Prim borcunuz olmadığı sürece sağlık yardımı alabilirsiniz
SORU: 2 Şubat 1956 doğumluyum. İşe başlamam 4 Şubat 1980 olup 2085 gün prim ödemem var. 610 gün askerliğimi borçlanacağım. 3600 günü tamamlamam için, gerekli olan 900 günü isteğe bağlı sigorta yaptırabilir miyim? İsteğe bağlı sigorta yaptırdığımda sağlık hizmetlerinden normal sigortalı gibi faydalanabilir miyim?
TAHİR
YANIT: 2085 gün primin tamamını SSKya ödemişseniz, askerliğinizi borçlandıktan sonra isteğe bağlı olarak 905 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlayarak emekli olabilirsiniz. İsteğe bağlı sigortalı olduğunuzda normal sigortalı gibi sağlık yardımı da alabilirsiniz. Ancak sağlık yardımı almak için prim borcunuzun olmaması gerekiyor.
Şeref aylığı kız çocuğuna bağlanmaz
SORU: Geçen Temmuz ayında babamızı kaybettik. Annem istiklal gazisi dedemizin kızıdır. Dedemizi 1976 da kaybettik. Annem bu durumda istiklal gazisi olan dedemin maaşını alabilir mi? Bunun için müracaatta bulunabilir mi?
YANIT: Kurtuluş Savaşı gazilerine, 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun uyarınca bağlanan aylık, hak sahibinin vefatı halinde sadece dul eşe yüzde 75 oranında bağlanıyor. İstiklal savaşı gazisine 1005 sayılı Kanuna göre bağlanan ve vefatı halinde dul eşine geçen bu aylık, kızına geçmediğinden, istiklal savaşı gazisi olan dedenizin aylığı annenize bağlanmaz.
Borçlanılan süreler son 3,5 yıl hesabına dahil edilir mi?
SORU: 4 Aralık 1976 doğumlu bayanım. 1 Eylül 1993te 4/adan sigortalı olarak işe başladım. Toplamda 350 gün prim ödemem var. 4 Aralık 2000de Emekli Sandığına tabi memur olarak çalışmaya başladım. 2005te 10 ay, 2007de 12 ay olmak üzere toplam 22 ay ücretsiz doğum izni kullandım. Memuriyetten ayrılıp 3,5 yıl 4/a kapsamında çalışarak 4/adan emekli olmak istiyorum. 4/a kapsamında çalışmaya başladıktan sonra doğum borçlanması yaparsam, ödediğim primler 4/a mı yoksa 4/c kapsamında mı sayılır? 4/a kapsamında sayılırsa, son 3,5 yıla eklenir mi? Bir de Emekli Sandığından ikramiye alabilir miyim?
YANIT: 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında çalışırken kullanmış olduğunuz ücretsiz doğum izni sürelerini 4/a (SSK) kapsamında çalışmaya başladıktan sonra borçlanırsanız, borçlandığınız süreler 4/a kapsamında geçen sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Ancak borçlanacağınız gün sayıları son 3,5 yıl hesabına dahil edilmez, borçlanılan ilgili aylara maledilir. Yani ücretsiz izin kullandığınız günlere sayılır.
Sigortalılık süreniz 15 yıldan, prim gün sayınız da 3600 günden fazla olduğundan, emekli aylığınız bağlandığında, memuriyet sürenize ilişkin olarak emekli ikramiyesi alırsınız.
Askerliğimin ne kadarını borçlanayım?
SORU: 9 Ekim 1975 doğumluyum. 22 Temmuz 1998 Bağ-Kurlu oldum. 11 Aralık 2009da çıktım. 2 ayda SSKya prim ödedim. 1995 ile 1997 arası askerlik yaptım. Askerliğimin ne kadarını borçlanmam gerekiyor? Ne zaman emekli olurum?
MUSTAFA
YANIT: Sigortalı bir işte çalışarak Bağ-Kurdan sonra SSKya 1260 gün(3.5 yıl) prim ödemeniz ve askerlik sürenizin 14 ayını borçlanmanız halinde, SSKda emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabi olursunuz. Belirttiğiniz dönemde Bağ-Kura kesintisiz prim ödemişseniz, 1260 günden sonra prim ödemeseniz de, 56 yaşınızı dolduracağınız 9 Ekim 2031de emekli olabilirsiniz.
Prim borcunuz olmadığı sürece sağlık yardımı alabilirsiniz
SORU: 2 Şubat 1956 doğumluyum. İşe başlamam 4 Şubat 1980 olup 2085 gün prim ödemem var. 610 gün askerliğimi borçlanacağım. 3600 günü tamamlamam için, gerekli olan 900 günü isteğe bağlı sigorta yaptırabilir miyim? İsteğe bağlı sigorta yaptırdığımda sağlık hizmetlerinden normal sigortalı gibi faydalanabilir miyim?
TAHİR
YANIT: 2085 gün primin tamamını SSKya ödemişseniz, askerliğinizi borçlandıktan sonra isteğe bağlı olarak 905 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlayarak emekli olabilirsiniz. İsteğe bağlı sigortalı olduğunuzda normal sigortalı gibi sağlık yardımı da alabilirsiniz. Ancak sağlık yardımı almak için prim borcunuzun olmaması gerekiyor.
Ablanız tercih ettiği aylığı alabilir
SORU: Yazılarınızı her zaman okuyor, bilmediğimiz konularda aydınlanıyoruz. Ablamın kendi aylığı yok. SSK'lı olan merhum eşinden dul aylığı alıyor. Babam da SSK emeklisi idi. Babamı da annemi de kaybettik. Ablam babamdan da yetim aylığı alabilir mi? Alamazsa, ablamın aylığı çok düşük (1.200 lira), asgari ücretin altında. Ablamın aylığı, babamın aylığından asgari ücrete tamamlanır mı?
YANIT: Ablanızın eşi ve babanız her ikisi de 4/a (SSK) statüsünde olduklarından, ablanıza hem eşinden hem babanızdan aylık bağlanmaz. Ancak tercih ettiği aylığı alabilir. Asgari ücretin altında olan eşinden bağlanan aylık, babanızın aylığından asgari ücrete tamamlanamaz.
İhraç edilme emekliliğe mani mi?
SORU: 2 Nisan 1974 doğumluyum. 30 Haziran 1991de sigortalı çalışmaya başladım ve SSKya 407 gün prim ödemem var. 1995 yılından Eylül 2016 yılına kadar 20 yıl 7 ay aralıksız kadrolu hemşire olarak çalıştım. Daha önce hizmetlerimi birleştirmiştim. Eylül 2016da kanun hükmünde kararname ile ihracı edildim. Sorularım şunlar:1) Emekli olmama bir mani var mı? 2) Tam olarak emeklilik dilekçemi hangi tarihte vermem gerekiyor? Bu dilekçe son çalıştığım kuruma mı verilecek? 3)Emekli ikramiyesi alabilecek miyim? 4) Hizmet birleştirmesinden yararlanmadan sadece, emekli sandığı hizmetimle 53 yaşın dolmasını beklesem, emekli ikramiyesi alabilir miyim?
MELAHAT
YANIT: 1) Emekli olmanız mani bir durum yok. 2) Emekli olmak için: 20 tam yıl fiili hizmet süresi ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Hizmet süresi şartını sağlamış olduğunuzdan, 51 yaşınıza dolduracağınız 2 Nisan 2025te dilekçenizi vererek emekli olabilirsiniz. Emeklilik dilekçenizi bulunduğunuz yerdeki Sosyal Güvenlik Kurumu il veya merkez müdürlüğüne verebilirsiniz. 3) Görevden ihraç edilip hizmet birleştirmesiyle emekli olacağınızdan maalesef emekli ikramiyesi alamazsınız. 4) Hizmet birleştirmesi yapmadan sadece Emekli Sandığı hizmetinizde emekli olmanız mümkün değil. Ancak bu şekilde bir talepte bulunursunuz. Talebinizi reddedilir. Bunun üzerine dava açabilirsiniz. Tabiki mahkemeden çıkacak sonucun ne olduğu belli olmaz.
EYT ile ilgili teklif yasalaşırsa emekli olabilirsiniz ancak
SORU: 11 Eylül 1969 doğumluyum. 1 Eylül 1989 SSK girişli olup, bugün itibarıyla 5178 çalışma günüm var. Meclise verilen kanun teklifi yasalaşır ve askerliğimi borçlanırsam 2020 yılını beklemeden emekliliğe hak kazanır mıyım?
YANIT: 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olup, kademeli yaş uygulaması nedeniyle emeklilikte yaşa takılanlar (EYT)la ilgili verilen birden çok kanun teklifi var. Bunların tamamı muhalefet partilerinin milletvekilleri tarafından verilen teklifler. İktidar partisinin milletvekilleri tarafından verilen kanun teklifi olmadıkça, bu konuda kimsenin beklentiye girmemesini öneririm.
Ola ki 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olanlar hakkında kademeli emekliliğe ilişkin değişiklikten önceki hükümlerin uygulanmasına yönelik bir düzenleme yapılırsa, sigortalılık süreniz 25 yıldan, prim gününüz de 5000 günden fazla olduğundan, askerlik borçlanması yapmanıza gerek kalmaksızın 2020 yılını beklemeden emekli olabilirsiniz.
Fazla çalışma ücreti nasıl hesaplanır?
SORU: SÖZCÜ Gazetesinin devamlı okuru olarak zaman zaman sizin köşenizi de takip etmekteyim. Aşağıdaki sorularımı yanıtlarsanız memnun olurum.
1- Bir çalışana verdiğimiz net aylık, toplam kaç saatlik mesaisi karşılığıdır? Şöyle ki haftada 50 saat (ayda 200 saat) çalışan ve net 3.000 TL alan bir kişiye bir mesai ücreti de ödememiz gerekir mi? Gerekirse bunu nasıl hesaplayabiliriz?
2- İki dairesi olup, iki kira geliri olan bir mükellef, gelir vergisi beyannamesi verirken, dairelerinden biri için gerçek usulü, diğeri için götürü usulü seçebilir mi?
YANIT: 1- Aylık olarak ödediğiniz ücret, 30 günlük ücret karşılığı kabul edilir. Buna göre günlük ücret 100 TL olur. Haftalık yasal çalışma süresi 45 saat olduğundan, günlük ücret (45/6)= 7,5 saatlik çalışmanın karşılığı sayılır. Buna göre de normal saat ücreti (100/7,5)= 13,33 TL olur. Haftada 50 saatlik çalışmanın 5 saati fazla çalışma sayılır ve fazla çalışma (mesai) ücreti ödemeniz gerekir. Her bir saat fazla çalışma için ödeyeceğin fazla çalışma ücreti, normal saat ücretinin yüzde 50 oranında artırılmış tutarı, yani (13,33x1,5)= 20 TL olur.
2- Kira gelirlerinin beyanına ilişkin gider yönteminin seçimi, gayrimenkullerin tümü için yapılır. Bir kısmı için götürü gider, bir kısmı için gerçek gider yöntemi seçilemez. Gayrimenkullerin tamamı için ya götürü gider ya da gerçek gider yönteminin seçilmesi gerekir.
Askerliğinizi borçlanıp 1383 günde prim ödemelisiniz
SORU: 1 Temmuz 1968 doğumluyum. 1 Şubat 1992 SSK girişimle SSKya toplam 3592 gün prim ödedim. 550 gün askerlik borçlanmam var. Eğer ödersem toplam sigorta günüm 4142 oluyor. Bu şartlarda sanırım girişim 1 yıl geriye çekiyorlar. Ne zaman emekli olurum?
DJ.
YANIT: Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden önce yapmış olmalısınız. Askerliğinizi borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabi olursunuz. Ve borçlanmadan sonra 1383 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5525 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.
5 yıl içinde dava açmayanın hakkı zamanaşımına uğrar
SORU: 22 Mart 1975 doğumluyum. İlk sigorta başlangıcım 1 Kasım 1997dır. Kasım 1998-Mart 2000 arasında asteğmen olarak askerliğimi yaptım. Toplam 5870 gün SSK ya prim ödemem var. Bu şartlarda ne zaman emekli olabilirim? Birde 1991 senesinde Ağustos, Eylül aylarında bir pamuk fabrikasında çalışmıştım. Fakat sigorta girişimi yapmamışlar. Bu konuda ne yapabilirim? Nasıl bir yol izlemem gerekir? 1991 yılındaki girişim sayılırsa ne zaman emekli olabilirim?
OĞUZHAN
YANIT: İşten ayrıldığınız tarihten itibaren zamanaşımı süresi olan 5 yıl içinde hizmet tespit davası açmadığınızdan hakkınız zamanaşımına uğramış. Maalesef başlangıcınızı 1991e çekmeniz mümkün değil. Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 57 yaşınızı dolduracağınız 22 Mart 2032de emekli olabilirsiniz.
Malul ve muhtaç erkek çocuklarına yaş aranmadan yetim aylığı bağlanır
SORU: Yüzde 72 engelli SGK yeni malulen emekli olan erkeğim. Emekli Sandığı emeklisi olup vefat eden babamdan maaş alabilir miyim? ? Yoksa yüksek olan maaş mı bağlanır?
AHMET
YANIT: İyileştirilmesi imkânsız hastalıkları veya sakatlıklarının çalışmalarına engel olduğuna ilişkin sağlık kurulu raporları, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulunca onaylanan erkek çocuklara muhtaç olmaları şartıyla, yaş şartı aranmadan, vefat eden ana veya babalarından dolayı Emekli Sandığından yetim aylığı bağlanmaktadır. Emekli Sandığında; asgari ücretin net tutarından(bugünkü asgari ücrete göre 1.600 liradan) daha az aylık geliri olup kendisini ve aile fertlerini geçindirmeye yetecek kadar malı da olmayanlar muhtaç sayılıyor. Bu kapsamda sağlık kurulu raporunuzun SGK sağlık kurulunca incelenerek malul kabul edilmeniz ve gelir durumunuza göre de muhtaç kabul edilmeniz halinde, babanızdan dolayı Emekli Sandığı'ndan yetim aylığı alabilirsiniz.
Sosyal Güvenlik Kurumu Kamu Görevlileri Emeklilik Dairesi Başkanlığına, sağlık kurulu raporunuzu da ekleyerek bir dilekçe ile yetim aylığı bağlanması talebiyle başvurun. Durumunuzun incelenmesi sonucu belirttiğimiz şartları sağladığınızın tespiti halinde, babanızdan yetim aylığı bağlanır.
İhbar tazminatını geri alamazsınız
SORU: 2010da KPSS ile kamuya atandım. Atamam sebebiyle 3 yıldır çalıştığım işyerine istifa dilekçesi verdim. Şirket benden 3 yıl çalışıyor olmam karşılığında bir maaş bedeli tazminat aldı. Yani çalıştığım son ayın maaşını ödemedi. Bu parayı geri almam mümkün mü?
SEMİH
YANIT: Üç yıla kadar çalışmanız olduğundan; işten ayrılacağınızı ayrılma tarihinden 6 hafta önce( çalışmanız üç yıldan fazlaysa 8 hafta önce) işverene bildirmeniz gerekirdi. Bunu yapmadığınızdan işverenin 6 haftalık ücretiniz kadar ihbar tazminatı alma hakkı var. Bu tazminatı geri alamazsınız. Çünkü işveren ihbar tazminatını az bile almış. Normalde 42 günlük ücretiniz kadar( çalışmanız üç yıldan fazlaysa 56 gün ücretiniz kadar) ihbar tazminat alması gerekirdi.
