İşler ne zaman açılır?
İşler ne zaman açılır?
Merkez Bankası izlediği para politikası çerçevesinde Ekim 2012ye kadar bankaların kendisinden olan para talebinin yüzde 30unu karşılamaktaydı. Bu nedenle de bankalar arası para piyasasında faiz oranı Merkez Bankasının politika faiz oranının üzerinde oluşuyordu. Eylül 2012den itibaren Merkez Bankası, bankalararası para piyasasından kendisine gelen para talebini oransal olarak giderek daha fazla karşılamaya başladı. Geçen ay kendisine olan para talebinin neredeyse yüzde 100ünü karşılamaya başladı. Bunun anlamı Merkez Bankasının ekonomiden gelen para talebinin tamamını karşılaması demek para arzını o kadar arttırması demektir. Yani Kasın ayından itibaren politika faiz oranında MBye gelen para talebinin tamamının Merkez Bankası karşılamaya başlamıştır.
Bunun ekonomi üzerindeki etkisi gecikmeli olarak ortaya çıkacaktır. Türkiyede bu konuda yeterli çalışma yoktur. Göz kararı olarak para arzındaki bu gelişin etkilerinin üretim üzerindeki etkilerinin 3-4 ay sonra görüleceğini tahmin ediyorum. Bu nedenle de Mart ayını telaffuz ediyorum. Para politikasının en önemli özelliği etkilerinin gecikmeli olarak ortaya çıkmasıdır. Öyle ki bu etki örneğin ABD ekonomisinde 6 ay ile 22 ay arasında değişmektedir. Yani ABDde parasal genişlemenin ekonomi üzerindeki etkisi bize göre hem daha uzundur, hem de değişkendir.
Türkiye ekonomisindeki finansal ilişkiler ABD kadar karmaşık olmadığı için Ekim ayından beri gözlenen parasal genişlemenin etkilerinin tahminime göre Mart ayına doğru ortaya çıkacağını düşünüyorum.