.
Artık onlara bir ihtiyacı yoktur. Çünkü hilafetin hükümetten soyutlanması operasyonunu
bunları kullanarak başarıyla tamamlamıştır.
Şu anda onun yapmak istediği ikinci bir operasyon var:
Diğer İslâm halklarının hilafet meselesine karışmalarını önlemek. Bu operasyon
gereği, hilafet ve hükümetin birbirinden ayrılamayacağını, bilakis hilafetin hükümet demek
olduğunu itiraf ederek, onca yaptıkları ve söyledikleriyle çelişkiye düşmektedir.
Hilafet onun elinde çocuk oyuncağına döndü. Onunla dilediği gibi oynuyor. Hilafetin Türk
halkıyla ilişkilerinde onu hükümetinden dışlıyor; dışardaki İslâm halkıyla ilişkilerinde ise
hilafetin hükümetsiz olamayacağını ilan ediyor.
Ayrıca onun sözlerinden, hükümet ve otoriteden yoksun bir hilafetin, hiçbir halkla
ilişkisinin olamayacağı anlaşılıyor ki, bu çok doğrudur. Mustafa Kemal, böylece, kendini
seven ve savunanların iddialarını bizzat çürütmüş oluyor. Özellikle de eski Lazkiye
mutasarrıfı hilafetin nüfuzunun, hükûmetten ayrılmasından sonra, tüm İslâm âleminde daha
çok artacağını iddia ediyordu.
Bu adam ben patlıcanın değil, efendimin kuluyum diyen kimse gibi, hiçbir dinî veya siyasî
meselenin hizmetçisi değil, Mustafa Kemal'in Mısır için kiraladığı bir kölesidir. Efendisinin onu
yalanlayıp utandırmasının bir önemi yok. Efendi ve kölesi, aralarında, İslâm ve
Müslümanlarla diledikleri gibi oynamaktalar.
Fakat asıl üzücü olan, gaflet ve ahmaklıkları yüzünden Mustafa Kemal'in gönüllü
savunuculuğunu yapan, din dışılığa yardım ettiği halde dini savunduğunu sanan
kimselerin varlığı!
Bozkurt Meselesi
Bugün, Mısır'da basılan Siyaset gazetesinde eski Lazkiye mutasarrıfının Bozkurt
meselesinde Kemalistleri savunduğunu gördüm. Kemalistlerin posta pullarına bozkurt
resimleri koydukları malum. Ayrıca bize ulaşan bazı bilgilere göre, bu kurt kutsal ilan
edilmekte, adına dua edilmektedir. Bu kiralık ise savunmasında, bozkurtun eski Türklerin
tanrısı olmadığını bildirmekte.
(Mustafa Kemal ve arkadaşları, milliyetçiliği İslâm hilafeti yerine tesis etmek amacıyla, bu
Bozkurt masalını gündeme getirmişler ve bunu Türk milliyetçiliğinin bir sembolü olarak
kullanmışlardı. Emperyalizmin çalışmaları doğrultusunda Türkiye'de Turancılık ve
Bozkurtçuluk akımı başlatılırken, Mısır'da Firavunculuk milliyetçiliği, Suriye'de Finike
milliyetçiliği, İrak'ta Babil milliyetçiliği, Fas'ta da Berberi milliyetçiliği yerleştirilmeye ve
geliştirilmeye çalışılıyordu. Amaç bu bölgeleri Hıristiyan Avrupa ile ilişkilendirmek ve İslâm
hilafetinden veya İslâm birliğinden uzaklaştırmaktı. Doktor Muhammed Reşad Salim şöyle
diyor:
"Bu kavmiyetçi akımların doğup-gelişmesinde emperyalistler ile misyonerlerin büyük rolü
olmuştur. Bunlar, bu tür kavmiyetçi düşünceleri, İslâm birliğini parçalamak amacıyla
kullanmışlardır.")
Yazısını Türkiye'de yayınlanan ileri gazetesinin konuyla ilgili araştırmalarına
dayandırıyor. Millet Meclisi'nin Türkiye Cumhuriyeti'ne yeni bir sembol seçmek üzere yaptığı
tartışmalara değinen bu gazete şöyle diyor:
"Sembol konusunda tartışmaya hiç gerek yok. Çünkü zaten bizim efsanelerimizden
doğan ve yüzyıllarca süren bir sembolümüz var. Efsaneye göre; Türkler civar milletlere
yenilerek aşılmaz sıradağlarla kuşatılan Ergenekon denilen bir bölgeye sığınmışlardı. Zaman
geçtikçe nesil çoğalmış ve halk bu bölgeye sığmaz olmuştu. Ancak dağları aşıp buradan
çıkamıyorlardı. Bir gün dağlardan birinin eteklerinde bir ateş yaktılar, ateşte demir filizlerine
rastladılar, ve derken demir eriyerek, halkın buradan çıkabileceği bir boşluk oluşmuş. Bu
boşluktan ilk geçen de bir bozkurt oldu. Halk da bu bozkurtu takip ederek bölgeyi terketmişti.
Daha sonra da civardaki kavimleri yenerek büyük bir krallık kurdular. Bu olaydan sonra kurt
ve demir Türklerin nazarında iki saygıdeğer sembol olarak kalmıştır. Eski Türk hakan ve
beyleri birçok kez bu Bozkurtu bayraklarında kullanmışlardır."
Bu efsanenin aslı ne olursa olsun, eski Türkler Müslüman değillerdi.
Müslümanların taptığına da tapmıyorlardı. Bilakis bize ulaşan bilgilere göre, müşrik bir
kavimdiler. Kurta olmasa bile, Allah'tan başka diğer şeylere tapıyorlardı.
Eğer Turancılar, eski Türklerin taptığı başka bir simge bilselerdi kuşkusuz onu kurdun
önüne geçirirler, daha çok yüceltirlerdi. Eski Türkler gerçekten kurda tapıyorlar mıydı, bunu
tam olarak bilemiyoruz. Zira her kavim bir eşyaya veya hayvanlardan birine tapmasını
mutlaka bu efsaneye benzeyen hurafelere dayandırmış, bu bâtıl hurafelerden sapık inançlar
türetilmiştir.
Müslüman Türk milletinin ise kurda tapmadığından ve tapmayacağından ben eminim.
Hatta Yusuf Akçura, Ziya Gökalp, Ağaoğlu Ahmed, Celal Nuri, Hamdullah Suphi gibi
açık Turancılar ve Mustafa Kemal gibi gizli Turancıların da, Bozkurta tapmadıklarından
eminim. Zira onlar için yalnızca maddiyat ve dünya değer taşımaktadır.
Kemalistlerin, İslâm dininin ilgimizi kestiği eski atalarımızın bâtıl inançlarını tekrar
diriltmeye çalışmalarının nedeni, bu sembol ve simgeleri İslâmî simgelerin yerine bina
etmek istemeleridir. Böylece, nefret ettikleri İslâm ve İslâm birliği yerine, bâtıl
simgeleri ikame etmek istiyorlar.
Eski mutasarrıfın alıntı yaptığı İleri gazetesi; Türklerin uzun çağlardan beri Timur,
Cengiz, Alp, İlhan gibi Türk isimleri yerine Osman, Muhammed, Ömer, Âişe, Fatma gibi
Arap isimlerini kullanmalarından duyduğu üzüntüyü beyan etmektedir. Bu konuya
daha önce değinmiştik.
Eski mutasarrıf, yazısına şöyle devam ediyor:
"Yeryüzündeki her millet, buna benzer efsane ve hurafeleri, yüzyıllar boyunca dilden dile
naklederek yaşatmışlardır. Bu hikâyeler, akla pek uymasa da, gönüllerde ve hafızalarda
sağlamca yer etmiştir. Nesilden nesile miras olarak aktarılan bu efsanelerin hiçbir inanç veya
dine bir zararı yoktur."
Yazar aynı makalede kendisiyle çelişiyor:
"Türklerin dışındaki kavimlerin taptıkları Bozkurt efsanesine gelelim. Bozkurt ve hikâyesi
Türk milleti nezdinde tamamen meçhuldür. Halk bu hikâye ile ilgili hiçbir haber veya rivayet
bilmez. Ben ömrümün yarısını Türkiye'de geçirdim. Orası benim ülkem. İstanbul'da doğdum.
Oradaki ilk, orta ve yüksek okullarda okudum. Bu kurtla ilgili ne bir kelime, ne de hocalarımın
bir araştırmasını duydum. Yüksek okuldaki hocam tarihî eserleri bulunan ve Mizan gazetesi
sahibi meşhur tarihçi ve yazar Murat Bey idi. Bu büyük üstadın dahi bu hayal mahsulü
Bozkurtla ilgili hiçbir araştırması yoktu. Emin olun, ben Ankara hükümetinin bastırdığı ve
üzerinde bozkurt resmi olan posta pulunu ilk kez 1922'de Beyrut'ta gördüm. Çok şaşırdım ve
durumu anlayamadım. Orada bulunan tüm Türk arkadaşlarıma da pulu gösterdim. Onlar da
bu konuda hiçbir şey bilmiyorlardı."
Bu adamın söylediklerine ben de tanıklık ederim. İttihatçılar ile kardeşleri Kemalistlerden
kaçarak dışarda geçirdiğim birkaç yıl dışında, hayatımın tamamı Türkiye'de geçti.
Anadolu'nun göbeğinde, Tokat kentinde doğdum. Babam-anam, onların babaları-anaları
hepsi öz be öz Türk soyundandırlar ve asırlardır Anadolu'da yaşıyorlar. Bununla beraber ben
bu kurdu Kemalistler dönemine kadar ne duydum, ne de bir posta pulu üzerinde resmini
gördüm. Ancak benim ve tüm Anadolu halkının bu tanıklığı, Ankara hükümetinin, Türk
halkına meçhul bu cahili simgeyi, yaymaya çalışmasını engelleyemez.
Kemalistlerin her yaptığını haklı göstermeye çalışan, hatta efendileri kertenkele deliğine
girse gene onları takip edecek olan eski Lazkiye mutasarrıfına benim bu tanıklığımın ne
faydası olacak?
Onun, bu kurdun Türkler açısından meçhullüğünü isbata çalışmasının bir faydası
olmayacak bilakis daha önce ileri sürdüğü, her milletin bu tür aklın kabul etmediği, ancak
zihinlerde yer eden efsane ve hurafeleri olduğu yolundaki iddiasını yalanlamaktadır. Zira, kurt
hurafesi asla Müslüman Türkün zihnine girmemiştir. Bunu kendisi de itiraf ediyor ve 1922'ye
kadar böyle bir şey duymadığını kabul ediyor. Ancak Kemalistler, aklın kabul etmeyeceği bu
hurafeyi Türkün hafızasına yerleştirmeye çalışmaktadırlar. Oysa bir hükümetin, halkının akl-ı
selimini temsil etmesi ve bunun gereğince hareket etmesi gerekir. Yoksa halkını, akl-ı
selimden, bilemedikleri hurafe çöllerine sürüklemesi değil! Halkın, atalarından miras aldığı,
bu kurt konusundaki bilgisizlikleridir ki, onun diriltilmesi halkı şaşırtmaktadır.
İşte bu şekilde, Türkün kayıp kurduyla, Mısır'ın Ebu'l-Hul heykeli arasındaki fark ayırt
ediliyor. Bu iki simge arasında, Ebu'l-Hul heykelinin büyüklüğü kadar fark olmasına rağmen,
Kemalistlerin avukatı bu ikisi arasında kıyas yapmaya çalışıyor.
(Ebu'l-Hul heykeli Mısır'da piramitlerin yakınında bulunan, firavunlarca yapılmış büyük bir
heykeldir. Eski Mısırlıların tanrılarındandır.)
Şu sözleri de ona bir fayda vermez:
"Her sene yaz aylarında Mısırlı varlıklı ailelerin çoğu tatillerini geçirmek üzere İstanbul'a
gidip birkaç ay kalıp sonra geri dönerler. Türklerin Bozkurta taptığını veya takdis ettiğini
gören var mıdır? Hilafet merkezinin camileri, namaz kılanlarla, ihlasla Allah'a ibadet edenlerle
doludur. Müslüman Türk milletinin dinine bağlılığı, diğer Müslüman halklardan daha az değil,
bilakis daha kuvvetlidir."
Eski mutasarrıfın bu sözleri bizim, Türk milletinin kendisine zorla kabul ettirilmek istenen
cahili sistem ve simgelerden beri olduğu, fıtrat ve alışkanlıklarının dinsizlikle aykırı düştüğü
yolundaki görüşlerimizi teyid eder. Ancak adam, okuyucuyla oynamakta, Türk milletinin
dindarlığını laik Türk hükümetinin dindarlığına kanıt olarak sunmak istemektedir. Oysa
Türkiye'de halk bir vadide, hükümet başka bir vadidedir.
(Şeyh Mustafa Sabri, Batıda Fransız devrimi ile gündeme gelen laikliğin, tamamen
Batının şartlarına özgü olduğunu vurgulamaktadır. Bu kavramın İslâm alemiyle hiçbir ilgisi
olamaz. Ayrıca Batının tamamen kiliseden koptuğunu söylemek doğru değildir. Bugün bile
İngiltere'de kral Protestan kilisesinin koruyucusu ve başı unvanına sahiptir. Aynı şekilde
Fransa Katolik kilisenin koruyucudur.)
Camileri dolduranlar asil Türk milletidir; avukatlığını yaptığı Kemalistler değil. Bilakis onlar
Fransız Devriminden aldıkları laiklik ilkeleri gereği, hükümetin cami ile ilgisini ve ilişkisini
kesmek istemektedirler."
Türk milleti dinine ve şeriatine son derece bağlıdır.
"Şeriatın kestiği parmak acımaz",
"Baş başa bağlı, baş şeriate bağlı" gibi atasözleri Türk halkının dinî ruhunu çok güzel
yansıtır.
Türk halkı, dinine bağlılığıyla meşhurdur. Kendini din ve şeriat düşmanlarına kiraya
veren, onların avukatlığını yapan bu adamın tanıklığına ihtiyacı yoktur. Türklerin dindarlığının
açıklanması, dinine kıyan Kemalistlerin cürümlerinin ne denli büyük olduğunu göstermekten
başka bir işe yaramaz.
Kemalist avukat devam ediyor:
"Türklere bu çirkin iftiraları atanlar, hiçbir resmî niteliği olmayan veya bir tesadüf sonucu
TBMM'ne girmiş bazı kimselerin tutumlarını, iddialarına kanıt olarak almaktalar. Birkaç kişinin
yaptıklarını, bütün bir Türk milletine mal etmek istiyorlar. Oysa Türk milletinin büyük
çoğunluğunun bu olanlarla hiçbir ilgisi bilgisi yoktur."
Evet, bu sözleri çok doğru. Olup bitenler kesinlikle zavallı Türk milletine mal edilemez.
Zira milletin kahir ekseriyetinin tüm bu olup bitenlerden haberi bile yok. Gerçek o ki, tüm
bunlar Kemalist hükümetin eserleridir.
Adam o kadar hayasız ve Mısırlıları kandıracağından o denli emin ki, Türkiye'de bu tür
fiillere davet edenlerin Meclis üyeliğini tesadüfe bağlayabilmektedir. Oysa çok iyi bilmektedir
ki, Türkiye'de Mustafa Kemal'den başka hiçbir güç veya tesadüf, herhangi bir kimseye meclis
üyeliği bağışlamaz. Zaten dünyanın hiçbir yerinde parlamento üyeliği tesadüf sonucu
gerçekleşmez.
Bu Kemalist avukatın, daha önce ilim ve şöhretinden bahsettiği merhum Murat Bey,
Meclise girebilmek için halkın büyük desteğini almış, bu yolda göstermediği çaba kalmamıştı,
ama İttihatçı hükümetin karşı çıkmasından dolayı ömrünün sonuna kadar Meclise
girememişti. Bugün yaşasaydı, Kemalist hükümete muhalefetinden dolayı gene Meclise
giremeyeceği, bilakis bizim gibi sürgünde yaşayacağı kesindi.
Allah bu adamın dilini tuttu da, Ankara'daki o malum kişilerin Meclise girmesini, halkın
onayına değil de tesadüfe bağladı. İşte bu, Türk halkının, Meclis üyelerini kendi reyleriyle
seçmediğinin en büyük kanıtıdır. Türkiye'yi etkisi altına alan laik hareket, halkla hiçbir ilgisi
olmayan, üyelerinin Mustafa Kemal tarafından atanmasıyla teşekkül eden bu Meclis
tarafından planlanmakta ve idare edilmektedir. Mustafa Kemal'in cumhurbaşkanlığı bu meclis
üzerine bina edilmemiş midir?
Şimdi de şura konusunu gündeme getirerek el-Maktam gazetesinde beni eleştiren
yazarın iddiaları üzerinde durmak istiyorum:
Yazar, Kur'ân-ı Kerim'deki şura kavramını ve bunun hilafet hükümlerine tatbikini
gündeme getirerek, Kemalistleri haklı göstermeye çalışıyor.
(Kemalist hükümetin yaptıkları hakkında yazan tüm Mısırlı yazarlar, şura konusunu
gündeme getirerek, Kemalistleri şahıs hakimiyetini ilga ettikleri için övmekteler. Bu büyük
yanılgı, Anadolu'da yaşanan olayları göremeyen Mısırlılara has körlüğün bir neticesidir. Zira,
ümmet şurası, Büyük Millet Meclisi, cumhuriyet, demokratik hükümet, tek şahıs yönetiminin
kaldırılması gibi kulağa hoş gelen güzel kavramlar, Mısırlıları aldatmaya yetse de, her gün bu
kavramların tam zıddını yaşayan Türk halkını aldatmaya yetmez.
Bu kavramların gerçekleşmesi halkın irade ve isteğine bağlıdır. Oysa şura meclisi veya
Büyük Millet Meclisi dedikleri Meclis üyelerinin hiçbirini halk kendi isteğiyle seçmiş değildir.
Bilakis halk onları ne tanır, ne de yüzlerini görmüştür. Ayrıca onlara şura izafe etmek de
kesinlikle doğru değildir. Bu gerçekleri Mısırlılardan başka herkes görmüş ve itiraf etmekte.
Anlaşılan bizim başımıza gelen, bunların da başına gelmeden gözlerini açmayacaklar! Türk
milleti hakimiyet ve bağımsızlığını kazanamamıştır. Halk, temsilcilerini seçmede bağımsız
olmadığı gibi, temsilciler de görüşlerini açıklamada bağımsız değillerdir. Bazı toplantılarda
dinî gerçekleri veya Meclis'in hakikatlerini savunan cılız sesli birkaç mebus çıkmaktaysa da,
onlar görüşlerinin hükümet nezdinde asla makes bulmayacağını bilmekteler. Söyledikleri söz
olarak kalır; asla uygulama alanına girmez.
