Kanlıca mantarı
Kanlıca Mantarı Nasıl Tanınır? Kanlıca Mantarı Nerelerde Yetişir? Kanlıca Mantarı Ne Zaman Toplanır? Kanlıca Mantarının Tadı ve Kokusu Nasıldır? Kanlıca Mantarının Faydaları Nelerdir? Kanlıca Mantarı Nasıl Saklanır? Kanlıca Mantarı Nasıl Tüketilir?
Kanlıca Mantarı – Lactarius salmonicolor
Russulaceae familyasından, yenilebilen, lezzetli bir mantar türüdür. Latince adı Lactarius Salmonicolor, Lactarius Deliciosus ve Lactarius Deterrimus olan üç türü bulunur ve ülkemizde bu üç tür ortak isimle Kanlıca mantarı olarak bilinir. Kanlıca mantarı en beğenilen mantarlardan biridir. Ekonomik olarak kültür ortamında üretilmesi mümkün değildir ancak ormandan toplanan mantarların semt pazarlarında satılması ile ekonomik değer oluşturmuştur.
Kanlıca mantarı, halk arasında çıntar, çam meltisi, melki mantarı, kızıliçi mantarı veya tillice mantarı diye de bilinir. Kanlıca mantarı mantar çeşitleri arasında Türkiye’de en çok bilinen yaban mantarı türüdür.
Kanlıca Mantarı Nasıl Tanınır?
Şapka : Büyüklüğü 5-15 cm kadardır. Mantar gençken ortası hafifçe çukurdur, kenarı içeri kıvrıktır, büyüdükçe ortası daha da çukurlaşarak hemen hemen huni şekline döner. Renk turuncudur, açık sarıdan erik sarısına kadar değişir, kenarda 1 milimetre genişlikte halka halinde açık parlak sarıdır ve belirgindir. Genel görünüşle turuncu ve sarıdan ibaret halkalıdır. Yeşil renkleme yoktur.
Lameller: Başlangıçta kırmızımtırak sarı beyaz, daha sonra açık portakal rengi tonundadır. Sapa doğru kıvrımlı şekil alır, sap üzerinde birazcık devam eder.
Sap : 3-6,5 cm boyunda 0,8-2,5 cm kalınlığında, silindir şeklindedir. Renk bakımından portakal sarısı, dip kısmında kırmızımtırak sarı beyaz, yukarı kısmında şarap kırmızısı turuncudur. Sapın etli kısmı kırmızı-pembedir ve koparıldığında turuncu renkte bir sıvı çıkarır. Gençken içi dolguludur, daha sonra şapkaya kadar olan alt kısımda boşlukludur.
Etli Kısım: Kırmızımtırak sarı beyaz renkli, meyve kokulu ve yumuşak, sünger gibidir.
Spor İzi : Parlak kırmızımtırak sarı, tunç rengindedir.
Kanlıca Mantarının Tadı ve Kokusu Nasıldır?: Mantar gençken, kırılıp koparıldığı yerinden portakal renkli bir sıvı çıkarır, bu sıvı hava ile temas edince kırmızı olur, iki saat sonra kırmızımtırak portakal esmeri renk alır ve acıdır. Mantarın tadı acıdır fakat nahoş değildir, lezzetlidir. Kendine özgü hoş bir kokusu vardır.
Kanlıca Mantarı Nerelerde Yetişir? : Çam meşçerelerinde ve çam ormanı açıklıklarında, çayırlıklarda, Avrupa’da yapraklı ağaç ormanlarında, ilkbahar ve sonbaharda yağmurlardan sonra görülür.
Kanlıca Mantarı Ne Zaman Toplanır? : İlkbaharda, sonbaharda, kış aylarına doğru yoğun yağışların ardından çıkmaya başlar.
Kanlıca Mantarı Nasıl Toplanır ve Temizlenir? :
Özellikle sulak yerlerde yetişenler kolaylıkla sinek larvalarının istilasına uğrarlar. Toplanan mantarlar ortasından boylu boyunca kesip bu durum kontrol edilmelidir. Eğer var ise larvalı kısımlar kesilip atılır. Hem bu nedenle hem de sertleşmiş olabileceği için çapları 7-8 cm den büyükleri toplamamak daha iyi olur.
Kanlıca mantarlarının temizlenmesi oldukça kolaydır. Mantar gövdesi döndürerek koparıldıktan sonra sadece küçük topraklı ayak ucunu kesip atmak yeterlidir. Şapkanın üzeri yapışkan olmadığından ayrıca temizlemeğe gerek olmaz.
Kanlıca Mantarının Faydaları Nelerdir?
Kanlıca Mantarı aminoasit içeriği bakımından zengin oluşu nedeniyle yararlı bir protein kaynağıdır. En çok vejetaryenlerin besin tercihi arasında bulunan mantarlar, beslenmede hayati önem taşıyan elzem aminoasitleri içermektedir.
