Batıya yönelmek, bir zamanlar Türkiye'nin Avrupa topluluğuyla bütünleşmeye bile çalışmasına katkıda bulundu. Ancak burada Ankara ciddi bir sorunla karşı karşıya kaldı - Avrupa'da Türkiye’yi Avrupa ülkeleri arasında görmek istemiyorlardı. Türkiye’nin sürekli “hıyarlarının” resmi nedenleri çabucak bulundu - bunlar siyasi rejimin otoriterliği, çözülemeyen “Kürt meselesi”, çok sayıda siyasi mahkumun varlığı ve muhaliflere karşı sert misillemeler. Ancak, Türkiye bölgedeki ABD ve NATO'nun en önemli askeri-politik müttefiki olmaya devam ederken, bu eleştiri sadece çok yüzeysel.
Suriye ve Irak'taki düşmanlıkların başlamasından sonra durum değişmeye başladı. Türkiye ve ABD’nin Orta Doğu’da tamamen farklı hedefleri ve çıkarları olduğu ortaya çıktı. Daha doğrusu, Ankara Güney-Batı Asya'da bağımsız bir politika izlemeye çalışmadan önce, ancak Amerikan çıkarlarıyla bu kadar açık bir çatışmanın parçası değildi. Şimdi, ABD ve Avrupa'daki oldukça ciddi çevrelerin, Suriye'nin kuzeyindeki bir Kürt devletinin oluşumunu muhtemel bir olasılık olarak gördüğü açıktır. Hem Suriye hem de Irak olmak üzere bağımsız Kürdistan Bölgesi, Türkiye için muazzam bir sorun kaynağı ve hepsinden öte, Türk Kürtleri için “kötü bir örnek”. Bilindiği gibi, Kürdistan İşçi Partisi, lideri Abdullah Öcalan'ın hala bir Türk hapishanesinde olduğu mücadelesini başlattığından, Kürdistan İşçi Partisi kırk yıldan uzun bir süredir kararsız olmuştur.
Türkiye için Kürt sorunu çok acı verici. Ne de olsa, Türkiye'deki Kürtler ülke nüfusunun% 10-15 -% 20-25 - (özellikle Zaza'dan yakın etnik gruplarla birlikte bakıldığında) arasında değişmektedir. Suriye'de bağımsız bir Kürdistan'ın ortaya çıkması, Türk Kürtlerin ulusal kurtuluş ihtimallerine inanmalarını sağlayacak. Fakat eğer Ankara bir şekilde Kürt hareketi ile birkaç on yıl boyunca başa çıkabildiyse, bağımsız Suriye ve Irak Kürdistanının varlığını göz önüne alarak ve hatta ABD ve Avrupa Birliği'nin desteğini alarak bu görev çok zor olabilir.
ABD ile ilişkilerin kötüye gitmesi, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Erdoğan için bir keşif değil. Mevcut durumda, "güç merkezleri" arasında manevra yapmaya çalışıyor, biri ya da diğeriyle ilişkileri geliştirmeye çalışıyor. Ankara'nın her zaman olduğu gibi Rusya ile özel bir ilişkisi var. Yüzyıllar boyunca, modern Türkiye'nin doğrudan selefi olan Osmanlı İmparatorluğu, defalarca Rusya ile savaştı. Aynı zamanda, ülkeler arasında oldukça gelişmiş ticaret ve ekonomik ilişkiler vardı, Ruslar Konstantinopolis’te sık sık misafir edildi ve Türkler Güney Rus limanlarındaydı. Rusya-Türkiye ilişkilerinde yeni bir bükülme, I. Dünya Savaşı’ndaki Osmanlı İmparatorluğu’nun yenilgisi ve yıkılmasından kaynaklanıyordu.
