Varisli damarlar ve örümcek damarlar çoğu zaman bacaklarda görülen şişmiş, bükülmüş damarlardır. Kadınların varisli damarlara ve örümcek damarlarına sahip olma ihtimali daha fazladır. Hamilelik, ileri yaş ve obezite, varis ve örümcek damar tehlikesini arttırabilir. Varisli damarlar ve örümcek damarlar çoğu zaman ağrısızdır ve çoğu zaman sağlık problemlerine sebep olmaz. Belirtilere neden olurlarsa yahut bunların çıkarılmasını ister iseniz, hekiminiz yahut hemşirenizle tedavi alternatifleri için konuşun.
Varisli damarlar, mavi, kırmızı yahut cilt rengi olan bükülmüş damarlardır. Daha büyük damarlar ip gibi görünebilir ve derinin dışarı çıkmasına sebep oluşturabilir.
Varisli damarlar çoğu zaman baldırların arka ve ön taraflarında yahut ayak bileklerinin ve ayakların yakınında bacakların iç kısımlarında bulunmaktadır. Hamilelik esnasında uyluğun iç bölümünde, alt pelvik yerde ve kalçada varis meydana gelebilir.
Örümcek damarları nelerdir?
Örümcek damarlar yahut iplik damarları varisli damarlardan daha küçüktür. Genel olarak kırmızıdırlar. Ağaç dalları yahut örümcek ağları gibi görünebilirler. Örümcek damarlar çoğu zaman deri altında görüldüğü olur, ancak varisli damarlar gibi ciltte şişkinlik yapmazlar.
Örümcek damarlar çoğu zaman bacaklarda yahut yüzde bulunmaktadır.
Kim varisli damarlar ve örümcek damarları alır?
Varisli damarlar, erkeklerin hemen hemen 2 katı kadar kadını etkiler ve daha yaşlı kadınlarda daha fazladır. Örümcek damarlar kadınların yarısından arda kalanı etkileyebilmektedir.
Varisli damarlar ve örümcek damarların semptomları nelerdir?
Bazı kadınlarda varisli damarlar ve örümcek damarlar ile herhangi bir belirti görülmez. Semptomlarınız varsa, bacaklarınız aşırı yorgun, ağır yahut sızılı ağrılı hissedebilir. Uzun zaman oturduktan yahut ayakta durduktan sonra semptomlarınız gittikçe kötüleşebilir. Dinlendikten ve bacaklarınızı kaldırdıktan sonra semptomlarınız çok daha iyi olabilir.
Varisli damarlarda daha geniş kapsamlı olabilen başka belirtiler şunları ihtiva eder:
- Zonklama yahut kramp
- Şişme
- Kaşıntı
Hormon düzeylerini değiştirmek belirtilerinizi etkileyebilmektedir. Bu yüzden, adet döngünüzün belli saatlerinde yahut hamilelik yahut menopoz esnasında daha çok belirti gözleyebilirsiniz.
Varisli damarlara ve örümcek damarlara ne neden olur?
Damarlarınızdaki valflerdeki sorunlar kanın doğal biçimde akmasını önleyebilir ve varis yahut örümcek damarlarına sebep oluşturabilir.
Kalbiniz oksijen ve besinlerle dolu kanı arterlerinizden bütün bedeninize pompalar. Damarlar ileriki zamanlarda bedeninizin farklı bölgelerinden gelen kanı kalbinize geri taşır. Olağan halde damarlarınızda tek yönlü kanatlar olarak hareket eden valfler bulunmaktadır. Ancak valfler doğru biçimde kapanmazsa, kan kalbe gitmek yerine damarın alt kısmına geri sızabilir. Zaman içerisinde, damarda daha çok kan sıkışır ve damar duvarlarını zayıflatan basınç meydana getirir. Bu damarın büyümesine sebep olur.
Bazı kadınlar varis ve örümcek damar tehlikesi altında mı?
