Liposomal C vitamini diğer adıyla askorbik asit sağlık için çok önemli olan bir vitamindir. Ancak insan vücudu kendi üretemediği için diyet veya takviyelerden temin edilmelidir. Birçok kişi, liposomal C vitamini takviyelerini, kollajen üretimini, bağışıklık sistemini, antioksidanları ve genel sağlığı iyileştirme amacıyla alır. Takviye C vitamini ile ilgili sorunlardan biri, alınanların çok azının kan dolaşımına emilmesidir. Daha yüksek dozlarda, C vitamini çoğunluğu bağırsakta kalır ve sonunda ortadan kalkar. Liposomal C vitamini, normal C vitamini takviyeleri ile aynı aktif maddeyi içerir, ancak özel olarak tasarlanmış bir dağıtım sistemine sahip yeni geliştirilmiş bir takviyedir.
Lipozomlar, hücre zarlarındakilere benzer yağlardan yapılmış dış katmana sahip küçük küresel partiküllerdir, görüntüde çift katmanlı membran etiketli fosfolipitler. Her küçük kürenin içi bu çift katman tarafından korunur, su ve C vitamini ile doldurulur. Ürünün destekçilerine göre, bu, liposomal C vitamininin doğrudan bağırsaktaki hücrelerle kaynaşmasına izin vererek, C vitamininin daha hızlı ve etkili bir şekilde emilmesini sağlar.
Daha İyi Emilim Sağlama
Liposomal C vitamini daha iyi biyo yararlanılacak şekilde tasarlanmıştır, bu da tüketilen C vitamininin daha fazlasının vücuda, kan dolaşımına ve nihayetinde dokuya alınması gerektiği anlamına gelir. Bazı liposomal ilaçların geleneksel emsallerinden daha iyi emildiği görülmüştür, ancak bu yeni teknoloji C vitamininin dezavantajlarıda yok değildir.11 yetişkinin bir çalışmasında, konvansiyonel ve liposomal C vitamininin biyoyararlanımı konvansiyonel tabletlerden neredeyse iki katıdır ancak intravenöz enjeksiyondan daha azdır.
Bileşenler
Liposomal C vitamini ürünlerinin çoğunluğunun 3 bileşeni vardır. Bu bileşenler şunlardır:
• Saf C vitamini
• Lipozom (fosfolipitler)
• Sterilize Su
Tüm bu bileşenler, Amerika Birleşik Devletleri Gıda ve İlaç İdaresi tarafından güvenli ve toksik olmayan madde olarak tanımlanır. Tam bileşim, üreticiler arasında değişebilir, ancak çoğu yalnızca bu bileşenleri içerir. Kişi Liposomal C vitamini kullanmayı tercih ettiyse, alınan takviyenin etiketini okuyarak bilgileri kontrol etmelidir. Orta zincirli yağ asitleri (MCFA’lar) gibi diğer doğal bileşiklerle yeni lipozomlar geliştirilmektedir. MCFA’lar liposomal C vitamini için daha uzun bir yarı ömür verebilirler.
Konvansiyonel C vitamini tabletleri ve tozları, tablet hazırlama işlemi sırasında dolgu maddeleri (hipromelloz), yağlayıcı maddeler (magnezyum stearat), tat vericiler, stabilizatörler ve silika gibi birçok ilave bileşen içerebilir. Bunlar, ek imalatta kullanılan miktarlarda güvenli olarak kabul edilir, ancak birçok kişi bunlardan kaçınmayı tercih etmektedir.
Liposomol C vitamini İşlevi
Liposomal C vitamini, ağız yoluyla veya krem veya merhem olarak uygulandığında cilt yoluyla alındığında bağırsaktan emilir. Bir kez absorbe edildiğinde hücrelerde parçalanır ve vücut tarafından kollajen ve bağ dokusu yapmak için kullanılan hidroksiproline dönüştürülür. C vitamini ayrıca zararlı oksidatif bileşikleri nötralize ederek insan hücrelerinde bir antioksidan görevi görür. Oksidatif stresi azaltır, metabolizmayı, besin emilimini destekler ve nörotransmiterlerin üretimine yardımcı olur. C vitamini daha spesifik olarak tirozin ve karbonhidratların parçalanması, folik asit yapılması, lipidler ve proteinlerin oluşturulması, enerji üretimi, bağışıklık ve enfeksiyonlarla mücadelede rol oynamaktadır.
