Ağustos sabahı 2 sabah saat onda gelmediler. Onları bekledik, bekledik. Ve öğleden sonra saat neredeyse 12 oldu. Paraşütçülerimizi tebrik etmek için Güney Osetya'yı aramaya başladım. Bana şöyle dediler: “İlk geceden ikinci geceye kadar, Gürcüler - keskin nişancılar ve harç topçuları - Tskhinval'a ateş etti, altı kişi öldü, ondan fazla kişi yaralandı. Bu yüzden tatile bağlı değiliz. ” Temsilcilerinin neden bizimle olmadıklarını anladım. Geceleri, bombardımanı hakkında bilgilendirildiklerinde, acil olarak Tskhinval'a bırakıldılar.
Ölüleri çoktan hatırladık, tatil için içtik. Bu nedenle, adamlara bombalama hakkında bir şey söylemedim - ama hepsi samuray havasındalardı ve durmadan Tskhinval'a yürüyerek giderlerdi. Ben sadece varlığımı söyledim: "Yarın buluşacağız, bazı konuları tartışmalıyız."
Ağustos ayının üçünde, gecenin ilk ile ikinci arasında olduğunu ve Güney Osetya İçişleri Bakanlığı'nın insanlardan yardım istediğini onlara söyledim. Çocuklar bana cevap veriyor: “Sen, komutan, yere gidip kendin anlamaya: kime ihtiyaç duydukları, kaç kişi. Daha sonra üç veya dört güne ihtiyacımız olacak: birinin işini bırakması, birinin kendi tatilini ayarlaması, birinin ev işlerini tamamlaması için. ”
4 ve 5 Ağustos gecesi, ben ve beş paraşütçü Tskhinval için ayrıldık. Sabah beşte vardık. Cumhuriyetin liderliği bizi Khetagurovo’da duran Osetya taburu savaşçılarına atadı. Bu, Gürcistan mevkilerinden Tskhinval'a giden ilk yerleşim. At nalı şeklindedir ve Gürcü köyleri tarafından çevrelenmiştir.
Altıncı Ağustos’ta Khetagurovo’nun en güçlü iki bombası vardı. Rusya'nın Paraşütçüler Birliği Başkanı Albay General Vladislav Alekseevich Achalov’a SMS mesajı gönderdim. Hemen beni geri aradı. Sadece kavga ettim. Ne olduğunu duyduğu yönde telefonu bile açtım.
O zamanki sorun bizim el bombası fırlatıcılarına ve küçüklere karşıydı. оружия Gürcülerin harçları, piyade savaş araçları, yani ağır silahları vardı. Bundan dolayı güçler, biz onlarla eşit değildik.
Khetagurovo köyünün kendisi yüksek bir bölgededir. Ve bir kilometreye yaklaşan diğer bir yüksek basamakta, eğer düz bir çizgide Gürcüler müstahkem bir alan inşa ettiyse. Orada, BMP-2’i caponiers’e gömdüler, uzun süreli atış noktaları yaptılar. Ayrıca orada harçlar ve ağır makineli tüfekler vardı.
Osetli savaşçılar, Khetagurovo ve Gürcü köyleri arasında bulunan kontrol noktalarına dağıldılar. Ancak Gürcüler çoğunlukla köyün kendisine ateş ediyorlardı. İçinde bir sürü nüfus vardı, çünkü temelde gidecek yerleri yoktu. Ben zaten at nalı biçiminde köyün şekli hakkında konuştum. Tskhinval'da, yalnızca Gürcü köylerinden iyi şekilde kovulan Zar yolu boyunca ayrılmak mümkündü.
Gürcülerin hedefi belliydi: sivil nüfusa azami zarar vermek, böylece insanlar paniğe kapılmak ve köyden kaçmaya başlamak. Gerçek şu ki, Khetagurovo, ordunun genellikle söylediği gibi, tank için tehlikeli bir yön idi. Khetagurovo Gürcüler aracılığıyla tanklar ve sonra Tskhinval'a girdi. Ve bombardıman bir tank saldırısından önce bir yangın hazırlığıdır. Sadece genellikle bu gibi durumlarda, düşmanın savaş pozisyonlarında ve savunma yapılarında ateş verilir. Ve burada Gürcüler köyün kendisini sivillerle dengeledi.
