Parajubaea torallyi, Güney Amerika’da dayanıklı bir palmiyedir. Fakat büyük tohumlu olduğu için (ki bu da yüksek nakliye maliyeti demek) doğal yaşam alanı olan Bolivya’nın dışında çiftçiler tarafından nadiren yetiştirilmektedir.
Bolivya ana vatanıdır ve deniz seviyesinden 2700–3400 m yukarılarda kuru ve tozlu inter-Andean vadilerinde yetişir. Bu yüzden, bu palmiye dünyada var olan en yüksekte yetişen palmiye türüdür. Sıcaklık nadiren 20 °C’nin üzerine çıkar ve gece don görülmesi bu yükseklikte nadir değildir. Sıcaklık kış aylarında (Temmuz ve Ağustos) sık sık –7 °C’ye kadar düşer ve yıllık yağış sadece 550 mm’dir.
Hint Lotusu çiçeği
Hint Lotusu (Nelumbo nucifera), suyun üstünde yüzen ve bezelye yeşili yapraklara sahip güzel bir su bitkisidir. Kalın gövdelerde suyun santimetrelerce üstünde genellikle pembe çiçekler bulunur.
Hint Lotusu çiçeği kutsal sayılır ve dini ayinler sırasında Budistler tarafından kullanılır. Tohumlar ve kökler (rizomlar) genellikle Güney Asya’da geleneksel yemeklerde kullanılmasına rağmen bitkinin tamamı insanlar tarafından tüketilmeye müsaittir. Hint Lotusu, hoş kokulu zambakla aynı şekilde yetişebilen bir bataklık bitkisidir. Bu bitkiyi bizim şartlarımızda yetiştirmek zor değildir; sadece nasıl yapıldığını bilmek gerekir!
Khasi çamı (Pinus kesiya) anavatanı haricinde ziraatı bulunmayan ve hızlı yetişen Asyalı bir türdür. Ağaçlar genellikle 30–35 metre uzunluğa sahiptir ve gövdeler 1 m çapa kadar erişebilir. Her dalın üç dikeni vardır ve her biri 15 ila 20 cm civarı uzunluğa sahiptir. Bu ağaçların meyveleri (kozalak) yaklaşık 5 ila 9 cm uzunluğunda, ve tohumlar da yaklaşık 1,5 ila 2,5 cm uzunluğundadır.
Pongamia pinnata
Hint Kayın Ağacı Pongamia pinnata (diğer yerel isimleri: Honge Ağacı, Pongam Ağacı, Panigrahi) yapraklarını döken bir ağaçtır, yaklaşık 15–25 metre boya sahiptir ve Fabaceae familyasına aittir. Ağacın beyaz, pembe ve mor renkte çok sayıda çiçek barındıran üst kısmı büyüktür. Anavatanı Hindistan’dır fakat Güney-Doğu Asya’da geniş bölgelerde yetişmektedir.
Ekmek ağacı (Artocarpus) cinsi Dutgiller (dut veya incir) familyasından hep yeşil kalabilen 60 kadar tropik ağaç türünü içermektedir. Güneydoğu Asya ve Pasifik Okyanusu adalarında bulunurlar. Ekmek ağacı Ficus (incir ağaçları) ile yakından ilişkilidir. En fazla yetiştirilen ekmek ağacı Artocarpus altilisdir. Artocarpus communis, Artocarpus integer (Cempedak), Artocarpus heterophyllus (Jackfruit, Nangka) ve Artocarpus odoratissimus (Marang) gibi daha birçok tür de aynı zamanda ekmek ağacı familyasının parçasıdır.
En iyi çimlenme sonuçlarını elde etmek için taze toplanmış tohumları ekmelisiniz. Tohumları yaklaşık 20–25 °C sıcaklıktaki suda 2–6 saat arası bekletiniz.
Kalimantan Mango (Mangifera Casturi) veya yerel dilde bilinen ismiyle Kasturi, 10–30 m uzunluğa sahip ve Güney Borneo’da (Endonezya) Banjarmasin yakınlarındaki çok küçük bir alana özgü olan tropik bir meyve ağacıdır. Kaçak ağaç kesiminden dolayı bugünlerde doğada soyu tükenmiş durumdadır. Fakat lezzetli meyvelerinden ötürü bu alanda hâlâ yetiştirilmektedir.
Endonezya’da Borneo Adası üzerinde doğal olarak yetişen 34 Mango türü (Mangifera) vardır. Bu türlerin çoğu yağmur ormanlarının tahrip edilmesinden dolayı ciddi yok olma tehlikesi içindedir. Kalimantan Manga (Mangifera casturi) gibi mango türlerinin bazıları doğada zaten yok olmuş durumdadır.
Borneo’dan diğer bazı Mango ağaçları Mangifera griffithi (yerel olarak asem raba ve romain isimleriyle bilinir), Mangifera pajang (asem payang), Mangifera quadrifida (asem kipang) ve Mangifera torquenda (asem putaran) dır.
Rhapidophyllum hystrix
Rhapidophyllum hystrix soğuğa en dayanıklı palmiye türlerinden biridir. Rhapidophyllum cinsinde sadece bir tür vardır. Bu palmiyenin doğal yaşam alanı ABD’nin Güney-Doğu bölgesindeki nemli alanlardır. Fakat –20 °C soğuğa kadar dayanıklı olması sayesinde dünya çapında, bilhassa Avrupa’da çok popüler bir bahçe bitkisidir.
KPR Hakkında
Bitkilerin yetişmesi hakkındaki tecrübelerinizi paylaşın. Bahçıvanlık, bitkiler, bitkilerin yetişmesi vs. hakkında bir makale yazın ve dergimiz Botanix’in kendi dilinizdeki baskısında yayınlayın! Daha fazla ayrıntı için bizimle temas kurun.