Kanda Gebelik Testi Ne Zaman Yapılmalı? Ne Zaman Doğru Sonuç Verir?
Beta HCG olarak bilinen kanda gebelik testi, hamileliğin varlığını kesin olarak ortaya koyan yöntem olarak tanımlanabilir. Sperm ve yumurta hücrelerinin birleşmesinin ardından rahme yerleşen embriyo, anne adayının beta HCG hormonunun daha fazla salgılanmasını sağlar. Dolayısıyla bu hormonun ölçümü sonucunda gebeliğin varlığı veya yokluğu kolayca saptanabilir. HCG hormonu, gebeliğin ilk zamanlarında embriyo tarafından, gebeliğin ortasında ve sonralarında ise plasentadaki sinsityotrofoblast hücreleri tarafından üretilir.
Kanda Gebelik Testi Neden Yapılır?
- Gebeliği onaylamak
- Bebekte down sendromu olup olmadığını tespit etmek
- Ektopik hamilelik gibi anormal gebeliklerin varlığını saptamak
- Fetüsün yaşını belirlemek
- Düşük ihtimalinin olup olmadığını tespit etmek
Kanda gebelik testi bazı durumlarda, anne adayına uygulanacak X-ışınları içeren tıbbı tedavilerden önce mevcut bir gebeliğin varlığından emin olmak için de yapılır. Böylelikle hem fetüsün hem de anne adayının zarar görmesi engellenmiş olur.
Kanda Gebelik Testi Ne Zaman Yapılmalı?
HCG testinin ne zaman yapılacağı konusunda bilgi vermeden önce HCG hormonu ne zaman ve neden artar sorusunu yanıtlamak daha doğru olacaktır.
HCG hormonu:
- İnsan embriyosu 8 hücreli olduğu zaman üretilmeye başlar. Ancak embriyo, ilk haftalarda rahim duvarına tutunmadığı için anne kanındaki HCG hormonunun yükselişi analiz edilemez.
- Gebeliğin ilk ve ikinci haftalarında ise 48 saatte bir ikiye katlanacak şekilde artış söz konusu olur. Dolayısıyla testin adet gecikmesinden 1 hafta sonra yapılması daha net ve doğru bir sonuç alınmasına yardımcı olur.
HCG hormonunun gebelik döneminde yükselmesinin asıl nedeni:
- Plasenta hormon üretimine başlayana kadar yumurtalıklarda hormon üretiminin devamlılığına yardımcı olmaktır.
- Gebeliğin 6-7. haftalarında ikiye katlanan artış 3-4 gün boyunca devam edebilir.
- Ayrıca her gebelikte kesin ve doğrusal bir artış gerçekleşmesi beklenmemelidir.
Tüp Bebek Tedavisinde Kanda Gebelik Testi Ne Zaman Yapılmalı?
Tüp bebek tedavisinin normal gebeliklerden tek farkı gebeliğin gerçekleşme şeklidir. Bunun dışında gebeliğin süreci, bebeğin anne karnındaki gelişimi, devamlılığı ve hormonların işleyişi normal gebelikle aynıdır.
Tüp bebekte:
- Kadın ve erkek üreme hücreleri laboratuvar ortamına alınır ve döllenme gerçekleştirilerek anne rahmine transfer edilir.
- Bu transfer işleminden yaklaşık 12 gün sonra anne adayına kanda gebelik testi uygulanır.
- Eğer embriyo anne rahmine tutunabilmişse, kandaki beta HCG hormonu yükselmeye başlayacaktır. Böylelikle gebelik testi de pozitif olarak gözükecektir.
- Ayrıca beta HCG testi, ilk seferde negatif çıktığında sonucu garantilemek adına birkaç gün sonra tekrarlanmalıdır.
Kanda Gebelik Testi Yanlış Çıkar mı?
Kanda gebelik testinde zamanlama çok önemlidir. Eğer adet gecikmesinden çok daha erken dönemde test uygulanırsa, hamilelik söz konusu olsa bile yalancı negatif sonuçlar ile karşılaşma olasılığı mevcuttur. Çünkü beta HCG hormonu, kanda henüz belirgin bir yükselişe geçmemiştir.
Yanlış pozitif sonuçlar ise:
- Yalancı negatif sonuçların aksine yanıltıcı bir şekilde hamile olunduğunu ifade eder. Aslında gebelik söz konusu değildir ve sonuç yanlıştır.
Kimyasal gebelik adı verilen düşük gebelikler, test talimatlarına uymamak ve doğum tedavileri de kanda gebelik testlerinin bazı dönemlerde yalancı pozitif sonuçlar vermesine neden olabilir.
Kanda Gebelik Testi Nasıl Yapılır?