Maaş beklemeli ve maaşlı ne zaman emekli olabilirim?
SORU: 1 Kasım 1996 tarihinde sigortalı işe başladım, 4 Nisan 1999'da ayrıldım. 2 yıl 4 ay sigortalı çalışmam var. 25 Temmuz 2000 tarihinde memuriyete başladım, halen çalışıyorum. 1 Ocak 1972 doğumlu bayanım. Maaş beklemeli ne zaman, maaşlı ve ikramiyeli ne zaman emekli olabilirim?
YANIT: 4/c (Emekli Sandığı) statüsünden emeklilik için 20 yıl fiili hizmet süresi ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. 2 yıl 4 ay sigortalı prim gününüzle birlikte hizmet süresini tamamlamış ve sizin deyiminizle yaş beklemeli olarak emekliliğe hak kazanmışsınız. Maaşlı ve ikramiyeli emekliliğe ise 54 yaşınızı dolduracağınız 1 Ocak 2026 tarihinde hak kazanıyorsunuz. Memuriyetten ayrılıp, yaşınızın dolmasını bekleyebilir, yaşınız dolduğunda emeklilik başvurusunda bulunabilirsiniz.
Yersiz ödemenin emekli maaşınızdan 1/4 oranında kesilmesi normal
SORU: 2006 yılından bu yana eşimin Bağ-Kur emekli aylığını almaktayım. Haziran ayında 1.110 TL aylık aldım. Temmuz ayında 1.180 TL aylık almam gerekirken hesaba 885 TL yatırılmış. Yetkililere nedenini sorduğumda 5 yıllık geriye dönük incelemeler sonucunda 2.490 TL fazla ödeme yapıldığı ve bu tutarın tamamlanıncaya kadar maaşın 1/4 oranında kesinti yapılacağı bu nedenle 295 TL eksik yatırıldığı söylendi. Sizden öğrenmek istediğim; böyle bir kesinti yapılabilir mi? Kesinti mutlaka yapılacaksa da maaşın 1/4 oranında değil de benim bütçemi sarsmadan 50-60 TL tutarında yapılması mümkün mü?
M.Ş.
YANIT: 5510 sayılı Kanunun "Yersiz Ödemelerin Geri Alınması" başlıklı 96 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Sosyal Güvenlik Kurumunca yapılan yersiz ödemenin gelir ve aylıklardan kesilmesinde, kesintinin başlayacağı ödeme dönemi başı itibarıyla hesaplanan borç tutarı, gelir ve aylıktan yüzde 25 oranında kesilmek suretiyle tahsil ediliyor. 24 ayda borç ödenirse yersiz ödemeye faiz işletilmiyor. Borcun tahsili 24 aydan fazla sürerse ayrıca kanuni faiz işletiliyor. Dolayısıyla yersiz ödemenin aylığınızın 1/4 oranında kesinti yapılmak suretiyle tahsili yasa hükmü olup bir yanlışlık yok. Yersiz ödemenin belirttiğiniz gibi bütçenizi sarsmadan 50-60 TL kesinti yapılarak tahsili mümkün değildir.
İlave aylık, ilave ödemeden mahsup edilecek mi?
SORU: Uzman hekim olarak 2017 yılında emekli oldum. Şu an 3.825 lira maaş ve 599 lira ek ödeme alıyorum. 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren verilecek olan 2.000 lira ilave ödeme, kuru maaşa ilave edilip ek ödeme kesilecek mi? Şayet çalışmaya başlarsam şu anda aldığım ek ödeme yine kesilecek mi?
YANIT: İlave ödeme ilgili yasa tasarısında, 5510 sayılı Kanunun ek 3. maddesi uyarınca ilave aylık alanlara, ilave aylık tutarının öngörülen ilave ödeme tutarından düşük olması halinde aradaki fark kadar ilave ödeme yapılması öngörülmüştü.
Tasarının Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmelerinde, tabip ve diş tabiplerinin ilave aylık almalarını sağlayan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun ek 3. maddesi uyarınca ödenen emeklilik primlerinin tamamının yine kendilerince ödendiği, ek 3. madde kapsamında ödenen ilave aylıkların, ilave ödeme yapılması ile ilgili düzenlemeyle ilişkilendirilmesinin uygun olmadığı gerekçesiyle Komisyon tarafından madde metninden çıkarıldı.
Buna göre, ek 3. madde kapsamında ödenen ilave aylıklar, 7146 sayılı Kanunla getirilen ilave ödeme tutarından mahsup edilmeyecek. Uzman hekim olarak, hem ilave aylığınızı hem de 2.000 TL ilave ödemenizi alabileceksiniz. Ancak çalışmaya başlamanız halinde ilave aylığınız değil ama 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren ödenmeye başlanacak olan ilave ödemeniz kesilir.
Emekli olduğunuzda yetim aylığını kestirmeniz gerekir
SORU: Babam SSK emeklisi idi. Babamdan annem dul maaşı bana da yetim maaşı bağlandı. Şu anda bekârım ailemle oturuyorum ve çalışmıyorum. Yaştan dolayı emeklilik hakkımı bekliyorum. Emekli olunca (emekli maaşı bağlanınca) benim yetim aylığım kesilecek mi? Kesilirse annemin dul maaşına mı ilave edilecek mi? Annem ve ben babacığımın maaşının yüzde kaçını almamız lazım? Annem kendisi de SSK emeklisi.
B.Y
YANIT: SSK emekli kız çocuğuna anne ve babasından dolayı yetim aylığı bağlamaz. Maalesef emekli olduğunuzda, babanızdan dolayı almakta olduğunuz yetim aylığınız kesilir. Zaten aylık bağlatırken emekli olduğunuz da yetim aylığınızı kestireceğinizi beyan ve taahhüt ettiniz.(buna ilişkin form imzaladınız) Emekli olduğunuzda kuruma başvurarak aylığınızı kestirmeniz gerekir. Şuan da anneniz yüzde 50, sizde yüzde 25 oranında aylık almaktasınız. Emekli olup yetim aylığınız kesildiğinde, anneniz emekli olduğundan aylık bağlama oranı değişmeyecektir. Anneniz emekli olmasaydı, aylığınız kesildiğinde, annenizin yüzde 50 olan aylık bağlama oranı yüzde 75e çıkacaktı. Bir anlamda kesilen aylığınız annenize gidecekti.
Anneme kardeşimden aylık bağlanır mı?
SORU: Bağ-Kur emeklisi iken ölen babamdan ölüm aylığı almakta olan anneme, bekâr olarak vefat eden SSK emeklisi kardeşimden aylık bağlanır mı?
YANIT: 4/a (SSK) kapsamında emekli olan oğlundan anneye aylık bağlanabilmesi için her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirin asgari ücretin net tutarından (1.450,91 TLden) daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartları aranıyor. Anneniz eşinden aylık aldığından oğlundan aylık bağlanmaz.
Engelli hakkından yararlanmak için en az yüzde 40 oranında işgücü kaybı aranır
SORU: 22 Mart 1968 doğumluyum. 6100 SSK günüm var. Boy kısalığından askere alınmadım. Ne zaman emekli olurum. Askerlikten muaf olmamım bir faydası var mı?
DUYGU
YANIT: Emekli olma şartlarını sigorta başlangıç tarihi belirliyor. Sigorta başlangıç tarihinizi bildirmeniz halinde, ne zaman emekli olabileceğinizi hesaplayabiliriz. Askerlikten muaf olmanız nedeniyle erken emekli olamazsınız. Engelli hakkıyla emekli olmak için en az yüzde 40 oranında işgücü kaybına uğramak ve Maliyeden vergi indirim hakkı alma şartları aranıyor.
Prim yeterli ancak 52 yaşı da doldurmanız gerek
SORU: 8 Ağustos 1968 doğumluyum. 21 Ekim 1991de SSKlı işe girdim. Daha sonra askerlik borçlanmasını ödedim. Yaklaşık 8.500 gün prim ödemem bulunuyor. Ne zaman emekli olurum?
E.E.
YANIT: Sorunuzu sigorta başlangıç tarihinden önce 18 ay askerlik yaptığınız varsayımıyla cevaplandırıyoruz. Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Priminiz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 52 yaşınızı dolduracağınız 8 Ağustos 2020de emekli olabilirsiniz.
Başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor
SORU: 8 Aralık 1965 doğumluyum. 1988deki sigorta girişimle, 3567 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olurum?
MURAT
YANIT: Sigorta başlangıcınızı tarih(gün, ay, yıl) olarak bildireceğiniz yerde, sadece yıl olarak bildirmişsiniz. Oysa başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor. Sorunuzu 23 Mayıs 1988den önce sigortalı olduğunuz varsayımıyla cevaplandırıyoruz. Yaş sorununuz olmadığından 1808 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5375 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Sigorta başlangıç ve askerlik tarihinizi (gün, ay, yıl olarak) ve askerlik sürenizi bildirmeniz halinde, sorunuza daha net cevap verebiliriz.
Yaşımı beklerken sağlık hizmeti alabilir miyim?
SORU: 8 Şubat 1979 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 1 Eylül 1997. 27 Ağustos 2018 itibarıyla prim gün sayım 7157. 54 yaş, 5975 gün, 20 yıl şartlarından son ikisini tamamladım. Bu durumda, çalışmayıp emekli maaşı için yaşımı beklesem olur mu? Bu bekleme süresinde sağlık hizmeti alabilir miyim?
YANIT: Çalışmadan emeklilik yaşınızın dolmasını bekleyebilirsiniz. 54 yaşınızı doldurduğunuzda da emeklilik başvurusunda bulunabilirsiniz. Sigortalılığınızın sona erdiği tarihten itibaren 100 gün süreyle sağlık hizmeti almaya devam edersiniz. 100. günden sonra ise evliyseniz ve eşiniz genel sağlık sigortalısıysa, onun bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak sağlık hizmeti alırsınız. Aksi halde, aylık olarak asgari ücretin yüzde 3ü (bugün için 61 TL) tutarında genel sağlık sigortası primi ödeyerek sağlık hizmeti alırsınız.
Kıdem tazminatı alabilir yazısı birden fazla kullanılabilir mi?
SORU: SÖZCÜde yazılarınızı sürekli okuyorum. Özellikle 3600 prim gününü dolduranların SGKdan kıdem tazminatı alabilir yazısı alınması durumunda kıdem tazminatına hak kazanacağı ile ilgili birçok yazınızı okudum. Ancak son zamanlarda çalışanlar sürekli bu yazı ile tazminat alarak işten ayrılmaktalar. Gördüğüm kadarıyla SGK bu yazıyı çalışanlar ne zaman talep etse veriyor ve akıbetini takip etmiyor. Bir çalışan bu yazıyı SGKdan talep ederek, çalıştığı her işyerinde bu hakkı kullanabilir mi, yoksa bir defa mı bu hakkı kullanabilir?
YANIT: 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günüyle kıdem tazminatı alarak işten ayrılan kişinin, işten ayrıldıktan sonra yeniden çalışmaya başlamasını engelleyen yasal bir düzenleme yok. Emeklilik için yaşının dolmasını beklemek üzere işten ayrılan kişinin, daha sonra ekonomik şartlarının değişmesi ya da kendisi için daha uygun bir iş bulması nedeniyle yeniden çalışmaya başlaması söz konusu olabilir.
Emeklilik için gereken yaş dışındaki şartları sağlayıp, SGKdan alacağı kıdem tazminatı alabilir yazısını işverenine ibraz edip kıdem tazminatı alarak işten ayrılanların, sonraki işlerinden de aynı gerekçe ile ayrılmaları halinde kıdem tazminatına hak kazanamayacağına ilişkin ve bu hakkın kullanımını sayısal olarak sınırlayan bir yasal düzenleme de yok. SGKda verdiği yazının akıbetini takip etmek zorunda değil. Kıdem tazminatına hak kazanmak için emeklilik için gereken yaş dışındaki şartların sağlanmış olması ve bunun da SGKdan alınacak yazı ile belgelendirilmesi yeterli.
4500 günle de, 7000 günle de 60 yaşı doldurmanız gerek
SORU: 26 Nisan 1986 doğumluyum. 2004 sigorta girişim var. Özel şirkette çalışıyorum şuan 9.5 yıl oldu. 3509 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?
SÜLEYMAN
YANIT: İki şekilde emekli olabilirsiniz. 1) 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak. 3491 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 7000 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 26 Nisan 2046 tarihinde. 2) 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak. Bu seçenekte de, 991 gün daha prim ödeyerek toplam primini 4500 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte.
Emekli aylığı tutarını etkileyen pek çok etken var
SORU: 26 Temmuz 1974 doğumluyum. SSK hizmet dökümümde, Staj sigorta başlangıç tarihim 10 Ekim 1992, asıl iş başlangıç tarihim de 19 Aralık 1994 olarak görünmektedir. Kasım 1996 ve Mayıs 1998 Tarihleri arasında 18 Ay Askerlik yaptım ancak henüz Borçlandırma yapmadım. 21 Eylül 1998 - 21.03.2003 Tarihlerinde Devlet Memuriyetten 1901 günüm var. Ve müracaatımla SGK ile birleştirmemi yaptırdım. Hizmet dökümümde uzun vade gün sayısı 5361 olarak görünmektedir. Verdiğim bilgiler eşliğinde; Ne zaman emekli olabilirim? Bugünkü şartlarda emekli aylığım ne kadar olur? Emekli aylığımın düşmemesi için (şu anda prime esas kazancım aylık 4.461,56 TL) ne yapmam gerekir?
MURAT
YANIT: Staj sigortasında kişileri emekli eden sigorta kollarına prim ödenmediğinden emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmıyor. Emekli olma şartlarınızı sigortalı çalışmaya başladığınız ve adınıza ilk defa çalışma süresi bildirilen 19 Aralık 1994 tarihi belirliyor. Sorunuzdan 21 Mart 2003de memuriyetten ayrılıp, sigortalı çalışmaya başladığınızı anlıyoruz. SSKda emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. 389 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5750 güne tamamlamanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız 26 Temmuz 2029da emekli olabilirsiniz.
Emekli aylığını; tüm çalışma döneminde üstünden prim hesaplanan kazanç tutarı ile prim ödeme gün sayılı belirliyor. Tabi ki prim ödenen dönemlerde çok önemli. Çünkü 2000den önce, 1 Ocak 2000 ile 1 Ekim 2008 arası ve 1 Ekim 2008den emekli olunan tarihe kadar ödenen primler emekli aylığını farklı ağırlıkta etkiliyor. Ülkedeki enflasyon oranı ve Ülkenin gelişme hızı da önemli kriterler. Tüm bu veriler olmadan emekli aylığı hesaplanması mümkün değil.
Kademeli emeklilik hükümlerine tabisiniz
SORU: 15 Nisan 1964 doğumluyum. Sigorta giriş tarihim 1 Nisan 1981. Toplam prim gün sayım 3265. 350 gün askerlik borçlansam 55 yaşında emekli olabilir miyim?
YANIT: 8 Eylül 1999 tarihi itibarıyla sigortalılık süreniz 23 yıldan az olduğundan, 3600 prim günüyle 55 yaşında emekli olamazsınız. Emeklilik şartlarınız kademeli emeklilik hükümlerine göre belirlenir. 3600 prim günü ile 55 yaşınızı 23 Mayıs 2014 tarihinden sonra tamamlamış olacağınızdan, 3600 prim günüyle 60 yaşınızı dolduracağınız 15 Nisan 2024 tarihinde ya da 5075 prim gününü tamamladığınızda emekli olabilirsiniz.
Başlangıçtan sonraki askerlik şartları değiştirmez
SORU: 10 Ağustos 1976 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 4 Nisan 1994dür. 20 Ağustos 1996da askere gittim. Askerliğimi yatırsam ne zaman emekli olurum?
CELAL
YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün prim ödeme ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 5675 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 54 yaşınızı dolduracağınız 10 Ağustos 2030da emekli olabilirsiniz. Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden sonra yaptığınızdan borçlanma emekli olma şartlarınızı değiştirmez. Sadece prim ödeme gün sayınızı artırır. Emekli olacağınız tarihe kadar priminizi tamamlayabileceğinizden, askerliğinizi borçlanmanıza gerek yok.
Emeklilik için yılbaşından önce mi sonra mı başvurmalıyım?
SORU: 33 yıldır uzman hekim olarak kamuda hizmet vermekteyim. Bu yıl emekli olmayı planlıyordum ki birtakım düzenlemeler yapılacağı duyumuyla erteledim. Malumunuz birkaç konuda düzenleme yapıldı ama net bir bilgi yok. 33 yıllık emeğimin heba olmasını istemiyorum. Çünkü alacağım maaş iki ay önceki hesaplamada 3.200 TL çıkmıştı. Size sormak istediğim; Ekim ayı içinde dilekçe verip ayrılmamla elde edeceğim haklar, Ocak veya Şubat 2019da emekli olursam alacağım haklardan çok farklı olacak mıdır? Yıpranma sanırım bizi kapsamayacak. Emekli aylığı ve ikramiyede ne gibi değişiklikler olabilir?
YANIT: Emekli Sandığından emekli olan hekimlere ilave ödeme yapılmasına ve sağlık personeline yıpranma hakkı verilmesine ilişkin yasal düzenleme yapıldı. İlave ödeme 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren yapılmaya başlanacak. Emeklilik başvurunuzu ne zaman yaparsanız yapın ilave ödemeden yararlanırsınız.
Yıpranma hakkından 3 Ağustos 2018 tarihinden sonraki hizmet süreniz için yararlanmanız söz konusu olur, ancak bunun da sağlayacağı bir avantaj olmaz. Bunların dışında bir düzenleme gündemde yok.
Emekli aylığı açısından da emeklilik tarihinizin önemi yok. Emekli ikramiyesi açısından ise, emeklilik başvurunuzu 15 Aralık 2018den sonra yaparsanız emekli ikramiyeniz 2019 Ocak ayından geçerli olan katsayılara göre hesaplanacağından daha yüksek olur. Ayrıca emekli ikramiyesi her tam hizmet yılı için ödendiğinden, emeklilik başvuru tarihinizi tam yıldan artan hizmet sürenizi tam yıla tamamlamayacak şekilde belirleyebilirsiniz.
Yurtdışı borçlanmasıyla emekli olan doktora ilave ödeme
SORU: 1974-1976 yıllarında Türkiyede Sağlık Bakanlığı bünyesinde doktorluk ve askerliğimi tabip asteğmen olarak yaptım. 1977-2016 yıllarında Almanyada önce ihtisas, devamında uzman doktor olarak çalıştım. Sonra ülkeme dönerek yurtdışından döviz ile 15 yıla tekabül eden kalan kabaca 13 yılı ödeyerek Emekli Sandığından 4ün 3ünden emekli oldum. 1 Ocak 2019da hekimlere yapılacak olan ilave ödemeden ben de yararlanabilecek miyim?
YANIT: Yasal düzenlemede ilave ödeme, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununa göre tabip ve diş tabibi kadro ve pozisyonları esas alınarak emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olup, aylıklarıyla birlikte makam tazminatı ödenmesine hak kazanamamış olan tabip ve diş tabipleri için öngörülüyor.
Yurtdışı borçlanması yapmış olsanız da tabip kadrosundan emekli olmuş olmalısınız. Bu durumda sizin de ilave ödemeden yararlanmanız gerekir.
Emekli olacağım yaş 52ye düşer mi?
SORU: 7 Eylül 1969 doğumluyum. Sigorta giriş tarihim 23 Mart 1992dir. Mayıs 1989da askere gittim. 18 ay askerlik yaptım. 5450 gün prim ödemem var. Normal olarak emekli olacağım yaş 53 gözüküyor. Acaba askerliğimin kaç ayını ödersem yaş 52 olur?
RECEP
YANIT: Askerlik sürenizin 10 ayını borçlanmanız halinde, 53 olan emeklilik yaşınız 52 ye düşer. Prim ödemeniz yeterli olduğundan 52 yaşınızı dolduracağınız 7 Eylül 2021de emekli olabilirsiniz.
Her sigortalının 3600 günle emeklilik hakkı yok
SORU: 13 Temmuz 1962 doğumlu teyzemin, Bağ-Kur başlangıç tarihi 29 Kasım 2006 olup isteğe bağlı olarak Bağ-Kura 872 gün prim ödemesi var. Şu anda sigortalı olarak çalışmaktadır. 456 gün de SSKya prim ödemesi var. İki çocuğu bulunuyor. Çocuk borçlanması yaptırabilir mi? Ne zaman emekli olabilir? 3600 günden emekli olabilir mi?
NEŞE
YANIT: Teyzenizin sigorta başlangıç tarihi 8 Eylül 1999dan sonra olduğundan maalesef 3600 günle emekli olma hakkı yok. Teyzeniz doğumları muhtemelen sigorta başlangıç tarihinden önce olduğundan doğum borçlanması da yapamaz. Teyzeniz 3172 gün daha prim ödeyerek toplam primini 4500 güne tamamlaması şartıyla, 25 yıllık sigortalılık süresini dolduracağı 29 Kasım 2031de emekli olabilir. Ayrıca isteğe bağlı Bağ-Kura 4072 gün daha prim ödeyerek toplam primini 5400 güne tamamlayacağı tarihte Bağ-Kurdan emekli olması da mümkün.(ara vermeden prim öderse Kasım 2028 ayı sonunda)
Anneye SSKlı çocuğundan aylık bağlanmasının şartları
SORU: Bir yakınım için yazıyorum. 86 yaşında bir hanım. Vefat eden eşinden (Emekli Sandığı) aylık almaktadır. Bekâr olan oğlu vefat etti. SSKdan emekli olan oğlunun, annesinden başka emekli maaşı hak eden bir varisi yoktur. Anne bu durumda oğlundan aylık alabilir mi?
YANIT: 4/a (SSK) kapsamında emekli olan oğlundan anneye aylık bağlanabilmesi için her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirin asgari ücretin net tutarından (1.450,91 TLden) daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartları aranıyor. Yakınınız hem eşinden aylık alıyor olması nedeniyle hem de eşinden almakta olduğu aylık net asgari ücret tutarının üzerinde olacağından, oğlundan aylık bağlanmaz.
Yurtdışında ödenen kira indirim konusu yapılabilir mi?
SORU: Londra'ya taşınacak olan kızım İstanbul'daki evini kiraya verip orada ev kiralayacak. O kirayı buradaki gelir vergisinden düşebilir mi?
YANIT: Gelir idaresi, Türkiyede tam mükellef olanların (örneğin, resmi daire ve müesseseler veya merkezi Türkiyede bulunan işverenlere bağlı olarak bunların işleri dolayısıyla yabancı memleketlerde oturan Türk vatandaşları) yurtdışında ödedikleri kira giderini, Türkiyede elde ettikleri kira gelirinden indirilmesini kabul ediyor. Ancak Türkiyede yerleşik olmayanların (çalışma veya oturma izni alarak altı aydan daha fazla bir süredir yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları dahil), yabancı ülkelerde ödedikleri kira bedellerini Türkiyede elde edilen kira gelirinden indirilmesini kabul etmiyor.
Danıştay 3. Dairesinin 1993, Danıştay 4. Dairesinin 1999 tarihli kararlarına göre ise yurtdışında işçi olarak çalışanların bulundukları ülkelerdeki konutları için ödedikleri kira giderlerini, Türkiyede elde ettikleri kira gelirlerinden indirebilmeleri mümkün.
Buna göre, ileride yargıya gitmeyi göze alıp, gerçek gider yöntemini seçerek, yurtdışında ödenen kira giderini (ödemelerin yapıldığı tarihlerdeki Merkez Bankası döviz alış kuruna göre TLye çevirerek) kira gelirinden indirilmesi mümkün olabilir.
13 ay askerlik borçlanmasıyla 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz
SORU: 20 Şubat 1977 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1 Ekim 2000 olup 5400 gün prim ödemem var. 1997 yılında askerlik görevimi 18 ay olarak yaptım. Emeklilik yaşım ve primim ne zaman dolar?
GÖKHAN
YANIT: Askerlik sürenizin 13 ayını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5975 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabi olursunuz. Borçlanmayla primi tamamlamış olacağınızdan, borçlanmadan sonra prim ödemeseniz de, 58 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.
Emekli hekimlere yapılacak ilave ödeme ne zaman başlayacak?
SORU: Cumhurbaşkanının onayladığı son torba yasadaki emekli doktorlara ödenecek paraların programı ne zaman açıklanacak?
YANIT: Emekli hekim ve diş hekimlerine ilave ödemenin ne zaman yapılmaya başlanacağı ilgili Kanunun kendisinde yer alıyor. 3 Ağustos 2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7146 sayılı Kanunun 4. maddesiyle yapılan düzenlemenin yürürlük tarihi 1 Ocak 2019. Buna göre, emekli hekim ve diş hekimlerine ilave ödemeye 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren başlanacak.
5825 gün prim ödeyip 56 yaşı dolduracaksınız
SORU: 1 Mart 1973 doğumluyum. 29 Ekim 1996 tarihinde SGK girişim yapıldı. Toplam 4278 gün prim ödemem var. SGK'lı olarak çalışmaya devam ediyorum. Askerliğimi Kasım 2000 ve Mayıs 2002 de 18 ay olarak yaptım. Emeklilik yaşım, ödemem gereken prim Gün sayısı ve askerlik borçlanmasının gerekli olup olmadığı konusunda bilgilendirseniz sevinirim.
MEHMET
YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabisiniz. 1547 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5825 güne tamamlamanız şartıyla, 56 yaşınızı dolduracağınız 1 Mart 2029da emekli olabilirsiniz. Askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden sonra yaptığınızdan, borçlanma emekli olma şartlarınızı değiştirmez. Ancak, prim ödeme gün sayınızı artırır. Emekli olacağınız tarihe kadar prim eksiğinizi çok rahat tamamlayabileceğinizden borçlanmaya gerek yok.
Almanyadaki sigorta başlangıç tarihi Türkiyede de sayılıyor
SORU: 43 Almanyada 20 senedir çalışıyorum. Türkiyeden emekli olmak istiyorum. Bir çok değişik duyumlar aldım. Ama hangisi doğru, hangisi yanlış bilmiyorum. Bu kon uda bilgilendir misiniz?
RECAİ
YANIT: Almanya ile aramızdaki ikili sosyal güvenlik sözleşmesine göre, Almanya daki sigorta başlangıç tarihi Türkiyede de sigorta başlangıç tarihi sayılıyor. Almanyada 23 Mayıs 1997den sonraki bir tarihte sigortalı olduğunuzu varsayarsak, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödemesi ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. Almanya çalışma sürenizin 5900 gününü borçlanmanız halinde, 57 yaşınızı dolduracağınız tarihte Türkiyeden emekli olabilirsiniz. Ayrıca Almanya çalışma sürenizin 3600 gününü borçlanmanız halinde, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olmanızda mümkün. Doğum tarihinizi, Almanyadaki sigorta başlangıç tarihinizi(gün, ay, yıl olarak) askerlik tarihinizi ve süresini bildirmeniz halinde, sorunuza daha net cevap verebiliriz.
Yaşınız dolmadan vereceğiniz emeklilik dilekçesi işleme alınmaz
SORU: Devlet memuru olarak 24 yılı bitirince kişisel nedenlerle istifa edip çekildim ve 1 yıl da isteğe bağlı Emekli Sandığı (4/c) primi yatırdım. Emekliliğimi hak etmiş bulunuyorum. Maaş için 54 yaşımı bekleyeceğim. Şu anda yaşım 48. Başka iş yapacak olursam (şirket kurma, ticaret yapma vs.), emekli dilekçemi şimdi verip, emekliliği gerçekleştirmek mi (benim iş yapmam açısından SGK kesintisi olmadan) daha mantıklı, yoksa emeklilik dilekçemi 54 yaşına geldiğimde, maaşımı hak ettiğim tarihte mi vermeliyim? Ayrıca, tazminatımı hak edebiliyor muyum?
YANIT: Emeklilik dilekçenizi şimdi vererek emekliliğinizi gerçekleştiremezsiniz. Verseniz de yaşınızı tamamlamadığınızdan dikkate alınmaz. Dolayısıyla emeklilik dilekçenizi yaşınızı doldurup, emekliliğe hak kazandığınızda verebilirsiniz.
Bir işverene bağlı olarak çalışmanız halinde 4/a (SSK), kendi işinizi kurmanız halinde 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sigortalı olursunuz. Bu durumda son 2520 günlük prim ödemeniz içinde daha çok hangi sigortalılık kapsamında prim ödemiş olursanız o sigortalılık statüsünden emekli olursunuz. Ancak memuriyetten çekilmiş olduğunuzdan, emekli aylığınız bağlandığında memuriyet süreniz için ikramiyenizi alırsınız.
Sağlık personeline yaş indirimi nasıl uygulanacak?
SORU: Eşim 1992 yılı Eylül ayından bu yana devlette hemşire olarak görev yapmaktadır. 28 Ağustos 1974 doğumlu olup, bugüne kadar 2 ay ücretsiz izin kullandı. Geçtiğimiz günlerde yasalaşarak yürürlüğe giren sağlık personeline yıpranma hakkı veren Yasaya göre eşim hangi tarihte emekliliğini hak ediyor?
YANIT: Eşiniz emeklilik için 20 yıl fiili hizmet süresi ve 49 yaş şartlarına tabi. Sağlık personeline yıpranma hakkı verilmesine ilişkin Yasa 3 Ağustos 2018 tarihinde yürürlüğe girdi. Yasa hükmüne göre, eşinizin Yasanın yürürlüğe girdiği 3 Ağustos 2018 tarihinden itibaren hak kazanacağı FHZ (yıpranma) süresi (her 360 gün için 60 gün), fiili hizmet süresine eklenecek.
