Rusya Ukrayna savaşı ilk haftasını geride bırakırken, ABD Başkanı Joe Biden ve İngiltere Başbakanı Boris Johnson geçtiğimiz günlerde Rusya'ya yaptırım uygulayacaklarını açıklamıştı. Şimdi ise yaptırım kararına Rus oligarklar da dahil edildiği duyuruldu. Peki, Oligark nedir, kime denir? İşte detaylar…
OLİGARŞİ NEDİR?
Oligark kelimesi Türkçeye Fransızcadan geçen bir kavramdır ve Yunanca az, birkaç anlamına gelen "oligo-" ve yönetmek anlamına gelen "arkhein" kelimelerinin birleşmesinden meydana gelmiştir.
Oligarşide yönetimi elinde tutan grup, askerî, siyasi, dinî veya finansal gruplar gibi ülkenin önde gelen gruplarından birisi olabilir.
Bir yönetim şekli olan oligarşi, küçük ve ayrıcalıklı bir grubun iktidarda olmasını ifade eder. Oligarşinin üyesi veya destekçisi olan kişi ya da grupları tanımlamak için "oligark" terimi kullanılır.
OLİGARK NE DEMEK? KİME DENİR?
Oligark, oligarşik düzendeki yöneticilere ve oligarşiyi destekleyenlere verilen isimdir. Günümüzde oligark dendiği zaman Rusya'daki büyük şirketlerin sahipleri olan isimler kastedilmektedir.
Rusya’daki oligarkların önemli bir bölümü finansal varlıklarını 1990'larda, dönemin devlet başkanı Boris Yeltsin'in idaresinde gerçekleşen ve devlet varlıklarının özel sektöre kaotik ve yolsuzluklarla dolu bir süreçte devredildiği sırada elde etmiştir.
Oligark sözcüğü günümüzde 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından öne çıkan, aşırı varlıklı bir grup Rus vatandaşını tanımlamak için kullanılıyor.
Bir oligark, akrabalık, din, ekonomik statü, prestij ve hatta diliyle toplumun geri kalan kısmından ayrılan yönetici sınıfın üyesi olabilmektedir.
Rusya'daki büyük firmaların başında bulunan isimler olan oligarklar için ultra zengin kişiler de denilebilir. Chelsea Futbol Kulübü'nün sahibi Roman Abramoviç dünyanın en tanınan Rus oligarklarından biridir. Çok bilinen bir başka oligark da eski KGB subayı ve bankacı Aleksander Lebedev’dir.
PUTİN'İN OLİGARK AÇIKLAMASI
Putin, Yeltsin'in ardından devlet başkanlığına geçtikten sonra oligarkların üzerine gitmeye başladı. Aynı zamanda siyasi açıdan kendisiyle aynı çizgide duranlar daha da başarılı oldu. Putin'in çizgisini reddeden bankacı Boris Berezovsky gibi kimi oligarklar ise ülkeden kaçmak zorunda kaldı. Bir dönem Rusya'nın en zengin insanı olduğu düşünülen Mihail Hodorkovski şimdi İngiltere'nin başkenti Londra'da yaşıyor. Putin 2019'da Financial Times'a, "Bizde artık oligark yok" ifadesini kullanmıştı.