Paralı askerler için 30 000 chervonets
XIX yüzyılın başlarında, Türkiye ve İran revanşist planlarını terk etmediler. Böylece, 1804'ta İran, Rusya ile bir başka savaş başlattı. Kafkaslarda ana düşmanlıklar ortaya çıktı. Aynı zamanda, Pers mahkemesi, Dağıstan’daki Rus karşıtı ayaklanmaya, Transkafkas Rus ordusunu iki ateş arasında yerleştirecek büyük umutlar verdi. Bu arada, çok sayıda İranlı ajan, Dağıstan hanlarıyla aktif olarak çalışmaya başladı, onlara çok para teklif etti ve bunun karşılığında Rusya ile acil bir savaş başlatılmasını talep etti.
“Vali Şah'tan tüm Dağıstanlılara, reçete yazıldı” dedi. Yılın Ekim 1804'unda Tsitsianov - hazineden nakit ödüller almak için kendisine asistanlar göndermeleri için, Ali Sultan, Şih Ali Han ve Hamanbutai (Dağıstan mal sahipleri - hanlar) neden büyük bir ödül alırlarsa güvence ile gönderildiler? ona sadakatle hizmet etmek için. "
Tsitsianov, Dağıstan'ın Rusya'ya ve diğer Transkafkasya topraklarına eklenmesini savundu.
Ayrıca, İran Şahı, bölümlerinde İslam'ı “Rus yayalarından” korumayı sunan, dini bir anı aktif olarak kullandı. Bu sayısız güvence ve finansmana rağmen, Dağıstan maliklerinin çoğu Rusya’ya sadık kaldı ve İran-Türk ajanlarının hiçbir eylemine direnemedi. Buna bir dizi faktör katkıda bulundu. İlk olarak, 19. yüzyılın başlarında, İran ve Türkiye'nin askeri ve ekonomik açıdan Rusya'dan çok daha zayıf olduğu ve ikincisi Kafkasya için mücadeleyi kazandığı çok açıktı. İkincisi, 1805'e kadar Rusya, Dağıstan feodal lordları ile büyük ölçüde müttefik ilişkilere bağlı kaldı, onlara rütbe ve maaşlar verdi ve herhangi bir görevi yerine getirmesini gerektirmedi; hakları ve imtiyazları dokunulmaz kalmaya devam etti, bu durumun gelecekte de devam edeceği konusunda umut vardı. Üçüncüsü, 19. yüzyılın başlarında, birçok Dağıstan bölgesi ticaret ve ekonomik ilişkilerde Rusya ile yakından bağlantılıydı ve onlarsız idare edemediler. Boşuna değil, Çar makamları, Rusya sınırları dahilindeki yaylalar için ticaret yapma hakkını bir ödül olarak kullandılar.
Bununla birlikte, İranlı-Türk ajanları bireysel feodal lordlarla bir miktar başarı elde etmiş ve daha önce İran yanlısı yönelimleri ile tanınan ve “Müslüman dininin sarhoş olduğu nüfusun bir kısmı arasında”: altın ve cömert hediyeler önemli rol oynadılar. Bugün, en aktif üç Han, biliniyor - Şih-Ali-Han Derbentsky ve Surkhay-Han (Khambutai) Kazıkumuksky, Avarsky ustabaşı Aliskand'ın Sultan-Ahmed-Hanının akrabası Ali-Sultan Dzhengutaysky.
İlk başta, yerel halkın kendi ve komşu mülklerinde aktif propaganda çalışması yapmak için çalıştılar, ana amacı bir şeye indirgendi - Rusya ile “kutsal bir savaş”. Ancak Dağıstan dağcıları bu rüşvet ustalarının çağrısına cevap vermediler. Ve sonra Hanlar paralı asker birimlerinin koleksiyonunu düzenlemeye karar verdi. 1806'in başlangıcında, Kızyar komutanı, Albay MA Gokolov, General G.I.'ye rapor verdi. Glasenaiu, “hem yerel dağ köylerinden hem de alt Andreev sahiplerinden Kazikumukh Han Hamanbutai'nin, insanlara 45'in onlarla güçlenmek için ruble ödeme vaadiyle insanları topladığını” söyledi.
