Bağcılıkta terbiye önemli bir yer tutar. Bağlara uygulanan terbiye sistemleri ürünün miktarını, kalitesini ve maliyetini doğrudan etkiler. Bu nedenle yanlış uygulanması kötü sonuçlar doğurur. Bağcılığın ülkemizin tarım sektörü ve ekonomisi için önemi her geçen yıl artmaktadır.
A.) Kısa budama sistemleri ile oluşturulan terbiye sistemlerinde, gövdenin yüksekliği 20-60 cm’dir.
B.) Uzun budama sistemleri ile oluşturulan terbiye sistemlerinde, gövdenin yüksekliği 120 cm’den daha fazladır.
En yaygın terbiye sistemleri şunlardır:
Goble sistemi
Goble sistemi bağlarda uygulanan en eski sistemdir. Bu sistem, sulanmayan, fakir topraklı, sıcak ve kurak alanlarda tercih edilir.
Bu terbiye sisteminde, genellikle ana gövdenin yüksekliği 20-30 cm olacak şekilde budama yapılır ve ana gövde üzerinde 3-8 kol bırakılmaktadır. Goble sistemi, serbest terbiye sistemidir, yani bu sistemde desteğe ihtiyaç olmaz.
Kordon sistemi
Kordon sistemi genellikle Kalifornia gibi sıcak iklimlerde kullanılır.
Tek kollu kordon sistemi
Bu sistemde, bağcılar gövde başına bir ana kol bırakır ve yaygın olarak kullanılan bir terbiye sistemidir.
Çift kollu kordon sistemi
Bu terbiye sistemi tekniği tek kollu kordon sistemine benzer. Tek farkı, sağa ve sola ayrılan iki adet koldan oluşmasıdır.
Guyot sistemi
Bu sistem genellikle serin iklimlerde kullanılır. Bu terbiye sistemini seçen bağcılar, çift kollu kordon sisteminde uygulanan budama tekniklerini uygular fakat tek bir farkla. Bu sistemde, birinci kol 6-10 gözden budanırken, ikinci kol ise iki gözden budanır. Bu şekilde ilk kol meyve verirken, ikincisi ise iki yeni sürgün verecektir. Daha sonra, bu yeni sürgünlerden en üstteki 6-10 gözden budanır, diğeri ise 2 gözden budanır. Bu şekilde, üreticiler sürekli olarak kolları yeniler.
Çardak sistemi
Bu terbiye sistemi genellikle sofralık üzüm çeşitleri yetiştiriciliğinde kullanılır. Ancak, erkenci çeşitler için önerilmemektedir. Dünya çapında bu tekniğin birçok varyasyonu vardır. Çoğunlukla yaygın olan şekil, yüksek gövde ve sürgünlerin çardağın üzerinde gelişen bir sistemdir.
Böyle bir gövde yüksekliği için, asma yetiştiricilerinin iki ila üç yıl art arda budama yapmaları gerekir. Gövde istenilen yüksekliğe ulaştığında, gövde seviyesinin üzerine çardak oluşturacak şekilde tel yerleştirilir.
V veya Y sistemi
Bu sistem, çift kollu kordon sistemine benzer, ancak bu sistemde iki ana kol karşılıklı bir şekilde iki telin üzerine yatırılır, böylece gövde iki kolun arasında kalır, yani kollar iki paralel telin üzerinde gelişirler. Daha sonra, bu iki kolun her birinin sürgünleri, çift kollu kordon sisteminde olduğu gibi, tel üzerine yatırılır. Bu sistem iyi havalandırma, güneşlenme ve üzümlerin gölgelenmesi gibi çeşitli avantajlar sunar. Ancak, bu şekli oluşturmak için birkaç yıl gerekir ve kurulum maliyeti oldukça yüksektir.