Beş yüz yılı aşkın bir süre önce, Orta Batı’nın Guatemala dağlık bölgelerinde, Maya halkı, daha önce birçok arkeoloğun inandığından çok daha az yönetici müdahalesi ile mal ticareti yapıyordu.
Latin American Antiquity dergisinde yayınlanan yakın tarihli bir araştırmaya göre, K’iche’nin yönetici seçkinleri, merkezi kontrol alanlarının dışındaki kişiler tarafından yürütülen obsidyen tedariki ve ticaretine müdahalesiz bir yaklaşım benimsedi.
{6 }Bu alanlarda, alet ve silah yapımında kullanılan cam benzeri bir kaya olan obsidyenin yakındaki kaynaklarına erişim, yerel halk tarafından bağımsız ve çeşitli veri toplama ağları aracılığıyla yönetiliyordu. Zamanla, obsidyen kaynaklarının mevcudiyeti ve onu şekillendirmek için zanaatkarların yaygınlığı, birçok yönden çağdaş pazara dayalı ekonomileri düşündüren bir sistemle sonuçlandı.
“Bilim adamları genellikle obsidyen ticaretinin yönetildiğini varsaydılar. Araştırmanın baş yazarı ve Washington Eyalet Üniversitesi’nde antropoloji profesörü olan Rachel Horowitz, “Araştırmamız en azından bu alanda durumun böyle olmadığını gösteriyor” dedi. “İnsanlar, zanaatkarlardan mal alıp satmak için bugün sahip olduğumuz süpermarketlere benzer yerlere gidebilmek de dahil olmak üzere, oldukça fazla ekonomik özgürlüğe sahip görünüyor.”
Maya Klasik Sonrası Dönemi’ne (MS 1200-1524) ait siyasi örgütlenme hakkında kapsamlı yazılı kayıtlar bulunsa da, toplumsal seçkinlerin ekonomik gücü nasıl kullandığı hakkında çok daha az şey biliniyor. Horowitz, arkeologlar tarafından bir bölgedeki ekonomik gelişme düzeyini belirlemek için vekil olarak kullanılan obsidyen eserlerin üretimini ve dağıtımını inceleyerek K’iche’deki bu bilgi eksikliğini gidermeye koyuldu.
O hammaddenin orijinal olarak nereden geldiğini ve üretim tekniklerini belirlemek için K’iche’nin başkenti Q’umarkaj ve çevresindeki 50 bölgeden çıkarılan obsidyen eserler üzerinde jeokimyasal ve teknolojik analizler gerçekleştirdi.
The Sonuçlar, K’iche’nin obsidiyenlerini Orta K’iche’ bölgesindeki ve Q’umarkaj’daki benzer kaynaklardan aldığını gösterdi, bu da yüksek derecede merkezi kontrole işaret ediyor. Yönetici seçkinler ayrıca, bu merkezi sitelerdeki bolluğuna bağlı olarak, yerel olmayan obsidyenin daha değerli biçimlerinin, özellikle de Meksika’dan gelen Pachua obsidyeninin ticaretini yönetiyor gibi görünüyordu.
Yine de, bu çekirdek bölgenin dışında, K tarafından fethedilen bölgelerde Bununla birlikte, obsidiyen ekonomik ağlarda daha az benzerlik vardı. Horowitz’in analizi, bu sitelerin kendi obsidyen kaynaklarına erişimi olduğunu ve insanların uzmanlar tarafından kayadan yapılmış bıçaklar ve diğer yararlı aletler satın alabilecekleri özel yerler geliştirdiğini gösteriyor.
“Uzun bir süredir, Geçmişte insanların piyasa ekonomilerine sahip olmadığı fikri, düşündüğünüzde bu biraz garip. Bu insanların geçmişte pazarları neden olmasın?” dedi. “Onu ne kadar incelersek, bu insanların yaşamlarının bizimkine benzer birçok farklı yönü olduğunu o kadar çok fark ederiz.”
Tulane Üniversitesi’ndeki Orta Amerika Araştırma Enstitüsü, Horowitz’e obsidyen bıçakları ödünç verdi. ve çalışması için kullandığı diğer eserler. Eserler 1970’lerde kazıldı.
İleriye dönük olarak Horowitz, Maya’nın ticareti nasıl yürüttüğü, ticaretini nasıl yürüttüğü hakkında daha fazla ayrıntı keşfetmek için geri kalanı Guatemala’da bulunan koleksiyonun daha fazlasını incelemeyi planladığını söyledi. ekonomik sistemler ve genellikle hayatlarına devam ettiler.
Referans: “Economic Integration and Obsidian Consume in the Late Postclassic Period K’iche’ Region”, Rachel A. Horowitz, 9 Aralık 2022, Latin American Antiquity.{ 10} DOI: 10.1017/laq.2022.79