Ankilozan Spondilit Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?
Ankilozan spondilit, omurganın eklemlerini ve bağlarını etkileyen bir tür artrit şeklidir. Otoimmün bir hastalıktır ve tedavisi değişkenlik gösterir. Aşağıda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.
Ankilozan spondilit nedir?
Ankilozan spondilit, esas olarak omurgayı etkileyen inflamatuar artrit türüdür. Belirtileri sırt ağrısı, sertlik ve omurgadaki hareket kabiliyetindeki kısıtlanmayı içerir. Ankilozan spondilit genellikle sakroiliak eklemleri etkiler. Bu eklemler omurganın tabanını (sakrum) pelvisinize bağlar. Bazı durumlarda kalça ve omuzlar gibi eklemleri de etkileyebilir.
Ankilozan spondilit erkekleri kadınlardan daha sık etkiler. Semptomlar genellikle 15 ila 45 yaşları arasında görülür. Şu anda bu hastalık için bir tedavi olmasa da, semptomlarınızı kontrol etmeye yardımcı olmak için yapabileceğiniz birçok şey vardır.
Ankilozan spondilit otoimmün bir hastalıktır. Bu, hatalı bir bağışıklık sisteminin bir sonucu olarak ortaya çıktığı anlamına gelir. Yabancı cisimleri (virüsler ve bakteriler gibi) tanımlamak ve sizi sağlıklı tutmak için onlara saldırmak yerine, bağışıklık sisteminiz yanlışlıkla eklemlerinizdeki ve çevresindeki sağlıklı dokulara saldırmaya devam ederek iltihaplanma ve ağrıya neden olur.
Bu iltihapların bir sonucu olarak, omurgadaki eklemlerin etrafında yeni kemik büyüyebilir. Bu durum bazı kişilerin sırtında ve boynunda kalıcı sertliğe neden olabilir. Şiddetli vakalarda bu ekstra kemik omurganın kemiklerini birlikte kaynaştırabilir; ancak bu genellikle uygun tedaviye mümkün olduğunca erken başlanarak önlenebilir.
Bu hastalığa sahip çoğu insan, tam ve aktif yaşam sürdürebilir, çünkü durum iyi kontrol edilebilir.
Ankilozan spondilit nedenleri
Bu hastalığın nedeni bilinmemektedir, ancak genlerin rol oynadığı düşünülmektedir. Ailenizde bu hastalığa dair bir geçmiş varsa sizin de yakalanma olasılığınız daha yüksektir. Ankilozan spondilite sahip kişilerin çoğunda HLA-B27 adı verilen gen bulunur, ancak bu gen bu duruma sahip olmayan kişilerde de bulunabilir. Bu genin varlığı otomatik olarak hastalığın gelişmesine yol açmadığından, diğer faktörlerin de rol oynadığı düşünülmektedir.
Ankilozan spondilit belirtileri
Semptomlar kişiden kişiye değişse de, genel olarak görülen belirtiler aşağıdaki gibidir:
- Sırt, kalça veya boyundaki ağrı ve sertlik, özellikle sabahları hissedilir. Semptomlar dinlendikten sonra genellikle daha kötüdür ve egzersizle rahatlar.
- Tendonlarda (kasları kemiklere bağlayan doku) ve bağlarda (kemikleri birbirine bağlayan doku) ağrı, genellikle göğsün önünde, topuğun arkasında veya ayağın altında hissedilir.
- Yorgunluk (aşırı yorgunluk).
Semptomlar günden güne değişebilir ve bazı durumlarda daha yoğun olabilir. Bu olduğunda alevlenme olarak bilinir. İşaretler çok önceden kestirilemez ve çok az uyarı ile ortaya çıkabilir.
Ankilozan spondilit teşhisi
Tedaviye mümkün olan en kısa sürede başlanabilmesi için erken tanı önemlidir. Ankilozan spondilit tanısı koymak için, diğer klinik kriterlere ek olarak sakroiliak eklemlerinizdeki değişikliklerin de kanıtı olması gerekir.
Aşağıdakiler dahil bir dizi testten geçebilirsiniz:
- Tıbbi geçmiş
- Fiziksel Muayene
- Röntgen, bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans görüntüleme gibi taramalar
- Kan testi
- Genetik test
Bu testler genellikle doktorunuz veya romatolog (kasları, kemikleri ve eklemleri veya kas-iskelet sistemi hastalıklarını inceleyen uzmanlaşmış bir doktor) tarafından organize edilir. Testlerin ne aradığını ve sonuçların ne anlama geldiğini doktorunuz açıklayacaktır.
