Bayram namazları iki rekat olup eda edilmesi vacip olan namazlardandır. Cemaatle kılınan bayram namazlarında kıraat cehren (açıktan sesli olarak) yapılır. Bayram namazlarında ezan ve kamet okunmaz. Niyetin kalp ile yapılması yeterli olsa da dil ile söylenmesi müstehaptır. Cuma namazının farz olduğu kimselere bayram namazlarını eda etmek vaciptir.
Bayram namazlarının vacip olmasının şartları vardır. Ayrıca bayram namazlarının sıhhatinin şartları da vardır. Bayram namazının kılınışına geçmeden önce bu şartların bilinmesinde fayda olduğu için bunları maddeler halinde sizlerle paylaşalım.
A) Vücubunun şartları 6'dır:
1- Erkek olmak,
2- Hür olmak,
3- Sıhhatli olmak,
4- Mukim olmak (yolcu olmamak)
5- Akıllı olmak,
6- Baliğ olmak. (Ergenlik çağına girmiş olmak)
B) Sıhhatinin şartları 4'dür:
1- Bayram namazı kılınacak yerin şehir veya şehir hükmünde bir yer olması,
2- Halifenin yani devlet yetkilisinin veya ona vekalet eden kişinin izninin olması,
3- Vaktin girmiş olması
4- Namaz kılınacak caminin veya mescidin herkese açık olması.
NOT: Bayram namazı güneş doğduktan 50 dakika geçtikten sonra, öğle namazı vaktinden önceki kerahet vaktinin gireceği gireceği zamana kadar kılınabilir.
BAYRAM NAMAZLARININ KILINIŞI:
- Sabah namazı camide cemaatle kılındıktan sonra bayram namazı vakti girene kadar, imam veya camideki diğer görevliler tarafından cemaate vaaz edilir veya Kur'an-ı Kerim okunarak vaktin girmesi beklenir. Yılda iki defa kılındığı için cemaat tarafından namazın kılınışı unutulacağından dolayı namaz öncesi cemaate namazın nasıl kılınacağının anlatılması iyi olacaktır.
- Müezzin (essalah) diyerek cemaati ayağa kaldırır. Cemaat saf düzenini aldıktan sonra müezzin yüksek sesle niyetin nasıl yapılacağını hatırlatır. (Üzerimize vacip olan Ramazan veya Kurban Bayram namazına, uyun hazır olan imama)
- İmamın bayram namazına niyeti ise şöyledir: Niyet ettim Allah (c.c.) rızası için Ramazan veya Kurban Bayram namazını kılmaya ve kıldırmaya, döndüm kıbleye.
- Cemaatin niyeti ise şöyledir: Niyet ettim Allah (c.c.) rızası için Ramazan veya Kurban Bayram namazını kılmağa, döndüm kıbleye, uydum hazır olan imama.
- İmam sesli olarak aldığı tekbirle birlikte namaza başlar ve sessizce "Sübhaneke Duası"nı okur. İmam sesli cemaat ise sessiz olmak üzere (Allah-u Ekber" diyerek üç defa tekbir alır. Her tekbirle birlikte eller kulaklara değdirildikten sonra bağlanmadan yanlara salıverilir. Tekbirler arasında üç defa "Sübhanellah" denilecek kadar durulur. Üçüncü tekbirin ardında eller aşağı salınmadan göbeğin üstünde bağlanır.
- İmam sessizce Eûzü besmeleyi çektikten sonra açıktan yani seslice Fatiha suresini okuduktan sonra bir miktar daha Kur'an okuyarak rükû ve secde yaparak ikinci rekata kalkarlar.
- İmam ikinci rekata başlayınca sesli olarak fatiha suresini ve akabinde bir miktar daha Kur'an okuyarak tekbirlere geçilir. İlk rekatta olduğu gibi fasılarla üç defa tekbir alınır. Ancak ilk rekatın aksine üçüncü tekbirden sonra eller bağlanmadan yana salındıktan sonra dördüncü tekbirle beraber rükû ve secdeye gidilir. Son oturuştaki dualar (Tahiyyat, salli barik, Rabbena atina ve firli) okunduktan sonra selam verildikten sonra namaz tamamlanmış olur.
BAYRAM NAMAZI HUTBE DUALARI;
Bayram namazlarında sol tarafa verilen selamdan sonra cemaat toplu halde seslice teşrik tekbirlerine başlar. Teşrik tekbirleri üç defa söylenir. Cemaat seslice tekbirleri söylerken imam bayram hutbelerine okumak üzere minbere çıkar ancak oturmaz. Çünkü bayram hutbelerinde imamın hutbeye çıkınca oturması mekruhtur.
NOT: Bayram namazlarında hutbe okunması ve hutbenin de namazdan sonra okunması sünnettir. Minbere çıkan imam cemaat tarafından söylenilen teşrik tekbirlerinin bitmesini oturmadan bekler. Cemaat tarafından söylenilen tekbirler bitince imam hutbe okumaya tekbir ile başlar.
KURBAN BAYRAMI HUTBE DUALARI
İmam hutbe okumayı, minberde okunan ayet ile bitirir. Ancak imam ayeti okuduktan sonra cemaatin tekbir getirmesi için öncülük eder. İmamın işaretiyle camaat tarafından getirilmeye başlanan tekbirlerle birlikte minberden inen imam, mihraba geçer ve cemaate dönerek oturur.
Tekbirler bittikten sonra müezzin sesli olarak (Alâ Rasulina Salavat" diyerek salatı selam söyler. Sonra müezzin sesli olarak Eyetel Kürsi duasını sesli olarak okuduktan sonra (La ilahe İlllellahu vehdehu la şerike lehu..) cümleleriyle duaya geçer. Toplu yapılan dua ile birlikte bayram namazı tamamlanmış olur. Namaz sonunda cemaatin topluca bayramlaşması için imamın öncülük etmesi cemaat tarafından beklenir. Bu şekilde bayram namazının edası tamamlanmış olur. Umarız bu yazımız sizlere bir nebze olsun fayda sağlar. Selam ve Dua ile..