Bu kadının adı Ermeni dilinde “şafak” anlamına gelen Arshaluys Khanzhiyan. Dünya toplumu ve bireysel bireyleri, savaştan yıllar sonra Filipinler'in barışçıl nüfusunu bozan Japon “samuray” Onoda'nın direncine hayranlık duyurken, Filipinler'in barışçıl nüfusunu mahvetmiş olan Arshaluys, gerçekten nefis bir mezarlık tutucusu olarak son nefesine kadar hizmet etti.
Podnavisla kanalında Chepsi Nehri'nin görünümü
Arshaluys, Kivorka ve Zaytar Khanzhiyanov ailesinde doğdu. 27 Aralık 1913. Toplamda, 12 çocukları ailede büyüdü. Khanzhiyan ailesi, Ermeni soykırımını, Hıristiyan imparatorluğunun yardım eli uzattığında, Rusya’ya yerleşmelerine ve tabi ki vatandaşlık vermelerine izin veren Türklerin kanlı rüzgarıyla dağlara getirdi. Zengin değil, çok çalışkan yaşadım. Sovyet hükümetinin gelişiyle babasının toplu çiftlikte çalışmaya, tütün yetiştirmeye gitti. Ailedeki herkes sorumluydu. Mesela Arshaluys, sadece ev işleri için annesine yardım etmekle kalmadı, aynı zamanda kısayollu pazarda ürünler sattı ve hatta babasıyla avlandı. Gençliğinden Kivork kıza öğretti silahlara. Yerli çiftliğin etrafındaki doğayı iyi biliyordu, büyük yerleşim yerlerinden bu tür bir izolasyondan korkmadı ve kısmen Kuzeybatı Kafkasya'nın dağlık ormanlarında yiyecek aldı.
Kız vatansever bir ruhla büyüdü. Daha sonra, akrabalar ailenin babasının Kivork Khaçikovich'in babasının talimat verdiğini hatırlattı - eğer bu topraklarda yaşıyorsak, çocuklarımız ve torunlarımız bu toprakları korumalıyız. Zaten savaş sırasında, Khanzhiyan ailesinin bir kısmı öne çıkacak ve geri dönmeyecek.
Bu arada, barış vardı, Arshaluys Krasnodar'da tütün yetiştirme kursuna gitti, Komsomol'a katıldı ve tütün yetiştiren tugada çalıştı. Bir zamanlar, Hot Key'e bir yetişkin tütün teslimatı yaptıktan sonra, arabadaki kız eve dönerken neredeyse ölüyordu. Birkaç dakika sonra bir duştan sonra dağ akarsuları güçlü bir akıma dönüşür ve yolundaki her şeyi yıkar. Ek olarak, bu akarsu, dallar, küçük ve orta taşlar ve kumlu toprakta kolayca taşınır ve gerçek bir kıyma makinesine dönüşür. Şansın alacağı gibi, Khanzhiyan arabaları böyle bir anda yoldalardı. Akıntı vagonu yakaladı ve Arshaluys'i nehre attı. Kız mucizevi bir şekilde karaya çıkmayı başardı, bir arabaya bağlanan bir öküz kuyruğunu yakaladı.
Buzlu su Arshaluys sağlığını baltaladı. Birkaç gün boyunca kelimenin tam anlamıyla yaşam ve ölüm eşiğine uzandı - ateşsiz, hatıra olmadan. Akrabalar, mutsuz kızlarına elveda demeye hazırlanıyorlardı. Arshaluys'un daha sonra hatırlattığı gibi, bir şey onu bir sonraki dünyaya bırakmamıştı. Gri saçlı yaşlı bir adam şeklinde bir tür güç, kızı selamladı ve “Hayır kızım, senin için hala çok erken, henüz görevini tamamlamadın, insanların sana ihtiyacı var. Arshaluys, hastalık uzun süredir hissedilmesine rağmen iyileşmiştir.
Krasnodar bölgesindeki Nazi saldırısı sırasında petrol tanklarının yakılması
Yakında Büyük Vatanseverlik Savaşı patlak verdi. Bir yıldan biraz daha uzun bir süre sonra, savaş Kafkas Dağları'na ulaştı. “Yeni Avrupa” ile ilgili rüyalar tarafından canlanan Naziler, Rusya'nın güneyine doğru hızla koşuyorlardı. Bakü yağına, Kuban ekmeğine ve Türkiye sınırına erişimde susuz kalma orduları. Orada çoktan bekliyorlardı, terli avuçlarını ovuşturuyorlardı, komşularından bir şeylere kemirmeyi umursamayan Türk bölümleri, özellikle de sorun yaşarlarsa.
9 Ağustos ayında Krasnodar düştü, ayın sonunda Hot Key düştü. Eylül ayının başlarında, 1942-kanlı çatışmalar Novorossiysk çimento fabrikalarının duvarları altındaydı. Naziler, Novorossiysk - Tuapse hattına gidip sahili ele geçirerek kentin savunucularını kesmeye çalıştı. Bunu yapmak için küçük köylerin toplandığı vadilerde dağları ve sırtları kırmak zorunda kaldılar.
Yanan bir Krasnodar fonunda Naziler
Savaş, hızla Podnavisla’nın sessiz çiftliğine yaklaştı. Zorlu ve yorucu bekleme günlerinden birinde, birkaç yaralı Arshaluys'ın evine, bir başkası diğerlerine getirildi. Ve hepsi zayıf bir kızın bakımı altında kaldı. Kısa süre sonra, NKVD iç birlikleri alayının 26 tıp merkezi, Khanzhiyan ailesinin evinde ve bitişiğindeki bölge boyunca yerleştirildi (birçok kaynak hastaneyi yanlış göstermeye devam etse de). O zaman, istasyonun bütün sağlık personeli parmaklarda sayılabilirdi. İnsanlar, savaşçıları barındıracak yerlerin yanı sıra eleştirel olarak da eksikti. Yaralılar getirildi ve buraya bölgenin her yerinden getirildi. Evde, hatta bir kulübenin altındaki yerler, ağır yaralı insanlar için bir kenara bırakıldı, ancak o kadar çok kişi vardı ki, yakında herkes basitçe ağaçların altında bir sıraya yerleştirildi.
Kafkasya eteklerinin yakınında Kuban'da kavga
O zamana kadar, geri kalan tüm siviller (bazı “vatandaşlar” bu durumda, bir görüş noktası olsa da), Khanzhiyan ailesi üyeleri, yaklaşmakta olan kanondan dağlara daha da ileri gitti. Çiftlikte yalnızca Arshaluys kaldı, aslında bir hemşirenin yerini aldı, ancak örneği olması gerekenden daha fazla beğenmedi. Sağlık Görevlisi 3 rütbe Vera Dubrovskaya gönüllü olarak sevinemedi. Yaralıların hepsi gelip geldi, yalnızca 26 Piyade Alayı'ndan değil - komşu alay ve birliklerden gelen piyade ve denizciler vardı. Neredeyse aynı yaşta olan genç kızlar hızla arkadaş oldular. Dr. Vera, savaşçıların 1943’te söylediği gibi, Kızıl Yıldız Nişanı’nın sahibi olacak, tüm savaşa katılacak, ancak bu trajik olacak, ancak ömür boyu hatırlanacak küçük bir askeri yaşam anı olacak.
Arshaluys'un yapmadığı tek şey bu şekilde çalışmak değildi. Yemek pişirdi ve nehirden su taşıdı, çamaşır yıkadı ve yaralıları bağladı, savaşçıları besledi ve tüm yerel bitki örtüsünü bilerek, diyetlerini çeşitlendirmeye çalıştı. Bazen taze pişmiş mısır ekmeğini (Khanzhiyan ailesi uzun zaman önce mısır ekmiş), elmaları ve elbette sebze bahçesinden patates getirdi. Korkunç yalnızlık, umutsuzluk ve acı anlarında, Arshaluys, yaralıları elden çıkarmaya çalıştı. Onlara şarkı söyledi, kitap ve gazete okudu.
Arshaluys Kivorkovna savaştan sonra
Ancak, Arshaluys'un zayıf bir genç kızın yapması gereken en zor şey, birkaç dakika önce kelimenin tam anlamıyla bir kaşıkla beslediklerini ve kitap okuyanları gömmek oldu. Bazen yalnız yapılması gerekiyordu, çünkü Yaralı akın nedeniyle, bunun için neredeyse hiç zaman yoktu.
Fanagoriyskoye köyünü bulunan çiftlikten toplamda 7 kilometre kaldı ve daha sonra Almanlar ve daha sonra askerler tarafından işgal edildi. Bu da her an hastanenin, yaralıların ve personelin ölümünü tehdit eden bir savunma atılımının gerçekleşebileceği anlamına geliyordu. Tahliye "ağır" sadece imkansızdı. En yakın tam teşekküllü hastane Tuapse bölgesinde dağların ve geçitlerin, nehirlerin ve şelalelerin arkasına yerleştirildi. Şimdi bile, dikkate değer bir arazi aracı dışında, hatta kurak havalarda ve büyük şansla, çiftlikten kıyıya ulaşmak mümkündür.
Durum trajikti. Bir zamanlar güzel olan Podnavisla, savaşı son derece karanlık bir yere çevirdi. Zaten boyutsal sıçrama Chepsi duyuldu. Bir esrarın sesi sadece şimdiki Poklonnaya denilen küçük bir açıklığa boğulmuş yaralı askerlerin çığlıklarıyla kesildi.
Yakın zamanda inşa edilmiş olan Podnavisla'daki Arshaluys Anıtı
Sonunda 26. Tüfek Alayının konuşlandırmasını değiştirdiği ve Fanagoriyskoye köyündeki mevkilerden 14 kilometre kuzeydeki Tuapse Bölgesi, Sadovoe köyüne hareket ettiği öğrenildi. Bir süre sonra, 26'ncı Shaumyan geçidinde yükselip Tuapse'deki düşmanın yolunu kesecek. Bazı haberlere göre, yaralıların bir kısmı Arshaluis ile birlikte çiftlikte kalıyor, bazılarına göre ise alaylı ulaşım (çoğunlukla arabalardan oluşan) sayesinde herkesi götürmeyi başardılar. Öyle ya da böyle, ama o zaman Arshaluis askerleri asla terk etmeyeceğine yemin etti - ne bu hayatta ne de bir sonraki hayatta. Kimse onu emretti ve yapamadı, çünkü sıkı çalışmasına rağmen hemşire olarak listelenmedi, sormasına bile gerek yoktu ...
Savaşçıların ayrılmasından sonra, Arshaluys görkemli bir izolasyonla kaldı. O, mezarları ve bu yerin majesteleri dağlarda kaybolmuş. Ekim - Kasım ayları arasında 1942, Arshaluys'ın ikinci kahramanlık bakanlığı başladı ve ölümüne kadar sürecek ...
Devam edecek ...