Başlıklar
- 1 DVT(Derin Ven Trombozu) Nedir?
- 2 DVT Neden Olur
- 3 DVT(Derin Ven Trombozu) Nedir?
- 4 DVT Neden Olur
- 5 Derin Ven Trombozu
- 6 Belirtileri Nelerdir?
- 7 Komplikasyonları Nelerdir?
- 8 Üst Ekstremite Derin Ven Trombozu
- 9 Kronik Derin Ven Trombozu
- 10 Derin ven Trombozundan Korunma
- 11 DVT Tedavi Yöntemleri
- 12 Sıkça Sorulan Sorular
DVT(Derin Ven Trombozu) Nedir?
Tromboz teriminin kökeni Antik çağa dayanır. “Thrombós” kelimesi eski Yunancada “tıkaç” demektir. Dolayısıyla tromboz, bir kan damarının kan pıhtısı (“tromboz”) nedeniyle tıkanması anlamına gelir. Trombozun en sık meydana geldiği yerler bacak ve kalça bölgesindeki derin toplardamarlardır, yol açtığı en tehlikeli sorunlardan biri de akciğer embolisidir.
Derin ven trombozu (DVT) derin yerleşimli toplardamarlarda pıhtılaşma ile damarların tıkaması anlamına gelir. En sık bacak toplardamarlarında görülür. Damar tıkanması ya da toplardamar tıkanması olarak da adlandırılır ancak atardamar tıkanmasında çok farklıdır. Görülme sıklığı her 1000 kişide1-2’dir. Seyrek olarak gençlerde görülmekle birlikte genellikle 40 yaşından sonra görülür.
DVT Neden Olur
DVT(Derin Ven Trombozu) Nedir?
Tromboz teriminin kökeni Antik çağa dayanır. “Thrombós” kelimesi eski Yunancada “tıkaç” demektir. Dolayısıyla tromboz, bir kan damarının kan pıhtısı (“tromboz”) nedeniyle tıkanması anlamına gelir. Trombozun en sık meydana geldiği yerler bacak ve kalça bölgesindeki derin toplardamarlardır, yol açtığı en tehlikeli sorunlardan biri de akciğer embolisidir.
Derin ven trombozu (DVT) derin yerleşimli toplardamarlarda pıhtılaşma ile damarların tıkaması anlamına gelir. En sık bacak toplardamarlarında görülür. Damar tıkanması ya da toplardamar tıkanması olarak da adlandırılır ancak atardamar tıkanmasında çok farklıdır. Görülme sıklığı her 1000 kişide1-2’dir. Seyrek olarak gençlerde görülmekle birlikte genellikle 40 yaşından sonra görülür.
DVT Neden Olur
Derin Ven Trombozu
Belirtileri Nelerdir?
DVT en çok dizin altında, baldır içindeki bir derin toplardamarda meydana gelir.
Tipik DVT belirtileri arasında şunlar yer alır:
- Baldırda şiddetli ağrı ve gerginlik.
- Baldırın şişmesi.
- Baldırda renk ve sıcaklık değişiklikleri. Normalde bloke olmuş derin toplardamarda gidecek olan kan, yüzeyel toplardamarlara yönlendirilir. Böylece baldır ısınabilir ve kızarabilir.
DVT Bazen hiçbir belirti göstermez ve ancak “Akciğer Embolisi” gibi ölümcül bir komplikasyon meydana geldiğinde teşhis edilir. Akciğer embolisi gelişen hastada ise,
- Açıklanamayan nefes darlığı
- Derin nefes alırken ağrı
- Öksürük ile beraber kan çıkması semptomları bulunur.
DVT Tedavi Yöntemleri
Derin ven trombozu’nun geleneksel tedavisi pıhtılaşma önleyici kan sulandırıcı ilaçlar (oral antikoagulan) ile yapılmaktadır. Kan sulandırıcı ilaçlar pıhtının yayılımını ve embolizasyonu etkin bir şekilde engeller ancak mevcut pıhtı kitlesini eritici etkisi yoktur. Klasik tedavi yöntemi ile tedavi edilen hastaların çok büyük bir kısmında, pıhtı eritici etkinin olmaması; hastaların venöz kapak fonksiyonlarının bozulması ve venöz hipertansiyonun gelişiminin engellenememesi nedeniyle Post-trombotik sendrom (PTS) gelişir.
Modern tıptaki gelişmeler ve kateter yöntemleri sayesinde erken dönemde direk pıhtının içine girilerek, aktif şekilde pıhtı erimesinin sağlanması ve kapak harabiyeti gelişmeden önce hastalar tedavi edilerek PTS’a gidiş önlenebilmektedir.
Bu yöntemler literatürde “Kateter yollu trombolitik tedavi” denilen kateterlerle pıhtıyı eritici ilaçların tıkalı damara verilmesi ya da Farmako-Mekanik Trombolitik tedavi” denilen pıhtının kateterler yoluyla parçalanarak aynı zamanda pıhtı eritici ilacın verilmesi ya da direk motorlu aspirasyon kateterleri ile pıhtının yüksek bir rotasyonel kuvvetle aspire edilmesini sağlayan “Aspirasyon Trombektomi” yöntemleridir. Damar içindeki pıhtının aktif şekilde temizlenme işlemini takiben sonra geride kalan darlıklar için balon anjioplasti ve stent implantasyonu gerekebilir.
