Büyük Britanya, ölmekte olan imparatorluğun tahtındaki son elmaslardan biri olan Süveyş Kanalı için çatışmaya girdi ve bu ulaşım arterinin rolü artık Londra için hayati bir öneme sahip olmamasına rağmen (Hindistan'da egemenlik günlerinde olduğu gibi), Süveyş bir prestij nesnesiydi ve her ne pahasına olursa olsun değerdi. . Üstelik daha sonra Başbakan Anthony Eden, Orta Doğu’daki İngiliz üstünlüğü stratejisini sözde destekledi. Anlaşmanın “bölgeyi herhangi bir Sovyet tehdidinden koruduğunu” açıklayan Türkiye, Irak, İngiltere, Pakistan ve İran Şahı tarafından imzalanan, Yılın 1955’inin “Bağdat Paktı”.
Bununla birlikte, böyle bir tehdidin hayati, Mısır'daki monarşiyi deviren ve Mısır'ın sömürge mirasından tamamen kurtuluşunu hedefleyen, yılın Temmuz 1952 devriminin organizatörlerinden biri olan Gamal Abdel Nasser adlı birinin arkasında açıkça belli oldu. Başkan Nasser, Süveyş'in ulusallaştırılması ve Mısır'ın egemenliği altındaki kanalın geçişi hakkında karar vermesi üzerine, Temmuz 26’te 1956’e kadar İngilizlerin kontrolünde olan Süveyş Kanalı olan sembollerden biri olan Miras ...
Askeri bir çatışma kaçınılmaz hale geldi, özellikle de çok güçlü bir rakam olarak - Sovyetler Birliği - Orta Doğu satranç tahtasında giderek daha aktif hale geldi.
Geçen yüzyılın 50'inin ortasında SSCB'nin Gamal Abdel Nasır'a nasıl bir bahis yaptığını ve neden altmış yıl sonra, 2015'te, Akdeniz yönündeki Rus dış politikasının önde gelen yönlerinden biri olan Mısır olduğunu ve başka hiçbir ülkede olmadığını belirlemeye çalışalım. bölgesi.
* * *
İlk önce savaş sonrası Mısır'ın ne olduğunu anlamanız gerekir. Resmi olarak, ülke (o zamana kadar - İngiliz İmparatorluğu'nun ve hatta daha önceki Osmanlı döneminin bir bölümü) monarşik bir hükümet biçimiyle ülkenin 1922'sinden bağımsızdı: Mısır'ın ilk sultanı Hüseyin Camille, krallık ünvanını alan tahtın yerine geçti. ve son hükümdar tahtını 1935'te alan Farouk'du.
Egemenlik altında ilan edilen Kraliyet Mısır, önemli sayıda İngiliz işgal kuvvetleri ile Büyük Britanya'nın yarı kolonisi olarak kaldı. Mesele, Mısırlıların topraklarını düşündüğü Sudan ve tacı kolonisi olan İngilizler üzerindeki sürekli çatışmalarla karmaşıktı. Sonunda, İngilizler doğrudan Kral Hükümeti'nin isteklerine bakmadan Mısır hükümetini atadı - bunun bir örneği, 1942'nin İngilizlerin tanklar kraliyet sarayını kuşattı ve Faruk'a ültimatom verildi: ya sadık Metropolis Başbakanı Mustafa Nakhkhaz Paşa'nın atanması ya da çekilme. Kral aşağılanma ile uzlaştı ve şartlara uydu.
Monarşik Mısır'ın, aşırı derecede bir yolsuzluk, gerçekten oryantal bir ölçekte çalınma, hem merkezi hem de bölgesel otoritelerin bariz yetersizliği ve doğal bir sonuç olarak, nüfusun çoğunluğunun inanılmaz yoksulluklarından ayırt edildiği de eklenmeye devam etmektedir. Son olarak, yılın İsrail'in 1948 savaşındaki feci bir yenilgi, rejimden memnuniyetsizlikte önemli bir psikolojik rol oynadı.
Burada, 30 - 40 yıllarında kurulan Mısır subayı kolordu, toplumun en eğitimli katmanlarından biriydi - bir çok asker Avrupa'da parlak bir eğitim aldı ve ülkenin yalnızca eskiden büyük bir çöküntü yaşayabileceğini belirsiz bir çöküş olduğunu anladı. noktalı virgül sistemi, hızlı reformlar ve dış bağımlılıktan kurtulma.