Yaş indirimi için aranan 3600 gün belirtilen iş ve işlerde çalışmış olma şartının nasıl uygulanacağı ise henüz belli değil. Bu nedenle uygulamanın açıklanacağı ikincil mevzuatı beklemek gerekiyor. 3600 günün hesabında 3 Ağustos 2018 tarihinden önceki çalışma süreleri dikkate alınırsa, hak kazanacağı FHZ süresinin yarısı 49 yaşından indirilir ve indirimli yaşını tamamladığında emekli olamaya hak kazanır.
444 gün prim eksiğinizi tamamlayarak emekli olabilirsiniz
SORU: 20 Mart 1962 doğumluyum. SSK girişim 1 Temmuz 1989da olup 4331 gün prim ödemem var. 600 gün askerlik borcumu da ödedim. Hangi şartlarda emekli olurum?
MUHAMMET
YANIT: Askerlik borçlanması, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabi olmanızı sağlıyor. 444 gün daha prim ödeyerek, askerlik dâhil 4931 gün olan prim ödemenizi 5375 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.
Annenize başvurması halinde yeniden aylık bağlanır
SORU: Annem ev hanımıdır. Babamın 6 Nisan 2009 tarihinde vefatından sonra kendisine Emekli Sandığından maaş bağlandı. 21 Ağustos 1990da vefat eden Bağ-Kur emeklisi dedemden maaş alan anneannemin 17 Ekim 2007 vefatından bir süre sonra bir yakınımızın hatırlatmasıyla başvurduk ve anneme dedemden de maaş bağlandı. Ancak daha sonra memur hatası diyerek ödenen maaşın toplamını iade etmemizi istediler, biz de iade ettik. Ancak sizin 31 Temmuz 2018 tarihli bir okuyucunuza verdiğiniz bilgi doğrultusunda annemin hakkının olduğunu anlıyorum. Acaba bize bu konuda nasıl bir yol izlememizi önerirsiniz.
Ayşe Atalay
YANIT: Eski uygulaya göre hak sahiplerine aylık bağlanmasında, dedenizin vefat ettiği tarihte geçerli olan mevzuat hükümleri esas alınıyordu. Buna göre de Bağ-Kur emeklisi dedenizden annenize aylık bağlanması için aylık gelirinin asgari ücretin altında olması gerekiyordu. Annenizin geliri asgari ücret sınırını aştığı için bağlanan aylık kesilmiş ve ödenenlerin iadesi istenmiş olmalı.
Yapılan yönetmelik değişikliği sonrası hak sahiplerine aylık bağlanmasına ilişkin koşulların tespitinde, hak sahibi olma niteliğinin kazanıldığı tarihteki mevzuat hükümleri uygulanıyor. Annenizin hak sahibi olduğu tarih 1 Ekim 2008 tarihinden sonra, babanız da Emekli Sandığı emeklisi olduğundan, mevcut yasal düzenlemeye göre, başvurması halinde annenize Bağ-Kur emeklisi babasından yeniden aylık bağlanması gerekir.
Başlangıcınız 23 Kasımdan öceyse 49, sonraysa 50 yaşa tabisiniz
SORU: 1970 doğumluyum. 1986dan SSK girişim var. 8000 günden fazla prim ödemem var. Askerliğimi borçlanma hakkım var mı? Varsa borçlanıp erken emekli olabilir miyim?
ŞAFAK
YANIT: Tabi ki askerliğinizi borçlanma hakkınız var. Ancak askerliğinizi sigorta başlangıç tarihinden sonra yaptığınızdan borçlanma emekli olma şartlarınızı değiştirmez. Sadece prim ödeme gün sayınızı artırır. Priminizde yeterli olduğuna göre askerliğinizi borçlanmanıza gerek yok. Sigorta başlangıç tarihiniz 23 Kasım 1986dan önceki bir tarih ise, 2019da 49 yaşınızı dolduracağınız tarihte, sonraki bir tarihse 2020de 50 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.
Emeklilik hesabım hangi tarihe göre yapılacak
SORU: 16 Mayıs 1979 doğumluyum. 1995 yılında ticaret lisesinde okurken sigortam yapılmıştı. E-devlette de sigorta başlangıcı 1995 görünüyor. Emekli olacağım zaman 1995 yılını mı esas almam gerekiyor? Ama 1995 yılında prim ödemesi görünmüyor. İlk prim ödemesi 2000 yılında.
LEVENT
YANIT: Staj sigortasında kişileri emekli eden malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına prim ödenmediğinden, emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmıyor. Emeklilik hesabınızda sigorta başlangıcı olarak 2000 yılı dikkate alınacaktır. Bu başlangıca göre, emekli olmak için 7000 gün(veya 4500 gün) prim ödeyip, 60 yaşı dolduracaksınız.
Babanızın evinden sigortalı gösterilemezsiniz
SORU: Babam yaşlı. Babama bakmak için babamın evinde sigortalı olabilir miyim? Bu durumda babam devlet desteklerinden yararlanabilir mi?
FATMA
YANIT: Aile fertleri ev hizmetlerinde sigortalı gösterilemiyor. Mevzuat 3 ncü derece kadar kan ve sihri hısımlarını aile ferdi olarak kabul ettiğinden babanıza bakmak için, babanızın evin de sigortalı çalışmanız ve babanızın da prim teşvik ve desteklerinden yararlanması söz konusu olamaz.
Borçlanma emeklilik yaşınızı değiştirmiyor
SORU: 15 Ağustos 1967 doğumluyum. İlk sigortalılığım 1989 yılında, 120 gün 4/a kapsamında. Ağustos 1992 - Ağustos 1993 arası 12 ay yedek subay olarak askerliğimi yaptım. Asteğmen okulu kısmını borçlanmadım. 11 Ocak 1995te 4/c statüsünde memurluğa başladım, halen çalışıyorum. 4/a kapsamındaki sigortalılığımın hizmet birleştirmesini yapmadım. Askerliğimin yedek subaylık kısmının birleştirmesini yaptım. Bu şartlarda ne zaman emekli olurum? 4/a kapsamındaki hizmetimi birleştirmenin ve yedek subay okul dönemini borçlanmamın emeklilik yaşına faydası olur mu?
A. Cebecioğlu
YANIT: Emeklilik için 25 yıl fiili hizmet süresi ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. 4/a kapsamındaki prim gününüz emekli olurken birleştirilir. Ancak 4/a kapsamındaki prim gününüz ve yedek subay okul dönemini borçlanmanız emeklilik yaşınızı değiştirmeye yetmiyor.
4/a prim gününüzle birlikte hizmet süresini tamamlamış durumdasınız. Yedek subaylık döneminden hak kazandığınız 3 ay fiili hizmet süresi zammı (FHZ) süresi emeklilik yaşınızdan indirilir ve 15 Mayıs 2021 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.
Vergi kaydı da olsa 1989dan Bağ-Kur kaydı yaptıramazsınız
SORU: 45 yaşındayım. 2000 gün primim var. 1989-1998 yılına kadar esnaftım. Fakat hiç Bağ-Kur kaydı yapılmamış. Acaba vergi dairesinden o yıllardaki kaydımı alsam, Bağ-Kur kaydımı yaptırıp prim ödeyebilir miyim?
OSMAN
YANIT: Bağ-Kura kaydınızı kendinizin yaptırması gerekiyordu. Sizin gibi süresi içinde Bağ-Kura kayıt ve tescilini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülüğü, 1 Ekim 2008den itibaren başlatılıyor. 1 Ekim 2008den daha gerideki bir tarih itibariyle Bağ-Kura kayıt yaptırılamıyor. Maalesef vergi kaydı ibraz ederek Bağ-Kurlu olup 1989-1998 yıllarının primini ödeyemezsiniz.
3600 prim gününüz varsa kıdem tazminatı alabilirsiniz
SORU: 16 Mayıs 1973 doğumluyum. SSK girişim 11 Kasım 1996. Askerliğimi Şubat 1995 Eylül 1996 arası 550 gün yaptım. Ne kadar askerlik borçlanması yapmalıyım ve ne zaman emekli olabilirim? Çalışmakta olduğum işyerine 1 Nisan 2015 tarihinde girdim. İstifa edersem 3 senelik tazminatımı alabilir miyim, alabilmek için nasıl bir yol izlemem gerekir?
Rumuz: Taurus
YANIT: 11 Kasım 1996 sigorta başlangıcıyla 4/a (SSK) statüsünden normal emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 prim günü ve 56 yaş şartlarına tabisiniz. 350 gün askerlik borçlanması yaparsanız emeklilik yaşınız 55e, prim günü şartınız 5750 güne iner. 5750 prim günüyle, 55 yaşınızı dolduracağınız 16 Mayıs 2028 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.
Yaştan emekliliğiniz için gereken 15 yıllık sigortalılık süresini tamamlamışsınız. 3600 prim gününüz de varsa, SGKdan alacağınız kıdem tazminatı alabilir yazısını işvereninize ibraz ederek işten ayrılmanız halinde kıdem tazminatınızı alabilirsiniz.
Kız kardeşiniz iki aylığı alamaz, tercih yapabilir
SORU: Babam 1983te, kız kardeşimin eşi 1 Haziran 2008de vefat etti. İkisi de Emekli Sandığı emeklisi ve kız kardeşim eşinden dolayı maaş almaktadır. Ayrıca babamdan da yetim aylığı alabilir mi?
Atilla Seçmen Çulcuoğlu
YANIT: Kız kardeşiniz, her ikisi de Emekli Sandığı emeklisi olan eşinden ve babanızdan aylık alamaz. Ancak tercih yapabilir.
5900 gün prim ödeyip 57 yaşı dolduracaksınız
SORU: 2 Ağustos 1970 doğumluyum. 1998 SSK girişliyim. 1994-1995te askerliğimi kısa dönem olarak yaptım. Ne zaman emekli olabilirim?
ALPAY
YANIT: Sigorta başlangıç tarihiniz 23 Kasım 1998den önceki bir tarih ise, askerlik sürenizi(18 ay kabul edilmiştir) borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabi olursunuz. Ve toplam 5825 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 56 yaşınızı dolduracağınız 2 Ağustos 2026de emekli olabilirsiniz. Sigorta başlangıcınızı tarih(gün, ay, yıl) olarak, prim ödeme gün sayınızı ve askerlik sürenizi bildirmeniz halinde, sorunuza daha net cevap verebiliriz.
Yurtdışında yaşayan sosyal güvenlik bilgilerine nasıl ulaşabilir?
SORU: 12 senedir ve halen Amerikada, ondan önce de 15 sene İngilterede yaşamış ve her iki ülkede de kendine ait işlerle uğraşmış olan ablam, tüm bunlardan önce, Türkiyede bir belediyede, daha sonra da özel bir şirkette sigortalı olarak çalışmış. Türkiyeden emekli olabilmesi, borçlanması için hizmet dökümü bilgilerini alamadım, yönlendirme yapabilir misiniz?
Tijen Öge
YANIT: Sigortalılık hizmetlerine e-devlet üzerinden ulaşılabiliyor. E-devlet sistemine girebilmek için e-devlet şifresi gerekiyor. Yurtdışında yaşayanlar, bulundukları ülkedeki elçilik veya konsolosluk gibi dış temsilciliğe şahsen başvurarak e-devlet şifresi alabiliyorlar.
Ablanız bulunduğu ülkedeki elçilik ya da konsolosluğa şahsen başvurarak e-devlet şifresi alabilir. Alacağı e-devlet şifresi ile de e-devlet siteminden sigortalılık hizmetlerine erişebilir.
Askerlik süreniz şartları değiştirmeye yetersiz
SORU: 29 Temmuz 1968 doğumluyum. SSK giriş tarihim 1 Nisan 1995 olup 7000 günün üstünde prim ödemem var. 1993de 9 ay kısa dönem askerlik yaptım ve borçlanma yapmadım. Acaba ne zaman emekli olabilirim?
HAMİT
YANIT: Emekli olmak için, 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de, 55 yaşınızı dolduracağınız 29 Temmuz 2023de emekli olabilirsiniz. Askerlik süreniz emekli olma şartlarınız değiştirmediğinden borçlanmanıza gerek yok.
İhraç edilen ve hizmet birleşmesi ile emekli olan memur emekli ikramiyesi alamaz
SORU: 10 Ağustos 1997 doğumluyum. 1 Eylül 1991 ile 30 Kasım 1998 tarihleri arasında sigortalı çalışarak SSK'ya 4 yıl 1 ay 8 gün prim ödedim. 23 Ağustos 1994-22 Şubat 1996 tarihleri arasında 18 ay askerlik yaptım. Askerliğimi borçlanarak bedelini ödedim. 30 Haziran 2000 tarihinden itibaren Emniyet Hizmetleri Sınıfında memuriyete başladım. 1 Eylül 2016 tarihinde ihraç oldum. 4 yıl 12 gün fiili hizmet süresi zammım var. Ne zaman ve hangi şartlarda emekli olurum? Emekli ikramiyesi ödenmesi ile ilgili yasal olarak kazanılmış davalar var mı? SSK tazminatın ödenmez diye cevap verdi.
METİN
YANIT: Sosyal Güvenlik Kurumu haklı. Çünkü yasaya göre memuriyetten ihraç edilen ve hizmet birleşmesi ile emekli olan memur emekli ikramiyesi alamaz. SSK ve memuriyet hizmetlerinizi birleştirerek emekli olacağınızdan emekli ikramiyesi alamazsınız. Bu konuda da çıkmış bir yargı kararı da bulunmuyor. Verdiğiniz bilgilere göre, emekli olmak için: 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Hizmet süresi şartını sağlıyorsunuz. Kazandığınız 4 yıl 8 gün fiili hizmet süresi zammınız da 52 yaştan düşüldüğünde emekli olacağınız yaş 52den 47 yıl 11 ay 22 güne düşmektedir. Doğum tarihinizi yanlış yazdığınızdan emekli olacağınız tarihi hesaplayamıyoruz. Ancak doğum tarihinizle 47 yıl 11 ay 22 günü topladığınızda emekli olacağınız tarihi bulursunuz.
3600 ek gösterge yeni yasama dönemine kaldı
SORU: Vaat edilen emekli öğretmenler, polisler, hemşireler ile bunların şu an çalışan kesimlerine hükümetçe söz verilen 3600 ek gösterge konusunu ne basın aracılığı ile ne de TV kanalları haber ve açık oturumlarında hiç bir kuruluşun dillendirmediğini gözlemliyorum. Özellikle sizlerden yazmış olduğunuz SÖZCÜ Gazetesinde güncel tutmanızı rica eder başarılarınız her zaman daim olmasını temenni ederim.
Hakkı Badem
YANIT: Seçim dönemi vaatleri arasında yer alan çalışan ve emekli öğretmen, polis, hemşire ve din görevlilerinin ek göstergesinin 3600e çıkarılması için yasal düzenleme yapılması gerekiyor. Ancak yasayı çıkaracak olan TBMM 1 Ekim 2018 tarihine kadar tatilde. Dolayısıyla yasal düzenleme en erken ihtimalle yeni yasama döneminde (1 Ekim 2018 tarihinden sonra) mümkün olabilecek. O zaman geldiğinde konuyla ilgili girişimlerde bulunulmazsa hatırlatmalarımızı yaparız, merak etmeyin!
