2 MESLEKLER HAKKINDA TEMEL BİLGİLER 1.Mesleğin Unvanı ve Niteliği:Bu meslekte çalışan bir eleman bir iş gününde ve haftasında neler yapmaktadır? Meslek mensuplarının görünenin arkasında yapmakla yükümlü oldukları faaliyetler nelerdir?
3 2. Çalışılan Ortam:Bu meslek nasıl bir ortamda ve çevrede yapılmaktadır? Mesleğe kapalı bir ortamda mı yoksa açık havada mı yapılıyor? Mesleğin yapılmadığı coğrafi koşullar ve iklim koşulları nedir? Daha çok ayakta mı oturarak mı çalışılıyor? Çalışırken vücudun aldığı özel bir pozisyon var mı?
4 3. Mesleğe Hazırlanma:Bu mesleği öğrenmek için gereken eğitim süresi ne kadar? Hangi okullarda okumak gerekiyor? Okullarda ne gibi özel dersler olmalı? Okul sonrası özel bir hazırlık veya tecrübe gerekiyor mu? Mesleğin eğitimi ve ön hazırlığı bulunulan şehirde mi?
5 4. Mesleğin olumlu ve olumsuz yanları: Bu mesleği yapanlar için mesleğin en cazip tarafı ve en hoşa gitmeyen tarafı nedir? Çalışanlar mesleklerini nasıl niteliyorlar? Mesleğin itibari nedir? Sosyal güvenliği ve tatil imkanı var mı?
6 5.Mesleğe girmek için aranılan özellikler: Bu mesleği yapmak için yaş, boy, kilo ve dış görünüşle ilgili belli şartlar var mı? Mesleğe girmede tercih edilen bir cinsiyet ve meslekte aranan özel bir yetenek var mı? Adaydan istenen belirli mesleki araçlar var mı?
7 6. İşe giriş koşulları:Bu mesleğin yapıldığı iş kollarına nasıl girilir? Başvuru nasıl yapılır? Meslek daha çok kamu kuruluşlarında mı, özel kuruluşlarda mı yapılıyor? İşe alınma yılın belirli aylarında mı yapılıyor?Sözleşme yapılarak mı işe başlanıyor?
8 7.Mesleğe olan talep:Bu meslekte iş bulma şansı ne kadar? Bu talep yerleşim yerlerine bölgelere veya mevsimlere göre farklılık gösteriyor mu? Mesleğe duyulan ihtiyaç hangi koşullara göre değişiyor? Meslekte çalışanların sayısı ve ülkedeki dağılımı ne kadar?
9 8. Meslekte ilerleme:Meslekte yükselme çalışmaya mı yoksa kıdeme mi bağlıdır?Bu meslekten ilgili yan mesleklere geçmek mümkün mü?Mesleki tecrübeler başka mesleklerde de değerlendirilebilir mi?
10 9.Mesleğin getirdiği kazanç: Bu meslekte çalışanların ortalama kazançları ne kadar? Bu kazanç neye göre belirleniyor? Aynı meslektekiler arasında ülkenin değişik bölgelerinde yaşayanlar arasında kazanç bakımından fark var mı?
11 10.Meslek Kuruluşları:Bu meslekte çalışanların haklarını savunmak üzere kurulmuş oda, birlik veya benzeri kuruluşlar var mı? Sendikalar var mı?Mesleki haklar, sorumluluklar ve unvanlar ilgili yasa ve yönetmeliklerle tespit edilmiş mi? Mesleğin uluslararası kuruluşları var mı?11.Emekli olma koşulları:Emekli olmak için kaç yıl çalışmak gerekiyor? Emekliliği sağlayan kuruluş hangisi? Emeklilikteki aylık kazanç ne kadar?
12 OKULDA MESLEĞE YÖNELME Okulun esas amacı öğrenciyi hayata ve mesleğe hazırlamaktır. Okulun mesleğe yöneltmedeki amaçları anaokulundan, yükseköğretime doğru farklılık gösterir. Okulda mesleğe yöneltmenin amaçları öğrencinin yaşına, zihinsel olgunluğuna, özel yeteneklerine, öğrencinin özel eğitime ihtiyaç duyup duymamasına göre değişir.