Bu tür kateter yollu tedavilerde süre çok önemlidir. Derin ven trombozu oluştuktan sonra en erken dönemde uygulanan yeni tedavi yöntemleri ile toplardamar içinde bulunan pıhtının tamamının eritilmesi mümkün olmaktadır. Ancak süre ilerledikçe pıhtı organize olup sertleşmekte ve bu kateter yollu yeni tedavi yöntemleri ile pıhtıyı tamamen eritmek mümkün olamamaktadır. İdeal süre ilk 30 gündür. Bu süreden sonra pıhtı “kronik faza” geçtiğinde, tedavi başarısı düşmektedir. Ancak yine de bu tedavilerle tedavi ile rekanalizasyon (damarın açılma yüzdesi) tam olmasa bile %50’ lerin üzerindeki açıklık hastanın klinik semptomlarında önemli derecede düzelme sağlamakta ve post trombotik sendroma gidişi azaltmaktadır.
Derin ven trombozunun geleneksel kan sulandırıcı tedavisi; düşük molekül ağırlıklı pıhtılanma önleyici madde (DMAH) iğnelerini takiben vitamin K antagonisti şeklindedir. DVT tedavisinin temelinin kan sulandırıcı ilaçlar (antikoagülanlar) olduğu uzun yıllardır kabul görmesine karşın; kan sulandırıcı ilaçların pıhtıyı eritme gibi bir etkilerinin olmadığı, pıhtının tedavi süresince yıkılımını sağlayan esas mekanizmanın hastanın kendi fibrinolitik (Pıhtı eritici) aktivitesi olduğu bir gerçektir. Dizaltı trombozlarda kan sulandırıcı ilaçlar, kompresyon çorabı ve diğer medikal tedaviler hastada yeterli iyilik halini sağlarken, özellikle iliak ven ve ana femoral veni içine alan yani karın içine doğru uzanan pıhtılarda damarın kendiliğinden açılma oranları çok düşük, akciğer embolisi riski ve post trombotik sendrom gelişme oranları yüksektir. Bu özellikli hasta grupları için, belirli klinik tecrübe ve yeterli fiziksel olanaklara sahip kliniklerde, katater aracılı trombolitik tedavi uygulamaları, farmako-mekanik trombolitik tedavi veya aspirasyon trombektomisi gibi girişimler çok başarılı sonuçlar vermektedir. Phlegmasia cerulea dolens gibi ekstremite canlılığını tehdit edici durumlarda, vena cava inferiora uzanan masif iliofemoral derin ven trombozlarında ve buna bağlı rekürren akciğer embolisi gelişen hastalarda, anjiografik yolla uygulanan girişimsel tedaviler ön planda düşünülmelidir.
Klasik Kan sulandırıcıların Dezavantajları
Derin ven trombozu ve Akciğer embolisi tedavisi ve önlenmesinde, yakın zamana kadar kan sulandırıcı ilaç tek seçenekti. Çok etkili bir kan sulandırıcı olmasına rağmen, kan sulandırıcı ilaçın pek çok dezavantajı vardır. Çünkü kan sulandırıcının etkinliği; başta kişinin karaciğer fonksiyonları, beslenme şekli ve yeşil sebze tüketimindeki değişiklikler, birlikte kullanılan ilaçlar gibi birçok faktörden ciddi anlamda etkilenir. Özellikle bazı ağrı kesiciler ve antibiyotikler başta olmak üzere, sayılamayacak kadar çok ilaç kan sulandırıcının etkisini azaltabilir veya artırabilir. Bu durum; kişinin aynı doz ilaç kullanırken bile, kan sulanma düzeyinde sürekli dalgalanmalar yaşanmasına ve etkin bir tedavi alamamasına neden olur. kan sulandırıcı ilaç kullanan her hasta, ayda birden az olmamak üzere bu kan tahlillerini yaptırmak ve ilacın dozunu her ay bu sonucuna göre yeniden ayarlatmak durumundadır.
İdeal Kan sulandırıcı nasıl olmalıdır?
İdeal kan sulandırıcı ilacın gıdalar ve ilaçlarla etkileşimi bulunmamalı, günlük sabit dozda kullanılmalı ve doz ayarı gerektirmemeli, günde tek doz oral yolla kullanılmalı, etkin dozlarda geniş bir güvenlilik aralığı olmalı ve sürekli kan tahlilleri ile izlem gerektirmemelidir. Uzun yıllardır kullanılan klasik kan sulandırıcı ilaçlar bu gereksinimleri karşılamaktan maalesef çok uzaktadırlar.
Yeni kuşak Antikoagülan (YOAK) nedir?
Yeni kuşak kan sulandırıcılar Faktör Xa inhibitörleri ve direkt thrombin (Faktör II) inhibitörleridir. kan sulandırıcı ilaçtan daha farklı ve daha etkili bir mekanizma ile kanın sulanmasını sağlar, pıhtı oluşumunu engellerler. Uzun yıllar süren araştırmalar sonucunda farklı türde medikal tedaviler hastaların kullanımına sunulmuştur. Yeni kuşak kan sulandırıcılar; doz ayarlanması için kan sulandırıcı ilaçlarda olduğu gibi rutin kan tahlilerine gereksinim duyulmaması, herhangi bir ilaç ve gıda etkileşimi olmaması, hergün aynı dozda sabit olarak kullanılmaları gibi avantajları ile günümüzde daha sıklıkla kullanılmaya başlanmışlardır.