2008 ve 2009 yıllarında Avrupa içinde yaklaşık 14 bin kilometre yol yaptım tek başıma. Schladming, Houffalize, Val di Sole, Offenburg, Madrid… UCI Dağ Bisikleti Dünya Kupası’nın peşinde, belki biraz da, Pazar günü Rio’da yarışacak bir adamın peşinde: Julien Absalon’un.
Yol bisikleti yarışları, ilk olimpiyatta, 1896 yılında dahi varlar. Gerçi sonra ara veriliyor ama 1928’den beri bütün olimpiyat oyunlarında yol bisikleti müsabakaları yapılmış. Dağ bisikleti ise nispeten genç bir spor. Olimpiyata ilk dahil edilişi hepi topu 20 yıl önce 1996’da, bugüne kadar sadece 5 defa yarışılmış.
Julien Absalon ile yolum ilk defa, yaşı biraz geçkince olan pek çoğumuzun olduğu gibi 2007 yılında Göreme’deki Avrupa dağ bisikleti şampiyonasında kesişti, en sempatik dağ bisikletçilerinden İspanyol Jose Antonio Hermida’nın ardından ikinci olduğunda. Göreme 2007’nin başka isimleri de var: Erkekler U23’te şampiyon Nino Schurter, ikinci Jaroslav Kulhavy, gençlerde bronz Peter Sagan.
Bu isimlerin hepsi bu haftasonu Rio’da kapışacaklar, fakat herkes bir rekabete odaklanmış olacak. Bisiklet tarihinin –yol, dağ vs ayırımı olmaksızın- en büyük rekabetine: Absalon ve Schurter mücadelesine.
Julien Absalon 36 yaşında, 1996’da amatör olarak dağ bisikletine başladı, kaderin garip bir cilvesi, rakibi Schurter’in şimdiki markası Scott ile. Scott France, Scott One Life Live It ve Scott USA, 2000’de profesyonelliğe geçene kadarki durakları. Ondan sonra da nispeten istikrarlı, 6 yıl Bianchi, 5 yıl Orbea, 3 yıldır BMC.
Nino Schurter 30 yaşında, 2000’lerin başında Swisspower Cup serisinde amatör olarak başlıyor bisiklete. Profesyonelliğe geçişi 2007’de, 2003’ten beri yarıştığı, 1996 olimpiyatında Brentjens’in ardından gümüş alan, 2000 Sydney 6.sı Thomas Frischknecht’in Swisspower takımında. Frischknecht – Schurter ikilisi ve Scott markası, o zamandan beri ayrılmadılar, takımların isimleri değişti sadece.
Aşağıda tablolar Absalon’un ilk kazandığı dünya kupası 2003’ten beri UCI Dağ Bisikleti Dünya Kupası serilerini ve Dünya Şampiyonalarını gösteriyor. Size, Absalon ve Schurter’ın dağ bisikletinde nasıl inanılması güç bir tahakküm kurdukları hakkında fikir verir.
Son 14 dünya şampiyonasının sadece 4 tanesini, son 14 dünya kupasının sadece 3 tanesini Absalon/Schurter ikilisi dışında biri kazanmış. Absalon, bugüne kadar 36 defa birinci oldu UCI dünya kupası serisinde, inanılması güç bir rekor. Schurter ise 19 defa. Haliyle son yıllarda Absalon’dan Schurter’e bir kayış yok değil.
Olimpiyatlara gelince: Absalon 2004 Atina ve 2008 Pekin oyunlarının şampiyonu. 2008 Pekin, bizim için de önemli, çünkü Bilal Akgül ile ilk ve son defa dağ bisikletinde yarışabildiğimiz olimpiyat.
Schurter ise olimpiyatta adım adım geliyor denebilir. 2004’te yoktu, 2008’de bronz aldığında madalya alan en genç İsviçreli oldu, 2012’de gümüş aldı (Absalon lastik patlattı ve yarışı bıraktı 2012’de). Londra’da son 3 dönüşe kadar yarışı önde götürüp Kulhavy’ye geçilişinin acısı muhtemelen 2016’daki en büyük motivasyonu.
Schurter’ın altın için en kuvvetli aday olmasının bir nedeni de bu yıl hayatının sezonunu yaşıyor olması. Aşağıdaki tabela, dünya kupasında şu anda ilk 10’da olup da Rio’da kürsü şansı olan isimlerin 2016 sezonunda dereceleri. Schurter, 1 tanesi hariç girdiği her yarışı kazandı.
