Oruç İslam binasının beş temelinden biridir. Nefis terbiyesi hususunda çok büyük öneme sahip olan bir ibadet olduğu için sadece biz ümmet-i Muhammed'e değil, bizden önceki kutsal kitaplarda da emredilecek farz kılınmıştır. Biz Ümmet-i Muhamed'e önce namaz, sonra oruç farz kılınmıştır. Namaz hicretten bir buçuk sene önce, oruç ise hicretin ikinci yılında farz kılınmıştır. Delil olarak bakacak olursak kitap ve sünnetle sabittir. Orucun farziyyeti ve fazileti ile ilgili bir çok hadis-i şerif vardır. Biz bu yazımızda orucun faziletiyle ilgili bazı hadis-i şerifleri izah etmeye çalışacağız.
Allah Teâlâ'nın rızası için yapılan her ibadet ve taata, her hayır ve iyiliğe en az on misli mükafat verileceği En'am suresinin 160. âyetinde vadedilmiştir: “Kim bir iyilik yaparsa ona on katı verilir." Bakara suresinin 261. ayetinde de Allah yolunda mallarını infak edenlerin mükafatının yediyüz misli ve daha fazla olacağı vurgulanmıştır. Mükafatın çokluğunu belirleyen kişinin ihlası ve samimiyetidir. Oruç ibadetine gelince, ona ne kadar mükafat verileceği belirtilmemiş, Yüce Rabbimiz, onun mükafatını kendisinin vereceğini beyan etmiştir.
Nitekim Sevgili Peygamberimiz şöyle buyurmuştur "Aziz ve yüce olan Allah ademoğlunun bir iyiliğine on mislinden yediyüz misline kadar karşılık verir, ancak oruç hariç.” Allah Teâlâ buyurur ki: “Oruç benim içindir, onun mükafatını ben veririm."
Aslında her ibadet Allah içindir ve her ibadetin mükafatını verecek olan Yüce Rabbimizdir. Niçin sadece oruç hakkında böyle buyurulmuştur? sorusuna cevap olarak şu Hadis-i şerif ışığında cevap vermeye çalışalım;
1. Bu, orucun kıymet ve faziletini ve oruç tutana verilecek sevabın çokluğunu ifade eder. Cömert ve kerem sahibi biri: “Bu mükafatı bizzat ben vereceğim.” dediği zaman, verilecek mükafatın çok olacağı anlaşılır.
Kur'ân-ı Kerim'de de oruç tutanlara verilecek sevabı kimsenin bilemeyeceğine işaret edilmiştir. Nitekim: “Hiç kimse işledikleri amellerine karşılık gözlerin aydınlığı olarak kendileri için nelerin saklandığını bilemez." 2 ayetinin oruçlular hakkında olduğu bildirilmiştir.
Zümer sûresinin 10. ayetinde: "Sabredenlere mükafatları hesapsız olarak ödenecektir." buyurulur. Peygamber Efendimiz de: "Oruç sabrın yarısıdır. “3 buyurmuştur.
2. Namaz, zekat ve hac gibi ibadetler açık yapıldığı için bunlara riya, gösteriş karışabilir. Halbuki oruç Allah ile kul arasında gizli kalan bir ibadettir. Buna riya karışması söz konusu değildir. Çünkü oruç, niyet ile orucu bozacak şeyleri terk etmekten ibarettir. Bu ise Allah ile kul arasında bir durumdur. Bu sebeple oruçlulara Allah'ın ne mükâfat vereceğini insanın beraberinde bulunan melekler bile bilemezler.
3. Orucun dışındaki diğer ibadet türlerini sapık kimseler batıl ma'butları için de yapmışlardır. Müşrikler namaz kılıyormuş gibi putlarının önünde secdeye kapanmışlar, hacda Kabe'nin tavaf edildiği gibi, putlarının etrafında dolaşmışlar, putları için kurbanlar kesmişler, fakat hiç bir zaman putları için oruç tutmamışlardır. Şu halde oruç sadece Allah için yapılan bir ibadettir. Bunun mükafatını verecek olan da Allah'tır.
Ramazanı manevi terbiyemiz için bir mektep kabul etmeliyiz. Hayırlı ve güzel ameller için bir başlangıç noktası ve ramazandan sonra da devam ettirmeliyiz.
Rabbimizin tevfik ve inayetiyle.