Şizofreni Hakkında Bilmeniz Gerekenler
Şizofreni kişinin nasıl düşündüğünü, hissettiğini ve davrandığını etkileyen ciddi bir rahatsızlıktır. Şizofren hastası bir kişi gerçekle hayal ürünü olanı ayırmakta güçlük çeker; tepkisiz ya da içe dönük olabilir; ve sosyal durumlarda normal duygusal tepkiler vermekte güçlük çekebilir.
Halk innaışının tersine, şizofreni kişilik bölünmesi ya da çoklu kişilik problemi değildir. Şizofreni hastalarının büyük bir çoğunluğu şiddet eğilimli değildir ve diğerleri için tehlikeli değildir. Şizofreni çocukluk deneyimleninin, yetersiz ebeveynliğin, eksik iradenin sonucu değildir ve semptomları her kişi için aynı da değildir.
Ne Şizofreniye Sebep Olur?
Şizofreninin sebebi hala kesin olarak belli değildir. Bu hastalığın sebeplerine dair bazı teoriler; genetik (kalıtım), biyoloji ( beyin kimyasallarının dengesizliği); ve/ ya da muhtemel virüs efeksiyonları ve bağışıklık problemleridir.
Genetik (Kalıtımsal). Bilimadamları hastalığın aileden geçebileceğini ve bir kaişinin hastalığı geliştirebilmesi için genetik eğilimi olması gerektiğini farketmiştir. Şizofreni aynı zamanda virüs enfeksiyonları, aşırı stresli durumlar ya da bu ikisinin kombinasyonu gibi çevresel faktörler sebebiyle de uyarılabilir.
Diğer birçok kalıtımla bağlantılı hastalıklı benzer olarak, şizofreni ergenlik yaşlarında ya da genç ergenlik de bedenin hormondal ya da fiziksel değişimleri altında da ortaya çıkabilir.
Kimyasal. Genetik bilimi beyinin bi takım kimyasalları nasıl kullandıpını incelemeye yardım eder. Şizofreni hastaları beyin kimyasallarında (seretonin ya da dopamin) yani nörotransmitlerde dengesizliğe sahiplerdir. Bu nöretransmitler beyin hücrelerinin birbirlerine mesaj iletmelerini sağlarlar. Kimyasal dengesizliği beyinin uyarıcılara verdiği tepkileri etkiler, bu da diğer insanların duyu bilgilerine hemen cevap vermesine rağmen şizofreni hastalarının neden duyu bilgilerine karşı (yüksek sesler ya da parlak ışıklar) tepkisiz kaldığını açıklamaktadır. Bu problem halüsinasyonlar ya da delüzyonlara sebep olan değişik sesler, görüntüler, kokular ve tatlar ortaya çıkarabilir.
Şizofreninin erken teşhisi için yardımcı olabilecek sinyaller nelerdir?
Şizofreninin işaretleri herkes için farklı olabilir. Semptomlar aylar hatta yıllar süren yavaşlıkta ortaya çıkabilir ya da birden de. Hastalıkta gel gitli, tekrarlı daireler ya da azalmalar görülebilir.
Şizofreni için erken uyarı işaretleri veren davranışlar şöyledir;
Şizofreni dünya nüfusunun %1ini etkilemektedir. Amerika Birleşik Devletlerinde yüz insandan biri, 2,5 milyon civarında insan bu hastalığa sahip. Herhangi bir ırk, kültür ya da ekonomik farklılık gözetmemektedir. Semptomlar genellikle 13 – 25 yaş aralığında ve kadınlarda erkeklerden önce ortaya çıkmaktadır.
Siz ve ya yakın çevrenizden biri bu semptomları iki haftadan fazladır yaşıyorsa, acil olarak yardım almalıdır.
Şizofreninin Semptomları Nelerdir?
Tıbbi ya da mental sağlık profesyonellerinin şizofreni semptomları tartışılırken kullandıkları terimler;
Pozitif Semptomlar kişinin karakterine eklenen karmaşıklıklardır.
Negatif Semptomlar kişinin karakterinden yok olan beceriler, yetenekler.
Sizofreninin Değişik Türleri Nelerdir?
Şizofreni için belirlenmiş bir tedavi yoktur, ama uygun tedavilerle bir çok hasta üretken ve tatmin edici bir hayat yaşayabilmiştir.
Şizofreni Nasıl Tedavi Edilir?
Eğer tanıdığınız bir kişinin şizofreni semptomları taşıdığından şüpheleniyorsanız, acilen tıbbi ya da mental tedavi görmeleri için onları desteklemelisiniz. Erken tedavi— olabileceğinin en erken döneminde bile- daha uzun süreli sonuç alabilmek anlamına gelir.
İyileştirme ve Rehabilitasyon
Şizofreni için hiçbir tedavi yokken, bu hastalığa sahip bir çok kişi varolan tedavilele üretken ve tatmin edici bir hayat yaşıyorlardı. İyileşme meditasyon ve r3ehabilitasyon gibi bir çok servisle beraber mümkündür. Rehabilitasyon, merhamet ve beraber yaşadığı toplumun içinde üretken olabilmek için gerekli becerilerin sağlanmasına yardımcı olarak iyileştirir. Şizofreni hastası kişilere yardımcı olmak için sunulabilecek hizmetler şöyledir;
Antipsikotik İlaçlar
Yeni nesil antipsikotik ilaçlar şizofrenik insanlara tatminkar bir hayat yaşama konusunda yardımcı olur. Hastalığın tekrar etmesini engeller, ya da şizofreniye sebep olan biokimyasal dengesizliğin azalmasına yardımcı olur. Tıpkı bütün ilaçlar gibi, ancak, anti-psikotik ilaçlar muhakak bir doktorun gözetiminde ya da bir supervisor esliğinde alınmalıdır.
İki tip antipsikotik ilaç mevcuttur:
Yan etkiler antispikotik ilaçlar için oldukça yaygındır. Ağız kuruluğu, görmede buğuluk, uyku sersemliği ve titreme gibi yan etkileri vardır ve kullanımdan birkaç hafta sonra kas kontrolu, hız denetimi kaybı, ürperme gibi daha ciddi travmalara sebep olabilir. Ancak, Bu etkiler kontrol edilebilir haldeyken doktora danışılmalı ve kontrolsüz bir şekilde kesinlikle bırakılmamalı ya da azaltılmamalıdır.
Kaynak: http://www.9-11mentalhealth.org/everything-you-want-to-know-about-schizophrenia.html