Yeni Doğan Solunum Sıkıntısı Sendromunun Nedenleri
Yüzey aktif madde, akciğerlerin genişlemesini ve büzülmesini sağlayan maddedir. Alveoller olarak da bilinen akciğerlerdeki küçük hava keselerini bu madde açık tutar. Prematüre bebeklerde yüzey aktif madde bulunmaz. Bu durum, akciğer sorunlarına ve nefes almada zorlukların yaşanmasına neden olabilir. Solunum sıkıntısı sendromu, genetikle alakalı gelişim sorunlarına yol açabilir.
Yeni Doğan Solunum Sıkıntısı Sendromu Riski Kimlerde Vardır?
Akciğerler ve akciğer fonksiyonları rahmin içinde gelişir. Bebek ne kadar erken doğarsa solunum sıkıntısı sendromu riski de o kadar yüksek olacaktır. 28. haftadan önce doğan bebeklerde daha çok risk bulunur.
|Diğer risk faktörleri:|
|Solunum sıkıntısı sendromu olan kardeşlerin varlığı|
|Çoklu hamilelikler|
|Doğum sırasında bebeğe giden kan akışının bozulması|
|Sezaryenle doğum|
|Gebelik şekeri|
Yeni Doğan Solunum Sıkıntısı Sendromunun Belirtileri
Bebekler genellikle doğumdan kısa süre önce solunum sıkıntısı sendromunun belirtilerini gösterirler. Ancak, bazı belirtiler doğumdan sonraki ilk 24 saat içerisinde ortaya çıkar.
|Dikkat edilmesi gereken belirtiler:|
|Cildin mavimsi bir renkte olması|
|Burun deliklerinin genişlemesi|
|Hızlı ve sığ solunum|
|İdrar çıkışının azalması|
|Nefes alırken homurdanma|
Yeni Doğan Solunum Sıkıntısı Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?
Doktorunuz solunum sıkıntısı sendromundan şüpheleniyorsa solunum sorunlarına neden olabilecek enfeksiyonların seçeneklerin arasından çıkarılması için laboratuvar testleri isteyecektir. Akciğerleri incelemek için göğüs röntgeni istenebilir. Kan gazı analizi, kandaki oksijen seviyesinin kontrol edilmesini sağlar.
Yeni Doğan Solunum Sıkıntısı Sendromunun Tedavisi
Solunum sıkıntısı sendromu ile doğan bebeklerde, belirtiler hemen fark edilirse bebek genellikle yeni doğan yoğun bakım ünitesine yatırılır.
|Solunum sıkıntısı sendromunda uygulanan 3 ana tedavi:|
|Yüzey aktif madde replasman tedavisi|
|Ventilatör ya da Nazal sürekli pozitif havayolu basıncı makinesi|
|Oksijen terapisi|
⇒Yüzey aktif replasman tedavisi, bebekte eksik olan yüzey aktif maddeyi sağlar. Terapi tedavi solunum tüpü ile iletir. Böylece oksijen akciğerlere girer. Yüzey aktif madde alındıktan sonra bebek ventilatöre bağlanır. Bunun yapılması fazladan solunum desteği sağlar. Durumun ciddiyetine bağlı olarak bu işlemi birkaç kez ihtiyaç duyulabilir.
⇒Bebek solunum desteği için tek başına ventilatör tedavisi alabilir. Ventilatörün solunum yoluna doğru yerleştirilmesi gerektirir. Daha sonrasında ventilatör bebeğin nefes almasını sağlar. Nazal sürekli pozitif hava yolu basıncı, daha az invaziv olan bir solunum desteğidir. Bu yöntemde küçük bir maskeyle burun deliklerinden oksijen verilir.
⇒Oksijen terapisi, Bebeğin organlarına akciğer yoluyla oksijen verir. Yeterli oksijen olmadan organlar düzgün çalışma. Ventilatör ya da Nazal sürekli pozitif havayolu basıncı oksijen sağlayabilir. En hafif vakalarda ventilatör ya da nazal sürekli pozitif havayolu basıncı makinesi olmadan oksijen verilebilir.
Yeni Doğan Solunum Sıkıntısı Sendromunun Önlenmesi
√Erken doğumun anneannesi yeni doğan bebeklerde solunum sıkıntısı sendromunun görülme riskini azaltır. Erken doğum riskini azaltmak için hamilelik boyunca düzenli muayene olunmalı, sigara içmekten, uyuşturucu ve alkol kullanmaktan kaçınılmalıdır.
√Erken doğum ihtimali var anne kortikosteroid kullanabilir. Bu ilaçlar akciğerlerin gelişimini hızlandırır ve bebeğin akciğer fonksiyonu için çok önemli olan yüzey aktif maddenin üretilmesini sağlar.
Yeni Doğan Solunum Sıkıntısı Sendromuyla İlişkilendirilen Komplikasyonlar
Yeni doğan solunum sıkıntısı sendromu, bebeğin birkaç gününde hayatını bir kaç gün daha da kötüleşebilir. Çok fazla oksijen alınması ya da organların oksijen alamaması nedeniyle uzun vadeli komplikasyonlar görülebilir.
|Bu komplikasyonlar arasında şunlar bulunur:|
|Kalbin çevresindeki kesede ve akciğerlerin etrafında hava birikmesi|
|Zihinsel Engel|
|Körlük|
|Kanda pıhtı oluşumu|
|Beyinde ve akciğerlerde kanama|
|Solunum bozukluğu (Bronkopulmoner displazi)|
|Akciğerlerin çökmesi (Pnömotoraks)|
|Kanda enfeksiyon|
|Böbrek yetmezliği|
Doktorunuzla komplikasyon riskleri hakkında konuşun. Komplikasyonlar bebeğinizdeki solunum sıkıntısı sendromunun şiddetine bağlıdır. Hastalık her bebekte farklı şekilde görülür. Bu komplikasyonların yaşanması muhtemel olsa da hiç görülmeyebilir. Doktorunuz sizi destek gruplarına ya da danışmanlara yönlendirebilir. Destek alınması prematüre bebekle birlikte gelen duygusal stres ile baş edilmesine yardımcı olabilir.
Yeni Doğan Solunum Sıkıntısı Sendromu Hastalığının Gidişatı
Yeni doğan solunum sıkıntısı sendromu ebeveynler için zorlayıcı olabilir. Çocuğunuzun sonraki yıllarına yardımcı olabilmek için doktorunuzdan tavsiyeler alın. İlerleyen zamanlarda çocuğunuza görsel ve işitsel testlerin, fiziksel ve konuşma terapilerinin yapılması gerekebilir. Duygusal stres ve başa çıkmanıza yardımcı olması için destek gruplarından faydalanın.
Kaynak: Healthline