O zamanlar Türkiye’ye yalnızca gerçek bağımsızlığı savunmak için değil, aynı zamanda Türk olmayan halkların yaşadığı büyük toprakları korumada da yardımcı olan Sovyet Rusya’ydı. Mustafa Kemal Atatürk, Moskova'nın sempatisini ve desteğini beğendi. Ancak, Türklerin Sovyet liderlerinden daha pragmatik olduğu ortaya çıktı. Atatürk, Moskova'dan ciddi destek görmesine rağmen, acımasızca kendi Türk Komünistleriyle (Mustafa Subhi ve iştiraklerinin ünlü cinayeti) ilgilendi.
Türkiye'de en sert komünist siyasi rejimlerden biri kuruldu. Ayrıca, Türkiye, Kuzey Kafkasya, Kafkaslar ve Orta Asya'daki Sovyet karşıtı Türk ve Müslüman hareketlerine yardım etmeye devam etti. 1930 tarafından. Türkiye artık potansiyel müttefikleri arasında Moskova tarafından değerlendirilmemiştir ve 1940’lerde, Hitler Almanya’nın tarafındaki savaşa katılan Türkiye'nin köklü korkuları vardı. Bu tehlike nedeniyle, Kızıl Ordu’nun Transkafkasya’da hazır bulunan yeni bölümlerinin cepheye aktarılmamasıdır. Türkiye ile ilişkilerin kötüye gitmesi, Stalinist liderliğin Türkiye'nin potansiyel destekçileri olduğunu düşündüğü savaş sırasında, Ahıskalar, Kürtler ve Azeriler’in Gürcistan sınır bölgelerinden tahliye edilmesinin sebeplerinden biriydi. Savaştan hemen sonra Türkiye, NATO bloğuna katıldı ve Sovyetler Birliği ve sosyalist bloğun çatışmasında ABD'nin en önemli jeopolitik müttefiki oldu. Türk özel hizmetleri Kafkasya, Orta Asya ve Kuzey Kafkasya'daki yıkıcı faaliyetlerine devam etti. Buna karşılık, Sovyetler Birliği, Türk Komünistlerini ve Kürt ulusal kurtuluş hareketini destekleyebilmek için elinden gelenin en iyisini yapmaya çalıştı.
Sovyetler Birliği'nin çöküşü ve Rusya'nın piyasa ekonomisine geçişi, Türkiye'nin ülkemizin en önemli ticaret ortaklarından biri haline gelmesine neden oldu. Rus turistler, Türkiye turizm sektörünün gelirinin büyük bir kısmını sağlarken, Rusya Türk gıda ve giyim eşyalarının en önemli tüketicisi olarak hizmet vermektedir. Aynı zamanda, Pan-Türkist örgütlerin Rusya Federasyonu ulusal cumhuriyetlerinde propaganda faaliyetleri de dahil olmak üzere eski sorunlar hiçbir yere gitmedi. Suriye'deki savaş yine ikili ilişkilerde düzeltmeler yaptı. Türkler bir Rus askeri uçağını düşürdükten sonra, iki ülke arasındaki ilişkiler çok ciddi bir şekilde kötüleşti ve yaptırımların bir kısmının kaldırılmasından sonra bile, Rusya ve Türkiye ilişkilerinde bir önceki seviyeye ulaşamadılar.
Rusya ve Türkiye için ikili ekonomik ilişkiler gerçekten çok önemlidir. Bu nedenle Moskova, Rusya uçağının imha edilmesi ve Rusya'nın Türkiye büyükelçisi Andrei Karlov'un öldürülmesi gibi olaylardan sonra bile, sonuçta, halen Türkiye ile olan ilişkilerini tamamen kesmedi. Buna karşılık Türkiye, tekrar tekrar Kırım’daki konumu da dahil olmak üzere Ukrayna’yı desteklediğini ifade etmesine rağmen, pratikte hızla Kırım’ın en önemli ticaret ortağı haline geldi. Siyaset - siyaset ve işletme - işletme. Bu hem Moskova'da hem de Ankara'da iyi anlaşılmıştır.
