Hayvanlarda Kemoterapinin Yan Etkileri
Kemoterapi alan insanlarla karşılaştırıldığında, ilaçların daha düşük dozlarda kullanılması ve insan tıbbındaki gibi birçok ilacın kombine edilmemesi gibi nedenlerle, pet hayvanlarında görülen yan etkiler daha hafif ve azdır. Genellikle kemoterapiye en duyarlı olan normal dokular; bağırsak yüzeyi, kemik iliği (kırmızı ve beyaz kan hücrelerini yapan) ve saç follikülleridir.
- Gastrointestinal sistem için toksik etkileri; azalmış iştah, kusma ve ishaldir. Bu etkiler hafif, orta şiddetli veya şiddetli olabilmektedir. Çoğu vakada bu belirtiler hafiftir ve genellikle evde verilen oral ilaçlarla veya kendiliğinden çözülebilmektedir. Seyrek de olsa bazı köpeklerde (ve kedilerde) hastanede yatmayı ve sıvı tedavisini gerektiren şiddetli ishal gelişebilir. Bazı vakalarda ise kemoterapinin, gastrointestinal sisteme yönelik olarak gelişen yan etkileri tedavi gününde değil genellikle 3-5 gün sonra görülür.
- Kemoterapötik ilaçlar ile kemik iliğinin baskılanması, enfeksiyona duyarlılığın artmasına yol açan beyaz kan hücre sayısında bir düşüşe neden olabilir. Enfeksiyon genellikle hayvanın kendi vücudundan (normalde bağırsak, ağız, deri vb. organlarda normal olarak bulunan bakterilerden) kaynaklanmaktadır. Şiddetli enfeksiyonlar, intravenöz sıvı ve antibiyotik içeren yoğun destek tedavisi için hastaneye yatış gerektirebilir. Bir kemoterapötik ilaç kullanıldığında, kemik iliğini baskılamak için yüksek bir potansiyele sahip olduğu bilindiğinden, tedaviden birkaç gün sonra tam kan sayımı yapılmalıdır. Eğer beyaz kan hücreleri sayısı düşükse, fakat evcil hayvan kendisini iyi hissediyorsa, antibiyotikler önleyici bir tedbir olarak reçete edilmektedir. Kemoterapide uygulanacak bir sonraki doz, tam kan sayımı sonuçlarına göre ayarlanır. Anemi (kırmızı kan hücreleri sayısının düşük olması), genellikle kanserin bir komplikasyonudur fakat çok nadir olarak veteriner tıpta kullanılan kemoterapi ilaçları da buna neden olabilmektedir.
- Özellikle tel tüylü (Alman Tel Tüylü Pointer veya terrier) veya tüyü dökülmeyen köpeklerdeki kıl follikülleri özellikle kemoterapiye duyarlı olabilir. Kaniş veya poodle ırkı gibi belirli ırka mensup köpeklerde değişken miktarlarda tüy dökülmesi yaşanacaktır. Tüy dökülmesi çoğunlukla yüz ve kuyrukta meydana gelmektedir. Kedilerde de özellikle bıyık ve gözlerinin üzerindeki uzun kıllarda bozulma meydana gelebilir. Tüyler kemoterapi sona erdiğinde yeniden çıkacaktır. Ancak başlangıçta, tüylerin renk veya yapısında mütevazı bir değişiklik olabilir.
- Kemoterapötik ajanların birçok farklı türde olanı vardır ve her biri de farklı yan etkiler gösterme olasılığına sahiptir. Eğer evcil hayvan yan etkileri kesin olacağı bilinen ilaçlar ile tedavi edilirse, bu komplikasyonları önlemeye yardımcı olmak için, örneğin kusmayı önlemek amacıyla antiemetik ilaçlar gibi bazı ilaçlar reçete edilebilir. Bununla birlikte veteriner hekimler eğer problem ortaya çıkacaksa ve ne zaman çıkabileceği tahmin ediliyorsa, bu durumlarda ne yapılacağını bildiren gerekli talimatları hasta sahibine vermesi gereklidir. Kemoterapi alan tüm evcil hayvanlar içerisinde, neredeyse %5’inden daha az oranda bir hayvan popülasyonunun, yukarıda belirtilen ciddi yan etkileri yaşadığı görülmektedir. Uygun bir idare ile çoğu hayvanlar birkaç gün içinde olaysız bir şekilde iyileşir. Lütfen herhangi bir hayvanın, herhangi bir ilaca yönelik beklenmedik bir tepki gösterebileceğini unutmayın!
Etiketler: Hayvanlar, Kemoterapi
Listeye dön