Tekel karşıtı mevzuat
Geçmiş
Daha geleneksel piyasa düzenleme modelleri eski merkantilist köklere sahiptir ve tipik olarak fiyatlar ve miktarlarla ilgili olarak uzun vadede istikrarlı bir piyasa dengesini garanti etme eğilimindedir. Bu geleneksel disiplinler, rekabeti önlemeyi ve önlemeyi, mevcut şirketler için piyasada kalıcı bir mevcudiyet sağlamayı ve muhtemelen piyasanın topluluk lehine dengeli bir şekilde gelişmesini garanti etmeyi amaçlar.
Bu tür düzenleyici müdahalenin ana idari araçları şunlardır: kamu tekelleri, yeni şirketlerin piyasaya girişinde isteğe bağlı idari kontroller, teklifin içeriğine ilişkin idari düzenlemeler (üretim standartlarının belirlenmesinden pazar paylarının kotasyonuna kadar). , yönetilen fiyatlarla). Giriş engelleri ve kontrollü tarifeler, ortaçağ soyunun sanat ve zanaat loncalarının öz disiplininde bulunur.
Modern çağda bu, kamunun şirketler tarafından "ele geçirilmesi" ile sonuçlandı: resmen önemli düzenleyici yetkilere sahip olan oyunun kuralları, aslında büyük kamu şirketlerinin ve kendi kendini düzenleyen özel şirketlerin liderleri tarafından ortaklaşa yazıldı.
Kaydedilen ilk antimonopoly anlaşmazlığı vakası, İngiltere'de Allen'a karşı Darcy anlaşmazlığı (11 Coke 84) ile 1602'ye kadar uzanıyor.
1623'te İngiliz Parlamentosu , tüm tekelleri yasaklayan Tekeller Statüsü'nü onayladı (St. 21 James1, c.III).
Tekelleri önleme ihtiyacı, İngiltere'de 1688 ve Fransa'da 1789 ticari devrimlerinin arkasındaki itici güçtü. [1]
On dokuzuncu yüzyıl kökenli sosyal devletin başarısının zirvesinde, yirminci yüzyılda , piyasa dengesizliklerini (tekel, oligopol , karteller , verimsiz düzenlemeler ) iyileştirmeyi amaçlayan "ekonominin demokratik bir şekilde programlanması" fikri kuruldu. ) ve yatırımları sosyal adalet ve yerel denge açısından optimuma yönlendirerek, gerçekten rekabetçi piyasaların geliştirilmesinde arabulucu rolünü üstlenmek. [2]
Antitröst yasasının kökenleri esasen Anglo-Amerikan'dır. İlk olarak 1889'da kısıtlayıcı rekabet anlaşmalarına karşı yasaların kabul edilmesiyle Kanada'da tanıtılmış olmasına rağmen, antitröst yasasının kökenleri genellikle Ohio Senatörü John tarafından önerilen Amerika Birleşik Devletleri Kongresi tarafından kabul edilen ilk antitröst yasası olan Sherman Antitröst Yasası'na kadar uzanır. Sherman 1890'da , ancak somut olarak sadece 1911'de kodaman John Davison Rockefeller tarafından yaratılan petrol imparatorluğuna ve American Tobacco Company'ye karşı uygulandı .
Ekonomi hukukunun üçüncü ve son makro aşaması , 1980'lerin kuralsızlaştırılması , ilgili sektörlerin uluslararası rekabete açılmasıyla birlikte geleneksel kamu tekellerinin ortadan kaldırılması, düzenlenmiş konulardan bağımsız idari makamlar tarafından yönetilen bir geçiş dönemi ve güç politikası ile teyit edilir. .
Özellikler
Antitröst yasası veya rekabet yasası olarak da bilinen bu düzenleyici kompleks, rekabet mekanizması olarak anlaşılan birincil rekabet yararına genel nitelikte bir koruma uygular ve şirketlerin tek tek veya ortaklaşa, kısıtlayıcı davranışları benimseyerek düzenli ekonomik rekabete zarar vermesini engeller. anlaşmalar rekabet, hakim durumun kötüye kullanılması ve bir tekel konumu yaratabilecek veya güçlendirebilecek konsantrasyonlar .
