Nedir?
Skolyoz nedir?
Skolyoz, omurganın normalde düz olan dikey çizgisindeki lateral (yana doğru meydana gelen) kıvrılmadır. Yandan bakıldığında omurga, sırtın üst tarafında hafif bir yuvarlaklık, sırtın alt kısmındaysa içe doğru hafif bir kıvrım şeklinde görülmelidir. Önden veya arkadan bakıldığındaysa omurga, normalde düz bir görünüm arz etmelidir. Skolyozlu bir kişiye önden ya da arkadan bakıldığında, omurgası eğrilmiş görünür.
Sebebleri
Skolyozun Sebepleri
Skolyozun pek çok türü vardır:
- Konjenital Skolyoz: Doğumda oluşan kemik anormalliklerinden kaynaklanır.
- Sinir Kasları Skolyozu: Kaslardaki veya sinirlerdeki anormalliktir. Spina bifida, serebral palsiya da, felç geçirmiş olan ya da felçle bağlantılı durumların bulunduğu kişilerde sıklıkla görülür.
- Dejeneratif Skolyoz: Bu tür travmatik kemik hasarları (bir yaralanma veya hastalık gibi), daha önceki ağır bel ameliyatları ya da kemik erimesinden kaynaklanır.
- İdiopatik Skolyoz: En yaygın skolyoz türü olan idiopatik skolyozun tanımlanabilir belli bir nedeni yoktur. Bu konuda birçok teori vardır; fakat hiçbiri bir sonuca ulaşabilmiş değildir. Ancak, idiopatik skolyozun genetik olabileceğine dair güçlü bulgular vardır.
Skolyoz kimlerde görülür?
Genel açıdan bakıldığında, bu hastalığa kadınların erkeklerden daha yatkın oldukları görülür. İdiopatik skolyoz, yaygın olarak 10 ila 16 yaşlarındaki ergenleri etkiler. Bu hastalık gelişme çağında ilerleyebilir; fakat yetişkinlik döneminde ilerleme devam etmez.
Teşhis
Skolyoz Teşhisi
Skolyoz eğriliklerinin çoğu okulda yapılan muayenelerde, çocuğun doktoru veya aile doktoru muayenesinde, erken yaşlarda ortaya çıkar. Ayrıca bir ebeveyn tarafından da fark edilebilir. Çocukta skolyoz bulunabileceğine dair ipuçlarıysa düz olmayan omuzlar, göze çarpan yassı omuz kemiği, belin ya da bir tarafa yaslanma pozisyonunun düzgün olmamasıdır. Skolyozun teşhisi ve türünün belirlenmesi, dikkatli bir kemik muayenesi ve eğriliğin büyüklüğünü gösteren bir röntgen çekimiyle gerçekleşir.
Tedavi
Skolyoz Tedavisi
Ergenlik dönemindeki skolyoz hastalıklarının çoğu, düzenli aralıklarda (genellikle her 4 ila 6 ayda) gerçekleştirilen fiziki muayene ve düşük radyasyonlu röntgen çekimiyle gözlemlenir.
Skolyoz tedavileri şunlardır:
- Korse: Korse, omurga eğriliği 25 ila 40 derecede olan erginlerde, özellikle de kemikleri hala gelişmekteyse ve gelişimin tamamlanması için en az iki yıl daha gerekiyorsa, yaygın bir tedavi seçeneği olarak kullanılır.
Korsenin amacı, eğrilmenin ilerlemesini engellemektir. Korse geçici bir düzelme sağlayabilir, fakat kuşak çıkarıldığında eğrilik orijinal durumuna geri dönecektir.
- Ameliyat: Genellikle eğrilmeleri 40 ila 50 dereceden büyük olanlar için skolyoz ameliyatı düşünülür. Amaç eğriliğin daha kötüye gitmesini önlemektir. Ameliyat, omurgayı tam olarak düzeltmez. Ameliyat sırasında, eğriliğin bir kısmını düzeltmek ve yerleştirilen kemik parçası kaynayıp, eğriliğin meydana geldiği alanda bir katılık meydana gelene kadar doğru pozisyonda tutmak amacıyla, metalik protezler yerleştirilir. Skolyoz ameliyatı genellikle vertebranın kalıcı olarak bir araya getirilmesini içerir, buna da spinal füzyon denir.
Füzyon omurganın birleşen bölümlerinin gelişimini engellediğinden, küçük çocuklarda füzyonu kullanmayan bir başka teknik uygulanabilir. Bu durumda ameliyattan sonra mutlaka korse kullanılmalıdır.
Birçok çalışma, skolyozun ilerlemesini durdurmak için elektriksel uyarının, egzersiz programı ve elle düzeltmenin bir fayda sağlamadığını gösteriyor. Fakat skolyoz hastaları aktif ve zinde kalmalıdırlar.