ZİLYETLİK NEDİR?
Zilyetlik, bir nesne üzerinde mutlak hakimiyet türü içinde kurulan ilişkiye geri döner. Başka bir deyişle, zilyetlik bir mülkün kullanılması ve elde tutulması anlamına gelir. Düzenli yaşamda, zilyetlik ve sahiplik kavramları bazen birbiriyle karıştırılır. Bununla birlikte, bu ikisi tamamen farklı kavramlardır. Zilyetlik bir mala atıfta bulunurken, sahiplik belirli bir duruma işaret etmek için kullanılır. Sahip olunan mülk ile ona sahip olan kişi arasında belirli bir köprü kurulur. Zilyetlikte, mülk ile ona sahip olan kişi arasında lisanslı bir bağlantı kurulur. Zilyetlikten söz edebilmek için mutlak egemenliğin yanı sıra zilyetliğe de ihtiyaç vardır. Bu zilyetlik kavramı bu metnin konusunu oluşturacaktır.
Zilyetlik nedir?
Zilyetlik, mülk ile zilyetlik bağı kuran kişiyi ifade eder. Zilyetliğin, zilyetlik gibi değil, belirli bir durumu ifade ettiğinden daha önce bahsetmiştik. Bu nedenle, bu özel durum birçok alternatif yöntemle gerçekleştirilecektir. Taşınır ve taşınmaz mallar söz konusu olduğunda, doğası gereği, bu mülkün sahibi genellikle ek olarak zilyettir. Dahası, mal sahibi taşınmazı bir kira sözleşmesi kapsamında farklı bir kişiye kiralamış olabilir. Bu durumda, kiracı muhtemelen zilyet olacaktır. Zilyetlik, kiracı binayı boşaltana kadar veya kiracı tahliyesi edilene kadar devam edecektir. Aynı şekilde, bir nesne üzerinde intifa haklarına benzer irtifak haklarına sahip olan kişiler, eşyayı idareleri altında tuttukları sürece bu mülkün zilyetliğindedirler.
Zilyetliğin zorluğuna bir başka örnek vermek gerekirse; örneğin, belirli bir miktar mülke sahip olan babanın vefat ettiğini varsayalım. Tam burada, mirasçıların mirasın bölünmesi ve ikame prosedürleri olmaksızın bu mallar üzerinde en iyi mülkiyete sahip olmaları gerekmez. Bununla birlikte, mülk mirasçılar tarafından yaşamaya devam edecektir.
Dahası, zilyetliğin yetkili yollarla tesis edilmesi gerekmez. Zilyetlik yalnızca belirli bir durumu ifade ettiğinden, herhangi bir yaklaşımla tespit edilebilir. Örneğin, hırsızlık suçunu ele alalım. Burada hırsız bazı mülkleri yasadışı bir şekilde ele geçirmiştir. Hırsızın bu aletlere hakkı yoktur, ancak şu anda onları elinde bulundurmaktadır. Aynı yaklaşımla, dolandırıcılık suçunun faili de belirli araçlar üzerinde haksız bir hakimiyet kurar. Bu yaklaşımda, taşınır ve taşınmaz malların haksız edinimi zilyetliğin oluşumunu durdurmaz. Bu nedenle, buradaki suçun failleri, söz konusu ürünlerin zilyetliğine sahip olabilirler.
Zilyetliğin Özellikleri Nelerdir?
Zilyetlikle ilgili akla gelen en önemli 4 özellik vardır. Bunları sıralayalım ve temel olarak ifadelere bir göz atalım:
- Aleniyet ve Karine: Taşınmazlar için aleniyet tapu sicili tarafından sağlanır. Taşınırlar için ise aleniyet zilyetlik kavramı ile sağlanır. Bu nedenle, bir taşınır malı elinde bulunduran belirli kişi, o mülkün sahibi olarak kabul edilir. Bu yalnızca bir karine teşkil eder. Bu nedenle, diğer her senaryoda her zaman bilgilendirme ve sunma potansiyeli olabilir.