Çünkü bu tür ses sahipleri bilmektedir ki, onları kendilerine hizmet etsin diye seçen halk
değil, kendisine hizmet etsin diye tayin eden Mustafa Kemal'dir.
Görümlerinde ısrar edemezler, seslerini yükseltemezler. Aksi halde iş mebusluklarının
veya kellelerinin düşmesine kadar varır. Trabzon milletvekili Ali Şükrü Beyin durumu buna en
güzel örnektir. Mustafa Kemal, onu adamlarından Topal Osman'a vurdurtmuştur. Bunun
üzerine Başbakan Rauf, bu adamın tutuklanmasını emreder ve tutuklanırken öldürülür. Bu
olay, Rauf ve Mustafa Kemal'in aralarının açılmasına sebep olur. Mustafa Kemal, bu olaydan
sonra onu hükümet başkanlığından ve Halk Partisindeki görevinden almıştır.
Bu meclisin gizlilikleri araştırılacak olursa, daha buna benzer nice olayla karşılaşılır. İşte
Mısırlıların Şura Meclisi dedikleri Meclisin hali budur. Oysa bu her iki kelimenin (şura ve
meclis) Ankara Meclisiyle uzaktan yakından bir ilgisi yoktur. Zira ümmetin bu şurayla bir ilgisi
yok, üyelerinin seçimi halka zor ve cebirle kabullendirilmiştir. Ayrıca bu meclis kendi içinde de
şura niteliğinden yoksundur, üyelerin bir kısmının diğerleri üzerinde hakimiyeti vardır. Meclis
üyeleri görüş bildirmede veya görüşlerinde ısrar etmede hür değillerdir. Meclis üyeleri,
arasında kimse kimseden emin değildir. Türkiye'de altı seneden beri hilafetin hükümetten
soyutlanması ve cumhuriyetin ilanına kadar yapılan şeyler halkın eseri değil, halka hakim
olanların eseridir. Halkın bunlarla hiçbir ilgisi yoktur.
Şahıs yönetimine son verildiği yolundaki propagandalara, Mısırlılar, Allah ve Resulüne
imandan daha fazla iman etmekteler.
"İnsanlardan öyleleri vardır ki, herhangi bir delile dayanmadan Allah yolundan
saptırmak ve sonra da onunla alay etmek için boş lafı satın alır." (Lokman, 6)
Zavallılar bilmiyorlar ki, bugün Türkiye'de tek şahıs yönetimi geçmişten daha katı biçimde
vardır. Fakat adı halk yönetimidir. Halk, tek şahıs yönetimi yaşarken, bu yönetimin adını
"halk egemenliği" koymakla ne değişir?
Mustafa Kemal yönetiminin İstanbul'daki bazı dindar ve hürriyetçi gazeteler üzerinde
estirdiği korkuya teröre ne demeli? Lütfi Bey sırf Cumhuriyet idaresini eleştirdiği için iki yıl
hapse mahkum edilmiştir. İstiklal Mahkemeleri ise, ayrı bir mevzu. Kemalistler muhaliflerini
bu mahkemeler aracılığıyla idamlara yollamakta. Hedefleri, din ve hürriyetin yok edilmesidir.
Küfür kokan eserler serbestken, dindarlık yasaklanmış; din ve hürriyeti savunmak kimilerince
vatan hainliği olarak ilan edilmiştir. (Mustafa Sabri)
Oysa hilafetin tüm nüfuz, yetki ve sorumluluklarını gasbedenleri, ümmetin şurasıyla amel
eden hilafet düzeniyle kıyaslayanlayız.
Mustafa Kemal, halifenin hükümet ile ilgisini keserek onun yetkilerini Millet Meclisine veya
kendisine devretmiştir. Bu meclisin şura meclisi olduğunu kabul etsek bile istişare ettiği
müsteşarı halife değildir. Çünkü bu iki taraf arasında kesinlikle bir münasebet yoktur. Şimdiye
kadar bu iki makam arasında herhangi bir konuda görüş alışverişi veya birinin diğerinden bir
meselede görüş talebi gibi bir durum vâki olmamıştır.
Meşveretin lugavî ve şer'î mânâsı, şura meclisinin hükümet yönetiminde, hükümet
asliyeti ve icraatını elinde bulunduran halifeye müsteşarlık yapması demektir. Şura
meclisinin mahiyeti budur. Eğer şura meclisi, hükümet ve yönetim makamı konumuna
geçip, halifenin yetkilerini sahiplenirse, o zaman şura şura olmaktan, halife de halife
olmaktan çıkar.
Bundan sonra, Kemalist meclise şura meclisi, bu konumu kabul eden halifeye de halife
demek doğru mudur?!
Söylediklerimden, mezhebimin, devlet başkanını yüceltirken şurayı küçümsemek olduğu
anlaşılmasın. Bu mutlakiyetçilerin mezhebidir. Osmanlı Meclisinde Kanun-u Esasinin 35.
maddesi görüşülürken İttihatçılarla yaptığım tartışmalarda, şura kavramı ve gereği üzerinde
yaptığım savunmaları bilenler bilir. O günlerde İttihatçılar, şimdikinin tam tersine Meclisin tüm
yetkilerini alarak kendi hükümetlerine devretmek istiyorlardı. İşte bunların hali böyle; nasıl
işlerine gelirse öyle yapmak istiyorlar. Ben ise, her hak sahibine hakkını vermek istiyorum.
Sonra, Abdülmecid'in hilafet haklarından vazgeçtiği bugünkü durumu ile VI. Mehmed'in
İstanbul'u işgal eden İngilizler eliyle nüfuzunu yitirdiği durum kıyas edilemez. Çünkü VI.
Mehmed'in durumu, düşmanların zorlamasıyla gerçekleşmiş zorunlu bir durumdu. Biz ne bu
zorunluluğa razı olduk, ne de sebep olduk. Bilakis bu durum isteğimiz dışında bizi Birinci
Dünya Savaşma sokarak, İtilaf devletleri önünde hezimete uğratan İttihatçıların eseridir. Biz
muhalifler ise, yabancıların İstanbul'u işgali sırasında bugünkü gibi vatanımıza ağlamakta,
sürgünde ve hapishane köşelerinde çürümekteydik.
İşgal anlaşması hükmündeki Mondros Antlaşmasını imzalayanlar ise Musatafa Kemal'in
bakanları olan Fethi ve Rauf'tur. O sırada, İngiliz kara kuvvetleri önünde yenilgiye uğrayarak
geri çekilen askerin çoğunluğu Mustafa Kemal'in komutanlığı altındaydı. Bu kahramanlar
niçin İzmir'in işgalinin ve tüm musibetlerin esası olan Mondros mütarekesini imzaladılar.
Mustafa Kemal niçin bu iki sadık arkadaşının Mondros mütarekesini imzalamalarına karşı
çıkmadı?
Niçin Sevr Antlaşmasında yaptığı gibi, bu anlaşmayı da tanımayıp, ordusunu düşman
üzerine sürmedi?
Böyle yapmadı; zira Mondros'u imzalayanlar ittihatçılardı. Onlara itaat etti. Sevr'i
imzalayanlar ise muhalifleriydi; onun için karşı çıktı.
İttihatçıların, beyinsizlik ve ihanetleri Osmanlının yenilmesi ve yabancıların hilafet
merkezini işgal etmeleriyle neticelenmişti. Bunun sonucu olarak halifenin nüfuz ve otoritesi
sarsılmış ve kısmen yitirilmişti. Ancak bu, zorunlu bir kayıptı, zorunluluğun ortadan
kalkmasıyla, kayıp telafi edilebilirdi. Büyük Millet Meclisi'nin (Oysa Kemalistler, Anadolu'ya ilk
çıktıklarında halka, halifeyi esaretten kurtaracağız demişlerdir.) halifeyi hükümet etme
hakkından ve tüm haklarından soyutlaması ise, ihtiyaridir. Sözde halife ve Kemalistlerin
aralarında anlaşarak kasden yaptıkları ihtiyari bir nüfuz yitirimidir.
Bunlar halifeyi görev ve yetkilerinden soyutlayarak, hükümetin dinî niteliğini laiklik ile
değiştirmişlerdir. Çünkü onların meramları devlet idaresine laikliği hakim kılmaktı. Yoksa VI.
Mehmed'in yetkilerini elinden almazlardı.
Amaç şura sistemini tesis etmek olamaz. Çünkü daha önce de açıkladığımız gibi,
Kemalistler şurayı değil, istibdadı getirmişlerdir. TBMM'nin iptal ettiği daha önceki anayasada
şura mevcuttu ve gözetlemekteydi. Devletin dininin İslâm, sultanın görevinin ise şer'î
hükümleri uygulamak ve korumak olduğunu ifade eden bu eski anayasayı kara kitap ilan
ederek değiştirdiler.
Şimdi soruyorum:
Temel maddelerinde bunları ifade eden bir anayasanın kara kitap olarak isimlendirilmesi
doğru mudur?
Mısırlılara soruyorum:
Kemalistlere yeni yaptıkları anayasanın bu maddeleri yerine ne koydular?
Mısırlıların Türk siyaseti konusundaki cehaletlerini bildiğim için, bu soruya cevap
vermelerini beklemiyorum.
Eski anayasada yer alan "halifenin sorumlu tutulması" ifadesini ise aynen almışlardır.
Ben ve bazı kardeşlerim bu maddenin değiştirilmesi için, parlamentoda oluşturulan anayasa
komisyonunda, ittihatçılarla uzun tartışmalar yaptık. Büyük çaba harcadık, ama bu maddenin
değiştirilmesini sağlayamadık, ittihatçılar -Kemalistlerin ilk örnekleri- bu konuda sonuna kadar
direttiler ve bu maddenin değiştirilmesine engel oldular. Bu konuda, kardeşlerimle beraber
verdiğim mücadeleye Allah şahittir!
(Ki bir kısmı benimle beraber hicret ederken, bir kısmı da Anadolu ve İstanbul'da
kalmışlardır. Şu anda ne halde olduklarını Allah bilir. Akşehir müftüsü rahmetli Hacı Mustafa
Efendi ve Konya mebusu rahmetli Hacı Abdulvahab Efendi gibi bazılarının da Kemalistler
tarafından asıldığını biliyorum.)
Kemalistler bu maddeyi olduğu gibi yeni anayasaya aktardılar. Böylece halifenin
hükümetten tecrid edilmesinden sonra hiçbir resmî görevi kalmadı. Hiçbir işi olmayan bir
işçinin durumu, işten men edilen bir işçinin durumundan daha garip ve kötüdür.
El-Maktam'da bazı kelimelerini nakledip cevap verdiğimiz yazar şunları söylüyor:
"Mısırlılar kalpleri hüzün dolu ve gözleri yaşlı bir halde size şunu söylüyorlar:
İslâm gölgesinin büyük sultanların kılıçlarını uzattığı büyük Osmanlı İmparatorluğunu
parçalayan siz ve sizin gibi olan seleflerinizdir."
Ey Mısırlı, ey Ezherli!
Diline geleni söyle; eğer utanmıyorsan...
Ve bil ki:
"Hakkında bilgin bulunmayan şeyin ardına düşme. Çünkü kulak, göz ve gönül,
bunların hepsi yaptığından sorumludur." (İsra, 36)
İttihatçı ve Kemalistlerin İç ve Dış Politikalarının Değerlendirilmesi
Beyaz siyaha, nur karanlığa dönmüş
Cahil âlim, kör basir olmuş
Büyük Osmanlı İmparatorluğunu parçalayan biz miyiz, yoksa, siyasi hayatımızı onlarla
muhalefet ve mücadeleye adadığımız İttihatçı ve Kemalistler mi?
(Kitabımızın başından beri, Kemalistlerin İttihatçılardan farklı olmadıklarını söylüyoruz.
Onları tanıyan herkes bu gerçeği biliyor. Bu iki fırka, kendi menfaatleri için Osmanlı devleti
yönetimini ele geçirmek üzere anlaşmış muhtelif ırk ve halklardan müteşekkil bir zümredir.
Bu gayelerine ulaşmak için her vasıtaya başvururlar. Hatta bu yolda, devletin ve milletin yok
olmasını dahi göze almışlardır.
Bunlar, Birinci Dünya Savaşı sonlarına kadar, İttihat ve Terakki adıyla Talat, Enver,
Cemal gibi şahısların liderlikleri altında emelleri doğrultusunda faaliyetlerine devam ettiler.
Savaştan sonra ise, Mustafa Kemal'in liderliğinde tekrar toplanıp, Kuva-yı Milliye, Kemalistler,
Müdafaa-yı Hukuk Cemiyeti ve Halk Partisi gibi isim ve şekillerde faaliyetlerine devam
etmekteler. İttihat ve Terakki kimlik ve isimlerini ise, şimdi tamamen reddetmekteler.
Gerçekte, İttihatçı ve Kemalistler arasında isimden başka hiçbir ayrılık veya fark
yoktur. Ancak Kemalistler şu anda kendi İttihatçı kimliklerini unutturma çabasındalar. Bunun
için de kendilerini onlardan soyutlamaya çalışarak, İttihatçıları en ağır vatan hainlikleri ile
suçlamaktalar.
Yeni Kemalist, eski İttihatçı Bolu mebusu Falih Rıfkı, Akşam gazetesindeki yazılarında,
Tanin gazetesi yazarı İttihatçı Hüseyin Cahid'e saldırırken şöyle diyor:
"İttihat ve Terakki Partisi, Osmanlı sultanlığını sildikten sonra, İstanbul Boğazından
firar ederek, halkı düşmanlara teslim etti. Lozan Antlaşmasının bu şekilde
sonuçlanarak İstanbul'un savunmasız kalmasının yegane sorumlusu bu parti olduğu
gibi, Sakarya nehrine kadar yakılan tüm köylerin sorumlusu da bu partidir. Savaş
yetimleri, şimdi o partinin nerede olduğunu bilmek istiyorlarsa bunu Ankara
hükümetine değil, yüzbinlercesi katledilen babalarına sorsunlar. Ülkemizin başına
gelen, işsizlik, geçim sıkıntısı, açlık, yangın ve yıkımlar ve diğer tüm musibetlerin
sebebi Ankara hükümeti değil, İttihat ve Terakki Partisidir.
İttihat ve Terakkinin sorumluluğunu araştırmak herkesin hakkıdır. Bu parti sorumlu
ve suçlu niteliğiyle, Türk genel tarihi içinde incelenmesi gerekir." (Akşam, 28 Aralık
1923)
İşte bu, Kemalistlerin kendilerini onların zulümlerinden beri görmekle beraber, ağabeyleri
İttihatçıların günahlarını, ilk kez itiraf etmeleridir. Bize göre, bu itiraf İttihatçı ve Kemalistlerin
beraberce vebal taşıdıklarının çok önemli bir delilidir. Kemalistlerin kendilerini onlardan beri
kılmalarına ise gülüp geçiyoruz. Zira yakinen biliyoruz ki, geçmişte onların ortakları, hatta
kendileri idiler.
Kemalistler, İttihatçıların vatan hainleri olduklarını yeni mi fark etti?
İttihatçılar, savaşa girip çıktıktan, memleketi düşmanlara teslim ettikten sonra ve artık
isimleri unutulmuşken mi, Kemalistler onlara itiraz etmeye karar veriyor?
Şimdiye kadar niçin sesleri çıkmıyor, itiraz etmiyorlardı?
Sultana isyan edip onu tahtından indiren, halifenin yetkilerini gasbeden, devlet ve halkın
ipini ellerinde tutan Mustafa Kemal, Fethi, Refet, Rauf, İsmet, Kazım Karabekir ve
diğerleri, daha önce nerede idiler?
İttihatçıların vatan ve milleti helaka sürüklemelerini görüp, niçin onlara karşı gelmediler,
isyan etmediler. Gözlerinin önünde, Basra, Bağdat, Şam, Halep, Beyrut, Musul, Hicaz ve
Trablusgarb harab oldu, İstanbul ve İzmir, düşman ordularınca işgal edildi. Bu büyük
günahların suçluları sadece Talat, Enver ve Cemal midir? Kesinlikle hayır!
Bilakis bu İttihatçı liderler, tüm yaptıklarını gücünü ordudan alan partilerine dayanarak
yapmışlardır. Şimdi ordudan gelen bu gücü aynısıyla Mustafa Kemal temsil etmektedir.
Falih Rıfkı'ya soruyorum:
Şimdiye kadar İttihat ve Terakki'nin işlediği cürümleri söylemek yeni mi aklına geldi?
O dönemde neredeydin?
Şimdi Mustafa Kemal Paşa'ya hizmet ettiğin gibi, geçmişte de gençliğini, genel olarak
ittihat ve Terakki'nin, özel olarak da Türk ve Arap kanı içici Cemal Paşa'nın hizmetinde
tüketmedin mi?
Yeni paşanı gördün de, eski paşanı unuttun.
Falih Rıfkı'nın dediği gibi, herkesin İttihatçıların suçlarını araştırmaya hakkı var. Ama
kendisi ve diğer Kemalistler müstesna! Çünkü kendileri onların gayri değillerdir.
"Savaş yetimleri İttihat ve Terakki'nin nerede olduğunu bilmek isterlerse..." diyor. Evet, bu
büyük parti Hüseyin Cahid'den ibaret değildir. Peki bu partinin bir milyondan fazla üyesi şimdi
neredeler?
Savaş yetimleri bilsinler ki, onlar şimdi Falih Rıfkı gibi, Mustafa Kemal'in partisi etrafında
toplanmışlardır. Mondros mütarekesini öne sürerek İttihatçıları suçlamakta. Pekâlâ bu
anlaşmayı yapan ve imza eden kim?
Mustafa Kemal'in başbakanı Rauf ve Büyük Millet Meclisi başkanı Fethi! Şimdi ben
hayret ediyorum:
Acaba bu iki adam İttihatçı mı, yoksa Kemalist mi?
Partiler arasındaki fark ilkelerden kaynaklanır. İttihat ve Terakki Partisi ile muhalifi
Hürriyet ve İtilaf partilerinde olduğu gibi. Oysa Kemalistler ve İttihatçılar arasında ne ilke
ve prensipler itibariyle, ne de adamları ve elemanları itibariyle en küçük bir fark yoktur.
Bu iki parti birer ağabey-kardeşten ibaretler. Her iki parti de halife ve sultanların yetkilerini
alıp sözde halk adına kendi başlarına devretmeyi hedeflerler. Her iki parti de laiktir. Bazen
mutaassıp Turancılık, bazen de Bolşeviklik yaparlar. Bazen de Allah yolunun mücahidleri
izlenimi vermeye çalışırlar. Hürriyetin en büyük rakibi oldukları halde, bu kelimeyi hiç
ağızlarından düşürmezler. Siyasî rakiplerine karşı acımasızdırlar.