Evet. Varisli damarlar ve örümcek damarlar, kanın doğal biçimde akmasını engelleyen damarlardaki hasarlı valflerden kaynaklanır. Kapakçıklarınıza çok fazla şey zarar verebilir, ancak aşağıdaki hallerde varis ve örümcek damar riskiniz daha yüksek olabilir:
- Ailenizde yahut şahsi varis yahut örümcek damar geçmişiniz varsa. Küçük bir araştırmada, varisli kadınların yarısından fazlasının da varisli bir ebeveyni vardı.
- Uzun zaman oturun yahut ayakta durun. Uzun zaman, bilhassa bir seferde 4 saatten fazla oturmak yahut ayakta durmak, damarlarınızın kalbinize kan pompalamak için yerçekimine karşı daha çok çalışmasını sağlar.
- Fazla kilolu yahut obezite var. Fazla kilolu yahut obezite, damarlarınıza fazladan baskı uygulayabilir. Obezitesi olan kadınların, sağlıklı kilolu kadınlara göre varisli damarlara tutulma ihtimali daha fazladır.
- Hamile. Hamilelik esnasında, doğmamış bebeğinizi takviye etmek için bedeninize pompalanan kan oranı artar. Fazla kan damarlarınızın şişmesine sebep olur. Büyüyen rahminiz (rahim) da damarlarınıza baskı uygular. Varisli damarlar doğumdan bir iki ay sonra kaybolabilir yahut kalarak belirtilere neden olmaya devam edebilir. Her ek hamilelikte daha çok varisli damarlar ve örümcek damarlar meydana gelebilir.
- Daha yaşlı . Yaşlandıkça damarlarınızdaki valfler zayıflayabilir ve çalışmayabilir. Baldır kaslarınız da yaşlandıkça zayıflar. Baldır kaslarınız olağan halde damarları sıkıştırmaya ve yürürken kanı kalbe geri göndermeye yardım eder.
- Hormonal doğum muayenesi yahut menopozal hormon tedavisi uygulayın . Östrojen hormonu damar kapakçıklarını zayıflatabilir ve varisli damarlara sebep olabilir. Östrojen ve progesteron ile hap yahut yama, aşı, vajinal halka yahut rahim içi araç (RİA) dahil hormonal doğum kontrolünü kullanmak yahut menopozal hormon tedavisi almak varis yahut örümcek damar tehlikesini arttırabilir.
- Vanalara zarar veren bir durum var. Bacaklarda kan pıhtılaşması yahut damarlarda iz oluşması kapakçıklara zarar verebilir.
Neden varisli damarlar ve örümcek damarlar çoğu zaman bacaklarda görülür?
Varisli damarlar ve örümcek damarlar en çok bacaklarda görülür. Sebebi ise, bacaklarınızdaki damarların yerçekimine karşı ve bedenin herhangi bir yerindeki en uzun mesafe süresince kalbinize kan taşımasıdır.
Varisli yahut örümcek damarlarım varsa doktorumu yahut hemşiremi aramalı mıyım?
Olabilir. Varisli damarlarınız yahut örümcek damarlarınız olacağını hesap ediyorsanız ve bunlar size ağrı yahut rahatsızlık veriyorsa, hekiminiz yahut hemşirenizle konuşun. Varisli damarlar ve örümcek damarlar çoğu zaman belirtilere sebep olmaz. Ancak, semptomlarınız varsa yahut görünümlerinden hoşlanmıyorsanız, varisli damarları yahut örümcek damarlarını çıkarmak yahut kapatmak arzulayabilirsiniz.
Varisli damarlar yahut örümcek damarlar ağrıya neden oluyorsa yahut aşağıdaki hallerde hekiminizle yahut hemşirenizle konuşun:
- Damar şişmiş, kırmızı yahut dokunulduğunda çok duyarlı yahut sıcak duruma geldi, bu da bir kan pıhtısı semptomu olabilir
- Bacağınızda yahut bileğinizin yakınında yaralar yahut kızarıklık var
- Ayak bileğinizdeki yahut baldırınızdaki cilt renk değiştirir
- Varisli damarlardan biri kanamaya başlar
- Belirtileriniz sizi günlük aktivitelerden alıkoyuyor
Hamilelik esnasında varisli damarlar alacak mıyım?
