İSKELET KASININ KASILMA MEKANİZMASI
Kasın kasılmasını sağlayan en küçük uyarı şiddetine eşik şiddeti denir. Bir kas teli eşik şiddetin altındaki uyarılara tepki vermezken, eşik şiddeti ve üzerindeki uyarılara ise tepkiyi verir. Bu durum ya hep ya hiç prensibi olarak adlandırılır (impuls iletiminde nöronlarda da aynı kural olduğunu hatırlayınız).
UYARI:
1. Bir kas demetinde eşik değerden itibaren verilen uyartının şiddeti arttırılırsa kasın tepkisi giderek artar ve bir süre sonra bütün kas telleri uyarılacağı için tepki maksimum düzeyde sabit kalır (Nöronlarda merdiven kuralını hatırlayınız).
Dinleme durumundaki kaslar belirli derecede kasılma durumundadır. Buna kas tonusu denir. Tonus haldeki kas tamamen gevşemiş kasa göre daha güçlü ve hızlı bir tepki verir ve daha güçlü kasılabilir. Bu sayede canlının tehlikeler karşısında ani hareket yaparak yaşama şansını arttırır.
Uyarılan bir kasın bir kez kasılıp gevşeyerek eski halini almasına kas sarsı ya da kasıl sarsılma denir. Bu süreçte sırasıyla gizli evre, kasılma evresi ve gevşeme evresi görülür.
a) Bekleme evresi(Latent=durgun evre=gizli evre): Kasın uyarıldığı an ile kasılmaya başladığı an arasında geçen süredir. (A-B 0,005-0,01sn sürer.)
b) Kasılma evresi (Kontraksiyon): Kasın kasılmaya başladığı an ile gevşemeye başladığı ana kadar geçen süredir. (B-C arası 0,04-0,05sn)
c) Gevşeme evresi (Ekspansiyon): Kasın gevşeyerek tekrar eski durumuna gelinceye kadar geçen süredir. (C-D 0,05 sn)
NOT:
1. Kas sarsını ölçen alete miyograf denir. Bu aletin çizdiği grafiğe ise miyogram demir.
Bir kasa kısa aralıklarla uyaran gönderilirse kas gevşemeye zaman bulamadan tekrar kasılır. Kasılmaların ard arda gelmesi ile kas normalden fazla kasılır. Bir süre sonra kas kasılı kalır. Bu olaya Fizyolojik Tetanos denir. Örneğin, kramp doğal olarak meydana gelen bir tetanos şeklidir. Bu durumun geçmesi için krampa neden olan uyarandan daha şiddetli bir uyaran ile uyarılmalıdır. Örneğin bacakta kramp meydana gelmişse, kramplı bacağa iğne batırmak veya kıl çekmek gibi.