Treponemal ve Nontreponemal Testler
Frengide, treponemal ve nontreponemal olmak üzere iki tür serolojik test vardır. Treponemal testler, T. pallidum’a hedef alan antikorları özel olarak tanımlar. İlginç bir şekilde, bu antikor vücudunuzun kendini savunma amacıyla harekete geçtiğinin bir kanıtı olmasına rağmen, hastalığın ilerlemesini engellememekte ya da enfeksiyona karşı bağışıklık sağlamamaktadır. Her durumda, treponemal testlerinin farklı türlerinden elde edilen bulgular kanda ne kadar antikor olduğunu yansıtır ve bu durum, hastalığın boyutuna karar verilmesine yardımcı olur.
Nontreponemal testler, daha dolaylı bir yolla enfeksiyonu tespit etmeye çalışır. Kalp dokusunda bulunan bir madde olan kardiyolipin bu testlerde kullanılır. Frengi hastaları, kardiyolipine karşı antikorlar oluştururlar. Ancak hamilelerde, damardan ilaç kullananlarda, sistemik lupus eritematozus gibi bağışıklık sistemi hastalıkları olan veya yakın zamanda viral bir enfeksiyon geçiren hastalarda nontreponemal testlerin sonuçları yanlış olabilir. Bu tür durumların varlığında testin sonuçları yanlış çıktığında, sonuçlar treponemal test ile teyit edilmelidir.
Frengi Nasıl Tedavi Edilmelidir?
1) Antibiyotik Tedavisi
Penisilin G (Bicillin), frengi tedavisinde en yaygın kullanılan ilaçtır. Bu tedavi, gebelik sırasında yaşanan omurilik frengisi veya frengi enfeksiyonu için etkili olduğu kanıtlanmış tek tedavidir. Yani, bu ilaçla hem anne hem de bebek tedavi edilebilir.
Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi’nin frengi tedavisi için önerileri tabloda bulunmaktadır.
|Hastalığın Aşaması||Tercih Edilen Tedavi Şekli||Alternatif Tedaviler|
|Birincil, İkincil ya da Erken Latent||2.4 IU Benzatin penisilin G, damardan tek doz olarak verilir.||Doksisiklin (Vibramycin) ağızdan 100 mg iki doz olarak ya da tetrasiklin (Sumycin) 500 mg ağızdan günlük dört doz olarak verilir.


Her iki ilaç da iki hafta boyunca kullanılır.
|Geç Latent, Latentin Gizli Dönemi veya Üçüncül Evre||2.4 IU Benzatin penisilin G, damardan haftada bir üç doz olarak verilir.||Doksisiklin (Vibramycin) ağızdan 100 mg iki doz olarak ya da tetrasiklin (Sumycin) 500 mg ağızdan günlük dört doz olarak verilir.


Her iki ilaç da dört hafta boyunca kullanılır.
|Nörolojik ya da Oftalmil||3 – 4 IU Penisilin G 10 – 14 gün boyunca her 4 saatte bir damardan verilir ya da 2.4 IU prokain penisilin damardan günde bir kez ve probenesid ağızdan 500 mg günde dört kez 10 – 14 gün boyunca verilir.||Alternatif bulunmamaktadır.|
Bir zamanlar alternatif tedavi olarak kullanılan eritromisin diğer ajanlardan daha az etkilidir ve kullanımı artık önerilmemektedir.
*Olası Yan Etkiler
Frengi tedavisi gördükten sonraki birkaç saat içinde küçük de olsa ateş, titreme, hızlı kalp atışı, kızarıklık, kas ağrıları ve baş ağrılarına neden olan Jarisch-Herxheimer reaksiyonunu geliştirme olasılığınız vardır. Bu alerjik reaksiyon spiroket bakterilerinin ölmesinin sonucunda ortaya çıkar. Hamile kadınlarda, bu reaksiyon erken doğuma veya anormal fetal kalp hızına neden olabilir. Bununla birlikte, bu olasılık tedaviyi ertelemeye veya önlemeye neden olmamalıdır.
2) Cinsel Partnerlerin Tedavisi
Primer, sekonder veya erken latent frengi tanısı konulmadan önceki 90 gün boyunca cinsel temasta bulunduğunuz kişiler, primer frengi için önerilen tedavi yöntemi kullanılarak tedavi edilmelidir. Geç latent veya üçüncül evre frengi tanısı konulduysa, uzun süreli cinsel temasta bulunduğunuz kişilerde serolojik değerlendirme yapmalı ve sonuçlara göre tedavi uygulanmalıdır.
Tedaviden Sonra Yapılacaklar
Tedaviden sonra yapılacaklar, tedavi gördüğünüz evreye bağlıdır.
- Primer veya sekonder frengi için tedavi gördüyseniz, altı ay sonra ve tekrar 12 ay sonra olmak üzere fiziksel muayene ve serolojik test yapılır. Testler, T. pallidum’a karşı üretilen antikorlarda belirgin bir azalma göstermiyorsa veya sürekli ve kendini tekrarlayan enfeksiyonun belirtileri varsa, tedaviniz başarısız oldu veya yeniden enfekte oldunuz demektir. Bu durumda, geç latent evresinde uygulanan tedavi yöntemi kullanılarak tekrar tedavi edilmeniz gerekir.
- Tekrar enfeksiyon kapmadıysanız ancak tedavi başarısız olduysa lomber ponksiyon kullanılarak subklinik nörofrengi için değerlendirilirsiniz. Ayrıca HIV enfeksiyonu için de test edilirsiniz.
- Latent evre için tedavi edildiyseniz, tedaviden sonraki 6., 12. ve 24. aylarda tekrar fiziksel muayene ve serolojik test yaptırmanız gerekir. Tekrarlayan enfeksiyon belirtileri varsa veya testler antikorların yüksek seviyede olduğunu gösteriyorsa yeniden tedavi ve lomber ponksiyon önerilir.
- Nörofrengi tedavisi görüyorsanız, bulgular normal olana kadar her altı ayda bir beyin omurilik sıvısı tekrar değerlendirilir. Doktorunuz, beyin omurilik sıvısındaki hücre sayımının altı ay içinde normalleşmemesi durumunda sizi yeniden tedavi etmeyi önerecektir.
HIV Enfeksiyonu Olan Hastalar
Frengi HIV’li bireylerin% 14 ila 36’sını etkiler. Her ne kadar HIV enfeksiyonu bağışıklık sistemini olumsuz etkilese de bu hastalarda frengi tanısı için serolojik test yapmakta fayda vardır. HIV enfeksiyonu olan hastaların frengi tedavisinin başarısız olma olasılığı daha yüksektir ve nörofrengi oranı bu kişilerde daha yüksektir. Ancak, HIV ile birlikte enfeksiyon yaşamanız halinde, önerilen frengi tedavisi değişmez.
Frengi tedavisi gören HIV enfeksiyonu geçiren hastalar, tedaviden sonraki ilk yıl boyunca her üç ayda bir ve bu tedavi bittikten 24 ay sonra tekrar yapılmak üzere fizik muayeneler ve serolojik testler tekrarlanmalıdır. İki hastalığın bir arada bulunduğu hastalarda komplikasyon riski daha yüksek olduğundan doktorlar, bu hastalara diğer hastalardan daha erken lumbar ponksiyon yapacaklardır.
Frengi Tedavisinde Yeni Gelişmeler
Daha önce belirtildiği gibi, eritromisin (Ery-Tab) daha önce frengi için alternatif bir tedavi olarak kullanılan bir antibiyotikti ancak artık bu ilacın kullanımı önerilmemektedir. Bu hastalığın tedavisi için yeni bir antibiyotik olan azitromisin (Zithromax), Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi’nin bir sonraki tedavi kılavuzu setini yayınladığında, alternatif olarak önerilebilir. Azitromisin günde sadece bir kez verildiği için doksisiklin ve tetrasikline göre daha avantajlıdır.
Hamilelik veya nörofrengi gibi belirli durumlarda, penisilinin (PenVK) etkili olduğu kanıtlanmış tek tedavi yöntemi olduğunu ve penisilin alerjisi olanlarda bile bu ilacın kullanılmasının gerektiğini hatırlamak önemlidir.
Frengi Önlenebilir mi?
Frengi için aşı yoktur. Bu nedenle, önlem iki konu üzerine odaklanır:
- Güvenli cinsel ilişkiyle ilgili eğitim (Cinsel perhiz, tek eşlilik, prezervatif ve spermisitler)
- Enfekte olan bireylerin hastalığı başkalarına bulaştırmasını önlemek için hastalıklarına tanı konulması ve tedavinin uygulanması
Kaynak: Healthline