Metro Çalışmalarında 2 Bin Yıllık Kalıntılar Ortaya Çıkarıldı
Cezayir: Orta Cezayir’de planlanan bir metro istasyonu alanında ortaya çıkan arkeolojik bir hazine, 2000 yıllık bir tarihe pencere açarak bir müze olmak üzere ayarlandı.
Cezayir’in başkentinin UNESCO-kayıtlı Cosbah’a yakın olan bu alan, Roma, Bizans, Osmanlı ve Fransız dönemlerinden kalıntılar kazandırdı.
Kazıların ortak yöneticisi arkeolog Kamel Stiti; “Muazzamdı. İlk bakışta, Cezayir’in 2000 yıllık tarihini görebilirsiniz,” dedi.
“İcosium” denilen bir Roma liman şehri konumunda olan kalıntılar, kültür bakanının planlanan metro hattı boyunca araştırmalar yapılmasını emrettiği zaman olan 2009 yılında keşfedildi.
Arkeologlar böylelikle; para, silah, 5.yy mozaikleri ile döşenmiş bir halk binası ve birkaç düzine mezar içeren büyük bir 7.yy Bizans mezarlığı keşfettiler.
Ayrıca, Fransız güçlerinin Kuzey Afrika ülkesini fethettikten kısa bir zaman sonra 1831’de yerle bir ettikleri Osmanlı döneminden kalma Es Sayida camisinin parçalarını buldular.
Sömürge hükümeti, onun yerine bir halk meydanı koydu ve onu “Kralın Meydanı” ve sonra da “Hükümet Meydanı” diye isimlendirdi. 1962’de ülkenin uzun uğraşlar sonucu kazanılan özgürlüğünden sonra “Şehitler Meydanı” olarak yeniden adlandırıldı.
Stiti, uzmanların sömürge öncesi az eserin alanda kaldığına inandıklarını, fakat kalıntıların çoğunun şaşırtıcı şekilde iyi korunmuş olduğunun ortaya çıktığını söyledi.
3000 m2 lik (32,300m2) alan, o kadar önemli görüldü ki belediye, planlarını metro istasyonu için ayarladı. Stiti’nin söylediği söz, Cezayir’de bir ilkti.
Alan, şimdi istasyona dahil edilen bir müze olacak, bu durumda planlanan 8000m2 den daha az yer kaplayacak.
Tünel, kalıntılar etrafında çalışmak için 35 m (115 adım) kadar derin olacak.
Metro Müzesi
Şehitler Meydanı istasyonu, 2011 Ekimde açılan ana metro hattının bir uzantısı olarak Kasımda açılacak şekilde ayarlandı.
1200 m2 lik bir alanı kaplayan ve kronolojik olarak organize edilen bu müze, kısa zaman sonra açılacak.
Kalıntıların bazıları, 7 metrenin üzerinde bir derinliği olacak.
Stiti; “Roma ve Atina’da müzeler belirli dönemleri sergilerler, oysaki burada ziyaretçi Cezayirlilerin 2000 yıllık tüm tarihini kucaklayabilecekler” dedi. “Bu, bir gurur kaynağıdır.”
“Bu proje, arkeolojinin gelişim ile ters düşmediğini gösteriyor”, dedi. “Bu, artı bir değer veriyor. Biri, ötekine onu yavaşlatmadan destek oluyor.”
“Metro projelerine ekstra masrafa sebep olan bu işi ertelememek için arkeologlar, resmi tatilleri de dahil ederek sıkı çalıştılar.”
Ulusal Arkeoloji Araştırma Merkezi (CNRA) ve Fransa Ulusal Koruyucu Arkeolojik Araştırmalar Enstitüsü (INRAP), 2013’ten beri kazı üzerine çalışıyorlar.
Farklı millet ve alanlardan 150’den fazla insan, genç Cezayirli arkeologlara önemli bir kazıda çalışmaları için değerli fırsatlar sağlayarak bu projelerde yer aldılar.
Bu alana yakın bir yerde yaşayan 70 yaşındaki Aicha, müzenin açıldığını görmeyi dört gözle beklediğinin söyledi.
“İnşaat işleri yüzünden daha fazla zorluk olmayacak ve ben metroyla seyahat edip, iki kız torunumla müzeyi ziyaret edebileceğim,” dedi.
50 yaşında, lise tarih öğretmeni Said, gençler için rehberli ziyaretler olmasını, “böylelikle ülkemizin birkaç bin yıllık tarihine sahip çıkabilecekler” ini umduğunu söyledi.
Çeviri: Elif Nur Targan
Bir önceki yazımız olan Salamis Deniz Savaşı İçin Toplanılan Yer Bulundu başlıklı makalemizde antik dönem, artemission ve atinalılar hakkında bilgiler verilmektedir.