Arşiv kaynaklarından, Pers mahkemesinin 1806'ta 30 000 chervonets hakkında yayınladığı ve Dağıstanlılardan paralı bir ordu kurması gerektiği bilinmektedir.
İranlılar, 1806'te Transkafkasya'daki Rus birlikleriyle çatışmalarda bir dizi büyük yenilgiye uğradıkları ve bu nedenle de yerel hanlar ile Rus makamları arasındaki iç ilişkilerin baltalanmasına dayanan başka bir eylem taktiği geliştirdikleri gerçeğini zorlamakta daha aktifti.
Dağıstanlılar, Surkhay-Han, Şeyh-Ali-Han, Pekin ve Shemakha'nın sahiplerinin yanı sıra, onlara katılan diğer feodal lordların yanı sıra ilk görevi yapmak zorunda kaldıklarını kabul ediyorum - Elizabeth alanında ve Alazani bölgesinde Rus ordusuna karşı derhal savaşmaya başlamak için "Ve sonra geri çekilmek, salları yok etmek, feribotları almak ve tüm geçitleri almak için mesajı ve yolu geç."
İran hükümdarı Abbas Mirza'nın (İran Prensi, tahtı var olan ve İran birliklerinin komutanı) ve Dağıstanlı isyancılara yardım etmek için birlik göndermeye söz verdi. Dağıstanlıların ve İranlıların birleşik güçleri Tiflis’ten yardım almadan önce Rus birliklerini kuşatacak ve yok edeceklerdi.
Petersburg, yılın ilk baharında, Rusya Dışişleri Bakanı Chartoryi'nin planına (“Ana Hatlar”) göre, Kuzey Kafkasya'da taarruz taktiklerini bırakmaya karar verdi.
Bu, özellikle bu belgenin en çok dikkat ettiği Dağıstan için doğruydu. Bu, o sırada Rus hükümetinin bu bölgeye son derece önemli bir stratejik önem verdiğini gösterdi. Belgede, Dağıstanlı sahiplerinin çoğunluğunun “yalnızca doğada dış” ve “geçersiz” olmadığı halde Rus vatandaşlığında olduğu düşünülüyor.
Kafkasya hattında çok az sayıda asker vardı, bu yüzden Petersburg’da onu çekmeye cesaret edemediler, ana çekirdeğini Dağıstan’a gönderdiler. Yaylalıların Kuban dışından ve Kabarda’dan Rusya sınırlarına yayılma olasılığı göz ardı edilemedi - İranlı-Türk ajanları bu alanlarda aktif olarak çalışıyorlardı. Dağıstanların silahlı direnişi durumunda küçük bir seferberlik dekolmanı mağlup edilebilirdi ve sonra Dağıstan'daki durum tamamen Rus makamlarının kontrolünün dışına çıkacaktı. Aynı zamanda, Rus diplomatlar, asıl görevi düşmanlıklara son vermek olan Persler ile müzakerelere giriştiler. Rus birliklerinin Dağıstan'a girmesi ve buradaki başarısızlıkları durumunda bu hedef ulaşılamaz hale gelecektir.
Bütün bunlardan yola çıkarak, Dışişleri Bakanlığı, 16’in Nisan 1806’in “genel raporunda”, Dağıstan’a ilişkin farklı taktikler önerdi: . Çünkü fayda ve tehlike arasında bir orantı yok. ” Ancak, Kafkasya komutanlığı St. Petersburg'un bu talimatlarını dinlemedi. Dağıstan'daki askeri-politik durum hakkında kendi vizyonunu buldu.
Tsitsianov'un 1806'ta öldürülmesinden sonra, bir süre Kafkasya komutanlığı arasında bir karışıklık gözlendi. Yine de, Kafkasya hattındaki birliklerin komutanı General Glasenap, bu konuda St. Petersburg'dan özel emirler beklemeden, ayaklanma bölgesine giden birimlerinin derhal toplandığını açıkladı.
