TOI-332b olarak adlandırılan bu gezegenin fiziksel özellikleri ve yıldızına olan yörüngesel uzaklığını mevcut gezegenlerin oluşum teorisiyle açıklamak epey zor.
İngiltere'deki Warwick Üniversitesi'nden astrofizikçi Ares Osborn liderliğindeki bir ekip alışılmadık derecede yüksek yoğunluğa sahip ve ultra kısa periyotlu bir gezegen olan TOI-332b hakkında bir çalışma yayınladı.
Çalışmada “TOI-332b, mevcut Neptün Çölü keşiflerimize çok ilginç bir katkı sağlıyor ve gezegen oluşumu teorisini doğrulamak için örnek bir olay” ifadeleri yer alıyor.
İnsanlık bugüne kadar 5 bin 500'den fazla ötegezegen keşfetti ve bazı gerçekten çok ilginç. Neden bazı gezegen türlerinden çok sayıda, diğerlerinden ise nadiren bulduğumuzu anlamak, gezegen sistemlerinin nasıl oluştuğu ve evrim geçirdiği konusunda bir ipucu olabilir.
Örneğin ‘Neptün Çölü’ olarak bilinen alanda adeta bir kıtlık söz konusu. Yıldızlarıyla yakın yörüngede dönen Neptün büyüklüğünde şaşırtıcı derecede az sayıda ötegezegen var. Osborn ve meslektaşlarının da belirttiği gibi, bu boşluğun tam ortasında sadece bir avuç ötegezegen bulunuyor.
Yeni keşfedilen TOI-332b, 727 ışık yılı uzaklıktaki turuncu bir cüce yıldızın yörüngesinde, tam da bu boşlukta yer alıyor. Ölçümler, Dünya'nın 3,2 katı bir yarıçapa sahip olduğunu ve yıldızın etrafında her 18,72 saatte bir döndüğünü ortaya koyuyor.
Bu özellikler bile tek başına TOI-332b'yi ilgi çekici bir cisim hâline getirebilir ama başka bir şey daha var: Bilim insanlarına göre TOI-332b’nin kütlesi 57,2 Dünya büyüklüğünde ve santimetre küp başına 9,6 gram gibi muazzam bir yoğunluğa sahip. Bu şimdiye kadar bulunan en yoğun ötegezegen kütlelerinden biri. Bir karşılaştırma yapmak için örnek vermek gerekirse; Neptün'ün yoğunluğu santimetre küp başına 1,64 gram, Dünya'nınki ise 5,51 gram.
Modelleme ötegezegenin kayalık bir manto, ince bir hidrojen ve helyum atmosferi ile büyük, yoğun bir demir çekirdeğe sahip olduğunu gösteriyor. Ancak TOI-332b gibi büyük çekirdeğe sahip gezegenin Jüpiter benzeri kalın bir atmosferi olması beklenirdi. Bu da çok ilginç bir soruyu gündeme getiriyor...
TOI-332b'nin atmosferi nereye gitti?
Araştırmacılara göre, yıldızına bu kadar yakın bir gezegende yıldızdan gelen aşırı radyasyonun atmosferde foto-buharlaşma meydana getirmesi doğal bir sonuç. Ancak bu tek başına bu büyüklükteki bir atmosferin kaybını açıklayamaz.
Diğer bir ihtimal de, ötegezegen çok uzaktan ev sahibi yıldıza doğru hareket ettikçe atmosferin sıyrılması ve yörüngesindeki kütleçekimsel değişiklikler nedeniyle içeriden ısınması anlamına gelen gezegen göçü olabilir.
Gezegen büyüklüğünde başka bir cisimle meydana gelen dev bir çarpışmanın TOI-332b'nin atmosferinin çoğunu ortadan kaldırmış olması da mümkün. Belki de hiç atmosferi yoktu. Durum ne olursa olsun, TOI-332b'nin neden böyle olduğunu anlamak için ona biraz daha yakından bakmak gerekiyor.
Araştırmacılar çalışmalarında, “Bu olağandışı gezegen, şu anda gezegen oluşumu hakkında bildiklerimizi sınıyor; böyle dev bir çekirdeğin gaz hâlinde bir katman olmadan nasıl var olduğu cevaplanmamış bir soru olarak kalıyor” diye yazıyor.