Babette ve Sanat
Alan Jacobs, Slate yazarı J. Bryan Lowder'in “Babette'in Bayramı” ndan çıkardığı dersle, yemek yapma zevkinin başkalarını mutlu eden bir işle mutlu etmekte olduğu ve Isak Dinesen'de verilen ders arasında anlamlı bir zıtlık olduğuna dikkat çekiyor. “Babette's Feast” filminin dayandığı kısa hikaye. Alan, kitabında Şef Babette, barınak veren yaşlı kız kardeşler ve kasaba halkı için değil, sanat uğruna ve kendisi için harika bir akşam yemeği yaratmadığını kabul ediyor. Dinesen'in sonucundan:
Philippa'nın kalbi göğsünde eriyordu. Unutulmaz bir gecenin, unutulmaz bir insan sadakati ve özveri kanıtı ile sona ermesi gibiydi.
“Sevgili Babette,” dedi yumuşak bir şekilde, “bizim iyiliğimiz için elinden geleni yapmamalıydın.”
Babette, metresine derin bir bakış, garip bir bakış attı. Altında acıma, hatta tava bile yoktu.
“Senin iyiliğin için mi?” Diye cevapladı. "Hayır. Kendim için."
Doğrama bloğundan yükseldi ve iki kız kardeşin önünde ayağa kalktı.
“Ben harika bir sanatçıyım!” Dedi.
Bir an bekledi ve sonra tekrarladı: “Ben büyük bir sanatçıyım, Mesdames.”
Yine uzun süre mutfakta derin bir sessizlik yaşandı.
Ardından Martine: “Öyleyse şimdi hayatın boyunca fakir olacaksın Babette?” Dedi.
“Zavallı mı?” Dedi Babette. Kendisine sanki gülümsedi. “Hayır, asla fakir olmayacağım. Sana harika bir ressam olduğumu söyledim. Büyük bir sanatçı Mesdames asla fakir değildir. Başkalarının bilmediği bir şey var, Mesdames. ”
Ancak Lowder, filmin son sahnesini yanlış yorumlamadı. Bu YouTube bağlantısındaki son sahneye tekrar bakın. Anahtar bölüm 9:00 işaretinde başlar. Bu diyalog saat 10: 00’da.
“Ama sevgili Babette, bize ait olan her şeyi vermemeliydin.” Diyor yaşlı kız kardeşlerden biri.
“Sadece senin için değildi” diyor Babette
“Şimdi hayatının geri kalanında fakir olacaksın.”
“Bir sanatçı asla fakir değildir.”
“Cafe Anglais'te böyle bir akşam yemeği hazırladınız mı?”
Babette başını salladı.
“Elimden gelenin en iyisini verdiğimde onları mutlu etmeyi başardım. Masasında yemek yiyen ünlü bir opera sanatçısı Papin bunu biliyordu. ”
“Achille Papin?”
"Evet. Dedi ki, 'Tüm dünyada sanatçının kalbine uzun bir çığlık atıyor: Bana elimden gelenin en iyisini yapma şansını ver.'”
Bu orjinalinden biraz ama çok önemli bir değişiklik. Film versiyonunda Babette, akşam yemeğini yaşlı kadınlar ve köylüler için ve aynı zamanda kendisi için de pişirdiğini kabul ediyor. Alan tarafından alıntılanan kitabın pasajında o yaptı sadece kendisi için. Doğal olarak, film versiyonunun dersini tercih ediyorum çünkü Babette'i daha cömert biri yapıyor. Filmde ayrıca sanatın hem yaratıcısını hem de izleyicisini etkilemesi için kutsal sanat gücü de gösteriliyor. Yani, sanatçı Babette tatmin oldu her ikisi de Yaratıcı hediyesinin azami kapasitesinde çalışarak, ve pişmanlığını yiyenlerin minnetle aldığı hediyeyi görerek. Hem sanatçı hem de izleyici, yaratma eyleminden tatmin oldu. Babette o yemeği pişirdiyse ve yiyecek kimse yoktu, yine de bir güzellik işi olurdu? Evet, ama bunu nasıl bilebilirdi? Bir iletişimin var olması için iletişim kuran ve iletişim kuran biri olmalıdır. Bu cemaat.
Bu konuda TAC’tan Noah Millman’a katılmıyorum Babette'nin Bayramı (film). Noah yazıyor:
Babette'in sürgün olduğunu, devrim ve savaşta şahsi hissesi olmayan savaş nedeniyle zorlayıcı konumuna zorladığını hatırlamalıyız. Bir zamanlar, yemek yapmayı gerçekten takdir edebilecek bir kitleye sahipti - ama takdir için yemek yapmadı; yemek yaptı çünkü harika bir ressamdı. Ve şimdi, yıllarca sürgündeyken, sadece sanatını kullanamadığı gibi, sanatını başlarına vurursa anlayamayacakları arasında sıkışıp kalmıştı. Ve yapmazlar! Ama yine de yine harika bir yemek pişirmek istiyor, çünkü yapabiliyor.
