Eliminasyon diyeti belirli gıda gruplarının belirli bir süreliğine beslenme düzeninden çıkarılması, daha sonra çıkarılan gıdaların yavaş yavaş ve teker teker beslenme düzenine geri eklenmesi ve olası reaksiyonların izlenmesini içeren bir diyettir. Zayıflamak amacından çok, otoimmun ya da kronik inflamatuar hastalıklar gibi ciddi rahatsızlıklardan kurtulabilmenize destek olmak ve barsaklardaki harabiyeti iyileştirmek amacıyla, antijen olarak görülen besinleri vücuttan uzaklaştırmak esasına dayanır.
Eliminasyon diyetinin ilk aşamasında vücuda zarar veren ve kişiyi rahatsız eden gıdalar beslenme düzeninden çıkarılır. Bu süreç genellikle 4-6 hafta kadar sürer. Diyet boyunca kişi elimine edilen gıdaların zerresinden dahi kaçınmalıdır.
Eliminasyon diyetinin ikinci aşamasına tekrar tanıtma adı verilir ve elimine edilen gıdalar teker teker vücuda geri tanıtılarak bir ya da iki gün olası reaksiyonlar gözlemlenir. Bu gıdaların tüketimi sonrası vücutta hazımsızlık, şişkinlik, ishal, kabızlık gibi semptomlar oluştuysa son tüketilen yiyecekten uzak durulması gerekir.
Eliminasyon Diyeti Neler Yasak?
Eliminasyon diyetinde yasak olan gıda grupları:
- Şeker ve tatlandırıcılar (Fruktoz şurubu, sükroz, şeker)
- Glutenli tahıllar ve unları (Buğday, arpa, çavdar vb.)
- Süt ürünleri (Süt, yoğurt, peynir)
- Yumurta
- Mısır
- Soya
- İşlenmiş et ürünleri
- Sığır eti
- Kabuklu deniz ürünleri
- Yer fıstığı
- Alkol, kahve ve çikolata
- Domates, biber, patlıcan, patates (şart değil)
Eliminasyon diyetinde serbest olan gıda grupları:
- Sebzeler ve meyveler (Mevsiminde ve organik)
- Pirinç
- Soya ve yer fıstığı dışındaki tüm bakliyatlar
- Kavrulmamış çiğ kuruyemişler (Ceviz, fındık, badem)
- Tohumlar (Kavrulmamış çekirdekler)
- Kuzu eti
- Balık (Mevsimindeki, küçük deniz balıkları)
- Kümes hayvanları (GDOsuz beslenen organik tavuklar)
- Glutensiz tahıllar (Amarant, kinoa vb.)
- Sağlıklı yağlar (Zeytinyağı, sade yağ (Isıtılarak sütü ayrılmış doğal tereyağı))
- Baharatlar (Zerdeçal,Zencefil, Kekik, Biberiye, Traçın)
- Yeşil yay (az miktarda açık siyah çay da olabilir)
Eliminasyon diyeti kimler için uygundur?
Bu diyet sürekli hazımsızlık ve şişlik, reflü, mide şikayetleri, karın ağrısı, sık sık ishal olma gibi sindirim ve boşaltım şikayetleri yaşayan bireyler için uygundur.
Aynı zamanda kronik yorgunluk, migren atakları, fibromiyalji, irritabl bağırsak sendromu yaşayan insanlar için de uygulanabilir bir diyet türüdür.
Eiminasyon diyeti uygularken nelere dikkat edilmeli?
Eliminasyon diyeti uygularken dikkat edilmesi gereken şeylerden biri bu diyette ciddi kısıtlamalar yer aldığı için vitamin mineral eksikliği oluşabilmesidir. Bu tarz problemlerin önüne geçilmesi için kişi bir uzman tarafından takip edilmeli ve kişinin kan değerleri kontrol altında tutulmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Bazı gıda gruplarının tüketiminin belli bir süre kesilmesi, ardından ise tekrar tüketilmesiyle gerçekleşen diyete eliminasyon diyeti denilir. Bu diyetin ilk aşamasında hasta belirlenen yiyeceklerle beslenmeye ara verir. Ortalama 4 ile 6 hafta arasında süren bu aşama sırasında elimine edilen yiyecekler hiçbir şartta tüketmemelidir.
