E Vitamini Hakkında Bilgi
E Vitamini Nedir? E Vitamini Faydaları Nelerdir?
E vitamini ( Tokoferoller ), 1922 yılında beslenme ile doğurganlık arasındaki ilişki üzerinde yapılan bir deney ile keşfedildi. E vitamini olmayan bir diyete maruz kalan farelerin bir kaç ay sonra, doğurganlık yetenekleri kaybolmaya başladı. Yağ içinde çözünen bir vitamindir. Bu vitamin bitkisel yağlar, tahıllar, et, yumurta, meyve, sebzelerde ve birçok gıdada bulunur.
E vitamini eksikliği nadir görülür ve daha çok prematüre bebeklerde ve çeşitli genetik bozukluğu durumlarında ortaya çıkabilir.
E vitamini, damar sertliğine, kalp krizlerine, göğüs ağrılarına, damar tıkanıklığına bağlı bacak ağrılarına, yüksek tansiyon sorunlarına etki etmektedir. Ayrıca diyabet ve komplikasyonları tedavi etmek için kullanılır. Sigara içenlerde oluşan kanser türlerinde özellikle akciğer ve ağız kanserini önlemek için kullanılır; kolorektal kanser ve polipler; mide, prostat, pankreas kanserine karşı koruyucu etkisi vardır. Bazı ilaçlar ile birlikte, Alzheimer hastalığı ve diğer demanslar, Parkinson hastalığı, gece krampları, huzursuz bacak sendromu da dahil olmak üzere, beyin ve sinir sistemi hastalıkları ve epilepsi için de kullanılır. Kadınlarda görülen, ağrılı dönemler, menopoz sendromu, meme kanseri ve meme kistleri, geç gebelik komplikasyonlarını önlemek için E vitamini kullanılır.
Bazı durumlarda, diyaliz ve radyasyon gibi tıbbi tedavilerin zararlı etkilerini azaltmak için kullanılmaktadır. Aynı zamanda amiodaron kullanan kişilerde doksorubisin kullanan kişilerde, akciğer hasarı ve saç dökülmesi gibi ilaçların istenmeyen yan etkilerini azaltmak için kullanılır. Bazen egzersiz sonrası kas hasarını azaltarak ve kas gücünü geliştirmek için kullanılır.
E vitamini aynı zamanda bazı kalıtsal hastalıklar için katarakt, astım, solunum yolu enfeksiyonları, deri hastalıkları, deri yaşlanması, güneş yanığı, kistik fibrozis, kısırlık, iktidarsızlık, kronik yorgunluk sendromu (CFS), peptik ülser, için ve alerjik rahatsızlıkları önlemek için kullanılır.
Yaşlanmaya karşı ve kanser tedavisi (kemoterapi) sırasında kullanılan kimyasalların cilt üzerindeki etkilerine karşı korunmak için bu vitamin uygulanır.
E vitamini güçlü bir antioksidandır. Ayrıca, ısıya karşı dayanıklı olduğu için pişme ile bozulmaması onu önemli bir antioksidan yapmıştır. Ancak; kızartma ile besinlerdeki Vitamin E içeriği de bozulur. Aslında, kızartma ile besinlerin besin değeri büyük ölçüde kaybolur hatta bozularak daha zararlı maddelere dönüşür. Bu nedenle kızartma ürünlerinden uzak durmak gerekir.
E vitamini günlük doz miktarı
“National Academy of Sciences” verisine göre
0-6 Ay Arası: 4 mg
6-12 Ay Arası: 5 mg
1-3 Yaş Arası: 6 mg
4-8 Yaş Arası: 7 mg
9-13 Yaş Arası: 11 mg
14 Yaş ve Üzeri: 15 mg
Gebelik Dönemi: 15 mg
Emzirme Dönemi: 19 mg
E Vitamini Hangi Besinler Bulunur?
Ayçekirdeği Vitamin E açısından zengindir. Bunun dışında, badem ve badem yağı, fındık, yer fıstığı, kara lahana gibi besinlerde önemli oranda vardır. E vitamini pek çok besin içeriğinde belirli oranlarda bulunmaktadır. Ayrıca, Vitamin E önemli bir gıda katkı maddesidir ve E306, E307, E308, E309 adları ile anılmaktadır.
E vitamini için tavsiye edilen günlük doz 15-20 mg arasıdır. Ancak yüksek dozlarda, toksik etki yapabilir. Genel olarak beslenme yolu ile yüksek dozda vitamin E alımı mümkün değildir ancak vitamin takviyelerinde aşırı kaçarak bu mümkün olabilir. Bazı bulgularda, aşırı alımı, prostat büyümesine, prostat kanserine, inmeye, mide bulantısı ve krampları, ishal, yorgunluk, halsizlik, baş ağrısı, bulanık görme, kızarıklık ve morarma ve kanamaya neden olabilir. Gebe kadınlar aşırı Vitamin E alımı, fetus için zararlı olabilmektedir. Vitamin E takviyesi alacak Gebe kadınların bunu doktor kontrolünde yapmaları gerekmektedir. K vitamini düşük bireylerde yüksek Vitamin E alımı, pıhtılaşma sorunlarına neden olabilmektedir. Ayrıca, diyabet ve kalp hastalarının dikkat etmesi gerekmektedir. Cerrahi operasyonlar sonrası alınan fazla E vitamini kanama riskini arttırabilir.
E Vitamini Eksikliği Belirtileri Nelerdir?
Yukarıda bahsettiğimiz gibi Vitamin E eksikliği çok nadir görülen bir durumdur. Ancak belirti var ise bu belirtiler başka nedenlerden dolayı da oluşabileceği unutulmamalı ve bunun için bir uzmana başvurulmalıdır. Cilt renginin soluk olması, uzuvlarda his kaybı, karıncalanma, ciltte bozulmalar, cilt lekeleri ve kırışıklıkları gibi belirtiler gösterebilir. Bu belirtiler bazen E vitamini eksikliği olmasına rağmen görülmeyebilir.
Sağlıcakla Kalınız…