İttihatçı ve Kemalistlerin ayrı değil, bir olduğunun diğer bir delili de, Hüseyin Cahid ve
Velid gibi iki ittihatçının İstiklal Mahkemesinde yargılanmalarından sonra, serbest
bırakılmalarıdır. O sıralarda bütün İstanbul halkının korkuyla bu mahkemenin neticesini
bekledikleri yazılıyor. Sanki kurulan ilk İstiklal Mahkemesi... Sanki bu mahkemelerde binlerce
memleket âlimi, aydını, ileri geleni idam edilmemiş! Memlekette korkunç bir terör estiren bu
mahkemenin, iki İttihatçı hakkında verdiği beraattan sonra, artık bu mahkemelerden daha
adili, daha dürüstü yoktu.
Tanın gazetesinde yazan Fazıl Ahmed, medeniyete taptığını, taassuptan ise nefret
ettiğini ilan ediyor. Daha sonra da Hüseyin Cahid ve Velid Bey'in faziletlerini sayarak,
mahkemenin bu hususta vereceği hükmün tehlikesine dikkat çekiyor. Fakat makalesinde bu
iki adamın, İttihatçılar döneminde kurulan örfî mahkemelerce binlerce memleket evladı
mazlumların ipe gönderilmelerine alkış tuttuklarından hiç bahsetmiyor.
Sözün özeti: Kemalistler, İttihatçılardan başkaları değildirler.
Ölümüne hükmettikleri büyük Osmanlı devletiyle beraber ölen, İttihatçı düşünce ve ilkeleri
tekrar dirilten Kemalistlerdir. Kemalistlerin de şimdi itiraf ettikleri gibi, İttihatçılar Osmanlının
başını yemişlerdir. Kendileri ise İttihatçıların kaldığı yerden devam ederek, İslâm hilafetinin
başını yemişlerdir. Dediğimiz gibi, her iki parti de aynı cinstendir. Her iki parti de siyasî
partilerin dayandığı halk sevgisi ve seçim sonuçları gibi meşru güçlere değil, silahlı
kuvvetlere dayalıdırlar. Her iki partinin de güç kaynağı ordudur.
İttihatçılar döneminde ordu, parti politikalarının dayanağı ve âleti kılınmıştı. Aynı şeyi
şimdi Kemalistler yapmakta. İttihatçılar döneminde partinin sivil ve askerî kanatları arasında
bir mücadele vardı. Bugün bu da yok. Asker tamamen Halk Partisi politikalarının uygulama
âleti durumundadır. Allah İttihatçılara lanet etsin. Orduya siyaseti ilk onlar soktu. Bu kötü
geleneği başlatarak devletin başına bela oldular. Sonra da ordu, devlete ve onlara bela oldu.
Ordunun devlet siyasetine karışması ve hükmetmesi musibet ve belaların en büyüğüdür.
Kişinin, silahının, onun izniyle değil de, kendi kendine çalışması gibi bir şey! Her an sahibini
vurabilecek bir silah!
Böyle bir ordunun, İzmir'in fethi gibi, ilk bakışta göze hoş gelen kazanımları olabilir. Bu
fetih incelendiğinde ise, görülür ki, Kemalistler bu yolda ülkenin çoğunluğunun yakılıp
yıkılmasına, ordunun çoğunun heder olmasına neden olmuşlardır.
Fetihten sonra ise Allah ve Resulüne itaatsızlıklarını açığa vurmuş, gurur ve kibirle
halifeye ve hilafete karşı gelmiş, halifeyi hükümet yetkisinden soyutlayarak laik bir
hükümet kurmuşlardır. Böylece dini, devleti ve ümmeti musibete duçar kılmışlardır.
Sadece Yunanlılara yardım eden gayrimüslimlere saldırmamışlar, Yunanlılara
yardım ettikleri gerekçesiyle birçok Türk ve Çerkez Müslümana da saldırmışlardır.
Oysa Ehl-i Sünnet olan ve dinlerine son derece bağlı olan Anadolu Çerkezlerinin
tamamının veya çoğunluğunun Yunan'a taraf çıkması düşünülemez.
İşin aslı başka. Gerçek şu ki, Müslüman Çerkez halkı, birçok Müslüman Türk halkı
gibi Kemalistlere karşı gelmiş, yer yer isyan etmişlerdi. Yozgat, Bozkır, Safranbolu,
Düzce, Beypazarı, Nallıhan, Koçgirî, Mudurnu, Konya gibi yöreler bunlar arasındadır.
Bu isyanlarda, Kemalistlerin laik tutumlarını hilafete karşı olduklarını sezinlemenin de
rolü vardır.
Kemalistler, İzmir zaferinden sonra baskılarını daha da artırdılar. İnsanların konuşma,
görüş bildirme ve seçme özgürlüklerini ellerinden aldılar. İşte bu şekilde, suiistimallere
mazeret kılındığı için, fethin zararları faydasını geçti. Kemalistlerin baskılarını daha çok
artırmaya vesile oldu. Bununla beraber kendilerine tâbi olanların sayısı da gün geçtikçe
artmaktaydı.
Bilindiği gibi, Harb-i Umumî'den sonra, geçim sıkıntısı çeken birçok subay, para
kazanmak için Anadolu'ya geçerek Mustafa Kemal'e katıldılar. İstanbul'daki Sultan
Vahdeddin hükümeti artık onları doyuramaz olmuştu. Dolayısıyla bu subaylar çareyi
Anadolu'ya geçmekte buldular ve gerçekten de dilediklerine nail olarak büyük paralar
kazandılar. Mustafa Kemal hükümeti, halkın çektiği onca sıkıntı ve yoksulluğa, sivil
memurlarının açlığına rağmen, hükümet mallarının büyük bölümünü ordu subaylarına tahsis
etmiştir. Ayrıca Büyük Millet Meclisi'nin üyelerinin çoğu da bu subaylardan oluşmaktadır.
Ordunun devleti yönetmesinden hayır çıkmaz. Yıllarca devletin başını ağrıtan Yeniçeri
isyanları malûm. Sonra II. Mahmud bu fitneyi ortadan kaldırarak devlet ve milleti onların
şerrinden kurtarmıştı.
Tüm ülkelerde ordunun görevi, ülke ve halkın malını, canını, hürriyetini ve diğer haklarını
düşman saldırılarından korumaktır. Asker, devlet ve halkın bu hizmet için tuttuğu kimsedir.
Bu askerin ülke ve halkı yönetmeye kalkması, hizmetçinin patronunu yönetmek istemesi
gibidir. Millet, kendini düşmandan korumak için tuttuğu bu kimselerin silahı kendilerine
çevireceğini nereden bilsin?
Bizi ve mallarımızı koruması için hazırlayıp yetiştirdiğimiz, eline silah verdiğimiz asker, ilk
olarak bizi vuruyor. Biz onların bizim bağımsızlık, can, mal ve millî şerefimizi koruyacaklarını
sanıyorduk. Oysa bugün tüm mukaddesatımız onlar eliyle çiğnenmekte, ayaklar altında
ezilmektedir.
Şair şöyle diyor:
Dün seni naiblik için hazırlıyorken Bugün ise senden eman dilemekteyim!
Hasılı, Osmanlı ordusu, İttihatçıların orduya politika karıştırmaları üzerine çürümeye
başlamış, Kemalistler döneminde ise bu süreç sürdürülmüştür. İttihatçı ve Kemalistlerin ayrı
oldukları iddiası da kesinlikle doğru değildir.
İttihatçıların İzmir'i kaybetmesi, Kemalistlerin de alması ilk bakışta her iki parti arasında
bir fark olarak görünse de gerçek böyle değildir. Zira, İzmir elden giderken Kemalistler de
İttihatçılarla beraberlerdi.
Bu bahsin özeti: İttihatçı ve Kemalistlerin birbirlerinden farklı olmadıklarını ispat
etmektir. Kemalistler, şimdiki çıkarları gereği, eski İttihatçı kimliklerini gizlemekte ve onların
işledikleri veballeri itiraf etmekteler.
Maalesef Müslümanların çoğu, özellikle de Mısırlılar, ancak Kemalistlerin itirafından
sonra, İttihatçıların veballerini itiraf edebilmişlerdir. Falih Rıfkı gibi önce şer ve zulme alkış
tuttular, desteklediler, şimdi de onlar aleyhine döndüler. (Mustafa Sabri)
On seneden fazla bir süre önce, yönetimi rahmetli Abdülhamid'ten gasp ederek,
Basra'dan Saraybosna'ya, Yemen'den Hicaz'a, Trablusgarb'a kadar uzanan, Ege'de birçok
adalara sahip olan devleti babalarının çiftliği gibi, dilediklerince yönettiler. Bunu yaparken de
hükümetleri, sözde meşrutî olmasına rağmen ne bir nasihata kulak verdiler, ne de halkın
veya halifenin görüşlerine başvurdular. Memleket evlatları arasında kin ve düşmanlık
tohumları ekerek ülkede kardeş kavgalarına neden oldular. Ümmeti oluşturan Arnavut, Kürt,
Çerkez, Arap ve hatta Türk unsurları arasında çatışma ve kavga başlattılar. İçeride olduğu
gibi, dışarıda da ilişkileri bozarak, devlete dost değil, düşman kazandırdılar. Nihayet Harb-i
Umumî'ye girerek, hezimete uğrayıp İstanbul'u düşman askerlerine teslim ettiler.
Ancak diğer mağlup devletler, bizim kadar can ve toprak kaybetmemiş; başkentlerine
girilmemesine rağmen, aralarında bir zamanların savaş yıldızı Almanların da bulunduğu bu
yenik devletler, galip devletlerin hükümlerine boyun eğmekten başka çare görememişlerdi.
Savaşın ne getirip ne götüreceğini iyi hesap eden devlet adamları, bu şartlarda, yenildiğimiz
bu devletlerle yeni bir savaşı göze alamıyorlardı. Savaşa İttihatçı ve Kemalistlerin
marifetleriyle girmiş, hezimete uğramıştık. Yenilgimizi Mondros'ta resmen kabul ettik. İstanbul
düşman askerleri tarafından işgal edilmişti.
İşte bu şartlarda, hiçbir devlet adamı yeni bir savaşa cesaret edemiyordu. İttihatçı ve
Kemalistler, Mondros mütarekesinden sonra hükümeti bırakarak İstanbul'u terk ettiler. Vatan
evlatlarının kanlarının nehirler gibi aktığı, ülkenin uçurumun kenarında olduğu bu sırada,
İttihatçıların muhalifleri sürgün ve hapislerden dönerek bakanlar kurulunu oluşturdular. Yeni
bir hükümet kuruldu. İttihatçılar yüzünden savaşıp yenildiğimiz devletlerle beraber,
müttefiklerimiz Almanlar, Avusturyalılar ve Bulgarlar gibi, biz de teslim ve barış anlaşması
imzaladık.
Evet, ikinci bir yol daha vardı. Yeni bir savaş ile ya kaybettiğimiz toprakların bir kısmını
tekrar geri alabilirdik veya memleketi tamamen mahvedip elimizden çıkarabilirdik. Henüz yeni
biten savaş ispatlamıştı ki birinci ihtimalin gerçekleşmesi çok uzak, ikinci ihtimalin
gerçekleşmesi ise neredeyse kesindi. Tecrübe edilmiş ve acı sonuçları yaşanan savaş
tecrübesini tekrar yaşamak, devlet ve millete karşı sorumluluk taşımayanlar için önemsizdi.
Eğer elden giden kendi mülkleri olsaydı, kendi halkları olsaydı, böyle davranamazlardı. Oysa
devlet siyaseti, Cenab-ı Hakk'ın yöneticiler üzerindeki emaneti olan maslahat-ı âmme üzerine
bina edilmiştir.
İttihatçıları tanıyan herkes bilir ki, onlar ne zaman hükümetten çekilmek zorunda kalsalar,
haleflerini düşürmek ve kaybettikleri hükümeti yeniden ele geçirebilmek için devlet ve milleti
savaşa boğarlar. Hükümetin savaşın memleket ve millet için iyi olmayacağını görüp savaştan
kaçınmasını değişik şekillerde yorumlayarak, hükümeti acz, boyun eğmek, vatana ihanet ve
vatanı satmak gibi günahlarla suçlarlar. Hükümet savaşa girdiğinde de, ordu içinde
kendilerine bağlı gizli cemiyete mensup komutan ve subaylar, savaşta zafer için gerekli
gayreti göstermedikleri gibi, bilakis düşman karşısında ordunun yenilmesi için ellerinden
geleni yaparlar. Böylece partilerinden aldıkları emirleri uygulayıp, savaşta yenerek hükümeti
düşürmeyi amaçlarlar. Savaştan kaçmanın vebalini hükümete yükledikleri gibi, savaş
yenilgisinin vebalini de hükümete yüklemek isterler.
İttihatçılar bu ikiyüzlü hilelerini iki kere denediler ve ikisinde de muhaliflerine karşı başarılı
oldular. Zira merhum Gazi Muhtar Paşa ve merhum Kamil Paşa hükümetlerinin savaşa
girmeleri, Damat Ferit Paşa hükümetini de Birinci Dünya Savaşından sonra ikinci bir
savaştan kaçması nedeniyle hükümetten düşürdüler.
İttihatçıların Balkan Savaşı sırasında orduyu içten ve dıştan bozmak için neler yaptığını,
hatta Talat'ın bizzat gönüllü olarak orduya girdiğini herkes bilir. Ve gene basiret sahiplerinin
bildiği ikinci bir gerçek daha var; İttihat Ticaret Şirketine dahil olan ordu subayları, devletleri
için değil, şirketlerinin kazançları için savaşırlar.
Birinci Dünya Savaşından sonra ikinci bir savaşa girmedikleri için suçladıkları Ferid Paşa
ve Sultan Vahdeddin, eğer gerçekten savaşa girselerdi, bu subaylar savaşı kazanmak için
değil, kaybetmek için çalışırlardı. Gazi Muhtar Paşa ve Kamil Paşa'ya yaptıkları gibi, ordunun
savaştan yenilgi ile çıkmasını sağlayarak, hükümeti yıpratmaya, halkın gözünden ve hatta
bizzat hükümetten düşürme çabasına girerlerdi.
Bu konuda kesinlikle mübalağa etmiyoruz, kimsenin kuşkusu olmasın. Savaştan sonra
İttihatçıların yerine gelen hükümetin bu noktaya dikkat etmesi gerekirdi.
Kemalistlerin devleti yeni bir savaşa sürüklemelerinin gayesi, İstanbul hükümetini
düşürmekten başka bir şey değildi. Ordu subaylarının çoğunun onlara katılması ise, onlar
için bir meziyet değil utanç kaynağı olmalıdır. Zira, orduya siyaset ve partiyi ilk sokan
bunlar olmuştur. Onun için ne zaman hükümeti ele geçirseler, halk ve devlet
memurlarını açlığa mahkum ederlerken, devlet mallarını ordu subaylarına peşkeş
çekmişlerdir. Muhalifleri ise, böyle yapmadıkları için tabiatıyla, subayları memnun
edememişlerdir. Ordunun desteğiyle hükümeti ele geçirdiklerinde, devlet ve milleti kendi
mülkleri gibi kullanırlar. Aksi halde onlar için devlet ve milletin yıkılması daha evladır.
Birinci Dünya Savaşından sonraki yeni İstanbul'u işgal eden galip devletler, müttefikleri
Yunanistan'a kendilerini desteklemelerinin ödülü, bize de düşmanlarını desteklememizin
cezası olarak, İzmir'i Yunanlılara bıraktılar.
İzmir hadisesi, İttihatçı ve Kemalistlerin yaptıklarının bir sonucuydu. İstanbul'daki yeni
hükümetin ise, galip devletlere itaatten başka şimdilik yapacağı bir şey yoktu. O dönemde
devletler birbirlerini sevenler ve nefret edenler olmak üzere iki gruba ayrılmıştı. Büyük
savaşın ruhlar üzerindeki olumsuz tesirleri henüz güncelliğini korumaktaydı. Yunanistan'da
Konstantin ve Venizolos arasında yaşanan olaylardan sonra, Fransa'nın tutumu değişti.
Lehimizdeki bu gelişmelerden sonra, Yunanlıların İzmir'i işgaline siyasî görüşmeler
yoluyla son vermek mümkündü. Böylece Anadolu'nun yansı savaşın getirdiği bu büyük
yıkımdan kurtulabilirdi. Zira, Mustafa Kemal'in İzmir'i askeri kuvvetleriyle geri almasından
önce, İtilaf devletleri kendi aralarında Yunanistan'ı Anadolu'dan çıkarmak üzere
anlaşmışlardı. İtilaf devletlerinin bu kararı, Yunan askerlerinin moral olarak çökmesine neden
olmuştu. Yenilgilerinde bu moral çöküntüsünün de büyük payının olduğu inkâr edilemez.
Yunanlıların savaşı kaybetmelerinde Mustafa Kemal'in kahramanlığı kadar, belki ondan da
çok, Yunan komutanının hatalarının büyük payı vardır. Örneğin Yunan komutan,
Anadolu'daki kuvvetlerinden 50 bin askerini Rumeli'ye kaydırarak büyük hata işlemişti.
Oysa daha önce Yunan ordusu Ankara kapılarına kadar ilerlediği sıralarda Mustafa
Kemal, geri çekilmeyi veya kaçmayı düşünüyordu.
Yunanlıların savaş siyaset ve idaresindeki hataları, Mustafa Kemal'in başarısının en
önemli etkeni olmuştur. Kemalist gazeteler, zaferi mucize olarak yorumlamaktalar. Oysa
hiçbir zaman mucizelere güvenilerek savaşa girilmez. Ya yenilip tamamen yok olsaydık?
Allah korusun!
Bu ihtimal gerçekten üzerinde durulması gereken çok önemli bir meseledir. Velev ki bir
mucize veya tesadüf sonucu zafer kazanılmış olsa da! Vatanını seven herkes bu ihtimali çok
ciddi bir şekilde değerlendirir. Zafer şerefini kendilerine ait görenler ise, bunu umursamazlar
bile!
Sonra, Kemalistlerin övünç ve sevinç kaynakları olan İzmir'in fethi meselesini iyice tetkik
ve tahkik etmek son derece gereklidir.
Daha önce söylediklerime ek olarak, şunu söylemek istiyorum:
Bu fetih yolunda dökülen Müslüman kanlarına onlardan çok biz lâyıkız. Keza Türklerin
girdiği her savaşta, savaşı başlatanların İttihatçılar ve bilhassa Selanik grubu olmasına
rağmen, ölenlerin çoğunun onlar olmadığı görülür.
Her savaştan halk daha zayıf ve perişan olarak çıkarken, Selanikliler daha güçlenmiş
olarak çıkarlar. Onun için İttihatçılar ve devamı içinde yer edinmiş Selanikliler grubu savaşları
çok severler.
(Bu önemli bir husustur. Zaten, özellikle çağdaş tarihimiz yeniden yazılmaya muhtaçtır.
Zira birçok hakikat yalan, yalan da hakikat diye yutturulmuştur.
Ayrıca Şeyh Mustafa Sabri, Osmanlının Harbi Umumî'ye sokulmasını tüm hataların başı
olarak yorumluyor. Şeyh, bu hadisenin ardında gizli parmaklar olduğunun farkındadır.)
Örneğin; Birinci Dünya Savaşından yenik ve perişan çıkmamıza rağmen, onlar savaştan
önceki güçlerine güç, servetlerine servet katarak çıkmışlardır. Onlar insanları ölüme
sürerken, kendileri mal mülk ediniyorlar. Onlar savaşlarda ölmezler, bilakis insanları
ölüme sürerken, kendileri rahat yaşamak isterler.
İzmir'in Fethi Neye Vesile Yapıldı?
Mustafa Kemal ve arkadaşları çeşitli nimetlerinden istifade ederek yetiştikleri, sonra da
memur olarak hizmetine girdikleri Osmanlı devletine isyan ettiler ve onu yıktılar. Osmanlının
isim ve resmini silmek için tüm imkânlarını seferber ettiler. Hatta, Osmanlı devleti kalıntısı
olduğu gerekçesiyle feslere asılan düğmelerin kaldırılması yolunda Meclise bir kanun teklifi
dahi sunuldu.
Veyl o devletlerin haline ki, zafer kazanan her komutanına devletine isyan etme
hakkı tanıyor!
Doğrusu ben Mareşal Allenby gibi muzaffer komutanlara şaşıyorum:
Niçin devletlerine baş kaldırmıyorlar?
Mustafa Kemal ve arkadaşları, devletlerine, İzmir'in fethinden önce, devletin Yunan
işgaline karşı çıkmaması ve de kendi haklarında idam fermanı verilmesi ve üzerlerine asker
gönderilmesi üzerine isyan etmişlerdir, denilmektedir.
Bu iddia ile ilgili olarak öncelikle şunu belirtmek isterim:
Devlet siyasetini yönetmek ordu ve komutanının hakkı değildir.
(Mustafa Kemal, hedeflerini gerçekleştirmede orduya dayanmıştır. Şeyh Mustafa Sabri
bu gerçeği görmüştü. O, yeni Türk yöneticilerin halka değil, orduya dayandıklarını bildirmiştir.
Üçüncü Dünya ülkelerinde yaşanan askeri darbelerin mantığı da budur.
Sözü Mustafa Kemal'in kendine bağlı asker ve ahaliyle kurduğu Halk Partisine getirmek
istiyoruz. Bu konuyu Armstrong şöyle anlatıyor:
"Mustafa Kemal, bir diktatör olmak istiyordu. Ancak bu hedefini gerçekleştirmede kimlere
dayanacaktı? Bugün kendisini destekleyen ordu, yarın zafer ve kahramanlıklarını unutabilirdi.
Meclisteki yandaşları her an tabancalarıyla onu desteklemeye hazırdılar, ancak cemiyet ve
ülkeyi her an için onlarla korkutmayabilirdi. O halde yeni bir dayanak icad etmeliydi...
Kendisi için mücadele verecek siyasî bir kurum oluşturmalıydı. İşte burada 1919'da çeşitli
bölgelerde Rauf ve Refet'in yardımlarıyla oluşturduğu mahallî savunma güçlerini hatırladı. Bu
güçler, İngiliz ve Yunanlıları Anadolu'dan süren ordularının çekirdeğini oluşturuyordu.
Doğrudan kendine bağlı bu yurtsever gerilla güçlerini kendi kontrolünde bir siyasî partiye
dönüştürdü. Ki bu parti artık Türkiye'nin fiili hakimiydi. Bu partiye Halk Partisi ismini vermişti
ve her bölgedeki köy muhtarını, cami imamını, okul yöneticisini, polis müdürünü, posta
müdürünü hatta temizlik işlerini yapan çöpçüleri seçmek bu partinin yurt çapında yayılmış
örgütlerine bırakılmıştı. Böylece, bu örgütleri devlet olarak kendisine bağlamıştı."
Armstrong, Mustafa Kemal'in Hayatı.)
Ordu, hükümetin görüşleri aksine, kendi görüşleriyle iş yapamaz. Çünkü bir devlette ordu,
yönetim organı değil, yönetime tâbidir. Devletin görüşlerini beğenmese de, itaat etmelidir.
Alman hükümetinin çok ağır şartlar içeren Versailles Antlaşmasını imzalamasına rağmen,
bizim ordumuzdan çok daha güçlü olan Alman ordusu, hükûmetin bu kararına itaat etmiştir.
Sonra; Kemalistlerin emiru'l müminînin itaatinden çıkmaları, emi-ru'l müminînin onlar
hakkında idam kararı vermesinden ve üzerlerine asker göndermesinden doğmamıştır.
Üzerlerine asker gönderilmesi ve idam fermanı verilmesi, itaatsizlikleri nedeniyledir. Zira
İzmir'e yönelmeden önce İstanbul'a yönelmiş; ve bu hücum dolayısıyla İstanbul hükümeti,
üzerlerine asker göndermek zorunda kalmıştı.
Onların halifeye ayaklanmaları, Yunanlıları kovmak ve İzmir'den çıkarmak için olsaydı,
İzmir'in geri alınmasından sonra, isyanlarının son bulması gerekirdi.
İzmir'in fethinin İslâm ve i'la-yı kelimetullah için olduğunu söylesek bile bu, Kemalistlerin
hükümetlerini hilafetten soyutlayarak din dışı bir konuma geldikleri gerçeğini değiştirmez.
Daha önce de açıkladığımız gibi, bir hükümetin hilafetten ayrılması, o hükümetin
dinden ayrılması sonucunu doğurur. Çünkü hilafet, hükümetin tâbi olduğu dinî bir
başkanlıktan ibarettir. Halife, Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem'e vekaleten, onun
ümmetini yönetir.
Zaten Kemalistler de birçok kez, hilafet ve hükümeti ayırmalarının amacının din ve dünya
işlerini birbirinden ayırmak olduğunu açıklamaktadırlar.
İzmir'i dine hizmet için değil, dinden ayırdıkları dünyalarına hizmet için fethetmişlerdi. Bu
dinin, İzmir'in kurtuluşundan, yönetimden uzaklaştırılması ve etkinliğini yitirmesinden başka
bir nasibi olmamıştır.
(Konunun önemine binaen, müellif meseleyi sık sık tekrarlamakta. Zira İslâm'dan
hakimiyeti almak, onu fertlerin vicdanlarına hapsetmek anlamına gelir ki, İslâm'ın toplum ve
devlet üzerindeki güç ve otoritesi yitirilmiş olur.)
Kemalistler İzmir'in kurtuluşunun verdiği prestij, güç ve cesaretle, artık lâdınîliklerini açığa
vurmaya başladılar. Laik olduklarını ilan ettiler. O halde İzmir'in alınmasının İslâm'a ve
Müslümanlara faydası ne?
Eğer Türk milletinin kimi mensupları, dinlerini safdışı ederek güç ve kuvvete kavuştuysa,
bu beni sevindirmez; bilakis daha çok üzer. Zira o zaman onlarla artık aynı safda değilizdir.
(Kemalistlerin dinî hükümlerle oynadıklarından ve dini alaya alıcı kimi tavırlar
takındıklarından kimsenin kuşkusu olmamalıdır. Gün geçmiyor ki, gazeteler bununla ilgili
bir haber vermesin. Onları seven ve hüsnüzan besleyen Müslümanlar da bu gerçeklerin
farkına varmaktalar. Benden Kemalistleri, mücerred dini ve ilmî tenkidlerle eleştirerek, siyasî
mücadeleden kaçınmamı istiyorlar. Ancak ben bilmekteyim ki, meselelerin halli siyasetle
mümkündür. İyi ve kötü her şey varlığını ve gücünü siyasetle korur. Maslahat-ı âmme ile ilgili
meseleler siyasetten soyutlanırsa heba olur.
Siyasetle desteklenmeyen nasihat, acizin yalvarması gibidir. Nasihat edilen, ister kulak
verir, isterse nasihat edenin zavallılığına güler. Şayet nasihat eden, nasihatında ısrar ederse,
onu cezalandırır.
Ülkemizde dini siyasetten soyutlayanlar, ulemaya yakışmaz ve kıymetlerini düşürür
gerekçesiyle, âlimlerin siyasetle uğraşmasına karşı çıkarlardı. Böylece siyaseti sadece
kendilerine hasrederlerdi. Âlimlerin ellerini öperek onların kendilerini çok saygın
kimseler olarak düşünmelerini sağlıyorlardı. Onları acizler konumuna düşürerek
aldatıyorlardı.
Daha sonra da insanların din ve dünyalarıyla diledikleri gibi oynuyorlardı. Zira ulemanın
emr-i bilmaruf ve nehy-i anilmünker yapmayacağından, olsa olsa birkaç cılız ses
çıkacağından, geri kalanların ise imanın en zayıf olanını tercih edip düşüncelerini kalplerine
gömeceklerinden emindiler.
Ulema aslî görevi olan siyasetten çoktandır el çekmiştir. Siyasî nüfuz ve yetkilerinden
vazgeçen şimdiki göstermelik halife gibi, ulema da kendilerine saygı gösterilmesi, ellerinin
öpülmesi ve aylıklarının muntazaman verilmesi karşısında, siyaseti -ister iyi, ister kötü olsunsiyasetçilere bırakmışlardır.
Allah, bana hidayetiyle, laik siyasetçilerin oyun ve hilelerini görmemi ve bunlara
karşı bir din âlimi olarak görev ve sorumluluklarımı yerine getirmeyi nasib etti.
Böylece, dini siyasete alet etmek için değil de, siyaseti dine alet etmek üzere siyasete
atıldım. Zira hükümetin temsil ettiği en önemli aracın, dinin hizmetinde olması gerekir.
Fakat başarılı olamadık. Yönetimi laikler ele geçirdi. Şu anda ancak, kalem ve dilimle
mücadeleme devam edebilmekteyim. Gerekli güç ve destekten yoksunuz. Ancak
inanıyorum ki, nihai zafer bizim olacaktır. Dünyada olmasa bile, ahirette!
Bazı Arapça gazetelerde, geçen yıl hac mevsiminde birçok değişik Müslüman ülke ve
halklardan ulemanın bir araya gelerek, Müslümanların halini tartışarak ortak bir bildiri
yayınladıklarını okudum. Söz konusu ulema, Müslümanların dün ve bugününe değinerek,
Müslümanların hoşgörülü şeriatlerine tutunmaya çağırıyorlar. Müslümanların düşüş ve
gerileyişlerinin dinlerinin gereklerini yapmamalarından, Allah'ın kitabına sırt çevirmelerinden,
peygamberlerinin sünnetlerini ihmal etmelerinden kaynaklandığını bildirirken tarihi şahit
göstermekteler.
Müslümanlar dinlerine sarıldıkları dönemlerde dünyaya hakim olmuş; yeryüzü doğusu ve
batısıyla onlara boyun eğmişti. Müslümanlar ne zaman dinlerinin gereklerini ihmal etmeye,
yapmamaya başlamışlarsa, Allah kalplerini kaydırmış, kuvvetlerini gidermiştir. Böylece
bugünkü çöküş ve zillet tablosu ortaya çıkmıştır.
Evet, ulemanın dedikleri doğru, yaptıkları güzeldir. Yayınladıkları bu bildiri sadece hak ve
doğruyu ifade etmekte, ulemanın güzel niyet ve düşüncelerini göstermektedir. Ancak ulema,
siyasî yolları kullanarak bu tavsiyeleri uygulama alanına geçirmedikçe, bu saygıdeğer
çalışmalarının hiçbir pratik faydası olmayacaktır. Zira, halkları kötülüğe yönelten veya
hayırdan alıkoyan en büyük güç onları yöneten hükümetlerdir. O halde bu saygıdeğer
ulemanın hitaplarını fertlerden ziyade hükümetlere yöneltmeleri gerekir.
Ulemanın bildirilerindeki hususlara hükümetler icabet etmedikçe, bu bildiri ne
açlıktan doyurur, ne de Müslümanları ölüm uykusundan uyandırmaya yeter.
Sözün özeti, bu nasihatin hükümetlere yöneltilmesi gerekir. Ancak hükümetler,
zayıfların nasihatına asla kulak vermezler. Yaptırım gücüne sahip olmayanların çağrısına
uymazlar.
O halde ulemanın, İslâm ümmetine bu gücü kazandırmaları gerekir ki, bu sayede ümmet,
hükümetleri hoşlukla veya kerhen doğru yola getirebilsinler. Aksi halde hükümet, ümmeti de
peşine takarak dalalet ve yıkıma sürüklenir. Halkın içinden çıkan ins şeytanları, toplumu cehalete
iterek, hükümet ve halkı beraber helaka sürüklerler. (Mustafa Sabri)
Akıllı bir insanın aldanmaması gereken diğer bir husus da Kemalistlerin cumhuriyet
yönetimini ilan ederken devletin dininin İslâm olacağını açıklamalarıdır. Bu sözleriyle fiilleri
çelişmektedir. Nitekim Lozan'daki hükümet temsilcileri, yeni cumhuriyetin İslâmî değil, laik
olacağını resmen açıklamıştır. Birbiriyle çelişkili bu iki açıklama aynı hükümet tarafından
yapılmaktadır. Amaçları İslâm kamuoyunu yanıltmaktır. Aynı hükümetin gazeteleri bugün
açıkça dine saldırmakta, hükümet memurları laiklik propagandası yapmaktadır. Celal Nuri,
Ağaoğlu Ahmet ve Ziya Gökalp gibi bugünkü Cumhuriyet hükümetinin desteklediği bu
şahıslar, İslâmî görüşleri savunan Tevhid-i Efkar gazetesi sahibiyle, din aleyhine
tartışmalara girmekteler. Mısır gazeteleri, bu tartışmaları okuyucularına naklederken, Mustafa
Kemal hükümetinin tüm gücüyle laiklik yanlılarının yanında yer aldığına değinmemekte.
Kemalistlerin laik tutumlarını bilenler yeni devletin dininin İslâm olacağının açıklanması
üzerine çok şaşırdılar. Fakat şaşırmamak gerekir. Çünkü bunlar böyle yollara birçok kez
başvurmuşlardır.
Kemalistlerin iki hedefi vardı:
- laiklik ve
- cumhuriyet.
Hasımlarıyla bu iki projeleri hakkında tartışıyor, bu konuda mücadele veriyorlardı. Her iki
projenin bir arada yürürlüğe konmasının çok zor olduğunu görerek önce birini (Cumhuriyetin
ilanı), sonra da diğerini (laiklik) uygulamaya karar verdiler ve öyle yaptılar. Yoksa küfürden
sonra imana dönmüş değillerdir.
Onların durumu şu kabildendir:
"Bedeviler "inandık" dediler. De ki: Siz iman etmediniz, ama "İslâm olduk" deyin, henüz
iman kalplerinize girmedi." (Hucurat, 14)
Bu söylediklerimizi, İstanbul'da Mustafa Kemal'in sözcülüğünü yapan İleri gazetesinin 24 Şubat
1340 tarihli başyazısı ispat etmektedir. Makalenin başlığı:
"Zıtlıklar ve idare etmek."
"Millet Meclisi, hilafet ve hükümeti ayırdıktan sonra, hâlâ niçin şer'iye vekaletini ve şer'î
mahkemeleri kapatmadı? Hem laik yaşamak istiyorum hem de aile konumuzda hâlâ dört
evlilik var. Hep din ve dünya işlerinin ayrılmasını konuşuyoruz, bunun tam tersini yaparak,
tezat içinde yaşıyoruz.
Birçok fedakârlıklara katlanarak, tehlikeleri göze alarak, cesaret örneği sergileyerek
oluşturduğumuz anayasaya bakalım. Orada göze çarpan ilk tezatlar:
1 - Devletin dini, İslâm'dır.
2 - Türkiye vatandaşları Türk olarak isimlendirilir.
3 - Türkiye Cumhuriyeti'nde vicdan özgürlüğü vardır.
Şimdi bu maddelere bakalım:
Önce yönetimi halifeden alıyoruz, hâlâ resmî bir dinden bahsediyoruz. Bu ne perhiz, bu
ne lahana turşusu!
Geçmişte tezat, idare etmek ve korkaklık üzere yürüyorduysak bile, artık Cumhuriyet
döneminde böyle yapamayız. Yoksa dünya bize güler, ciddiyet ve samimiyetimize kimse
güvenmez. Biz kendimizi mi, yoksa dünyayı mı kandırıyoruz?
Bir yönetimin dini İslâm'dır demekle dini İslâm olmaz.
Geçmiş ve hazır tüm işaretler, bu yönetimin İslâm'la hiçbir ilgisi olmadığını
göstermekte. Bir hükümetin dininin İslâm olması demek, İslâm'ın o hükümet katında
fonksiyon icra etmesi demektir.
Daha önce defalarca isbat ettiğimiz gibi bu yönetim, hilafeti işlevinden
uzaklaştırarak, dinden çıkmıştır.
Ümmetin dinine iki açıdan bakmak gerekir:4
1 - Ümmete mensup fertlerin kendi özgür iradeleriyle İslâm'ı seçip, Müslüman
olmaları.
Yani ümmeti oluşturan bireylerin Müslümanlığı.
2 - Müslüman bireylerin oluşturdukları ve yönetimin Müslüman olması.
Zira, İslâm, birey ve toplum arasını ayırmamıştır; bilakis sosyal olgularla çok
yakından ilgilidir.
Dolayısıyla bir ümmetin Müslüman sayılabilmesi için, fertlerinin yanısıra,
cemiyetlerinin de Müslüman olması, İslâm şeriatı hükümlerine bağlı kalması lazımdır.
Ümmet bireyleri, İslâm şeriatına boyun eğdiği halde, bu bireylerin oluşturduğu
cemiyet ve devlet boyun eğmiyorsa o ümmetin İslâm'ı sahih olmaz.
İttihatçıların imamı, Kemalist Cumhuriyetin mimarı Ziya Gökalp ve Halk Partisi'nin
programında açıkça ifade ettikleri gibi, yeni Türk yönetimi şer'î hükümlerle bağlı değil,
tamamen özgürdür. Herhangi bir dinî kontrol tanımamaktadır.
Eğer ümmet, böyle bir hükümeti seçip hoşnutlukla kabullenirse, bana göre
kesinlikle dinden çıkar. Bundan şüphe eden de dinden çıkar. Mürted olmuş olur. Tevbe
edip, dinî hüküm ve dinî yönetime dönmedikleri sürece Müslüman sayılmazlar.
(Mustafa Sabri'den önce, gerek olmadığı için İslâm uleması hilafetin hükümetten soyutlanması
konusunda araştırmalar yapmamışlardır. Şeyh Sabri, bu konuda ilk araştırmacıdır.
