Kas Spazmı Nedir? Nedenleri Nelerdir? Kas spazmı günün herhangi bir saatinde ortaya çıkabilmekte ve ani ağrılara, zonklamalara neden olabilmektedir. Kas spazmı oldukça yaygın, istemsiz ve tahmin edilemezdir. Kas spazmını önlemek, hafifletmek için birçok yöntem bulunmaktadır. Fakat bu yöntemler uzman gözetiminde denenmelidir.
Kas spazmı, bir kas grubunun istemsiz kasılması olarak tanımlanmaktadır. Bu spazmlar genellikle güçlü ve ağrılı olabilmektedir. Kas ağrıları ve spazmları genellikle ayaklarda, alt sırtta ve bacaklarda (özellikle hamstrings, kuadriseps ve baldır) gözlemlenmesi ile beraber karında, kaburgalarda, ellerde, ayak bileklerinde de gözlemlenebilmektedir.
Kas spazmının etiyolojisi, kas fizyolojisini değiştiren elektrolit bozuklukları gibi iyi huylu durumlardan, normalde kasları aktive eden kısımlardaki anormallikler nedeniyle kas spazmının meydana geldiği motor nöron hastalığı ve felç gibi daha ciddi nörolojik ve dejeneratif durumlara kadar değişebilmektedir.
Sıklıkla kadınlarda gözlemlenen kas spazmına örnek olarak regl krampları verilebilir. Regl krampları sırasında ishal ve bel ağrısı oluşmaktadır. Kas spazmının en yaygın türü de uyku esnasında gerçekleşen baldır kaslarında gerçekleşen spazmdır. Diğer kas spazmı türleri ani ayağa kalkıldığında veya ağır egzersiz yapıldığında görülmektedir.
Yaşlıların kas spazmı yaşama olasılığı daha yüksektir. Bunun nedeni, yaşlandıkça kas kütlelerinin yavaş yavaş kaybedilmesidir. Belirli bölgelerdeki kas kütleleri yavaş yavaş azaldıkça, diğer bölgelere daha fazla yük binmekte ve bu durum kramplara sebebiyet vermektedir.
Kas spazmını sık sık yaşayan kişiler genellikle sağlıklı beslenmeyenler, zayıf kan dolaşımına sahip olanlar, vücudunda yüksek miktarda iltihap bulunanlar, hamileler, PMS yaşayan sporcular ve kadınlardır.
Kas Spazmı Nedenleri
Kaslar, sinirler aracılığıyla gönderilen sinyaller ile kontrol edilmektedir. Ancak bu sinyallerin gönderiminde oluşan sorunlar, kramplara ve spazmlara neden olmaktadır. Aşağıda kas spazmının nedenleri listelenmiştir:
Yukarıda listelenen çoğu durumda, kas spazmı ve krampları ciddi sonuç göstermemekte ve tedavisinin kolay olduğu bilinmektedir. Ancak bazen sinirlere zarar verebilecek, kan basıncında değişikliklere, elektrolit dengesizliklerine neden olabilecek ciddi durumlar gerçekleşebilmektedir. Kas spazmının gerçekleşebileceği yaygın sorunlardan bazıları aşağıda listelenmiştir.