Genç ordunun hoşnutsuzluğunun sonucu, 1952 yılının Temmuz devrimi olur. Devrim çok yüksek sesle söylendi, aslında Albay Nasır’ın önderlik ettiği Serbest Görevliler Hareketi’nin düzenlediği klasik bir askeri darbe oldu. Kral tutuklandı, feragatname imzalamak zorunda kaldı ve ebedi sürgünle aynı fikirdeydi, sonra Farouk İtalya'ya bir yatta bıraktı, altın, para ve mücevherlerle doldu. Mısır bir cumhuriyet ilan edildi, Binbaşı General Mohammed Nagib, cumhurbaşkanlığını devralan ve Büyükşehir birliklerinin tahliye edilmesine dair antlaşmayı Mısır’dan 1954’e X. sadece Süveyş Kanalı'nı örtmek için.
Mısır'ın uluslararası seyri dramatik bir şekilde değişiyor ve İngiltere, Fransa ve ABD'de ciddi endişelere neden oluyor. Nasser, SSCB ve Doğu Bloku ile yakınlaşmaya başladı - ilk işaret, Sovyetler Birliği ve Çekoslovakya'da pamuk tedarikine yönelik ucuz ve güvenilir silah alım anlaşması.
Büyük Britanya’nın önceki tüm korkuları, “Rus ayısının başlangıcından” önce komünizm tarafından da yüklendi, Majesteleri’nin konularını takip etmeye başladı. Tarihçi Pierce Brandon, Londra Dışişleri Bakanlığı üst düzey yetkililerinden birinden alıntı yapıyor: “Yapmamız gereken ilk şey, Nasser'i korkutup sonra ona rüşvet vermek. Ve ikisi de işe yaramazsa, ondan kurtulmak gerekir. ”
İngilizler en büyük siyasi ve ekonomik hatayı yaptılar: “Rüşvet” olarak Nasser, aslen Alexander Jib - İngiltere ve ABD tarafından geliştirilen Aswan Barajı projesini (1952) teklif etti ve İngiltere'den 200 milyon dolarlık inşaat kredisi vermeyi kabul etti. Amerikalılar Nasser'a "kırmızı firavun", çünkü başkanın kendisi de Aswan Barajı "piramitini" olarak adlandırdı.
Bununla birlikte, 19 Temmuz 1956, Uluslararası Banka, Mısırlıların Komünistlerle devam eden bağları için cezalandırılırken, kredi kararını geri çekiyor: Mısır, bu yılın Mayıs ayında, Mısır'ın Çin'i tanıdığını ve bu anlaşmadan önce SSCB ile anlaşma imzaladı. Başkan Nasser, reddedilme şeklindeki saldırganlıktan ötürü öfkelenmişti ve bu aşağılanmanın karşısında kasıtlı bir tokat ve Mısır ekonomisine eşit derecede kasıtlı bir darbe olduğunu düşünüyordu. Belki de, İngiltere ve ABD’nin gücünü biraz daha az kibir ve gösterişli albay flog gösterme arzusunu göstermek, Mısır tamamen farklı bir gelişim yolu izlemiş olacaktı.
Finalin mantıklı olduğu kanıtlandı: 26 Temmuz 1956, Abdel Nasser, faaliyetlerinden elde edilen yıllık gelirleri 100 milyon dolar tutarında Aswan yüksek barajının yapımına harcanacak olan Süveyş Kanalı'nın kamulaştırılmasını açıkladı. İngiltere, bir yanıt küçük düşürmesini yutamadı ve her zamanki gibi askeri istila ile tepki vermeye karar verdi. Başbakan Anthony Eden açıkça şöyle dedi: “Nasır’ın yemek sırasında iştahı artacak, diğer saldırganlık eylemleri yapmaya başlayacak, belki de Basra Körfezi’ndeki petrol akışını durduracak.” Dedi. Sonunda Eden, Nasır'ı Hitler'le ve Süveyş'in Hitler'in Rheinland'ı işgal etmesiyle kamulaştırılmasını karşılaştırır.
