Omugalıların Beyin Evrimi
Evrim sırasında omurgalıların beyin bölümlerinin gelişmişliği göreceli olarak değişti.
Biyoloji
Etiketler
beyin, evrim, sefalizasyon, beyincik, beyin sapı, hayvan, omurgalılar, sürüngenler, memeliler, balıklar, biyoloji
İlgili ekstralar
Görüntüler
Omurgalıların beyin tipleri
Animasyon
- balık
- sürüngen
- memeli
- ön beyin - Balıklarda ağırlığı daha küçüktür ve koklama duyusuna hizmet eder. İnsanda beynin en gelişmiş bölgesi olup yüksek seviyedeki beyin işlevlerinin (duyular, hareketlerin planlanması, konuşma, düşünme, vs.) merkezidir.
- beyincik - Hareketlerin düzenlenmesinde önemlidir.
- beyin sapı - Omuriliğin devamıdır; evrimsel olarak en ilkel beyin bölgesidir. İnsanda hayati reflekslerin merkezidir (solunum, kan basıncının düzenlenmesi, kusma, öksürme, vs.).
- koku lifleri
Anlatma
Evrim sırasında gelişmiş hayvanlarda beynin boyutu ve görevleri artmakla birlikte beyin en yüksek düzeydeki sinirsel aktivitelerin merkezi haline gelir. Bu sürece sefalizasyon (kafa oluşumu) denir.
Beynin başlıca bölümleri beyin sapı, beyincik, ara beyin ve ön beyindir. Beyin sapında hayati önem taşıyan vejetatif reflekslerin merkezleri bulunur. Beyin sapının bir kısmı olan orta beyin önemli reflekslerin merkezi olup duyularda, özellikle görme ve işitmede önemlidir.
Ara beyin hormonal ve vejetatif merkezdir, ön beyin ile kaplıdır. Ön beyin balıklarda koklama duyusuna hizmet eder; ancak evrim sırasında yeni işlevler de üstlendi.
Evrim sırasında beyin bölümlerinin birbirine oranı değişti. Balıklarda beyin sapı diğer bölümlere oranla büyüktür, ön beyin ise gelişmemiştir ve koklamada önemlidir.
Sürüngenlerde ön beyin diğer bölümlere oranla daha büyüktür ve koklamanın dışında başka işlevleri de yürütür; beyin kabuğu burada meydana gelir.
Beyin yapısına bakıldığında kusma, öksürme ve kan basıncının düzenlenmesi gibi en ilkel, hayati fonksiyonların merkezi olan beyin sapının sadece memelilerde bulunduğu görülür. Beyin sapı algılamada daha az görev üstlenir, bu işlevlerin çoğunu ön beyin yürütür. Memelilerin beyninde kuşkusuz ön beyin daha baskındır. Beyin kabuğunun kıvrımları çıkıntılar ve girintiler oluşturarak kabuğun yüzeyini önemli ölçüde artırır. Ön beyin, bu büyük yüzeyli beyin kabuğu sayesinde konuşma ve mantıklı düşünme gibi daha yüksek düzeydeki beyin işlevlerinin merkezidir.
İlgili ekstralar
Beynin başlıca bölümleri beyin sapı, ara beyin, ön beyin ve beyinciktir.
En büyük kara hayvanıdır.
A 19. századi angol természettudós evolúciós elméletének kidolgozásában a Beagle vitorlással tett utazása fontos szerepet játszott.
En büyük keseli hayvanlardan biri.
Beynin başlıca bölümleri beyin sapı, beyincik, ara beyin ve loblardan oluşan ön beyindir.
Görüntüde insan vücudunun en önemli sistemleri tanıtılmaktadır.
Kafatasının koruduğu beyin ile omurganın koruduğu omurilik, merkezi sinir sisteminin iki önemli parçasıdır.
Devoniyen ve Permiyen Dönemlerin arasında (358-299 milyon yıl önce) yaşayan çok büyük canlılar.
Omurgalıların yaşam döngüsü bireyin üreme hücrelerinin oluşmasından bir sonraki neslin üreme hücrelerinin oluşmasına kadar sürer.
Omurilik, merkezi sinir sisteminin omurgada bulunan kısmıdır, içinden omurilik sinirleri çıkar.
Merkezi sinir sistemi beyin ve omurilikten, çevresel sinir sistemi ise sinirler ve gangliyonlardan (sinir düğümlerinden) oluşur.
İlkel, 360 milyon yıl önce nesli tükenen iki yaşamlı. Dört ayaklı karasal omurgalılarının erken örneği.
Yaşayan fosil; kara omurgalılarının evriminde önemli türdür.
Balıklar ve dört bacaklı kara omurgalıları arasında evrimsel geçişi gösteren halkadır.