Pankreas Adacık Hücre Kanserleri
Pankreas Adacık Hücre Kanserleri
Pankreas adacık hücresi kanseri nedir?
Nadir bir tür olan adacık hücresi kanserinde kanser (kötücül) hücreleri, pankreasın belirli dokularında bulunur. Pankreas yaklaşık 15 cm. uzunluğunda, bir ucu daha geniş, diğer ucu daha dar olan ince bir organdır.
Pankreas, midenin arkasında, ince barsağın oluşturduğu bir halkanın içinde yer alır. Daha geniş olan sağ tarafı baş, orta bölümü gövde ve ince sol tarafı ise kuyruk olarak adlandırılır. Vücutta pankreasın temel olarak iki işlevi vardır. Gıdaların sindirimini sağlayan salgıları ve gıdaların kullanımını ve depolanmasını yöneten insülin gibi hormonları üretir. Sindirim salgılarını üreten pankreas bölümü ekzokrin pankreas olarak adlandırılır.
Pankreas kanserlerinin yaklaşık % 95'i ekzokrin pankreastan kaynaklanır. Pankreasın hormon üreten bölgelerinin adacık hücresi adı verilen özel hücreleri vardır ve endokrin pankreas olarak adlandırılır. Pankreas kanserlerinin sadece % 5'i bu hücrelerden kaynaklanır. Bu özet endokrin pankreas kanseri (adacık hücresi kanseri) hakkında bilgi vermektedir.
Pankreastaki adacık hücreleri, vücudun şekerli gıdalarının depolanmasını ve kullanımını düzenleyen insülin gibi hormonlar üretir. Pankreastaki adacık hücreleri kanserleştiğinde, gereğinden fazla hormon üretebilirler. Böyle aşırı hormon üreten adacık hücre kanserlerine işlevsel (fonksiyonel) tümörler denir.
Bazı adacık hücre kanserleri ise aşırı hormon üretmezler ve işlevsiz (non-fonksiyonel) tümörler olarak adlandırılırlar. Adacık hücrelerinde vücudun başka bölümlerine yayılmayan tümörler de gelişebilir. Bunlar selim (iyicil) tümörler olarak adlandırılırlar ve kanser değildirler. Hekimin saptanan tümörün kanser mi, yoksa selim bir tümör mü olduğunu ayırt etmesi gereklidir.
Karın ağrısı, ishal (diare), mide ağrısı, sürekli yorgunluk hissi, baygınlık ve çok yemek yememeye rağmen kilo alma gibi durumlarda bir hekime başvurmalıdır. Bu belirtiler varsa, hekim vücuttaki hormon miktarlarının normal olduıunu belirlemek için kan ve idrar tahlilleri isteyecektir. Röntgen incelemeleri ve özel taramalar gibi başka testler de gerekebilir.
İyileşme şansı (prognoz) hastanın hangi tip adacık hücresi kanseri olduğuna, kanserin ne kadar yayıldığına ve hastanın genel sağlık durumuna bağımlıdır.
Adacık hücre kanserinin evreleri
Bir adacık hücre kanseri saptandığında, kanser hücrelerinin vücudun başka bölgelerine yayılıp yayılmadığını belirlemek için detaylı incelemeler yapılır. Bu işlem evrelemedir. Adacık hücresi kanserleri için evreleme sistemi hala geliştirilmektedir. Bu tümörler genellikle üç ana grup olarak sınıflandırılırlar:
1. Pankreasın tek bir bölgesinde oluşmuş adacık hücreli kanser
2. Pankreasın içinde birkaç yerde oluşmuş adacık hücreli kanser, veya
3. Pankreas çevresindeki lenf bezlerine veya uzak bölgelere yayılma gösteren adacık hücreli kanser
Hekimin tedaviyi planlayabilmek için adacık hücreli kanserin tipini de bilmesi gereklidir. Adacık hücre tümörlerinin aşağıdaki tipleri belirlenmiştir:
Gastrinoma
Bu tümör midede çok fazla asid üretimine neden olacak aşırı düzeyde gastrin adı verilen hormon üretir. Fazla asidin sonucu olarak sindirim sisteminde ülserler gelişebilir.
İnsülinoma
Bu tümör aşırı miktarda insülin hormonu üretir ve alınan şekerin enerji sağlamak için yakılacağına depolanmasına neden olur. Bu ise, hipoglisemi adı verilen, kandaki şekerin aşırı düşmesi ile sonuçlanır.
Glukagonoma
Bu tümör aşırı miktarda glukagon hormonu üretir ve bu da, hiperglisemi denen kanda şeker miktarının artmasına neden olur.