Kasların kan ve besin almayı durdurması: Dolaşım bozukluğu, yüksek miktarda iltihaplanma olduğunda gözlemlenmekte, kaslar yeterli miktarlarda kan, oksijen ve elektrolit alamamaktadır. Bu durum atardamarların tıkanmasından kaynaklanabilmektedir. Atardamarların tıkanıklığı uzuvlara kan akışını engellemektedir. Uzuvlara kan akışı sağlanmadığında, bu gölgelerde uyuşmalar ve kramplar meydana gelmektedir ve bacaklardaki düşük kan akışına arteriosklerozu denilmektedir. Kas spazmının en yaygın sebebi kan akışının sağlanamamasıdır. [1*]
Dehidrasyon: Sıvı alımı düşük olduğunda, aşırı miktarda alkol tüketildiğinde ya da idrara çıkmayı arttıran bitki çayları içildiğinde veya idrara çıkmayı arttıran ilaçlar kullanıldığında kas spazmı oluşmaktadır. Sıvı tüketiminin yeterli olmadığı durumlarda, kan akışı kaslardan çekilmekte ve bu durum da spazma neden olmaktadır. Yeterli sıvı alınmadığı durumlarda vücut, kan akışını kaslardan çekerek, kalp beyin gibi hayati organlara yönlendirmektedir. [2*]
Elektrolit seviyesinin düşmesi: Kasların, hareket etmesi, kasılması ve rahatlaması için yeterli miktarda mineral gerekmektedir. Bu nedenden dolayı, düşük potasyum, kalsiyum ve magnezyum eksikliği kramp ve ağrılara neden olabilmektedir. Bu minerallerin düşük seviyeye gelmesinin nedenleri; sağlıksız beslenme, yoğun egzersiz yapma ve yüksek tansiyon tedavisi için kullanılan elektrolit seviyesinin değişimine sebep olan ilaçlardır.
Sinir sıkışması: Bacak kaslarında ya da belin alt kısmında oluşan kramplar bazen omurgadaki sıkışmış sinirlerden kaynaklanmaktadır. Kötü duruş pozisyonu sonrası hareket etme ya da ani pozisyon değişimi spazmları tetikleyebilmekte ve lomber stenozunda (omurgada) biriken sıkışmaya katkı sağlayabilmektedir. [3*]
Kas Spazmı İçin Tedavi Yöntemleri
Kas spazmı için önerilen yöntemlerden altı tanesi aşağıda açıklanmıştır.
Vücuttaki Elektrolit Seviyeleri Dengelenmeli
Potasyum, kalsiyum ve magnezyum eksikliği kas spazmına neden olmaktadır. Bu mineraller kasların normal bir şekilde kasılmasına yardımcı olmaktadır. Böylece bu mineraller bakımından zayıf bir beslenme alışkanlığına sahip olan bireylerde kas spazmı daha sık görülmektedir.
Kandaki potasyum miktarı normal seviyenin altına düştüğünde hipokalemi gözlemlenmekte ve bu durum bacaklarda kramplara (gece yarısı krampları, charley at durumu), yüksek tansiyona sebep olmaktadır. [4*]
Elektrolitlerin yanı sıra, bazı yapılan araştırmalarda B vitaminlerinin eksikliğinin de özellikle bacaklarda kramplara sebep olabileceği belirtilmiştir. B vitamini eksikliğinin önüne geçmek için B vitamini bakımından zengin gıdalar tüketilmelidir. B vitamini bakımından zengin yiyeceklerden bazıları şunlardır; yumurta, kırmızı et, balık çeşitleri, baklagiller süt ve süt ürünleri. [5*]
B Vitamini Eksikliği Belirtileri Nelerdir? Youtube Videomuzu İzleyebilirsiniz.
Kaslar Esnetilmeli ve Masaj Yapmalı
Fiziksel olarak aktif spor yapımı, vücuttaki kas kütlesini korumakta, vücudun ve kasların esnek olmasını sağlamakta, vücutta oluşan iltihapları azaltmakta ve kas spazmını önlemektedir. Kas spazmının önlenmesinde spor çok önemlidir, fakat spor öncesi mutlaka ısınma, spor sonrası da mutlaka soğuma egzersizleri yapılmalıdır. Bu egzersizler, kasların aşırı yorulmasının ve gerilmesinin önlenmesine yardım etmektedir. [6*]
Günlük yapılan egzersizler tamamlandığında mutlaka en az 10-15 dakika boyunca esneme hareketleri yapılarak, ana kas grupları esnetilmelidir. Hamstringler, kuadrisepsler ve ayak bilekleri de dahil olmak üzere en savunmasız kısımların esnetildiğinden emin olunmalıdır. Ayrıca masa başında otururken dik bir şekilde oturmak da kasların esnemesine yardımcı olmaktadır.
