Şubat 25 akşamları, Moskova Otel binası "Rusya" binasında yılın 1977 güçlü bir yangın başladı. Tanınmış bir oteldeki ilk ateşleme sinyali, 01 Moskova zamanında 21.24 merkez servis masasındaki görevli operatör tarafından alındı. Hemen hemen, ilk çağrı başkaları tarafından takip edildi - hepsi 50 parçaları hakkında toplandı. Konuklar ve otel çalışanları, yoldan geçenler çağırdı. Odadaki bir banal ateşinden değil ciddi bir şeyden bahsettiğimiz açıktı. Genç teğmen Alexei Bukanov'un komutasındaki 47 itfaiye görevlisi derhal olay mahalline gitti. Birim yangın sahnesine ulaştığında, savaşçıların gözlerine korkunç bir resim açıldı - daha sonra Avrupa'nın en büyük oteli olarak kabul edilen bir otelin birkaç katı bir kerede yanıyordu. Memur gözlerine inanmıyordu - aynı anda otelin "Rusya" nın üç farklı noktasında yandı.
Genç Teğmen Bukanov derhal beşinci ateşi en yüksek tehlike seviyesine atadı ve bunun yönetimini bildirdi. Bu gibi durumlarda, tüm serbest güçleri yapılan yangın yerine yönlendirmek gerekiyordu. Moskova itfaiye şefi başkanı Albay Ivan Antonov da kendisi Rusya Oteline geldi. Yangına 1941'ten beri, 36 kadar erken bir zamanda hizmetine başlayan deneyimli bir itfaiyeci Albay Antonov, Rusya Otelindeki yangının boyutunu hemen değerlendirdi. Derhal "Rusya" binasına Moskova şehrinin itfaiyesinin bütün kuvvetlerini göndermesini emretti. Daha sonra, 1400 itfaiye çalışanlarının ve 150'ten fazla özel ekipman ünitesinin otelin yangın söndürme sistemine katıldığı biliniyordu.
"Rusya" en büyük Sovyet oteli idi. 6000'ten fazla misafir barındırdı, birkaç yüz çalışan burada çalıştı. Doğal olarak, böyle ciddi bir ateş kaçınılmaz olarak insan zayiatı anlamına geliyordu - ve önemli olanları. Albay Antonov, ilk yapılması gereken şeyin insanları kurtarmak olduğunu anladı. Otomotiv merdivenleri gerekliydi, ancak orada çok büyük bir problem vardı. Her ne kadar Moskova - 19 otomobillerinin tüm yangın merdivenleri binaya, ardından Moskova bölgesinden 19 merdivenlerine ulaşmış olsa da, hemen hemen tüm merdivenlerin 30-metre olduğu ve sadece 7-8 tabanına ulaştığı ortaya çıktı. Aynı ve otelin üst katlarında yandı. Ancak Moskova itfaiyesinin emrinde sadece iki 52 metre merdiven ve bir 62 metre vardı. Bu durum kurtarma operasyonunun yürütülmesini ciddi şekilde karmaşıklaştırdı - otelin üst katlarında çok sayıda insan vardı. 250'in etrafında, ülke genelinde ünlü Kremlin restoranının bulunduğu kulenin en üst katında insanlar ateş yakıldı.
İtfaiyeciler konukları ve otel personelini kurtarmaya başladı. Yeterli büyük merdiven bulunmadığı için, Moskova itfaiyesi gerçek bir cesaret gösterdi. Örneğin, savaşçı Zhuravlev, merdivenin son basamağına ulaştı, daha sonra dört metrelik merdiveni kendisinin üstüne kaldırdı ve pencere pervazına asmayı başardı. Böylece itfaiyeci "saldırı" ile merdiven arasındaki bağlantı noktası haline geldi, her saniyenin düşme riskiyle karşı karşıya kaldı. İnsanlar merdiven üzerindeki kahramanca itfaiye memuruna bastılar. Diğer birçok itfaiyeci hemen Zhuravlev’in örneğini takip etti.
