Havayolunun emniyet oranları, o ülkenin havacılık otoritesinin gerçekleştirdiği denetim ve yaptırım gücüyle doğru orantılıdır. Havayolları, sadece kendi ülkelerinde değil, uçtukları tüm ülkelerin havacılık otoriteleri tarafından sık sık denetlenir. Aynı denetimler, havayollarının yanı sıra bakım, hava trafik, yer hizmetleri şirketleri ve kuruluşları için de geçerlidir.
2. Uçak tipleri arasında hangisi daha emniyetli?
Tüm uçaklar ister tek motorlu, pervaneli olsun veya içinde yüzlerce yolcu taşısın, havacılık otoriteleri tarafından çok detaylı testlerden geçirilir. Standartları vermeyen uçaklar kesinlikle yolcu taşımasına izin verilmez. Yeni nesil sistemler sayesinde artık havada çarpışma, windshear olarak adlandırılan çok aşırı rüzgar değişimleri gibi olayların önüne erken uyarı sistemleri sayesinde geçilmiştir.
3. Yolcu olarak başıma hangi acil durum gelebilir?
Tahliye, yolcunun başına diğer acil durumlara göre daha sık gelebilir. Tahliyenin amacı, uçak yerdeyken acil çıkış kapılarının açılıp kabinin 90 saniye içinde boşaltılmasıdır. İkinci en fazla meydana gelen olay ise kabin basıncı kaybıdır. Bu tür durumlarda üst tarafınızda yer alan oksijen maskeleri düşer.
4. Tahliyede ne yapacağım?
- Öncelikle sakin olun.
- Kravatınızı gevşetin, ayakkabınız topukluysa çıkartın. Üzerinizdeki kalem gibi sivri objeleri çıkartın.
- Acil çıkış kapılarının açılmasıyla birlikte panik yapmadan seri olarak kapıya doğru yönelin.
- Uçağı şişme kaydırak olarak adlandırılan "slide"ları kullanarak terk edin.
- Eğer acil çıkış kapılarının orada oturuyorsanız, kapıyı açmakla yükümlü olduğunuzu unutmayın.
- Uçuş öncesinde acil durum kartını gözden geçirin ve en yakın çıkış kapısının
5. Neden oksijen maskeleri düştü?
Kabin basıncında kayıp yaşandığında, yukarıdaki bölümden maskeler dökülecektir.
- Sakin olmaya çalışın. Maskelerden birini başınıza nefes alacak konumda geçirin.
- Yanınızda çocuğunuz varsa, önce kendi maskenizi takın. Daha sonra çocuğunuza maskeyi takın. Unutmayın, oksijen oranının azalması nedeniyle ancak kendinizde olursanız, çocuğunuzu kurtarabilirsiniz.
- Maskelerden gürül-gürül hava gelmez. Bu nedenle yavaş yavaş soluyun.
- Uçağınız 3 bin 300 metre yüksekliğin altına inince, maske kullanımına gerek kalmayacaktır.
6. Uçakta en güvenli koltuk hangisi?
Hangi koltuk daha güvenli sorusunun cevabı yok denecek kadar az. Koltuğun güvenliği ancak bir kaza ile ortaya çıkıyor. Her uçak kazası ise bir öncekine hemen hemen hiç benzemiyor. Yani kaza nedenleri arasında ortak ilişkiler olsada uçağın çarpması ya da yanması her seferinde farklı oluyor.
Bu farklılıkta her olayda güvenli koltuk ya da koltukları farklı olarak ortaya çıkarıyor. Örneğin bir yere inerken önden vuran uçağın arka koltukları daha güvenli oluyor. Alçalma sırasında ortasından bir tepeye vuran uçağın arka ve ön tarafındaki koltuklardan sağ kurtulanların sayısı hayli fazla.
Normal bir yolculukta türbülanstan etkilenme oranınız orta sıralardaki koltuklarda daha az gibi gelebilir. Ama yine de bütün sallantıyı hissedersiniz. Büyük uçakların kuyruğa yakın arka kısımlarındaki koltuklarda daha fazla mide bulantısı olabilir. Kuyruk bölümündeki gezinmeler bunun nedenidir. Ama bir çok kazada kuyruk kısmında oturanların çoğunun kurtulduğu inancı çok yaygındır. Aslında bu da yanlış.
Pencere tarafındaki koltuklar koridor tarafındaki koltuklara göre daha güvenli bulunur. Sebebi üst kısımdaki bagaj bölümü kapağı açıldığında aşağı bir çanta düşerse pencere yanında oturan fazla etkilenmez. Hangi koltuğun daha güvenli olduğu konusunda yüzlerce neden ve yine bir o kadar o nedenleri çürütecek başka nedenler bulmak mümkün.
7. Türbulansta hangi koltukta oturmak yolcuyu daha az rahatsız eder?
Uçakların ağırlık merkezlerine yakın olan noktalar yani orta kısımlar türbulanstan daha az etkilenir. Ancak kabinde ortada bulunan koltukları seçmeniz, yani kanada yakın olmamız, türbulanstan kurtulduğunuz anlamına gelmez.
8. İniş ve kalkış sırasında neden pencere perdelerini açık duruma getiriyoruz?
Tahliye sırasında dışarıyı daha iyi görebilmemiz açısından iniş ve kalkış sırasında perdelerin açık duruma getirilmesi gerekiyor. Tahliyede uçağın sağında veya solunda yangın çıkmışsa, diğer taraftan tahliye yapılacağı için yolcunun buna hazırlıklı olması gerekiyor. Bu nedenle perdeler açık iniş ve kalkış yapılıyor.
9. Gece yapılan kalkış veya inişlerde neden kabin ışıkları kapatılıyor?
Bu uygulamanın amacı yolcunun gözlerinin karanlığa alışmasını sağlamaktır. Bu nedenle kabin ışıkları kapatılır veya en düşük seviyeye getirilir.
10. Uçuş sırasında bazen uyarı sesleri duyarız. Bu ne anlama gelir?
Kabin memurunu çağırdığınız düğmeye bastığınızda bu 'ding' sesi gelir. Düğmenin ışığı yanar. Kabin, hostesler tarafından sürekli kontrol edilir. Bu sesi duyan veya düğmesi yanan yolcuyu gören kabin memuru hemen size ulaşır.
Eğer tuvaletteyken türbülans anonsu yapıldığında benzer bir ses duyabilirsiniz. En kısa sürede koltuğunuza geçin ve kemerlerinizi bağlayın. Eğer türbülans başladıysa tuvaletteki kollara tutunarak kendinizi emniyete alın.
11. Kabin anonsundaki 'arm doors and cross-check' ne demek?
Uçağa bindiğinizde 'arm doors and cross-check' diye bir anons duyarsınız. Arkasından kabin memurları acil çıkış kapılarını kontrol ederler. Bunun amacı, herhangi bir tahliyede kapıların manuel olarak açılmalarını sağlamaktır. 'Cross-check' ise kapıların çarpraz kontrol edilmesini sağlamaktır. Yani kabin memuru sorumlu olduğu kapının dışında diğer kapıyı da kontrol eder.
12. Uçak indikten sonra park yerine giderken neden kemerleri bağlıyoruz, ayağa kalkamıyoruz?
Uçak indikten sonra yerde giderken acil bir durum oluşabilir. Pilotlar sert fren yapmak zorunda kalabilir. Bu tür bir durumda kemerini bağlamayan, ayakta olan yolcu yaralanabilir. Yaralanmaların önüne geçebilmek amacıyla uçak tam olarak durup gerekli ikaz yapılmadan kemerinizi çözmeyin, ayağa kalkmayın.