'Kemal Türkler kimdir, nereli, kaç yaşında?', ''Kemal Türkler'i kim öldürdü?', 'Kemal Türkler nasıl ve neden öldürüldü?' sorularının cevaplarına sayfamızda yer verdik. DİSK'in kurucusu ve birinci genel lideri Kemal Türkler, katledilişinin 40. yılında İstanbul Topkapı mezarlığında mezarı başında anılıyor. 22 Temmuz 1980'de İstanbul'daki konutunun önünde suikaste uğrayan Türkler, 70'li yıllarda emekçi aksiyonunun, grevin ve direnişin mimarı, örgütleyicisi, iştirakçisi yahut destekçisi olarak mücadeleci ve kararlı sendikacı niteliğiyle öne çıkmıştı. Ayrıntılar haberimizde…
KEMAL TÜRKLER KİMDİR?
1926 yılında Denizli'de doğdu. Birinci ve orta tahsilini burada tamamladıktan sonra 1947'de İstanbul'a giderek İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne girdi. Birebir yıl Bakırköy'de heyeti Emayetaş Fabrikası'nda çalışmaya başlayan Türkler, iki yıl sonra tahsilini terk etmek zorunda kaldı.
1951'de daha sonra DİSK'in kurucu sendikalarından biri olacak Demir ve Madeni Eşya Çalışanları Sendikası'na (sonraki ismiyle Türkiye Maden-İş Sendikası) üye oldu. Bu örgütün 1952'de yapılan genel konseyinde işkolunda yaygın bir örgütlenmeyi ve Bakırköy'de şube kurulmasını önerdi.
13 Şubat 1961'de Istek Kuas, Kemal Nebioğlu, İbrahim Güzelce ve Avni Erakalın üzere arkadaşlarıyla birlikte TİP kurarak, bu örgütün birinci genel sekreterliğini yaptı.
TİP'in 1971'de Anayasa Duruşması kararıyla kapatılmasına kadar parti içinde faal olarak çalışan ve genel idare konseyi üyeliğinde bulunan Türkler, '60'larda Maden-İş Sendikasının işkolunda daha iyi örgütlenebilmesi için sendika şubelerini bölge temsilciliklerine bağlayan bir model geliştirdi.
1961 Anayasası'nda yer alan grev hakkının gerçekleşmesi için, Türkiye Emekçi Sendikaları Konfedarasyonu (Türk-İş) içinde birçok sendikacıyla birlikte çaba veren Türkler, 1961'deki ünlü Saraçhanebaşı Mitinginin düzenlenmesinde değerli bir rol oynayarak, mitingte bir konuşma yaptı.
1963'te Maden-İş Sendikası'nın Kavel'de başlatmış olduğu direnişin yürütülmesinde de faal olan Türkler, bir yıl sonra Singer Fabrikası'nda başlatılan grev nedeniyle Türk-İş genel lideri Seyfi Demirsoy'la birlikte kısa bir mühlet tutuklandı.
Tıpkı yıl 26 Ocak'ta yapılan sendika idare konseyinde Türk-İş'e karşı muhalefet karan alan Maden-iş Sendikası'nın 15 Temmuz 1966 da Türkiye Petrol Kimya Ve Lastik Sanayi Emekçileri Sendikası (Lastik-İş), Türkiye Basın, Yayın,. Grafiker ve Ambalaj Sanayii Emekçileri Sendikası (Basın-İş) ve Türkiye Besin Sanayii Çalışanları Sendikasıyla (Gıda-İş) birlikte Sendikalar Ortası Dayanışma Örgütü (SADA) içinde yer almasını sağladı. Bu ortada Paşabahçe grevi nedeniyle Türk-İş'ten süreksiz olarak ihraç edilmiş olan Maden-İş Sendikası'nın SADA içinde yer alan başka örgütlerle ortak hareketini yürüten Türkler, sonunda bu sendikalarla birlikte Türk-İş'ten ayrılarak 13 Şubat 1967'de DİSK'i kurdu.
1977'de yapılan 6. Genel Kurul'a kadar DİSK'in genel başkanlığını yapan Türkler, bu devir içinde mücadeleci ve etkin kişiliğiyle öne çıktı. Bilhassa 1971'e kadar Maden-İş Sendikası'nın yürütmüş olduğu yetki gayretinde güçlenen DİSK Türkler'in öncülüğünde 15-16 Haziran 1970'te iki gün süren büyük personel direnişini gerçekleştirdi.
Bu hadiseler nedeniyle tutuklanan Türkler, 12 Mart'tan sonra bağımsız sendikaların iştirakiyle üye sayısı daha da artan DİSK içinde baş gösteren uyuşmazlıkta Ulusal Demokratik Cephe (UDC) yanlılarıyla işbirliği yaptı.
28 Temmuz 1977'de yapmış olduğu açıklama örgüt içinde tartışmalara yol açtı. DİSK Yürütme Şurası içinde başka üyelerle uyuşmazlığa düşen Türkler, Aralık 1977'de yapılan 6. Genel Kurul'da genel başkanlığa seçilemedi. Bu tarihten sonra Maden-İş Sendikası'nın genel başkanlığını yürüttü.
Türkler 22 Temmuz 1980 tarihinde İstanbul Merter'deki konutunun önünde uğradığı silahlı hücum sonucu ömrünü yitirdi.