Ümmetin İslâm olabilmesi için iki şart koşuyor:
1 - Ümmeti oluşturan bireylerin Müslümanlığı,
2 - Devletin İslâm ile hükmetmesi.)
Bir yıl önce el-Mahtam ve el-Ehram gazetelerinde bu görüşümü yazmıştım, bugün de
tekrar ediyorum.
Kemalist yönetimin, dinî kayıtların murakabesi altında olduğunu söylemek, tam bir körlük
ve basiretsizliktir.
İslâm dini, Müslümanların velinimeti, dünya ve ahiretlerinde mutluluk kaynağıdır,
İslâm, Müslüman halkların kimliğini ve ruhî meziyetlerini temsil eder. İslâmî bir
yönetim, halkın hürriyet ve istiklalinin korunmasının garantisi olduğu gibi, ölçülü millî
duygu ve vatanseverliğe de aykırı değildir.
Burada çok önemli bir meseleye işaret etmek istiyorum.
Bizim hürriyet anlayışımız ve maksadımız, halkın devlete karşı hür olmasıdır;
devletin halka karşı değil. Zira devletin vatandaşlarına müdahale hürriyeti, gereğinden fazla
olduğu takdirde, vatandaşın hürriyeti zarara uğrar ve kısıtlanır. Aslolan halkın devlete karşı
korunmasıdır; devletin halka karşı değil. Dolayısıyla devletin, vatandaşlarıyla ilişkilerinde
kanunlar çerçevesi içinde hareket etmesi zorunludur.
Kanun hakimiyeti, gelişme ve uygarlığın en önemli göstergesidir. Hükümet, halkla
ilişkilerinde kesinlikle hukukun dışına çıkamaz ve kanunlarla oynayamaz. Hukuk hükümetten
bağımsız bir organdır. Kanunlar sık sık hükümet görüşleri doğrultusunda değiştirilerek halkın
hürriyeti zedelenemez. Aksi taktirde, kanun dışına çıkmakla, sık sık kanun değiştirmek
arasında bir fark kalmaz. Kanunlar hükümetin âleti olmamalıdır.
Ayrıca kanunların halkı temsil eden milletvekilleri tarafından değiştirilmesi dahi, bu
konudaki mahzur ve tehlikeleri gidermez. Çünkü çoğunlukla, milletvekillerinin görüşleri,
halkın görüşlerini tam olarak yansıtmaz. Özellikle de Türkiye'de. Zira bunlar gerçekte halkın
vekili değillerdir. Ben gerçek milletvekillerinden bahsediyorum. Onun için bazı hallerde
parlamentodan çıkan kanunların halkoyuna sunulması zaruridir. Bununla beraber halkın
kendisi de, irşad ve eğitime muhtaçtır. Halkın kanunlarını yaparken hata ve kaymalardan
korunması için belli bir ilmî ve fikrî olgunluğa erişmesi gerekmektedir.
(Müellif bundan sonra; parlamenter sistemin eksikliklerini eleştirmektedir. Meclisten çıkan her
kanuna güvenilmez. Çünkü halkın gerçek eğilimini yansıtmama ihtimali çok yüksektir. Ayrıca
meclisten çıkan kanunların, hükümet tarafından gereği gibi tenfiz edilmemesi de söz konusudur.
Müellif daha o dönemde demokratik düzenlerin eksikliklerini görebilmiştir.
Aynı görüşleri, çağdaş Müslüman filozof Roger Garaudy de savunmaktadır. Batı siyasî düzeninin
çıkmazlarından birine işaret ederek, Rousseau'nun felsefî düşüncesi olarak başlayıp siyasi partiler ve
parlamentolar şeklinde tezahür eden Batı siyasî yapısı hakkında şöyle diyor:
"Jean-Jacques Rousseau birey hakkında sosyal sözleşme fikrini ortaya atarak, bireyin toplum ile
ilişkilerini müşterek irade dediği teori ile sınırladı. Onun bu teorisi tarihimizde parlementolar, siyasî
partiler şeklinde tezahür etti. Ancak bu organlar, halkın varlığını daha da kısıtlayarak, kendi
düşünceleri istikametinde yönlendirip, kendi isteklerini empoze etme işlevini görmekteler. Sonuçta
halk katılımının bir aldatmaca ve oyundan ibaret olduğu karikatür demokrasiler oluşmuştur."
Halkının bilinç ve kültür seviyesi bu denli yüksek olan Batıda durum bu iken, gelişmekte olan
ülkeler dedikleri ülkelerin durumu nasıldır? Herhalde karikatür vasfına daha lâyıktırlar.)
Böyle devamlı üzerinde oynanan kanunlar vatandaşlar tarafından da dikkate alınmaz ve
gereği gibi uygulanamaz. Burada Ankara yönetiminin kanunlarından bir örnek vermek
istiyorum.
Yönetimin bazı ilkelerini eleştirmesi suçundan Lutfi Fikri Bey'in yargılanarak mahkum
edilmesi olayı, İstanbul Barosunun başkanı olan Fikri Bey dahi durumu şaşkınlıkla
karşılamıştı, istiklal mahkemelerindeki savunmasını, kanunun konuşma hürriyetini men
etmediği tezi üzerine kurmuştur.
Şuna dikkat çekmek istiyorum:
Hükümetin dilediği gibi kanun yapmakta özgür olduğunu savunanlar, fikir özgürlüğünü
yasaklıyorlar.
Bir hükümetin veya halkın kendisine dilediği gibi kanun yapabilme yetkisi vermesi, tüm
hataların başıdır. Kanunun amacı, yönetim veya halkın hevasına sapıp zulmetmesini
önlemektir. O halde, hükümetin dilediği an, dilediği kanunun yapabilmesi, bu amaca çok ters
ve garip bir olaydır.
Hem herkesin kanunun emir ve hükmü allında olması gerektiğini savunuyorsunuz, hem
de kanunları insanlara yaptırıyoruz. O halde hangisi hangisine hükmediyor?
İnsan mı kanuna, kanun mu insana hükmediyor?
Yoksa, herkesin uymak zorunda olduğu kanunları yapanlar insan cinsinden değil
midirler?
Kanun yapmanın bir sınırı olmalıdır. Başka bir deyişle, kanun yapıcıların
aşamayacakları, değiştiremeyecekleri esas kanunlar olmalı ve diğer feri kanunlar bu
esas kanunlara muvafık olarak hazırlanmalıdır.
Bu esas kanunların da en mükemmelleri semavî olanlardır. Zira insanların hevaları
doğrultusunda değiştiremeyecekleri kanunlardır.
(Şeyh Mustafa Sabri laikçilerin, hürriyet iddialarında yalancı olduklarını, ifade etmektedir. Zira,
onlar ellerine geçen her fırsatta, hürriyetleri ortadan kaldırıp kendi görüşlerini zorla halka dayatırlar.)
Semavî kanunların beşeri kanunlara üstünlüğü, Cenab-ı Hakk'ın kullarına
üstünlüğü gibidir. İnsanlardan ve yaptıkları kanunlardan kaynaklanan fesat ve
bozgunculuk ancak semavî kanunlarla giderilir.
Semavî kanunlardan sonra, sevap ve ceza gibi desteklerden yoksun olmasına
rağmen ikinci mertebede tabî kanunlar gelir.
Semavî ve tabiî kanunlardan sonra üçüncü mertebede ise halkların yaptıkları
anayasalar gelir. Anayasalar değiştirilmeyecek şekilde yapılırlar.
Bizim ülkemizde olduğu gibi, anayasa onbeş yılda onbeş kere değiştirilmez. Anayasa
gibi, diğer kanunların da sık sık değiştirilmesi önlenmelidir. Görüyoruz ki, en mutlu, huzurlu
ve emniyetli ülkeler, kanun güvencesi olan ve kanunları üzerinde oynanmayan ülkelerdir.
Bizim ülkemizde ise kanun anarşisi yaşanmaktadır.
Kemalistler halkı yüceltme ve idareyi geliştirme iddialarıyla halk hürriyetini, halk
egemenliğine, meşrutiyet idaresini ise cumhuriyet idaresine çevirdiler. Hürriyet ve ilerlemek,
gelişmek onların en önemli duaları ve iddiaları oldu. Sonra öyle bir vatana ihanet kanunu
getirdiler ki, tüm düşünce hürriyetini kökünden kazıdılar.
(Müellif vatana ihanet suçlamasından çok sıkıntı çekmiştir. Bu suçlama, esasen ceberut
yönetimlerin hasımlarını susturmak ve ifade hürriyetini kısıtlamak için sarıldıkları, en önemli
silahlarıdır.)
Saruhan milletvekili ve İstiklal Mahkemeleri genel yargıcı Vasıf Bey'in, Lutfi Fikri Bey'i
muhakemesi esnasında, söylediklerini okudum. Vasıf Bey, TBMM'nin bu kanunu yapma
sebebini açıklarken Lutfi Bey'in "Eğer kanunun mânâsı yargıcın anladığı gibi olsaydı,
düşünme, tartışma ve söz söyleme hürriyeti nerede kalır?" şeklindeki sorusuna cevaben
şöyle diyor:
"Türk vatanında yaşayan herkes bu devletin kanunları altındadır. Bu meselede söz
söylemeye hakkı yoktur. Hürriyetler kanunla çelişmediği müddetçe kutsaldırlar."
Yani madem bu kanun düşünme hürriyetini, tartışma hürriyetini ve söz hürriyetini
yasaklıyor, o halde bu ülkede bu tür şeylerden bahsedilemez.
Kemalist mahkemenin başyargıcının sözlerinden anladığımıza göre, hürriyet davası
hükümetin dilediği an kanun yaparak yasaklamasından sonra, düşüşe ve yokluğa mahkum
edilmiştir.
Başyargıç şöyle devam ediyor:
"Bu kanunu yapanlar, hürriyet davaları sonucu ülkenin başına gelen hadise ve
musibetleri görerek bu kanunu çıkarmışlardır."
Bu sözleri işiten zanneder ki, ittihatçı ve Kemalist dönemler tasvir edilmektedir. Çünkü bu
hadise ve musibetler bu iki dönemin eseridir. Ve bu dönemlerde "hürriyet" kavramı aşırı bir
tarzda istenilmekteydi. Kemalist yönetimin başsavcısının iddia ettiği gibi, eğer hürriyet ülkeye
zarar vermişse, o halde mutlakıyet hükümetlerinin suç ve günahı neydi?
İnsanların cumhuriyet yönetiminden başka bir yönetime dönmelerini engellemek,
korkutmak için kurulmuş bu İstiklal mahkemelerinin varlığı, hürriyetle oynamak değil midir?
Belanın başı ve hilenin kaynağı; halk hürriyetinin hükümetçe gasbedilmesi, zavallı halkın
egemenliğinin belli bir zümrenin elinde olmasıdır.
Bazı insanlar gaflet ve cehaletlerinden ötürü, İslâm'ın sabit kanunlar içermesini
anlayamıyorlar. Dinî Müceddidler isimli kitabımda, bu konuda Haşim Nahid'in iddialarını
uzun uzun tartıştım ve gerekli cevabı verdim. Bu kimselerin iddialarına göre, İslâm sabit
kanunlar içermesinden dolayı, insanların kanun yapma hürriyetini kısıtlamaktadır.
Halbuki azgın insan serbest bırakıldı mı, öyle kanun yapar ki, tüm hürriyetleri kökünden
keser. Hürriyet onun elinde oyuncak ve yalancı bir davadan ibaret kalır. Bu azgın insanın
önünde mutlaka bazı sabit kanunlar olmalıdır ki, onun ile azgınlığı arasına geçsin,
zulmüne engel olsun.
Sonra ben bu laikleri çok iyi tecrübe ettim ve gördüm ki, onlar insanların kulaklarına hoş
gelen her vaadlerinde olduğu gibi, hürriyet davasında da yalancıdırlar. Din ehli hürriyet
davasına ve hak kanuna itaate çok daha layıktır.
Tekrar İzmir meselesine dönelim. İzmir'in fethinin ümmet için olduğunu söylesek bile, bu
fethin sonuçları Müslüman Türklerin aleyhine olmuştur. Zira Kemalistler tüm kalpleriyle
dinine sarılan Müslümanlardan nefret ederler. Ülkeyi dindar Müslümanlardan ve dinin
etkisinden arındırmak yolunda planlar tasarlayıp uygularlar. Onlara göre dinin yok
edilmesi, dindarların bertaraf edilmelerine bağlıdır.
(Kemalistler, İslâm'a yönelik mücadelelerinde bundan sonra yeni bir boyut getirerek, gereğinde
suikasta bile başvurmuşlardır.)
İzmir'in fethi, onları güçlendirmiş ve cüretlendirmiştir:
Böylelikle dindarlara karşı fiilî taarruzlarını başlattılar. En çok nefret ettikleri
kimseler emr-i bil-maruf ve nehy-i anil münker yapan ulemaydı.
Ey kardeş!
İzmir'in alınmasından önce ve sonra nice ulemanın kanı döküldü!
Allah'tan korkanların tüyleri ürperir. Dindarlara karşı savaş, hilafet ve hükümetin
birbirinden ayrılmasıyla ve İzmir'in alınmasıyla doruğa ulaştı.
(Kemalistler, hilafet ve hükümeti ayırma planını İslâm âleminin onlardan umut kesmeleri üzerine
uygulamaya sokmuşlardır. İslâm âleminin bu konuda kendilerine karışmaya hakları olmadığını ileri
sürmüşlerdir. Hatta bu konuda bir de kanun çıkararak, bu planlarına karşı çıkan herkesi idam hükmü
vermekle korkutarak, Müslümanların dinlerini savunmalarını engellemişlerdir. Allah'ın rahmeti ve
selameti İslâm'a ve fikir hürriyeti üzerine olsun!
Taarruzlarını özellikle sarıklı ulema üzerinde yoğunlaştırdılar. Mustafa Kemal yaptığı bir
konuşmada diyanetten bahseden o sarıklılar taifesini ezmeye kararlı olduğunu belirterek, buna
güçlerinin yeteceğini söylemiştir. Bu konuşma o günün gazetelerinde aynen yer almıştır.
Din âlimleri üzerindeki baskılar ittihatçılar döneminde başladı ve Kemalistler döneminde de
doruğa ulaştı. İstanbul'daki Fatih Sultan Mehmed Camii ve medresesi gibi Türkiye'de din ilimlerinin
tahsil ve tedris edildiği birçok medrese ve merkez vardı. Laikler bu yerlerin ve ehlinin, halk
nezdindeki itibar ve saygınlıklarından her zaman korkarlardı. Şimdi ise o medrese ve merkezleri
dağıttılar. İttihatçılar döneminde de meydana gelen her ayaklanma ve siyasî olay, sarıklılar taifesine
mal edilerek, ilim ehline saldırılırdı. Özellikle de 31 Mart 1325 vakası. Suç ilim talebelerine
yüklenilerek bu kesim büyük sıkıntılara maruz bırakılmış, yok edilmeye çalışılmıştı.
Selanik'te hazırlanan ordu İstanbul'a girerken, sokak ve caddelerde karşılaştıkları tüm ilim ehli
sarıklıları tutuklamışlardı. Her siyasî olay, ümmetten bir taifeyi vurmuş; ama bu taifeler içinde en
büyük darbe ulemaya vurulmuştur. Ayrıca Çanakkale'deki harbte genç-yaşlı birçok ulema şehid
düşmüştür.
Harb-i Umumîden sonra da, Kemalistler Anadolu'da nice âlimleri idam sehpalarında
sallandırdılar.
Hasılı, laik ilkeleri benimsemeyen ulemanın ya kafası bedeninden ayrılmış veya yurdundan
koparılmıştır. Ayrıca memleketin diğer eşrafıyla beraber, ulemanın da gelirleri kesilmiştir.
İşte bir asır değil, yarım asır değil, çeyrek asır zarfında bunca müthiş değişimin muhtelif
görüntüsü... Çok değil daha onbeş yıl önce Fatih Sultan Mehmed Camii'ne giderdim. Mısır'ın Ezheri
gibiydi. Ki, çok daha genişti ve bu genişliğine rağmen rüku ve sücud edenler kapılarının dışına
taşıyordu. Cemaatin beşte dördü sarıklı ilim ehlindendi.
Şimdi ise ülkemizin hali şairin dediği gibi:
Safaya sığınanlar arasında bir enis yok idi
Mekke'de kimse gündüzlememişti.
İnsanları ulemadan uzaklaştırırken öne sürdükleri en önemli iddiaları şu:
"Dinî ilimler hiçbir zümrenin ihtisasında değildir, İslâm'da imtiyaz ve ruhbaniyet yoktur."
Evet, söylediğiniz doğru. Fakat Cenab-ı Hakkın şu âyet-i kerimede bildirdiği bir taife vardır:
"Müminlerin hepsinin toptan sefere çıkmaları doğru değildir Onlardan her
topluluktan bir grup dinde geniş bilgi elde etmek ve kavimleri döndüklerinde
korkutmak için geride kalmalıdır. Umulur ki, dikkatli olurlar." (Tevbe, 122)
Ayeti kerimede görüldüğü gibi, Cenab-ı Hak bu ilim taifesini cihad farizasından istisna
etmiştir. Osmanlı devletinde de Birinci Dünya Savaşında ittihatçıların kaldırmasına kadar bu
istisna aynen uygulanmıştır, ittihatçılar Cenab-ı Hakkın ulemaya tanıdığı bu istisnayı bozarak
onları savaşa sürmüş, Kemalistler ise daha ileri giderek onlara cephe almıştır.
Âyet ulemanın kavimlerini korkutup sakındırmalarından bahsederken, Kemalistler
ulemayı kavimleriyle korkutup, sakındırmaktalar. Ayrıca, âyet, ulemanın cihadının tebliğ
olduğunu vurgulamaktadır.
Cenab-ı Hakkın dinde geniş bilgi elde etmek ve kavimlerini Allah'ın azabı ile korkutmak
için teşvik ettiği bu grup, uzun çağlardan beri sarık sararlar. Halta önceki dönemlerde
Müslümanların tamamı sarıklı idi. Kemalistlerin saldırdıkları sarık, din ulemasının kıyafetidir.
Sarıklılar arasında ilim ehlinden olmayan kimseler olabileceği gibi, sarık sarmayanlar
arasında da geniş dinî bilgi sahibi kimseler olabilir. Ancak genel olarak, din uleması bu
sarıklılar grubundandır. Çünkü dinî ilimlerin tahsili yolunda gençliklerini tüketen bunlardır.
Bilindiği gibi tıp ilmini en iyi tıbbiyede okuyup bu ilimde ihtisaslaşmış kimseler bilir. Diğer
ilim ve sanatlar da böyle. Çok nadir olarak okullarda okumadığı halde, özel çalışma ve
çabası sayesinde bir meslekte belli bir noktaya gelen insanlar çıkar. Fakat bunlar istisnadırlar
ve kaideyi bozmazlar.
Tıp ilmini en iyi doktorlar bilir ve onlar geliştirir. Askerî ilimleri de en iyi askerler bilir ve
geliştirirler. Din ilmini ise, en iyi yıllarca bu ilimleri tahsil eden ulema bilir. Ulemadan olmayan
birinin dinî ilimlerini geliştirme iddiası en büyük şarlatanlıktır.
Bu kaideyi inkar etmek iki anlama gelir:
1 - Uzmanlık ve ihtisası inkar etmek;
2 - Dinî ilimleri üzerinde ihtisas gerektiren ilimlerden saymamak.
Kemalistleri tanıyanlar bilir ki onlar daha dinin aslını kabul etmiyorlar ki, din
ilimlerini ihtisas gerektiren ilimlerden saysınlar. İşte, din alimlerine düşmanlıkları
buradan kaynaklanmaktadır. Yoksa iddia ettikleri gibi, ulemanın dinî ilimlerde cahil
kalmalarından dolayı değil.
Kemalistlerin hilafetin hükümet yetkilerinden soyutlamasına karşı çıkan ulemaya savaş
açması, acaba ulemanın dinî ilimlerdeki yetersizliklerinden mi kaynaklanmakta?
Eğer öyleyse bu kitabın yazarından daha cahil birisi yok demektir. Din ulemasına yönelik
bu baskı ve zulümleri, laik görüşlü gazete ve dergiler hep desteklemiş ve körüklemişlerdir.
Laik görüşlü Abdullah Cevdet'in İctihad gazetesinde din ulemasına açtığı savaşı unutmadık.
Bu gazetenin dizi halinde yayınladığı makalelerin başlığı şöyledir:
"Softalara ilanı harp."
Şöyle bir düşünce akla gelebilir:
Mustafa Kemal'in ve arkadaşlarının din ulemasına hücumu, son dönemlerde ilmî
seviyede görünen düşüşten kaynaklanmaktadır. Son dönemlerde ilmî seviyenin düştüğü
doğrudur. Bundan en çok nasibini alanlar da Mustafa Kemal ve arkadaşlarıdır.
İnanmadıkları bu din hakkında konuşma ve reform yapma hakkını onlara kim verdi?
(Mustafa Sabri)
Müslümanların yurdunun selameti, Müslümanların selameti için mi, yoksa kahır ve
eziyetleri için midir?
Dinlerinden dolayı Müslümanlara düşman olmaktan daha büyük bir düşmanlık olur mu?
İslâm'ı tehdid eden İngiliz veya Yunanlılar, Müslümanları dinî nüfuz ve yönetimlerini ilga
etmeye zorlamışlar mıdır?
Veya esaretleri altındaki halkları buna zorladılar mı?
Cenab-ı Hakk'a tüm Müslüman halkları esaretten kurtarması için yalvarıyorum. Bununla
beraber, İttihatçılar ve devamlarının Müslümanların din ve dünyalarına verdiği zararı,
İngilizler esaretleri altındaki Müslümanlara vermemişlerdir.
İngiliz sömürüsü altındaki ülkelerin gelişme, zenginlik ve nüfus artışının bizi geçtiğini
görüyoruz. Türkiye dışında yaşayanlar, diğer milletlerin başdöndürücü zenginlik ve
gelişmelerini yakinen müşahede etmekteler. Bizim ülkemiz ise laik yönetimler altında
yoksulluk ve yıkıma mahkum edilmiştir. Harb-i Umumî Osmanlıyı maddî ve manevî olarak
bitirirken, Mısır'a fayda vermiş, gelişmesine ve bir devlet olmasına katkıda bulunmuştur. Eğer
Mısır da bizimle beraber bu olumsuz değişimleri yaşasaydı bugünkü zenginlik, gelişme ve
refahın yerini, harap bir yurt ve perişan bir halk alırdı. Bugün Mısır'ın nüfusu 15 küsur milyon,
bütçesi milyonlarca sterlindir. Daha dün bir eyaleti olduğu devleti, bugün kat kat geçmiştir.
Halk geçim sıkıntısı çekmiyor. Ülke huzur ve emniyet içinde yaşıyor.
Dünyaları böyle. Dinî bakımdan da bizden daha üstün durumdalar. Dinleriyle bağları
kopmamış. İtikat ve amel olarak dinlerinin gereklerini yerine getirmekteler. Din ve dindarlara
saldırılmıyor. Ülke yönetiminde hâlâ dinin önemli bir etkisi mevcut.
Bağımsızlık meselesine gelince; bu gerçekten çok önemli bir mesele. Ancak Türkiye'de
bağımsız olan azınlık bir gruptur. Halk ise bu azınlık grubun esareti alında, yaşamaktadır.
Eğer devletimiz bağımsız olacak diye laiklerin yönetimini seçip, hilafet ve dinî başkanlığı
atacaksak, bu gerçek bir bağımsızlık olmaz. Bu şartlarda bağımsızlığın hiçbir kıymeti yoktur.
Bilakis olmaması daha ehvendir. Zira o halde, laik yönetimin günahı başkalarına ait olur. Halk
mazur olur. Bağımsızlığın tekrar kazanılması durumunda, kendi nizamımızı aynen
uygulayabilme imkanına kavuşuruz.
Burada şunu da itiraf etmeliyim ki;
Türk hükümeti İttihatçı ve Kemalistlerden önce de tam olarak doğru yolda ve şeriat
yolu üzere yürümüyordu. Devlet birçok alanda, Allah'ın indirdikleri ile değil,
Avrupa'dan taklit edilen hükümler ile yönetilmekteydi. Bununla beraber hiçbir zaman
devlet yönetimine laiklik hakim olmamıştı. Şeriat İttihatçı ve Kemalistler döneminde
olduğu kadar ihmal edilmemiş, taklit bu denli yaygınlaşmamıştı. Bilakis devletin resmi
dini İslâm'dı ve hükümdarın görevi şer'î hükümleri koruyup uygulamaktı.
İtiraf etmek istediğim ikinci gerçek;
Son dönem Osmanlı hükümetlerinin, Avrupa hükümetlerinin baskı ve kontrolleri altında
olduğu gerçeğidir.
(Gerçekten de yabancı güçler, arkası gelmez savaş ve saldırılarını Osmanlı devleti
üzerinde yoğunlaştırmışlardı. Bu konuda Şekib Arslan'ın tercüme ettiği, bir İtalyan bakana ait
"Türkiye'nin Bölünmesi için Yüz Proje" isimli kitaba bakılmalıdır.
Şekib Arslan şöyle diyor:
Osmanlı vezirlerinden bir zât, Avrupalı meslekdaşlarıyla yaptığı bir tartışmada şunları
demiştir:
"Biz Müslümanlar, dinî taassubumuz ne derece olursa olsun hiçbir zaman, güç
yitirdiğimiz halde düşmanlarımıza zulmetmemişizdir. Geçmiş birçok dönemlerde,
topraklarımız üzerinde bir tek gayrimüslim bırakmamaya kadir olduğumuz halde böyle
yapmadık. Bunu yapmayı aklımızdan bile geçirmedik.
Sultan Selim bir ara bunu düşünmüş, fakat karşısında Şeyhülislâm Zembilli Ali Efendiyi
bulmuştu. Şeyhülislâm sultanın karşısına dikilerek, Hristiyan ve Yahudileri yurtlarından
çıkarmaya değil, sadece cizye almaya hakkı olduğunu söylemiş; böylece sultanı bu
düşüncesinden caydırmıştır.
İslâm şeriatı gölgesinde Müslüman, Hıristiyan, Yahudi, Mecusî hep bir arada yaşayarak,
Müslümanlara tanınan tüm haklardan, hatta bazan daha fazlasından yararlanmışlardır.
Ancak siz Avrupalılar aranızda tek bir Müslüman görmeye bile tahammül edemezsiniz.
Aranızda yaşamak isteyenlere Hıristiyan olmaları şartını koşarsınız. İspanya'da milyonlarca,
Fransa'nın güneyi ve İtalya'nın da kuzeyinde yüzbinlerce Müslüman asırlardır yaşamaktaydı.
Bugün bu bölgelerde tek bir Müslüman bırakılmamıştır. Müslümanlar ya denize dökülmüş
veya zorla Hıristiyanlaştırılmıştır. İspanya'nın her tarafını dolaştım ancak bir tek Müslüman
kabrine rastlayamadım."
Avrupalı bakanlar bu sözlere son derece şaşırdılar ve verecek bir cevap bulamadılar.
bkz. Avrupa taassubu mu? İslâm Taassubu mu? Şekib Arslan.)
Uzun dönemlerden beri halk, mutlak yönetimin baskısı altındaydı. Böylece hükümetin bir,
halkın ise iki mazereti vardı.
Bağımsız ülkelerde ise, ülke yönetimi yabancı devletlerin kontrolünde olmadığı gibi, halk
da yönetime karşı bağımsızdır. Zira egemenlik hakkı seçtiği parlamento üyeleri eliyle halk
tarafından kullanılır. Hükümetin uygulamaları halkı memnun etmeye yöneliktir. Halk
beğenmediği hükümeti seçim sandığında düşürür.
Fakat halkın bu özgürlüğü, beraberinde sorumluluk getirir. Zira her nimetin bir külfeti
vardır. Benim bağımsızlık konusundaki görüşüm şudur:
Bağımsızlığın kaybı, dinin kaybından daha ehvendir. Yeni Halk Partisi hükümetinin
ülkede laikliği hakim kılmasından, vatandaşları ve özellikle de gençleri İslâm dışı bâtıl
inançlar üzere eğitme çalışmalarından sonra, din kayıp mı oldu diye sormak
ahmaklıktır.
(İttihatçı ve Kemalistlerin biz Müslümanlara yaptığını şimdiye kadar, hiçbir
gayrimüslim topluluk veya devlet yapmamıştır.
Bizim geçmişteki en önemli hatamız, İttihatçı ve Kemalistler ne yaparlarsa yapsınlar,
bunu her zaman için izale edebileceğimizi düşünmüş olmamızdır. Senelerce kendimizi böyle
aldattık. Bu arada önemsemediğimiz bu güçler öylesine büyük mesafeler kat ettiler ki, artık
onlarla baş edemeyeceğimiz anlaşıldı. Haricî rakiplerin bizi yenip galip gelmeleri halinde
sadece bedenlerimizi esir alabilirler. Sonra, özellikle halklara özgürlük çağında elbet bir gün
özgürlüğümüze kavuşuruz. İçimizdeki bu rakipler ise başlangıçta bize olan rekabetlerini
gizleyerek, kendilerini sevdirmeye çalıştılar. Çok boyutlu saldırılarıyla galip geldikten sonra
ise, ruh ve bedenimizi kuşattılar. Artık onların esaretinden kurtulmak imkânsız hale geldi.
"İman ettikten, Resul ün hak olduğuna şehadet ettikten ve kendilerine apaçık
deliller geldikten sonra inkarcılığa sapan bir kavme Allah nasıl hidayet nasip eder?
Allah zalimler topluluğunu doğru yola iletmez." (Âl-i İmran, 86)
Sözlerimin yanlış anlaşılmasını istemiyorum. Ben kesinlikle Müslümanların yabancı
boyunduruğuna girmelerini veya yabancı boyunduruğunda kalmalarını savunmuyorum.
Bilakis ikisi arasındaki farkı haber vermek istiyorum. Her ikisinden de Allah'a sığınırım.
Buna ilaveten ifade etmeliyim ki, laik bir yönetimi tercih eden bir halk veya devlet
dağılmaya ve yabancı boyunduruğuna girmeye daha müsait ve daha lâyıktır. Dinimize
karışmayan yabancı bir yönetim, dinimizi yasaklayan laik bir yönetimden daha
ehvendir. Yabancı istilasında yaşayan halklar, dinlerini korumaları ve gereğini yerine
getirmeleri bereketiyle mutlaka bağımsızlıklarına kavuşurlar. Din ve devletten biri
mutlaka ziyan olacaksa, devletin ziyan olması hiç kuşkusuz daha ehvendir. Benim
tercihim budur ve bu konuda hiçbir kınayıcının kınamasından çekinmem.
Laiklerin bu sözlerimi aleyhime delil olarak alacaklarını ve beni vatana ihanetle
suçlayacaklarını biliyorum. Daha da ileri giderek beni İslâm'a ihanetle de suçlayabilirler. Beni
tanıyan, İslâm uğruna verdiğim mücadeleleri ve bu yolda çektiğim sıkıntıları bilen
Müslümanlar aleyhimde yanlış yorumlara yol açabilecek bu sözleri söylememi temenni
ederlerdi.
Ancak ben bu sözleri söylerken, İslâm'ın uzaktan bakanların İslâm'ın muhafızı
zannettikleri kimselerce yok edilmesinden dolayı kalbim yanıyor. İslâm'ın bizzat kendisi ziyan
edildikten sonra İslâm şerefinin kaybedilmesinden bahsedilemez. Bunları söylerken,
Müslümanların dinlerini savunmadaki ihmallerini gördükçe kalbim yanıyor. Keşke laiklerin
bâtıllarını savundukları kadar, Müslümanlar da haklarını savunabilselerdi.
Müslümanlar sanki bu dini babalarından miras olarak buldular. Mirasyediler gibi,
dinlerinin kadrini, kıymetini bilmiyorlar. Dinlerini yıkmak isteyenlere engel olmadılar. Bu din
korumasızca her türlü ifsat ve oyuna maruz bırakıldı. Kıyamet gününde, bu dini yıkmalarına
izin verdikleri laiklerle beraber aynı yere sürülmekten korkmuyorlar mı? (Mustafa Sabri)
Ey Mısırlı ve Hindli okuyucu!
Kemalistler hakkındaki sözlerimin, onlara duyduğum öfkeden ve hüküm vermedeki
ifratımdan kaynaklandığını sanma!
İşte sana el-Ehram gazetesinin Kemalistlerin kimlikleri hakkındaki yazısını sunuyorum!
Gazete daha önce savunduğu Kemalistleri bilinçsizce ele veriyor.
Yazıyı aynen naklediyoruz:
İslâmî Açıdan Türkiye'deki İki Parti
Bugün Türkiye'de iki siyasi parti vardır.
Bunlardan birincisi liberal görüşleriyle tanınır. Bu partiye göre, Türkler her Avrupa ve
Amerika halkı gibi mutlaka Frenkleşmelidir. Bunların dışındaki her konuda, âdetleriyle, yaşam
tarzıyla, ev hayatıyla, ahlâkî ve sosyal yapısıyla Türk erkeği ve kadını, tam bir Batı erkeği ve
kadını gibi olmalıdır. Mesela, Türklerle Fransızlar arasındaki fark, İspanyollarla İtalyanlar
arasındaki dil ve etnik köken farkı mesabesinde olmalıdır. Bu görüşte olanlara göre,
Türkiye'nin ilerlemesinin ve kalkınmasının tek yolu, her şeyi ile tam bir Avrupalı olmasına
bağlıdır.
İkinci siyasi görüş ise; Doğuyu Doğu, Batıyı da Batı olarak görür. Gelişme ve ilerleme
kaynakları sadece Batı'ya has değil, genel ilme mebnidir. İlmin ise doğusu-batısı olmaz.
Doğu kendi özelliklerini koruyarak, dilediği yerden ilim ve tekniği alabilir. Böylece Doğu,
kendinden ve milli geleneklerinden uzaklaşmadan güçlenip ilerleyebilir.
"Bu görüşler Mısır, Şam ve Hind'de de var. Fakat Türkiye'nin Doğu ülkelerinden farkı şu,
Batıcılık akımının Türkiye'de erkek ve kadınlar arasında birçok destekleyicileri var. Ayrıca,
bugünkü Türk yöneticilerinin büyük bir kısmı Batıcı düşünceyi temsil ederler. Böylece
düşüncelerini devlet eliyle diledikleri gibi yayma imkanına sahiptirler. Devlet gücü onların
hizmetindedir. Görüşlerini yaymak için tüm resmî vasıtaları kullanırlar.
"Bunların karşısında ise, basite alınamayacak ikinci görüşü savunan yazarlar, edipler ve
fazilet ehli var.
(Fakat ne yazık ki, Batıcılar baskın çıkarak, ülke yönetimini ellerine geçirdiler.
Böylece devlet imkanlarını kullanarak fikirlerini Türk halkı arasında yayma fırsatı
buldular. Batı kanunlarını tercüme ettirerek, silah zoruyla aynen uyguladılar. Zorla Türk
halkının kıyafetini değiştirip, Avrupa şapkası giymeye mahkum ettiler. Arap harflerini
değiştirerek, halkın geçmişiyle olan ilgilerini kesmeye çalıştılar. Kendilerine muhalefet
eden herkesi silah zoruyla ve idam sehpalarıyla susturdular. Oysa eğer Türk halkına
seçme özgürlüğü verilseydi, durum bambaşka olurdu.)
Zaman zaman seslerini yükselterek, Türk halkını Batıcıların fikirleri ve yol açabileceği
tehlikeli sonuçları konusunda uyarıyorlar.
"Tevhid-i Efkar gazetesi 23 Aralık 1923 sayılı başyazısında, liberal partinin hedeflerine
yer vermiştir. Bu parti daima şunları söyler:
Hedefimiz, ülkede laik bir yönetim oluşturarak din ve devlet işlerini birbirinden ayırmak,
ülkeyi ve halkı Batılılaştırmak ve ülkenin sosyal yapısını çağdaşlaştırmaktır. Ancak
çağdaşlaşmak ülkümüzün önündeki en önemli engel, muhafazakârlardır. Ülkeyi
uygarlaştırmak için attığımız her adımda, din gücüyle karşımıza dikilen gericilerle
karşılaşıyoruz. Geleneklere yapışan bu geri kafalı mürtecilerden kurtulursak, ancak o zaman
hakiki mânâda ülkeyi geliştirebilir, sosyal seviyemizi yükseltebiliriz. Ancak, bu gericilerden,
hacılardan ve şeyhlerden yakamızı kurtarabilirsek...
"Tevhid-i Efkar Batıcıların saldırdığı muhafazakârların ise İslâm medeniyetinin Batı
medeniyetinden çok daha üstün olduğunu savunduklarını bildiriyor. Ülke, İslâm medeniyeti
kaidelerine uyarak ve faydalı geleneklerimizi koruyarak gerçekten kalkınabilir. Eğer tüm
gelenek ve âdetlerimizi terkedersek, o zaman tüm millî özelliklerimizi ve üstünlüklerimizi
kaybederiz. Milli karakter ve kimliğimizi yitiririz, diyorlar. İşte bu düşüncedeki
muhafazakârların, laiklik ve çağdaşlık iddialarıyla kendi kültür ve değerlerinden kopan Türk
kadın ve erkekleri gördükçe, yürekleri yanıyor." (el-Ehram, 3 Ekim 1923)
ŞEYH MUSTAFA SABRİ'NİN BU YAZI HAKKINDAKİ YORUMU
Tevhid-i Efkar'ın, Batıcı düşüncelerinden şikayetçi olduğu birinci görüşün, şu anda
Türkiye'yi yönettiğini ifade eden el-Ehram'ın bu tesbitini biraz açmak istiyorum:
Şu anda bu görüşün liderliğini Mustafa Kemal yapıyor. Daha önce de belirttiğim gibi,
Tevhid-i Efkar şu anda Türkiye'de muhafazakârları savunan yegane gazetedir. Türklerin
kahir ekseriyeti ise muhafazakâr ve mütedeyyindir. Fakat, Mustafa Kemal bu kesimi
zayıflatmış ve mustaz'af konumuna düşürmüştür. Ülkedeki tüm güçler laik azınlığın lehine
bozulmuştur. Devlet, hükümet ve basın onların kontrolündedir. İslâm âlemi ise
muhafazakârlara yardım edip destekleyeceğine, maalesef büyük bir gaflet ve cehaletle bu
laik azınlık grubu desteklemektedir.
