Mermer heykel sanatı dünyanın en eski sanatlarından bir tanesidir. İnsanlar tarafından resim veya mağara duvarlarından bile uzun zaman önce kullanıldığı düşünülüyor. Mermerin kendisi, çoğunlukla kristalize edilmiş bir kalsiyum karbonat şekli olan kalsitten oluşan kireçtaşlarından elde edilen metamorfik bir kayadır. Ana kireçtaşının orijini, denizde, mikroskobik hayvanın iskeleti veya benzeri malzemelerden kalsiyum karbonatın birikmesi ile oluşan deniz yatağında bulunur. Kireçtaşı diğer malzemelerin üzerine bindikten sonra basınç ve ısı ile dönüştürülmesinin bir sonucu olarak oluşurlar. Heykel için kullanılan en iyi mermerlerden bazıları lekesizdir. Bununla birlikte, doğal lekeler sanat eserine dahil edilebilir.
Discobolus
Discobolus, klasik dönemin başlangıcında yapılan Aziza Yunan heykeltıraşıdır ve eski bir Yunan sporcunun gençliğini genç bir diskoya atarak betimlemektedir ve M.Ö. 462-450 yıllarında yaratıldığı düşünülmektedir. Bronzdan yapılmış olduğu düşünülen orijinal parça kaybolur, ancak tam bronz mermerden tunçtan daha ucuz olan çeşitli roman kopyaları ile bilinen sayısız kopyası vardır.
Michelangelo – Pietà
Pietà, Rönesans dönemine ait bir heykeldi ve Michelangelo Buonarroti tarafından yapıldı. Şu anda Vatikan Şehri’ndeki St. Peter Bazilikası’nda tutuluyor. Bu simge, Roma’da bir temsilci olduğuna inanılan Fransız bir kardinal olan Jean de Bilheres tarafından görevlendirildi. 18. yüzyılda bugünkü yerine taşındı ve Michelangelo’nun imzaladığı tek heykel özelliğine sahiptir. Parça çarmıha gerilmeden sonra annesinin kucağında yatan İsa’yı canlandırıyor. Heykel, etkileyici sanat eserlerinden biridir ve klasik güzelliğin ideallerini ve rönesansı natüralizmle dengeler.
Michelangelo – Musa Heykeli
Bu ikonik Musa eseri, 1512 ve 1515 yıllarında ünlü İtalyan sanatçı Michelangelo Buonarroti tarafından yaratıldı. Papa Julius II, heykeli 1505’te görevlendirdi ve kafasında boynuzlu olan İncil’deki Musa figürünü resmetti. Michelangelo, 1513 yılında ölen Julius II’nin mezarını inşa etmek üzere görevlendirilmişti. Heykel, Hristiyanlık’ta yaygın olan ikonografi kongresinin ardından, vulgate veya Latince tercümedeki Exodus bölüm 34 kitabındaki açıklamaya dayanarak tasarlandı.
Laocoön ve Oğulları
Laocoön ve Oğulları heykeli de Laocoön Grubu olarak bilinir ve en ünlü heykellerdendir. 1506 yılında kazılmış ve o zamandan beri Vatikan’da halk arasında sergilenmiştir. Heykel, yaklaşık 6 metre ölçüsünde ve Truva rahip Laocoon’u oğulları Thymbraeus ve Antiphantes ile birlikte tasvir eder. Denizden gelen yılanlar tarafından saldırıya uğramış gibi görünür. Heykel, Hristiyan sanatlarında tasvir edilen ıstırabın, İsa ve şehit tutkusu ile gösterilen acıdan farklı olan insanın ıstırabının prototip simgesi olarak anılır. Bununla birlikte, bu ıstırabın hiçbir ödülü ya da İsa’nın ıstırabı gibi itfa gücü yoktur. Bu ikonik eserin Helenistik kültürde ve muhtemelen Yunan kültürünün tamamında barok sanatının en güzel örnekleri arasında olduğu düşünülmektedir. Ancak özgün bir sanat eseri olup olmadığı ya da kesinlikle bronz olan önceki bir heykelin kopyası olup olmadığı açık değildir. Şu anda heykel, Vatikan Müzeleri arasında bulunan Museo Pio Clementino’da sergileniyor.
Michelangelo – David
David heykeli, Rönesans döneminde 1501-1504 yılları arasında ünlü İtalyan sanatçı Michelangelo tarafından yaratılmıştır. 17 metre yüksekliğinde durmakta ve Floransa sanat dünyasında en sevilen bir konu olan İncil’deki Davut’u temsil eden çıplak bir erkek olarak tasvir edilmektedir. Bir kahramanı temsil ettiğinden, heykel, Floransa Cumhuriyeti’nde devletin haklarının korunmasının bir sembolü haline geldi. Floransa şehri, diğer rakip devletlerin ve özellikle Medici ailesinin hâkimiyeti tarafından her yönden tehditle karşı karşıyaydı. Davut heykelinin gözleri bir uyarı parlamasını simgeleyen Roma’ya bakıyordu.
Milos – Afrodit
Milos’un Afrodit’i, antik Yunanistan’ın en ünlü sanat eserleri arasında bulunan eski bir Yunan heykelini ifade eder. Heykel M.Ö. 130-100 yıllarında yapıldı ve bazıları heykeltıraş Praxiteles tarafından yapıldığını sandığı halde Antakya Alexandros tarafından yapıldığı sanılıyor. Heykelin, Afrodit olarak bilinen Yunan güzellik ve aşk tanrıçasını temsil ettiğine inanılırken, diğerleri de Milos’un üzerinde bulunan Amphitrit’in Yunan deniz tanrısı olduğunu tasvir ediyor. Bu sanat eseri, yaklaşık 6 fit ve 8 inç yüksekliğinde ve kolun bir kısmı ile orijinal kaidenin eksik olduğunu ölçer. Halen, heykel Paris’te, dünyanın en büyük sanat müzesi olan Louvre’da sergileniyor.
Parthenon Mermerleri
Bu mermer türleri aynı zamanda Elgin mermerleri olarak da bilinir. Ayrıca, asistanlarıyla birlikte Phidias’tan bilinen ünlü heykeltıraşın gözetiminde oluşturulan klasik Yunan sanat eserine de atıfta bulunulmaktadır. Başlangıçta, bu mermerler Parthenon tapınağının ve Atina Akropolisi’nin diğer binalarının bir parçasıydı. 19. yüzyılın başlarında, Elgin Earl’ü Parthenon’un heykellerinin bir kısmını Erechtheum ve Propylaea’dan aldı ve deniz yoluyla İngiltere’ye taşındı. Elgin, o sırada tüm Yunanistan’ı yöneten Osmanlı İmparatorluğu hükümetinden resmi bir kararname aldığını iddia etti. Ancak, Osmanlı İmparatorluğu’ndan böyle bir derece gösteren bugüne kadar hiçbir kayıt bulunamamıştır. Akropolis müzesinde Elgin tarafından çıkartılmayan tüm mermerlerin yaklaşık yarısı bulunur. Yunanistan 1832’de Osmanlılardan bağımsızlığını kazandıktan sonra, yağmalanan tüm anıtları restore etmeye ve almaya başladı. 1980’lerde Yunanistan, İngilizleri hala 19. yüzyılın başlarında çalınan eserleri iade etmeye çağırıyordu. 2014 itibariyle UNESCO anlaşmazlığı çözmek için İngiltere ve Yunanistan arasında arabulucu oldu, ancak başarılı olamadı. 2018’de İngiltere işçi partisinin lideri, Başbakan olarak seçilecekse tüm mermerleri Yunanistan’a iade etmeyi kabul etti.