1970’lerde David Aschkenas, Pittsburgh’u şehrin görkemli geçmişini canlandıran klasik görüntülerle fotoğrafladı.
David Aschkenas : Tarihi Pittsburgh
Pittsburgh sana gizlice yaklaşıyor. Belki de tüm Amerikan şehirlerinin en az belirgin olanı, kaba güzelliği çoğundan daha sert, daha erkeksi. Belki de Pittsburgh asla güzel olmak için inşa edilmediğinden. Bunun yerine, güçlü olmak için inşa edildi. Sürmek için inşa edilmiş bir şehir.
Şaşırtıcı manzaralara sahip bir yeri belgelemek – çivili tepeler, yaralı tuğlalar, görünen demir çatılar – siyah beyaz gerektirir. Belki de hareketli, köşeli çevrede ışık ve gölgenin sonsuz etkileşimidir. Belki de bu, her şeyin kurumla kaplandığı ve günde iki gömleğin zorunlu olduğu öğle vakti karanlığının bir kalıntısıdır.
Belki de sürekli gri gökyüzü, kurşun nehirler, inatçı endüstriyel manzara. Belki de tırtıklı ufuk çizgisi, alüminyum dış cephe kaplaması, asfalt kiremitler ve insulbrick’ten yapılmış evler; imkansız yamaçlarda kızgın kuşlar gibi tünemiş, uçurumlardan tehlikeli bir şekilde sallanan evler. Belki de her yerde hazır ve nazır değirmenler, uzaktan görünen siyah bir armada. Belki de Pittsburgh, siyah-beyaz, pentimento olarak başka bir şeyden kaynaklanıyor. Çelikten daha fazlası. Nostaljiden daha fazlası. Belki de yer için bir saygı.
Pittsburgh, elle tutulur bir zaman duygusu taşır. Dün havanın her zaman 12 dereceyi geçtiği ve yönlerin değişmez bir şekilde eskiden olduğu gibi verildiği bir şehirde, saatin donduğu, gerçekliğin ne parlak ne de parlak olmadığı açık bir his var. Pastel boyalı veya güzelleştirilmemiş. Lavanta mavisi yok. Sadece siyah ve beyaz. Ve gitti. David Aschkenas, “yok olmuş ya da çarpıcı biçimde değişen yerlere konsantre olmaya çalıştım” diye yazıyor.
O sahip. Harika bir şekilde incelikli bir fotoğrafçı olan David Aschkenas, burada cesur ama neredeyse grotesk olmayan görüntüler yaratmış; ne kapmak ne de zafer atışları. Hayatta ya da manzarada bariz hiçbir şey yok, yüz buruşturma yok (Ansel Adams‘ın samimi portreyi reddettiği gibi). Pittsburgh’u fotoğraflayanlar sıra dışı olanı yaratmakla yükümlü görünse de, David bunun yerine sıradan hayatın şiirini ortaya koyuyor ve buna bayılıyor. Sıklıkla gördüğümüz ama çoğu zaman gözden kaçırdığımız şeyler; bir şehri yaratan şeyler, kentsel alanların sade, soyulmuş şiiri. Raymond Carver’ın sonsuz acılar ve saygısız aşırılıklarla ilgili öyküsü; reçete defterine kazınmış bir William Carlos Williams şiiri.
O aperçular gibi , Aschkenas’ın Pittsburgh’u da hüzünlü, kendini geri planda bırakan bir yer. San Francisco’nun görkeminden ya da New York’un ihtişamından hiçbirine sahip olmayan Pittsburgh, doğuştan güzeldir – sadece bazen onu görmek için biraz daha dikkatli bakmanız gerekir. Ve tamamen tanıdık ama görünüşte egzotik olan şeyleri görerek, sadece yapılı bir çevrenin değil, aynı zamanda yarattığımız bir kültürün de alt metnini yaratıyor – ama belki de hiç fark etmemişti. Başka bir deyişle, David Aschkenas bir Midwest şehridir ve Midwest gezegendeki en az etkilenen yerdir.
Art Rooney, “Asla önemli biri olmak istemezsin” demişti. Bu bağlamda, David Aschkenas mütevazi, kendini geri planda bırakan bir sanatçı olarak her zaman projeye hizmet ediyor. İzleyici her zaman önce görüntüyü görür, sonra Pittsburgh’un kendisi gibi arkasındaki sanatı görür.
Sir Philip Sydney, “En iyi sanat, sanatı gizleyendir” diye yazdı. Bu çarpıcı görüntülerin trompe l’oeil’i : zihnin gözünden asla ayrılmazlar. Pittsburgh tam anlamıyla sokak hayatıyla dolu bir şehir olarak dursa da, insanlar sürekli koşuşturma içinde, köşelerde sohbet ederek, şehirlerarası pastada yürüyerek, burada David Aschkenas bize neredeyse çıplak bir yer, ayakta kalan son ruhu olmayan bir tür ruhsuz ay manzarası sunuyor. Zekice, inşa edilmiş manzaranın -tüm zaferi ve trajedisi, şiddeti ve sefaleti içinde- onu yumuşatacak neredeyse hiçbir insan figürü olmadan kendi adına konuşmasına izin veriyor.
