Travmatik Stres ve Otoimmün Hastalıklar
30 yıllık dev bir çalışma ile stres ve otoimmün hastalık arasındaki bağlantıyı ortaya koyuyor.
30 yıllık veriyi kapsayan ve bir milyondan fazla insandan oluşan bir kohort grubunu (istatistik) inceleyen büyük bir çalışma, TSSB (travma sonrası stres bozukluğu) da dahil olmak üzere, çeşitli stres bozukluklarından muzdarip olan kişilerde, Artrit ve Crohn hastalığı gibi otoimmün hastalıkların gelişmesi riskinin artması arasında güçlü bir ilişki olduğunu ortaya koyuyor.
Bazı travmatik yaşam stresleri ve otoimmün bozukluklar arasındaki bağlantı bazen biraz daha açıkça görünebilir. Sonuçta, çoğumuz mide ağrısı gibi fiziksel semptomlarla kendini gösteren stres deneyimlemisizdir. Ancak, şaşırtıcı bir şekilde, strese dayalı psikiyatrik durumlar ve bağışıklıkla ilişkili spesifik hastalıklar arasındaki doğrudan bağlantıyla ilgili bilimsel çalışma bugüne kadar sınırlıydı.
Yeni ve olağanüstü büyük ölçekli gözlemsel bir çalışma, İsveç’te 30 yıl boyunca bir milyondan fazla olgu izledi. TSSB’den, akut stres reaksiyonu ve uyum bozukluğuna kadar stresle ilişkili bir bozukluk teşhisi konmuş 100.000 den fazla hastayla çalışıldı. Bu denekler, 30 yıllık süre boyunca herhangi bir stres temelli bozukluk tanısı konmayan bir milyon denek ile eşleştirildi.
Çarpıcı sonuçlar, tanısı konan stres bozukluğundan şikayetçi olanların, ilerleyen zamanlarda 41 farklı otoimmün hastalıktan birinin tanısının konulması olasılığının yüzde 30 ila 40 daha fazla olduğunu ortaya çıkardı. Bu otoimmün hastalıklar arasında Romatoid artrit, Sedef hastalığı, Crohn hastalığı ve çölyak hastalığı gibi hastalıklar var.
Araştırmanın önde gelen bilim insanlarından biri olan Unnur Anna Valdimarsdóttir: “Önceki araştırmalardan, aşırı stresin bağışıklık sistemimizi bozabileceğini biliyorduk, ancak bu araştırma, TSSB ve diğer stres bozuklukları tanısı olan bireylerde, otoimmün hastalıklarının yüksek oranda artan riski arasındaki doğrudan bağlantıyı gösteren ilk çalışmadır.” diyor.
Calışma otoimmün hastalık riskinin, genç yaşta TSSB tanısı alan bireylerde fazla olduğunu gösteriyor. Ve daha da ilginç olarak, tanıdan kısa bir süre sonra TSSB için tedavi gören hastalar, daha sonraki otoimmün hastalıkları geliştirmede daha düşük oranlar sergilemiş. Bu açıdan bulgular, stres ile otoimmün bir hastalığının başlangıcı arasında nedensel bir bağlantı olduğunu öne süren hipotezi destekliyor. Araştırmacılar aynı zamanda bulgularla ilgili temkinli olduklarını, şimdilik sadece bir korelasyonun çizilebileceğini düşündüklerini söylüyor.
Belki de bu çalışmadan çıkarılacak en ikna edici sonuç psikolojik stres ve fiziksel enflamasyon durumları arasındaki güçlü bağın doğrulanmasıdır. Daha önce bazı araştırmalar çeşitli psikolojik rahatsızlıkların beyindeki enflamasyondan kaynaklanabileceğini düşündüren zorlayıcı bir hipotez vardı. Son zamanlarda yapılan bir çalışma, beyin enflamasyonu ile intihar düşüncelerini açık bir şekilde ilişkilendirecek kadar ileri gitti.
Psikolojik bozukluk ya da enflamasyon durumu bulgularını “hangisi önce başlıyor / tetikliyor” argümanına dönüştürmeye çalışmak cazip gelse de, son calışma bu olgunun çok daha karmaşık ve birbiriyle bağlantılı bir ilişki içinde olduğunu ortaya koyuyor.
Yani otoimmün hastalıklar ve psikolojik durumlar temelde aynı madalyonun iki yüzü olabilir, ve bu garip bütünsel bağlantıyı ne kadar çok anlayabilirsek, hem zihin hem de beden içinde farklı hastalıkların daha doğru tedavi edebiliriz.
Kaynak: İzlanda Üniversitesi – çalışma JAMA dergisinde yayınlandı.
Tüm Hakları Saklıdır. Yayınlanan çeviri, makale, yazı, döküman, dosyalar izin alınmadan ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz. Copyright © Ece Turkmut 2018