Kasların İsimlendirilmesi
Kasların isimlerini öğrenmek gerekçelerini öğrenince daha mantıklı ve kolay gözükmektedir. Şekil 54 ve Şekil 55’de vücudun görünebilen yüzeysel kasları yer almaktadır. Bir çoğu, bir veya birçok özellikleri ile isimlendirilmiştir;
Kassal Hareketleri Nasıl Anlayabiliriz?
Kas hareketlerini anlamak için kasların hangi kemiklerle bağlantı yaptıkları ve hangi eklemi çektikleri gibi, anatomik ve kinesiyolojik gerçekleri bilmek gerekir. Daha sonra yapısal faktörlerle, fonksiyonel prensipler arasında bağlantı kurulunca kassal hareketleri kavramak kolaylaşacaktir. Kas hareketlerini yorumlamada bazı özel ipuçları vardır.
İlk olarak, Tablo 14’den yararlanarak büyük kasların genel yerleşimlerini, şekillerini ve isimlerini tanıyalım.
Kasların şekillerinden ve bulundukları yerden yola çıkarak, hangi iki kemikte sonlandığını bulmaya çalışalım. Örneğin şekil 54 ve 63’de gösterilen Deltoid kasına iyice bakalım. Kemiklerle bağlantısı ne şekildedir? Cevabı tablo 22’den kontrol ediniz.
Sonra, kasın boyu kısaldığında hangi kemiklerin hareketleneceği hakkında tahminde bulununuz. (Kasın kasılmasında, kasın sonlandığı kemik hareketlidir; kasın başladığı kemik ise nispeten daha sabittir). Birçok durumda önce hareketli bir kemik ve sonra başka bir bağlantı kemiği söylenebilir. Bazı durumlarda bağlantı yapılan hareketli iki kemik vardır. Deltoid’de olduğu gibi, kasların bağlantı noktaları yorumlamada her zaman yeterli değildir, ama bu metodlarla öğrenmek, ezberlemekten çok daha kolay olacaktır.
Kasın başlangıcı ve sonlanışı prensibini uygulayarak bir kasın hareketini tanımlayınız. Sonucu bu yazı ile kontrol ediniz. Burada 2. ve 3. aşamalar tanımlamanın metodunda sadece yol göstericidir, kas hareketlerini tam saptamaya uygun değildir.
Hangi kasın hangi hareketi yaptıracağını anlamak için (4. Aşamadaki gibi, bir kasın hangi hareketi yaptırdığının yerine), bağlantı kemiğinden başlayın (hareket esnasında hareketli olan kemik). Kasın başlangıç yeri ve gövdesi, bir veya birçok kemiğin üzerinden yatay olarak uzayarak, yine bir veya birçok kemiğin proksimalinde (üst kısmında) sonlanır. Kasların başlangıç ve sonlanışları hakkındaki bu bilgiler, kasların isimleri ve yerleri hakkındaki bilgilerle birlikte, kasların yaptığı hareketlere yorum getirilmesini sağlar. Örneğin kolu düzgünce kaldırmadaki birincil kasları anladıysanız, kasın Humerus’a bağlandığını ve bunun hareket eden kısımdaki kemik olduğu sonucuna varırsınız. Hareket omuza doğrudur. Buradaki Clavicula ve Scapula muhtemelen başlangıç kemikleridir. Biliyorsunuz ki Deltoid kası buradadır, buna göre bu kas, kol’a abdüksyon yaptırır sonucuna varabilirsiniz.
Tablo 14: Yerlerine göre bazı kas grupları
Tablo 15: Fonksiyonlarına göre bazı kas grupları
Şekil 54: Vücut kaslarının önden genel görünümü.
Şekil 55: Vücut kaslarının arkadan genel görünümü.
Önemli İskelet Kasları
Şimdiye kadar vücudun büyük iskelet kasları listelendirildi, gruplandırıldı, tablolar ve şekillerle açıklandı. Çalışmanıza Şekil 54 ve 55’de gösterilen önemli yüzeysel kaslardan başlayın. Bu şekiller, bu bölümde açıklanan önemli kasları ve kas gruplarını göstermektedir.
