Santral çekirdek hastalığı (CCD), doğuştan miyopati olarak sınıflandırılan nadir bir genetik nöromüsküler bozukluktur, yani doğumda (doğuştan) mevcut olan bir kas bozukluğudur (miyopati).
Etkilenen bebeklerde kas tonusu azalmıştır (hipotoni), anormal “gevşeklik”, kas zayıflığı ve omurganın yan yana eğriliği (skolyoz) gibi çeşitli iskelet anormallikleri ile sonuçlanır.
Merkezi Çekirdek Hastalığı nedir?
Kas zayıflığı normalde omuz, pelvis ve üst kol ve bacak kasları gibi vücudun merkezine en yakın kaslar olan proksimal kasları etkiler. Etkilenen bebekler emekleme veya yürüme gibi motor kilometre taşlarını edinmede gecikmeler yaşayabilir. CCD’li bazı kişiler, bireylerin belirli anestezik ilaçlara karşı olumsuz reaksiyonlar geliştirdiği bir durum olan malign hipertermi geliştirmeye duyarlı olabilir.
CCD çok hafif olabilir veya ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Çoğu vaka otozomal dominant özellik olarak kalıtılır ve ilerleyici olmayan kas hastalığı ve uygun bir prognoz ile ilişkilidir. Bazı vakalar otozomal çekinik özellikler olarak kalıtılır ve ciddi komplikasyonlarla ilişkili olma olasılığı daha yüksektir.
Bozukluk, adını kas liflerinin merkezlerindeki karakteristik, anormal alanlardan alır. Bu anormal “merkezi çekirdekler”, küçük kas dokusu örneklerinin (kas biyopsisi) mikroskobik incelemesi sırasında tespit edilir. Bu tür bir çalışma, mitokondri eksikliği, hücrelerin enerji salan kısımları veya kas liflerinin bir iç zarı olan sarkoplazmik retikulumun yokluğu gibi karakteristik bulguları ortaya çıkarabilir.
Merkezi Çekirdek Hastalığı belirtileri
Spesifik semptomlar ve bunların şiddeti, vakadan vakaya büyük ölçüde değişebilir. Bazı kişilerde fark edilmeden gidebilen çok hafif kas hastalığı gelişebilir; diğerleri, motor kilometre taşlarını geciktirebilecek veya ciddi solunum (solunum) zorluklarına neden olabilecek ciddi kas hastalığı geliştirebilir. Çoğu durumda, CCD’deki kas zayıflığı ilerleyici değildir veya sadece çok yavaş ilerler.
CCD’li bebeklerde tipik olarak azalmış kas tonusu (hipotoni) vardır ve bu da anormal “gevşeklik” ile sonuçlanır. Proksimal kasların zayıflığı bebeklik döneminde erken ortaya çıkar. Proksimal kaslar, omuz, pelvis ve üst kol ve bacak kasları gibi vücudun merkezine en yakın olan kaslardır. CCD’de kalça kuşağı bölgesi özellikle kas zayıflığından etkilenir. Bazı durumlarda, özellikle eforla kas krampları veya sertliği oluşabilir. Kas zayıflığı, emekleme, ayakta durma ve yürüme gibi kasların koordinasyonunu ve gelişimini gerektiren kilometre taşlarının (motor kilometre taşları) elde edilmesinde gecikmelere neden olabilir. Zeka etkilenmez.
CCD’li bireylerde belirli yüz kasları etkilenebilir. Nadir durumlarda, bireyler yüz kaslarının erimesini geliştirebilir. Kirpikleri gömememe dışında hafif yüz kas tutulumu fark edilmeyebilir. Klasik, otozomal dominant CCD’de göz çevresindeki kasların etkilenmemesi, CCD’yi diğer konjenital miyopatilerden ayıran önemli bir bulgudur. Otozomal çekinik CCD formunda bu kaslar etkilenebilir.
CCD’li bireylerde, omurganın anormal yan yana eğriliği (skolyoz) ve kalça ekleminin çok sığ olduğu ve bacağın üst kemiğine neden olan doğuştan kalça çıkığı dahil olmak üzere çeşitli iskelet anormallikleri sıklıkla görülür. femur) eklemden dışarı fırlar. Bu iskelet bulguları doğumda mevcut olabilir. Omurganın önden arkaya eğriliği (kifoz), dizkapağı çıkığı (patella), çarpık ayak (talipes equinovarus), ayak kemerinin düzleşmesi (düztabanlık veya pes panus) ve anormal şekilde ayağın yüksek kemeri (pes cavus). Nadir durumlarda, belirli eklemlerin anormal şekilde sıkılması, kısıtlı veya katı hareketlere (kontraktürler) neden olabilir. Aşil tendonu, kontraktür için en yaygın bölgedir.