Veyl Müslüman Türklerin haline ki, laik azınlık onları yönetiyor ve gün be gün, halkı kendi
bâtıl düşünce ve ideolojilerine çekiyor. Halk ise bunu hissetmiyor veya hissetse bile gereği
gibi önemsemiyor.
Veyl -İslâm âleminin haline ki, bilinçsizce Müslüman kardeşlerine karşı laikleri
destekliyorlar. Onların yaptığı her şeyi iyi göstermeye, din usulüne aykırı söz ve eylemlerini
tevil etmeye yelteniyorlar. Yardım ettikleri bu laikler ise aralarında kendi elleriyle evlerini yıkıp
iyi iş yaptıklarını sanan bu Müslümanların hallerine gülüyorlar. Oysa hakikatleri bilenler -ki
onlar çok azdır- buna ağlamaktalar. Cenab-ı Hakk, bu gafletin cezasını dünya ve ahirette
verecektir. Ülkemizde bu tavrı iki o insan savunur:
1 - Onlarla aynı görüşleri paylaşanlar (laikler),
2 - Dünyevî çıkarları karşılığı dinlerini satanlar.
Onları savunan Mısırlılar ve diğerleri ise, ne onların görüşlerini paylaşıyorlar, ne de
ganimetlerden pay alabiliyorlar. Böylece ahiretlerini başkalarının dünyalığı için satarak, çok
kötü bir tüccar olduklarını gösteriyorlar.
(Ancak çoğunlukta olmalarına rağmen, muhafazakârların görüşlerini açıklamalarına
mûsade edilmemiştir. Atatürk'ün liderliğindeki laik güçler devlet, hükümet, ordu ve basını ele
geçirerek kendi amaçları doğrultusunda kullanmışlardır. Zor ve şiddete başvurarak çoğunluk
olan Müslümanların seslerini çıkarmalarını engellemişlerdir.
Bugün, Toplumları Batılılaştırmak ve dinlerinden uzaklaştırmak için aynı yol takip
edilmekte. Ebu'l-hasan en-Nedvî'nin tesbit ettiği gibi, Kemalist tecrübe kötü örnek olmuştur.)
İttihatçı ve Kemalistlerin Dine Mugayir Tavrı
Ey İslâm ehli! gerçekten dininizi ve Müslüman kardeşlerinizin dinini seviyorsanız, uzaktan
gördüklerinize aldanmayın. Ülkemize güvenilir ve akıllı kimseler, heyetler göndererek durumu
araştırın. Fakat resmî statüde heyetler göndermeyiniz. Zira resmî heyetler, hükümetin
konukları olarak ancak hükümetin adamlarıyla görüşebiliyorlar. Tüm görüşme ve izlenimleri,
hükümetin gözetimi altında yapılmak zorunda kalınıyor. Gayri resmî heyetler göndererek,
perde arkasında olup-biteni araştırın. Müslümanların durumlarını araştırın. İşte o zaman laik
hükümetin kardeşlerinizin din ve dünyalarına yaptıklarını görebilir, doğru ile yanlış olanı
birbirinden ayırabilirsiniz.
Yemin olsun ki, Allah'ın nuruyla bakan mü'min ferasetinden azıcık bir nasibi olan,
İttihatçılar döneminde başlayan ve Kemalistlerle doruk noktaya ulaşan, İslâm'a ve
gerçek Müslümanlara karşı yürütülen sistemli mücadeleyi farkeder.
Kemalistlerin İslâm âlemini ve Müslümanları etkiledikleri tavırlardan biri de; kendilerini
Hıristiyan düşmanları olarak takdim etmeleri ve safdil Müslümanların da onlara inanmalarıdır.
Hakikatte ise onlar önce İslâm'a sonra diğer tüm dinlere karşıdırlar. Çünkü kavimlerinin bu
dinin esareti altında olduğunu düşünüyorlar. Dinî inançları yıkıp, ırklarını bu dinin
boyunduruğundan kurtarmayı en büyük amaçları olarak görüyorlar. Halkı İslâm dininden
çıkararak eski atalarının dinine ve Turancıların Bozkurt'una meylettirmeye çalışıyorlar.
Böylece Türk milletini İslâm dininden uzaklaştırıp, din şuuru yerine, ırk şuurunu ikame
etmekteler. Yoksa bizzat eski atalarının dinini İslâm dini yerine ikame etmek istemiyorlar.
Çünkü Kemalistlerin önemli bir kısmı dine ve Allah'a inanmazlar. Bunlar bütün dinlerden
nefret eder ve tamamının insanlar tarafından icad edildiğine inanırlar.
Kemalist hareketin başarısından sonra gayrimüslimlerin Türkiye'yi terketmeye
zorlanmaları ve onların da yurtlarını terketmeleri, Lozan Konferansı'nda Anadolu Rumlarının
Yunanistan Türkleriyle karşılıklı yer değişimlerinin kabul edilmesi zahiri itibarıyla birçok
kimsenin yanılmasına neden olmuştur.
(Şekib Arslan bu konuda şöyle diyor:
"Osmanlı devletinde ve İslâm şeriatının gölgesinde on milyonlarca Hıristiyan birçok
imtiyazlara sahip olarak, her türlü haklarını kullanarak rahat ve huzur içinde yaşamaktaydı.
Fakat ne zaman ki şimdiki cumhuriyet kuruldu ve İslâm şeriatı kaldırılıp bunun yerine
Batılılaşma politikaları güdüldü, o zaman Anadolu'da birkaç binden başka Hıristiyan kalmadı.
İşte İslâm şeriatının hoşgörüsünün çok güzel bir örneği. Demek ki İslâm şeriatının gölgesinde
Müslüman, Hıristiyan ve Yahudi hep bir arada, huzur, güvenlik ve hoşgörü içinde
yaşıyabiliyormuş." (Hadr el-Âlem el-İslâmî)
Bunun Kemalistlerin İslâm milliyetine ve İslâm birliğine önem vermelerinden
kaynaklandığı vehmine kapılmışlardır. Halbuki böylece hareketin asıl doğduğu yer olan
Rumeli ve bilhassa Selanik'teki yandaşlarını getirerek yönetimlerini sağlamlaştırmak ve
Allah'ın dilediği güne kadar devam ettirmek istiyorlardı. (Bu hususu ilk kez Şeyh Mustafa
Sabri keşfetmiştir.)
Halkların karşılıklı mübadelesi kararlaştırılırken, kimse onların bunu isteyip istemediklerini
sormuyordu. Bu değişim esnasında, ilgisizlikten, düzensizlikten, yolların bozukluğundan ve
nakil vasıtalarının yetersizliğinden kaynaklanan soğuk, açlık ve hastalıklar dolayısıyla
binlerce kadın, yaşlı ve çocuk yollarda canverdi. Çok acı olaylar yaşandı. Vatan gazetesinin
302. sayısında yer değişimine tâbi tutulan göçmenlerden birinin şu sözlerine yer verilmiş:
"Bursa'da göçmenlere için tahsis edilmiş 2000 konuta hükümet memurları el koyarak
kendilerine ayırmışlardır. Göçmenler ise kapısız, pencereleri camsız harap evlere nakledildi.
Her gün ortalama en az 30 göçmen hayatını yitirmektedir."
Bunlar Bursa'da ölenler, ya diğer bölgelerde ölenler?
Kemalistler önceleri, İslâm şeriatını ihmal etmelerini, ülkede birçok gayrimüslimin
yaşamasına ve parlamentoda birçok gayri müslim milletvekili olmasına bağlıyorlardı.
Gayrimüslimleri ülkeden sürdükten sonra, ülke ve mecliste Müslümanlardan başkaları
kalmadı. (İslâm asabiyeti iddia edip, sonra hakimiyet ve hükümetin din için değil kendileri için
olmasını istemeleri manidar bir çelişkidir.)
Yönetimin İslâm'dan soyutlanmasının değil, İslâmîleştirilmesinin tam zamanıydı. Hilafet
yönetimi gayrimüslimlere tâbi miydi ki, onların gitmesiyle son buldu. Veya şeri mahkemeler
gayrimüslimler için mi konmuştu ki, onların gitmesiyle beraber ilga edilmek isteniyor.
Müslümanların görevi, ülkelerinde Hıristiyan yaşamasına izin vermemek mi, yoksa ülkede
İslâm hükümlerini ikame etmek mi?
Kafirlerin kendilerine İslâm'dan sonra küfrü seçmelerinin Müslümanlara zararı ne?
Fakat Kemalistler böyle yapmadılar. Bu değişimlerden diğer bir amaçları da Türk ırkını
arındırmak istemeleriydi. Böylece ırk temeline dayalı bir yönetim oluşturmak istiyorlar. Bu
şekilde Avrupa uluslarıyla yakınlaşmayı umuyorlar.
Bu noktada, Müslüman-Hıristiyan düşmanlığını körüklemeye yönelik oyunların altında
Yahudilerin bir dahlinin olması kuvvetli bir ihtimaldir. Zira Kemalistlerle dostluk geliştirmiş,
hatta kendini öyle gösteren Yahudiler mevcuttur. Yahudiler ise Cenab-ı Hakk'ın bildirdiği
gibidirler:
"İman edenlere en şiddetli düşmanlık yapanlar olarak Yahudiler ve şirk koşanları
bulursun."
Hulefa-i Raşidîn döneminden beri Yahudilerin Müslümanlara düşmanlığı biliniyor.
İttihatçılar Birinci Dünya Savaşına girmemiş olsalardı ne İzmir'i ne de diğer bölgeleri
kaybederdik. Savaşta tarafsızlığımızı bozmakla, hayatımızın fırsatını kaçırdık. Fırsat iyi
değerlendirilseydi, bir ferdin burnu kanamadan son asırlarda kaybettiğimiz siyaset ve
iktisadımızı güçlü bir şekilde yeniden tesis edebilirdik. Bugün, geniş ve zengin bir ülke, refah
ve mutluluk içinde yaşayan bir halk ve iki milyon askere sahip güçlü bir ordusu olan, büyük
bir devlet konumunda olabilirdik.
(Müellifin bu görüşü, İslâm âleminin muasır tarihine yeniden göz atmamızı, tarihî olayları
dikkatlice tahlil etmemizi gerektirir. Osmanlının düştüğü hatalara daha sonra Araplar düşmüş,
gerçek hiçbir hazırlık yapmadan defalarca Filistin savaşına girmiş ve her defasında
hezimetten başka bir şey tatmamışlardır.)
İzmir Düşmanlardan Alınıyor ve Yıkılıyor
İzmir mamur olarak kaybedildi, harap olarak alındı. Ayrıca binlerce yerleşim merkezi
mamur olarak Yunanlılara bırakıldı, sonra yıkılmış, yerle bir olmuş olarak geri alındı. Garip bir
olay!
Oysa birçok bayındır medenî ülkeler, savaşlarda ülkeleri bir zarar görmesin, ülke daha
fazla harap olmasın, yıkılmasın diye ülkelerini düşmana teslim ederler. Harb-i Umumî'de ben
Bükreş'te iken, bu belde sakinlerinin, savunmaları çok güçlü olduğu halde, kentleri daha fazla
zarar görmesin diye Almanlara teslim olduklarını gördüm. Nice gelişmiş kentler, yıkılmasın
diye düşmana teslim ediliyor; sonra siyasî yollarla geri alınmaya çalışılıyor. İzmir ise
düşmandan geri alınırken yanıp yıkılıyor.
Ey okuyucu!
İki durum arasındaki farkı düşün ve karar ver. Yazdıklarımı, tarafsız olarak incele, sonra
da benimle tartışan Mısırlıların hakaret ve sövgüleriyle kıyasla.
Sonra da bu kitapta bazı yönlerini açıkladığım, onaltı senedir Osmanlı devletine hakim
olan İttihatçı ve Kemalistlerin memleketi içine düşürdükleri bugünkü durumu, daha önceki
dönemi kıyasla.
Memleketi genişlikten darlığa, bayındırlıktan yıkıma, nüfus artışından azlığına, geçim
kolaylığından darlığına nasıl düşürdüklerini gör.
Memleketin zenginlik ve bereketini nasıl yoksulluk ve kıtlığa tebdil ettiklerini düşün.
(Bu kıyaslama, bugün için de geçerlidir. Bu milliyetçi, Batıcı ve ithal rejimlerinin ayıbı
olarak sırıtmaktadır, insafla düşünelim:
Sorunlarımız daha çoğalmış, kimliğimiz silinmiş ve birliğimiz yitirilmemiş midir?
Düşmanlarımız bizi diledikleri yöne şimdi daha çok sürüklemiyorlar mı?)
Sonra, Büyük Osmanlı İslâm hilafeti devleti ile bugünkü, küçük laik millî devlet arasındaki
farkı gör.
Bugün Türkiye, Osmanlı ve İslâmî mazisi'yle ilişkisini kesmiş Balkan devletlerinden biri
konumundadır.
Müslüman halkın iradesine saygı göstererek değil de, İslâm'dan uzaklaşarak Batı
toplumlarına benzemeye çalışıyorlar.
Birtakım eski hurafe ve efsanelerden yola çıkarak, ırkçılık hortlatılmaya,
kutsallaştırılmaya çalışılıyor. Millet ise ne ırkçılık bilir, ne de bunu gönül rızasıyla kabullenir.
Bilindiği gibi ırkçılık ve Türkçülük, öteden beri İttihatçı ve Kemalistlerin silahıdır.
Basiretli okuyucularım, size sunduğum bu hakikatlerden sonra karar verin:
İttihatçılar ve Kemalistler Türk Devleti ve milletine nasıl bir iyilik yaptılar?
(Sözünü ettiğimiz bu gerçekler iyice araştırılırsa, İsmet Paşa'nın Lozan Konferansında
elde ettiği başarı konusunda ipucu elde edilebilir, İsmet Paşa, Lozan'da, Osmanlı Devleti'ni
ezen kapitülasyonların ve Batı devletlerine tanınan diğer ayrıcalıkların kaldırılması başarısını
göstermiştir. Peki, savaş meydanlarında İngilizlere karşı hiçbir başarı gösteremeyen İsmet
Paşa, acaba Lozan'da bu başarıyı nasıl gösterdi?
Lozan Konferansının dağılıp, siyasî heyetlerin kendi ülkelerine dönmelerinden sonra
İngiliz Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı, İsmet Paşa'nın başarısındaki gizli sırra işaret ettir. İngiliz
Parlamentosunda bu konu tartışılırken, bazı parlamenterler Lozan Antlaşmasının sonuçlarına
itiraz etmekte, bunun İngilizler için siyasî bir yenilgi olduğunu savunmaktaydılar. Bunun
üzerine müsteşar, şöyle demiştir:
"Türklerin eski devletleriyle yeni ulusal devletleri arasındaki farkı iyi ölçün."
(İngiliz vesikalarından öğrendiğimize göre, Lozan'da yapılan gizli görüşmelerde İngilizler
barış için şu şartları koymuşlardı:
1 - Kesin olarak hilafetin kaldırılması,
2 - Türkiye'de İslâm şeriatının kaldırılması,
3 - Türkiye'deki tüm dini faaliyetlerin durdurulması,
4 - Osmanlı anayasasının yeni, laik anayasa ile değiştirilmesi.)
Yani yeni devlet, geçmişiyle ve İslâm alemiyle ilişkilerini koparmış, kendi içine kapanmış
küçük bir devletçiktir. Osmanlı devleti defalarca Yunan'ı yenmiş, Atina kapılarına kadar
dayanmıştı, ama yabancılara tanınan bu imtiyazları kaldıramamıştı.
İstanbul ve Ankara gazeteleri arasında yaşanan gerginlikten sonra, İstanbul'da basılan
Vakit gazetesi, sözünü ettiğimiz Lozan başarısının gizli sırlarına değinmişti. Gazetenin
yazarlarından Mehmed Asım 10 Kasım 1923 tarihli başyazısında şöyle diyor:
"İngiliz gazetelerinin, hilafet ve yönetim şekli böyle oldukça, azınlıkların haklarının
savunulamayacağını ve yönetimin çağdaşlaşamayacağını yazdıklarını unutmadık. Sevr
Antlaşmasının bu denli ağır maddeler içermesinin nedeni, devletin hilafet hükümeti
tarafından yönetilmesiydi."
İngilizler, Sultan Vahdeddin'le anlaşıp devletin bu yapısını değiştiremediler, ama
Kemalistlerle anlaşarak bu gayelerine ulaştılar.)
Muhalifleri ise, onların yaptıklarını eleştirmekten başka bir şey yapmadılar. İzmir'in geri
alınması, onlar için bir başarı olarak görünse de, gerçekte öyle değildir. Çünkü, Osmanlı'yı
gereksiz yere savaşa sokup, İzmir'in ve diğer daha nice yörelerin yitirilmesine sebep olan
onlardır. İttihatçı ve Kemalistlerin kendi veballerini, muhaliflere isnat etmeleri, iki suçlu
arkadaşın suçlarını başkasının üzerine atıp birbirleri lehine tanıklık yapmaları gibidir.
Evet İzmir'i ittihatçılar kaybetti, biz ise almak için harekete geçmedik. Zira henüz daha
yeni biten savaşın tekrar başlamasını istemiyorduk. Savaşta yenilmiştik ve galip devletlerin
bize olan öfkeleri henüz yatışmamıştı. Bu durumda, hangi yenik devlet veya devlet adamları
savaşın yeniden başlamasını göze alabilir?
Hiçbir tüccar, iflas ettiği bir ticareti tekrar denemeyi göze alamaz. Yenilgiden sonra,
tamamen yok olma korkusuyla yeni bir savaştan kaçınmak vatan hainliği sayılabilir mi?
O halde bizimle aynı akıbeti paylaşan Almanlar, Avusturyalılar ve Bulgarların da hepsi
vatan haini. Çünkü yenilgiden sonra, topraklarını kurtarmak için hemen yeni bir savaşa
başlamadılar.
