Tek pilotu sertifikalı Cessna 510 Mustang tipi iş jeti ile kontrol uçuşuna çıkan pilot, iniş takımlarını açmadan gövde üzerine indi. Şeref Sezgin ön rapor ve sonuçlarını yazdı…
Uçak tipi: Cessna 510 Citation Mustang — N163TC
Kaza yeri: Daytona Beach Uluslararası Havalimanı’nda (KDAB) –ABD
Olay tek pilota sertifikalı Jet uçağı Cessna 510 tipinde yaşandı. Tip kaptanlık yetkisi için Amerikan Federal Havacılık Otoritesi FAA’nin belirlemiş olduğu bir kontrol pilotu ile birlikte gerçekleştirilen “checkride-kontrol uçuşu” sırasında yaşanması olayı daha da trajik hale getirdi.
Pilotlar, son yaklaşmada iniş takımları açmayı unutarak gövde üzerine indiler. Kanatların altı yırtılınca yakıt sızarak yangın çıktı. Olaydan 2 pilot yara almadan kurtuldu.
Bu bilgileri verdikten sonra FAA raporlarından detaylı incelemeyi aktarmak isterim:
Checkride tanımı: O tip uçakta yeterlilik için uzmanı tarafından pilotu test uçuşuna tabi tutarak yeterlilik vermek. Airman Sertifikasyon Standartları, gereklilik ve standart uçuşun yanında öğretmen yetkisinde bir takım toleranslarda içermektedir.
Bu yapılan kontrol uçuşu sırasında, kontrol pilotu bir eğitmenden çok bir yolcunun rolüne benzer bir rol üstlenir. Yani, bir mürettebat üyesi olarak öğretmek veya hareket etmek yerine, adayın iyi karar verme becerileri sergilediğini gözlemlemek sınav görevlisinin yapması gerekendir. Ancak bir kontrol pilotu, pilotun majör hata yapma eğilimi görür ise, uçuş sırasında tavsiyelerde bulunabilir. Kontrol pilotu , uçuşun güvenliğini sağlamak için gerekli olmadıkça genellikle hava taşıtı kontrollerinden hiçbirine dokunmaz.
Bir adayın bir kontrol turunda başarısız olması durumunda, kontrol pilotu uçuşu derhal sonlandırma yada öğrencinin kontrol işlemini erteleyip eğitim tekrarına gönderme yetkisine sahiptir.
FAA, soruşturma raporlarından pilotlar hakkında bilgiler:
**Uçağın sahibi ve pilotu 62 yaşında. Toplam uçuşu 2533 saat. Tek pilota sertifikalı Cessna 510 tipinde kaptanlık sertifika uçuşunda olay yaşandı. 2. pilot olarak Cessna Mustang 510 da toplam uçuşu 90 saat.
**FAA kontrol pilotu 33 yaşında ve tüm sertifikaları uygun.
Toplam uçuşu 7,500 saat. Cessna Mustang 510 uçağında ilk kontrolü.
*Kontrol esnasında bir dizi acil durum ve genel uçuş becerileri kontrol edildikten sonra, inişe gelirken kontrol pilotu ‘’flapsız inmesini ve sürate dikkat etmesini’’ istemiş.
*Bu arada son yaklaşmaya uçak girdiğinde kontrolör elindeki belgeleri tamamlamaya devam ettiği raporlarda yazılı.
Olay: Uçan pilot yaklaşma ve iniş kontrol listesini 8 milde tamamlayıp, uygulamasına rağmen iniş takımını açmayı unuttu ve gövde üzerine indiler.**Pilot ifadesinde; Flap hiç açılmayınca iniş takımı uyarı kornasının uçakta hiç çalmadığı raporlarda yazılı.
**Kontrol pilotunun da uçuş esnasında başka şeylerle ilgilendiği ve dikkat etmediği raporlandı. Görevi de olmadığı yazıda belirtilmiş durumda. Fakat kendisinin yardımcı pilot olmamasına rağmen kendi güvenliği için dikkat etmesi gerektiği de raporlandı.
**Federal Havacılık İdaresi müfettişi tarafından ilk incelemede, uçak içinde iniş takımı kolunun yukarı konumda bulunduğunu tespit etti. Uçak gövdesinin büyük ölçüde hasar gördüğü belirtildi.
NTSB rapor dökümanları:
Bu yaşanan olay sonrası kontrol uçuşlarındaki öğretmen pilotlara yeni düzenlemeler getirilmesi gündemde. Pek Jet uçağında görülmeyen dikkatsizlik örneği olması sebebiyle önemli bir kaza. Bu olay sonrası öğretmen pilotun sertifikası askıya alındı. Uçağın sahibinin de tip eğitimi sonlandırıldı.
Cessna 510 Citation Mustang — N163TC