İkinci olarak, uzantı olarak, "antitröst", İtalya'da Antitröst Kurumu (AGCM) adını alan bu kurallara uyumu ve uyumu izleyen organ veya makam olarak da tanımlanır . Başlıca modern mevzuatlar, iki etki yaratan liberalizmin olumlanmasının bir sonucudur : bir yanda, ekonominin devletten kaynaklanan kısıtlamalarının kaldırılması, diğer yanda şirketlerin hakim konumlarını diğerlerine karşı kötüye kullanmalarının yasaklanması. tüketicinin zararı .
Bu nedenle antitröst düzenlemelerinin nihai amacı, mal ve hizmetlerin daha verimli, daha düşük fiyatlarla, daha iyi dağıtımını sağlayan güçlü rekabeti sağlamak için (her şirketin kararlarını rakiplerinden bağımsız olarak aldığı) bir serbest piyasa ekonomisini desteklemektir. kalite ve maksimum yenilik. Dolayısıyla antitröst kuralları, modern hukuk sistemlerinin piyasa güçlerinin aşırılığına ve üreticiler arasındaki anlaşmaların neden olduğu çarpıtmalara tepkisini temsil eder.
Antitröst organlarını kurma ve denetleme görevinin devredildiği Devlet, "Kamu Yararı" durumlarında, Antitröst kriterlerinden sapma yapabilir. Demokratik bir devlette mümkün olan tek tekeller, İtalya'da sanatın onayladığı gibi, aslında kamusal olanlardır. 43 İtalyan Cumhuriyeti Anayasası [3] .
Sanat. İtalyan Anayasası'nın 43. maddesi şöyle der: " Genel fayda amacıyla, kanun, başlangıçta, kamulaştırma yoluyla ve tazminata tabi olarak, Devlete, kamu kurumlarına veya işçi topluluklarına veya kullanıcılara belirli şirketleri veya şirket kategorilerini tahsis edebilir veya devredebilir. temel kamu hizmetlerine veya enerji kaynaklarına veya tekel durumlarına yöneliktir ve üstün bir genel çıkara sahiptir . herkes için meşru bir hizmet, ancak azami kâr, muhtemelen nüfusun belirli kesimlerinin, özellikle daha zayıf veya daha az zengin kesimlerin hayatta kalmasına zarar verecek şekilde.
Dünyada
Avrupa Birliği
Amerikan antitröst geleneği Avrupa'yı derinden etkilemiştir . İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra , başlıca sanayileşmiş ülkelerde tekel karşıtı yasalar kabul edildi: Fransa'da disiplin 1986'da, Almanya ve Büyük Britanya'da 1948'de, İspanya'da 1963'te yeniden düzenlendi. Demokratik bir ekonomik ve sosyal düzenin rekabetçi bir piyasa sistemine dayandığı Avrupa Topluluklarının kurucularının babalarının düşüncesi . Böylece , Roma Antlaşması'nda (1957) kısıtlayıcı anlaşmalar ve hakim durumun kötüye kullanılması davaları düzenlenmiştir (Lizbon Antlaşması'ndan sonraki mevcut numaralandırmada ABİB'nin 101. ve müteakip maddeleri ) ve daha sonra, No. 21 Aralık 1989 tarihli Konsey'in 4064/89, konsantrasyonlar.
İtalya
İtalya'da, ulusal bir anti-tekel mevzuatının getirilmesi, hem diğer Avrupa devletlerine hem de Avrupa Topluluklarına kıyasla önemli ölçüde gecikmeli olarak gerçekleşti: sadece 1990'da, aslında, No. 287 [4] "Rekabet ve Piyasanın Korunmasına İlişkin Kurallar"ı içermektedir. Bu gecikme, genel olarak, doktrinin formüle ettiği umutlara rağmen, ülkemizde uzun süredir piyasaya, bireysel ekonomik inisiyatife ve rekabete yönelik hakim tutumu olumsuz hale getiren kurumsal, siyasi ve kültürel faktörlerin yaygınlığı ile açıklanmaktadır . 1940'lar , özellikle Tullio Ascarelli ve daha sonra Guido Rossi ve Carlo Piana da dahil olmak üzere diğer hukukçular ve bilim adamları tarafından .
