Morluk Belirtileri
Morluk nasıl anlaşılır? Vücutta meydana gelen morluklar, derinliğine bağlı olarak üç farklı şekilde gruplandırılmaktadır. Morluk tipleri şunlardır:
- Subkütanöz: En sık görülen morluk tipidir. Cildin hemen altında meydana gelmektedir.
- İntramüsküler: Ağrılı olabilen bu morluklar, kaslarda meydana gelmektedir.
- Periosteal: Morlukların en derinde oluşan tipidir. Bu tip morluklar kemiklerde meydana gelmektedir. (1)
Morluk başlangıçta, mor değil kırmızı bir renktedir. Çürük olarak adlandırılan bu durum, birkaç saat içinde mavi ya da koyu mor bir hale gelmektedir. İyileşmeye başladıkça da, sarı ya da yeşil bir renk almaktadır.
Vücutta meydana gelen bu morluk, ilk günlerde çok hassastır ve bazen ağrılı da olabilmektedir. Oluşan ağrı genellikle, morartı azalmaya başladıkça azalmaktadır.
Morluklar iyileşmeye başladıkça kaşıntı gibi belirtilere de yol açabilmektedir. Bu iyileşme sürecinin bir etkisidir.
Morluk oluşan yerde tahriş, kesilme ya da çizilme yoksa, enfeksiyonun oluşma riski pek yoktur. Ancak, bu tarz bir durum söz konusu ise, enfeksiyonların oluşma riski de bulunmaktadır.
Aynı bölgenin tekrar morarması sonrasında, demir birikimi nedeniyle o bölgede kalıcı sarımsı kahverengi leleker kalabilmektedir.
Morlukların iyileşmesi genellikle 1 ya da 2 hafta sürmektedir. Bununla birlikte, bazı kişilerde bu süre çok daha uzun olabilmektedir. (2)
İntramüsküler Morluklar
İntramüsküler morluklar, doğrudan bir darbe veya çarpma ya da tekrarlayan darbeler sonucu cildin altında kalan kas liflerinin ya da bağ dokularının ezilmesi sonucu ortaya çıkmaktadır. Kişi sert bir zemine düştüğünde ya da bir yere sıkıştığında da bu tür morluklar gelişebilmektedir.
- Darbe alan bölgenin şişmesi ve kızarması
- Kan damarlarının çatlaması sonucu cildin mavi ya da mor bir renk alması
- Eklem hareketlerinde zorlanma
- Bazen, kanın hasarlı doku içine birikmesi (hematom)
- Daha şiddetli vakalarda meydana gelen şok
Eğer oluşan doku hasarı genişse, kırık kemik, çıkık eklem, burkulma, yırtılmış kas veya diğer yaralanmalara da sahip olabilirsiniz. Diğer yandan, karın bölgesinde meydana gelen morluklar iç organlarda meydana gelen hasarın bir göstergesi olabilmektedir. (3)
Periosteal Morluklar
Pek çok yaralanma durumu, kemiklerde ya da eklemlerde morlukların meydana gelmesine yol açabilmektedir. Özellikle, spor yaralanmaları, motor kazaları ya da yüksekten düşme kemik morarması vakalarında en sık görülenlerdir.
