Prof. Tuncer Baykara’nın Bodrum adıyla ilgili tezi kısaca şöyle de kurulabilir; “Antik hipodrum, podium tiyatro, mabet vb. kalıntılarından oluşan harabat yerlere Bodrum diyen Türkler, harabe halindeki eski Halikarnas kentine Aziz Petrus Kalesi inşa edilmeden önce de Bodrum diyordu”(Resim arkeolojik illustrasyondur)
Dolayısıyla, bu yaklaşımın diğer anlamı şudur; harabe Halikarnas kentine zaten Bodrum diyen Türkler, Aziz Petrus Kalesi’ne de Bodrumdemiştir. Yani, Yarımada, Bodrum adını Aziz Petrus Kalesi’nden değil; Aziz Petrus Kalesi, Bodrum adını Türklerden almıştır.
Yukardaki Evliya Çelebi satırlarının, Hoca’nın bu tezini doğruladığı belirtilmişti; ancak Seyyah’ın o satırları 17’nci yüzyılda kaleme aldığı da unutulmamalı. Tez, ister istemez akla şu soruyu getiriyor:
Harabe halindeki Halikarnas kentine ilk Türk’ün ne zaman ayak bastığı biliniyor mu?
Kaynaklar, Bizans İmparatoru Johannes Vatatzes’in(1222–1254), Hıristiyanlaştırılmış olmaları muhtemel 10.000 kadar Kuman Türkü’nü kadın ve çocuklarıyla birlikte göçebe hayat sürdükleri Trakya’dan kaldırıp, asker köylüler olarak (sipahi) kısmen Avrupa tarafına, kısmen de Anadolu’da Menderes vadisine ve Firikya hudutlarına yerleştirdiğini yazar.(Resim:Temsili gravür)
Aynı kaynaklarda Karya Bölgesi’nin 1261’den itibaren Türklerin istilasına uğradığı, Menteşe Beyliği’nin Karya’nın tamamı ile Likya’nın bir kısmını yani bugünkü Finike taraflarını Hamidoğulları’nın eline geçinceye kadar idarelerinde tuttuğu yazılıdır.
Ayrıca, denizcilikte ileri düzeyde olup Ege’de varlığını hissettiren Aydınoğulları’nın, antik Halikarnas kentini ve hikayesini duyduğunu da kabul etmek gerek. Belgeler, onların Menteşeoğulları ile bir olup Rodos’u istilaya kalkıştıklarını; ayrıca, deniz ticareti, iskele ve limanları kontrol ettiklerini; Kos, Kaliminos gibi Grek adalarıyla ilgilendiklerini yazmaktadır. Doğu’dan gelen Kayı Boyu Türklerinin, Bizans’ın bu bölgelere yerleştirdiği Kuman Türkleri ile kaynaşmış olması, bu yüzden bölgeyi çok iyi bilmeleri ve mükemmel donanmaları sayesinde etrafa sık sık akınlar yapmalarını sağlamıştı. (Resim: Aspat fotoğraf)
Menteşeoğulları’nın bölgeye geldiği tarihlerde Strobilos’un(Aspat) küçük ama işlek bir liman yerleşim birimi olduğuna daha önce değinilmişti. Çok eski bir Bizans kenti olan Strobilos, muhtemelen Türklerin Anadolu’nun en batısında ilk yerleştikleri ya da hakimiyet kurdukları liman şehriydi. (Resim:Aspat temsili gravür)
Menteşe Beyliği Devleti, kıyı yerleşimleri üzerindeki hükümranlıkları sadece deniz değil, kara yoluyla da sürdürmüştü. Dolayısıyla, Yarımada-Milas-Beçin-Mazon (Menteşe) yolu oldukça hareketliydi. Ancak tüm bu hareketliliğe rağmen terkedilmiş, unutulmuş, ören haldeki eski Halikarnas şehri, Türklerin ilgisini çekmemişti. Harabe Halikarnas, uzun yıllar içinden gelip geçilen bir yer olmuştu; ta ki 1400’lerin başında Zephyria adacığı kalıntılarının üstüne Kale inşa edilene kadar…
Eldeki veriler şunu gösteriyor; 1472 yılına kadar Strobilos (Aspat) ve civar küçük karyelerde hayat normal akmaya devam etmişti. Türk, Rum ve az sayıda Yahudilerden oluşan Yarımada ahalisi, Milas ve Beçin ile temas halindeydi. Yahudiler ise muhtemelen Endülüs’ten kaçıp gelebilen nüfustu.
