Elmas, binlerce yıl önce Hindistan'ın alüvyon madenlerinden geldi, kumdan elendi. Hindu inancına göre, Krishna gibi tanrılar tarafından saygı görüyordu - bir lanet taşıyor gibi görünse de, sahiplerinin şansı bir şey olsaydı. Koh-i-Noor Elmas olarak bilinecek olan mücevher, 1800'lerin ortalarında İngiliz Kraliyet Mücevherlerinde sona ermeden önce Hint saray entrikalarında yolunu buldu. O zaman, bir İngiliz amatör jeolog, elmasın kökeni hakkında gemologlar ve tarihçilerle röportaj yaptı ve elmasın gelecekteki hikayelerinin çoğunun temeli olarak hizmet eden Koh-i-Noor'un tarihini yazdı. Ancak tarihçiler Anita Anand ve William Dalrymple'a göre, o jeolog her şeyi yanlış anladı.
İlgili İçerik
Dalrymple, her tarihçinin aradığı şeyi bulduk, diyor. İnsanlar için inanılmaz derecede önemli olan bir hikaye, dünya çapında bilinen ama hepsi bir mit yapısı üzerine inşa edilmiş bir nesne.
Yeni kitaplarında Koh-i-Noor: Dünyanın En Rezil Elmas Tarihi Anand ve Dalrymple, elmas hakkındaki gerçeği öğrenmek için dört yüzyıldan fazla Hint tarihi boyunca yollarına devam ederek, elmas için nehir kumunu eleyen Kızılderililer gibi eski araştırmaları gözden geçiriyorlar, diyor Anand. Ve gerçek tarihin dramdan payı var. Dalrymple için mükemmel bir senaryo Game of Thrones -stil epik. Tüm romantizm, tüm kan, tüm kan, tüm gösteriş.
Ancak elmas dramının altında, hala net bir cevabı olmayan daha ciddi bir soru var: Modern uluslar, sömürgeci bir yağma mirasıyla nasıl başa çıkmalı? Çok sayıda ülke ile (dahil Hindistan , Pakistan ve Afganistan'daki Taliban ) Koh-i-Noor'un sahipliğini üstlenmiş olması, hararetli bir tartışma konusu.
Elmasın nereden geldiğini ve geri dönüp dönmeyeceğini anlamak için Hindistan'ın yabancılar tarafından yönetildiği karanlık geçmişe dalmak gerekir: Babürler.
Değerli Taş Tahtında
Mücevherleri Koh-i-Noor elmasını içeren Peacock Tahtındaki Nader Şah.(Wikimedia Commons)
Yüzyıllar boyunca Hindistan, dünyanın tek elmas kaynağıydı - 1725'e kadar, Brezilya'da elmas madenlerinin keşfiyle. Değerli taşların çoğu alüvyonluydu, yani nehir kumlarından elenebilirlerdi ve alt kıtanın hükümdarları ilk elmas uzmanları olarak rollerini benimsediler.
Birçok eski Hint sarayında, giyimden ziyade mücevher, süslemenin temel biçimiydi ve saray hiyerarşisinin görünür bir işaretiydi; Dalrymple ve Anand, hangi saray mensubunun hangi mücevheri hangi ortamda giyebileceğini belirlemek için katı kurallar koyulmuştu. kitap. Dünyanın en eski gemoloji metinleri de Hindistan'dan geliyor ve farklı taş türleri için karmaşık sınıflandırma sistemleri içeriyor.
Türk-Moğol lideri Zahir-ud-din Babur, Orta Asya'dan Kyber Geçidi'nden (günümüz Afganistan ve Pakistan arasında yer alan) 1526'da Hindistan'ı işgal etmek için geldi, İslami Babür hanedanını ve değerli taşlarla yeni bir aşk çağını kurdu. Babürler, kuzey Hindistan'ı 330 yıl boyunca yönetecek, topraklarını günümüz Hindistan, Pakistan, Bangladeş ve doğu Afganistan'ın neredeyse tamamına genişletecek, bu arada miras aldıkları ve yağmaladıkları değerli taş dağlarının keyfini çıkaracaklardı.
