Yeni Başlayanlar İçin 7 Güzel Klasik Müzik Parçası
Başından sonuna dek bir eserin tamamını dinleyin. Farklı kompozisyonlar arasından kesilmiş ve değiştirilmiş “Best of” toplamalarla vaktinizi harcamayın.
Nikolay Vladivostok
Bazı insanlar klasik müzik zevki edinmekte zorlanır. Parça parça duymuş olabilirler ama bundan çok da faydalanmazlar. Klasik müzik karmaşıktır ve katılımcı, yoğunlaştırılmış bir dinlemeyi ödüllendirir. Bu saygıdeğer sanat biçimine bir giriş olarak bu kılavuzu kullanabilirsiniz.
Temel eserler
Başından sonuna dek bir eserin tamamını dinleyin. Farklı kompozisyonlar arasından kesilmiş ve değiştirilmiş “Best of” toplamalarla vaktinizi harcamayın. Doors’un "The End" şarkısını kapatıp Joy Division’ın "Love Will Tear Us Apart" parçasına atlar mısınız? Hayır. Önce birini dinlersiniz, sonra ötekini. Parçalar biraz daha uzun olmaya yatkın olsa da klasik müziğe aynı saygıyı gösterin.
Başlarken bütün dikkatinizi müziğe verin. Zihniniz iş e-postalarına yanıt vermekle meşgulken ya da kız arkadaşınıza sataşırken dinlemeyin. Sessiz bir odada uzanmayı deneyin ve seçtiğiniz besteyi dinlemekten başka bir şey yapmayın. Kır yolunda araba sürerken ya da zihnen odaklanmayı gerektirmeyen ev işlerini yaparken de dinleyebilirsiniz. Herhangi iyi bir müziğin tadına varmak için de geçerlidir bu.
Tercih edeceğiniz sanatçıları ya da tarzı keşfedin. Klasik müzik ya kucaklamak ya da reddetmek gereken yekpare bir bütün değildir, tıpkı tekli malt Scotch’tan hoşlanmanızın tatlı şarabı da seveceğiniz anlamına gelmemesi gibi. Kişisel olarak, Çaykovski’nin cici kız bale müziğine dayanamam ve Beethoven’in bazı en meşhur senfonilerini yineleyici ve sıkıcı bulurum. Önce bir seçme dinleyin ve sonra zevkiniz sizi nereye götürüyor, görün.
Mozart
Mozart’ın Requiem’inin tamamını dinlemenizi öneririm. Requiem, vefat edenlerin ardından bestelenmiş ve genelde cenazelerde çalınan dini kompozisyonlardır. Eserin muhtemelen uydurma efsanesi de buradan gelir: Oldukça uçarı hayatının sonlarına doğru gizemli bir adam Mozart’ı ziyaret eder ve adını gizleyen patronunun bir Requiem siparişi vermek istediğini söyler. Mozart, kalıcı bir rahatsızlığa yakalanmıştır, adamın tanrının bir elçisi olduğundan şüphelenir ve istediği ağıtın kendisi için olduğunu sanır. Bu korkunç vahiyden etkilenmiş olarak eserine ölüm, inanç ve aşk ile karıştırılmış tüm tutkusunu katar. Mozart bestesi yarımken hayata veda eder ve başkaları tarafından eser tamamlanır. Dinlerseniz, bu yüce adamın fani parıltısının parça ilerledikçe yavaş yavaş solduğunu duyabilirsiniz. Parti öncesi dinlemek için uygun bir müzik değil elbet.
Rachmaninoff
Sergei Rachmaninoff tüm zamanların hem en büyük bestecilerinden hem de en iyi piyanistlerindendir. Eserleri yorumlayıcılarından fiziksel ve entelektüel yoğun çaba istediğinden kötü şöhretlidir. Ustalaşma rüyalarını kanıtlamak isteyen her piyanistin sahip olmak istediği parça: Rachmaninoff’un Piyano Konçertosu No.2. Eserin dehası ve yoğunluğu film ve televizyon favori eser olarak kullanımına ve Shine filminde tematik bir rol üstlenmesine yol açmıştır.
