Yıldırım yayınevi türk edebiyatı sayfa 153,154,155
Sayfa 153
1. Etkinlik
• Hazırlık çalışmalarında görev alan gruplar, Türk edebiyatında XIX. yy sonu ile XX. yy. başlarında siyasi, sosyal ve düşünce hayatında tartışılan Batıcılık, Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük cereyanlarının ortaya çıkış sebepleri, amaçları, temsilcileri, kaynaklar ı ve temel düşünceleri ile ilgili sınıfta bir sunum gerçekleştirirler. Grup sözcüleri de elde edilen sonuçları tahtaya yazar.
• Ulaşılan sonuçlardan hareketle siz de dönemin sosyal ve siyasi hayatını belirleyen düşünceleri sıralayıp defterinize yazınız.
2. Etkinlik
• İncelediğiniz metinden, araştırma sonuçlarınızdan, hazırlık çalışmalarında verilen açıklama ile okuduğunuz kısa değerlendirme metinlerinden hareketle dönemin fikrî ve sosyal yapısı hakkındaki düşüncelerinizi söyleyiniz.
• Bu düşüncelerden yola çıkarak Batıcılık, Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük akımlarını savunanların amaçlarını tespit edip bunlarla ilgili hazırlayacağınız döviz ve pankartları sınıf duvarına asınız.
3. Etkinlik
•Okuduğunuz metinde geçen aşağıdaki cümlelerden ve araştırma sonuçlarınızdan yola çıkarak metnin ait olduğu dönemde ortaya çıkan Batıcılık, Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük akımlarıyla ilgili arayışların, "millî devlet" fikri ve endişesi etrafında kendiliğinden nasıl oluştuğunu tartışınız.
"Türkler, ilkin 'sezgisel' bir ihtiyata tabi olarak bir mefkûre için 'var olanı' tehlikeye düşürmekten çekinmişlerdi. Bunun için Türk mütefekkirleri: 'Türklük yok, Osmanlılık var.'diyorlardı."
"Türklük, 'kozmopolitlik'e karşı, Islamiyet ve Osmanlılığın hakiki dayanak noktasıdır."
"Türklükle Islamlık; biri 'milliyet', diğeri 'uluslararasılık' mahiyetinde oldukları için aralarında asla zıtlık yoktur.
"Bugün bizim için çağdaşlaşmak demek, Avrupalılar gibi dritnavtlar, otomobiller, tayyareler yapıp kullanabilmek demektir."
Sayfa 154
4. Etkinlik
• Sınıfta üç grup oluşturulur ve grup sözcüleri belirlenir. Birinci grup, Üç Cereyan ve Bırak Beni Haykırayım adlı metinlerde anlatılanlardan hareketle bu metinlerin yazılma amacını belirler; ikinci grup da bu amaçlardan yola çıkarak Millî Edebiyat Dönemine ait fikrî ve edebî faaliyetlerin ortak amaçlarını tespit eder. Üçüncü grup ise bu sonuçlardan hareketle Millî Edebiyat Dönemi sanatçılarının ortaya koyduğu duygu ve düşüncelerin, 1911 sonrası Türk edebiyatında "millî devlet" ve "milletleşme" çevresinde ileri sürülen fikirler, başvurulan anlatım ve metin türleri etrafında nasıl gelişip yaygınlaştığını tartışır, grup sözcüleri de elde edilen sonuçları tahtaya yazar.
• Siz de bu sonuçlardan yola çıkarak Millî Edebiyat Dönemine ait fikir hareketleri ile birtakım arayışların, "millî devlet" fikri ve endişesi etrafındaki oluşumu konusunda çıkarımlarda bulununuz ve bunları arkadaşlarınızla paylaşınız.
5. Etkinlik
•Sınıfta iki grup oluşturulur ve grup sözcüleri belirlenir. Üç Cereyan ve Bırak Beni Haykırayım adlı metinlerden yola çıkarak birinci grup, Millî Edebiyat Dönemine ait eserlerdeki ana fikir ve temaların ilişkili olduğu alanları; ikinci grup, bu dönemdeki her edebî ve fikrî etkinliğin ulus-devlet hâline gelme kaygısı etrafında birleşip birleşmediğini tartışır, grup sözcüleri de elde edilen sonuçları tahtaya yazar.
