Dünyanın kaybolan sekizinci kıtası Zealandiya, 35 ile 50 milyon yıl önce denize gömüldü. Bugün, Yeni Zelanda olarak dalgaların üzerinde kalan küçük bir kısmını biliyoruz.
Ancak Zealandiya’nın çoğu ortadan kaybolmadan, yani 60 milyon yıl önce antik penguenler 5,18 milyon kilometre kare yürüdüler. Son zamanlarda yapılan bir keşif, bilim insanlarının günümüz penguenlerinin tümünün muhtemelen Zelanda’nın bu antik kuşlarından geldiği sonucuna varmasını sağladı.
Soyu tükenmiş bir penguen türünün yeni tespit edilen fosilleri, antik ve modern penguenler arasında çok önemli fakat daha önceleri eksik olan bir bağlantı sunuyor.
Geçen ay araştırmacılar Yeni Zelanda’nın Kuzey Adası’nda bir kafatası ve bir kanat kemiği de dahil olmak üzere iyi korunmuş 3 milyon yıllık bir dizi fosil bulduklarını duyurdu. Kemikleri, Eudyptes atatu adını verdikleri daha önce bilinmeyen bir tepeli penguen türüne ait olarak tanımladılar.
Massey Üniversitesi’nde zoolog olan çalışmanın baş yazarı Daniel Thomas, “Bulgu, ‘Yeni Zelanda’nın milyonlarca yıldır deniz kuşlarının biyolojik çeşitliliği için etkili bir nokta olabileceğine dair önemli bir ipucu’ sunuyor,” diyor.
Bu durum, araştırmacıların daha önce fark ettiğinden çok daha uzun bir zamana dayanıyor. Thomas, daha önceki çalışmalar sonucunda Yeni Zelanda’daki tepeli penguenlerin varlığının yaklaşık olarak sadece 7000 yıl öncesine dayandığını söyledi. Yeni zaman çizelgesi bu bölgenin, penguenlerin en olası çıkış yeri olduğunu öne sürüyor.
Thomas, “Yeni Zelanda’nın, tüm tepeli penguenlerin en eski atasının ve tüm penguenlerin atalarının yaşadığı yer olabileceğini düşünüyoruz,” diyor.
Yeni Zelanda ‘Dünyanın Deniz Kuşu Başkenti’
Atatu kelimesi şafak anlamına gelen Māorilerin kullandığı ata tū teriminden gelir, Eudyptes ise gözlerinin üzerinde tüylü sarı çizgili olan tepeli penguenleri ifade eder. Hangi taksonomiste sorduğunuza bağlı olarak, bugün Dünya’da yaşayan dört ile yedi tür penguen vardır.
Yeni Zelanda, yılın en azından bir bölümünde, dünyadaki herhangi bir ülkeden daha fazla olacak şekilde 13 penguen türüne ev sahipliği yapıyor. Koruma departmanına göre bu ada ülkesi daha geniş anlamda “dünyanın deniz kuşu başkenti” olarak kabul ediliyor. 80 adet yerli deniz kuşu türünün üçte birinden fazlası dünyanın başka hiçbir yerinde bulunmuyor.
Soyu tükenmiş E. atatu penguenine ait fosiller, Taranaki’nin kıyı bölgesi yakınlarında kayaya gömülü olarak bulundu. Önce yerel koleksiyonerler fosilleri keşfetti, ardından Yeni Zelanda Te Papa Tongarewa Müzesi’ndeki araştırmacılara haber verdiler.
Yapılan analizler sonucu fosillerin yaklaşık 3 milyon yaşında olduğu anlaşıldıktan sonra, araştırmacılar fosilleri diğer yaşayan tepeli penguen türlerinin kemikleriyle karşılaştırdılar.
Araştırmacılar, antik penguenin gagasının daha ince olmasına rağmen günümüzün tepeli penguenlerine oldukça benzediğini buldular.
Bu durum, hayatta kalmak için beslenmesini çoğunluğu küçük balık, kril ve kabukluların oluşturduğu modern kuzenlerinden farklı bir diyete sahip olduğu hakkında bize ipucu veriyor.
Dolayısıyla E. atatu, modern tepeli penguenlerin bazı türlerinin atası olabilir veya ortak bir atayı paylaşan kardeş tür olabilir.
Araştırmacılar, analizlerinden elde ettikleri bilgileri, türlerin en olası başlangıç noktalarını ve göç modellerini haritalamak için fosiller ve diğer bilgiler hakkındaki verileri kullanan bir yazılım programına aktardı. Bu simülasyon, onları tüm modern penguenlerin muhtemelen aynı Zealandiya’da yaşayan atadan geldiği sonucuna götürdü.
Zealandiya Kayıp Kıtasında Eski Penguenler Dolaşıyordu
E. atatu, Zealandiya’nın geri kalanı battıktan on milyonlarca yıl sonra Yeni Zelanda’da yaşadılar. Ancak araştırmacılar, atalarının yaklaşık 60 milyon yıl önce evrimleştiğini düşünüyor, bu da penguenlerin büyük olasılıkla bir zamanlar kıtada dolaştığını ve kıtanın yüzeyinin geri kalanının deniz seviyesinin üzerinde olduğunu gösteriyor.
Bu antik penguenler devasa olabilirler. 2017’de araştırmacılar, tarih öncesi “mega-penguenlerin” 172 santimetre uzunluğunda ve yaklaşık 100 kilogram kadar olduğunu keşfettiler.
Avustralya’nın yaklaşık yarısı büyüklüğünde olan Zealandiya’nın çoğunluğu şu anda denizin 1.066 metre altında yatıyor. Kıta, mega penguenlere ek olarak bir zamanlar muhtemelen dinozorlara ve yemyeşil yağmur ormanlarına ev sahipliği yapıyordu.
Bussiness Insider. 22 Eylül 2020.
Makale: Thomas, D. B., Tennyson, A. J., Scofield, R. P., Heath, T. A., Pett, W., & Ksepka, D. T. (2020). Ancient crested penguin constrains timing of recruitment into seabird hotspot. Proceedings of the Royal Society B, 287(1932), 20201497.