VERGİ SİRKÜLERİ
NO: 2002/46


KONU


Hurda Teslimlerinde Tevkifat ve İade Uygulaması ile KDV İadeleriyle İlgili Esaslarda Bazı Değişiklikler (KDV Genel Tebliği Seri No: 86)
Maliye Bakanlığınca yayımlanan 86 Seri Nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği ile (R.G.: 5/7/2002; 24806), 84 Seri Nolu KDV Genel Tebliğinde bazı değişiklikler yapılmış ayrıca hurda teslimlerinde KDV tevkifatına yönelik bazı düzenlemelere yer verilmiştir.
1. 84 Seri No'lu KDV Genel Tebliğinde Yapılan Değişiklikler
84 Seri No'lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinde, henüz yerine getirilmemiş iade taleplerine de uygulanmak üzere aşağıdaki değişiklikler yapılmıştır.
a) Tebliğin (I/1.1.3.v.) bölümünün ikinci satırı “İhraç kayıtlı teslimin gerçekleştiği döneme ilişkin olarak indirilecek katma değer vergisi listesi,” şeklinde değiştirilmiştir.
Bu değişiklik sonucu, ihraç kaydıyla satışlarda, iade talebi dilekçesine ek olarak verilmesi gereken belgeler arasında daha önce yer alan “ihracatın gerçekleştiği döneme ilişkin olarak indirilecek katma değer vergisi listesi” yerine 5/7/2002 tarihinden itibaren, “İhraç kayıtlı teslimin gerçekleştiği döneme ilişkin olarak indirilecek katma değer vergisi listesi” verilecektir.
b) Tebliğin (I/1.1.3.vi.) bölümünün sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Bu bölümde sayılan işlemlerle ilgili olarak nakden veya mahsuben iade talep edilmediği takdirde indirilecek katma değer vergisi listesi ile ihraç edilen malın bünyesine giren vergi miktarına ilişkin tablonun ibrazına gerek bulunmamaktadır."
Bu değişiklik sonucu, sınır ve kıyı ticareti ile ilgili olarak nakden veya mahsuben iade talep edilmediği takdirde indirilecek katma değer vergisi listesi ile ihraç edilen malın bünyesine giren vergi miktarına ilişkin tablonun ibraz edilmesine gerek yoktur.
c) Tebliğin “Haklarında SMİYB Düzenleme Raporu Bulunan Mükelleflerin Ortakları veya Bu Mükelleflerin Kurdukları veya Ortak Oldukları Şirketlerin İade Talepleri” başlıklı (II/2.1.3) bölümünün (sonuna aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
"Ancak kanuni temsilcilerin sahibi ya da ortağı olduğu firmalar, sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlemesine neden olan alt firma veya ortaklarla doğrudan veya dolaylı ortaklık ya da haksız katma değer vergisi iadesi almaya yönelik ticari ilişkide bulunup bulunmadıklarının tespiti amacıyla derhal incelemeye sevk edilir ve bu incelemeler öncelikle sonuçlandırılır.
Yapılan inceleme sonucunda kanuni temsilcinin sahibi ya da ortağı olduğu firmaların, SMİYB düzenlenmesine neden olan alt firma ya da ortaklarla doğrudan veya dolaylı ortaklık ya da haksız katma değer vergisi iadesi almaya yönelik ticari ilişkide bulunduğunun tespit edilememesi halinde, bunların sahibi ya da ortağı olduğu firmaların iade ve mahsup talepleri, kendileri hakkında özel esaslar uygulanmasını gerektiren başka bir husus olmadıkça genel esaslara göre yerine getirilir.
SMİYB düzenlediği konusunda rapor bulunan mükelleflerin kanuni temsilcileri ile ortaklarının ortak oldukları şirketlerden ayrılmış olmaları halinde, ortaklığından ayrıldıkları mükelleflerin iade ve mahsup talepleri özel esaslar uygulanmasını gerektiren başka bir husus olmadıkça ayrılma tarihinden itibaren genel esaslara göre yerine getirilir."
2. Hurda Teslimlerinde Tevkifat Uygulaması
2.1. Tevkifata Tabi Hurdaların Kapsamı
Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9 uncu maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak yayımlanan 51 ve 81 Seri No'lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleri ile hurda metal, hurda plastik ve atık kağıt teslimleri için getirilen tevkifat uygulamasının kapsamına, 1 Ağustos 2002 tarihinden itibaren hurda veya atık cam teslimlerine ait hesaplanan katma değer vergisinin de dahil edilmiştir.
Buna göre, hurda veya atık cam teslimlerinde, bu malların katma değer vergisi mükellefi olan alıcıları, hesaplanan katma değer vergisini, aynen hurda metal, hurda plastik ve atık kağıt teslimlerinde olduğu gibi, tevkifata tabi tutarak sorumlu sıfatıyla beyan edip, ödeyeceklerdir.