Beethoven
Araya mı ihtiyacınız var? Kısa, zarif bir parça dinlemek istiyorsanız ki muhakkak önceden duymuş olmalısınız, Beethoven’ın Ayışığı Sonatı’nı deneyin. Yavaşça yükselen, dağların ıssızlığında yıldızları gözetleme hissi uyandıran, sakin bir piyano parçası.
Holst
Daha yeni ve dramatik bir parça istiyorsanız Gustav Holst’un The Planets adlı eserini deneyin. Yedi parçadan oluşur, her bir gezegen için ayrı (bizimki hariç). 1914-16 yılları arasında bestelenmiş eser, Romantizm’in ötesini işaret eder ve modern keşiflerin heyecanına yönelir. Yirminci yüzyılın ilk zamanları Batı toplumunun dünya üzerinde yükselen ağrısının ve cennetin keşfindeki zaferi bulmaya yönelik politik karmaşanın yankısı duyulabilir eserde.
Bach
Fazlasıyla medenileştirilmiş ve terbiye edilmiş bir parça için J.S. Bach’ın Çello Süit No. 1 adlı eserini deneyin. Bu parçayı dinleyen kimse kendini Fransız penceresinden mülkünü hayranlıkla izleyen, elinde konyakla, sırma ile işlenmiş sıkı golf pantolonundaki kabarıklık hakkında şakalaşan biri olarak tasavvur edebilir.
Carl Orff
Soyadıyla uyumlu olmayan buradaki tek müzisyen, zavallı yaşlı Carl Orff, Naziler arasındaki popülaritesi yüzünden biraz kötü eleştiriler almıştır. Özgeçmişine bakılınca herhangi bir ilke ya da nedenden ötürü cesurca davranan bir kahraman izlenimi vermez elbette. Bunu muhteşem ve yiğit, kuvvetli eseri Carmina Burana sayesinde elde etmiştir. Bu parçayı hayali ya da gerçek bir çift uçlu kılıç çevresinde salınmadan, düşmanlarınızı ikiye bölerken yüzlerine karşı gırtlaktan bağırarak kızdırmadan dinlemeyi bir deneyin bakalım.
Çaykovski
Savaş temasıyla devam edelim. Küçümseyerek başlamıştım, saygılarımla bitireceğim. Yaşlı Rus besteci, anavatanın Napolyon’un şişirilmiş Fransız askerlerinin karşısındaki zaferini 1812 Overture adlı küçük ve basit bir parçayla kutlar. Yavaşça inşa edilir şarkı ve bir patlamayla sona erer, Rusya’yı istila etmek isteyen yeterince gözüpek birinin başına ne gelirse onun gibi. Canlı performansta savaş toplarının kullanıldığı az sayıdaki müzikal parçalardan biridir.
Konserler
Klasik müzik zevkinizi bir kere belirledikten sonra bir konsere katılmayı deneyin. Henüz tanıştığınız bir şeyi görmeye gidin, bu sefer seveceksiniz. Sevdiğiniz parçayı gerçek bir senfoni orkestrasından dinlemek sizi şaşkına çevirecek.
Müziğin farklı klasik türleri
Neden burada durasınız ki? Gregoryen keşişlerinin düşünceli, ciddi ve katı matematiksel ilahileri hoşunuza gidebilir. Kendi karmaşık matematiksel biçimleriyle geleneksel Kızılderili müziğini keşfedebilirsiniz. Ve tamamen cüretkâr bir şey istiyorsanız, böylesi Batı müziğiyle önemli bir farkı olan klasik Çin müziği –alışana dek kulağınız gıcırdayacak– var.
Sonuç
Çok gidilmiş yoldan çıkmak ve tanıdık olmayan bir şey dinlemek istiyorsanız mümkün olan en büyük şansı verin. Bütün parçayı dinleyin. Tüm dikkatinizi ona verin. İki ya da üç kez deneyin. Hepsini yapmanıza rağmen içine giremediyseniz, peki o zaman, en azından çaba göstermiş oldunuz.
Çoğunluğun kabul ettiği besteciler ve müzik parçalarından kısa bir liste yaptım. Yorum yapmak isteyenler kendi önerilerini sunmaya davetlidir.
Çeviren: Özcan Yılmaz
(Returnofkings)