35.3: Sporofitin Tohum Yapısı ve Erken Gelişimi
Tohum yapıları, bitki embriyosunu çevreleyen koruyucu tohum kabuğundan ve gelişen embriyo için yiyecek deposundan oluşur. Embriyo, yapraklar, gövde ve kökler için öncü dokuları içerir. Endosperm ve kotiledon-tohum yaprakları-büyüyen embriyo için besin rezervi görevi görürler.
Embriyo, her ebeveynden bir set olmak üzere bir çift kromozom seti içerir. Haploid yumurtanın haploid sperm tarafından döllenmesi, embriyoya dönüşen zigota neden olur.
Endosperm, çoğu çiçekli bitkide ortak olan bir özelliktir ve çift döllenme sürecinde oluşur. Burada her yumurtaya iki sperm girer. Bir sperm yumurtayı döller; diğeri ise merkez hücreyi dölleyerek endospermi üretir. Koniferler ve gimnospermlerde çift döllenme görülmez ve bu nedenle gerçek bir endospermi yoktur.
Tohum yapısı, iki tür çiçekli bitki olan monokotlar ve dikotlar arasında farklılık gösterir.
Mısır gibi monokotiller, doğrudan embriyo damar dokulara bağlanan skutellum adı verilen tek bir büyük kotiledona sahiptir. Endosperm, besin rezervi görevi görür. Çimlenme sırasında, skutellum enzimatik olarak salınan gıda maddelerini emer ve bunları gelişmekte olan embriyoya taşır.
Monokotil embriyo, iki koruyucu kılıfla çevrilidir. Birincisi, koleoptil, budak özünü sarar. İkincisi, koleoriza, genç kökü sarar. Her iki yapı da çimlenmeden sonra toprağa nüfuz etmeyi kolaylaştırır.
Dikotil bitki tohumları endospermik ola da bilir olmaya da bilir. Domates gibi endospermik dikotillerde besin rezervleri endospermde bulunur. Çimlenme sırasında kotiledenler enzimatik olarak salınan gıda maddesini endospermden emer ve onu büyüyen embriyoya taşır.