Başlıklar
- - Daktilo Nedir, İcadı ve Tarihi
- - Daktilo İlk Ne Zaman Kullanıldı?
- - Daktilo Çeşitleri
- - Daktilo Nerelerde Kullanılır?
- - Daktilo Üzerinde Hangi Tuşlar Var?
- - Daktilo Nereden Bulunur?
Daktilo Nedir, İcadı ve Tarihi
Pek çok insan daktilo nedir, icadı ve tarihi hakkında bilgi edinmek istiyor. Daktilo günümüzde pek kullanılmıyor. Geçmiş yıllarda önemli bir yere sahip olan daktilo artık nostaljik bir değerde. Günümüzde daktilolara çoğunlukla sahaflarda ve antikacılarda rastlanır. Daktilo bir tür yazı makinesidir. Klavyesi olan makine, mürekkebi kullanarak harfleri kağıda basar. Daktilo, Fransızcadan dilimize geçmiş bir kelimedir. Türk Dil Kurumu ise bu kelimeyi yazı makinesi olarak isimlendirmiştir.
Daktilo İlk Ne Zaman Kullanıldı?
Daktilo ilk kullanıldığı tarihten itibaren günümüze gelene kadar yenilenerek değişmiştir. Matbaa harfleri kadar net ve okunaklı ilk yazı makinesini Henri Mill icat etti. İngiliz mühendisi olan Mill, 1714 yılında bu makineyi buldu. Makine ise ilk daktilo modeli olarak 1828 yılında geliştirildi. Daktilo modelindeki makineyi William Austin Burt geliştirmişti. Burt geliştirdiği bu makinenin patentini de almayı başardı. Tipograf olarak adlandırılan bu makine yazıları oldukça ağır yazmaktaydı. Makinenin ardından ilk pratik daktilo ise 1867 yılında icat edildi. Aradan geçen 40 yılın ardından ilk pratik daktiloyu Christopher Latham Sholes buldu. Remington, 1878 yılında bir dikiş makinesinin üzerine daktilo yerleştirdi. İlk sanayi modeli olan bu daktilo pedalla döndürülüyordu. Thomas Edison ilk elektrikli yazı makinesini geliştirdi. Bu makineyi ise Field Smather'in motorla çalışan ilk daktilosu takip etti. Daktilo üzerine yapılan çeşitli denemeler ve çalışmalar sonrasında seri halde üretilen elektrikli makinelerin satışı başladı. 1930 yılında başlayan satışlarla daktilo çeşitli pek çok alanda kullanıldı.
Daktilo Çeşitleri
Daktilo farklı kullanım alanlarında tercih edilmektedir. Daktilonun kullanım alanları değiştiği gibi çeşitli daktilo türleri bulunmaktadır. Kullanım alanına göre daktilo türleri:
- Büro makineleri
- Yarı büro makineleri
- Portatif makineler
Daktilo kullanım alanına göre büro makineleri, yarı büro makineleri ve portatif makineler olmak üzere üç gruba ayrılır. Bu daktilolar çalışma türüne bağlı olarak da farklı türlere ayrılır. Çalışma türüne bağlı daktilo türleri:
- Mekanik daktilo
- Elektrikli daktilo
- Elektronik daktilo
Mekanik daktilonun herhangi bir elektriksel aksamı yoktur. Bu daktilo çeşidi tamamıyla mekanik olarak çalışır. Parmaklarla tuşa kuvvet uygulandığında kaldıraç tertibatıyla tuşun bağlı olduğu harf kalkar. Kuvvet sonucu kalkan harf şeride vurur. Şerit ise sarılı olan kağıt üzerine harfin izini bırakır. Harflere her vurulduğunda şaryo otomatik ilerler. Mekanik daktiloda yazının düzgün çıkması için bazı maddelere dikkat etmek gerekir. Yazının iyi çıkması;
- Şeride,
- Harflere vuruşun kuvvetine,
- Tuşlara iyi basılıp basılmadığına bağlıdır.
Elektrikli daktilonun çalışma prensibi mekanik daktilo ile aynıdır. İki daktilo türü arasında önemli bir fark vardır. Elektrikli daktiloda tuşlara vururken harcanan enerji mekanik değil de elektrik enerjisidir. Bazı elektrikli daktilo modellerinde harflerin bulunduğu çubuklar yerine yazı topları vardır. Yazı topları seçilen harfe göre döner ve ilgili harfin kağıt üzerine basılmasını sağlar. Elektrikli daktilolar da farklı türlerde üretilmektedir. Bunlar;
- Kaset şeritli ve silicili
- Çubuklu elektrikli
- Kireçli elektrikli
- Papatya
Elektronik daktilolar diğer türlerle benzer özellik gösterse de aralarında fark vardır. Elektronik daktiloların diğer türlerden farkı harflerin dizilişidir. Harfler kollar ya da yazı topları üzerinde değil papatya şeklinde disk üzerine dizilmiştir. Elektronik daktilo diğer türlere göre daha sessiz ve fonksiyoneldir. Bu daktilo türü de kendi içinde farklı modellere ayrılır. Hafızalı, ekranlı ve ekransız modelleri mevcuttur. Daktilo üzerinde yazılan sayfa hafızaya alınır ve ihtiyaç duyulduğunda düzenlenebilir. Ekranlı modellerde ise yazılan yazı ekranda düzenlenebilir. Elektrikli daktilo modelinin en önemli özelliği silme özelliğine sahip olmasıdır. Silme özelliği sayesinde kağıt üzerinde yapılan düzeltme ve silme işlemlerinde iz kalmaz.
Daktilo Nerelerde Kullanılır?
Daktilo Türkiye'de kullanılmaya başlandığında hastanelerde, okullarda, şirketlerde, devlet dairelerinde kullanılıyordu. Daktilo yaygın olarak kullanıldığında çeşitli birçok alanda kullanılmaya da başladı. Daktilo kullanımı için kurslar açıldı. Kurslarda daktilo üzerinde yazı yazma, düzeltme, hızlı yazma eğitimleri verildi. Bilgisayarın geliştirilmesi ve kullanılmaya başlamasıyla daktilo kullanımı zamanla geri planda kaldı. Günümüzde daktilo üretimi yapan firmalar bulunduğu gibi bazı ülkelerde nadir de olsa daktilo kullanılıyor. (Hindistan, Afrika)
Daktilo Üzerinde Hangi Tuşlar Var?
Daktilo ile günümüzdeki bilgisayarlar kıyaslandığında ikisinin arasında bazı farklar dikkat çeker. Daktilo ilk kullanılmaya başlandıktan sonra zamanla geliştirilmiş ve son halini almıştır. Daktilo kullanımı beraberinde birçok kolaylığı getirmiştir. Daktilo başında insanlar daha hızlı yazı yazmaya başlamıştır. Fakat daktilo modellerine bağlı olarak daktilolar arasında bazı farklar görülmektedir. Bazı daktilo türlerinde 1 rakamı yoktur. Bazı daktilo türlerinde alfabedeki tüm harfler ve rakamlar yer alır. Daktilo üzerinde boşluk bırakma tuşu da bulunur.
Daktilo Nereden Bulunur?
Daktilo almak isteyenler yeni nesil daktilo modellerine bakabileceği gibi nostaljik etki oluşturan modellere de bakabilir. Daktilo üretimi günümüzde devam etmektedir. Fakat günümüzde üretilen daktilolar genellikle aksesuar olarak kullanılmak için tercih edilmektedir. Bilgisayar kullanımının artmasıyla daktilo kullanımı neredeyse hiç kalmamıştır. Bazı siteler veya satıcılar eski model daktiloları satışa sunar. Bu daktilolar daha önce kullanılmış ve hala kullanılabilir olan daktilolardır. Antikacılarda da daktilo bulunabilir.
İlginizi çekebilir: NEDİR