Piroelektrik etki nedir? Piroelektrik Etkinin özellikleri nelerdir? Kristallerde oluşan bir fizik olayı olan piroelektrik etki ile ilgili bilgiler.
Piroelektrik etki nedir
Piroelektrik etki, bir kristalin farklı noktalarında, sıcaklık değişiminin etkisiyle karşıt işaretli elektrik yüklerinin oluşması. İlk kez kuvars kristalinde gözlenmiş olan (1824) piroelektrik etki, kristallerinde en az bir tane kutupsal bakışım ekseni bulunan yalıtkan maddelerde ortaya çıkar. Kristalin aynı bakışıma sahip olan bölümlerinde aynı işaretli elektrik yükleri ortaya çıkar.
Sıcaklığın yükselmesi sırasında kristalin bir yüzünde artı elektrik yükü ortaya çıkıyorsa, sıcaklığın düşmesi sırasında aynı yüzde eksi elektrik yükü ortaya çıkar; bir başka deyişle, belirli bir noktadaki elektrik yükünün işareti sıcaklık değişiminin yönüne bağlıdır. Kristalin sıcaklığı sabit tutulduğunda, oluşmuş elektrik yükleri yavaş yavaş ortadan kalkar.
Piroelektrik etki ve buna bağlı olarak ortaya çıkan piezoelektrik etki, Alman fizikçi August A. Kundt’un (1839-94) geliştirdiği yöntemle incelenmiştir. Bu yöntemde, ince toz haline getirilmiş kükürt ve sülüğen karışımı, bezden yapılmış bir elekten geçirilerek kristalin üzerine üflenir. Sürtünmeyle eksi elektrik yükü kazanan kükürt parçacıkları kristalin artı yüklü yüzüne, artı elektrik yükü kazanan sülüğen tanecikleri de kristalin eksi yüklü yüzüne yapışırlar.
Sıcaklık değişimlerinin ölçülmesinde kullanılan piroelektrik termometrenin çalışması elektrik yüklerinin ayrışmasıyla ortaya çıkan gerilim farkının ölçülmesi ilkesine dayanır.