Olabilir. Hamilelik esnasında, doğmamış bebeğinizi takviye etmek için bedeninize daha çok kan pompalanır. Fazladan kan damarlarınızın büyümesine sebep oluşturabilir. Büyüyen rahminiz (rahim) da damarlara baskı uygular. Vajina ve kalça etrafında varisli damarlar görünebilir.
Bazı kadınlar için doğumdan sonra varis küçülür yahut kaybolur. Diğerleri için, varisli damarlar doğumdan sonra kalır ve belirtiler kötüleşmeye sürer. Kadınlar bununla beraber her ek hamilelikte daha çok varisli damar yahut örümcek damarları alabilir.
Varisli damarlar ve örümcek damarlar nasıl tespit edilmektedir?
Siz ayakta yahut otururken hekiminiz yahut hemşireniz bacaklarınıza bakacaktır. Ağrı dahil semptomlarınız için size sorular sorabilir. Kimi zaman hekim yahut hemşire başka sağlık problemlerini ekarte etmek için başka testler yapabilir.
Hekiminiz yahut hemşireniz bununla beraber aşağıdakilerden birini yapabilir:
- Ultrason. Bu test, bedeninizin içinin resimlerini oluşturmak için ses dalgalarını kullanır. Hekiminiz yahut hemşireniz, zayıflamış yahut sızdıran valfler ve kan pıhtıları aramak için damarlarınızdaki kan akışını kontrol edebilir.
- Venogram. Hekiminiz yahut hemşireniz damarlarınızdaki kan akışına daha yakından bakmak için bu testi yapabilir. Venogram, hekiminizin yahut hemşirenizin bacaklarınızdaki damarları görmesine yardım etmek için bir boya (“kontrast” olarak isimlendirilir) kullanan bir röntgen çeşididir. Venogram, kalp rahatsızlığında genellikle kullanılan bir test olan bir çeşit anjiyogramdır. Bu test sadece hekiminiz yahut hemşireniz büyük bir kan pıhtısı olabileceğini düşünürse kullanılır.
Varisli damarlar ve örümcek damarlar nasıl iyileştirilir?
- Belirtileriniz hafifse, hekiminiz yahut hemşireniz evde atmanız gereken adımlar tavsiye edebilir. Hekiminiz yahut hemşireniz, bacaklarınızda çok daha iyi kan akışı elde etmek için kompresyon çoraplarını her gün giymenizi ve geceleri çıkarmanızı tavsiye edebilir. Bu adımlar, varisli damarlar ve örümcek damarların belirtilerini kontrol etmenize yardım edebilir. Bununla beraber yeni varisli damarların ve örümcek damarlarının oluşmasını önlemeye yardımcı olabilirler.
- Varis çorapları işe yaramazsa yahut ağrı yahut sizi rahatsız edici başka belirtiler varsa, hekiminiz yahut hemşireniz sizinle varisli damarları ve örümcek damarlarını iyileştirmek için cerrahi olmayan prosedürler için konuşabilir.
- Çok büyük yahut aşırı varisli damarlarınız varsa, ameliyat olmanız gerekli olabilir.
Varis ve örümcek damar tedavisi sürekli mıdır?
Olabilir. Varisli damarlar için bazı tedaviler damarı sürekli olarak kapatır yahut çıkarır. Ancak zaman içerisinde yeni varisli damarlar yahut örümcek damarlar ilerleyebilir. Yaşınız ve aile geçmişiniz gibi varisli damarlar ve örümcek damarlar için bazı risk etkenlerini kontrol edemezsiniz. Yeni varisli damarlar yahut örümcek damarlar alırsanız, bunları çıkarmak yahut bloke etmek için tekrar bir ameliyat yahut tıbbi iş yapmanız gerekli olabilir.
