Ne yazık ki çocuklar görgüyü öğretmek kolay değildir. Okul öncesi çocuklar evrenin bir resim çizebilseydi kendilerini merkeze koyarlardı. Onlar başkalarının ihtiyaçlarıyla özellikle ilgili değildir.
Ama iyi haber şu ki muhtemelen zaten çocuğunuza görgüyü öğretmeye başlamışsınızdır. Yürümeye başlayan çocuğunuz daha fazla yeşil fasulye (tamam, peki pilav) istediğinde ona “lütfen” demesini söylediniz. Ve okul öncesi çocuğunuz bir hediye aldığında, ona “Büyükanneye ne diyeceksin?” diye sorarak teşekkür etmeye teşvik ettiniz.
“Lütfen” ve “teşekkür ederim” demek iyi bir başlangıç olsa da, sadece bir başlangıçtır. Çocuğunuzun öğreneceği daha çok şey vardır. Genel olarak, görgüyü öğretmek çeşitli durumlarda iyi davranışları yerleştirmektir. Bu birkaç ipucu yardımcı olabilir:
Kolaydan başlayın
3 yaşındakiler için, önce “lütfen” ve “teşekkür ederim”; sonra “özür dilerim”i ekleyin. Telefon görgü kuralları, “Memnun oldum” ve teşekkür notları her zaman gereklidir.
Onlara bazı stratejileri verin
Telefona cevap verdiğiniz veya biriyle konuşmaya başladığınız anda, okul öncesi çocuğunuz sizinle konuşmak için ani, önlenemez bir ihtiyaç geliştirir. Bu değiştirmek imkânsıza yakın olsa da, çocuğunuza kibarca “özür dilerim” demeyi ya da bağırmak yerine kolunuzu sıkmayı öğretebilirsiniz. Büyüdükçe birinin sözünü kesmek için iyi nedenler ve kötü nedenler arasındaki farkı açıklayabilirsiniz. Atıştıracak bir şeyler istemek kötü bir nedendir. Mutfakta yangın iyi bir nedendir. Çocuğunuzun stratejilerden birini kullanıyorsa, hemen yanıt verin. Nazik kol sıkmayı görmezden gelmek, çocuğunuza dikkat çekmek için bağırmanın daha iyi bir seçenek olduğu mesajını verir.
Söylenmesi gerekeni söyleyin
Çocuklarınız ve irtibata geçtiğiniz diğer herkes ile lütfen, teşekkür ederim ve özür dilerim ifadelerini kullanın. Çocuğunuzdan oyuncaklarını toplamasını isterken “lütfen” demezseniz ya da eşiniz size bir hediye verdiğinde “teşekkür ederim” demeyi unutursanız, öğretmek için çok uğraştığınız tüm derslere büyük zarar vermektesiniz.
Yapılması gerekeni yapın
Benzer şekilde, arkanızdan gelen kişi için kapıyı tutmak ve yaşlı bir adamın karşıdan karşıya geçmesine yardım etmek nazik davranış modelleridir. Trafikte sizi sollayan birine bağırmak ise tam tersini yapar.
Tutarlı olun
Görgü ve iyi davranış yalnızca işyeri ya da dışarıda yemek için değildir. Bunlar günlük rutininizin bir parçası olmalıdır.
Uzun konuşmalar yapmayın
Birçok ebeveyn şöyle uzun vaazlara başlar: “Bağırmayı kes! Sana kaç kez evde daha sessiz olmanı söylemem gerekiyor?” Onun yerine “sessizce, lütfen” gibi kısa, özlü ifadeler daha etkilidir. Davranış içinde aynısı geçerlidir. Çocuğunuz yemeğini elleriyle yiyorsa, çatal bıçak takımları tarihi hakkında bir konferans vermek yerine, ona bir çatal uzatın.
Daha fazla havuç, daha az sopa
Okul öncesi çocuklar ne olduğundan emin olmadıklarında bile gerçekten doğru olanı yapmak isterler. Ve iltifat en sevdikleri şeydir. Bu yüzden, çocuğunuzun iyi davrandığı zaman övgüde olun. Ve net olun: “Ayağına bir oyuncak düşürdüğün zaman küçük kardeşinden özür dilediğin için seninle gurur duyuyorum.”
Çocuğunuza saygı gösterin
Çocuğunuzu kaba davranıyorsa, onu bir kenara çekin ve bu konuyu özel olarak görüşün. Çocuğunuzu başkalarının önünde eleştirmek onu utandırır ve daha sonra bir şekilde sizden intikam almak için daha da kaba olmasına neden olabilir.
Sonuçları belirleyin ve uygulayın
Çocuğunuz büyüdükçe görgü çıtasını da yükseltmeniz gerekir. Bu yüzden oturma odasına gidip orada bıraktığı oyuncak ayıyı getirmenizi isterse, kendisinin alması gerektiğini söyleyin. Ve istediği bir bardak dolusu sütü verdiğiniz için size teşekkür etmezse, bunu yapana kadar sütü geri alın.
Son olarak, beklentilerinizi makul düzeyde tutun. Gerçek şu ki görgü öğretimi yıllar alacak bir süreçtir. Bu arada, çocuğunuza mesaj gerçekten alınana kadar her gün onlarca kez bunları hatırlatmak için hazırlıklı olmanız gerekir.
Kaynak: http://www.prima.com.tr/