Yeni bir çalışma, Japonya’daki modern nüfusun atalarının daha önce önerildiği gibi iki değil, üç farklı gruba ayrıldığını gösteriyor.
Bulunan kemikler, günümüz Japon popülasyonlarının genetik kökenleri hakkında uzun süredir devam eden bir teoriyi doğrulamaya yardımcı oluyor.
Araştırmacılar, yaklaşık 2.000 yıl önce Japonya’ya göç eden ve daha önce bilinmeyen üçüncü bir ata grubunu ortaya çıkardıktan sonra Japon tarihini yeniden yazdılar.
Antik Japonya üç önemli zaman dilimine ayrılabilir: Jomon dönemi (MÖ 13.000 – MÖ 300), çanak çömlek konusunda uzman küçük bir avcı-toplayıcı nüfusun yalnızca adada yaşadığı bir zaman. Çiftçilerin Doğu Asya’dan Japonya’ya göç edip tarımı geliştirdiği, bir önceki dönemle kısmen örtüşen Yayoi dönemi (MÖ 900 – MS 300). Ve günümüz Japonya’sının şekillenmeye başladığı Kofun dönemi (MS 300 – 700).
Önceki araştırmalar, günümüz Japon popülasyonlarının iki ana genetik kökeninin, Jomon döneminde yaşayan orijinal avcı-toplayıcılar ve Yayoi döneminde Japonya’ya göç eden çiftçiler olduğunu öne sürmüştü. Şimdi ise eski kemiklerde bulunan DNA’nın bir analizi, daha önce bilinmeyen bir grup ata Japonya’ya göç ettiğinde, Kofun döneminden üçüncü bir genetik kökeni ortaya çıkardı.
Trinity College Dublin Tıp Fakültesi’nden araştırmanın baş yazarı Shigeki Nakagome, Japon popülasyonlarının üçlü [üç parçalı] yapısı hakkındaki bulgularımız konusunda çok heyecanlıyız.” diyor. “Çalışmamızın, yalnızca modern verilerden görülemeyecek yeni atalara ait bileşenleri ortaya çıkarmak için antik genomiklerin gücünü açıkça gösterdiğine inanıyoruz.”
Belirsiz kökenler
Nakagome, Jomon avcı-toplayıcılarının ilk olarak 20.000 yıl önce Japonya’da ortaya çıkmış olabileceğini ve binlerce yıl boyunca yaklaşık 1.000 kişiden oluşan küçük bir nüfusu korumuş olabileceğini söylüyor. Üst Paleolitik Çağ’da 38.000 yıl öncesine kadar Japonya’da yaşayan insanların olduğuna dair kanıtlar var, ancak bu insanlar hakkında çok az şey biliniyor.
Nakagome, “Uzun süredir devam eden bir hipotez, onların Jomon’un ataları oldukları.” diyor. Bu, Üst Paleolitik insanların yaklaşık 16.000 yıl önce Jomon halkına karışmış olabileceği anlamına geliyor.
Bir başka olası açıklama, Jomon halkının Doğu Asya’dan geldiği ve yaklaşık 28.000 yıl önce Son Buzul Maksimumu sırasında buzla kaplı olan Kore Boğazı’ndan geçmiş olması.
Nakagome, “Ancak, bu hipotezlerin doğru olup olmadığı, Japonya’daki Paleolitik genom eksikliği nedeniyle bilinmiyor.” diyor.
Yayoi döneminin başlangıcında, Çin’den veya Kore’den tarım tecrübesi olan bir insan akını vardı. Bu insanlar, ilk sosyal sınıfların ve toprak mülkiyeti kavramının gelişmesine yol açarak Japonya’ya çiftçiliği getirdi.
Yayoi dönemi, ilk siyasi liderlerin ortaya çıktığı ve daha sonra günümüz Japonya’sı olan tek bir ulusun kurulduğu Kofun dönemine geçiş yaptı. Ancak şimdiye kadar Kofun geçişinin üçüncü bir toplu göçün sonucu mu yoksa Yayoi döneminin doğal bir devamı mı olduğu belirsizdi.
