İçindekiler
Tanım
Eduard Buchner, fermantasyonun canlı maya yerine cansız kimyasallar kullanılarak da sağlanabileceğinİ, dolayısıyla biyokimyasal reaksiyonların canlı hücreler dışında da mümkün olduğunu göstermiştir. Bu keşfi, 1907 yılında Nobel Kimya Ödülü’nü kazanması için kendisine ön ayak olmuştur.
Erken Yaşamı ve Eğitimi
Eduard Alois Buchner 20 Mayıs 1860 tarihinde Almanya’nın Münih kentinde, zengin bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi.
Babası Ernst Buchner, Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi’nde doktor ve adli tıp profesörüydü. Annesi Frederike Martin, kraliyet adliyesinin saymanının kızıydı.
Eduard’ın kendinden 10 yaş büyük kardeşi Hans, ünlü bir bakteriyolog olmuştu. Eduard, babasının ilk eşinin ölümünün ardından yaptığı ikinci evlilikten Amalie adında bir kız kardeşe de sahipti. Amalie ise bir öğretmen olmuştu.
Eduar 12 yaşındayken, babası felç nedeniyle hayatını kaybetti. Bu, Eduard’ın lise iççin Maximilian Gymnasium’a başlamasından kısa bir süre sonra gerçekleşti.
Bilimsel Bilgi Arayışı
Eduard Buchner 1878 yılında 18 yaşına geldiğinde ordudaki görevini tamamladı ve aynı zamanda bilimsel bilgi edinmek için her zamankinden daha çok çalışmaya başladı. Aynı anda pek çok farklı alan üzerinde okuma ve çalışmalar yaptı.
1877-1883 yılları arasında Ludwig Maximilian Üniversitesi’nde bilim üzerine çalışırken 1878-1881 arasında Münih Teknik Üniversitesi’nde seçkin kimyager Emil Erlenmeyer’in yanında stajyerlik yaptı. Bunun yanı sıra 1882-1884 yılları arasında Carl Wilhelm von Nageli Botanik Enstitüsü’nde kardeşi Hans’ın yönetiminde mantar ve oksijenin fermantasyon süreçleri üzerindeki etkisini inceledi.
Eduard Buhcner’in Bilimi
1884 yılında, Buchner ileride Nobel Kimya Ödülü kazanacak olan Adolf von Baeyer’in yönetiminde lisansüstü kimya çalışmasına başladı. 1885’te fermantasyon hakkındaki ilk makalesi olan “Oksijenin Fermantasyona Olan Etkisi” isimli içeriğini yayınladı. 1888’de ise Münih Üniversitesi tarafından doktora eğitimine layık görüldü.
1891’de, prizol ve trimetilenin türevlerinin sentezi konusundaki tezi ve “Fermantasyonun Kimyasal Süreci” konusundaki dersleri, Buchner’in kalifiye bir öğretim görevlisi olmasını sağladı. Aslında, Buchner prizolü sentezleyen ilk insandı.
Buchner 1893 yılında Kiel Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak çalışmaya başladı.
1896 yılında 36 yaşındayken Tübingen Üniversitesi’nin Analitik ve Farmokolojik Kimya bölümünde profesör oldu. Burada 1907 yılında Nobel Ödülü’nü kazanmasını sağlayan, maya hücreleri olmaksızın gerçekleştirdiği alkol fermantasyonu konusundaki çalışmasını gerçekleştirdi.
1898’de Berlin Ziraat Koleji’nde kimya kürsüsüne atandı. Ayrıca hücresiz fermantasyın çalışmalarına devam ederek Fermantasyon Enstitüsü’nü yönetti.
Buchner 1903 yılında keşiflerini, Martin Hahn ve kardeşi Hans Buchner ile birlikte yazdığı “Zimaz Fermantasyonu” adlı kitabında özetledi.
Buchner ölü mayadan çıkarılan kimyasalların, canlı hücre içermeksizin, şekeri alkole dönüştürebileceğini gösterdi. Fermantasyon sürecinin canlılığa gereksinimi yoktu. Bunun yerine enzim olarak adlandırılan kimyasallara gereksinimi vardı. Bu keşif, biyokimyasal reaksiyonların canlı hücrelerin dışında da gerçekleşebileceğini gösterdiğinden, oldukça önemli bir keşifti.
Buchner, mayada şekeri alkole dönüştürmek üzere bulunan enzime “zimaz” adını verdi.
Mayada bulunduğu ifade edilen aktif madde daha çok kimyasal bir madde gibi görünen, ‘zimaz’ adını verdiğim bir enzim. Şu an itibariyle, diğer pek çok kimyasalla yapıldığı gibi bu maddeyle de deney yapılabilir.
Eduard Buchner, Nobel Dersi, 1907.
Buchner 1907 yılında 47 yaşındayken “hücresiz fermantasyonun keşfi ve biyokimyasal araştırmaları” ile Nobel Kimya Ödülü kazandı.
Bitki ve hayvan hücrelerini çeşitli ürünlerin farklı yerlerde üretildiği kimyasal fabrikalar olarak gittikçe daha net görüyoruz. Bu noktada enzimler, gözetmen görevi görüyor.
Eduard Buchner, Nobel Dersi, 1907.
Kişisel Detaylar ve Son
Buchner 1900 yılının ağustosunda 40 yaşındayken, bir Tübingen profesörünün 24 yaşındaki kızı olan Lotte Stahl ile evlendi. Çiftin; Friedel, Hans, Rudolf ve Luise adında dört çocuğu oldu. Luise henüz bebekken hayatını kaybetti.
1914’te Birinci Dünya Savaşı başladı ve Buchner 1915’te, 55 yaşındayken bir nakliye biriminde binbaşı oldu. 1916’da askerlik görevinden muaf tutulmasıyla akademik çalışmalarına devam etme fırsatı yakaladı. Amerika 1917 yılında savaşa girdiğinde, Buchner Alman ordusuna tekrar hizmet etmek için gönüllü oldu. 1917’de Romanya’nın Focsani kentinde görev yaparken ağır yaralandı.
Eduard Buchner 13 Ağustos 1917 tarihinde 57 yaşındayken, Romanya’nın Focsani kentinde, askerlik esnasında aldığı yaralardan dolayı hayatını kaybetti ve Focsani mezarlığına gömüldü. Buchner’i eşi ve üç çocuğu yaşatmıştır.
Editör: Meryem Melisa KAR