Diego De Almagro kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1464-1538) İspanyol komutan. Güney Amerika’ nın sömürgeleştirilmesinde rol oynamıştır. Toledo yakınlarında Almagro’da doğdu. Kimi kaynaklar doğum tarihini 1475 olarak vermektedir. Kırk yaşına değin İspanyol donanmasında askerlik yaptı. 1514’te İspanyol komutan Pedrarias’ın donanmasıyla Amerika’ya gitti.
1522’de, Pedrarias’ın ilgilenmediği kıtanın güneyine bir sefer yapan Pizarro’ya katıldı. Daha sonra bu toprakları ele geçirebilmek için V. Carlos’dan gerekli izni aldılar. Pizarro, seferin başkomutanı ve New Castile adı verilen toprakların genel valisi; Almagro ikinci komutan ve Tumbez genel valisi oldu.
1524 vc 1526’daki ön seferlerde yerlilerin Biro ya da Peru olarak adlandırdıkları ülkenin varlığı hakkında ipuçları elde ettiler. Pizarro, 1527’de gittiği Rooster adasında kuşatıldı, ama Almagro tarafından kurtarıldı. 1528’dc Panama’ya döndüler ve sefer hazırlıklarına giriştiler.
Pizarro, 1532’de 180 adamıyla Tumbez’e vardı. Burada, İnka İmparatorluğu tahtı için Huascar ile üvey kardeşi Atahualpa arasında bir iç savaş başladığını öğrendi. Atahualpa, Cajamara kentini ele geçirip Huascar’ı saf dışı etmişti; ancak Pizarro, onu Cajamara’da oyuna getirip ülkenin yönetimini ele geçirdi. Almagro ile birlikte İnka împaratorluğu’nun büyük altın ve gümüş servetini yağmaladılar. Almagro, Riobamba’yı (Ekvador) aldı; Peru, Pizarro’da kaldı.
Diego De Almagro
1536’da, İspanya Kralı, Pizarro’ya New Castile, Almagro’ya ise New Toledo bölgesini verdi. Ancak Almagro’nun amacı güneyde Şili adı verilen ülkeyi ele geçirip, buradaki servete tek başına sahip olmaktı. 600 gönüllü ile Güney Amerika içlerine daldı. And Dağları’nı ve Atmaca Çölü’nü aşarak Acongua Vadisi’ne indi. istediklerinden hiçbirini elde edemeden dönüş yolculuğuna başladığı sırada, İspanyollar’ın kukla yönetici olarak atadıkları Inca Manco İnkalar’ı ayaklandırmış, Lima ve Cuzco kuşatılmıştı. Gelen yardımla Lima kuşatması kısa sürede kaldırıldı. Almagro’nun da gelmesiyle, zayıflamış olan înkalar yenildi. Almagro, Cuzco’yu alarak Pizarro’ya savaş açtı. Abancay Irmağı yakınlarındaki ilk çatışmayı kazandıysa da Las Salinas’ta Pizarro tarafından yakalandı.
1538’de kurulan mahkemede krala karşı gelmekle suçlanarak idam edildi. Almagro’nun melez oğlu Almagro (Genç) 1541’de Francisco Pizarro’yu öldürerek yöneticiliğini ilan ettiyse de İspanya Kralı’nın atadığı vali tarafından idam edildi.
Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 5. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983
İspanyol serüvenci (Alagro, İspanya 1475-Cuzco, Peru 1538). 1514’te Amerika’ya gidip, Pizzarro’nun 1524-25’te Güney Amerika’nın batı kıyısında yaptığı başarısız sefere katılan Diego de Almagro,1526-28’de(yapılan seferde ve 1533’te Peru’nun alınmasında Pizzarro kardeşlerin yanında yer aldı. Pizzarro kardeşlerin, ele geçirdikleri topraklarda büyük bir bölümü kendilerine ayırmaları üstüne, onlarla bozuşup, tek başına, yanında 500 kadar İspanyol ve çok sayıda Kızılderiliyle günümüzün Şili topraklarındaki Copiapo vadisine kadar ilerledi. Araucanlarla birçok kez çarpıştı. Umduğu değerli madenleri bulamayınca 1537’de Peru’ya dönüp, patlak veren Kızılderili ayaklanmasını bastırdı. Pizzarro’ya ve Cuzco’yu denetimleri altında tutan kardeşlerine savaş açıp, başlangıçta birkaç başarı kazandıysa da, Las Salinas’ta yenildi ve 8 Temmuz 1538’de Cuzco’da idam edildi. Oğlu Pizzarrolarla savaşmayı 1542’ye kadar sürdürdü.
KAYNAK: GROİLER İNTERNATİONAL ENCYCLOPEDİA, CİLT-1, 1993, DANBURY, CONNECTİCUT-İSTANBUL