13 OKUL ÖNCESİNDE MESLEĞE YÖNELTME 4-6 yaş arasındaki çocuğa ,günlük hayatında ilişkide olduğu insanların mesleğinden başlayarak yakın çevresindeki meslekleri rol oynama yöntemiyle tanıtmak.Çalışma ve para kazanma arasındaki ilişki gibi yardım etme,kendini geliştirme gibi değerle ilişki kurularak çalışmaya verilen önemi artırmak.Meslekler hakkında ön yargı oluşturmadan,her mesleğin insan yaşamı için önemine işaret etmek.
14 OKUL ÖNCESİNDE MESLEĞE YÖNELTME 4. Mesleki çalışmaların verimli olabilmesi sahip olunması için zamanı iyi kullanma,verimli çalışma,bir işi sonlandırma gibi iş yaşamındaki değerleri öğretmek.5. Çeşitli meslek mensuplarının bulunduğu işyerlerine geziler düzenleyerek ,belirli mesleki faaliyetlerin nasıl yapıldığı çocukların gözlemlerini sağlamak ve iş yaşamı hakkında merak duygularını geliştirmek.
15 İLKÖĞRETİM BİRİNCİ KADEMEDE MESLEĞE YÖNELTME Öğrencilerin çalışma alanlarına tanımalarını tanımalarını için eğitmek, çalışma alanlarının birbirinden farklarını anlamalarını sağlamakMesleklerin birbirleri ile etkileşim içinde olduğu anlamak.Bir hizmetin veya bir ürünün çeşitli meslek mensuplarının işbirliği içinde nasıl ortaya konduğunu anlamak,bunun için fabrikaları veya büyük firmaları ziyaret etmek.
16 İLKÖĞRETİM BİRİNCİ KADEMEDE MESLEĞE YÖNELTME 4. Ders konuları ile meslek arasındaki ilişkileri fark etmek.5. Meslek edinmenin ve çalışmanın para kazanmak dışındaki temel amaçları hakkında farkındalık geliştirmek6. Meslek yaşamının daha etkin olabilmesi için okul öncesinde kazandırılmaya başlanan çalışkan ve üretken olma, zamanı iyi kullanma,başarılı olma,işbirliği yapma, rekabet etme gibi değerleri pekiştirme.
17 İLKÖĞRETİM İKİNCİ KADEMEDE OKULA VE MESLEĞE YÖNELTME Derslerle meslekler arasındaki ilişkileri anlayabilmeleri için branş öğretmenleri tarafından uyarılmakFen bilimleri,sosyal bilimler,ekonomi,sanat gibi mesleki alanları tanıtmaya devam edilerek kendi kişisel özellikleri ile mesleki alanları hakkında düşünmeleri sağlamak.
18 İLKÖĞRETİM İKİNCİ KADEMEDE OKULA VE MESLEĞE YÖNELTME 3. Çevrelerindeki insanlarla görüşerek iş imkanı ve meslekler hakkında bilgi toplamak.4. Sekizinci sınıftan sonra gidilecek ortaöğretim kurumları hakkında bilgi toplamak.5. Çalışma alanlarını tanıyabilmesi için çeşitli mesleklerle ilgili kısa süreli gözlemler yapmalarını ve bu gözlemlerini sınıftaki arkadaşlarıyla paylaşmalarını sağlamak.
19 ORTA ÖĞRETİMDE(LİSEDE) OKULA VE MESLEĞE YÖNELTME Lisede okuyacağı dallarla yükseköğretimde okuyacağı programlar arasındaki ilişkiye dikkat çekmek.Kendisine en uygun olan yükseköğretim programlarının neler olabileceği konusunda rehberlik ve mesleki danışmanlık yapmak.
20 ORTA ÖĞRETİMDE(LİSEDE) OKULA VE MESLEĞE YÖNELTME Ders öğretmenlerinin her birinin ders konuları ile doğrudan ilgili olan meslekleri tanıtmalarını,böylelikle öğrencilerin meslek çeşitleriyle ilgili sözcük dağarcıklarının gelişmesini sağlamak.Hangi yükseköğretim programına gireceği konusunda kararsız olan öğrencilere gerekirse mesleki ilgi testi uygulamak. Kendilerine en uygun olan dallara ayrılabilmesi için yönlendirmek.
21 ORTA ÖĞRETİMDE(LİSEDE) OKULA VE MESLEĞE YÖNELTME Meslekler hakkında etraflı bilgi vererek teknolojik gelişmelere ve ülke ekonomisindeki ilerlemelere bağlı olarak talebi artan veya azalan meslekleri tanıtmak.Mesleğe yöneltmede okuldaki özürlülere veya üstün yeteneklilere özelliklerine uygun mesleğe yöneltme yapmak.