Amerika Birleşik Devletleri’nin 37. başkanı Richard Nixon’ı istifaya zorlayan Watergate skandalı hikayesi, araştırmacı gazeteciliğin en dikkat çekici örneklerinden biri olmaya devam ediyor. Kırk yıldan fazla bir süre sonra hala cesur, hesap verebilirlik için bir örneği olarak konuşuluyor. Ancak bu bomba hikayeyi halka duyurmak Washington Post muhabirleri Bob Woodward ve Carl Bernstein’ın gerçeği ortaya çıkarmaya tamamen bağlı olmalarına ve bir yıldan fazla bir süre inatla kaynakları geliştirmek ve tüm habercilik becerilerini kullanmak için harcamalarına bağlıydı.
12. Küresel Araştırmacı Gazetecilik Konferansı‘nda (#GIJC21), Asya/Pasifik bölgesi toplumlarını değiştiren araştırmacı gazeteciler, etkileyici hikayelerin nasıl anlatılacağına dair ipuçları paylaştı.
1. Erişim İçin Yaratıcı Çözümler Bulun
Guardian’ın Pakistan muhabiri Shah Meer Baloch, Belucistan’daki kömür madenlerinde borç karşılığı işçi çalıştırmayı araştırırken, gizli görev yürüttü yani risk aldı. Habercilikte bu tarz yöntemler tehlikeli olabilir ve yasal ve etik riskler içerebilir ancak bazı hikayeler ancak bu şekilde ortaya çıkarılabilir. Baloch, madenlere erişmek için yerel bir müfettişe, madencilerle konuşmasını gerektiren bir araştırma yürüten bir öğrenci olduğunu söyledi. Müfettiş başlangıçta girişini reddetti. Baloch, “Ona benim için endişelenmemesini söyledim ve onu bu işe bulaştırmayacağıma inandırarak içeri girmeme izin vermesini sağladım.” dedi. Kömür madenlerindeki yaygın insan hakları ihlallerini ve acımasız çalışma ve yaşam koşullarını ortaya koyan hikaye böyle ortaya çıktı.
2. Sabırlı Olun
Pandora Belgeleri sızıntısında, gazeteciler yayınlamaya hazır olmadan önce iki yıl boyunca dosyaları incelemeyi ve sıralamayı, röportajlar için kaynakları takip etmeyi ve kamu kayıtlarını analiz etmeyi başardılar . Bu nedenle, araştırmacı gazetecilerin hikayelerini düzgün bir şekilde anlatmak için ne kadar zamana ihtiyaçları olduğunu anlamaları zorunludur. Avustralya’nın Sidney kentindeki Macleay College gazetecilik programı yöneticisi Sue Stephenson, bu gerçeği kabul etmenin muhabirlerin günün sonunda daha iyi bir hikaye sunmasına yardımcı olacağını söyledi. “Gerekli araştırmayı yapabilir ve hikayenizle ilgili herkesle konuşabilirsiniz” dedi.
3. Yoldan Çıkmamak için Zaman Çizelgeleri Oluşturun
Tokyo Araştırmacı Haber Odası Tansa muhabiri Nanami Nakagawa, gazetecilerin hikayelerinde hiçbir şeyi kaçırmamalarını sağlamak için zaman çizelgeleri oluşturmaları, ilerlemelerini izlemeleri ve her adımı belgelemeleri gerektiğini söylüyor. “Zaman çizelgeleriyle boşluklar olduğunda bile onları hissetmek kolaylaşıyor” diyor. Bir zaman çizelgesi ayrıca neler olduğunu kronolojik sırayla açıklamanıza yardımcı olur; bu genellikle karmaşık bir araştırma hikayesini anlatmanın en iyi yoludur.
4. Yüksek ve Düşük Bağlantılar Kurun
Harika bir araştırmacı gazetecilik konusu sunmak için şirketlerden işçi sendikalarına ve politikacılara kadar yüksek profilli kuruluşlar ve kişiliklerle bağlantılar ve ağlar kurmayı öğrenmeniz gerekir. Ancak devlet dairelerinde çalışan kapıcılar, katipler veya sekreterler gibi diğerlerinin bazen görmezden geldiği veya görevden aldığı kişilerle ilişkileri geliştirmek de çok önemlidir. Çoğu zaman, bu tür kaynaklar, bir hikayeyi hızlandırabilecek kritik bilgilere beklenmedik bir şekilde iyi erişime sahip olmasını sağlayabilir. Baloch ayrıca, özellikle çalışan gazetecilerin ana dilini konuşmadığı veya tanıdık olmayan yerlerde bulunduğu durumlarda, yerel insanlarla çalışmayı da tavsiye ediyor. “Hikayeniz için sizi nereye götüreceklerini ve takip edilirken nasıl kaçacaklarını biliyorlar” diyor.
5. Geleneksel Haberciliğe Sırtınızı Çevirmeyin
Açık kaynak haberciliği araştırmacı gazetecilikte her zaman çığır açıcı bir rol oynamış olsa da, geleneksel habercilik, büyük bir hikayeyi ortaya çıkarmada hala önemli bir rol üstlenebilir. Kaynakları aramak, kağıt belgeleri toplamak, gerçekleri şahsen doğrulamak: tüm bu taktikler bir muhabirin en iyi arkadaşı olabilir ve genellikle bulunmayı bekleyen bilgileri ortaya çıkarabilir. Baloch, sahada ve kim, ne ve nerede katmanlarına fiziksel olarak bağlı olmanın bir gazeteciye dijital olarak çoğaltılabilecek gerçekleri kavramasını sağlayabileceğini de belirtiyor.
6. Dostluklarla Değil Kaynaklarla Güven İnşa Edin
Kaynaklarınıza karşı açık olun. Sonuçlara gereğinden fazla söz vermeyin veya potansiyel riskleri küçümsemeyin. Ancak, Avustralya’daki Newcastle Herald’da araştırmacı gazeteci Donna Page, özellikle hassas bilgi uçuranlarla veya sızıntı hikayeleriyle uğraşırken bilgileri bölümlere ayırmanın ve önemli ayrıntıları kaynaklardan saklamanın iyi bir ticari zanaat olduğunu belirtti. Media Diversity’nin dijital direktörü ve Avustralya’daki ABC News’in araştırmacı muhabiri Kevin Nguyen, kesinlikle profesyonel bir ilişki sürdürmenin önemli olduğunu ekledi. “Hikayeyi onlara yardım etmek için yapıyor olsanız bile, kaynaklarınızla arkadaş değilsiniz” dedi.
7. Gerçekleri Bildirin, Aynı zamanda Bir Hikaye Anlatın
En büyük araştırmacı gazetecilik örneklerinden bazıları uzun vadeli etkisi çok az veya hiç yok çünkü muhabirler, gerçekleri bir izleyici kitlesini çekecek ve onları meşgul edecek bir anlatıya dönüştürmekte başarısız oluyor. Hikayenizin karmaşık bir konuyla ilgili olması, hikaye anlatmaktan kaçınmanız için bir mazeret değil. Bu nedenle, gerçekleri kullanın ve kanıtları aktarın ancak aynı zamanda dramatik yapıyı kullanma ve etkiyi kişiselleştirme konusunda yetkilendirilmiş hissedin. Okuyucuları kendinize çekin, önemsemelerini sağlayın ve her bir cümlenin onları hikayenizde ileriye götürüp götürmediğini düşünün.