Polovtsyalı savaşçı
Polovtsy (kendi adı Kıpçaklar), Türk kabile grubuna ait karmaşık bir etnik grup ve tüm karmaşık siyasi yapının ayrılmaz bir bileşenidir. hikayeler Moğol öncesi Rus, özellikle parçalanma dönemi ve Rus prenslerinin miras mücadelesi* ve prenslik hiyerarşisinde üstünlük. Ve birçok Rus kroniklerinde Polovtsy'nin koşulsuz bir düşman olarak tanıdık imajına rağmen, bu bozkır göçebeleri genellikle eski Rus prenslerinin müttefikleri olarak bulunabilir.
Rus birlikleri tarafından Khorol Nehri'ne kaçan Polovtsy'ye zulüm (1107). XNUMX. yüzyılın sonu. Orijinal kronik, St. Petersburg'daki Bilimler Akademisi kütüphanesindedir.
Rus sınırlarında, Polovtsyalıların ilk ortaya çıkışı, Pereyaslavl Prensi Vsevolod Yaroslavich'in 1055 yılına atfedilir.*, bir seferden dönerken, bozkırda şimdiye kadar bilinmeyen bazı göçebelerle tanıştı. İlk toplantı barışçıl geçti - hatta taraflar birbirlerine hediyeler verdiler ve kısa süre sonra barışçıl bir şekilde dağıldılar, her biri kendi sınırlarına göre. Ancak daha sonra, Rus beyliklerinin sınırlarına çok yakın olduklarından, Moğol öncesi tüm Rus tarihinin seyri üzerinde hala önemli bir etkiye sahip oldular.
MS 1200 civarında Kumania (Dasht-i-Kipchak) bölgesi sarı renkle vurgulanmıştır. e.
Ancak sadece birkaç yıl sonra, bu göçebeler tarih sahnesine çıkmak ve tüm Doğu Avrupa'nın yaşamında önemli bir rol oynamak zorunda kaldılar, eski Rus prenslerinin iç savaşlarında acımasız paralı askerler haline geldiler ve zorlu düşmanlara ve güvenilmez müttefiklere dönüştüler. onlar için. Macar krallığında nispeten kısa bir süre içinde aniden ortaya çıkan ve bir o kadar da aniden çözülen bozkır göçebelerinin kısa bir tarih döneminde kalmaları, o zamanların tarihçileri tarafından fark edilmedi ve kim oldukları soruları dikkatlerden kaçmadı. nerede oldukları ve nereden geldikleri bugüne kadar tarihçileri ilgilendiriyor.
Bazı Polovtsian liderlerin isimleri, sözde boyunca genellikle eski Rus kroniklerinde bulunur. "Polovtsian dönemi" - çoğu zaman aile ilişkileri nedeniyle Rus prensleriyle akrabaydılar. Ancak akrabalık bile Polovtsy ile güçlü ve iyi komşuluk ilişkilerini garanti etmiyordu - Polovtsy için bu hanedan evlilikleri, kural olarak hiçbir şey ifade etmiyordu.
Polovtsy, Rusya ile savaşıyor. XNUMX. yüzyılın Radziwill tarihçesinden
İşte Rus araştırmacı Yu.V. Seleznev'in hanedan evlilikleri hakkında yazdıkları:
“Rus prensleri isteyerek Polovtsyalılarla akraba oldu. Alexander Nevsky Yaroslav Vsevolodovich'in babası Yuri Dolgoruky, Mstislav Udaloy gibi önde gelen Rus yöneticiler Polovtsy ile evlendi.
Ancak Rusya ile Polovtsy arasında böylesine ciddi bir etkileşim ve karşılıklı etki, yalnızca yöneticiler düzeyinde değil, aynı zamanda halk arasında da gerçekleşti. Yerleşik Slav çiftçiler ve göçebe Polovtsyalılar arasındaki benzer bir karşılıklı etki, tıpkı Slavların yaptığı gibi, ortak cenaze törenlerinin ve cenaze törenlerinin varlığında izlenebilir - göçebeler arasında atsız cenaze törenleri görünmeye başlar.
Buna ek olarak, görünüşe göre, sınır nüfusunun sürekli yanlış anlaşılması, insanların antropolojik görünümünü de etkiledi, örneğin, Sovyet tarihçisi V.V. Mavrodin, Slav sınır nüfusunun bir kısmının Moğol özellikleri kazanmaya başladığına inanıyor (Polovtsy'nin Moğol olması şartıyla), ve Kumanlar Slavlaştırma sürecine tabi tutulmuştur.
Radziwill Chronicle'daki Polovtsyalıların Görüntüsü
Yerli tarihçi, oryantalist ve etnolog L. N. Gumilyov ilginç bir varsayımda bulunuyor:
“Rus ve Polovtsian nüfuslarının karışımı, nüfus düzeyinde değil, örgütsel düzeyde gerçekleşti, yani karma evliliklerden gelen çocuklar yeni bir etnik gruba yol açmadı, ancak içinde bulundukları etnik gruba dahil edildi. yetiştirildi.”
Ancak yerleşik ve göçebelerin barış içinde bir arada yaşaması uzun sürmedi - “ilişkilerin” başlangıcı, Prens Vsevolod Yaroslavovich'in yenildiği Pereyaslav Prensliği'ne 1061'de Khan Iskal liderliğindeki Polovtsian baskınıyla atıldı, köyler yağmalandı ve insanlar tamamen alındı.
Üç yıl sonra Polovtsy yeni bir baskın yaptı, ancak Izyaslav Yaroslavich tarafından yenildiler ve ağır kayıplar verdiler, Khan Iskal savaşta ölenler arasındaydı.
Ancak yerleşik ve göçebelerin barış içinde bir arada yaşaması uzun sürmedi - “ilişkilerin” başlangıcı, Prens Vsevolod Yaroslavovich'in yenildiği Pereyaslav Prensliği'ne 1061'de Khan Iskal liderliğindeki Polovtsian baskınıyla atıldı, köyler yağmalandı ve insanlar tamamen alındı.
Üç yıl sonra Polovtsy yeni bir baskın yaptı, ancak Izyaslav Yaroslavich tarafından yenildiler ve ağır kayıplar verdiler, Khan Iskal savaşta ölenler arasındaydı.
Prens Bonyak'ın Polovtsian birliklerinin Kiev'e saldırısı; prens ve manastır binalarının kundaklanması (1096). Radzivilov Chronicle, XNUMX. yüzyılın sonları. Orijinal kronik, St. Petersburg'daki Bilimler Akademisi kütüphanesindedir.
Ancak böyle bir kaleydoskop, Rus'un bozkır göçebeleriyle mahallesi boyunca devam etti. Karşı taraflar kendi aralarında bir tür barış imzaladıysa, o zaman bu her zaman kırılgandı - böylesine istikrarsız bir ateşkes sırasında, rakipler her zaman yalnızca birbirleriyle yeni bir savaş için daha fazla güç biriktirmek için geçici bir mühlet kullandılar.
Nihayetinde, Eski Rusya'nın ve göçebe Polovtsyalıların karşılıklı mücadelesi, iki halkın güçlerini tüketti ve onları XNUMX. yüzyılın ilk üçte birinde Rus topraklarını işgal eden Moğol işgalciler için kolay bir av haline getirdi.
Tarihçi L. N. Gumilyov, Rus-Polovtsya ilişkilerini şöyle anlatıyor:
Laurentian Chronicle'a göre Rus-Polovts çatışmaları hakkında bilgi seçerken, 180 yıldan fazla bir süredir (1055–1236) Polovtsy'nin Rus'a 12 kez saldırdığı, Rusların Polovtsy'ye 12 kez saldırdığı ve 30 ortak Rus olduğu ortaya çıktı. İç savaşlarda Polovtsian operasyonları ".
Ancak 1886'de yazan Rus ve Sovyet tarihçi A. Yu Yakubovsky'nin (1953–1932) bir görüşü de var:
“Polovtsyalılar (Kumanlar) ile askeri çatışmalar hakkında hikayelerle dolu tarih yazımı, Rus beylikleri ile Polovtsian bozkırları arasındaki ilişkilerde daha karakteristik ve normal olanın savaşlar ve baskınlar değil, yoğun ticaret olduğu gerçeğini fark edemedi. ”
Tarih yazımında, orman ve bozkır - yerleşik çiftçiler ve göçebe pastoralistler arasındaki ebedi çatışma hakkında hala klişeler ortaya çıkıyor; sürekli müdahalesiyle, eski tarihçiler Polovtsyalı göçebeleri "tanrısız", "lanetli" vb. Sözlerle ödüllendirmeyi unutmazlar.
Polovtsyalı okçu
Ancak bu genel Polovtsian liderler dizisinin bir istisnası vardı - bu, mutlak olmasa da yine de bir istisna olan Dinyeper Polovtsians'ın lideri Khan Kotyan'dır.
Khan Kotyan Sutoyeviç
Adı Ivan Vasilyevich'e benziyor ve bu Polovtsian hanın hayatı hakkında çok, çok az şey biliniyor - biyografisi esas olarak Rus ve Macar kaynaklarından, yani çağdaşları tarafından en çok hatırlandığı ülkelerde biliniyor.
Polovtsian Khan Kotyan'ın adı ilk olarak 1205'te, Rurik Rostislavich'in Galich'teki başarısız kampanyası sırasında kardeşi Samougr ile birlikte neredeyse yakalandığında Rus kroniklerinde geçiyordu. "Rurik çok sayıda Polovtsi ve Rus topladı ve Galich'e geldi ..."- Galicia-Volyn Chronicle'a anlatıyor.