Böyle bir savaş söylemiyle önlenemeyeceği anlaşıldı. Fakat 1956 ekim ayına kadar gemiler Sovyetler Birliği'nin kızıl bayraklarıyla Mısır'a gitti. silah gemide - Nasır'ın cevaplayacak bir şeyi vardı. Aynı zamanda, Mısırlı satış temsilcileri, şimdiden Moskova'da Aswan Hidroelektrik Santrali'nin, belki de yüzyılın sömürgeci döneminin kaybolan hayaleti uğruna belki de en kârlı sözleşmesinden mahrum kalan ezici Anglo-Saxon'ların inşası ile ilgili olarak çalışıyorlardı.
* * *
Rus demokratik entelijansiyası, sözde “Gizli Protokoller” in yer-dışı ve anısına bayılmasından çok hoşlanıyor. “Molotof-Ribbentrop Paktı”. Size, böyle günah işleyen sadece yukarıda belirtilen bakanların olmadığını hatırlatmak isterim. Fransa, Sevres şehrinde, İsrail, Büyük Britanya ve Fransa temsilcilerinin katıldığı bir toplantıda, yılın Ekim 22’indeki 23 - 1956’e çok benzer bir “gizli protokol” hazırlandı. Nasır cezalandırılmalıydı ve o günlerde saldırganlığa bir nezaket görüntüsü vermeyi düşünüyorlardı. Bu konuda anlaştım:
- Mısır'la uzun zamandır çelişen çelişkileri olan İsrail, savaşın başlamasının "Fedainlerin Gazze'den saldırılarını durdurması gereği" ni açıklayarak Mısır'ı istila etti.
“Anglo-Fransız birlikleri derhal Süveyş Kanalı bölgesini işgal etti, Londra ve Paris hükümetleri yüksek sesle“ Süveyş'te geminin korunmasını ve savaşan partileri ayırmanın gereğini ”açıkladılar.
- İsrail'in Gesheft'i, Süveyş Kanalı'nın eski sahiplerinin iadesi için bir savaşı kışkırttığı için - ya tüm Sina Yarımadası'nın bir ilâve edilmesi ya da bir şey birlikte büyümezse, doğudaki Şarm El-Şeyh’in üçte biri. Toplantıya katılan Ben-Gurion ve genel olarak Ürdün'ün batı sahillerinin ve güney Lübnan’ın İsrail’le Litani’ye kadar olan bölgelerinin geri çekilmesiyle Orta Doğu’daki sınırların en fazla yeniden dağıtılmasını önerdi, ancak Müttefikler bunun Nasserovsky’nin tam yenilgisine odaklanmasını tavsiye ettiler. Mısır
(Ayrı olarak, İngiltere dışişleri bakanı Selvin Lloyd ile ilgili olarak Sevres komplolarına katılan General Moshe Dayan'dan bir alıntı yapmak istiyorum: "... Bizimle tüccarlar ve haraççılar olarak pazarlık eden bir kişi izlenimini yarattı ve yer, şirket ve konuya karşı hoşlanmadığını gösterdi." M. Dayan. "Hayatımın Öyküsü", 1976. 231.)
Böylesine güzel bir plan İngiltere ve Fransa’nın kaybedilen mülkleri ne pahasına olursa olsun iade etmesi, İsrail savaşı kışkırtır ve Avrupalılar bir “barışı koruma operasyonu” gerçekleştirir ve “serbest navigasyon hakkını korur”. Sinizm ve ihanet mi diyorsunuz? Hayır. Politika.
* * *
Süveyş krizinin etkileri iyi bilinmektedir. İsrailliler (kuşkusuz, çok cesurca ve başarılı bir şekilde) Anglo-Fransız kampında hüküm süren şekilli bir karışıklık olan Sina'yı fırtınalıyorlar - aksi halde söyleyemezsiniz. Birincisi, Abdel Nasser, Süveyş'i hemen engelledi ve kanalda birkaç kanal sular altında kaldı. İkincisi, Mısırlılara sunulan ültimatom Kıbrıs'taki İngiliz kuvvetleri tarafından engellendi - ültimatomun sonuna kadar Mısırlı askerlere havadan saldırmak mümkün değildi ve İsrailliler müttefiklerin desteği olmadan kaldılar - Ben-Gurion’un Büyük Britanya’ya (“Eski fahişe!” Üçüncüsü, BM Güvenlik Konseyi'nde büyük bir skandal patlak verdi - İngiltere, ateşkes kararına karşı veto hakkını açıkça ortaya koyuyor: bu maceranın amacı Süveyş Kanalı'nı ele geçirmek.