Ancak, birçok insan yangın merdivenlerinden aşağı inmekten korkuyordu ve odalarda kalmayı tercih ediyorlardı - görünüşe göre itfaiyecilerin yangını hızlı bir şekilde söndürmesini ve alevlerin odalarına ulaşmamasını umuyordu. Anlaşıldı ki, yanılıyorlardı. Yangın anında otelin tüm katlarını süpürdü. İnsanlar pencereleri açtılar, pencerelerdeki açıklıklardan kaçmaya çalıştılar ve alevler odalara girdiğinde, otelin üst katlarının muazzam yüksekliğinden atladılar ve ölümüne çarptılar. Bazı insanlar doğaçlama araçlar kullanarak kaçmaya çalıştılar - örneğin, kayışları çarşaflardan ve perdelerden bükerek.
Tabii ki, itfaiyeciler de otelin içinde koştu, burada da alevle savaşmaya devam ettiler. Oldukça fazla sayıda konuk kurtarmayı başardı. Sivil savunmada sınıfları hatırlayan ve doğru davrananlar için şanslı - panik yapmamış, nemli paçavra ve burun tıkanmış. Otel yangından en çok zarar gören bölümünden itfaiyeciler Sovyet Ordusu generali kurtardı. Asker kafasını kaybetmedi - paçavra suya daldı, delikleri de dahil olmak üzere tüm delikleri asıp doldurdu ve sürekli olarak kapıya su dökerek yangının odaya girmesini engelledi. Böylece general hayatını kurtarmayı başardı.
Göründüğü gibi, otelin ana binasının söndürülmesinde bir dönüm noktası ortaya çıktığında, yangının kuzey binasına bitişik 24 katlı kuleye yayıldığı bilgisi geldi. En pahalı otel odaları barındırıyordu. Panik başladı. Bazı veliler, en pahalılarını kurtarmayı umuyor - çocuklar - onları minderlerle, paçavralarla, çarşaflarla bağladı ve pencerelere attı. Şaşırtıcı bir şekilde, birkaç çocuk bu sayede hayatta kalmayı başardı. Pahalı odalardan birinde, Bulgaristan dış ticaret bakan yardımcısı, iki danışmanı ve bu numaraya hizmet eden hizmetçi karbon monoksit tarafından boğularak öldü.
En yüksek rütbeli memurlar, Rossiya otelindeki yangın söndürme olayını izlemeye geldi: önce Moskova şehir komitesinin ilk sekreteri CPSU’nun ilk sekreteri Viktor Grishin, önce geldi, sonra SSCB İçişleri Bakanı Nikolai Shchelokov, Kury’in SSCB Başkanı Yury Andropov ve sonunda Ustinov SSCB Bakanlar Konseyi Başkanı Alexei Kosygin'in kendisi. Bu kadar yüksek rütbeli memurların huzurunda, Moskova itfaiyecisi çalışmaktı.
Zaten yangında, birçok görgü tanığı yalnızca inanılmaz ölçeğine değil, aynı zamanda bazı tuhaflıklara da dikkat etti. Böylece alev tamamen anlaşılmaz bir şekilde hareket etti. Bazı katlar anında kendilerini alevlerin içine soktular, bazılarında ise yangınların yakınında bulunsalar da, tamamen zarar görmediler. Ve en güçlü yangın, insanları kurtarmak için en zor olan yerden, otelin üst katlarında tam olarak patladı. Gece yarısından sadece bir buçuk kala yangının yayılmasını durdurdu. Sonunda, ateş yatakları sadece sabah dörtte atıldı.
Sovyet başkenti savaştan bu yana böyle bir yangın görmedi. Trajedinin kurbanlarının sayımı başladığında, yangında en az 43 insanının öldüğü ortaya çıktı. Çeşitli yaralanmaları olan bir başka 52 insanı - yanıklar, kırıklar, kesikler - Moskova hastanesine isabet etti. Bu arada, hastanelerden beri, yangından sonraki birkaç gün içinde birkaç 20 kurbanı öldü, aslında, Rossiya Hotel'deki trajedinin kurbanlarının sayısı yedi düzine kadar insandı. Dahası, ölüler arasında Sovyet toplumunun seçkin tabakalarının pek çok temsilcisi vardı - parti ve devlet nomenklatura ve yabancı konuklar (Bulgaristan ve onun danışmanlarından gelen aynı bakan yardımcısı). Bir zamanlar Sovyetler Birliği'nde en iyi olduğu düşünülen otelin kendisine devasa hasar verildi. Tamamen yanmış 87 sayıları, bir dizi kat çöktü.
Moskova'daki yangının tasfiyesinden hemen sonra, söylentiler yayılmaya başladı - yangın "aynen böyle değil" oldu. Olanların birkaç versiyonu vardı, ama bugünlerde bir kundakçılık olduğu gerçeği, bu olayların görgü tanıklarının bir araya gelmesi. Kundakçılık lehine, yangının çok fazla yangının olduğunu söyledi. Bir bölümle başa çıkan itfaiye ilerledi, ama aniden bir tür pamuk vardı, yine bir alev çıktı. Kulede, ateşleme merkezi, özellikle sakinlerini ve misafirlerini kurtuluş yolunu kesiyormuşçasına, sanki tek merdiven yakınındaydı. Yangın davasıyla ilgili soruşturma, tasfiyeden sonraki ertesi gün tam anlamıyla başlasa da, birçok maddi delilin ortadan kalktığı ortaya çıktı. Oteldeki molozların temizlenmesi için sivil savunma alayından askerler gönderildi ve çalışmalarının ardından birçok önemli kanıtın kaybolduğu görüldü.
Ancak, her zamanki gibi, suçluyu aramaya başladılar - ve eski Rus geleneğine göre, onları otel personelinin kişisinde bulduk. “Rusya” nın direktörü ve baş mühendis, görevlerinden alındı ve ardından iddia edilen doğrudan failler ortaya çıktı. Onlar, bir buçuk yıl hapis cezasına çarptırılmış olan otelin düşük cari hizmetinin ve bir yıl hapis cezası alan düşük cari hizmetin kıdemli mühendisinin başıydı. İddiaya göre, onların suçu nedeniyle, biri prize takılı bir havya bıraktı. Elbette günah keçilerinin seçildiğine hiç şüphe yok. Fakat ne o zaman ne de sonraki yıllarda, kimse Moskova'daki en büyük oteldeki korkunç trajediye neyin yol açtığı sorusuna geri dönmeye çalıştı.
Unutulmuş havya demirinin resmi versiyonu elbette herhangi bir eleştiriye dayanamadı. Birçok Muskovit, oteldeki yangının arkasında iddia edildiği üzere başkentin suçlu alanı olduğunu iddia etmeye başladı - diyorlar ki, gangsterler otel odalarını kiralayan rakiplerle ilgilendiler. Ancak bu versiyon elbette gerçek değildi. Ancak devlet güvenlik kuruluşları, "Rusya" otelindeki yangının tartışılmasını durdurmak için mümkün olan her şeyi yapmaya çalıştı. Yangın hakkında yazmaya başlamak için Sovyet basını yasaklandı - örneğin Trud gazetesinde, trajedi hakkında ölülere başsağlığı yapan küçük bir not vardı.