1220'nin başlarında, Polonya-Macar ordusu Volyn prensliği topraklarını işgal etti ve Polovtsian Khan Kotyan'ın kayınpederi olan Mstislav Udaloy, Polovtsian müfrezeleriyle Galiçya Prensi Daniel'in yardımına geldi. işgalci birlikleri geri çekilmeye zorladı. Ve bir süre sonra Polovtsy, Mstislav'ın daha önce Macarlar tarafından ele geçirilen Galich'i geri kazanmasına yardım etti.
Ancak XIII yüzyılın 20'li yıllarında, ilk kurbanlarından biri Orta Asya'da büyük bir devlet olan Harezm olan Polovtsian bozkırının (Dasht-i-Kipchak) topraklarında göçebe Moğollar ortaya çıktı.
Harezm'in ele geçirilip yağmalanmasından ve hükümdarı II. Alaeddin Muhammed'in ölümünden sonra Cengiz Han, komutanlarına Jebe ve Subedei'ye yeni fetihlere devam etmeleri ve Alanların birleşik kuvvetleriyle karşılaştıkları Kafkasya üzerinden Doğu Avrupa'yı işgal etmeleri talimatını verdi. Polovtsyalılar.
Askeri zaferler elde edemeyen Moğollar kurnazlıkla Polovtsy'ye hediyeler vererek onları Alanları terk etmeye ikna ettiler, onlara "siz ve biz aynı klandanız" diyerek Alanları ve ardından Polovtsyalıları yendiler. hiçbir şey beklemiyordu. Moğolların böylesine sinsi bir saldırısından sonra Polovtsian Polovtsian hanları öldü Yuri Konchakovich* ve Danila Kobyakovich*ve Polovtsian ordusunun kalıntıları kaçtı ve Dinyeper Khan Kotyan'ın ordusuna katıldı.
Tarihe "Tatar-Moğolların Rusya'yı işgali" olarak geçen Moğolların askeri seferleri çok iyi organize edilmiş ve en önemlisi başarılı olmuştur. Görkemli öneme sahip tüm bu olaylar, Rusya'nın ve onlara komşu olan Polovtsy'nin daha sonraki tarihsel yolunu belirlediler.
Moğolların Polovtsian bozkırlarına daha fazla yayılma tehdidi, Polovtsy'yi yardım için Rus komşularına dönmeye zorladı ...
Kotyan Sutoevich, Dinyeper bölgesindeki Polovtsy'nin başındaydı, bu nedenle Galich'te damadı Mstislav Mstislavich'e yardım etmesi ve ondan ve tüm Rus prenslerinden onu desteklemelerini istemesi hiç de tesadüf değil. Moğol tehdidi.
“Eski şikayetleri unutun! O halde anlayın ki, bugün bize yardım etmezseniz, yarın Tatarlar hem bizi hem de sizi birer birer köle yapacaklar!”
Rus prensleri ve Polovtsian hanları, Kiev'de Moğollarla savaşmaya karar verdikleri bir konsey düzenlediler ve Polovtsian hanlarından biri, Rus müttefiklerinden tamamen ayrılamazlığını ifade etmek için Hıristiyanlığa bile geçti.
Rus-Polovts ortak konseyinin ardından Rus prensleri arasında büyük yetkiye sahip olan Mstislav, Kiev, Chernigov, Novgorod-Seversky, Smolensk ve diğer prensleri kendine çekmeyi ve büyük bir ordu toplamayı başardı.
Kalka Savaşı
Mayıs 1223'te bu birleşik ordu bir sefere çıktı, Dinyeper'ın sol yakasını geçti ve doğuya, Moğolların ileri müfrezesiyle karşılaştıkları Don'a doğru ilerledi. Bir zamanlar Polovtsyalıları Alanlardan ayırdıkları gibi Rusları ve Polovtsyalıları da bölmek isteyen Moğollar, orduyla buluşmak için büyükelçiler gönderdiler.
“Polovtsy'yi dinleyerek bize karşı olduğunuzu duyduk, ancak toprağınıza, şehirlerinize veya köylerinize dokunmadık; size karşı gelmediler, ama Tanrı'nın izniyle Polovtsyalıların serflerine ve seyislerine karşı geldiler. Dünyayı bizimle götürüyorsun; sana koşarlarsa, senden uzaklaş ve mallarını al; sana çok zarar verdiklerini duyduk; bunun için onları yendik.”
Rus prensleri, Moğol elçilerinin Rus kuvvetlerini gözetlemek için özel olarak Rus ordusuna geldiklerini düşündüler ve onları öldürdüler. Ardından Moğollar, hareket eden birliklere aşağıdaki mesajla birlikte ikinci bir elçilik gönderdi:
“Polovtsy'yi dinlediniz ve büyükelçilerimizi öldürdünüz; şimdi bize git, peki, git; biz sana dokunmadık: Allah hepimizden üstündür.”
Bu büyükelçiler huzur içinde serbest bırakıldı.
Böylece, 31 Mayıs 1223'te, Rus-Polovtsian ordusu için, Donetsk bozkırındaki Kalka Nehri üzerinde, birleşik Rus-Polovtsian kuvvetlerinin, öncelikle temel birliğin olmaması nedeniyle tamamen mağlup edildiği ölümcül bir savaş gerçekleşti. Birçok Rus prensi ve ortak düşmana karşı çıkan askerlerin çoğu içine düştü.
Rus kronikleri, yenilginin Moğolların hızlı saldırısına dayanamayan Khan Kotyan liderliğindeki Polovtsian süvarilerinin uçuşuyla başladığını iddia ediyor. Moğol saldırganlığını püskürtürken, Rus prensleri ve Polovtsian hanları birbirinden ayrı hareket ettiler, her iki taraf da kendi bayrakları altında hareket etti ve kendi askeri liderleri vardı.
Resim "Kalka'da Savaş". Yazar - Dmitry Zyabkin, 2007
Peki ya Moğollar? Birleşik Rus-Polovts güçlerini yendikten sonra Orta Asya'ya geri döndüler ve aynı rota boyunca, ancak ters yönde Batu liderliğindeki Moğollar Batı seferlerini üstlendiler ...
"Kalka". Yazar: Pavel Ryzhenko. 1996
Macaristan'da
Moğolların 1238-1239'daki Batı seferi sırasında, Polovtsian bozkırlarında yeniden ortaya çıktılar ve Polovtsyalıların en büyük kabile birliklerini yendiler ve Khan Kotyan liderliğindeki geri kalan kabileler, hibe talebiyle Macaristan Kralı IV. Bela'ya döndü. Hıristiyanlığı kabul etme ve Macar krallığının yasalarını ve düzenini tanıma sözü vererek onlara sığınma hakkı verdi. Elçileri aracılığıyla Kral IV. Bela'ya şunları iletti:
“Uzun süre Tatarlarla farklı başarılarla savaştı, ancak onlara yenildi ve şimdi Macaristan'a taşınmak için izin istiyor ve kralın kendi üzerindeki gücünü tanımaya ve tüm akrabalarıyla Macaristan'a gelmeye hazır olduğunu ve dostlar, mal ve sürüler.”
Polovtsyalılar Macaristan'a varıyor. ortaçağ illüstrasyonu
Bela IV, Polovtsy'nin din değiştirmesine olumlu tepki verdi, Kotyan büyükelçilerine değerli hediyeler sundu ve Dominikli rahipleri Macaristan'a onlara eşlik etmeleri için Polovtsy'ye gönderdi ve 1239 sonbaharında Macar kralı, Han'ın 40'inci ordusuyla şahsen tanıştı. Kotyan sınırda. Söz verildiği gibi, Polovtsy Katolik inancını benimsedi ve doğrudan Macaristan Kralı'na bağlı bir ordu kurdu.
Ve A. B. Malyshev'in "Macaristan'da Polovtsy ve XIII.Yüzyılın ortalarında Altın Orda" adlı çalışmasında bu konuda yazdığı şey:
“1237'de Moğollarla zorlu bir savaşın ve onların yenilgisinin ardından, Rus kroniklerinden bilinen Khan Kotyan başkanlığındaki 40 kişiye kadar çıkan Polovtsy'nin Macaristan'a en büyük yeniden yerleşimi gerçekleşti. Kotyan, Bela IV'e Katolikliğe geçme sözü verdi. Macar baronlarının Sejm'i, Moğolların saldırı tehlikesi karşısında, onların devletin doğu sınırlarına yerleşmelerine izin verdi. Yeni gelen Polovtsyalılar arasında Katolikliğin vaazı hemen başladı.
İlginç bir gerçek, 1220'lerde olmasıdır. bazı Polovtsian aileler, Rus rahipler tarafından Ortodoksluğa vaftiz edilmiş olarak Macaristan'a taşındı. XII yüzyılın başından beri Macar kralları. Polovtsy'yi kendi aristokrasisine karşı mücadelede tahtın en güvenilir desteği olarak kullandı ve bu, ikincisinin bariz hoşnutsuzluğuna neden oldu.
İlginç bir gerçek, 1220'lerde olmasıdır. bazı Polovtsian aileler, Rus rahipler tarafından Ortodoksluğa vaftiz edilmiş olarak Macaristan'a taşındı. XII yüzyılın başından beri Macar kralları. Polovtsy'yi kendi aristokrasisine karşı mücadelede tahtın en güvenilir desteği olarak kullandı ve bu, ikincisinin bariz hoşnutsuzluğuna neden oldu.
