Dün gece hicri şemsi takvimle 30 Azer olan yılın en uzun gecesi, Şeb-i Yelda, İran’da çeşitli etkinliklerle kutlandı.
Hicri şemsi takvime göre son baharın en son günü olan ve yılın en uzun gecesi olan Şeb-i Yelda, ya da (Şebi Çille, Yelda Gecesi) İran’da binlerce yıldır anılmakta olup büyük bir öneme sahiptir.
Bu gecede İran’lılar özellikle ailenin büyüklerinin evinde toplanıp edebiyat dünyasının efsane şairlerinden Firdevsinin Şehnamesinden hamasi şiirler okurken, çerez ve yiyeceklerin ikram edilmesiyle hep birlikte güzel vakit geçirirler.
Şebi yelda gecesinin olmazsa olmazı İranlı Hafız divanından şiirler okumaktır.
Bu gecenin yiyecekleri arasında Nar, Karpuz, Çerez ve türlü tatlılar yer almaktadır.
21 Aralık günü yaşanan yılın en uzun gecesine ‘Şeb-i Yelda’ denir. En uzun gün dolayısıyla başta İran olmak üzere birçok yerde Şeb-i Yelda adıyla kutlama yapılır. Bir nevi kış mevsimini karşılama günüdür.
Şeb-i Yelda edebiyatta sıklıkla kullanılmış. Örneğin Fuzuli’nin bir eserinde, “Şeb-i yelda’yı müneccimle muvakkit ne bilir. Müptela-i gama sor kim geceler kaç saat” sözleri geçer. Günümüz Türkçesiyle, “Uzun geceyi ne falcılar ne de zaman ölçenler bilemez. Onun kaç saat sürdüğünü gam çekenlere sor” anlamına gelir.