- Edinim İşlemi: Tam burada zilyetlikle gerçekleşen yer 2 faktör için önemlidir. Birincisi, tapuda malik olarak görünen ve hiçbir hakkı bulunmayan kişi, dava açmadan ve iyi niyetli olarak taşınmaz üzerindeki zilyetliğini on yıl boyunca sürdürürse, bu duruma itiraz edilemez. Farklı bir ifade ile bu konuda tapu iptal davası açılamaz. Bunun yanı sıra, bir taşınmazı yirmi yıldır zilyetliğinde bulunduran ve tapuda herhangi bir kaydı bulunmayan, dava açmayan ve zilyetliğini kesintisiz olarak sürdüren bir kişi, bu taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkının tapu siciline tescilini talep edebilir. Aynı koşullar altında, zilyet ayrıca, tapu sicilinden maliki tespit edilemeyen veya yirmi yıl önce gaipliğine karar verilen bir kişinin adına kayıtlı taşınmaz mal için tapu sicilinde zilyetlik hakkının tescilini talep edebilir. İkinci olarak, başka bir kişinin taşınır malını dava açmaksızın ve kesintisiz olarak, iyi niyetle ve malik sıfatıyla beş yıl boyunca zilyetliğinde bulunduran bir kişi, zamanaşımı yoluyla bu taşınır malın maliki haline gelecektir.
- İşletme Güvenliği: Türk Medeni Kanunu, alacaklının bir borç ilişkisine dayanarak bir mala zilyet olması durumunda, alacaklının bu mal üzerinde hapis hakkı kurabileceğini düzenlemektedir. Zilyetlik altındaki mal, taşınır mal veya kıymetli evrak da olabilir. Alacaklı, hapis cezasını sadece borç ödenene kadar uygulayabilir. Burada iki ayrıntı var. Birincisi, ödenmesi gereken bir borç olmalıdır. Bunun yanı sıra, sahip olunan mülkün bu borçla ilişkili olması gerekir.
- Barış ve Huzuru Sağlama Operasyonu: Bu işlem kesinlikle aleniyet ve karinenin bir uzantısıdır. Hiç kimse bir başkasının mülkiyetinde bulunan bir malı, ona hakkı olduğunu iddia ederek zorla alamaz.
Zilyetlik Çeşitleri Nelerdir?
Zilyetlik muhtemelen birçok açıdan tamamen farklı sınıflandırmalara konu olacaktır. Çoğunlukla tamamen hakka dayalı zilyetlik – Çoğunlukla tamamen hakka dayanmayan (Haksız) zilyetlik ve Asli zilyetlik – Nispi zilyetlik, geniş bir rasyonelleştirme alanı gerektirdiği için ayrı başlıklar altında değerlendirilecektir. Bu 2 sınıflandırma dışında kalan 5 sınıflandırmayı aşağıdaki gibi sıralayacağız:
- Dolaylı Zilyetlik – Doğrudan Zilyetlik: Bir nesne üzerinde mutlak idareyi doğrudan elinde bulunduran kişi doğrudan zilyettir. Bir kez daha, başka bir belirli kişi aracılığıyla eşyalar üzerinde mutlak idareyi sürdüren bir kişi dolaylı zilyetliktedir. Örneğin, endüstriyel taksisini çalışması için bir sürücüye kiralayan mal sahibi dolaylı zilyetliktedir. Bunun yanı sıra, sürücü baskısı da doğrudan zilyetlikte olabilir.
- Tek Sahiplik – Müşterek Sahiplik: Eğer sadece tek bir kişi zilyet ise, tek zilyetlikten söz ederiz. Bunun yanı sıra, eğer birkaç kişi zilyet ise, buna müşterek zilyetlik denir. Müşterek zilyetlik, müşterek zilyetlik ve müşterek zilyetlik olarak ikiye ayrılır. Eğer ev sahiplerinden her biri diğerlerinden bağımsız hareket edebiliyorsa, müşterek zilyetlikten söz ederiz. Eğer birlikte hareket etmek zorundalarsa, o zaman müşterek zilyetlikten söz ederiz. Örneğin, bir para kuruluşundaki kasa sadece iki kişinin anahtarlarını birleştirerek açılabiliyorsa, o zaman müşterek zilyetlikten söz ederiz. Bir kez daha, eğer her anahtar kasayı birbirinden bağımsız olarak açabiliyorsa, o zaman müşterek mülkiyetten söz ederiz. Mirasçılar, müteveffanın hayatını kaybetmesinden sonra düzenlenen mirasçılık belgelerinde belirtilen ürünleri birlikte sahiplenirler.
