Son Ekonomik Gelişmeler
Türkiye ekonomisi, COVID-19 önlemlerinin gevşetilmesi ve insanların fiyat artışlarının devam etmesi korkusuyla bazı tüketim harcamalarını öne çekmesi nedeniyle ihracatın ve hızlanan iç özel tüketimin desteğiyle 2021'de yüzde 11 büyüdü. Türkiye'nin mal ve hizmet ihracatı, canlı dış talep, liradaki sert nominal değer kaybı ve küresel talebi Türkiye'ye yönlendiren küresel tedarik zinciri aksaklıkları tarafından desteklendi.
Toplam istihdam ve işgücüne katılım 2021'de pandemi öncesi seviyeleri aştı. Bununla birlikte, kayıt dışı çalışma düzenlemelerinde hala gecikmeli olarak toparlanma düzensiz oldu. Öte yandan, iyileşme kadınlarda erkeklerden daha hızlı oldu. Aralık 2020 ile Aralık 2021 arasında, kadınların işgücüne katılımı (FLFP), erkeklerin yüzde 6'sına kıyasla yüzde 14 arttı - Türkiye'nin FLFP'si OECD ülkeleri arasında hala en düşük seviyede. Genç istihdamı da düzeldi, ancak gençlerin yüzde 20,1'i hala işsiz. İstihdamdaki toparlanma nedeniyle yoksulluğun gerilemesi bekleniyor, ancak yüksek enflasyon nedeniyle kısmen dengelenecek ve yoksulluk oranı 2021'de yüzde 11,3'te tutulacak.
Türkiye Merkez Bankası, artan yurt içi enflasyona ve sıkılaşan küresel para koşullarına rağmen, Eylül 2021'den yıl sonuna kadar faiz oranlarını beş kez toplam 500 baz puan indirdi. Hareket, makro-finansal koşulları hızla kötüleştirdi ve yatırımcı güvenini sarstı. Liranın diğer para birimleri karşısındaki değeri 2021'de neredeyse yarı yarıya azaldı ve bu, gelişen piyasalar arasındaki en kötü performans oldu. Bu, artan küresel emtia fiyatlarıyla birleştiğinde, yıllık tüketici ve üretici fiyatları endeksi enflasyonunu Mart 2022'de sırasıyla yüzde 61,1 ve yüzde 115,0'a yükseltti - her iki endeks için de yirmi yılın en yüksek seviyesi. Reel faiz oranları derin negatif bölgeye kaydı (yüzde -47) ve dolarizasyon yüksek kaldı (yüzde 58). Buna karşılık, yetkililer, para birimini istikrara kavuşturmak ve enflasyonun etkisini azaltmak için, devlet bütçesinden döviz kuru garantisi sunan döviz korumalı bir mevduat planı da dahil olmak üzere çeşitli mali önlemler başlattı. Ancak, bu plan oldukça büyük bir koşullu mali yükümlülük oluşturabilir.
Genel devlet borç rakamları, liradaki değer kaybının döviz cinsinden borç servisi maliyetlerini ve kamu-özel ortaklığı harcamalarını artırması ve Hükümetin kıyıya sermaye enjeksiyonları sağlaması nedeniyle artan gelirlere rağmen 2021'de (2020'de yüzde 39,8 olan GSYİH'nın yüzde 42,4'üne) kötüleşti. enerji ile ilgili devlete ait işletmelerin ve devlete ait bankaların bilançolarını yükseltmek. Genel devlet borç stokunun 2021 yılı sonunda GSYİH'nın yüzde 42,4'üne yükseldiği tahmin edilmektedir. Olumlu tarafı, güçlü ihracat büyümesi sayesinde, cari açık 2020'de yüzde 5'ten 2021'de yüzde 1,8'e geriledi. Ancak brüt döviz rezervleri, döviz müdahaleleri nedeniyle 2021'de 120 milyar ABD dolarından 111 milyar ABD dolarına geriledi. .
Ekonomik Görünüm
Makro-finansal oynaklığın yoğunlaşması ve Rusya-Ukrayna'nın etkilerinin gerçekleşmesiyle, 2023 ve 2024'te sırasıyla yüzde 3,2 ve yüzde 4,0'a dönmeden önce ekonomik büyümenin 2022'de yüzde 1,4'e düşmesi bekleniyor. Net ihracatın 2022'de büyümeyi yönlendirmesi ve yatırım ve özel tüketimdeki daralmaların yarattığı direnci dengelemesi bekleniyor. Para politikası duruşunda herhangi bir değişiklik olmaması ve küresel emtia fiyatlarının yüksek olması durumunda, enflasyonun 2022'de yüzde 61'e kadar hızlanması bekleniyor. 2022'de düşük ihracat büyümesi ve artan ithalat fiyatlarının cari açığı GSYİH'nın yüzde 6,4'üne çıkarması bekleniyor. Artan kamu tüketimi, faiz giderleri ve cari transferlerin etkisiyle genel devlet açığının 2022 ve 2023 yıllarında sırasıyla yüzde 5,2 ve yüzde 5,1'e çıkacağı tahmin edilmektedir.
Hem dış hem de iç riskler önemli ölçüde aşağı yönlü. Rusya-Ukrayna savaşı, görünümle ilgili önemli belirsizliği artırdı. Savaş: en yoksul haneleri orantısız bir şekilde etkileyerek emtia fiyatlarını artırmaya ve enflasyonu yükseltmeye devam edebilir; Türkiye'nin gelişmekte olan turizm toparlanmasını baltalamak; ve etkilenen kurumsal sektörlerdeki sorunlu kredileri artırarak Türkiye'nin finans sektörüne yayılması. Türkiye, yüksek dış finansman gereksinimleri göz önüne alındığında, sıkılaşan küresel likidite koşullarına karşı da savunmasızdır. Bankacılık sektörü, yeterli döviz tamponları ile yüksek oranda kapitalize edilmiş durumda. Bununla birlikte, müsamaha önlemlerinin kaldırılması bankaların bilançolarını baskılayabilir. 2022'de ekonomik büyüme ve istihdam yaratmadaki yavaşlama ve sürekli yüksek enflasyon, yoksulluk oranının 2024'e kadar yüzde 11'de yüksek kalacağı anlamına geliyor.