Demir dikeni
Demir dikeni (Latince: calcitrapa), özellikle tahkimatlarda korumayı artırmaya yarayan anti personel silahı ve engelidir. İki veya daha çok çivi veya metalde malzemenin bir dört yüzlü oluşturacak şekilde birleştirilmesinden meydana gelir.
Etimoloji
Tarihçe
Demir dikenlerin en erken olarak MÖ 331 yılındaki Gaugamela Savaşı'nda kullanıldığı tarihçi Quintus Curtius tarafından yazılır. Roma İmparatorluğu zamanında demir dikenine murex ferreus denilmiştir. Partlar tarafından Romalılara karşı Carrhae Muharebesinde başarıyla kullanılmıştır.
Japonlar tarafından kullanılan demir dikenine makibişi denilir. Samuray tahkimatlarını korumak için geliştirilmiştir. Feodal Japonya'da yaygınlıkla kullaılan sandaletleri kolaylıkla delebilecek şekilde tasarlanmıştır.
Demir dikeni II. Dünya Savaşı sırasında ve günümüzde özel harekât birliklerince sıkça kullanılmaktadır.
Kullanımı
Demir dikeni hayvan, savaş fili, insan ve develerin ilerleyeişini yavaşlatıp durdurabilir. Modern çağlarda lastik tekerlekli taşıtlara karşı da kullanılabilmektedir. Günümüzde özellikle toplumsal olaylarda, gösterilerde bulundurulması ve kullanılması yasaklanmıştır.
Türleri
Demir dikeni benzeri bir mantığa sahip olan punji kazığı da yere dik oalrak yerleştirilmiş ucu sivriltilmiş kazıklardan oluşur. Bu tür tahkimat üzerine basma şeklinde değil kazıklarla dolu bir çukura düşme veya bubi tuzağı sonucu çarpma şeklinde çalışır.
II. Dünya Savaşı sırasında devasa demir dikenleri anti-tank engelleri olarak kullanılmıştır. Benzer şekilli ejderha dişi de bu amaçla kullanılmıştır. Bu tür tahkimat özellikle Normandiya Çıkartması sırasında yoğunlukla kullanılmıştır.
Arma olarak kullanımı
Demir dikeni simgesi arma biliminde sık kullanılır. Çok sayıda soylu aile ve askeri birliğin de simgesidir.
Galeri
- Lüksemburg'daki Boulaide eyalet armasında demir dikeni simgesi
- 17. yüzyıl Rus demir dikenleri
- Vietnam Savaşında kullaılan bir demir dikeni
- Japonya'da kullanılan makibişi
- Normandiya Çıkartması sırasında kullanılan demir dikeni benzeri tahkimat
- Demir dikeni felsefesiyle betondan dökülen sivil tahkimat limanlarda dalgakıran vazifesi görür, Tallinn Limanı.
Kaynakça
- Ayak tuzağı olarak çevrilebilir
- Sivri uçlu demir anlamındadır
- Tarihçi Vegetius'a göre Romalıların savaş arabalarına karşı ilk başlarda başarısız olan Partlar, atlardan herhangi birisinin devre dışı bırakılmasıyla bu silahın atıl duruma düştüğünü keşfedip, atların önüne demir dikenleri atmaya başlamıştır.
- ABD Illinois eyaletindeki ilgili kanun metni (İngilizce) 18 Nisan 2013 tarihinde erişilmiştir
- ABD III. Kolordusunun simgesidir (İngilizce) 18 Nisan 2013 tarihinde erişilmiştir