İrritabl Bağırsak Sendromu Tedavisi
İrritabl bağırsak sendromuna neyin neden olduğu tam olarak bilinmemektedir, bu nedenle tedavi belirtilerin hafifletilmesine odaklanmaktadır.
İrritabl bağırsak sendromu nasıl geçer? Çoğu durumda, stresle baş etmeyi öğrenmek ve diyette ya da yaşam tarzında yapılan değişiklikler irritabl bağırsak sendromu belirtilerini başarılı bir şekilde kontrol etmeye yardımcı olabilmektedir. Özellikle, belirtileri tetikleyen gıdalardan kaçınmak oldukça doğru olmaktadır. Yeterli egzersiz yapmaya, bol miktarda sıvı almaya ve yeterli uykuyu çekmeye özen göstermeye çalışılmalıdır.
Belirtiler ılımlı veya şiddetli ise, yaşam tarzı değişikliklerinizden daha fazlasına ihtiyaç duyulabilmektedir. Bazı durumlarda doktor ilaç tedavisi önerebilir. (1)
Diyet Değişiklikleri
Gaza neden olan gıdaları azaltama: Eğer rahatsız edici şişkinlik veya önemli miktarda gaz probleminiz, doktorunuz karbonatlı içecekler, sebzeler (özellikle lahana, brokoli ve karnabahar gibi ) ve çiğ meyveleri yemeyi durdurmanızı önerebilir.
Gluteni azaltma: Araştırmalara göre, gluten (buğday, arpa ve çavdar) tüketiminin durdurulması irritabl bağırsak sendromu hastalarında ishal belirtilerini hafifletebilmektedir. Ancak, bu öneri henüz tam olarak net değildir.
Fodmap diyeti: Bazı insanlar fruktoz, fruktanlar, laktoz gibi karbonhidrat tiplerine duyarlıdırlar. Bunlar bazı tahıllarda, sebzelerde, meyvelerde ve süt ürünlerinde de bulunur. Bununla birlikte, çoğu zaman insanlar her bunları tükettiğinde rahatsızlık oluşmaz. Sıkı bir düşük fruktoz, fruktanlar, laktoz diyeti ile irritabl bağırsak sendromu belirtileri rahatça geçebilir. (2)
İlaç Tedavisi
Lif takviyeleri: Psyllium veya metilselüloz gibi lif takviyelerini sıvı ile almak, kabızlığı kontrol etmeye yardımcı olabilir. Yiyeceklerden elde edilen lif bir lif takviyesine kıyasla çok daha fazla şişmeye neden olabilir. Lif belirtilerin hafifletilmesine yardımcı olmazsa, doktorunuz magnezyum sütü veya polietilen glikol gibi bir ozmotik müshil reçete edebilir.
Anti ishal ilaçlar: Loperamid gibi ilaçlar ishali kontrol etmeye yardımcı olabilir. Bazı insanlar, kolestiramin, kolestipol gibi safra asidi bağlayıcı maddeler olarak adlandırılan ilaçlardan yaralanabilir, ancak bunlar şişkinlik yol açabilir. (3)
Antikolinerjik ve antispazmodik ilaçlar: Hiyosyamin ve disiklomin gibi ilaçlar, ağrılı bağırsak spazmlarının hafifletilmesine yardımcı olabilir. Bazen ishal nöbetleri olan insanlar için kullanılır, ancak bunlar kabızlığı daha da kötüleştirebilir ya da idrar zorluğu gibi diğer belirtilere yol açabilir. Ayrıca, glokoma sahip insanlar tarafından da dikkatli kullanılmalıdır. (4)
Antidepresan ilaçlar: Belirtiler arasında ağrı veya depresyon varsa, doktorunuz bir trisiklik antidepresan veya seçici bir serotonin geri alım inhibitörü önerebilir. Bu ilaçlar, bağırsakları kontrol eden nöronların aktivitesini inhibe etmenin yanı sıra depresyonun hafifletilmesine yardımcı olurlar.