Nakagome, “Kültürel geçişler, genetik değişiklikleri içermeden gerçekleşebilirdi. Kültürler iki dönem arasında çok farklı görünse bile, bu sürecin gen akışını içerdiği anlamına gelmez.” diyor.
Önceki araştırmalar, o sırada göçmenlerden üçüncü bir genetik girdi önermişti, ancak şimdiye kadar hiç kimse bunu öğrenebilmek için herhangi bir Kofun bireyinden DNA dizilimi yapamamıştı.
Eksik halka
Yeni çalışmada Nakagome ve ekibi, Japonya’nın dört bir yanından 12 kişinin genomlarını analiz etti. Bu kişilerden dokuzu Jomon dönemine, üçü Kofun dönemine ait. Bu da çalışmayı, Kofun bireylerinden tam genom dizisi verileri üreten ilk çalışma olmasını sağladı.
Sonuçlar, diğerleri tarafından tahmin edildiği gibi, Kofun döneminde ülkeye genetik olarak farklı üçüncü bir Japon ata grubunun göç ettiğini ortaya koydu. Nakagome, bu ataların Doğu Asya’dan geldiğini ve büyük olasılıkla eski Çin’den gelen Han halkı olduğunu söylüyor.
Nakagome, “Hanlar, Sarı Nehir veya Batı Liao Nehri’nden gelen antik Çinlilerin yanı sıra Tujia, She ve Miao da dahil olmak üzere modern popülasyonlara genetik olarak yakın. Bu göçmenlerin bu bölgelerden bir yerlerden geldiğini düşünüyoruz.” diyor.
Takımın bulguları, bu üçüncü Japon ata grubunun varlığından şüphelenen diğer tarihçiler için şaşırtıcı değil.
Araştırmaya dahil olmayan Cambridge Üniversitesi’nde Japon tarihi profesörü Mikael Adolphson, “Arkeolojik kanıtlar uzun süredir göçün üç aşaması olduğunu öne sürüyor, ancak sonuncusu büyük ölçüde göz ardı edildi. Bu yeni bulgu, çoğumuzun bildiklerini doğruluyor, ancak şimdi tıp alanından da kanıt elde etmemiz iyi.” diyor.
Bulgular ayrıca günümüz Japon popülasyonları arasındaki genlerin çoğunun, genetik karışmanın üç ana döneminde Doğu Asya’dan geldiğini gösterdi.
Ekibin analizi, Jomon, Kuzeydoğu ve Doğu Asya soyunun sırasıyla yaklaşık yüzde 13, yüzde 16 ve yüzde 71’inin olduğunu belirledi. Bu nedenle, modern popülasyonlarda Doğu Asya ataları baskın.
Ancak çalışma, Kofun döneminde Doğu Asya halkının göçünün çiftçilikten imparatorluk devletine geçişe katkıda bulunup bulunmadığına ışık tutmuyor.
Nakagome, “Genomu dizilenen Kofun bireyleri, anahtar deliği şeklindeki tümülüslere gömülmemişlerdi (yüksek rütbeli bireyler gömülürdü), bu da onların daha düşük rütbeli insanlar olduğu anlamına geliyor. Bu Doğu Asya soyunun geçişte önemli bir rol oynayıp oynamadığını görmek için daha yüksek rütbeli insanların genomunu dizilememiz gerekiyor.” diyor.
Nakagome ve ekibi, Japonya tarihinin yeni bir parçasının doğrulanmasına yardımcı olmaktan heyecan duyuyor ve bulguların daha fazla keşif için kapı açacağını umuyor.
Live Science. 20 Eylül 2021.
Makale: Cooke, N. P., Mattiangeli, V., Cassidy, L. M., Okazaki, K., Stokes, C. A., Onbe, S., … & Nakagome, S. (2021). Ancient genomics reveals tripartite origins of Japanese populations. Science advances, 7(38), eabh2419.