Hayvanlarda olan şap hastalığı insanlara bulaşabilir. Ancak, bulaşma oranı çok düşüktür.
Şap hastalığı, çift tırnaklı hayvanlarda görülen bir viral enfeksiyondur. Enfekte hayvanlar, solunum yolu, deri, süt ve dışkı ile virüsü yayabilir.
Şap hastalığı nedir?
İnsanlara bulaşma, genellikle enfekte hayvanların solunum yolu ile saldığı virüsün solunması yoluyla gerçekleşir. Ayrıca, enfekte hayvanların deri döküntüsü ile temas yoluyla da bulaşma olabilir.
Şarbon, Bacillus anthracis bakterisinin neden olduğu, sığır, koyun, keçi gibi ot yiyen hayvanlarda görülen ve insanlara da bulaşabilen ölümcül bir bakteriyel enfeksiyon hastalığıdır.
Şarbon, dünyanın her yerinde yaygın olarak görülen bir hastalıktır. Ancak, özellikle ot yiyen hayvanların yoğun olarak bulunduğu bölgelerde daha yaygındır.
Şarbon, üç şekilde bulaşabilir:
- Deri yoluyla bulaşma: Şarbon sporları, ciltte açık bir yara veya kesik yoluyla vücuda girebilir.
- Solunum yoluyla bulaşma: Şarbon sporları, hava yoluyla solunarak vücuda girebilir.
- Sindirim yoluyla bulaşma: Şarbon sporları, şarbonlu et veya et ürünleri tüketilerek vücuda girebilir.
Şarbonun belirtileri, hastalığın türüne ve şiddetine bağlı olarak değişir.
İnsanlarda şap hastalığı
İnsanlara bulaşan şap hastalığı, genellikle hafif seyreder ve birkaç gün içinde kendiliğinden iyileşir. Ancak, bazı durumlarda daha ciddi seyredebilmektedir.
Şap hastalığı riskini azaltmak için, aşağıdaki önlemler alınabilir:
- Enfekte hayvanlardan uzak durmak
- Enfekte hayvanlarla temas eden kişiler ve hayvanlara temas eden eşyalara dikkat etmek
- Aşı yaptırmak
Türkiye'de, şap hastalığına karşı aşılama programı uygulanmaktadır. Bu program kapsamında, çiftlik hayvanları düzenli olarak aşılanmaktadır.
Şap hastalığı tedavileri
Şarbon hastalığı, tedavi edilmediğinde ölümcül olabilen ciddi bir hastalıktır. Şarbon hastalığının tedavisi, hastalığın türüne ve şiddetine bağlı olarak değişir.
DERİ ŞARBONU
Deri şarbonu, en yaygın görülen şarbon türüdür. Deri şarbonu belirtileri, şarbon sporlarının vücuda girdiği yerde bir yara veya kızarıklık oluşumudur. Yara, zamanla büyür ve içi sıvı dolu bir veziküle dönüşür. Vezikül patlarsa, etrafında büyük bir yara oluşur.
Deri şarbonu tedavisinde, antibiyotik tedavisi uygulanır. Antibiyotikler, bakterinin çoğalmasını durdurarak hastalığın ilerlemesini önler.
SOLUNUM ŞARBONU
Solunum şarbonu, en ölümcül şarbon türüdür. Solunum şarbonu belirtileri, öksürük, nefes darlığı, ateş ve baş ağrısıdır. Solunum şarbonu tedavi edilmezse, birkaç saat içinde ölümle sonuçlanabilir.
Solunum şarbonu tedavisinde, antibiyotik tedavisi ve solunum desteği uygulanır. Antibiyotikler, bakterinin çoğalmasını durdurarak hastalığın ilerlemesini önler. Solunum desteği, hastanın nefes almasına yardımcı olur.
GASTROENTERİTİK ŞARBONU
Gastroenterit şarbonu, daha az yaygın görülen bir şarbon türüdür. Gastroenterit şarbonu belirtileri, ishal, kusma ve mide ağrısıdır. Gastroenterit şarbonu tedavi edilmezse, birkaç gün içinde ölümle sonuçlanabilir.
Gastroenterit şarbonu tedavisinde, antibiyotik tedavisi ve sıvı desteği uygulanır. Antibiyotikler, bakterinin çoğalmasını durdurarak hastalığın ilerlemesini önler. Sıvı desteği, hastanın susuz kalmasını önler.
Şarbon hastalığı tedavisinde, erken teşhis ve tedavinin önemi büyüktür. Şarbon hastalığının belirtilerini gösteren kişilerin, en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurması gerekir.