Ekolojik ekonomiye göre doğa sadece pasif bir atık deposu ve ham madde kaynağı değil, aynı zamanda kendine has teknolojileri olan bir üreticidir.
Örneğin temiz su, temiz hava, yumuşak iklim, deniz ürünleri, orman ürünleri, erozyondan ve kuraklıktan korunan sürdürülebilir tarım alanları hep doğanın ürünleridir.
Ekolojik yaklaşım ekonomiye bütüncül bakar: İnsanın ekonomik faliyetleri bütün bir ekosistemin sadece bir parçasıdır.
Ekolojik yaklaşıma göre ekonominin temel amacı toplumların yaşam kalitesini yükseltmektir; parasallaşmış tüketimi arttırmak değil!
Ekolojik ekonomi azami yaşam kalitesi için çok boyutlu bir optimizasyonun önemini vurgular:
- Doğanın ürün ve servisleri, çevre şartları
- Sosyal şartlar
- Parasallaşmış üretim
- Parasallaşmamış yerel üretim (doğa veya insan)
Neoklasik ekonomi ise neredeyse tamamen parasallaşmış üretime odaklıdır; tek boyutlu ölçüm ve optimizasyon…
Neoklasik yaklaşım hayat kalitesini belirleyen faktörlerin sadece küçük bir bölümünü hesaba katarak ekonomiyi modellemeye çalışır. Bu bütün bir ülke ekonomisini ihracat ve ithalatı hesaba katmadan modellemeye benzetilebilir; rasyönel degildir.
Ekolojik yaklaşım ise sürdürülebilir bir hayat kalitesi için gerekli bütün faktörleri hesaba katarak ekonomiyi modellemeye çalışır.
Ekolojik ekonomiyi anlamak için fizik, biyoloji ve matematik gibi ana bilimlere sağlam bir hakimiyet ve çok boyutlu bir bakış gereklidir. Sadece matematik ve sağduyu yeterli degildir.
Sürdürülebilirliğin ve çok boyutlu optimizasyonun ne olduğunu anlamak için oyun teorisi, evrim teorisi ve evrimsel açıdan sürdürülebilir stratejiler (J. M. Smith) mutlaka anlaşılması gereken temel teorilerdendir.
Genelde iş dünyası, finans çevreleri ve küresel sermayeyle barışık neoklasik ekonomi öğretisi talan ekonomisine karşı insanları uyandırmamak ve uyarmamak için evrim teorisinden söz etmekten kaçınır.
Tunç Ali Kütükçüoğlu