Nerede, ne zaman ve nasıl olduğu önemli değildir. Arkadaşlarınızla sinemaya gitmiş olabilir veya iş yerinde önemli bir toplantının ortasında olabilirsiniz. Araç sürme durumları haricinde eliniz sürekli ona gidiyor olabilir. Aklınızdan ise tamamen şunlar:
- En sevdiğiniz sayfa yeni bir güncelleme aldı mı?
- Yeni profil resminiz hakkında yorum yapanlar var mı?
- Durum gönderilerinde herhangi bir beğeni var mı?
Sürekli telefona baktığın için insanlar seninle dalga geçiyor olabilirler. Belki ailen, belki eşin veya çocukların bu durumdan çok rahatsız durumda olabilirler. Olasılıklar çeşitli olsa bile yaptığınız şey tek. Facebook haber kaynağını bir saat içinde onuncu kez kontrol etmiş olabilirsiniz.
Bu büyük bir problem mi? Herkes Facebook kullanıyor sonuçta. Ancak siz herkes gibi değilsiniz. Siz farklısınız. Sosyal medya modern toplumun bir parçasıdır. Ancak bu senaryoda sosyal medya sizin parçanız olmuş durumda.
İnsanlar her gün yaklaşık 40 dakikasını Facebook'u kontrol etmeye harcamaktadır. Etrafınızdaki insanlar artık burada çok fazla zaman geçirdiğinizi söylüyorsa dinlenmeye başlamanın zamanı gelmiş demektir.
Herhangi bir bağımlılık söz konusu olduğunda miktarla ilgili bir durum söz konusu değildir. Önemli olan sizi ve sevdiklerinizi nasıl etkilediğidir. Facebook bağımlılığının yaşamınızda sorunlara neden olabileceğini düşünüyorsanız ondan kurtulmanın yollarını bulmalısınız.
Bağımlılık Nedir?
Bağımlılık, bir nesneye, kişiye ya da bir varlığa duyulan önlenemez istektir. Bir şeye bağımlı olduğunuz zaman bunun çeşitli etkileriyle karşılaşırsınız. Kısaca özetlemek gerekirse bu etkiler şu şekildedir:
- Durumdan kaçınmada yetersizlik.
- Davranış kontrolünde bozulma.
- İşlevsel olmayan duygusal tepkiler.
- Önemli problemleri tanımlamada yetersizlik.
- Ödüllendirici deneyimler için can atma.
Facebook Bağımlısı Mısınız?
Yukarıdaki bağımlılık tanımlamalarını davranışla alakalı aşağıdaki istatistiklerle bir araya getirmelisiniz. Örneğin, dünya genelinde elde edilen verilere göre Facebook kullanıcıları şu tür istatistiklere sahiptir:
- Kullanıcıların %60'ı günde bir defa Facebook'u ziyaret ederler.
- Kullanıcıların %40'ı gün içerisinde birden fazla kez Facebook'u ziyaret ederler.
- Kullanıcıların %50'si yatmadan önce Facebook güncellemelerini kontrol ederler.
Veriler bunlarla sınırlı değildir. İnsanlar yaklaşık 40 dakikalarını Facebook'ta geçirmektedirler. Üstelik çalışan insanların %15'i çalışırken Facebook'u kontrol etme eğilimindedirler.
Kullanıcıların %25'i düzenli olarak Facebook'a giremediği zaman kendisini huzursuz hissetmektedir. Bunlara ek olarak akıllı telefon kullanan insanlar telefonları kullandıkları sürenin %15'ini Facebook'a ayırmaktadırlar.
Facebook meraklısı olup olmadığınızı merak ediyorsanız aşağıdaki soruları cevaplamalısınız. Sorulara vereceğiniz cevaplar asla, bazen, sık sık ve her zaman şeklinde olmalıdır. Bu sorulara cevap verirken cevaplarını bir yere not etmelisiniz.
- Facebook'u kullanma hakkında çok şey düşünüyor musunuz?
- Facebook'u daha fazla ama daha fazla kullanmak istiyor musunuz?
- Kişisel problemlerinden sıyrılmak için Facebook'u kullanıyor musunuz?
- Facebook kullanımını bırakmayı hiç düşündünüz mü?
- Facebook kullanımından uzak kaldığınız zaman kendinizi endişeli hissediyor musunuz?
- Facebook kullanımı yüzünden işinizde veya derslerinizde verimlilik problemi yaşadınız mı?
Yapılan araştırmalar bu sorulara verilen cevapların Facebook bağımlılığını anlama konusunda önemli olacağını göstermektedir. Eğer bu soruların 4 tanesine "her zaman" veya "sık sık" diye cevap verdiyseniz kendinizi Facebook bağımlısı olarak görebilirsiniz.
Facebook Kullanımı Nasıl Azaltılır?
Facebook bağımlısı olup olmadığınızı anladıktan sonra yolunuza devam edebilirsiniz. Eğer bağımlı çıktıysanız kısa süre içerisinde Facebook kullanımını azaltmanız sizin için çok daha sağlıklı olacaktır. Aşağıdaki önerileri takip ederek bunu başarabilirsiniz.
1. Facebook Oyunlarını Silmek
Facebook'ta oyun oynamak hoşunuza gidiyor olabilir. Ancak normal yaşantınızda geçirdiğiniz vakitten daha fazlasını bu oyunlara harcıyorsanız bir şeyleri sorgulamaya başlamalısınız. Aşağıdaki adımları takip ederek oyunlarla hesabınız arasındaki bağlantıyı kesmelisiniz.
- Sağ üst köşede yer alan aşağı doğru ok işaretine tıklayın.
- Daha sonra Ayarlar seçeneğine tıklayın.
- Karşınıza gelen sayfanın sol kısmındaki Uygulamalar sekmesine geçiş yapın.
- Karşınıza hesabınızla bağlantılı uygulamalar çıkacaktır. Bu uygulamaların yanlarında yer alan x işaretine basarak onları silebilirsiniz.
2. Sahte Arkadaşları Kaldırmak
Uzun yıllar hiç görüşmediğiniz arkadaşlarını Facebook'ta tutmanın herhangi bir anlamı yoktur. Onları kaldırırsanız bir şey kaybetmezsiniz. Böylece gereksiz güncellemelerden kurtulmuş olursunuz.
- Arkadaşınızın profiline gidin.
- Arkadaşlar butonuna doğru gelin.
- Arkadaşlıktan çıkar seçeneğine tıklayın.
3. Bildirimleri Kapatmak
Bildirimler dikkat dağıtma konusunda çok etkilidirler. Her Facebook'a girişinizde bu bildirimleri görürsünüz. Telefonunuzda uygulama yüklü olduğu zaman bunlar için sürekli bildirim alırsınız. Bunları kapatmayı tercih etmelisiniz.
- Sağ üst köşede yer alan aşağı ok işaretine tıklayın.
- Ayarlar seçeneğine giriş yapın.
- Sol menüde yer alan Bildirimler sekmesine girin.
- Burada Facebook'tan gelen bildirimleri dilediğiniz gibi yönetebilirsiniz.
4. Mobil Bildirimleri Kapatmak
Hesabınızda yer alan bildirim ayarlarını eksiksiz yapmış olsanız bile mobil bildirimleri ek olarak kapatmanız gerekebilir. Özellikle telefonun ana ekranına gelen bildirimlerde kurtulmanız şarttır. Bunun için kullandığınız telefonda yer alan Facebook uygulamasına gitmelisiniz.
- Sağ üst kısımda yer alan menü butonuna tıklayın.
- Karşınıza çıkan menüden Hesap Ayarları > Bildirimler > Mobil Anında İlet kısmına girin.
- Bildirim almak istemediğiniz şeylerin karşısında yer alan tiki kaldırın.
5. Facebook Messenger Özelliğini Kaldırmak
Bazı durumlarda arkadaşlarımızla sohbet etmeden duramayız. Bu tür durumlara engel olmak için Facebook ile bağlantılı olan Messenger sohbet uygulamasını kaldırmamız gerekir. Bunu yapabilmek için uygulama mağazasına veya telefon ayarlarına gitmelisiniz.
- Android telefonunuzda Ayarlar kısmına gidin.
- Uygulama Yöneticisi seçeneğini girin.
- Messenger uygulamasını bulun ve tıklayın.
- Karşınıza çıkan iki seçenekten Kaldır olanı seçin ve kaldırma işlemini tamamlayın.
- iOS telefonunuzda Messenger uygulamasını bulun.
- Uygulamanın üzerine basılı tutun ve karşınıza çıkan x işaretine tıklayın.
- Karşınıza çıkan uyarı penceresindeki Sil butonuna tıklayın ve kaldırma işlemini tamamlayın.
6. Facebook Uygulamasını Kaldırmak
Facebook sizin için büyük bir zaman kaybına dönüşmüş durumdaysa uygulamanın kendisinden kurtulmayı düşünebilirsiniz. Bundan sonra Facebook'a ulaşmak için bilgisayarınızı kullanmanız gerekecektir. Bildirimlerinizi periyodik olarak buradan kontrol edebilirsiniz.
- Android telefonunuzda Ayarlar kısmına gidin.
- Uygulama Yöneticisi seçeneğine girin.
- Facebook uygulamasını bulun ve tıklayın.
- Karşınıza çıkan iki seçenekten Kaldır olanı seçin ve kaldırma işlemini tamamlayın.
- iOs telefonunuzda Facebook uygulamasını bulun.
- Uygulamanın üzerinde basılı tutun ve karşınıza çıkan x işaretine tıklayın.
- Karşınıza çıkan uyarı penceresindeki Sil butonuna tıklayın ve kaldırma işlemini tamamlayın.
7. Facebook Hesabını Dondurmak
Hala sürekli Facebook'ta vakit geçirmek gibi bir alışkanlığınız varsa işi bir adım öteye taşımalısınız. Hesabınızı geçici bir süreliğine dondurmayı tercih etmelisiniz. Size ait veriler hala saklı kalmaya devam edecektir. Hesabınızın tamamen silinmesi söz konusu değildir.
- Sağ üst köşede yer alan aşağı ok seçeneğine tıklayın.
- Ayarlar kısmına gidin.
- Sol menüde yer alan Güvenlik menüsüne girin.
- Sayfanın alt kısmında yer alan Hesabını Dondur seçeneğine tıklayarak hesabınızı dondurun.
8. Facebook Hesabınızı Silin
Bu seçenek tüm Facebook profilinizi ortadan kaldıracaktır. Eğer Facebook bağımlılığınız çok büyük boyutlara ulaştıysa bu adımı deneyebilirsiniz. Sonucunda size ait olan Facebook profili tamamen ortadan kalkacaktır.
- Sağ üst köşede yer alan aşağı ok seçeneğine tıklayın.
- Ayarlar kısmına gidin.
- Sayfanın alt kısmında yer alan Facebook verilerinin bir kopyasını indir seçeneğini kullanarak hesabınıza ait tüm verileri yedekleyin.
- Daha sonra https://www.facebook.com/help/delete_account adresine giderek hesabınızı silin.
Facebook'un hayatınızı ele geçirmesine izin vermemelisiniz. Onu hayatınızın bir parçası haline getirebilirsiniz. Ancak hayatınızı onun bir parçası haline getirmemelisiniz.