KEMAL TÜRKLER KAÇ YAŞINDA?
1926 doğumlu olan DİSK'in kurucu lideri, öldürüldüğü 1980 yılında 54 yaşındaydı.
KEMAL TÜRKLER NASIL ÖLDÜ?
22 Temmuz 1980'de İstanbul'daki konutunun önünde uğradığı silahlı taarruz sonucu vurularak ömrünü yitirdi. Cenazesi İstanbul Topkapı Mezarlığı'na defnedildi.
Vefat haberi üzerine MADEN-İŞ genel yas duyuru etti ve MADEN-İŞ'in örgütlü olduğu tüm işyerlerinde iş durduruldu. DİSK ve MADEN-İŞ yöneticilerinin yaptıkları ortak toplantıda alınan karar uyarınca, 23 Temmuz 1980 günü DİSK'e bağlı sendikaların üyeleri iş bıraktı. TÜRK-İŞ'e bağlı sendikalardan ve bağımsız sendikalardan da bu aksiyona dayanak verenler oldu. MADEN-İŞ üyelerinin hareketi ise cenazenin defnedildiği 25 Temmuz 1980 gününe kadar devam etti.
KEMAL TÜRKLER'İ KİM ÖLDÜRDÜ?
Ankara, Çankırı, Kastamonu Vilayetleri Sıkıyönetim Komutanlığı Askeri Savcılığı tarafından hazırlanan MHP ve Ülkücü Kuruluşlar İddianamesi'nde (Esas No.1980/7040) Kemal Türkler'in davacılar tarafından öldürüldüğü ileri sürülmüştür (s.748-749).
Suikasti gerçekleştirdiği argüman edilen sanık Ünal Osmanağaoğlu, 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi'nin akabinde yurt dışına kaçtı. Daha sonra Türkiye'ye döndü. Susurluk hadisesi öncesinde Abdullah Çatlı ile buluştuğu tez edildi. Kuşadası'nda kardeşinin kimliğiyle yaşarken, 1999'da yakalandı ve 7 kere müebbet mahpus cezasına çarptırıldı.
Ünal Osmanoğlu'nun, 1978'de 7 sosyalist öğrencinin Ankara Bahçelievler'de öldürülmesinde rol aldığı ileri sürüldü.
KEMAL TÜRKLER DAVASI
Suikastle ile ilgili olarak Bakırköy 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davada 2003 yılında sanık Ünal Osmanağaoğlu'nun beraatına karar verildi.
Yargıtay 9. Ceza Dairesi, belgede eksik soruşturma yapıldığı gerekçesiyle kararı bozmuştu. Mahallî duruşma bir sefer daha sanık Ünal Osmanağaoğlu'nun beraatına karar verdi.
Yargıtay sanıkla ilgili olarak keşif yapması, silahla ateş etmiş olmasından ötürü kararı bir kere daha bozdu. Duruşma 2009'da beraat kararında bir sefer daha direndi. Karara yapılan itirazla birlikte Yargıtay Genel Heyeti kararın bozulmasına karar verdi.
Evrak lokal duruşmaya son gelişinde ise vakit aşımı gerekçesiyle düştü.
Kemal Türkler'in avukatı Rasim Öz, belgeyi AİHM'e taşıdı. Türkler'in katili sanık Ünal Osmanağaoğlu, 30 Haziran 2014 tarihinde geçirdiği bir kalp ameliyatı sonrasında hayatını kaybetti.
KEMAL TÜRKLER NEDEN ÖLDÜRÜLDÜ?
Kemal Türkler’in kızı Nilgün Türkler Soydan, 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi'ne taban hazırlanması için babasının öldürüldüğünü söyledi. Türkler Soydan'ın kelamları şöyle:
“12 Eylül babam yok edilmeden yapılamayacak bir hareketti. Benim için 12 Eylül, babamın öldürülmesini söz ediyor. Babam öldürülmeli ve DİSK ortadan kaldırılmalıydı, hakikaten o denli de oldu. 12 Eylül ile birlikte DİSK ortadan kaldırıldı.
Babamın öldürülmesi vakası 22 Temmuz 1980'dir. 12 Eylülle ortada yalnızca 52 gün var. Kemal Türkler'in öldürülmesi 12 Eylül darbesine giden yolda en değerli kilometre taşlarından biridir. Yalnızca ben değil benim üzere pek çok insan da bu türlü düşünüyor. Zira DİSK'in ve sınıf çabasının yükseldiği, doruk noktasına ulaştığı bir periyottu.
Türkiye'nin dört bir yanında yükselen bir sınıf hareketi, sendikal hareket vardı. Bu yükseliş fark edildiği için birinci olarak kaygı salmak için 1977'de 1 Mayıs katliamı yapılmıştır. En azından kaygı salarız bu yükselişi durdururuz denilmiştir. 1977'de kendi prosedürleriyle ihtar verdiler. 1980 Darbesi de o vakitten hazırlanmaya başlandı.
Ondan sonra da teker teker insanları öldürmeye başlayıp son halkada da emekçi sınıfının örgütlü gücünü ortadan kaldırmadan darbeyi yapamayacaklarını düşünüp Kemal Türkler'i öldürdüler. Kemal Türkler'i öldürüp DİSK'i budadılar, ortadan kaldırdılar.”
.
Karar