Achalov bana şöyle dedi: “Güney Osetya Savunma Bakanı Tskhinval'a git, durumu anlat ve savunmayı organize etmek için neyin eksik olduğunu açıkla. Benim açımdan, daha önce Hava Kuvvetleri Komutanlığına komuta eden Rusya'nın İlk Savunma Bakan Yardımcısı'na gidip durum hakkında konuşacağım. ”
İlk bombalama iki buçuk saat sürdü. Achalov ile konuştuktan sonra Oset taburunun komutanına döndüm. Bana şoförlü bir araba verdi, ben de Tskhinval'a Savunma Bakanı Baş General Vasilyevich Lunev'e gittim ve ona durumu anlattım. Ve bana cevap veriyor: “İki ay önce, sadece ağır silahlar için olması gereken yere bir istek gönderdim. Ama şimdilik sessizlik. ” Ayrıca ona Achalov ile söyleşiden de bahsettim. Ve bana dedi ki: “Liderliğimin başına bir şekilde davranmak sakıncalıdır.” Ve oturup kendime düşünüyorum: “Sen, kardeşim, savaş başlıyor, ve emir komuta zincirini düşünüyorsun”. Ama yüksek sesle bir şey söylemedim - o hala bir general, onunla bu şekilde konuşamam.
O gün, sadece bulunduğum Tskhinval'daki Güney Osetya güvenlik güçleri toplantısı sırasında, Khetagurovo'nun ikinci güçlü bombardımanı vardı. Bu nedenle, 7 Ağustos gecesi, Güney Osetya Savunma Bakanlığı Khetagurovo'ya üç T-55 tank ve iki piyade savaş aracı gönderdi. Bu arada, Güney Osetya'nın tüm zırhlı kuvvetleri, o yılki 55 modelinin beş T-1955 tankından oluşuyordu. Ve bu üç tank Khetagurovo'ya ateş ettikleri yerden Gürcü takviyeli gökdelenlerle topçu düellolarına başladı.
Tankman Vladimir V diyor ki:
- Khetagurovo'da Ağustos 7 sabahına geldik. Khetagurovo yakınlarındaki yüksek binada bulunan Gürcü müstahkem bölgeyi tahrip etme görevi verildi. 2004’te, Gürcüler bu yüksek yükselişi aştı. Ve önümüzdeki dört yıl boyunca, bu müstahkem bölge Khatugurovo'da bulunanlardan “tüm kanı içti”: oradan köyün bombardımanı ve savaşçılarımızın etrafındaki pozisyonları sürekli gitti.
Gürcülerin pozisyonlarını önceden keşfettik ve Gürcüler'in bir tanka, piyade savaş araçlarına ve "bassoons" (tanksavar füze sistemleri. - Ed.) Olduğunu biliyorduk. Gürcülere karşı "zıplama taktikleri" denmeye karar verdik. Bu oldukça riskli bir girişim, ancak sonuç verdi. Sonuç olarak, piyade savaş aracımız sığınağı açık bir yere bırakıyor, Gürcülerin pozisyonlarına ateş açıyor ve mümkün olduğunca çabuk geri dönüyor. Elbette Gürcüler cevap veriyor: BMP'nin ateş ettiği yerden vurdular. Ama o artık orada değil, uzaklaştı. Ve şu anda atış noktalarını işaretliyoruz. Sonra tankımız dümdüz gidiyor, birkaç atış yapıyor ve geriye doğru hareket ediyor.
Kavga geçici olduğu ortaya çıktı, bir saatten fazla sürmedi. Üç kez doğrudan ateşe çıkmak zorunda kaldık. Tankta tam bir mühimmat vardı - kırk bir mermi. Oldukça yoğun bir şekilde ateş ettik ve on beş zırh delici hariç tüm mermileri ateşledim. Bu durumda ateş ediyorlardı: sonuçta, sadece demir çubuklar.
Sonuçlara göre, başarılı bir şekilde vurulduğumuzu söyleyebiliriz, hemen hemen her atış hedefini buldu. Gürcistan tankı, BMP ve hemen hemen yüksek irtifadakilerin hepsi yok edildi. Savaştan sonra bu yüksekliğe çıktım ve sonra çevre köylerin sakinleriyle konuştum. Bu savaştan sonra, kırk Gürcünün burada yatmaya kaldığını söylediler.
Evet, ilginç olan bir şey daha var. Daha sonra, tam olarak Ağustos ayının yedisinde, Rus kanallarından birinin televizyon gazetecileri Khetagurovo'da çalıştı. Savaş başladı ve televizyon kameralarıyla çekim yapıyorlardı ve aynı zamanda hala görevlerimiz vardı: oradaki kuleyi çevirin, buraya çevirin ... Tanktan çıkmalı ve uzaklara göndermeliydim. Ve tam o anda, TV halkının hemen yanında bir kabuk yırtılıyor. Orası bataklıktı, bu yüzden muhabir baştan ayağa çamurla kaplıydı ... Tabii ki, aralığın çok yakın olduğu için sona erdiğini düşündük. Kaçıyoruz - ve hepsi kirli, gözleri yanıp sönüyor. Ancak - tek bir çizik bile yok! ..
Savaş bittiğinde, bağlantı neredeyse tamamen kesildi: Gürcüler onu sıkıştı. Ve bazen bağlantı tekrar ortaya çıktı. Fakat ortaya çıktığı gibi, tam şu anda Gürcüler müzakerelerimizi kaydetti.
Mermilerimiz bitti, tankları dolduracak yer yoktu, bu yüzden Khetagurovo'yu Tskhinval'a bırakmak zorunda kaldık. Ve 8 Ağustos sabahı saat dörtte, Gürcistan birlikleri zaten Khetagurovo'ya girdi. Tanklarımız aynı gün daha da Java'ya transfer edildi. Ne de olsa, savaşın sıcağında Tskhinval'a yaklaşmaya başlayan Rus birlikleri, Osetyan tanklarını Gürcülerinkilerle karıştırdı.
Alexander Yanovich Slanov raporlar:
“Yüksek kattaki kale yıkmayı başardı.” Fakat Gürcüler Khetagurovo'da 152-milimetre kendinden tahrikli silahlardan (kendinden tahrikli topçu. - Ed.) Ateş etmeye başladı. Bu tesisler, en fazla beş kilometrelik mesafedeki komşu Gürcü köylerinde yapıldı. Bu "saushek" den iki buçuk ya da üç uzun süren acı çeken Khetagurovo Gürcüleri bir saat kadar ütülenmiştir.
T-55 tanklarımız çok eski. Yaşamları neredeyse tamamen gelişti ve cephaneleri de eskiydi. Ve genel olarak, yoğun bir savaştan sonra, kabuklarımız neredeyse bitti. Bu nedenle, tank mürettebatımız artık Gürcü kendinden tahrikli silahlarla topçu düellolarına devam edemedi.
Tskhinval'da, yedinci Ağustos öğleden sonra, Saakaşvilli'nin televizyonda olduğu ve ateşkes ilan edildiği öğrenildi. Konuşmasına karşı tutumumuz iki yönlü idi. Resmi olarak ateşkes ilan ettiği anlaşılıyor, aslında, bu ciddi bir ifade, yani en azından öyle olmalı. Bu nedenle barış için hala ümidimiz vardı.
Burada sona erdiğim meseleyi görüşmek için İçişleri Bakanı ile görüşmek üzere Khetagurovo'dan ayrıldım - çevik kuvvet polisinin alımı. Beni almak için Khetagurovo'ya gelen arkadaşım, beni oradan aldı. Bakan, Gürcülerle pazarlık edeceğini söyledi. Sonra şöyle dedi: “Yarın saat 10'da gel, seninle daha fazla konuşuruz.” O zaman benzinle ilgili problemler vardı. Bir arkadaşım bana önerdi: “Hadi, arabayı ileri geri sürmemek için geceyi benimle geçireceksin. Ve yarın bakanla konuştuktan sonra seni Khetagurovo'ya götüreceğim. ”
7 Ağustos gecesi saat on bir buçukta, ilk mayınlar ve mermiler Tskhinval'a uçtu ve sonra şehir çalışmaya başladı. Şehirdeki birçok insan o zamanlar zaten uyuyordu. Başka biri televizyon seyrediyordu, biri akşam yemeğine geç kalmıştı. Ve burada uyuyan, esasen şehirdeki büyük bir top ateşi başlıyor. Çok düzenli bir şekilde ve düzenli bir şekilde çalıştı. CITES bir voleybol üretecek, yeniden yüklemeye başlayacak - şu anda 152-milimetre SAU ve 120-milimetre harçları yendi. Her şey onlar tarafından düşünülmüş.
Ancak tanklar Tskhinval’ya pratik olarak ancak Khetagurovo’dan girebildiler. Çoğunlukla kontrol noktalarına dağılmış olan savaşçılarımıza Zar yolu boyunca Java'ya çekilmeleri emredildi. Bu güçler eşitsiz yaralandı. Bizim olan el bombası fırlatıcıları yalnızca altı yüz elli metreye çarptı. Ve tankın neredeyse iki kilometre uzunluğunda bir atış sahası var. Bu nedenle, tankları sabah saat dörtte Khetagurovo'ya giren Gürcüler, köyün, söylenebilecek gibi, tırtılları istedikleri gibi açtığını söyleyebiliriz ...
8 Ağustos sabahı, Tskhinval (SU-25, önden bir bombardıman). - Ed. Çok alçaktan uçtular, kamuflaj yaptıkları belliydi. İnsanlar bunun Rus halkının “aşçıları” olduğunu düşünüyorlardı, insanlar sokağa girdi - ellerini salladılar, selamladılar. Ve o sırada Gürcü uçağı geri döndü ve sivil nüfusa roketlerle vurdu.
Saat ikide, Gürcüler Tskhinval'ın yarısından fazlasını işgal etti. Şehrin her yerinde direniş vardı. Savaşçılarımızdan bazıları uzaklaşmayı başarırken, diğerleri Gürcüler'in arkasında kaldı. Şehrin içinden ilerledikçe, topçuları, henüz ele geçirilmemiş bölgelere, kendi başlarına vurmayacakları şekilde ateş açtı. Ben o zamanlar Tekstilshchiki alanındaydım. Üzerine dolu ateşi pratikte durmadı. Üç yoğunluk için dakikalar azaldı, ancak şu anda SAU’nun kabukları ve mayınlar aynı şekilde uçtu. Ve sonra tekrar dolu çalışmaya başladı.
Kesin olarak Tskhinvali sakinlerinin bir arada bulunduğunu söyleyebilirim. Birbirlerine yardım ettiler, bodrumlarında bodrum olmayanları sakladılar. Panik de özel değildi. Ancak mutlak bir anlayış vardı: umut sadece Rusya içindir. Herkes bekliyordu: Rus birlikleri nihayet ortaya çıkacak?
Rus ordusu komutanları sekiz Ağustos öğleden sonra saat üç civarında, radyoya gittiler. Bizden kendi çağrı işaretlerini talep etmeye başladık: "Neredesin, pozisyonuna gel." Cevap veriyorlar: “Güzel. Herhangi bir yardım olacak mı? ” Cevap: "Evet, yardım olacak." Ancak bildiğim kadarıyla o zamana kadar Rus birlikleri Güney Osetya bölgesine girmemişti.
Güney Osetya Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, KGB, milislerin savaşçıları toplandı ve Gürcüler'e saldırdı. El bombası rampaları olan kentte, tanklarla, piyade savaş araçlarıyla ve zırhlı personel taşıyıcılarıyla savaşmak zaten mümkün. Grozni'nin fırtınası sırasında tanklarımızdan kaçının vurulduğunu hatırlayın. Kaç tane Gürcü zırhlı aracının vurulduğunu bilmiyorum. Ama rakam geliyordu: yaklaşık yirmi beş. Sokaklarda birçok ölü Gürcü var. Saldırıldıklarında, evlere koşmaya başladılar, saklandılar ...
Saha komutanlarımızın kendi aralarında görüşmeler yaptıkları dalgada çalışan radyo istasyonunun yakınındaydım. Birbirlerine sorumluluk alanındaki ve koordineli eylemlerdeki durumu sordular. Ve görüşmeleri boyunca, akşam saat sekizde Tskhinval'in pratik olarak temizlendiği anlaşıldı. Saat dokuz sularında iki BMP vuruldu ve iki BMP daha yakalandı. Ayrıca Tskhinval yakınındaki köyler de temizlendi.
Bombardıman bütün gece sekizinci ile dokuzuncu arasında devam etti. Yine, onlarca dolu taş, kendinden tahrikli silah ve harçlar şehre tekrar çarptı. 9 Ağustos sabahı, saldırı uçakları şehri yeniden bombaladı. 9 Ağustos sabahı akşam yemeğine daha yakın olan Anatoly Konstantinovich Barankevich yayına girdi. Daha önce Güney Osetya Savunma Bakanıydı, ardından Güvenlik Konseyi sekreteri oldu. Kendisi ayrıca 8 Ağustos'ta Tskhinval'daydı, şahsen bir tankı devraldı. Saha komutanlarının çağrılmasını istedi. Bunlar ona durumu bildirdi. Müzakereler elbette şartlı kodlardı. Barankevich de, Rus birliklerinin bir temsilcisi tarafından ziyaret edildi, çağrı işareti “Strelok” idi (çağrı işareti değiştirildi. - Ed.).
Komutanlarımız Barankevich'e Gürcü piyade ve yaklaşık yüz elli araçtan oluşan büyük bir birikim gözlemlediklerini bildirdi. Koordinatları çağırdılar. Barankevich bu koordinatları Strelka'ya verdi ve “Beyler, beklerken ya da konsantre olurken onları koruyun” dedi. Cevapladılar: "Seni anlıyoruz, şimdi topçularla koruyacağız." Bir buçuk ya da iki saat geçti, ancak Rus birlikleri Gürcü insan gücü ve teçhizatının toplanmasına ateş açmadı ...
Ben de hepim aynı alanda Tekstilshchiki'deydim. Sürekli üst kattaydı, ama akşam yemeğinde bir yerde, en son dinlediği radyo istasyonunun bulunduğu bodrum katına indi. haber. Kadınlar ağlar. Ben sordum: "Ne oldu?". Cevaplıyorlar: “Radyodaki komutanlar el bombası mermilerinin neredeyse bittiğini bildirdi. Halk arasında Şangay denilen bölgeden, Gürcistan birlikleri şehre tekrar girmeye başladı. ”
Gürcülere direniş hâlâ devam etti, adamlarımız sonuncusuna kadar dinlendi. Ancak cephaneyle ilgili, özellikle roketli el bombalarıyla ilgili sorunlar vardı. Bu olmadan, tanklarla nasıl savaşılır? Saha komutanlarının birbirlerinden geriye kalanları hakkında sorguladıklarını ve savunmanın nasıl devam edeceğini tartıştım. Ve durum Gürcüler'in Tskhinval'a girdikleri alanlarda sıyrılmaya başladığı noktaya ulaştı. Bildiğim kadarıyla, on iki bin Gürcü piyade ve yaklaşık yüz elli zırhlı araç o gün girdi. Tskhinval'da hala Rus birlikleri yoktu.
Sonra, bu kritik durumda, karar verildi: bir fırsat olduğu sürece, bodrumdaki kadınları kırıp Java'ya götürmek için bir fırsat. İki Zar yolu vardır: biri eski, diğeri yeni, bir baypas. Kadınlar ve ben eski Zar yoluna gittik, hayatımda ilk kez üzerindeydim.
Dağa tırmandığımızda, Tskhinval'ın manzarası açıldı. Stalingrad'a benziyordu. Yolda birkaç Rus piyade savaş aracı vardı, ancak şehre girmediler ... Yol boyunca, Gürcü köyleri de bir araya geldi. Orada Gürcü BMP-2 tarafından kovulduk. Onu hemen farketmedim, kamufle edildi. BMP'miz tamamen boyalı haki. Tanrı bu Gürcüce - BMP operatörü - korusun çünkü bize girmedi. Tepede zorlukla sürünen beyaz bir ceylanın içindeyiz. Dört tur attı ve ceylanın hemen yanına uzandılar. Aşağıdan yukarı doğru ateş etti, ancak düz bir çizgideki mesafe sadece yaklaşık üç yüz dört yüz metre idi, bu da parçalara ayrılabileceği anlamına geliyordu. Bilmiyorum: bize vurmak istemedi ya da bir şekilde hedefi almadı.
Dağın üstünden atladık ve inmeye başladık. Burada bir PC'den (Kalaşnikof makineli tüfek. - Ed.) Vurulduk. Yokuşun altına girmemiz iyi bir şey, ve öyle görünüyor ki, sadece fark ettiğimiz son anda. İzleyiciye uzun bir yol kat ettiler, ama bize göre Tanrıya şükür, onlar da vurmadı.
Sonra, Rus tanklarının zaten aktif zırhla donatıldığı, kuluçkaların üzerinde koruma rozetleri olan bir köye gittik. Yaralı Rus askerlerinin "Urallara" nasıl yüklendiğini gördük. Sonra eski Zar yolundan yenisine geçtik. Ve “sushki” lerimiz zaten oradaydı, düzenli aralıklarla - “Tunguski” (hava hedefleriyle savaşmak için uçaksavar füze silahı kompleksi. - Ed.). Serpantin yolu boyunca Java'ya indiğimizde Rus tanklarını, zırhlı araçların bize doğru yürüdüğünü gördük ... Ve o anda zaferin kendimiz olacağını hissettik.
Bu kabustaki en korkunç şey, genel olarak Rus liderliğinin askerlerin konuşlandırılmasına karar vereceği yönündeki şüpheydi. Bodrum katına indiğimde kadınlar ağladı çünkü Gürcistan şehrinin yarısından fazlası aldı. Soyma başladı, sivil nüfusun yıkımı hakkında bilgi çıktı. Ağlayan kadınlar: “Rusya nerede, bizi gerçekten terk etti mi?” Fakat Rusya, şükürler olsun, başlarını belaya sokmadı.