Gelen ve IV. Beyaz tarafından nazik davranılan Kumanlar, Macar krallığının sınırlarına yerleştirildiler ve burada hızla Orta Avrupa sınırlarına doğru ilerleyen Moğol birliklerinin önünde bir “tampon bölge” oluşturdular. Macaristan'ı gelecekte Moğol harabesinden kurtarmadı.
Dikkat. Polovtsy'nin tarihi sadece bir Desht-i-Kypchak ile sınırlı değil - kendilerini bozkır anavatanlarının dışında, örneğin Macaristan'da da gösterdiler. Polovtsy'nin Macaristan'daki ilk temasları, Khan Kopulha liderliğindeki bu krallığa bir soygun baskını yaptıkları, ancak Kral I. Ladislaus tarafından püskürtüldükleri ve Macarlar tarafından yakalananların kısa süre sonra serbest bırakılıp yerleştikleri 1091 yılına dayanıyor. onlar için özel olarak belirlenmiş yerlerde Macaristan Krallığı topraklarında.
Chronicon Pictum'un (XNUMX. yüzyılın ikinci yarısında Macaristan Krallığı'nın ortaçağ resimli kroniği. Macaristan Kralı I. Ladislaus'un sarayındaki kraliyet mahkemelerinin uluslararası sanatsal tarzını temsil eder) I. Ladislaus'un sarayını tasvir eden ilk sayfası Sağda, doğuya özgü giysili savaşçılar, biri sarı Kuman giysili
Macar kralları, iç ve dış düşmanlarına karşı mücadelede defalarca Polovtsy ile askeri ittifaklara girdiler ve Macar hükümdarlarının rızasıyla birçok Polovtsy, kalıcı ikamet için burada kaldı. Zamanla, Polovtsyalı yerleşimciler yeni bir yere yerleşmişlerdi ve Polovtsian soyluları, Macar aristokrasisi arasında hoşnutsuzluğa neden olmaya başlayan saray entrikalarına aktif olarak müdahale etmeye başladı.
Ve 1222'de Macar kralı II. Andrei, Macar "baronlarının" baskısı altında, Polovts soylularının Macar mahkemesindeki haklarını sınırlamaya bile zorlandı. Böylece, Desht-i-Kypchak topraklarının Moğol işgalinden çok önce, Polovtsy Macaristan'da yaşıyordu ve Macar krallarının hizmetindeydi.
Macar kralı Ladislaus I (solda) bir Polovts savaşçısıyla savaşır (sağda). Szekelider Unitarian Kilisesi'nden fresk, Romanya
Polovtsy'nin Macaristan'da kalma koşullarının incelenmesi ve asimilasyon süreçlerinin ve mekanizmalarının tanımlanması, XNUMX. yüzyılın ortalarındaki tarihlerini anlamak için çok önemlidir. Khan Kotyan liderliğindeki Polovtsianların Macaristan'daki görünümü ve ikametgahı, "Macar Krallığının Tatarlar Tarafından Yıkılışına Dair Hüzünlü Şarkı" adlı çalışmada ayrıntılı olarak anlatılıyor.* o sırada kilise işi için Macaristan'da bulunan Yargıç Rogerius'un bu olayların doğrudan görgü tanığı.
Macar kralı (solda) sahte geri çekilen Polovts süvari okçularını takip ediyor (sağda). XNUMX. yüzyıla ait Slovak resminin fotoğrafı
Koşulların etkisiyle birçok Kuman, Hıristiyanlığı resmen kabul etti ve geleneksel ölü gömme geleneklerine bağlı kalmaya devam etti. Polovtsy, alışılmadık saç stilleri, kıyafetleri ve bozkır gelenekleri bakımından Macarlardan farklıydı ve Katolik Kilisesi, günlük yaşamın bu dışsal tezahürlerine karşı bir saldırı başlattı.
Daha sonra, Roma curia, Polovtsyalılar için, pagan putlara tapınmayı bırakmaları, bir veya üç at kuyruğu içeren saç stillerinden vazgeçmeleri, Macar kıyafetlerine geçmeleri, yerleşik bir yaşam tarzı benimsemeleri ve yaşamaları emredildiği bir dizi katı gereksinimler belirledi. evlerde. Polovtsy'nin kafalarını tıraş etmesi ve ön kilit bırakması da yasaktı (o sırada tıraşlı bir kafa suçlular için bir cezaydı).
İleriye bakıldığında, Kotyan'ın Macaristan'a gelişinden otuz yıl sonra, Papa IV.
