K vitamini, yağda çözünen fakat suda çözünemeyen bir vitamindir. Kemik sağlığı ve kalp sağlığını korumak, kanın pıhtılaşmasını sağlamak gibi hayati rol oynayan önemli işlevleri vardır. K vitamini, karaciğerde depolanır. Vitaminin eksikliğini çabuk morarma, sebepsiz kanama, ciltte beneklenme gibi belirtilerle anlayabilir, doktora başvurarak kan tahlillerinizi yaptırabilirsiniz. Fazlalığı nadir görülen bir durumdur. Fazlalığında ise kan pıhtılaşması, damar tıkanıklığı, karaciğer fonksiyonlarının bozulması gibi belirtilere sebep olur. Dışarıdan takviye almak yerine gıdalardan da vitamin ihtiyacınızın bir kısmını karşılayabilirsiniz.
K Vitamini Türleri Nelerdir?
- K1: 'Filokinon' olarak adlandırılır. Yeşil yapraklı sebzelerde yoğunlukta olarak bulunur.
- K2: 'Menakinon' olarak adlandırılır. Fermente ürünlerde ve hayvansal gıdalarda bulunur.
- K3: 'Menadion' olarak adlandırılır. Sentetik olarak üretilir.
K Vitamini İçeren Besinler Nelerdir?
Aşağıdaki besinler K vitaminin en çok bulunduğu besinlerdir. Yüksek orandan düşüğe doğru sıralanmıştır.
K vitamini fazlalığınız ya da eksikliğiniz varsa doktora başvurarak gıda dışı takviye alabilirsiniz.
K Vitamini Ne İşe Yarar?
- Kanın pıhtılaşmasını düzenler, yaraların doğru şekilde iyileşmesini sağlar.
- Aşırı kanamanın önlenmesine yardımcı olur.
- Kemik metabolizmasını düzenler ve kemik yoğunluğunu korur.
- Bilişsel fonksiyonların güçlenmesinde etkilidir.
- Yüksek tansiyon riskini azaltır.
- Kalp ve damar hastalıklarından korunmaya yardımcı olur.
- Beyin kanaması, felç, kalp krizi gibi hastalara yakalanma riskini düşürür.
- Cilt sağlığına olumlu etkileri mevcuttur.
Günlük K Vitamini İhtiyacı Ne Kadar?
K vitamini ihtiyacı cinsiyete, yaşa, gebelik durumuna göre değişkenlik gösterir. Yetişkin bireylerde vücut kütlesinin 1 kilosu başına, 1 mcg K vitamini alınması gerekir.
- 25 yaş üstü kadınlarda günlük 65 mikrogram,
- 25 yaş üstü erkeklerde ise günlük 80 mikrogram K vitamini alınması gerekir.
- Bu oranlar ortalama olarak verilmiştir.
Not: Kan sulandırıcı ilaç kullanan bireylerde, günlük K vitamini alımı azaltılmalıdır. Bu gibi durumlarda doktor önerileriyle ilerlenmeli, bilinçsizce vitamin takviyesi alınmamalıdır.
K Vitamini Eksikliği Neden Olur?
K vitamini eksikliğinin en yaygın nedenleri şu şekildedir;
- Kan sulandırıcı ilaç kullanımı,
- K vitamini yönünden yetersiz beslenme,
- Antibiyotik kullanımı,
- Vücuda besin yoluyla alınan yağların emiliminde bozukluklara yol açan hastalıklar,
- Çölyak, ülseratif kolit ve Crohn gibi bağırsaklara bağlı hastalıklar,
- Kistik fibrozis,
- Safra kesesi ve karaciğere ilişkin hastalıklar,
- Bağırsakların bir kısmının çıkarılması.
K Vitamini Eksikliğinde Hangi Belirtiler Görülür?
K vitamini eksikliğinin en yaygın belirtisi, aşırı kanamadır. Bununla birlikte;
- Tırnak altlarında oluşan pıhtılar,
- Ciltte kolayca çürüme,
- Kan içeren koyu renkli dışkı,
- Vücudun mukoza zarında meydana gelen kanamalar,
- Bebeklerde; Deride morarma, diş etlerinde kanama, göbek kordonunda meydana gelen kanama, vücudun farklı bir bölgesinde kanama meydana gelmesi ve sünnet edilen bebekte iyileşme sürecinin geç olması en yaygın belirtilerdir.
K Vitamini Eksikliği Nasıl Geçer?
K vitamini eksikliği teşhisi, yalnızca doktor tarafından konulabilir. Yukarıda bahsedilen belirtilerden bir veya daha fazlası görülüyorsa, en kısa sürede doktora başvurmak gerekir. Doktor, K vitamini eksikliği saptarsa, kişiye özel uygun bir tedavi yöntemi belirler. Bu tedaviler genellikle beslenme programında K vitamini içeren besinlere yer vermek ve K vitamini takviyesi kullanmaktır. K vitamini takviyesi damar veya ağız yoluyla sağlanabilir.
Önemli Not: K vitamini takviyesi, bilinçsizce alınmamalı, mutlaka hekimlerin tavsiyesi üzerine kullanılmalıdır.
Şunlara da göz atın;