Bu çal??mada Dünyada ve Türkiye’de Franchising Sisteminin; tarihsel süreci, kapsam?, ilkeleri, avantaj ve dezavantajlar? dikkate al?narak mevcut durumu ana hatlar?yla ortaya konulmu? olup, son bölümde sisteme ili?kin ki?isel analiz testi sunulmaktad?r.
Yeni bir i?letme kurmak veya kurulu bir i?letmeyi sürekli de?i?en ko?ullar alt?nda ba?ar?ya eri?tirmek bireysel yat?r?mc?lar aç?s?ndan çok güçtür. Küçük i?letmelerin bu güçlükleri çözmeleri, özellikle büyük i?letmelerin sa?lad???
olanaklardan yararlanarak daha kolay olmaktad?r.
?statistiklere göre kendi olanaklar?yla i?ini sürdürmeye çal??an bir i?letmecinin ilk 5 y?lda ba?ar? oran? %35 düzeylerinde kal?rken, franchise sisteminin içinde yer alan bir i?letmenin söz konusu dönem içinde ba?ar?l? olma ihtimali %95 tir. Bu oranlar aras?ndaki çarp?c? fark i?letmecilerin gözünde franchising sistemlerini daha cazip hale getirmektedir. Tüm dünyada kabul gören bir sistem olan “franchising”in temelleri ABD’de bir yüzy?l öncesine kadar dayan?yor. 1863 y?l?nda Singer Diki? Makineleri ?irketinin da??t?m sisteminde yapt??? uygulama bugünkü anlay??a uygun ilk örnek say?l?yor. ?lk örnekler aras?nda 1888’de General Motors’un ve 1902’de ilaç sektöründe Racall’?n uygulamalar? da gösterilebilir.Franchising sisteminde as?l patlaman?n ya?and??? dönem ise 1950’lerin sonlar?. Bu dönemde ticaret yapman?n farkl? bir yöntemi olarak tan?nan franchising , 1960?larla birlikte giri?imcili?in geli?mesini sa?layan önemli bir araç olmu?. Y?llar itibariyle giderek benimsenen ve yayg?nla?an sistem, ayr? bir uzmanl?k alan?na gelmi?. Bu geli?melerin etkisiyle 1960’da franchising sektörünün ilk birli?i olan IFA ‘Uluslararas? Franchise Birli?i’ (International Franchise Association) kurulmu?tur. 1970?li y?llarda Avrupa’da h?zla yayg?nla?an franchising sisteminin ülkemizde ki uygulamalar? ise, 1980?lerin ikinci yar?s?na rastl?yor. Türkiye’de de Uluslararas? Franchising Derne?i (UFRAD) 1991’de franchising sisteminin do?ru ö?renilmesini, yürütülmesini ve sa?l?kl? bir ?ekilde geli?mesini sa?lamak amac?yla kurulmu?tur. Franchise vererek Türkiye pazar?na ilk giren firmalar
McDonald’s, Pizza-Hut, Wendy’s ve Kentucky Fried Chicken gibi dünyaca ünlü fast food zincirleri oldu. Türkiye’ye fast-food ile giren ve özellikle hizmet sektöründe büyük ilgi ile kar??la?an franchising, özellikle son y?llarda çok h?zl? bir biçimde yayg?nla?maya ba?lad?.