Bacak kaslarını esnetmek için, oturur pozisyonda bacaklar dümdüz öne uzatılmalıdır. Hamstringlerin gerilip esnemesini sağlamak için ayak parmaklarının ve ayakların üst kısımlarının geriye doğru çekilmesi gerekmektedir. Ayrıca kramplar uylukların arka kısımlarında oluşuyorsa, dizlerin üzerinde durup, kramp giren bacağın arkaya doğru bükülmesi gerekmektedir.
Derin Doku Masajının Bilinmeyen 8 Faydası İçin Tıklayın.
Vücut Su Seviyesi Dengede Tutulmalı
Dehidrasyon, kas spazmına ve kramplara neden olabilmektedir. Dehidrasyonun önlenmesi için, vücut kitle indeksine göre her gün yeterli miktarda su tüketilmesi gerekmektedir. Sıcak havalarda, egzersiz yapıp sıvı kaybettikten sonra ve aşırı alkol tüketiminden sonra vücudun su dengesini sağlamak için normal tüketilen miktarın üstünde su tüketilmelidir. Vücuttaki su seviyesini dengede tutmak, kaslara yeterli kan akışını sağlamakta ve kas spazmının önüne geçilebilmektedir.
Spazm Olan Bölgeler Buz ile Soğutulmalı ya da Isı Uygulanmalı
Isı kasları gevşetmektedir. Kasların gevşemesi gerginliğin azalmasına yardım etmektedir. Spazm olan bölgelere sıcak kompres uygulanarak, gerginlik azaltılabilir. Fakat eğer spazm olan bölge de iltihaplanma varsa ısı kompresi kesinlikle uygulanmamalıdır. İltihaptan kaynaklı kas spazmı için buz kompresi uygulanmalıdır.
Duruşun Düzeltilmesi
Saatlerce kambur oturmak, kötü duruşla yürümek, sırtta, boyunda ve bacaklarda spazma sebep olmaktadır. Örneğin kifoz, sırt spazmlarına, genel sırt ağrılarına ve sertliğe yol açan, omurgada öne doğru eğriliğin oluşmasına neden olan bir durumdur.
Kambur durmak, boyun kaslarını zamanla zayıflatmakta, aynı zamanda sırt kaslarını zorlayarak üst sırt ve kürek kemiklerinde iltihaplanmaya sebep olabilmektedir. Bu durumların engellenmesi için duruş egzersizleri yapılarak, duruşun düzeltilmesi gerekmektedir.
Yanlış Oturmanın Zararları Hakkında Detaylı Bilgi İçin Tıklayın.
Espom Tuzu ile Banyo Yapılmalı
Espom tuzu, stres, üzüntü, kaygı ve depresyon gibi olumsuzluklarla baş etmeye yardımcı olmaktadır. Sinir ve stresi uzaklaştırmakta ve içerisinde bolca bulunan magnezyum minerali sayesinde kasları gevşetmektedir. Espom tuzu ile banyo yapıldıktan sonra, ağrıyan bölgelerin daha da rahatlaması için, esansiyel yağlar ile bu bölgelere masaj yapılması rahatlamayı arttırmaktadır.
Sevgili okuyucu, yazılarımızda konular ile ilgili açıklamalar, faydalı özellikler ve doğru ve etkili kullanımları ile ilgili belirli tavsiyeler verilmektedir. İlgili besinin ya da ürünün verilen tariflerin ve tavsiyelerin uygulama aşamalarında, her bünyede farklılıklar göstereceğini unutmayın. Sunmuş olduğumuz bilgiler teşhis ve tedavi niteliği taşımamaktadır. Tarif ve tedavileri uygulamadan önce yazı içerisinde yapılan uyarılara dikkat etmeli ve doktorunuzun görüşünü almanız tavsiye edilmektedir.