Kanun, iki temel ihlal biçimini ortaya koymaktadır: hakim durumun kötüye kullanılması ve rekabeti kısıtlayan anlaşma . Amerika Birleşik Devletleri'ndeki antitröst ihlallerinin cezai bir ilgisi varken, Avrupa hukukunda bunlar idari yaptırımlarla cezalandırılabilir. Kanun ilk kez örf ve adet hukuku ülkelerinde (İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri) uzun yıllardır olumlu deneyime sahip olan yetkilileri tanıttı.
İtalyan ve Avrupa antitröst makamları, her ihlal yılı için şirket cirosunun %10'una varan mali cezalar verme yetkisine sahiptir ve bu nedenle yeterli yaptırım mekanizmalarına sahiptir. İtalyan Parlamentosu, Topluluğunkine benzer rekabetin korunmasına yönelik kurallar getirirken, rekabet piyasasını çerçeve olarak tanımlayarak, "ekonomik inisiyatif hakkını korumak ve garanti altına almak için Anayasa'nın 41. maddesinin uygulanması" amacını vurgulamak istedi. bu girişimin özgürlüğünün gerçekleştiği yer.
Antitröst yasası, vatandaş-tüketici haklarını ve işletmeler için serbest rekabeti garanti altına almak gibi ikili bir amaca sahiptir. Bir tröstün doğuşu, özel nitelikteki tekel bir varlığın referans pazarında üstlendiği güç konumu nedeniyle daha genel bir demokratik tehlike ile ilişkilidir . Örneğin, Nazi Almanyası'nda AEG elektrik , çelik ( Vereinigte Stahlwerke AG ) ve kimyasal ( IG Farben ) kartellerinin üstlendiği gücü düşünün . Ulus devletler, tekel durumlarında ortaya çıkan çok güçlü ekonomik güçler üzerinde yasama gücü ve yetkisine sahip olmayabilir.
Amerika Birleşik Devletleri
Sherman Yasası'ndan önce , bazı Birleşik Devletler federe devletleri , her birinin yalnızca iç ticaretini korumak için yasalar kabul etmişti. Özellikle demiryolu taşımacılığı gibi Amerikan ekonomisinin bazı kilit sektörlerinde yoğunlaşmalardaki artış, Kongre'nin çeşitli eyaletler arasındaki ticareti de düzenlemek için Sherman Yasasını kabul etmesine yol açtı.
Yasanın 1. Bölümü, rekabete aykırı davranışları ve ilgili yaptırımları tanımlamıştır. Daha ziyade, 5.000 dolar para cezasından bir yıl hapis cezasına kadar değişen yüksek cezalar öngörülmüştü. Yasa ayrıca federal hükümete, rekabeti tehlikeye sokan şirketlere karşı dava açma yetkisi verdi, bu inisiyatif gücü birkaç yıl boyunca Birleşik Devletler Yüksek Mahkemesi'nin muhalefeti için hiç kullanılmamış olsa bile .
AB çerçevesi
Gerçekler
Tekel karşıtı hükümler , ortak pazardaki rekabet oyununu engellememeyi, kısıtlamamayı veya bozmamayı amaçlamaktadır : Sanata göre. Roma Antlaşması'nın 81'i (şimdi Avrupa Birliği'nin İşleyişine İlişkin Antlaşma'nın 101. Maddesi ):
Üye Devletler arasındaki ticareti etkileyebilecek ve rekabeti önleme, kısıtlama veya bozma amacı veya etkisi olan tüm teşebbüsler arası anlaşmalar, teşebbüs birlikleri kararları ve uyumlu eylemler ortak pazarla bağdaşmaz. :
- doğrudan veya dolaylı olarak alış veya satış fiyatlarını veya diğer işlem koşullarını belirleme,
- üretimi, satış noktalarını, teknik gelişmeyi veya yatırımları sınırlamak veya kontrol etmek,
- pazarları ve diğer tedarik kaynaklarını paylaşmak,
- diğer müteahhitlerle ticari ilişkilerde, eşdeğer hizmetler için farklı koşullar uygulamak,
- sözleşmelerin konusu ile hiçbir bağlantısı olmayan ek hizmetlerin diğer taraflarca kabulüne tabi sözleşmeler akdedebilir.
