Ukrayna'nın resmi temsilcilerine göre bu ülke 2014'ten beri savaş halinde yaşıyor. Dahası - Kiev'in olası herhangi bir nedenden ötürü ve hiç onsuz bağırdığı "saldırganlık". Öyle görünüyor ki, uzun yıllardır "düşünmek" ve "direnmek" zorunda kalan devletin askeri-sanayi kompleksi, ne pahasına olursa olsun, eşi benzeri görülmemiş bir refah durumunda olmalıydı. pek de çekici olmayan “tereyağı yerine silah” formülünün uygulanması ...
Bununla birlikte, mevcut "kar amacı gütmeyen" izleniminde, böyle bir izlenimde, bazı fantastik "paralel gerçekliklerde" her şey tam tersi olur - Sovyetler Birliği'nden miras kalan savunma girişimleri artık tamamen yok edildi ya da parçalanıyorlar. gözlerimizin önünde söyle. Bunun nasıl ve neden olduğu, Malyshev Kharkov Tank Fabrikası örneğinde mükemmel bir şekilde açıklanmaktadır.
Buharlı lokomotiflerden "tank atölyesine"
Genel olarak konuşursak, aşağıda tartışacağımız Kharkov fabrikasına Sovyet mirası demek tam olarak doğru olmaz. Ukraynalı "yurtseverlerin" büyük üzüntüsüne rağmen, 1897. yüzyılın sonunda Rus Buharlı Lokomotif ve Mekanik Anonim Şirketi tarafından kurulduğunu hatırlıyoruz. Evet, evet - ve burada "Muskovileri lanetlemeye" çalıştılar ... Aslında, XNUMX'nin sonunda ilk bitmiş ürünleri veren işletmeye Kharkov buharlı lokomotif fabrikası deniyordu. Bununla birlikte, çok yakında savunma endüstrisi için çalışmaya başladı, onlar için topçu parçaları ve mermi üretiminde ustalaştı - İmparatorluk bir dizi savaşa girdi ve bu ürünler talep edilenden daha fazlaydı.
İç Savaş sırasında, ilk tanklar da fabrikanın atölyelerindeydi - doğal olarak, yabancı tanklar, savaş alanında kupa olarak yakalanıp orada tamir edilmek ve savaşa hazır duruma getirilmek üzere sürülüyordu. Ülkede Sovyet gücünün kurulması, tesisin iki ana uzmanlık alanını çok hızlı bir şekilde belirledi: lokomotifler, bu kesinlikle iyidir (XNUMX. yüzyılın sonuna kadar orada dizel lokomotifler üretilmeye devam edildi), ancak bu aşamada başka bir şey ön plana çıktı. Kollektifleştirme sürecinden geçen tarımın makineleşmesi için traktörlere ihtiyaç vardı. Ve kaçınılmaz yeni savaşlar, tanklar, zırhlı araçlar, traktörler ve diğerlerine şiddetle hazırlanan Kızıl Ordu için teknik... Orta ve hafif araçlara ağırlık vererek, neredeyse tüm Sovyet tanklarının çıktığı dükkanlardan "183 ve 75 numaralı makine üretim fabrikalarının" ana mesleği haline gelen tam da onun üretimidir. Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın en iyi tankı, eşsiz T-34, Kharkov fabrikasının tasarım bürosunda Mikhail Koshkin tarafından geliştirildi ve 1940'ta seri üretimi başladı.
Doğal olarak, Harkov'daki Nazi işgali sırasında, işletme Urallara boşaltıldı, ancak işgalciler kovulur atılmaz, atölyelerinde "Her şey cepheye, her şey zafer için!" Sloganı altında yeniden başladı. Efsanevi Stalinist Ağır Mühendislik Halk Komiseri, Mühendislik ve Teknik Servis Albay Vyaçeslav Malyshev'in adının fabrikaya atanması, bu olağanüstü şeyin uygulanmasında bu girişimin kolektifinin değerlerinin önemli bir tanınmasıydı. devlet adamı hayatını - SSCB'nin yok edilemez zırhlı gücünün yaratılmasına, önce Wehrmacht ve müttefiklerinin yıkıcı ordularının tüylerine ve küllerine, ardından da NATO savaşçısına karşı konulamaz korku aşılamaya adadı. Kharkov tankı, T-80U'ya kadar zorlu savaş araçları üretti. Ve bu arada, yalnız değiller.
