12 yaşındaki çocuk satranç takımını koltuğunun altına alır ve Dünya Satranç Şampiyonunun yazlığının kapısına dayanır. Kararlılıkla kapıyı çalar ve çıkan kadına "Mikhail Moisevich Botvinnik" ile maç yapmak istiyorum der. Kapıdaki kadın Botvinnik'in eşidir ve büyük olasılıkla pek çok zaman yaptığı gibi çocuğu başından savmak için "Botvinnik şu anda uyuyor, oyun oynayamaz." der. Çocuk pes etmez. Sonraki karşılaşmalarında Botvinnik karşısına çıkmak zorunda kalacaktır!
İki kez Dünya Şampiyonluğu için Karpov ile unvan maçı yapan Korchnoy 2011 yılında şok bir iddiada bulunmuş. Verdiği bir röportajda 80 yaşındaki GM "Carlsen'in satranç yeteneği olduğunu düşünmüyorum ve elde ettiği inanılmaz başarıyı anlayamıyorum. Bir tahminim var ama bunun doğrudan satrançla alakası yok." diyerek şaşırtıcı bir açıklama yapıyor. Bu açıklamayı Korchnoy'un ilerlemiş yaşına verebilirsiniz ama o tarihte hala gayet iyi satranç oynadığını da hatırlatalım. İnandırıcı gelmese de satrançta rakibi hipnotize etmek, rakibi kötü oynattırmak mümkün mü?
Bir hayranı Ustaya selam verir.
Usta"Teşekkür ederim" der.
"Neden teşekkür ettiniz ki?"
"Beni tanıyabildiğiniz için" diye cevap verir Usta.
Yaşı sadece 55 olmasına rağmen ustanın eski görünümünden eser yok ve bu resim ölümünden kısa bir süre önce çekilmiş. Siz onu tanıyabildiniz mi?
Satrançta fedalar ikiye ayrılır: Gerçek feda ve sıradan feda. Sıradan bir fedada, feda yapan taraf kısa süre içerisinde feda ettiği kadar kazanır veya daha fazlasını geri alır. Veya feda mata götürür. Gerçek feda da ise karşılık hemen alınmaz. Uzun vadeli bir beklenti vardır. Kesin sonuç verip vermeyeceği belli olmayan bir atak gerçek fedanın amacı olabilir. Bir feda yaparsınız ama rakibinizin ordusu felç olabilir. Özellikle Tal'in oyunlarında görülen bu fedalar, sezgi ve hesaplama desteğiyle yapılabilir ancak. Bu satranç dersimizde gerçek fedalara örnek olan Kxe3 fedalarına ve bir ustanın fedaları nasıl planladığına bakacağız.
Satranca yeni başlayanların en çok kafasını karıştıran şeylerden biri de yandaki diyagramdır. Beyaz şimdi 6.Axf7 Kxf7 7.Fxf7 Şxf7 varyantıyla rakip şahı ortaya çıkartabilir. Üstelik beyazlar materyal açısından da feda yapmış olmaz; kale piyona karşı fil ve at verilmiştir. Kalıp olarak pek çok satranç öğretmeni "Bu durumda iyi değil" deyip geçebilirler ama tam cevap almayan öğrencinin aklında hep soru işareti kalır. Elimizden geldiğince bu dersimizde buradaki değişmenin neden kötü olduğunu ve kalenin iki aletten iyi olabileceği durumları inceleyeceğiz.
"1960 yılının ilk baharı dünya satrancında unutulmazdır. 49 yaşındaki Botvinnik 24 yaşındaki Tal'e karşı ünvanını korumaya çalışmaktadır. Kendine has oyununu imrenilecek tekniğiyle birleştiren Tal sonunda maçı kazanır. Dünya satrancında pek az kişi böyle inanılmaz bir yükseliş göstermiştir. 18 yaşında usta 21 yaşında Büyükusta 24'ünde de dünya şampiyonu! Bu unvan maçı boyunca Tal atak stiliyle Botvinnik'i oldukça şaşırtır." Bakalım Kasparov'un anlattığı Tal-Botvinnik karşılaşmasında rakibinin saldırısı karşısında Botvinnik ne yapacak?
Tal hakkında çok az şey biliyordum ama onunla birkaç kez oyun oynayabildiğim için kendimi şanslı sayıyorum.1990 yılında kuvvetli açık bir turnuvada yer aldı. Onun adına üzülmüştüm çünkü berbat görünüyordu. Gerçek turnuvada karşı karşıya gelmedik fakat organizatörler bize boş günlerin birinde 15 dakikalık bir oyun ve bir de blitz maçı ayarladılar.
"Peki, neler oldu"
"Blitzde berabere kaldık, 15 dakika oyununda ise kazanmayı başardım. Bir taş fedası yaptı ve telafi etmeden bir tane daha feda yaptı. Oyundan eğleniyor, zevk için oynuyordu adeta. İşi sıkı tutmadı. İşte bu yüzden sonuç hiçbir anlam ifade etmiyordu benim için. Çaba gösterseydi yüksek kalitede bir oyun sergileyebilirdi. Yeri gelmişken söyleyeyim; blitzde iyi performans gösterdi, 2. ve 3. sıraları paylaştık. O zamanlar 15 yaşındaydım o kadar güçlü değildim ama kıvrak bir zekâm vardı. Blitz turnuvasının atmosferi oldukça etkileyiciydi. 10 GM, 1 IM ve FIDE ustası olarak benimle birlikte toplam 12 oyuncu vardı.