İngiliz kimyager, meteorolog ve fizikçi olan John Dalton kimdir? John Dalton'un kimyaya katkıları nelerdir? John Dalton atom modeli nedir? İşte John Dalton'un hayatı...
John Dalton Kimdir? John Dalton'un Hayatı ve Kimyaya KatkılarıJohn Dalton 6 Eylül 1766 tarihinde Eaglesfield, Cumbria, Cumberland, Birleşik Krallık'ta dünyaya gelmiştir. Dokumacı bir babanın oğlu olan John Dalton, 15 yaşındayken abisi ile birlikte Dostların Dini Derneği okuluna gitmeye başlamıştır. Üniversite çağlarına geldiğinde hukuk ya da tıp okumayı düşünen John Dalton, ailesi tarafından yeteri kadar destek göremiyordu. O yıllarda İngiliz Muhalifleri’nin İngiliz üniversitelerinde öğrenim görmesi veya öğretim yapması yasaktı. John Gough(Dalton’un bilimsel bilgisinin çoğunu borçlu olduğu görme engelli bir filozof ve bilgin) sayesinde Manchester’daki İngiliz Muhalifi okullardan biri olan New College’da matematik ve doğa felsefesi öğretmenliğine başlamıştır. 1800 yılınds okulun finansal sorunlarından dolayı istifa eden John Dalton, daha sonra yine Manchester’da aynı dallarda özel öğretmenlik yapmaya başlamıştır
. John Dalton gençlik yıllarındayken matematik ve meteoroloji ile ilgilenmesine neden olan Elihu Robinson’dan oldukça etkilenmiştir. 1787’de bir meteoroloji günlüğü tutmaya başlamış ve 57 yıl boyunca 200.000’den fazla gözlem kaydetmiştir. Bu sıralarda, George Hadley’in Atmosferik Dolaşım Teorisi’ni yeniden keşfetmiştir. John Dalton’un yayınlanan ilk eseri, 1793’de yayınlanmış olan Meteorological Observations and Essays’dir (Meteorolojik Gözlemler ve Yazılar). John Dalton’un yayınlanan ikinci eseri ise 1801’de yayınlanmış olan Elements of English Grammar’dir (İngilizce Dilbilgisinin Temelleri). Bilime büyük katkı sağlayan John Dalton, 27 Temmuz 1844 tarihinde Manchester, İngiltere'de hayatını kaybetmiştir.
John Dalton Atom ModeliDalton Atom Modeli, John Dalton'un 1805 yılında bugünkü atom modelinin ilk temellerini attığı modelidir. Katlı oranlar yasasını bulmuştur. Dalton'un atom kuramına göre elementler, kimyasal bakımdan birbirinin aynı olan atomlar içerirler. Farklı elementlerin atomları birbirinden farklıdır. Bu atom teorisine göre kimyasal bir bileşik, iki veya daha çok sayıda elementin basit bir oranda birleşmesi sonucunda meydana gelir. Modern atom kuramı Dalton'un kuramına dayanır; ancak bazı kısımları değiştirilmiştir. Atomun parçalandığını, elementlerin birbirinin aynı atomlardan değil, izotoplarının karışımından meydana geldiği bilinmektedir. Dalton'un atom modeli kimyasal reaksiyonların açıklanmasına, maddenin anlaşılmasına ve atomun temel özelliklerinin ortaya atılmasına oldukça büyük yararlar sağlamıştır. Bu sebeple ilk bilimsel atom teorisi olarak kabul edilir. Dalton atom modeli aşağıdaki üç varsayıma dayanmaktadır.
- Elementler, atom adı verilen küçük, bölünemeyen taneciklerden oluşmuştur. Atomlar kimyasal tepkimelerde oluşmazlar ve bölünmezler.
- Bir elementin tüm atomlarının kütlesi ve diğer özellikleri aynı, diğer elementlerin atomlarından farklıdır.
- Kimyasal bir bileşik iki ya da daha fazla elementin basit bir oranda birleşmesi ile oluşur.
Dalton Atom Modelindeki Eksiklik ve Hatalar
- Bir elementin bütün atomları aynı değildir. O dönemde nötron tanecikleri tespit edilemediği için izotop atomların farkına varılamadı. Bir elemente ait bütün atomların proton ve elektron sayısı aynı olmak zorundadır. Nötron sayısı farklı olsa da aynı elemente aittir, fakat farklı atomdur.
- Atomların içi dolu değildir. Aksine boşluklu yapıya sahiptir.
- Bilinen en küçük parçacık atom değildir. Günümüzde atom çekirdeğini oluşturan yetmişten fazla çeşit parçacığın var olduğu öne sürülmüştür.
- Bir elementin bütün atomları aynı olmadığı gibi bir bileşiğin bütün molekülleri de aynı değildir.
- Atomlar çekirdek tepkimeleri sonucu parçalanabilir.
- Atomlar parçalanamaz ve yeniden yapılamaz görüşüne ters düşen olaylardan biri atomların alfa ışıması yapmasıdır.