Türkiye Yazarlar Birliği'nin ikinci kitabı 15. Hicrî Asırda İslâm, 29 Mayıs 1982'de gerçekleştirilen Hicrî 15. asrı kutlama toplantısında sunulan bildirilerden oluşuyor.
Kitap bildirilerin Türkçe olarak tamamını ve Arapça ve İngilizce özetlerini içeriyor. Her bölüm katılımcıların özgeçmişleri ile açılıyor ve her bölümün başında hat sanatının örnekleri sayfaları süslüyor.
1983 yılında basılan kitap, TYB yayınlarının ilki olan "Hicri On Beşinci Asrı Kutlama Toplantısı Tebliğ Özetleri" kitapçığından sonra muhtevası itibari ile ilk kapsamlı ve derinlikli yayındır diyebiliriz.
İslam'ı bilmeden kültür ve medeniyetimizi bilemeyeceğimizi ve aydının ve yazarın en başta İslam'ı bilmek sorumluluğu altında olduğu düşünülerek yapılan toplantı ve hazırlanan kitap, bugün dahi içinde bulunduğumuz sıkıntıların anahtarını elinde tutuyor.
Kitapta, Süleyman Hayri Bolay, Yabancılaşma Karşısında İslâm, D. Mehmet Doğan, 15. Asırda Yazarın Sorumluluğu, Ahmet Tabakoğlu, Hz. Peygamberin Hadislerinde İktisadi Mesele; Şerafeddin Gölcük, Kur'ân'da Hicret, Erol Güngör, Türkiye'de Gelişen Tasavvuf Hareketi Üzerine Müşahade ve Yorumlar, Ahmet Gürtaş, 15. Hicrî Yüzyılda Türkiye'de Din Eğitiminin Durumu ve Geleceği Hakkında Düşünceler, Mehmet S. Hatipoğlu,Oriantalizmin Temelleri; Ahmet Kabaklı, Ahmet Cevdet Paşa: Hicret, ve Mustafa Kara, Tasavvuf Tarihinde Hicretin Yeri ve Tasavvuf Eğitiminde Seyahatin Değeri metinleri ile yer alıyorlar.
Kitabın, bildiri ile ilgili fotoğraflar, program akışı ve açış konuşmaları gibi giriş bölümlerinden sonra, Süleyman Hayri Bolay'ın "Yabancılaşma Karşısında İslâm" adlı metni ile başladığını söyleyebiliriz. Bolay, bu metninde yabancılaşmanın çeşitli tanımlarını ve boyutlarını aktardıktan sonra İslam'da yabancılaşmanın ruhun yabancılaşması olduğunu, bunun da kalp, zihin, nefis, dış dünya ve duyular ile mümkün olabildiğini ve eğer bunları ve ruhu temizleyemezsek, yabancılaşmanın sonunun küfür olduğunu aktarıyor.
"15. Asırda Yazarın Sorumluluğu" başlıklı metninde, yazarın kalemini hicretin emrine vermesi gerektiğini aktaran Doğan, yazarın geçmişten de gelecekten de, ölmüşten de yaşayanlardan da sorumlu olduğunu söylüyor. 13. ve 14. asrın İslâm âlemi için kargaşa dönemi olduğunu aktardıktan sonra, Türkiye'nin İslâm dünyasının çehresini değiştirecek potansiyele sahip olduğunu söylüyor. Bu tespitin bugün anlamını koruduğunu ve hatta "Yalnızca Türkiye'nin İslâm dünyasının çehresini değiştirecek güce sahip olduğunu" söyleyebiliriz. Türkiye'nin yaşadığı her sıkıntının Türkiye'nin bu potansiyelini yok etmek üzerine kurulduğunu iddia etmek yerinde olacaktır.
Yazarlar Birliği'nin 1983 yılında basılan bu ikinci kitabı, İslam dünyasının meselelerine ışık tutmaya çalıştığı için ama asıl bugün dahi konuşulan meselelere değindiği için önemlidir diyebiliriz.
Dilâra Coşkun
Erol Güngör'ün metnini kitabın içinden bir örneği sunmak üzere aşağıya aktarıyoruz: