

Eski Yunan yazarı ve askeri. Mîlâttan önce 430da Atina civarındaki Erkheeiada doğup, M.Ö. 334te Korentte öldü. Gryllosun oğludur. Prodikosdan ders alıp, filozof Sokrata bağlandı. (M.Ö. 431-404) Mora Harbine Atina süvarisi olarak katıldı. Atina usülü demokraside aksaklıkları tesbit edince, kendisinde bu sisteme karşı nefret hâsıl oldu. Ücretli asker olarak arkadaşı Proxenos ile İran prensiCyrusun kardeşi Pers kralı İkinci Artaxerxes Mnemonuya karşı hazırlanan orduya katıldı. M.Ö. 401de Küçük Asya ordusuyla Anadoluya geçti. Prens Cyrus, İran Kralıyla Cunaxada yapılan muhârebede öldürülünce, Yunan ordusuna seçilen beş generalden birisi oldu. On iki bin askeri Cunaxadan alıp, kalan altı bin mevcutla Chryspolise geldi. Bu geri çekiliş Yunan askerî kabiliyetinin en büyük taktiklerinden biri kabul edilir.
M.Ö. 399-344 yıllarında Küçük Asyadaki Pers vâlilerine karşı askerî harekâtlarda bulunup, Yunanistana döndü. Isparta Kralıİkinci Agesilausun himâyesine girdi. Atinalılara karşı Koronica Muhârebesinde bulundu. Isparta kralının himayesinde önce Scillusta sonra da Korinthasta kaldı. Ksenophon çiftçilik yapıp, av ve eğlence tertipleyerek, kitap yazdı. Scillusda kaldığı yıllarda, târihî ve askerî hâtıralarını anlatan Kyrou Anabasis, Hellenika, Agesilas, Peri Hippikes ile siyasî mahiyetteki Lakedaimoniom Politeia, Hieron, Oikonomikos, felsefî Appologia Sokrateus, Appomnenoneumata adlı kitapları yazmıştır.