ABD’nin saygın eğitim kurumlarından Stanford Üniversitesi, ses getiren bir çalışmaya imza attı. Araştırmacılar, erkek ve dişi fare beyinlerinin önemli şekillerde farklılık gösterdiğini buldu. Bu farklılıkların muhtemelen kadın ve erkeklerin beyinlerine yansıdığını düşünüyorlar.
Bilim insanları, fare beyinlerindeki “sınıflandırma, flört etme, çiftleşme ve nefret etme” davranışlarını yöneten dört küçük yapıyı araştırdı. Bu davranışlar, hayvanların üremesine ve yavrularının hayatta kalmasına yardımcı oluyor. Örneğin, erkeklerin bir yabancının cinsiyetini hızlı bir şekilde belirlemesi ya da annenin koruyuculuğu ayırt edici özellikler.
Bu beyin yapılarını inceleyen bilim insanları, bir cinsiyetin beyninde diğerine göre önemli ölçüde daha aktif olan binden fazla gen buldu. Bu genler, bir canlının davranışlarını büyük ölçüde etkiliyor. Zira gen aktivasyon seviyeleri bir hücrenin işlevlerini belirler. Araştırmacılar ayrıca, östrus döngüsünün (adet dönemi) farklı aşamalarındaki dişiler arasında da gen aktivasyon seviyelerinde 600'den fazla farklılığı saptadı.
21 Ocak'ta Cell dergisinde yayınlanan makale, memelilerdeki davranışsal cinsiyet farklılıklarını açıklamaya yardımcı oluyor. Üstelik bu beyin yapıları, insanlar da dahil olmak üzere birçok memeliyi kapsıyor.
Araştırmacılar, erkeklerde kadınlara göre dört kat daha yaygın olan otizm spektrum bozukluğu için yüksek risk oluşturduğu bilinen 207 genden 39'unun farklı cinsiyetlerde daha aktif olduğunu belirledi. 29'u erkeklerde iken, 10'u dişilerin beyninde görüldü. Ayrıca, kadınlarda daha sık görülen Alzheimer hastalığı ve multipl skleroz ile bağlantılı genler ise dişi fareler arasında daha aktifti.
Hayvanlarda cinsiyete dayalı davranış farklılıkları yıllardır bilinen bir gerçek. Örneğin erkek fareler, kendilerine ait olduğunu düşündükleri bir alanı ihlal eden yabancıların cinsiyetini çabucak ayırt eder. Eğer karşısındaki erkekse saldırır, dişi ise flört etmek ister.
Dişi fareler ise, yavrularını tehdit eden her şeye saldırarak, annelik saldırganlığı sergiler. Ayrıca dişiler, yavrularını korumak ve sahipsiz yavruları sahiplenmek konusunda erkeklere oranla daha baskın.
Bilim insanları, bu cinsiyete özgü davranışlar için kritik görev olarak tanımlanan hücrelerin, muhtemelen bir farenin beynindeki tüm hücrelerin yalnızca yüzde 0.0005'inden daha azını oluşturduğunu söylüyor.