Artroz, hyalin kıkırdağında ve ardından bitişik dokularda, eklem kapsülünde ve sinovyumda patolojik değişikliklerin eşlik ettiği kronik bir eklem hastalığıdır.
Lezyon distrofik ve dejeneratiftir, bu da eklem dokularının yapısında bir değişikliğe, işlevselliklerinin kaybına neden olur. Aynı istatistiklere göre, gezegenin toplam nüfusunun% 12'si artroza duyarlı. Hastalığın tüm ataklarının% 62 ila% 65'i 60 yaşın üzerindeki insanlarda görülür.
Bu patolojiye sahip eklem hasarı vakalarının diğer% 30-35'i 40-60 yaşları arasındaki hastalarda ortaya çıkar. Ve yaklaşık% 3'ü 20-40 yaş arası gençler.
Basit bir ifadeyle artroz, metabolik bozukluklara bağlı olarak eklemde ilerleyici dejeneratif-distrofik değişikliklerin geliştiği kronik bir hastalıktır. Nüfusun% 6-7'sinde teşhis edilen en yaygın eklem patolojisidir. Yaşla birlikte görülme sıklığı önemli ölçüde artar.
Elin küçük eklemleri (kadınlarda erkeklere göre 10 kat daha sık), ayak başparmağı, torasik ve servikal omurganın intervertebral eklemleri ve ayrıca diz ve kalça eklemleri artrozdaki patolojik süreçte en sık yer alır. Diz ve kalça eklemlerinin artrozu, klinik belirtilerin şiddeti ve yaşam kalitesine olumsuz etkisi açısından önde gelen yerdedir.
Artroz, eklem ve yardımcı aparatın karmaşık bir lezyonu ile karakterizedir:
Hastalık 45 yaşın altındaki kişilerin% 2'sinde, % 30'unda - 45 ila 64 yaşlarında ve% 65-85'inde - 65 yaş ve üzerinde teşhis edilir. Ekstremitelerin büyük ve orta boy eklemlerinin artrozu, hastaların yaşam standardı ve çalışma kapasitesi üzerindeki olumsuz etkisi nedeniyle en büyük klinik öneme sahiptir.
Eklem içindeki patolojik sürecin nedenine bağlı olarak birincil artroz, ikincil ve idiyopatik olarak ayırt edilir.
Birincil, bir yaralanma veya enfeksiyonun sonucu olarak ikincil bağımsız bir hastalık olarak gelişir ve idiyopatik formun nedeni bilinmemektedir. Hastalığın sınıflandırılmasına ek olarak, patolojik sürecin nedenine bağlı olarak artroz, yıkıcı değişikliklerin konumuna göre ayırt edilir:
Artroz oluşumuna iki neden katkıda bulunur - doku onarımı için vitamin ve mineral sağlayan stres ve yeterli beslenme eksikliği. Her insanın eklemleri bir yük taşır. Sporcular ve dansçılar için fiziksel çalışma sırasında bacaklara binen yük daha fazladır, bu da kemik eklemlerinin daha hızlı aşınması ve yüksek kaliteli beslenme gerektirmesi anlamına gelir. Sakin bir yaşam tarzı ile destek aparatı daha yavaş yıpranır, ancak aynı zamanda periyodik doku yenilenmesini gerektirir.
Bu nedenle, eklemlerin tahrip olması ve deformasyonunun ana koşulu, genellikle metabolik bozukluklarla ortaya çıkan, yararlı bileşenlerin hazımsızlığı olan yetersiz beslenmedir.
Eklem eklemlerinin aşınmasına ve metabolik bozukluklara katkıda bulunan faktörleri listeleyelim:
Artroz olasılığı, güçlü fiziksel eforla artar.
Günlük yükler kemik dokularının kapasitesini aşarsa içlerinde mikrotravma oluşur. Yaralanma yerlerinde zamanla büyüyen ve eklemi deforme eden kalınlaşmalar görülür;
Osteoartrit, önemli miktarda mineral kaynağı ve strese ve yıkıma direnme yeteneğini kaybetmiş, yıpranmış eklemlerin bir hastalığıdır. Bu nedenle yaşla birlikte hastalığa yatkınlık artar. 70 yıldan sonra her iki emekliye artroz teşhisi konur. Maksimum yük bacaklara düştüğü için (bir kişi hareket eder - yürür, durur, koşar, atlar), burada ilk artroz belirtileri oluşur.
Artrozlu eklem hastalığını tetikleyen nedenlerden herhangi biri ortaya çıktığında, içinde patolojik süreçler gelişmeye başlar. İlerlemelerinin mekanizması tam olarak anlaşılmamıştır, ancak resmi tıbbın ana aşamaları bilinmektedir.
İlk aşamada, kıkırdak dokusunun yapısında bir azalma ve sinovyal sıvıda anormal değişiklikler vardır. Bütün bunlar, eklem dokularının gerekli bileşenleri yeterli miktarlarda almadığı veya bazılarından mahrum kaldığı metabolik bozukluklar nedeniyle oluşur.
Ayrıca, besin eksikliği olan vücutta hyaluronik asidin üretilecek zamanı olmadığından kolajen liflerinin esnekliği ve kıkırdağın esnekliği kaybolur, bu da kolajen lifinin yapısal bileşiminin yumuşaklığını ve esnekliğini sağlar. Kıkırdak yavaş yavaş kurur, kırılgan hale gelir ve çatlar. Sinovyal kapsül içindeki sıvı yavaş yavaş tükenir ve ardından tamamen kaybolur.
Kıkırdak dokusunda pürüzlülük ve katı kemik büyümeleri oluşur. Aynı zamanda, eklemin diğer dokularının deformasyonu, patolojik dejenerasyonu, distrofisi ve fizyolojik aktivite kaybı gelişir. Hasta için bu değişiklikler ağrı, topallık, eklem sertliği görünümü anlamına gelir.
Akut klinik tablo artroz için tipik değildir, eklem değişiklikleri progresiftir, yavaşça artmaktadır ve semptomlarda kademeli bir artışla kendini gösterir:
Artrozda ağrı donuktur, geçicidir, yoğun stresli bir arka plana karşı hareket ederken, günün sonuna doğru ortaya çıkar (hastanın uykuya dalmasına izin vermeyecek kadar şiddetli olabilir). Artroz için ağrının sabit, mekanik olmayan doğası karakteristik değildir ve aktif inflamasyonun (subkondral kemik, sinovyum, ligamentöz aparat veya periartiküler kaslar) varlığını gösterir.
Çoğu hasta sabah uyandıktan sonra veya uzun bir hareketsizlik döneminden sonra ortaya çıkan ve fiziksel aktivite sırasında kaybolan sözde başlangıç ağrılarının varlığına dikkat çeker. Birçok hasta bu durumu "eklem geliştirme" veya "ayrılma" ihtiyacı olarak tanımlar.
Artroz, net bir lokalizasyonu olan ve kısa süreli (30 dakikadan fazla olmayan) bir sabah tutukluğu ile karakterizedir, bazen hastalar tarafından eklemlerde bir "jöle hissi" olarak algılanır. Sıkışma hissi, sertlik mümkündür.
Reaktif sinovitin gelişmesiyle, artrozun ana semptomları şu şekilde birleştirilir:
Hastalığın seyri sırasında tıp, hastalığın belirtileri, lezyonun yoğunluğu ve lokalizasyonu açısından farklılık gösteren üç aşama arasında ayrım yapar. Aynı zamanda, her üç aşamadaki farklılıklar, patolojik değişikliklere uğrayan doku türleri ile ilgilidir.
Bu üç derecelik patoloji gelişimine ek olarak, son bir aşama vardır - eklemin tüm dokularının geri dönüşü olmayan yıkımı. Bu aşamada sadece etkili bir tedavi uygulamak değil, ağrıyı dindirmek bile imkansızdır.
Enflamatuar süreç genellikle lezyonun ikinci derecesinde, nadir durumlarda, tıbbi müdahalenin yokluğunda - ilk aşamada başlar. Daha sonra, onu durdurmak gittikçe zorlaşır ve bu, ikincil patolojilere, hastalığın lokalizasyonu yerine patojenik mikrofloranın gelişmesine yol açabilir.
Ağır sonuçları dışlamak için tedaviye birinci dereceden başlanmalı ve aynı zamanda yoğun terapi yöntemleri uygulanmalıdır. Son aşamada, kıkırdak dokusunun tamamen tahrip edilmesiyle ilişkili olarak, hastayı eklemin ağrı ve hareketsizliğinden kurtarmak için yalnızca bir tekniğe izin verilir - eklemin bileşen parçalarının tamamen veya kısmen değiştirilmesi ile artroplasti.
Zamansız tedavinin ve eklemlerin ileri artrozunun sonuçları aşağıdaki gibi komplikasyonlarla doludur:
Bu komplikasyonlara ek olarak kronik seyir, yoğun ve sık ağrı, eklemin yapısal bileşenlerinin tamamen tahrip olması, rahatsızlık, fiziksel iş yapamama ve spor yapamama eşlik eder.
