Sinoptik inciller
Sinoptik incillerden Matta ve Markos'ta haber verilen, İncir ağacının, Hz. İsa'nın lanetlemesinden sonra kuruması olayı, bu iki İncilde birbirinden farklı şekilde anlatılmaktadır. Matta'ya göre sabah erkenden kente dönen Hz. İsa, yürürken yolun kenarındaki bir incir ağacını görmüş, onda İncir var zannederek ağacın yanına gitmiş ve ağaçta İncir olup olmadığını kontrol etmiştir. Onda meyve olmadığını görünce canı sıkılarak ağaca, "Sonsuza dek artık meyve vermeyesin" demiş ve bu sözü söyler söylemez ağaç kurumuştur. Markos ise hadiseyi Matta'dan daha farklı anlatmaktadır. Markos'a göre Beytanya'dan çıkan Hz.
Hz. İsa'nın Havariler ile karşılaşması ve onları öğrenci olarak yanına alması olayı, Sinoptik incillerle Yuhanna İncilinde birbirinden çok farklı ve çelişkili olarak anlatılmaktadır.
Matta, Markos ve Luka İncillerine göre Hz. İsa, Galile (Celile) gölü kenarında faaliyet gösterirken önce, balıkçılık yapan Petrus ile onun kardeşi Andrea'yı, sonra Zebedi'nin oğullan Yakub ile Yuhanna'yı vaazları sırasında tanımış, onları öğrenci olarak yanuna almış ve onlara "Sizi insan tutan balıkçı yapacağım" diyerek kendi peşinden gelmelerini onlardan iste-miştir.
İncillerde Hz.İsa'nın söylediği iddia edilen sözlerde insan mantığına aykırı öyle acaip ifadeler vardır ki, bir insanın bu sözleri kabul etmesi imkânsızdır. Sinoptik incillerde Hz. İsa'nın şöyle söylediği iddia edilmektedir: "Kim bana iman eden bu küçüklerden birini günaha düşürürse, onun boynuna kocaman bir değirmen taşının asılıp denize atılması kendisi için daha iyi olur. Eğer elin seni günaha sokarsa onu kes.
Hz. İsa'nın annesine, kardeşlerine, Havarilere ve diğer insanlara çok sert ve kaba davrandığını, onlara çeşitli şekillerde hakaretler ettiğini, ağaçları lanetleyerek kuruttuğunu ve bütün bunların muharref İncillerde birer mucize olarak takdim edildiğini daha önce görmüştük. Bu davranışlarına paralel olarak onun hayvanlara karşı da çok sert davrandığı, onları sopa ile kovaladığı İncillerde nakledilmektedir.
İncillerde Hz.İsa'nın, annesi, üvey babası ve kardeşleri ile münasebetleri hakkında yeterli bilgi bulunmamaktadır. İki İncilde Hz.İsa'nın soy kütüğü(şecere)nün geniş bir şekilde verilmesine rağmen , bu İncillerde ve diğer iki İncilde onun aile fertleri ile ilişkileri konusunda yeterli bilgilerin bulunmadığını müşahede etmekteyiz. Matta ve Luka İncillerinde geçen soy kütüğüne göre, Hz.İsa'nın babası Marangoz Yu-suf'tur. İncillerde Hz. İsa'nın üvey babası Yusuf ile münasebetleri konusunda doğum ve Kudüs'e götürülme olayları istisna edilirse hiçbir bilgi yoktur. Eğer Hz.İsa'nın bütün hayatı vahiy kabul ediliyorsa elbette onun kendi ailesi içindeki davranışları ve aile fertleri ile münasebetleri çok önemli olmalıdır.
Sinoptik İncillerde bulunmayan ve sadece Yuhanna İncilinde anlatılan bir mucize de, Hz İsa'nın, bir düğünde düğün sahibinin şarabının bitmesi üzerine küplere su doldurtarak onları bir anda şaraba çevirmesi hikayesidir. Yuhanna'ya göre, Hz.İsa öğrencileri ile beraber Kana şehrinde bir düğüne davet edilir, düğünde annesi Meryem de hazır bulunmaktadır. Bir ara düğün sahibinin misafirlere ikram ettiği şarap biter. Bunun üzerine Hz. İsa'nın annesi Meryem ona, "Şarapları yok" der. Bu sözle herhalde oğlundan düğün sahibine yardım etmesini ve mucize göstermesini istemiş olmalı ki, Hz.İsa annesine " Kadın, benden sana ne?
Sinoptik İncillerin üçünde de yer alan, ancak Yuhanna'da olmayan mucizeleren biri de Hz.İsa'nın fırtına ve rüzgarı dindirmesi olayıdır. Sinoptik İncillere göre bir akşam vakti Hz. İsa, öğrencilerine birlikte karşı tarafa geçmelerini söyler. Bunun üzerine öğrenciler birkaç kayıkla kıyıdan açılırlar, fakat birdenbire şiddetli bir fırtına çıkar. Fırtınanın çıktığı sırada Hz.İsa, kayıkta uyumaktadır. Fırtınanın şiddetinden korkan öğrenciler, Hz.İsa'yı uyandırıp "Üstad helâk oluyoruz, bizi kurtar!" derler. Hz.İsa da onlara "Ey imanı kıt olan insanlar! neden korkuyorsunuz?" dedikten sonra ayağa kalkar ve rüzgarı ve fırtınayı azarlayarak onlara dinmeleri için emir verir, o anda göl hemen süt liman oluverir.
