Eski köye yeni adet geldi: Single permit.
Aslında adet, EU'da eskiymiş de Belçika her zamanki ağırkanlılığı ile sekiz senede kanunu yürürlüğe ancak koyabilmiş. Geç olsun güç olmasın, diyeceğim de, diyemiyorum zira ucu fena halde bana dokunuyor.
Şöyle anlatayım. Evvelden her yıl işveren çalışma iznini yenilerdi, sen de o izin ile belediyene gider, kimlik kartının yani oturma izninin yenilemesini yaptırırdın. Oturma izni demek, Avrupa ve Türkiye'ye vizesiz girip çıkmak demek, kanunen Avrupa'da ikamet edebilmek demek. Şimdi bu prosedürü biraz değiştirmişler, çalışma iznini oturma izni ile birleştirmişler. Sen sadece çalışma iznine başvuruyorsun, çalışma ve içişleri bakanlıkları seni araştırıp tek bir izin (Annex 46) çıkarıyorlar, sen de o izinle belediyeye gidiyor, kartını yeniliyorsun. Teoride şahane bir değişim, lakin bu geçiş döneminde hemen hiçbir devlet birimi olaya hakim olmadığı için uygulamalarda aksaklıklar oluyor.
Geçen yıl - yenilememizin ilk yılı - her şey tıkır tıkır işledi. Ailemin vizesinden ağzı yanan şahsım, oturma izni yenilemesini üfleye üfleye çıkarttı, hem de süresinin dolmasından bir ay evvel (haziran sonu süre doluyor, haziran başı kartlarımız cüzdanımızdaydı).
Bu, geleneksel Belçika bürokrasi hızının sekiz kat hızlısı tecrübe, bizi öyle bir gaza getirdi ki, bu yaz için, te Ekim ayından tatil biletlerini satın aldık. (işveren ancak ilk iki yılın biletlerini karşılıyor, sonra kendi bacağından asılıyorsun, yani kendi yağınla kavruluyorsun)
Biz biletleri aldık, Belçika'nın kanun değiştiresi geldi. Kanun değişsin, canları sağ olsun, lakin bu kanun değişikliği beraberinde oturma izni gecikmelerini getirince benim asfalyalarım atıyor. Oturum izni gecikmesi demek, Belçika'dan çıkamamak, çıkarsan dönememek demek, yani seyahat kısıtlaması.
Avrupa'nın göbeğinde insan hakları ihlalinin daniskası!
Ben başıma bunların geleceğini bildiğim için alar evvelinden, insan kaynaklarındaki arkadaşa dedim, o danışman firmadan kim ilgileniyorsa benim dosyamla, bana onun adını ver de, ben takip edeyim dedim. Kim derse beğenirsin? Bizimkilerin vizesini takip eden abla.
Ablaya "Merhaba", dedim, "hatırlar mısın bilmem, eylül 2017 desem? Fakir ama gururlu bir kadın vardı, ailesine kavuşabilmek için vizelerinin çıkmasına uğraşıyordu, seni de bir telefon konferansında fena benzetmişti? "
Kanımca hatırladı, ve muhtemelen "yine geldi başımın belası" diye içinden geçirdi, zira bu ilk temasın ardından katiyen benimle muhattap olmadı. Çok da tın! Ben gerekli tüm mercileri, her kademeden müdürleri ayağa kaldırmışım, bugün yarın bakanlıkların kapısına dayanırım, sana mı kaldım Nathalie?
Ben o kanunu, işleyişini, işlemeyişini senden iyi biliyorum.
Abicim adamlar bir kanun çıkarıyor, diyor ki, "çalışma izni yenilemesi için başvuru en erken iznin bitimine 3 ay kala yapılabilir. Lakin devletin araştırıp onay vermesi 5 ay sürebilir. Bu arada senin çalışma izninin süresi biter, korkma, işverenlerin şikayetini dikkate aldık, iki ay için kağıt veriyoruz onlara, seni kanunen çalıştırmaya devam ediyorlar. Ha, oturma izni? Yok, onu alamıyorsun tabii ki. Ama bu ülkede kalıp çalışmaya devam edebilesin, vergilerin sekteye uğramasın diye onu da ayarlıyoruz korkma, annex bilmem ne veriyoruz. Hem şirket seni çalıştırıyor, hem de kimliğini yenileyesiye kadar ülkede kalmaya devam ediyorsun, ne mutlu sana! Lakin küçük, küçücük bir ayrıntı var, bir yere gidemiyorsun. Seyahat yasak, memleketinde bir akrabana bir şey olsa allah korusun, çıkamıyorsun ülkeden. Ha illa ki çıktın, bu defa geri dönemiyorsun, yandı çalışma izni, yandı vatandaşlık olasılığı. dediğim gibi, avrupa'nın göbeğinde insan hakları ihlali, çelişkiler silsilesi.
Ama bu ilk değil ki, son olsun! Bunlar bu ülkede süpermarket raflarında Roundup konmasına izin veren, dolayısı ile ithalinde, satılmasında sakınca olmayan bu ürüne "kullanım yasağı" getirmiş bir ülkesin, bana mı seyahat yasağı koymayacaksın? Gülerim!