Gradyan kompresyon destek çorapları giymek, yeni varisli damarların yahut örümcek damarlarının ilerlemesimi önlemeye yardım edebilir.
Varisli damarlara ve örümcek damarlara yardım etmek için evde ne yapabilirim?
Varisli damarlarınız yahut örümcek damarlarınız sizi rahatsız ediyorsa bacaklarınızdaki kan akışını çok daha iyi duruma getirmek için evde yahut işte adımlar çıkartabilirsiniz.
- Sistemli fiziksel etkinlik yapın. Bacaklardaki kaslar damarlarınızın yer çekimine karşı kanı kalbe geri itmesine yardım eder. Bacaklarınızda varisli damarlar yahut örümcek damarlarınız varsa, bacaklarınızdaki kasları çalıştıran herhangi bir egzersiz, yeni varisli damarların yahut örümcek damarların oluşmasını önlemeye fayda sağlayacaktır.
- Fazla kilonuz yahut obeziteniz varsa kilo verin. Fazladan ağırlık, damarlarınızın yerçekimine karşı kanı kalbinize geri götürmesini güçleştirir. Kilo vermek, yeni varisli damarların yahut örümcek damarlarının oluşmasını önlemeye yardım edebilir.
- Uzun zaman oturmayın yahut ayakta durmayın. Uzun zaman işte yahut evde oturmanız yahut ayakta durmanız gerekiyorsa, ayağa kalkıp dolaşmak için her 30 dakikada bir mola verin. Bu, bacaklarınızdaki kasların kanı, oturduğunuzdan yahut hareket etmeden hareketsiz durduğunuzdan daha çok kalbinize geri getirmesini sağlar.
- Kompresyon çorapları giyin . Kompresyon çorapları bacaklarınızdan kan akışını artırmaya yardım eder.
- Ayağını yukarı kaldır. Bacaklarınızdaki kanın kalbinize geri akmasına yardım etmek için otururken ayaklarınızı muhtemel ölçüde bir tabure üzerinde dinlendirin.
Varis ve örümcek damarlarının tedavi sürecinde kompresyon çorapları nasıl yardım eder?
Varis çorapları damarlarınıza baskı tatbik ederek bacaklarınızdan kan akışını artırır. Üç tür varis çorabı vardır:
- En az basınç veren külotlu çorapları destekleyin . Bunlar çoğu mağazada satılmaktadır.
- Tezgah üstü gradyan kompresyon hortumu, kanı tekrar kalbinize doğru hareketlendirmek için baskıya en çok gereksinim duyulan yerde ayak, ayak bileği ve alt bacak etrafında biraz daha çok basınç sağlar. Bunlar tıbbi malzeme dükkanlarında ve bazı eczanelerde satılmaktadır.
- Ayaklara, ayak bileklerine ve alt bacaklara en yüksek miktarda basınç temin eden reçeteli mukavemetli gradyan sıkıştırma hortumu . Bunları satın almak için hekiminizden reçete almanız gerekli olabilir, bilhassa sigorta planınız kapsıyorsa. Bununla beraber, bunu yapmak için yetiştirilmiş biri aracılığıyla donatılmanız gerekecektir. Bu hortumlar tıbbi malzeme mağazalarında ve bazı eczanelerde satılmaktadır.
Bazı daha kuvvetli kompresyon çorapları, belli kalp hastalığı çeşitleri yahut kalp yetmezliği gibi belli tıbbi rahatsızlıkları olan kişilere zarar verebilir. Hekiminize yahut hemşirenize reçeteli kompresyon çorapları kullanmanın sizin için güvenilir var mı yok mu diye yahut sizin için hangi gücün güvenilir olduğunu sorun.
Ameliyat olmadan varis ve örümcek damarları iyileştirmek için başka ne yapabilirim?
Hekiminiz yahut hemşireniz şişlik, ağrı ve kaşıntı dahil varis belirtilerini iyileştirmek için size ilaç verebilir.
