Gezi Parkı Eylemleri ve Türkiye’nin Temel Çelişkisi
Zaman'daki yazısında Hilmi Yavuz Gezi tecrübesi üzerinden bir gerçeğe parmak basıyor. Her ne kadar o bu olguyu biraz üzülerek de vurgulasa, aslında sürekli biçimde görülmesi, anlaşılması gereken bir gerçek karşısında bazılarının gözlerini zaman zaman kapatma çabalarının ne kadar boş olduğunu göstermesi açısından önemli vurgular yapıyor. Hilmi Yavuz'un tespitlerini Türkiye'de safların net biçimde ayrışmış olduğunu ve karıştırılmasının da mümkün olmadığını vurgulayan bir tecrübe olarak okumakta yarar var.
Hilmi Yavuz
Gezi Parkı eylemleri ve Türkiye’nin temel çelişkisi
Gezi Parkı eylemleri, Türkiye’nin temel çelişkisinin ne olduğunu olanca açık seçikliğiyle ortaya çıkardı;- ve elbette hangi çelişkilerin ikincil ve tâlî çelişkiler olduğunu da! Gezi Parkı eylemleri, sınıfsal bir çelişkiyi göstermiyordu: DİSK ve bilfiil orada değilse de, TÜSİAD oradaydı! Gezi Parkı eylemleri, etnik bir çelişkiyi de göstermiyordu: Türkler ve Kürtler orada, bir aradaydı! Gezi Parkı eylemleri, mezhepsel bir çelişkiyi de göstermiyordu: Sünnî’si de Alevî’si de, orada, yan yanaydılar!
Öyleyse, bütün bu çelişkileri aşan ve onları Gezi Parkı eylemlerinde bir araya getiren çelişki, Tanzimat’tan Türkiye Cumhuriyeti’nin bugününe kadar bir süreklilik ve devamlılık gösteren ne idiyse o’ydu: Modern ve geleneksel çelişkisi!
Türkiye Cumhuriyeti’nin tarihinde benim ‘temel çelişki’ olarak gördüğüm bu ikilik, aslında, Tanzimat’tan bu yana, değişerek devam eden veya devam ederek değişen çelişkidir: Modernlik, Tanzimat’ın Rasyonalizminden iki ayrı mecradan II. Meşrutiyet döneminin Materyalizmi ve Pozitivizmine, oradan da Cumhuriyet’le birlikte Marksizm’e ve Kemalizm’ine dönüşerek bugüne gelmiştir. [II. Meşrutiyet’in Materyalizmi, Cumhuriyet döneminde Marksizm’e; Pozitivizmi ise, Kemalizm’e dönüşerek devam eder.]
Bu çelişki, bana göre elbet, Gezi Parkı eylemlerinde seküler yaşam tarzını referans olarak alan Modernlerin sınıfsal, etnik ve mezhepsel ayrımları bir tarafa bırakarak Muhafazakar iktidara karşı birleşmiş olmalarında somutlanıyor. Demek ki, yaşam tarzlarına müdahale edilmemesine ilişkin seküler taleplerin sahiplerini bir araya getiren, Kemalizm’dir.
Dolayısıyla, Gezi Parkı eylemcilerinden bir bölüğü Kemalist değilse de, Muhafazakar iktidara karşı birleşmenin tek ve biricik imkanını, ancak Kemalizm’de gerçekleştirmek olduğunu hissetmiş görünüyorlar. Öyle olmasaydı eğer, ‘Duran Adam’ Erdem Gündüz’ün, hem bundan birkaç yıl önce, başörtüsü yasağına karşı eylem koyması, hem de Taksim Meydanı’ndaki ‘duruşu’ sırasında, aklından ‘Ey Türk Gençliği…’ hitabını geçirmiş olması söz konusu olamazdı…
Demek ki, belirleyici olan, ya da temelkoyucu çelişki Laik Kemalizm ile İslamî Muhafazakârlık çelişkisidir. Bunun, bir çelişki [contradiction] olarak değil de bir karşıtlık [opposition] olarak alımlanması gerektiğini, yıllardan beri onlarca yazı ile ve bıkıp usanmadan dile getiren benim gibi birisi için, Gezi Parkı eylemlerinin açığa çıkardığı bloklaşmanın, meselenin hâlâ bir çelişki olarak kavranıyor olduğunu göstermesi, büyük bir hayal kırıklığı olmuştur. Çelişki dışlayıcıdır, ya o’dur ya da değildir. Çelişkide, üçüncü hâlin olmazlığı [tertium non datur] söz konusudur;-‘Bir şey ya siyahtır ya da değildir’, önermesinde olduğu gibi! Oysa karşıtlık, her zaman ara yerde bir üçüncü imkânı da öngörür; -‘Bir şey ya siyahtır ya da beyaz!’ önermesinin yanlış oluşu, karşıtlık ilişkisinde üçüncü hâlin var oluşundan dolayıdır.
Ben Türkiye’de bu çelişkinin aşıldığını; çelişki yerine, modern Laik Kemalizm’le geleneksel İslamî Muhafazakarlığın bir ikili karşıtlık olarak, üçüncü bir konumu mümkün kılabileceğini düşünüyordum ve maalesef yanıldım. Türk insanı ya Laik ya da muhafazakar olmak yerine Laik ve Muhafazakar olmayı, yani hem Laik hem Muhafazakar olmayı beceremedi ve bir ‘ayırıcı sentez’de [synthese disjonctif] birleştiremedi. Bu imkansız mıydı, hayır değildi, ama olmadı!
