Iamblichus Hayatı
Suda’ya ve Neoplatonik biyografi yazarı Eunapius’a göre Iamblichus, Suriye’deki Chalcis’de (modern Quinnesrin) doğdu. Zengin ve ünlü bir ailenin oğluydu ve Emesa’nın ataları olarak birkaç papaz kralının olduğu söyleniyor. Özel olarak Yunanca bir isim almadı, ama Semitik adını sakladı.
Eserleri
Sadece küçük felsefi eserlerinin hayatta kalmasına rağmen, Iamblichus’un sisteminin temel ögeleri, 5. yüzyıla ait filozof Proclus’un yazılarında öğretilerine yapılan göndermelerden anlaşılabilir. O, Yunanca, yazdığı eseri Latince adıyla De Mysteriis ( Mısır Gizemler, Açık 1821) anılır. Diğer eserleri arasında: Pisagor Yaşamı Üzerine; Felsefe ya da Protrepticus’a İtiraz; Genel Matematik Bilimi; Nicomachusanın Aritmetiğinde; Aritmetik Teorisi ve İlkeleri bulunmaktadır.
Düşünce ve İşler
Iamblichus, Asur Neoplatonizminin baş temsilcisiydi, ancak etkisi antik dünyanın çoğuna yayılmıştı. İamblichus’un yazılı eserleri, Roma İmparatorluğu’nun Hristiyanlaşması sırasında yok edildi ve sadece bir kısmı hayatta kaldı. On kitap Beş Pisagor Öğretilerinin Koleksiyonu’ndan bir de dahil olmak üzere, günümüze kadar bazı kitapları kalır. Onun yorumları Aristo ve Plato diğer filozofların yazılarında korunur; ve ayrıca alıntılar. Proclus, Iamblichus’un fikirleri hakkında notlar bıraktı ve ona, De mysteriis (On The Mysteries ) ya da Theurgia adlı kitabın yazarı olan yazarına atfedildi. De mysteriis ve Iamblichus’un diğer eserleri arasındaki stil ve doktrin noktalarındaki farklılıklar, bazı araştırmacıların İamblichus’un gerçek yazar olup olmadığını sorgulamasına neden oldu.
İamblichus, önümüzdeki iki yüzyıl boyunca izlenen bir Neoplatonik müfredat kurdu. Platonik diyalogların belirli bir düzende incelenmesini ve onların alegorik yorumlamaları için ilkeleri tanımlamayı önerdi. Platon’un diyaloglarını ilahi ilham olarak gördü; Her diyaloğun çalışmasının, öğrencinin ruhunda belirli bir dönüşümü etkilemesi gerekiyordu.
Görünüşe göre, Iamblichus, Yunanlıların eski geleneklere yeterince saygı duymadığını düşünmüştü.
Neoplatonizm Plotinus tarafından spekülatif bir teori olarak oldukça gelişmiştir. Iamblichus, biçimsel bölünmüşlüklerinin ayrıntılı bir şekilde detaylandırılması, Pisagor sayı-sembolizminin daha sistematik bir uygulaması ve Oryantal sistemlerin etkisi altında, Neoplatonizmin eskiden nostaltonizm olarak kabul ettiği şeyin tamamen efsanevi bir yorumu gibi modifikasyonlar getirdi. Maddeyi yozlaşmış olarak nitelendiren Neoplatonik seleflerinden, maddenin kozmosun geri kalanı kadar kutsal olduğunu ilan ederek ayrıldı. İlahi ruhun maddede yer aldığına ve maddenin en kaba yönlerinin bile bir kutsallık unsuru olduğuna inanıyordu.
Kozmoloji
Monad
Onun Kozmolojisinin merkezinde, Iamblichus üstün anlatılamaz “One” yerleştirilen monad, kimin birinci prensip akıl olduğunu, nous. Mutlak Bir’in hemen ardından, Iamblichus, onunla ‘birçoğu’ arasında akıl yürüten ikinci bir “tek” ikinciyi, akıl ya da ruhun ruhu olan üretici olarak tanıttı . Bu ikisi ilk dyad’ı oluşturdu . İlk ve en yüksek Tek (IUS), Iamblichus tarafından akıl (düşünce alanı) ve anlaşılabilir (düşünce nesneleri) alanlarına ayrılmıştır. Bu üç birim, ruh, ve nous anlaşılır.
Dyad
Bazı akademisyenler, Proclus gibi Iamblichus’un, iki dünya arasında, hem doğanın hem de eş zamanlı olarak birbirlerini ayıran ve birleştiren üçüncü bir küre yerleştirdiğini düşünmektedir . Entelektüel üçlemede, mükemmelleştirilen nüsha ile özdeşleşen Platonic yaratıcısı-tanrı olan Demiurge’a üçüncü bir rütbe verdi ve böylece bir hebdomad yarattı . Plotinus kozmolojisinde, nous aklın aracılığı ile doğayı yarattı ; Iamblichus’a göre, anlaşılabilir tanrıları, bir psişik tanrı üçlüsü izledi.
Doğanın kendisi daha yüksek güçlerin bedenselleşmesiyle sonuçlandığından, bu yüksek güçlerden sürekli bir yükselme etkisi, kusurluyu ve kötüyü iyi bir sonuca dönüştürmek için gerekli yasalara müdahale etti .
Bireysel ruh bir mikrokozm veya kozmosun görüntüsüydü. Aşk (arzu) bir tanrı (Bir’in ilk bebeği) ve evrenin çokluğunu birliğe çeken kozmik bir güç olarak düşünülmüştür. Sevginin çözülmez prensibi “var olan ve var olan her şeyi muhafaza eder ve korur”, ve “… belli bir verimsiz cemaat aracılığıyla bu bağı üreten her şeyi içerir”. Bir nesnenin arzu edilmeksizin arzusu olamayacağından, Bireyin bireysel ruhları somutlaştıran maddi bir evren ve insanı yayması gerekliydi. İnsanların bu nedenle kozmosun yaratılmasında önemli bir rolü vardı.
Plotinus, “Tanrı’ya benzetme” nin, kişinin kendi ilahi doğasının akıl ile mükemmelleştirilmesi anlamına geldiğine inanan putperest dindarlığı tahayyül etmişti. Iamblichus, insanoğlunu ilahîliğe bağlı bir konuma yerleştirdi ve dini pratiklerin “kuşak boyunca tutkulu, saf ve değiştirilemez biçimde doğmuş” adlı insanoğlu haline getirebileceğini söyledi.