En az 1800 gün yeraltı maden işinde çalışanın emeklilik şartları
SORU: 6 Nisan 1973 doğumluyum. İlk işe giriş tarihim 4 Haziran 1991. Toplam 6417 gün sigorta primim bulunmakta. Bunun 2000 günü, 2000-2004 yılları arasında yeraltı sigortası. Şu anda çalışmıyorum. Ne zaman emekli olabilirim? Çalışmaya başlarsam, sigortalı olmamın maaş yönünden eksi veya artısı olur mu?
Cemal Özdemir
YANIT: Sigortalı olarak işe giriş tarihi 8 Eylül 1999 tarihinden önce olup, Ekim 2008den önce maden işyerlerinin yer altı işlerinde sürekli veya münavebeli olarak çalışmaya başlayanlardan, 50 yaşını dolduran ve malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi çalışmalarının en az 1800 gününü maden işyerlerinin yer altı işlerinde geçirmiş olan sigortalılara, 5000 prim günü veya 15 yıl sigortalılık süresi ve en az 3600 prim gün sayısı koşullarını yerine getirmeleri halinde yaşlılık aylığı bağlanmaktadır. Yaş dışındaki tüm şartları sağlamışsınız. 50 yaşınızı dolduracağınız 6 Nisan 2023 tarihinde emekli olabilirsiniz.
Bundan sonraki süreçte primleriniz düşük kazanç üzerinden ödenirse, prim ödenen süreye bağlı olarak emekli aylığınızda az da olsa düşüş olur. Primlerinizin yüksek kazanç üzerinden ödenmesi halinde ise, prime esas kazanç tutarına göre artış söz konusu olabilir.
55 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz
SORU: 3 Nisan 1967 doğumluyum. 20 Eylül 1994 sigorta başlangıcımla Emekli Sandığına bağlı olarak öğretmenlik yapmaktayım. Hâlâ çalışıyorum. Ne zaman emekli olurum? (Askerliği yedek subay olarak öğretmenliğe devam ederken yaptım)
MUSTAFA
YANIT: Sorunuzu 20 Eylül 1994de öğretmenliğe başladığınız varsayıma göre cevaplandırıyoruz. Emekli olmak için; 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam hizmet sürenizi 25 tam yıla tamamlamanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız 3 Nisan 2022de emekli olabilirsiniz.
Çırak sigortasında alınan sicil numarası emekli olana kadar kullanılır
SORU: 25 Ekim 1974 doğumluyum. SGK girişim 18 Ekim 1989dur. Çıraklık okuluna gittiğimde verilen SGK kartında yukardaki tarih yazıyor. Toplamda 6870 gün primim var. Ne zaman emekli olabilirim?
RAMAZAN
YANIT: Çırak sigortasında kişileri emekli eden sigorta kollarına prim ödenmediğinden, emeklilik açısından sigorta başlangıcı sayılmaz. Ancak bu dönemde alınan sigorta sicil numarası emekli olana kadar kullanılır. Emekli olma şartlarını sigorta başlangıç tarihi belirliyor. Sigorta başlangıç tarihi, kuruma kişi adına ilk defa çalışma süresi bildirilen gündür. Sigorta başlangıç tarihinizi bildirdiğinizde sorunuzu cevaplayabiliriz.
Uygun görülmesi halinde 72 yaşına kadar çalışabilirsiniz
SORU: Ben bir devlet hastanesinde halen 657 sayılı Kanuna tabi olarak çalışan uzman doktorum. 65 yaşımı 10 Ağustosta dolduruyorum. Çalışmaya devam edebilir miyim? Bu konuda ne yapmalıyım? Kafam karışık, bilgilendirirseniz sevinirim.
Şahin Kültepe
YANIT: 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununun 40. maddesine göre, iştirakçilerin görevleri ile ilişiklerinin kesilmesini gerektiren yaş haddi, 65 yaşını doldurdukları tarihtir. Buna göre, 65 yaşınızı dolduracağınız 10 Ağustos 2018 tarihi mesai saati sonunda Kurumunuz tarafından görevinizle ilişiğiniz kesilir.
Ancak OHAL kapsamında yayımlanan 694 sayılı KHKnın 85. maddesiyle 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununa eklenen ek 17. madde ile Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarına ait sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan tabip ve uzman tabiplere, her yıl Bakanlıkça uygun görülmek şartıyla 72 yaşına kadar çalışma imkânı getirildi. Bakanlığın uygun görmesi halinde 72 yaşına kadar çalışmanız mümkün olabilir.
Borç üç aylık primi geçtiğinde isteğe bağlı sigortalılık sonlandırılıyordu
SORU: 1 Eylül 1982 doğumluyum. 25 Mayıs 2005 sigorta girişim var. Çok prim yatırsam emekli maaşını etkiler mi? Mesela 8000 gün. 11 Ocak 2003te 6 aylık isteğe bağlı Bağ-Kurum var. Ama hiç para yatırmadım. Borcum var. Borcu ödemeli miyim? Sigorta başlangıcı sayılır mı?
MEHMET
YANIT: Çok özet olarak anlatmak gerekirse; emekli aylığını prim ödeme gün sayısı ile üstünden prim hesaplanan kazanç tutarı birlikte belirliyor. Bu nedenle ne kadar çok prim gün sayısı olursa(örneğin, 10.000, 12.000 gün ve daha fazla) ve ne kadar yüksek kazanç tutarı üstünden(bu gün için prime esas kazancın üst sınırı 15.221.40 TLdir) prim ödenirse, emekli aylığı da o kadar yüksek olur. Emekli aylığınızın yüksek olması için, prim gün sayınızı artırmanız ve prim hesabına esas kazancın üst sınırdan veya üst sınırına yakın bir kazanç tutarı üstünden prim ödemelisiniz. Belirttiğiniz dönemde Bağ-Kurlunun prim borcunun üç aylık prim tutarından fazla olması halinde, ödenen primlerin tam olarak karşıladığı ay sonu itibariyle, hiç prim ödenmemişse tescil tarihi itibariyle sigortalılık sonlandırıyordu. Tescil yaptırıp hiç prim ödenmediğinizden dosyanız kapatılmıştır. İsteseniz de prim ödeyemezsiniz.
Part-time çalışan hekim ilave ödeme alabilecek mi?
SORU: Ben emekli bir uzman hekimim, ancak özel bir OSGB firmasında part-time ve sigortalı olarak çalışıyorum. Bu durumda benim bu ilave ödemeden istifade edebilmem için işten ayrılmam mı gerekir veya istifade edemeyecek miyim?
Drozatay
YANIT: Yasa hükmüne göre, ilave ödemeden yararlanacaklardan, sosyal güvenlik destek primi (SGDP) ödemek suretiyle çalışanlar dahil herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olarak çalışanlara ilave ödeme yapılmayacak.
Part-time da olsa sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalıştığınızdan ilave ödeme alamazsınız. İlave ödeme alabilmeniz için çalışmakta olduğunuz işten ayrılmanız gerekecek.
Emekli çalışan hangi durumda kıdem tazminatı alabilir?
SORU: 2005 yılında devlet üniversitesinden 20 yıl 4 ay hizmet süresiyle emekli oldum. 2007 yılından itibaren özel bir üniversitede halen aktif olarak görev yapmaktayım. e-devletten incelediğim kadarıyla sigorta primleri (prim mi denir bilmiyorum) düzenli olarak yatıyor. 4/a gibi bir sınıflandırma var. Sorum şu; bu kurumda çalışma hayatım bittiğinde kıdem tazminatı almaya hak kazanır mıyım? Hangi durumlarda ayrılırsam alabilirim? Alırsam nasıl hesaplanır? Aslında beni böyle bir hakkın olduğu konusunda araştırma yapmaya, kapı görevlimiz ve gece bekçisi emekli olmalarına rağmen apartmana hizmet verdikleri süreler için bizden yasal haklarını talep etmeleri üzerine her ikisine tazminatlarını ödemiş olmamız yönlendirmiştir.
Betül Turgay
YANIT: Emekli olduktan sonra 4/a (SSK) kapsamında çalışanlar için sosyal güvenlik destek primi (SGDP) ödenir. SGDP ödenmiş süreler ikinci bir emeklilik hakkı vermediğinden, emeklilik nedeniyle işten ayrılmanız ve buna bağlı olarak da kıdem tazminatına hak kazanmanız söz konusu olmaz. Ancak işveren tarafından haklı sebepler dışında bir nedenle işten çıkarılmanız ya da haklı sebeplerle işten ayrılmanız halinde kıdem tazminatına hak kazanabilirsiniz.
Sözünü ettiğiniz çalışanlara da haklı sebep gösterilmeden işten çıkarılmaları ya da kendilerinin haklı sebeple işten ayrılmış olmaları nedeniyle kıdem tazminatları ödenmiş olmalı. Yoksa kıdem tazminatı ödenmesi gerekmez.
Nisan 2022de emekli olabilirsiniz
SORU: 3 Nisan 1972 doğumluyum, İşe başlama tarihim 2 Kasım 1987dir. Ne zaman emekli olurum?
BÜLENT
YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. 5375 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 50 yaşınızı dolduracağınız 3 Nisan 2022de emekli olabilirsiniz.
SSKlı eş ve babadan ayrı ayrı aylık bağlanmıyor
SORU: Kendi adına çalışması olmayan kadın, SSK emeklisi merhum eşinden dul aylığı alıyor. SSK emeklisi merhum babasından yetim aylığı alabilir mi?
Belma Akkaya
YANIT: Her ikisi de SSK emeklisi olan eşinden ve babasından aylığa hak kazanan kadına hem dul hem yetim aylığı bağlanmıyor. Tercih ettiği aylığı alabiliyor.
Kıdem tazminatı alarak işinizden ayrılabilirsiniz
SORU: 27 Mart 1970 doğumluyum. İlk işe giriş tarihim 29 Aralık 1989 olup 7800 gün prim ödemem bulunmakta. Son 18 aydır sigorta primlerim 4000 lira brüt maaş üzerinden ödenmektedir. İşyerinden kendi isteğimle ayrılmayı düşünüyorum. İstifa ettiğim takdirde emeklilik için gereken şartları taşıyıp sadece yaş beklediğimde kıdem tazminatı alabilir miyim? Normal şartlarda ne zaman emekli olabilirim? Erken emekli olabilmem için başka herhangi bir seçenek var mıdır?
ENVER
YANIT: Emekli olmak için aranan şartlardan yaş dışındaki şartları sağlayanlar, işlerinden kıdem tazminatı alarak ayrılabiliyor. Emekli olmak için, 25 yıl sigortalılık süresi, 5525 gün prim ödeme ve 52 yaş şartlarına tabisiniz. Süre ve prim şartını sağladığınızdan işinizden kıdem tazminatı alarak ayrılabilirsiniz. Bunun için yapmanız gereken bulunduğunuz yerdeki sosyal güvenlik il veya merkez müdürlüğünden alacağınız kıdem tazminatı alabilir yazısı nı işverene ibraz etmekten ibarettir.
Aranan yaştan gün alma değil aranan yaşın doldurmanız gerek
SORU: 20 Mayıs 1958 doğumluyum. 1994 yılında sigorta girişim yapıldı. 3400 gün primim var. Emekli olmak için 60 yaşından mı? Yoksa 61 yaşından mı gün almam gerekiyor.
İZZET
YANIT: Yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. 200 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 20 Mayıs 2018 de emekli olabilirsiniz.
Kademeli yaş uygulamasından yararlanamıyorsunuz
SORU: 14 Nisan 1976 doğumluyum. 14 Ekim 1999da öğretmenlik görevime başladım. Halen devam etmekteyim. 1997 yılının Temmuz ve Ağustos aylarından 15'er günlük, toplamda 30 günlük sigortamı da yakın bir zamanda hizmet birleştirme ile birleştirdim. Acaba hangi yıl emekliliği hak ediyorum?
Saniye Ayyıldız
YANIT: Sigorta (SSK) başlangıcınız 8 Eylül 1999 tarihinden önce olmakla birlikte, 23 Mayıs 2002 tarihi itibarıyla SSK dahil hizmet süreniz 3 tam yıldan az olduğundan, kademeli geçiş hükümlerinden yararlanamıyorsunuz. Buna göre de emeklilik için 20 yıl fiili hizmet süresi ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. 58 yaşınızı dolduracağınız 14 Nisan 2034 tarihinde emekli olmaya hak kazanırsınız.
Emekli olup SSKdan yetim aylığı alan kız çocuğu yoktur
SORU: SSK emeklisiyim. Eşimden boşandım. SSK emekli olup vefat eden babamın maaşını alabilir miyim? Herkese çift maaş bağlanıyor. Bu nasıl kanundur anlamış değilim.
HÜLYA
YANIT: Yasalar maalesef bırakın sizi, uzmanların bile zaman zaman anlamakta zorlandığı kadar karmaşık. Bu yüzden yasayı anlamamanız gayet normal. SSK emekli kız çocuğunu ana veya babasında yetim aylığı bağlamaz. Herkes olarak kast ettiğiniz: SSK emeklisi olup, Emekli Sandığı emeklisi olan babasından yetim aylığı bağlananlar ve kendisi emekli olmayıp, vefat eden eşi ve babasından aylık bağlananlar olabilir. Yoksa emekli olup ana veya babasından dolayı SSKdan yetim aylığı bağlanan kız çocuğu yoktur.
Hesabınıza yatan ilave ödeme değil emekli aylığı artış farkı
SORU: 27 Temmuz 2018 tarihli SÖZCÜ Gazetesindeki yazınızda emekli uzman doktora ek ödeme tutarını 2.005 TL olarak bildiriyorsunuz. Oysa Emekli Sandığından 26 Temmuz 2018 tarihinde banka hesabıma 1.709,79 TL yatırıldı. Hesap hatası olabilir mi? Tıp Fakültesinden emekli profesörüm.
Mithat Yılmaztürk
YANIT: Sayın Hocam, hesabınıza yatan tutar, emekli doktor ve diş hekimlerine yapılması öngörülen ilave ödeme değil. Zira ilave ödeme ile ilgili yasa henüz yürürlüğe girmedi. Hesabınıza yatan tutar, emekli aylığınıza 2018/Temmuz ayında yapılan zamdan kaynaklanan fark tutar.
Diğer yandan ilave ödeme, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununa göre tabip veya diş tabibi kadro ve pozisyonları esas alınarak emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olup, makam tazminatı ödenmesine hak kazanamamış olanlara yapılacak olup, makam tazminatı ödenmesine hak kazanmış emekli öğretim üyelerini kapsamıyor.
Engelli hakkıyla emeklilikte yaş aranmaz
SORU: 1981 doğumluyum. Haziran 2000den 2004e kadar SSKya 300 gün prim ödedim. Ekim 2004de normal kadro ile memur oldum. Şu an memur olarak çalışıyorum.2016 yılında biz kaza sonucu sürekli yüzde elli engelli oldum. Sürekli vergi indirimi aldım. Bu raporla 16 yılda erken emekli olabilir miyim?
MUSTAFA
YANIT: Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulunca; raporunuz ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu, yüzde 50 oranında çalışma gücü kaybına uğradığınıza karar verilirse, emekli olmak için; en az 5760 gün prim ödeme(16 yıl) şartına tabi olursunuz. Ve hizmet sürenizi 16 yıla tamamlayacağınız 1 Ocak 2020de yaş aranmadan emekli olabilirsiniz. Çalışma gücü kayıp oranının yüzde 50nin altında olduğunu kabul edilirse, hizmet sürenizi 18 yıla tamamlayacağınız tarihte yani 1 Ocak 2022de emekli olabilirsiniz.
