Rum basını, Kıbrıs sorununa yönelik mekik diplomasisinin arzu edilen sonucu vermediğini ve Genel Sekreter Ban Ki Moon'un çıkmazın aşılması için bütün ümidini Greentree'deki zirveye bağladığını yazdı.
Haftalık Kathimerini haberi "Greentree'deki Yeni Görüşme Eşlerle Birlikte... New York'ta Sosyal Renkli İki Günlük Görüşme ve Hemen Ardından On Günlük Yoğunlaştırılmış 'Gel-Git'" başlığıyla yansıttı.
Gazete, BM Genel Sekreteri'nin niyetinin, Greentree'de iki tam gün kalmak ve liderlerle önceki üçlü görüşmedekinden çok daha uzun zaman geçirmek olduğunu yazdı.
Gazete, Ban'ın, sosyal ortam oluşturulması için Greentree'ye lider eşlerini de davet ettiğini, ayrıca kendi eşinin de katılacağını anımsattı.
Diplomatların, Ban'ın Greentree'ye eşlerin de götürülmesi önerisine alaycı yaklaşarak, "aile ortamı yaratılarak çıkmazın kırılacağına inanmayı ütopik" bulduklarını vurgulayan gazete, Ban'ın liderle öncekinden çok daha yoğun bir görüşme yapacağına da işaret etti.
Gazete, Genel Sekreter'in liderlere müzakere hızını artırmaları ve daha çok ilerleme kaydetmeleri çağrısını yinelediğini yazdı, özetle şunları ekledi:
"Geçen hafta Lefkoşa'da yer alan müzakerelerden olumlu bir şey çıkmadı. Kıbrıslı Türk lider Derviş Eroğlu'nun, mülkiyette detayları inceleyecek olan komisyon için isim vermeyi reddetmesi de görüşmenin somutlaştırılmasına müsaade etmiyor.
Kıbrıs'taki Özel Temsilcisi Lisa Buttenheim'ın Ban Ki Moon'a aktardığı görüntü, iyimserliğe çok da olanak tanımayacak kadar korkunçtu. Bir Kıbrıs Rum kaynağı gazetemize, mekik diplomasisi bulunduğunu, BM yetkililerinin Başkan Hristofyas ve Eroğlu'nun temsilcileri arasında çeşitli fikirlerle mekik dokuduğunu ancak bu görüşmelerin esasa değil daha çok prosedüre ilişkin olduğunu söyledi.
Ocak ayı başlarında, liderlerin Genel Sekreter'e vereceği yemeğin ardından BM yetkilileri tutum değişikliği elde edemeseler bile en azından değişiklik olanaklarını tamamen değerlendirebilmek için iki taraf arasında yoğun bir mekik diplomasisi gerçekleştirecek. Aynı Rum kaynak 'Kıbrıs Türk tarafı mülkiyetin toprak müzakeresinin pratikte birleştirilmesini kabul ederse özlü ilerleme olanağı olur' dedi. Ancak yalnız Kıbrıs Türk tarafının son aşamadan önce toprağın daha özlü şekilde incelenmesini kabul edip etmeyeceğinin dışında, BM'nin onu (Kıbrıs Türk tarafını) buna ikna mı edeceği yoksa meselenin oraya götürülmesi için bir 'mini-çok taraflı konferans' yapılmasını kabul etmesi için bizim tarafa yönelik 'kroşelerini' tekrarlayacağı belirsizliğini koruyor.
Diplomatik kaynaklar Greentree görüşmesinden önce, BM'nin bir sonraki adımının ne olacağına dair değerlendirmeleri henüz erken buluyor. Şu anda en olası versiyon; prosedürün nisana kadar devam etmesi ve bir görüşme daha yapılması, ardından da ya görüş birliğine varıldığının ve referandumlara kadar izlenecek yol haritasının veya prosedüre 2013'teki başkanlık seçimlerine kadar ara verildiğinin ilan edilmesidir."
Gazete, "Kararla İlgili Yetki BM'nin En Üst Kademesinden İngilizlere" başlıklı haberinde Rum yönetiminin yoğun girişimlerinin ardından İngilizlerin Güney Kıbrıs'a Kıbrıs sorununda çok taraflı konferans düzenlenmesi ifadesinin Güvenlik Konseyi'nin BM Barış Gücü'nün görev süresine ilişkin karar taslağına girmesi önerisinin BM'nin üst kademesinden geldiği bilgisini ilettiğini yazdı.
Gazete konuyla ilgili olarak BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Danışmanı Aleksander Downer'ın Ada'da, Genel Sekreter Yardımcısı Lynn Pascoe'nın da New York'ta yaptığı temaslar dışında meselenin Genel Sekreter'in İngiltere Dışişleri Bakanı William Hague Bonn'da yaptığı görüşmede de ele alındığını belirtti, şunları ekledi:
"Güvenlik Konseyi yetkilerinde yeni oldubittiler yaratılması yönünde harcanan çabalara rağmen son karar hayal kırıcıydı. Çünkü karara çok taraflı konferans düzenlenmesi ifadesi eklenmemekle kalmadı, Güvenlik Konseyi tarafından katı ön şartlar da getirildi."
Politis Genel Sekreter'in, Greentree 2'den hemen sonra iki tarafı garantör ülkelerin ve belki AB'nin de katılacağı çok taraflı konferansa çağırmakta kararlı göründüğünü yazdı.
Gazete, Kıbrıs Türk tarafının toprak başlığını Türkiye olmadan müzakere edemeyeceğini söylediğini, Hristofyas'ın da mülkiyeti, toprak müzakeresiyle paralel olmazsa görüşmeyeceğini söylediğine işaret ederek, özetle şunları yazdı:
"Üçlü görüşmede Ban Ki Moon özellikle BM uzmanların çalışmalarına yatırım yapacak ve tarafları, çok taraflı toplantı çağrılmasını haklı gösterecek bir anlaşmaya ulaşmaya ikna etmeye çalışacak. Ban'ın Greentree 1'in ardından yaptığı açıklamada konferans sözü geçti ve o zamandan beridir Kıbrıs sorununa ilişkin bütün sözlü açıklamalarında yer alıyor. Çoklu konferans ifadesi, diplomatik maharetle BM Barış Gücü'nün görev süresinin uzatılmasıyla ilgili son kararda da geçti."
YÖNETİM BAŞLIĞI ARACILIĞIYLA ÇOK TARAFLI KONFERANSA
Fileleftheros, "Yönetim (Başlığı) Aracılığıyla Çok Taraflı Konferansa... 'Oyunun Sonu' Yolunu Açacak Bir Başlıkta Anlaşma İstiyorlar" başlıklı haberinde BM'nin, en baştan yaptığı ve prosedürün 2012 içinde tamamlanmasını öngören yol haritasında hiçbir değişiklik olmadığını yazdı.
Gazete, BM'nin şu andaki hedefinin ya 22-24 Ocak'ta yapılacak üçlü görüşme sırasında veya sonrasında en azından Yönetim Başlığı'nı kapatmak olduğunu yazdı, edindiği bilgilere dayanarak özetle şunları kaydetti:
"BM yetkilileri Yönetim başlığı kapanırsa bir sonraki adıma, Kıbrıs sorununda çok taraflı konferans gerçekleştirmeye geçilebileceğine inanıyor ve halen AB, ekonomi, iç güvenlik konularında çok sayıda görüş birliğine ulaşıldığı görüşündedir. Ancak doğrudan müzakerelerde şekillenen olgular ışığında bu argüman bugün çok zor görünüyor.
Kıbrıs Rum tarafı prosedürdeki durgunluğun çıkmaza götüren krize vardığını söylüyor. Son Eroğlu-Hristofyas görüşmesinde, mülkiyetin müzakeresi sırasında gerginlik yaşanması tesadüf değildir. Rum tarafı ayrıca, Ankara'nın ve Eroğlu'nun uzlaşılanları kabul etmemekteki ısrarlarının bu son üçlü görüşmede bile görüş birliklerine ulaşılması olanaklarını önemli ölçüde daralttığını belirtiyor.
Lefkoşa'nın bu ortaya koyduklarına üçüncü taraflar; Başkan Hristofyas'ın daha iki gün önce Genel Sekreter ile Kıbrıs sorununda ilerleme kaydedildiği ve birkaç ileri adımla prosedürün oyunun sonuna geleceği konusunda anlaştığı cevabını verdiler. Yabancı diplomatik kaynaklar 'Dolayısıyla Kıbrıs dışında ilerlemeden, Kıbrıs içerisinde çıkmazdan söz edilemez' vurgusunu yapıyor. özellikle de gerek BM gerek Türk tarafı sürekli 'ilerleme olduğu' ve 2012 içinde çok taraflı konferans toplanabileceğini söylerken.
Bir sonraki üçlü görüşmeye kadar yapılacak görüşmelerde bu görüntünün değişmesi beklenmiyor. Diplomatik kaynaklar, müdahil tarafların izole edileceği ve Genel Sekreter'den baskısı altında olacakları Greentree'deki yoğunlaştırılmış görüşmelerde gerekli görüş birliklerine nasıl varacaklarını sorguluyor. Ortak zemin yokken, egemenlik ve çözümün şekli konusunda anlaşamamışken yönetim başlığı nasıl kapanacak. Dahası, BM anlaşmazlıkların üzerine köprü kurulabileceğini söylese de dönüşümlü başkanlık konusunda anlaşma yok."
(ŞA/GÜR)
TAK