66 milyon yıl önce yok olmadan hemen önce Afrika’da yaşayan son dinozorlardan biri Fas’ın kuzeyinde yer alan bir fosfat madeninde keşfedildi.
Keşfedilen bu dinozor, Chenanisaurus barbaricus adı ile biliniyor. Ayrıca bu tür, Kuzey Amerika’nın T-Rex’i ile aynı dönemde yaşamış, fakat daha küçük bir Afrika türü.
Geçtiğimiz yıl Bath Üniversitesi’nden Nick Longrich, Fas’taki Ouled Abdoun Havzasındaki Sidi Chennane’deki mayınlarda keşfedilen çene kemiğinin nadir bir parçasını incelemişti. Daha sonra Fas, Fransa ve İspanya’da bulunan meslektaşları ile birlikte yaptığı çalışmalar sonucunda kemiğin abelisaur’a ait olduğu belirlendi.
Abelisaur’lar, T-Rex ve tiranozorlar gibi iki ayaklı yırtıcılardı ancak kısa ve sivri olmayan burunları vardı ve kolları daha da kısaydı.
Kuzey Amerika’da ve Asya’da tiranozorlar egemen iken, abelisaurlar, Afrika, Güney Amerika, Hindistan ve Avrupa’daki Kretase döneminin sonundaki en büyük avcılardı.
Nick Longrich, “Bu bulgu, deniz kayalarından bulunmuş bir dinozor olduğu için sıradışıydı. Bu tıpkı balina fosili bulmak için yola çıkmanız fakat aslan fosili bulmanız gibi. Piyango kazanmak gibi inanılmaz derecede nadir bir bulgu. Ama fosfat madenleri çok zengin olduğu için bunun gibi nadir dinozorlar bulma şansımız hala var.” diyor.
“Fas’ta bu döneme ait neredeyse hiç dinozor fosili bulunmuyor. Hatta Afrika’da Kretase döneminin sonuna tarihlenen ve adı konmuş ilk dinozor bile olabilir. Ayrıca, dinozorları yok eden kitlesel yok oluş öncesindeki Afrika’daki son dinozorlardan biri.”
Yeni keşfedilen dinozor iki ayak üzerinde duruyordu ve oldukça kısa kolları vardı.
Longrich, “Abelisaur’un çok kısa kolları vardı. Üst kol kemiği kısa, alt kol kemiği ise daha da kısaydı. Ayrıca minicik elleri vardı.” diyor.
Fosilin dişleri, kemik ısırıyormuş gibi izler taşıyordu ve bu da Chenanisaurus’un tıpkı T. rex gibi bir avcı olduğunu düşündürüyor.
Bununla birlikte, kısmen tüylü T. rex’in aksine, Chenanisaurus’un yalnızca pulları vardı, beyni daha küçüktü ve yüzü daha kısaydı.
“Heyecan verici bir bulgu, çünkü o dönemde güney yarımküredeki faunanın ne kadar farklı olduğunu gösteriyor.”
New Scientist. 4 Mayıs 2017.