Bruno Bettelheim Dachau ve Buchenwald Toplama kamplarındaki deneyi üzeri alınan notları
1938-1939’daki Nazi sistemi – Bettelheim’ın Dachau ve Buchenwald’da kaldığı yıllar – o zamanlar da yaşamlar düşünülmese de, henüz tamamen yok etmeyi amaçlamamıştı.
Köle gücünün “eğitimine” odaklandı: ideal ve itaatkar, sahibinin merhametinden başka bir şey düşünmemek, yazık değil.
Buna göre, korkmuş bir çocuğu dirençli bir yetişkin kişiliğinden çıkarmak, bir kişiyi zorla çocuklaştırmak, gerilemesini sağlamak için – bir çocuğa ve hatta bir hayvana, kişiliği, iradesi ve duyguları olmayan canlı bir biyokütleye ulaşmak gerekiyordu.
Biyokütlenin yönetimi kolaydır, sempatik değil, küçümsenmesi daha kolaydır ve itaatkar bir şekilde katledilir.
Yani, sahipleri için uygundur.
Bettelheim’ın çalışmasında tanımlanan kişiliği bastırmak ve kırmak için temel psikolojik stratejileri özetleyerek, kendim için genel olarak evrensel olan bir dizi anahtar strateji belirledim ve formüle ettim.
Ve farklı varyasyonlarda, pratik olarak toplumun tüm seviyelerinde tekrarlandılar ve tekrarlandılar: aileden devlete.
Naziler tüm bunları yalnızca tek bir şiddet ve dehşet konsantresinde topladı. Kişiliği biyokütleye dönüştürmenin bu yolları nelerdir?
Kural 1. Kişiye anlamsız işler yaptırın.
SS’nin en sevdiği faaliyetlerden biri, insanlara tamamen anlamsız işler yaptırmaktı ve mahkumlar bunun mantıklı olmadığını biliyorlardı. Taşları bir yerden bir yere taşımak, kürekler yanındayken çıplak elle çukur kazmak.
Ne için?
“Çünkü öyle söyledim, bir Yahudi yüzü!”
Bunun “çünkü yapmak zorundasın” veya “işin yapmak, düşünmek değil”den ne farkı var?
Kural 2. İhlalleri kaçınılmaz olan, birbirini dışlayan kurallar koyun.
Bu kural, sürekli bir yakalanma korkusu atmosferi yarattı.
İnsanlar gardiyanlar veya “kapos” mahkumlar arasından SS yardımcıları ile müzakere etmeye zorlandılar ve onlara tamamen bağımlı hale geldiler.
Büyük bir şantaj alanı açıldı: gardiyanlar ve kapolar ihlallere dikkat edebilir veya belirli hizmetler karşılığında dikkat edemezlerdi.
Ebeveyn gereksinimlerinin veya eyalet yasalarının saçmalığı ve tutarsızlığı tam bir analogdur.
Kural 3. Kolektif sorumluluğu tanıtın.
Kolektif sorumluluk, kişisel sorumluluğu aşındırır – bu iyi bilinen bir kuraldır.
Ancak hatanın maliyetinin çok yüksek olduğu bir ortamda kolektif sorumluluk, grubun tüm üyelerini birbiri ardına gözetmenlere dönüştürür. Kolektifin kendisi farkında olmadan SS’nin ve kamp yönetiminin müttefiki olur.
Çoğu zaman, anlık bir hevese uyarak, SS adamı başka bir anlamsız emir verirdi.
İtaat arzusu psişeye o kadar güçlü bir şekilde yerleşti ki, her zaman bu emri uzun süre takip eden (SS adamı beş dakika sonra unutsa bile ve başkalarını bunu yapmaya zorlayan mahkumlar vardı.
Örneğin bir gün bir gardiyan bir grup mahkûma ayakkabılarını su ve sabunla dışarıda ve içeride yıkamalarını emretti.
Botlar taş kadar sertti ve ayaklarını ovuşturuyorlardı. Emir asla tekrarlanmadı.
Buna rağmen, uzun süredir kampta bulunan birçok mahkûm, ayakkabılarını her gün içeriden yıkamaya devam etti ve bunu yapmayan herkesi ihmal ve pislik nedeniyle azarladı.