Ayrıca binanın kundakçılık hakkında da söylendi - sadece kim tarafından? Ne yazık ki, bu sorunun cevabı bilinmiyor ve şimdi, yangından ve insanların ölümünden kırk yıl sonra. Bu kadar geniş çaplı bir yangına ilgi duyanlar, hem Sovyetler Birliği’nin hem de Batı’nın, ABD’nin muhalifleri ve ülkedeki durumun kademeli olarak istikrarsızlaştırılmasına güvenen bazı iç siyasi güçler olabilir. Bu, 1970-1980-ler'in başında patlayan Sovyetler Birliği'ne bomba atıldığı bir dönem olan 1990'lerin sonuydu. "Rusya" otelindeki yangının, Sovyet halkını demokratikleştirmek, Sovyet hükümetini itibarsızlaştırmak için güçlü bir kampanya zincirindeki bağlantılardan yalnızca biri olması muhtemel.
Şimdi, 26’in Sovyetler Birliği’nin çöküşünden yıllar sonra, Sovyet partisinin ve devlet liderliğinin saflarında en yüksek kişilere kadar gerçek düşmanlar olduğu konusunda hiçbir şüphe yoktur. Mevcut gücün değişimini ve belki de Sovyet devletinin çöküşünü kolaylaştırmak için herhangi bir provokasyona ve herhangi bir kan için hazırdılar. Muhtemelen bu nedenle başka kimsenin "Rusya" otelindeki bir yangını araştırmak konusuna geri dönmemesinin nedeni budur.
Kanun uygulayıcı kurumlara daha sonra kundakçılıkla ilgili yasaları söylemelerine izin verilirse, Sovyet toplumunun tepkisinin ne olacağını hayal etmek yeterli olacaktır. Bunun “kısa devre” olmadığı ve otel işçilerinin ihmali değil, planlı bir terör eylemi olduğu. Ateşin ardında ve onlarca Sovyet halkının ve yabancının ölümünün aynı Amerikalılar veya insanlar için olduğunu tespit etmek mümkün olsaydı, bu onlar için çalışan aynı Amerikalılar ya da insanlardı, bu, "kültürel ve demokratik Batıya" hayran olan birçok büyükşehir nüfusunun bile ABD'ye karşı tutumunu ciddi şekilde değiştirebilir. Hem otel projesine hem de Sovyet ve Rus liderlerinin konutlarının inşasına öncülük eden en ünlü Sovyet ve Rus mimar Vitaly Mazurin, röportajında Rusya Otelindeki yangının Batı istihbarat servislerinin meselesi olduğunu söyledi.
Daha prosaik bir versiyon daha var - CPSU MGK’nın ilk sekreteri Viktor Grishin, uzun zamandır genel sekreter olarak Leonid Ilyich Brezhnev’in muhtemel haleflerinden biri olarak kabul edildi. Bununla birlikte, ilk başta rakipleri vardı - SSCB KGB'nin tamamen güçlü başkanı Yuri Andropov. "Rusya" otelindeki bir yangın gibi ve çok sayıda zayiatla böyle büyük çapta bir olay Grishin’e parti kariyerine mal olabilir. Ancak Viktor Vasilyevich, CPSU MGK’nın ilk sekreteri görevini ve hatta sadece Goridev’in zamanını sürdürdü, sadece Leonid Ilyich’le değil Andropov’dan da kurtuldu. Gerçekten, Viktor Grishin'i Sovyet devletinin ilk kişisinin görevine adaylar arasından çıkarmaya çalışan biri, Moskova'nın merkezinde düzinelerce masum insanı öldüren bir otelin kundakını nasıl örgütleyeceğini bu kadar acımasız bir davranışta bulunmaya karar verdi mi? Bu sürüm inanılmaz görünüyor. Bununla birlikte, KGB'nin kundaklama versiyonunu desteklemediği lehinedir. Sonuçta, otel yabancı sabotajcılar veya teröristler tarafından ateşe verilse bile, şüpheli yer Sovyet Chekist'in imgesine yaslanacaktı. Otel hizmetlerinden birinin sıradan çalışanlarının ihmali sonucu, oteldeki "Rusya" da yangın çıkması çok daha kolaydı.