Yukarda bahsedildiği gibi, Venedikli tarihçi Domenico Maligiero’nun belgelediğine göre, Osmanlılar zamanında(1472) Aspat, Kıbrıs ve Rodos Krallığına ait müttefik ordusu tarafından yağmalanmıştı. Öte yandan, Prof Adnan Diler başkanlığında yapılan arkeolojik kazılarda Bizanslılar döneminde Aspat’ın kıyı boyunca savunma amaçlı sur duvarlarıyla çevrili olduğu ortaya çıktı. Piri Reis’in tepedeki küçük kaleye Usput Kalesi dediği, Evliya Çelebi’nin Kale’yi 700 basamaklı tarif ettiği, değirmen ve hanelerden bahsettiği bilindiğine göre, kazılar bittiğinde Osmanlı dönemine ait yapı kalıntılarına da ulaşılacağı nerdeyse kesin gibidir. (Resim:Şövalye temsili illustrasyon)
Demek ki Kale inşa edildiği sırada Yarımada’da az ya da çok, yerleşik ya da değil Türk nüfus bulunmaktaydı ve bunlar, adını, tarihini bilmedikleri bu harabe Halikarnas şehrinin antik tiyatrosuna, stadyumuna bakarak bodurum diyordu. (Resim: by Choıseul-Gouffıer, Bodrum Mars Mabedi)
Çok ciddi bir araştırma Bodrum Yarımadası’nda 16’ncı yüzyılda, Karaova’da (Mumcular) bulunan yedi hanelik Hıristiyan nüfustan başka Gayrimüslim köy veya cemaatlerinin bulunmadığını yazar. Bunun sebebi yukarda bahsedilen 1472’deki istila, yağma olabilir. (Bodrum Yarımadası’nın Tarihi Coğrafyası-2017 Kitap s-16, Prof Ahmet Özgiray- Prof M.Akif Erdoğru)
Kale’ye Bodrum dendiğine dair bazı 16’ncı yüzyıl belgeleri:
Latince orijinal adı Castellum Sanctum Petrum olan Aziz Petrus Kalesi, 16’ncı yüzyıl sonrasının Osmanlı yazılı belgelerinde (Rodos Ruznamesi, Piri Reis Kitab-ı Bahriye’si, Matrakçı Nasuh Süleymannamesi ve Mühimme Defterleri vb.) Bodrum Kal’ası şeklinde yer almıştır. İşte örnekleri;
-1522’de Rodos Seferi’ne çıkan ordu günlüğünde (ruzname) adanın fethedildiği ve Sultan Süleyman’nın deve güreşi seyrettiği günlerin birinde İstanköy, Tahtalı ve Bodrum kalelerinden itaat-biat haberi geldiğini yazar:
“ …bugün hüdavendigar-ı gerdun iktidar birkaç muhar besirek enirek develeri birbiriyle güreşdirüb durup temaşa eyledi ve bugün güç olsa gerekidi geri te’hir olundu ve cezire-i istanköy ve kal’a-i tahtalu ve kal’a-i bodrum itaat et-etdükleri haberi geldi..”
-5 No’lu Mühimme Defteri’nde Menteşe Beyi’ne gönderilen bir ferman yer almaktadır. Bu ferman, Bodrum Kalesi Darendesi Ali’nin mektubuna istinaden verilen hükümdür: (Resim: Kale Darendesi – temsili illustrasyon)
Menteşe beyine (1565-66 Defter-i Mühimme)
Yazıldı. Mustafa danismende virildi. Dizdârın hısmı isim…
Mentese beyine hüküm ki:
Bodrum nâm kal‘a topçubasısı olan dârende Ali mektûb gönderüp topçu neferleri kendüye mürâca-at itmeyüp kal‘a-i mezbûre dizdârından icâzet alup her kande istelerse gidüp kal‘ada topçuluk hıdmeti hâlî kalup mîrî hıdmet vâkı‘ oldukta topçu neferi bulunmaz deyü i‘lâm itmegin buyurdum ki, Göresin arz eyledügi gibi ise topçu neferlerine tenbîh eyliyesin ki topçubası olanlara itâ‘at eyleyüp min-ba‘d topçılık hıdmetin hâlî ve mu‘attal komıyalar.
-1520-1537 yıllarını anlatan Matrakçı Nasuh Süleymannamesi de Bodrum Kalesi’nden bahsediyor. Haber-i meftûh-şüden-i Kal‘a-ı Tahtalu ve Lendos ve Şeytân Hisâr[ı] ve İstânköy ve Bodrûm ma‘-tevâbi‘ vü levâhık Andan sonra anede-i abede-i iblîs-i pür-teblîse makarr olan Tahtalu ve Lendos ve Şeytân Hisârı nâmla iştihârları varidi…ve Menteşe civârında Akdeniz kenârında bir hisârları dahi varidi ol hısn-ı hasînün diyâr-ı Rûm’da Bodrûm âdile iştihârı varidi ol kal‘a-ı meşhûre dahi Rodos’un tevâbi‘inden idi şi‘âr-ı itâ‘ati izhâr idüp sûret-i ihtiyârda ıztırârla hisârı virdiler. Tav‘an ve rev‘an feth olan kal‘alarun her birine bir mu‘temed dizdâr ve kifâyet mikdârı hisâr erleri ta‘yîn olunup içleri âlât-ı darb u harble doldı.
-Piri Reis Kitab-ı Bahriye’si; Sıravolos, İstanköy(Kos), Gereme (Gökova) Körfezi’ni haritalarla anlatırken Bodrum’dan sık sık bahsetmektedir. (Resim:Kale temsili gravür)
“İstanköy Adası, Bodrum Limanı (sayfa 209) …Narince Hisarı’nı daha evvel anlattık. Bu hisardan Bodrum Kalesi onsekiz mildir…Bodrum Kalesi’ne yakın olan Sığır Adası boğazından gemiler geçemez. Dikkat etmek lazımdır. Vesselam.”
“Gereme Körfezi, (sayfa 212)…Bodrum, bir küçük kaledir. Önünde güzel geniş bir liman vardır. Tabii bir koydur. Koy ağzına kıble tarafından rüzgar girmemesi için kafir zamanında taş koymuşlardır. Limana bu taşların ortasından girilir. Çünkü ağız bırakılmıştır..” http://www.kitapso.com/piri-reis-kitab-i-bahriyye-1-2/
Yukardaki 16’ncı yüzyıl belgeleri Kale’ye Bodrum dendiğinin resmi kanıtıdır; ama harabat halindeki antik Halikarnas kentine yazılı belgelerdeBodrum dendiğine dair herhangi resmi bir belge bulunmamaktadır. Örneğin bu belgelerden biri Sıravolos(Isravolos) Kadısı’na 1528 tarihinde 15 akça, 1530’da ise 10 akça yevmiye verildiğini yazar.
Prof Tuncer Baykara’nın tezinin en zayıf yanı, Piri Reis belgeleri başta 16’ncı yüzyıl kayıtlarında Kale’nin adı Bodrum yazıldığı halde,Yarımada’nın neden Sıravolos(Isravalos) olarak yazıldığıdır. Zira, deprem felaketleri kıyı kenti Myndos’u (Gümüşlük) da harabeye çevirmişti, Yarımada’nın nerdeyse tamamı kalıntıyla doluydu ve 16’ncı yüzyılda Kale içinde az çok nüfus vardı, civardaki karye-köyler de boş sayılmazdı. Yarımdada’da sadece Osmanlı idari hakimiyeti değil Türk-Müslüman hayat tarzı da çoktan başlamıştı. İmarata rağmen harabistan vaziyet yok olmamıştı. Tam da bu yüzden Tuncer Hoca’nın tezine göre ahali yaşadığı yerin adını Bodurum koymuştu; ancak her nedense, Yarımada, idari yerleşim birimi olarak kayıtlara bir türlü Bodrum olarak geçmemişti!
