Bu ayki yazımızda diyabet ve böbrek hastalığı ilişkisi konusunda sizi bilgilendireceğiz.
Daha önceki yazılarımızda da belirttiğimiz gibi böbrek hastalığı (nefropati), diyabetin mikrovasküler (küçük damar) komplikasyonlarından biri olup bu hastalardaki çok önemli morbidite (hastalığa bağlı olarak devamlı tedaviye ihtiyaç duyma, sakat kalma) ve mortalite (ölüm) sebebidir. “Diyabetik böbrek hastalığı”nı ortaya koyabilmek için mikroalbüminüri (idrarda protein kaçağı) ölçülmesi ve eGFR (Böbreğin idrarı süzme oranı) hesaplanması gerekmektedir.
Tip 2 diyabetli hastalarda diyabetik böbrek hastalığı taraması yapmak için yılda bir kez mikroalbüminüri ölçülmesi ve eGFR hesaplanması gerekmektedir. Eğer kişide mikroalbüminüri saptandıysa tarama ve kontrol sıklığı bir yıldan az olmalıdır.
Diyabetik böbrek hastalığının sonucu maalesef böbrek yetmezliğidir. Hastanın eGFR değerine göre böbrek etkilenme düzeyi belirlenebilir.
1. Evre: eGFR ≥90 ml/dk/1.73 m2 ise “NORMAL GFR”
2. Evre: eGFR 60-89 ml/dk/1.73 m2 ise “hafif derecede azalmış GFR”
3. Evre: eGFR 30-59 ml/dk/1.73 m2 ise “orta derecede azalmış GFR”
4. Evre: eGFR 15-29 ml/dk/1.73 m2 ise “ileri derecede azalmış GFR”
5. Evre: eGFR 15 ml/dk/1.73 m2 altındaysa veya diyaliz uygulanıyorsa “son dönem böbrek yetersizliği”
Genellikle bu hastalarda hipertansiyon ve ödem mevcuttur.
Bu hastalarda alınması gereken önlemler şöyle özetlenebilir:
- Kan şekeri kontrolünün iyi yapılması, diyabetik böbrek hastalığı gelişimini önler veya ilerlemesini yavaşlatır.
- En uygun hipertansiyon tedavisi ve tansiyonun kontrol altında tutulması diyabetik böbrek hastalığı riskini azaltır ve ilerlemesini yavaşlatır.
- Mikroalbüminüri (idrarda protein kaçağı) oluşması durumunda kontrollerin sıklıkla yapılması
- Eğer böbrek yetmezliği ileri aşamaya geldiyse böbrek transplantasyonu (böbrek nakli) yapılması veya duruma göre diyaliz yapılması gerekebilir.
Diyabetik böbrek hastalığı olanlarda beslenme;
Mutlaka bir diyetisyen ile görüşülerek beslenme planlaması yapılarak günlük protein alımı azaltılmalıdır, D vitamini eksikliği varsa düzeltilmelidir.
Eğer;
Böbrek fonksiyonları gittikçe azalıyorsa (eGFR değerleri gittikçe düşüyorsa),
Hipertansiyon kontrol altına alınamıyorsa,
Kandaki böbrek değerleri (örneğin; kreatinin düzeyi) yükseliyorsa sizi takip eden dahiliye veya endokrinoloji uzmanı haricinde nefroloji uzmanına (böbrek hastalıkları doktoruna) müracaat etmeniz gerekebilir.
Tip 2 şeker hastalığının, böbrek ya da diğer organlardaki olası tüm yan etkilerinden kurtulabilmek için ameliyat olmanız mümkündür. Bu ameliyat yöntemi “Tip 2 Şeker Hastalığı Ameliyatı” olarak bilinmektedir. Ancak ameliyat olabilmeniz ve bu ameliyattan fayda görebilmeniz için vücudunuzda yeteri kadar insülin üretilmesi gerekmektedir. Vücudunuzda insülinin yeteri kadar üretilip üretilmediğini birkaç basit testle görebilmeniz mümkündür.
Hayat size sunulan bir armağandır, lütfen bu armağanı iyi değerlendirin.
prof.dr.hüseyinsinan (instagram)
profdrhuseyinsinan (facebook)