Sigortacılıkta yönetici adayı olarak başlayan ve Grup CEO’su olarak Minet’in başına geçen 30 yılın ardından yol nereye gidiyor? Gençliğinizde rugby yönetimiyle, özellikle de Kenya Harlequins ile uğraştıktan sonra. Yuvadan kaçan yetişkin kızları büyüttükten sonra. Think Business 2021 için Yaşam Boyu Başarı Ödülü’nü aldıktan sonra. Tüm bunlar Joseph Onsando’yu nereye götürüyor?
Pekala, Kajiado’da Lodariak adlı bir yerde 30 dönümlük bir arazi satın alıyorsunuz, rüzgarın sürekli iç çekmesiyle dolu geniş, uzun bir vadiye bakan bir uçurumun üzerinde biten kayalık ve düzensiz bir arazi parçası. Orada daha önce hiç yapmadığınız bir şeyi inşa etmeye başlıyorsunuz ve bunu yaparak farkında olmadan yaşadığınız hayat için bir metafor inşa etmeye başlıyorsunuz.
[This interview happens from a stone on the cliff.]
Burada neler oluyor?
Bilmiyorum. Bu araziyi bir hevesle satın aldım. Bir arkadaşım burada film çekiyordu, ben de görmeye geldim ve bu arazinin sahibi, hala arkadaşım olan Mzee Daniel, uçuruma bakan sekiz dönümlük araziyi sattığından bahsetti.
Bundan oldukça düzensizdi. Bayıldım ve aldım ve orada, o tepede arazisi olan oğlu sattığını söyledi, ben de neden olmasın dedim.
Plan yoktu. Pek çok fikrim vardı, belki devekuşu yetiştirmeyi denemek, belki keçi beslemek ve birçok bungee jumping noktası vardı, sonra tam buraya, uçurumdan sarkan çelik ve camdan bir ev inşa etme fikrini buldum.
Dürüst olmak gerekirse, ticari olmaktan çok bir hobi girişimi. Ben çok açık hava insanıyım, biraz yalnızım. Burada bir evim olsa Cuma günü tek başıma gelir, Pazar günü giderdim.
Nerede büyüdün?
Nairobi’de büyüdüm. Babam 60’ların başında Kisii’den Nairobi’ye taşındı. South B’deki Our Lady of Mercy İlkokuluna ve Parklands’deki Visa Oshwal İlkokuluna ve Nairobi Okuluna gittim. Sonra Nairobi Üniversitesi.
İstikrarlı çocukluk, istikrarlı aile ortamı. Rugby’yi her zaman sevmiştir.
Yedi kardeşten ikincisiyim, ağabeyim Jesse, sonra ben, sonra da küçük ağabeyim Ham. Jesse ve Ham’ı ragbiden tanıyor olabilirsiniz.
63 yaşında bir sürü insanla tanışıyorum! Dün 63 yaşındaki bir Norveç büyükelçisiyle röportaj yaptım. Bu senin için iyi bir sezon mu?
Bu. Annem bana, gençken yaptığım iş ne olursa olsun seyahat etmeyi içermesi gerektiğini söylediğimi söyledi.
Kariyerim bunun çoğunu yerine getirdi. Bu yıl karım ve ben ABD, Chicago, Minnesota ve Philadelphia’daydık ve gelecek yıl muhtemelen Asya’yı planlıyorduk.
Bu yüzden kariyerimin bana hem imkan hem de yetenek verdiği için mutluyum. Başarılı bir kariyerim oldu.
Belli bir yaşa kadar bu işi yapacağım, emekli olup sonra başka işlerin peşine düşeceğim gibi bir düşüncem vardı hep ama sonra Covid tüm bunları alt üst etti. Romantizmi evde kalmanın emekliliğinden çıkardı. Artık daha pragmatiğim. Çalışabildiğim kadar çalışacağım.
Covid, gençliğimin resim ve müzik gibi tutkularını yeniden keşfetmemi sağladı. çok resim yaparım Toplantılar sırasında hep karalama yaparım. Yazıyorum. Şimdi tüm bu yaratıcı arayışların peşinden gidiyorum ve bu benim için tatmin edici.
Şimdiki seninle 53 yaşındaki sen arasında bariz bir fark var mı?
53 yaşındaki ben hala 30 yaşındaki ben gibi hissediyor diyebilirim. [Chuckles] Her şeyi yapabilirdim, her yere gidebilirdim, sürekli hareket halindeydim. Bunlardan bazıları o kadar önemli değil – rekabet edebilirlik, önde olma, o kadar önemli değil.
