FT: Iraklı el Kaide Suriye'deki savaşı keskinleştiriyor
Son günlerde Suriye'den Irak Kürdistan Özerk Yönetimi bölgesine binlerce mültecinin akmasına sebep olan çatışmalar, Financial Times gazetesindeki bir analiz yazısına konu oluyor.
Gazetenin Beyrut'taki muhabiri Abigail Fielding, göçü körükleyen çatışmaların neden keskinleştiğini incelediği yazısında Irak'taki el Kaide'nin ISIS adıyla Suriye'de oluşturduğu doğrudan örgütlenmenin bölgedeki savaşa yeni bir boyut kattığını anlatıyor:
"Geçenlerde Irak ve Şam (Suriye) İslami Devleti, kısa adıyla ISIS adlı örgüt adına yayınlandığı kaydedilen bir video klibinde bir grup savaşçı, yavaş çekimle kurşun yağmuru altında koşarak kuzeydeki bir havaalanına taarruz ederken görülüyor.
"ISIS bir el Kaide örgütlenmesi ve görüntülerin üzerine konuşan kişi 'Kıvılcım Irak'da parladı, ateş büyüyecek inşallah' diyor.
"Irak'taki el Kaide son haftalarda Suriye'deki çatışmaların önemli bir parçası olarak ortaya çıktı ve savaşa daha radikal bir boyut kattı, gücünü bütün bölgeye yaymış oldu. Grup mensuplarının sosyal medyada kullandığı söylenen 'Diyala'dan (Irak'ın bir eyaleti) Beyrut'a' sloganı, hareketin hedefini de ortaya koyar nitelikte.
"ISIS savaşçılarının bu ay yalnızca kuzeydeki Minegh havaalanının ele geçirilişi değil, aynı zamanda Esad'ın kalelerinden Lazkiye'deki ilerlemede de önemli rol oynadığı söyleniyor.
"Grup aynı zamanda Suriye'nin kuzeyinde de egemen olma çabasında. Örgüt Suriye'de zaten bir yılı aşkın süredir Irak'taki el Kaide'nin fonladığı Nusra Cephesi yoluyla etkisini hissettiriyordu. Fakat Nisan ayında Nusra ile birleşme girişiminin başarısız olması üzerine, kendisini burada ISIS, yani Irak ve Şam İslami Devleti diye adlandıran Irak el Kaidesi, doğrudan kendi örgütlenmesini oluşturdu, bu da örgütün Irak'ta ne kadar kanlı bir tarihi olduğunu bilenleri iyice endişelendirdi.
Nusra ISIS rekabeti
"Suriye uzmanı Aron Lund, 'ISIS açıkça ve doğrudan Irak'ın el Kaide hareketi ve el Kaide'nin dünyadaki en aşırı ucu. Yani bir zamanlar isyancıların 'yanyana gelmeyiz' dediği çizginin ta kendisi' diyor.
"Lund bir başka tehlikeye de dikkat çekiyor ve el Kaide'nin içindeki iki ayrı grup ve iki güçlü lider arasındaki rekabetin ve birbirini safdışı bırakma çabasının, vahşetin boyutlarını daha da büyütebilecek bir faktör olduğunu söylüyor. Nisan ayında ISIS lideri Ebu Bekir el Bağdadi, Nusra hareketini kendi yönetimine aldığını açıklamış ama Nusra'nın lideri Ebu Muhammed el Golani buna izin vermemişti. Nusra, el Kaide'nin dünya örgütlenmesinin lideri Eymen el Zevahiri'ye hala bağlı ama bir yandan da göreli bir bağımsızlığı da var.
"Reuters ajansı bu aşamada el Bağdadi'nin bizzat Suriye'ye geçtiğini bildirdi. ISIS liderinin beraberinde Irak'tan ne kadar savaşçı götürdüğü, Nusra gibi yerel gruplardan savaşçı alıp almadığı bir muamma. Fakat gücü kuzey ve doğu Suriye'de yoğunlaşan ISIS'in en çok yabancı savaşçı barındıran grup olduğu söyleniyor.
"Bir başka uzman yorumcu Charles Lister da grubun kendi YouTube kanalı üzerinden propaganda yaptığını ve kendisine Suriye'de diğer gruplardan farklı bir kimlik oluşturmaya çalıştığını söylüyor.
"Açıkça İslam devletini hedefleyen ISIS gerek yerel halkı gerekse diğer muhalif grupları hedef alan acımasız saldırılar yürütmekle suçlanıyor. Londra merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi adlı muhalif kuruluş geçen hafta, ISIS'in başarısız bir esir değişimi ardından iki Şii genci öldürüşünün kaydı olduğunu söylediği bir video klibi yayınladı. ISIS'in ayrıca kuzeydeki Rakka kentinde de bir başka isyancı gruba büyük bir saldırı yönelttiği, Rakka ile Halep'te bazı kaçırma ve kurşuna dizme olaylarına karıştığı söyleniyor.
"Geçen hafta halkın bütün militan gruplara karşı çok sayıda gösteri yaptığı Rakka'dan bir gazeteci 'ISIS çok tehlikeli. Nusra cephesi onların yanında çok sevimli kalıyor' diyor.
"Aron Lund, Arap baharı ile gelen karışıklığın daha önce yeraltında yaşayan, ve Batı ile bir tür gerilla savaşı yürüten el Kaide'ye bağlı örgütlenmelere yerel düzeyde toplumu etkileme ve dönüştürme imkanı verdiğini düşünüyor."