Panik atağı deneyimiyle ilk kez karşılaşan ve konuyla ilgili bilgi sahibi olmayanlar için, önemli bir sorun, panik atağın ne sıklıkta yaşanabileceğidir. Ben de bu yazıda, örnek bir soru üzerinden, “Panik atak her gün yaşanır mı?” sorusuna cevap üretmeye çalışacağım.
Soru
Merhaba. İnternette panik atakla ilgili araştırma yaparken sitenize denk geldim. Panik atakla ilgileniyorsunuz anladığım kadarıyla. Size bir soru sormak istiyorum.
Ben 28 yaşında, Ç. şehrinde yaşayan bir sınıf öğretmeniyim. Bundan yaklaşık bir ay önce, sınıfta ders anlatırken bir panik atak yaşadım. O zaman sadece “Ölüyorum galiba.” diye düşündüm. Sonrasında, yaptığım araştırmalar sonucunda, yaşadığım şeyin panik atak olabileceğini fark ettim. O günden beridir her sabah çok kötü bir şekilde uyanıyorum. Neredeyse her gün benzer şeyleri yaşıyorum. Bana kötü şeyler söyleyebilir diye, bir doktora gitmeye çekiniyorum. Size sorum şu:
Her gün panik atak yaşanır mı? Bu yaşadığım, başka bir şey olabilir mi?
Cevaplarsanız memnun olurum. Teşekkür ederim.A. C.
Cevap
Merhaba. Yaşadığınız deneyimin panik atağı olduğuna, bir psikolojik yardım uzmanının sizinle görüşerek karar vermesi daha doğru olur. Bununla birlikte, ilk deneyiminizin ve sonraki deneyimlerinizin panik atağı olup olmadığına dair size bir ipucu olabilecek yazımı okumanızı tavsiye ederim.
“Panik atak her gün yaşanır mı?” sorusuna, direkt cevap vermem gerekirse, cevabım şu olur: Evet, panik atak her gün yaşanabilir. Şimdi biraz daha açalım meseleyi isterseniz.
“Her gün” ifadesinden başlayalım isterseniz. Soruyu soran, “her gün” derken, gerçekten tüm günleri (bir yıldaki 365 günü) mi kastediyor, yoksa, “sıkça”yı mı kastediyor? Psikoterapi seansında olsaydım, bunu netleştirmek için, danışanıma sorardım. Burada öyle bir şansım olmadığı için, sadece iki ihtimali de hesaba katmalıyım.
Sorumuzun cevabının ararken, “Bir insanın her gün dişi ağrır mı?” sorusu bize rehberlik edebilir. Belli durumlar (dişte iltihap gibi) söz konusu olduğu sürece, bir insanın her gün dişi ağrıyabilir. Bunun gibi, belirli durumlar (panik atağı tetikleyen içsel ve dışsal faktörler) söz konusu olduğu sürece, kişi her gün panik atağı yaşayabilir. Nasıl ki diş ağrısı bir sorunun (iltihap gibi) işaretiyse, panik atak da bazı sorunların (içsel çatışma gibi) işareti olabilir. Bu durumda, panik atağın işaret ettiği sorunlar fark edilip çözülmediği sürece, panik atak yaşanabilir.
“Panik atak her gün yaşanır mı?” sorusuyla ilgili, dikkat çekmek istediğim ikinci bir nokta, yaşanılan şeyin, panik atağı olup olmadığıdır. Yaşanılan şey panik atağı değilse ne olabilir peki?
Psikiyatrist H. Alp Karaosmanoğlu’nun panik atakla ilgili harika bir mottosu bize eşlik edebilir: Panik atak, anksiyetenin orgazmıdır. Bu mottoyu referans alırsak, yaşadığımız şey panik atak değil de anksiyete (bunaltı) olabilir. Bu durumda, sorunun sahibi, her gün can sıkıcı bir deneyim yaşayabilir; ancak bunların hepsi panik atağı değil, bazıları anksiyete olabilir.
Panik atak geçirenlerin, karşı karşıya kalma ihtimalleri çok yüksek olan bir deneyim daha var: Beklenti anksiyetesi
Beklenti anksiyetesi, panik atak yaşayan birinin, aynı şeyi tekrar yaşama ihtimaliyle zihninin meşgul olmasını, ve bu beklentinin duygularını (endişe, kaygı vb.) yaşamayı ifade eder. Kişi “Acaba aynı şeyi tekrar yaşar mıyım?”, “Ya aynı şeyi tekrar yaşarsam.” düşüncelerine kendini kaptırıp endişelenebilir. “Her gün panik atak yaşıyorum.” diyen biri, “Panik ataktan sonra, tekrar panik atak yaşama endişesi taşıyorum.” da demek istiyor olabilir.
Sonuç olarak, örnek soru üzerinden, “Panik atak her gün yaşanır mı?” sorusuna cevabımı şöyle özetleyebilirim:
- Panik atağı her gün yaşanabilir.
- Her gün veya sıkça yaşanılan şey, panik atak değil, anksiyete olabilir.
- Yaşanılan şey, panik atak değil, panik atağı tekrar yaşama endişesi (beklenti anksiyetesi) olabilir.
Yazıyla ilgili düşüncelerinizi, yorum kısmından benimle paylaşırsanız memnun olurum. Mutluluklar dilerim.