Ergenlikteki kızınız için sağlıklı beslenme önerileri
Kız çocukları 10-18 yaşları arasında ciddi bir bedensel değişim geçirir. Bu nedenle, ergenlerde sağlıklı beslenme çok önemlidir. Özellikle ergenlik dönemindeki gençler için hazırladığımız sağlıklı beslenme önerilerimize göz atın.
Hazırlanan diyetlerde genellikle sağlıklı ve dengeli beslenme için her gün hangi besinlerden ne kadar alınması gerektiği söylenir. Bu diyetler daha çok erişkin kadınlar içindir. Peki, genç kızlar için uygun bir diyet yok mu?
Ergenlerde sağlıklı beslenme önemlidir, çünkü bu süre zarfında vücut değişiklikleri bireyin beslenme ve diyet ihtiyaçlarını da etkiler. Ergenler daha bağımsız hale gelir ve birçok yemek kararını kendi başlarına verirler. Birçok ergen büyüme atağı ve iştah artışı yaşar; bu sebeple de büyüme ihtiyaçlarını karşılamak için sağlıklı yiyeceklere ihtiyaç duyarlar.
Ergenler, küçük çocuklara göre dışarıda daha fazla yemek yeme eğilimindedirler. Ayrıca yaşıtlarından çok etkilenirler. Yemek kolaylığı birçok ergen için önemlidir ve alkolsüz içecekler, fast food veya işlenmiş yiyecekler gibi yanlış türde yiyeceklerden çok fazla tüketebilirler.
Ayrıca, birçok ergenin ortak endişesi diyet yapmaktır. Kızlar, akranlarından zayıf olmaları ve yediklerini sınırlamaları için baskı hissedebilirler. Hem erkekler hem de kızlar, belirli bir spor veya sosyal etkinlik için "kilo almak" için diyet yapabilirler.
Ergenlerde sağlıklı beslenmeyi teşvik etmek bu sebeplerden dolayı önem taşır. Ergenler için sağlıklı beslenme listemizde daha fazlasını bulabilirsiniz.
Yaş grupları: 11-14 yaş / 15-18 yaş
- Kalori: 1850 / 2100
- Yağ: 70 gr / 80 gr
- Katı yağ: 25 gr / 25 gr
- Karbonhidrat: 230 gr / 265 gr
- Şeker: 90 gr / 105 gr
- Protein: 42 gr / 55 gr
- Lif: 20 gr / 24 gr
- Tuz: 6 gr / 6 gr
Ancak, bu ortalama besin değerleri hesaplanırken bile gün içinde hangi bedensel aktiviteler yapıldığı ve genç kızın bedeninin büyüme hızı hesaba katılmıyor. İlginçtir, bu tabloda bile, günlük besin tablosunda kızlara önerilen yağ tüketimi erkeklere önerilenden daha az.
Günlük besin tüketim tablosu yalnızca temel besin maddelerini içeriyor. Oysa özellikle ergenlik çağındaki kızlar için vitamin ve minerallerin yanı sıra yağ asitlerinin tüketilmesinin de büyük önemi var. Şeker ve tuz tüketiminin miktarı bu yaşlarda o kadar da önemsenmeyebilir, ancak toplam yağ tüketiminin mutlaka kontrol altında tutulması gerekiyor.
Burada önemli olan çocuğunuzun aşırı kilolu mu yoksa zayıf mı olduğunu bilmeniz ve kilosunu kontrol altında tutması için yardımcı olmanız. Ancak ne kadar vitamin ya da mineral tükettiğini isteseniz de kontrol edemeyebilirsiniz.
Ergenlik çağında bir genç kızın bedeninin hızlı bir değişim sürecinde olduğunu herkes bilir. Kemikler büyür, görünüm değişirken bu doğal gelişmelerin iyi bir beslenme rejimiyle desteklenmesi çok önemlidir.
Ergenlerde sağlıklı beslenme genç kızlar için biraz farklılık gösterebilir. Ergenlik çağında bir genç kızın yoğun sosyal gündemi, yemeklerini evde ve ailesiyle yemesine engel olabilir. Yine de, kızınızın ihtiyacı olan sağlıklı yiyecekler hakkında temel bilgilere sahip olarak, büyürken ve bedeni değişirken, gereken besin desteğini en iyi şekilde almasını sağlayabilirsiniz. Ergenler için sağlıklı beslenme listesini incelerken bunun da göz önünde bulundurulması, ergenlik döneminde beslenme anlamında genç kızların demir ve kalsiyum açısından eksik kalmamasını sağlamak önemlidir.
Bu dönemde kızlarda bir değişim daha meydana gelir. Üretim organları gelişirken, regl dönemi başlar. Regl döneminde de en çok ihtiyaç duyulan besin takviyelerinden biri demirdir. Demirin yanında kalsiyum da hem ağrıyı azaltmak hem de kas ve kemik gelişimi için önemli minerallerden biridir.