Bu bencil mi? İnsanlık dışı? O zaman sanatın kendisi de öyle.
Nuh filmi yanlış anlıyor, çünkü yukarıdaki klibin bir görüntüsü gösterilecek. Onun yorumunun Dinesen orijinal versiyonunda geçerli olduğunu ancak film için geçerli olmadığını düşünüyorum. Aslında, filmde dindar ve fakir ülke Babette'in şölenindeki Protestanlar, aslında Babette'in sanat dehasına kapalıydı. Yabancının pişirdiği bu tuhaf, şehvetli yemeği denemekten korkuyorlardı. Nitekim, Nuh'un işaret ettiği gibi, akşam yemeğinde şölenin gerçek ihtişamını anlayabilen tek konuk, dünyada çok uzaklara seyahat eden ve çok şey öğrenen ziyaret geneliydi. Yine de, basit köylülerin yemeğe açıldığı gibi yemek yediğini görüyoruz. Lezzet tomurcuklarının deneyimini inkar edemezler - ve Babette onlar için dökülen ince şarap da akıllarını açar.
Akşam yemeğinden hemen önce, yaşlı köylülerin birbirlerinin boğazında olduklarını, geçmiş şikayetlerini ve birbirlerine karşı kinlerini savunduklarını gördük. Fakat sonunda, Babette'in bayramını neşeli ve ahenkli bir şekilde bırakıyorlar ve köyün etrafında bir daire içinde tekrar dans ediyorlar, uyum ve dostluk geri döndü, Tanrı'yı övdü. Babette'nin bayramında onlara gelen zarafet yüzünden. Hizmet ettikleri yemeğin ne kadar değerli olduğu konusunda hiçbir fikirleri yoktu. Tek bildikleri lezzetli olduğu ve onları mutlu ve minnettar hale getirdiği idi. Sadece General, aldıkları hediyenin tüm kapsamını anladı - ve onu da değiştirdi. Babette, Paris'teki siyasi şiddetten kaçtıktan sonra barındığı yaşlı kız kardeşlere ve köyüne olan sevgisini, bu sevgiyi, yetenekleri tarafından değiştirilen maddi maddeler yoluyla kendi kalplerine ileten bir güzellik eylemine dönüştürdü.
Demek istediğim, filmden bakıldığında, Babette'in bayramının tadı ne olduğunu tam olarak kavramasalar bile, lokantalar üzerinde yaşamı değiştiren yararlı bir etkisi olduğu. Benzer şekilde, bir çiftçi Bach'ın güzelliği ile karşılaşarak kendini değişmiş bulabilir. St Matthew Tutkusu, bir profesörle aynı seviyede anlamadığı ve takdir etmediği halde.
Eski Hristiyan geleneklerinde kutsallıklar böyle işliyor: İlahi lütufu, geçerli olarak düzenlenmiş bir rahip tarafından uygun bir şekilde kutsanan maddeden aktarıyorlar. Bu geleneklerin Hıristiyanları için, kutsallıklar sembolik olarak zarafeti iletmez; kelimenin tam anlamıyla yapıyorlar. Fakat analojinin başarısız olduğu ya da en azından sınırını bulduğu yer burasıdır - ve bu konuda yanılmıyorsam, okur yazarlığımdaki teolojik olarak eğitilmiş olanların düzeltilmesini memnuniyetle karşılıyorum. Kutsal lütufun bir ruh üzerinde çalışması için, ruhun ona açık olması gerekir. Yani, doğru şekilde imha edilmediğinde Kutsal Komünyonun kutsallığını almak en iyisi cehaletten ruhsal etkilerine karşı bağışık olmak. Bu Sacrament aracılığıyla taşınması amaçlanan şey, hiç aktarılmadı; “mesaj” bir alıcıdan yoksundur. Başka bir deyişle, Babette'in masasındaki dindar köylüler Babette'nin şöleniyle kendilerine sunulan zarafeti (ilahi olmayan bir anlamda) tümüyle takdir edemediler, ancak kendileri göz önüne alındığında kabul edebildikleri kadarını aldılar sınırlamalar - bu, sadece şarabın üzerine açtığı için ve yemeğin lezzeti inkar edilemez. En azından dilleri ve burunları ile bir anlama fakültesi vardı. Danimarkalı bir ateist Katolik veya Ortodoks kilisesine girip Kutsal Komünyon aldıysa, Babette'in şöleninde koku ya da tat almayan ve yalnızca su içen bir misafir gibi olurdu. Lütuf orada olabilir, ancak iletişimci onu alamaz.
Sanırım, Babette'in masasındaki dindar Protestanlardan birinin, Babet'in yemeklerinin lezzeti için açılmayı reddettikleri ilkelerine o kadar güçlü bir şekilde inanması mümkün olurdu. Belki de şarabın bu katılık üzerinde etkisi vardı. Merak ediyorum: okumadığım Dinesen hikâyesinde, kavga, kin tutan ziyaretçiler akşam yemeği partisini bir kez daha bir araya getirip mutlu ettiler mi?