Bir gericilik aracı: Yaratılışçılık
12 şubat Darwin'in doğum günü. İyi ki doğdun Darwin. Yaşamın serüvenine tuttuğun ışık bugün artık daha da güçlü. Sonsuz teşekkürler. Türkiye?de bilime ve bilimsel bakış açısına saldırılar her geçen gün daha da artıyor. Kitaplardan, okullara ve kurumlara kadar bütün alanlarda bu saldırı gözlemlemek mümkün.
Anadolu'da 4 bin yıl önce kadın hakları
Kayseri'deki kazılarda, Anadolu'da kadınların 4 bin yı öncesine dayanan bazı hakları olduğu yazılı tabletlerde ortaya çıktı. Kayseri'deki Kültepe-Kaniş Karum ören yerinde yapılan kazılar Anadolu'da 4 bin yıl önce kadınların bazı haklarının yazılı olarak varlığını ortaya koydu. Bulunan tabletlerde kadının evlenme, boşanma,...
Simavna Kadısıoğlu şeyh Bedreddin
Tarihçi Hammer'in ifadesine bakılacak olursa. Simavna Kadısıoğlu şeyh Bedreddin Miladi 1369 yılında Kütahya'nın Simav ilçesinde doğmuştur. Devrin Osmanlı tarihçileri, bu zatın doğum yerinin Simav olduğu görüşüne ekseriyetle muvafakat etmişlerdir.
Özgür Okullar
Özgür okullar: okuyan modern öznenin tarihindeki özgürlükçü pencereler... Anarşist özgür öğretim kavramı 19. yy sonlarına doğru yükselerek; ilerleyen dönemlerde ABD, Birleşik Krallık ve Avrupa'da açılan okullarda somut ifadesini buldu. Evveliyatında Stirner'dan Bakunin'e kadar konuya değinmeyen kalmamıştı kuşkusuz.
Yeraltında yaşanan bir kasaba
İnsanların yeraltında yaşadığı kasaba: Coober Pedy Avustralya'nın güneyinde, Adelaide şehrinin 846 km kuzeyinde yer alıyor. Kasabanın iki bine yakın nüfusu var ve bunun üç yüze yakını aborjinler oluşturuyor. Kasaba dünyanın opal madeni başkenti sayılıyor.
Kaybedilen 6 Beyoğlu Mekanı
'Kültürel Değişim'in Örselediği 2000ilerin Türkiye'sinde Kaybedilen 6 Beyoğlu Mekanı. Beyoğlu İstanbul?un en eski semtlerinden. Bir asırdan uzun hayatı boyunca da en çok değişimi yaşamış semti. "Beyoğlu'na takım elbisesiz çıkmazdık" tan, "İstiklal'de sabahladık" a kadar her nevi ruhun ev sahipliğini yapmış bir cennet.
Bir Yaşam Ustası Bertolt Brecht
Bertolt Brecht; geçen yüzyılın sonunda kağıt, ipek, pamuk ve yün sanayisinin kurulmasına karşın henüz köy görünümünde, ancak, her hafta Bavyeralı köylülerin pazarda ürettiklerini satmaya geldikleri büyük bir kasaba damgasını taşıyan Augsbourg?un bir işçi mahallesinde, 10 şubat 1898'de doğdu.
İstanbul'un 20 asırda 29 kuşatma hikayeleri
İstanbul'un 20 asırda yaşadığı birbirinden sıkıntılı 29 kuşatma ve hikayeleri? Daha sonraları Konstantinopolis , Konstantiniyye, Nova Roma, Stanpolis, Dersaadet, Asitane ve İstanbul adlarıyla anılacak antik Byzantion?a adını veren kral Byzas, Dor şehri Megara?dan gelen Yunanlı bir kolonici olarak bilinir.
