Gençliği 1 Mayıs kutlamalarına katılarak, sendika haberciliği yaparak geçmiş bir gazeteci olarak işçi mücadelesinin hep yanında oldum. Ama bugün kanıksadığımız birçok kazanımı işçiler, büyük bedeller ödeyerek kazandı.
Bunun çok bilincinde değiliz.
Albert Persons
’un sözlerini bilir misiniz?
İdam cezasına çarptırıldıktan sonra özür dilemesi koşuluyla affedileceği söylenen işçi lideri Persons şunu söyler:
"Bütün dünya biliyor suçsuz olduğumu. Eğer asılırsam cani olduğumdan değil, emekçi olduğumdan asılacağım."
Persons, kendisiyle beraber idam edilen işçi liderleri Adolph Fischer, George Engel ve August Spies ile birlikte 1 Mayıs İşçi Bayramının evrenselleştiren sürecin kahramanlarından biri.
***
Alıntılayalım ve hatırlayalım:
“Ağırlıklı olarak kol emeğinin kullanıldığı ve çalışma şartlarının çok kötü olduğu 1880’li yıllarda, küçük çocukların karın tokluğuna çalıştırılması ve 14-15 saate kadar varan iş günleri söz konusuydu.
Şirketler eşi görülmemiş bir hızla büyürken, işçiler, işyeri güvenliği, sağlık koşulları, örgütlenme ve grev gibi en temel haklarını dahi tanımayan bir siyasi ve hukuki sistem ile karşı karşıyaydılar.
ABD’de buna karşı işçiler örgütlendi. Örgütlü Meslek ve Emek Birlikleri Federasyonu
"8 saatlik iş günü" mücadelesini ülke geneline yaymak ve işçilerin kararlılıklarını göstermek amacıyla mücadeleyi yükseltti.
ABD'nin Şikago kentinde 40 bin tekstil işçisinin gerçekleştirdiği eylem kanla bastırıldı. Aynı kentte, bir fabrikada 8 saatlik işgünü için greve çıkan 1400 işçi işten atıldı. Aynı tarihlerde greve çıkanlara ateş açıldı ve 4 işçi yaşamını yitirdi. 1 Mayıs 1886'da yaklaşık 350 bin işçi greve çıktı. Tarih işçi sınıfının böylesine örgütlü ve kararlı tepkisine ilk kez tanık oluyordu. Tüm ülkede yaşam durdu.
İşverenler grev kırmak için sokak çeteleriyle anlaştı. Sokak çeteleri bir taraftan işçilere saldırıyor, bir taraftan da grev kırıcılığı yapıyordu. Olaylara neden oldukları gerekçesiyle 8 işçi hakkında idam istemiyle dava açıldı. İşçiler idam cezasına çarptırıldı.
Albert Persons, Adolph Fischer, George Engel ve August Spies, 1 Mayıs 1886 yılında 8 saatlik iş günü mücadelesinde önderlik yaptıkları için idam edildi.”
***
Ya ülkemizde durum nasıldı?
Türkiye'de 1 Mayıslar uzun yıllar yasaklandı
... 1 Mayıs öncesi günlerde aydınlar, sendika
yöneticileri, işçiler göz altına alındı...
Buna rağmen 1905’te İzmir’de 1910’da da İstanbul’da kutlanmaya başlandığını hatırlatmak isterim.
En kitlesel 1 Mayıs ise 1976’da kutlandı
. Bu mitinge 400 bin işçi katıldı. Ve ardından çocukluğumdan aklımda kalan en kötü karelerin yaşandığı 1 Mayıs 1977…
Dönemin DİSK Genel Başkanı Kemal Türkler’in konuşmasının sonlarına doğru çevredeki binalardan halkın üzerine ateş açıldı. Yaşanan paniğin ardından 37 kişi yaşamını yitirdi ve 200’den fazla kişi yaralandı.
Hemen peşinden İzmit’te yapılan bir 1 Mayıs’ı Kanlıbağ’ın tepelerinden arkadaşlarımla seyretmiştim
. Marşlar tepelerde yankı yapıyordu. On binlerce insan Anıtpark’ı doldurmuştu.
Tam bir bayram havası vardı…
***
Son yıllarda 1 Mayıs, hep Taksim Meydanı üzerinden tartışıldı. Bu yıl durum farklı…
Bu yıl o meydanlara balkonlardan çıkılacak.23 Nisan’dan sonra 1 Mayıs kutlamaları da balkonlara sığacak… Balkon deyip geçmeyin bu gün meydanlara açılan, bizi aynı gökyüzünde buluşturan büyük bir meydanın parçası, balkonlar.
Güzel olacak…
***
Bu 1 Mayıs’ta o balkon kutlamasının hemen ardından biz de Özgür Kocaeli’nin Instagram, Facebook ve Haber Sitesi ortak canlı yayınında işçi liderlerini ağırlayacağız.
Süriye Çatak Tek, Petrol İş Genel Başkanı Süleyman Akyüz ile 21.15’te, ben de saat 22.00’de Lastik İş Genel Başkanı Alaaddin Sarı ile söyleşi yapacağım.
Sarı ile 1 Mayıs’ı, DİSK ve Lastik İş’i, son toplu sözleşme sürecini ve Goodyear’daki durumu konuşacağız.
***
Farklı bir, 1 Mayıs olacak…
Biz de Özgür Kocaeli olarak bu farklılığa fark katarak işçi liderleriyle sizi buluşturacağız.
Bu 1 Mayısta balkonlar gibi Özgür Kocaeli’de işçilerin buluştuğu bir miting meydanı olacak.
Bu akşam bekliyoruz.