Varisli damarlar ve örümcek damarlar için başka cerrahi olmayan tedaviler şunları ihtiva eder:
- Skleroterapi. Skleroterapi, daha küçük varisli damarlar ve örümcek damarlar için en çok görülen tedavi metodudur. Hekim, damara bir kimyasal-sentetik enjekte eder. Kimyasal-sentetik, damar duvarlarının şişmesine, birbirine yapışmasına ve kapanmasına sebep olur. Bu kan akışını durdurur ve damar yara dokusuna dönüşür. Hekiminiz yahut hemşireniz, iyileşmenize destek olması için skleroterapi sonrası süreçte gradyan kompresyon çorapları giymenizi tavsiye edebilir. Bir iki hafta içerisinde damar solmalıdır. Çalışması için birden fazla tedaviye gerek duyabilirsiniz. Bununla beraber varisli damarların yahut örümcek damarlarının geri gelme ihtimali de vardır.
- Kapatma sistemi. Bu sistem sadece cilt yüzeyinin hemen altındaki damarlar için çalışır. Daha derin damarlar bu seçenekle tedavi edilemez. Sistem, damara enjekte edilen bir çeşit yapıştırıcı (yapışkan malzeme) kullanarak damarı sürekli olarak kapatır. Tedaviden sonra kapalı damar etrafındaki sağlıklı damarlar doğal kan akışını devralır.
- Perkütan (cilt yüzeyi) lazer tedavileri. Lazer tedavileri, çapı 3 milimetreden daha küçük olan (ortalama bir inçin 10’da biri) örümcek damarları ve varisli damarları iyileştirebilir. Bu prosedür, deriden damar üzerine çok kuvvetli ışık patlamaları gönderir. Bu, damarın yavaş bir şekilde solmasına ve kaybolmasına sebep olur. Bacaklardaki örümcek damarlarını kapatmak için bir iki tedaviye gerek duyabilirsiniz. Varisli damarların yahut örümcek damarlarının geri gelme ihtimali vardır.
- Endovenöz termal tedavi (lazer ve radyofrekans ablasyon). Bu prosedür, bacakların daha büyük şişkin yüzey damarlarını iyileştirir. İşlem esnasında hekim damara küçük bir tüp yerleştirir. Hekim tüpe küçük bir sonda yerleştirir. Probun ucundaki bir cihaz damarın içini ısıtır ve kapatır. Cihaz, damarı sürekli olarak kapatmak için radyo dalgaları yahut lazer enerjisi kullanır. Kapalı damarın çevresindeki sağlıklı damarlar doğal kan akışını devralır.
Varisli damarları hangi ameliyat çeşitleri iyileştirir?
Hekiminiz yahut hemşireniz çok büyük yahut aşırı varisli damarlar için ameliyat tavsiye edebilir. Varisli damarlar için ameliyat çeşitleri şunları ihtiva eder:
- Ambulatuar flebektomi. Bu ameliyat, cilt yüzeyinin hemen altında bulunan varisli damarları çıkarır. Hekim ciltte küçük kesikler yapar ve kancalar kullanarak damarı bacaktan çeker. Hekim çoğu zaman tek bir tedavide damarı alır ve yalnızca küçük izler bırakır. Pek çok kişi tedaviden sonraki gün doğal aktivitesine dönebilir. Sağlıklı damarlar ileriki zamanlarda doğal kan akışını devralır.
- Cerrahi bağlama ve sıyırma . Bu ameliyat daha büyük varisler içindir. Bu tedavi ile problemli damarlar bağlanır ve ciltte küçük kesikler ile bacaktan tamamiyle çıkarılır. İyileşme bir aya kadar sürebilir. Sağlıklı damarlar doğal kan akışını devralır.
Sigorta varis ve örümcek damar tedavisini kapsar mı?
