Multipl Skleroz Tanısı Sürecinde Yüksek İş Devamsızlığı Yorgunluk ve Nüks Oranlarıyla İlişkili
Multipl skleroz (MS), yüksek oranda engellilik kaynaklı emeklilik ve iş devamsızlığı oranları ile ilişkilidir. Öte yandan MS'in başlangıcındaki iş devamsızlığı hakkında çok az şey bilinmektedir.
Yapılan yeni bir çalışmada araştırmacılar, MS tanısından kısa bir süre sonra iş devamsızlığının prevalansını değerlendirdiler. Ayrıca iş devamsızlığı ile ilgili olarak, sağlıkla ilişkili yaşam kalitesini (HRQoL) ve hastalık etkisini ve yüksek iş devamsızlığı ile ilişkili olabilecek demografik ve klinik faktörleri araştırdılar.
Relapsing-remitting (RRMS) veya primer progresif MS (PPMS) tanısı olan hastalar MS tanısından kısa bir süre sonra çalışmaya dahil edildi. Dahil edilmeden bir yıl önce MS nedeniyle;
- işe devamsızlık,
- engellilik (Genişletilmiş Engellilik Durum Ölçeği),
- nüks oranı,
- yorgunluk (Nörolojik Yorgunluk İndeksi),
- sağlıkla ilgili yaşam kalitesi (HRQoL, 36-Madde Kısa Form Anketi) ve
- hastalık etkisi (Multipl Skleroz Etki Ölçeği)
hakkında veri topladılar. Analiz için hastalar düşük iş devamsızlığı (<1 ay) ve yüksek iş devamsızlığı(>1 ay) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Veriler geriye doğru lojistik regresyon teknikleri kullanılarak analiz edildi.
MS’te Bekar Olmak İş Devamsızlığı ile İlişkili
80 RRMS ve 10 PPMS olmak üzere toplamda 90 MS hastası çalışmaya dahil edildi. Katılımcıların ortalama yaşları 39,3’tü ve tanıdan bu yana ortalama hastalık süresi 0,5 yıldı. Çalışmaya dahil edilmeden önceki yıl işe devamsızlık 66 hasta (%73,3) tarafından bildirildi. 41 hasta (%45,6) > 1 ay yüksek iş devamsızlığı bildirdi. Engellilik, cinsiyet, yaş, hastalık süresi ve eğitim grupları arasında farklılık göstermedi. İş devamsızlığı yüksek olan hastalar, iş devamsızlığı düşük olan hastalara kıyasla daha düşük bir HRQoL ve daha yüksek hastalık etkisi rapor ettiler. Geriye doğru regresyon analizi, yüksek iş devamsızlığının bekar olmak, yorgunluk ve relaps ile ilişkili olduğunu gösterdi. En güçlü ilişki yorgunluk için bulundu. RRMS hastalarında en güçlü ikinci ilişki relaps oranıydı.
Araştırmacılar, MS'in erken dönemlerinde işe devamsızlık prevalansının yüksek olduğunu belirttiler. İş devamsızlığı yüksek olan hastaların daha düşük bir HRQoL ve daha yüksek hastalık etkisi rapor ettiklerini aktardılar. Yorgunluk ve relapsların önlenmesine yönelik müdahalelerin, MS'in erken dönemlerinde istihdamın korunmasına yardımcı olabileceğini vurguladılar.
Doesburg et al. High work absence around time of diagnosis of multiple sclerosis is associated with fatigue and relapse rate, Multiple Sclerosis and Related Disorders 31 (2019) 32–37.