İstanbul kökenli ünlü yazar Petros Markaris, yeni kitabında ekonomik krizle boğuşan Yunanistan'ın eurodan çıkıp, yeniden milli parası drahmiye geçişini hayal eden sancılı bir süreci anlatıyor. Krizi ele aldığı üçlemenin son ayağı olan bu romanı bir polisiye maceraya dönüştüren Markaris, Yunanistan'ın 13 yıllık bir aradan sonra yeniden drahmiye dönmesiyle neler olabileceğini, kendine has stiliyle kaleme alıyor. Kitabın adı olan "Ekmek, Eğitim, Özgürlük" Atina Teknik üniversitesi öğrencilerinin 1973'te Yunan askeri yönetimine karşı ayaklandığı dönemde kullanılan sloganına gönderme yapıyor. Bunun nedeni de, askeri yönetimin çökmesinden sonra iktidara gelen siyasetçilerin ezici bir çoğunluğunun o dönemde sol eğilimli ve idealist olmalarına rağmen, Yunanistan'ı bugünkü hallere düşüren neslin ta kendisi olması.
SİYASETÇİLERİ AVLAYAN KATİL...
Petros Markaris'in yeni macerası, Yunanistan'ın yeniden drahmiye döndüğü 1 Ocak 2014 günü başlıyor. "Euro stresi"nden kurtulduğu için ilk önceleri drahmiyi sevinçle karşılayan Yunanlar, günler geçtikçe bunun o kadar da kolay bir iş olmadığını ve fakirlik uçurumuna sürüklendiğini görüyor. 1973'deki Teknik Üniversite ayaklanmalarına katılan ve günümüzde siyasetçi olanları teker teker öldüren meçhul bir kişi Yunan siyaset dünyasında panik yaratmaya ve terör havası estirmeye başlıyor. Peki meçhul katil kim? Aşırı milliyetçi biri mi? Yoksa memleketi bu hallere düşürdükleri için siyasetçilerden intikam alan apolitik biri mi? Katili bulmak işi, doğal olarak kitabın kahramanı Komiser Kostas Haritos'a düşüyor. Haritos, gerek yaşam ve düşünce tarzıyla orta halli, muhafazakâr bir Yunan'ın kimliğini taşıyor. Haritos ailesinin krizle başa çıkmak için yaptığı zorunlu ve "ölümcül" tasarruflar, drahmiye geçen Yunanistan'da orta halli bir aileyi neler beklediği de anlatıyor.
'AİLE DAYANIŞMASI TÜRKLER GİBİ'
İlk önceleri Almanca yazdığı polisiye romanlarıyla Almanya ve Avusturya'da ödüllendirilen ve daha sonra Yunanistan'da da ün salan Petros Markaris'i başkent Atina'nın Kipseli semtindeki evinde ziyaret ettiğimizde İstanbul'un her ev ziyaretinde olabileceği gibi "çay kahve" ikramıyla karşılaştık. Markaris, "Nerede olursam olayım, 'Nerelisin?' diye sorduklarında milliyet belirtmiyorum. 'İstanbul doğumluyum' demiyorum. Doğrudan doğruya 'İstanbulluyum' diyorum" diye konuşuyor. Yunanistan'daki krize ve Türk-Yunan ilişkilerine bakışıyla ilgili sorularımızı büyük bir içtenlikle yanıtlayan Markaris, şöyle diyor: "Bakın Türkiye'de de kriz vardı. Türklerle Yunanların birbirlerine benzediği söylenir. Bu doğrudur. Ama hiç benzemedikleri yanları da var. Mesela Yunanlar son derece tepkili bir halktır. Tepkilerini grevlerle, eylemlerle gösterirler. Benzer yanlarından biri ise aile bağlarıdır. Mesela Yunanlarda aile dayanışması olmasa, bu kriz ve işsizlik günlerinde ailelerin durumu çok daha kötü olurdu."
KRİZ ÜÇLEMESİNİN SON AYAĞI...
Markaris aslen İstanbullu olmasına rağmen uzun yıllar Avusturya ile Almanya'da yaşamış. 3 yıldır ekonomik krizle boğuşan Yunanistan'da siyasette ve sosyal yaşamdaki değişiklikleri "kriz üçlemesi" olarak kaleme aldı. "Ekmek, Eğitim, Özgürlük" de bu üçlemenin son kitabı olarak çıktı. İlk kitap olan "Kriz"de Markaris, kriz öncesinde bol keseden kredi dağıtan bankerlerin, kriz günlerinde kredileri geriye ödeyemeyen banka borçluları tarafından kafaları kesilerek öldürüldükleri bir macerayı kaleme alıyordu. Komiser Haritos ise bir yanda kredi borcunu ödemeye uğraşırken diğer yandan da meçhul intikamcının izini sürüyordu. Bu kitapta verilen mesaj, krizde yalnız siyasetçilerin değil; bankaların da büyük rol oynadığıydı.
ÜNLÜ YÖNETMENİN SAĞ KOLUYDU
"Borçlar silindiğinde" adlı ikinci kitapta Markaris, bu kez vergi kaçakçılarını ve aciz kalan devleti hedef alıyor. Geçen yıl trafik kazasında ölen ünlü Yunan yönetmen Teo Angelopulos ile çok yakın dost olan Markaris, Angelopulos'un hemen hemen bütün filmlerinin senaryolarını yazmış.