Dikkat. Polovtsyalıların Macar yaşamına asimilasyonu, geleneksel klan-kabile sosyal yapısının onlardan kaybolduğu ve Polovtsian aristokrasisinin kendisini Macar aristokrasisi ile ilişkilendirmeye başladığı XNUMX. yüzyılda hızlandı. Ve o andan itibaren Hristiyan olmak, Macar olmak demekti. Burada, önemli bir asimilasyon mekanizmasının, Polovts soylularının Macaristan'ın iktidar yapılarına dahil edilmesi olduğu da belirtilmelidir.
Polovtsy'yi (muhtemelen haklı olarak) yerel halkı soymakla, göç sırasında tarlaları ve bahçeleri çiğnemekle suçlayan Macar aristokrasisi, Polovtsy'ye büyük bir güvensizlikle davrandı. Kraliyet kararnamesine göre, Polovtsy'nin yerli Macar aristokrasisinin temsilcilerinin çoğunluğa sahip olduğu Devlet Konseyi'nin izni olmadan kamu görevi yapmasına izin verilmedi ...
Ve Macar krallığında onunla birlikte gelen Kotyan ve Polovtsyalıların sonraki kaderi nasıl gelişti?
Macaristan sınırlarına gittikçe yaklaşan Batu, Macar kralına, Macarları gelen Polovtsy ile tartışma arzusu ve itaatsizlik durumunda Macaristan'ı mahvetme tehdidiyle dolu kızgın bir mektup gönderdi:
“Ayrıca, Kumanlarımın kölelerini korumanız altında tuttuğunuzu öğrendim, bu nedenle, bundan böyle onları yanınızda tutmamanızı emrediyorum ki onlar yüzünden size karşı dönmeyeyim. Ne de olsa Kumanların kaçması senden daha kolay, çadırlarda evsiz dolaştıkları için kaçabilirler ama sen, evlerde yaşayan, toprakları ve şehirleri var, elimden nasıl kaçarsın.
A. B. Malyshev'in "Macaristan'da Polovtsy ve ortada Altınordu - XIII.Yüzyılın sonu" çalışmasına dönelim:
"Han, IV. Bela'ya "Han'ın kölelerini" - Polovtsyalıları - boyun eğdirip kovmasını teklif etti, aksi takdirde Macaristan saldırıya uğrayacaktı. Kesin bir kesinlikle söylenebilir ki, Han'ın IV. Bela'ya Polovtsy ile ittifaktan vazgeçme talebi, Moğolların yaygın "böl ve yönet" politikasının yaygın ilkelerinden birinin tipik bir örneğidir. İşgalden önce Moğol komutanlığı, olan Polovtsian-Macar ittifakını bölmeye çalıştı.
Macar kralı böylesine alaycı bir talebe itaat etmek istemedi ve XIII. Moğollara yenildi. Yine de böyle bir yenilgiden sonra bile Polovtsyalılar Macar bozkırlarında dolaşmaya devam ettiler ve Macar kralı IV. Bela, Khan Kotyan ile askerlik hizmeti konusunda bir anlaşma bile imzaladı.
Bela IV'ün varisi, oğlu Stephen (Istvan), gelecekteki Macaristan Kralı Stephen V, Kotyan'ın kızlarından biri olan ve vaftizden sonra Elizabeth (Erzebet) adını alan Seykhana ile evlendi ve Kotyan, kraldan gururlu unvanını aldı. Dominus Cumanorum" - Kumanların hükümdarı (Kumanlara Avrupa'da böyle deniyordu) ve yukarıda adı geçen usta Rogerius, Kotyan'ı Kumanların kralı olarak adlandırdı ("Kuthen Cumanorum rex").
Macar kralı Stephen'ın varisi ile Han Kotyan Elizabeth'in kızı arasındaki bu hanedan evliliği, Macarlar ile Kumanlar arasındaki sürtüşmeyi çözmesi gerekiyordu ve Macaristan'daki Kumanların güvende olacağının garantisi oldu. Ancak Macar "baronları", Polovtsy gibi önemli bir gücü eline alan kralın gücünün güçlenmesinden büyük ölçüde endişelendi. Ek olarak, memnuniyetsizliğin başka bir nedeni daha vardı - bu, Moğol Han'ın Kral IV. Bela'ya mesajıdır.
Macaristan Kralı IV. "Janos Turoczi'nin Günlüğü"
Moğolların Macaristan'ı işgalinden kısa bir süre önce, Polovtsy, Moğol birliklerinde önemli bir Rus yüzdesi olduğu gerçeğine dayanarak, Macar "baronları" tarafından Moğolları Macaristan'a getirdikleri için Moğol işgalcilerle tehlikeli bağlar kurmakla suçlandı. ve anavatanlarında kalan ve Batı'ya göç etmeyen Polovtsyalılar.
Johannes de Turoch'un "Chronica Hungarorum" adlı eserinde Macaristan'ın Moğol istilası
Moğolların Macaristan topraklarını işgalinden hemen sonra, Peşte'deki "baronlar"-komplocular Kotyan'ın evine girdiler ve onu ve tüm ailesini öldürdüler. Başka bir versiyona göre, Kotyan önce eşlerini kendisi öldürdü, ardından kendini bıçaklayarak öldürdü. Böylece en ikonik Polovtsian liderlerinden birinin hayatı sona erdi.
Macar aristokrasisi için Kotyan'ın bu utanç verici cinayeti, yukarıda bahsedildiği gibi, Moğolların Macaristan'ı işgali yılında gerçekleşti ve bu ülkede acı bir şekilde geri tepti - Polovtsyalıların çoğu isyan etti ve Macar köylerini harap etmeye ve Macar halkının saldırılarına başladı. o anda Moğolların üzerine çıkmak üzere olan milisler. Kral Bela IV bir şekilde şevklerini yatıştırmaya ve sakinleştirmeye çalıştı, ancak baskınlarına devam eden Polovtsyalılar cevap verdi: "Bu senin için Kedicik için'.
Tepedeki kale, batı Macaristan'daki Sumeg Kalesi'dir. Kral Bela IV, Macaristan Krallığını Moğol istilasından korumak için bu tür tahkimatlar inşa etti.
Khan Kotyan'ın alçakça öldürülmesinden sonra, Polovtsy'nin çoğu yakın zamanda benimsedikleri Katoliklikten vazgeçti ve komşu Bulgaristan'a, Çar Koloman'a (Koloman I Asen) ve Kotyan'ın kızı ve müstakbel Macar'ın eşi Cumanlı Elizabeth de dahil olmak üzere diğer kısıma göç etti. Kral Stephen V, Macaristan'da kaldı. Bütün bu olaylardan sonra iç çekişmelerden zayıf düşen ve savunma kabiliyetini tamamen kaybeden Macaristan yenildi ve kralı IV. Bela Hırvat Zagreb'e kaçmak zorunda kaldı...
Macaristan Kralı IV. Bela'nın Tatarlardan kaçışı. Macaristan Krallığı'nın Ortaçağ resimli tarihçesi. Budapeşte'deki Ulusal Széchenyi Kütüphanesi
Sonuç bölümü
Moğolların saldırısına dayanamayan Polovtsyalılar, tek bir halk haline gelmeyen daha da küçük kabilelere bölündüler; bunların bir kısmı Moğolların işgal ettiği topraklarda dağıldı, bir kısmı Mısır Memlükleri arasında, bir kısmı da Mısır Memlükleri arasında kaldı. bir kısmı, Bulgar-Bizans savaşlarına katıldıktan sonra Bizans ordusunun rengarenk paralı asker güçlerinde çözüldüğü Balkanlar'a göç etti.
Kumanlar, binicilik becerileriyle dünyaca ünlüydü. Mısır'da sona eren Polovtsy'nin bir kısmı Memluk oldu. Y. Sukhodolsky'nin tablosu, 1836
Yaklaşık 200 yıllık tarihi bir yoldan geçen Polovtsyalılar, tarihi incelenebilecek buluntu yerlerinden yalnızca uzun süre kaldıkları yerlere yerleştirilen “taş kadınları” geride bırakarak tarihin unutulmasına gömüldüler. Polovtsy hareketinin coğrafyası.
Polovtsian "taş kadın". Kursk bölgesi
Polovtsyalılar nihayet XNUMX. yüzyılda Macar Polovtsyalıların dili fiilen ortadan kalktığında Macarlar arasında asimile oldu ve Türk fethi ve nüfus göçü bu bölgenin benzersizliğini ortadan kaldırdı. Macaristan'daki Reformasyon sırasında Macar Kalvinistlerinin duası Polovtsça olarak kaydedildi ve Polovtsça konuşan son kişi Istvan Varro idi.*.
István Varro. Polovtsça konuşan son kişi
Polovtsy'nin Macarlar üzerinde hane halkı etkisi var mıydı?
Evet öyleydi! Polovtsy ile ilişkilendirilen yaklaşık 200 ismin kaydedildiği Macaristan'daki Türk kökenli yer adlarında ve bazı Polovtsian kelimelerin ödünç alınmasında ifade edildi. XNUMX. yüzyıl Polovtsian şapkası ve Nagykunshag ve Kiskunshag'ın (Macaristan'ın tarihi bölgeleri) bazı gelenekleri, gerçekten ortaçağ bozkır geleneğine ait değildir.
Kotyan Sutoevich'in torunları
Macaristan Catherine (1256–1314). Sırbistan Kraliçesi, Kuman Elizabeth'in kızı.
Sırbistan Elizabeth (1270–1331). Sırp prensesi, Macar kralı V. Istvan'ın torunu.
Bosnalı Vladislav (1295–1354). Bosna hükümdarı.
Hessen-Kassel'li Louise (1817–1898). Danimarka Kraliçesi.
