- Telogen effluvium nedir?
- Telogen effluvium belirtileri
- Akut telogen effluvium’un belirtileri
- Kronik telogen effluvium
- Telogen effluvium nedenleri
- Çevresel faktörler
- Hormonlar
- İlaçlar
- Diyet
- Başka hastalıklar
- Telogen effluvium tedavisi
- İlaçlar
- Diyet ve beslenme
- Saç bakımı
- Rahatlamak
- Telogen ve anagen effluvium arasındaki farklar
- Kaynakça
Telogen effluvium nedir?
Telogen effluvium bir saç dökülmesi tipidir ve diffüz alopesi örneğidir. Alopesi ise tek başına saç dökülmesi anlamına gelir. Eğer bu saç dökülmesi başın genelini etkiliyorsa ve tek bir bölgeye veya birkaç bölgeye sınırlı değilse diffüz alopesi olarak adlandırılır. Telogen effluvium öncelikle bir diffüz alopesi türüdür. Diffüz alopesi esasen yaygın görünen bir sorundur ve erkeklerin ve kadınların % 50’sini etkiler. Her yaştan her cinsiyetten kişiyi etkilemesine rağmen kadınlarda daha sık görülür.
Telojen effluvium, diffüz saç dökülmesinin sık görülen nedenidir. Ani saç dökülmesi ile ortaya çıkabilen telogen effluvium’un gerçekleşme mekanizmasını anlamak için öncelikle saç döngüsü hakkında bilgi sahibi olmak gerekir. Saç döngüsü şu aşamalardan oluşur:
- Anajen (büyüme aşaması) iki ila altı yıl sürer ve bu süreçte saçlar sürekli olarak dökülmeden uzar.
- Katajen, dört ila altı hafta süren kısa geçiş aşamasıdır.
- Telojen (dinlenme aşaması) iki ila üç ay sürer ve bu aşamada saçlar dökülmeye başlar.
Tetikleyici bir olay, çok fazla saçın anajen aşamasından erkenden erken katajen aşamasına ve ardından telojen aşamasına girmesine neden olur. Bu durumda birdenbire saç dökülmesi yaşayabilirsiniz. Tetikleyici olaydan birkaç ay sonra telojen aşamasında aşırı miktarda saç dökülmesi meydana gelir. Bu dönemde hastalar saçlarını tararken ve duş alırken normaldeki saç dökülmesi ile uyumsuz aşırı miktarda saçın döküldüğünü fark edebilirler. Normalde günde en fazla 100 adet saç dökülür ve bu sayı normal olarak görülür. Telogen effluvium söz konusu ise saç dökülmesi daha fazladır ve saçların % 30 ila 50 kadarı dökülebilir. Saçlar incelirken ve sayıları azalırken artık kişinin saçları eski gürlüğünü yitirmiştir.
Benzer yazılar: Hint Yağının Saça Faydaları ve Uygulanması İle İlgili Tavsiyeler
Telogen effluvium belirtileri
Telogen effluvium belirtilerini akut ve kronik türde olmak üzere ikiye ayırabiliriz. Akut saç dökülmesi ani iken kronik saç dökülmesi yavaş yavaş gelişir ve uzun sürer.
Akut telogen effluvium’un belirtileri
- Saçlarda genel olarak incelme vardır
- Saçlar çok hızlı bir şekilde dökülür
- Ani saç dökülmesi görülür
- Saç dökülmesi öncelikle kafa derisinde genel bir azalma belirginken birkaç ay içerisinde dökülme tepe noktasında belirgin hale gelir
- Birkaç ay sonra saç dökülmesi yavaşlamaya başlar ve genellikle 6 ay ila 9 ay içerisinde dökülme azalır ve durur.
Kronik telogen effluvium
Bazı kişilerde saç dökülmesi aralıklarla yıllar boyunca devam edebilir. Saç döngüsündeki anajen faz azalmıştır. Kronik telogen effluvium daha çok uzun ve kalın saçlı kadınlarda görülür. Bunun ince saçlılara göre dökülen saçların daha çabuk fark edilmesidir. Telogen effluvium tam kelliğe neden olmaz fakat yani kadın tipi saç dökülmesi veya erkek tipi saç dökülmesi gibi genetik nedenlerden kaynaklanan saç dökülmesini açığa çıkartabilir. Kronik telogen effluvium’un neden gerçekleştiği tam olarak anlaşılamasa da hormonların etkisi olduğu düşünülmektedir.
Telogen effluvium nedenleri
Telogen effluvium birçok nedenden ve tetikleyici olaydan ötürü ortaya çıkabilir. Diffüz saç dökülmesi ile sonuçlanan bu durumun olası nedenleri şunlardır:
Çevresel faktörler
Araba kazası, kan kaybı veya ameliyat gibi fiziksel travmalar tetikleyici faktörler arasındadır. Ağır metaller de saç dökülmesini tetikleyebilir. Çevresel nedenlerin yarattığı şok nedeniyle saçlar birdenbire dinlenme aşamasına geçer ve neticede dökülme gerçekleşir. Saç kökleri dinlenme aşamasına geçtiklerinde ve büyüme aşaması kısaldığında saçlar daha seyrek görünmeye başlar çünkü normalden daha erken büyüme aşamasından çıkan saçlar daha erken dökülür.
Hormonlar
Hormon seviyelerinde gerçekleşen ani bir değişiklikler telogen effluvium tipi saç dökülmesini tetikleyebilir. Hormonlardaki değişiklikler nedeniyle saçlar birdenbire dinlenme aşamasına geçebilir ve erken dökülürler. Bu durum gebelikte de görülebilir fakat doğumdan altı ay sonra saçlar kendine gelmeye başlar.
İlaçlar
Bazı antidepresanlar, yüksek tansiyon ilaçları ve doğum kontrol hapları gibi ilaçlar saç dökülmesine neden olabilir. Saç dökülmesinden önce yeni bir ilaca başladıysanız bunu doktorunuza bildirebilirsiniz. Doktorunuz ilacı değiştirebilir.Bezen ameliyatlar veya aşılar da vücudunuz şok etkisi yaratabilir saçlarınızın birden dinlenme evresine geçmesine yol açabilir. Bu gibi durumlarda birkaç ay içinde saçlarınız normale döner.
Diyet
Vitamin ve mineral eksiklikleri başta olmak üzere besin eksiklikleri de saç dökülmesine yol açabilir. Saç dökülmesine neden olan vitamin ve mineral eksikliklerinin başında demir, çinko, selenyum, B6 vitamini, B12 vitamini, D vitamini, A vitamini ve C vitamini bulunur.
Benzer yazılar: Saç Dökülmesine Neden Olan Vitamin ve Mineral Eksiklikleri
Başka hastalıklar
Saç dökülmesi başka bir hastalığın belirtisi olarak da ortaya çıkabilir. Örneğin alopesi areata, diffüz saç dökülmesine neden olan otoimmün bir hastalıktır. Tiroid rahatsızlıkları ve tiroid hormonlarındaki iniş çıkışlar da saç dökülmesine neden olabilir. Saç boyalarından kaynaklanan alerjik kontakt dermatit de saç dökülmesine yol açabilir. Ayrıca böbrek veya karaciğer hastalıkları da saç dökülmesine yol açabilen rahatsızlıklar arasındadır.
Telogen effluvium tedavisi
Telogen effluvium tedavisi için kullanılabilecek birçok yöntem vardır. Bu yöntemler arasında doktorunuzun reçete edebileceği farmakolojik ilaçlar bulunurken sizin kendi kendinize yapabileceğiniz bazı yaşam tarzı değişiklikleri de hastalığın iyileşmesini sağlayabilir. Bununla beraber saç dökülmesini neyin tetiklediğini tespit etmek tedavinin ilk basamağıdır. Hormonal sorunlar var ise bunlar tespit edilmesi ve doğru yaşam tarzı seçimleri ile tedavi desteklenmelidir.
İlaçlar
Yüzde 5 minoksidil içeren ilaçlar saçların yeniden çıkmasına yardımcı olabilir. Minoksidil doğrudan saç derisine sürülen ve saçların büyümesini teşvik eden bir ilaçtır. Bu ilaç, saç döngüsünde anajen fazı uzatır veya saçların büyüdüğü fazı uzatır.
Benzer yazılar: Saç Mezoterapisi Nedir, Nasıl Uygulanır, Faydaları Nelerdir?
Diyet ve beslenme
Saç sağlığının korunması için temel vitamin ve mineral başta olmak üzere besin eksikliklerinin iyileştirilmesi gerekir. Bu nedenle doktorunuzun öncelikle kan tahlilleri ile D vitamini, demir, çinko başta olmak üzere vitamin ve mineral değerlerinizi kontrol etmesi gerekir. Eksiklik tespit edilmesi durumunda takviye kullanmanız gerekebilir. Takviyelerden sonra ise dengeli beslenerek besin eksikliklerinin önüne geçebilirsiniz.
Saç bakımı
Eğer saçlarınız dökülüyor ise saçların travma geçirmesine neden olacak sıkan saç şekillerini yapmamalısınız. Saçınızı çok sıkı toplamak, sürekli fönlemek ve boyamak daha da yıpranmasına, kopmasına veya dökülmesine yol açabilir. Saçlarınız toparlayana kadar onlara nazik davranmalı ve boyama ile saç bakım ürünlerinin kullanımına ara vermelisiniz.
Benzer yazılar: Erkekler İçin Saç Bakımı: Şampuan, Kurulama, Bakım ve Öneriler
Rahatlamak
Saç dökülmesinde stresin rolüne değinmiştir. Stres yönetimini öğrenerek ve rahatlatıcı aktivitelerde bulunarak saç dökülmesini önleyebilirsiniz. Bu süreçte yürümek, yüzmek yoga gibi rahatlatıcı egzersizler ve pratikler fayda edebilir.
Benzer yazılar: Hint Yağının Saça Faydaları ve Uygulanması İle İlgili Tavsiyeler
Telogen ve anagen effluvium arasındaki farklar
Anagen effluvium başka bir saç dökülmesi tipidir. Daha hızlı ve yoğun saç dökülmesine neden olabilen bu sorun özellikle kanser tedavisi görenlerde ortaya çıkabilir. Anagen effluvium saç dökülmesine neden olan kemoterapi ilaçları kesildikten sonra iyileşir ve saçlar hızlı bir şekilde büyümeye başlar.