Olağanüstü bir deneyim
Doğayı bir hayvanın gözünden görmenizi sağlayan olağanüstü bir deneyim. Londralı tasarım stüdyosu Marshmallow Laser Feast mükemmel bir fantaziyi hayata geçirecek ilginç bir buluşa imza attı. "In the Eyes of an Animal" (Bir Hayvanın Gözlerinde) adlı buluş hayvanların gözünden dünyayı görmeye olanak sağlıyor.
Suadiye Plaj Gazinosu'na giden az eğimli yolda bir adam ilerliyordu, sakin adımlarla. Garip kıyafeti içinde tuhaf görünümlü tıknazca bir adam. Sırtında sarı parlak düğmeli, lacivert bir palto, boynunda fular, başında beresi, çorapsız ayaklarına geçirdiği garip sandallarıyla. ...Devamı.»
Rönesans, 15 yüzyıllık aradan sonra sanatın bir kez daha insana yönelmesinin simgesidir. Helenler insanı kutsamış, onun anatomik gizemlerinin üstünü açmaya yönelmişti. Zira tanrıları insan görünümündeydi. Helenlerin ardından gelen dönemlerde, hıristiyan dininin hizmetine giren resim sanatı, dinin gereği zorunlu olarak ülküselleşti. Aradan yaklaşık 1500 yıl geçtikten sonra, ancak rönesansla beraber, kusursuz insan betimlemek yeniden amaç edinildi. ...Devamı.»
Bu yazımda sizlere, deyimler ve özdeyişleri anlatan kompozisyonlardan oluşmuş bir resimden söz etmek istiyorum. Söz konusu tablo, Hollandalı ressam Pieter Brueghel (baba) tarafından 1959 yılında meşe ağacından bir pano üzerine yağlıboya ile yapılmış olan, 117 X 163 cm. boyutlarındaki FELEMENK ÖZDEYİŞLERİ adlı resimdir. Bu resimde yüzden fazla Felemenk deyim ya da atasözü betimlenmiştir. ...Devamı.»
Magdalena Carmen Frieda Calderon 6 Temmuz 1907 yılında Meksikanın başkenti Meksiko Kentinin Coyoacán adlı banliyösünde, baba ocağı olan Mavi Evde doğdu. Ölümü de 13 Temmuz 1954 de gene aynı evde oldu. Frieda daha sonra adını Frida Kahloya çevirdi. Guillermo Kahlo adlı Macar Yahudisi bir babayla Matilde adlı, Kızılderili kökenli bir annenin kızıdır. Babasının ilk evliliğinden iki ablası, annesi ile olan ikinci evliliğinden ise Cristina adlı bir kız kardeşi vardır. ...Devamı.»
Kanuni Sultan Süleyman dönemi (1520-1566) siyasal ve askeri açıdan büyük çapta bir yayılma dönemi olmuştur. Donanma ve ordu, Rodosu, Tunusu, Macaristanın büyük bir bölümünü fethetmiş ve Avusturya kapılarına dayanmıştır. Diğer yandan Irak, Yemen ve Aden toprakları, İmparatorluğa katılmıştır. Bu dönem siyasal açıdan olduğu kadar bilim ve sanat yönünden de, Osmanlı için büyük ölçüde bir gelişmenin müjdecisidir ve Osmanlı sanat ve kültür tarihinde klasik çağ kabul edilmiştir. Saray kayıtlarına göre, 1525 de 29 usta ressam ile 12 çırak ressamın, 1557 de ise, 35 ressamın var olduğundan söz ediliyor. ...Devamı.»
Karadutum, çatal karam, çingenem / Nar tanem, nur tanem, bir tanem / Ağaç isem dalımsın salkım saçak / Petek isem balımsın ağulum / Günahımsın, vebalimsin. / Dili mercan, dizi mercan, dişi mercan / Yoluna bir can koyduğum / Gökte ararken yerde bulduğum / Karadutum, çatal karam, çingenem / Daha nem olacaktın bir tanem / Gülen ayvam, ağlayan narımsın / Kadınım, kısrağım, karımsın. ...Devamı.»
