Orman yangınlarının yıkıcı etkileri yadsınamaz: sayısız hayvan ateş ve dumanla yok ediliyor; Birçok orman ve çalı yok edildi; Alevler yerleşim alanlarına ulaştıkça, birçok sakinin canı ve malı tehlikede.
2020’nin ilk aylarında Avustralya, tarihin en kötü mevsimsel yangınlarından birini yaşadı. 33 kişiyi öldürdü, binlerce evi yıktı, yaklaşık 18 milyon hektar araziyi yaktı ve 3 milyar hayvanı öldürdü veya yerinden etti.
Yangınların yer üzerindeki etkisi geri döndürülemez olabilir; Ancak kısa vadeli sonuçlara ek olarak, bu olayların uzun vadeli etkileri de var. Büyük yangınlardan çıkan duman 23 km yüksekliğe çıkıp Dünya atmosferinin stratosferine girebilir ve sonunda hava akımları nedeniyle tüm dünyaya yayılabilir. Örneğin, Sibirya yangınlarından çıkan duman Alaska’ya yayıldı. Bu dumanlar kentsel sis oluşturarak hava kalitesini düşürür.
Orman yangınları, PM 2.5 adı verilen büyük miktarda ince parçacıklar ve hatta insan sağlığına zararlı nanopartiküller üretir. Genellikle bir insan saçından 30 kat daha küçük olan bu küçük parçacıklar akciğer duvarlarına nüfuz ederek solunum sistemine zarar verip kan dolaşımına girebilir. Kısa vadede bu partiküller öksürük ve nefes darlığına neden olur ve astım ataklarını şiddetlendirir. Avustralya orman yangınında, Yeni Güney Galler’de solunum problemleri nedeniyle hastaneye kaldırılan insan sayısı% 34 arttı.
Kirlenmiş parçacıkların iltihaplanma ve kalp krizi ve felç gibi uzun vadeli etkileri olabilir; Ancak yangından çıkan duman, reaktif kimyasallar gibi diğer kirleticilerle birleştiğinde daha tehlikeli hale gelir. Bu enfeksiyonların kanserojen etkileri olabilir ve hatta erken doğumlara bile yol açabilir.
Kontamine bileşikler, solunum sistemini Covid gibi patojenlere karşı savunmasız hale getirir. Ek olarak, duman yangından ne kadar uzakta olursa, o kadar zehirli hale gelir. Kirlenmiş parçacıklar hareketleri sırasında hava ile reaksiyona girer ve oksidasyona uğrar. Kompozit parçacıkların hücrelere ve dokulara zarar verme gücü daha fazladır.
Orman yangınlarından çıkan duman atmosferde günlerce, haftalarca ve hatta aylarca kalabilir. Sıcak kül ve duman havaya yükselebilir ve pyrocomulonimbus adı verilen atmosferik fırtınalara yol açabilir. Bu fırtınalar, stratosferin 16 km yukarısında oluşur. Bu şekilde, yangın dumanı uzun mesafeler kat edebilir ve hatta diğer kıtalara ve okyanuslara bile ulaşabilir.
Örneğin 2019’da Kanada Alberta’daki bir orman yangınından çıkan duman, Atlantik üzerinden Avrupa’ya ulaştı. Uzmanlar, bu dumanların yayılmasının kalabalık ve kirli şehirlerde insanların sağlığı üzerinde zararlı etkileri olacağından endişe ediyorlar. Orman yangınlarından çıkan dumanın yılda 339.000 erken ölüme neden olduğu tahmin edilmektedir.
İlgili Makaleler:
N95 maskeleri gibi maskelerin kullanılması, kirlenmiş partiküllerin etkisini önemli ölçüde azaltabilir. Hava temizleyicileri ve HEPA filtrelerine yatırım yapmak da partikülleri azaltmaya ve içeri girmelerini önlemeye yardımcı olur; Ancak yangınların uzun vadeli etkileri insanlarla sınırlı değildir; Aksine, tüm Dünya gezegeninin yaşamını tehdit ediyor. Ormanda yanma, önemli miktarda karbondioksit ve diğer sera gazlarının Dünya atmosferine salınmasına yol açar.
NASA araştırmasına göre, orman yangınlarından çıkan duman Dünya’nın iklimi üzerinde başka etkilere sahip olabilir. Dünya’nın Antarktika gibi alanların üzerinde troposfere tutunan puslu bir eski duman bulutu ile çevrili olduğu bulundu.
Küresel ölçekte, duman parçacıkları dünyanın sıcaklığının düşmesine neden olur; Ancak bu büyük azalma önemli değil. Bölgesel ölçekte, bu parçacıklar Kuzey Kutbu gibi bölgelerde bölgesel ısınmayı artırabilir. Bu fenomenin nedenlerinden biri de dumandaki siyah ve kahverengi karbonun ısıyı emerek sıcaklığın yükselmesine neden olarak bu alanları ısıtmasıdır. Bu fenomen, Kuzey Kutbu gibi alanlarda sorunlu olabilir ve daha fazla yangın için koşullar yaratabilir.