Görünüşe göre David Aschkenas’ın Pittsburgh’unda, görünüşe göre zamana yakalanmış ama aynı zamanda kendini yeniden yaratmanın sancıları içinde olan bir şehir, Amerika’nın batı sınırındaki çavdarla ıslanmış bir ticaret merkezinin 19. yüzyıldan kalma bir tsunami gibi yükselmesinden bu yana ticaretteki hisselerimiz kömür ve demir cevheri – ve çelik – dünyanın en büyük atölyesi olmak için. Burada da, bu ruhla, yarı yıkılmış, görünüşte hızla yerle bir edilmiş, çelik altyapıları ve bez bebeklerin bağırsakları gibi sarkan beton kaplama parçaları var. Benzer şekilde, zinde ve içten dursa da, bir Autenreith’tir, uygun fiyatlı, ulaşılabilir, yılmaz, görünüşte ebedi, her yerde, sonra hiçbir yerde aynı anda.
Yeni basılmış anneler ve babalar, Amerika’daki değerli ve güvencesiz ayak izlerini bu tür mağazalar aracılığıyla kurdu – kalabalık, havalandırmasız temizlikçiler, 50 sentlik ayakkabı boyaları, Patsy’nin Fırçasız Berber Dükkanı. Bu yeni doğan Pittsburger’lar, dağların tepesinde yürüdüler, küçük, müstakil kiliselerde dua ettiler, şimdi terkedilmiş servis istasyonlarında doldular.
Aschkenas, tüm bunlara hizmet ediyor, harika bir bereketli Recherche du Temps Perdu, gömme hipnoz klinikleri, Thom McAn Shoes, Hugo’s Fine Foods, Fox’s Grill ile birlikte. İkonik bir Isaly’s, Klavon Drugs, Darlene’s Card ve Plak Dükkanı. Kunst Bakery, Nayhouse Optical, Lydia’nın baştan çıkarıcı Sugarshack’i. Ve tabii ki değirmenler, şeytani, fallik, Cumartesi gecesi köpekbalığı postu giymiş Şeytan kadar baştan çıkarıcı. Kara ve tehditkar, hava, su ve gökyüzüne karşı amansız zulümlerinde, güçlerinde ve kendilerine hakim olmalarında kesinlikle karşı konulamaz.
Sivri uçları bizi korkutan, David’in oluklu metal çatılarını Escher benzeri geometrik soyutlamalara dönüştürdüğü. Her iki durumda da, çelik üreticileri, Robert Penn Warren’ın Kralın Tüm Adamları’ndaki politik patron olan metalik bir Willie Stark oluşturuyor – güçlü, cinsel, karşılığında her şeyi alıp çok az – ya da hiçbir şey vermeme zevki.
Pittsburgh’u, neredeyse her büyük Amerikan projesi için çelik döverek, Panama Kanalı’ndan Empire State Binası’na ve Franklin Roosevelt’in Demokrasi Arsenal’ine kadar, Pittsburgh’u gerçek bir dünya çapında şehir yapan fabrikalar olduğunu hatırlıyoruz. Geniş bir ekonomik temel oluşturarak bize sonsuz bir kimlik de verdiler. Ama Büyük Çelik öldüğünde, Temptations “Papa Was a Rolling Stone”da şarkı söyledi, “bizden tek bıraktığı yalnızdı.”
Ya da belki de tamamen yalnız değil, çünkü muazzam, ölçülemez zenginliğin bir kısmı herhangi bir sayıda dönüm noktasında kaldı, en azından Mellon tarafından finanse edilen East Liberty Presbiteryen Kilisesi, muazzam büyüklükte bir gök delen ikon. Ancak bu tür gösterişler bu kitapta çok az. Daha tipik olan birçok terk edilmiş ev ve karlı manzaralar ve Keystone Plumbing and Heating, Walsh’s Lounge ve Zip’s Electric gibi küçük işletmeler; Lawrenceville Doughboy ve inanılmaz derecede antika olan County Havaalanı gibi küçük jestler.
David Aschkenas’ın kurgusunda, bunların hepsi, sonsuz, yorucu işlerden, değirmen kasabalarından ve acımasız sokaklardan ve artık var olmayan zorlu bir hayattan oluşan bir Amerika’ya ekleniyor.
Abby Mendelson tarafından
Abby Mendelson, Pittsburgh, ABD merkezli bir yazar ve eski haber muhabiridir.