Burası Çin Uluslararası Radyosu. İyi akşamlar sevgili dinleyiciler. Geleneksel Çin Kültürü programına hoşgeldiniz. Bugün Çin Ay takviminde yarımşar aydan oluşan 24 sezonun sonuncusu olan ve Dahan adını taşıyan sonuncu zaman dilimini tanıtacağım.
Yarımşar aylık 24 sezonu arasında yer alan Dahan sezonu, her yılın Ocak ayının 20'si veya 21'inde başlar. Xiaohan gibi, Dahan da havanın soğuk derecesini gösteren bir sezondur. Yani o da "zemheri" aylarındandır... Son yıllardaki meteorolojik kayıtlar, Çin'in çoğu bölgelerinde Dahan sezonunun Xiaohan sezonu gibi soğuk olmadığını kanıtladı. Ancak bazı yıllarda ve bazı deniz kıyısı bölgelerde yılın en soğuk günü, Dahan sezonunda görülür. Dahan sezonunda Çin'in güney bölgelerinin çoğunda ortalama hava sıcaklığı 6 ila 8 derecede seyreder, Xiaohan sezonuna göre hemen hemen bir derece yüksek olur. "Xiaohan ve Dahan'da insan, soğuktan kar topu olur" şeklindeki tekerleme, Dahan sezonunun, yılın en soğuk döneminde yer aldığını gösterir. Bunun için tahıl ürünlerini soğuktan koruma çalışması ve hayvanların güvenli şekilde kışı geçirmesinin sağlanmasına önem verilmesi tavsiye edilir.
Bazı tarım ürünlerinin ekiminin belli süresinde uygun sıcaklık gerekir. Örneğin, buğday ve kozla gibi ürünlerin belli bir döneminde düşük sıcaklık istenir, aksi takdirde normal şekilde yetişmez. Çin'in güneyindeki bölgelerin çoğundaki hava ılımlı olur. Erken tohumlanan buğday ve kozla aşırı şekilde büyür, soğuktan korunma gücü ise azalır, donma meydana gelir. Bunun için zamanında uygun cins tarım ürünleri tohumlama, yüksek rekoltenin güvencesi olur.
Xiaohan'da olduğu gibi, Dahan sezonunda da az yağmur yağışı görülür. Çin'in güney bölgesinin büyük kısmındaki yağmur yağışı genellikle 5 ile 10 milimetre arasında değişir, kuzeybatı bölgesindeki yaylada bu rakam 1 ile 5 milimetre olur. Yağmur ve kar yağışının az olması durumunda farklı bölgelerin farklı ekim alışkanlığı ve koşuluna göre zamanında sulama işi yapması gerekir.
Dahan sezonunun ardından, hemen ertesi yılın ilk yarım aylık zaman dilimi olan Lichun sezonu gelir... Bunun için Xiaohan'la kıyaslandığında Dahan'da şifalı yemekler azaltılarak, mevsim değişikliğine ayak uydurulmalıdır.
Dahan, yılın son sezondur. Meteoroloji kayıtlarında bu zaman diliminde aşırı soğuk görülmemektedir: ancak soğuk yine de sözkonusudur. Çin'deki geleneklere göre, eski günlerde Çin genelinde, özellikle kırsal kesimlerde insanlar, Bahar Bayramı için hazırlık yapar, tuzlu et hazırlar, tatlılar alır... bu zamanda Bahar'ın yaklaştığı hissedilir. Bunun için insanlar, kendi psikolojisini ayarlar. Çin tıbbı kitaplarına göre, insanlar aktif tavırla tabiatın mevsim değişikliğini kavramalı, olumsuz etkenlerden korunmalı. İnsanların sabah Ginseng çayı içmesi ve akşam Dihuangwan gibi şifalı ilaçları kullanması tavsiye edilir. Özellikle bayanlar, salığına özen göstermeli. Bu, Çin halkının uzun tarihinde özetlediği bir tecrübedir.
Dahan sezonunda grip gibi üst solunum yolu hastalıkları sıkça görülür. Bunun için soğuktan koruyan yemekler yenmeli. Günlük yemeklerde zencefil, sarmısak ve biber gibi baharat önerilir. Şimdi Dahan sezonunda uygun bir çeşit yemek tarifi veriyorum. Gerekli malzemeler şöyle: Bir adet yumurta, 10 gram kimyon, 5 gram sarmısak beyazı, 5 gram zencefil ve uygun miktarda tuz. Tencere içinde su kaynatılır, sonra biraz nişasta eklenir, çorba suyu koyu olduktan sonra, karıştırılan yumurta yavaş yavaş çorba içine dökülür. Sonra çorba suyu içine diğer maddeleri eklenir. Çorba suyu tekrar kaynayınca, azcık susam yağı damlatılır. Ve işte şimdi çorba servise hazırdır. Bu çorbanın soğuktan koruma ve terletme özelliği vardır. Ve grip olanlar için özellikle ilk günlerde uygundur.
Son olarak şunu belirtmek istiyorum. Çinlilerin gelenelsel bayramlarından en önemlisi olan Bahar Bayramı, genellikle Dahan sezonuna denk gelir. Bayramda Çin'in kuzeyindeki Harbin kentindeki buz heykelleri festivalinde pırıl pırıl parlayan buz dünyası sergilenirken, güneyindeki Guangzhou kentinde ise çeşit çeşit çiçekler açılır. Böyle farklı havalarda insanlar, aynı bir mutluluk içinde bayram kutlaması yapar...