Bazen oluyor.
Bir şey seyrediyorsunuz ve sizi saran gerçeklik birden yıkılıyor, hayatın gündelik akışı anlamını yitiriyor.
Bir tesadüf eseri dün ünlü fizikçi Hawking’in “evreni tanrı mı yarattı” sorusunu tartıştığı bir programı izledim.
“Bu koca kâinat kimin eseri” sorusunun cevabını arıyor ve sorudan soruya geçiyordu.
Bunu da benim gibi cahiller daha iyi anlasın diye bir yemeği tarif eder gibi tarif ediyordu, “Bir evren yapmak için maddeye, enerjiye ve büyük bir genişliğe ihtiyaç var” diyordu.
Sonra Einstein’ın ünlü formülüne geliyordu.
“Einstein maddeyle enerjinin bir paranın iki yüzü gibi olduğunu buldu, madde enerjiye dönüşebiliyordu.”
Böyle olunca kâinatı yapmak için ihtiyaç duyulanlar ikiye iniyordu, madde ve boşluk
Maddeyi büyük bir boşlukta enerjiye dönüştürdüğünüzde bir “kâinat” yaratabiliyordunuz.
Sonra o kaçınılmaz soruyu soruyordu:
“Maddeyi kim enerjiye çevirip kâinatı yarattı?”
Kibarca devam ediyordu, “Kimsenin inancına saygısızlık etmek istemem ama bunu yapmak için bir tanrıya ihtiyaç yok”.
Neden tanrıya ihtiyaç yok sorusunun cevabını da şöyle veriyordu:
“Enerjiye dönüşebilecek olan atomaltı parçacıklarının rastgele ortaya çıkıp, rastgele kaybolduklarını keşfettik. Bu parçacıklar büyük patlama dediğimiz anda enerjiye dönüşerek kâinatı oluşturdular. Bunun için tanrıya ihtiyaçları yoktu.”
Bu işleri iyi bilenler benim anlatımımdaki cehaleti affetsinler, teknik hatalar yapıyorsam da genelde söylediği buydu.
En azından maddenin bir tanrıya ihtiyaç duymadan ortaya çıkıp enerjiye dönüşerek kâinatı oluşturacağını öylesine açık söyledi ki ben bile net bir şekilde anladım.
Bütün kâinat, tanrıya ihtiyaç bırakmayacak şekilde, Einstein’ın E=Mc2 formülüyle açıklanabiliyordu.
Küçücük bir formül sırları çözüyordu.
Maddenin enerjiye dönüşebildiğini keşfettiğinizde kâinatın önemli bir sırrını çözmüş oluyordunuz.
Daha sonra “yıldızların nasıl oluştuğunu” anlatan başka bir belgesel izledim.
Kâinatın içindeki o milyarlarca yıldız, o rengârenk ahenk aslında hep aynı olayın tekrarından ibaretti, büyük bir ısının içinde birbirine çarpan helyum atomları yıldızları meydana getiriyordu.
Yıldızların ortaya çıkışı aslında hep aynı olayın tekrarıyla mümkün olduğundan, İngiltere’deki bir laboratuarda her gün yeni “yıldızlar” yapıyorlardı.
Bunlar “minicik” yıldızlardı ama o kocaman yıldızların bütün özelliklerini taşıyorlardı.
Kâinata yalnızca maddeden, yıldızlardan, ısıdan, ışıktan baktığınızda, kâinatın rastgele ortaya çıkan maddeciklerin enerjiye dönüşmesiyle yaratılmış olabileceğini söyleyen teori, bütün basitliğine rağmen ikna edici bir sahiciliğe de sahipti.
Bütün kâinat neticede tek bir formüldü.
Ve, o formülün tekrarından ibaretti.
Benim aklıma takılan soru başkaydı.
Einstein’ın o kısacık formülü ile muhteşem sonsuzluğu, olağanüstü kâinatın yaradılışını anlayabiliyorduk.
