'Türk Sinemasının Jönleri' içerikli yazı dizisi için birkaç kez telefon açmış, röportaj talebinde bulunmuştum. Her defasında koca bir 'Hayır'...
En sonunda Göztepe'deki evinin kapısına dayandım.
- Fikret Ağabey, rica etsem röportaj yapabilir miyiz?
- Bir tek neden söyle.
- Çünkü siz Fikret Hakansınız.
- Ne güzel, birileri hâlâ farkında ama yapmayalım.
Kabuğuna çekilmiş bir hali vardı.
Tanıyanlar telif haklarını alamadığı için sektöre kırgın ve kızgın olduğunu söylüyordu.
Her ne kadar öyle olsa da 'Başkalarına aktarılmayan bilgi ıslak toprağa yağan kara benzer' düşüncesiyle 2008'de 'Türk Sinema Tarihi' adlı kitabı yazacak ve üniversitede sinema dersi verecek kadar sinemaya tutkundu.
1998'de 'Devlet Sanatçısı' payesine layık görülen Fikret Hakan'ın kariyer akışı 1970'te değişebilir, Hollywood'da da film çekebilirdi.
Cesareti ve vizyonu olsaydı...
1970'te İngiliz yapımı 'Paralı Askerler' adlı sinema filminin çekimleri Türkiye'de gerçekleştirildi.
Peter Collinson'un yönettiği filmde dönemin yıldız oyuncuları Tony Curtis ve Charles Bronson ve Michèle Mercier başrolü paylaştı.
1922'de Kurtuluş Savaşı sırasında eski iki ABD askerinin Anadolu'daki maceralarını konu edinen filmde Fikret Hakan, Salih Güney, Erol Keskin, Yüksel Gözen, Bülent Gültekin, Mümtaz Alpaslan, Suna Keskin ve Kayhan Yıldızoğlu da rol aldı.
Patrick Magee'nin 'Mustafa Kemal Atatürk'ü canlandırdığı 'Paralı Askerler', Türkiye'yi ve Türkler'i kötü gösterdiği gerekçesiyle yasaklandı. Ne hikmetse sansür kurulu, filmin çekimleri daha tamamlanmadan işgüzar bir gazetecinin haberiyle filmi sansürledi.
Bir kadın muhabir sete giderek Charles Bronson ve Fikret Hakan ile röportaj yapmak istedi. Bronson da "Bu ne laubalilik, öylece gelip röportaj yapamazsın. Menajerimle konuş, randevu al" dedi. Charles Bronson'dan azar işiten gazeteci, bunun üzerine "Vatanımızı kötüleyen, Yüce Önder Atatürk'ü yerden yere vuran filme kendi elimizle hizmet ediyoruz" içerikli haberler yaptı. Dönemin sansür kurulu da filmin gösterimini yasakladı.
* Filmde Patrick Magee'nin canlandırdığı karakterde 'Mustafa Kemal Paşa' adı kullanılmadı. Karakter, kurtuluş mücadalesinin lideri olarak canlandırıldı.
'Paralı Askerler', sonraki yıllarda unutuldu.
Ta ki 2013'e kadar.
Film, 2013'te TV'de yayınlandı.
O dönem Türk sineması için o kadar çok film çekiliyordu ki bazı oyuncular, kendilerine yurt dışından gelen teklifleri düşünmüyorlardı. Onlardan biri de Cüneyt Arkın.
Çünkü Türkiye'de yeterince çalışabiliyor, izleyiciden büyük ilgi görüyordu.
Yurt dışında kendini kabul ettireceksin, izleyici kitlesi oluşturacaksın vs. vs...
Sinema evrensel olsa da yabancı bir dilde, farklı bir kültürde başarılı olmak için katedilecek yol külfetli geliyordu. Ayrıca yurt dışında başarısız olma ihtimali karşısında Türkiye'ye döndüğünde yerini bir başka oyuncu almış da olabilirdi.
Fikret Hakan da bu düşüncelerle 'Paralı Askerler' vesilesiyle yurt dışından gelen teklifleri kabul etmedi.
'Paralı Askerler'de 'Albay Ahmet Elçi'yi canlandıran Fikret Hakan, filmin yönetmeni Peter Collinson ile başrol oyuncusu Tony Curtis'te büyük hayranlık uyandırdı. Collinson, Hakan'ı Hollywood'a davet etti. Curtis ise Columbia Pictures'e Fikret Hakan'ı tavsiye etti.
Fikret Hakan, teklifleri neden kabul etmediğini şöyle anlatmıştı; "Filmin yönetmeni Peter Collinson bana büyük ilgi gösterdi ve 'Hollywood'a gel, şansın büyük olur' diyerek benimle mukavele yapmak istedi. Kabul etmedim. Tony Curtis, bir firmanın adresini verdi, kabul etmem için çok ısrar etti ama dinlemedim onu. Eğer bu olayı kabul etseydim şimdi çok başka noktada olurdum. Ama ne bilelim... Anadolu çocuğuyuz, cahiliz, ürkeğiz... Teptik bu büyük şansı... Gidip ABD'de ne yaparız, ne ederiz? Kendimizi büyük sıkıntılara sokmayalım dedik. Daha sonra bana teklifte bulunan firmanın Omer Sherrif ile anlaştığını öğrendim. Biliyorsunuz bu arkadaş da kısa süre içinde dünya çapında bir oyuncu oldu. Ben olur muydum, bilmiyorum. Bazen bu şansı teptiğim için kendime kızıyorum."
Fikret Hakan'ın görüşmeyi kabul etmediği yapım şirketi ünlü Columbia Pictures, Mısırlı Omer Sherrif ile anlaştı. Film; 'The Burglars'...
Omer Sherrif'in rol arkadaşı ise dünyaca ünlü oyuncu Jean - Paul Belmondo...
Gösterime 1971'de giren 'The Burglars', o dönem için oldukça yüksek sayılacak bir hasılat elde etti; 33 milyon dolar...
Dönemin ünlü yönetmeni Peter Collinson ile ünlü oyuncusu Tony Curtis'te böylesine hayranlık oluşturan Fikret Hakan'ın ABD'ye gitmesi halinde nasıl bir kariyere sahip olacağını hiçbir zaman bilemeyeceğiz ama kendisinin Türk sinemasının yapı taşlarından biri olduğunu biliyoruz.
SİNEMA KARİYERİ
Oyuncu: 204
Yönetmen: 5
Senarist: 4
Yapımcı: 2
23 Nisan 1934'te doğan Fikret Hakan'a hemşire annesi Fatma Belkis Çıtanak ile edebiyat öğretmeni babası Gaffar Çıtanak, Bumin Gaffar adını verdi. Askerden döndükten sonra adının oyunculuk için çarpıcı olmadığını düşünerek mahkeme kararıyla 'Fikret Hakan'ı aldı.
Ortaokul sıralarında oyunculuğa merak salan Fikret Hakan, 1950'de 'Üç Güvercin Opereti'nde sahneye çıktı. Ardından da 'Leblebici Horhor' ve 'Afrodit' adlı müzikli oyunlarda...
1951'de Muhsin Ertuğrul'un yönettiği 'Evli mi Bekar mı?' ile sinema oyunculuğuna adım atan Hakan, 1953'te Renan Fosforoğlu'nun yönetiminde çekilen 'Köprüaltı Çocukları' ile başrol mertebesine yükseldi.
Bu dönemde İstanbul Ekspres Gazetesi'nde röportajları ve şiirleri, öyküleri Seçilmiş Hikâyeler Dergisi ve Dost Dergisi'nde ve 'Tellak Ali' adlı ilk öykü kitabı yayımlandı.
Oyunculuğunun yanı sıra öykücülüğüyle de dikkatini çektiği Metin Erksan'ın asistanlığını yapan Fikret Hakan, 1955'te yönetmenliğini Lütfi Ömer Akad'ın yaptığı 'Beyaz Mendil'deki 'Hasan' karakteriyle sinemanın yıldızları arasına girdi.
1950'li yılları aralarında Metin Erksan'ın 'Dokuz Dağın Efsanesi' ve Memduh Ün'ün 'Üç Arkadaş'ının da olduğu 26 sinema filmiyle kapatan Fikret Hakan, bu dönemde yoğun olarak tiyatro çalışmaları da yaptı.
Avni Dilligil'in Ses Tiyatrosu'nda kurmuş olduğu Çığır Sahne'nin piyeslerinde, Haldun Dormen'in önce Cep Tiyatrosu, ardından da Dormen Tiyatrosu'nun oyunlarında sahneye çıkan Fikret Hakan, daha sonra 'Sahne 8' adı altında kendi tiyatrosunu kurdu.
Maddi olanaksızlıklar sonucu 'Sahne 8'in ömrü uzun olmayınca Fikret Hakan, askerlik sonrasında sinemaya ağırlık verdi. Sinemadan fırsat bulduğu anlarda kendini tiyatro sahnesine atan Hakan, yoğunluktan ve kendi ifadesiyle niteliksiz işlerden dolayı bunalıma girdi.
Fikret Hakan'ı girdiği bunalımdan çıkaran kişi, Güner Sümer oldu.
Güner Sümer'in teklifiyle Ankara Sanat'ta sahnelenen 'Durand Bulvarı'nda rol alan Fikret Hakan, öz güvenini kazanarak, mesleğine yeniden dört elle sarıldı. 'Durand Bulvarı', 1983'e kadar olan süreçteki son tiyatro oyunu olsa da Hakan'ın bunalımdan çıkıp kendisini geleceğe taşıması açısından kariyerinde önemli bir konuma sahip.
Bir oyuncunun yılda 10 - 15 film yaptığı günler geride kalmış, sayı; en fazla 3'e düşmüştü. Fikret Hakan'ın kendi ifadesiyle doğru olan da zaten buydu. Film sayısı azalınca yılda 8 ay gibi bir sürenin boşa çıkması Hakan'ın 15 yıl aradan sonra tiyatroya dönmesini sağladı.
1983'te kurduğu 'Fikret Hakan Tiyatrosu'nun ana kadrosu Erol Günaydın, Işıl Yücesoy ve Meral Küçükerol'dan oluşurken Levent Kırca, tiyatrosunun sahnesini Fikret Hakan'a açtı. İlk oyunları 'Ve Bir Saksağandı Juliette' oldu.
Nedense Fikret Hakan'ın seks filmleri furyası sırasında sinemaya küstüğü, mesleğini bıraktığı şeklinde bir yanlış bilgi bulunuyor.
Hiç de öyle değil.
Seks filmleri furyasının yaşandığı 1970'li yıllarda diğer film türlerinin sayısında azalma olsa da Fikret Hakan, 1971 - 1980 arasında 48 filmde rol aldı. Ki bu rakam sinema oyunculuğu kariyerinin dörtte birine denk geliyor.
Fikret Hakan, o dönemin en çok çalışma fırsatı bulan oyuncularından biriydi.
1990'lı yıllardan sonra Türk sinemasının yüzü değişirken Yeşilçam döneminin yapımcıları artık ya hayatta değildi veya kendilerini emekli etmişti. Bu durum, 2000'li yıllarda iyiden iyiye belirginleşti.
Yeşilçam oyuncuları, her ne kadar çok sayıda filmde rol almış olsalar da geleceklerini garanti altına alacak kadar para kazanamadı. Bu nedenle de ya kısıtlı ölçüde yatırım yapabildiler veya hiç yapamadılar.
Bu durum başrol altı oyuncular için de öyleydi başrol oyuncuları için de...
Sinema ve TV sektörüne giren yeni yapımcılar, belli yaşlara gelen Yeşilçam oyuncularına teklif götürmedi / götüremedi.
Jön veya jöndam karakterlerini canlandıramazlardı. Yapımcılar, Yeşilçam'ın yıldızlarına "İkinci - üçüncü rolde bir karakter var. Gelin siz canlandırın" diyemediler.
Yeni yapımcılar, ya Yeşilçam'ın yıldızlarına ikinci - üçüncü rolleri teklif etmekten utandı veya "Sen bana ikinci - üçüncü rolü nasıl teklif edersin?" şeklinde terslenmekten çekindi. Hal böyle olunca da Yeşilçam yıldızları, git gide oyunun dışında kalmaya başladı.
Bunun sonucunda da meslekleri adına bildiklerini yeni nesil oyunculara aktarabilecekleri dönemlerde Yeşilçam yıldızları, sık sık dile getirdikleri gibi unutuldu.
Hal böyle olunca da zaten belli bir gelire sahip Yeşilçam yıldızları, geçim derdine düştü. Çoğu, varsa emekli maaşıyla geçinmeye çalışırken evlerinde oturmaya mahkum oldu.
Ne yazık ki Fikret Hakan da onlardan biriydi.
Vefat ettiği gün birçok Yeşilçam yıldızının "Oyunculuğu ondan öğrenmiştim" şeklinde açıklama yaptığı Fikret Hakan, bilgilerini - deneyimlerini yeni nesil oyunculara yeteri kadar aktaramadan 11 Temmuz 2017'de 83 yaşındayken bu dünyadan göçtü.
ÖDÜLLERİ
1965...
Antalya Altın Portakal Film Festivali - En İyi Erkek Oyuncu (Keşanlı Ali Destanı)
İzmir Enternasyonal Fuarı 1. Film Şenliği - En İyi Erkek Oyuncu (Keşanlı Ali Destanı)
1968...
Antalya Altın Portakal Film Festivali - En İyi Erkek Oyuncu (Ölüm Tarlası)
1971..
Antalya Altın Portakal Film Festivali - En İyi Erkek Oyuncu (Hasret)
1993...
Antalya Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Yalancı
1997...
Antalya Altın Portakal Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü
Türk sinemasının yapı taşlarından Fikret Hakan, 1990 - 2000 arasında 6, 2000 - 2017 arasında da 6 filmde rol alabildi.
Elbette o filmlerdeki oyunculuk ücretleri çok fazla değildi.
Ünlü sinema arşivcisi Agah Özgüç'ün aktardığına göre Fikret Hakan, hayata üzüntü içinde veda etti; "Bana göre akciğer kanserine yakalanması yaşadığı vefasızlıklardan ötürüdür. Yıllar yılı iş vermediler, kapısını çalmadılar. Emekli maaşı dışında hiçbir geliri yoktu. Bodrum'daki butik otelini satmak istedi, satılmadı. Paraya çok sıkıştığı için sanırım Yakacık tarafında olan evini sattı ve o evde kiracı olarak oturmaya devam etti. Ne yazık ki Türk sinemasının efsaneleri arasında olan Fikret Hakan bu dünyadan göçmeden çok acı çekti."
EVLİLİKLERİ
* Lale Sarı (1961 - 1963)
* Semiramis Pekkan (1963 - 1963)
* Hümeyra (1971 - 1972)
* Neşecan Taşmak (1966 - 1967... Kızı Elif doğdu)
* Zeynep Hakan (2015 - 2017)