“Robo1” geni matematik becerilerimizde ilerlememize yardımcı olur. Max Planck araştırmacılarının keşfettiği gibi, nicelik anlayışımızın temsil edildiği bir beyin bölgesinin boyutunu etkiler.
Bir kimsenin ne kadar iyi hesap yapabileceği, okuyabileceği veya yazabileceği, büyük ölçüde alınan dersin kalitesine ve bireyin öğrenme hevesine, ama tamamıyla yeteneğine, yani genlerine bağlıdır. Buna rağmen genler öğrenme başarısına doğrudan nüfuz etmiyor. Herhangi birini hemen dahi yapan bir ‘’matematik-geni’’ yok. Ancak erken beyin gelişimiyle o kadar ilgili olan genler ve genetik varyantlar vardır ki, bunların etkisi altında beyin iyi matematiksel beceriler geliştirebilir. Leipzig’deki Max Planck İnsan Bilişsel (insani algı ve tanıma ile ilgili tüm süreçleri inceleme bilimi) ve Beyin Bilimleri Enstitüsü’nden Michael Skeide ve Arkadaşları iyi matematiksel becerilerle ilişkilendirilip ilişkilendirilmeyecek, beyni manyetik rezonans tomografisi (MRT) taramasında da görünür biçimde öyle değiştiren genleri araştırdılar.
Araştırmalar, henüz ders almamış okul öncesi çocuklar üzerinde yapıldı, çünkü bu değişiklikler öğrenmenin sonucu değil, nörobiyolojik yatkınlıklardan kaynaklanıyor olacaktı. Bilim adamları ayrıca, okulun ikinci yılında herhangi bir değişikliğin çocukların bilgisayar becerileriyle ilişkili olup olmadığını bilmek istediler. Amaç, bunun matematiksel yeteneklerini tahmin etmek için kullanılıp kullanılamayacağını kontrol etmekti.
Skeide ve meslektaşlarının incelediği on genden ve 18 farklı varyantından yalnızca sözde Robo1 geninin belirli varyantları beyinde yapısal özellikler üretti. Varyantlar, SNP olarak adlandırılan, ayrı baz çifti varyasyonlarına sahip genin ifadeleridir. Robo1 gen varyantlarının taşıyıcılarında, interarietal sulkustaki serebral korteksin parçaları ve sağ üst parietal lobdaki alanlar kalınlaşmıştı. Bu, orada daha fazla sinir hücresinin depolanmış olması gerektiği anlamına gelir ve bu da daha fazla nöronal bağlantı kurabilir.
Korelasyon var, ancak nedensellik yok
Robo1 geninin öne çıkması, işlevine baktığınızda şaşırtıcı değil. Embriyonik gelişim sırasında sinir hücrelerinin göçünü izler ve doğru yerleştirilmesini sağlar. Sonuç olarak, Robo1 geni serebral korteksin özellikleri ve dolayısıyla parietal lobun özellikleri üzerinde doğrudan bir etkiye sahiptir. Orada, interarietal sulkusta, miktarları tahmin etme ve bunları ekleyerek veya çıkararak değiştirilebilecek bir şey olarak anlama yeteneği vardır. Diskalkulisi olan insanlar bununla zor anlar yaşarlar. Skeide ve meslektaşlarının tam da orada değişiklikler buldukları gerçeği, bu nedenle daha önceki bulgularla örtüşüyor.
İkinci sınıftaki öğrenme seviyeleri çalışmasında, bahsedilen bölgelerde daha kalın serebral korteksi olan çocuklar, daha ince korteksi olan çocuklara göre daha iyi hesaplama gücü gösterdiler. Skeide ve meslektaşları, açık erişim dergisi “Plos Biology” de belirtildiği gibi, okul hesaplama gücündeki farklılıkların beşte birini bu hacim farklılıklarına bağlayabildiler. Çalışmaya Leipzig ve çevresinden 178 çocuk katıldı. Çocukların hangi gen varyantlarına sahip olduğunu belirlemek için bir genetik analiz yapıldı. Daha sonra beyin bir MRI taramasıyla ölçüldü ve genetik varyantlarla ilişkilendirildi. Birkaç yıl sonra, öğrenme ilerleme anketleri değerlendirildi ve MRI taramalarıyla karşılaştırıldı. Skeide ve meslektaşlarının üç ila altı yaşındaki çocukların miktar anlayışını henüz incelememiş olmaları, bu yaş grubu için standartlaştırılmış ve doğrulanmış testlerin bulunmamasından kaynaklanmaktadır.
Bir sınırlama olarak, sadece korelasyonların bulunduğu ve nedenselliklerin kaydedilmediği sonuçlardan sayılabilir. Bu nedenle bilim adamları, daha iyi hesaplama performansından bireysel Robo1 varyantlarının sorumlu olduğunu kesin olarak söyleyemezler. Yine de bu önemli bir bulgudur. Çocukların matematiksel yetenekleri, Robo1 gen dizilimleri ve bir MRT taraması kullanılarak daha kapsamlı bir deneycilikle bir gün gerçekten tahmin edilebiliyorsa, problemleri ve matematik yeteneği olan çocuklar erken yaşlarda hedeflenen desteği alabilirler.
Yazar: Hildegard Kaulen
Kaynak: F.A.Z
Çeviren: Naci Pektaş
Düzenleyen: Gözde Alkaya