lsı alan maddelerin sıcaklıklarının artmasıyla hacimlerinde meydana gelen artışa genleşme, ısı veren maddelerin sıcaklıklarının azalmasıyla hacimlerinde meydana gelen azalmaya ise büzüşme denir.
Maddelerin genleşme veya büzüşme miktarı ilk hacmine, cinsine (genleşme katsayısına) ve sıcaklık artışına bağlıdır ve bunlarla doğru orantılıdır. Genleşme katsayısı büyük olan maddeler ısıtılınca çok genleşir, soğutulunca da çok büzüşür. Genleşmeyi katı, sıvı ve gazlarda ayrı ayrı inceleyeceğiz.
Katılarda Genleşme: Katıların genleşmesi fotokopik olarak gerçekleşir. Yani bütün boyutları aynı oranda genleşir veya büzüşür. Katılarda genleşmeyi boyca, yüzeyce ve hacimce olmak üzere üç kategoride inceleyeceğiz.
Suyun Özel Durumu: Normal şartlarda sıvıların sıcaklığı arttıkça hacimleri de artar Özkütleleri ise azalır. Ancak suyun sıcaklığı 0 “C den itibaren artırılırsa önce +4 °C ye kadar sıcaklığı artmasına rağmen hacmi küçülür. +4 °C den itibaren ise hacmi artmaya başlar. Yani suyun sıcaklığı +4 ”C iken özkütlesi en büyük değerini alırken, hacmi en küçük değerini alır.
Gazlarda Genleşme: Bütün gazların aynı şartlar altındaki genleşme katsayısı aynıdır. Dolayısıyla genleşme gazlar için ayırt edici bir özellik değildir. Sabit basınçta gazların genleşmesi sıvılarınkinden, sıvıların genleşmesi de katılarınkinden daha büyüktür.