Ama 53 yaşında, yurtdışındaki üniversitelerde üç çocuğum vardı, bu yüzden ekmek ve tereyağı sorunları vardı. Ücretleri nasıl ödüyorsunuz? Açtım.
Büyüdükçe anlıyorsun ah, ‘neden kaçıyorsun? Rahatlamak. Sakin ol. Soğuk.’ Biraz daha rahatsınız ve nicelikten çok niteliğe biraz daha ilgi duyuyorsunuz.
Ben 50 yaşımdayken maço bir şey olan bir akşam bir şişe viskiyi kenara koymak istemezsin. [Chuckles] O yüzden şimdi daha sakinim diyebilirim. Ama yine de ömür boyu süren alışkanlıklardan kurtulmak zordur.
Evden çalışabilecekken bile arabaya binip işe gitmek istiyorum. İnternette okuyabilmeme rağmen hala gazete satın alıyorum. Bu alışkanlıkları kırmak zordur, ama yine de aktif olarak onları kırmaya çalışmıyorum. Ben oldukça rahatım.
Şimdi daha çok neyden korkuyorsun?
Artık daha az korkuyorum, daha fazla değil. Tabii bir de ölüm meselesi var. Yaşlandıkça yaklaşıyorsun, Pink Floyd ne demişti? Her gün nefesin daralıyor ve ölüme bir gün daha yaklaşıyorsun. Yani işin o yönü var ama yine ve Covid tarafından artırıldı çünkü yaşıtlarımızı savunmasız ve ölüyor gördük.
Elbette, kendi ölümlülüğünüz, başa çıkmanız gereken bir sorun haline gelir, ancak yine de, bunun önlenemez bir şey olmadığını anladığınız bir yaşta olmanız anlamında bununla başa çıkarsınız. Bu kaçınılmaz.
[Pause] Ama korku güçlü bir kelimedir. Nerede olduğumdan korkmuyorum, nereye gittiğimden korkmuyorum. Bence korku, sizin yaş grubunuz için benimkinden daha önemli bir faktör olabilir.
Çünkü siz bir şeylerden korkuyorsunuz: Başarılı olacak mıyım? Çocuklarım başarılı olacak mı? Ben bunun ötesindeyim. Sanırım benim gibi insanlar statü, güç veya unvan kaybetmekten korkuyor. Ama benim için de sanırım size söylediğim gibi ve birçok arkadaşım da size söyleyecektir, ben pek değişmedim. Efendim denilmesi umurumda değil.
Kızların hepsi gittiğinde boş yuva sendromu dediklerini duyduğum şeyden muzdarip miydin?
Kidogo. (Kahkahalar) Ama yine söylüyorum, ikisi çok uzak değil. En küçüğüm Iman, Lavington’da bir galeri işletiyor. Aisha, en büyüğüm, bir STK’da çalışıyor ama o da Lavington’da kalıyor. En küçüğüm ABD’de evli ve doktorasını yapıyor, Aralık ayında evde olacak.
Onları özlüyorum ama bu gün ve çağda, bununla köprü kuracak teknolojiye sahibiz. Geçen hafta doğum günümdü, çocuklarım güzel bir yemek hazırlayıp geldiler, evde yatıya kaldılar ve çok güzel vakit geçirdik. Yani hayır, ben iyiyim. Karımla da iyi bir ilişkim var. Bir dostluğumuz var ve bu anlamda birbirimize eşlik ediyoruz.
Bazen ev biraz büyük görünüyor ama bu bir yaşam biçimi. Hiçbir şey sonsuza kadar aynı kalmaz. Bir perspektif duygusuna sahip olmak da iyidir. Ailelerinde evden çıkma kapasitesi gelişmemiş ve çocukları evde kalan birçok arkadaşım var. Ve stresin onlara ve çocuklara ne yaptığını görüyorum. Yani kesinlikle geriye doğru hareket etmeyi diliyor olamazsın.
Çocuk yetiştirmenin en zor yanı neydi?
Bırakmak ve onlara güvenmek. Onlara rehberlik etmek ama doğru kararları vermeleri için onlara güvenmek. Çoğunlukla tehlikenin, çocuklarımızı boğmamız ve değerlerimizi ve dünya görüşümüzü onlara empoze etmeye çalışmamız olduğunu düşünüyorum.
