2022 yılının Kasım ayında, Türkiye’de ve dünyada dikkat çeken arkeolojik keşifleri bu listede derledik.
10- 18. Yüzyılda Ölmüş Bir ‘Vampirin’ Yüzü Canlandırıldı
Adli bilimciler, DNA kanıtlarını kullanarak 18. yüzyılda yaşamış bir ‘vampirin’ yüz rekonstrüksiyonunu oluşturdular.
18. yüzyılın sonlarında, Connecticut’ta bir adam, uyluk kemikleri çapraz bir şekilde yerleştirilerek gömüldü. Bu, bölge sakinlerinin onun bir vampir olduğunu düşündüklerini gösteren bir uygulamaydı. Ancak, bu adam hakkında çok az şey biliniyordu. 200 yıldan fazla bir süre sonra, DNA kanıtları adamın neye benzediğini ortaya koyuyor. (Ve evet, genetik olarak insandı.) Adli bir sanatçı, üç boyutlu yüz rekonstrüksiyon yazılımını kullanarak, adamın açık tenli, kahverengi veya ela gözlü, kahverengi veya siyah saçlı ve bazı çillere sahip olduğunu belirledi.
Detaylı okumak için tıklayın.
9- Bu Çocuk Kurban Edilmeden Önce Psikoaktif Kaktüs Yemiş
Peru’da gömülü bulunan eski bir kafadan alınan saç örneği, kurbanın ölmeden önce psikoaktif bir bitki tükettiğini ortaya koyuyor.
Binlerce yıl önce, Peru’da bir çocuk ritüelin parçası olarak kurban edildi, başı boynundan kesildi ve bir tür hatıra haline getirildi. Mumyanın kafatasından koparılan tek bir saçın yeni bir analizi, çocuğun törenin bir parçası olarak kurban edilmeden önce psikoaktif bir kaktüs tükettiğini ortaya koyuyor. Çocuğun korunmuş başı, yeni bir çalışmada incelenen antik Nazca toplumuyla ilişkili 22 insan kalıntısından biriydi; Bu bireylerin tümü, İspanyol öncesi dönemde (MÖ 3500 – MS 476) yaşadı ve 1982’de başlayan uzun süredir devam eden bir arkeolojik program olan Nazca Projesi sırasında kazıldıkları Peru’nun güney kıyılarına yakın bir yere gömüldü.
Detaylı okumak için tıklayın.
8- İsveç’te Viking Çağına Ait Thor’un Çekici Tılsımı Bulundu
İsveç’te bulunan 1.000 yıllık Thor’un Çekici tılsımı, eski İskandinav tanrısının kalıcı popülaritesini gösteriyor.
Oxford Üniversitesi’nde Orta Çağ Avrupa edebiyatı profesörü Carolyne Larrington, Thor’un her zaman popüler bir figür olduğunu, bunun belki de kendisinin insanlar hakkında endişe duyduğu için olduğunu söylüyor. Söz konusu tılsım, metal döküm ve üst yüzünde karmaşık kabartmalı tasarımlar bulunuyor; ve yaldızlı veya gümüşle süslenmiş olabilir, ancak arkeologlar düzgün bir şekilde temizleyene kadar emin olamayacaklar. Çekicin sap kısmının altında bir delik var, bu da tılsımın bir iple birlikte boyuna asıldığını gösteriyor. Ancak başka türlü bir takının da parçası olabilir.
Detaylı okumak için tıklayın.
7- Kolezyum Kazısında Antik Roma Atıştırmalıkları Bulundu
Arkeologlar, Roma’nın eski gladyatör arenası Kolezyum’daki seyircilerin zeytin, meyve ve fındıktan oluşan atıştırmalıklar yediğini keşfetti.
Arkeologlar Kolezyum’un kanalizasyonunda yaptıkları kazılarda incir, üzüm, kiraz, böğürtlen, ceviz ve daha pek çok yiyecek parçası buldu. Arkeologlar ayrıca muhtemelen arenadaki av oyunlarında kullanılmış olan ayı ve büyük kedigil kemikleri de ortaya çıkardı. Keşifler, 2.000 yıllık simge yapının kanalizasyonunu inceleyen arkeologlar tarafından yapıldı.
Detaylı okumak için tıklayın.
6- Mısır Mumyalarında Koruyucu Doğum Dövmeleri Bulundu
Mumyalara yapılan bir analiz, bazı eski Mısırlı annelerin doğum sırasında ve sonrasında koruma amaçlı dövmeler yaptırdığını ortaya koyuyor.
Sırtın alt kısmına yapılan dövmeler, 21. yüzyılın başlarında düşük belli kot giyen ünlüler tarafından popüler hale getirilen bir moda gibi görünebilir, ancak Mısır mumyalarından elde edilen yeni arkeolojik kanıtlar, uygulamanın aslında üç bin yıldan daha eski olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar Anne Austin ve Marie-Lys Arnette, Deir el-Medina’nın Yeni Krallık bölgesinde (MÖ 1550 – MÖ 1070), mumyalar üzerindeki dövmelerin ve bölgedeki dövmeli figürinlerin, özellikle doğum sırasında kadınları ve çocukları koruyan eski Mısır tanrısı Bes ile bağlantılı olduğunu keşfettiler.
Detaylı okumak için tıklayın.
5- İsrail’de 780.000 Yıllık Pişirme Kanıtları Bulundu
Balık fosilleri, ilk pişirme işleminin düşünülenden 600.000 yıl daha önce gerçekleşmiş olabileceğini gösteriyor.
Nature Ecology and Evolution dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, daha önce, pişirmenin ilk “kesin kanıtı” 170.000 yıl önce Neandertaller ve erken Homo sapiens’e aitti. Atalarımızın tam olarak ne zaman yemek yapmaya başladığı arkeologlar arasında bir tartışma konusu. Çünkü eski bir ocak kalıntısının sadece ısınmak için değil, yemek hazırlamak için de kullanıldığını kanıtlamak zor. Ancak mutfak sanatlarının doğuşu, insanlık tarihinde önemli bir dönüm noktasına işaret ediyor, çünkü yiyecekleri çiğnemeyi ve sindirmeyi kolaylaştırarak, dünya çapında nihai yayılımımıza büyük katkıda bulunduğuna inanılıyor.
Detaylı okumak için tıklayın.
4- İspanya’daki Bu Eser, Bask Dilinin Kökenini Aydınlatabilir
Modern Bask dili soyundan olduğu düşünülen Demir Çağı kabilesi Vasconların, daha önce büyük ölçüde yazı kullanmadığı düşünülüyordu.
Kuzey İspanya’daki bir kerpiç evin kapısına muhtemelen şans getirmesi için asıldıktan 2.000 yıldan fazla bir süre sonra, onlarca garip sembolle oyulmuş gerçek boyutlu düz bir bronz el, bilim insanlarının dünyanın en gizemli dillerinden birinin gelişimini izlemesine yardımcı olabilir. Eli ve yazıtlarını inceleyen uzmanlar artık bunun hem Proto-Bask dilinin en eski yazılı örneği olduğuna hem de Vasconlar hakkında daha önce bilinenlerin çoğunu “çürüten” bir bulgu olduğuna inanıyor. Şimdiye kadar bilim insanları, Vascon’ların – sikkelerde bulunan kelimeler dışında – uygun bir yazı diline sahip olmadıklarını ve ancak Romalıların Latin alfabesini tanıtmasından sonra yazmaya başladığını düşünüyorlardı. Ancak Vasconic olarak tanımlanan 40 karakterle yazılmış beş kelime aksini gösteriyor.
Detaylı okumak için tıklayın.
3- Sikkeler, Bu İmparatorun Gerçek Olabileceğini Gösteriyor
Uzun zamandır sahte olduğu düşünülen sikkeler, artık gerçek gibi görünüyor, bu da sikkedeki gizemli Roma liderinin var olduğunu gösteriyor.
1713’te ortaya çıkarılan ve uzun süredir sahte oldukları düşünülen birkaç Roma sikkesinin yeni bir analizi, bunların gerçek olduğunu öne sürüyor ve sikkelerden birinde tasvir edilen liderin MS 260’larda gerçekten iktidarda olduğuna dair kanıtlar sağlıyor. Antik Roma tarihinin çoğu için, Roma darphaneleri mevcut imparatorların portrelerini içeren sikkeler bastı. 1713’te, Transilvanya’da bu türden bir sikke grubu keşfedildi, bunlardan bazılarında “Sponsianus” adıyla etiketlenmiş bir portre vardı, ancak Sponsianus adında bir Roma imparatorunun var olduğuna dair başka hiçbir tarihsel kayıt yok.
Detaylı okumak için tıklayın.
2- Eski Güney Amerikalılarda Neandertal DNA’sı Keşfedildi
Eski Güney Amerikalıların genomlarını araştıran bilim insanları şaşırtıcı bir keşif yaptı: Neandertaller ve Denisovalılardan DNA’nın varlığı.
Amerika, insan yerleşimini gören son kıtaydı. Artan arkeolojik ve genomik kanıtlar, karmaşık bir yerleşim sürecine işaret ediyor. Bu durum, özellikle öngörülemeyen atalara ait sinyallerin kıtanın çeşitli bölgelerine ilk göçler hakkında kafa karıştırıcı hipotezleri ateşlediği Güney Amerika için geçerli. Brezilya’nın kuzeydoğusundaki iki farklı arkeolojik alanda (Pedra do Tubarão ve Alcobaça) ortaya çıkarılan iki eski insan bireyinin DNA’sını ve güçlü algoritmaları ve genomik analizleri kullanan araştırmacılar, bazı beklenmedik ve şaşırtıcı sonuçlarla Güney Amerika’nın derin demografik tarihini bölgesel düzeyde ortaya çıkardılar. Araştırmacılar, önemli bulgular arasında, Güney Amerika’daki eski bireylerin genomlarında Neandertal atalarının kanıtlarını da keşfettiler. Neandertaller, Alt ve Orta Paleolitik dönemde Avrasya boyunca var olan soyu tükenmiş bir arkaik insan popülasyonuydu.
Detaylı okumak için tıklayın.
1- İtalya’daki Kaplıcalarda Sıradışı 24 Bronz Heykel Bulundu
İtalya’da bulunan 2.300 yıllık gösterişli bronz heykel koleksiyonu, Etrüskler ve Romalılar arasındaki geçişe ışık tutuyor.
Toskana’da Etrüskler tarafından inşa edilen bir hamam ağında çamur ile binlerce yıl boyunca korunmuş “olağanüstü” bir bronz heykel koleksiyonu keşfedildi. 24 adet heykel arasında, sağlık tanrıçası Hygeia’nın yanında, koluna bir yılan sarılı uyuyan bir ephebe yer alıyor. Ephebe’ye (genelde 17-18 yaşlarında bir ergen erkek) ve Hygeia’ya yakın bir yerde bir Apollon heykeli ve çocukları ve imparatorları temsil eden bir sürü başka heykel vardı. Araştırmacılar, buluntuların Etrüsk uygarlığından Roma İmparatorluğu’na geçiş hakkında tarihi yeniden yazacağını söylüyor.
Detaylı okumak için tıklayın.