NÜFUS PİRAMİTLERİ
Nüfus Piramitlerinin Anlattıkları
Ø Nüfus sayısını
Ø Cinsiyet durumunu
Ø Nüfusun yaş gruplarına dağılımını
Ø Ortalama yaşam süresini
Ø Doğum ve Ölüm oranlarını
Ø Nüfustaki hareketlenmeleri
Hakkında bize Bilgi verir. Bizde bu bilgileri kullanarak ülke hakkında tahminlerde ve yorumlarda bulunabiliriz.
Piramitler ülkelerin gelişmişlik düzeyiyle doğrudan ilgilidir. Ülkelerin ekonomik durumu, aynı zamanda sağlık ve eğitim seviyeleri ile ilgili fikir verir.
Nüfus piramitleri, bir ülkenin geri kalmış, gelişmekte olan yada gelişmiş olduğunun bir göstergesidir.
Nüfus piramitleri ülke nüfusunun cinsiyet dağılımı hakkında bilgi verir.
Piramitlerin sol tarafı “Male”-Erkek, sağ tarafı “Female”- Kadın nüfusu göstermektedir.
kaynak: http://www.census.gov/
Bu çalışmada kullanılan nüfus piramitlerinde, yaş grupları 5’er yıl arayla sıralanmıştır. Amaca göre farklı yaş gruplarına göre de sınıflandırma yapılabilir.
Piramidin tabanı, yeni doğan ve 5 yaşına kadar olan nüfusu gösterirken, piramit yükseldikçe yaş grubu artar. Piramidin en üst kısmı en yaşlı olan nüfusu gösterir. Piramitler amaca göre farklı yaş grupları ile sınıflandırılabilir.
Tabanı geniş piramidin, yaş grupları ilerledikçe daralmaya uğraması, ileriki yaşlarda nüfusun, ölüm veya göçlerle kaybedildiği anlamına gelir. (Mozambik, 2000)
kaynak: http://www.census.gov/
GERİ KALMIŞ ÜLKELER
Geri Kalmış Ülkelerin Ortak Özellikleri
Geri kalmış ülkeler; sanayileşememiş, nüfusunun büyük bölümü tarımda çalışan ülkelerdir. Yoksul ülkelerdir. Ülke nüfusun büyük bölümü köylerde yaşar. Kentleşme oranı düşüktür. Kişi başına yıllık milli gelir, çoğunlukla 2000 doların altındadır.
Eğitim hizmetleri,
Sağlık hizmetleri,
Beslenme imkanları,
Barınma hizmetleri yetersizdir.
İç göç ve dışarıya göç fazladır.
Geri kalmış ülkelerin nüfus piramidi üçgene benzer.
Geri kalmış ülkelerin nüfus piramidi üçgene benzer. (Afganistan, 2000)
kaynak: http://www.census.gov/
Geri kalmış bir ülkede nüfus kırda yoğunlaştığı için doğum oranları fazladır.
Sağlık hizmetleri yetersiz olduğundan, bebek ve çocuk ölümleri fazladır.
Gene olumsuz sağlık koşulları nedeniyle, ortalama yaşam süresi kısadır. Yaşlı nüfus oranı düşüktür.
Sağlık hizmetlerinin yanı sıra, eğitim hizmetleri ve beslenme şartları yetersizdir.
Çocuk ve genç nüfus, ülke nüfusunun önemli bir bölümünü oluşturur.
GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER
Gelişmekte Olan Ülkelerin Ortak Özellikleri
Ülke sanayileşmektedir.
Tarımda makineleşmenin artması ve kentte sanayileşme ve dolayısıyla iş imkanları köyden kente göçü artırmaktadır.
Tarımsal nüfus ve dolayısıyla kır nüfusu her geçen gün azalmaktadır.
Nüfusun büyük bölümü bir veya daha fazla kentte yoğunlaşmıştır. Kentleşme hızlanmıştır.
Ülkenin gelişmesine bağlı olarak, kentlerde; hastane, okul, konut imkanı fazlalaşmış sağlık, eğitim, barınma şartlarında, düzelme görülmektedir.
Ülke nüfusu, doğal artış ile bir süre daha artar. Kentleşme hızlandıkça doğum oranı da zamanla azalır, ayrıca bebek ölümlerinde azalma ve ortalama yaşam süresinde artış söz konusudur. Bunlarda ülke nüfusunu artıran diğer nedenlerdir
Gelişmekte olan ülkelerin nüfus piramidi üçgen şeklinden çok çan eğrisine benzemeye başlamıştır.
Gelişmekte olan ülkelerde, doğum oranlarında azalma dikkat çeker. (Tunus, 2000)
kaynak: http://www.census.gov/
Ortalama yaşam süresi artmıştır. Ülkenin nüfus piramidinde artık 60 yaş sonrası, önemli bir orana sahiptir.
Orta yaş ve yaşlı nüfus, genç nüfusa göre oransal olarak artmaya başlar. (Brezilya, 2000)
kaynak: http://www.census.gov/
Ülke geliştikçe, nüfus piramidi de, gelişmiş ülkelere özgü olan çan eğrisi şekline dönüşür.
GELİŞMİŞ ÜLKELER
Gelişmiş Ülkelerin Ortak Özellikleri
Gelişmiş ülkelerde, nüfusun büyük bölümü sanayi sektöründe ve hizmet sektöründe çalışır.
Tarımda çalışan nüfus ortalama olarak % 2 - % 5 oranındadır. Tarımsal üretim fazladır.
Eğitim, sağlık, altyapı, barınma hizmetleri oldukça gelişmiştir.
Kent nüfus oranı % 95 civarındayken, kır nüfusu % 5 civarındadır.
Ülke içi nüfus hareketleri, yani iç göç çok düşük oranlardadır.
Dış göç alımı, ülke dışına göç verme oranından çok daha fazladır.
Gelişmiş ülkelerin nüfus piramidi çan eğrisine benzer
Doğum oranları düşük, bebek ve çocuk ölümü çok azdır. Ortalama yaşam süresi fazladır.
Doğal nüfus artış hızı düşüktür.
Zengin ülkelerdir.
Nüfusun yaşlanması söz konusudur.
Toplam nüfusunun önemli bir bölümünü orta yaş ve yaşlı nüfus grubu oluşturur.
Gelişmiş ülkelerin nüfus piramidinde 80’li, 90’lı yaş grupları önemli bir yer tutar.
Gelişmiş bir ülkede piramidin tabanı ile önceki dönemler arasında pek bir değişim yoktur. Ülkenin özel şartlarına göre, doğumlarda önemsiz miktarlarda artış yada azalış görülebilir. (Belçika, 2000)
kaynak: http://www.census.gov/
Doğum oranları düşük, bebek ve çocuk ölümü çok azdır.
Ortalama yaşam süresi fazladır.
Nüfusun doğal artış hızı düşüktür.
Toplam nüfusunun önemli bir bölümünü orta yaş ve yaşlı nüfus grubu oluşturur.
Gelişmiş bir ülkede piramidin yaşlı nüfusu gösteren üst kısımları geniş sayılabilecek bir biçimdedir.
Gelişmiş ülkelerin nüfus piramidi çan eğrisine benzer.
TÜRKİYE
Türkiye gelişmekte olan bir ülkedir.
Sanayide ve hizmet sektöründe çalışan nüfusun oranı zaman geçtikçe artarken, tarımsal nüfus oranı azalmaktadır.
İç göç ve dış göç hareketleri çok yoğundur.
Günümüzde ülkemiz nüfusunun % 35’i köylerde yaşarken, % 65’i kentlerde yaşar.
Ülkemizin 1980 yılı nüfus piramidi
kaynak : http://www.census.gov/
Ülkemizin 2000 yılı nüfus piramidi
kaynak: http://www.census.gov/
Ülkemizin 2008 yılı nüfus piramidi
kaynak: http://www.census.gov/
Ülkemizin 2025 yılı için öngörülen nüfus piramidi
kaynak : http://www.census.gov/
Ülkemizin 2050 yılı için öngörülen nüfus piramidi
kaynak: http://www.census.gov/