Artroz teşhisi, anamnestik verilerin, hastalığın karakteristik belirtilerinin, araçsal araştırma yöntemlerinin sonuçlarının değerlendirilmesine dayanır. Genelde belirleyici değişiklikler ve biyokimyasal kan testleri artroz için tipik değildir, sadece aktif bir enflamatuar sürecin gelişmesiyle ortaya çıkarlar.
Artroz teşhisi için ana araçsal yöntem radyografidir; teşhis açısından belirsiz durumlarda, bilgisayarlı veya manyetik rezonans görüntüleme önerilir.
Klinik belirtilerin şiddeti ve yaşam kalitesi üzerindeki olumsuz etkisi açısından diz ve kalça eklemlerinin artrozu önde gelen yerdedir.
Ek teşhis yöntemleri:
Eklem artrozunu erken dönemde tedavi etmek daha iyidir, tedavinin kendisi patojenetik ve karmaşık olmalıdır. Özü, bu hastalığın gelişimine katkıda bulunan nedenleri ortadan kaldırmaktır, ayrıca inflamatuar değişiklikleri ortadan kaldırmak ve daha önce kaybedilen fonksiyonları geri yüklemek de gereklidir.
Artroz tedavisi birkaç temel ilkeye dayanmaktadır:
İlaç tedavisi, bir uzman tarafından seçilen artrozun alevlenmesi aşamasında gerçekleştirilir. Olası yan etkiler nedeniyle kendi kendine ilaç tedavisi kabul edilemez (örneğin, nonsteroid antiinflamatuar ilaçların mide mukozası üzerindeki olumsuz etkisi).
Terapi aşağıdaki ilaçları içerir:
Ağrıyı hafifletmek, iltihabı azaltmak, mikrosirkülasyonu iyileştirmek ve kas spazmlarını ortadan kaldırmak için artrozlu bir hasta fizyoterapiye yönlendirilir:
Ayrıca termal prosedürler, sülfür, radon ve deniz banyoları kullanılır. Kasları güçlendirmek için elektriksel uyarı yapılır. Hafif masaj, remisyon sırasında da kullanılabilir.
Listelenen maruz kalma yöntemleri etkisiz ise, komplikasyonların varlığında, artrozun cerrahi tedavisine başvururlar:
Hastalığın erken evrelerinde mekanik, lazer veya soğuk plazma debridmanı kullanılır (hasarlı kıkırdağın yüzeyinin düzleştirilmesi, cansız alanların çıkarılması). Bu yöntem ağrıyı etkili bir şekilde giderir, ancak geçici bir etkiye sahiptir - 2-3 yıl.
Bugünlerde çoğu insan hap veya iğne almak istemiyor. Bu nedenle, soruyu soruyorlar - halk ilaçları yardımıyla artroz nasıl tedavi edilir? Çoğunlukla, bu tür fonlar vücudun tonunu artırmayı, kan dolaşımını iyileştirmeyi, ağrıyı gidermeyi ve bağışıklığı artırmayı amaçlamaktadır.
Bu hastalığı tedavi etmek için geleneksel ilaç tarifleri kullanılır:
Defne yaprağı, yaban turpu, sarımsak ve çavdar tanelerinin tentürleri de etkili kabul edilir. Artrozun halk ilaçları ile tedavisi, ilaç tedavisi ile birleştirildiğinde en etkili olacaktır.
Artroz için beslenme temel prensipleri aşağıdaki noktalara indirgenmiştir:
Balık yemekleri ile ilgili kesinlikle hiçbir şikayet yoktur - birçoğunu doğal olarak makul miktarlarda yiyebilirsiniz.
Doktorun önerdiği tedavi rejimini takiben hastalığın gerilemesi ve hasarlı dokunun yenilenmeye başlaması mümkündür.
Artrozun önlenmesi doğru beslenme ile başlar. Metabolizmayı bozabilecek yiyeceklerin yanı sıra tuz alımını da azaltmaya çalışmak gerekir. Bunlara baklagiller, yağlı etler ve alkol dahildir. Diyet, lahana, yeşillik ve balık içerir.
Artrozun önlenmesi için beden eğitimi derslerine katılmak, ısınma yapmak gerekir. Mümkünse birkaç kilometre yürümek daha iyidir. Kilonuzu izlemek ve kilo alımını önlemek de önemlidir, çünkü bu, ağrılı eklemlere ek baskı uygulayacaktır. Vücuttaki metabolizmayı bozabileceği için kilo vermek amacıyla hap alınması önerilmez.
Yaşam için görünüm elverişlidir. Sosyal ve doğum prognozunun uygunluğu, teşhisin ve tedavinin başlamasının zamanında olmasına bağlıdır; gerekirse hastalığın cerrahi tedavisi konusundaki karar geciktiğinde azalır.