... konulu sunumlar: "Bölüm 15 Refah İktisadı David Begg, Stanley Fischer and Rudiger Dornbusch, Economics, 9th Edition, McGraw-Hill, 2008 PowerPoint presentation by Alex Tackie."— Sunum transkripti:
1 Bölüm 15 Refah İktisadıDavid Begg, Stanley Fischer and Rudiger Dornbusch, Economics,9th Edition, McGraw-Hill, 2008PowerPoint presentation by Alex Tackie and Damian Ward1
2 Refah İktisadı İktisadın normatif konuları ele alan dalıdır. Amacı ekonominin nasıl işlediğini açıklamak değil,Ne ölçüde iyi işlediğini değerlendirmektir.See the introduction to chapter 15 in the main text.2
3 Eşitlik ve Etkinlik Yatay eşitlik Dikey eşitlik Benzer insanların benzer muamale görmesiDikey eşitlikDoğuştan gelen farklılıkların yol açtığı etkileri hafifletmek için farklı insanların farklı muamele görmesiSee Section 15-1 in the main text.3
4 Pareto etkinliğiVeri bir tüketici tercih seti, kaynaklar ve teknoloji ile,eğer kimsenin durumunu kötüleştirmeden en az bir kişinin durumunu iyileştiren başka bir dağılım mümkün değilse, mevcut dağılım pareto-etkin demektir.See Section 15-1 in the main text.4
5 Tam rekabet ve Pareto etkinliği Eğer ekonomideki her piyasa tam rekabetçi serbest bir piyasa ise, ekonominin bütününde ortaya çıkan denge Pareto-etkin olur.Adam Simith’in “Görünmez El” vurgusunda ifade edildiği gibi.See Section 15-2 in the main text.5
6 Rekabetçi denge ve Pareto-etkinliği Q1*gibi herhangi bir denge çıktı düzeyinde, son birim film tüketicilere P1* kadar bir ekstra fayda sağlar.Rekabetçi film endüstrisi için arz eğrisi (SS) filmin marjinal maliyetidir.P1*, Q1* ‘in ötesinde, marjinal maliyet ile tüketicilerin sağladığı marjinal fayda arasında bir ayrışma vardır.Dolayısıyla P1*, Q1* noktasına yöneliş, toplumu daha iyi bir duruma getirir.SSDFilm FiyatıP1*See Section 15-2 in the main text, and Figure 15-3.DQ1*Film Adedi6
7 Piyasa başarısızlığı (Market failure) Serbest piyasa kaynakların etkin dağılımını sağlayacak şekilde dengeye gelemediğinde ortaya çıkar.Olası nedenler:Eksik rekabetToplumsal öncelikler (örneğin eşitlik)DışsallıklarDiğer eksik piyasalar (missing markets)risk, bilgi...Henüz metalaşmamış, piyasası oluşmamış mallar (Future goods: temiz hava gibi)See Section 15-4 in the main text.7
8 DışsallıklarDışsallık, bir bireyin üretim veya tüketim kararı başkalarının üretim veya tüketimini doğrudan etkilediğinde ortaya çıkar…Piyasa fiyatları aracılığı ile etkilenim bunun dışındadır:Örneğin, bir kimya firması atığını göle boşaltıp, balık tutma olanağını ortadan kaldırıyorsa dışsallık ortaya çıkar.See Section 15-5 in the main text.8
9 DışsallıklarNegatif dışsallık: Termik santralden kaynaklanan sera gazı emisyonuPozitif dışsallık: Temel eğitim sadece o eğitimi alan için değil içinde yaşadığı toplum için de faydalıdır.
10 Üretimde dışsallık D P MPC D Q MPC firmanın üretim için DD bir ürünün talep eğrisiolsun (marjinal sosyal faydayıtemsil ettiği şeklindeyorumlayabiliriz)DPriceMPC firmanın üretim içinkatlandığı marjinal özelmaliyet olsun(basitlik için sabit kabuledilmekte).PSee Figure 15-5 in the main text.MPCDPiyasa, fiyatın P ve miktarın Qolarak belirlendiği, MPC = DDeşitliği sağlandığında dengeyegelir.QQuantity10
11 Üretimde dışsallık MSC MPC Q* Q Eğer firma kirliliiğe yol açıyorsa, topluma marjinal sosyalmaliyet (MSC) kadar bir maliyetyükler.QuantityPriceDD(MSB)MPCQQ*Bu yüzden sosyal optimum,DD(MSB)=MSC eşitliğininsağlandığı Q*’da gerçekleşir.Toplum için piyasabaşarısızlığındankaynaklanan genel refah kaybıQ* ve Q arasında, MPC’yi aşanMSC ile temsil edilir.See Figure 15-5 in the main text.11
12 Tüketimde dışsallıkÖrneğin, komşular bakımlı bir bahçeden fayda sağlayabilir.QMPC,MSCTüketim dışsalllığınınbir sonucu olarakMSB>MPB ‘dir veserbest piyasadengesi Q miktarını sağlar.MSBQ'Sosyal optimum ise MSB = MSCeşitliğinin sağlandığıQ' dır.PriceKahverengi alan refah kaybınıgösterir.See Section 15-5 in the main text, and Figure 15-6.DD(MPB)Quantity12
13 Sera gazlarıThis Figure is based upon the data presented in Box 15-3 in the main text entitled "Atmosphere of pollution". In the animated version, it will appear series by series. The first series shows emission levels as at 1990, expressed as an index based on 1990 = (But draw to your students' attention the fact that the USA level of emission is way beyond that of other countries. The second series shows the relative change between 1990 and 1995, with emissions increasing in Japan, USA and Italy. The third series then shows the targets agreed for 2012 under the Kyoto Protocol This shows that progress has been rather mixed! Some issues are raised in the main text box that can be discussed with your students here.13
15 Kyoto Protokolü 1997’de yürürlüğe girdi 2006’ya kadar 169 ülke imzaladıABD imzalamadıTürkiye 2009’daki onayı ile son imzacılar arasında yer aldı1990’a göre, 2012’ye kadar salınımın %5 daha az olması hedeflendi.Karbon ticareti dahil olmak üzere birçok mekanizma yürürlükte.
16 Kyoto Protokolü sonrası Kyoto Protokolü 2012 sonunda yürürlükten kalkacakYeni protokol için bir dizi uluslararası görüşmeler yapıldıKopenhag 2009;Durban 2011 iklim zirveleriDurban 2011 zirvesiÜlkeler 2015’e kadar planlarını oluşturup, 2020’den itibaren yürürlüğe koymayı taahhüt etmiştir.
17 Değer mi?Çin ve diğer gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler daha iyi bir gelecek için bugün kısıntıya gitmeli mi?Stern’in değerlendirmesine göre, karbon salınımını azaltmak küresel yıllık GSYH’nin sadece %1’ine mal olacaktır.Eğer önlem alınmazsa, çok yakın bir gelecekte iklim değişikliğine bağlı afetlerin küresel ekonomiye yıllık maliyetinin küresel GSYH’nin %20’sine kadar ulaşabileceği öngörülmektedir.