çalı bey savaşı
-
1416 yılında osmanlı'nın yaptığı ilk deniz savaşıdır, venedik'e mağlup olmuştur
-
1416 senesinde osmanlılar ile venedikliler arasında gerçekleşen deniz savaşı.
osmanlıların denizcilikle 'esas' olarak tanışması, çanakkale topraklarında hüküm süren karesioğulları'nı alınmasıyla gerçekleşmişti. 14. yüzyılın sonlarındaysa yıldırım bayezit tarafından saruhanoğulları, menteşeoğulları, aydınoğulları gibi ege denizi'ne kıyısı olan diğer beyliklerin ele geçirilmesi, osmanlıları iyiden iyiye denizcilik faaliyetine itmişti. ayrıca yıldırım bayezit'in emriyle gelibolu'da tersane kurulması, osmanlı denizciliği açısından önemli bir dönüm noktası olmuştu. osmanlılar ilk etapta ele geçirilen beyliklere ait korsan gemileriyle ve gelibolu tersanesinde yapılan gemilerle ege'de ve akdeniz'de ufak çaplı deniz harekatlarına başladılar. o dönemde denizlerin hakimi ise venedikliler idi.
çelebi mehmet dönemine gelindiğinde, venedikliler osmanlı ticaret gemilerine saldırmıştı. bunun üzerine 1415 senesinde gelibolu'da hazırlanan 30 kadırga, çalı bey komutasında harekete geçti ve venediklilere ait kiklad adaları'na saldırdı. osmanlı denizcileri adaları talan etti ve pek çok esir alıp geri döndü.
bir yıl sonra, 1416 baharında pietro loredan komutasındaki venedik donanması harekete geçti. çanakkale boğazı'na gelip, lapseki önlerinde demirledi. osmanlı donanması da gelibolu'da savaşa hazır bekliyordu. o esnada venedik amirali istanbul tarafından gelen bir midilli gemisini türk gemisi sandı ve ele geçirmek için bir kadırgasını gönderdi. osmanlı donanması da o gemiyi koruma maksadıyla gelibolu'dan harekete geçti. böylelikle savaş başladı.
savaşın başında venedikliler, komutan çalı bey'in kadırgasına saldırdılar ve çalı bey'i öldürmeyi başardılar. çalı bey'in ölümünden sonra osmanlı donanmasını kolaylıkla mağlup etmeyi başardılar. venedik amirali de savaşta yaralandığından zaferden sonra venedik donanması bozcaada'ya çekildi. bir süre sonra pietro loredan tekrar çanakkale boğazı'nı geçti ve lapseki'ye saldırdı. fakat karada kalabalık bir osmanlı ordusunun beklediğini öğrenince bu saldırısından vazgeçip konstantinopolis'e doğru devam etti.
nihayetinde bizans imparatoru ikinci manuel'in arabuluculuğuyla iki devlet arasında barış sağlandı. esirler karşılıklı olarak serbest bırakıldı.
kaynaklar:
+ kate fleet - osmanlı devleti'nin erken döneminde doğu akdeniz ve karadeniz'de denizcilik faaliyetleri - türk denizcilik tarihi - cilt: 1 - deniz kuvvetleri komutanlığı - 2009.
+ idris bostan - osmanlı denizciliği - kitap yayınevi - 2008.
+ ismail hakkı uzunçarşılı - osmanlı tarihi - cilt: 1 - türk tarih kurumu yayınları - 1988.
ekşi sözlük kullanıcılarıyla mesajlaşmak ve yazdıkları entry'leri
takip etmek için giriş yapmalısın.
hesabın var mı? giriş yap