Gümüş Nedir?
Gümüş, sembolü Ag (Latince Argentum'dan: "parlak" veya "beyaz") olan kimyasal elementtir. Son derece yumuşak, beyaz, parlak, reaktif olmayan (kimyasal tepkimeye girmeyen) bir geçiş metalidir.
Gümüş Nanopartiküller/Nanoparçacıklar Nedir?
Gümüş nanoparçacıkları, Ag NP, boyları 1 nm ila 100 nm arasında değişen gümüş parçacıklarıdır. Son derece geniş yüzey alanları, çok sayıda ligandın koordinasyonuna izin verir.
Ag NP’ler, her türlü patojen mikroorganizmayı öldürebilir.
Birkaç gümüş nanoparçacığı dakikalar içinde 650'den fazla bakteriyi öldürebilir.
Gümüş nanoparçacıklar geniş bir sterilizasyon özelliğine sahiptir ve ilaç direnci yoktur.
Gümüş nanoparçacıkların toksik (zehirli) reaksiyonu yoktur ve ciltte tahriş bulgularına rastlanmamıştır.
Tüm bu avantajlar, gümüş nanoparçacıklarının uygulanması için geniş imkanlar yaratmıştır. Gümüş nanoparçacıkların en yeni nesil doğal antibakteriyel ajanlar olduğu düşünülmektedir.
Antimikrobiyal Olarak Gümüş Nanopartiküller
Gümüşün mikrobiyal hücrelere sokulması, hücre ölümüne yol açabilen yüksek derecede yapısal ve morfolojik değişikliklere neden olur. Gümüş nanopartiküller bakterilerle temas ettiğinde, hücre duvarına ve hücre zarına yapışırlar. Yapıştıktan sonra, gümüşün bir kısmı içeriye geçer ve DNA/RNA gibi fosfat içeren bileşiklerle etkileşime girer, bir kısım da zardaki kükürt içeren proteinlere yapışır. Böylece gümüş nanoparçacıkların eklenmesi hücre çoğalmasını engeller ve hücrenin ölümüne neden olur.
Gümüş nanopartiküller, ahşap, metaller, plastik ve cam dahil olmak üzere birçok yüzey tipine uygulanabilir.
Ag NP'ler sağlık endüstrisinde, gıda depolamasında, tekstil kaplamalarında ve çok sayıda çevresel uygulamada geniş bir kullanımı bulunmaktadır.
Dezenfektan Nedir?
Dezenfektanlar, inert yüzeylerdeki mikroorganizmaları etkisizleştirmek veya yok etmek için tasarlanmış antimikrobiyal ajanlardır.
Dezenfektanlar, vücuttaki mikroorganizmaları tahrip eden antibiyotikler ve canlı dokudaki mikroorganizmaları tahrip eden antiseptikler gibi diğer antimikrobiyal ajanlardan farklıdır. Dezenfektanlar biyositlerden de farklıdır. Biyositler sadece mikroorganizmaları değil, tüm yaşam biçimlerini yok etmeyi amaçlamaktadır. Dezenfektanlar mikropların hücre duvarını tahrip ederek veya metabolizmalarına müdahale ederek çalışırlar.
Mükemmel bir dezenfektan, insanlara ve yararlı yaşam biçimine zarar vermeden, tüm ve tam mikrobiyolojik sterilizasyon sunabilen bir üründür.
Antimikrobiyal Olarak Gümüş
Gümüş binlerce yıldır antimikrobiyal olarak kullanılmaktadır. Son birkaç on yılda, suyun arıtılması, gıda takviyeleri, tıbbi uygulamalarda ve antimikrobiyal kaplamalar ve ürünlerin üretiminde kullanım alanı bulmuştur.
Gümüş, klor gibi geleneksel dezenfektanların kullanımının toksik yan ürünlerin oluşmasına veya yüzeylerin korozyonuna neden olan uygulamalara alternatif bir dezenfektan olarak kullanılır. Gümüşün diğer birkaç dezenfektan ile birleşim halinde sinerjik etki yarattığı da gösterilmiştir.
Etkili Bir Dezenfektan Olarak Gümüş Nanopartiküller
Biyomedikal (hastaneler), eğitim (okullar), çevre (hava/su) ve sanayideki (gıda/tekstil/hayvancılık) hijyenindeki önemli gelişmelere rağmen; halk sağlığı konusunun önemi küresel çapta giderek artmaktadır. Özellikle, yeni bir adaptasyon ile ortaya çıkan 300'den fazla bulaşıcı hastalık nedeniyle insan için en büyük zorluklardan biridir. Sorunun üstesinden gelmek ve enfeksiyonları azaltmak için çeşitli stratejiler ve farklı dezenfektan ürünler kullanılmıştır. Dezenfektanlar, mikroorganizmaları öldürmek veya önlemek için yüzeye uygulanan kimyasal maddelerdir. Hastanelerde, mutfaklarda ve kliniklerde çeşitli yüzeyleri dezenfekte etmek için ideal bir araçtır.
Alkoller, amonyum katyonu, aldehitler gibi kimyasal bileşikler, sodyum hipoklorit, hidrojen peroksitler, iyot gibi oksitleyici maddeler dezenfektan olarak etkili bir şekilde kullanılmıştır. Ne var ki bu bileşikler zararlı, aşındırıcı ve bakteri direnci gibi çeşitli kısıtlardan mustariptir.
Bu sorunların üstesinden gelmek için nanomalzemeler çeşitli sektörlerde yeni kullanım alanları yaratmaktadır. Örneğin, su dezenfektanı, hastanelerde kullanılan dezenfektan, gıda koruyucu, tıbbi cihazlar vb. Gümüş, Çin ve Hint Ayurveda tıbbında etkin bir sağlık katkı maddesi olarak kullanılmıştır. Gümüşün seçilmesi, tıp alanındaki çoklu işlevlerinden kaynaklanmaktadır. Gümüş nitrat uzun zamandır antimikrobiyal olarak kullanılmıştır, ancak günümüzde daha büyük yüzey/hacim oranının sahip nano bazlı gümüş, mikroplara karşı daha yüksek etkinlik göstermektedir.