Homosistein Nedir?
Homosistein insan vücudunda doğal olarak bulunan bir amino asittir ve proteinler ile kreatinin oluşumu için son derece önemlidir. Bununla birlikte, yüksek homosistein seviyeleri arterlerin sertleşmesi, tromboz, kardiyovasküler hastalık ve demans riski oluşturur.
Homosistein ayrıca metabolizma sırasında oluşan ve hızla parçalanan sülfür içeren bir amino asittir. Kandaki yüksek homosistein seviyeleri, venöz tromboz (“trombofili”) ve kardiyovasküler hastalıkların ortaya çıkması için bir risk faktörüdür.
Homosistein Değerleri Nasıl Ölçülür?
Homosistein seviyesinin laboratuvar tanısı, enzimatik bir emilim ölçümü yoluyla gerçekleştirilir. Homosistein, fazlalığı durumunda sistatiyonin beta sentaz (CBS) tarafından sistatiyonine dönüştürülür ve bu da daha sonra sistatiyonin beta liyaz (CBL) tarafından piruvata ayrıştırılır.
Değeri belirlemek için bir parmak kan örneği yeterlidir. Genel kan testinin bir parçası olarak alınabilir. Ancak homosistein seviyenizin yüksek olup olmadığını erken bir aşamada bilirseniz etkili ve hedefe yönelik karşı önlemler alabilirsiniz.
Eğer bu belirtileri fark ederseniz bir an önce tıbbi yardım almaktan çekinmemelisiniz.
Homosistein Normal Değerleri Kaç Olmalıdır?
Optimal homosistein seviyesi 10 µmol/l’nin altındadır. Yüksek homosistein seviyesinin tetikleyicileri genellikle folik asit ve B12 ve B6 vitaminlerinin eksikliği, obezite veya kötü beslenmedir.
Homosistein seviyesinin 10 µmol/l’nin üzerinde olması yüksek olarak adlandırılır. Değer bunun sadece biraz üzerindeyse, dış etkilerin sonucu tahrif etmediğinden emin olmak için ikinci bir test düşünülebilir.
Homosistein Yüksekliği
Homosistein Yüksekliğinin Sebepleri Nelerdir?
Yüksek homosistein seviyesinin çeşitli nedenleri olabilir. Bunlar arasında örneğin
- B12, B6 vitamini veya folik asit eksikliği,
- Böbrek hastalığı,
- Tiroid bezinin az çalışması,
- Artan alkol tüketimi,
- Bazı ilaçlar,
- Genetik mutasyonlar nedeniyle kusurlu enzimler,
- Kahve tüketimi,
- Nikotin,
- Obezite,
- Egzersiz eksikliği.
Homosistein seviyesi az da olsa artarsa, bu durum bazı hastalıkların riskini artırabilir. Homosistein öncelikle arteriyel kan damarlarının iç duvarına zarar verir ve bu da bazı hastalıkların riskini artırabilir.
Homosistein Yüksekliği Belirtileri Nelerdir?
Homosistein seviyesi sürekli olarak çok yüksekse, sağlıklı metabolizmayı zorlar. Aşağıdaki sağlık risklerinin yüksek homosistein seviyeleri ile ilişkili olduğu bilinmektedir.
- Homosistein seviyeleri çok yüksek olduğunda kalp krizi, felç veya tromboz gibi kardiyovasküler hastalık riski artar. Bu bağlamda, homosistein damarlara zarar veren bir etkiye sahiptir ve arteriyosklerozu teşvik eder.
- Homosistein ile bilişsel bozukluklar, bunama ve alzheimer hastalığı gibi nörodejeneratif hastalıklar arasında da bir bağlantı vardır.
Homosistein Yüksekliğinde Tüketmeniz Gereken Besinler Ve Yapılması Gerekenler Nelerdir?
- B6, B12 vitaminleri ve folik asit homosisterol seviyelerini düşürmek için özellikle uygundur, çünkü bu üç vitamin de amino asidin parçalanması için gereklidir.
- Bu vitaminlerde eksiklik varsa homosisterol seviyesi de artar. Gerekli günlük doz, cinsiyet, yaş veya yaşam koşulları gibi çeşitli koşullara bağlıdır.
