Etkin bir sonuç için provaların birinde, sunumun yapılacağı mekanın imkanlarını ve planlanan görsel araçların aynısının kullanılması gerekmektedir. Prova yaparken dikkat edilmesi gereken noktalara bir göz atalım (Nelson ve Wallick,2002):
Her provayı gerçek sunuma bir adım daha yaklaştırın.
Gerçeğe bir adım daha yaklaşmak, gerçek amaca doğru gidildiğini hissettirir ve hep aynı şeylerin tekrarlandığı duygusunu önler. Provalar gerçek sunuma ne kadar yaklaşırsa, sunumun yapılacağı gün başarısızlık ihtimali de o kadar azalır.
Her provayı sonuna kadar tamamlayın.
Prova yapılırken her hatada tekrar başa dönülmemesi gerekir. Aksi takdirde konuşmacıya sunumun bazı bölümleri gereğinden fazla tanıdık, bazı bölümleri ise uzak gelir.
Provalarda hata yapılsa bile sonuna kadar gidilmesi gerekir. Taslakta zorlanılan kısımlara işaret konulup, prova tamamlandıktan sonra bu kısımlara geri dönülerek, başarıya ulaşılana kadar tekrar yapılmalıdır.
Prova süresini hesaplayın.
Bir ya da iki provadan sonra yapılan provaların süresi hesaplanmalıdır. Böylece sunumun süre sınırına ve hızına karşı daha duyarlı olunur. Gerçek sunum süresi ile prova süresi devamlı karşılaştırılmalıdır.
Ayrıntılara dikkat edin ve geribildirim yaptırın.
Kusursuz bir prova beraberinde kusursuz bir sunumu getirir. Provaları dinleyenlerden önerilerde bulunmaları istenebilir. Aşağıda provalarda kullanılan üç aşamalı bir yöntem verilmiştir.
Aşama 1: Alıştırma
Sunumunuzun zihinsel taslağını hazırlayın.
Sunumun zihinde canlandırılması için rahatlanmalı, gözler kapatılmalı ve sunum yapılırken kullanılacak gerçek sözcükler düşünülmelidir.
Konuşma taslağını hazırlayın.
Zihinsel hazırlıklar yapıldıktan sonra sözlü hazırlıklar da yapılmalıdır. Prova yapılırken rahat olunmalı, oturarak ve sesin duyulabileceği kadar, bir başkasıyla konuşulduğu varsayılmalıdır.
Ayaktaki konumunuzu hazırlayın.
Konuşma taslağı oturarak birkaç kez denendikten sonra, aynı taslak ayakta iken denenmelidir. Sözcüklerde olduğu gibi, hareketler de ezberlenmemelidir. Doğal olunmalıdır çünkü özel olarak çalışılan hareketler katılımcılara yapay gelmektedir.
Aşama 2: Geribildirim yapma
Ayna karşısındaki görünüş
Sunum tarzı hakkında fikir edinmenin en kolay yollarından biri de ayna karşısında prova yapmaktır. Bu yöntem birçok konuşmacının katılımcılar tarafından nasıl algılandıklarını görmek için başvurdukları basit ve etkili bir yöntemdir.
Kaydedilmiş taslak
Geribildirim sağlamanın daha etkili bir yöntemi de sunumu ses veya video olarak kaydetmektir. Kayıt, tarafsız bir şekilde dinlenmeli, sunumun giriş-gelişme-sonuç bölümlerinin yerleri ve uyumları kontrol edilmelidir. Sunumun temel unsurlarından yana tatmin olduktan sonra kayda daha eleştirel bir tavırla yaklaşılmalıdır.
- Dilbilgisi, tonlama ve kelime kullanımlarında hata oldu mu?
- Destekleyici veriler açık ve inandırıcı mı?
- Ses tonu canlı mıydı? Konuya olan ilgi belirgin miydi?
- Konuşma hızı değişim gösterdi mi?
- Süre aşıldı mı?
Canlı dinleyici modeli
En iyi sunum provası kişilere karşı yapılan provalardır. Bir dinleyici kitlesine prova yapmak konuşmacıyı gerçek sunum ortamına yakınlaştırır. Prova sırasında katılımcıların yüz ifadelerine dikkat edilerek de geribildirim alınabilir.
Aşama 3: Yapılan işi geliştirme
Zorlandığınız bölümleri çalışın.
Sunumun birçok kez provası yapıldıktan sonra sadece zorlanılan kısımlara çalışılmalıdır.
Tekrar gözden geçirilmiş notlarla prova yapın.
Hazırlanan taslak prova edilirken sunuma eklemeler, çıkarmalar veya değişiklikler yapılabilir. Provalar güncel taslaklarla yapılmalıdır.
Gerçek sunuş gereçlerinizi kullanın.
Son provada sunumda kullanılması planlanan görsel gereçler kullanılmalı, varsa eksiklikler belirlenmelidir.
Dinleyici tepkisini tahmin edin.
Son provalarda katılımcıların sunuma olan tepkileri tahmin edilmeye çalışılmalıdır.
Giysi provası yapın.
Sanki bir tiyatro oyununa hazırlanıyormuş gibi, sunum günü giyilecek giysilerin provası yapılmalıdır.