Diğerleri
Adacık hücre kanserinin diğer tipleri pankreas ve /veya ince barsakları etkiler. Her tümör tipi vücuttaki değişik hormonları etkiler ve değişik yakınmalara neden olur.
Nüks
Nüks hastalık, tedavi edildikten sonra hastalığın tekrarlaması demektir. Hastalık pankreasta veya vücudun başka herhangi bir bölgesinde tekrarlayabilir.
Adacık hücreli kanser nasıl tedavi edilir?
Tüm adacık hücreli kanser hastaları tedavi seçenekleri vardır. Üç tür tedavi uygulanır:
* Cerrahi (kanserin ameliyatla çıkarılması)
* Kemoterapi (kanser hücrelerini öldürmek için ilaçlar uygulanması)
* Hormon tedavisi (kanser hücrelerinin üremesini önlemek için hormon kullanımı)
Adacık hücreli kanserinin olağan tedavisi cerrahidir. Hekim tümörü, pankreasın bir kısmı ile çıkarabilir. Bazen, ülserler nedeniyle midenin bir kısmı da çıkarılır (gastrektomi). Bölgedeki lenf bezleri de çıkarılıp kanserli hücreler içermesi açısından mikroskop altında incelenir.
Kemoterapi, kanser hücrelerini öldürmek için ilaçlar kullanır. Kemoterapi ağızdan alınacak hap şeklinde olabileceği gibi, damar veya kas yolu ile de vücuda verilebilir. Kemoterapi sistemik bir tedavi olarak adlandırılır, çünkü verilen ilaç kan dolaşımına katılır, tüm vücuda dağılır ve vücudun neresinde kanser hücresi bulursa öldürür.
Hormon tedavisinde, kanserli hücrelerin üremesini durdurmak veya tümörün neden olduğu yakınmaları hafifletmek için hormonlar kullanılır.
Hepatik atardamarın tıkanması (embolizasyon) işleminde, ilaç ve diğer ajanlarla karaciğerin kan akımını azaltarak veya bloke ederek karaciğerde gelişmekte olan tümör hücrelerinin ölmesi hedeflenir.
Tipe göre tedavi
Adacık hücreli kanseri tedavisi, tümörün tipi, evresi ve hastanın genel saılık durumuna baıımlıdır.
Geçmiş araştırmalarda yararı kanıtlandığı için standart tedaviler uygulanabileceği gibi bir klinik araştırmaya katılma da düşünülebilir. Standart tedavi ile tüm hastalar iyileşmez ve bazı standart tedavilerin yan etkileri umulandan daha yüksek olabilir. Bu nedenlerle kanser hastalarının daha iyi tedavi edilebilmeleri ve yöntemlerin güncellenmesi için klinik araıtırmalar planlanmaktadır. Bu tarz çalışmalarla ilgili daha geniş bilgi diğer sitelerden elde edilebilir.
Gastrinoma
Uygulanabilecek tedaviler aşağıdadır:
1. Kanseri çıkartmak için cerrahi
2. Mideyi çıkartmak için cerrahi (gastrektomi)
3. Pankreasa giden sinirlerin kesilmesi
4. kemoterapi
5. Hormon tedavisi
6. Karaciğerde gelişen kanser hücrelerini öldürmek için karaciğer atardamarının tıkanması veya embolizasyonu
İnsulinoma
Uygulanabilecek tedaviler aşağıdadır:
1. Kanseri çıkartmak için cerrahi müdahale
2. Kemoterapi
3. Hormon tedavisi
4. Yakınmaları gidermeye yönelik ilaçlar
5. Karaciğerde gelişen kanser hücrelerini öldürmek için karaciğer atardamarının tıkanması veya embolizasyonu
Glukagonoma
Uygulanabilecek tedaviler aşağıdadır:
1. Kanseri çıkartmak için cerrahi müdahale
2. Kemoterapi
3. Hormon tedavisi
4. Karaciğerde gelişen kanser hücrelerini öldürmek için karaciğer atardamarının tıkanması veya embolizasyonu
Diğer adacık hücresi kanserleri
Uygulanabilecek tedaviler aşağıdadır:
1. Kanseri çıkartmak için cerrahi müdahale
2. Kemoterapi
3. Hormon tedavisi
4. Karaciğerde gelişen kanser hücrelerini öldürmek için karaciğer atardamarının tıkanması veya embolizasyonu
Nüksetmiş adacık hücresi kanseri
Tedavi, hastanın başlangıçta aldığı tedavi, hastalığın nerede tekrarladığı gibi bir çok faktöre bağımlıdır. Kemoterapi denenebilir veya hastalar bu konuda yapılan bir klinik araştırmaya katılmayı isteyebilirler.