Hakas Cumhuriyeti
Hakas Cumhuriyeti
Sibirya’nın güneyinde, Sayan-Altay dağlarının yanında Altay Cumhuriyeti’nin kuzeyinde yer alan Hakasya, 62.000 km2’lik bir yüzölçümü ile Rusya Federasyonu’na bağlı özerk bir cumhuriyettir.
Hakasya’da 100’den fazla halk yaşamakta olup, nüfusu 270.000’dir. Bunun 90-100 binini Hakas Türkü teşkil etmektedir.
Başkenti Abakan olan Hakas Cumhuriyeti güçlü bir ekonomi ve ziraata sahiptir.
Uygur Türkçesine yakın Türkçe kullanan Hakaslar’ın asıl adı Koray (Hooray)lardır. Kaçin, Sogay, Kızıl ve Koybol olmak üzere 4 boydan meydana gelmişlerdir.
VI. ve XIV. yüzyıllarda bağımsız bir devlet olan Hakasya, 1727 yılında Rus işgâline uğramış, Rus-Çin Antlaşması sonucunda Rusya’ya bağlanmıştır. 1930 yılında özerk bölge statüsüne kavuşan Hakasya, SSCB’nin dağılmasından sonra “Hakasya Büyük Meclisi”nin aldığı bir kararla Rusya’ya bağlı özerk cumhuriyet statüsünü ilân etmiştir. Bu gelişme üzerine Rusya Federasyonu 3 Haziran 1991 tarihinde Hakas Özer Cumhuriyeti’ni kabul ve ilân etmiştir.
Hakas Parlâmentosunun bağımsızlık yerine özerklik statüsünü kabul etmesinin en büyük sebebi, 72 milletvekili bulunan parlâmentodaki Rus milletvekillerinin çoğunlukta olmasıdır. Parlâmento, hükümet ve devlet kadroları Ruslar’ın kontrolünde olup, Hakas halkının bağımsızlık hareketine müsaade edilmemektedir. Hükümet ve KGB bütün telekomünikasyonu kontrol altında tutmakta, Türkiye’ye yaklaşım belirli kalıplar altında tutulmaktadır.
Kaynak: http://www.kulturportali.gov.tr/medya/dokuman/dokumandetay/1119