Vergi İncelemesi Kavramı, Yetki ve Yöntem
Vergi incelemesi, beyanların ve ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu sağlamak amacıyla yükümlülerin kayıt ve belgeleri ile mevcutları üzerinden yapılan derinlemesine bir araştırmadır.
Vergi İncelemesi: Yöntem
Kimler Vergi İncelemesi Yapmaya Yetkilidir?
VUK”nun 135 inci maddesi uyarınca, vergi İncelemesi; hesap uzmanları, hesap uzman yardımcıları, ilin en büyük malmemuru, vergi denetmenleri, vergi denetmen yardımcıları veya vergi dairesi müdürleri tarafından yapılabilir. Maliye Müfettişleri, Maliye Müfettiş Muavinleri, Gelirler Kontrolörleri ve Stajyer Gelirler Kontrolörleri, Gelirler Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatında müdür kadrolarında görev yapanlar da her hal ve takdirde vergi inceleme yetkisini haizdir.
VUK”nun 136 ncı maddesi uyarınca da vergi incelemesi yapanlar, yanlarında memuriyet sıfatlarını ve inceleme yetkisini gösteren fotoğraflı resmi bir vesika bulundururlar ve gittikleri yerde işe başlamadan evvel bu vesikayı ilgililere gösterirler.
Vergi İncelemesinin Ne Zaman Yapılacağının Önceden Bildirilmesi Gerekir mi?
VUK”nun 138 inci maddesi uyarınca incelemeye yetkili olanların mükellefe daha önceden vergi incelemesi yapılacağını ve zamanını bildirilmesi gerekmez.
Vergi İncelemesi Ne Kadar Sürer?
Yetkililerin mükellefe daha önceden vergi incelemesi yapılacağını ve zamanını bildirilmesi gerekmez.
Vergi İncelemesinin Ne Zaman Yapılacağının Önceden Bildirilmesi Gerekir mi?
VUK”nun 138 inci maddesine göre yetkililerin mükellefe daha önceden vergi incelemesi yapılacağını ve zamanını bildirilmesi gerekmez. İnceleme içinde bulunulan hesap dönemi dahil olmak üzere beş yıllık tarh zaman aşımı süresi içinde her zaman yapılabilir.
Daha Önce Vergi İncelemesine Tabi Tutulan Mükellefler Yeniden İncelenebilir Mi?
VUK”nun 138 inci maddesine göre daha önce inceleme yapılmış olması mükelleflerin yeniden incelenmesine engel değildir.
Vergi İncelemesi Ne Kadar Sürer?
Vergi İncelemesine Neden Seçilmiş Olabilirsiniz?
Vergi idaresi, aşağıdaki nedenlerle mükelleflerin defter ve belgelerini inceleyebilir:
Vergi İncelemesinde Mükellefin Hak ve Yükümlülükleri
Vergi İncelemesi Sırasında Mükellefin Sorumlulukları Nelerdir?
İnceleme Sırasında Mükellefin Hakları Nelerdir?
Vergi İncelemesi Sırasında Mükelleflerin Sık Yaptıkları Hatalar
Vergi İncelemesi Sırasında Ispat Konusu
İspat Müessesesi
Vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemlerin gerçek mahiyeti yemin hariç her türlü delille ispatlanabilir.
İktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutat olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfeti bunu iddia eden tarafa aittir.
İspat Vasıtaları
İnceleme sırasında ve tarhiyat yapılırken dikkate alınan en önemli ispat araçları şunlardır:
Yükümlünün özel defterleri, inceleme elemanı tarafından ele geçirilir ve yapılan incelemeler sonucunda kanuni defter, kayıt ve belgelerde bulunması gereken kayıtların, vergi matrahını azaltacak şekilde tamamen veya kısmen bu defterlere kaydedildiği tespit edilirse, kanuni defter ve belgelerin doğruluğu karinesi çürütülmüş olacağından re’sen takdir nedeni gerçekleşmiş olur.
Yükümlüler tarafından belgeye bağlanması gereken eylem ve işlemler ancak belirtilen belgelere dayanılarak ispatlanabilir. Kural olarak yükümlünün kanunen tutmak zorunda olduğu defter kayıtları ile saklamak zorunda olduğu belgelerin yükümlü lehine delil olabilmeleri, kanuni şekil ve muhteva şartlarını taşımalarına bağlıdır.
Vergi İncelemesi Sonuçları, Teminat Talebi, İhtiyati Tahahhuk, İhtiyati Haciz, İkmalen Tarhiyat ve Re’sen Tarhiyat Müesseleri
İkmalen Tarhiyat
Vergi incelemesi sonucunda, matrah farkı, mükellefin defter ve belgelerine dayanılarak tespit edilebiliyorsa ikmalen tarhiyat yapılır.
Re’sen Tarhiyat
Vergi incelemesi sonucunda, matrah, defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere göre tespit edilemiyorsa, re’sen tarhiyat yapılır. Böyle bir durumda vergi inceleme elemanı çalışmalarına göre bir matrah takdir eder ve vergi bu matrah üzerinden hesaplanır.
Teminat
AATUHK’nun 9. maddesi uyarınca vergi incelemesi sırasında, vergi ziyaı cezası kesilmesini gerektiren haller ile kaçakçılık sayılan hallerin varlığının tespiti halinde teminat istenebilir.
Teminat Ne Kadar Sürede Verilir?
AATUHK’da, teminatın ne kadar sürede verileceği konusunda bir hüküm yoktur. Vergi dairesinin belirlediği süre içinde teminat verilmelidir. Ancak belirlenecek bu süre 15 günden az olamaz.
İhtiyati Tahakkuk ve İhtiyati Haciz
Vergi incelemesi sırasında ve sonrasında, AATUHK uyarınca, teminat istenmesini gerektiren bir hal bulunduğu takdirde ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz yapılması olasılığı vardır.
İdarenin ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz kararı alması durumunda, şirketin, vergi borcunu karşılayacak miktardaki malvarlığı üzerindeki zilyetliği ve tasarruf yetkisi idareye geçer. Yani, bu sure içinde ihtiyati haciz uygulanan malın mülkiyeti şirkette kalmakla birlikte, mal üzerindeki kullanım ve tasarruf yetkisi idarenin elinde olur.
İhtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz kararları, teminat gösterildiği takdirde, kararı veren mercii tarafından kaldırılır.
İhtiyati tahakkuk kararı üzerine ihtiyati haciz uygulanan mükellefler, ihtiyati haciz kararı ile birlikte ihtiyati tahakkukun sebeplerine ve miktarına karşı dava açabilirler.
Dava açma süresi, ihtiyati haciz kararının tebliğinden itibaren 7 gündür.
Vergi İncelemesinde Sürecin Yönetimi
Unutulmamalıdır ki, şirketin menfaatinin tam anlamıyla korunması, vergi incelemesine başlanmasından tutanağın ve raporun tebliğine kadar geçen sürede, tüm aşamaların dikkatle izlenmesi ve yönlendirilmesi ile mümkündür.
Vergi İncelemesi Sırasında Danışmanlık Almak Neden Önemlidir, Size Nasıl Yardımcı Olabiliriz?
Vergi incelemesi ve uyuşmazlık sürecinde atılacak olan her adım sonuca etki doğrudan etki edeceğinden bu konunun uzmanları nezaretinde yürütülmesini öneriyoruz.
İşletmenizde başlatılan her inceleme konunun uzmanı olan bir kişi ile birlikte;
Tarafımızdan şirketinize yardımcı olabilmek için yapılan bir inceleme üç ayrı safhaya (inceleme sırası / inceleme sonrası / uyuşmazlık aşaması) ayrılmakta ve her safhada takip eden sayfalarda göreceğiniz hizmetlerimiz sunulmaktadır:
İnceleme Sırasında :
İnceleme Sonrasında:
Uyuşmazlık Safhası:
http://versav.org/