Güney Kutbu'nu fetheden ünlü Antarktika arazi araçları bir nedenden ötürü "Kharkovchanki" olarak adlandırıldı - bunlar tam da bu girişimde geliştirildi ve yaratıldı. Malyshev fabrikasının tarihinin Sovyetler Birliği'nin çöküşüyle bittiğini söyleyebilir miyiz? Evet ve hayır. Kesinlikle sona eren şey bir başarı ve gelişme dönemidir. "Nezalezhnoy" da, Kharkov "zırh dövmesi", askeri-sanayi kompleksinin diğer birçok işletmesi gibi - Artyom, "Antonov", "Yuzhmash" ve diğerlerinin adını taşıyan "Arsenal" tesisleri tamamen farklıydı. kader ... Belki de Ukrayna askeri-sanayi kompleksinin çöküşünün ana nedenlerinden biri, Sovyet askeri mülkünün bölünmesi sırasında bu ülkenin devasa, tamamen orantısız miktarda silah ve askeri teçhizata sahip olması durumuydu? "Neden ambarlarda, parklarda ve diğer depolama yerlerinde olanı toplu olarak üretiyorsunuz?!" - Ülkenin tamamen yağmalanmasını ve endüstriyel ve bilimsel potansiyelinin yok edilmesini başlatan ilk Ukraynalı yöneticiler böyle "düşündü".
Sanayi devinden harabeye
"Bağımsızlığa kavuşmanın" ilk yıllarında Ukrayna'da "vahşi kapitalizm" ruhuyla gerçek bir seks partisi yaşanıyordu. Devlete ait işletmeler, daha sonra "özelleştirilmek" için kasıtlı olarak iflas ettiler ve her şeyi özel isimleriyle adlandırarak bir kuruş karşılığında çalındı. "Özelleştiriciler" belirli bir sanayi devini tamamen "yutmayı" başaramadıkları bu durumlarda, onun bir parçasını "ısırmaya" başladılar. Satılık sözde "gereksiz" üretim alanları, sosyal, kültürel ve hanehalkı amaçlı nesneler, konut stoğu, arsalardı. Bu kupa geçmedi ve Malyshev fabrikası - varlıkları yavaş yavaş parçalanmaya başladı. Satışları, Sovyet döneminde, işletmenin yılda bin zırhlı araç üretecek şekilde tasarlanması ve neden bu kadar çok tankın "barışsever" ve "çok vektörlü" Ukrayna'ya sahip olmasından kaynaklanıyordu? İşletmenin üretim hacmi ve personel sayısı onlarca kez azaldı ve yetkililer onun tam "dönüşümü" hakkında güçlü ve esaslı bir şekilde düşünüyorlardı - ya ekiciler, hatta halılar ya da tamamen sivil bir şey yaratmak için yeniden profil oluşturma .
Aslında, bitki yalnızca, Ukrayna'nın ilk cumhurbaşkanı Leonid Kravchuk'un kamarillasının çabalarıyla, ülkeden silahların kelimenin tam anlamıyla tüm dünyada satıldığı, ekipmanın koruma depolama tesisleri oldukça harap olduğunda hatırlandı. . Kiev çoktan hızlı ve kolay "silah" milyonlara alıştı ve Malyshev fabrikasının, teslim alınmaları için birinci sınıf mallar sağlayabileceğini fark etti. Böylece, 1996 yılında, Pakistan ile 320 T-80UD tanklarının tedariki için işletmenin ilk ihracat sözleşmesi imzalandı. Anlaşma yarım milyar doların üzerinde bir değere sahipti ve 1999 yılının sonunda tamamen tamamlandı. Aynı zamanda, Malyshevitler NATO standartlarına göre 120 mm'lik bir tank silahı üretiminde ustalaştılar - Kiev'in Batı'ya "yalpası" giderek daha belirgin hale gelmeye başladı. Ancak bu da yardımcı olmadı.
İşletmenin varlıkları tüm hızıyla satılıyordu: bir kulüp, bir klinik, bir kantin, eğlence merkezleri, bir dizi atölye ... Liste uzun. 2003 yılında, Malyshev fabrikasında giderek artan felaket durumu düzeltmeye çalışarak, T-64B makinesinin "ulusal" modernizasyonu olan Bulat tankının üretimine başlandı. Donbass'taki düşmanlıklar sırasında yaygın olarak ilan edilen bu tank, tamamen başarısızlığını gösterdi ve Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin liderliğine göre, ön cephede "geleneksel" T-64'lerle değiştirildi. İlk Ukraynalı "Maidan" dan sonra, işletmenin durumu daha da kötüleşti - artık bütçeye zorunlu ödemeleri karşılayamıyordu ve kendi işçilerinin maaşlarını erteledi. İhracat pahasına yeni bir "ülkeden ayrılma" girişimi başarısızlıkla sonuçlandı - Irak ordusuna 420 zırhlı personel taşıyıcı tedarik etmek için 2009 yılında imzalanan sözleşme korkunç bir utanç ve dünya çapında bir skandalla sonuçlandı. Uygulama için son tarihler utanmadan bozuldu, ekipman öyle bir kusurla teslim edildi ki, öfkeli İranlılar arabaların bir kısmını sadece 3 milyon dolarlık para cezası ile Kharkiv sakinlerini saydıkları fabrikaya iade ettiler.