Anlaşılan benim gibi, bu ülkede Kemalist ya da İslamcı olmadan, ya geleneksel ya da modern dayatmasını kabullenmeden, ikisinin bir aradalığını mümkün kılarak yaşamak istiyor olmanın hiçbir anlamı, hiçbir karşılığı yok! Zira, ya Kemalistsin ya da İslamcı! Ara konum yok! Tanpınar’ın yıllarca önce yaptığı tesbitle, ‘iki hâd arasında’ sıkışıp kalmak! Bu ülkede benim gibilere açılan bir yaşam alanı yok; -her iki taraftan radikal müdahalelerle kapatılmış bir yaşam alanında var olmak? Mümkün mü?
ZAMAN GAZETESİ
- Rıdvan Çağrıcı ile Cezaevleri Sorunu ve Müslüman Mahpuslar Üzerineİslami Hareket davasından 29 yıl cezaevinde tutulduktan sonra Nisan 2015’te serbest bırakılan Rıdvan Çağrıcı Haksöz-Haber’e konuştu.
- "Hollanda Ayrımcılığı Kılıfına Uydurmuş"Otuz yılı aşkın süredir Hollanda’da bulunan Hüseyin Kerim Ece, Yeni Şafak'a konuşmuş. Hollanda’da İslamofobik tavırlar olduğunu belirten Ece, “Burada ayrımcılık resmen yasak. Ancak kılıfına uydurulmuş sayısız ayrımcılık örnekleri var” diyor.
- “Hakkımızı Almak İçin Mücadele Zamanı”Hollanda’nın ilk başörtülü avukatı Famile Fatma Arslan, “Şimdi haksızlığa karşı harekete geçme zamanı. Türk vekillerle, iş adamlarımızla ve gazetecilerimizle bir araya gelmeyi planlıyorum. Düzgün bir üslupla hakkımızı arayacağız” diyor.
- Bugünün Avrupası 1930’ların Antisemit Avrupası GibiProf. Lucassen: “Antisemitizmin kullanımı ve şu anda terörizmin öne sürülmesi aynı şey. Karşıdakini başkalaştıran bir tavır, 1930’larda Yahudilere yapılanlar gibi. Bunlar üçüncü dünya savaşına sebep olabilecek şeyler”
- ‘Yitirdiğimiz Her İnsanlık Değerimiz, Kıyametimizin Bir Alametidir’“Hayat; Yüce Yaratıcının insana vermiş olduğu en değerli hatta değer biçilemez bir hazinedir. Bu kadar değerli bir hazinenin her bir anı çok dikkatli ve titizlikle harcanmalıdır.”
- “Zekât Bir Sosyal Güvenlik Kurumu mudur?”“Zekât bir servet vergisidir. Oysa modern vergilemede iktidarın ölçüsü gelirdir. Bu yönü ile de zekât atıl servet bırakmaz, istihdam hacmini genişletir, servet dağılımına yardımcı olur, yatırımları teşvik eder, sosyal dayanışmayı sağlar.”
- Beşer İfadesi Kur'an'da Neden Kullanıldı?İnsanın yaratılış süreci tartışmaya açıktır. Tartışılamayacak olan husus ise, insanoğlunun bir amaca binaen, akıl ve irade sahibi olarak, Yüce Allah tarafından yaratıldığı ve tekrar ona hesap vermek üzere döneceği gerçeğidir.
- ‘Tevhitten Sonraki İlk Görev Servetin Adil Yönetimidir’Yazısında Kur’an’ın Tevhid’den sonra üzerinde en çok durduğu konunun servetin adil yönetimi olduğunu belirten Faruk Beşer, ilk inen sûrelerden hareketle buna örnekler veriyor.
- Türkiye Sorunlarını Almanya Taşımasın Diyen Yeşiller Partisi “Hayır!” Dedi
- Esed Güçlerinden Hama'da Sağlık Merkezine 'Klor Gazlı' Saldırı
- Diyarbakır'daki Nevruz Olayında 2 Polis Görevden Uzaklaştırıldı
- “Çağdaş İslam Düşüncesini Yeniden Düşünmek”
- Fas’ta Yeni Hükümet İçin Anlaşmaya Varıldı
- ETKİNLİK TAKVİMİ
- Bolu Cezaevinde Akıl Almaz Uygulama
- Kral Faysal ve Rabıta
- Galatasaray Kulübü Hakan Şükür ve Arif Erdem'in İhracını Reddetti
- ABD Musul’daki Katliamı Kabul Etti: Haşdi Şabii Söyledi, Biz Vurduk!
- Siirt’te AK Parti’li Kadınlara Taşlı ve Köpekli Saldırı!
- “Somali’de Çocuklar Adeta Birer Kemik Yığını Gibi”
- ABD, Türkiye'ye Vermediği Silahları PYD/YPG’ye Verdi
- ETKİNLİK TAKVİMİ
- “AB Müzakereleri İçin Referanduma Gidebiliriz”
- Siyonist İsrail BMGK Kararlarına Uymuyor
- “Türkiye’de Vesayet ve Referandum İlişkisi”
- Vahap Coşkun, Referandum Sürecinde Tarafların Handikaplarını İşledi
- Hollywood’dan PYD/YPG’ye Film Kıyağı!
- Papa Francesco: Avrupa Birliği Kendisini Sorgulamalı
- Siirt’te AK Parti’li Kadınlara Taşlı ve Köpekli Saldırı!
- Lübnanlı Sunucudan Nasrallah’a Dava
- Kral Faysal ve Rabıta
- Cahide-Halil İncekara Kardeşlerimizin Çocukları Oldu