Koh-i-Noor'un nereden geldiğini ve Babürlülerin eline ilk ne zaman geçtiğini tam olarak bilmek imkansız olsa da, yazılı kayıtlarda göründüğü kesin bir nokta var. 1628'de Babür hükümdarı Shah Jahan muhteşem, değerli taşlarla kaplı bir tahtı görevlendirdi. Mücevherli yapı, İslam, Yahudilik ve Hıristiyanlık tarihlerinde yer alan İbrani kralı Süleyman'ın efsanevi tahtından ilham almıştır. Şah Cihan'ın tahtının yapımı yedi yıl sürdü ve yapım aşamasında olan Tac Mahal'in dört katına mal oldu. Mahkeme tarihçisi Ahmed Şah Lahore'nin taht hakkındaki açıklamasında yazdığı gibi:
Kubbenin dışı değerli taşlarla süslenmiş emaye işinden olacak, içi yakutlar, granatlar ve diğer mücevherlerle kalın bir şekilde süslenecek ve zümrüt sütunlarla desteklenecekti. Her sütunun tepesinde, taşlarla süslü kalın iki tavus kuşu ve her iki tavus kuşunun arasında yakutlar, elmaslar, zümrütler ve incilerle süslenmiş bir ağaç olacaktı.
Tahtı süsleyen birçok değerli taş arasında, zamanla en değerlisi haline gelecek olan özellikle muazzam iki taş vardı: Babürlüler tarafından renkli taşları tercih ettikleri için daha çok değer verilen Timur Yakutu ve Koh-i-Noor. elmas. Elmas, tahtın en tepesine, parıldayan değerli taş bir tavus kuşunun kafasına saplanmıştı.
Tavuskuşu Tahtının yaratılmasından bir yüzyıl sonra, Babür İmparatorluğu Hindistan ve ötesinde üstünlüğünü korudu. Asya'daki en zengin devletti; Başkent Delhi, Londra ve Paris'in toplamından daha fazla, 2 milyon kişiye ev sahipliği yapıyordu. Ancak bu refah, Pers hükümdarı Nadir Şah da dahil olmak üzere Orta Asya'daki diğer yöneticilerin dikkatini çekti.
Nader 1739'da Delhi'yi işgal ettiğinde, ardından gelen katliam on binlerce cana ve hazinenin tükenmesine mal oldu. Nader, şehri o kadar çok altın ve o kadar çok mücevherle terk etti ki, yağmalanan hazineyi çekmek için 700 fil, 4.000 deve ve 12.000 at gerekliydi (ve hepsini düşündünüz). o tantana içinde Alaaddin Disneyleştirilmiş süslemeydi). Nader, Tavus Kuşu Tahtını hazinesinin bir parçası olarak aldı, ancak bir kol bandına takmak için Timur Yakutunu ve Koh-i-Noor elmasını çıkardı.
Koh-i-Noor, 70 yıl boyunca Afganistan olacak bir ülkede Hindistan'dan uzak kalacaktı. Kendi oğlunu kör eden bir kral ve traş edilmiş başı erimiş altınla taçlandırılmış bir hükümdar da dahil olmak üzere, birbiri ardına kana bulanmış bir olayda çeşitli yöneticilerin ellerinden geçti. Orta Asya fraksiyonları arasındaki tüm çatışmalarla birlikte Hindistan'da bir güç boşluğu büyüdü ve İngilizler kısa süre sonra bundan yararlanmaya başladı.
Oğlan Kral ve İngiliz Tacı
Koh-i-Noor elmasının (ortada) bir gösterimi, İngilizlere imza atılmadan önce giyildiği şekliyle.(Wikimedia Commons)
19. yüzyılın başında, İngiliz Doğu Hindistan Şirketi, bölgesel kontrolünü kıyı şehirlerinden Hindistan alt kıtasının içlerine kadar genişletti. Dalrymple ve Anand'ın İngiliz seferleri hakkında yazdıkları gibi, [onlar] nihayetinde Napolyon'un Avrupa'daki tüm fetihlerinden daha fazla toprak ilhak edeceklerdi. Daha fazla doğal kaynak ve ticaret noktası talep etmenin yanı sıra, İngilizler ayrıca paha biçilmez bir hazineye de göz attılar: Koh-i-Noor.
Onlarca yıl süren mücadeleden sonra elmas Hindistan'a döndü ve 1813'te Sih hükümdarı Ranjit Singh'in eline geçti ve mücevhere olan özel sevgisi nihayetinde prestij ve güç havasını mühürledi. Ranjit Singh elmasları sevmesi ve taşın muazzam parasal değerine saygı duyması değildi; Anand ve Dalrymple, mücevher onun için çok daha büyük bir sembolizm barındırıyor gibi görünüyor. Ahmed Şah'ın (1761'de Delhi'yi yağmalayan) zamanından beri ele geçirdikleri Hindistan topraklarının neredeyse tamamını Afgan Durrani hanedanından geri almıştı.
Anand için Singh'in elması yükseltmesi, tarihinde önemli bir dönüm noktasıydı. Anand, elmasın güzellikten ziyade gücün bir sembolü haline gelmesiyle geçişin şaşırtıcı olduğunu söylüyor. Yüzük gibi bu değerli taş olur Yüzüklerin Efendisi , hepsine hükmedecek bir yüzük.