“Fırsattan yararlanan tüm Dağıstan kabilelerinin Gürcistan'a düşeceğini tahmin etmek”, Nisan ayının başında 1806 (St. Petersburg hala Kuzey Kafkasya'da değişen politika sorununu tartışırken), Üçlü Piyade Alayı'nı Kafkas hattından Dağıstan sınırına kadar altı silahla gönderdi. ve oradaki keşif gezisi dekolmanı için hazırlık yapmaya başladılar.
Dağıstan’daki durum “beni genel teşebbüsten uzaklaştırmam”, Glazenap’ın Petersburg’a, “askerlerin Kızıyar’dan Dağıstan’ın mülklerine taşınmasını sağlayarak saptırma zorunluluğu” dedi.
Glazenap, Dağıstanlı mal sahiplerine karşı zorla hareket etmeyeceğini, kampanyasının sınırlı bir ölçekte olacağına dikkat çeken Petersburg 'u güvence altına almaya çalışıyor. Terek'i geçtikten hemen sonra gönderilen, Nisan 24'ten bir raporda, Czartoryski'ye: “Saldırganların sahiplerinin mülklerini istila etmeleriyle tahriş etmelerine gerek olmadığını düşünüyorum. silâhancak Gürcistan sınırlarında hiçbir şey üretmediler. ” Glazenap, konuşmasının asıl amacı, yalnızca bir Surkhay-Han Kazikumukhsky’nin “İskenderiye’nin yeniden çıkarılması konusundaki Lezgiler’le ortak bir saldırı yapmayı cesaretlendiren” ve “Rus silahının gücünü hissetmesi gereken” kişilere verilen haklı cezaları görüyor.
Glazenap raporunda, Dağıstan'da başlatılan kampanyanın, her şeyden önce, Dağıstan vagonlarının Rusya'ya karşı gelecekte konuşmasını engellemek için üstünlüğünü gösterme gereğinin altını çizdi. Diyerek şöyle devam etti: "Bu kampanya, Dağıstan’ı büyük bir ordunun yaklaştığı iddiasıyla korkmuş olan Gürcistan’a yapılan saldırılardan kovmaktan başka bir şey değil, kimsenin ceza öfkesini çekmesini ve Baba Han ve Bakü Hüseyn Kuli Han’ın tüm tekliflerini reddetmesini beklemekten korkuyor . Dahası, İmparatorluk Majesteleri'nin en yüksek kişisinden önce, dekoltajın, yerel zorluklarla korunan Dağıstan'a hassas bir zarar vermeyecek kadar küçük olduğunu açıklamaya cesaret ediyorum. Evet, sadece Tarkov'a gidip tüm sahiplerinden sadakat vaadini alabilir ve itaatlerinin bahanesiyle çizgiye geri dönebilirim. ”
Glazenap’ın bu raporları, kendisini Dağıstan’ı askeri olarak fethetme görevini belirlemediğini gösteriyor.
Ancak, Petersburg hiçbir şey için endişelendi: Pek çok Dağıstanlı vassal yalnızca Rus birliklerinin gelişini desteklememekle kalmadı, aynı zamanda bu desteği 1806'ta kaderin bir armağanı olarak algılayarak gerçek bir "zafer alayı" olarak algıladı.
Dağıstan’ın yüzbaşı Tarkovsky’nin karşısında, Rus birliklerine her türlü yardım ve gayreti sağlayan Glazenap, sadık ve sadık bir konu buldu. Bir süre sonra Glazenap, Petersburg'a Tarkovsky’nin birimlerinin kendilerine katıldığını bildirdi.
Haziran ayının başında, Glazenap, Kızyar'da, Rus ordusunun da desteklendiğine ve Dağıstan sahiplerinin aynı ruhla devam etmeye hazır olduğuna ikna edildi. Bununla birlikte, tek direnen Derben hanı büyük endişe duyuyordu ve St. Petersburg Hazar Denizi'nde stratejik bir pozisyona sahip olan Derbent'in ele geçirilmesini emretti ve Transkafkasya'yı Rusya'ya bağladı.
