اَمَنَ الرَّسُولُ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ اَمَنَ بِاللهِ وَمَلَئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لاَ نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيرُ
"Peygamber, Rabbinden kendisine indirilene iman etti, müminler de (iman ettiler). Her biri; Allah'a, meleklerine, kitaplarına ve peygamberlerine iman ettiler ve şöyle dediler: 'Onun peygamberlerinden hiçbirini (diğerinden) ayırt etmeyiz.' Yine; 'İşittik ve itaat ettik. Ey Rabbimiz! Senden bağışlama dileriz. Sonunda dönüş yalnız sanadır' dediler.
لاَ يُكَلِّفُ اللهُ نَفْسًا اِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَآ اِنْ نَسِينَآ اَوْ اَخْطَاْنَا رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا اِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلاَ تُحَمِّلْنَا مَا لاَ طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا اَنْتَ مَوْلاَنَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ
Allah bir kimseyi ancak gücünün yettiği şeyle yükümlü kılar. Onun kazandığı iyilik kendi yararına, kötülük de kendi zararınadır. (Şöyle diyerek dua ediniz): 'Ey Rabbimiz! Unutur, ya da yanılırsak bizi sorumlu tutma! Ey Rabbimiz! Bize, bizden öncekilere yüklediğin gibi ağır yük yükleme. Ey Rabbimiz! Bize gücümüzün yetmediği şeyleri yükleme! Bizi affet. Bizi bağışla. Bize acı! Sen bizim Mevlâmızsın. Kâfirler topluluğuna karşı bize yardım et.' " (Bakara, 2/285-286)
Bakara suresinin son iki âyeti yüce Rabbimizin bizlere hediyesidir. “Âmenerrasûlü” diye başlayan bu âyetlerde önemli inanç konuları yer alır. Son âyette de kısa ve özlü dua örnekleri verilir. Bizim inancımıza göre her bir Peygamber, Allah’ın insanlar için seçtiği yüce önderlerdir. Bu ayette imanın temel maddeleri kısaca ele alınır. Allah’a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, hayatın sonunda O’na verilecek hesaba inanmak, imanın temel şartlarındandır. Bunları kabul ettikten sonra birer Müslüman olarak tutumumuz, Allah’ın her emrine itaat etmek olmalıdır.
Bu ayetlerin içinde bulunduğu Bakara sûresi, hicretin ilk yıllarında indi. Bu zaman dilimi içindeki müminler büyük ölçüde Allah’ın rızasına uygun bir hayat yaşıyorlardı. O’nun rızası için her şeylerini geride bırakarak Medine’ye hicret etmiş muhacirler ve onlara her şeyleriyle kucak açmış olan ensar vardı. Yüce Allah sûrenin sonunda bu müstesna kullarına bir ödül veriyor. Onların değerini ve kendi katındaki yerlerini bildiriyor. Böylece ilk Müslümanların yolunu izleyecek olan bizlere de dinî hayat dersi veriyor. Bizlerin Rabbimizle aramızdaki ilişkiyi nasıl kurmamız gerektiğini gösteriyor. Allah bu şekilde iman eden ve iyi davranış sahibi mümin kullarını da ödüllendirir. Kulluk yolunda olan biz müminler birtakım iniş çıkışlar gösterebiliriz. İyi niyetli kulların istemeden, unutma ve yanılma sebebiyle meydana gelen kusurlarını yüce Mevlâ bağışlayacağını haber veriyor.
