Unikornuat uterus, müller kanallardan birinin parsiyel ya da tam olarak gelişmemesi nedeniyle meydana gelen bir uterus anomalisidir. Bu tek boynuzlu rahim anomalisi nadir olup 1000 kadında bir gibi bir oranda görülür. Unikornuat uterus, infertilite (kısırlık), ektopik gebelik, tekrarlayan düşükler, bebeğin doğum sırasında anormal gelişi (yüz gelişi, alın gelişi, yan geliş, oblik geliş ve makat gelişi gibi), erken doğum gibi birçok durum ile komplike olabilir.
Bu anomali dört alt tipte değerlendirilir:
- Rudimenter horn bulunmayan izole unikornuat uterus,
- Uterusla bağlantılı olmayan (non-komunikan) ve endometrial kavite içermeyen rudimenter horn,
- Uterusla bağlantılı olmayan (non-komunikan) ve endometrial kavite içeren rudimenter horn,
- Uterusla bağlantılı (komunikan) ve endometrial kavite içeren rudimenter horn).
UNİKORNUAT UTERUS BELİRTİLERİ ve KOMPLİKASYONLARI
Hastaların yaklaşık %75-90’ı non-komunikan tiptedir ve endometrial kavite içerir. Kavite içeren, uterusla bağlantılı olmayan rudimenter hornda, adet dönemlerinde meydana gelen kanama hematometraya, retrograd menstruasyona ve dolayısıyla endometriozise yatkınlığı arttırabilir.
Unikornuat uterus anomalisi düşüğe, ektopik gebeliğe, erken doğuma, intrauterin fetal kayıplara neden olabilir. Gebelik sonuçları iyi değildir. En korkulan komplikasyonu rudimenter horn gebelik rüptürüdür. Bu nedenle, bu hastaların gebeliklerinin, yüksek riskli gebelik takibinde sürdürülmesi büyük önem taşımaktadır.
Hastaların yaklaşık yarısında üriner sistem anomalileri de vardır. En sık görülen anomali, rudimenter horn ile aynı tarafta bulunan renal agenezi iken, yine aynı taraflı pelvik böbrek ikinci sıklıkta görülmektedir.
UNİKORNUAT UTERUS TEŞHİSİ
Unikornuat uterus sıklıkla asemptomatik (belirtisiz) seyreden ve tanısı ultrasonografi ile zor konulan bir anomalidir.
Unikornuat uterus olgularının hamileliği sırasında tanısı kolay konulmasa da, sezaryen ve batın operasyonu sırasında ya da kısırlık (infertilite) nedenleri araştırılırken teşhis edilebilmektedir.
Renal anomalileri saptamada manyetik rezonans görüntüleme ve en sık kullanılan yöntem olan intravenöz pyelografi gibi yöntemler kullanılmaktadır.
Manyetik rezonans görüntüleme (MRG), gerekiyorsa cerrahi tedaviyi planlamak, aynı taraf renal anomalileri tanımak, ayrıca cerrahi sırasında üriner sistemde oluşabilecek bir yaralanmayı önlemek için önem taşıyan bir yöntemdir
UNİKORNUAT UTERUS TEDAVİSİ
Unikornuat uterusa özgü (spesifik) bir tedavi uygulanmaz. Ancak, parsiyel olarak gelişmemiş unikornuat uterus (tek boynuzlu rahim) durumunda hamilelik oluşabilir. Bu durum ektopik gebelik (dış gebelik) olarak adlandırılır ve böyle bir durum da cerrahi müdahale gerektirir.