Robert Bunsen, 30 Mart 1811 yılında Almanya’nın Göttingen şehrinde doğdu. Ailedeki dört erkek kardeşten en küçüğüdür. Babası, Göttingen Üniversitesi’nde modern dil profesörü ve kütüphaneci Christian Bunsen’dir. Annesi askeri bir aileden gelmesi sebebiyle evdeki otorite annedeydi ve disiplinli bir hayat tarzları vardı. Ünlü bir profesör olduktan sonra, Bunsen bir zamanlar çocukluğunda dolandırıcılık yaptığını itiraf etti. Ancak annesinin disiplini altına girmesiyle bu hayat tarzından vazgeçtiğini belirtmiştir.
Göttingen’de ilkokul ve liseye devam etti. 15 yaşına geldiğinde Göttingen’den yaklaşık 60 kilometre uzaklıktaki Holzminden’deki dilbilgisi okuluna devam etti.
Bunsen, 1828 yılında Göttingen Üniversitesi’nden mezun oldu. Bazı jeoloji, botanik, kimya, fizik ve matematik dersleri aldı. Nem ölçerdeki çalışmaları adına Üniversiteden ödül kazandı. Bu çalışmayı 1830’da yazarken, kimya alanında 19 yaşındayken doktora derecesine layık görüldü. Bunsen, Avrupa’da kimya eğitimi veren bir devlet bursu kazanıncaya kadar Göttingen’de kaldı. 1832 ve 1833 yıllarının çoğunu Almanya, Avusturya, İsviçre ve Fransa laboratuvarlarında çalışmalar ve deneyler yaparak geçirdi.Fransa’da ünlü kimyager Joseph Gay Lussac ile birlikte Paris’te incelemelerde bulundu. 1833 yılında 22 yaşında olan Bunsen, Göttingen Üniversitesi’nde kimya öğretim görevlisi olarak çalışmaya başladı. Öğretmen lisansı alarak maaş almadan öğrencilere kimya dersi verdi ve kimya laboratuvarlarında araştırma yaptı.
1834’te ilk önemli başarısını elde etti. Doktor Arnold Berthold ile birlikte çalışarak arsenik zehirlenmesine karşı panzehiri keşfetti. Arsenik bileşiklerinin eritildiği bir çözeltiye demir oksit hidrat eklenmesinin, arsenik bileşiklerinin eriyebilir, zararsız bir katı olan demirli arsenat gibi çözeltiden düşmesine neden olduğunu bulmuştu. Bunsen, arsenik bileşiklerinin incelenmesi için devam eden bir araştırma geliştirdi. Bu bileşiklerin toksik etkilerine karşı önlem almayı denedi. Çalıştığı sırada temiz havayı beslemek için dışarı doğru çıkıntılı nefes borusu ile bir yüz maskesi geliştirdi.
Arsenik zehirlenmesine yönelik panzehiri bulduktan dokuz yıl sonra 1843 yılında Bunsen, Kakodil siyanür denilen bir arsenik bileşiği deney sırasında patladı ve yüz maskesini parçalayıp sağ gözünü kör etti. Patlama ayrıca, Bunsen’de ciddi arsenik zehirlenmesine neden oldu. Dokuz yıl önce keşfettiği demir oksit hidrat panzehiri tarafından kurtarıldı. Bunsen, 1841 yılında Çinko-karbon hücresini icat etti. Buna genellikle Bunsen aküsü denildi. Bunu, örneğin telgraf hatlarına güç sağlamak için kullanılan pahalı Grove hücresinde bir gelişme olarak gördü. Grove hücresi bir çinko platin hücresidir. Bunsen, çinko karbon hücrelerini, metalleri cevherlerinden ayırmak için kullandığı büyük pillerle birleştirdi. Saf magnezyum metalinin büyük ölçekli örneklerini üreten ilk kişi oldu. Pahalı platini ucuz karbon ile değiştirmesi, maliyetlerin önüne geçen diğer araştırmacıların elektro kimyada çalışmasına izin verdi.