Kemik morlukları ya da diğer adıyla kemik çürükleri şu belirtilere yol açabilmektedir:
- Yaralanan bölgede ağrı ve hassasiyet
- Etkilenen bölge ve çevresindeki yumuşak dokularda şişme
- Yaralanan alanın renginde değişiklik (mavi, mor ya da siyah)
- Yaralı eklemin şişmesi
- Yaralı eklemin sertliği
Morlukların bu tipi genellikle şiddetlidir ve yumuşak doku hasarından daha uzun sürmektedir. Belirtilerin şiddeti ve iyileşmenin süresi kemik hasarına bağlı olarak değişmektedir. (4)
Acil Tıbbi Yardım Alınması Gereken Morluk Belirtileri
Morluklar bazen ciddi yaralanmalar sonucu oluşabilmekte ya da daha ciddi bir sağlık sorunun belirtisi olabilmektedir. Bu nedenle, aşağıda sıralanmış olan belirtilerin yaşanması durumunda hemen tıbbi yardım istenmelidir:
- Morluğun olduğu bölgedeki şişkinlik ve ağrı endişe vericiyse
- Kan inceltici aldıysanız ve neticesinde morluklar meydana geldiyse
- Morluklar kendi kendine hızlı bir şekilde ortaya çıkıyorsa
- Morluklar el ve ayak tırnakları altında gelişmişse ve ağrılıysa
- Morluklar en fazla 2-3 hafta içinde iyileşmemişse
- Morluk çok aşırıysa ya da giderek artıyorsa
- Morluğun oluştuğu kemikte ya da eklemde kırık olduğunu da düşünüyorsanız (5)
Kafatasında ya da gözlerde meydana gelen morluklar oldukça endişe verici olabilmektedir.
Hematom, kanın cilt altında birikmesi durumudur. Bazen, oluşan yaralanmalar başta sadece çürük ya da morluk gibi dursa da, bir komplikasyon olarak hematoma dönüşebilmektedir. Bu durum özellikle kafa bölgesinde ortaya çıktıysa, endişe verici olabilmektedir. (6)
Hematoma Belirtileri
Kan damarı dışında kanın birikmesi olarak tanımlanan bir durum olan hematoma, vücutta ortaya çıktığı bölgeye göre değişen bazı çeşitlere sahiptir. Bunlar, subdural, spinal, parmak veya ayak tırnağı yatağı (subungual), kulak ve karaciğerin (hepatik) altı olarak sınırlandırılmaktadır.
Bazı nedenleri arasında, pelvik kemik kırıkları, tırnak yaralanmaları, çarpmalar, kan pıhtıları geçirme, bacakta kan pıhtısı, kan kanserleri ve aşırı alkol bulunmaktadır.
Hematoma belirtileri oluştuğu bölgeye göre değişebilmektedir. Genel olarak ise, kan toplanmakta, şişmekte ve iltihaplanmaktadır. Diğer belirtileri ise şunlardır:
- Baş ağrısı
- Konfüzyon
- Nöbetler (subdural hematom)
- Sırt ağrısı
- Mesane kontrolü kaybı veya bağırsak kontrolü kaybı (epidural hematom)
- Tırnak kaybı
- Tırnak yatağında hissedilen yoğun ağrı
- Karın ya da yan bölgelerde gelişen ağrı (dalak, karaciğer ya da peritoneal hematom) (7)
Morluk Nedir?
Morluk, çoğu zaman, vücuda gelen darbeler ya da düşmeler nedeniyle cilt üzerinde oluşan renk değişikliğidir. Hemen hemen herkesin başına gelebilen bu durum, cilt altındaki kan damarlarının kırılması sonucu cildin mavi ya da mor bir renk alması durumudur. (8)
Morluk Nedenleri
Morluk neden olur? Cilt üzerinde meydana gelen morluklar ya da halk arasındaki diğer adıyla çürükler, cilt altında bulunan küçük kan damarlarının kırılması sonucu oluşmaktadır. Cilt altında bulunan damarlar herhangi bir hasar olduğunda kırılarak yüzeye yakın bir yere toplanmaktadır, bu da cildin mavi, mor bir renk almasına yol açmaktadır. (9)
Morluk Tedavisi
Morluk nasıl geçer? Morluklar genellikle birkaç gün içinde kendi kendine iyileşmektedir. Ancak, iyileşmenin hızını artırmak ve oluşan ağrıyı hafifletmek için etkilenen alana buz paketleri uygulanabilmektedir. Ağrı dayanılamayacak gibiyse, ağrı kesicilerden de yardım alınabilmektedir. (10)
Morluk İçin Hangi Doktora Gidilir?
Morluk tanısı ve tedavisi için dermatoloji bölümüne başvurulmaktadır. (11)