Resulüllah (s.a.v) Muaz b. Cebel’e dedi ki; Ya Mu’az! Allah yerleri ve gökleri yaratmadan önce yedi melek yarattı. Ondan sonra gökleri yarattı. Yarattığı her gök için ayrı bir meleği kapıcı olarak görevlendirdi. Ve onların hepsini azametle donattı. Muhafız melekler güneş gibi aydınlık saçarak iyi amel işleyenlerin amellerini göklere çıkarırlar. Birinci kat göğe çıkardıkları zaman, ameli yüceltip büyütürler. Fakat kapıcı melekler der ki;
Ben gıybet ile görevliyim, bu ameli götürün sahibinin yüzüne paçavra gibi savurun. O başkalarını gıybet etmiştir. Rabbim beni gıybet eden kimselerin amellerini buradan geçirmemekle görevlendirmiştir. Bu sebeple bu amellerin buradan geçmesine izin veremem. Bu amel böylece geri çevrildikten sonra melekler başka bir kulun amelini alırlar, o ameli yüceltirler, tezkiye ederler, sonra yedi kat göklerden geçirmek üzere yola çıkarlar. İkinci kat göğe geldikleri zaman oradaki kapıcı melek der ki;
Bu ameli götürün ve sahibinin yüzüne vurun. Çünkü o yaptığı amellerde gösteriş yapardı. Allah gösterişle karışık olarak yapılan amelleri buradan geçirmemeyi bana emretti. Sonra başka başka bir kulun daha kıymetli bir amelini birinci ve ikinci kat göklerden geçirirler. Üçüncü kat göğün kapısındaki melek der ki;
Bu amelleri götürün, sahibinin suratına vurun. Ben kibre vekil oldum. Allah, dünyada iken kibirlilik yapanların amellerini buradan geçirmemem için bana emir buyurdu. Halb ki bu adam toplantılarda kibirlilik yapıyordu. Sonra o kulun amelinden derece itibariyle daha yüksek bir ameli dördüncü kat göğe getirirler. Namaz, oruç, zekat, hac gibi ibadetler adeta inciler gibi parlar, ortalığı aydınlatırlar. Fakat burada bulunan melek der ki;
Bu amelleri götürün sahibinin suratına vurun. Ben ucb’e (kendini beğenme) vekil tayin edilen bir görevliyim. Bu dünyada iken kendisini çok beğenen bir kimseydi. Daha sonra muhafız melekler çok daha kıymetli ve hepsinden daha parlak bir ameli alır beşinci kat göğe çıkarlar. Amel göğün kapısında adeta süslenen bir gelin gibi dururken, beşinci kat göğün meleği der ki;
Bu amelleri götürün sahibinin suratına vurun. Ben hasede vekil tayin edilen bir görevliyim. Bu amellerin sahibi dünyada iken başkalarına hased eder, çekememezlik yapardı. Rabbim, hased edenlerin amellerini buradan geçirmememi bana emretti. Bundan sonra muhafız melekler başka bir kulun çok daha kıymetli bir amelini alır, altıncı kat göğe çıkarlar. Altıncı kat göğün kapıcı meleği der ki;
Bu ameli götürün sahibinin suratına vurun! Çünkü onun sahibi dünyada iken merhametsizdi. Felakete uğrayan, sıkıntıya düşenlere asla acımazdı. Ben merhamet meleğiğim. Rabbim merhametsizlerin amellerini buradan öne geçirmememi bana emretti.
Üç bin melek namaz, oruç, sadaka, cihad ve haramdan sakınma gibi amelleri gök gürültüsünü andıran bir ses ve güneş ışığı gibi bir parlaklık ile yedinci kat göğe çıkarlar. Yedinci kat göğün kapıcısı olan melek der ki;
Bu ameli götürün sahibinin suratına çarpın. Azalarına vurun ve o kulun kalbini bu amellerle mühürleyin. Çünkü Rabbim, Allah rızası için olmayan amelleri buradan geçirmememi bana emretti. Bu adam yaptığı amellerle Allah rızasını değil başka şeyleri murad etti. Fıkıhçılar nazarında mevki sahibi olmak,alimler nazarında iyi isimle anılmak ve şöhretini artırmak gayesi ile amel etmiştir. Bu çeşit amelleri buradan geçirmemeyi Allah bana emretti. Allah rızası için ve halisane yapılmayan her ibadet riya sayılır. İkiyüzlünün amelini Allah kabul etmez.
Resulüllah devamla buyurdu ki;
Başka bir kulun namaz, oruç, zekat, hac, umre, güzel ahlak, tefekkür, zikir gibi amellerini göklere çıkarırlar. Bütün kapılardan geçer, hatta göklerin melekleri bile onu uğurlar. Bütün perdelerden geçer ve Allah’ın huzuruna yükselirler. Amellerin ihlasla ve yalnız Allah rızası için yapıldığına şehadet ederler.
Kudsi hadis-i şerifte Yüce Allah buyuruyor ki;
Siz kulumun koruy
Bu lanetlemeye meleklerin hepsi katılırlar. Ayrıca yer ve gökler bile onu lanetler. Mu’az dedi ki;
Sen Allah’ın Resulü Muhammed’sin ben ise Muaz’ım
Sevgili Peygamberimiz devamla buyuruyor ki;
Ya Mu’az, eskilerin olsa bile işlerinde ve amellerinde bana tabi ol. Kur’an da taşıyıcısı ve koruyucusu olan kardeşlerin aleyhinde konuşma. Günahlarını başkasına değil kendine yükle. Başkalarını kötüleyerek kendini yüceltme. Kendini diğer insanlardan üstün görme, dünya ve ahiret işlerini birbirinden ayır, karıştırma. Bulunduğun toplulukta kimseye karşı kibirlenme ki; kötü ahlakından herkes emin olsun. Birisinin yanında bulunurken bir başkasıyla gizli konuşma, dünyanın iyiliğini kaybetmemek için insanlara karşı gururlanma. Cehennem köpeklerinin seni parçalamasını istemiyorsan insanları birbirine düşürme.
Yüce Allah buyuruyor ki;
Müminlerin canlarını kolayca alanlara and olsun (Naziat’2)
Ya Muaz, bu ‘Haşitat’ diye zikredilenler kimlerdir biliyor musun? Bunlar cehennemde bulunan bir takım köpeklerdir. Etleri ve kemikleri parçalarlar.
Ya Mu’az! Bu anlattıkların Allah’ın durumlarını kolay kıldığı kullar için çok basittir.
Haricen Not: Ameli işlemekten geri durmayın ve yaptığınız ve işlediğiniz amele istinaden de yaptığınız amelin sizi kurtaracağına da güvenmeyin.
Kaynak: İmam Gazali / İhya Ulumi’d-Din / C:3 / bkz: 833-835