Bir hızlı trenin kendi tekerlekleri üzerinde taşınmasının kolay olduğunu düşenebilirsiniz. Ne de olsa, bir tren, raylar üzerinde gitmek üzere üretilmiştir.
Durum hiç de sandığınız gibi değil. Bu tür taşımaların „Özel Taşıma“ olarak adlandırılmasının çok sayıda sebebi var.
Öncelikle yeni üretilmiş hızlı tren, DMU/EMU setleri veya demiryolu yapım makinaları, genelde, gidecekleri transit rota için geçerli sertifikaya sahip değillerdir. %90’ında frenler çalışmaz, ki bu yüzden ek fren vagonlarının kullanılma gerekir. Bir başka problem ise, hızlı tren, DMU ve EMU setlerinin koşum takımlarının farklı olmasıdır. Yardımcı koşum sistemleri ise uzun mesafeler için uygun değildir. Bu yüzden çoğu durumda adaptör vagonlarının kullanılması gerekir. Ayrıca sertifikasız olduklarından, taşımaya dahil olan tüm demiryolu operatörlerinden taşıma izni alınması zorunludur.
Böyle bir taşıma öncesi yapılması gereken standart prosedür şöyledir:
- Shipper asks the railway in the departure country for permission – providing all necessary technical data.
- Nakliyesi çıkış ülkesinin demiryollarına, gerekli tüm teknik bilgileri temin ederek, izin için başvurur.
- Çıkış ülkesinin demiryolları, dahil olan tüm demiryolu kuruluşlarına/operatörlere izin talebini iletir.
- Varış ülkesinin demiryollarından başlayarak, tüm demiryolu kuruluşları ve operatörler cevap verir.
- Çıkış ülkesinin demiryolları kuruluşu taşıma izninin yayınlar (BZA).
- Nakliyeci izni forwarder firmaya iletir.
- Forwarder firma, demiryolu operatörleri ve partner firmalarla iletişime geçerek fiyat ister.
- Forwarder firma teklifini gönderir.
- Müşteri teklifi kabul eder.
- Forwarder firma taşıma talimatlarını yayınlar.
- Taşıma başlar.
Ancak, çoğu zaman, gerçekte işler biraz daha farklı ilerler:
- Nakliyeci forwarder firmadan indikasyon bir teklif ister
- Forwarder deneyimleri doğrultusunda bunu hazırlar
- Müşteri indikasyonu kabul eder
- Ya müşteri, tüm teknik bilgileri vererek demiryollarına izin başvurusunda bulunur veya forwarder teknik bilgileri müşteriden temin ederek başvuruyu yapar.
- Çıkışın yapılacağı ülkenin demiryolu operatörü, diğer tüm demiryollarına/operatörlere izin talebini gönderir.
- Forwarder demiryolları ve partner firmalar ile görüşerek izin sürecinin hızlandırır.
- Demiryollarından izinler verilir.
- Çıkış ülkesi demiryolu, taşıma iznini (BZA) yayınlar.
- Forwarder indikasyonu teyit eder veya fiyatını revize eder.
- Müşteri kesin siparişini geçer.
- Forwarder taşıma talimatlarını hazırlar.
- Taşıma başlar.
Tahmin edileceği gibi prosedür uzun sürmektedir. İlk fiyat talebinden taşımanın gerçekleşmesine kadar 1.5 yıl veya daha fazla süre geçebilir. Ancak esas önemlisi, böyle bir taşımanın koordine edilmesidir.
Her ülkede bu tür taşımalara aşina ve bilgisi olan sadece birkaç kişi bulunmaktadır ki, bu yüzden doğru partner seçimi çok önemlidir. Taşıma fiyatı müşteri için önemli olmakla birlikte, güvenli ve sorunsuz bir taşıma çok daha büyük bir önem taşımaktadır. Hızlı trenler, DMU ve EMU setleri milyonlarca Euro değerindedir, ve bu yüzden taşımaların neredeyse tamamında güvenlik görevlileri taşımaya eşlik eder. Ve 24/7 erişilebilir, irili ufaklı problemleri çözecek bir sorumlu kişinin olması esastır. Özel taşımalar gelişigüzel yapılamaz. Bu işin ardında, daha taşıma bile başlamadan yapılan düzinelerce telefon konuşması ve yüzlerce yazışma bulunmaktadır.
2013’te bir hızlı tren seti Kapıkule’ye vardığında, herkes çok memnundu. Ancak az sayıda kişi işin arka planındaki zorlu çalışmadan haberdardı. 2012 yılında başlayan ön hazırlıkların ardından 2013 yılında teklif aşamasına gelindi. O dönemde TCDD’nin yürüttüğü yol yenileme çalışmalarından dolayı çok sayıda kısıtlama ve yol kapaması bulunmaktaydı. Buna rağmen indikasyonlar yapıldı ve bu problemlerin üstesinden gelecek operasyon ekibi belirlendi. Ağustos ayında üretici firma seçimini yaptı ve aynı gün kapsamlı bir koordinasyon süreci başladı. Hızlı tren seti Almanya’dan 2013 yılının son aylarında yola çıktı ve 6. günde, çok az bir gecikme ile Türkiye sınırına geldi. Yoldaki çeşitli problemlerin (Macaristan’da teknik işlemler, Romanya sınırında elektrik kesintisi, Bulgaristan’da yolun kapanmasına sebep olan arızalı bir lokomotif) hepsinin üstesinden –kimi zaman gece yarısı- gelindi.
Özetle, özel taşımalarla uğraşanlar hem işini çok sever, hem de ondan nefret ederler. Gecenin bir yarısı, bir problemi çözmek için telefonu eline aldığında lanet yağdırıyor olabilirler.. Çözülmesi imkansız gibi gözüken problemler yüzünden herşeyi bırakıp kaçıp gitmek isteyebilirler.. Ama araçların son istasyona vardığı o anı çok, ama çok sevdikleri, kendilerinin de bir parçası olduğu o zor, karmaşık işin üstesinden gelmenin hazzını hissettikleri için, tüm bu zorlukları kabul etmeye hazırdırlar.
Çeviri : Onur Uysal
Kategoriler:Demiryolu Araçları