Öte yandan, Hoca’nın, Kale’nin yapıldığı yıl olarak verdiği 1415 yılı, inşaatın bittiği tarih değilse eğer, bu durum günümüz kaynakları ile tam örtüşmemektedir. Malta dahil batı kaynaklarında 1402-1409 yılları inşaat başlangıcı olarak kabul görmektedir. Yukarda kaynağı aktarılan 1420 yılı ise Kale’nin 3 kulesinin bittiği tarih olsa gerektir. Bu tarihlerin, Kale yapımı için kiminle görüşme yapıldığı ve iznin kimden alındığı açısından önemi bulunmaktadır.
(Resim:temsili illustrasyon)
Devam edecek…. Mehmet Çilsal
FOSEPTİĞİNİ DENİZE BOŞALTAN APARTA ZABITADAN SUÇ ÜSTÜ…
Gündoğan’da bir apartın pompalı düzenek kurarak denize foseptik boşalttığı iddia edildi. Zabıta ekipleri olayla ilgili inceleme yaptı.
Edinilen bilgiye göre Gündoğan Küçükbük Mahallesi’nde denize foseptik boşaltıldığı iddiası üzerine, mahalle muhtarı Ali Akbulut, Bodrum Belediyesi Zabıta Müdürlüğü ekipleri ile bölgeye gitti. Burada zabıta ekipleri ile birlikte inceleme yapıldı. Denize foseptiğin boşaltıldığı anda bahsekonu pompanın fişini zabıta görevlisi çekti. Fişin çekilmesinin ardından denize akan foseptik durdu. Fişin yeniden takılmasıyla foseptik yeniden akmaya başlandı.
İncelemede pompa düzeneği ve denize boşaltılan foseptik cep telefonu kamerası ile kayıt altına alındı.
Zabıta ekipleri olayla ilgili soruşturma başlattı.
İŞVEREN VE İŞVEREN VEKİLİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMİ…
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işyerinde işgüvenliği uzmanı, iş yeri hekimi ve diğer sağlık personeli gibi İSG profesyonellerinin sunacağı iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri zorunlu hale geldi.
29.06.2015 tarih ve 29401 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren “İşyerinde işveren veya işveren vekili tarafından yürütülerek iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerine ilişkin” yönetmelik kapsamında; elliden az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini işveren veya işveren vekilleri yürütebilecektir.
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı arasında 14.02.2019 tarihinde eğitimlerin düzenlenmesine ilişkin protokol imzalandı. Bu doğrultuda;
elliden az çalışanı olup, az tehlikeli sınıfta yer alan işverenler ve işveren vekillerinin herhangi bir mezuniyet şartı aranmadan 16 saatlik eğitimi tamamlayan katılımcılara “iş sağlığı ve
güvenliği hizmetlerinin yürütümüne ilişkin işveren veya işveren vekili sınavına katılım hakkı belgesi” düzenlenecek olup, sınavda başarılı olan katılımcılar yönetmelik kapsamında iş
sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütebileceklerdir.Konu hakkında Bodrum Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Serdar Kocadon, “İşverenlerimizin işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği faaliyetlerini kendileri yürütebilmesi açısından Muğla Sıtkı Koçman Üniversitemizin Bakanlıkla protokolü oldukça önemlidir.Üyelerimizi bu konuda bilgilendirerek, eğitim sonunda başarılı olan kişilerin iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini sürdürmelerini bekliyoruz.” diyerek konu ile ilgili açıklamalarda bulundu.
BODRUMSPOR BAŞKAN ARAS’A SUNUM YAPTI…
Bodrum Belediyesi, Bodrum’da sporun her branşında faaliyet gösteren kulüpleri tek çatı altında birleştirmek amacıyla düzenlenecek çalıştayın hazırlık sürecini başlattı.
