Tönnies, Ferdinand
Tönnies, Ferdinand (1855-1936) Alman Sosyoloji Derneği’nin kurucu üyelerinden olan Alman sosyolog. Tönnies en çok, Gemeinschaft (cemaat) ile Gesellschaft (toplum) arasında yaptığı ayrımla ün kazanmıştır. Bu ayrım, küçük çaplı ve büyük çaplı toplumların özelliklerini yansıttığı iddia edilen farklı ilişki tiplerini vurgulamaktadır. Nüfusun büyük ölçüde hareketsiz olduğu cemaatte, »statü atfedilen bir konumdur ve aile ile kilise, açıkça tanımlanmış bir dizi inancın korunmasında, duygusal ve işbirliğine yönelik davranışların gelişmesinde önemli roller oynarlar.Ne var ki, »işbölümü daha karmaşık bir hal aldıkça bu bağlar çözülüp, yerini sözleşmeye dayalı ve gayri şahsi ilişkilere bırakmakta, böylece büyük çaplı örgütlenmeler ve şehirler gesellschaftlich (toplumcu) toplumsal formları yansıtmaktadırlar. Tönnies »cemaatin kaybolmasını, modern kent toplumunda »rekabetin ve »bireyciliğin giderek egemen duruma gelmesini büyük bir üzüntüyle karşılamıştır. Gemeinschaft ile Gesellschaft arasındaki ayrım, Emile »Durkheim’ın mekanik dayanışma ile organik dayanışma arasında kurduğu karşıtlıkla da paralellik gösterir ve aynı zayıflıkların birçoğunu barındırır.Bu ayrımın bir »toplumsal değişim kuramı olarak akıl almaz derecede »ikici bir nitelik taşıdığını söyleyebiliriz.