Birçok kişi yumurtayı seçerken rengi bakımından tercih yapar. Bazıları kahverengi yumurtaların daha sağlıklı ya da daha doğal olduğuna inanır; diğerleri ise beyaz yumurtaların daha temiz ya da daha lezzetli olduğunu düşünmektedir. Fakat kahverengi ve beyaz yumurta arasındaki farklar kabuk rengi farklılığından daha mı fazla?
Yumurta Çok Renklidir
Tavuk yumurtaları farklı renklerde olabilir ve süpermarketlerde hem kahverengi hem beyaz yumurta bulunabilir. Bununla birlikte, birçok kişi yumurtaların neden farklı renklere sahip olduğunu bilmemektedir. Cevap oldukça basit – yumurta rengi tavuğun cinsine bağlı. Örneğin, beyaz Leghorn tavukları beyaz kabuklu yumurtalar, Plymouth Rocks ve Rhode Island Reds tavukları ise kahverengi kabuklu yumurta üretmektedir. Araucana, Ameraucana, Dongxiang ve Lushi gibi bazı tavuk türleri ise mavi veya mavi-yeşil yumurta üretirler. Farklı yumurta kabuğu renkleri tavukların ürettiği pigmentlerden gelir. Kahverengi yumurta kabuklarındaki ana pigmente protoporfirin IX denir. Mavi yumurta kabuklarında bulunan ana pigmente de biliverdin denir. Safra, sindirim suyuna sarımsı renk veren pigmenttir. Genetik, yumurta rengini belirleyen ana faktör olmasına rağmen, başka faktörlerin de etkisi olabilir. Örneğin, kahverengi yumurta üreten tavuklar yaşlandıkça, daha büyük ve daha açık renkli yumurta üretme eğilimi gösterirler. Tavuğun bulunduğu ortam, beslenme şekli ve stres seviyesi bir miktar kabuk rengini de etkileyebilir. Bu faktörler kabuğu açık veya koyu hale getirebilir, ancak rengin kendisini değiştirmesi beklenemez. Rengi belirleyen en önemli faktör hala cinsidir.
Kahverengi Yumurtalar Beyaz Yumurtalardan Sağlıklı mı?
Kahverengi yumurtaları tercih edenler, kahverengi yumurtaların beyaz yumurtadan daha doğal ve sağlıklı olduğuna inandıkları için bunu yapmaktadırlar. Bununla birlikte, gerçek şu ki tüm yumurtalar boyut, sınıf veya renk ne olursa olsun beslenme açısından çok benzerdir. Hem kahverengi hem beyaz yumurtalar sağlıklı gıdalardır. Tipik bir yumurta 80 kcal den azdır ve vitaminler, minerallerden zengin, yüksek kaliteli protein içerir. Bilim adamları, beyaz kabuklu olanlarla kahverengi kabuklu yumurtalar arasında bir fark olup olmadığını anlamak için karşılaştırdılar. Çeşitli çalışmalarda, kabuk renginin yumurta kalitesi ve bileşimi üzerinde önemli bir etkisi olmadığı bulunmuştur. Bu yumurta kabuğunun renginin, ne kadar sağlıklı olduğu ile ilgisi olmadığı anlamına gelir. Tek gerçek fark kabuğun içindeki pigmenttir. Ancak, yumurtanın besin içeriğini etkileyen başka faktörler de vardır. Bunlardan tavuk ortamı önemli bir etkiye sahip olabilir. Örneğin, güneşte dolaşılmasına izin verilen tavukların yumurtaları, geleneksel olarak yetiştirilen bir tavuğun yumurtalarında bulabileceğinizden 3-4 kat D vitamini içerebilir. Yem türü de yumurtalarının besin içeriğini etkiler. Omega-3 yağ asitleri açısından zengin bir yemle beslenen tavuklar, normalden çok daha yüksek seviyelerde omega-3 yağ asitleri içeren yumurta üretir.
Yumurtalardan Hangisinin Tadı Daha İyidir?
Bazıları, kahverengi yumurtaların daha lezzetli olduğunu, diğerleri de lezzet açısından beyaz yumurtayı tercih ettiğini belirtiyor. Fakat besin içeriğinde olduğu gibi, kahverengi ve beyaz kabuklu yumurtaların tatları arasında da bir fark yoktur. Bununla birlikte, tüm yumurtaların tadının aynı olduğu anlamına gelmez. Kabuk rengi yumurtanın tadında bir fark yaratmamasına rağmen, yem türü, tazelik derecesi ve yumurtanın pişirilmesi gibi faktörler, tadını etkileyebilir. Örneğin, yağdan zengin bir yemle beslenen tavuklar, daha az yağlı bir yemle beslenen tavuklara kıyasla daha lezzetli yumurta üretirler. Evde yetiştirilen bir tavuğun beslenmesiyle, geleneksel olarak yetiştirilen bir tavuğun beslenmesi aynı değildir ve yumurtaların lezzetini de etkileyebilir. Bu nedenlerden dolayı bazı insanlar evde yetiştirilen tavuklardan elde edilen yumurtaların geleneksel olarak yetiştirilen tavuklardan daha iyi tadı olduğuna inanmaktadırlar. Şaşırtıcı bir şekilde, bir yumurtanın pişirme şekli yumurtanın lezzetini etkileyebilir. Bir çalışmada omega-3 seviyesini yükseltmek için tavuk yeminde kullanılan balık yağının yumurtaların lezzetini nasıl değiştirdiğine bakıldı. Balık yağı ve geleneksel yumurtalar karıştırıldığı zaman tadına bakarak tespit edildi. Bununla birlikte, balık yağı tüketen tavukların yumurtaları, istenmeyen bir lezzet veya kükürt tadı içeriyordu. Sonuç olarak kabuk rengi dışında birçok faktör yumurta lezzetini etkileyebilir.
Kahverengi Yumurtalar Neden Daha Pahalı?
Kahverengi ve beyaz yumurtaların renk dışındaki tüm özellikleri aynı gibi görünse de, kahverengi yumurtaların mağazada ki satış fiyatları daha pahalıdır. Bu gerçek, birçok insanı kahverengi yumurtaların beyazlardan daha sağlıklı veya daha kaliteli olduğuna inanmalarına neden oluyor. Bununla birlikte, aradaki fiyat farkının nedeni oldukça farklıdır. Gerçek şu ki, kahverengi yumurtalar daha fazla maliyetlidir çünkü kahverengi yumurta yumurtlayan tavuklar beyaz yumurtaya sahip tavuklara göre daha büyük ve daha az yumurta üretme eğilimi gösterirler. Bu nedenle, ekstra masrafları karşılamak için kahverengi yumurtaların daha yüksek bir fiyatla satılması gerekir. Günümüzde, kahverengi yumurtlayan tavuklarla, beyaz yumurtlayan tavukların aynı üretim maliyetleri vardır. Fakat kahverengi yumurtalar hâlâ daha yüksek bir fiyat etiketiyle satılma eğilimindedir . Bunun nedeni, organik gibi özel yumurtaların beyazdan ziyade kahverengi olmasıdır.
Yumurta Alırken Nelere Dikkat Etmeliyiz?
Yumurtada renklerin önemli bir faktör olmadığı açıktır. Peki, yumurta alırken nelere dikkat edilmelidir? Aşağıda, yumurtaların farklı mevcut türlerine verilen etiketler anlatılmıştır.
Tamamen doğal
“Doğal olarak yetiştirilen” veya “tamamen doğal” etiketli yumurtalar, diğer yumurtalardan farksızdır çünkü doğal tanımlanamaz.
Organik
ABD’de ve AB’de organik olarak onaylanan yumurtalar sadece organik ve GDO dışı besin verilen tavuklardan oluşur. Buna ek olarak, tavuklar için hiçbir zaman hormona izin verilmemekle birlikte, antibiyotikler de verilmemiştir. Organik etiket, antibiyotiklerin ancak tıbben gerekli olduğunda kullanılabileceği anlamına gelir. Aksi halde, düşük dozda antibiyotikler genellikle yem ve suda verilir, bu da bakterilerde antibiyotik direncine katkıda bulunabilir. Şu anda, organik yumurtaların geleneksel yumurtalara göre daha besleyici olduğuna dair bir kanıt bulunmamaktadır. Yine de sertifikalı organik tavukların yaşam kalitesi daha iyidir ve güneş ışığına daha fazla erişebildikleri için yumurtalarının içindeki D vitamini oldukça yüksektir.
Gezen tavuk
Yumurtalara “gezen tavuk” etiketi uygulandığında yanıltıcı olabilir. Geleneksel olarak ABD’de yetiştirilen tavukların içlerinde çok küçük bireysel kafeslerde yetişen tavukların yanı sıra, açık bir binada veya odada yetiştirilen tavuklar da(gezen tavuk) vardır. Bununla birlikte, gezen tavukların koşulları genellikle çok kalabalıktır ve açık havaya çıkma imkânı bulunmamaktadır. Bununla birlikte, beslenme açısından, gezen tavuk yumurtaları ile geleneksel yumurtalar arasında pek fark yoktur.
Serbest Dolaşan
“Serbest Dolaşan” etiketi, açık havaya sürekli olarak çıkabilen tavuklardan gelen yumurta anlamına gelir. Bu tavuklar için ideal olanıdır ve daha iyi bir yaşam kalitesi sağlar. Güneş ışığına maruz kalan tavukların daha yüksek D vitamini seviyesine sahip yumurtalar ürettikleri için yumurta besin kalitesini de artar.
Omega-3 Zenginleştirilmiş
Omega-3’le zenginleştirilmiş yumurtalar, sağlıklı omega-3 yağlarıyla zenginleştirilmiş bir yemle beslenen tavuklardan gelir. Bu nedenle yumurta içindeki omega-3 içeriği normalden çok daha yüksektir. Omega-3’le zenginleştirilmiş yumurta insan diyetinde sınırlı olan omega-3 yağlarının alternatif bir kaynağını sağlar. Omega-3’le zenginleştirilmiş yumurta seçimi çeşitli sağlık yararları sunabilir. Daha önce bir çalışmada, dört hafta boyunca omega-3 bakımından zengin yumurta tüketmenin katılımcıların kan trigliseridlerini ve kan basıncını düşürdü görüldü. Bir başka çalışmada altı hafta boyunca her gün 2 tane omega-3’le zenginleştirilmiş yumurta tüketiminin emziren annelerden gelen anne sütünün omega-3 yağ içeriğini artırdığı bulundu.
Evde yetiştirilen
Doğrudan küçük, yerel çiftçiden gelen yumurtalar en iyileridir ve genellikle güneş ışığına bol miktarda erişebilen daha doğal ortamlarda yaşayan tavuklardan gelmektedir. Doğal ortamda yaşayan tavukların beslenmesi, geleneksel olarak yetiştirilen tavuklardan farklı olabilir ve bu da yumurtaların besin içeriğini de etkileyebilir. Doğal yemlerle beslenen tavukların, daha yüksek omega-3 yağları ve E vitamini seviyelerine sahip yumurta ürettiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte, doğal ortamda yetişen tavuklar hijyen yönetmeliklerine uygun koşullarda olamayabilir, bu nedenle iyi bir bakım ve hijyen uygulamalarını takip ettiğini bildiğiniz kaynaklardan yumurta satın aldığınızdan emin olmalısınız.