Bilanço Tablosu, işletmenizin belirli bir süre içindeki finansal durumunun anlık bir görüntüsünü sunabilir. Üç bölüme ayrılmıştır: varlıklar, borçlar ve özkaynaklar.
Varlıklar ya bugün için bir değer ifade eder ya da daha sonra size değer sağlar. Genellikle dönen varlıklar veya duran varlıklar olarak sınıflandırılırlar:
- Dönen varlıklar, hesabınızdaki nakit veya mağazanızın raflarındaki ürünler gibi bir yıl içinde kullanmayı veya satmayı planladığınız nakit para ve kalemlerdir.
- Duran varlıklar, araç, makine veya mülk gibi bir yıldan uzun bir süre kullanacağınız fiziksel varlıklardır.
Borçlar, işletmenizin diğer şahıs veya işletmelere borçlu olduğu paradır. Bunlar ikiye ayrılır:
- Cari borçlar, bir sonraki yıl içinde ödeyeceğiniz vergileriniz, malzemelere ilişkin ödenmemiş faturalar ve çalışan maaşları gibi borçlardır. Ayrıca gelecek yıl içinde ödenmesi gereken kredi veya kira ödemelerinin bir kısmı da cari borçlara dahil edilebilir.
- Uzun vadeli borçlar, bir yıldan fazla bir sürede ödemeniz gerekecek borçlardır. Bir kredinin toplam geri ödemesi veya kira sözleşmenizde yer alan toplam kira bedeli uzun vadeli borçlara dahil edilebilir.
Bilanço tablosunda yer alan özkaynaklar kısmı, şirketin sahiplerine kalanları ve şirketin sahiplerine ödenebilecek fonların nasıl kullanıldığını gösterir.
Özkaynaklar aşağıdakilerden oluşur:
- Adi hisse senedi/özsermaye
Bir şirkete sahip olan kişiler şirketin hisse senedine sahiptir. Şirket olmayan küçük işletmelerde sahiplerin hisse senedi olmayabilir ancak yine de sahiplik iddiasında bulunabilirler. Bilanço tablosundaki bu satır, işletme sahiplerinin şu anda ne kadar para talep edebileceğini gösterir.
- Dağıtılmamış kârlar
Bir şirket kâr ettiğinde bu kârı sahiplerine devredebilir veya parayı içinde tutabilir (yani kazançları dağıtmaz) ve fonlarını varlıklarını artırmak veya borçlarını ödemek için kullanabilir. Bir şirket kazançlarını dağıtmadığında, bu parayı özkaynak bölümündeki bilançoya dahil etmelidir.
İşletme borçlulardan alacağı tüm parayı tahsil ettikten sonra nakit dışı varlıklarını nakde çevirip bununla borçlarını ödediğinde geride kalan para işletme sahiplerine ait olacağından küçük işletmeler için özkaynaklar işletmenin mevcut net değeri olarak da görülebilir.
Bilanço tablonuzu oluşturduktan sonra doğru olup olmadığını tekrar kontrol etmek için bilanço tablosu muhasebe formülünü kullanabilirsiniz:
Varlıklar = borçlar + özkaynaklar
“Şirketin varlıkları her arttığında başka bir kişi artan değeri talep edebilir (borçları artar) veya işletmenin sahipleri artan değeri talep edebilir (sahiplerin özkaynakları artar).
İşletmenizin tek sahibi sizseniz ve borçlar ödendikten sonra işletmede kalan parayı bulmak istiyorsanız bilanço formülünü şu şekilde yeniden düzenleyebilirsiniz:
Özkaynaklar = varlıklar - borçlar
Örneğin, bir işletmenin bankada 40.000 Türk Lirası parası ve 10.000 Türk Lirası değerinde envanteri varsa dönen varlıkları 50.000 Türk Lirasıdır. Kira ödemesi, vergi ve işçilere yapılacak ödeme 45.000 Türk Lirası olabilir. Kalan 5.000 Türk Lirası özkaynaklarıdır.
Şirketinizin varlıkları, borçları veya toplam değeri artıyor mu yoksa azalıyor mu öğrenmek için bir döneme ait bilanço tablosunu başka bir döneme ait bilanço tablosu ile karşılaştırabilirsiniz.
İşte işletmeniz için kullanabileceğiniz bir şablon. Şablonu istediğiniz gibi düzenleyebilir, satır ekleyebilir veya farklı türdeki varlık veya borçları bir araya getirebilirsiniz.