Bu uygulamada esas alınacak hurda kavramı; her türlü maden, plastik, kağıt ve cam hurdasını, bunların hurda halindeki karışımlarını, aynen veya onarılmak suretiyle üretim amaçlarına uygun olarak kullanılamayacak haldeki metal, plastik, kağıt ve cam karakterli her türlü ham, yarı mamul ve mamul maddeyi ifade etmektedir.
Hurda kavramının işaret edilen genel anlamı çerçevesinde; 85 Seri Numaralı Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinde sayılan metallerin yanı sıra çelik, çinko, pik, sarı, bronz, nikel, kızıl, lehim, mangan-tutya, antimon ve benzeri her türlü metaller ile bu metallerin alaşım, bileşim ve curufları, imalathane ya da fabrikalarda imalat sırasında elde edilen metal kırpıntı, döküntü ve talaşlar ile standart dışı çıkan metal ürünler, izabe tesislerinden çıkan standart dışı metal hammaddeler, yarı mamuller, hadde bozukları ve benzerleri "hurda metal" kabul edilecektir.
Yukarıda sayılan hurda metallerin alışlarında tevkifat uygulanıp uygulanmadığına bakılmaksızın külçe olarak veya külçe haline getirilerek satılması da genel esaslar çerçevesinde tevkifata tabi olacaktır. Söz konusu metallerin hurda veya külçe halinde ithal edilmesi, sonraki aşamalarda tevkifat yapılmasına engel değildir. Alüminyum külçeden nitelik itibariyle farkı bulunmayan alüminyum alaşımlı külçe, deoksidan külçe, yuvarlak ingot (billet) ile külçe halindeki katot ve ramat teslimlerinde de tevkifat uygulanacaktır.
Öte yandan, gerçek usulde vergilendirilen katma değer vergisi mükellefleri tarafından yapılacak hurda ya da atık niteliğindeki her türlü kağıt, karton, mukavva ile bunların kırpıntıları, plastik maddelerin üretiminde kullanılan plastik madde ve malzemeler, granül ve çapak haline getirilen plastikler ile naylon, lastik, pet ve cam şişe, kavanoz, otomobil ve pencere camları, cam kırıkları tesliminin de tevkifata tabi tutulması gerekmektedir.
Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17 nci maddesinin 1 numaralı fıkrasında sayılan kurum ve kuruluşlar (tarımsal amaçlı kooperatifler hariç), sermayelerinin %51 veya daha fazlası kamuya ait işletmeler ile özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar tarafından yapılan hurda teslimleri katma değer vergisi tevkifatı dışında bırakılmıştır.
2.2. Tevkifat Oranı
85 Seri No'lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği ile hurda metal teslimlerindeki tevkifat oranı, teslim bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisinin %90'ı olarak tespit edilmiştir.
1 Ağustos 2002 tarihinden itibaren, hurda metal yanında hurda plastik, hurda veya atık kağıt ve cam teslimlerine ilişkin hesaplanan katma değer vergisi de bu malların alıcıları tarafından %90 oranında tevkifata tabi tutulacaktır. Alıcıların sorumlu sıfatıyla tevkif ettikleri vergi (2) numaralı katma değer beyannamesi ile beyan edilecek ve hesaplanan verginin tevkif edilen miktarı aşan %10'luk kısmı ise satıcıya ödenecektir.
2.3. İade Uygulaması
Hurda metal, hurda plastik, hurda veya atık kağıt ve cam teslimlerine ilişkin tevkifat uygulamasından doğan ve inceleme raporu ya da teminat aranılmadan yerine getirilecek olan nakden iade taleplerindeki 200 milyon liralık sınır, 1 Ağustos 2002 tarihinden geçerli olmak üzere 2 milyar liraya yükseltilmiştir. Bu tarihten önceki vergilendirme dönemlerine ilişkin iade talepleri işlemin gerçekleştiği dönemde uygulanan limite göre değerlendirilecektir.
Öte yandan, Katma Değer Vergisi Kanununun 11, 13, 14 ve 15 inci maddeleri uyarınca vergiden istisna edilen işlemler ile 29 uncu maddesinin 2 numaralı fıkrasına göre Bakanlar Kurulunca vergi oranı indirilen teslim ve hizmetlerden doğan katma değer vergisi iadelerinde olduğu gibi hurda teslimlerine ilişkin tevkifat uygulamasından doğan iade alacaklarının da miktarına bakılmaksızın; mükellefin kendisinin, ortaklarının, mal ya da hizmet satın aldığı kişilerin vergi borçlarına, ithalat sırasında uygulanan vergilere, sosyal sigortalar kurumu prim borçlarına, inceleme raporu ve teminat aranılmadan mahsup edilmesi mümkündür.
Saygılarımızla,
DRT Denetim Revizyon Tasdik
Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.