Polonya Anayasa Mahkemesi AİHM kararını geçersiz saydı
Polonya Tüzük Mahkemesi, hak reformu ile ilgili olarak yaşanan tartışmada AİHS'nin bir bölümünün Polonya yasalarıyla bağdaşmadığına hükmetti.Polonya'da Tüzük Mahkemesi'nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) bir bölümüyle bağdaşmadığı yönünde aldığı karar
Polonya Tüzük Mahkemesi, hak reformu ile ilgili olarak yaşanan tartışmada AİHS'nin bir bölümünün Polonya yasalarıyla bağdaşmadığına hükmetti.Polonya'da Tüzük Mahkemesi'nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) bir bölümüyle bağdaşmadığı yönünde aldığı kararı Polonya Hak Bakanı Yardımcısı Sebastian Kaleta, Twitter hesabından paylaştı. Kaleta, kararı "Anayasa Mahkemesi, hukuk sistemimizi ihlal eden Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararını geçersiz kıldı" açıklamasıyla duyurdu. "Mahkemenin verdiği kararla Polonya hukuk sistemine dışarıdan ve yasadışı müdahale girişimini durdurduğunu" bildiren Kaleta, "Bu Polonya'nın hukukun üstünlüğü ve egemenliği için hoş bir gün" ifadesini kullandı.
AİHM, geçen Mayıs ayında bir yargıcın Anayasa Mahkemesi'ne düzenlemelere aykırı şekilde atandığı gerekçesiyle Polonya'yı mahkum etmiş, Polonya Adalet Bakanlığı da mahkumiyet kararını Anayasa Mahkemesi'ne taşımıştı.
Karara tepkiler
Avrupa Konseyi ise Polonya mahkemesinin kararına tepki gösterdi. Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Marija Pejcinovic Buric, alınan kararın diğer bir örneği bulunmadığına dikkat çekerek bunun ciddi bir endişe kaynağı olduğunu belirtti. Buric, Konsey'in 47 üyesinin adalet ve özgürlükleri teminat altına alan AİHS'ye uymakla sorumlu olduğu uyarısında bulundu.
Polonya muhalefeti de kararı eleştirdi. "Rusya'da Tüzük Mahkemesi aktarmak istediği kararları seçer" diyen muhalefetteki siyasetçilerinden Kamila Gasiuk-Pihowicz, Polonya'nın AİHS'ye 30 yıl önce imza attığını vurgulayarak hükümetin ülkeyi demokratik ülkeler grubundan çıkarmaya çalıştığını söyledi. Muhalif politikacılar, hükümeti yaptığı hukuk reformlarıyla adalet bağımsızlığı ve güçler ayrılığı ilkesini ortadan kaldırmaya çalışmakla suçluyor.
Tartışmaya niçin olan kararın geçmişi
Polonya'da yapılan yeni bir düzenlemeyle oluşturulan Yüksek Duruşma Disiplin Dairesi'ne, hakimlerin dokunulmazlığını istek etme, keza istihdam ve emekliliğe ayrılmaları konularında karar yetkisi verilmişti. Laf konusu düzenleme bir şirketin başvurusuyla da AİHM'nin gündemine gelmişti.
AİHM de 7 Mayıs 2021'de laf konusu Daire'nin yasayla kurulmadığına ve bunun da adaletli yargılanma hakkını ihlal edebileceğine göze çarpan ederek uygulamanın AİHS'nin altıncı maddesine aykırı olduğuna hükmetti.
Polonya'da bahşedilen kararda ise AİHM'nin bu maddeyle Anayasa Mahkemesi yargıçlarının bağımsızlığını değerlendiremeyeceğine, yargıçların bağımsızlığının Polonya Anayasası ve yasaları temelinde düzenlendiğine dikkat çekildi. Polonya Tüzük Mahkemesi yargıcı Wojciech Sych, dolayısıyla Polonya'nın AİHM'nin kararını göstermek zorunda olmadığına sinyâl etti.
Avrupa Yargı Divanı'ndan para cezası
Avrupa Adalet Divanı da geçen Ekim ayında anlaşmazlığa neden olan yargı reformunu değiştirmemekte direndiği gerekçesiyle Polonya'yı ilgili değişikliği yapana dek AB Komisyonu'na her gün 1 milyon euro para cezası ödemeye mahkum etmişti. Adalet Divanı, geçen Temmuz ayında hakimlerin denetimi için oluşturulan Yüksek Duruşma Disiplin Dairesi'nin çalışmasıyla ilgili düzenlemelerin AB hukuku ve yargı bağımsızlığıyla bağdaşmadığı gerekçesiyle değiştirilmesi gerektiğine karar vermişti.
AFP,DW/HS,BK
© Deutsche Welle Türkçe