Ölen Hayvanımızı Hatırlamak
Bir evcil hayvanı, bir insan kadar sevebiliriz. Her şey bir yana, onlardan daha sevimli dinleyiciler olabilir mi? Ailedeki herkes ölen ya da kaybolan bir hayvanı hatırlasın, resmini çizsin ya da adını yazsın. Hep birlikte oturup bu hayvan hakkında konuşun. Nereye gömüldü? Onu hatırlıyor musunuz? Gömdükten sonra ondan ayrılmak kolay oldu mu? Niçin öldü? Onun ölümüyle ne öğrendiniz? Onun tasmasını, yatağını, kafesini vb. ne yaptınız? O hayvanı sizin kadar özleyen başka birisi var mı? Sevdiğimiz hayvanın yitirilmesinin üzerinden uzun bir zaman geçmiş olsa bile, onu hâlâ arıyor olabiliriz. Bu konuda konuşmak ve sevdiğimiz hayvanı hatırlamak güzel bir şeydir.
Anma Toplantısı
Birisi öldüğünde bir tür hatırlama töreni olur. Herkes bir araya toplanıp o kişinin yaşamını konuşur. Aile ortamınızda niçin sevdiğiniz insanları anmayasınız? O kişi hakkında hikâyeler anlatın; ona ait olan bir şeyi, fotoğraflarını, mektuplarını ya da ondan almış olduğunuz hediyeleri getirin. Birlikte yaptığınız eğlenceli şeyleri, tatilleri, kazandığınız başarıları, en sevdiği cümleleri, filmleri, kitapları ve yemekleri konuşun. Bütün bunları birlikte paylaşmak o kişinin o anda hatıralarda yaşamasını sağlar. Birisi öldüğünde aile fertlerinin bazıları cenaze törenine katılamamışsa, bu tür anma toplantıları düzenleyebilirsiniz.
Hayatınızın Aşamalarını Düşünmek
Hayat aşama aşamadır. İlk nefesimizle son nefesimiz arasında bebeklik, çocukluk, ergenlik, gençlik, orta yaş ve yaşlılık bulunur. Her aşamanın kendi zorlukları, avantajları, dersleri ve zevkleri vardır. Çocuklar, ne kadar büyürlerse, hayatlarının o kadar iyi olacağını, çünkü canlarının istediğini yapabileceklerini düşünür. Kimi zaman herkesin hayatını kendi açısından dinlemek yararlı olur. Örneğin en büyük ablanın en iyi yaşamı sürdürdüğü sanılır. Daha geç kalkabilir, istedikleri arasından daha fazla şey yapabilir, ama küçük kardeşlere bakmak zorundadır. En büyük çocuk, istediği her şeyi elde eden en küçüğün şımartıldığını düşünür. Bazıları en şanslı kişinin büyükbaba olduğunu düşünür, çünkü bütün gün televizyon filmlerini izleyebilmektedir. Herkes içinde bulunduğu aşamayı ve bunun nasıl bir şey olduğunu anlatsın. Dinleyenler hem kendi yaşamına yeni bir açıdan bakacak, hem de ailenin öteki fertlerinin mücadelesini ve zevklerini daha iyi anlayacaktır.
Gelecek Yazı: 365 YÖNTEM: E. Meydan Okumalar (Ölüm Üzerine-4)