Kendi dünya görüşlerini bile üretmeyecekler. Şu anda görebildiğimiz dünya dramatik bir şekilde değişiyor. Bu artık bizim dünyamız değil ve değerlerimizin tümü geçerli olmayabilir.
Hiç bir Kisii erkeği olarak bir erkek çocuk sahibi olmayı arzu ettiniz mi?
[Laughs] Evet elbette. Ama ikinci kızımın doğumu benim için o kadar büyük bir sevinç ve coşkuyla geldi ki, bir çocuğun çocuk olduğunu yeni anladım. Sahte gelebilir ama kaçırmadım. Benim de mükemmel yeğenlerim var. O yüzden özlemiyorum.
Bu adamın neye benzediğini görmeyi çok isterdim anlamında onu özlüyorum. Bana benzer miydi? [Chuckles] Ama bu kendimi tekmelediğim veya pişman olduğum bir şey değil. Şükredecek o kadar çok şeyim var ki hiçbir şeyden mahrum bırakıldım diyemem.
En büyük kaybın ne oldu?
Babamın ölümü, herkes öldüğü için ölmesi değil, onunla konuşmak istediğim çok şey olması gerçeği. Gözlerinde görebildiğim ama anlayamadığım ama şimdi kalbimde hissedebildiğim o kadar çok şey var ki. Şimdi tam olarak nasıl hissettiğini biliyorum. Ne dediğimi anladın mı bilmiyorum. Keşke şimdi bildiklerimi bilerek onunla yapabilseydim dediğim bazı konuşmalar var.
Bir saatliğine burada olsaydı, onunla yapacağınız tek konuşma nedir?
[Pause] Bu çok mu derin bilmiyorum ama ona yalnızlığını anladığımı söylerdim.
Yalnız bir adam mıydı?
Hayır. Değildi. Çok dışa dönük bir adamdı ama bence, [Pause] Ne söyleyebilirim? Bence erkeklerde her zaman belirli bir ayrılık vardır, özellikle de annenin rollerinin çok net bir şekilde tanımlandığı aile biriminde, erkeklerle birlikteyken… bir nevi alanlarını kaybederler. Ve babamın nesli, çok geleneksel bir aileden biraz modern bir aileye geçmekte olduğumuz nesil olacaktır ve bence bu yalnızlıkla geldi. Keşke onu anladığımı söyleyebilseydim. [Pause] Umarım bunun bir pişmanlık ya da üzüntü olmadığını doğru bir şekilde yakalayabilirsiniz çünkü babamla harika bir ilişkim vardı…
Kendin ne zaman yalnız kaldın? Kendini izole hissettin mi?
Kurumsal liderlikte, insanları incittiğini bildiğiniz kararlar aldığınız belirli zamanlar vardır, ancak aynı zamanda daha büyük iyilik için doğru kararlar verdiğinizi de bilirsiniz. Ve bazı insanlara neden bu kararları aldığınızı açıklamak çok zor. Evet, bu yalnızlık. [Cups a palm against the wind, and lights a cigarette.]
Ne kadar zamandır sigara içiyorsun?
[Laughs] Aralıklarla yirmi yıl. İki yıllığına bıraktım ve geri döndüm. Bu kötü bir alışkanlık. Bilirsin, her şey çok hızlı değişir. Bir ara uçağa binip sigara içilebilen bir koltuk istemiştim. New York’a kadar uçardım ve her an uçakta yanardım. Ama şimdi sosyal damgalama daha yüksek. Işık yaktığınızda insanlar size garip bir şekilde bakıyor. Ve karım bundan nefret ediyor.
Sigara içmek için herhangi bir gümüş astar var mı?
Hayır. Hiçbiri. Sadece takılırsın. Hiç sigara içmedin mi?
Hayır. Belki ara sıra bir an kendimi kaybettiğimde bir puro.
Başlama bile. Başlamadıysa kimseye başlamasını tavsiye etmem. James Bond’un sigara içtiği farklı bir nesilden geldik. Bütün kahramanlarımız sigara içiyordu. Superfly sigara içerdi. Bunlar tanımadığın adamlar.
süper sinek Kulağa ilginç geliyor. Onu Google’layacağım.
[Laughter] Evet. Onu yap. Dinle, geldiğin için teşekkürler. Bu iyi bir sohbet oldu ve kendim hakkında da bir şeyler öğrendim. [Crashes cigarette butt underfoot]. Gel, sana harika manzaralı başka bir uçurum göstereyim.
Kaynak : https://www.businessdailyafrica.com/bd/lifestyle/profiles/reflections-from-edge-of-a-cliff–4032072