Zona hastalığı, herpes zoster virüsünün sebebiyet verdiği ağrılı bir rahatsızlıktır. Su çiçeği geçirdiyseniz, zona hastalığına yatkınsınız ve yaşlandıkça riskiniz artar. Zona hastalığınız varken antiviral ilaçlar semptomlarınızı hafifletebilirken, diyetiniz önemlidir. Bunun yanında zona olma riskinizi azaltmak ve geliştirirseniz iyileşmenize yardımcı olmak istiyorsanız virüsle savaşabilmesi için bağışıklık sisteminizi güçlü tutmanız da gerekir.
Zona Enfeksiyonu Hakkında
Zona sinirleri etkileyen bir tür uçuk virüsünden kaynaklanır. Ciltte ağrı, karıncalanma ve yanmanın yanı sıra ciltte kaşıntı ve kabarcıkların gelişmesine neden olur. Gençliğinizde su çiçeği geçirdiyseniz virüs vücudunuzda uykuda kalır. Virüs sinir hücrelerinde oturur tekrar aktif hale geldiğinde zona gibi görünür. Bununla birlikte çoğu insanda virüs uykuda kalır ve zona olarak tezahür etmek için uyanmaz. Zona hastalığı belirtileri şu şekildedir:
- Ciltte ağrılı karıncalanma ve kaşıntı
- Genellikle vücudun bir tarafında (genellikle yüz veya gövdede) ağrılı kabarcıklar veya yaraların patlaması
- Ateş ve titreme
- Baş ağrısı ve mide bulantısı
Uzak Durulması Gereken Besinler
“Zona hastalığı neden olur?” sorusu kadar bu hastalığı yaşayanların uzak durması gereken besinler de merak edilir. Bu besinler:
- Arginin yüksek besinler: Arginin, zona virüsünün çoğalmasına yardımcı olan bir amino asittir. Çikolata, fındık ve konserve ton balığı gibi besinler yüksek düzeyde arginin içerir. Uzak durmanız gereken diğer arginin ağırlıklı yiyecekler ise buğday tohumu, Brüksel lahanası, üzüm, böğürtlen ve yaban mersindir.
- Bol şekerli yiyecekler: Şeker bağışıklık sistemi için kötüdür. Şeker vücuttaki patojenlere saldıran beyaz kan hücrelerini yavaşlatır. Şekerli gazozlar, şekerlemeler ve hamur işleri gibi yiyeceklerin yanı sıra şeker yüksek oranda işlenmiş birçok gıdada saklanabilir. Zona ile savaşmanıza yardımcı olması için bağışıklık sisteminizi güçlendirmek istiyorsanız gıda etiketlerini yakından okuyarak şeker alımınızı azaltın.
- Rafine edilmiş karbonhidratlar: Rafine karbonhidratlar glisemik indekste yüksektir. Beyaz ekmek, beyaz pirinç ve işlenmiş un, rafine karbonhidratlar söz konusu olduğunda uzak durmanız gerekenler arasındadır. Makarna, şekerli tahıllar ve beyaz patates de bu listede. Genel bir kural olarak, yediğiniz işlenmiş gıda miktarını en aza indirerek rafine karbonhidratlardan uzak durmalısınız.
- Doymuş yağlar: Yediğiniz yağlı et, tereyağı ve peynir miktarını sınırlayarak oda sıcaklığında katı olan doymuş yağlardan kaçınmalısınız. Hindistan cevizi gibi yağlar da yüksek doymuş yağ içeriğine sahiptir. Bunun yerine az yağlı veya doymamış yağ içeren yiyecekleri seçmek bağışıklık tepkinizi artırabilir ve bu vücudunuzun su çiçeği virüsünün yeniden etkinleşmesini ve zonaya neden olmasını engellemesine yardımcı olabilir.
- Alkol: Alkol bağışıklık sisteminizi yavaşlatarak zona hastalığı geliştirme olasılığınızı artırır ve zona hastalığından kurtulmanızı zorlaştırır. Alkol, enfeksiyonla savaşmamıza yardımcı olan "iyi" bağırsak bakterileri olan mikrobiyomu bozar. Ayrıca bağırsakları kaplayan epitel hücreleri, T hücreleri ve nötrofiller de dahil olmak üzere GI yolundaki belirli yapılara da zarar verir.
Tedavide Yardımcı Olan Besinler
“Zona hastalığına ne iyi gelir?” sorusu da şu şekilde yanıtlanabilir: Zona virüsü, bağışıklık sisteminiz güçlü olmadığında gelişir. Zona hastalığınız olduğunda bağışıklık sisteminizi güçlendirmek ve zona hastalığı tedavisi için diyetinize dahil edebileceğiniz besinler şunlardır:
- Havuç, tatlı patates, lahana, kırmızı biber, yumurta ve kayısı gibi besinlerden A vitamini
- Narenciye ve domates gibi besinlerden C vitamini
- Ayçiçeği tohumlarından, güçlendirilmiş tahıllardan E vitamini ve çinko
- B6 vitamini, folat, demir ve selenyum içeren gıdalar
Olası Bir Çözüm Olarak Lizin
Lizin, proteinin önemli bir bileşeni olan başka bir amino asittir ve vücudunuz lizin üretemez. Bu nedenle zona hastalığında beslenme sürecinde lizini yiyeceklerden veya takviyelerden almalısınız. Lizin açısından zengin besinler arasında yumurta, soya peyniri bulunur.
A, C, E ve Çinko Vitamini Yüksek Gıdaları Tüketin
“Zona hastası ne yemeli?” diye merak ediyorsanız bağışıklık sisteminizi güçlendiren vitaminler ve minerallerin zona hastalığını önlemenize ve daha çabuk iyileşmenize yardımcı olabileceğini bilmelisiniz. Bunlara bağırsak sağlığı için iyi olan ve havuç, yumurta ve tatlı patateste bulunan A vitamini dahildir. C vitamini ise enfeksiyonla savaşmak için antikorlar oluşturmanıza yardımcı olabilir ve turunçgillerde ve domateslerde bulunur. Ayçiçeği tohumları hem E vitamini hem de çinko içerir. B6 vitamini, folat, demir ve selenyumun da vücudunuzun suçiçeği virüsünden korunmasına yardımcı olabileceğine dair bazı kanıtlar bulunur. “Zona hastalığında beslenme nasıl olmalı?” sorusuna aldığınız yanıtlarla beslenme düzeninizi değiştirebilir ve daha sağlıklı olabilirsiniz.