Bazı CCD vakaları, doğumda veya bebeklik döneminde erken dönemde şiddetli semptomlarla ortaya çıkabilir. CCD ile ilişkili şiddetli semptomlar, fetüsün hareketlerinin uzun süreli azalması veya yokluğundan kaynaklanabilir (fetal akinezi sekansı). Bu tür semptomlar arasında, kas tonusunda ciddi azalma (hipotoni veya gevşeklik), eklemlerdeki fibröz dokunun aşırı büyümesi (çoğalması) nedeniyle vücudun birçok ekleminin hareketinde azalma (artrogripoz konjenital) ve solunum (solunum) güçlükleri yer alır. Solunuma yardımcı olan mekanik cihaz. Bazı şiddetli CCD vakalarında, etkilenen bebekler bağımsız olarak yürüyemeyebilir. Şiddetli CCD vakalarının otozomal resesif özellikler olarak kalıtsal olma olasılığı daha yüksektir.
CCD’li bireyler, etkilenen bireylerin belirli anestezik ilaçlara karşı olumsuz reaksiyonlara duyarlı olduğu otozomal dominant bir genetik bozukluk olan malign hipertermi geliştirmeye yatkındır. Malign hipertermiyi tetikleyen ilaçlar, sevofluran, desfluran, izofluran, halotan, enfluran, metoksifluran ve süksinilkolin gibi depolarizan kas gevşeticileri içeren uçucu inhalasyon gazlarıdır. Malign hipertermi epizodunun özellikleri değişkendir ve kas sertliği, yüksek tansiyon (hipertansiyon), kanda veya solunan gazda artan karbon monoksit seviyeleri, hızlı düzensiz kalp atışı, hızlı derin nefes alma, mavi cilt, kanın asitliğini içerir. ve kas hasarı. Vücut ısısı hızla yükselebilir (hipertermi), ancak bazen sadece bir bölümün sonlarında ortaya çıkar. Bir bölüm tanınmadığında ve tedavi edilmediğinde, iç kanama, beyin hasarı, iskelet kası dejenerasyonu (rabdomiyoliz) ve böbrek ve kalp yetmezliği ortaya çıkabilir.
Merkezi Çekirdek Hastalığı nedenleri
Çoğu durumda, merkezi çekirdek hastalığı, otozomal dominant bir özellik kalıtsaldır. Bazı vakalar otozomal çekinik bir özellik olarak kalıtılır ve genellikle daha şiddetli semptomlarla ilişkilendirilir.
Genetik hastalıklar, baba ve anneden alınan kromozomlar üzerinde bulunan belirli bir özellik için genlerin kombinasyonu ile belirlenir. Baskın genetik bozukluklar, hastalığın ortaya çıkması için anormal bir genin yalnızca tek bir kopyası gerektiğinde ortaya çıkar. Anormal gen, her iki ebeveynden de kalıtsal olabilir veya etkilenen bireyde yeni bir mutasyonun (gen değişikliği) sonucu olabilir. Anormal genin etkilenen ebeveynden yavruya geçme riski, ortaya çıkan çocuğun cinsiyetine bakılmaksızın her hamilelik için %50’dir.
Çekinik genetik bozukluklar, bir birey her bir ebeveynden aynı özellik için aynı anormal geni miras aldığında ortaya çıkar. Bir kişi hastalık için bir normal gen ve bir gen alırsa, kişi hastalık için taşıyıcı olur, ancak genellikle semptom göstermez. Taşıyıcı iki ebeveynin hem kusurlu geni geçirme hem de bu nedenle etkilenen bir çocuğa sahip olma riski her hamilelikte yüzde 25’tir. Her hamilelikte anne ve baba gibi taşıyıcı olan bir çocuğa sahip olma riski yüzde 50’dir. Bir çocuğun her iki ebeveynden de normal genler alma ve bu özel özellik için genetik olarak normal olma şansı yüzde 25’tir. Erkekler ve kadınlar için risk aynıdır.
Daha az yaygın olarak, CCD, herhangi bir belirgin aile öyküsünün yokluğunda bilinmeyen nedenlerle (ara sıra) kendiliğinden ortaya çıkabilir.
Araştırmacılar, CCD’ye, kromozom 19’un (19q13.1) uzun kolunda (q) yer alan ryanodin reseptörü (RYR1) geninin mutasyonlarından kaynaklandığını belirlediler. İnsan hücrelerinin çekirdeğinde bulunan kromozomlar, her birey için genetik bilgiyi taşır. İnsan vücut hücreleri normalde 46 kromozoma sahiptir. İnsan kromozom çiftleri 1’den 22’ye kadar numaralandırılmıştır ve cinsiyet kromozomları X ve Y olarak adlandırılmıştır. Erkeklerde bir X ve bir Y kromozomu ve dişilerde iki X kromozomu vardır. Her kromozomun “p” olarak adlandırılan kısa bir kolu ve “q” olarak adlandırılan uzun bir kolu vardır. Kromozomlar ayrıca numaralandırılmış birçok gruba bölünmüştür. Örneğin, “kromozom 19q13.1”, kromozom 11’in uzun kolundaki 13.1 bandına atıfta bulunur. Numaralandırılmış bantlar, her kromozomda bulunan binlerce genin yerini belirtir.
RYR1 geni, iskelet (gönüllü) kasında kalsiyum düzenlemesinde önemli bir rol oynayan bir proteinin (kalsiyum salma kanalı olarak bilinir) üretimini düzenler. RYR1 genindeki belirli değişikliklerin (mutasyonların), kalsiyum iyonları olarak bilinen elektrik yüklü parçacıkların hücre zarlarındaki gözenekler (kalsiyum kanalları) içinden normal akışında anormalliklere yol açtığı ve potansiyel olarak iskelet kası olgunlaşmasının bozulmasına, kas kasılmasında anormalliklere yol açtığı düşünülmektedir. ve bozuklukla ilişkili diğer semptom ve bulgular. Araştırmacılar, çoğu CCD vakasının belirli RYR1 gen mutasyonlarından kaynaklanabileceğini öne sürüyorlar. Ayrıca, aynı gendeki mutasyonların, insanların habis hipertermiye (alelik bozukluk) yatkınlığı olduğu vakaların yüzde 50’sinden fazlasından sorumlu olduğu görülmektedir. (Malign hipertermi hakkında daha fazla bilgi için, lütfen Nadir Hastalık Veritabanında arama teriminiz olarak “hipertermi”yi kullanın.)
Merkezi Çekirdek Hastalığı tedavisi
Tedavi
Merkezi çekirdek hastalığın (CCD) tedavisi, her bireyde belirgin olan spesifik semptomlara yöneliktir. Bu tür bir tedavi, çocuk doktorları gibi bir tıp uzmanı ekibinin koordineli çabalarını gerektirebilir; çocuklarda iskelet, eklemler, kaslar ve ilgili dokuların bozukluklarını teşhis ve tedavi eden uzmanlar (pediatrik ortopedistler); fiziksel tıp ve rehabilitasyon alanında uzmanlaşmış doktorlar (fizyologlar); fiziksel terapistler; mesleki terapistler; ve/veya diğer sağlık profesyonelleri.
CCD tedavisi için spesifik tedaviler semptomatik ve destekleyicidir. Bebeklik döneminde “gevşeklik” durumlarında, hastalık yönetimi, duruşa çok dikkat edilmesini, dikkatli gövde ve baş desteği ile uygun adaptif oturma düzeninin kullanılmasını ve diğer önlemleri gerektirebilir. Ek olarak, aşırı derecede zayıflığı olan bebeklerde, uygun kalori ve besin alımını sağlamak için tüple beslenme gerekebilir.
Bazı durumlarda, bozuklukla potansiyel olarak ilişkili belirli kas-iskelet anormalliklerini önlemeye ve/veya tedavi etmeye yardımcı olmak için özel diş telleri, diğer cihazlar ve/veya cerrahi önlemler gibi çeşitli ortopedik teknikler önerilebilir. Oturma ve hareketlilik cihazlarıyla yardım dahil olmak üzere fiziksel ve mesleki terapi gibi aile merkezli, erken müdahale hizmetleri de önerilebilir; ebeveynlere belirli kasları uygun şekilde kullanma, egzersiz yapma ve germe konusunda talimat; ve/veya uygun olan diğer önlemler.
CCD’li bireyler belirli genel anesteziklere veya kas gevşetici maddelere maruz kaldıklarında malign hipertermi riski altında olabileceğinden, bu risk cerrahlar, anestezistler, diş hekimleri ve diğer sağlık çalışanları tarafından cerrahi ile ilgili kararlar alınırken dikkate alınmalıdır. anestezikler ve bazı ilaçların uygulanması. Dental cerrahi de dahil olmak üzere herhangi bir cerrahi prosedür, olası bir malign hipertermik olayı önlemeye veya uygun şekilde yönetmeye yardımcı olmak için gerekli önlemlerle anestezistler tarafından iyi izlenen bir ortamda gerçekleştirilmelidir.
Genetik danışmanlık, etkilenen bireyler ve aileleri için faydalı olacaktır. Bu bozukluk için diğer tedavi semptomatik ve destekleyicidir.
Bu yazılara da bakın.