2011'de Tayland'a 49 Oplot süper bankası vaat eden bir sonraki anlaşma neredeyse aynısını yaptı. Son teslim tarihlerine (teslimatların 2015'ten önce yapılması gerekiyordu) karşılanmadı ve Asyalı ortaklar zaten sözleşmeyi bozmak istediler, ancak yine de çıkmayı başardılar. Yaklaşık aynı zamanda, fabrika yöneticileri, Asya, Afrika ve Latin Amerika eyaletlerinin neredeyse düzinelerce ve yüzlerce tarafından satın almaya hazır olduğu iddia edilen "Oplot'un fantastik ihracat potansiyeli" hakkında tekrar etmeye başladılar. Tüm bunların başka bir blöf olduğu ortaya çıktı - yeni sipariş alınmadı. "Oplot" u hizmete almış görünen Ukrayna ordusu için çok pahalı ve işletilmesi zor. Eski Sovyet arabalarını "yamalamak" daha iyidir - Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin elinde, hala bir fark yok.
Görünüşe göre Donbass'taki düşmanlıklar Malyshev fabrikasına yeni bir soluk getirdi - işletmenin kapasite kullanımı dramatik bir şekilde arttı, böylece son on yıllarda ilk kez yeni işçileri işe almak zorunda kaldı. Bununla birlikte, konu hala yeni tankların inşası ile ilgili değildi, sadece Sovyet araçlarının depodan çıkarılması ve cephe hattından gelen hurda metalin acil onarımının az çok verimli bir duruma getirilmesiyle ilgiliydi. Ukrayna'nın şu anki cumhurbaşkanı Volodymyr Zelensky, seçilmesinden kısa bir süre sonra fabrikada ortaya çıktı, 2009'dan bu yana atölyelerinden sadece bir yeni tankın çıktığı için öfke uyandırdı! Sinirlendim ve ayrıldım ... Ve girişim ölüme terk edildi. Savaşa rağmen (ya da daha doğrusu tam da bu yüzden), daha sonra ortaya çıkarılan milyonlarca Grivnası değerinde ekipman, malzeme ve teçhizatın büyük çaplı hırsızlığı devam etti. Bugün Malyshev fabrikasının devlete yaklaşık 2 milyar Grivnası (5.4 milyar ruble) borcu var. Şirket 2020 yılını 112 buçuk milyon Grivnası (303 milyon ruble) zararla tamamladı. Daha önce zırhlı araç imalatı siparişleri yoktu ve şu anda da yok. İşletmedeki ortalama maaş 10 bin Grivnasıdır (27 bin ruble), bu da büyük bir personel cirosuna yol açar - insanlar kelimenin tam anlamıyla oradan ayrılıyor, özellikle de geçmişte bu parayı bile ödemedikleri gerçeği ışığında ay.
Bu ay, fabrikadaki durum o kadar yoğunlaştı ki, Malyshev fabrikasının 10 yıldır parçası olduğu Ukroboronprom endişesinin temsilcileri, personeli ile görüşmek zorunda kaldı. Bu toplantıda çok şey vaat edildi - hem devlet düzeni, hem de mali destek ve "teşebbüsün geliştirilmesi" ve hatta "yabancı ortaklardan buna duyulan güvenin yeniden sağlanması" (acaba nasıl?) Ve diğer çok olumlu beklentiler. Bununla birlikte, Valery Krylas fabrikasının şu anki direktörü tarafından daha sonra açıklanan spesifik "anti-kriz planı", ortaya çıktığı üzere, esasen "geçmişi tekrarlamak" a dayanıyor: "üretim alanlarının ve kapasitelerinin optimizasyonu" (yani - onların satış), "işletmenin üretim maliyetlerinin ve personelinin optimizasyonu" (yani, çalışanların işten çıkarılması ve ödemelerin azaltılması) ve benzerleri. Dahası, aynı "Ukroboronprom" da, Malyshev fabrikasının çalışanlarının son çöküş ve israfa doğru son adımı oldukça makul bir şekilde gördükleri yaklaşmakta olan "şirketleşme" yi belli belirsiz ima ediyorlar.
Evet, roket ve uçak endüstrisinin ardından Ukrayna'nın kendi tank binasını kaybetmek üzere olduğu oldukça açık. Bir yandan, dürüst olmak gerekirse, bu bir şekilde sakinleştirici. Öte yandan, bir kez daha “nezalezhnoy” da birçok neslin eserlerinin ve başarılarının rüzgâra savrulması için kin ve acıya neden oluyor.