Genellikle bardağa dolu tarafından mı yoksa boş tarafından mı bakarsınız? Bazı kişiler karar alma söz konusu olduğunda genellikle olumsuz düşüncelere odaklanmaya eğilimli oluyor. MIT sinirbilimcileri tarafından gerçekleştirilen yeni bir araştırma beyinde hangi noktanın bu karamsar kararlara sebep olduğunu belirledi.
Olumsuz kararları tetikleyen bölge
MIT araştırmacıları karar almanın sinir bilimini yıllardır inceliyordu. Önceki çalışmalar, maliyet-kazanç kararlarının ön lobun ortasında, striyatumun içinde yer alan bir bölgede alındığını göstermişti. Bu devreye müdahale edildiğinde bir hayvan çok risk ve çok ödül barındıran kararları tercih etmeye daha meyilli oluyor.
Önceki çalışmada elde edilen ilginç bir sonuç, kronik olarak stres altında olan hayvanların da benzer bir çok risk, çok ödül davranışı gösterdiğini tespit etmişti. Bu durum, riskli kararların stres ve kaygı etkisiyle alınıyor olabileceğini gösteriyor. Araştırmacılar bu sürecin, stresin neden madde bağımlılığını tetiklediğini açıklayabileceğini düşünüyor.
Müdahale edildiğinde risk almayı azaltıyor
Yeni araştırma, beynin karar alma sırasında olumsuz düşünceleri tetikleyen bölümüne odaklandı. Çalışmada kaudat çekirdek (caudate nucleus) adı verilen ve dorsal striyatumun bir bölümünü oluşturan küçük bir yapı incelendi. Deneylerde, makak maymunlarının kaudat çekirdek bölgesi hafif elektrik akımları ile uyarıldı.
Bir meyve suyu ödülü ile birlikte yüze rahatsız edici bir şekilde hava üflenmesi kararı ile test edildi. Basit bir maliyet-kazanç kararını temsil eden bu deneyde hayvanın ödülü almak için ne kadar negatif uyarıcıya katlanacağı gözlendi. Deneyde kaudat çekirdek uyarıldığı zaman hayvanların ödülü almaya çalışmaktan vazgeçtiği ve önceden katlanmayı göze aldıkları rahatsız edici uyarana katlanmak istemedikleri görüldü.
Depresyon ve anksiyete tedavisine yardımcı olabilir
Araştırmacı Ann Graybiel “Bu durumda, kazanca oranla maliyetin fazla olarak algılandığı bir durumu taklit etmiş olduk.” diyor. Araştırma temelde, olumsuz karar alma sürecinin aşırı aktif bir kaudat çekirdeği ile ilişkili olabileceğini gösteriyor. Graybiel bu bulguları insan deneklerde de doğrulamak için yeni çalışmalar yapmak istiyor. Özellikle kaygı ve depresyon sorunlarına sahip kişilerde kaudat çekirdeğinin olumsuz karar alma durumlarında ne kadar aktif olduğu incelenecek.
Beynimizin karar alırken olumlu ve olumsuz sonuçları nasıl değerlendirdiğini göstermesinin yanı sıra bu araştırma aynı zamanda depresyon ve anksiyete bozukluğu gibi hastalıklara sahip kişilere daha direkt bir şekilde yardımcı olabilecek tedaviler geliştirilmesine katkıda bulunmayı amaçlıyor. Bazı aşırı nöropsikiyatri bozukluklarında, dünyaya yönelik aşırı karamsar bir bakış açısı hastaları çok zorlayabiliyor. Bu keşif, beynin olumsuz hisleri yöneten bölgesine yönelik tedaviler geliştirilmesine yardımcı olabilir.
Kaynak: New Atlas
MIT sinirbilimcileri tarafından gerçekleştirilen yeni bir araştırma beyinde hangi noktanın karamsar kararlar almaya sebep olduğunu belirledi. Ön lobun ortasında, striyatum bölgesinde yer alan kaudat çekirdeği adı verilen küçük yapının, yüksek riskli kararlar alındığı sırada aktif olduğu gözlemlendi. Maymunlar üzerinde yapılan deneylerde bu nokta hafif bir elektrik akımıyla uyarıldığında maymunların ödül elde etmek için yüksek riski göze almaktan vazgeçtiği gözlemlendi. Yüksek riskli kararlar almanın stres ve kaygı sahibi kişilerde sık görülen bir özellik olduğu biliniyor. Araştırmacılar kaudat çekirdeğinin depresyon ve anksiyete bozukluğu gibi hastalıklarda da etkili olabileceğini düşünüyor. İnsanlarda yapılan çalışmalar da bu bulguları doğrularsa depresyon ve anksiyete tedavisinde kaudat çekirdeğine yönelik tedaviler geliştirilebilir.