İshal ve depresyondaysanız karın ağrısı yaşıyorsanız, doktorunuz imipramin veya nortriptilin gibi trisiklik antidepresanlardan daha düşük bir doz önerebilir. Bu ilaçların yan etkileri uyuşukluk ve kabızlığı içermektedir. Fluoksetin veya paroksetin gibi ilaçlar depresyondaysanız ve ağrınız ya da kabızlığınız varsa yardımcı olabilir. (5)
Antibiyotikler: Bağırsaklardaki bakterilerin aşırı büyümesi nedeniyle belirtileri olan bazı insanlar, antibiyotik tedavisinden fayda görebilir.
Rehberlik: Eğer depresyon veya stres irritabl bağırsak sendromu belirtilerinizi kötüleştiriyorsa psikolojik danışmanlıktan yararlanabilirsiniz. (6)
İrritabl Bağırsak Sendromu İçin Hangi Doktora Gidilir?
Pratisyen, aile hekimi ve iç hastalıkları uzmanı, irritabl bağırsak sendromunu teşhis edebilir ve tedavi edebilir.
Daha fazla test gerekiyorsa ya da belirtileriniz tedaviye cevap vermiyorsa, sindirim sistemi problemleri (gastroenterolog) tedavisinde uzmanlaşmış bir doktora görünmeniz yararlı olabilir. (7)
İrritabl Bağırsak Sendromu Hastalığı Nedir?
İrritabl barsak sendromu (IBS), kalın bağırsağı etkileyen oldukça yaygın bir hastalıktır. İrritabl bağırsak sendromu sıklıkla kişide kramp, karın ağrısı, şişkinlik, gaz, ishal ve kabızlık oluşturmaktadır. Uzun vadede yönetmek zorunda kalacağınız kronik bir durumdur.
İrritabl bağırsak sendromunun belirtileri genellikle kişi için çok rahatsızlık verici olsa da, iltihaplı bağırsak hastalığının diğer formları olan ülseratif kolit ve Crohn hastalığının aksine, bağırsak dokusunda değişikliklere neden olmaz veya kolorektal kanser riskinizi arttırmaz.
İrritabl barsak sendromu olan az sayıda kişide ciddi belirtiler oluşturmaktadır. Bazı insanlar diyet, yaşam tarzı ve stres yönetimi ile belirtilerini kontrol edebilir. Diğerleri ise ilaç ve danışmanlığa ihtiyac duyabilmektedir. (8)
İrritabl Bağırsak Sendromu Belirtileri
İrritabl bağırsak sendromu nasıl anlaşılır? İrritabl bağırsak sendromu başlangıcı ve sonrasında karşılaşılan en yaygın belirtiler şunlardır:
- Bağırsak alışkanlıklarında değişme
- Karın ağrısı ve kramplar (genellikle tuvalete gittikten sonra kişi rahatlamaktadır)
- Tuvalete gittikten sonra bile bağırsakların tamamen boşaltılmadığı hissi
- Artan gaz problemi
- Rektumdan mukus geçişi
- Ani ve acil tuvalete gitme ihtiyacı
- Şişme veya karında şişlik
Çoğu belirti, yemek yedikten sonra daha da kötüleşir. Genellikle, hastalığının şiddetli hali 2-4 gün kadar sürebilir ve daha sonra belirtiler düzelir veya tamamen kaybolur. (9)
İrritabl Bağırsak Sendromu Nedenleri
İrritabl bağırsak sendromu neden olur? İrritabl bağırsak sendromunun nedeni tam olarak bilinmemektedir, ancak anormal bağırsak işlevine neden olabilecek bir dizi faktörün varlığının bu sendromu tetiklediği düşünülmektedir. İrritabl bağırsak sendromuna neden olabileceği düşünülen bazı faktörler şunlardır.
- Duygusal stres
- Yemek yemek
- Aşırı gaz
- Kadın hormonları
- Bazı ilaçlar ve gıda maddeleri (alkol, çikolata, kahve, süt ürünleri, fruktoz, karbonhidratlar)
- Gastroenterit sonrası
- İnce bağırsakta bakterilerin aşırı büyümesi (10)