- Eşyada Zilyetlik – Haklarda Zilyetlik: Kural olarak, zilyetlik yalnızca eşyalar üzerinde kurulabilir. İstisnai olarak, zilyetlik ayrıca haklar üzerinde de ortaya çıkabilir. Bir binanın duvarında aleniyet hakkı varsa bu durum söz konusu olabilir.
- Yediemin olarak zilyetlik: Bu asal nitelik, mal sahibinin veya izin verilen danışmanın rızasıyla zilyet olan bir kişiye atfedilir. Örneğin, bir çamaşır makinesi mal sahibi tarafından tamir edilmek üzere bir tamirciye bırakıldığında, tamirci artık yediemin olarak mülkün sahibidir.
- Başkaları İçin Zilyetlik – Kendisi İçin Zilyetlik: Kural olarak, zilyet bu davayı kendisi için açar. Başka bir belirli kişi için zilyetlikte, zilyetlik başka bir belirli kişi içindir. Örneğin, bir yolcu çiçeğini sulaması için komşusuna bırakırsa, başka bir belirli kişi için de zilyetlik söz konusu olabilir.
Güvenilir Zilyetlik Nedir?
Asıl Zilyet ile Güvenilir Zilyet arasındaki mükemmellik, zilyetlik türlerine de konu olabilir. Bu sorunu daha geniş bir incelemeye konu edebilmek için ayrı bir başlık altında ele alacağız:
- Asli Zilyetlik – İnanılan Zilyetlik: Sahip olunan mülk, sınırlı kesin bir hak veya belirli bir hakkı yapmak veya kullanmak amacıyla benzersiz bir belirli kişiye de teslim edilecektir. Bu durumda, her belirli kişi zilyettir. Ürünlerin sahibi ilk zilyettir ve ürünlerin teslim edildiği belirli kişi ikincil zilyettir. Taşınır bir mala tesadüfen zilyet olan bir kişi, malın kendisinden iyi niyetle edinildiği belirli kişinin zilyetlik karinesine dayanabilir. Taşınır üzerinde sınırlı bir fiili hak veya özel hak iddia eden zilyedin iddia ettiği mülkiyetin varlığı bir karine olarak dikkate alınır. Bununla birlikte, ikincil zilyet bu karineyi taşınırı kendisine veren kişiye karşı ileri süremez. Birçok açıdan, inançlı zilyetler, eşyalar üzerinde asli zilyetlerle aynı güvenliğe sahiptir. İnançlı zilyetlerin zilyetliği korumak için baskı kullanmaları ve tecavüzü durdurmak için orantılı baskı kullanmaları onaylanmıştır. Bunların yetersiz kaldığı yerlerde, ikincil zilyetler de zilyetliği korumak için onaylanmış işlemlere başvurabilirler. Mülkiyetin zamanaşımı yoluyla kazanılması, yalnızca mal sahibinin kapasitesi dahilinde zilyetlik durumunda geçerlidir. Bu nedenle, ilk ve ikincil zilyet arasındaki mükemmellik bu açıdan önemlidir.
Haksız Zilyetlik Nedir?
Zilyetlik türlerindeki bir diğer ayrım ise zilyetliğin çoğunlukla tamamen Doğru – Uygunsuz (Haksız) zilyetliğe dayalı olarak sınıflandırılmasıdır. Burada bir kez daha, tam bir inceleme yapabilmek için ayrı bir başlık altında incelemeyi tercih ettik:
- Öncelikle Usule Uygun Zilyetlik – Öncelikle Usule Uygun Olmayan Zilyetlik (Haksız) Zilyetlik: Zilyet olan belirli kişi genellikle tamamen uygun bir zilyetliğe bağlıdır. Uygunsuz zilyetlik olağandışıdır. Burada dayanılan uygunluk genellikle zilyetliğin uygunluğudur. Kiralama, rehin ve emanet gibi durumlarda, zilyet uygun bir şekilde bağlıdır. Ancak, haksız zilyetlik tamamen herhangi bir uygunluğa dayanmaz. Örneğin, bir hırsız çalıntı mala haksız zilyettir. Aynı şekilde, haksız zilyet olarak bir taşınmazı haksız yere işgal eden bir kişi de haksız zilyet olabilir. Bu bağlamda, ecrimisil, yani haksız işgal için tazminat, bu kişiden ayrıca talep edilebilir. Kişi, zilyetliği altındaki mülkün tamamen herhangi bir hakka dayanmadığını bilmiyor olabilir. Bu durumda, iyi niyetli bir haksız zilyetten bahsedilir. Aynı şekilde, zilyedin bunu bilmesi gerekmiyorsa veya zilyet bunu bilmeye hazır değilse, iyi niyetli haksız zilyet kavramından bahsedilir. Bu kavram, zilyedin iade yükümlülüğünün kapsamının belirlenmesinde de önemli olabilir. Ürünleri varsayılan hakkına uygun olarak kullanan veya bunlardan yararlanan iyi niyetli haksız zilyet, ürünleri iade etmekle yükümlü olduğu kişiye herhangi bir tazminat ödemek zorunda değildir. Aynı şekilde, kendi iradesi dışında ürünlere gelen herhangi bir kayıp veya zarardan da sorumlu değildir. İyi niyetli haksız zilyet, ürünleri iade etmekle yükümlü olduğu belirli kişiden ürünler için zorunlu ve yan faturalar için tazminat beyan edebilir. Haksız zilyet, bu tazminat beyanı yerine getirilene kadar ürünleri iade etme yükümlülüğünü yerine getirmekten kaçınabilir. Tehlikeli dinde haksız zilyet, hak sahibini mağdur ettiği ölçüde zararı tazmin etmekle yükümlüdür.
Possession nasıl satın alınabilir?
Mülkiyet 4 farklı şekilde elde edilecektir. Bunları listelemek ve kısaca açıklamak gerekli olsa da, bunlar aşağıdaki gibidir:
- Ayırt Edici İktisap: Burada, zilyetliğin kazanılması durumunda, bir kişi tek taraflı irade sergileyerek ürünler üzerinde mutlak yönetim kurar. Bu aşamada, başka bir belirli kişinin rızası gerekli değildir. Mülk daha önce sahiplenilmiş olabilir. Bunun da ayrıca bir önemi yoktur. Bu edinimlerden birinin en tipik türü, doğadaki sahipsiz araçlara sahip olmaktır. Örnek olarak dağlarda kekik toplamak ve sahipsiz koyunlara gururla sahip olmak verilebilir. Önceki zilyedin mutlak hakimiyeti, önceki zilyedin mutlak hakimiyetini tanımayarak elde edilecektir. Hırsızlık bunun bir örneğidir.
- İkame yoluyla edinim: Burada, önceden var olan bir zilyetlik ilişkisi ve bu ilişkinin zilyedin ihtiyacı ile benzersiz bir belirli kişiye geçişi vardır. Örneğin, bir malın satılması ve zilyetliğin farklı bir kişiye geçmesi bunun bir örneğidir. Zilyetliğin el değiştirmesi, zilyetliğin zamanaşımı ile kazanılması kapsamında sorgulanacaktır. Zilyetliğin el değiştirmesi ayrıca önceki zilyedin talebi veya bir mahkeme kararı nedeniyle de gerçekleşebilir. Örneğin, bir vesayet davasında atanan vasinin mülk içindeki mülkü yönetirken kurduğu zilyetlik bağlantısı bunun bir örneğidir.
- Teşebbüs yoluyla iktisap: Tam burada, hakim zilyet mülk üzerinde zilyetliğini sürdürür. Bununla birlikte, özel iradesi ile birlikte, başka bir belirli kişi adına model yeni bir mülkiyet ilişkisi kurulur. Bu süreç, tek başına zilyetliğin müşterek zilyetliğe dönüştürülmesi veya basit zilyetliğin kademeli zilyetliğe dönüştürülmesi şeklinde olabilir. Örneğin, kiralanan mülkün bir kira sözleşmesi kapsamında kiracıya geçmesi bu bağlamda bir tür edinimdir.
- Miras yoluyla edinim: Böyle bir edinim diğerlerinden tamamen farklıdır. Çünkü burada zilyedin ihtiyacı ve mutlak hakimiyet unsuru aranmamalıdır. Müteveffanın hayatını kaybetmesinden sonra ürünlerin mirasçılara devredilmemesi gerekse bile, mirasçılar bu ürünlerin mülkiyetini miras yoluyla satın alacaklardır.
Kaybolan Mülkiyet Nedir?
Bu kavram, zilyetliğin değişmesi için birincil öneme sahiptir. Zilyetliğin değişimi ayrıca sağlama veya feragat edilen sağlama türünden olabilir. Temlik yoluyla el değiştirme, devreden ve devralanın el değiştirme yoluyla mevcudiyeti şeklinde olabileceği gibi, bu yolla mevcut olmayan zilyet arasında el değiştirme potansiyeli de olabilir. Temin, konunun kendisinin hibe edilmesi veya konuyu temsil eden bir şeyin hibe edilmesi şeklinde gerçekleşebilir. Örneğin, kiralanan bir evde gerekli olan bir şeyin kiracıya verilmesi bunun bir örneği olabilir. Teminatlı zilyetlik değişimi lisanslı bir danışman aracılığıyla gerçekleştirilecektir.
Peki, vazgeçilen tedarik nedir? Burada, mal üzerinde herhangi bir yönetim değişikliği söz konusu değildir. Zilyetliği devreden, mal üzerinde mutlak yönetime sahip olmaya devam eder. Örneğin, evini satan kişi o evde kiracı olarak oturmaya devam eder. Yanlış tedarik durumunda, zilyetlik değişikliğinin konusu ve ürünlerin neden kesinlikle önceki zilyedin idaresi altında kaldığına dair gerekçe birbirinden bağımsız olmalıdır. Örneğin, konutu sunan kişi, konut üzerindeki hapis hakkından en iyi şekilde yararlanıyor ve parayı alamadığı için konutta ikamet etmeye devam ediyorsa; bu durum karşılıksız iktisap olarak düşünülemez.
Zilyetlikten feragat halinde, zilyetliği devralan 3. kişilerin zarar görmesini engellemek için bildirim yükümlülüğü getirilmiştir. Zilyetliğin bu yolla 3. bir kişiye devredilmesi halinde, bu dava ancak zilyetliği devam ettirecek ve devralacak kişiye tebligat yapıldıktan sonra hüküm ve sonuç doğuracaktır.
Zilyetlik Davaları Nelerdir?
Zilyetliğin enerji tecavüzüne karşı korunması her zaman mümkün olmayabilir. Bu aşamada muhtemelen bir dava açılacaktır. Mülkiyeti elinde bulunduran kişi, mülkü kendi idaresi altına almışsa ve anında geri alacak konumda değilse; o mülkün artık yeni bir sahibi vardır. Bu nedenle, mülk ancak bir dava yoluyla geri alınabilir ve bu da haksız fiil için tazminat taleplerinin gündeme geleceği yerdir. Burada dava açma yetkisi, taşınmazlar söz konusu olduğunda tapuda kayıtlı olanlara tanınmıştır. Taşınırlar söz konusu olduğunda ise zilyet olan herkes onaylanmış merakı olması şartıyla dava açabilir. Zilyetlik davaları, tecavüzün ref’i davası ve zilyetliğin iadesi davası olarak ikiye ayrılır. Burada tecavüzün ref’i davasından bahsedilecekken, zilyetliğin iadesi davası bir alt başlık altında incelenecektir. Taşınır mallar üzerindeki taşınır mal davaları incelenmeyecektir.
Aslında, tecavüzün iadesi talebinde önemli bir sorun, devam eden bir tecavüzün varlığıdır. Tecavüz, mülkün kullanımını durdurabilir veya zorlaştırabilir. Bu dava, tecavüz edenin mülkiyet hakkı olsa bile muhtemelen açılacaktır. Buradaki amaç, saldırıyı sona erdirmek, yola çıkmayı ortadan kaldırmak veya zararı ortadan kaldırmaktır.
Bu davalardan birinde, zilyetliğin iadesi davasında olduğu gibi, saldırgana üstün hakkını hemen ortaya koyma hakkı verilmez. Bununla birlikte, bu talepten sonra, saldırganın çoğunlukla tamamen üstün hak beyanını temel alan yeni bir talepte bulunması mümkündür. Böyle bir davanın ilk amacının tecavüzü mümkün olan en kısa sürede sona erdirmek olduğu kabul edilmelidir. Bu dava, zilyetliğe ve faile yönelik tecavüz eyleminin gerçekleştiği tarihten itibaren 2 ay içinde ve her halükarda 12 ay içinde açılmalıdır.
Zilyetliğe Dayalı Tapu İptali ve Tescil Davası Nedir?
Bu başlık altında inceleyeceğimiz dava türü, zilyetliğin iadesi davası olacaktır. Burada davacı, kendisinden haksız olarak alınan zilyetliğin tekrar alınarak kendisine verilmesini talep etmektedir. Bu, tapunun iptali ve ev, arazi, alan ve diğerleri aracılığıyla belirli bir kişinin kimliğine tescil talebine karşılık gelir. Davacı ayrıca, zilyetliğin gasp edilmesi nedeniyle karşı taraftan tazminat talep edebilir. Zilyetliği gasp edilen belirli kişi normalde ilk veya ikincil zilyettir. Gaspçı, söz konusu malın asli ve vasıtasız zilyetliğini başka bir kişiye devretmişse, bu hareket ona karşı yapılamaz. Bununla birlikte, taşınır mallar ve tazminat için bir talepte bulunmak mümkündür.
Bu durumda, davacının söz konusu mülkün kendisine ait olduğunu ve başka bir kişi tarafından gasp edildiğini belirtmesi yeterlidir. Ayrıca, mülk üzerinde bir hakkı olduğunu belirtmek zorunda değildir. Bununla birlikte, tapuların iptali ve tescili durumunda, bu bile belirlenmelidir. Bu aşamada, mülkü gasp eden kişi, o mülk üzerinde üstün bir hakka sahip olduğunu anında sunabilirse, bu üstün hak kabul edilecek ve gasp eden kişi mülkiyeti vermekten kaçınma esnekliğine sahip olabilecektir. Bununla birlikte, derhal ispat mutlak bir ön koşuldur. Derhal ispat ile kastedilen, davalının mahkemeden süre talep etmeksizin üstün hakkını anında ortaya koyabilmesidir.
İhlalin reddi davasında olduğu gibi, böyle bir dava da gasp eyleminin ve gaspçının öğrenildiği tarihten itibaren 2 ay içinde ve her halükarda 12 ay içinde açılmalıdır. Bu süreler aşıldıktan sonra bu başvurunun yapılması mümkün olmayacaktır. Bununla birlikte, tapu iptali ve tescilinin amacının zilyetliğe dayandığı unutulmamalıdır. Çoğunlukla zilyetliğe dayalı tapu iptal ve tescil davaları, bu süreler geçtikten sonra son zamanaşımı süresine tabi olarak açılacaktır.
Hazineye Ait Taşınmazlarda Zilyetlik Nedir?
Hazineye ait arazilerde zilyetlik durumunda ne olur? Burada 2B olarak kategorize edilen yerlerden bahsediyoruz. Bu yerlerin bu şekilde adlandırılmasının nedeni, Orman Yönetmeliği’nin 2. maddesinin b bendinde düzenlenmiş olmalarıdır. Bu metne göre, 31.12.1981 tarihinden önce objektif olarak orman vasfını kaybetmiş araziler, tarım veya hayvancılık için kullanılmasında sosyal fayda olabilecek yerlerde orman sınırları dışına çıkarılır. Bu araziler daha sonra devlet hazinesi adına tescil edilir.
Daha sonra bu arazilerin bulunduğu yerde kadastro çalışmaları yapılır. Bu yerlere çok uzun süredir sahip olan ve prosedürleri tamamlayan hak sahipleri, ilgili tapu sicilinin beyanlar bölümüne kaydedilecektir. Daha sonra, bu kişiler idareye başvurmak isterler. Halihazırda kararlaştırılan sistem ödemesi icra şirketine ödenmelidir. Bundan sonra, taşınmaz malın bulunduğu yerdeki belediye, en iyi sahiplere bir bildirim gönderecektir. Bildirim tarihinden itibaren 3 ay içinde, ödenmesi gereken miktar ilgili belediyeye ödenmelidir. Bu, söz konusu arazi için belirlenen gerçek piyasa değerinin miktarıdır. Bundan sonra geçiş süreci gerçekleştirilecektir.
Burada, son tarihler hakların kaybedilmesidir. Farklı bir ifadeyle, kararlaştırılan miktar başvurudan sonraki 3 ay içinde yatırılmazsa, o arazinin sahibine dönüşme fırsatı kaybedilecektir. Bunun tek istisnası, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından bir af çıkarılmasıdır. Araziye 30 veya 40 yıl gibi uzun bir süre sahip olsalar bile, son mahkemelere başvuramazlar ve çoğunlukla tamamen bu soruna dayanarak arazinin kendi adlarına tescil edilmesini talep edemezler. Farklı bir ifadeyle, bu senaryoda arazinin mülkiyetini elde etmek için tek teknik, basitçe açıkladığımız yöntemi izlemektir.
Zilyetlik Hakkı Kaç Yıldır?
Başlangıçta, zilyetliğin bir hak olmadığını, yalnızca fiili bir duruma atıfta bulunduğunu belirtmek gerekir. Bununla birlikte, zilyet tarafından mülk üzerinde tesis edilen haklar vasıtasıyla zilyetlik bağlantısına dayanan belirli zaman aralıkları olduğu belirtilmelidir. Bunun dışında, zilyetliği bir zaman dilimine tabi tutmak veya sınırlamak mümkün değildir.
Örneğin, zilyetliğin kazanılması eyleminden bahsettiğimizde bazı aralıklardan bahsetmiştik. Bu aralıklar, zilyetliğin kazanılması için yönetmelikte öngörülen olağanüstü ve olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı aralıklarıdır. Taşınırlar söz konusu olduğunda, zilyetliğin kazanılması için olağanüstü zamanaşımı süresi 5 yıl olarak hazırlanmıştır. Taşınmazlar için bu olağanüstü aralık yaklaşık 10 yıldır. Taşınırlar için olağanüstü bir zamanaşımı süresi öngörülmezken, taşınmazlar için bu süre 20 yıl olarak belirlenmiştir.
Bunun yanı sıra, zilyetlik davaları için de belirli zamanaşımı süreleri öngörülmüştür. Örneğin, tecavüzün ref’i ve zilyetliğin iadesi davaları için 2 aylık ve 1 yıllık zamanaşımı süreleri belirlenmiştir. Zilyetlik durumunda, taşınır mal davaları için 5 yıllık bir zaman aşımı aralığı vardır. Farklı bir ifadeyle, zilyet taşınır mala el konulduğu tarihten itibaren 5 yıl içinde dava açabilir. Bu şekilde zilyet, taşınır mala el koyan kişiden zilyetliğin iadesini talep etme şansına sahip olabilir.
Zilyetlik, bir nesne üzerinde mutlak hakimiyet türü içinde kurulan ilişkiye geri döner. Başka bir deyişle, zilyetlik bir mülkün kullanılması ve elde tutulması anlamına gelir. Düzenli yaşamda, zilyetlik ve sahiplik kavramları bazen birbiriyle karıştırılır. Bununla birlikte, bu ikisi tamamen farklı kavramlardır. Zilyetlik bir mala atıfta bulunurken, sahiplik belirli bir duruma işaret etmek için kullanılır. Sahip olunan…