ABD’de Çin’e karşı tavır alan medyanın Washington D.C.’de yarattığı algının tersine, Pekin’de halen sürmekte olan Parti Kongresi’nde bulduğu basın dostu atmosfer, Amerikalı gazeteci Sarah Wendt için, bir sürpriz oldu.
Perşembe, Çin Komünist Partisi (ÇKP) Ulusal 19. Kongresi’nin ikinci günüydü. Wendt ve meslektaşları, Pekin’in kalbindeki Tian’anmen Meydanı’na bakan sarayın büyük salonuna erkenden geldiler. Arka arkaya ikinci gün de, 20 kişilik bir delege grubu, salonun delegelere ayrılmış kısmında basınla karşı karşıya gelerek ilgili muhabirlerin sorularını yanıtladı.
Parti Kongresi’ne erişim kolay ve ortamda açıklık var; oysa Birleşik Devletler’de yönetim, medyanın dikkatini veya eleştirisini istemediği için kapalıdır” diyen Wendt, delegelerle daha uzun tartışmalara girmeden önce “Delege” kısmında kısa bir ön görüşme yapma formülünün elverişli bir yöntem olduğunu söyledi. Delegelerle salonda görüşme, ÇKP 19. Ulusal Kongresi’nin, geçmiş yıllarda bakanların basının sorularını yanıtladığı yıllık parlamento toplantılarından esinlenerek, kendi toplantısına eklediği yeni bir süreç.
On yılda iki kez düzenlenen ÇKP kongresi için aşağı yukarı 2.300 delege bir araya geldi; ama bu son derecede önemli siyasal olayı izleme amacıyla gelen basın mensubu sayısı daha da yüksek, 3.000’in üstünde. Kongre basın merkezi müdür yardımcısı Zhang Qiang "Amaç, delegelere medya mensuplarıyla daha çok bir araya gelme fırsatı sağlamak” diyor. Delege kısmında toplam 70 delegenin görüş açıklaması bekleniyor. Bunların muhabirlerle karşılıklı konuşmaları devlet televizyonundan ve değişik internet sitelerinden yayımlanıyor.
Perşembe günü mülakat veren delegeler arasında ÇKP tarihi araştırmacısı, uçak pilotu, bilgisayar mühendisi, öğretmen, temizleyici, çiftçi ve yolsuzlukla mücadele resmi görevlisi vardı. Değinilen konular Parti yönetişimine, çevrenin korunmasına, bilimsel inovasyona ve sıradan delegelerin kişisel deneyimlerine ilişkindi. Beşinci kez Parti kongresi delegesi olan yazar Ling Jiefang, yolsuzlukla mücadelede olası bir gevşemeye karşı uyardı. Henan Eyaleti’nden Ling, “Çin’in geçmişine göz atarsak, yolsuzlukla mücadele için hiç bir zaman son yıllarda tanık olduğumuz kadar çaba harcanmamış olduğunu görürüz. Şimdi yapıldığı gibi ÇKP’nin yönlendiriciliğinde bir yolsuzlukla savaş süreci hiç bir zaman oluşmamıştı” dedi. Ling, Kongre raporuna göre, yolsuzlukla savaş asla bitmeyecektir. Çabada azalma görüldüğü takdirde yolsuzluk yeniden canlanacak ve bunun da çok olumsuz sonuçları olacaktır” diye ekledi.
Delegelerle salondaki görüşmelerin yanısıra, muhabirlerin de izlediği basın konferansları ve delegasyonlar arası tartışmalar yapılmakta. Perşembeden itibaren basın konferansları medya merkezinde gerçekleşiyor. Çin İletişim Üniversitesi’nin Medya ve Halkla İlişkiler Direktörü Dong Guanpeng, “Parti Kongresi daha açık ve saydam oldu; bu, Çin gibi büyük bir ülkeyi yöneten partinin özgüven artışını yansıtıyor” dedi.
Çin Uluslararası Radyosu