Ve son olarak dördüncü. SSCB dönüşünü yapıyor - Nikita Kruşçev Batı'yı, İsrail, İngiltere ve Fransa’ya yapılan nükleer bir saldırı tehdidinden, Sovyetler Birliği’nin yanı sıra Mısır’a saldıran “üçlü ittifağa” karşı tüm askeri güçle birlikte Birleşik Devletler’in önerisine kadar çeşitli ifadelerle şok ediyor. Bu kibir içinde konuşma armağanını yitiren Başkan Eisenhower, sadece birkaç gün içinde sinsi bir reddetme ile cevap verdi.
İngilizler, eski sömürgelerin (Kanada, Hindistan, Avustralya, Pakistan) savaşının reddedilmesinin, ABD'nin ve SSCB - Albion’un askeri güçlerinin sert ifadelerinin ortak konumu ile “sıkıldı” - belki de Dunkirk günlerinden bu yana, tam olarak o gün ateşkes ilan edildi. Denizden istila başladığında. Müttefik kuvvetler, bir durma emri geldiğinde, kanalın sadece kuzey ucunu işgal etmeyi başardı, - gelişmiş İngiliz birlikleri, arka koruma birimlerinin indiği andan itibaren erteliyordu. General Stockwell, kötü alay olmadan, Savaş Bölümüne telgraf verdi: “İmkansızı başardık. Her iki yöne de aynı anda gidiyoruz. ”
Sonuç olarak: Süveyş Kanalı BM barış gücüne verildi, Anglo-Fransız savaş alanında değil utanç verici bir yenilgiye uğradı, ancak siyasi düzlemde İsrail Sina'yı fethetti, ancak bir yıl sonra yarımadayı terk etmek zorunda kaldı. Süveyş macerası ustaca başarısız oldu.
Mısır nihayet Sovyetler Birliği'nin etki alanına girdi ve sonsuza dek “Süveyş Krizi” ni, özellikle de “Sevr Gizli Anlaşması” nın detayları bilindiğinde Batı'nın fantastik ihanetinin bir örneği olarak hatırladı.
* * *
SSCB'nin yirminci yüzyılın 1956 - 70 - s arasındaki dönemde Mısır ekonomisine ve altyapısına katkısını hafife almak zor. Devasa Aswan su işleri. Tarım sektörü İlaç. Askeri işbirliği. Sanayi. Eğitim. Cumhurbaşkanı Enver Sedat’a göre, sert bir ilişki soğudu, ancak Mısır'la ilişkiler hiçbir zaman kesintiye uğramadı - SSCB'nin bu ülkede onlarca milyarlarca yatırım ve muazzam entelektüel potansiyele yatırım yaptığı hatırlanmalı.
Hem yerli hem de Batı basınında “Vladimir Putin Mısır'da bir firavun olarak buluştu” ifadesiyle kaynayan en son manşetler yanlışlıkla değil - beyaz filler hariç, yumrukların büyüklüğü elmas Bin ve Bir Gecenin diğer özellikleri. Altyazı aşağıdakileri ekleyebilirsiniz: "Rusya, Mısır'a ciddi bir şekilde ve uzun bir süredir geri dönüyor."
Peki neden Rusya? Neden Avrupa ya da ABD değil? Ne de olsa Orta Doğu arenada çok sayıda başka güçlü bölgesel oyuncu var - Türkiye, İran, Suudi Arabistan, entrikaların ilgisini çeken, komşu hükümetlerini manipüle etmeye çalışan, rüşvet veren ve çabalayan küçük Katar'lar mı?
