İsviçreli farmakolog Dr. Peter Witt uyuşturucuların etkilerini gösteren bir deney yaptı. Farklı uyuşturucuları örümceklere verdi. Yaptığı deneylerin sonucunda Witt bu etkilerin, tıpkı insanlarda olduğu gibi, tutarlı ve öngörülür olduğunu keşfetti.
Üstte sağlıklı bir örümceğin düzgün, av yakalamak için planlı ve işe yarar şekilde örülmüş ağını görüyorsunuz. Bir de uyuşturucu madde verilen örümceklerin bunlardan nasıl etkilendiğini ördükleri ağlardan görelim. Bakalım uyuşturucular örümceğin tasarım yeteneklerini nasıl etkiliyor.
Marihuana
Bu uyuşturucu madde örümceğin ağ örme yeteneğini az etkilemiş gibi. Fakat örümcek işini yarım bırakmış, tamamlayamamış. Bu ağ örümceğin sinek yakalamasına pek yararlı olacak gibi görünmüyor.
Delta-9 tetrahidro cannabinol (THC) marihuanada etkili olan kimyasaldır.
Cannabinoid maddesi, insanların beynindeki alıcılar üzerinde etkili olur, hafızayı, yoğunlaşmayı, algıyı ve hareketi etkiler. Etkiler hemen başlayıp birkaç saat sürer, yalancı bir rahatlama, dalgınlık ve değişik bir zaman ve uzam algısı gibi sonuçları olur.
Benzedrin
Bu uyuşturucu madde örümceği çok fazla etkilemiş. İşini hızla bitirmeye çabalamış. Dönmüş, dönmüş; ama orta noktada bir şeyler ters gitmiş. Biraz kenara geçmiş. Biraz daha uğraşmış. Ama o da olmamış. Telaş da bastırmış. Ancak her yaptığı yarım ve sonuçsuz kalmış.
Bütün amfetaminler gibi, benzedrin de insanın merkezi sinir sistemini harekete geçirir, kalp hızını ve kan basıncını artırır, yorgunluğu azaltır ama hiperaktifliğe, sinirliliğe ve baş ağrılarına yol açar. Bu örnekte de örümceğin böyle işe yaramaz bir ağ örmesine sebep olmuş.
Koral hidrat (sakinleştirici)
Bu uyuşturucu madde de örümceği çok etkilemiş, birşeyler yapar gibi çalışıp, ortaya sonunda böyle sinek yakalamaya yaramayacak bir ağ çıkarmış. Sanki örümcek tam işe koyulmuş ve sonra da uyuyakalmış gibi.
Bu etki normal, çünkü koral hidrat uyku haplarında sakinleştirici olarak kullanılan bir madde. İnsanlarda genellikle bir saat içinde etkili oluyor.
LSD
Bu uyuşturucu madde de örümceği olumsuz etkilemiş. Yaptığı ağ simetrik ve tamamlanmış gibi durmakla beraber, fazla aralıklı olduğu için sinek yakalamaya elverişli değil.
Örümceğin bunu pek iyi yapamamasının nedeni LSD'nin (Liserjik asit dietilamid) örümcekleri insanlar gibi etkilememesi olabilir. Çünkü bu psikoaktif bir uyuşturucu ve etkileri de kullanıcının ruh haline göre değişiyor.
LSD, insanlarda halüsinasyona yol açan tuhaflık hissi yapar ve ayrıca taşkın mutluluktan paranoyakça korkulara uzanan aşırı duygusal tepkilere sebep olur.
Kafein
Bu uyuşturucu maddenin verildiği örümcek çok uğraşmış ama boş… Ördüğü ağ tam bir karmaşa. Hatta ağ bile denemez.
Peki neden böyle olmuş? Kafein merkezi sinir sistemini uyarır, ama uyanıklığı artırırken, hassas motor koordinasyonunu azaltır. Etkileri 15 dakika içinde görülür ve saatlerce sürer, ayrıca uykusuzluk, baş ağrıları, sinirlilik ve baş dönmesine yol açar.
Görüldüğü gibi bu uyuşturucu madde verilen zavallı örümcekler, her ne kadar kendilerini belki sanal ve geçici bir rahatlama ve doyum içinde hissetseler de böyle devam ederlerse açlıktan ölecekler ya da ertesi güne çıkamayacaklar…
Çocuklarımızın kandırılarak uyuşturucu madde bataklığına düşürüldüğü günümüzde, bu maddelerin zararları çok küçük yaşlardan itibaren öğretilmelidir. Böylece çocuklarımızın bilinçaltında bu maddelere karşı tavır oluşturulmalı ve uzak durmaları sağlanmalıdır. Diliyoruz ki, insanın hayatını mahveden ve insanı insanlıktan çıkaran bu madde bağımlılığı bataklığına kimse düşmesin.
(*) Hayvanların bu tür deneylerde kullanılmasını doğru bulmuyoruz.