Nobel Fizik Ödülü
|Nobel Fizik Ödülü|
|Ödül||Fizik dalında verilen prestij ödülü|
|Tarih||10 Aralık 1901|
|Konum||Stockholm, İsveç|
|Tarafından sunulan||İsveç Kraliyeti Bilimler Akademisi|
|Ödül(ler)||9 milyon SEK (2017)[1]|
|İlk verilen||1901|
|En son alanlar||Rainer Weiss, Barry Barish ve Kip Thorne (2017)|
|Birçok ödül||John Bardeen (2)|
|Resmi website||nobelprize.org|
Nobel Fizik Ödülü (İsveççe Nobelpriset i fysik ) Fizik alanında insanlık için en önemli katkılar sağlayanlar için İsveç Kraliyeti Bilimler Akademisi tarafından verilen yıllık bir ödüldür. 1895'te Alfred Nobel'in iradesiyle kurulan ve 1901'den beri ödüllendirilen beş Nobel Ödülü'nden biridir; diğerleri ise Kimya Nobel Ödülü, Edebiyat Nobel Ödülü, Nobel Barış Ödülü ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülüdür. Fizikteki ilk Nobel Ödülü fizikçi Wilhelm Röntgen'e (x-ışınlarının) keşfi için layık görülmüştür. Bu ödül Nobel Vakfı tarafından yönetiliyor ve bilim insanının fizikte alabileceği en prestijli ödül olarak kabul ediliyor.Ödüller Nobel'in ölüm yıldönümü olan 10 Aralık'ta yıllık bir törenle Stockholm'de sunuluyor. 2017,ye kadar toplam 206 kişiye ödül verildi. Sadece iki kadın Fizikte Nobel Ödülü'nü kazandı: 1903'te Marie Curie ve 1963'te Maria Goeppert Mayer.
Konu Başlıkları
Arka plân
Alfred Nobel, son vasiyetiyle, servetini fizik, kimya, barış, fizyoloji ya da tıp ve edebiyat alanlarında "insanlığa en büyük yararı" olanlar için bir dizi ödül vermek için kullanılmasını belirtti. Nobel yaşamı boyunca birkaç vasiyet yazmasına rağmen, sonuncusu ölmeden bir yıl önce yazıldı ve 27 Kasım 1895'te Paris'teki İsveç-Norveç Kulübünde imzalandı. Nobel toplam varlıklarının %94'ünü, Beş Nobel Ödülü'nü kurmak ve desteklemek için 31 milyon İsveçli kronu (198 milyon ABD$, 176 milyon Euro€ 2016) . Vasiyeti, 26 Nisan 1897'de (Norveç Parlamentosu) tarafından onaylanmıştır. Vasiyetinin idarecileri Nobel'in servetine dikkat çekmek ve ödülleri düzenlemek için Nobel Vakfı'nı oluşturan Ragnar Sohlman ve Rudolf Lilljequist idi.
Norveç Nobel Komitesi üyeleri, onaylandıktan kısa bir süre sonra Barış Ödülü için görevlendirildi. Ödül kazanan kuruluşlar, 7 Haziran'da Karolinska Enstitüsü'nü, 9 Haziran'da İsveç Akademisi'ni ve 11 Haziran'da İsveç Kraliyeti Bilimler Akademisi izledi. Nobel Vakfı, Nobel Ödülü'nün nasıl verilmesi gerektiğine ilişkin bir anlaşmaya varıldı. 1900 yılında Nobel Vakfı'nın yeni oluşturulan tüzük Kral II. Oscar tarafından ilan edildi. Nobel'in isteğine göre, İsveç Kraliyeti Bilim Akademisi Fizik Ödülü'nü verecekti.
Ödüller
Fizik Nobel Ödülü sahibi, bir altın madalya, bir diploma belgesi ve bir miktar para kazanır. Verilen para miktarı o yıl Nobel Vakfı'nın gelirine bağlıdır. Bir ödül birden fazla ödüle layık görülürse, para kendi aralarında eşit olarak bölünür, ya da üç ödül için, yarım ve iki çeyrek şeklinde bölünebilir.
Madalya
İsveç'teki Myntverket 1902'den beri Norveç'in darphane'si tarafından basılan Nobel Ödülü madalyaları Nobel Vakfı'nın tescilli ticari markalarıdır. Her madalyanın ön yüzünde sol tarafta Alfred Nobel imgesi vardır. Fizik, Kimya, Fizyoloji veya Tıp ve Edebiyat için Nobel Ödülü madalyaları, Alfred Nobel'in imgesini ve doğum ve ölüm yıllarını gösteren madalyalar (1833–1896) biribirinin aynısıdır. Nobel Barış Ödülü madalyası ve Ekonomi Ödülü Madalyası, Nobel'in portresin de biraz farklı bir tasarıma sahiptir. Madalyanın tersi resim, ödülü veren kuruma göre değişir. Nobel Ödülü'nün Kimya ve Fizik madalyalarının arka taraflarında, Bilim dehası tarafından tutulan bir Tanrıça olarak aynı Doğa tasarımını paylaşır. Bu madalyalar ve Fizyoloji / Tıp ve Edebiyat için olanlar 1902 yılında Erik Lindberg tarafından tasarlandı.
Diplomalar
Nobel ödülleri, sahipleri doğrudan İsveç Kralı'nın ellinden bir diploma alır. Her diploma, ödüle layık görülen ödüllü kurumlar tarafından benzersiz bir şekilde tasarlanmıştır. Diploma, ödülün adını ve normalde ödülün neden alındığına dair bir alıntı yapan bir resim ve metin içerir.
Para Ödülü
Ödüle layık görülen bir belge formunda Nobel Ödülü'nü aldıklarında ödüle de para verilir. 2009 yılında para ödülü 10 milyon SEK (1,4 milyon ABD Doları) oldu. Bütçe kesintileri nedeniyle, 2012 yılında her Nobel ödülü miktarı 8 milyon SEK veya 1,1 milyon ABD dolarıydı. Bu miktar, Nobel Vakfı'nın o yıl ne kadar para verebileceğine bağlı olarak değişebilir. Belirli bir kategoride iki ödül varsa, ödül hibe alıcılar arasında eşit olarak bölünür. Üç tane varsa, ödül veren komite, hibeyi eşit olarak bölme veya yarısı bir alıcıya ve diğerlerinin her birine birer çeyrek verme seçeneğine sahiptir.
Tören
Ödül için seçim kurulu olarak görev yapan kurul ve kurum, genellikle Ekim ayında isimleri ilan eder. Ödül daha sonra Nobel'in ölüm yıldönümü olan 10 Aralık'ta Stockholm Konser Salonu'nda düzenlenen resmi törenlerle taktim edilir. Ödül kazananlara diploma, madalya ve ödül miktarını teyit eden bir belge verilir.
Ödül Kazananlar
Ayrıca bakınız
Kaynak
- "Nobel Ödülü tutarı artırıldı 1 milyon İsveç Kronu". Nobelprize.org.