İkinci aşama ise vücudun yavaş yavaş bu yiyeceklerle tekrar tanışmasıyla gerçekleşiyor. Bir, iki gün boyunca yiyeceğin kişi üzerindeki etkisi gözlemleniyor. Eğer kişi hazımsızlık, kabızlık, ishal, şişme gibi belirtiler yaşıyorsa son tüketilen yiyecekten uzak durması gerekiyor. Eliminasyon diyetiyle kişi daha sağlıklı bir yaşama adım atar.
Vücuda zarar veren besinin ne olduğunun keşfedilmesi için yapılan bu diyette bazı yiyecekleri yemek serbesttir; Organik sebze ve meyve, çiğ kuruyemiş, glutensiz tahıllar, pirinç, balık, organik tavuk, kuzu eti, baharatlar, yeşil çay ve yer fıstığı ve soya dışındaki bakliyatlar eliminasyon diyeti esnasında tüketimi serbest olan besinlerdir.
Diyeti destekleyen, vücudun ihtiyacı olan protein ve karbonhidratı bu besinler karşılar. Ancak bu besinlerin organik ve mevsimine göre tüketilmesi önemlidir. Aksi takdirde bu besinlerin vücuda bir yararı olmaz.
Eliminasyon diyeti esnasında kişinin tüketmemesi gereken bazı yiyecekler bulunur;
Şeker ve tatlandırıcı içeren ürünler, süt ürünleri, yumurta, glutenli ürünler, işlenmiş et ürünleri, soya, kabuklu deniz ürünleri, yer fıstığı, sığır eti, alkol, kahve, çikolata diyet sırasında kesinlikle kullanmaktan kaçınılması gerekilen ürünlerdir. Bu ürünlerden herhangi biri diyet sırasında tüketilirse, diyet sürecinin sonunda sağlıklı bir etki saptanamaz. Vücudun neye, nasıl tepki verdiğini anlamak için bu yiyeceklerden diyet boyunca uzak durmak önemlidir.
Ortalama 21 süren bu diyette bu besinlerden uzak durmak kişinin vücudunu bir yenileme ve dinlenme sürecine sokar. Katkı maddelerinde arınan vücutta eliminasyonun etkileri daha rahat gözlemlenir. Bu diyetin 21 gün yapılma sebebi yalnızca vücudun arınmasını sağlamak değildir. İnsan psikolojisinin bir şeyi alışkanlık edinmesi için 21 gün boyunca uygulaması gerekir. Zararlı besinlerden bu süre zarfından uzak duran biri de bunu alışkanlık haline getirir.
Eliminasyon diyeti zayıflamaktan çok çeşitli otoimmun ya da kronik inflamatuar hastalıklara çözüm bulmak amacıyla yapılır. Bu çözüme ulaşmak için ise önce vücudun alıştığı zararlı enzimlerden arınması gerekir.
Ortalama 21 süren bu diyette bu besinlerden uzak durmak kişinin vücudunu bir yenileme ve dinlenme sürecine sokar. Katkı maddelerinde arınan vücutta eliminasyonun etkileri daha rahat gözlemlenir. Bu diyetin 21 gün yapılma sebebi yalnızca vücudun arınmasını sağlamak değildir. İnsan psikolojisinin bir şeyi alışkanlık edinmesi için 21 gün boyunca uygulaması gerekir. Zararlı besinlerden bu süre zarfından uzak duran biri de bunu alışkanlık haline getirir.
Bu diyet daha çok sağlıklı bir vücuda kavuşmak içindir. Fakat tüketimi yasak olan besinlerin kilo yapıcı özelliği düşünüldüğünde kişinin kilo vermesi kaçınılmazdır.
Eliminasyon diyeti sırasında kişi sağlıklı beslenmek zorundadır. Sebze, meyve ve protein ağırlıklı bir beslenme biçimi kişiye serbest olandır. Bu yüzden şekerden ve katkı maddelerinden uzak durur. Yeni beslenme biçiminden dolayı vücutta az da olsa bir kilo kaybı yaşanır. Ancak daha fazla kilo vermek isteyen kişilerin eliminasyon diyetiyle birlikte başka çözüm yollarına da başvurması gerekir.