GSS primi ödeyerek sağlık hizmeti alabilirsiniz
SORU: Özel bir bankanın sandığına bağlı olarak çalışıyorum. Hizmet ve gün sürem doldu, emeklilik için yaşı bekliyorum. Eğer kendi isteğimle tazminatımı da alarak ayrılırsam, yaşım dolana kadar geçecek süre içerisinde banka sandığına prim ödeyerek kendim ve ailem için sağlık hizmetlerinden faydalanmaya devam edebilir miyim?
İsmi saklı
YANIT: Banka sandığınızın kuruluş senedine göre böyle bir hakkınız olacağını sanmıyorum. Ancak genel sağlık sigortası (GSS) kapsamında aylık olarak asgari ücretin yüzde 3ü kadar (bugün için 61 TL) genel sağlık sigortası primi ödeyerek siz ve aileniz sağlık hizmeti almaya devam edebilirsiniz. Ayrıca eşiniz çalışıyorsa buna da gerek yok. Eşinizin bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak sağlık hizmeti alabilirsiniz.
İlave ödeme emekli öğretim üyelerini kapsıyor mu?
SORU: 27 Temmuz 2018 tarihli SÖZCÜdeki yazınıza istinaden bir sorum var. İlave ödeme, tıp fakültelerinden emekli öğretim üyelerini de kapsıyor mu?
Burcu Ege
YANIT: Yasal düzenlemede ilave ödeme, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununa göre tabip veya diş tabibi kadro ve pozisyonları esas alınarak emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olup, aylıklarıyla birlikte makam tazminatı ödenmesine hak kazanamamış olanlar için öngörülüyor. Dolayısıyla ilave ödeme, makam tazminatı ödenmesine hak kazanmış öğretim üyesi kadro ve pozisyonları esas alınarak emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olanları kapsamıyor.
2023de emekli olabilir miyim?
SORU: 5 Eylül 1977 doğumluyum. 13 Haziran 2013 tarihinde sigorta girişimi yaptım. 4 çocuğum var. Hepsi sigorta girişimden önce doğdu. 2023 tarihinde emekli olabilir miyim?
HATİCE
YANIT: 2023de emekli olamazsınız. Çünkü yaş haddinden emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 4500 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemenizi 13 Aralık 2025e kadar devam ettirerek toplam priminizi 4500 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 5 Eylül 2035de emekli olabilirsiniz.
Emekli olup SSKdan yetim aylığı alan kız çocuğu yoktur
SORU: SSK emeklisiyim. Eşimden boşandım. SSK emekli olup vefat eden babamın maaşını alabilir miyim? Herkese çift maaş bağlanıyor. Bu nasıl kanundur anlamış değilim.
HÜLYA
YANIT: Yasalar maalesef bırakın sizi, uzmanların bile zaman zaman anlamakta zorlandığı kadar karmaşık. Bu yüzden yasayı anlamamanız gayet normal. SSK emekli kız çocuğunu ana veya babasında yetim aylığı bağlamaz. Herkes olarak kast ettiğiniz: SSK emeklisi olup, Emekli Sandığı emeklisi olan babasından yetim aylığı bağlananlar ve kendisi emekli olmayıp, vefat eden eşi ve babasından aylık bağlananlar olabilir. Yoksa emekli olup ana veya babasından dolayı SSKdan yetim aylığı bağlanan kız çocuğu yoktur.
Babamdan da aylık alabilir miyim?
SORU: Babam Bağ-Kur emeklisiydi. 29 Nisan 1991de vefat etti. Aylığı anneme bağlandı. 10 Aralık 2013de annem de vefat etti. Eşim Emekli Sandığına bağlı öğretmendi. Eşim de 22 Temmuz 2014de vefat etti. Emekli Sandığından eşimden aylık alıyorum. Babamdan da aylık alabilir miyim?
Süheyla Yıldıran
YANIT: Herhangi bir sigortalılık kapsamında çalışmıyor ya da kendi çalışmanızdan dolayı emekli aylığı almıyorsanız, eşinizden dolayı Emekli Sandığından dul aylığı aldığınızdan, Bağ-Kur sigortalısı babanızdan da aylık alırsınız. Hatta eşinizin vefatıyla hak sahibi olduğunuz Ağustos 2014 tarihinden itibaren birikmiş aylıkları da toplu olarak alırsınız.
SSK veya Bağ-Kur emeklisi doktora ilave ödeme yok
SORU: 1927 doğumlu olan babam 3 ihtisas yapmış uzman dahiliye hekimi olarak uzun yıllar çalışmıştır. Son günlerde tüm (SSK-SGK emeklisi) emekli hekimlerin emekli maaşının 2.000 TL artacağı söylenmekte. Bu ne kadar doğru, babam da bundan faydalanabilir mi, müracaat etmek gerekir mi yoksa otomatik olarak sistem işler mi? Aydınlatırsanız sevinirim.
Dürdane Koçak
YANIT: Emekli uzman hekim ve diş hekimlerine 2.005 TL, uzman olmayanlara 1.533 TL her ay ilave ödeme yapılmasına ilişkin düzenleme Meclis Genel Kurulunda kabul edildi. Cumhurbaşkanınca onaylanıp, Resmi Gazetede yayımlandıktan sonra yürürlüğe girecek. İlave ödeme için herhangi bir başvuru şartı aranmayacak. Ancak 27 Temmuz 2018 tarihli SÖZCÜdeki köşemde de belirttiğim gibi ilave ödeme, Emekli Sandığından emekli olan ve herhangi bir sosyal güvenlik kanunu kapsamında çalışmayan hekim ve diş hekimlerine yapılacak. SSK veya Bağ-Kur emeklisi olan hekim ve diş hekimlerine ilave ödeme yapılmayacak.
Bir yıl askerlik borçlanması emekli olacağınız yaşı 55e düşürür
SORU: 27 Kasım 1992de SSK girişim var. Kasım 1996dan beri de aralıksız olarak Bağ-Kura prim yatırıyorum. Askerliğimi 25 Ağustos 1991-25 Kasım 1992 arasında yaptım. Ne zaman hangi kurumdan emekli olabilirim?
BÜLENT
YANIT: Askerlik sürenizin bir yılını borçlanmanız halinde, emekli olmak için; 25 tam yıl(9000 gün) prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabi olursunuz. Prim ödemenizi Temmuz 2020ye kadar devam ettirerek toplam priminizi 9000 güne tamamlamanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.
Kıdem tazminatı alıp işten ayrılanın izin yönünden kıdemi sıfırlanmaz
SORU: Askerlik nedeniyle(veya başka nedenle emeklilik vb.) Kıdem tazminatı alarak işten ayrılan ancak daha sonra(bir kaç yıl sonra) tekrar aynı işyerinde çalışmaya başlayanın yıllık izin süresi nasıl hesaplanacak? Yani önceki hizmetleri dikkate alınacak mı? Yoksa son hizmetimi dikkate alınacak?
FİKRİ
YANIT: Bu konuda yasa da açık bir hüküm yok. Son yıllara kadar yargı, kıdem tazminatını alarak işinden ayrılanların izin yönünden de kıdeminin sıfırlandığı yönünde kararlar vermekte ve uygulamada bu karar doğrultusunda yönlenmekteydi. Oysa yasada açık hüküm olmadığı durumlarda işçi lehine yorum ilkesi gereğince, konunun işçinin lehine yorumlanması ve izin yönünden işçinin kıdeminin sıfırlanmaması gerekir. Nitekim Yüksek yargıda; son yıllarda bu yönde kararlar vermeye başladı. Sonuç olarak daha önce kıdem tazminatı alarak işinden ayrılan, ancak daha sonra aynı işyerinde çalışmaya başlayanların, yıllık izinlerinin tüm hizmet süreleri dikkate alınarak hesaplanması gerekir.
53 yaşınız dolduğunda emekli olmayı hak edersiniz
Cem Bozcuk
YANIT: Emeklilik için 25 yıl fiili hizmet süresi ve 53 yaş şartlarına tabisiniz. Hizmet süresini tamamlamışsınız. 53 yaşınızı doldurduğunuzda aylıklı olarak emekli olmayı hak edersiniz.
Tespit davasını kazanırsanız primler işverenden tahsil edilir
SORU: Emeklilikle ilgili dilekçemi verdim. 22 Şubat 2019 itibarıyla emekli olacağım. 1986 yılı SGK girişliyim ve 22 Şubat 1970 doğumluyum. 1995-2000 yılları arasında çalıştığım şirket maaşımı asgari ücret olarak gösteriyordu, ben ziraat mühendisi olarak daha yüksek bir maaş alıyordum. Tespit davası açarak bu yıllara ait eksik ödenmiş primlerimi kendim borçlanarak SGK'ya ödeyebilir miyim?
Uğur Ertok
YANIT: Düşük gösterilen prime esas kazançlarınız için tespit davası açabilirsiniz. Ancak prime esas kazançlarınızın, bildirildiğinden daha yüksek olduğunu ispatlamanız gerekir. Mahkemece gerçek prime esas kazançlarınızın daha yüksek olduğuna karar verilirse, aradaki prim farkını borçlanamazsınız. Zira bu primleri ödeme yükümlüsü siz değilsiniz. Fark primlerin işveren tarafından ödenmesi gerekiyor. SGKnın prim farklarını işverenden tahsil edip edememesinin de önemi bulunmuyor. Önemli olan mahkemenin lehinize karar vermiş olması.
Primi 5400 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz
SORU: 12 Nisan 1966 doğumluyum. SSK giriş tarihim 1 Ağustos 2011 olup 1477 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?
Filiz BİLEGEN
YANIT: Yaş haddinden emekli olmak için; 5400 gün prim ödeme ve 61 yaş şartlarına tabisiniz. 3923 gün daha prim ödeyerek priminizi 5400 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.(ara vermeden prim öderseniz 2 Haziran 2028de)
Kıdem tazminatı alıp işten ayrılanın izin yönünden kıdemi sıfırlanmaz
SORU: Askerlik nedeniyle(veya başka nedenle emeklilik vb.) Kıdem tazminatı alarak işten ayrılan ancak daha sonra(bir kaç yıl sonra) tekrar aynı işyerinde çalışmaya başlayanın yıllık izin süresi nasıl hesaplanacak? Yani önceki hizmetleri dikkate alınacak mı? Yoksa son hizmetimi dikkate alınacak?
FİKRİ
YANIT: Bu konuda yasa da açık bir hüküm yok. Son yıllara kadar yargı, kıdem tazminatını alarak işinden ayrılanların izin yönünden de kıdeminin sıfırlandığı yönünde kararlar vermekte ve uygulamada bu karar doğrultusunda yönlenmekteydi. Oysa yasada açık hüküm olmadığı durumlarda işçi lehine yorum ilkesi gereğince, konunun işçinin lehine yorumlanması ve izin yönünden işçinin kıdeminin sıfırlanmaması gerekir. Nitekim Yüksek yargıda; son yıllarda bu yönde kararlar vermeye başladı. Sonuç olarak daha önce kıdem tazminatı alarak işinden ayrılan, ancak daha sonra aynı işyerinde çalışmaya başlayanların, yıllık izinlerinin tüm hizmet süreleri dikkate alınarak hesaplanması gerekir.
Ağır engelli çocuğu olan anne erken emekli olabilir mi?
SORU: Eşim 25 Mayıs 1956 doğumlu. İlk sigorta başlangıcı 26 Eylül 2002. 11 Haziran 2018 tarihi itibarıyla 2596 gün prim ödemesi var. Hangi tarihte emekli olabilir? Yüzde 98 ağır engelli ve süresiz raporu bulunan bir oğlumuz var. Sigortalı olarak çalışmakta olan eşim 2008de çıkan yasadan yararlanır mı? Yararlanması halinde erken emekli olabilir mi ve nasıl bir yol izlemeliyiz? Kurum tekrar rapor ister mi?
Remzi Davarcı
YANIT: Eşinizin emeklilik için yaş sorunu yok. 7000 prim gününü tamamladığında ya da 4500 prim günüyle, 25 yıllık sigortalılık süresinin dolacağı 26 Eylül 2027 tarihinde 4/a (SSK) statüsünden emekli olabilir. Diğer bir seçenek olarak, son 1260 gün isteğe bağlı prim ödeyerek 5400 prim gününü tamamladığında 4/b (Bağ-Kur) statüsünden emekli olabilir.
Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunan kadın sigortalıların, 1 Ekim 2008 tarihinden sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri prim ödeme gün sayıları toplamına ekleniyor ve eklenen bu süreler emeklilik yaş haddinden de indiriliyor. Bu da emeklilik yaşının ve prim gününün daha erken dolmasını ve erken emeklilik avantajı sağlayabiliyor.
Eşinizin yaş sorunu olmadığından, yaş indiriminin eşinize sağlayacağı bir avantaj yok. 2008 Ekim ayı başından sonraki prim ödeme gün sayısının dörtte biri prim gün sayısına ilave edilir. İlave edilecek prim günü; 7000 prim günüyle 4/a, 5400 prim günüyle 4/b statüsünden emeklilik seçeneklerinde prim gününü daha erken tamamlamasını ve erken emekli olmasını sağlayabilir. 4500 prim günü ve 25 yıl sigortalılık süresiyle emeklilik seçeneğinde emeklilik tarihini etkilemez. Çocuğunuzun raporu süresiz olduğundan, yeniden rapor istenmemesi gerekir. Emeklilik başvurusunda raporun ibraz edilmesi yeterli olur.
50 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz
SORU: 1 Ekim 1971 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1987 yılı 2 nci dönem olup, 6168 gün prim ödemem var. 1991 de 15 ay askerlik yaptım. Ne zaman emekli olurum?
YÜKSEL
YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5375 gün prim ödeme ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Sigortalılık süreniz ve prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 50 yaşınızı dolduracağınız 1 Ekim 2021de emekli olabilirsiniz.
Kızınıza aylık bağlandığında oranlar değişir
SORU: Vefat eden Emekli Sandığı emeklisi eşimden, Bağ-Kur emeklisi olan bana maaş bağlandı. Daha sonra, SSKlı olarak çalışan ve evli olan kısım eşinden ayrıldı. Kızım da başvursa annesinden maaş bağlatabilir mi? Eş ve çocuğa bağlanan maaş oranları ile mevcut maaş oranı arasında fark var mıdır?
Ayhan Güner
YANIT: Başvurması halinde kızınıza da annesinden aylık bağlanır. Mevcut durumda tek hak sahibi olarak size eşinizin emekli aylığının yüzde 75i bağlanmış olmalı. Kızınız da aylık için başvurduğunda, kızınıza yüzde 30 oranında aylık bağlanır, sizin oranınız da yüzde 60a düşer. Buna göre, tek başınıza eşinizin emekli aylığının yüzde 75ini alırken, kızınızla birlikte yüzde 90ını alırsınız.
