Dördüncü Asıl'da nazara verilen; bazı ravilerin istimbatları ve nakilleri, nasıl hadisin aslı olarak telakki edilebilir? Örnekler vererek bu Dördüncü Aslı biraz daha açabilir misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
Hadisin metni ile şerhi farklı şeylerdir. Hadisin metni Peygamber Efendimize (asm) ait olup, kusur ve hatadan beridir. Lakin hadisin metnine getirilen tevil ve izahlar, hadisin metni gibi masum ve hatasız olmayabiliyor.
Şayet şerh ve izahlar hadisin metni gibi telakki edilirse, şerh ve izahlardaki muhtemel hatalar İslam’ın ikinci kaynağı olan hadislere şüphe ile bakılmasına sebep olur. İşte bu gibi hataları ve yanlış izahları düzeltmek için ciddi çalışmalar yapılmış ve ilim dalları teşekkül etmiştir. Mesela:
"Rivayetlerde, vukuat-ı Süfyaniye ve hadisât-ı istikbaliye Şam'ın etrafında ve Arabistan'da tasvir edilmiş."
"Allahu a'lem, bunun bir tevili şudur ki: Merkez-i hilafet eski zamanda Irak'ta ve Şam'da ve Medine'de bulunduğundan, raviler kendi içtihadlarıyla, daimî öyle kalacak gibi mana verip, merkez-i Hükûmet-i İslamiye yakınlarında tasvir etmişler, Halep ve Şam demişler. Hadisin mücmel haberlerini, kendi içtihadlarıyla tafsil etmişler."(1)
Burada hadisin metni deccalın hilafetin merkezinde çıkması yönünde iken, işin içine şerh ve içtihatlar girince, hadis o zamanın hilafet merkezleri olan Hicaz ve Şam şekline dönüşmüş ve öyle zannedilmiş.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü