Bugün Hürriyet'in ekonomi sayfalarında çıkan haber/analizi, çok sayıda ilave web kaynak linkiyle birlikte burada da sunuyorum. Bence işe hemen aşağıdaki videoyu izleyerek başlayın, maalesef sadece İngilizce.
***
***
Türkiye, pek çok bakımdan dünyadan kopuk yaşayan bir ülke. Ama bu kopukluğun en belirgin olduğu alan herhalde bilimsel/teknolojik gelişmelerle ilgili bölge.
Biz yine enerjimizi kendi iç barışımızı daha da bozmak için harcarken Amerika'dan gelen bir haber, dünyanın dört bir yanındaki büyük kavgaların sona ermesine neden olabilir.
Amerika'nın ünlü havacılık ve savunma sanayi devi Lockhead Martin şirketinin 'ileri araştırmalar grubu' olan 'SkunkWorks'(Kokarca İşi) adlı departmanı önceki gün nükleer füzyonu başardıklarını ve bunu 10 yıl içinde ticari hale getirebileceklerini ilan etti.
'SkunkWorks'ü ciddiye almak gerekiyor; çünkü bu grup daha önce U2 casus uçağından hayalet bombardıman uçağına kadar pek çok büyük teknolojik yeniliği yapan grup.
Nükleer füzyon ise, mevcut nükleer fisyon reaktörlerinin tersine, hiçbir nükleer atık sorunu olmadan ve neredeyse sonsuz bir enerjiye sahip olmak demek. Enerjinin üretileceği materyal de ucuz: Hidrojen atomları.
Güneşimiz ve evrendeki neredeyse bütün yıldızlar enerjilerini füzyondan sağlıyor. 20-30 milyon derecelik sıcaklıklarda hidrojen çekirdekleri birbirine yaklaşıyor ve birleşiyor, böylece helyum atomuna dönüşüyorlar. Bu birleşme sırasında da muazzam bir enerji ortaya çıkıyor; o enerji sayesinde de bugün dünyada hayat var, ışık var.
Güneşin içinde olan bir şeyi, dünya yüzeyinde ve kontrollu bir ortamda yapmak en azından 80 yıldır bilimcilerin hayali. Bu hayal bir tek, hidrojen bombası yoluyla yapıldı; o da enerji elde etmek için değil insan öldürmek içindi.
Uzun süredir dünyanın dört bir yanında sessizce nükleerfüzyon üzerinde çalışılıyor. En ileri çalışmanın Amerika'da Livermoore FizikLabaratuvarında ve Fransa'da olduğu da biliniyor.
Hep gizlilik içinde çalışan ve bugüne kadar hiç kamuoyu önüne çıkmayan Lockhead'in 'SkunkWork' bölümünün füzyon çalıştığını kimse düne kadar bilmiyordu. Ancak grup ve şirketin resmi sözcüleri önceki gün hiç beklenmedik bir açıklamayla, ilk küçük ölçekli füzyon reaktörlerini gerçekleştirdiklerini ve bunu denediklerini duyurdular.
Lockhead'e göre, 100 megawat enerji üretecek füzyon reaktörü büyükçe bir kamyonun kasasına sığacak büyüklükte olacak ve 5 yıl içinde askeri amaçlı, 10 yıl sonra ise ticari olarak kullanılabilecek.
Geçmişte de nükleer füzyonu başardığını ilan eden büyük açıklamalar olmuştu ve daha sonra bunların başarısızlığı görülmüştü; dünya bu çeşit hayal kırıklıkları yaşadığı için Lockhead'in açıklamasına da ihtiyatla yaklaşmak lazım.
Ama yok eğer SkunkWorks gerçekten yaptığını söylediği füzyonu başardıysa (bu arada füzyonun nasıl bir tasarımla gerçekleştiği konusu tam olarak açıklanmıyor) dünyanın enerji sorunu da bitti demektir; en önemlisi fosil yakıtlara ihtiyacımız kalmayacak demektir.
Lockhead'in yayınladığı resmi videoda, füzyon reaktörünün mevcut elektrik üretim altyapısında, yani suyu ısıtıp buhar yapan ve sonra da türbinlerden geçirerek elektrik üreten santrallarda büyük ilave tasarım değişikliklerine gitmek gerekmeden ısıtıcı olarak kullanılabileceği söyleniyor.
Eğer füzyon gerçekse, sadece küresel ısınmadan muzdarip dünyamız kazanmayacak; aynı zamanda fosil yakıt kaynaklarını güvence altına almaya veya onları ele geçirmeye dayalı bütün jeostratejiler de çökecek.