Ama koca kâinatı açıklayan formül tek bir insanı bile açıklamaya yetmiyordu.
İnsandan geçtim sıradan bir canlıyı bile açıklamıyordu benim anladığım kadarıyla.
Bir canlının “gözünün” oluşumu bir yıldızın oluşumundan çok daha karmaşıktı.
Kılcal damarların haritası, yıldız haritalarından daha giriftti.
Madde enerjiye dönüştüğünde büyük bir kâinat, galaksiler, güneş sistemleri, yıldızlar, gezegenler bütün haşmetleriyle ortaya çıkabiliyordu, çeşitli atomların ve atomaltı parçacıklarının belli bir hızda birbirlerine çarpmaları ışıklar ve alevler içinde yıldızları oluşturuyordu ama bir insan beynini aynı yöntemlerle yaratamıyordunuz.
Kâinatın ve yıldızların oluşumu laboratuarlarda yeniden canlandırılıyordu ama atomlarla, ışıklarla, ısılarla “yeni bir düşünce” yaratmak imkânsızdı.
Görkemli bir şeydi kâinat ama o “kâinatı” kavrayan, sırrını çözen “düşüncenin” yanında gene de sönük kalıyordu.
Her deneyde aynı sonucu veren “yıldızlara” kıyasla her deneyde başka sonuçlar veren “duygular” çok daha anlaşılmazdı.
Kâinatı anlayabiliyorduk, insanı anlayamıyorduk.
Bu milyarlarca galaksiyi “rastgele bir maddenin enerjiye dönüşümüyle” açıklamak mümkündü ama o kâinatın bir köşesinde, küçücük bir gezegenin üzerinde bedenleriyle, düşünceleriyle, duygularıyla kâinattan da girift olan insanların nasıl ve niye yaratıldığını anlamak, bunu herhangi bir formülle, herhangi bir varsayımla açıklamak mümkün olmuyordu.
Muhteşem ve sonsuz kâinat “tek bir patlamayla” bir anda oluşabiliyordu ama bir insanı “tek bir patlamayla” bir anda yaratamıyordunuz.
Sonsuzluğun o korkunç genişliğiyle, yıldızların milyonlarca yıl süren yaşamlarıyla kıyaslandığında çok zavallı kalan, çok kısa sürede varlıkları tükenen insanlar nasıl oluyordu da bütün zavallılıklarına karşın kâinattan daha anlaşılmaz, daha karanlık, daha çözülmez bir karmaşaya sahiptiler.
Tanrı var mı yok mu bilmiyorum ama onu aramak isteyen sonsuzlukta, galaksilerde, güneşlerde, yıldızlarda değil, insanda aramalı bence.
Sır, insanda çünkü.
- BIST 90.383
- Altın 144,409
- Dolar 3,6117
- Euro 3,9021
- İstanbul 8 °C
- Diyarbakır 12 °C
- Ankara 15 °C
- İzmir 17 °C
- Berlin 11 °C
- Kılıçdaroğlu: Diyarbakır barışa özlem duyan bir şehir
- Neçirvan Barzani: Bağımsızlık referandumu bu yıl yapılacak
- ABD Dışişleri Bakanı Rakka için geliyor
- Eski CIA direktöründen Gülen iddiası
- TSK, PKK'ye yönelik hava harekâtı düzenledi
- Kurtulmuş: ABD, PYD'yi tercih ederse...
- Trump, tartışmalı boru hattı projesini imzaladı
- Fuad Hüseyin: ABD, Kürdistan’a desteğini açıkça beyan etti
- İtalyan kaleci Buffon tarihe geçti
- Trump’ın sağlık reformu yasası yine ertelendi
- Papa: Avrupa Birliği kendini sorgulamalı
- Şerefnâme’nin 1682 tarihli ilaveli tercümesi yayınlandı
- Almanya'dan Türkiye'ye 54 silah satışına onay
- Merkel'den referandum açıklaması
- Emine Ayna serbest bırakıldı
Kâinat ve tanrı
- Reuters objektifinden Musul’dan kaçış
- Hawraman Taht köyünde kar manzarası
- Suriye’nin Halep kentinden geriye kalanlar
- Başbakan Binali Yıldırım, Hewler'de
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- Eski ABD elçisi: Rakka YPG'siz alınamazABD’nin eski Türkiye Büyükelçisi James Jeffrey, Suriye’de Türkiye’yle YPG’yi karşı karşıya getiren denklem hakkında konuştu.
- Ahmet Türk: 7 Haziran sonrasındaki eylemler hataydıMardin Belediye Eş Başkanı iken yerine kayyum atanan ve ardından tutuklanan Ahmet Türk, çözüm sürecini ve referandumu değerlendirdi.
- Nuceyfi: 'Kürdistan’a saldırmayı düşünenler var'Irak Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve eski Parlamento Başkanı Usame Nuceyfi, “Bağımsızlık konusunda kararı Kürdistan Bölgesi halkı verecek. Biz de bunu saygıyla karşılayacağız” dedi.
- Beşikci: Bağımsızlığı ertelemek sakıncalıdırKürd siyasetine yönelik eleştirileri ile tartışma konusu olan Sosyolog Yazar İsmail Beşikci, kendisine yönelik eleştiriler, PKK'nin ulusal kongre girişimleri, Güney'deki bağımsızlık girişimleri konusundaki soruları yanıtladı.
ÖZEL MAKALE
- Türkiye'de tutuklu sayısında yüzde 191'lik artışAvrupa Konseyi'nin ceza istatistiklerine göre Türk cezaevlerindeki tutuklu sayısı 2006-2015 yılları arasında yüzde 191 oranında arttı. 47 üye ülke genelinde ise tutuklu sayısında düşüş kaydedildi.
- Türkan Elçi, Tahir Elçi'yi yazdıTürkan Elçi, Diyarbakır Baro Başkanı iken öldürülen Tahir Elçi için Özgürüz’e yazdı: Kopuk, kör, sağır hayatların arasına köprüler inşa etmiştin.
- Popüler Tarihin efendisi; Akgündüz Metinleri (2)"Saîdê Kurdî, Muhakemat eserinin 8. Mukaddimesinde ifade ettiği gibi İslam dünyasında, Hicri 300’den sonra ilmi çalışmaları yarı yarıya terk edilmişti, 500’den sonra tamamen bıraktı."
- Rusya, Suriye'yi S-300 ve S-400'lü savunma sistemiyle koruyacakRusya'nın Suriye'de S-300 hava savunma sistemleriyle S-400 füze savunma sistemlerini kullanarak birleşik hava savunma sistemi kurduğu belirtildi.
KÜLTÜR SANAT
- Şerefnâme’nin 1682 tarihli ilaveli tercümesi yayınlandıŞerefnâme’nin 1682 tarihinde Palu Beyi Yansur Bey’in Katibi Şem‘î tarafından yapılmış Osmanlıca Tercümesi Nûbihar Yayınları tarafından yayınlandı.
- Aynur Doğan'a ABD'den Akdeniz Müziği Ustası ödülüKürtçe müziğin, Türkiye’de ve dünyada en çok tanınan isimlerinin arasında yer alan Aynur Doğan, ABD’deki Berklee Müzik Okulu tarafından geleneksel olarak verilen Akdeniz Müziği Ustası ödülüne layık görüldü.
- Dengbêj Mihemed Şêxo'nun ölüm yıldönümüKürd müziğinin usta ismi denbêj Mihemed Şêxo 9 Mart 1989 tarihinde hayatını kaybetti.
- Nûbihar 25 yaşında1992 yılının Martı’nda yayınevi, yedi ay sonra da Ekim ayında dergi olarak yayın piyasasına giren Nûbihar 25 yaşına girdi.