Kedi tırmığı hastalığına, kedinin tükürüğüyle yayıldığına inanılan Bartonella henselae bakterisi neden olur. Genç kediler, yaşlı kedilere göre daha fazla risk taşır. Nadiren köpek tırmalaması veya ısırması da söz konusu olabilir. Tanı genellikle semptomlara dayanır. Kan testleri ile doğrulama mümkündür.
Birincil tedavi destekleyicidir. Antibiyotikler iyileşmeyi hızlandırır ve ciddi hastalığı veya bağışıklık sorunları olanlarda önerilir. İyileşme tipik olarak 4 ay içinde gerçekleşir ancak bir yıl gerektirdiği de olur. Yaklaşık 10.000 kişiden 1’i etkilenir. Çocuklarda daha sık görülür.
Kedi Tırmığı Hastalığı Ön Bilgiler
-Diğer isimler Kedi tırmığı ateşi, Ufacık hastalığı, aşılama lenforetikülozu, subakut bölgesel lenfadenit.
-Kedi tırmığı hastalığı olan bir kişinin koltuk altı bölgesinde büyümüş lenf bezi ve eldeki kedi tırmığı yaraları olur.
-Bulaşıcı bir hastalıktır
-Belirtiler
Isırık veya çizik bölgesinde şişmiş ve ağrılı lenf düğümleri
-Komplikasyonlar
Ensefalopati, parotit, endokardit, hepatit
-Nedenler
-Bartonella henselae bir kedi ısırığı veya tırmalamasından
-Teşhis Yöntemi
Semptomlara göre kan testleri
-Tedavi
Destekleyici tedavi, azitromisin
-İyileşme Ne Zaman Başlar
4 ay içinde iyileşme başalar
-Sıklık
10.000 kişiden 1’i
Belirti ve Bulgular
Kedi tırmığı hastalığı genellikle aşılamanın yapıldığı yerin yakınında veya boyunda hassas, şişmiş lenf düğümleri olarak ortaya çıkar ve genellikle bir tarafla sınırlıdır. Bu durum bölgesel lenfadenopati olarak adlandırılır ve aşılamadan 1-3 hafta sonra ortaya çıkar.
Lenfadenopati en sık koltuk altı, kollar, boyun veya çenede ortaya çıkar, ancak kasık yakınında veya kulak çevresinde de oluşabilir.
Çoğu insan halsizlik, iştah azalması ve ağrı gibi sistemik semptomlar da geliştirir. Diğer ilişkili şikayetler arasında baş ağrısı, titreme, kas ağrıları, eklem ağrıları, sırt ağrısı ve karın ağrısı bulunur. Belirtilerin ortaya çıkması 7 ila 14 gün veya iki ay kadar sürer. Vakaların çoğu iyi huyludur ve kendi kendini sınırlar ancak lenfadenopati, diğer semptomlar ortadan kalktıktan sonra birkaç ay daha devam eder. Hastalık genellikle bir ay içinde tedavili veya tedavisiz kendiliğinden düzelir.
Nadir durumlarda, nöbetler, veya ciddi nörolojik rahatsızlıkların gelişmesine yol açar.
Bulaşma
Yavru kedilerin bakteriyi kanlarında taşıma olasılığı daha yüksektir, bu nedenle hastalığı bulaştırma olasılıkları yetişkin kedilere göre daha fazladır. Bununla birlikte, pireler, kediler arasında bulaşma için bir vektör görevi görür ve canlı kedi piresi kedinin dışkısıyla atılır. Kediler, pire dışkısı kullanılarak aşılama yoluyl enfekte olur.
Sonuç olarak, enfeksiyonun kedilerden insanlara bulaşmasının muhtemel bir yolu, bir kedi tırmığı yarası yoluyla pire dışkısı veya bir ısırık yoluyla bulaşan kedi tükürüğü ile aşılama olur. Pireler ayrıca vektör olarak da hareket eder ve ara sıra bakterileri insanlara bulaştırır. Enfeksiyon, önceden düşünülenden çok daha büyük bir sorun olabilir ve veteriner hekimler için tanınmayan bir iş sağlığı tehlikesi oluşturur.
Teşhis
Enfeksiyonun kültürü zordur ve kuluçkalanması 2-6 hafta sürer.
Önleme
Kedi tırmığı hastalığı öncelikle etkili pire kontrol önlemleri alınarak önlenir. Kediler çoğunlukla dışarıda olduklarından pireye maruz kalırlar. Kedileri içeride tutmak istilayı önlemeye yardımcı olacaktır. Bakteriyi taşıyan kediler asemptomatiktir. Bu nedenle bir kedi veya kedi dışkısını tuttuktan sonra elleri iyice yıkamak, muhtemelen enfekte olmuş kedilerden insanlara olası kedi tırmığı hastalığının bulaşmasını önlemede önemli bir faktördür.
Tedavi
Çoğu sağlıklı insan enfeksiyonu tedavi olmaksızın temizler. Ancak bireylerin %5 ila 14’ünde organizmalar yayılır ve karaciğer, dalak, göz veya merkezi sinir sistemini enfekte eder. Tedavi için tercih edilen antibiyotik azitromisindir.
Görülme Sıklıkları
Kedi tırmığı hastalığı dünya çapında bir dağılıma sahiptir. Ancak insanlarda bildirilemeyen bir hastalıktır. Bu nedenle bu hastalığa ilişkin halk sağlığı verileri yetersizdir. Coğrafi konum, mevcut mevsim ve kedilerle ilişkili değişkenlerin (maruziyet ve pire istilasının derecesi gibi) tümü bir popülasyonda faktör oynar. Daha sıcak iklimlerde, enfeksiyon sonbahar ve kış aylarında daha yaygındır. Bu durum yavru kedilerin doğmasına olanak sağlayan yetişkin kedilerin üreme mevsimine atfedilir. Enfeksiyona neden olan bakteri, genç kedilerde (bir yaşından küçük) yetişkin kedilere göre daha yaygındır.
Amerika Birleşik Devletleri’nde yakın zamanda enfeksiyonu belirlemek için Truven Health MarketScan Ticari İddialar ve Karşılaşmalar veri tabanı, 2005’ten 2013’e kadar bir vaka kontrol çalışmasında analiz edildi. Veritabanı, çalışanlar, eşleri ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler için sağlık sigortası taleplerinden oluşuyordu. Tüm katılımcılar, 50 eyaletten 65 yaşın altındaydı. Çalışma süresinin uzunluğu 9 yıl olup, 280.522.578 kişi esas alınmıştır.
Toplam 13.273 deneğe kedi tırmığı enfeksiyonu teşhisi kondu. Hem yatan hem de ayakta tedavi gören vakalar analiz edildi. Çalışma, 4.5/100.000 ayakta tedavi edilen kedi tırmığı hastalığı vakasının oranını ortaya koydu. Yatarak tedavi gören vakalar için insidans oranı 0.19/100.000 popülasyonda çok daha düşüktü. Enfeksiyon 2005 yılında ayakta tedavi gören vakalar arasında en yüksekti ve ardından yavaş yavaş azaldı. Güney eyaletleri, zaman içinde görülme sıklığında en önemli düşüşe sahipti. Dağ bölgeleri bu hastalığın en düşüğüne sahipti. Çünkü bu bölgelerde pire yaygın olarak bulunmaz.
Enfeksiyon 5-9 yaş arası çocuklar arasında dağılımı, analiz edilen veri tabanında en yüksek orana sahipti. Bunu 60-64 yaş arası kadınlar izledi. Tüm yaş gruplarında kadınlarda görülme sıklığı erkeklere göre daha yüksekti. Toplumsal eğilimlere ilişkin verilere göre, kadınların kedi sahibi olma olasılığı erkeklere göre daha fazladır. Bu, hastalığın kadınlarda daha yüksek oranda görülmesini destekler. Evde yaşayan kedi sayısı arttıkça enfeksiyon kapma riski artar. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki evcil kedi sayısının 57 milyon olduğu tahmin edilmektedir. Enfeksiyonun laboratuvar tanısı son yıllarda iyileşmiştir.
Salgınlar
Tarihsel olarak, rapor edilen kedi tırmığı enfeksiyonu vakalarının sayısı düşük olmuştur. Amerika Birleşik Devletleri’nin kuzeydoğu bölgesindeki kentsel ve banliyö alanlarındaki raporlarda önemli bir artış olmuştur. Artan oranın bir örneği New Jersey, Essex County’de bulunuyor. 2016 yılında 6 vaka bildirilmiştir. 2017 yılında 51 vaka bildirilmiştir. 2018 yılında 263 vaka bildirilmiştir. Ön verilere dayanarak, New Jersey, Essex County’de 1.000’den fazla kedi tırmığı enfeksiyon vakasının rapor edilmesi bekleniyor. Genellikle antibiyotiklerle ve minimum uzun vadeli etkilerle tedavi edilmesine rağmen, maruziyetten bir yıldan fazla bir süre sonra bildirilen 3 taşikardi vakası olmuştur. Patologlar, artan enfeksiyon oranının, kedi sahiplerinin kedilerini aşılamayı ihmal etmelerinden kaynaklandığına inanmaktadır.
Tarih
Kedi tırmığı enfeksiyonuna benzer semptomlar ilk olarak 1889’da Henri Parinaud tarafından tanımlandı ve klinik sendrom ilk olarak 1950’de Robert Debré tarafından tanımlandı.
Kedi Tırmığı Hastalığı Tehlikeli Midir?
Çoğu kedi tırmalaması zararsızdır. Ancak kedin onu barındıran bakteri veya pireyi taşıyorsa sorun yaşama riski vardır. Isırıkların enfeksiyona neden olma olasılığı çiziklerden daha fazladır. Isırılırsan bir doktora görün.
Kedi Tırmalaması Nelere Yol Açar?
Kedi tırmalaması kaşıntı yapar. Kaşıntının en yaygın nedenleri parazitler, enfeksiyonlar ve alerjilerdir. Başlangıçta kaşıntıya neden olmayan birçok cilt hastalığı vardır. Ancak bu hastalıklarda sekonder bakteriyel veya maya enfeksiyonlarına bağlı olarak kaşıntı gelişir. Kaşıntı gelişene kadar ilk nedenin çoktan gitmiş olması mümkündür.
Kedi Tırmığı Hastalığı Öldürür Mü?
Kedi tırmığı hastalığı, yoğun ateşe neden olacağı için eğer komplikasyonlar gelişirse maalesef ölümle bile sonuçlanır.