4 Ekim Hayvanları Koruma Günü
İlk kez İngiltere’de 1822 yılında; hayvanları korumak, insanların hayvanlara iyi davranmalarını sağlamak ve hayvanların var olan koşullarını iyileştirmek amacıyla Hayvanları Koruma Birliği (WAP)kuruldu. Bununla beraber bu tür derneklerin sayısında artış yaşandı ve tek bir çatı altında birleştirilerek Hollanda’nın başkenti Lahey’de Dünya Hayvanları Koruma Federasyonu adı altında birleştirildi. Bu kuruluş 1931’de 4 Ekim Hayvanları Koruma Gününü ilan etti. Türkiye’de ise bu amaçla 1908 yılında Hayvanları Koruma Derneği kurulmuştur.
İnsanlar, her koşulda yanlarında bulunan hayvanlara yeterince iyi davranıyor mu? İnsanlar hayvanları gelenekleri uğruna, maddi kazanç sağlamak ve de eğlenme amacıyla her türlü eziyet ve kötü muameleye maruz bırakıyor. İspanya’daki boğalara San Fermin festivali adı altında yapılanlar, Bulgaristan’da köpeklerin ipe asılması, Japonya’da balina, yunus ve fokların vahşice avlanması, ülkemizde ve pek çok ülkede fayton atlarının dinlendirilmeden ve yeterince beslenmeden kullanılmaları, bu sebeple dayanamayarak ölmeleri hayvanlara yapılan eziyetlerin başında gelenlerden bazıları.
Bunlara ilaveten bir canlıyı sevmeyi beceremeyen, bu duygudan mahrum olan ve bireysel olarak yapılan işkenceler var. Bunlar için ülkelerin kanunlarında yeterli caydırıcı yaptırımların olması gerekmektedir.
15 Ekim 1978 tarihinde Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi UNESCO tarafından törenle ilan edilmiştir. Bu metin, 1989 yılında Hayvan Hakları Birliği tarafından tekrar düzenlenerek 1990 yılında yayımlanmıştır. Hayvan Hakları Bildirgesinde yer alan maddeler:
- Bütün hayvanlar yaşam önünde eşit doğarlar.
- Bütün hayvanlar saygı görme hakkına sahiptir. İnsanlık, öbür hayvanları yok edemez. Bu hakkı çiğneyerek onları sömüremez. Bilgilerini hayvanların hizmetine sunmakla görevlidir. Bütün hayvanların gözetilmeye, bakılmaya ve korunmaya hakları vardır.
- Hiçbir hayvana kötü davranılamaz, acımasız ve zalimce eylemde bulunulamaz. Bir hayvanın öldürülmesi zorunluluğu doğarsa acı çektirmeden ve korkutmadan yapılmalıdır.
- Yabani türden olan bütün hayvanlar, kendi özel doğal çevrelerinde karada, havada ve suda yaşama ve üreme hakkına sahiptir. Eğitim amaçlı olsa bile özgürlükten yoksun kılmanın her çeşidi bu hakka aykırıdır.
- Geleneksel olarak insanların çevresinde yaşayan bir türden olan bütün hayvanlar uyumlu bir biçimde türüne özgü yaşam koşulları ve özgürlük içinde yaşama ve üreme hakkına sahiptir.
- İnsanların yanlarına aldıkları bütün hayvanlar doğal ömür uzunluklarına uygun sürece yaşama hakkına sahiptir. Bir hayvanı terk etmek acımasız ve aşağılık bir davranıştır.
- Bütün çalışan hayvanlar iş süresi ve yoğunluğunun sınırlandırılması ve güçlerini artırıcı bir beslenme ve dinlenme hakkına sahiptir.
- Hayvanlara fiziki ya da psikolojik bir acı çektiren deneyler yapmak hayvan haklarına aykırıdır. Tıbbi, bilimsel, ticari ve başkaca biçimlerdeki her türlü deneyler için de durum böyledir.
- Hayvan beslemek için yetiştirilmişse de bakılmalı, barındırılmalı, taşınmalı, ölümü de acı çektirmeden ve korkutmadan olmalıdır.
- Hayvanlardan insanların eğlencesi olsun diye yararlanılamaz, hayvanların seyrettirilmesi ve hayvanlardan yararlanılan gösteriler hayvan onuruna aykırıdır.
- Zorunluluk olmaksızın bir hayvanın öldürülmesi yaşama karşı suçtur.
- Çok sayıda vahşi hayvanın öldürülmesine neden olan safariler ve av partileri, hayvanlara karşı yapılmış bir soykırımdır. Doğal çevrenin kirletilmesi, yıkılıp yok edilmesi de soykırıma eşdeğer alçakça bir davranıştır.
- Hayvan ölümüne de saygı göstermek gerekir. Hayvanın öldürüldüğü şiddet sahneleri sinema ve televizyonda yasaklanmalıdır.
- Hayvanları koruma kuruluşları, devlet katında temsil edilmelidir. Hayvan hakları da insan hakları gibi yasayla korunmalıdır.