İlginç bir kitap. Galileo: Dante’nin Cehennemi Üzerine Dersler. Galileo yirmi dört yaşındayken Dante’nin Cehennemi üzerine ders vermiş.
Yani Dante’nin tasvir ettiği Cehennemi ciddiye alıp sanki böyle bir yer varmış gibi ve aynen Dante’nin tasvir ettiği gibiymiş gibi orasını bilimsel olarak incelemiş. Galileo bir inanç konusu olan bir mekanın mimarisini sanki gerçekmiş gibi hesaplamış. Cehennemi görüp de oradan rapor yollayan kimse yok. Zaten Dante de Cehennemin kapısına “Ey yolcu buraya girerken bütün umutlarını kapıda bırak” gibi bir şeyler yazmış. Girmesi kolay çıkması zormuş. Cehennem diye bir yer var mı yok mu? Hristiyanların cehennemi ile Müslümanların cehennemi aynı yer mi? Cehennem bir inanç meselesi. İnananlar da var inanmayanlar da var. Fakat Galileo gerçek bir mekanmış gibi Cehennemin yapısını incelemiş.
Ben bunu Einstein’ın evrenin yarıçapını hesaplamasına benzetiyorum. Evren denen şey yani varoluşun tümü bilinebilecek bir şey değil. Bunu bilmek için de Einstein olmak gerekmiyor. Ama demek ki Einstein’ın kendisi bilememiş ve oturup saf saf varoluşun yarıçapını hesaplamış.
Einstein’ın saflığına ve çılgınlığına gülüyorum. Ama Galileo’ya gülmüyorum. Çünkü Galileo dindar bir adammış ve İtalya dilinin efsane şairi Dante’nin yazdığı bir şiirde tasvir ettiği bir yerin mimarisi hakkında bir ders vermesi istenmiş. O da vermiş. Üstelik ilginç şeyler de söylemiş.
Ama Einstein megalomanyaklıkla budalalığı birleştirmiş ve oturmuş varoluşun yarıçapını hesaplamış. Siz ne diyorsunuz? Komik bulmuyor musunuz?