Rus yazarı (Moskova, 1814 – Piyati- gorsk, Kafkasya, 1841).
Bir subay ile genç yaşta veremden ölen zengin bir aristokrat kadının oğlu olan Mihail Yuryeviç Lermontov anneannesi tarafından yetiştirildi. Öğrenim gördüğü Moskova’da daha 14 yaşındayken şiire olan yeteneğiyle dikkati çekti. Bu dönemde yazdığı şiirlerinde Byron ile Puşkin’in etkisinde kaldı. 1830’da girdiği Moskova Ünivesitesi’nden 1832’de ayrılarak Askeri Okul’a geçti.l834’te subay çıktıktan sonra atandığı Petersburg’da aileden gelen serveti sayesinde gösterişli bir yaşam sürdü. Puşkin’in bir düelloda öldürülmesinden (1837) esinlenerek yazdığı “Smert poeta ” (“Ozanın Ölümü”) adlı şiirindeki yergileri nedeniyle tutuklanıp, Kafkasya’ya sürüldü. 1838’de affa uğrayarak Petersburg’a döndüğünde kendini edebiyata vermeye kararlıydı, ama parasal açıdan destek gördüğü anneannesi buna karşı çıkınca askerlik görevine döndü. Dolaştığı askeri birliklerde Zamanımızın Bir Kahramanı’n (Geroy Naşego Vremeni, 1839-1840) yazmaya başladı. Giriştiği bir düello yüzünden Kafkasya’ya gönderildi ve orada asilerle yaptığı çatışmalarda kahramanlıklar gösterdi. 1841 yazında Piyatigorsk’ta dinlenirken bir gönül meselesi yüzünden Martinov adlı bir subayla giriştiği düelloda öldü.
Eserleri
Puşkin’den sonraki en büyük Rus romantik yazarı olan Lermontov’un çok sayıda yapıtı vardır. 14 ile 17 yaşları arasında yazdığı ilk şiirlerinden (1828-1831), daha o dönemde şaşırtıcı bir ustalık gösterdiği Angel’i (Melek, 1831) ayırmak gerekir. Daha sonraki yapıtları arasında üçü önemlidir: Byron’u anımsatan hüzünlü bir alaycılığın görüldüğü Demon (Şeytan, 1838-1841) ve Mtsiri (Çırak, 1840) romantik oyunları: güçlü bir gerçekçiliği yansıtan halk geleneklerine bağlı Pesniy pro tsarya İvana Vasi Jyeviça, molodogo opriçnika i udalogo kuptsa Kalaşnikova (Çar İvan Vasilyeviç ile Genç Muhafızı ve Yiğit Tüccar Kaiaşnikov’un Şarkısı, 1837). Ama XIX. yy. ilk Rus yazarlarından biri olarak kabul edilmesini Gogol, Tolstoy ve Gorki’nin övdükleri düzyazılarına borçludur. Esnek, açık, belirgin bir düzyazıyla sanatını ortaya koyduğu Zamanımızın Bir Kahramanı Rus edebiyatının ilk önemli psikolojik yapıtıdır. Kitap, Peçorin adlı bir kahramanın yer aldığı beş öyküden oluşur. Öykülerdeki “zamanın kahramanı” dengesizliği, kokuşmuşluğu, özlemleri ve umutsuzluğu yansıtır. Peçorin’in bulanık kişiliği Stavrogin ve İvan Karamazov gibi, Dostoyevski’ nin önemli tiplerinin habercisi sayılır.