Bunsen, gazları analiz etmek için yeni teknikler geliştirdi. 1838 ve 1846 yılları arasında kendi yöntemlerini sanayilerin ürettiği gazları incelemek için kullandı. Kömür yakarken ısı üretilen çelik endüstrisinde, kömürün büyük kısmı tamamen yanmıyordu. Bunsen, verimliliği artırmak için yanan odun kömürlerinden çıkan egzoz gazlarının yakılmasıyla daha fazla enerji üretmek için geri dönüştürülmesini önerdi. Alman fırınlarının enerjilerinin yüzde 50’sini, İngiliz fırınlarının yüzde 80’ini israf ettiği tahmininde bulundu. Sonunda, isteksiz de olsalar endüstriler Bunsen’e kulak verdiler ve O’nun önerilerini benimsediler.
Bunsen hem gaz analizi hem de jeoloji ile ilgilendi. 1846 yılında İzlanda’ya volkanik faaliyetleri incelemek üzere davet edildi. Yaptığı araştırma ve işler jeokimya alanına önemli katkılar sağlamıştır. Gayzer’de sıcak suyun kaynağını 100° C’den daha sıcak bulduğunu keşfetti.Bunsen, sodyum bileşiklerinin turuncu-sarı bir alev verdiğini gözlemlemişti. Bununla birlikte, alevin içindeki renk, herhangi bir kimyasal madde serpilmeden önce, teste müdahale ederek güvenilmez hale getirebilirdi. Bunsen buna gaz brülörü adını verdi. Yanmaya başlamadan önce doğru oranda gaz giren havayla, kurumuş, neredeyse renksiz bir alev elde edilir. Bunsen, ocağını kullanarak, maddeleri daha önce hiç olmadığı kadar güvenilir şekilde analiz etmek için alev testleri yaptı. Tasarladığı brülörler laboratuar asistanı Peter Desaga tarafından yapıldı. Bunsen 1857 yılında brülör tasarımını yayınladı, ancak tasarımına patent verilmedi. Bilimden kazanç elde etmek istemediğini belirtmiştir. Entellektüel ödüllerin yeterli olduğuna inanıyordu. Brülör, günümüzde sadece alev testleri için değil, örnekleri ısıtmak ve tüm dünyadaki tıbbi laboratuvarlarda bulunan ekipmanları steril etmek için kullanılır.
Bunsen ve Kirchhoff, yeni keşfettikleri bir yöntem kullanarak iki yeni element keşfettiler: 1860 yılında sezyum ve 1861 yılında rubidyum. Bunsen ve Kirchhoff çalışmalarını yayınladıktan sonra, diğer bilim adamları yeni teknolojinin gücünü çabucak fark etti. Bu, indiyum, helyum, öropiyum, galyum ve hafniyum olmak üzere daha fazla elementin keşfedilmesini sağladı. Ayrıca, Bunsen ve araştırma öğrencisi Henry Enfield Roscoe, 1864 yılında, magnezyumu yakan ışıklı bir ışığı, fakir ortam ışığında çekilebilmek için bir ışık kaynağı olarak kullanarak flaşlı fotoğraflar geliştirdiler ve flash fotoğrafçılığının buluşunu gerçekleştirdiler.
Bunsen, 1860 yılında İngiliz Royal Society’nin verdiği Copley Madalyası ödülünü kazandı. 1877 yılında Kraliyet Cemiyeti Davy Madalyasını kazandı. Kraliyet Cemiyeti’nin yabancı üyesi seçildi ve 1883’de Fransız Bilimler Akademisi’nin sekiz yabancı üyesinden biri oldu.
Robert Bunsen, 16 Ağustos 1899 yılında 88 yaşındayken Almanya Heidelberg’de ölmüştür.
Yazar: Osman Uçar