Bu tabelaya bakınca Schurter’in kendisine en yakın rakip olarak Absalon’un haricinde 2012 olimpiyat şampiyonu Kulhavy’yi görmesine şaşırmamak gerek.
Schurter, 2015’te, Rio’daki olimpiyat parkurunda düzenlenen test yarışında Fransız Maxime Marotte’un önünde birinci olmuş, Absalon yarışı Schurter’ın 2 dakika arkasından 4. bitirmişti. Aşağıdaki video Absalon’un o yarıştaki ilk turu.
Dağ bisikletinde son yıllardaki teknik değişiklikten arada sırada bahsediyoruz. Fakat bu büyük kayalı, atlamalı zıplamalı parkurlar son 8 yılın ürünü denebilir. Bu değişim, yaşı genç olan ve “enduro” kabiliyeti bir nebze daha iyi Schurter’i avantajlı kılıyor demek yanlış değil. Absalon’un kariyerinin doruğunu yaşadığı 2004-2009 arasında dağ bisikleti biraz daha “klasik” bir havadaydı.
Pazar günü kim kazanırsa kazansın, önemli olan, net bir biçimde bisiklet tarihinin en büyük rekabetinin son anlarını seyrediyor olacağımız. Absalon için bu son olimpiyat, aşağıdaki CNN videosunda söylediği gibi, bu yılki dünya kupasından sonra kariyerini noktalayacak. Schurter’i belki Tokyo’da da seyrederiz.
Bu yazıyı yazarken Schurter’e büyük bir hayranlık duyduğumu, fakat kendimi Absalon’a çok daha yakın hissettiğimi düşündüm. Niye? Açıkçası bilmiyorum. Belki sakın, mülayim karakteri, belki 15 yıl böylesine zorlu bir sporda dünyanın zirvesine tutunabilmiş olması, bunun bir kısmını evli, çocuklu bir baba olarak.
Aslında başka bir şey. CNN’deki videoda Absalon, “when I am outside on my bike I just feel good because I do what I like, I feel free” diyor. Absalon’u canlı ya da televizyonda ne zaman seyretsem, yarışırken dahi hep aynı şeyi söylüyormuş hissini veriyor.
İşin güzel yanı, haftasonu ormana gittiğimde ben de öyle hissediyorum. Evet, Absalon dünyanın gelmiş geçmiş en iyi dağ bisikletçisi, ben haftasonu ormanda pedallayan biriyim. Ama dağ bisikletinin üzerine çıktığımızda kalbimiz aynı atıyor.
Kadınlar
Bugün (Cumartesi) koşulacak olan kadınlar yarışında, erkeklerdeki kadar öne çıkan isim yok. Bu yıl Annika Langvad, çok iyi, 2015’te Rio’da yapılan test yarışında ikinci olan Leh Maja Wloszczowska gayet iyi bir sezon geçirdi, İsviçreli Jolanda Neff de fena sayılmaz. İsveçli, Schurter’in takım arkadaşı Jenny Rissveds’i unutmamak lazım, belki kursu için Kanadalı Emily Batty?
Aşağıdaki tabelaya bakın, kürsünün bu gruptan çıkacağı kesin gibi. Listede sırıtan tek isim Eva Lechner olabilir. Çok başarılı bir sezon geçirmedi, fakat 2015’teki test yarışını kazanmıştı. Belli olmaz. Gunn-Rita Dahle-Flesja, Sabine Spitz? Onlar da belli olmaz kategorisindeler. Mutlaka ilk 10’da yer alacaklardır, ama kürsü? Genç rakiplerine oranla biraz zor duruyor.
Jokerler
Erkeklerde de kadınlarda da listeye hariçten girip de ortalığı karıştırmaya aday isimler var. Erkeklerde, başta da belirttik, ünlü Slovak bisikletçi Peter Sagan yarışacak. Dağ bisikleti, sıkça ve çok hızlı ritm değiştirmesi ile yol bisikletinden çok farklı bir dal. Sagan’ın kariyeri dağ bisikleti ile başlamış olabilir, Sagan’ın bisiklet hakimiyeti çok iyi olabilir, fakat eğri oturup doğru konuşmak gerekirse ilk 10’a girerse iyidir.
Aynı şey Fransız Pauline Ferrand-Prevot için de geçerli. 2015’te hem dağ, hem yol, hem kros bisikleti dünya şampiyonu olarak tarih yazan Ferrand-Prevot, Rio’da yol bisikletinde 26. oldu, bu yıl UCI dağ bisikleti dünya şampiyonasında 16. oldu. Yani onun için de ilk 10, iyi bir derece demek olacaktır.