Grup sorumluluğu ilkesi … “herkes suçlanacak” olduğunda veya belirli bir kişi yalnızca klişe bir grubun temsilcisi olarak görüldüğünde ve kendi görüşünün savunucusu olarak görülmediğinde.
Bunlar üç “ön kural” dır. Aşağıdaki üçü, önceden hazırlanmış bir kişiliği biyokütleye ezerek bir şok halkası görevi görür.
Kural 4. İnsanları hiçbir şeyin onlara bağlı olmadığına inandırın.
Bunu yapmak için: herhangi bir şey planlamanın imkansız olduğu öngörülemeyen bir ortam yaratın ve insanların talimatlara göre yaşamasını sağlayın, herhangi bir girişimi bastırın.
Bir grup Çek mahkum bu şekilde yok edildi.
Bir süre “asil” olarak seçildiler, belirli ayrıcalıklara sahiptiler, çalışmadan ve zorluk çekmeden göreceli rahatlık içinde yaşamalarına izin verildi.
Daha sonra Çekler aniden en kötü çalışma koşullarına ve en yüksek ölüm oranlarına sahip taş ocağı işlerine atılırken, diyetlerini de azalttı.
Sonra geri – iyi bir eve ve hafif bir işe, birkaç ay sonra – taş ocağına vb. Hayatta kimse kalmamıştı. Kendi hayatınız üzerinde tam bir kontrol eksikliği, neden teşvik edildiğinizi veya cezalandırıldığınızı tahmin edememe, ayaklarınızın altından yere vurma. Kişiliğin uyum stratejileri geliştirmek için zamanı yoktur, tamamen düzensizdir.
“Bir kişinin hayatta kalması, dayanılmaz görünen koşullara rağmen, belirli bir özgür davranış alanını koruma, yaşamın bazı önemli yönleri üzerinde kontrolü sürdürme yeteneğine bağlıdır …
Harekete geçmek veya hareket etmemek için önemsiz, sembolik bir fırsat bile, ama kendi özgür irademle hayatta kalmamı sağladı ve benim gibi insanlar .” (italik olarak tırnak içinde – B. Bettelheim’dan alıntılar).
En acımasız günlük rutin, insanları sürekli olarak teşvik etti. Yıkanmak için bir veya iki dakika tereddüt ederseniz, tuvalete geç kalacaksınız. Yatağınızı temizlemeyi geciktirirseniz (o zamanlar Dachau’da hala yataklar vardı), kahvaltı yapamazsınız, ki bu zaten yetersizdir. Acele etme, geç kalma, bir saniye düşünme ve durma korkusu … Mükemmel gardiyanlar sizi sürekli olarak teşvik ediyor: zaman ve korku.
Günü planlamıyorsunuz. Ne yapacağınızı seçmiyorsunuz.
Ve sonra sana ne olacağını bilmiyorsun. Cezalar ve ödüller herhangi bir sistem olmadan gitti.
Mahkumlar ilk başta iyi çalışmanın onları cezadan kurtaracağını düşündüyse, daha sonra hiçbir şeyin taş ocağına (en ölümcül işgal) taş almak için gönderilmeyeceklerini garanti etmediği anlayışı geldi. aynen öyle ödüllendirildi.
Bu sadece bir SS adamının kaprisidir.
Bu kural otoriter ebeveynler ve kuruluşlar için çok faydalıdır, çünkü “hiçbir şey size bağlı değil”, “peki, ne başardınız”, “oldu ve oldu” gibi mesajların muhatapları tarafında etkinlik ve inisiyatif eksikliğini sağlar. her zaman olacak” .
Kural 5. İnsanların hiçbir şey görmemiş veya duymamış gibi yapmalarını sağlayın.
Bettelheim bu durumu anlatır.
Bir SS adamı bir adamı döver. Dayağı fark eden, birlikte başlarını yana çeviren ve keskin bir şekilde hızlanan, tüm görünümleriyle neler olduğunu “fark etmediklerini” gösteren bir köle sütunu geçer.
SS adamı, yaptığı işten başını kaldırmadan “Aferin!” diye bağırır. Çünkü tutsaklar “bilmemek, görmemek” kuralını öğrendiklerini göstermişlerdir.