Öncelikle kanda gebelik testinin evde yapılması mümkün değildir. Bunun için mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Laboratuvar ortamında koldan alınan bir kan numunesinin incelenmesi neticesinde gebeliğin varlığı ortaya konabilir.
- Testin aç veya tok karnına yapılması sonucu etkilemez.
- Gebeliğin saptanması için normal bir kan tahlilinde olduğu gibi 1 tüp kan alınması yeterlidir.
- Test sonuçlarının genelde aynı gün, 1-2 saat içerisinde alınması mümkündür. Ancak bazı laboratuvarlar, yoğunluk sebebiyle test sonucu ertesi gün de hazır edebilir.
- Günün her saatinde test yapılabilir.
Kanda Gebelik Testinin Olası Riskleri
Beta HCG testinin, normal bir kan testinden farkı olmadığı için belirgin bir riski de yoktur. Sadece iğne takılan bölgede, 1-2 gün boyunca morarma görülebilir. Bu durumda iğne çıkarıldıktan sonra ilgili bölgeye basınç uygulanarak morarma düzeyi en aza indirilebilir.
Çok nadir rastlansa da bazı durumlarda çeşitli risklerle karşılaşılması ihtimali mevcuttur:
- İğne vurulan bölgede enfeksiyon
- Bayılma
- Hematom
- Baş dönmesi
- Aşırı kanama
Gebelik Testinde HCG Değerleri Hangi Aralıkta Olmalı?
Beta HCG hormonu:
- Hamile olmayan bir kadında yaklaşık 0-10 mlU/ml arasındadır.
- Gebe olan kadında ise döllenmenin 6. gününden itibaren hormon seviyesi yükselişe geçer.
- İlk olarak kanda yükselişe geçmesi dolayısıyla, kanda gebelik testi aracılığıyla gebelik tayini yapılır.
- Kanda yükselişe geçtikten birkaç gün sonra da idrar tahlilleriyle ortaya konabilir.
Gebelikten söz edebilmek için:
- Beta HCG hormonunun en az 5-10 mlU/ml aralığında olması gerekir. Ayrıca bu hamilelik hormonunun iki günde bir önceki günden 2 kat daha fazla artması da beklenir.
Eğer hormonda beklenen yükselme gerçekleşmezse dış gebelik ihtimali düşünülmelidir. Dış gebeliğin erken dönemlerde tespit edilmesi anne sağlığı açısından oldukça önemlidir. Gebelik hormonunun beklenen seviyede olması durumunda ultrason tetkikiyle gebelik kesesinin varlığının görüntülenmesi mümkündür.
- 3. hafta: 10-50 mlU/ml
- 4. hafta: 5-425 mlU/ml
- 5. hafta: 20- 7300 mlU/ml
- 6. hafta: 1,080-56,000 mlU/ml
- 7-12. haftalar arası: 7,650-290,000 mlU/ml
- 13-16. haftalar arası: 1,300-250,000 mlU/ml
- 17-24. haftalar arası: 4,000-165,000 mlU/ml
- 25-40. haftalar arası: 3,640-117,000 mlU/ml
Beta HCG hormonunun değerlendirilmesi esnasında en düşük ve en yüksek değerler dikkate alınır ve ortalama bir değer elde edilir.
Kan Değerlerinin Sonucu Göre Hamilelik Değerlendirmesi
- Kan değerlerinin düşük olması; düşüğü ifade eder.
- 2 kat yükselmesi; sağlıklı gebeliği ifade eder.
- Hafif artış; sağlıklı olmayan dış veya boş gebeliği ifade eder.
- 2 kattan daha fazla artış; çoğul gebeliği ifade eder.
0-20 arasındaki yer alan değerler genellikle şüphelidir, değerler bu aralıkta olduğunda gebelik varlığı tespit edilemez. Dolayısıyla testin 2-3 gün sonra tekrar edilmesi gerekir.
Gebelik Döneminde Beta HCG Hormonunun Görevleri Nelerdir?
- Hamilelik döneminde relaksin hormonunun salgılanmasına destek olarak rahim kasılmalarını en aza indirir.
- Bebeğin anne rahmine tutunmasını ve burada yuvalanmasını sağlar.
- Erkek bebeklerin testislerinde salgılanan testosteron hormonunu uyararak işlevsel hale getirir.
- Gebeliğin ilk 3 ayına kadar, “korpus luteum” yapısından progesteron hormonunun salınmasına yardımcı olur. Plasenta oluşumu tamamlandıktan sonra ise “korpes luteum” yapısının yerine salgılama plasentadan gerçekleşir.
- Gebeliğin ilk 3 ayından sonra anne adayının mide bulantılarını önemli ölçüde azaltır.
Faydalandığımız Kaynaklar: