Vajinal enfeksiyon (vajinit), vajinanın enfeksiyonuna ya da iltihaplanmasıne verilen isimdir. Vajinal enfeksiyonlar oldukça sık görülür ve birçok farklı nedene bağlı olabilir. Her zaman cinsel yolla geçmezler, cinsel olarak aktif olmayan kadınlarda da görülebilir.
Vajinitlerin en yaygın görülen belirtileri vajinal kaşıntı ve yanma, vajinal rahatsızlık hissi, vajina ve vulva çevresinde kızarma şişme, vajinal akıntı, koku, cinsel ilişkide ağrı şeklindedir. Bu bulguların hepsi veya bazıları bulunabilir.
Temel olarak, vajinal enfeksiyonlar vajinadaki normal bakteri ve maya dengesini etkileyen bir şey olduğunda gelişme eğilimindedir.
En sık görülen vajinit türlerinden biri bakteriyel vajinozistir (BV). Vajinada doğal olarak bulunan belirli bakterilerin aşırı büyümesi BV’ye neden olabilir. BV bir cinsel yolla bulaşan enfeksiyon olarak kabul edilmese de, cinsel temas (el-genital, oral ve vajinal cinsel ilişki) bakterilerin aşırı büyümesine yol açabilir ve BV geliştirme şansını artırabilir.
Vajinal enfeksiyon tedavi edilen bir rahhatsızlıktır olup hasta ve doktor uyumu çok önemlidir.
BV genellikle ince grimsi beyaz, yeşilimsi veya sarı bir akıntıya neden olur. Bu akıntı, cinsel ilişkiden sonra belirginleşen kötü sağlıksız bir kokuya sahip olabilir. Kaşıntı olabilir ya da olmayabilir.
Mantar (maya) enfeksiyonları da oldukça sık görülen vajinitlerdendir. Maya enfeksiyonlarına genellikle Candida albicans adı verilen bir mantar neden olur. Antibiyotikler, hormonal değişiklikler, zayıf bir bağışıklık sistemi ve stres gibi çeşitli faktörlerin tümü vajina florasındaki antifungal bakteri sayısını azaltarak mayanın aşırı büyümesine neden olabilir. Bu aşırı büyüme, maya enfeksiyonu belirtilerine neden olabilir. Genellikle iç veya dış genitalde kaşıntı, ağrı ve yanma eşlik eder, iç ve dış dudaklarda şişme veya ödem oluşabilir. Akıntısı tipik olarak beyaz ve peynir kesiği gibidir ve şiddetli kaşıntı eşlik eder.
Trikomonas enfeksiyonu bir protoza grubu parazit olan enfeksiyöz ajan olan Trichomonas vaginalis ile oluşur. Pek çok kadın, korunmasız cinsel ilişki yoluyla bu hastalığa yakalanır. Ortak havuz, banyo suyu gibi ortamlardan da bulaşabilmektedir. Diğer nadir (ancak olası) bulaşma yöntemleri arasında nemli klozet kapakları, havuzlar ve paylaşılan havlular veya nemli giysiler bulunur.
Trikomonas enfeksiyonu tipik olarak hem vajinal kaşıntıya hem de ölü balık kokusuna benzer bir kokuya neden olur. Yeşilimsi sarı köpüklü akıntının yanı sıra vajina ve vulvada şişlik, tahriş ve iltihaplanma da fark edebilirsiniz. Trikomonas enfeksiyonunun semptomları arasında cinsel ilişkide ağrı, alt karın ağrısı ve idrara çıkma sırasında yanma ve ağrı bulunur.
Atrofik vajinit tam olarak bir enfeksiyon değildir, ancak östrojen eksikliğine bağlı oluşan bu durumda vajinal enfeksiyon ve idrar yolu enfeksiyonu görülme riski artar. Bu durum genellikle menopozdan sonra gelişir, ancak emzirirken veya östrojen seviyelerinde bir düşüş yaşadığınız herhangi bir zamanda da olabilir. Azalan hormon seviyeleri vajinal incelme ve kuruluğa neden olabilir ve bu da vajinal iltihaplanmaya neden olabilir. Atrofik vajinitte vajinal kaşıntı, yanma, kuruluk ve akıntı görüldüğü için diğer enfeksiyonlarla karışabilir.
Vajinal enfeksiyonların tedavisi, enfeksiyona neyin neden olduğuna bağlı olarak değişir. Enfeksiyonların tedavisi antibiyotik ya da antifungal ilaçlardır. Bu ilaçlar ağızdan tablet / kapsül şeklinde olabileceği gibi, vajina içine uygulanan fitil veya kremler de kullanılabilir. İlk yapılacak iş, antibiyotiklerle etken patojeni ortadan kaldırmaktır. Daha sonra ise vajinanın sağlıklı bakteri örtüsü olan florasını yerine getirmek için flora düzenleyici probiyotikler fitil olarak veya ağızdan kapsül olarak uygulanmalıdır. Atrofik vajinitte herhangi bir enfeksiyon söz konusu değildir. Antibiyotik yerine atrofik vajinit ile ilişkili şiddetli vajinal kuruluk ve tahrişin tedavisine yardımcı olmak için östrojen fitil / jel / tabletleri, kayganlaştırıcı ve nemlendirici jeller kullanılır.
Bazen uzun süren, tedavilere dirençli ve sık tekrarlayan enfeksiyonlarla karşılaşıyoruz. Bu durumlarda ilk yapılacak cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların varlığını saptayarak cinsel partnerle birlikte eşli tedavi uygulamaktadır.
Kliniğimizde dirençli vajinal enfeksiyonlara vajinal lazer ve vajinal ozon tedavileri uygulamakta ve oldukça başarılı sonuçlar elde etmekteyiz.
Vajinal duş. Vajinanın sirkeli su ile yıkanması florayı düzenlemeye yardımcı olabilir. Ama gerçek şu ki vajina zaten kendini temizleyici bir özelliğe sahiptir. İyi kurulanmadığı taktirde her türlü yıkama vajinal enfeksiyon riskini artırmaktadır.
Sabun, duş jeli ve parfüm. Vajinanın sabun ve duş jeli ile yıkanması veya içine parfüm sıkılması da doğal pH’ını bozabilir. Vulvanızı ve vajinanızı sadece su ile durulamak uygundur, diğer herhangi bir ürün veya koku vajina florasının dengesini bozup sağlıklı bakterileri öldürebilir ve enfeksiyonu daha olası hale getirebilir.
Dar veya sentetik giysiler. “Nefes alamayan” iç çamaşırları ve bir tarafı naylon olan günlük pedler vajina içine olan hava akışını önleyerek vajinanın nemli kalmasına neden olabilir ve bu da enfeksiyonları artırır. Özellikle yüzme sonrası ıslak mayoyla kalma alışkanlığı da benzer bir etkiye sahip olabilir.
Deterjan ve yumuşatıcı. Kokulu deterjan ve yumuşatıcılar da vajinal pH’ı etkileyebilir ve maya enfeksiyonlarına katkıda bulunabilir.
Kadın doğum hekiminiz vajinal muayene ile vajinanın içinin görünümüne, rengine, akıntıya bakarak sıklıkla tanı koyabilir. Ancak bazı durumlarda vajinal kültür almak gerekir. Özellikle tipik bir bulgu vermeyen ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan şüphelenilen durumlarda mutlaka kültür yapılması ve üreyen ajana etki etmesi garanti olan antibiyotiğin antibiyogram yöntemiyle tespit edilmesi önemlidir.