Bodrum Belediyesi Bodrumspor Kulübü yönetimi, Bodrum Belediye Başkanı Ahmet Aras ile başkan yardımcıları Turgay Kaya, Ummahan Yurt, Önder Batmaz ve Bodrum Belediyesi meclis üyelerine yönelik, kulübün mali durumu ile ilgili bir sunum gerçekleştirdi. B.B.Bodrumspor tesislerinde gerçekleşen sunumda Kulüp Başkanı Rıza Karakaya’nın önderliğinde geçmiş dönemden kalan borçlar, isim sponsorluğu, stat reklam gelirleri, sponsorluk destek projeleri, altyapı ve diğer branşlar ile ilgili bilgiler ve veriler paylaşıldı.
Bodrumspor kulüp yöneticilerinin yaptığı sunumun ardından bir değerlendirme yapan Belediye Başkanı Ahmet Aras, Bodrum ile ilgili her türlü faaliyette etkin olan ve irade ortaya koyması gereken Belediye Meclisi’nin Bodrumspor ile ilgili bilgi sahibi olmasının önemine değinerek “Kulübün geleceği ile ilgili alınacak kararlara katkı koyabilmek adına önemli bir toplantı oldu. Yeni sezon çalışmaları başlamadan önce böyle bir bilgilendirme toplantısı yapılmasını rica ettim. Kulüp yöneticilerimize ve meclis üyelerimize zaman ayırdıkları için teşekkür ederim” dedi.
Bodrum’daki spor faaliyetleri ile ilgili bir çalıştay hazırlığı içinde olduklarını söyleyen Başkan Aras, “Bodrum’da geleceğin sporcu gençlerini yetiştiren ve sağlıklı bir genç neslin oluşmasına katkıda bulunan amatör kulüpler, çok önemli bir toplumsal görevi yerine getiriyor. Bodrum’da sayıları ve faaliyetleri çok ciddi boyutta ve her birinin belediyemizle maddi ve manevi bağlantısı var. Biz belediye olarak bir çok kulübümüze malzeme, mazot araç gereç tesis desteği veriyoruz. Dolayısıyla bu konuda hem Bodrum kamuoyunun hem de bizlerin bilgi sahibi olması gerekir. Bunun için ilk olarak Bodrumspor’umuz ile başladık.” diye konuştu.
FOSEPTİĞİNİ DENİZE BOŞALTAN APARTA ZABITADAN SUÇ ÜSTÜ…
İŞVEREN VE İŞVEREN VEKİLİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMİ…
BODRUMSPOR BAŞKAN ARAS’A SUNUM YAPTI…
MUĞLA’YI ÜZEN İNTİHAR…
MUĞLA’DA DEPREM…
BODRUM’UN SEVİLEN DOKTORU ERGÜN SAÇAR YOĞUN BAKIMDA…
FOSEPTİĞİNİ DENİZE BOŞALTAN APARTA ZABITADAN SUÇ ÜSTÜ…
İŞVEREN VE İŞVEREN VEKİLİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMİ…
BODRUMSPOR BAŞKAN ARAS’A SUNUM YAPTI…
MUĞLA’YI ÜZEN İNTİHAR…
MUĞLA’DA DEPREM…
BODRUM’UN SEVİLEN DOKTORU ERGÜN SAÇAR YOĞUN BAKIMDA…
Son Haberler
-
ASAYİŞ2 ay önce
MUĞLA’YI ÜZEN İNTİHAR…
-
BODRUM HABERLERİ1 ay önce
MUĞLA’DA DEPREM…
-
BODRUM HABERLERİ5 ay önce
BODRUM’UN SEVİLEN DOKTORU ERGÜN SAÇAR YOĞUN BAKIMDA…
-
BODRUM HABERLERİ5 ay önce
2019 YILI TAPDK RUHSAT HARÇLARI BELLİ OLDU !
-
BODRUM HABERLERİ5 ay önce
BODRUM’DA İPİ KOCADON GÖĞÜSLEDİ…
-
BODRUM HABERLERİ2 ay önce
METEOROLOJİDEN UYARI…
-
ASAYİŞ4 ay önce
TURGUTREİS’TE MOTORSİKLET KAZASI CAN ALDI…
-
BODRUM HABERLERİ6 ay önce
AK PARTİ’NİN BODRUM BELEDİYE BAŞKAN ADAYI TAHİR ATEŞ…