Johann Heinrich Friedrich Adler
Semavi Eyice 01 Ocak 1970
15 Ekim 1827de Berlinde doğdu, 15 Eylül 1908de aynı şehirde öldü. Tahsilini Berlin Mimarlık Akademisinde (Bauakademie) yaptı. 1859da bu akademiye öğretim elemanı olarak tayin edildi, 1861de doçentliğe, 1863te de profesörlüğe yükseldi; 1903e kadar da burada çok sevilen bir hoca olarak mimarlık tarihi dersleri verdi. Bunun dışında Alman Bayındırlık Bakanlığında müşavir olan (1877-1900) Adler, Fransa, İtalya, Yunanistan, Anadolu ve Filistinde inceleme gezileri yaptı, 1874-1881 yıllarında Prof. E. Curtius ile birlikte Yunanistanda Olympia kazılarında çalıştı. Mimar olarak eski Yunan ve Ortaçağ karması bir üslûp kullanan Adlerin en önemli eserleri Berlindeki İsa-Thomas Kilisesi ile Wilhelmshavendeki Elisabeth Kilisesi ve Kudüste yaptığı bir misafirhanedir. Mimarlık tarihi ve arkeolojiye dair pek çok kitap ve makale yayımlamıştır.
Adlerin Die Moscheen zu Konstantinopel (İstanbul Camileri) başlıklı makalesi Deutsche Bauzeitungda (Berlin 1874) basılmış ve C. Gurlittin Die Baukunst Konstantinopels ismindeki büyük eseri çıkıncaya kadar değerini korumuştur. Bugün iyice eskimiş olan bu çalışma, birçok yanlış görüşlerine rağmen, Osmanlı devri Türk mimarisini tanıma yolunda ilk deneme olarak tarihî bir öneme sahiptir.