Sanat uyarınca. Antlaşmanın 85. maddelerinde belirtilen yasaklara uyulup uyulmadığının izlenmesinden sorumlu otoritedir. 81-82 (şu anda TFEU'nun 101 ve 102'si ) Rekabet Komiseri'nin şahsında Avrupa Komisyonu'dur (İtalyan Mario Monti bu pozisyonu 1999'dan 2004'e kadar sürdürdü ); çoğu Avrupa ülkesinde muadilini İngiliz Rekabet Komisyonu ve İtalyan AGCM gibi bağımsız idari makamlarda bulur .
İşlemler
Bir ihlalin varlığı tespit edilirse, kontrol makamı buna son vermek için araçlar önerir. İhlallere son verilmemesi halinde Komisyon gerekçeli bir kararla ilke ihlaline itiraz eder; yayınlanabilir ve durumu düzeltmek için Üye Devletlere, şartlarını ve yöntemlerini belirlediği gerekli önlemleri alma yetkisi verir.
Bu hüküm, üç müdahale sırasını içerir:
- denetim ve izleme için prosedürel olmayan bir ilk;
- inisiyatif aşamasına ve soruşturma aşamasına bölünmüş ikinci aşama;
- yasağın ihlal edilmesi durumunda son karar verme.
Durumu düzeltmek için uygun koşulları ve yöntemleri belirlemek, her zaman Devletler tarafından alınan önlemlere dayalı da olsa, her zaman Komisyon'a bağlıdır.
Tartışma
Argümanlar lehte
Antitröst yasalarının getirilmesiyle tüketicilerin daha düşük fiyatlar, daha geniş bir ürün çeşitliliği ve dolayısıyla daha fazla seçenek gibi avantajlar elde etmesi bekleniyor. Ayrıca kartel pazarındaki güç azaldıkça üreticiler, bireysel tüketicilerin ihtiyaç, zevk ve isteklerine daha fazla dikkat etmeye zorlanmaktadır.
En büyük ve finansal olarak en uygun şirketler, herhangi bir kontrol olmaksızın, rakipleri nakavt etmeyi başarana ve ardından fiyatlar üzerinde mutlak kontrole sahip olana kadar bir süre piyasada ortaya çıkmak için yıkıcı fiyatlandırma tekniğini kullanabilirler. Rekabet ve kontrol olmadan, en büyük şirketler endüstri üzerindeki kontrollerini pekiştirmekte ve fiyatlara özgürce karar vermekte özgür olacaklardır. Böyle bir durumda, diğer rakiplere göre kazanılacak bir avantaj olmadığı için araştırmaya yatırım yapmak için ne teşvik ne de ihtiyaç olacaktır.
Tekel veya oligopol durumundaki şirketler de önemli bir siyasi etkiye sahiptir ve bu genellikle belirli pazar sektörüne erişimi engelleyen yasalar çıkarma baskısı yoluyla pazarın yapay bir şekilde sınırlandırılmasına neden olur.
Bu duruma güncel bir örnek, enerji şirketleri, dağıtım şebekelerinin sahipleri (özelleştirmeden sonra) ve Avrupa topluluğu tarafından piyasanın serbestleştirilmesi konusunda Ekim 2007'de sunulan tekliflere boyun eğmek istemeyenlerden gelmektedir. Öneri, ağı halka açık hale getirmek ve aynı zamanda çok küçük enerji üreticilerine (örneğin güneş panelleri kullanan aynı kişiler) üretilen enerji miktarını satma imkanı vermekten ibaret olacaktır. Bu, enerji üretimi gibi şu anda altın olan bir sektörde bir tür düzenlemeye yol açacaktır. Tüketici için faydaları, enerji oligopolcülerine verdiği zarar kadar açıktır. Güçlü bir konumda olan, siyasi meselelere karşı çıkmak için yeterli araçlara sahip olan.
Antitröst önlemlerinin eksikliğinden kaynaklanan kamu zararına bir başka örnek, 2004 yılında patlak veren iyi bilinen sigorta karteli vakasıdır: Sayıları yaklaşık bir düzine olan sigorta şirketleri, yasa dışı kâr elde etmeyi kabul etmişti. bir taraftan kanunen üçüncü şahıslara sigorta yaptırmak zorunda kalan, diğer taraftan sigorta karteli tarafından kartelin kendisi tarafından belirlenen fiyatları kabul etmeye zorlanan tüketicinin zararına. Sigorta şirketlerini müşterilere tazminat ödemeye mahkûm eden bir kararla konu kapatıldı;
Zıt argümanlar
Antitröst eleştirmenleri iki farklı tekel türü olduğunu öne sürerler: kanunla oluşturulan veya desteklenen tekel (yasal tekel) ve serbest piyasa koşullarından "doğal olarak" türetilen tekel (tekel). İkinci tip tekel, genellikle serbest piyasanın kendiliğinden bir ifadesi olarak pozitif olarak görülür .
