Rekabet Kurulu Aktif İşbirliğine İlişkin Yönetmelik Taslağı’nı Yayımladı
Ocak 2009
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (bundan böyle “RKHK” olarak anılacaktır) 16. maddesi uyarınca RKHK’ye aykırılıkların ortaya çıkarılmasında Rekabet Kurumu ile aktif işbirliği yapan teşebbüsler ile teşebbüs yöneticileri ve çalışanlarına para cezalarının uygulanmaması veya verilecek cezalarda indirim yapılması öngörülmüştür. Aynı hükmün son fıkrasında, bu konuya ilişkin düzenlemelerin Rekabet Kurulu (bundan böyle “Kurul” olarak anılacaktır) tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceği düzenlenmiştir. Yukarıdaki hükümler ışığında, Kurul bir yönetmelik çıkarmaya karar vermiş ve burada ele alınan taslak yönetmeliği (bundan böyle “Taslak Yönetmelik” olarak anılacaktır) hazırlamış ve yayınlamıştır.
Teşebbüslere ve Teşebbüs Yönetici ve Çalışanlarına Para Cezası Uygulanmamasının Usul ve Esasları
İncelemenin Başlamasından Önce Para Cezalarından Bağışıklık
Taslak Yönetmelik’in 4. ve 11. maddeleri uyarınca, bilgi ve belge vererek, Kurum’un varlığından haberdar olmadığı bir kartelin ortaya çıkarılmasını sağlayan ilk teşebbüse para cezası uygulanmaz. Aynı bağışıklık, Kurum’un haberdar olmadığı bir kartelin ortaya çıkarılmasını sağlayan ilk yönetici veya çalışan hakkında da geçerlidir.
İncelemenin Başlamasından Sonra Para Cezalarından Bağışıklık
Yine Taslak Yönetmelik’in 5. ve 12. maddeleri uyarınca, bir kartele ilişkin incelemenin başlamasından soruşturma raporunun tebliğine kadar, bu nitelikteki delilleri sunan ilk teşebbüse para cezası verilmez. Aynı bağışıklık Kurum’un haberdar olmadığı bir kartelin ortaya çıkarılmasını sağlayan ilk yönetici veya çalışan hakkında da uygulanır.
Para Cezalarından Bağışıklığın Koşulları
Taslak Yönetmelik’in 4, 5, 11 ve 12. maddeleri çerçevesinde para cezası uygulanmaması 6. maddede belirtilen koşulların yerine getirilmesine bağlıdır.
Buna göre, başvuruda bulunan (teşebbüs veya yönetici veya çalışanı):
- Anılan düzenleme çerçevesinde;
- söz konusu kartelin etkilediği ürün ve coğrafi pazarları,
- kartelin süresini,
- kartele taraf olan teşebbüsler ile bu teşebbüslerin yönetici ve çalışanlarının isim ve adreslerini,
- kartelle ilişkili görüşmelerin tarihlerini, yerlerini, içeriklerini, katılımcılarını ve
- kartelle ilgili elinde bulunan veya elde edebileceği tüm bilgi ve belgeleri sunmalıdır.
- Kurul’a, yönetici ve çalışanlarının ifadelerine başvurma imkânı sağlamalıdır.
- Söz konusu kartelle ilgili bilgi ve belgeleri gizlememeli veya ortadan kaldırmamalıdır.
- Kurum tarafından aksi istenmedikçe, söz konusu kartele taraf olmaya son vermelidir.
- Kurum tarafından aksi kararlaştırılmadıkça, başvuruyu soruşturma raporunun tebliğine kadar gizli tutmalıdır.
- Söz konusu kartele taraf olan diğer teşebbüsler ile bu teşebbüslerin yönetici ve çalışanlarını ihlale zorlamamış olmalıdır.
Para Cezalarında İndirim Yapılması
Taslak Yönetmelik’in 8. maddesi uyarınca, bir kartele ilişkin incelemenin başlamasından soruşturma raporunun tebliğine kadar, RKHK’nin 4. maddesinin ihlal edildiği sonucuna ulaştıracak delilleri sunan ve fakat ceza uygulanmamasına ilişkin düzenlemelerden (Taslak Yönetmelik m. 4 – 6) yararlanamayan teşebbüslere (ve bu teşebbüsün ihlali kabul eden ve aktif işbirliğinde bulunan yönetici ve çalışanlarına) verilecek para cezalarında indirim yapılır.
Bu çerçevede;
- İlk teşebbüs ile ilk teşebbüs yönetici ve çalışanına verilecek cezada %35 ile %50 arasında indirim öngörülür. Bu durumda teşebbüsün ihlali kabul eden ve aktif işbirliğinde bulunan yönetici ve çalışanlarına verilecek para cezalarındaki indirim oranı %35 ile %100 arasında değişir.
- İkinci teşebbüs ile ikinci teşebbüs yönetici ve çalışanına verilecek cezada %25 ile %35 arasında indirim yapılır. Bu durumda teşebbüsün ihlali kabul eden ve aktif işbirliğinde bulunan yönetici ve çalışanlarına verilecek para cezalarındaki indirim oranı %25 ile %100 arasında seyreder.
- Diğer teşebbüs ile diğer teşebbüs çalışanlarına verilecek cezalarda %15 ile %25 arasında indirim yapılır. Bu durumda, teşebbüsün ihlali kabul eden ve aktif işbirliğinde bulunan yönetici ve çalışanlarına verilecek para cezalarında da %15 ile %100 arasında indirim söz konusu olur.
Bu indirimler, yukarıdaki şartları taşıyan ilk yönetici veya çalışan hakkında da uygulanır.
Para Cezalarında İndirim Yapılmasının Koşulları
Para cezalarında indirim yapılmasının koşulları, yukarıda yer verilen para cezası uygulanmamasının koşulları ile aynıdır.