Nazım birimi, nazım biçimlerinde ölçü olarak kullanılan parçaya verilan isimdir.
Şiir mısralardan oluşur. Mısraların kuruluşu, kümelenişi nazım birimini meydana getirir. Türk şiiri içerisinde; divan şiirinde ayrı, halk şiirinde ayrı nazım birimleri kullanılmıştır. 1940′lı yıllardan sonra da serbest nazım biçimleri denenmiştir.
İslamiyet öncesi Türk edebiyatında bir ölünün ardından duyulan acıyı anlatmak için söylenen sagu (ağıt) adlı şiirlerde ve aşk, doğa sevgisi (pastoral), kahramanlık temalı koşuk ismi verilen şiirlerde nazım birimi genellikle dörtlük şeklindedir.
İslamiyet etkisinde gelişen Türk halk edebiyatında, dörtlük nazım birimi kullanılmaya devam edilmiştir. Millî edebiyat döneminde ve cumhuriyetin ilk 10/15 yılında da dörtlükler kullanılmıştır. Dörtlük, eski bir geleneğin devamıdır.
İslamiyet etkisinde gelişen Türk edebiyatının ikinci kolu, divan edebiyatıdır. Buna saray edebiyatı diyenler de var elbette. Bu edebiyat Arap ve Fars edebiyatlarından etkilenmiş, zaman içinde millîlik kazanmış bir edebiyattır. Divan edebiyatı, şekil, konu, dil bakımından halk edebiyatından farklıdır. Bu edebiyatın nazım birimi beyittir. Az da olsa dörtlüklerle kurulan, ancak yabancı kaynaklı (Murabba gibi) şiirlere de rastlanır.
Nazım birimi beyit olanlara; beyit, kaside, mesnevi, müstezat ve kıt’a örnek verilebilirken,
nazım birimi dörtlük olanlara ise; rubai, tuyuğ, murabba, şarkı, musammat, terkib-i Bent ve terci-i Bent örnek gösterilebilir.