Gerek İsanın Kudüsteki tapınağı dağıtması, gerekse İsadan sürekli rahatsızlık duyan şeriat yanlılarının kışkırtmasıyla bardak taşmış ve Roma yönetimi, İsaya ihanet eden havarisi Yehuda İskariyotun da yardımıyla İsanın işini bitirmeğe karar vermiştir. Bu durumu öğrenen ya da tahmin eden İsa, sonunun geldiğinin bilinciyle, kendisini maddi çıkar karşılığı satan Havarisini diğer Havarilere teşhir etmek ve onlarla vedalaşıp helalleşmek amacıyla, Pesah yortusunun arifesinde bir akşamı yemeği düzenler. ...Devamı.»
Batı resim sanatında, Bizanstan başlamak üzere, Ortaçağ, Gotik dönem, Erken Rönesans, Rönesans ve Barok dönem resminde, hatta çok az da olsa Modern Çağda bile Hıristiyanlık tarihini ve öğretisini ele alan resimler yapılmıştır. Bu resimler genelde Kanonik İnciller denen, Matta, Markos, Luka ve Yuhanna İncillerindeki anlatılardan esinlenerek betimlenmişlerdir. Söz konusu İncillerdeki anlatıları gerektiği gibi bilmeden, bu resimleri anlamak olanaksız olduğundan, bu yazımda Hıristiyanlıkla ilgili kalıplaşmış konulardaki önemli resimlerin İncil anlatıları ile açıklamalarını vermeye çalışıyorum. ...Devamı.»
Floransa rönesansının üç büyük devinden biri olarak bilinen Michelangelo (diğer ikisi da Vinci ve Rafaellodur), 1475 ila 1564 yılları arasında yaşamıştır. Heykel ve resme çok küçük yaşlarda gönül veren sanatçının, insan anatomisine egemen olmak için, henüz 17 yaşındayken kilisenin mezarlığından çaldığı cesetler üzerinde teşrih çalışmaları yaptığını biliyoruz. ...Devamı.»
Ünlü Rönesans ressamı Leonardo da Vinci'nin Mona Lisa adlı tablosuna modellik eden gerçekte kimdi ? Bu sorunun yanıtı sanat tarihinde bir çok tartışmalara ve çok sayıda da varsayıma yol açmıştır. Bu yazımda bu yapıta modellik eden kişinin kimliğini araştıracağız ve çeşitli varsayımlar arasında en mantığa yakını seçmeye çalışacağız. ...Devamı.»
Vincent Van Gogh , 37 yıl gibi kısacık ömrünün her anı yoğun spekülasyonlara yol açan tek sanatçıdır, kuşkusuz. Sanatçının yaşam biçimi, alışılmadık tarzı, çizgi ötesi yorumu, hastalıkları, sosyal ilişkileri ve en sonunda da ölümü neden oldu tüm bu spekülasyonlara. ...Devamı.»
Bu yazımda ünlü Katalan ressam Joan Miró'dan söz etmek istiyorum. Özellikle 1924 sonrasında yaptığı resimleriyle tanıdığınız ve sevdiğiniz soyut sürrealist sanatçının sanat tarihi açısından bence en önemli niteliği, figüratif resme karşı bir reaksiyon olarak 1912-13 yıllarında ortaya çıkan ve kısa sürede benimsenip yayılan soyut resmi tek başına bir akım olarak kabullenmek yerine, başka akımların anlatımı için bir yol, bir tarz olarak görmesi ve bu anlayışla kullanmasıdır. Tıpkı 1905 yılında bağımsız bir akım olarak beliren fovizmin ileriki yıllarda diğer akımların anlatımında yararlanılan bir renkçi anlayışa dönüşmesi gibi. ...Devamı.»
