Kısa bir ansiklopedik bilgi: protein; karbonhidrat ve yağ gibi, büyüme, güç oluşturma ve hücre onarımı için gerekli makro besinlerden biridir. Spor salonunun kapısından dahi geçmemiş olmanız proteine ihtiyacınız olmadığı anlamına gelmez. Yaş, cinsiyet, boy ve kiloya göre değişir ancak her gün ağırlığınızın 0.8 katı kadar protein almanız gerekir. Ne kadar aldığınızdan emin değil misiniz?? İşte protein eksikliğinin bazı belirtileri!
Protein neden bu kadar önemli?
Bir düşünün insan evrimi savanalardaki atalarımızın ‘et’ yemesiyle başladı. Protein almaya başlayan beyin hacimleri büyüdü ve milyonlarca yıl süren evrim sonucunda ‘homo sapiens’ olarak türümüz devam etti. Evrimsel biyolojiye ister inanın ister inanmayın ama protein her durumda etçil veya otçul tüm canlılar için gereklidir. Her gün protein almanın önemi ise, amino asitlerin metabolizmasını ele alan bu makalede yer alıyor. Makale proteinlerin, karbonhidratlar ve yağlardan farklı olarak, depolanmak gibi bir mekanizmalarının olmadığını söylüyor. Basitçe söylemek gerekirse, her gün protein almamız gerekiyor çünkü saklamıyoruz.
Protein eksikliğinin belirtileri
Aşağıda protein eksikliğinin bazı belirtileri verilmiştir—herhangi bir besin eksikliğinde olduğu gibi, belirtilerin başka nedenleri olabileceğini unutmayın, bu genel bir listedir ve kendi kendine teşhis için kullanılmamalıdır.
- Artan enfeksiyonlar ve hastalıklar
- Azaltılmış kas kütlesi
- Bacaklarda şişlik, karında şişlik
- Daha yavaş yara iyileşme süreleri
- Yüksek tansiyon
Bunlar, protein eksikliğinin ileri seviye belirtilerinden bazılarıdır. Diğer durumlarda protein eksikliği -her gün tüketilmesi gereken bir makro besin olduğu için, geçicidir. Aşağıdaki belirtileri yaşıyorsanız tabağınıza yeteri kadar protein koyup koymadığınızı düşünün.
Protein eksikliğinin erken belirtileri
- Sürekli açsan; proteinden yoksun bir yemek yediğinizde, tatmin olmama ve şekerli, yağlı yiyeceklere yönelme olasılığınız daha yüksektir. Yemek yedikten sonra tekrar yemek istiyorsanız, ne yediğinizi hatırlamaya çalışın. Protein her şeyi dengeler, iştahı keser ve daha uzun süre tok tutar.
- Cildin kuruyorsa; eskiden dolgun, parlak, şimdi donuk ve pul pul olan bir cildiniz varsa, bu, protein eksikliğinin bir belirtisi olabilir. Protein saçımızın, tırnaklarımızın ve cildimizin yapı taşlarını oluşturur. Yeterince almıyorsanız, kırılgan, kuru saçlar veya kuru, pul pul dökülen bir cilt geliştirebilirsiniz.
- Eklem ağrısı yaşıyorsan; protein eksikliği kas ve eklem ağrılarına neden olabilir. Çalışmalar, düşük miktarda protein tüketen kişilerin kas kaybı yaşadığına ve buna bağlı eklem ağrısı yaşadığına işaret ediyor.
- Her zaman üşüyorsun; üşümek zannedildiği gibi yalnızca demir eksikliği anemisinin bir getirisi değildir. Vücudun bağışıklık sistemini korumak ve vücudu yabancı istilacılardan uzak tutmak, bir takım işidir ve proteinler bu takımın doğal üyeleridir.
Kimler protein eksikliği yaşar?
- Yaşlılar; protein de dahil olmak üzere diğer makro besinleri sindirime yeteneğimiz zamanla azalır. Bununla birlikte yaşlılıkta herhangi bir kas kaybı kalıcı olma eğilimindedir.
- Sporcular; egzersiz, daha fazla yağ ve kas kaybına neden olur. Bu nedenle düzenli olarak egzersiz yapan sporcular protein eksikliği risk grubundadır.
- Definasyon; yağ oranını azaltmak için yapılan tüm diyetlerin bir getirisi de kas kaybıdır. Herhangi bir diyet uyguluyorsanız, yeteri kadar protein aldığınızdan emin olun.
- Stresli kişiler; stres hormonları protein metabolizmanızı etkiler ve gıdalardan aldığınız proteinin emilmemesine neden olur.
- Vegan ve vejetaryenler; proteinlerli gıdalar vücutta üretilmeyen esansiyel amino asitlerden zengindir. Hayvansal gıda alımının ortadan kaldırılması protein alımını ciddi şekilde, bazen de sağlıksız seviyelere kadar kısıtlar..