FOTOĞRAF: A. E. KESKİN
Ege, Akdeniz ve Marmara’da yaşayan mercan, hem lezzeti hem de pembe renkli görünümüyle çok özel bir balıktır. Bu mercan türü fangri, tokmakbaş ya da tongabaş mercan olarak bilinir. Halk dilinde “mantık”, irilerine “battal”, yarım kilogramdan küçüklerine “litrinos”, 100 grama kadar olanlarına da “mangır” denir. Mercanın Türkiye sularında kırma mercan, mırmır, çizgili mercan, antenli mercan, salpa gibi çeşitli türleri vardır.
Mercanın boyu en fazla 82 santimetre olmasına karşın, 60 santimetreyi geçen mercanlara pek sık rastlanmaz. Mercan 100 metreye (nadiren 250 metre) kadar olan derinliklerin kumlu ve çamurlu zeminleriyle deniz çayırlarında yaşar. Kabuklular, derisi dikenliler, yumuşakçalar ve kendisinden küçük balıklarla beslenir. Mercanın üreme dönemi ağustos ve ekim ayları arasındadır.
Lezzet açısından yarım ila bir kilogram arasındaki mercanlar makbuldür. Çok lezzetli bir balık olan mercanın tavası meşhurdur. Pilakisi ve buğulaması da yapılır. Bunun yanı sıra Türk mutfağında dolması ve sebzeli yemeği de yapılır.
Amatör balıkçı için mercan avı zor ama zevklidir. Avda, en az dört tipte takım bulundurmakta fayda vardır. Köstekli, zokalı, çift göz iskandilli ve dip sürütmesi takımlarıyla av yapılır.