Polikistik over (PCO) kadınların doğurma yıllarında (15-44 yaş) etkileyen hormonlarla ilgili bir sorundur. Genetik dahil çeşitli faktörler rol oynar. Üreme çağındaki kadınlarda görülen yumurtlayamama sorunu ve kısırlığın yanı sıra tedavi edilmediğinde kalp hastalığı ve hipertansiyon gibi birçok hastalığın oluşmasına yol açar.
Polikistik over sendromu, aşağıdaki şekilde seyreder.
- Seyrek ve uzun menstrual dönem
- Aşırı erkeklik hormonu (androjen) salgılanması
- Östrojen ve progesteronda azalma
FSH ve LH yumurtlamayı kontrol eder. FSH, yumurtalığı follikal (yumurta içeren kese) üretmesi için uyarır, daha sonra LH yumurtalığı olgun bir yumurta bırakması için tetikler.
Polikistik over sendromunun üç ana özelliği şöyledir;
- Yumurtalıklarda kistler
- Yüksek seviyede erkeklik hormonu
- Düzensiz veya atlanmış adet dönemleri
Polikistik over sendromununda yumurtalıkların içinde küçük içi sıvı dolu keseler büyür. Bundan dolayı yeteri kadar yumurtlama oluşamaz. Yumurtlama eksikliği, östrojen, progesteron, FSH ve LH düzeylerini değiştirir. Östrojen ve progesteron (kadınlık hormonları) düşer, androjen (erkeklik hormonu) artar. Erkeklik hormonunun yükselmesi soonucu, hem adet düzensizliği başlar hem de erkek tipi kıllanmalarda artış olur.
Polikistik Over Sendromunu Belirtileri
- Ergenlik döneminde adet görememe,
- Adet düzensizlikleri
- Olağan dışı kanamalar
- Kilo artışı
- Vücutta fazla kıllanma
- Yüzde ve sırtta aşırı sivilcelenme
- Cilt dokusunda değişiklikler
- El üstünde lekelenmeler
- Kısırlık
- Aşırı saç dökülmesi
- Ses kalınlaşması
- Göğüslerde küçülme
Polikistik Over Sendromunu Tedavisi
1) Kilo Vermek
Diyet ve egzersiz gibi yaşam tarzı değişiklikleri ile vücut ağırlığının %5-10’unu kaybetmek adet döngüsünü düzenler. Polikistik over sendromunu semptomlarının iyileşmesine yardımcı olur. Ayrıca kilo vermek; kolesterol seviyesini düşürür, insülini azaltabilir. Kalp ve diyabet hastalığı riskini azaltır.
2) Hormon Tedavisi
Hastanın yaşına, gebelik isteğine göre doktoru tarafından öngörülen hormon ilaçları kullanılır.