Derbent Şih-Ali-Han'ın yöneticisinin, kiralanan Lezghian ordusuyla birlikte, birkaç gün boyunca umutsuz bir direniş sağlamaya çalıştığı, ancak nüfusun büyük bir kısmının ahlaksız ve şehvetli olduğu için hükümdarından nefret ettiği için dağlara kaçmaya zorlandığını belirtmekte fayda var. Gün ışığında kızların ve eşlerin kaçırılmasıyla meşguldü, onları gülerek kocalarına geri verdi ve gözyaşları ve dualar onu etkileyemedi. Derbent sakinleri kendilerini isyan ettiler ve kurtuluşlarını Rus birlikleri tarafından sevinç ve şükranla kucakladılar.
“Şeyh Ali Han'ın israfcı ve erimiş davranışı sonucu Derbent'te çıkan öfke, Rus kampanyası haberiyle yoğunlaşıyor. Han kaçmaya zorlanır ve sakinler aynı zamanda Glazenap'a haber verir, alçakgönüllülüğünü dile getirir ve ondan kentin işgalini hızlandırmasını istedi. 24 Haziran. Derbent sakinleri, Rusya vatandaşlığına yemin ediyorlar ”dedi.
Şih-Ali-Han kaçtı ve Derbent'e tekrar saldırmak için savaşçılarını dağlara tekrar monte etmeye başladı. Hemen Pers mahkemesinden destek aldı. Şah'ın mahkemesi, bu liman kentini, bunun yalnızca önemli bir stratejik nokta değil, aynı zamanda kıyı Dağıstan'da sürekli gerginliklerin sürdürülmesi için bir su yatağı olan bir sıçrama tahtası olan inancı Shih-Ali-Han'ın elinde tutmakla da oldukça ilgilendi. Derbent'in geri dönüşü, Dağıstan feodal beylerinin geri kalanının pozisyonlarını etkileyebilirdi. Bu nedenle Tahran acilen Şih Ali Han'a büyük miktarda para ve askeri yardım gönderdi. Arşiv kaynağı şöyle bildiriyor: “Söylentilere göre, dört silahlı iki bin kişinin Pers saldırısı bile onlara yardım etmek için geldi (Şih-Ali-Han destekçileri). Ancak Ruslar hızlı bir şekilde Şih Ali Han, Surkhay Han birliklerini dağıttı ve Persleri acımasızca geri çekilmeye zorladı. ”
Stratejik bir şehir olan Derbent büyük öneme sahipti ve bu nedenle doğrudan Rus yönetimi neredeyse derhal kuruldu.
Aynı 1806’te, Dağıstan’ın sahipleri ve özgür toplumların çoğunluğu, Rus vatandaşlığını iade etti veya yeniden kabul etti: “Dağıstan’lı mal sahipleri, her zaman Pers’den bağımsızdı ve bağımsız olarak, her biri, Rusya’dan ve Derbent’in, Tarq’ın himayesinde uzun zamandır Rusya’dan oluşan mülkünü yönetti. Karakaytag, Tabasaran Avarlar ve diğerlerinin sahipleri bunun tartışılmaz bir kanıtı. "
3 Aralık İskender'in 1808'i, Gudovich'e dikkat çektim: “Oradaki halklardaki düşünce dalgalanmalarını durdurma gereğini kabul ederseniz, korunma altındaki alanların ondan dışlanamayacağını biliyorlarsa, hanların ve Dağıstan'ın sahiplerinin dikkatine, Şirvan ve bundan sonra Kura, Arak ve Arpachay olmak üzere belirlenmiş sınırdaki tüm alanlar, Rus ve Farsça mülkler arasındaki sınır olmuştur (dolayısıyla Çeçenistan ve İnguşetya da Rus mallarının içinde olduğu ortaya çıktı. - Not) "Sizin ilanınız adına bir anlam ifade edin."
1806'te Dağıstan'ın Rusya'ya ekinin fiilen gerçekleştiği söylenebilir.
19. yüzyılın en büyük oryantalisti Kazem-Bek de, “Rusların Dağıstan’ın son fethinin 1806 yılında gerçekleştiğine inanıyordu. Bu ifade, Kraliyet yetkililerinin Dağıstan’ın bazı bölgelerinde doğrudan Rus kontrolü kurmaya başlamasının 1806’tan gelmesiyle destekleniyor. ”
Abone olun ve en son haberler ve günün en önemli olaylarından haberdar olun.