Bir hidrometre (dansimetre) veya hidroskop, iki sıvının göreceli yoğunluğunu ölçen bir cihazdır. Genellikle belirli bir sıvının özgül ağırlığını ölçmek için kalibre edilirler. Özgül ağırlığa ek olarak, petrol için API yerçekimi, mayalama için Plato ölçeği, kimya için Baume ölçeği de şarap imalathaneleri ve meyve suları için Brix ölçeği gibi başka ölçekler de kullanılabilir. Cihazın icadı, 4. yüzyılın sonlarında veya 5. yüzyılın başlarında İskenderiye Hipatia’ ya kadar dayandırılmıştır.
Hidrometre Nedir?
Hidrometre, kaldırma kuvvetine bağlı olarak sıvı bağıl yoğunluğunu ölçmek için kullanılan bir araçtır. Genellikle, bir hidrometre, altta üstten daha geniş ve ağır bir bilye içeren kapalı bir tüpten oluşur. Bir sıvıya yerleştirildiğinde hidrometre yüzer. Tüpün gövdesi üzerindeki işaretler sıvının nispi yoğunluğu ile ilişkilidir. Bir hidrometrenin işlevi Arşimet prensibine dayanır. Bir sıvı içinde asılı duran bir nesne, nesnenin batık kısmı tarafından yer değiştirilen ağırlığa eşit bir kaldırma kuvvetiyle karşılaşır.
Hidrometre Bileşimi ve Kullanımı
Birkaç farklı hidrometre tipi vardır, ancak en yaygın versiyon bir ucunda ağırlıklı bir ampul ve bir taraf yukarı doğru bir ölçek bulunan kapalı bir cam tüptür (Resim). Civa, ampulü ağırlıklandırmak için kullanılırdı, ancak daha yeni versiyonlar bunun yerine kurşun bilye kullanmaktadır. Bu da cihazın kırılması durumunda çok daha az tehlikelidir. Test edilecek sıvı örneği yeterince uzun bir kaba dökülür (mezür gibi). Hidrometre, yüzene kadar sıvının içine indirilir ve sıvının gövdedeki ölçeğe temas ettiği nokta not edilir. Hidrometreler çeşitli kullanımlar için kalibre edilir, bu nedenle uygulama için spesifik olma eğilimindedirler (örneğin, sütün yağ içeriğinin ölçülmesi veya alkol oranının göstermesi gibi).
Hidrometre Nasıl Çalışır
Hidrometreler Arşimet prensibine veya bir sıvı içinde asılı bir katının yer değiştiren sıvının ağırlığına eşit bir kuvvetle şamandıracağını belirten yüzdürme prensibine dayanarak çalışır. Böylece, bir hidrometre yüksek yoğunluklu olandan daha düşük yoğunluklu bir sıvıya batırılır.
Kullanım Örnekleri
Tuzlu su akvaryum meraklıları, akvaryumlarının tuzluluk veya tuz içeriğini izlemek için hidrometreleri kullanır. Cam cihaz kullanılabilirken, plastik mezür de daha güvenli alternatiflerdir. Plastik mezür akvaryum suyuyla doldurulur ve hidrometre tuzlu suya göre bağlı bir şamandıranın yükselmesine neden olur. Ölçek üzerinde özgül ağırlık okunabilir.
Şeker Ölçer: Bir sakarrometre, bir çözeltideki şeker konsantrasyonunu ölçmek için kullanılan bir hidrometre türüdür. Bu cihaz bira üreticileri ve şarap üreticileri için özel olarak kullanılmaktadır.
İdrar Ölçer: Bir idrar ölçer, idrarın özgül ağırlığını ölçerek hastanın hidrasyonunu göstermek için kullanılan tıbbi bir hidrometredir.
Alkolmetre: Bir prova hidrometre veya Tralles hidrometre olarak da bilinen bu cihaz sadece sıvı yoğunluğunu ölçer, ancak çözünmüş şekerler okumayı da etkilediğinden doğrudan alkol kanıtını ölçmek için kullanılmaz. Alkolik içeriği tahmin etmek için, fermantasyondan önce ve sonra ölçümler yapılır. Hesaplama, ilk okuma son okumadan çıkarıldıktan sonra yapılır.
Antifriz Test Cihazı: Bu basit cihaz, motor soğutması için kullanılan antifriz / suya oranını belirlemek için kullanılır. İstenen değer kullanım mevsimine bağlıdır.