Ankraj, zemin içine belli bir açıyla açılmış olan deliğe, yüksek dayanımlı ve korozyona karşı korumalı olan özel çelikten öngermeli bir halat ya da halatlar deneti yerleştirerek, beton enjeksiyonu yapılmasından oluşturulan yapısal uygulamalardır. Yani, saplama ya da gömme anlamına gelen ankrajın özelliği, bir yapı öğesini taş ya da tuğladan yapılan bir bölüme kenetle tutturma, demirleme anlamına gelmektedir. Ankrajlar üzerine uygulanan gerilme kuvvetini zemine iletir.
İçindekiler
- Ankrajların Kullanım Alanları Nelerdir?
- Ankraj Türleri Nelerdir?
- Ankrajın Elemanları Nelerdir?
- Ankraj Kullanmanın Yararları
İçindekiler
1.Ankrajların Kullanım Alanları Nelerdir?
Ankrajların çok çeşitli kullanım alanları bulunur. Bunlar;
- Gevşek zeminlerde göçmeyi engellemek amacıyla kullanılabilir.
- Yeraltı otoparklarında kullanılmaları zorunludur.
- Barajların yükseltilmesi ve iskeleye dalgaların zarar vermemesi amacıyla kullanılır.
- Kazılarda çalışan insanların güvenliğini sağlamak için kullanılır.
- Yeraltı ulaşım güzergâhlarında kullanılır.
- Deprem ve sismik olaylarda, can kayıplarını önlemek için kullanılır.
2.Ankraj Türleri Nelerdir?
Ankrajlar; kullanım amaçlarına göre pasif ve öngermeli olarak ikiye ayrılırlar.
Pasif ankrajlar, kendi başına yük taşımazlar. Yük taşımaları için zeminin ankraja hareket etmesi gerekmektedir.
Öngermeli ankrajlar, büyük hareketleri daha makul seviyelere indirgerler. Genellikle yapıya veya zemin yüzey levhasına çekilerek imal edilirler. Geçici ve kalıcı ankrajlar olarak ikiye ayrılırlar. Geçici ankrajlar, inşaat sırasında uygulanır ve kısa süreli olarak katkı sağlar. Ortalama servis ömrü 2 yıldır. Kalıcı ankrajlar ise, sürekli olarak yapı ve kazı alanlarına destek sağlarlar. Ortalama servis ömürlerinin de 75 ila 100 yıl arası olması gerekmektedir.
3.Ankrajın Elemanları Nelerdir?
Ankraj Deliği: Ankraj elemanının yerleştirileceği deliktir.
Çelik Halat: Yüksek karbon ve vanadyum alaşımları ile üretilen elemandır.
Kafa: Plakanın üstüne gelen ve sıkışmayı sağlayan elemandır.
Plaka: Zemin ile kafa arasındaki taşıyıcı elemandır.
Grip (Kama): Kafa içerisine yerleştirilerek, gerdirme esnasında halatları sabitler.
Merkezleyici: Ankraj demetinin merkeze yerleştirilmesini sağlar.
Ayırıcı: Ankrajın malzemelerini bir arada tutar ve nizami şekilde ayırır.
Koruge Boru: Ankrajı korozyondan korumak için ankrajın deliklerine yerleştirilir.
Enjeksiyon: Ankraj deliğine basınçla doldurulan harçtır.
Ankraj Kökü: Öngerme kuvvetini zemine aktarır.
4.Ankraj Kullanmanın Yararları
- Kalabalık bölgelerdeki derin kazılar güvenli ve ekonomik olarak yapılmaktadır.
- Arka dolgu ihtiyacı ortadan kalkmaktadır.
- Zeminde beklenmeyen bir sorunla karşılaşıldığında alternatif çözümlere olanak sağlamaktadır.
- Geçici kazı sistemi kalıcı yapının bir parçası gibi kullanılabilir.
- Yatayda kazı alanı azalmakta böylece inşaat alanına yakın bulunan bina, yol, elektrik, su vb. sistemlerin zarar görmesi engellenmektedir.
- Daha dar kazı yapıldığından zeminde zedelenme azalmaktadır.