Olabilir. Sigorta planınız, varisli damarlar ve örümcek damarlar için kompresyon çorapları, ilaç yahut ağrı yahut şişme gibi semptomlarınız varsa bir prosedür gibi belli tedavileri kapsayabilir. Sigorta, kompresyon çorapları giymenin işe yaramadığı hallerde ameliyatı da kapsayabilir.
- Sigortanız varsa, planınıza nelerin dahil olduğunu öğrenmek için sigorta sağlayıcınıza danışın.
- Medicare’iniz varsa, Medicare’in varisli damarlar için teminatı için bilgi edinin.
- Medicaid’iniz varsa, kapsanan yararlar her eyalette değişiktir, ancak belli faydaların karşılanması gerekmektedir. Nelerin kapsandığını öğrenmek için eyaletinizin Medicaid programına danışın.
- Sağlık sigortasına gereksiniminiz varsa, uygun olup olmadığınızı kontrol edin.
Varisli damarlar ve örümcek damarlar iyileştirilmez ise ne olur?
Çoğu varisli damarlar ve örümcek damarlar herhangi bir sağlık problemine sebep olmaz. Daha büyük varisli damarlar, bilhassa uzun zaman oturduktan yahut ayakta durduktan sonra ağrıya, zonklamaya ve hastalığa sebep oluşturabilir.
Kimi zaman varisli damarlar aşağıdakiler dahil daha önemli sağlık problemlerine sebep olabilir:
- Damarlarda maksimum kan toplanmasının sebep olduğu yaralar yahut cilt ülserleri . Bu yaralar yahut ülserler ağrılıdır ve iyileşmesi güçtür. Bu yaraları yahut ülserleri iyileştirmek için özel bakıma gerek duyabilirsiniz.
- Damar hasarından kanama . Varisli damarlar üzerindeki cilt incelebilir ve rahatça incinebilir. Damarın herhangi bir biçimde yaralanması kanamaya sebep oluşturabilir.
- Yüzeysel tromboflebit yahut derinin hemen altındaki damarlarda meydana gelen kan pıhtıları. Bu tür kan pıhtıları ciltte kızarıklığa sebep oluşturabilir; sert, duyarlı, sıcak bir damar; ve ağrı ve şişlik.
- Derin ven trombozu (DVT) , daha derin cilt altındaki damarlarda yahut kan pıhtıları. Herhangi bir DVT semptom yahut belirtiniz olmayabilir yahut kan pıhtısı baldırda ağrı, şişme, sıcaklık ve “çekme” hissine sebep oluşturabilir. 8 saatten fazla yolculuk ederken olduğu gibi uzun zaman hareketsiz oturmak kan pıhtılaşması tehlikesini arttırabilir. Kan pıhtısı ileriki zamanlarda kopabilir ve akciğerlere gidebilir. Akciğerlerde soluk alıp vermeyi zorlaştıran, kalp atışınızı hızlandıran ve göğüs ağrısına sebep olan pulmoner emboli ismindeki bir tıkanmaya sebep oluşturabilir. Üstelik ölüme de sebep olabilir. Uzun uçak uçuşları esnasında, mesela kompresyon çorapları giyerek, sulu kalarak ve sistemli bir şekilde dolaşarak kan pıhtılaşmasını önlemeye yardımcı olabilirsiniz.
Varisli damarları ve örümcek damarları nasıl önleyebilirim?
Varisli damarları ve örümcek damarları, bilhassa çoğu zaman ailenizde yahut hamileyken meydana geliyorsa, önleyemeyebilirsiniz. Yaşlanmak gibi hayatınızın kontrol edemeyeceğiniz başka bölgeleri da varislere ve örümcek damarlarına katkıda bulunabilir.
Evde egzersiz yapmak ve fazla kilo vermek gibi, sizi daha iyi ve sağlıklı duruma getirebilecek ve yeni varisli damarların yahut örümcek damarlarının oluşmasını önleyebilecek adımlar vardır. Bu adımlar bununla beraber ağrıyı ve rahatsızlığı gidererek bacaklarınızın çok daha iyi hissetmesine yardım edebilir.