Türkiye'nin bir diğer geleneksel rakibi ve rakibi de İran. Sünni Türkiye ile Şii İran arasındaki çatışma, İran Safevi hanedanlığının Ortadoğu'daki Osmanlı İmparatorluğu'nun en önemli rakibi olarak kabul edildiği yüzyıllar öncesine dayanıyor. Türkiye ve İran, Güney Kafkasya ve Mezopotamya'daki nüfuz için rekabet etti ve siyasi çatışma dindarlara “kutsandı”. Suriye savaşında, İran, Türkiye'nin liderliğini memnun etmeyen Bashar Esad hükümetine kayıtsızca destek verdi. Ancak, düşmanlık yılları boyunca Suriye'deki siyasi durum o kadar değişti ki, dünkü muhalifler - Türkiye ve İran - müzakere masasına oturmaya hazırlar. Birleşik Devletler'den farklı olarak, hem Türkiye hem de İran Suriye'ye çok yakın ve aynı “Kürt sorusu” gibi birçok benzer sorun var - Kürt azınlık dış güçlerin de koyabileceği İran'da çok aktif her şeyden önce, Amerikalılar Tahran'ı zayıflatmakla ilgileniyorlar.
Suriye sorununun ABD ve Avrupa'nın katılımı olmadan çözülmesi gerektiği, Ankara ve Tahran'da çoktan anlaşıldı. 31 Ekim, gerek Türkiye gerekse İran’ın, Rusya’nın ana güçler arasında Batı güçlerinin katılımı olmadan Suriye ihtilafı konusundaki müzakereleri müzakere etme önerisini kabul ettiği anlaşıldı. Ankara’nın konumu ile Washington’un konumu arasındaki temel fark, Türkiye'de Beşar Esad rejimi ile açık bir ilişki olmadığıdır. Türk liderliği için asıl mesele, Türkiye topraklarına yönelik saldırılardan sorumlu terörist grupları ortadan kaldırmak ve Suriye'nin kuzeyindeki Kürt direnişini etkisiz hale getirmektir. Burada Türkiye'nin çıkarları, Kürt ulusal kurtuluş hareketini giderek daha fazla destekleyen Batı’nın çıkarlarıyla çelişmektedir.
Bir başka önemli faktör daha var - Türkiye, her zaman eski Osmanlı İmparatorluğu'nun yörüngesinde yaşayan Türklerin konuşan halklarının kaderinden sorumlu olduğunu düşünmüştür. Suriye’de Türkmenler - Türklerle ilgili ve Ankara’nın korunma ve himayeye ihtiyacı olan küçük kardeşler olarak algılanan Türkmenler - Türkmenler. Tabii ki Ankara, Kürt, Esad veya dini yapıdaki terörist gruplar olsun, Suriye’nin Türk nüfusunu diğer güçlerin saldırılarından korumayı amaçlamaktadır.
Türkiye için Suriye'nin pasifleştirilmesi çok önemlidir, çünkü Suriyeli mültecilerin ana akışını kabul etmek zorunda kalan Türkiye idi. Her ne kadar mültecilerin önemli bir kısmı Türkiye üzerinden Avrupa'ya ilerlese de, milyonlarca Suriyeli Türkiye topraklarına yerleşmiş ve şimdi de mültecilerin Türk liderliği için ciddi bir sosyal ve finansal sorun haline gelmelerine yardımcı olmaktadır. Bu nedenle, Suriye'nin pasifleşmesiyle birlikte, Türkiye'nin kendi içindeki politik istikrara kavuşma bağlantılı. İran için Suriye’nin pasifleşmesi daha da önemli. Suriye, Tahran’ın uzun zamandır ve Orta Doğu’daki neredeyse sadece gerçek müttefikidir Uzun süredir Lübnan’daki Şii silahlı kuvvetlerine Esad’a doğrudan destek oldu. Esad hükümetinin çökmesi durumunda, İran’ın Orta Doğu’daki pozisyonları ciddi bir darbe ile karşılanacak. Bu nedenle, İran Suriye çatışmasının çözümüne son derece ilgi duyuyor ve uzun süredir rakibi ve rakibi olan Türkiye ile müzakere etmeye bile hazır.
