Vitaminsizlikten ileri gelen bir hastalıktır; dermansızlık, zayıflık, diş etlerinde iltihap gibi belirtilerle kendini gösterir.iskorbüt çok eski çağlardan beri bilinen bir hastalıktır. Eskiden de çok açık denizlerde uzun yolculuklar yapan gemilerde yalnız tuzlanmış et ve balık, konservelerle beslenen yeşil sebzelerden, taze meyvalardan uzun zaman yoksun kalan kimselerde görülmüş, bu konservelerden ileri gelen bir zehirlenme sanılmıştı. Sonradan, lâboratuvarlarda hayvanlar üzerinde yapılan deneylerden anlaşıldı ki Iskorbüt, yeşil ve taze sebzelerden, limon, portakal gibi meyvalardan yoksun kalmaktan ileri gelir. Çünkü bu besinlerde hayat için çok lüzumlu olan C vitamini vardır. Bundan yoksun kalanlarda iskorbüt hastalığı başgösterir.
Belirtileri. — iskorbüt hastalığına tutulanlar bütün vücutlarında kırıklık, halsizlik duyarlar, kuvvetten düşüp zayıflar, sararıp solarlar, derin bir kansızlığa uğrarlar. Vücudun oynak yerlerinde ağrılar, sızılar duyulur. Derinin üzerinde, kan oturmuş gibi lekeler görülür. Diş etleri çekilir, kanar. Dişlerin dibinde siyah bir tabaka belirir, dişler dökülmeye başlar. Ağzın içinde, diş etlerinde yaralar ortaya çıkar. Ayrıca, kanın pıhtılaşma kabiliyeti kalmaz. Bazı hastalarda idrar azalır, gözler görmemeye başlar. Çeşitli organlarda kanamalar olur, böylece hayatları tehlikeye girer.
Tedavi. — Iskorbütün tek tedavisi, hastayı daha çok C vitamini bakımından zçngin olan yiyeceklerle beslemektir. Bunun için, bol bol taze İsebze, meyva yedirmeli, limon, portakal suları ({irmelidir. Acele hallerde çeşitli yollardan, doğrudan doğruya C vitamini de verilir.
Çocuk Iskorbütü
Iskorbütün bir şekli vardır ki vitaminsiz kalan, suni bir besinle beslenen çocuklarda görülür. Buna «çocuk iskorbütü» (Barlovv hastalığı) denir.
Vitaminsiz sütlerle büyütülen, birtakım unlarla beslenen çocuklar bu hastalığa uğrar. Bu gibi çocuklarda kemikler sertleşmez, kendiliğinden kırılır. Kemiklerin içinde, ağızda kanamalar olur, kemiklerde ur biçimi büyümeler görülür. Çocuk gittikçe zayıflar, bir deri bir kemik haline gelir, ölüp gider. Bunda da tedavi vitaminle yapılır. Çocuğa, — yaşına göre — ya bol meyva yedirilir, ya da suyu içirilir, ayrıca çeşitli yollardan C vitamini de verilir.