James Henry Breasted kimdir? Hayatı ve eserleri: (1865-1935) ABD’li arkeolog. Mısır arkeolojisi konusundaki araştırmaları ile ün kazanmıştır. 27 Ağustos 1865’te ABD’de Illinois Eyaleti’nin Rockford kentinde doğdu. 1888’de liseyi bitirdikten sonra Chicago Theological Seminary’de rahiplik eğitimine başladı, Sami dilleri ve İbranice öğrendi. Yale Üniversitesinde İbranice çalıştı. Mısır tarihi ve arkeolojisi üzerinde çalışması için Berlin’e gönderildi. 1894’te burada doktorasını verdi. Bu tarihten ölümüne değin Chicago Üniversitesi’nde görev yaptı.
Breasted 1919’da çeşitli arkeolojik kazıları destekleyen Doğu Bilimleri Enstitüsü’nü kurmuş, ölümüne değin de başkanlık görevini üstlenmiştir. 1926’da American Schools of Oriental Research’ün (Amerikan Okulları Doğu Araştırması) yöneticiler kuruluna seçilmiştir. Bilimsel çalışmaları nedeniyle National Academy of Sciences (Ulusal Bilimler Akademisi) ve Academie des Inscriptions (Yazıtlar Akademisi) gibi kurumların üyeliklerine getirilmiştir.
Breasted Mısır’da araştırmalar yapmış, Mısır tarihini, Nil Vadisi’ndeki kültürleri çağdaş bir anlayışla, toplumsal ve kültürel gelişimleri içinde incelemiştir. Eski Mısır düşüncesini ve dinini araştırmıştır. Medinet Habu’da ve Luksor’da kazılar ve’ yazıtları okuma (epigrafi)çalışmaları yapmış, Teb’ve Memfis mezarlarının incelenmesine, Orta İmparatorluk dönemi lahit metinlerinin yayımlanmasına ve bu bölgenin tarihöncesinin araştırılmasına destek olmuştur.
Üstünde çalıştığı bölgelerden biri de ilk kültürlerin oluştuğuna inandığı Toroslar’ın güneyindeki alan olmuştur. Güneydoğu Anadolu Tarihöncesi Araştırmaları Projesi içinde Amik Ovası’nda Çatal Höyük, Teli es-Judeide ve Teli Tainat’ta kazılar yapmıştır. Breasted’ın Irak’taki araştırmalarında ise Teli el- Asmar, Hafaje, İşjaly, Horsabad gibi yerlerde kazılar yapılmış, ayrıca Asurca bir sözlük hazırlanmıştır.
James Henry Breasted Eserleri
- Mısır Tarihi
- Eski Mısırın Kayıtları, Tarihsel Belgeler
- Eski Mısırda Din ve Düşüncenin Gelişmesi
- Eski Zamanlar, Eski Dünyanın Bir Tarihi
- Uygarlığın Fethi
- Bilincin Doğuşu
Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, Anadolu yayıncılık, 1983