Sınırlamalar ve Uyarılar
Herkes besinleri ve vitaminleri gıdalardan aynı oranda emilim yapamaz. Temel olarak, bazı bireylerde faydaları açıklayan bir çalışma baka bir birey için geçerli olmayabilir. Bu yüzden bu vitamin yararlarını inceleyen çalışmalarda bireysel farklılıkları hesaba katmak zordur. Farklı yiyeceklerin tam olarak antioksidan ve vitamin içeriğini ölçmek de halen yaygın değildir. Çalışmaların çoğu vitamin ve antioksidan bakımından zengin gıdaların vitamin takviyesinden daha faydalı olduğu sonucuna varmıştır. Bununla birlikte, farklılıkları anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Konvansiyonel Tabletlerle Karşılaştırmalar
C vitamini düzeyleri, oral C vitamini ile plato etkisine ulaşır. Bu, belirli bir dozu geçtikten sonra, vitamin seviyelerinin daha fazla artmayacağı anlamına gelmektedir. Liposomal C vitamininin geleneksel tabletlere göre en büyük yararı daha hızlı ve daha iyi emilimdir. Ancak oral lipozomlar bile sadece vücut tarafından belirli bir doza kadar alınabilir. Maksimum dozun ne olduğunu belirlemek için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
İlaç Etkileşimleri
Bu mutlaka liposomal C vitamini ile potansiyel etkileşimlerin ayrıntılı bir listesi değildir, beklenmedik etkileşimlerden ve istenmeyen sonuçlardan kaçınmak için uzman bir doktorla görüşülmesi tavsiye edilir. Etkileşim yapabilecek ilaçlardan bazıları şunlardır:
• Amfetaminler: C vitamini, sıçanlarda amfetamin sayısını (dekstroamphetamin , benzphetamin vb.) azaltmıştır. ADD/ADHD ve buna bağlı bozukluklar için amfetamin kullananlar, ilaçlarının etkilerini azaltabileceğinden, bu etkileşime karşı dikkatli olmalıdırlar.
• Bakır: Kandaki C vitamini düzeyleri ve sağlık etkileri bakır ile birlikte azalır. Bakır ayrıca C vitamininin DNA koruyucu etkisini de tersine çevirir. Bunun nedeni, antioksidan olarak C vitamini metal iyonlarını nötralize etmesidir.
• Östrojenler: C vitamini östrojen hormonlarını artırabilir (Estradiol , Estrone, Hexestrol, vs.). Östrojen kullanıcıları (doğum kontrol hapları dahil) bu etkileşime dikkat etmelidir. Bir çalışmada, C vitamini hücrelerde östradiol üretimini uyarmıştır. Fakat yine de klinik çalışmalar eksiktir.
Liposomal C Vitamini ve Genler
Bağırsakta C vitamini emilmesinden sorumlu gen (SVCT), sağlıklı bireylerde iki kopyaya sahiptir. Bir çalışmada, bu geni olmayan fareler diyetlerinden çok daha az C vitamini emmiştir. Bununla birlikte, liposomal C vitamini, bu nakil proteinini atlayabilir.
Dozaj ve Kaynaklar
Ulusal Sağlık Enstitüsü, yetişkin erkeklerde 90 mg/gün, yetişkin kadınlarda 75 mg/gün, 2.000 mg/gün üst sınırı olan bir C vitamini dozu önermektedir. Bu değerler hem diyet hem de ek C vitamini için geçerlidir. Çoğu liposomal C vitamini formülü, doz başına 100- 300 mg C vitamini içermektedir. Bazı hastalıklarda ve sağlık koşullarında yüksek dozda C vitamini gerekebilirken, sağlıklı bireylerin çoğu yalnızca diyet kaynaklarından (çoğunlukla meyve ve sebzeler) yeterli C vitamini almaktadır.
Liposomal C vitamini, yüksek emiliminden dolayı, günlük takviye için değil, spesifik hastalıkların tedavisinde daha uygundur. En iyi diyet C vitamini kaynakları arasında biberler, turunçgiller ve brokoli gibi haçlı sebzeler bulunur.
Kaynakça:
webmd.com
drugs.com
rxlist.com
Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu