Ergenekon’da savunma konusunda üç görüş
“Balyoz” olarak bilinen davada, sanıkların neredeyse tamamına yakınına hapis cezası verilmesinden sonra 67'si tutuklu 275 sanıklı “Ergenekon” olarak bilinen davanın da sonuna yaklaşıldı. 13 Aralık'ta, C.Savcısı'nın dava ile ilgili mütalaasını okumaya başlaması bekleniyor.
Bu dava, 20 Ekim 2008'de başlamıştı. Dava ile ilgili somut olay 2006 yılının Mayıs ayında Cumhuriyet gazetesine üç kez bomba atılması, 17 Aralık 2006'da Danıştay saldırısının gerçekleştirilmesi. İki olayda da, davanın sanığı, tanığı olan Osman Yıldırım'ın sözleri dışında bir arpa boyu ilerleme olmadığı da değerlendiriliyor.
34. maddede ilginç bir durum var
Ergenekon olarak bilinen dava için 13 Aralık kritik bir gün. Çünkü yıllardır devam eden davanın sonuna yaklaşıldığı C.Savcısı'nın mütalaayı okumasıyla da görülecek. Ancak ilginç olan, C.Savcısı'nın dosyayı almasından sonra 16 gün içinde mütalaa hazırlamasının teknik olarak mümkün olmadığı, o yüzden bunun önceden hazırlandığı gibi bir değerlendirmeye neden olduğunu da belirtelim.
13 Aralık'ta, C.Savcısı ya mütalaasını hazırlayıp mahkemeye sunacak, ya da mütalaa hazırlamak için ek süre isteyecek. Başka bir seçenek daha var. C.Savcısı, “davanın mütalaa aşamasına geldiğini görüyorum” deyip, kovuşturmanın genişletilmesi yönünde talepte de bulunabilir.
27 Kasım 2012 tarihli duruşmada mahkemenin ara kararının 34. maddesi hayli ilginç. Çünkü, bugüne kadar cevap verilmeyen müzekkerelerin tekiden yani yeniden istenmesine karar verdi. Oysa “esas hakkında mütalaa”nın anlamı da, “çalışmalar tamamlandı, dosyada araştırılacak bir husus kalmadı” demektir.
Mahkemenin, her türlü şüpheden uzak karar verecek aşamada olunması gerekir. Mahkeme kararından da anlıyoruz ki hâlâ cevapları beklenen ve bir türlü mahkemeye ulaştırılmayan yazılar var. Eğer, karar verilecekse, bu durumda müzekkereler boşuna yazıldı demektir.
Dinlenmeleri talep edildi ama…
“Ergenekon” ile ilgili belgeleri dönemin MİT Müsteşarı Şenkal Atasağun, Başbakan Tayyip Erdoğan'a ve Genelkurmay'a göndermişti. Kuşkusuz, Atasağun'un açıklamaları sanıklar için önemliydi. Sanıkların dinlenmesini talep ettiği ve daha önce dinlenmesine mahkeme tarafından karar verilen kişilerin dinlenmeyeceği anlaşılıyor. O yüzden, 13 Aralık'ta bu konuda da hukuki bir tartışma yaşanacağı anlaşılıyor.
Ancak mahkeme bu tartışmaları kesip, 13 Aralık'ta mütalaayı okutmaya da başlayabilir. C.Savcısı mütalaasını okumaya başlarsa bir an önce bitirmek zorunda. Nedenini söyleyelim:
18-21 Aralık tarihlerinde Mahkeme Başkanı Hasan Hüseyin Özese, üyeler Sedat Sami Haşıloğlu, Fatih Uslu ile duruşma savcısı Mehmet Ali Pekgüzel, Adalet Bakanlığı tarafından 36 hakim ve C.Savcısı ile birlikte 18-21 Aralık tarihleri arasında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde incelemelerde bulunmak üzere Strazbourg'a gönderilecek. Dolayısıyla mütalaanın 18 Aralık'tan önce okunması gerekecek.
Cezaevindekiler ne düşünüyor?
“Balyoz Davası”nda olduğu gibi, “Ergenekon” davasından tutuklu olanların da savunma yapıp yapmayacağı konusunda kafaları karışık. Cezaevinde şu değerlendirmeler yapılıyor:
1- Savunma yapacaklar: “Balyoz”da savunma yapanlara “iyi hal indirimi” uygulandı. “Ergenekon”da davanın siyasi değil, hukuki olduğuna inanların savunma yapmaları bekleniyor.
2- Nasıl verilirse verilsin: Yıllardır devam eden davanın sanıkları arasında “Bir karar verilsin de nasıl verilirse verilsin” diyenler var. O yüzden, davanın sonuçlanması için savunma yapacaklar grubu bulunuyor.
3- Savunma yapmayacaklar: Davanın siyasi olduğuna inanan, savunma için şartlar sağlanmadığı sürece savunma yapmayacak olan grup var. Bunlar tarafsız, bağımsız ve doğal yargıç teminatına uygun bir savunma yapmak için koşulların hazırlanmasını istiyor. Yürürlükten kaldırılan CMK 250. maddeye dayalı kurulan mahkemede yargılama devam etmesini kabul etmeyecekler. Savunma yapmamalarındaki nedenlerden birisi de avukatlara yeterli söz hakkının verilmemiş olması, avukat-müvekkil görüşmelerine uygulanan sınırlamaları, duruşmalardan çıkarılmaları savunmama yapılmamasında da gerekçe gösterecekler.
Mahkeme, avukatı olmayan veya avukatları savunmaya katılmayan sanıklarla ilgili İstanbul Barosu'ndan, avukat tayini isteyecek. Baro, “Balyoz”da olduğu gibi istifa etmediği sürece avukat ataması yapmayacağını bildirecek. Bunun üzerine de mahkeme, savunmalarını sunmaları için süre tayin edecek. Savunma yapılmaması, “hakkın kötüye kullanması” olarak değerlendirecek ve mahkeme sanıklarla ilgili kararlarını verecek.
Balyoz'u izleyen avukatların görüşü ise Ergenekon'da da ağır cezalar verileceği, davanın da haziran ayına kadar sonuçlanacağı yönünde…