Ammonit terimi, çoğu mezozoik formlar için kullanılır. Buna karşılık, ammonitleri içeren bir alt sınıf olan ammonoidler, 400 milyon sene evvel Erken Devoniyen‘de belirmiştir. 335 milyon yıl kadar süren varoluşun ardından dinozorlar gibi ortadan kaybolmuşlardır.
Ammonite Nedir? Özellikleri Nelerdir?
Basitçe söylemek gerekirse, ammonoidler kalamarın akrabalarıdır, ancak mürekkep keseleri yoktu. Çok az çabayla ve verimli bir şekilde yüzmelerini sağlayan gaz dolu odacıkları olan bir kabukları vardı. Ammonoidler fosil kayıtlarında Erken Devoniyen’e kadar görünmezken, onlara yol açan evrimsel soy, Cephalopoda canlı grubu olan orthocerida’lara kadar izlenebilir.
Merkezlerinden siphuncle adı verilen bir tüp/boru ile birbirine bağlanan kapak formunda bölmeleri vardı. Bölmenin şekli, kabuğun kesiti ve kıvrılması evrim yoluyla değişim geçirdi. İlk olarak, kabuk kesiti daireselden oval şekle dönüştü, daha sonra da siphuncle yavaş yavaş merkezi bir pozisyondan ventral (karın) bir konuma doğru hareket etti. Bu değişimler ammonidlerin Bactritida denilen canlı grubuna dönüşmesine sebebiyet verdi.
Ammonit Fosili Nedir?
Ammonoitler kabuklu formlardı ve neredeyse hepsinin alışkanlık açısından yırtıcı olduğu düşünülmektedir. Bu hayvanların zooplankton, kabuklular ve diğer ammonoidleri tükettiğine dair kanıtlar var. Ammonitler, sığ deniz sularındaki geniş coğrafi dağılımları, hızlı evrimleri ve kolay tanınabilir özellikleri sebebiyle mühim indeks fosillerdir. Ammonitler stratigrafi için mükemmel kılavuz taşıllar oluşturur.
- Birçok deniz, porfir ve katı birikinti kütlelerinde saptanabilir ve izah edilmesi kolaydır.
- Gezegenimizde geniş bir coğrafi dağılımı olan ammonitler, diğer fosillerden ayrıksı bir yapıdadır.
- Korelasyon amacıyla ammonit evriminin hızlılığı, diğer taşıllardan ayrışmasının tek ve en önemli nedenidir.
Ammonit taşılları, geleneksel olarak, gövde odası üstte olacak şekilde baş aşağı biçiminde betimlenmektedir.
Ammonit Taşı
Ammonitler, dış kısımda ekseriyetle çıkıntılar ve oluklar sergileyen sarmal simetrik, sarmal kavkılarıyla karakterize edilirler. Kabuğun iç kısmında, içinde taşıllaşmış mineraller ihtiva eden müstesna bir sarmal desen bulunur. Sıkıştırma ve tam mineralizasyon yoluyla, bu fosiller/taşıllar, kristalize edilmiş Ammonit taşlarını oluşturabilir. Ammonitlerin tüm formları, ekseriyetle kahverengi veya bej tonlarını barındırır, ancak kara, gri ve ak gibi mutelif notalarda da kendini gösterebilir. Yüzeyindeki parlak gümüş veya gökkuşağı tonları da ammonitlerin görsellik için velut bir ürün olduğunun kanıtıdır.