Eleştirmen ayrıca, deneyimin "yırtıcı fiyatlandırma" teorisinin (yani, bir firma rakiplerini aynı şeyi yapmaya zorlamak için fiyatlarını kar marjının altına indirdiğinde, böylece onları bir kayba ve dolayısıyla pazarın dışına çıkardığında) gösterdiğini savunuyor. ) uygulamada işe yaramıyor ve olgunun antitröst yasalarından ziyade serbest piyasa koşullarında daha iyi kapsandığını.
Ayrıca uygulamada bir girişimci bir rakibini elemeyi başarsa bile rekabetin devam ettiğini görüyoruz. Ancak antitröst davalarında ifade edilen yargılardan, bir şirketin bir rakibe zarar vermesi veya nakavt etmesi durumunda, otomatik olarak serbest rekabet piyasasına zarar verdiği görülmektedir.
Ekonomist Alan Greenspan , antitröst yasalarının, girişimcilerin, hayatta kalabilmeleri için gerekli olan bazı pazarlama stratejileri nedeniyle mahkeme celbi ve yasal takibatla karşı karşıya kalacaklarından korktukları için, işlerini verimli bir şekilde yürütmeleri için genellikle caydırıcı olduğunu savunuyor . şirketin gelişimi, ancak şüphesiz pazarda lider bir konum elde etmeyi amaçladı.
Özel bir bireyin tekelinin elde edilmeden önce asla zararlı olmadığı her zaman akılda tutulmalıdır. O ana kadar aslında öznenin piyasa yasalarına saygı göstererek bir hakimiyet konumu elde etmeye zorlandığı ve dolayısıyla kullanıcılara ekonomik ve sosyal avantajlar sağladığı varsayılmaktadır. Bununla birlikte, bir şirket zaten konsolide bir tekel konumu edindiğinde, artık herhangi bir rekabet biçiminin bulunmadığı piyasa yasalarını takip etme konusunda artık hiçbir çıkarı yoktur. Her zaman daha büyük bir kâr ve daha büyük bir tekel konumuna olan ilgi açıkça canlı kalırken. Artık rekabetçi bir bakış açısının dışında kalarak ve böylece tüketicileri, piyasayı ve toplumu cezalandırarak ulaşılabilecek hedefler.
Notlar
Kaynakça
- Giuliano Amato , Antitröst , İtalyan Ansiklopedisinde , VI Ek, İtalyan Ansiklopedisi Enstitüsü , 2000.
- Pierluigi Sabbatini, Antitröst , İtalyan Ansiklopedisinde , VII Ek, İtalyan Ansiklopedisi Enstitüsü , 2006.
- Pierluigi Sabbatini, ANTİTRUST , İtalyan Ansiklopedisinde , IX Ek, İtalyan Ansiklopedisi Enstitüsü , 2015.
İlgili öğeler
- Tekel
- Tüketici
- Rekabet (ekonomi)
- İşaret
- Temel tesisler
- Patent havuzu
- Birleşme ve Devralmalar
- Baskın pozisyon
- Oligopol
Dış bağlantılar
- antitröst , Treccani.it'te - Çevrimiçi ansiklopediler , İtalyan Ansiklopedisi Enstitüsü .
- antitröst , XXI yüzyılın Lexicon'unda , İtalyan Ansiklopedisi Enstitüsü , 2012-2013.
- Avrupa Komisyonu - Rekabet Bölümü , ec.europa.eu adresinde . Erişim tarihi: 18 Mayıs 2008 ( 2 Nisan 2008'de orijinalinden arşivlendi ) .
- agcm.it üzerinde rekabet ve piyasa otoritesi .
- agcom.it üzerinde iletişim garantileri için yetkili .
- Antitröst hukuku, fikri ve sınai mülkiyet , antitröstücü.net'te . Erişim tarihi: 18 Mayıs 2008 ( 19 Haziran 2008'deki orijinal kaynaktan arşivlendi ) .