-
deoksiribo nükleik asit. organizmanın yaşam işlevini tanımlayan genetik kodu içeren molekül.
evde dna ayıklamak oldukça kolay işmiş. ayıklayınca ne oluyor? oturup gen haritası çıkaracak değiliz, ancak muhabbet güzel. denedim çalışıyor.
bu yöntemi prof. brian cox'dan öğrenmiştim. wonders of life serisinde "what is life?" adlı ilk bölümün sonlarına doğru bizzat deniyordu.
* ihtiyaç listesi
- deney tüpü, mezür, bardak, cam kap, vb...
- tükürük
- tuz
- sıvı bulaşık deterjanı
- alkol (votka, vb)
* hazırlanış
dille yanak kenarları biraz kurcalanır, böylelikle bir miktar yanak hücresi tükürüğe karışır. cam kaba tükürülür.
kaba birkaç damla sıvı deterjan dökülür. deterjan, yanak hücrelerini ayıracak ve içinde dna bulunan hücre çekirdeği etrafındaki zarın niteliğini bozacak.
kaba bir çimdik tuz atılır. tuz, moleküllerin bir araya gelmesini sağlayacak.
dna, alkol içerisinde çözülmez. bu yüzden çökmüş dna molekülleriyle arasında bir alkol tabakası oluşur.
sonuç olarak dna molekülleri beyaz iplikler halinde gözle görülür şekilde diğer tortulardan ayrılır ve sıvı karışımın içinde yüzer.
yaklaşık olarak şunlara benzer manzara ortaya çıkıyor:
1
2
3
-
organizmalardan dna elde etmek öyle kolaydır ki, bunu mutfağınızda bile yapabilirsiniz bir bitki veya hayvandan -bezelye veya biftek veya tavuk ciğerinden- bir parça doku alın. bu dokuyu, biraz tuz ve su ekleyip mikserden geçirerek püre haline getirin.
sonra, biraz bulaşık deterjanı ekleyin. deterjan, dokudaki hücrelerin etrafını saran ve mikserin doğrayamayacağı kadar minik hücre zarlarını parçalamaya yarar. sonra, biraz et yumuşatıcı madde ekleyin.
et yumuşatıcı, dna'ya bağlanan proteinlerin bir kısmı parçalar. şimdi elinizde, içinde dna bulunan, deterjanlı ve et yumuşatıcılı bir çorba var. son olarak, bu karışıma biraz tuvalet ispirtosu ekleyin. böylece iki katmanlı bir sıvı elde edersiniz: altta deterjanlı püre, üstte berrak alkol.
alkole büyük bir çekim gösteren dna, alkolün içine doğru hareket edecektir. eğer alkol içinde cıvık beyaz bir top belirirse her şeyi doğru yapmışsınız demektir. işte bu beyaz top dna'dır.