Ve mahkumlar utancı, güçsüzlük hissini artırdı ve aynı zamanda istemeden SS adamının oyununu oynayarak suç ortağı oldular.
(Şiddetin yaygın olduğu ailelerde, bir akrabanın her şeyi görmesi ve anlaması, ancak hiçbir şey görmemiş veya bilmiyormuş gibi yapması nadir değildir.
Örneğin çocuğu bir baba/üvey baba tarafından cinsel istismara uğrayan bir anne… Totaliter devletlerde “her şeyi biliyoruz ama rol yapıyoruz…” kuralı onların varlığının en önemli koşuludur ).
Kural 6. İnsanların son iç çizgiyi geçmesini sağlayın.
“ Yürüyen bir ceset olmak değil, aşağılanmış ve alçalmış da olsa insan olarak kalabilmek için, o çizginin nereden geçtiğini, çünkü dönüşü olmayan, ötesine geçilemeyecek bir çizginin her zaman farkında olmak gerekiyordu. hayatı tehdit etse bile her koşulda geri çekilin. …
Bu çizgiyi geçme pahasına hayatta kaldıysanız, anlamını yitirmiş bir hayata devam edeceğinizi anlamak için .”
Bettelheim, “son satır” hakkında çok çarpıcı bir hikaye veriyor.
Bir gün SS subayı, “yağsız” olan iki Yahudi’ye dikkat çekti. Onları çamurlu bir hendekte yatmaya zorladı, komşu bir tugaydan bir Polonyalı mahkum olarak adlandırdı ve gözden düşenleri diri diri gömmelerini emretti. Polonyalı reddetti.
SS adamı onu dövmeye başladı, ancak Polonyalı reddetmeye devam etti. Sonra gardiyan onlara yer değiştirmelerini emretti ve ikisine de Kutup’u gömmeleri emredildi.
Ve yoldaşlarını en ufak bir tereddüt etmeden talihsizlik içinde gömmeye başladılar.
Kutup neredeyse gömülmek üzereyken, SS subayı onlara durmalarını, onu tekrar kazmalarını ve sonra tekrar hendekte uzanmalarını emretti.
Ve yine Kutup’a onları gömmesini emretti.
Bu sefer itaat etti – ya intikam duygusuyla ya da SS adamının son dakikada onları da bağışlayacağını düşünerek. Ama müdür affetmedi: çizmeleriyle kurbanların başlarını ezdi.
Beş dakika sonra, biri ölü, diğeri ölmek üzere olan kişiler krematoryuma gönderildiler.
Tüm kuralların uygulanmasının sonucu:
“ SS’den umut edecek hiçbir şeyleri olmadığı fikrini sürekli özümseyen, konumlarını hiçbir şekilde etkileyemeyeceklerine inanan mahkumlar – bu tür mahkumlar kelimenin tam anlamıyla yürüyen cesetler oldu … ”.
Bu tür zombilere dönüşme süreci basit ve sezgiseldi.
İlk başta, bir kişi kendi özgür iradesiyle hareket etmeyi bıraktı: dahili bir hareket kaynağı yoktu, yaptığı her şey gardiyanların baskısı ile belirlendi. Herhangi bir seçicilik olmaksızın otomatik olarak emirleri takip ettiler.
Sonra yürürken bacaklarını kaldırmayı bıraktılar ve çok karakteristik bir şekilde ayaklarını karıştırmaya başladılar.
Sonra sadece önlerine bakmaya başladılar. Ve sonra ölüm geldi.
İnsanlar kendi davranışlarını anlamaya yönelik her türlü girişimi bırakıp, dışarıdan gelen her şeyi kabul edebilecekleri bir duruma geldiklerinde zombiye dönüştüler.
“Hayatta kalanlar, daha önce fark etmediklerini anladılar: Son, ama belki de en önemli insan özgürlüğüne sahipler – her koşulda olanlara karşı kendi tutumlarını seçme özgürlüğü .” Kendi ilişkisinin olmadığı yerde bir zombi başlar.
nestor: irade + vicdan = insan
Sorun değil! Sorun, kişilikleri biyokütleden çıkarmaktır …: point_up: