Pandora Dokümanları, Katar Kraliyet Ailesi’nin, İngiltere’nin en kıymetli meskenlerinden ikisini 18,5 milyon sterlinlik (yaklaşık 223 milyon TL) damga vergisinden kaçınmalarına müsaade veren bir mutabakatla satın aldıklarını ortaya koydu.
Katar Kraliyet Ailesi, Londra’nın merkezindeki mülkleri, off-shore şirketler (vergi cennetlerindeki şirketler) aracılığıyla 120 milyon sterlinden fazla paraya satın aldı ve mülkleri 17 yatak odalı tek bir malikaneye dönüştürmek için müracaatta bulundu.
BBC Türkçe’nin aktardığına nazaran, Katar Kraliyet Ailesi’nin yahut iki mülkün satıcılarının yasa dışı hareket ettiğine dair rastgele bir ispat yok.
Damga vergisi, İngiltere’de her türlü mukaveleden doğan ve devlet tarafından alınan bir vergi çeşidi.
Katar hükümetinin BBC’nin bahisle ilgili sorularına cevap vermediği aktarıldı.
DÜNYANIN EN KIYMETLİ SIRALI MESKENLERİ
Mülklerin yeri, Kraliçe 2. Elizabeth’in gayrimenkul imparatorluğu olarak tanımlanabilecek, İngiltere Hazinesi tarafından yönetilen Crown Estate şirketine ilişkin. Crown Estate, “ortaya konan problemler göz önüne alınarak” bahsin araştırıldığını kaydetti.
BBC Arapça Servisi, 14 kaynaktan gelen ve “Pandora Belgeleri” olarak bilinen evrakları araştırıyor. Araştırmaya dahil olan gazetecilerin sayısı 600’den fazla.
2013’te İngiliz basını, devrin Katar Emiri’nin eşi Şeyha Moza Bint Nasır’ın Londra’da 1 Cornwall Terrace adresindeki mülkü 80 milyon sterline satın aldığını yazdı. İngiliz basınına nazaran bu mülk, ülkede benzerleri ortasında satılanların en pahalısıydı. Yanındaki, 2-3 Cornwall Terrace adreslerindeki mülk de benzeri biçimde 40 milyon sterline satın alındı.
Cornwall Terrace’taki mülklerin, dünyanın en kıymetli sıralı meskenleri olduğu düşünülüyor. Regents Park’a bakan meskenler, 1800’lerin başında, parkın da dizaynını yapan ünlü Gürcü mimarlar James ve Decimus Burton ve John Nash tarafından tasarlandı ve inşa edildi.
Satın alımların akabinde, Katar Kraliyet Ailesi 2015 yılında iki mülkü birleştirerek 17 yatak odası, 14 oturma odası, sinema salonu, meyve suyu barı ve yüzme havuzu olan tek bir “süper malikane”ye dönüştürmeye çalıştı.
Müracaatları, mülkün bağlı olduğu Westminster Belediyesi tarafından ilçede konut eksikliği nedeniyle reddedildi lakin 2020’de ikinci bir müracaatın kabul edildiği anlaşılıyor.
Ama yeni sızdırılan dokümanlar, mülklerin vergi cennetlerinde bulunan paravan şirketler aracılığıyla satın alındığını ve bunu yaparak Katar Kraliyet Ailesi’nin, mülk sahipleri el değiştirdiğinde alınan 18,5 milyon sterlinlik damga vergisinden kaçındığını ortaya koyuyor.
Evraklar, Katar Kraliyet Ailesi’nin, 1 Cornwall Terrace adresindeki mülkü satın almak için ailenin bir üyesi yerine “Golden Satalite” isimli yeni bir off-shore şirketini kaydettirdiğini gösteriyor. Mülk halihazırda bir paravan şirkete aitti. Katar Kraliyet Ailesi bu şirketin paylarını satın aldı ve böylelikle mülkü de bir mal varlığı üzere satın almış oldu.
KATAR KRALİYET AİLESİ’NE GEÇTİ
Crown Estate en son 2005 yılında 1 Cornwall Terrace adresindeki mülkün yerinin kira hakkını 21 milyon sterline sattı. Mesken daha sonra bir off-shore şirket aracılığıyla 84 milyon sterline satıldı. Bu, olağan bir mesken satışından farklı olarak, İngiltere Vergi Dairesi ya da Crown Estate’in satıştan gelir elde etmediği ya da bildirim almadığı manasına geliyordu.
Benzeri biçimde 2-3 Cornwall Terrace adresindeki mülkler, toprağının kira hakkını elde etmek için oluşturulan bir paravan şirketin satın alınması yoluyla, Katar Kraliyet Ailesi’ne geçti. (İngiltere’de konut satın alınırken üzerinde bulunduğu arazi de ya satın alınıyor ya da kiralanıyor)
Her iki paravan şirketin de sahibi, Katar merkezli ve Buyruk Tamim el Sani’nin özel ofisine ilişkin olan “Tharb”.
Mülkler Katar Kraliyet Ailesi’nden bir kişinin ismi kullanılarak satın alınmış olsaydı, damga vergisine tabi olabilirdi. İngiltere’de kanunlara nazaran mülkler yüzde 40 veraset vergisine tabi.
Bu mülk sahibi paravan şirketler, yaygın olarak vergi kaçakçılığında kullanılıyor.
Damga vergisinin dışında kalan şirket yapılarının bu formda kullanılması çoklukla tartışmalı bir husus. İngiltere Vergi Dairesi, makul vergi mükellefleri hakkında yorum yapamayacağını lakin vergiden kaçınmanın “yasanın ruhuna” ters olduğunu belirtti.
Eski bir kıdemli dedektif ve memleketler arası finans uzmanı olan Jonathan Benton, paravan şirketlerin İngiltere’de yüksek kıymetli mülkleri satın almak için sıklıkla kullanıldığını söylüyor:
“Emlak vergisinden kaçınılırsa bu adil olmaz. Bu çeşit bir hareket tıpkı vakitte off-shore şirketlerin sağladığı saklılık perdesine de katkıda bulunur ve daha fazla şeffaflık için yapılan global baskıyı aşmış olur.”
BBC tarafından incelenen Pandora Evrakları, Katar Kraliyet Ailesi’nin off-shore şirketler aracılığıyla İngiltere’de, varsayımı kıymeti 650 milyon sterlinin (7,8 milyar TL) üzerinde olan çok sayıda diğer mülke sahip olduğunu da ortaya koydu lakin bu satın alımlar sırasında vergi ödenip ödenmediği net değil.
İngiltere hükümeti daha evvel birçok defa, kara para aklamayı ortadan kaldırmak gayesiyle yabancı şirketler aracılığıyla gayrimenkul sahibi olanların isimlerini açıklamayı mecburî hale getiren bir yasa çıkarma kelamı vermişti.
Sızdırılan Pandora Belgeleri’nde yaklaşık 12 milyon belge ve evrak bulunuyor. Bunlar ortasında dünya başkanları, siyasetçiler ve milyarderlere dair evraklar de var.
Kelam konusu evraklar ABD’nin başşehri Washington DC’de bulunan Milletlerarası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu tarafından edinildi ve dünyanın en büyük global araştırmacı gazetecilik çalışmasının gerçekleştirilmesini sağladı.
Kaynak: Odatv