Ayrıca, mantarda kalsiyum, fosfor, demir, sodyum, potasyum, magnezyum, B1 vitamini, B2 vitamini, Niasin ve C vitamini bulunmaktadır. Mantarda bulunan bu vitamin ve minerallerin kaybolmaması için mantarların taze alınıp, bekletilmeden tüketilmesi gerekir.
Haşlanan mantarın suyu cilt güzelliği için kullanılabilir. Kanlıca Mantarını pişirmek üzere haşladığınızda bu suyu sivilcelerin tedavisi için yüzünüze sürebilirsiniz. Mantarın bütün besin değerinin geçtiği bu suyu cildinizin beslenmesi ve temizlenmesi için gönül rahatlığıyla yüzünüze sürebilirsiniz.
Cilt ve yüz bakımında yararlı olan mantar suyunu bir pamukla sivilceli cilde sürülerek şifa bulabilirsiniz. ayrıca agrı ve romatizma içinde bu mantardan çeşitli kremler yapabilirsiniz.
Kanlıca Mantarı Nasıl Saklanır?
1-) Derin Dondurucuda Saklama
Derin dondurucuda mantar saklama yöntemi mantarın uzun süreler sonra bile tüketebilme olanağı verdiği için oldukça kullanışlı bir yöntemdir. Bu yöntemi uygulamak için öncelikli olarak mantarın suyunun buharlaştırılması sağlanmalıdır. Bu sayede mantar içinde bulundurduğu sudan dolayı küçülecek ve dondurucuda yer kazanmanızı sağlayacaktır. Bunun için öncelikle mantarları iyice yıkayın. Ardından istediğiniz boyutlarda keserek bir tavaya alın ve mantarları kavurun.
Böylece mantarların bulundurdukları suyu buharlaştıracaktır. Daha sonra mantarların soğuması için bir süre bekleyin. Yeterli süre geçtikten sonra ise mantarları buzdolabı poşetlerine ya da saklama kaplarına yerleştirerek derin dondurucuya kaldırın. Bu yöntem ile mantarları 1 yıl kadar saklayabilirsiniz.
2-) Konserve Yaparak Saklama
Konserve yaparak saklama yöntemini uygulamak için mutlaka lastik contalı kavanozlar kullanmanız gerekir. Bu kavanozları temin ettikten sonra öncelikle mantarları iyice yıkayın ve kavurun. Böylece mantarların suyunun buharlaşmasını sağlamış olursunuz. Daha sonra temiz ve lastik contalı kavanozların içine mantarları doldurun. Kavanozların üzerinde 2-3 cm kadar boşluk kalmasına özen gösterin.
Bir yandan da tuzlu su kaynatarak homojen bir karışım elde edin. Daha sonra hazırlamış olduğunuz tuzlu su karışımını mantarlı kavanozların içine dökün. Bu işlemin ardından kavanozları kapatarak büyük bir kabın içine yerleştirin. Bu kabın içini de kavanozları kapatacak miktarda su ile doldurun. Hazırlamış olduğunuz kabı 75 dakika kadar kaynatın. Kaynatma işleminin ardından kavanozları kaptan çıkararak soğuması için bekleyin. Bu yöntem ile mantarları yıllarca saklayabilirsiniz.
3-) Tuza Yatırarak Saklama
Tuza batırarak saklama yöntemi için öncelikle mantarları iyice yıkayın ve sularının süzülmesi için bir süre süzgeç üzerinde mantarları bekletin. Ardından ellerinizin arasında bastırarak suyunun olabildiğince çıkmasını sağlayın. Daha sonra temiz bir kavanoz ya da kaba tek sıra şeklinde mantarları dizin. Burada kullanacağınız kabı mantar miktarınıza göre ayarlayabilirsiniz. Daha sonra mantarların üzerini kaplayacak miktarda tuz ilave edin.
Mantarlar kaplandığında tuzun üzerine tekrar mantar sererek bu işlemi kap dolana kadar ya da mantarlar bitene kadar tekrarlayın. Ancak bu işlemde dikkat etmeniz gereken nokta en üstte tuzun olmasıdır. Bu kabın üzerine bir tabak ve onun üzerine de bir ağırlık koyarak mantarların suyunun iyice çıkmasını sağlayın. Mantarların suyu çıktıktan sonra kavanozlara yerleştirerek 1 yıldan fazla süre serin bir ortamda saklayabilirsiniz.
Kanlıca Mantarı Nasıl Tüketilir?
Başta mangal ızgara olmak üzere, sote, kızartma, közleme ve hatta ekmek olarak yenebilir.
Yapılan araştırmalara göre kanlıca mantarı kızartma yapıldığında içerdiği besin değeri düşmektedir ancak sote veya diğer besinlerle beraber piştiğinde besin içeriği açısından daha zengin halde yenilir.