Karacaahmet Türbesi’ni tamir ettiren Kanuni’nin eşi Gülfem Hatun
1511 yılında Kanuni ile evlenen Gülfem Hatun, Kanuni'nin ikinci eşidir. Popüler kültür aracılığıyla aşina olduğumuz Gülfem Hatun'un hayatına ve ölümüne dair çeşitli rivayetler bulunur. Fakat göz ardı edilse de padişah eşlerinin en önemli özelliklerinden biri hayırda yarışan kimseler olmasıdır. Peki, Gülfem Hatun'un yaptığı hayır hizmetleri nelerdir?
Giriş Tarihi: 03.03.2020
09:57
Güncelleme Tarihi: 03.03.2022
14:52
📌
Kanuni Sultan Süleyman'ın eşi olan Gülfem Hatun, İstanbul Vakıfları Tahrir Defteri'nde Abdurrahman kızı Gülfem Hatun olarak adı geçer. Baba adı, Gülfem'in yabancı asıllı bir Müslüman olduğunu göstermektedir.
Osmanlı'nın vakıf sahibi cömert hanım sultanları
📌1521'de Şehzade Mehmet'le aynı sene dünyaya gelen oğlu yine aynı yıl 12 Ekim 1521'de çiçek hastalığından vefat eden Şehzade Murad 'ın annesinin de Gülfem Hatun olduğunu belirtilir.
Gülfem Hatun'un mezar taşındaki "şehide" sözcüğü, ölümü ile ilgili değişik rivayetlerin oluşmasına da neden olmuştur.
➡Gülfem Hatun'un, Kanuni'nin Hürrem Sultan'ın ardından üçüncü eşi olduğunu söyleyen Çağatay Uluçay, 1561 veya 1562 yılında, Kanuni'nin emriyle öldürüldüğünü de ifade eder.
Mezar taşında hangi ifade yer alıyor?
📌Bu iddia; mezar taşında yazan
"şehide-i saide" ("kutlu şehit" anlamına gelir) ifadesinden kaynaklansa da çeşitli sebepler sonucu ölenlerin mezar taşlarında da şehit ifadesine rastlanmaktadır. Aynı zamanda Gülfem Hatun'un bir salgın hastalık veya kaza ile ölmüş olabileceği de ihtimaller dahilindedir. Gülfem Hatun'un mezarı ise, günümüzde minaresiz ve sade bir çatıyla örtülü olan caminin bahçesinde yer almaktadır.
Yaşamı hakkında bilgilerin azlığına karşın, arşiv kaynaklarında Gülfem Hatun'un vakıflarına ilişkin ayrıntılı bilgiler mevcuttur.
Hürrem Sultan'ın İstanbul'da yaptırdığı en büyük hayrat
Gülfem Hatun’un vakıflarına ilişkin bilgiler
📌Üsküdar Kadı Sicilleri'nde Gülfem Hatun'un 1539 yılında mektep, tabhane ve imaret yapmak üzere çeşitli emlak satın aldığı kayıtlıdır. Ebussuud Efendi'nin imzasını taşıyan vakfiyesi 1542 tarihlidir.
➡1542 tarihli İstanbul Vakıfları Tahrir Defteri'ndeki kayıtta cami, mektep ve imaret için ayrılmış gelir kaynağı oldukça fazla emlak ve nakitten oluşmuştur.
Gülfem Hatun’un yaptırdığı hayır hizmetleri
Yapımı 1561'de tamamlanan ve tamamen kendi birikimleriyle yaptırdığı Üsküdar'daki Gülfem Hatun Camii ile mektep ve türbesine; ve 34 oda, 11 ev, 6 dükkân, 1 bahçe ve fırın vakfetmiştir. Ancak 1930'daki yol yapım çalışmalarında türbe ve mektep yıkılmıştır.
Valide Sultan türbeleri
📌
Gülfem Hatun'un Üsküdar'da yaptırdığı eserlerden günümüze sadece küçük bir cami ulaşmıştır. Üsküdar'da çarşı içinde Doğancılar Yokuşu'nun alt tarafında meydanın sağ yanında yer alır. Kanûnî Sultan Süleyman zamanında yapılmıştır.
Mimar Sinan'ın eserlerini tanıtan tezkirelerde aynı adı taşıyan medreseye rastlanırsa da camiye dair bilgi yoktur.