Ankilozan spondilit tedavisi
Bu durum için hedefe yönelik net bir tedavi yoktur. Tedavi ağrınızı yönetmeyi, komplikasyon riskini azaltmayı ve yaşam kalitenizi artırmayı amaçlamaktadır. Doktorunuz tedavinizi spesifik semptomlarınıza ve durumunuzun ciddiyetine göre ayarlayacaktır. Bu, sizin için en uygun ilacı bulmak için farklı ilaçları denemeyi de içerebilir.
İlaç tedavisi
Ankilozan spondilit tedavisi için ilaçlar şunları içerir:
- Analjezikler (ağrı kesici ilaçlar): Bu ilaçlar genellikle ağrı yönetimi olarak kullanılır.
- Steroidal olmayan anti-inflamatuar ilaçlar: İnflamasyonu kontrol etmek ve geçici ağrı kesici olarak kullanılır.
- Kortikosteroidler: İnflamasyonu hızlı bir şekilde kontrol etmek veya azaltmak için kullanılır.
- Anti-romatizmal ilaçlar: Aşırı aktif bağışıklık sisteminizi kontrol etmek için kullanılır.
- Biyolojik ilaçlar: Bağışıklık sisteminizi kontrol etmeye çalışan biyolojik hastalığı değiştirici ilaçlardır.
Unutmayın, hangi ilacı ne şekilde alacağınıza doktorunuz karar verecektir.
Ankilozan spondilit egzersizleri
Her ne kadar egzersiz genel refah için önemli olsa da, bu hastalığın yönetiminde özellikle önemlidir. Egzersiz ağrıyı hafifletmek için kullanılabilir, ancak omurganızı mobil ve esnek tutmak için de önemlidir.
Özel güçlendirme egzersizleri, omurga boyunca gücün korunmasına yardımcı olur. Ilık suda yapılan egzersizler (hidroterapi) de faydalı olabilir.
Genel refahınız için genel güçlendirme ve aerobik egzersizler yapabilirsiniz. Özel ihtiyaçlarınız için tasarlanmış bir egzersiz programına katılmak için bir fizyoterapist veya egzersiz fizyoloğunu görmek faydalı olabilir. Bazı fizyoterapistler bu hastalığın tedavisi ile özel olarak ilgilenir.
Öz yönetim ve beslenme
Kendinize yardımcı olmak için aşağıdaki gibi yapabileceğiniz birçok şey vardır:
- Hastalığınız hakkında daha fazla bilgi edinin. Mümkün olduğunca fazla bilgi sahibi olmak, sağlık bakımınız hakkında bilinçli kararlar verebileceğiniz ve bunu yönetmede aktif bir rol oynayabileceğiniz anlamına gelir.
- Egzersiz yapın ve olabildiğince aktif olun. Günlük egzersiz ve germe programı hakkında özel tavsiyeler için bir fizyoterapist veya egzersiz fizyoloğu ile konuşabilirsiniz.
- Stresinizi yönetin. Stres, belirtilerinizi şiddetlendirebilir ve daha kötü hissetmenizi sağlayabilir.
- Uzun süre tek bir pozisyonda oturuyorsanız veya ayakta duruyorsanız kalkın ve hareket edin.
- İş, eğlence ve sosyal aktivitelere katılın. Sosyal bağlantılar son derece önemlidir.
- Duruşunuzun farkında olun. Otururken, ayakta dururken ve hatta uzanırken duruşunuza dikkat edin. Vücudunuz doğru hizalanmış olmalı, aynı zamanda gevşek ve esnek olmalıdır.
- Ankilozan spondilit sağlıklı beslenme ile de yönetilebilir. Sağlıklı beslenmeye özen gösterin.
- Negatif duygulardan arının. Hastalığın teşhisi konduğunda bunalmış hissetmek doğaldır. Korkmuş, sinirli, üzgün ya da kızgın hissedebilirsiniz. Bu duyguları kabul etmek ve günlük yaşamınızı etkilemeye başlarlarsa yardım almak önemlidir. Doktorunuz size mevcut destek hakkında bilgi sağlayabilir.
- Başkalarından destek alın. Aynı hastalığı olan diğer insanlarla konuşmayı ve neler yaşadıklarını bilmek yararlı olabilir.
Kaynak: spondylitis.org
Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz: