Bir insanı tanımak ne demektir? Onunla ilgili hangi detayı bildikten sonra “Ben bu insanı çok iyi tanıyorum.” cümlesini kurabilirsiniz? En sevdiği renk mi, uğurlu sayısı mı, çocukluğunda yaşadığı en güzel anılar mı, yara izlerinin hikayesi mi yoksa hayalleri mi?
1997 yılında araştırmacı Arthur Aron tam da bu sorularla yola çıkarak kişilerin birbirlerine daha yakın hissetmesini sağlayan bir nevi “sihirli” soruları buluyor1. Kişilerin bu soruları birbirlerine sorduktan sonra birbirlerini tekrar görmek istedikleri ve birbirleri hakkında daha iyi hissettikleri görülüyor. Bu soruları aşama aşama sormanın daha iyi olacağını söyleyen araştırmacılar, soruları üç kategoriye ayırmışlar.
Peki bu sorular neler?
Az Düzeyde Yakınlık İçeren Sorular
- Dünya üzerinde yaşamış tüm insanlar arasından akşam yemeğinde misafir olarak kimi ağırlamak isterdin?
- Ünlü olmak ister miydin? Eğer öyleyse, nasıl bir şekilde?
- Bir telefon konuşması yapmadan önce söyleyeceklerinin provasını yapıyor musun? Eğer cevabın evetse, neden?
- Senin için harika bir gün neler içerir?
- En son kendi kendine ne zaman şarkı söyledin? Peki ya bir başkasına?
- Eğer 90 yaşına kadar yaşayacak olsaydın ve 30 yaşındaki birinin zihnini ya da bedenini geri kalan 60 yıl boyunca taşıyacak olsaydın hangisini tercih ederdin?
- Nasıl öleceğine dair gizli bir öngörün var mı?
- Karşındaki kişiyle ortak sahip olduğunu düşündüğün 3 şey nedir?
- Hayatında olduğu için minnettar olduğun bir şey var mıdır?
- Nasıl büyütüldüğünle ilgili değiştirebileceğin şeyler olsaydı bunlar neler olurdu?
- 4 dakikada karşındaki kişiye hayat hikayeni elinden geldiğince detaylı anlatmaya çalış.
- Eğer yarın sabah bir özellik ya da yetenek kazanarak uyanacak olsaydın bunun ne olmasını isterdin?
Orta Düzeyde Yakınlık İçeren Sorular
- Eğer kristal bir top sana seninle, hayatınla, gelecekle ya da herhangi bir şeyle ilgili bir gerçeği söyleyecek olsaydı neyi bilmek isterdin?
- Çok uzun zamandır yapmayı hayal ettiğin bir şey var mı? Eğer varsa onu yapmaktan seni alıkoyan nedir?
- Şu güne kadar elde ettiğin en büyük başarı nedir?
- Bir arkadaşlıkta en çok neye değer verirsin?
- Hatırladığın en güzel anın neydi?
- Hatırladığın en kötü anın neydi?
- Eğer bir yıl içerisinde ani bir şekilde öleceğini bilseydin şu an yaşadığın hayatla ilgili neyi değiştirmek isterdin? Neden?
- Arkadaşlık senin için ne ifade ediyor?
- Aşk ve ilgi hayatında ne tür bir rol oynuyor?
- Karşındaki kişinin 5 olumlu özelliğini dile getir.
- Ailen birbirine ne kadar yakın ve sıcak? Çocukluğunun birçok kişinin çocukluğundan daha mutlu geçtiğini düşünüyor musun?
- Annenle olan ilişkin hakkında nasıl hissediyorsun?
Yüksek Düzeyde Yakınlık İçeren Sorular
- Karşındaki kişi ve seni içeren “Biz” ile başlayan üç cümle kur.
- “Keşke hayatımda …. paylaşabileceğim biri olsaydı.” Bu cümleyi tamamla.
- Eğer karşındaki kişiyle yakın arkadaş olacak olsaydın onun senin ile ilgili neyi bilmesi önemli olurdu?
- Karşındaki kişiye onda neyi beğendiğini söyle. Ancak bu konuda dürüst olmalısın ve ilk kez tanıştığın birine genelde söylemediğin bir şey olmalı.
- Karşındaki kişiyle utandığın bir anını paylaş.
- En son ne zaman başka birinin karşısında ağladın? Peki ya tek başınayken?
- Karşındaki kişiye onda uzun zamandır beğendiğin bir şeyi söyle.
- Senin için şakası yapılmaması gereken bir konu nedir?
- Eğer hiç kimseyle iletişim kurma şansın olmadan bu gece ölecek olsaydın birine söylemediğine pişman olacağın şey ne olurdu? Peki bu şeyi o kişiye söylemeyi neden erteliyorsun?
- Evinin içerisinde sahip olduğun her şeyle birlikte yandığını düşün. Sevdiğin kişileri ve evcil hayvanlarını kurtardıktan sonra son bir şey kurtarma hakkın var. Bu şey ne olurdu ve neden?
- Ailendeki tüm insanları düşündüğünde kimin ölümü senin için en yıkıcısı olurdu? Neden?
- Karşındaki kişiyle kişisel bir problemini paylaş ve ona onun bu durumla nasıl baş edeceğini sor.
Yapılan çalışma, bu soruların konuşulduğu bir buluşmanın aradaki iletişimi ve yakınlığı olumlu etkilediğini ve kişilerin ikinci bir buluşmayı gerçekleştirmek istediklerini gösteriyor1. Bu soruları ilk buluşmada karşınızdaki kişiyi daha iyi tanımak adına sorabileceğiniz gibi, yakın bir arkadaşınızı hatta aile bireyinizi daha iyi tanımak için de sorabilirsiniz.
Yazan: Begüm Yılmaz
Düzenleyen: Dr. Gizem Sürenkök
Kaynak:
[1] Aron, A., Melinat, E., Aron, E. N., Vallone, R. D., & Bator, R. J. (1997). The experimental generation of interpersonal closeness: A procedure and some preliminary findings. Personality and Social Psychology Bulletin, 23(4), 363-377.