Walther Flemming
Walther Flemming (1843-1905)
Alman biyolog ve sitogenetiğin kurucusudur.
Mitozun günümüzün teknolojisiyle çekilmiş fotoğraflarından yaklaşık 135 yıl önce Walther Flemming, 1882 yılında mikroskopla yaptığı gözlemler sonrası mitoza ait ilk çizimleri yayımlamıştır.
Hücre döngüsü, ilk defa 1882 ‘de Walther Flemming tarafından geliştirilen boyama sistemi ile gözlenmiştir.
Başlangıçta özellikle vücuttaki yağ dokusu ve lenf düğümleriyle ilgilenen Flemming, daha sonra araştırmalarını hücrebilim üstüne yoğunlaştırdı. Hücrebilim 19. yy’ın başlarında özellikle Schleiden ve Schwann’ın öncü çalışmalarıyla gelişme göstermiş, ancak mikroskop tekniklerinin yetersizliği nedeniyle hücrenin yaşam etkinliğine ilişkin bilgi kısıtlı kalmıştı. 19. yy’ın ortalarında, saydam yapılı hücrenin mikroskopla gözlenmesini kolaylaştıran boyaların geliştirilmesiyle, hücrenin yapısını ve biyolojik süreçlerini ayrıntılı bir biçimde inceleme olanağı doğdu. Bu dönemde hayvan hücrelerini incelemeye başlayan Flemming, bölünmekte olan hücrelerin çekirdeklerinde çeşitli aşamalardaki değişiklikleri gözleyerek, çekirdek içindeki bazı maddelerin boyayı fazlasıyla emdiklerini saptadı ve bu maddelere “renkli” sözcüğünden türetilen “kromatin” adını verdi. Hücre bölünmesi sırasında kromatinin “kromozom” adım verdiği yapıları oluşturduğunu gösterdi. Ne var ki, Flemming’in 1870’lerde tanımladığı, daha sonra kalıtım mekanizmasının biyokimyasal temelini oluşturduğu anlaşılan kromozomlar, ancak H.W.G. Waldeyer’in (1836-1921) 1880’lerin sonlarında gerçekleştirdiği çalışmalarından sonra ilgi gördü.
Schwerin yakınlarındaki Sachenberg şehrinde psikiyatrist Carl Friedrich Flemming ve ikinci eşi Auguste Winter’in beşinci çocuğu ve tek oğlu olarak dünyaya geldi. İlk çalışmalarını meslektaşı ve aynı zamanda ömrü boyunca arkadaşlık ettiği yazar Heinrich Seidel’in de bulunduğu Residenzdtadt Gynasium’da yaptı.
1868 yılında mezun olduğu Rostock Üniversitesi’nde tıp eğitimi aldı. Daha sonra 1870-1871 yılları arasında Fransa-Prusya Savaşı'nda askeri tabip olarak görev yaptı. 1873’ten 1876’ya kadar Prag Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak çalıştı. 1876’da Kiel Üniversitesi’nde professörlük görevini kabul etti. Anatomi Enstitüsü başkanlığına getirilen Flemming ölümüne kadar bu görevde hayatını sürdürdü.
Anilin boyalarından yararlanarak kromatin adını verdiği bazofilik boyaları kuvvetlice emen bir yapı keşfetmeyi başardı. Kromatinin hücre çekirdeğindeki ipliksi yapılarla ilişkili olduğunu gördü. Felmingin ipliksi dediği yapılar daha sonra Alman anatomist Wilhelm von Waldeyer-Hartz tarafından kromozom (renkli vücut manasına gelir) olarak isimlerdirdi. Belçikalı bilim adamı Edouard Van Beneden de bunları bağımsız olarak gözlemledi.
Flemming, Yunanca’da iplik manasına gelen mitoz (mitosis) olarak isimlendirdiği hücre bölünmesi ve kromozomların yavru çekirdeklere dağılım süreçlerini inceledi. Lakin henüz yavru kromatidleri yani eş olan iki ayrı yapıya bölünmeyi farkedememişti. Mitoz bölünmeyi hem canlılarda hem de semender balığının yüzgeç ve solungaçlarından elde edilen biyolojik maddelerden yapılan renkli numuneler üzerinde inceledi. Bu çalışmalar ilk olarak 1878 ve 1882’de Zellsubstanz, Kern und Zelltheilung isimli kitapta yayınlandı.Flemming, keşiflerine dayanarak ilk defa tüm hücre çekirdeklerinin daha önceki kuşaktan bir hücre çekirdeğinden geldiği kanısına vardı.
Mendel’in kalıtım konusundaki öncü çalışmalarından habersiz olan Flemming’in, karmaşık ve genel bir üreme biçimi olan mitoz bölünmeyi tanımlaması ve kromozomların sayıca iki kat artması konusundaki incelemesi, Mendel’in araştırmalarının de Vries tarafından ortaya çıkartılmasıyla, önem kazanmıştır.
Flemming, Gregor Mendel’in kalıtım üzerine yaptığı çalışmalardan habersizdi, bu yüzden kendi gözlemleri ile kalıtımsal miras arasında bir bağlantı kurmamıştı. Flemming’in yaptığı çalışmaların ehemmiyetinin, Mendel kurallarının yeniden keşfi ile birlikte gerçek manada anlaşılması için 20 yıl geçmesi gerekecekti. Mitoz bölünmeyi ve kromozomları keşfetmesi tüm zamanların ön önemli 100 bilimsel keşfinin ve hücre biyolojisi alanında en önemli 10 keşfin arasında gösterilmektedir.
Flemming’in adı Alman Hücre Biyolojisi Topluluğu tarafından verilen madalyayla onurlandırılmıştır.
Eserleri: Zellsubstanz Kem, und Zellteilung, 1862, (“Stipolazma, Çekirdek ve Hücre Bölünmesi”).
Kaynakça:
tr.wikipedia.org/wiki/Walther_Flemming
anibal.gyte.edu.tr/hebe/AblDrive/71167157/w/Storage/217_2011_1_111_71167157/Downloads/mbg-111-biyoloji-unite-12.pdf
Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi
http://www.lokmanbas.net/bilim-adamlari/walther-flemming