Hz. İsa'nın İncillerde nakledilen mucizelerinden biri de onun ölüleri diriltmesi olayıdır. Dört İncilde Hz.İsa'ya nisbet edilen üç diriltme olayı vardır. Bunlardan birincisi, üç Sinop-tik İncilde yer alan havra yöneticisinin kızının diriltilmesi olayıdır.
İncillerde bulunan eksiklik ve boşluklardan birinin de bu kitaplarda Hz.İsa'nın cinsel hayatı hakkında bilgi bulunmayışı olduğunu biraz önce belirtmiştik. İncillerde Hz.İsa'nın evlendiğine dair herhangi bir ifadenin bulunmayışına bakılarak, onun evlenmediğine ve çocuk sahibi olmadığına hükmediliyor. Acaba Hz.İsa, daha davete başlamadan önce gençlik yıllarında karşı cinsten biri ile herhangi bir alâka tesis etmiş miydi? Onun kadınlara karşı cinsel bir duygusu var mıydı?
Sinoptik İncillerde Hz. İsa'ya atfedilen mucizelerden bir diğeri, onun suretinin değişmesi olayıdır. İncillerin verdiği bilgiye göre Hz. İsa, birgün yanına Petrus, Yakub ve Yuhanna'yı alarak dağa çıktığı sırada, bu üç öğrencisinin gözleri önünde kendi sureti değişmiş, yüzü güneş gibi parlayıp elbiseleri ışık gibi bembeyaz olmuştur. O sırada öğrencilerine, Hz. Musa ile İlya görünmüş, öğrenciler Hz. Musa ile İlya'nın Hz. İsa ile konuşmasına şahit olmuşlardır. Hz. İsa, Musa ve İlya ile konuşurken araya Petrus girmiş, o da Hz.İsa ile konuşmaya başlamıştır.
Dört İncilin sıksık anlattığı mucizelerden bir tanesi de Hz.Isa'nın gelecekte olacak olayları, daha olmadan önce haber vermesi hadisesidir. Bu haberlerin başında, kendisinin çarmıha gerileceği, çarmıh olayından üç gün sonra kendisinin yeniden dirilerek göğe çıkacağı haberi yer almaktadır. incillerde Hz. İsa, kendisinin çarmıh olayından sonra üç gün kabirde kalmasını, Yunus (A.S.)'un balığın karnında üç gün kalmasına benzeterek haber vermektedir.
Muharref İncillere göre Hz.İsa'nın sıksık başvurduğu mucizelerden biri de cinleri çıkarması ve kovmasıdır. O sıksık delilerden, saralılardan sağır ve dilsizlerden, vücuduna cin musallat olmuş bütün hastalardan murdar ruhları, kötü ruhları ve cinleri kovarak onları iyi etmektedir. Cin ve ruhları hastalardan çıkarma ve kovma olayları, Matta'da sekiz defa, Markos'ta yedi defa, Luka'da sekiz defa zikredilmektedir. Yuhanna ise cin çıkarma olaylarına İncilinde hiç yer vermemektedir. O, Hz.İsa'nın diğer hastalıkları tedavi etmesinden de sadece üç yerde bahsetmektedir. Fakat Yuhanna İncilinde cinler ile ilgili olarak entresan bir haber vardır.
Dört İncil, genel olarak Hz.İsa'nın hayatını, vaaz ve nasihatlerini ve göstermiş olduğu mucizelerini anlatmaya çalışır. Bu İnciller, Hz.İsa'nın doğum öncesi döneminden başlayarak onun dünyaya gelişini çoçuklugu, tebliğ faaliyetine başlamasını, üç yıl gibi çok kısa süren bu tebliğ döneminde söylemiş olduğu sözleri, yapmış olduğu vaaz ve nasihatleri, göstermiş olduğu mucizeleri, çarmıha gerilişini, tekrar dirilerek göğe yükselişini, yeniden dirildikten sonra öğrencilerine görünüşünü kendilerine ait üsluplarla anlatırlar. İncillerde şer'î hükümler yok denecek kadar azdır. Evlenme ve boşanma ile ilgili olarak bulunan birkaç hükmün dışında, İncillerde şer'î ahkâm yoktur.
Hristiyan Kilisesi tarafından sahih sayılan dört İncili incelerken, bu İncillerin kaleme alındıkları dil kadar, bunları kaleme alan kişilerin kimliklerini de incelemek gerekir. Kimdir bu yazarlar? Matta, Markos, Luka ve Yuhanna'nın hüviyetleri nedir, nerelidirler? Bunlar gerçekten söylenildiği gibi ruhu'l-kudüs'le dolu kimseler midir? Adı geçen bu kişiler İncillerin gerçek yazarları mıdır? yoksa bu kitapları başkaları yazarak bunlara mı maletmişlerdir?