Çin haftasonu sürpriz bir şekilde yeni gevşeme kararlarını açıkladı. Ülkede hem rezerv zorunlulukları hem de faizlerde aynı anda indirime gidildiği en son zaman 2008 finansal kriziydi. Bu sefer kararı tetikleyen ise, Çin borsasında görülen büyük satış dalgası oldu. Peki kararın etkisi ne olacak? İşte Cumartesi günkü karar ilişkin 5 soru 5 cevap:
1) Çin Merkez Bankası'nın (PBOC) ülkenin ekonomi yönetimindeki rolü ne?
Batılı merkez bankalarından farklı olarak, PBOC bağımsız değil. Çin'in en üst düzey karar verme organı Devlet Konseyi'ne sürekli rapor vermesi gerekiyor. Bunun sonucu olarak, PBOC sürekli olarak ekonomi ve para politikalarını savunmak zorunda kalıyor. Yani güçlü ekonomik planlama komisyonu gibi diğer hükümet kurumlarıyla faiz politikası gibi pek çok konuda mücadele etmesi gerekiyor.
2) PBOC geçen aylarda ne yaptı?
PBOC Kasım'dan bu yana kredi gevşeme modunda ve hükümet tarafından ekonomiye daha fazla destek olması konusunda sürekli baskı altında. Yıl başından bu yana dört kere faizleri indirdi, iki kere de rezerv zorunluluğu oranlarında büyük indirimler yaptı. Cumartesi günü de bir yıllık borçlanma ve mevduat faizlerinde 0,25 puanlık indirimler yaparken, ticari ve tarımsal bankalar için rezerv zorunluluğunu gevşetti.
3) Gevşemenin etkisi ne oldu?
Gevşemenin aslında ekonominin bütününü desteklemesi amaçlanıyor, ancak en büyük kazananı PBOC gevşeme adımları atmaya başladığından bu yana hızla yükselen borsalar oldu. Şangay Bileşik Endeksi bu yıl 12 Haziran'a kadar geçen sürede yüzde 60 arttı. O zamandan bu yana ise yaklaşık yüzde 20 düştü. Endeksin Cuma günü yüzde 7 düşmesi, PBOC'i tekrar gevşemek için harekete geçirdi.
4) Cumartesi günkü açıklamanın etkisi ne oldu?
PBOC'nin kararıyla borçlanma faizi yüzde 4,85, mevduat faizi ise yüzde 2'ye çekilmiş oldu. JPMorgan Çin ekonomisti Haibin Zhu, rezerv zorunluluklarındaki son gevşemenin de bankaların kredi atması için 490 milyar yuanlık fon sağlayacağını tahmin ediyor.
5) Yatırımcılar PBOC'den ne beklemeli?
PBOC'nin istikrarlı yönetimi yatırımcılar tarafından da memnuniyetle karşılanıyor. Ancak banka her zaman yapacakları konusunda bilgi vermiyor. Sık sık herhangi bir duyuru yapmadan ülkenin bankacılık sistemine para enjekte ediyor ve sistemden para çekiyor. Bu durum para politikasının yönü konusunda da kafa karışıklığı yaratabiliyor. Cuma günkü satış dalgası da merkez bankasının sessizce bankacılık sisteminden likidite çekmesinin ardından gerçekleşmişti. Bankanın hareketinin gevşeme politikasının değişmeye başladığı konusunda spekülasyonlara sebep olmuştu.