Hem kızlar hem de erkekler bu yaşlarda fiziksel olarak olabildiğince aktif olmalıdır ve tabii bu da enerji ihtiyacını beraberinde getirir. Genellikle karbonhidratların şişmanlatıcı etkisi olduğu söylenir, ancak bu bilgi o kadar da doğru değildir; çünkü karbonhidratlar enerji için vazgeçilmezdir. Kızınıza vücutta daha yavaş yanan karbonhidrat türlerini sevdirmeye çalışın. Örneğin kahverengi ekmek, tam tahıllı makarna, fırınlanmış patates son derece sağlıklı enerji kaynaklarıdır. Ergenlik döneminde beslenmenin bir diğer kuralı da, eğer kızınız kalori sayma eğilimindeyse ona bu besinleri yağsız tüketmesi halinde hiçbir zararları olmayacağını hatırlatmanızdır.
Demir: Sağlıklı beslenme önerilerimizin en önemlisi demir olacak. Çünkü demir eksikliği ergenlik dönemindeki kızların yaşadıkları en büyük sorunlardan biri. Ergenlik çağında bir kızın, menstürasyon nedeniyle her ay düzenli olarak kan kaybedeceğini de akılda tutarak, bu dönemde demir yönünden zengin besinlerin öneminin ne kadar arttığını görebiliriz. Örneğin ağrılı adet dönemleri, demir takviyesi gerektiğine ilişkin belirtiler olarak ele alınmalı.
Kırmızı et ve tahıllar en önemli demir kaynakları. Fakat demirle birlikte kızınızın C vitamini de aldığından, bir başka deyişle meyve ve taze meyve suyu tükettiğinden de emin olmalısınız. Eğer kızınız regl döneminde problemler yaşıyorsa, muhtemelen demir desteği alması gerekir. Ancak bu konuyu mutlaka doktoruyla da konuşmalısınız. Ergenlik çağındaki kızların yaptıkları en büyük hatalardan biri de kahvaltıyı ihmal etmek. Bu ihmal genellikle kilo sorunlarını büyütüyor. Çünkü dünyanın her yerinden derlenmiş veriler kahvaltı yapan genç kızların daha az kilo sorunu yaşadıklarını ispatlıyor.
Kalsiyum: Ergenlik çağındaki çocuklar, onlara bebekliklerini hatırlatan sütten bir an önce kurtulmak için ellerinden geleni yaparlar. Ancak aslında büyümekte olan vücutlarının, özellikle kemiklerin kalsiyum ihtiyacı henüz bitmemiştir. Vücut bu dönemde kalsiyumun yanı sıra D vitamini ve fosfora da gereksinim duyar. Yeterince kalsiyum almamak ileriki yıllarda kemik sorunlarının ortaya çıkmasına neden olur.
Özellikle kızların süt ürünlerinin onları şişmanlattığına ilişkin önyargılardan bir an önce kurtulması gerekir. Kalsiyuma en çok ihtiyaç duydukları bu dönemde bu tür yanlış bilgiler doğrultusunda hareket etmek ilerde ciddi problemlerle karşılaşmalarına sebep olabilir. Eğer kızınız süt içmek istemiyorsa, diğer süt ürünlerine yönlendirin. Bildiğiniz gibi kalsiyum yönünden zengin olan süt ürünlerinin aynı zamanda yağlı olmaları gerekmiyor.
Ergenlik çağındaki bir gencin ne yiyip ne yemediğini kontrol etmek hiç kolay değil. Çünkü bu dönemde yemek genellikle sosyal hayattan daha az ilgi çeker ve yürürken de yenilebilecek atıştırmalıklar temel besin kaynakları olurlar. Ayrıca genç bir kız ya da erkek, öğünleri dışarıda ya da tek başına yiyerek kendini daha bağımsız hissedebilir.
Ergenlik döneminde beslenme, çocuğunuzu iyi beslenmek konusunda korkutmanız demek değildir. Bunun yerine dengeli beslenmenin olumlu taraflarına onu ikna etmeniz gerekir. İşte size gereken argümanlar:
- Hem kızlar hem de erkekler öğün atlamaya bayılırlar, kimi zaman bütün günü hiçbir şey yemeden geçirirler. Oysa bu durum onları daha çekici ve sağlıklı bir görünüme kavuşturacak besinlerden mahrum bırakır.
- Kızınız spor yapıyorsa, yediği besinlerin görünümüyle ilgisini kısa zamanda çözecektir. Onu iyi beslenme konusunda daha fazla bilgilenmeye özendirin. İyi beslenmeyle iyi görünmek arasındaki pozitif ilişkiyi kavramasını sağlayın.
- Hormonlar bu yaştaki gençlere ciddi sorunlar çıkartabilirler. Sivilceler ve kısa sürede yağlanan saçlar aslında dengeli beslenmeyle çözülebilecek problemlerdir.
- Kızınızın her gün yeterince meyve tükettiğinden emin olun. Bunun için de buzdolabınızda mevsim meyvelerinden bulunmasına özen gösterin. Evde kolayca tüketebileceği lezzetli ve iyi besinler bulunması, dengeli beslenmeyi alışkanlığa dönüştürmesini de sağlar.
- Kızların bedenleri hakkındaki olumsuz düşünceleri beslenme şekillerini de etkiler. Anoreksiya nervoza ve bulimiya gibi yeme bozuklukları genellikle ergenlik çağında başlar. Bu yaşlarda kızınızın bedeniyle ilgili endişelerine anlayışla yaklaşmak ona yardımcı olmanızın ilk aşamasıdır. Ayrıca kendi yeme düzeninize ve alışkanlıklarınıza özen göstererek de ona yardımcı olabilirsiniz.