SSK'lı günleriniz bir yıl erken emekli ediyor
SORU: 1/3'ünde bir öğretmenim.1969 doğumluyum.1987 yılında başlatılan ve ara ara olmak şartıyla toplam 550 gün prim ödenmiş sigortam varken, 1995 yılından beri Devlet memuru olarak çalışıyorum. Bu şartlarda kaç yaşımda emekli olabilirim? Sigorta başlangıç tarihimin emekli olma zamanıma nasıl bir faydası olabilir?
BİROL
YANIT: Memurlarda emeklilik şartlarını 23 Mayıs 2002 deki hizmet süresi belirliyor. Memuriyet başlangıcınızı tarih(gün, ay, yıl) olarak bildireceğiniz yerde sadece yıl olarak bildirmişsiniz. Oysa başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor. 25 tam yıl fiili hizmet süreniz olması şartıyla, memuriyet başlangıcınız 15 Aralık 1995den önceki bir tarih ise 54 yaşınızı, sonraki bir tarih ise 55 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Memuriyet öncesi 550 gün prim ödemeniz emeklilik yaşınızı bir yıl öne çekiyor.
Engelli hakkıyla emeklilik başvurum kabul olur mu?
SORU: Yaklaşık iki ay içinde kalpte iki, sol bacakta bir olmak üzere anjiyo oldum ve anjiyodan doğan sıkıntıdan dolayı sol kasıktan ameliyat oldum. Şu an raporluyum. Engelli hakkıyla emekli olmak için başvuruda bulundum. Sizce başvurum kabul olur mu? Kabul edilmez ise neler yapabilirim?
Özkan
YANIT: Durumunuzla ilgili çok sınırlı bilgi vermişsiniz. Engelli hakkıyla emeklilik için sigortalılık süresi ve prim gün sayısı şartlarının yanı sıra, 1 Mayıs 2008 tarihinden önce sigortalı olanların öncelikle maliyeye başvurup vergi indirim belgesi almaları, vergi indirim belgesi için de çalışma gücünü en az yüzde 40 oranında kaybetmiş olduğuna dair sağlık kurulu raporu gerekiyor. Sigorta başlangıcınız 1 Mayıs 2008 tarihinden önce ise engelli hakkıyla emeklilik için başvurmadan önce vergi indirim belgesi almanız gerekiyordu.
Sigorta başlangıcınız 30 Nisan 2008 tarihinden sonra ise yüzde 40-59 aralığında çalışma gücü kayıp oranı yanı sıra en az 16 yıllık sigortalılık süresi arandığından ve 16 yıllık sigortalılık süreniz olmadığından, diğer şartları sağlasanız da engelli hakkıyla emekli olamazsınız.
Emekli Sandığı emeklisi olduğunuzdan babanızdan aylık alamazsınız
SORU: Emekli öğretmenim. 19 Nisan 2008 yılında eşimden boşandım. Babam 11 Nisan 1988 yılında vefat etti. Kendisi emekli astsubaydı. Emekli maaşını annem alıyordu. Annem 3 Temmuz 2017de vefat etti. Babamın emekli maaşını alabiliyor muyum?
HÜLYA
YANIT: Emekli Sadığı emeklisi olduğunuzdan babanızdan dolayı Emekli Sadığından yetim aylığı alamazsınız. Şayet SSK veya Bağ-Kur emeklisi olsaydınız, babanızdan dolayı Emekli Sandığından yetim aylığı alabilirdiniz. Çevrenizde bu durumda olup aylık alanlar olabilir. Kanunlar arasındaki farktan kaynaklanan bu durum sizi yanıltmasın.
Anne ve babanın kira bedeli kira gelirinden indirilebilir mi?
SORU: Anne ve babam bana ait olan evde ikamet ediyorlar. Ancak ben başka ilçeye taşındığım ve kendileri yaşlı olduğundan, yakın oturmak istediğimiz için benim oturduğum semtte kiraya çıkmayı düşünüyorlar. Benim üstüme olan evden aldığımız kira geliri ile onların kirada oturacağı evin kirası tarafımdan karşılandığı takdirde gelir vergisi ödemek zorunda kalır mıyım?
Seda Muhtaranlar
YANIT: Kendiniz kirada oturmanız halinde, kirada oturduğunuz konutun kira bedelini kira gelirinizden indirmeniz mümkün olabilir. Ancak anne ve babanızın kirada oturacakları konutun kira bedelini kira gelirinizden indiremezsiniz.
Bağ-Kurdan daha erken emekli olabilirsiniz
SORU: 12 Nisan 1966 doğumluyum. SSK girişim 1 Ağustos 2011 olup 1477 gün primim var. Ne zaman emekli olabilirim?
FİLİZ
YANIT: Bağ-Kurdan daha erken emekli olabilirsiniz. Bağ-Kurda yaş haddinden emekli olmak için; 5400 gün prim ödeme ve 61 yaş şartlarına tabisiniz. İsteğe bağlı prim ödemeleri Bağ-Kura sayılıyor. İsteğe bağlı olarak 3923 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5400 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.
Annem hem eşinden hem de babasından aylık alabilir mi?
SORU: Bağ-Kur emeklisi babam 2012de vefat etti. Hiçbir sosyal güvencesi ve emekliliği olmayan anneme eşinden dul maaşı bağlandı. Annemin babası da SSK emeklisi 2005de vefat etti. İki ayrı kurum olması dolayısıyla babasından da yetim maaşı alabilir mi?
TACETTİN
YANIT: Annenizin Bağ-Kurlu olan eşinin 1 Ekim 2008 den sonra, SSKlı olan babasında 1 Ekim 2008den önce vefat etmesi nedeniyle, anneniz eşinden dolayı dul aylığı alırken babasından dolayı SSKdan da yetim aylığı alabilir.
Emekli Sandığından emeklilik için daha fazla mı çalışmalıyım?
SORU: 31 Temmuz 1970 doğumluyum. 2 Ekim 1992 SSKlı olarak ilk işe başlama tarihim. 4 Şubat 1993de öğretmen oldum ve Emekli Sandığına geçtim. 4 Mart 1996da istifa edip (öğretmenken 9 aylık askerliğim var, borçlanmadım), SSKlı olarak özel sektöre geçtim, 1 Eylül 2007ye kadar kesintisiz çalıştım. Bu tarihten 4 Mart 2009a kadar çeşitli işlerde 5 ay SSKlı olarak çalıştım. Bu çalışmalar sonrası 4187 gün SSK primim oldu. 4 Mart 2009 tarihinde tekrar memurluğa geçtim ve hala devam ediyorum. 15 Haziran 2002 tarihine kadar SSKdan 2124 prim günüm, Emekli Sandığından 2 tam yıl, +80 gün hizmetim var. Bu durumda kaç yaşında emekli olurum? Yaşım dolduğunda SSKdan mı yoksa Emekli Sandığından mı? Hangisi avantajlı? Emekli Sandığından emekli olmak için daha fazla çalışmam mı gerekir?
Erol Çankırlı
YANIT: 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 prim günü ve 53 yaş; 4/c (Emekli Sandığı) statüsünden emeklilik için 25 yıl fiili hizmet süresi ve 54 yaş şartlarına tabisiniz. Son 1260 günlük prim ödemeniz (hizmet süreniz) 4/c kapsamında olduğundan, 4/c statüsünden emekli olursunuz. 54 yaşınız dolduğunda 25 yıllık fiili hizmet süresini de tamamlamış olacağınızdan emekli olmaya hak kazanırsınız. Emekli aylığı açısından 4/c statüsünden emekli olmanız daha avantajlı. Ayrıca 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için 53 yaş şartına tabi olmakla birlikte, memuriyetten ayrılıp en az 1260 gün 4/a kapsamında prim ödemeniz gerekiyor.
Askerde vazife malulü olanın hizmetleri birleştirilir mi?
SORU: 4 Şubat 1970 doğumluyum. İlk işe 5 Mayıs 1986 tarihinde SSK'lı olarak başladım. 20 Mayıs 1990'da askere gittim. Bu dönemde 1550 iş günüm vardı. Askerde 7 aylık iken yaralandım ve vazife malulü oldum. 1992'de vazife malulü maaşı bağlandı. 3 Ocak 2011 tarihinde SSK'lı olarak tekrar işe girdim. 31 Ağustos 2014 tarihinde işten ayrılarak 1 Eylül 2014de vazife malullerine tanınan hak ile devlet memuru oldum. Halen devlet memuru olarak şoför kadrosunda çalışmaktayım. Benim sizden öğrenmek istediğim şeyler:
1) Ne zaman emekli olurum?
2) Şimdi kurumumda birleştirme yapayım mı? Milli Eğitim Bakanlığı personeliyim.
3) Bizler de askerlik borçlanması olur mu?
ERKAN
YANIT: Sizin gibi vazife malulü aylığı bağlananlardan daha sonra çalışmaya başlayanların, vazife malulü aylığı bağlanmadan önceki hizmetleri ile sonraki hizmetleri birleştirilmiyor. Askerlik görevi nedeniyle malul olup vazife malulü aylığı almakta iken memur olanların da, malul olmadan önce askerlikte geçen süreleri borçlandırılmıyor.
3 Ocak 2011 tarihinden önceki sigortalı çalışmalarınızın tamamı vazife malulü aylığı bağlanmadan önce geçmişse, 5510 sayılı Kanunun 4/c sigortalısı olarak emekli olmak için: 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. Vazife malulü olduktan sonraki hizmet sürenizi 25 tam yıla tamamlamak şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 4 Şubat 2030 tarihinde emekli olabilirsiniz.
Aylık bağlama oranı birleştirilmiş hizmet süresine göre hesaplanır
SORU: Hizmet birleştirmesi yapıp da Emekli Sandığından emekli olanların sigortada geçen süreleri emekli maaşını artırmakta idi. Örneğin 1 yıl sigorta süresi, emekli maaşını yüzde 1 oranında artırıyordu. Bu durum şimdi kaldırılmış. Ben Ekim 2017de emekli oldum, bu durumdan yararlanamıyorum. Acaba bu durum hangi tarihten itibaren kaldırılmıştır?
İsimsiz
YANIT: Birleştirilmiş hizmet süreleri üzerinden emekli aylığı bağlananların aylık bağlama oranlarının tespitinde, birleştirilen SSK ve Bağ-Kur kapsamındaki prim günlerinin dikkate alınması uygulaması kaldırılmadı. Sizin de birleştirilen hizmet sürenizin, aylık bağlama oranınızın tespitinde dikkate alınmış olması gerekir. Aksi bir durum söz konusu ise SGK Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığına yazılı olarak başvurabilirsiniz.
Yıllık izin kullanımında yol izni
SORU: Bursada özel sektörde çalışıyorum. İki hafta yıllık iznimi Bursa dışında farklı bir ilde geçireceğim. İşveren bana yol izni verebilir mi?
Ercan Çelik
YANIT: Yıllık ücretli izinleri işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara istemde bulunmaları ve bu hususu belgelemeleri koşulu ile gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren toplam dört güne kadar ücretsiz izin vermek zorunda. İzninizi Bursa dışında geçireceğinizi belgelemeniz koşuluyla, dört güne kadar ücretsiz yol izni talep edebilirsiniz. İşveren bu talebinizi karşılamak zorunda.
29 Eylül 2018de emekli olabilirsiniz
SORU: 29 Eylül 1969 doğumluyum. Sigorta girişi 1 Haziran 1986 olup 8350 gün prim ödemem var. 31 yıldır çalışmaktayım. Ne zaman emekli olabilirim?
CİHAN
YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5300 gün prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 49 yaşınızı dolduracağınız 29 Eylül 2018de emekli olabilirsiniz.
Asgari ücretle çalışmadığınızdan emekli aylığınız düşmez
SORU: 21 Nisan 1966 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 1 Nisan 1988 olup 6200 gün prim ödemem var. Belediyede kadrolu olarak çalışıyorum. Emekliliği hak ettim. Bundan sonra çalışmaya devam edersem, her yıl için emekli maaşımdan düşüş olur mu?
SADIK
YANIT: Sizin gibi ilk defa 2000den önce sigortalı çalışmaya başlayan ve emekli aylığı karma sisteme göre hesaplanacak olanlardan, asgari ücret üstünden prim ödeyenlerin emekli aylıklarında az da olsa düşme oluyor. Ücretinizin asgari ücretten fazla olması gerekir.(bildiğimiz kadarıyla belirttiniz belediyede ücretler yüksek) Bu nedenle çalıştıkça emekli aylığınız düşmez. Aksine yükselir.
Huzurevine yapılan ödeme kira gelirinden indirilebilir mi?
SORU: Alzheimer hastası, huzurevinde kalan teyzemin sahip olduğu tek daireden elde ettiği ev kirası, huzurevine ödediği fatura bedelinden mahsup edilebilir mi? Emekli maaşından başka geliri de bulunmamaktadır.
Mustafa Altınörs
YANIT: Sanırım teyzeniz için huzurevine yapılan ödemenin, kira gelirinden indirilip indirilemeyeceğini soruyorsunuz. Sahibi bulundukları konutu kiraya verip kirada oturanlar, kira gelirinin beyanında gerçek gider usulünü seçerek, kira ile oturdukları konutun kira bedelini kira gelirlerinden indirebiliyorlar. Ancak huzurevine yapılan ödeme kira ödemesi olarak kabul edilmediğinden, kira gelirinden indirilemiyor.
ÖTVsiz taşıt alımında yüzde 90 engellilik oranı aranıyor
SORU: Devlet üniversitesinden emekli profesörüm. Oğlum 1975 doğumlu, 20 yaşında şizofreni tanısı kondu. Babası öldü, benimle yaşıyor. Yüzde 80 engelli çalışamaz raporu var. Oğlum üstünden araba alsam vergiden muafiyet alabilir miyim?
Zeynep Fidan Koçak
YANIT: Malul veya engelliler adına taşıt alımlarında özel tüketim vergisi (ÖTV) istisnasından yararlanabilmek için engellilik derecesinin yüzde 90 ve daha fazla olması gerekiyor. Mevcut engellilik oranıyla, ÖTV istisnasından yararlanarak oğlunuz adına taşıt alamazsınız.
Primi 5225 güne tamamlamanız gerek
SORU: 4 Eylül 1967 doğumluyum. 1984 yılında sigorta girişim var. 2003den 2014e kadar olan Bağ-Kur prim borcumu sildirdim. Askerlik ödemesi de yapmadım. 1983de isteğe bağlı var. Nasıl emekli olabilirim?
ÖZCAN
YANIT: SSKda emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5225 gün prim ödeme ve 48 yaş şartlarına tabisiniz. SSK prim ödeme gün sayınızı bildirmemişsiniz. Yaş ve süre sorununuz olmadığından, priminizi 5225 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 3600 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 4 Eylül 2027de emekli olmanız da mümkün.
Babamdan yetim aylığı alabilir miyim?
SORU: Emekli Sandığı emeklisiyken Mayıs ayı başında kısmi zamanlı sigortalı olarak kamu iştiraki bir şirkette işe başladım ve 1 Mayıs itibarıyla emekli maaşım kesildi. Eşimden boşanmış durumdayım. Emekli Sandığı emeklisi ve 1970 yılında vefat etmiş olan babamdan dul/yetim aylığı alabilir miyim? Alırsam yarısını mı alırım? Maaş bağlanırsa Mayıs ayından itibaren mi bağlanır? Bu işten ayrıldığımda kendi emekli maaşım bağlanırken zorluk yaşar mıyım?
