Arada sırada, bulunduğunuz ortamdaki zeka seviyesi ile ilgili endişeler yaşıyorsanız haksız sayılmazsınız.
Aslında bu konu ile ilgili bir değil birden fazla araştırma söz konusu. Araştırmalardan ilki Stanford Üniversitesi’nden genetikçi Dr. Gerald Crabtree tarafından yapılmıştı.
Elde ettiği bulgulara göre de kendisi bizlere insan zekâsının son bin yıldır inişte olduğu ve bu gidişatın ne yazık ki her geçen gün daha da kötüye gittiği haberini vermişti.
Dr. Crabtree, araştırmasında, modern insan zekâsının zaman içinde izlediği yolu incelemişti. Araştırmaya göre genetik yapımızda zaman içinde ortaya çıkan, önü alınamayan değişiklikler, modern teknolojik gelişmelerle yan yana geldiğinde, insanları “aptallaştıran” bir etki yaratıyordu.
Crabtree, araştırmasını tamamlayıcı nitelikteki analizinde de, yaklaşık 5.000 genin insan zekâsının oluşumunda önemli bir rol oynadığını; ancak yıllar içinde ortaya çıkan çok sayıda mutasyonun zekânın gelişiminin önünü tıkadığını belirtiyordu.
“MÖ 1000’li yıllarda Atina’da yaşayan ortalama bir vatandaş, bugün aniden karşımıza çıksa, pırıl pırıl belleği, parlak fikirleri ve olayları kolayca kavrama yeteneği ile günümüzün ortalama bir insanını kendisine hayran bırakabilir.
Devamında yapılan başka bir araştırmada da 1962-1991 yılları arasında doğan erkeklerin IQ puanlarını incelendi. Araştırmacılar, 1962-1975 yılları arasında doğan erkekler için puanların arttığını ancak 1975’ten sonra doğan erkeklerin puanlarında bir düşüş yaşandığını ortaya koydular.
Araştırma görevlisi Ole Rogeberg, Danimarka, İngiltere, Fransa, Hollanda, Finlandiya ve Estonya’da yapılan çalışmaların tümünün bu benzer düşüş eğilimini gösterdiğini söyledi.
1975’e kadar yükselen zeka seviyesi Flynn Etkisi olarak adlandırılıyor ve adını zeka araştırmacısı Profesör James Flynn’den alıyor.
Bu konu hakkında daha fazla bilgi edinmek için bu yazıya göz atabilirsiniz: Flynn Etkisi: Atalarımızdan Daha mı Akıllıyız?
Araştırmacılar bu durumu ilk araştırmanın aksine, genetikten ziyade çevresel koşullar ile ilişkilindiriyorlar. Bu çevresel faktörler beslenme, eğitim sistemindeki değişiklikler, daha az okuma ve sosyal medyada daha fazla zaman harcanması gibi faktörler olarak tanımlanıyor.
Araştırmaya dahil olmayan, psikoloji profesörü olan Robin Morris’in ortaya attığı görüş de aslında önemli bir konuya dikkat çekiyor. IQ testleri ve diğer geleneksel zeka ölçüm yöntemleri belki de günümüz koşullarına artık uyum göstermiyor.
Sosyal medya, teknoloji kullanımındaki değişiklikler gibi farklı entelektüel deneyimlere maruz kaldıkça, zekanın ifade edilme biçiminin de değişim olduğunu kabul etmek ve zeka ölçüm yöntemlerini güncellemek gerekebilir.
Yazımızı ilk araştırmayı yapan Crabtree’nin önemli bir görüşü ile kapatalım:
“Tür olarak insan zekâsı şaşırtıcı derecede kırılgandır. Bu kırılganlığa karşın toplumun eğitim sayesinde güçlü ve sağlıklı olması zekâ azalmasını telâfi eder.”
Matematiksel