Hafta sonu Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) yönetim kadrosunda çok önemli bir gelişme yaşandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kararıyla Merkez Bankası Yönetim Kurulu Başkanı Murat Çetinkaya görevden alınarak yerine Murat Uysal getirildi. Vatandaşlar bu değişiklik ile birlikte yeni Merkez Bankası Başkanı Murat Uysal hakkında bilgi toplamaya başladılar. Araştırmalar ışığında yeni başkan Murat Uysal hakkında önemli iddialar da ortaya atılmaya başlandı.
Murat Uysal'ın 3 Ekim 2001'de hazırladığı Yüksek Lisans teziyle ilgili tez için intihal iddiası ortaya atıldı. Peki intihal nedir? İlk olarak intihalin ne olduğunu açıklayarak başlayalım.
İntihal, 'Akademik hırsızlık' ya da 'bilimsel sahtecilik' olarak da nitelenen intihal, başka kişilerin ifade, çıkarım ve fikirlerini kaynak göstermeden akademik yayınlarda kullanmak olarak tanımlanıyor.
Marmara Üniversitesi'nin Lisans Üstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nde de intihal, "Başkalarının fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek" olarak tanımlanıyor.
Akademik yayınlarda, yararlanılan kaynakların dipnot ve kaynakça bölümlerinde gösterilmesi isteniyor. Bu referansların verilmediği ve farklı eserlerin kopyalandığı yayımlarda intihal yapılmış oluyor.
Yeni Merkez Bankası Başkanı Murat Uysal'ın 2001'de Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü'nde yüksek lisans programının sonunda hazırladığı tezinin konusu "Enflasyon hedeflemesi: Dünya'da ve Türkiye'deki Uygulamaları" idi.
Uysal'ın tez danışmanı ise Prof. Dr. Erişah Arıcan. Arıcan, 1998 - 2005 yılları arasında Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü'nde Müdür Yardımcılığı ve Yönetim Kurulu Üyeliği yaptıktan sonra, 2006 - 2015 döneminde Enstitü'nün müdürlüğünü yapmıştı. Erişah Arıcan ise geçen yıl Varlık Fonu Yönetim Kurulu üyesi, bu yıl ise Borsa İstanbul Yönetim Kurulu Başkanı olarak atandı.
İntihal iddiasına dönecek olursak, bu iddia ilk kez Ankara Üniversitesi Ekonomi Bölümü'nden öğretim üyesi Kemal Kızılca tarafından Twitter'da gündeme getirildi.
Kızılca, Uysal'ın tezi ile Merkez Bankası ekonomistleri Ferya Kadıoğlu, Nilüfer Özdemir ve Gökhan Yılmaz'ın yazdığı raporlardaki benzerliği "Gerçekten şaşırtıcı!" olarak niteledi.
Kemal Kızılca'nın paylaştığı görsel;
Ardından siyaset ve ekonomi analisti Can Okar, Twitter'dan paylaştığı mesajlarda Uysal'ın tezi ile ABD'li ekonomist Frederic Mishkin ve bir diğer Merkez Bankası araştırmacısı olan Melike Altınkemer'in kaleme aldığı akademik çalışmalar arasındaki benzerlikleri ortaya koydu.
Can Okar'ın paylaştığı görsel;
BBC Türkçe'nin aktardığına göre, Mishkin'in Mart 2000'de yayımlanan "Gelişen Piyasa Ülkelerinde Enflasyon Hedeflemesi" başlıklı makalesinin girişi ile Murat Uysal'ın tezinin İngilizce özetinin girişi bire bir aynı paragraflardan oluşuyor.
Uysal'ın tezinin İngilizce özetinin 'Sonuç' bölümü de yine Mishkin'in makalesinin son paragrafıyla bire bir örtüşüyor.
Mishkin'in makalesi, Uysal'ın tezinin Kaynakça bölümünde yer alsa da, İngilizce özetteki bölümlerde herhangi bir referans verilmiyor.
Benzer şekilde Merkez Bankası araştırmacılarının imzalarıyla yayımlanan makalelerin bölümleri de Uysal'ın tezinde değişiklik yapılmadan ve referans gösterilmeden kullanılıyor.
Melike Altınkemer'in İngilizce olarak kaleme aldığı makalenin "Enflasyon hedeflemesi gerçekçi bir seçenek mi?" sorusuna yanıt aranan bölümü, Murat Uysal'ın tezinin İngilizce özetinde "Türkiye'de enflasyon hedeflemesi" başlığı altında kullanılıyor.
Söz konusu bölümde enflasyon hedeflemesinin başarıya ulaşabilmesi için iki ön koşulun bulunduğu, bu koşullardan ilkinin merkez bankası bağımsızlığı, ikincisinin ise enflasyon dışında kur gibi başka bir değişkende hedefleme yapılmaması olduğu belirtiliyor.
Altınkemer'in makalesinden bölümler Uysal'ın tezinde kullanılsa da, Melike Altınkemer'in "Dalgalı kur krizini nasıl yönettiler: Kore, Meksika ve Brezilya örnekleri" adlı makalesi Uysal'ın tezinin kaynakçasında da bulunmuyor.