6. Etkinlik
"İslamlaşmak fikrinin mürevvici "Sırat-ıMüstakim, Sebilürreşad"; Türkleşmek fikrinin mürevvici "Türk Yurdu" mecmualarıdır. Dikkat olununca bu üç cereyanın da hakiki ihtiyaçlardan doğmuş olduğu görülür."
•Üç Cereyan adlı metnin orijinalinden alınan yukarıdaki cümlelerden ve Bırak Beni Haykırayım adlı metinden hareketle Millî Edebiyat Dönemine ait metinlerde; sosyal, tarihî, fikrî ve ilmî temaların sade bir dille, doğal bir söyleyiş ve anlatımla ifade edilip edilmediğini belirleyip bunun nedenlerini tartışınız. Ulaştığınız sonuçları sözlü olarak belirtiniz.
7. Etkinlik
•Sınıfta iki grup oluşturulur ve grup sözcüleri belirlenir. Yapılan araştırmadan birinci grup, "millî edebiyat" ve "milliyetçi edebiyat" kavramlarının anlamlarını tartışıp aralarındaki farklılıkları belirler. İkinci grup ise buradan hareketle Bırak Beni Haykırayım adlı şiirle yukarıdaki Uçun Kuşlara şiiri dil, anlatım ve içerik bakımından karşılaştırıp hangisinin milliyetçi edebiyat ürünü olarak tanımlanabileceğini tartışır, grup sözcüleri de ulaşılan sonuçları tahtaya yazar.
Sayfa 155
8. Etkinlik
•Uç Cereyan ve Bırak Beni Haykırayım adlı metinlerden hareketle milliyetçi edebiyatın sade dil, hece vezni ve Türkçülük hareketi çevresinde nasıl oluştuğunu ve geliştiğini tartışınız. Elde ettiğiniz sonuçları defterinize yazınız.
Sayfa 156
Millf Mücadele Döneminde Atatürk'ün Mudanya konuşması
1. Araştırma sonuçlarınızdan ve okuduğunuz metinden hareketle Atatürk'ün cumhuriyetçilik ilkesi hakkındaki düşüncelerinizi söyleyiniz.
2. Araştırma sonuçlarınızdan ve okuduğunuz metinden hareketle Atatürk'ün çağdaş uygarlık düzeyine yükselme konusundaki düşünceleriyle ilgili çıkarımlarda bulununuz ve bu çıkarımlarınızı deftere yazınız.
3. Okuduğunuz metinde Atatürk'ün, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve milleti temsil eden vekillerle ilgili görüşlerini belirleyerek nasıl bir meclis ve cumhuriyet anlayışı içinde olduğunu açıklayınız.
4. Demokratik yönetim ifadesinden ne anlıyorsunuz? Tartışınız ve elde ettiğiniz sonuçları sözlü olarak ifade ediniz.
Anlama - Yorumlama
1. Batıcılık, Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük gibi fikir akımlarının Türk edebiyatında, kültüründe ve siyasi yapısında ne gibi etkilerinin olduğunu tartışınız ve ulaştığınız sonuçları tahtaya yazınız.
2. Millî Edebiyat Döneminde etkili olan fikir hareketlerinin kültür, devlet-vatandaş ilişkisi, gelecek endişesi gibi alanlarda birbirinden farklı tezlere sahip olmalarına rağmen, "ulus devlet" ortak paydasında buluştukları söylenebilir mi? Tartışınız ve sonuçları tahtaya yazınız.
3. Aşağıda verilen dörtlükleri "millî edebiyat" ile "milliyetçi edebiyat" ürünü olmaları bakımından gruplandırınız ve gruplandırmayı hangi ölçütlere göre gerçekleştirdiğinizi sözlü olarak belirtiniz.
• Hazırlık çalışmalarında panel için görevlendirilen grup, Millî Edebiyat Dönemine ait metinlerdeki yapı, tema, dil ve anlatım özelliklerini Tanzimat, Servetifünun ve Fecriati dönemleri ile karşılaştırıp edebiyatın; dönemin siyasi, sosyal, kültürel yapısıyla olan ilişkisini sınıfta tartışırlar.
• Siz de ulaşılan sonuçlardan hareketle bu konuda bir yazı kaleme alınız ve yazınızı arkadaşlarınıza okuyunuz.