Mirac’ın bir önemli sonucu da Bakara sûresinin son iki âyetinin indirilmiş olmasıdır. Bu mübârek âyetlerde; ilâhî emirler karşısında mutlak itaate yönelen müminlerin inançlarındaki sadakatleri ifade edilmektedir. “Âmenerrasûlü” ülkemizde yatsı namazlarından sonra mihrâbiye olarak okunur. Böylelikle her akşam Rabbimize olan inancımızı ve sadakatimizi tazelemiş oluruz. Mirac’da Peygamberimize vasıtasız olarak vahyolunan bu âyetler, Resûlullah’ın hadislerinde övülmüş, öğrenilmesi ve öğretilmesi istenmiştir. Her zaman ve özellikle yatmadan önce okunması tavsiye edilmiştir. (Dârimî, Fedailü’l-Kur’an, 14). Bir hadiste de;
منْ قَرَأَ بالآيتَيْنِ مِنْ آخِرِ سُورةِ البقَرةِ فِي لَيْلَةٍ كَفَتَاهُ
“Bakara sûresinin sonundan iki âyeti geceleyin okuyan kimseye bunlar yeter.” buyurulmuştur. (Buhârî, “Fedâilü’l-Kur’an”, 10, 27, 34; Ebû Dâvûd, “Ramazan”, 9; Tirmizî, “Fedâilü’l-Kur’an”, 4; İbn Mâce, “İkâmet,” 183).
Herkes kendisi evde yatmadan önce Âmenerrasûlü’yü okuyup, manasını düşünüp imanını kuvvetlendirmelidir. Allah’a bu iki ayetle yönelerek gündüz işlediği günahlara ve kusurlara karşı af dilemelidir. Hz. Ali :
“Akıllı olan Müslüman mutlaka Bakara suresinin son iki ayetini okuyarak uyur” (Dârimî, “Fedailü’l Kur’an”, 14) demiştir.
وعَنِ ابْنِ عبَّاسٍ رضِي اللَّه عنْهُما قَالَ : بيْنَما جِبْرِيلُ عليهِ السَّلام قاعِدٌ عِندَ النَّبِيِّ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم سَمِعَ نَقِيضًا مِنْ فَوْقِهِ ، فَرَفَعَ رَأْسَه فَقَالَ : هذا باب مِنَ السَّمَاءِ فُتِحَ اليَوْمَ ولَمْ يُفْتَح قَطُّ إِلاَّ اليَوْمَ ، فَنَزَلَ مِنه مَلكٌ فقالَ : هذا مَلَكٌ نَزَلَ إِلى الأَرْضِ لم يَنْزِلْ قَطُّ إِلاَّ اليَوْمَ فَسَلَّمَ وقال : أَبشِرْ بِنورَينِ أُوتِيتَهُمَا ، لَمْ يُؤْتَهُمَا نَبِيٌّ قَبلَكَ : فَاتحةِ الكتاب ، وخَواتِيم سُورَةِ البَقَرةِ ، لَن تَقرأَ بحرْفٍ منها إِلاَّ أُعْطِيتَه » رواه مسلم .
İbni Abbas radıyallahu anhümâ’dan rivayet edildiğine göre, bir keresinde Cebrâil aleyhisselâm Nebî sallallahu aleyhi ve sellem’in yanında oturmakta iken, Resûl-i Ekrem yukarı taraftan kapı gıcırtısına benzer bir ses işitti ve başını kaldırdı. Cebrâil:
– Bu, şimdiye kadar hiçbir şekilde açılmayıp sadece bugün açılan bir gök kapısıdır, dedi. Peşinden o kapıdan bir melek indi. Bunun üzerine Cebrâil:
– Bu, yeryüzüne inen bir melektir. Bugüne kadar hiç inmemişti, dedi. Melek selâm verdi ve Peygamberimiz’e şöyle dedi:
– Müjde! Sana, senden önce hiçbir peygambere verilmeyen iki nur verildi. Biri Fâtiha sûresi, diğeri Bakara sûresi’nin son âyetleri. Bunlardan okuyacağın her harfe karşılık sana sevap ve ecir verilir. (Müslim, Müsâfirîn 254. Ayrıca bk. Nesâî, İftitâh 25)
Allah Resûlü (s.a.s) yatağa girmeden evvel çoğu zaman Bakara suresinin baş kısmı ve son üç âyetini (Âmenerrasûlü) okurdu (Dârimî, “Fedailu’l-Kur’an”, 14).
Dr. Bahattin AKBAŞ