Arap dünyasında, aktif olarak İsrail’i destekleyen ABD’nin geleneksel güvensizliği ortadan kaybolmadı (Abdel Nasser bile, Sam Amca’nın Orta Doğu’da tükenmiş John Boole’un yerini alacağından ve bu nedenle ABD ile Sovyetler Birliği’nin arasındaki çelişkilerde ustaca oynayacağından korkuyordu). İkincisi: Mısır'da, “Arap Baharı” nın arkasında kim olduğunu ve şu anki cumhurbaşkanı Abdul-Fattah Al-Sisi başkanlığındaki ordunun devirdiği “Müslüman Kardeşliği” finanse ettiğini iyi hatırlıyorlar. Geçiş hükümetine ve Al-Sisi'nin cumhurbaşkanlığına seçilmesine destek veren ilk kişiden birinin kim olduğunu daha az iyi hatırlamıyorlar - Mısırlı generalin ilk yabancı ziyaretini Moskova'ya yapmasına şaşmamak gerek.
“Arap Baharı” nın desteğiyle ve Kuzey Afrika'daki laik rejimlerin ortadan kaldırılmasıyla ABD, çoğunlukla kendilerine zarar verdi - Muhammed Mursi'nin devrilmesinden sonra ABD yönetimine hitap eden Al-Sisi ifadesini hatırlayın: “Sadece Mısır'ı terk ettiniz. Mısır halkından uzak durdun ve bunu unutamayacaklar. ”
Bildiğimiz gibi, kutsal bir yer hiçbir zaman boş değildir ve Rusya bilinçli olarak, özellikle silah tedariki alanında boş bir alanı işgal etmeye çalışmaktadır. Mısır için, Moskova ile yakınlaşma zorunluluktur, çünkü Birleşik Devletler, Müslüman Kardeşler'le yapılan sahtekarlıktan sonra, Kahire'deki orduyu fazla bir iyilik istemez.
Ek olarak, Nasır'ın mirası kısmen rol oynuyor - Mısır bir kez daha bölgede büyük bir güç desteği olmadan imkansız olan liderlik için savaşmaya karar verdi. Ancak ekonomiyi modernize etmeden liderliğe ulaşılamıyor: bu nedenle, Süveyş Kanalı'nın kapasitesini keskin bir şekilde arttırarak Rusya ile ortak bir yeniden inşası için planlar, dört reaktör için büyük bir nükleer santral inşa edilmesi (ülke akut elektrik kıtlığı yaşıyor) ve gıda meselesi, İngiliz yönetiminin bir başka mirası. İngilizlerin bir zamanlar Mısır’daki tarımı tek kültürlü, pamuk yetiştiriciliğe dönüştürdüğünü, oysa antik dönemde Nil Deltası’nın Roma İmparatorluğu dahil tüm Akdeniz’i ekmekle sağladığını ...
Bu yüzden dört merkezi yön tanımlanmıştır: enerji, inşaat ve ulaşım, buğday arzı, silahlar. Rusya bunların hepsine sahip - ucuz ve kaliteli. Tabii ki, şimdiki zamanlar Mısır'ın iki süper güç arasında bir denge kurmaya çalıştığında, Nasır dönemi ile karşılaştırmak için anlamsızdır. Ekonomi, ideolojinin yerini aldı ve Ortadoğu’daki ABD’nin çıkarlarının kısmen zayıflaması ve bölgesel çok kutuplulukların ortaya çıkması nedeniyle, Rusya’nın bölgedeki kayıp toprakları kısmen geri kazanma şansı var.
En önemlisi, Mısır'da iyi bir üne sahibiz - en azından ne SSCB ne de Rusya Federasyonu, iktidarı ele geçirmeye çalışan marjinal veya aşırı dini grupların arkasında durdu. Utanç verici “Sevr gizli protokolleri” gibi olayların açık bir hatırası şeklinde, arkamızda “sömürge izi” yoktur.
Yardımımızla Mısır, Güney Akdeniz ve Orta Doğu'daki lider konumunu yeniden kazanmak istiyor mu? Güzel. Öyleyse, Rusya neden unipolar dünyanın kademeli olarak çok kutuplu bir dünyaya yeniden inşası için Firavunların mirasçıları ile işbirliğini çok kutuplu bir dünyaya dönüştürmüyor - özellikle Amerika Birleşik Devletleri bir çin mağazasında bir fil gibi davranıp hak ettiklerini elde ettiğinden: yerel elitlere güvensizlik mi?