Mutlak Boşluk Var mıdır? Casimir Kuvveti Nedir?
Casimir kuvveti 1948 yılında Hollandalı fizikçi Hendrik Casimir tarafından keşfedilmiştir ancak ölçümleri ilk olarak 1997’de gerçekleşmiştir. Temel olarak yüksüz bir boşluk ortamında salınan ve birbirine birkaç nanometre yakınlıkta bulunan iki yüksüz plakanın sanal parçacıklar tarafından birbirlerine itilmesidir. En temel fizik yasalarına göre hareketin gerçekleşmesi için üzerine bir kuvvet uygulanması gerekir. Ancak düzenekte levhalara herhangi bir etki oluşturacak enerji verilmiyor.
Bu olayın nasıl gerçekleşmiş olabileceğini temel fizikten kuantum mekaniğine geçerek anlayabiliriz. Deneyde bulunan boşluk ortamı aslında kuantum alanlarla doludur. Yani bir hiçlik söz konusu değildir. Evrende boş olarak bahsettiğimiz madde, parçacık bulundurmayan yerlerde de kuantum alanları mevcuttur ve hareketsiz durmayıp titreşirler. Bu titreşimler kuantum dalgalanmasıdır.
Ayrıca levhaların iletken veya yalıtkan olması sonucu değiştirmemekle birlikte, kuvvetin itici veya çekici olduğu plakaların türüne ve biçimine bağlı olarak değişir.
Yakın tarihlerde casimir etkisi ile ilgili önemli bir gelişme yaşandı. Bu etkinin iki plaka arasında çekme kuvveti oluşturduğu biliniyordu ancak Qing-Dong Jiang ve Frank Wilczek teorideki eksikliği fark edip itici kuvvetlerinde ortaya çıkabileceğini tespit ettiler.
Yazan: Buse Hatun ALDAĞ