Seneler önce evlendiğim günlerde, bir gün dede olacağımı hiç düşünmemiştim. Bir kaç sene önce ilk torunum Bora dünyaya geldiğinde dede olmuştum amma, kimse bana dede demiyordu. Bir sene sonra ikinci torunum Mert dünyaya geldi yine kimse bana dede diye hitap etmiyordu. İlk torunumun bebekliği sonunda ilk heceleri telaffuz ederken söylenmesi kolay olan "dede" kelimesi bilinçsiz olarak ortaya çıkmaya başladı. ...Devamı.»
1902 yılında Avusturyalı ressam Gustav Klimt en önemli yapıtlarından birine imza attı: "Beethoven frizi(1)". Beethoven'in ünlü 9. Senfonisinin Richard Wagner tarafından yorumlanması onuruna, Viyana Secession Sergi Binasında tümüyle Ludvig van Beethoven'e adanan 14 üncü sergi için, bu binanın giriş holüne yerleştirilen toplam 34.14 metre boyundaki bir frizdi bu. Ünlü besteciyi ve onun Wagner tarafından yorumlanmasını ölümsüzleştiren bu friz üç duvarı süslemekteydi. ...Devamı.»
13 Temmuz 2011 de Chicago'yu yerinden oynatan, "Sonsuza dek Marilyn" adlı bir heykel dikildi, Pioneer Court'a. Konu Atın Küre ödüllü "Yaz Bekarı" filmindeki, Marilyn Monroe'nun unutulmayan sahnesini ele alıyor. Film George Axelrod'un bir oyunundan, Billy Wilder tarafından sinemaya uygulanmıştır. Bunaltıcı yaz günlerini New York'daki apartman dairesinde geçiren bir genç kızın serinlemek için metro istasyonundaki hava üfüren mazgalın üzerinde durma sahnesi. ...Devamı.»
Barok İtalya'nın en önemli sanatçısı Caravaggio'nun ölümü, ardından 400 yılı aşkın bir süre geçmesine karşın hala üzerinde tartışılan, soruşturma ve araştırması hala süregelen gizemli ölümlerden biridir. Kısaca Caravaggio olarak ünlenen Michelangelo Merisi Caravaggio 1571 yılında Milano yakınlarındaki Caravaggio kasabasında dünyaya gelmiştir. ...Devamı.»
Sizlere bu gün, Rönesans'ın en büyük ressamlarından biri sayılan Leonardo da Vinci'nin Son Akşam Yemeği adlı tablosundan ve bu tablonun içerdiği söylenen gizlerden söz etmek istiyorum. Ancak bu tabloyu iyice anlayabilmek, ressamının yorumlamasına doğru bir biçimde yaklaşabilmek için da Vinci'nin yaşamını kısaca incelememiz gerek. ...Devamı.»
Arles'daki Yatak Odası, post empresyonist 19. Yüzyıl ressamı Vincent van Gogh'un peşpeşe ürettiği üç ayrı resmin ortak adıdır. Resimler birbirine çok benzemesine karşın, duvarı süsleyen tablolardaki farklılıklar ve zemin renginin değişik olması ile ayırt edilebilirler. Resim Van Gogh'un Arles'da, Lamartine meydanındaki evinin yatak odasını betimlemektedir. ...Devamı.»
Kızılderili anne ve babadan 1931 yılında Arizona eyaletinin Chinle kasabasında dünyaya gelen Rudolph Carl Gorman, Navajo adındaki yerli ulusun bir bireyidir. Gorman'ın resme olan tutkusu 3 yaşındayken başladı. Büyükannesi onu bebekliğinden başlayarak Navajo öyküleri ve atalarının yiğitlik anılarıyla büyüttü. Çocukluk yılları kanyonda koyunları gütmekle geçti. ...Devamı.»
Sizlerden 1 numaralı resme dikkatle bakmanızı rica ediyorum. Yaklaşık 5000 yıl, belki daha da fazla öncelere ait bir kaya üstü resmi. Resimde gördüğünüz bir kaplumbağa. Bu kaplumbağanın özelliği sanki x-ışınlarla görüntülenmişçesine betimlenmiş olması. ...Devamı.»