İzmir'in son Levantenleri
1800'lü yıllarda Fransa, Yunanistan, Malta ve İtalya'dan ticaret için geldikleri İzmir'e yerleşen Hristiyanlar, kendilerini ne ne Türk ne de Avrupalı olarak tanımlıyor
Dünya Bülteni /Haber Merkezi
Osmanlı İmparatorluğu döneminde Doğu Akdeniz bölgesini kapsayan alanda ticaret yapan Hristiyan kökenli tüccarların torunları şimdilerde İzmir'de hayatlarını devam ettiriyor. Levanten olarak tanımlanan bu kesimin şu anki torunları kendilerini ne Türk ne de Avrupalı olarak tanımılyor. Osmanlı İmparatorluğu'nun en önemli şirketlerinden bir bölümünü kuran, altyapı sistemleri ve demiryollarının kurulmasına destek olan Levantenlerin yaşamı 1922 yılında büyük ölçüde değişti.
Milliyet'in haberine göre kurtuluş Savaşı'nın ardından Rumlarla birlikte çok sayıda Levanten de İzmir'den ayrıldı. Ancak bazı aileler kalmayı tercih etti. Türkiye'nin en eski Levanten aileleri bugün İzmir'de yaşıyor. ABD'nin New York kenti merkezli EurasiaNet haber sitesinin deyimiyle 'Kendilerini ne Türk ne Avrupalı' olarak tanımlayan Levantenlerden William Buttigieg, "Bazen kendime kim olduğumu soruyorum. İngilizler beni İngiliz gibi görmüyor, Türkler de Türk gibi görmüyor" diyor. Büyük kısmı bankacılık, tekstil ve ticaret sektöründe çalışan ailelerin hikayeleri:
3. KUŞAK İŞ BAŞINDA
Gerald Wookey ve Ruby Gladys Whittall'un kızı olan Daphne Wookey, yazları Çeşme'de geçiriyor. 81 yaşındaki İngiliz vatandaşı, 1940'lı yıllarda İzmir'e gelip otomobil ihracatına başlayan İtalyan Enrico Aliberti ile evli. Kökenleri İtalya'nın Saluzzo kentine dayanan Aliberti ailesinin ikinci ve üçüncü kuşak isimleri Enrico Ricardo Aliberti ve oğlu Andrea şimdi aile işine devam ediyor.
KRALİÇEDEN TEBRİK ALDI
İzmir'e İngiltere'den göçen bir ailenin üyesi olan Alfred Simes, 100 yaşına girdiğinde Kraliçe Elizabeth'ten tebrik mektubu aldı. 101'inci yaşını ise 2010 yılında yine İzmir'de oğlu Rodney ve torunu Andres ile birlikte kutlamıştı. Alfred uzun yaşamında Joseph Stalin ve Adolf Hitler ile tanışma fırsatı buldu. I. Dünya Savaşı'nın en ünlü isimlerinden "Arabistanlı Lawrence" lakaplı Yarbay Thomas Edward Lawrence da Simes'in aile evinde kalmıştı.
İZMİR KONSOLOSU
Malta-İngiltere kökenli bir aileden gelen William Buttigieg 20 yıldır İngiltare'nin İzmir Konsolosluğu görevini yürütüyor. İzmir'de eşi Amelia ve kızı Mary-Jane ile birlikte yaşıyor.
İSPANYA'DAN GÖÇ
İspanya'dan göç eden Yahudi bir aileden gelen Avram Abuaf ve oğlu mücevherci.
1789'DA GELDİLER
Giraud ailesi Fransa'dan İzmir'e Fransız İhtilali'nden hemen sonra 1789 yılında gelmiş. Avrupalıların çiftlikler kurduğu Bornova'daki evlerinde Brian Giraud ve Mark Giraud kuzenleri Martin Steinbuchel ve Philip Whittall ile birlikte poz verdi. İngiltere'den gelen Whitall ailesi 19. yüzyılın sonunda dönemin en büyük şirketlerinden birini kurmuştu. Mustafa Koç'un eşi Caroline Koç Girauld ailesinden geliyor.
İLK YAĞ MARKASI
1850'li yıllarda gelen Micallef ailesi Türkiye'nin ilk zeytinyağı markası Kristal Zeytinyağı'nı kurdu. Şirketi şimdi Noel Micallef yönetiyor. (solda) Diana Dolough ve kızı Rosemary Micallef. Rosemary Noel Micallef'in kız kardeşi. Diana ise Noel Micallef'in yeğeniyle evli.
Doğunun tüccarları
Levanten, Osmanlı Döneminde, özellikle Tanzimat sonrasında büyük liman kentlerinde yoğunlaşan ve ticaretle uğraşan; Rum, Ermeni, Süryaniler gibi önce yerel olmayan sonra da kaynaşarak Anadolu kültürüne entegre olan Göçmenlere verilen isim. Fransızca kökenli Levanten sözcüğü "doğu" anlamındaki "Levant" kelimesinden geliyor. 18 ve 19. yüzyılda İzmir ve Lübnan'ı da içine alacak şekilde Doğu Akdeniz ve Ortadoğu'nun bir bölümünü içine alan bölgeye yerleşen Avrupalılara bu nedenle Levanten deniyor. Levantenlerin büyük bölümü Osmanlı döneminde, özellikle Kapitülasyonların sağladığı avantajla İzmir'e gelmiş ve burayı dönemin en önemli ticaret merkezlerinden biri haline getirmişti. Birçok ünlü sanatçı galalarını burada düzenle, birçok dilde 200'den fazla gazete basılırdı. Birçoğu Kurtuluş Savaşı'nın ardından kenti terk etmek zorunda kaldı. Hala İzmir'de yaşayan Levantenler atalarının geldiği ülkelerin pasaportlarını taşıyor.