- Ancak genel olarak, B6 vitamininin günde yaklaşık 1,2 mg, folik asidin ise 300 mikrogram alınması gerektiği söylenebilir. Özellikle yüksek bir ihtiyacınız varsa, sadece vitamin açısından zengin doğru beslenmek değil, aynı zamanda gıda takviyeleri almak da iyi bir fikirdir. Ancak öncesinde doktorunuza danışmanız tavsiye edilir.
Homosistein Tedavi Edilmezse Oluşabilecek Tıbbi Sorunlar Nelerdir?
Homosistein seviyesi az da olsa yükselirse, bu durum bazı hastalıkların riskini artırabilir. Homosistein esas olarak arteriyel kan damarlarının iç duvarına zarar verir ve bu da aşağıdaki hastalıkların riskini artırabilir:
- Artmış trombüs oluşumu ve vasküler kalsifikasyon,
- Koroner kalp hastalığı,
- Periferik arteriyel tıkayıcı hastalık,
- Felç veya multipl skleroz.
Çok yüksek homosistein seviyesi tedavi edilmezse, ergenlik döneminde bile ciddi aterosklerotik vasküler değişikliklere, zeka geriliğine ve kemik kaybına yol açabilir.
Homosistein Düşüklüğü
Homosistein Düşüklüğü Nedenleri Nelerdir?
- Enfeksiyon ve doku hasarının neden olduğu enflamasyon ve oksidatif stres vücudun glutatyon ihtiyacını artıracaktır. Glutatyon üretimi homosistein gerektirdiğinden, glutatyona olan talebin artması homosisteini tüketecektir.
- Düşük protein alımı bir başka sebeptir. Bunun nedeni homosisteinin, protein (özellikle hayvansal protein) yiyerek elde ettiğiniz bir amino asit olan metiyoninden yapılmasıdır. Metiyonin oranı yüksek gıdalar arasında sığır eti, yumurta ve balık yer alır.
- Düşük sülfür alımı başka bir nedendir. Bunun nedeni vücudun homosisteini parçalayarak sistein (sülfür içeren bir amino asit) yapmasıdır.
- Proteinin emilmesi ve amino asitlerin kullanılması için bağırsakların düzgün çalışması gerektiğinden, zayıf sindirim ve yetersiz hidroklorik asit.
- Homosistein düşürücü bir takviyede çok uzun süre çok fazla metilfolat, metilB12 ve B6 Vitamini almak düşüşe yol açar.
- Yüksek B6 içeren pirol bileşiklerini çok uzun süre almak bir başka nedendir. Bu da homosisteinin çok fazla düşmesine neden olacaktır.
Homosistein Düşüklüğü Belirtileri Nelerdir?
- Kronik bağırsak enfeksiyonları
- Endometriozis gibi enflamatuar durumlar
- Baş dönmesi
- Düşük kan basıncı
- Yorgunluk
- Mide bulantısı
- Beyin sisi
- Baş ağrıları
- Sinirlilik
- Anksiyete
- Uykusuzluk
- Düşük çinko, yüksek bakır
- Düşük B6 vitamini
- B6 alınca kendinizi daha kötü hissedin
- Pyrroles
- Oksalat intoleransı
- Bağırsak ağrısı
- Mesane ağrısı
- Vulvodini
- Kronik idrar yolu enfeksiyonları
- Kronik pamukçuk
- Sülfür intoleransı
- Histamin intoleransı
Homosistein Hakkında Sık Sorulan Sorular
Yaşam Tarzı Ve Beslenme Homosistein Düzeyinizi Etkiler Mi?
Öncelikle B6 vitamini, B12 vitamini ve folik asit eksikliği artan homosistein seviyelerinden sorumlu tutulabilir. Bununla birlikte, başka risk faktörleri de bilinmektedir: Böbrek hastalığı. Hipotiroidizm.
Homosistein Kaç Olursa Tehlikeli?
Homosistein düzeyinin 10 µmol/l’nin üzerinde olması yüksek değer olarak adlandırılır. Duruma bağlı olarak acil tedavi gerekebilir.
Buradaki birincil terapötik yaklaşım, yüksek dozlarda B6 vitamini verilmesidir. Homosistein seviyeleri en az 50 µmol/l’ye düşürülemezse (normal değer <10 µmol/l), betain (Cystadane) ile tedaviye başlanmalıdır.