İngilizler için bu prestij ve güç sembolü karşı konulmazdı. Ülkenin kendisi kadar Hindistan'ın mücevherine de sahip olabilselerdi, bu onların gücünü ve sömürgeci üstünlüğünü sembolize ederdi. Uğruna savaşmaya ve öldürmeye değer bir elmastı, şimdi her zamankinden daha fazla. İngilizler, Ranjit Singh'in 1839'da ölümünü ve elmas ve diğer mücevherleri bir Hindu rahip mezhebine verme planını öğrendiğinde, İngiliz basını öfkeyle patladı. Bilinen dünyanın en zengin, en pahalı mücevheri, kendisini saygısız, putperest ve paralı bir rahipliğin güvenine adadı, anonim bir başyazı yazdı. Yazarı, İngiliz Doğu Hindistan Şirketi'ni Koh-i-Noor'u takip etmek için ellerinden geleni yapmaya çağırdı, böylece sonunda onların olabilir.
Ancak sömürgeciler ilk önce yöneticilerin değiştiği kaotik bir dönemi beklemek zorunda kaldılar. Ranjit Singh'in 1839'daki ölümünden sonra, Pencap tahtı dört yıl boyunca dört farklı hükümdar arasında geçti. Şiddet döneminin sonunda, taht için kalan tek kişi genç bir çocuk olan Duleep Singh ve annesi Rani Jindan'dı. Ve 1849'da, Jindan'ı hapsettikten sonra, İngilizler Duleep'i Lahor Antlaşması'nı değiştiren ve Duleep'in Koh-i-Noor'u ve tüm egemenlik iddialarını vermesini gerektiren yasal bir belgeyi imzalamaya zorladı. Çocuk sadece 10 yaşındaydı.
Oradan elmas, Kraliçe Victoria'nın özel bir mülkü oldu. Londra'daki 1851 Büyük Sergisinde sergilendi, sadece İngiliz halkının ne kadar basit olduğu konusunda dehşete düşmesi için. Pek çok insan, dış görünüşünden, onun sıradan bir cam parçasından başka bir şey olmadığına inanmakta güçlük çeker. yazdı Kere Haziran 1851'de .
Kraliçe Victoria, 1887'de Koh-i-Noor elmasını broş olarak takıyor.(Wikimedia Commons/Alexander Bassano)
Hayal kırıklığı yaratan karşılaması göz önüne alındığında, Kraliçe Victoria'nın kocası Prens Albert, taşın boyutunu yarı yarıya azaltan ancak ışığın yüzeyinden daha parlak bir şekilde kırılmasını sağlayan bir işlemle taşı yeniden kesip cilalattı.
Victoria elması bir broş olarak takarken, sonunda önce Kraliçe Alexandra'nın (Victoria'nın en büyük oğlu Edward VII'nin karısı) tacında ve daha sonra Kraliçe Mary'nin tacında (George V'nin karısı) Kraliyet Mücevherlerinin bir parçası oldu. , Victoria'nın torunu). Pırlanta, günümüzdeki onur yerine 1937 yılında, VI. George'un karısı ve II. Elizabeth'in annesi Kraliçe Anne'nin taktığı tacın önünde geldi. Taç, son kamuoyu önüne 2002 yılında çıktı. tabutun üstünde dinlenme Cenazesi için Kraliçe Anne'nin.
Elmas Yağma Ne Yapar?
Kraliçe Anne, en büyük kızı Prenses Elizabeth (şimdi Elizabeth II) ile George VI'nın taç giyme töreni için tacını takıyor.(Alam)
Hala efsane ve gizemle örtülü (elmas lanetli olduğu söylentisi dahil) Koh-i-Noor söz konusu olduğunda bir şey açıktır: birçok tartışmaya yol açar.
Dalrymple, birine Naziler tarafından çalınan Yahudi sanatına ne olması gerektiğini sorarsanız, herkes elbette sahiplerine geri verilmeleri gerektiğini söyleyecektir, diyor. Yine de, yüzlerce yıl önce alınan Hint ganimetleri hakkında, yine de silahla aynı şeyi söylemedik. Sömürge zamanlarında zorla alınan şeyler arasındaki ahlaki ayrım nedir?
Anand için mesele daha da kişisel. İngiltere'de doğup büyüyen ailesi Hintli ve akrabaları düzenli olarak ziyaret ediyor. Londra Kulesi'ni gezecekleri ve Kraliyet Mücevherleri'ndeki Koh-i-Noor'u görecekleri zaman, Anand, pırlantalı cam kasada kendilerini maviye çevirerek bolca zaman harcadıklarını hatırlıyor.
