Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu büyük önder Mustafa Kemal Atatürk'ün komünizm hakkındaki görüşleri çok tartışılanlar arasında. Atatürk komünist miydi? Komünizm hakkında ne düşünüyordu? “Komünizm Türk Dünyasının En Büyük Düşmanıdır Her Görüldüğü Yerde Ezilmelidir” sözünü söyledi mi?Mustafa Kemal Atatürk hakkında en çok tartışılan konulardan birisi de Atatürk'ün Sovyetler Birliği'ne ve komünizme bakışıdır.
"Atatürk komünist miydi? Komünizme düşman mıydı? Sovyetler Birliği ve komünizm hakkında ne düşünüyordu?" soruları uzun yıllardır tartışılan sorular arasında.“Komünizm Türk Dünyasının En Büyük Düşmanıdır Her Görüldüğü Yerde Ezilmelidir” bu söz ise Atatürk'e ait olduğu iddia edilen sözlerden biri. Peki bu sözü gerçekten de Atatürk mü söyledi? İşte gerçekler.. Türkiye ile Sovyetler Birliği arasındaki ilişkilerin kökü Çanakkale Savaşı'na kadar dayanıyor. Türkler, Çanakkale'deki direnişleri sayesinde emperyalist devletlerin boğazlardan geçerek İstanbul'u işgal etmesini ve Rusya'daki Bolşevik isyanını bastırmasını engelliyor. Bu sayede Rusya'da Bolşevikler Çar'ı deviriyor ve iktidara geliyor.Bolşeviklerin Rus çarını devirmesiyle birlikte Rusya 1. Dünya Savaşı'nda işgal ettikleri yerleri Osmanlı'ya bırakarak savaştan çekiliyor. Bu sayede savaşta Osmanlı'nın eli güçleniyor. Yani Bolşevikler, Çanakkale'deki Türklerin yardımına bu şekilde karşılık veriyor.Bunun yanı sıra Sovyet Rusya, Türk Kurtuluş Savaşı'na da ilk ve en önemli desteği veren ülke oluyor. Atatürk'ün Samsun'a çıkmasından bu yana Lenin ve Atatürk arasında çok sıcak bir ilişki kuruluyor. Sovyetler Birliği, Kurtuluş Savaşı'nın başlangıcından bu yana Türklere başta silah desteği olmak üzere her türlü desteği veriyor. Kurtuluş Savaşı'nın başından itibaren başlayan destek Kurtuluş Savaşı'nın sonuna kadar devam ediyor. Türkiye, Sovyetler Birliği'nin verdiği silahlarla savaşarak emperyalistleri dize getiriyor ve cumhuriyeti ilan ediyor.
TürkSovyet dostluğu, Kurtuluş Savaşı'ndan sonra da devam ediyor. Türkiye, Sovyetler Birliği ile birlikte ekonomik kalkınma planları hazırlıyor. Büyük önderimiz Mustafa Kemal Atatürk, TürkSovyet dostluğunu o kadar önemsiyor ki ölmeden önce de arkadaşlarına vasiyet olarak TürkSovyet dostluğunun sürdürülmesini bırakıyor.Ancak Atatürk'ten sonra Kemalist Devrimi sürdürmekten vazgeçen CHP yöneticileri, TürkSovyet dostluğundan da vazgeçerek Türkiye'yi Atlantik'in ve ABD'nin kollarına teslim ediyorlar.Peki Atatürk'ün TürkSovyet dostluğuna verdiği bu önem ve TürkSovyet dostluğunun tarihine rağmen “Komünizm Türk Dünyasının En Büyük Düşmanıdır Her Görüldüğü Yerde Ezilmelidir” sözünü söylediği iddiası neye dayanıyor? Bu iddia gerçek mi?Atatürk tarafından dile getirildiği iddia edilen sözün ilk başlarda “Türk âleminin en büyük düşmanı komünizmdir, görüldüğü yerde ezilmelidir” şeklinde paylaşılmasının ardından sonradan “Komünizm Türk Dünyasının en büyük düşmanıdır, her görüldüğü yerde ezilmelidir” şekline büründüğü anlaşılmaktadır.Atatürk’ün bu sözü söylediğine ilişkin 2 kaynak öne sürülmektedir. İlki 6 Ağustos 1929 tarihinde Eskişehir’de “Komünizm her görüldüğü yerde ezilmelidir” şeklinde bir beyanda bulunduğu ve bu beyanın Eskişehir’de çıkan Sakarya Gazetesi’nde 7 Ağustos 1929 tarihinde neşredildiği yönündedir. İkincisi ise Atatürk’ün bu sözü el yazısıyla kaleme aldığı yönündedir.
Sırasıyla bu 2 olasılığın üzerinden gidelim…
Eskişehir Sakarya Gazetesi’nde Atatürk’ün “Türk Âleminin En Büyük Düşmanı Komünizmdir, Görüldüğü Yerde Ezilmelidir” Sözünün Yayınlandığı İddiası
Atatürk’ün 6 Ağustos 1929 yılında dönemin yargıtay başkanına, hakimlerine, bir grup işçi ve aydına Eskişehir Tren Garı’nda yaptığı iddia edilen konuşma metni şöyledir (Oğuzhan Cengiz (2018). Zindan Okumaları, sf. 438439):
“Türk Milletinin içtimai nizamını ihlale müteveccih didinmeler boğulmaya mahkumdur. Türk milleti, kendisinin ve memleketinin yüksek menfaatleri aleyhine çalışmak isteyen müfsit, sefil, vatansız ve milliyetsiz sebükmağızların (beyinsizlerin) hezeyanlarındaki gizli ve kirli emelleri anlayamayacak ve onlara müsamaha edecek bir heyet değildir.
O, şimdiye kadar olduğu gibi, doğru yolu görür. Onu yolundan saptırmak isteyenler ezilmeye, kahredilmeye mahkûmdur. Bunda köylü, amele ve bilhassa kahraman ordumuz candan beraberdir. Buna da kimsenin şüphesi olmasın.
Hâkim efendiler! Siz, kanun adamlarısınız. ellerinize milletin, vatanın her türlü hak ve menfaatlerini vikaye eden kanunlar tevdi edilmiştir. İşaret ettiğim noktaları işitiniz. Türk milletinin büyük haklarını müdafaa ederken, bu noktalar hatırda tutulmalıdır.
Bu memleketteki komünistler sadece bizim tevkif ve hapsettiklerimizden ibaret değildir. Bu işlerle bizzat yakından alâkadar olacağım.
Şurası unutulmamalıdır ki, Türk âleminin en büyük düşmanı komünistliktir. Her görüldüğü yerde ezilmelidir.”Atatürk’ün bu sözü söylediğine dair kaynak olarak gösterilen Eskişehir Sakarya Gazetesi’nin 7 Ağustos 1929 tarihli haber metnine erişilememiştir. Bu haliyle Eskişehir Sakarya Gazetesi’nin bahse konu haberi teyit edilememektedir.Ancak, Cumhuriyet Gazetesi‘nin 7 Ağustos 1929 tarihli “Gazi Hz.nin mühim bir hitabesi” başlıklı ve “Türk milletinin içtimai nizamını ihlale müteveccih didinmeler boğulmaya mahkumdur” altbaşlıklı (A.A. kaynaklı) haber metninde bu sözün izine rastlanılamamaktaydı. Gazetedeki söz konusu küpürde Atatürk’ün “milletin bu gibi fesatkâr faaliyetlerini şiddetle ezeceğini ve buna ne halkın ve ne de bilhassa ordunun asla müsaade etmiyeceği” ifadesi yer alırken, “Türk âleminin en büyük düşmanı komünizmdir, görüldüğü yerde ezilmelidir” şeklinde bir sözü geçmemektedir. Bahse konu bölüm şöyledir: