Salata Çeşitleri
Yemek arasında yenilmek üzere hazırlanan, zeytinyağlı, ekşili, iştah açıcı soğuk yiyeceklere salata denir: Domates salatası, beyin salatası gibi. Ayrıca, gene salata yapmak üzere kullanılan, marula benzer yeşil yapraklar da yeşil salata, ya da kıvırcık salata diye anılır. Hıyara salatalık denilmesi de en çok salata olarak yenildiği içindir.
Burada sofraların iştah açıcı başlıca salatalarından ikisinin tarifini veriyoruz:
ANÇÜEZLİ DOMATES SALATASI. — Malzeme: 3 büyük domates; 10-15 siyah zeytin; 10 tane ançüez (hamsi tuzlaması); biraz tuz; yarım kahve fincanı sirke ile zeytinyağı.
Domatesleri kaynar suya atm, bir dakika sonra çıkarıp kabuklarını soyun. Bunları yarım parmak eninde tekerlek tekerlek kesin. (Kabuklarını soymadan yarım tekerlek biçimi de dilinebilir). Bu dilimleri yarılarına kadar birbiri üstüne koyarak uzunca bir tabağın içine dizin.
Ançüezleri yarım saat sirkede yatırıp tuzunu çıkarın. Ortalarından uzunluklarına ikiye bölerek içinden kılçıklarını çıkarın. Bunları ister domateslerin üstüne, ister çekirdekleri çıkarılmış zeytinlere sarıp domateslerin kenarlarına sıralıyarak koyabilirsiniz. Domateslerin üstünü yarım zeytinlerle; biraz kıyılmış maydanozla süsleyin. Bir kâseye sirkeyi, zeytinyağını, tuzu koyun, biraz çırparak hepsini karıştırın. Sonra tabaktaki salatanın üstüne döküp sofraya getirebilirsiniz.
ÇİROZ SALATASI. — Malzeme: 6 çiroz balığı; yarım bardak sirke (yıkamak için); 1 demet dereotu; 1 kahve fincanı sirke; 3/4 kahve fincanı zeytinyağı; biraz zeytin.
Balıkları harlıca bir ateşte hafif siyah bir renk alıncaya kadar pişirin. Sonra pişen her balığı bir beze sarıp üstüne havan eliyle, ya da benzeri ağır bir cisimle vurarak ezin. İyice ezilen balıkların üstünü bezle silerek temizleyin. Bunları küçük küçük koparıp derince bir tabağın içine koyun.
Sirkeyi kaynatın, tabaktaki balıkların üstüne döküp yarım saat kadar
bırakın. Sonra bu sirkeyi dökün. Balıkları başka bir tabağa alm. Üstüne sirkeyle zeytinyağını ekin. Kıyılmış dereotu ve zeytinle süsleyin.