Mısırlılar da öyle. Yıllardır İngiliz sömürgesi altında yaşıyorlar ve ancak söz ve yazıyla
mücadele ediyorlar. Tehlikeli sonuçlarını bildikleri için silahlı mücadeleye girişmiyorlar. Şimdi
bu mantığa göre, Mısırlıların da vatan haini olarak nitelendirilmeleri gerekmiyor mu?
Zira Mısırlılar bu mantıktan yola çıkarak, bizi yurtlarını İngiliz'e satan vatan haini,
Kemalistleri ise vatansever olarak ilan etmekteler.
(Savaş henüz daha yeni bitmişti ve biz büyük bir yenilgiye uğramıştık. Oysa Mısır için
böyle bir şey söz konusu değildi. Yeni bir savaşa girmekten kaçındığımız için bizi mazur
görmeleri gerekiyor. Sonra İngilizlerin ülkemizi işgal etmelerine sebep olanlar, Kemalistlerin
kardeş ve ortakları İttihatçılardır.
İngilizler, hedeflerini tamamlamak için, Kemalistlerin bedenlerinde, İttihatçıların
ruhlarını yeniden iade ettiler.
Bunun için de, galip devlet sıfatıyla, İstanbul hükümetinin tüm olumlu icraatlarını
engellediler. Hükümetin elini kolunu bağladılar ve çalışmalarını engellediler, aciz bıraktılar.
Kemalist hükümet kurulduğunda ise, onlara her türlü yardım ve kolaylığı gösterdiler.
Yunanlıların İzmir'den çıkarılmaları da ancak İngilizlerin onayından sonra gerçekleşmiştir.
Şüphesiz İngilizler bu iyiliklerini Mustafa Kemal'den korktukları için değil, bazı çıkarları
doğrultusunda yapmışlardır. İngilizler böylece Mustafa Kemal'i muzaffer komutan olarak,
Müslümanların gözünde kahramanlaşmasını istediler. Zira onun İslâm'a olan tavrının
farkındaydılar. Kendilerinin yapamadıklarını, o yapabilirdi. Nitekim de öyle oldu.
O halde, ben nasıl İngilizlerle anlaşmakla suçlanıyorum?
Hakikat şu ki, İngilizler vatanımızı işgal ederek tüm zenginliklerimize el koydular; biz ise,
boş ceplerimizle ülkemizi terketmek zorunda kaldık. Biz, devletin en üst makamlarına
yükselmemize rağmen, devletin olan bir çöpe dahi dokunmadık. Sermayemiz, yoksulluk ve
iffetimizden ibarettir. Devletin malını canımız pahasına korumaya çalıştık. İngilizlerin bize tek
iyiliği, İstanbul'dan güvenli bir şekilde ayrılmamızı temin etmeleri olmuştu. Zira o gün
Kemalistler Ali Kemal Bey'i ele geçirerek şehid etmişlerdi. Yanımızda ancak giyeceklerimiz
ve birkaç ev eşyası vardı. Geminin ancak üçüncü mevkiine binebildik. Ailemin arasında
kadınlar, çocuklar ve yaşlılar olmasına rağmen, bizi soğuktan koruyacak kışlık giysilerden
mahrumduk.
İngilizlerin bizi zorla ülkemizden çıkarmamalarına ve çıkarken de bize yumuşak
davranmalarına, Kemalistlerin ise ülkeyi bizden temizlediklerine dayandırarak mı bizi vatan
haini, ülke satıcısı ilan etmekteler?
Madem öyle, ülkeyi İngilizlerden niçin temizlemediler?
Bu büyük mutluluğa erişmek için, gerekli güç ve maharetten mi yoksunlar, yoksa ülkeyi
İngilizler'e satan aslında onlar mı?
Bizim yoksulluğumuz, güvenilirliğimizin en büyük kanıtı olduğu gibi, bazı hasımlarımızın
zenginlikleri rakiplerimiz hakkında şüphe uyandırmaktadır. Zira onlar bu zenginliklerine,
İngilizlerin ülkeyi işgal etmelerinden sonra kavuşmuşlardır. Bu acı ittihamdan dolayı, kimse
bizi kınamasın. Çünkü onların bize yönelttikleri mantıkla karşılık veriyorum. Bu lüks saraylar
onlara babalarından mı kaldı? (Mustafa Sabri)
Şimdi, Mısırlıların mantığından hareket ederek, onlara şu acı gerçekleri hatırlatmak
istiyorum.
Dünya savaşında, İngiliz komutası allında bize karşı savaştınız. Hatta savaştan sonra,
gösterdiğiniz yararlılıklardan dolayı Mareşal Allenby size teşekkür etti. Mısırlılar ve diğer
Araplar sayesinde Türk ordusunu karada yenebildiklerini itiraf etti. Mısırlılar da bu hizmet ve
yardımlarını resmî bir dille ifade ederek, İngilizlerden bağımsızlık istemekteler. Mısır'a
geldiğim sıralarda tüm gazeteler bunlardan bahsediyordu. Şimdi, Mısırlılar Türklere
hıyanetlerinin kefareti olarak bizi hıyanetle mi suçlamaktalar?
Bilemiyorum, Kemalistlere yardım etmeleri, destek vermeleri, onları tanımamaktan mı,
yoksa kendilerini tanımamaktan mı ileri geliyor?
Mısırlıların bizim ve vatanımızın meseleleriyle ilgili konularda, gerçeği bilmeden yanlış
yorum ve değerlendirmeler yaptıkları konuma düşmemek için, Mısır ve Mısırlılar hakkında
konuşmak istemezdim. Mısırlı şairin şu sözüne de katılmıyorum:
Bir kimse bizim hakkımızda cahil olursa, o bizim en cahilimizden daha cahildir.
Ancak, onlara cehaletlerinin acı sonuçlarını, ve bunun iffet ehlinin namus, ve şerefine
iftira olduğunu göstermeye, hakkı söyleyip bâtılı gidermeye çalıştım.
Mısırlılar kadar terbiyesiz bir millet görmedim. Biz Türkler arasındaki meselelere
karışırken medenî bir toplumda olması gereken en küçük bir siyasî veya içtimai edepten
yoksun olduklarını ispat etmişlerdir.
Mısır'da karşılaştıklarımızın binde biriyle bile Türkiye'de karşılaşmadık. Kemalistlerin
İstanbul'u ele geçirmeleri üzerine, buradan hicret ettiğimiz günden Mısır'a gelinceye kadar,
kimse yüzüme hain diye bağırmadı, kimse üzerimize süprüntü ve domates atmadı. Tüm
bunları Mısırlılar yaptı. Halbuki onlarla bizim aramızda hiçbir vatan bağı yoktur, ittihatçıların
elinden kurtulan tek toprak parçası olan Anadolu, onların değil bizim yurdumuz, ittihatçı ve
Kemalistler yıllardır onların değil, bizim dinimizle oynamaktalar. Anlamsız savaşta yitirilen
can ve mallar, onların değil -Selaniklilerin de değil- bizim canımız ve malımız.
Bugün biz Türkler mal, nüfus, sağlık ve hatta ahlâk bakımından iflas ettirilmişiz. Böylece
birileri hedeflerine ulaşmışlardır. Birtakım yanlış propagandalarla halk aldatılmıştır. Almanlar
ve diğer uluslarla anlaşarak, bizim için tüm kötülüklerin anası olan Dünya savaşına
girmişlerdir. Böylece kendileri dışındaki tüm toplum yoksulluk ve iflasa sürüklenmiştir.
Mısır'a geldikten hemen sonra bazı Mısır gazetelerinin benimle alay ettiklerini, benim
yolda 1000 cüneyh kaybettiğimi yazdıklarını gördüm. Gerçekte ise ben, bizi İstanbul'dan
İskenderiye'ye götürecek gemiye binebilmek için kitaplarımı sattım ve aralarında kadın ve
çocukların bulunduğu on kişiden fazla olan aileme ancak üçüncü mevkide yer alabildim.
Oysa ben dört kez şeyhülislâmlık makamını üstlenmiştim. Eğer İttihatçı hükümette
şeyhülislâm olsaydım, bin değil, onbinlerce cüneyhe sahip olurdum ve o zaman yolda bin
cüneyh kaybetme imkanım olabilirdi. Bu yalan haber olmasaydı, benim için bir övünç vesilesi
olan yoksulluğumdan bahsetmek istemezdim.
(Şeyhülislâm Mustafa Sabri'nin, hasımlarını cevaptan aciz bırakan sözleri. Sonra,
gazetelerden Hindli lider Gandi'nin, İngilizleri protesto amacıyla oruç tuttuğunu öğreniyor ve
duygulan bir anda alevleniyor. Bunu, yazdığı şiirde şöyle ifade ediyor:
"Yeni Hind şeyhi Gandi, meydan okuyucu ölüm orucunu tuttu.
Belh, Hind ve Sind'in şeyhülislâmı ise ölümün kenarında gezinmekte.
Ancak iki oruç arasında, inkar edilemeyecek acaip ve ebedî bir fark vardır.
O, bulmakla beraber oruç tutmakta, Ben ise Mısır'a geldiğimden beri bir şey
bulamamaktan
Onun orucu tüm insanların mevzubahsi olurken, Benim orucumdan ise benden başka
kimsenin haberi yok."
Konumuz Gandi değil, ama okuyucunun dikkatini önemli bir noktaya çevirmek istiyorum.
Medyanın Gandi'ye büyük ilgisinin asıl nedeni, onun bu tavırlarıyla ülkede İngilizlere karşı
Müslümanların başlattığı İslâmî cihad hareketine engel olması nedeniyledir.
Şeyhülislâm Mustafa Sabri daha sonra, İslâm yolunda çektiği sıkıntılara değiniyor:
"Çektiğim tüm sıkıntılar İslâm yolunda
Ben ölürsem bile, benden sonra o yaşasın
Çağdaş Müslümanlara rağmen yaşasın, ki
Onlar dinlerini ziyan ettiler, ahiretlerine vefa etmediler
Benim gibisi ölür bilinmez, Eğer şeyhleri Hind şeyhi olsaydı!"
Abdulfettah Ebu Gudde (Safahat min Sabri'l-Ulema)
Allah'a hamd olsun, bu halimle bile, Mısırlıdan yardım talep etmekten müstağniyim.
İşte diğer Müslüman muhacirlerin durumunu benimle kıyaslayın. Bu kelimeleri yazarken,
İskenderiye'ye yeni bir grup göçmenin daha geldiğini duydum. Mısırlılardan onlara yardım
etmelerini veya onlara acımalarını değil, onların perişan hallerinden, yoksulluklarından ibret
almalarını istiyorum. Oysa çoğu, ülkelerinin en önde gelen şahsiyetlerindendir. Onları,
yurtlarını yabancılara satan ve yabancılardan para alan insanlar diyerek vatan hainliğiyle
nitelemek, hangi akıl ve insafa sığar? Kendi haklarında söylenen bu sözleri duymak onları
kahreder.
Velhasıl siz Mısırlılar, uzaktan bizim ve ülkemizin başına gelenleri gereği gibi
değerlendirmiyorsunuz. Bizim kalplerimizi yakan şeylerin sizin kalbinize hiçbir tesiri olmuyor.
Sonra Türk siyasî partilerine karşı takındığınız tavır, aklın gereğinden çok uzak. Türkleri
seven ve onların iyiliğini isteyen kimsenin tavın gibi değil.
Zira yıllardır malum olan bir gerçek var ki, Türkiye'de laiklik yanlısı, İslâm ve
Müslüman kavimlere hasım özellikle de Arap düşmanı siyasî bir akım var. Bu siyasî
akımın Arap düşmanlığı, İslâmiyetin Türklere Araplar vasıtasıyla gelmesinden ve Arap
dilinin Türk dilini tesir altına almasından kaynaklanıyor. Onun için bu akıma mensup
olan parti, Arapça'yı Türkiye'den uzaklaştırmak için tüm gücüyle çalışmakta, hiçbir
yabancı dile duymadıkları düşmanlığı Arap diline duymaktadırlar.
(Türkiye'de Arap harflerinin kaldırılması, Türk milleti ile Kur'ân-ı Kerim arasında engel
koymak içindi. Böylece bir hükümet kararıyla Türk milleti, tüm bir kültür mirasından mahrum
bırakılıyor, halk bir gün içinde okuma-yazma bilmeyen ümmî konumuna düşürülüyordu. Bu
tarihin en garip kararlarından biridir. Bundan dolayı, Türkiye şimdiye kadar ne uluslararası
çapta bir edebiyatçı, ne bir bilim adamı, ne de tarihçi yetiştirmiştir. Nasıl yetişsin? Yazmayı
daha iki nesil önce keşfettiler, bkz. Muhammed Celal Keşk, Hıvar fi Ankara.)
Oysa Türk dilinin, diğer yabancı dillerden çok, Arapça'dan faydalanmaya ihtiyacı var. Zira
Arapça fesahat ve gelişmişlik bakımından dünyanın en büyük dillerinden biridir. Onların
Arapça'ya düşmanlıklarının gerçek sebebi, daha önce de dediğimiz gibi, İslâm
düşmanlığından ve Türk halkının zaman içinde, dillerini Arapça'yla kaynaştırmalarından ve
Arapça sevgisini din sevgilerinin bir gereği olarak görmelerinden kaynaklanmaktadır.
İşte bu laik grup, dindar Türk milletine nisbetle çok az olmalarına rağmen, kısa bir zaman
içinde hayale gelmedik manevralardan sonra, memleket ve millet hakimiyetini ele geçirdiler.
İşte şu anda Türkiye'de bundan daha önemli bir mesele yoktur. Toprakların
yitirilmesi, bir kısmının tekrar geri alınması bu meseleden daha önemli değildir. Zira
topraklar ve hakimiyet, Allah'ın elindedir. Kullarından dilediğine verir. Kendine itaat
edenleri hakim, kafirleri zelil kılar. Mücerret olarak ülkelerin ve hakimiyetin hiçbir
önemi yoktur.
"Dünyanın bir sivrisineğin kanadı kadar Allah'ın indinde bir değeri olsaydı, hiçbir
kafir oradan bir yudum su bile içemezdi" (Hadisi, Ahmed, Tirmizi ve İbni Mace, Sehl b.
Saad'dan rivayet etmişlerdir.)
Dünya, ancak Allah'a kulluk ile değer kazanır.
Allah'a hamd olsun ki, O'nun tevfikiyle, İslâm dininin Türkiye'de tehlikeye girdiğini
gördüğüm andan itibaren, bu yolda mücadeleye cehdettim. Şu ana gelinceye kadar da, bana
ve aileme yönelik onca tehlikeleri göze alarak bu mücadelemi sürdürdüm. Allah'ın dinine
saldıranlarla çarpışanların en ön saflarında bulundum. Aciz kalemimi bu yolda vakfettim. Ben
hicret çocuğuyum desem, ne yalan olur, ne de övünme!
Sonra, ülkemizde yaşanan bu kavgada, Mısırlıların din ve dil düşmanlarına besledikleri
sevgi ve gösterdikleri destek, beni müthiş derecede şaşırttı. Türkiye'de onca sıkıntılar
atlatmamıza, uzun yıllar boyunca ölüm tehlikeleriyle iç içe yaşamamıza rağmen, Mısır'a gelip,
bu durumları görünce hayret ve şaşkınlıktan ölecek gibi oldum.
Bu mübalağamı okuyucu hoş görsün. Son olarak Mısırlıların bir cehaletine daha
değinerek sözlerime son vermek istiyorum.
el-Maktam'da beni eleştirerek vatan sevgisizliğiyle itham eden şahıs, bizim hakkımızdaki
bilgisizliğine başka bir bilgisizlik daha katarak, dillerde çok yaygın olan bir sözü Resulullah
sallallahu aleyhi ve sellem'in hadisi zannederek cehaletini sergilemiştir. Oysa bu şahıs aynı
zamanda Ezherlidir. Şöyle yazıyor bu şahıs:
"Bu kelimeleri yazdığım sırada sen karada olsaydın ne güzel olurdu. Sana Resulullah
sallallahu aleyhi ve sellem'in şu sözünü hatırlatmaktan başka bir şey demezdim:
"Vatan sevgisi imandandır."
(Dinî Müceddidler isimli kitabımda, bu sözün bir hadis olmadığını açıklamıştım. Bu
kitap henüz daha yeni basılmışken, aniden İstanbul'dan ayrılmamız gerekti. Ne yazık ki
kitabımın basılmış bir nüshasını almaya vaktim olmadı. 950 adet kitap, Evkaf Matbaasında
iken, gazetelerden anladığıma göre Kemalist hükümet tarafından müsadere edilmiştir.
Kitap, laiklerin zayıf akıllarıyla eleştirdikleri birçok İslâmî hükmü savunmaktaydı. Eğer
İslâm uleması bu kitabı görebilselerdi, sonra da Kemalistlerin bu kitabı müsadere ederek
yayılmasını engellediklerini bilselerdi, sadece bu husus, onların anlayışlarını düzeltmeye ve
işin gerçek yüzünü görmelerine yeterdi.
İşte Kemalistlerin ilme gösterdikleri saygı!
İşte fikir hürriyeti!
Bana ait bir malı -ki bir nüshası bir Türk lirası idi- nasıl diledikleri gibi müsadere
ettiklerinin açık bir belgesi. Bu kitabın bendeki çok az sayısından bir tanesini değerli
arkadaşım eski Meşîhakatu'l-İslâmiye vekili Mehmed Zahid'e hediye etmiştim. O da diğer bir
kitabımla beraber (Müctehidlerin Kıymeti) bu kitabımı Müslümanların istifade etmesi için
Kahire Merkez Kütüphanesine bağışladığını bildirdi. Her ne kadar bu kitapların dili Türkçe ise
de umulur ki, istifade edenler olur. (Mustafa Sabri)
Sözlerime son verirken, İttihatçılar hakkında verdiğim "irtidat" hükmü, velev ki, hilafet ve
hükümet konusunda verilen karar değiştirilip aslî konumuna döndürse dahi geçerlidir.
Onların böyle bir karar almaları son derece muhtemeldir. Onları seven Müslümanların
temennileri de bu doğrultudadır. Ancak onların bu dönüşleri, dine dönüş değil, bilakis
tecrübelerinin başarısızlığa uğraması ve İslâm âleminin tepkilerinin muhtemel bir sonucu
olacaktır.
Nifak üzere olmayı, açık küfür üzere olmaktan daha faydalı bulduklarından böyle bir
dönüşle razı olabilirler. Bu, küfür çölünden nifak gölgesine kaçmaktan ibarettir.
"İman edip sonra inkar edenleri, sonra; yine iman edip tekrar inkar edenleri, sonra
da inkarlarını artıranları Allah ne bağışlayacak ne de onları doğru yola iletecektir."
(Nisa, 137).
"Münafıklara, kendileri için acı bir azap olduğunu müjdele!" (Nisa, 138)
Recep 1342
Şubat 1923
BEYRUT
Mustafa Sabri