

Yılın maddeleri yarışması, belirli bir yılda en iyi içeriğe sahip olan maddelerin seçildiği bir topluluk yarışmasıdır. Her yılın sonunda gerçekleşen oylama sonuçlarına göre belirlenen maddelerden oluşur. Söz konusu yıl için Vikipedi kullanıcıları tarafından gösterilen aday gösterilen arasından seçilir. İlk yarışma 2019 yılında düzenlenmiştir.
Yarışma, oy veren katılımcılar tarafından yapılan niteliksel bir yargıya dayanarak, ancak kesin bir kriter dizisi olmaksızın öznel yargıya dayanarak gerçekleştirilir. Madde incelemeleri seçkin ve kaliteli içeriklerin kontrol prosedüründen farklı işler, çünkü maddelerdeki olası eksiklikler ve kusurlar açıklanmamış olabilir. Bununla birlikte olası eksiklik veya hata barındıran maddeleri aday göstermek, rekabet seviyesini artırır, adaylık sürecinde maddelerin gelişmesini ve kalite kontrolünü sağlar. Türkçe Vikipedi topluluğu; söz konusu yılda kararlaştırılan kategorilerde en iyi şekilde değerlendirdiğini göz önüne alarak "Yılın maddesi" unvanını almak için Yılın maddelerini seçer.
Adaylar, maddelerin adaylık tarihinin sona erdiğindeki son sürüm üzerinden yarışmaya girer ve herkes aynı sürüm için oy kullanır. Oylama sırasında maddedeki olası eksiklikleri düzeltmek (ilave bilgiler veya düzeltmeler) yarışmaya etki etmez, tartışma maddenin aday olduğu sürümden devam eder. Gözden kaçan ufak harf veya noktalama hataları bu kuralın dışındadır.
Yılın maddeleri listesine giren maddeler sağ üst köşesinde bulunan () simgesiyle defne dalı çevrilmiş altın bir yıldız ile işaretlenir. Ayrıca maddelerin tartışma sayfasında bir şablon kullanılarak maddenin "Yılın maddeleri" kapsamında olduğu belirtilir.
Yıllara göre Yılın maddeleri:
Yılın maddeleri yarışması yılda bir kez yapılır. Yarışmanın amacı, katılımcıların verdiği oyların çoğunluğuna göre Türkçe Vikipedi'ye eklenen en iyi maddeleri yıla göre belirlemektir. Aday maddeler kullanıcılar tarafından belirlenen çeşitli konulara dair seçilir.
1. Yarışma aşamaları
- 1.1. Yarışma Kasım ve Aralık aylarında birkaç aşamada gerçekleştirilir. İlk aşamada, maddeler aday gösterilir ve tartışılır (5-25 Kasım arası), jüri üyeleri aday gösterilir ve seçilir (5-25 Kasım arası). Maddelerin aday gösterilmesi ve tartışılması ilgili alt sayfalarda yapılır. Tartışma bölümünde "Destek", "Karşı" ve katılımcıların maddeler hakkında fikirlerini beyan ettiği "Yorum" kısmı yer alır. 26-30 Kasım tarihleri arasında jüri, aday gösterilen maddeleri ve listeleri kategorilere dağıtır. Bu sırada maddelerin tartışılması devam eder.
- 1.2. İkinci aşamada, maddelere oylama yapılır (1-21 Aralık). Oylamanın başlangıcında maddelerin tartışması sona erer, oylama sayfalarında tartışmalara izin verilmez.
- 1.3. Üçüncü aşamada sonuçlar toplanır ve yarışma sonuçları duyurulur (22-24 Aralık).
- 1.4. 25 Aralık-3 Ocak tarihleri arasında, Vikipedi ana sayfasında "Yılın maddeleri" yayınlanır ve yarışma tamamlanmış sayılır.
- 1.5. Belirtilen tarih aralıkları değişmez bir kural şeklinde değildir ve bazı durumlarda hafif sapmalar olabilir. Aday gösterilen maddelerin koşulları yerine getirip getirmemesine ilişkin nihai kararı jüri verir.
2. Yarışmaya katılacak maddeler
- 2.1. Yarışmaya katılacak maddeler şu kriterlere sahip olmalıdır;
- Aday gösterilecek madde yarışmanın yapıldığı yıl oluşturulmuş olmalı veya söz konusu yıl en az %30 bayt oranında katkı sağlanmış olmalıdır. (Örneğin geçmişte 100.000 bayt olan bir madde söz konusu yıl 130.000 bayta çıkarılmış olmalıdır).
- Aday gösterilen maddenin yarışmaya aday olduğu sürümünün toplam boyutu 15.000 bayt ve üzeri olmalı ve en az 15 kaynak içermelidir.
- Mevcut kaynakların tamamı, kaynak gösterme şablonları ile hazırlanmış olmalıdır (bkz: tüm şablonlar).
- Aday gösterilecek maddelerde herhangi bir eksiklik şablonu olmamalıdır.
- Maddede ana konuyla ilgili en az bir adet özgür lisanslı görsel yer almalıdır (adil kullanım kabul edilmez).
- Madde içeriğinde herhangi bir telif sorunu olmamalıdır.
- Aday gösterilecek maddeler Vikipedi biçem el kitabına uygun olarak yazılmış, doğru kategorilendirilmiş ve düzgün bir Türkçe ile yazılmış olmalıdır.
- Gelebilecek itirazları önlemek için, kullanıcıların aday maddelerdeki bilgilerin doğrulanabilir olmasına, sayfada güvenilir kaynakların kullanılmasına ve tarafsız bakış açısıyla yazılmış olmasına dikkat etmesi tavsiye edilir.
- 2.2. Aday gösterilecek maddenin seçkin madde, kaliteli madde veya seçkin liste statüsü olması bir ön koşul değildir, ancak doğal olarak oylama sırasında bu statüdeki maddelere topluluk tarafından öncelik verilebileceği unutulmamalıdır.
- 2.3. Madde 2.1.'de belirtilen şartlara uyan maddeler veya listeler yarışmaya aday gösterilebilir. Bir maddenin aday gösterilmesi herhangi bir kayıtlı kullanıcı tarafından yapılabilir. Kullanıcılar aday göstermeden önce veya adaylık süresi bitene kadar maddeleri geliştirebilir, ancak adaylık süresi bittiğinde maddenin son sürümü üzerinden değerlendirilir. Her kullanıcı en fazla beş madde aday gösterebilir.
- 2.4. Jüri, herhangi bir önceden bildirimde bulunmadan ve tartışma yapılmadan yarışma kurallarına uymadığı tespit edilen uygunsuz bir maddenin adaylığını kapatabilir. Jüri, Madde 2.1.'de belirtilen koşulları karşılayan bir maddeyi yarışmadan çekme hakkına sahip değildir. Bununla birlikte jüri VP:TBA, VP:GÜVEN gibi konularda farklı görüşlerin olduğu ve tartışmaların yaşandığı maddelere dair kendi olumsuz görüşünü bildirip yarışmadan çekmemelidir.
3. Yarışma jürisi
- 3.1. Yarışma jürisi doğrudan oyla seçilir. Sadece oylamaya uygun kullanıcıların jüri seçiminde oy vermesine izin verilir. Jüri, "Destek" oyları "Karşı" oylarından çıkarılması sonucunda en yüksek oyu alan adaylardan oluşur. Şartları sağlayan üç aday jüri olarak seçilir. Adaylar arasında eşitlik olması halinde verilen oy sayısı lehine sayılır: en fazla destek oyu alan jüri adayı avantaja sahiptir. Halen tüm koşullar eşit ise dört jüriyle yarışmaya devam edilir. Aday gösterilmesi 5-13 Kasım tarihleri arasında, oylama ise 14-20 Kasım tarihleri arasında yapılır. Jüri üyelerinin seçim sonuçları sorumlular tarafından toplanır (21-22 Kasım).
- 3.2. Jüri; yarışmanın yapıldığı yılda adaylık konularının kapsamını belirler ve aday maddeleri bu konu başlıklarına yerleştirir. Konuya aday gösterme örnekleri "Doğa tarihi", "Tarih", "Coğrafya", "Kültür ve Toplum", "Mühendislik ve Teknik Bilimler" gibi olabilir. İhtiyaca göre liste adayları "Yılın listeleri", biyografi maddesi adayları için "Yılın biyografisi" gibi konulara bölünebilir. Jüri, yarışmanın konuya göre olan sayısını ve içeriğini katılan maddelerin sayısına bağlı olarak değiştirebilir. Konuyla ilgili yürütülecek bir tartışmanın ardından topluluğun çoğunluk görüşünü dikkate alarak kategorileri birleştirmek ve bölmek jürinin görevidir.
- 3.3. Jüri alacağı kararlarda fikir birliği arar ve yarışmanın gidişatının ayarlanmasından sorumludur. Uygunsuz adayların yarışmadan çıkarılması; kazanan maddelere ilişkin nihai karar (yarışma kriterlerine göre belirlenemediği durumlarda belirlenemediği durumlarda, Madde 4.2'ye bakınız); yarışmanın sonuçlarını özetleyip yayınlamak gibi görevler jürinin sorumluluğundadır. Bu kapsamda;
- Aday gösterilen maddeleri çeşitli konu başlıklarına yerleştirme;
- Tartışmalı durumlarda çoğunluk görüşünü dikkate alarak maddeleri konular arasında taşıma;
- Maddelerin yarışma şartlarını karşılayıp karşılamadığının kontrolünü sağlama;
- Tartışmalardaki anlaşmazlıkları giderme ve kurallara uymayan öğeleri silme;
- Yarışmanın sonuçlanmasından sonra sonucu hesaplama;
- Her maddeye katkıda bulunanları belirleme;
- Sonucu duyurma, ana katılımcılara ödül verme ve onlara sonucu gösteren bir ileti gönderme;
- Kazanan maddelerin tartışma sayfasına şablon koyma işlemleri
- jürinin görevleri arasındadır.
4. Yılın maddesi seçimi
- 4.1. Katılımcılar oylamanın başladığı 1 Aralık tarihinden itibaren herhangi bir aday maddeye oy kullanabilirler. Bir konu başlığı altında her katılımcı en fazla "ÜÇ" madde için Destek oyu kullanabilir. Karşı oyların limiti yoktur. Birden fazla hesaptan oy kullanmak kesinlikle yasaktır ve Vikipedi'nin kukla politikasında belirlenen uzaklaştırmayla sonuçlanır. Oylama döneminde üç oy sayısına ulaşılmışsa, katılımcılar oylarını değiştirebilir. Etik nedenlerden dolayı, hiç kimse tamamen veya kısmen yazdığı bir maddeye oy veremez.
- 4.2. Kazanan maddeler çeşitli konu başlıklarına dağıtılır. Kazanan, adaylığı lehine en fazla oy alan maddelerdir. Kazananı bu şekilde belirlemek mümkün değilse, maddenin çeşitli durumları dikkate alınır: Daha yüksek statüye sahip bir madde kazanan olabilir (Örneğin "seçkin" statüsü "kaliteli" statüsüne tercih edilir). Öne çıkan maddelerin durumu her şekilde eşitse ve kazananı belirlemeyi mümkün kılmazsa, bu maddelerden o yıl en fazla ziyaret edilen madde birinci olur. Ardından oylamada 2. ve 3. sırada yer alan maddeler belirlenir.
- 4.3. Her adaylıkta kazananlara ek olarak, "jüri özel ödülü" yarışmaya aday sunulan maddelerden birine gerekçesi belirtilerek jüri tarafından verilebilir. Bu ödül yarışma sonuçlanmadan verilemez ve yarışma devam ederken aday maddelerin kazanmasına yönelik herhangi bir yönlendirici etki yapamaz. Jüri tarafından özel ödülün verileceği madde, topluluk tarafından seçilen maddelerle birlikte "yılın maddesi" statüsü kazanır. Bu maddeler jürinin tamamen veya kısmen yazdığı maddelerden biri olamaz. Tüm jüriler bu konuda görüş birliğine varmadığı takdirde özel bir ödül verilemez. Bu ödül türü topluluk oylama sisteminin eksikliklerini kısmen telafi etmek veya azaltmak için tasarlanmıştır, seçmenlerin görmezden geldiği ödüle layık bir maddeyi ödüllendirme amacı taşır.
5. Tavsiyeler
- 5.1. Zaman zaman bazı kullanıcılar bir maddeyi kalitesine göre değil, kendindeki değerine veya kişisel düşüncesine yakınlığı sebebiyle aday gösterebilir veya bu nedenle oy verebilir. Bu şekilde yapılan tercihler sonucu yarışmanın amacı olan "en iyi madde" değil, kullanıcılar tarafından "en çok sevilen madde" seçilmiş olma ihtimali doğar. Bu nedenle, özellikle tartışmalı konuyu barındıran bir maddeye (tarafsız bakış açısıyla yazılmış olsa bile), yapılacak itirazlar, onun yılın maddesi unvanını alma şansını oldukça zor hale getirir. Yarışmanın "en sevilen madde" yarışması olmaması için gerekli olduğunu hissettiğiniz durumlarda çekincelerinizi veya itirazlarızı belirtin.
- 5.2. Objektif bir oylama için, teoride aday gösterilen bütün maddelerin okunmuş olması gerekir, ancak pratikte bunu çok az insan yapar. Yarışmanın tam amacına ulaşabilmesi için oylama sırasında tüm aday maddeleri okuduğunuzdan emin olun.
- 5.3. Oylama döneminde kullanıcılar arasında tartışmaların yaşanması veya fikir alışverişi olması doğaldır, ancak ajitasyon, koordine oylama, protesto oylaması, intikam veya eğlence için oylama, trolleme gibi durumların fırsatını da yaratabilir ve oy avcılığına yol açabilir. Bu nedenle tartışma dönemlerinde mümkün olduğunca diğer kullanıcıları belirli maddelere oy vermesi konusunda yönlendirmeye çalışmayın.