İsmi saklı
YANIT: Emekli aylığınız 5335 sayılı Kanunun 30. maddesi hükmüne göre kesilmiş olduğundan ve 4/a (SSK) kapsamında çalıştığınızdan, babanızdan yetim aylığı alabilirsiniz. Sizden başka hak sahibi yoksa babanızın aylığının yüzde 50si bağlanır. Bağlanacak aylığın başlangıç tarihi, kendi emekli aylığınızın kesildiği tarihi izleyen aybaşı olur. Çalışmaya başladığınız işten ayrıldığınızda, babanızdan bağlanan aylığı kestirip, kendi emekli aylığınızın bağlanmasında zorluk yaşamamanız gerekir.
Anneniz primini 7000 güne tamamlamalı
SORU: 25 Kasım 1967 doğumlu annem 24 Kasım 2006 sigorta girişli olup, su an SSKya 3422 gün prim ödemesi var. Ne zaman emekli olabilir?
MURAT
YANIT: Anneniz SSKdan iki şekilde emekli olabilir.
1) 3578 gün daha prim ödeyerek toplam primini 7000 güne tamamlayacağı tarihte SSKdan emekli olabilir.(ara vermeden prim öderse Haziran 2028de)
2) 1078 gün daha prim ödeyerek toplam primini 4500 güne tamamlaması şartıyla 25 yıllık sigortalılık süresini dolduracağı 24 Kasım 2031de.
Anneniz isteğe bağlı olarak Bağ-Kura 1978 gün daha prim ödeyerek toplam prim ödemesini 5400 güne tamamlaması şartıyla, 60 yaşını dolduracağı 25 Kasım 2027de Bağ-Kurdan emekli olabilir.
Yaş haddinden emekli edilenlere ikramiyesi farkı ödenir
SORU: Yaş haddinden 20 Nisan 2018 tarihinde resen emekliye sevk edildim. Temmuz ayında yapılan katsayı artışından doğan emekli ikramiyesi farkı tarafıma ödenmesi gerekmiyor mu? Sorduğum yerden net cevap alamadım.
SAMİ
YANIT: Emekli Sandığından yaş haddinden resen emekli edilenlere, emeklilik tarihinden sonraki ilk katsayı artışından dolayı emekli ikramiyesi farkı ödenir. Emekliye sevk edildiğinizden sonraki ilk katsayı artışı olan Temmuz 2018deki memur maaş katsayısı artışından dolayı yüzde 8,65 oranında emekli ikramiyesi farkı ödenmesi gerekiyor. Ödeme Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından otomatik olarak yapılacak ve size de bilgi verilecektir.
SSKdan emekli olma şansım yok mu?
SORU: Hollandada Amsterdam şehrinden oturuyorum. Türkiye'de 6 yıl 2 ay Emekli Sandığı hizmetim var. 26 Haziran 2017de Hollanda'dan öğretmenlikten emekli oldum. Şimdi Türkiyeden emekli olmak istiyorum. Emekli Sandığı 110 bin TL, SSK 31 bin TL istiyor. SSKdan emekli olmak istiyorum. Görüştüğüm bazı uzmanlar Emekli Sandığından emekli olmak zorundasın diyorlar, bu doğru mu? Bir haftalık sigortalı çalışarak SSKdan emekli olma şansım yok mu? Bu konuda beni bilgilendirirseniz çok memnun olurum.
İsmail Ercan
YANIT: Yurtdışı borçlanmasına ilişkin 3201 sayılı Kanuna göre, Türkiyede çalışması olanlar borçlanma için son tabi oldukları sosyal güvenlik kuruluşuna başvurmak suretiyle Kanunla getirilen haklardan yararlanırlar. Yurtdışı hizmet borçlanmasına ait sürelerin hangi sigortalılık haline göre geçmiş sayılacağının belirlenmesinde; Türkiyede sigortalılığı olanların borçlanma talep tarihindeki en son sigortalılık haline göre, sigortalılıkları yoksa 4/b (Bağ-Kur) kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edilir.
Buna göre, Türkiyede 4/a (SSK) kapsamında sigortalılığınızı başlatıp, sonra yurtdışı hizmet borçlanması talebinde bulunmanız halinde, borçlanacağınız süre 4/a kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. 1380 gün borçlanarak, 3600 prim günüyle 4/a statüsünden emekli olabilirsiniz.
Emekli kız çocuğu SSKdan yetim aylığı alamaz
SORU: Memur emeklisiyim. 2001de boşandım. Babam 26 Ağustos 1999de babam vefat etti. Babamın SSK maaşını alan annemde 10.8.2017de vefat etti. Babamın maaşı bana bağlanabilir mi?
HAYRİYE
YANIT: SSK emekli kız çocuklarına, ana veya babalarından dolayı yetim aylığı bağlamaz. Memur emeklisi olduğunuzdan maalesef babanızdan dolayı SSKdan yetim aylığı alamazsınız.
Askerlik borçlanması emeklilik tarihini etkiler mi?
SORU: Babam 18 Ocak 1966 doğumlu. 1 Temmuz 1994de Bağ-Kur girişi var. 2017 Mart ayından beri ek-5 sigorta primi ödemeye başladı. Tarım Bağ-Kurdan 5367 prim günü var. 1986 yılında 18 ay askerlik yapmış. En erken ne zaman emekli olabilir, askerlik borçlanması yapmamız emeklilik tarihini etkiler mi?
Vedat Yılmaz
YANIT: Babanız, 1 Temmuz 1994 sigorta (Bağ-Kur) başlangıcıyla 4/a (SSK) statüsünden emeklilik için, ek-5 kapsamında ya da bir işverene bağlı olarak 4/a kapsamında en az 1260 gün prim ödemiş olmak koşuluyla, 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 prim günü ve 55 yaş şartlarına tabi. 40 gün askerlik borçlanması yaparsa, emeklilik yaşı 54e iner. Mart 2017 tarihinden itibaren 1260 gün (3,5 yıl) 4/a kapsamında prim ödediğinde, 54 yaşı da dolmuş olur ve emekli olmaya hak kazanır.
Yüzde 40 rapor ve vergi indirimi alabilirseniz hemen emekli olabilirsiniz
SORU: 10 Nisan 1978 doğumluyum. 1 Temmuz 1995 olan sigorta girişimle 8000 gün prim ödemem var. Askerlikten çürük raporu aldım. Gözümün biri görmüyor. Hiç bir yere başvurmadım. Ne zaman emekli olabilirim?
EMRE
YANIT: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, 55 yaşınızı dolduracağınız 10 Nisan 2023de emekli olabilirsiniz. Ayrıca, en az yüzde 40 oranında işgücü kaybına uğradığınıza dair rapor ve vergi indirim hakkı alabilirseniz, engelli hakkıyla hemen emekli olmanız da mümkün.
Sağ kalan emekli eşe vefat eden emekli eşinden aylık bağlanır
SORU: Ben SSK emeklisiyim, eşim Emekli Sandığı emeklisi. Eşim benden önce vefat ederse bana ondan, ben önce vefat edersem benden ona maaş bağlanır mı?
Atilla Şimşek
YANIT: Allah geçinden versin, herhangi birinizin vefatı halinde sağ kalan eşe, vefat eden eşten aylık bağlanır. Eşiniz önce vefat eder ve başka hak sahibi olmaz ise size eşinizin emekli aylığının yüzde 75i, siz önce vefat ederseniz eşinize sizin emekli aylığınızın yüzde 50si bağlanır.
Prim ödenmeye devam edilmesi emekli aylığınıza olumlu yansır
SORU: 8000 prim günüm var. 4/a (SSK)lıyım. Halen primim 9.000 TL üzerinden yatıyor. Yaşım 48 ve emekli olma yaşım 52. Bu yüksek prim bana emekli olunca çok daha özel bir maaş faydası sağlar mı, yoksa boşuma mı gidiyor binlerce liralık primler?
Bir de eşime doğum borçlanması yaptık. Staj SSKdan önce olduğundan zar zor kabul ettiler. Şimdi bu özel durum SSK başlangıcını geriye çekecek değil mi?
Nadir Güney
YANIT: Emekli aylığı en basit anlatımıyla, üzerinden prim ödenen kazançların ortalaması ile prim gün sayısına göre hesaplanan aylık bağlama oranlarının çarpımından oluşuyor. Dolayısıyla, yüksek kazanç üzerinden prim ödenmeye devam edilmesi, bağlanacak emekli aylığını artırır.
Eşinizin tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışmaya başladığı sigorta başlangıç tarihi, borçlandığı süre kadar geri gider.
Askerlik borçlanması emekli olma şartlarınızı değiştirmiyor
SORU: 1973 doğumluyum. İlk sigortalılık tarihim 20 Haziran 2002 olup yaklaşık 5400 gün prim ödemem var. 1993-1995 yılları arasında 18 ay askerlik yaptım. Askerlik borçlanması emeklilik tarihimi ne zamana çeker?
GÜNGÖR
YANIT: Askerliğinizin tamamını borçlansanız da emekli olma şartlarınızı değişmez. Çünkü emekli olma şartlarınızın değişmesi için; sigorta başlangıç tarihinizi 7 Eylül 1999a götürecek kadar askerlik süresi lazım. Bu nedenle askerliğinizi borçlanmanıza gerek yok. Emekli olmak için: 7000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 7000 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 2033de 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.
4200 günlük primi talep edebilir miyim?
SORU: 1992 yılında Vakıfbankda, Vakıf Emekli Sandığına bağlı 11 yıl çalıştım, 2003te işten ayrıldım. Daha sonra, 2017 yılında 4 ay SSKlı çalıştım. Toplamda 25 yılım ve 4200 gün prim ödemem mevcut. Yaşı beklemeden nasıl emekli olurum? Şu an 15 yıl 3600 günden ancak 58 yaşında emekli oluyorum (yaşım 50). Emekli olmasam, ödediğim 4200 günlük primi geri talep edebilir miyim?
Cenk Kavala
YANIT: Sigorta başlangıcınız 23 Kasım 1992 tarihinden önce ise emeklilik için 25 yıl sigortalılık süresi, 5600 prim günü ve 53 yaş; sonra ise 5675 prim günü ve 54 yaş şartlarına tabi olursunuz. Eksik prim gününüz için askerlik borçlanması yapabilirsiniz. Hatta askerliğinizi sigorta başlangıcınızdan önce yaptıysanız, emeklilik yaşınız bir yaş geri gelir. Yaklaşık 1200 güne kadar isteğe bağlı sigortalı olarak prim ödeyebilirsiniz. Prim günü ve yaş şartını sağladığınızda da emekli olabilirsiniz.
55 yaşınızı 23 Mayıs 2014 tarihinden sonra dolduracağınızdan, 3600 prim günüyle 58 değil, 60 yaşınızı doldurduğunuzda emekli olabilirsiniz. Ödediğiniz primleri geri alabilmeniz için ise prim gününüzün emeklilik için yeterli olmaması ve 60 yaşınızı doldurmanız gerekiyor. Oysa 60 yaşınızı doldurduğunuzda zaten 3600 prim günüyle yaştan emekli olabiliyorsunuz.
49 yaşı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz
SORU: 22 Kasım 1973 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1986dır. Ne zaman emekli olabilirim?
OSMAN
YANIT: Sigorta başlangıcınızı tarih(gün, ay, yıl) olarak bildireceğiniz yerde sadece yıl olarak bildirmişsiniz. Oysa başlangıçta bir gün bile emekli olma şartlarını değiştirebiliyor. Sorunuzu 23 Kasım 1986dan önce sigortalı olduğunuz varsayımına göre cevaplandırıyoruz. Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5300 gün prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam 5300 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 49 yaşınızı dolduracağınız 22 Kasım 2022de emekli olabilirsiniz.
Anayasa Mahkemesi iptal başvurusunu reddetti
SORU: 20 Mart 1981 doğumluyum. Stajyerlik sigorta girişim 8 Ağustos 1998, ilk sigorta girişimde 23 Eylül 1999dur. 20 Kasım 2001de 18 ay askerlik yaptım. Emeklilik yaşım 60 çıkıyor. Acaba askerlik ödemesini yaparsam, sigortam stajyerlik yaptığım tarih olarak baz alınır mı? Son çıkan Eylül 1999 yasasından dolayı çok mağduruz. 1 ayla 58 değil de 60 yaşı bekleyeceğim. Bu saçma değil mi? Şu an yeni bir iş bulup Eylül 1999 yasasından önce sigorta girişim olsaydı, tazminatımı alıp işten çıkabiliyordum. Bu konuda ne yapabilirim?
SİNAN
YANIT: 8 Eylül 1999da yürürlüğe konan 4447 sayılı yasa ile çok kişinin emekli olacağı tarih uzadı. Sizin de 2 yıl uzamış. 14 yıl, 15 yıl uzayanlar var. Maalesef yapılacak bir şey yok. Çünkü bu yasanın iptali için Anayasa Mahkemesine gidildi. Ancak Anayasa Mahkemesi; sosyal güvenlikte kazanılmış hak yoktur. Beklenen hak vardır. beklenen haklarda değiştirilebilir . gerekçesiyle iptal başvurusunu reddetti.
Ortağın şirketten sigortalı gösterilmesi yasaklandı
SORU: 1 Mart 2005 tarihinden bu güne kadar hiç ara vermeden halen aynı şirkette satış elemanı (SSK'lı) olarak çalışmaktayım. 1 Aralık 2011 tarihinde yine çalışmış olduğum bu şirketten hisse devri aldım. SGK' da bu hisse devri nedeni ile beni Bağ-Kur kapsamına aldı. Bende SGK' ya konu ile ilgili itirazda bulunmama rağmen yapılan işlemin doğru olduğunu savunarak itirazımı geri çevirdi. Buna göre ben ne yapmalıyım?
AKTAŞ
YANIT: Kurum haklı. Çünkü 1 Ekim 2008den itibaren kişilerin kendi işyerlerinden veya ortağı oldukları işyerlerinden sigortalı bildirmeleri yasaklandı. Bu nedenle ortağı olduğunuz şirketten sigortalı bildirilemezsiniz. Fakat sizin gibi Bağ-Kurlu olması gerekenler, kendi işyerleri dışında başka bir işyerinde sigortalı çalışarak SSKya prim ödediklerinde, Bağ-Kurlu olmaları gerekmiyor. Maalesef yasa da, uygulamada bu şekilde.
Engelli hakkıyla emekli olmanız mümkün olabilir
SORU: 1975 doğumluyum. 1 Eylül 1994 sigorta girişim, 3925 prim günüm var. 27 Aralık 2012den beri Bağ-Kurluyum. Bir ay önce kalp krizi geçirdim ve stent takıldı. Erken emekli olabilir miyim, nasıl emekli olabilirim?
Ramazan Akkaya
YANIT: SGK tarafından yetkilendirilen hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenecek rapor ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu, SGK Sağlık Kurulu tarafından en az yüzde 40 oranında çalışma gücü kaybınız olduğu kabul edilirse, 18 yıldan fazla sigortalılık süreniz ve 4680 günden fazla prim ödemeniz olduğundan, yaş şartı aranmaksızın emekli olabilirsiniz.