Sistina Şapeli, yaklaşık 600 yıldır Hristiyanlık dünyası ve sanat tarihi açısından önemli bir yere sahiptir. Vatikan’da bulunan bu şapel, Papa 4. Sixtus tarafından yaptırıldı. Bundan dolayı adına Sistine Şapel denmektedir (orjinali Sixtine). Şapelin yapımına 1475 yılında başlandı. Bu yıl aynı zamanda şapele yaptığı freskolarla damgasını vuran Michelangelo’nun doğduğu yıldır.
Şapel, Vatikan’ın tam merkezinde St. Peter Bazilikasının hemen yanında bulunuyor. İncil’de geçen Kudüs’teki Hz. Süleyman’ın tapınağı ile aynı ölçülerde (40 metre uzunluğunda 13.5 metre genişliğinde), dikdörtgen şeklinde basit bir plana sahip.
Şapelin duvarları Botticelli, Ghirlandaio gibi döneminin en meşhur ressamları tarafından süslendi.
Sistina Şapeli’nin Tavanı
4. Sixtus torunu olan Papa 2. Julius, boş olan Sistina Şapel’in tavanı için Michelangelo’yu görevlendirdi. Ancak, Michelangelo hiçbir zaman şapelin tavanını boyamak istemedi. Ressam değil heykeltıraş olduğunu öne sürerek reddetse de papanın ısrarları sonucunda bu işi almak durumunda kaldı.
Önceleri, kendisine yardım etmesi için Floransa’dan yardımcılar getirdi. Sonrasında, kendisini şapele kapattı. Yanına kimsenin gelmesine izin vermedi. Bütün plan ve boyama işleri ile bizzat ilgilendi. 4 yıl boyunca Sistina Şapel’in tavanındaki devasa freskoyu tek başına yaptı. Hatta boyarken sürekli yukarı baktığından, bir mektup geldiğinde okumak için geriye doğru eğilip mektubu havaya kaldırarak okuyabiliyordu.
Michelangelo, Sistina Şapeli’nde yaptığı iki freskoda Hz. Adem’in yaratılışından Kıyamet Gününe kadar bütün insanlık tarihini resmediyor.
Yaratılış Freskosu (1508-12)
Sistine Şapelin tavanının tam ortasındaki bu fresko, belki de Michelangelo’ ya ait resimlerden en meşhurudur. Çamurdan yaratılan Hz.Adem’e hayatın üflenmesi, güneş ve ayın yaratılışı, denizler ve karaların ayrılması gibi Eski Ahit’ ten bazı sahneler resmedilmiş.
Mahşer (Kıyamet Günü) Freskosu (1536-41)
Yaratılış freskosunun yaptıktan 20 yıl sonra Papa III. Paul, Micheangelo’dan büyük sunağın arkasındaki duvarı boyamasını istedi. Artık 60 yaşında olan Michelangelo duvara kıyamet gününü resmetti. Böylece, Michelangelo’nun resim alanındaki dehasının en büyük kanıtlarından biri ortaya çıktı.
Michelangelo, bir Dante hayranıydı. Sistina Şapeli’ndeki Mahşer freskinde, İlahi Komedya’daki Cehennem sahnelerinden ilham aldı.
Hz. İsa ve Meryem bir taht üzerinde, etrafları azizler ve din adamları ile çevrili vaziyette. Tablonun alt tarafında, ölüler mezarlarından çıkıyor ve onlara melekler yol gösteriyor.
Fresk, yüzyıllar boyunca birçok kişiye ilham verdi. Bunlar arasında Goethe de vardır. Goethe’ nin Faust’ unda, Dr. Faust’ un ölümünden sonraki sahneleri yazarken bu freskten yararlandığı bilinmektedir.
Yeni Papa Seçimi
Her papanın ölümünden sonra, kardinallerin Sistina Şapeli’ne toplanıp yeni papayı seçmesi eski bir gelenek. Aralarından bir papa seçilene kadar kardinallerin dış dünyayla tüm irtibatları kesilir. Kardinallerin yapacakları seçimde dışarıdan etkilenmemeleri için bütün kapı ve pencereler mühürlenir. Sadece yemek için kapılar açılır. Papa seçilemeyip süre uzadıkça, yemeklerin kalitesi ve miktarı düşer. Papanın seçildiği, şapelin bacasından tüten beyaz dumanla haber verilir.
Sistina Şapeli nerede?
Sistina Şapeli, Vatikan’da müzeler ile St. Peter Bazilikası arasında bulunmaktadır. Ziyaret etmek için müzeler tarafından giriş yapılması gerekmektedir.
Girişte sıra beklemeyin
Vatikan’a girmek için saatler süren sıralar beklemeyi göze almalısınız. Özellikle yaz aylarında. Bekleme süresini azaltmak için bileti önceden alabilirsiniz.
Ya da bir tura katılmalısınız. Vatikan civarında birçok tur ofisi bulunmaktadır. Bunlardan birine gidip girişteki sırayı beklemeyebilirsiniz.
Müzeye öğle saatinde biraz daha tenhalaştıktan sonra tura katılmadan girmeyi de düşünebilirsiniz. Genelde insanlar daha çok gezmek için sabah saatlerinde geliyor ve kalabalık oluyor.
Giriş Bileti
Buradan alabilirsiniz. http://www.museivaticani.va/content/museivaticani/en.html
No photo! No video!
Şapelin içerisinde sürekli “No photo! No video!” anonsu yapılır. Gizli gizli çekmeye çalışanları da görevliler uyarır. Freskolar zarar görmesin diye yapıldığını düşünmüştüm. Meğer, Sistine Şapel’de bütün çekim hakları Japon Nippon TV’ye aitmiş. 1980’de yapılan restorasyona katkısından dolayı bu hak verilmiş.