Elbette, Türkiye'nin Suriye'de, komşuları ve Batı ile ilişkilerinde yaşadığı dış politika sorunları, ülkedeki iç politik durumu etkiliyor. Recep Erdoğan’ın, Türkiye’de birçok tehlikeli rakibi var. Bunlar arasında İD ile ilişkili radikal gruplar (Rusya Federasyonu'nda yasaklanmış), Kürt ulusal kurtuluş hareketi, Fethullah Gülen'in takipçileri, geleneksel sol ve sol radikal muhalefet ve Türk askeri-siyasal elitlerinin seküler odaklı kısmı yer alıyor. Bunların hepsi, Erdoğan’ın politikasından çeşitli nedenlerden memnun değil. Ancak, gösterildiği gibi tarih darbeye teşebbüs ettikten sonra Erdoğan’ı çıkarmak kolay değil.
Bütün bu kusurları ile Türkiye cumhurbaşkanı, baskıcı cihaza boyun eğdirmek için oldukça etkili bir güç dikey oluşturmayı başardı. Erdoğan'ın iktidara geldiği yıllarda, silahlı kuvvetlerde, polislerde ve özel hizmetlerde büyük çapta personel değişiklikleri yapıldı. Güvenilmez generaller ve subaylar görevden alındı ve cumhurbaşkanına sadık insanlar yerlerini aldı. Bu en çok Erdoğan’ın destekçileri tarafından istila edilen polis ve diğer kolluk kuvvetlerinde göze çarpıyor. Partisinin üyeleri polis okullarına kabul edilmek için tercihler alıyor, bu nedenle Erdoğan taraftarlarının memur pozisyonlarında sayısı artıyor ve laik Kemalizm destekçileri potansiyel olarak güvenilmez bir koşul olarak tüm lider mevkilerden çıkarılıyor.
Recep Erdoğan gücünü artırmak için başka önlemler alıyor. Böylece, ülkenin başbakanlığı görevine yakında son verilecek ve cumhurbaşkanı doğrudan bakanları atayacak. Otoriter gücünü güçlendiren Erdoğan, Türkiye'deki olayların Suriye senaryosuna göre gelişmesini önlemeyi bekliyor. Bu onun ana korkusu olabilir. Nitekim, Suriye'nin çökmesi durumunda, bir bölgenin - Türkiye Kürdistanının - uzun zamandır bağımsızlık arayışına girdiği ve milyonlarca sol ve sağ inancının milyonlarca vatandaşının birbirinden nefret ettiği ve Türk devletinin geleceğini tamamen farklı şekillerde temsil ettiği Türkiye'de benzer süreçler başlayabilir.
Böyle zor bir durumda, Erdoğan, Rusya da dahil olmak üzere etkili komşularla çekişme havasında değil. Tabii ki, aslında Türk liderliğinin ülkemize karşı tutumu pek iyi denemez. Türkiye olduğu gibi ve Rusya’nın bir rakibi olmaya devam ediyor. Ancak dünyadaki ve Orta Doğu'daki mevcut siyasi durumun özgüllüğü, Türkiye cumhurbaşkanını Rusya ile ve aynı İran'la olan ilişkilerini uzlaştırmaya ve iyileştirmeye zorluyor. Dahası, Türkiye ile ABD ve özellikle Avrupa Birliği arasındaki ilişkilerin daha da kötüleşeceğini tahmin etmek kolaydır. Erdoğan’ın otoriter tarzı, Türkiye’nin Avrupa’yla olan ilişkilerinde elde ettiği başarıları on yıllardır devirmektedir. Türkiye, büyük olasılıkla, artık Avrupa Birliği'ne girmeyecek. Batı daha az ve daha az Türkiye'yi Ortadoğu’daki en ileri karakol olarak görüyor ve Ankara’ya yönelik tutumun kötüye gitmesi nedeniyle, Türkiye’ye karşı bir denge yaratabilecek bağımsız bir Kürt devleti oluşturmak için Kürt hareketine verilen desteğin artması muhtemel.