16 ile 23 arasındaki tablolar birçok kas hakkında temel bilgiler vermektedir. Her bir tablo, vücudun bir parçasını hareket ettiren kas gruplarının tanımını içermektedir. Hareketler listelerinin her biri, her kas için, birincil kasları içermektedir. Hatırlayınız, bir kas bir hareketi tek başına nadiren meydana getirmektedir. Kaslar, hareketi ancak birincil kaslar, antagonistler, sinerjistler ve fiksatör’lerle birlikte meydana getirmektedir.
Yüz-Mimik Kasları
Yüz-mimik kasları (Tablo 16) bağlantı noktalarını yüz ve boyun derilerinin derin tabakalarına tutunan yegane örneklerdir. Bu kasların kasılması çeşitli yüz mimiklerine sebep olur.
Epicranius veya Occipitofrontalis gerçekte iki kastan oluşur. Bir parçası başın ön yüzünde uzanır, diğeri başın arka kısmında Occipital kemiğin üzerinde bulunur. İki kas parçası da Aponeurosis bağ dokusuyla bağlantı yapar ve kafatasının üzerini örterler. Epicranius’un önde bulunan parçası kaşları yukarı kaldırmaya ve alnın yatay olarak kırıştırılmasına yarar. Corrugator Supericlii kaşları çekmekle birlikte burnun üzerinde vertikal kırışıklıklar yapar. Orbicularis Oculi gözü çevreler ve gözü kapattırır (göz kırpma). Orbicularis Oris ile Buccinator ağzı büzer, dudakları baskılar ve yanaklarla dişleri ayırır. Zygomaticus Major ağız köşelerini yukarıya kaldırır (gülme).
Çiğneme Kasları
Şekil 56’da görülen çiğneme kasları, çiğneme hareketinden sorumludurlar. Bu güçlü kaslar Mandibulaya elevasyon ile retraksiyon (Masseter ve Temporalis) ve depresyon veya protraksiyon yaptırırken (Pterygoids) yanlara hareket ettirir. Mandibulanın çiğneme hareketi boyunca yer çekimi kuvveti, açılmasına yardımcı olur. Buccinator kasları ağızdaki yiyecekleri tutmada, ağzı açma kapamada veya yanlara hareket ettirme gibi hareketlerde önemli fonksiyon üstlenirler.
Şekil 56: Çiğneme ve mimik kasları. A) Yan görünüş B) Ön görünüş.
Tablo 16: Çiğneme ve mimik kasları
Başı Hareket Ettiren Kaslar
Boyunun iki ayrı yarısında bulunan kaslar başın hareketlerinden sorumludurlar (Şekil 57). Bu grubun önemli kaslarının bağlantı noktaları ve fonksiyonları Tablo 17’de gösterilmiştir. Sternocleidomastoideus kaslarının aynı anda kasılmaları, başı kaburgalara doğru büker, bundan dolayı “dua kası” denir. Sadece biri kasılırsa baş ve yüz aksi yöne döner. Geniş Semispinalis Capitis kası, başın ekstansörüdür ve başı yana eğer. Splenius Capitis kasları başın fleksiyon pozisyonundan sonra dik duruma getirilmesini sağlayan güçlü ekstansör kaslarıdır. Kaslar tek yönlü kasıldıklarında o yöne doğru rotasyon ve yana yatma oluşur. Banta benzeyen Longissumus Capitis kaslarının üzerleri örtülüdür ve Şekil 57’de yer almazlar. İki taraftanda boyun vertebralarından Temporal kemiğin mastoid process’ine kadar uzanırlar ve birlikte kasıldıklarında başın ekstansiyonuna sebep olurlar.
Ьstad 27 Mart 1936'da hapisten з?km??t?r. Yok e?er tam bir sene beklemi?se, 27 Nisan 1936 da tahliye edilmi?tir