Smithsonian'ın ilk Seçkin Akademisyeni ve Büyükelçi-at-Large kitabının yazarı Richard Kurin'e göre Hope Diamond: Lanetli Bir Mücevherin Efsanevi Tarihi , bu değerli taşların lanetli olarak algılanmasının bir nedeni de nasıl kazanıldıkları.
Güçlüler daha az güçlülerden bir şeyler aldığında, güçsüzlerin güçlüleri lanetlemekten başka yapacak bir şeyi yok, diyor Kurin. Koh-i-Noor gibi, Hope elması da Hindistan'dan geldi ve 1851'de Londra Fuarı'nda sergilendi. Şimdi, onu yasal olarak satın alan Harry Winston tarafından bağışlanan Ulusal Doğa Tarihi Müzesi'nde sergileniyor.
Ve Kurin, Koh-i-Noor gibi bir değerli taşın sahiplik sınırını ortaya çıkarmanın tarih söz konusu olduğunda en iyi uygulama olduğunu söylese de, bunun mutlaka yasal bir zorunluluğa yol açması gerekmiyor (diğer bilim adamları ve hukukçular olsa da) katılmıyorum ). O ve Dalrymple, bir zamanlar bu değerli taşlara sahip olan yöneticilerin artık var olmayan uluslara yöneldiğine dikkat çekiyor.
Sömürge fetihleri sırasında alınan nesneler ile Naziler tarafından yağmalanan sanat ve hazine arasındaki en büyük farklardan biri budur - herhangi bir şey üzerinde ilk ve en meşru iddianın kimin olduğunu belirlemenin zorluğu.
Smithsonian's Provenance Research Initiative direktörü Jane Milosch, sömürge sonrası koleksiyonların her yerde büyük bir konu olduğunu söylüyor. “Yasal mülkiyetimiz olabilir, ancak bu materyali saklamak mantıklı mı?” gibi belirli nesneler için yeniden değerlendirme yapılabilir. Benin'den iki bronz heykeli iade etti Nijerya'ya (İngiliz subayların bir ticaret görevi sırasında öldürülmesinden sonra 1897'de bir saldırı sırasında alındılar).
Ancak II. Dünya Savaşı'ndan yağmalanmış sanat ve hazineyi geri getirmek, ne kadar karmaşık olursa olsun, sömürge tarihini ortaya çıkarmaktan çok daha az karmaşıktır. Milosch, nesne alındığında var olan ülkelerle ilgileniyorsunuz, ancak şu anda mevcut olmayabilirler ve bu ülkelerle ticaret anlaşmamız olan ülkeler şimdi farklı ihracat yasalarına sahip olabilir, diyor. Köken çok karmaşıktır ve insanlar bir sahiplik zincirini işlemeye alışık değildir. Zamanla ikinci veya üçüncü sahibine ulaştığınız zaman, bilgileri araştırmak daha da zorlaşabilir. Bu yüzden bu şeylerin müzelerden dışarı atılmamasının önemli olduğunu söylüyorum, çünkü en azından insanların erişimi var ve yağmalanıp yağmalanmadıklarından emin olana kadar onları inceleyebilirler.
Merkezde Koh-i-Noor elmaslı Kraliçe Annenin Tacı.(Wikimedia Commons)
Koh-i-Noor, şu anda Birleşik Krallık'ta ikamet eden tek tartışmalı hazine değil. Belki de eşit derecede tartışmalı Elgin mermeri 2500 yıl önce oyulmuş ve 1800'lerin başında İngiliz Lord Elgin tarafından Atina'daki Parthenon'dan alınan heykeller. Şimdiye kadar, Birleşik Krallık, iade çağrılarına bakılmaksızın heykellerin ve elmasın mülkiyetini elinde tuttu.
Anand, Koh-i-Noor'un Birleşik Krallık'tan çıkarılmasını gerektirmeyen bir çözümün, elmasın tarihini daha net hale getirmek olduğunu düşünüyor. Serginin gerçekten açık bir işareti olmasını çok isterim. İnsanlara bunun Hindistan'dan İngiltere'ye bir hediye olduğu öğretiliyor. Elmas tarafından doğru tarihin yazılmasını istiyorum.
Dalrymple, gerçek tarihi yaymanın savaşın yarısı olduğu konusunda hemfikir. Ne zaman ders versek, tarihten dehşete düşmüş insanlarla karşılaşıyoruz. Ama dirençli değiller - sadece bunun farkında değillerdi.
Elmasın Kraliyet Mücevherlerini yakın zamanda terk etmesi pek olası değil. Anand ve Dalrymple, çalışmalarının yalnızca, kötü şöhretli taşın izlediği gerçek yolu açıklayarak ve liderlerin bundan sonra ne yapacakları konusunda kendi sonuçlarına varmalarına yardımcı olarak çalışmalarının bir fayda sağlayacağını umuyorlar.