164 yıllık beyin hasarının rekonstrüksüyonu
Harvard Üniversitesi bilim insanları Gage’ın kafatasını bilgisayarlı tomografiyle inceledi. İşte 164 yıllık beyin hasarının rekonstrüksüyonu.
Harvard Üniversitesi bilim insanları Gage’ın kafatasını bilgisayarlı tomografiyle inceledi. İşte 164 yıllık beyin hasarının rekonstrüksüyonu.25 yaşındaki demiryolu işçisi Phinas Gage, 13 Eylül 1848 tarihinde Vermont’da bir sondaj deliğini patlayıcı maddeyle doldurmuştu. Demir bir çubukla patlayıcı maddeyi içe doğru iyice bastırınca büyük bir patlama yaşanır ve demir çubuk Gage’ın sol altçenesinden girip, kafatasından fırladıktan sonra birkaç metre ileriye düşer. İlginç bir şekilde kazadan kısa bir süre sonra Gage’ın bilinci yerine gelir, kendisini şehre götürecek olan otomobile kendi kendine biner ve yolculuk sırasında da doktorla sohbet eder.
BEYİN HAKKINDA HER ŞEYİ ÖĞRENİNGage bu kazadan sonra on iki yıl yaşamıştır. Sinirbilimlerindeki en ünlü olaylardan biri haline gelen bu kaza Gage’de elbette ki izler bırakır. Sevilen bir insan olarak tanınan genç adamın karakteri değişmişti. Gage, kazadan sonra inatçı, kaprisli ve saygısız bir insan olup çıkmıştı. Bu gelişme çalışma hayatını da etkilemişti. İşinden olan Gage, daha sonra Şili’deki bir ahırda faytoncu olarak çalışmaya başlar ve New York’taki Barnum’s Amerikan Müzesi’nde kendisini sergilemekten bile çekinmez. Genç adamda 1860 yılında epileptik nöbetler başlar ve böyle bir nöbette 21 Mayıs 1860’ta hayatını kaybeder. Yedi yıl sonra mezarı açılır ve kafatasıyla demir çubuk kendisini tedavi eden doktor John Martyn Harlow’a verilir. Harlow 1868’da ilk kez olayı yayımlar. Gage de böylece sinirbilimi için beyin bölgelerinin işleviyle ilgili heyecanlı bir olay haline gelir. Ne var ki beyninden hiçbir parça kalmadığı gibi, otopsiyle ilgili belgeler de bulunmaz. Bu nedenle beyindeki hasarın tam olarak ne olduğu öğrenilemez.
BEYİN CHECK-UP'I HAKKINDA BİLGİ SAHİBİ OLUNHarvard Üniversitesi bilim insanları Gage’ın kafatasını bilgisayarlı tomografiyle inceledi. Bu araştırmacılar kafatasının korunduğu, Warren Anatomi Müzesi’nden kafatasını inceleme izni alan son kişilerdi. Fakat veriler daha sonra kaybolmuştu. Kaliforniya Üniversitesi’nde John Van Horn ile çalışan ekip ise kısa bir süre önce görüntüleri buldu ve bunların yardımıyla, Gage’deki hangi beyin bölgelerinin kaza nedeniyle hasar gördüğünü saptadı. Sonuç: Demir çubuk, benlik algısından sorumlu bölgeyi ve duygulardan sorumlu adacık şeklindeki beyin bölgesini (insula) yarıp geçmiş. Daha önce tahmin edildiği gibi beynin orta çizgisi hasar görmemiş. Fakat beynin sağ yarısı buna rağmen etkilenmiş, çünkü hasar gören bölgeleri sağ beyin yarısıyla bağlayan, akmaddenin bir kısmı zarar görmüş. Beyin hasarının yeniden canlandırılması, geçmişteki hasarın öğrenilmesi açısından elbette ki önemlidir, fakat çalışmadan ortaya çıkan diğer ilginç bir sonuç da, akmaddenin, demansta da zarar görüyor olmasıdır. Ve Alzheimer ve demans hastalarının birçoğunda da Gage’de görülen semptomlar görülmekte. (“Mapping Connectivity Damage in the Case of Phineas Gage”, PLoS dergisi). CUMHURİYET BİLİM TEKNİK EKİ
Bu yazı 4109 kez okundu
Yayınlanma Tarihi : 05 Haziran 2012 Salı, 05:26
Güncelleme Tarihi : 01 Haziran 2012 Cuma, 12:30