|Rav İsak Alaluf'un Peraşa Yorumu 5774|


Tora'nın en uzun peraşası olan Naso 176 pasuk içerir. İlginçtir Teilim kitabının en uzun mizmoru olan 119. mizmor da 176 pasuk içerir. İlginç bir yaklaşım da bu sayının "Aminadav- gönüllü olan" sözcüğünün Gematria değeri olmasıdır. Peraşa Nazir kurallarını da içerdiğinden ancak "gönüllü" olanların bu mitsvayı yerine getireceklerini bizlere öğretmeyi istemiştir.
Naso peraşasını okumayı öğrenirken
Birkat Kohanim'e kadar olan bölümü öğrendiyseniz bilin ki kalanını da aşağı
yukarı öğrenmişsinizdir. Çünkü kabile başkanlarının sunu getirmelerini işleyen
ve Hanuka bayramında okunan bu bölümde bütün kabile başkanları da aynı sunuyu
getirdiklerinden isimler dışında yazılanlar hemen hemen aynıdır. Birinin
tekrarı kalanlarını öğrenmeye yeter.
Burada sorabileceğimiz iki soru vardır.
Birincisi neden kabile başkanları aynı sunuyu getirmişlerdir? Bunun nedeni
nedir? İlk sunu getiren kabile olan Yeuda kabilesi için her şey daha kolaydır.
Getirdiği sunu hem güzeldir hem de en başta getirdiği için kimseyle kapışacak
bir şeyi yoktur. İkinci sunuyu Yisahar kabilesinin başkanı Netanel ben Tsuar
getirir ve gerçekten sorunu büyüktür. Daha zayıf bir sunu getirirse Yeuda
kabilesinin sunusu karşısında kabilesini küçük düşürecektir. Daha iyi bir sunu
kabileler arasında anlamsız bir yarış başlatacaktır. Kabile başkanı tam bir
başkana yaraşır şekilde davranır ve Yeuda kabilesi ile aynı sunuyu getirir. Hem
kabilesinin onurunu korur hem de diğer kabileler arasında başlayabilecek
anlamsız bir çekişmeyi baştan engeller. İşte bunun içindir ki kabileler hep
aynı sunuyu getirimişlerdir.
Şimdi gelelim ikinci soruya. İkinci
soru daha karmaşıktır. Maden hepsi aynı sunuyu getirmişlerdir neden Tora bunu
oniki kez tekrarlamak gereğini duyar. Geleneğe göre Tora gereksiz harf bile
kullanmaktan kaçınırken bu bolluğun sebebi ne olabilir? Şimdi bir midraşa daha yer vererek durumu
daha da karmaşık hale getirelim.
Midraşa göre "Kabile başkanlarının
sunuları Tanrı için Bene Yisrael'in Yam
Suf'ta söyledikleri şarkı "Şirat Ayam" kadar değerlidir. Biraz daha ileriye
gidelim. Midraş şöyle eklemektedir: Kabile başkanlarının sunumu Tanrı için on
emrin yazılı olduğu levhalar kadar değerlidir. Midraş bu iki olayı naklederken
Tora'yı anlama yöntemlerinden biri olan "gezera şava" yöntemini kullanır ve bu
üç olayı şöyle birbiri ile bağlar:
Şirat Ayam'da şöyle bir cümle vardır:
"Ze E.li veanveu - Bu Tanrı'mdır. Onu yücelteceğim."
On emir'in yazılı olduğu levhalar ile
ilgili konuda şöyle yazar: "Mize umi ze em ketuvim - bu tarafta ve bu (diğer)
tarafta yazılıydılar." Kabile başkanlarının sunumunda ise her başkan için aynı
şey yazar. Biz Yeuda kabilesi başkanı için ne yazdığına bakalım: "Ze korban
Nahşon ben Aminadav - bu Nahşon ben Aminadav'ın sunusudur." Hepsinde ortak
kelime "ze - bu" kelimesidir ve bu noktada gezera şava yöntemini kullanmaya
başlayacağız.
Rabi Şelomo Breur bu noktada şu
açıklamayı yapar: Kabile başkanlarının aynı sunuyu getirmelerine rağmen
tek tek detaylı bir şekilde burada zikredilmeleri aslında hepsinin aynı değil
farklı sunuları getirmesinden kaynaklanır. Burada onların "ne" getirdiklerinden
çok "nasıl" getirdikleri önemlidir.
Bir kişiden yüklü bir bağış yapmasını istediğinizi düşünelim. Aynı miktarı bir başka kişiden de isteyelim. Her ikisinin yaptığı bağış aslında aynı görünse de farklıdır çünkü burada iki kişinin hissettikleri farklıdır. Kabile başkanları da getirdikleri sunularda kendilerine ait özellikleri birleştirmekte ve sergilemektedirler. Duyguları birbirlerinden elbette ki farklıdır. Bu da her sunuyu özel ve eşsiz kılmaktadır.
Durumun Yam Suf ile olan bağlantısını
da şöyle açıklayalım. Denizde bir ağızdan şarkı söyleyen altıyüzbin kişi
vardır. Herkes aynı şarkıyı söylemektedir ama Tanrı'yı övmeye gelince "Ze
E.loenu - bu bizim Tanrı'mızdır demektense "Ze E.li - bu benim Tanrı'mdır"
demeyi yeğlemişlerdir. Yam Suf olayında altıyüzbin kişi aynı şeyi görmüşler
ancak farklı bir biçimde algılamışlardır. Bu da onların neden tekil
kullandıklarının bir açıklamasıdır. Midraş Yam Suf olayında basit bir ev
hizmetçisinin gördüğünün yanında peygamber Yehezkel ben Buzi'nin gördüğünün
hiçbir şey olmadığını belirtirken herkesin olayı aslında farklı algıladığının
da altını çizmiştir.
Rabi Breur on emir levhaları ile ilgili
açıklamayı da vermektedir. On emir levhaları mucizevi bir şekilde levhalara
yazılmıştır. Delip geçer bir şekilde yazılmalarına rağmen ne taraftan bakılırsa
bakılsın düz bir şekilde okunma özelliğine sahiptiler. Çünkü normalde levhayı
delip geçen bir yazı bir taraftan düz diğer taraftan ters okunabilirdi. Ancak
burada mucize devreye girmekte ve yazı normal bir şekilde okunabilmekteydi.
Buradaki sembolik mesaj çok ilginçtir.
Yeryüzündeki her fiziksel olgu ne kadar pozitif görünürse görünsün mutlaka bir
"ters" yani olumsuz tarafa da sahiptir. Sadece Tora her yönü ile olumludur ve olumsuz
bir şeyi yoktur. Pirke Avot Tora'dan daha iyi bir şey yoktur derken bizlere her
taraftan düz okunabilen levhaların sembolizmini de vermektedir.
Gelelim bunun ile sunular arasındaki
bağlantıya. Midraş her şeyin bir ters tarafı hatta bizce çok iyi zannedilen
"servet" gibi şeylerin de olumsuz bir tarafı mutlaka vardır. Daha Bereşit
peraşasında Tanrı Hava'yı cezalandırırken
Tora şöyle bir ifade kullanmıştır: "Beetsev - ağrı ile" doğum
yapacaksın" (Bereşit 3/17) Hava'nın günahı nedeniyle kadınlar sancı ile doğum
yapmaktadırlar. Bunun daha da ağır cezası Adam'a verilmiştir: Büyük bir acı ile
( beetsavon) yiyeceksin." Adam'ın günahı
nedeniyle de ekmeğimizi kazanmak için sürekli çalışmaya ve sıkıntı çekmeye
mahkumuzdur. Doğum geçtikten sonra acılar biter. Ancak yaşam derdi, geçim
sıkıntısı bütün yaşam boyunca devam eder. İnsan para kazandıkça ihtiyaçları
çoğalır gibi gelir daha fazlasını ister. Bilgelerin söylediği gibi:
"İsteklerinin yarısına ulaşmış bir şekilde ölen insan yoktur."
Ancak terse sahip olmayan tek servet
Tanrı'nın servetidir. Mişle Aşem'in serveti o zenginleşecektir" demektedir. Bu
pasuk ve acı eklemeyecektir şeklinde noktalanmakta bu servette acının yeri
olmadığı belirtilmektedir. Bir insan servetinin Tanrı'dan geldiğini kabullenir,
bunu anlar ve servetini yine Tanrı'nın hizmetinde kullanacak olursa bu servet
Tanrı'nın serveti özelliği kazanacak ve "ters" olma özelliğinden sıyrılacaktır.
İşte Tanrı tarafından büyük bir
servetle kutsanmış kabile başkanları servetlerini Tanrı adına Mişkan'a
bağışlamak suretiyle Tanrı hizmetine
adamışlar hiçbir ters özelliğe sahip olmayan gerçek bir servete kavuşmuşlardır.
Artık onların sahip olduğu tamamen olumlu ve ters olmayan bir servettir ki
kabile başkanlarının sunularıyla on emir levhaları arasındaki ilişkinin nedeni
buradadır. Tanrı da bu kadar büyük bir
özveri ile davranan kabile başkanlarının adlarını ve sunularını tek tek vererek
onları bir anlamda ödüllendirmiştir.
Sahip olduğumuz servet Tanrı'nın bizlere verdiği bir servettir. Bu serveti Tanrı hizmetine de kullanarak onu daha olumlu bir hale getirmek elimizdedir. Devarim peraşalarında yanımızda çalışan köleyi azat ettiğimiz zaman sahip olduklarımızdan kendisine vermemizi emretmekte ve bu verişin gözümüzde kötü görünmemesini istemektedir. Çünkü bu şekilde Tanrı bizlerin de servetini çoğaltacak, yaşamımızda terslikler olmadan daha olumlu bir şekilde yaşamamızı sağlayacaktır. Bunu gerçekleştirmek bizim elimizdedir.