Multipl skleroz (MS), merkezi sinir sisteminin ilerleyici demiyelinizasyonu ve engellilik ile karakterize kronik enflamatuar bir hastalığıdır. Epstein-Barr (EBV) virüsü, MS patogenezinde rol oynadığı düşünülmektedir. MS hastalarında yüksek anti-EBV titreleri bildirilmiştir.
Epstein-Barr virüsünün, MS'in olası bir nedeni olduğundan şüphelenilirken, glandüler ateşi olan kişilerin nörodejeneratif durumu geliştirme ihtimalinin daha yüksek olduğu fark edilmiştir. Çok sayıda çalışma, hemen hemen her MS hastasının virüsü taşıdığını ve taşıyıcı olmayanların hastalığı neredeyse hiç geliştirmediğini doğrulamaktadır..
Çoğu glandüler ateş atağından sonra, virüsün, B hücreleri üzerinde sorun yaratmadan uykuda kaldığı düşünülmektedir. Ancak artan kanıtlar, virüs bulaşmış B hücrelerinin, beyin ve omurgasını istila etmesine izin verdiğini göstermektedir.
Bu enfekte olmuş bağışıklık hücrelerinin, sinirlerin etrafındaki koruyucu kılıfa saldırarak MS'te görülen belirgin hasarlara yol açabileceğini düşünen bir grup araştırmacı, daha önce MS'li insanların beyinlerinde yüksek düzeyde Epstein-Barr virüsü bulmuşlardır.
Aynı araştırmacılar yaptıkları yeni bir çalışmada, Epstein-Barr virüsünü kontrol etmek için bağışıklık sistemlerini teşvik ederek MS'li insanlara yardım edip edemeyeceklerini test etmektedirler.
Bu görüş ilk olarak 2013 yılında, 42 yaşındaki Avustralyalı bir erkek MS hastasında ilk defa test edilmiştir. Araştırmacılar hastada T hücreleri adı verilen bağışıklık hücrelerinin bir alt kümesini izole etmiş, onları Epstein-Barr virüsünü tanımak ve yok etmek için eğitmiş, sonra bu hücreleri hastanın kan dolaşımına geri enjekte etmektedirler. Hasta işlemden sonra daha az yorgun hissettiğini ve daha az ağrılı bacak spazmı yaşadığını, el fonksiyonunun ve iş üretkenliğinin arttığını bildirmiştir.
Bu umut vaat eden sonuçları takip eden araştırmacılar, progresif MS’li 10 kişide aynı yaklaşımı test etmektedirler. Yedi kişi artan enerji ve günlük aktivite yapma kabiliyetinin yanı sıra daha iyi konsantrasyon, zihinsel netlik, vizyon ve denge dahil olmak üzere iyileşmeler bildirmektedirler. Dört kişide, immünoglobulin G adı verilen MS ile ilişkili bir proteinin seviyesi düşmüştür. Çalışmadaki hiçbir katılımcı ciddi yan etki bildirmemiştir.
Araştırmacılar bulguların, Epstein-Barr virüsünün MS'te rol oynadığı görüşünü güçlendirdiğini belirtmişlerdir. Bazı insanların bağışıklık sistemlerinin virüsü diğerlerinden daha iyi yönetebilmelerinin genetik nedenleri olabileceğini aktarmaktadırlar.
Pender et al. Epstein-Barr virus–specific T cell therapy for progressive multiple sclerosis, JCI Insight 2018.+ Tüm Referansları Göster