Lavmanın temel işlevi feçesi ve gazı çıkarmaktır. Bu işlevini bağırsakların peristaltik hareketlerini uyararak yerine getirir.
Lavman çeşitleri
Lavmanlar, boşaltıcı lavmanlar ve tedavi edici lavmanlar olmak üzere iki grupta incelenir.
Boşaltıcı (temizleyici) lavmanlar
- Kontipasyonu gidermek
- Gaz şikayetini sonlandırmak
- Bazı tanı yöntemlerinden önce bağırsağı boşaltmak
- Enfeksiyon gelişimini önlemek amacıyla bağırsak ameliyatlarından önce uygulanır.
Hastanın kilosu ve yaşı dikkate alınarak lavmanda kullanılan solüsyon miktarı belirlenir. Erişkinlerde 1-1.5 lt, okul çağı çocuklarda 0.5-1 lt, okul öncesi çocuklarda 200-300 ml, bebeklerde 15-50 ml solüsyon kullanılır.
Hastaya sims ya da sol lateral pozisyon verilir. ( hasta sol yana yatırılır, alttaki bacak düz uzatılır, diğeri dizden bükülür.) bu pozisyonun amacı lavmanda uygulanan solüsyonun kolonun üst kısımlarına rahatça ulaşmasıdır.
Tedavi edici lavmanlar
Tedavi amacıyla yapılır. Bunlar; antihelmintikler barsak parazitlerini tedavi etmek için, baryum sülfatlı solüsyonlar tanı koymak amacıyla, neomisin içeren solüsyonlar barsak ameliyatı öncesinde barsak florasını temizlemek amacıyla uygulanır. Elektrolit dengesini sağlamak için gerekli ve hipnotik (sakinleştirici) ilaçlar da vardır. Tedavi edici lavmandan 1-2 sa öncesinde bağırsakları temizlemek için boşaltıcı lavman uygulanır.
Lavman uygulamasında dikkat edilmesi gereken noktalar
- Solüsyon ısısı kontrol edilmelidir. Soğuk ise barsak hareketlerini azaltacağından kramp tarzı ağrılara, sıcak ise barsakta tahriş ve yanığa neden olur.
- Lavman uygulandığında solüsyonun 5-10 dk kadar içerde kalması sağlanmak için kalçalar birbirine bastırılarak anal bölgeye basınç uygulanmalıdır.
- Zorunluluk varsa lavman uygulaması 3 günde 1 yapılabilir fakat daha sık yapılması halinde fiziksel ve psikolojik lavman bağlılığı gelişebilir.
Mercan Bozkurt