Alexandra Danimarkalı (1844–1925). Büyük Britanya ve İrlanda Kraliçesi.
George V (1865–1936). Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı Kralı.
George VI (1895–1952). Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı Kralı.
Elizabeth II (1926–2022). Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı Kraliçesi.
Charles III (1948 doğumlu). Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı Kralı.
Ve sonuç olarak
Ve sonuç olarak, yayıncı Stanislav Smagin'in Pereformat.ru sitesinde yayınladığı bir makalesinden bir alıntı yapmak istiyorum.
Ve ağustos Avrupa damarlarından sıcak bozkır kanı aktı... Kotyan'ın şu anki torunlarını listelemenin hiçbir anlamı ve imkânı yok, sadece en ünlülerinden bahsedeceğiz. Bu arada, ilk ABD Başkanı George Washington da Kotyanovich!
Bazı okuyucular, neredeyse sekiz yüz yıl önce birinin soyağacına kimin girdiğini asla bilemeyeceğinizi söyleyerek şüpheyle homurdanabilir. Ama sonuçta, Rusların bozkırdan davetli ve davetsiz misafirlerle varsayımsal karışımı, eğer olduysa, o zaman yaklaşık aynı zamanda veya biraz sonra.
Bu nedenle, yüksek bir podyumdan başka bir lord, kaçınılmaz Rus Asyalılığını damgaladığında, ona, başka birinin gözündeki benekleri aramak yerine, kendi gözünde epikantusun varlığından endişe etmesini tavsiye etmeye değer.
bilgi
* Kaderler. Prens ailesinin bir üyesinin aile mülkündeki payı. Rusya'daki eklentiler, kalıtsal toprakların parçalanmasının bir sonucu olarak XNUMX. yüzyıldan itibaren ortaya çıkmaya başladı. Ve eğer Batı Avrupa ülkelerinde bir primogeniture (primogeniture) kuralı varsa, o zaman Rusya'da ölen prensin tüm oğulları paylarını miras aldı.
*Vsevolod Yaroslaviç. Bilge Yaroslav ve İsveç prensesi Igigerda'nın oğlu. 1046'da, geleceğin Büyük Dükü Vladimir Monomakh'ın doğduğu Bizans İmparatoru IX. Konstantin Monomakh'ın kızıyla evlendi. Diğer prensler arasında önceliğe sahip, "tüm Rusların prensi" unvanını kullanmaya başladı.
*Yuri Konçakoviç (1223'te Moğollar tarafından öldürüldü). Volga ve Dinyeper arasında dolaşan Polovtsian Polovtsy'den (Kıpçaklar) Polovtsian Khan, Prens Yaroslav Vsevolodovich'in kayınpederi The Tale of Igor's Campaign'in kahramanı olan Khan Konchak'ın oğlu. Vaftizde (Nesturizm) Yuri adını aldı.
* Danila Kobyakovich. Dinyeper'den Polovtsian Khan, 1223'te Dinyeper'a çekilirken Polovtsy, Moğollar tarafından öldürüldü). Khan Kobyak'ın oğlu. Nasturiliğe vaftiz edildi.
*İstvan Varro (1770 öldü). Macaristan'da Polovtsian'ın (Kuman dili) bilinen son konuşmacısı. Batu Han'ın Moğollarının tehdidi nedeniyle Macaristan Krallığı'na sığınan Polovtsyalılardan geldi. 1744'te Avusturya İmparatoriçesi Maria Theresa'nın belirli ayrıcalıklar almak için mahkeme heyetine katıldı ve burada eski dillerinden bir örnek vermek için Polovtsça "Babamız" duasını okudu.
* "Macaristan Krallığı'nın Tatarlar tarafından yıkılmasıyla ilgili acıklı şarkı". 1241-1242'de Avrupa'nın Moğol istilasının tarihine ilişkin en değerli kaynak, 1266. yüzyılın ortalarında Kardinal John'un altında Papalık Curia'nın papazı olarak görev yapan İtalyan rahip Magister Rogerius (1488'da öldü) tarafından yazılmıştır. Toledo ve onun adına defalarca Macaristan'ı ziyaret etti. "Kederli Şarkı ..." nın el yazması korunmadı, modern metin XNUMX'in ilk basılı baskılarına göre yeniden oluşturuldu.
Referanslar:
Mavrodin V.V. "Eski Rus Devletinin Oluşumu ve Eski Rus Milliyetinin Oluşumu".
Gumilyov L.N. "Eski Rusya ve Büyük Bozkır".
Pletneva S. A. "Güney Rusya bozkırlarında Peçenekler, Torklar ve Kumanlar".
Golubovsky P.V. "Macaristan'da Polonyalılar".
Malyshev A. B. "Macaristan'da Polovtsy ve ortada Altınordu - XIII.Yüzyılın sonu."