Paladyum
Paladyum Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?
Periyodik Tablo Nedir?
Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Periyodik Tablo projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Periyodik Tablo projesinin amacı, bugüne kadar keşfedilmiş veya üretilmiş bütün elementleri, özelliklerini ve ne tür alanlarda kullanıldıklarını, eğitici ve kolay bir şekilde tanıtan, öğrenimi kolaylaştırıcı bir biçimde sunan, dinamik bir elementler tablosu halinde sergilemektir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.
Özellikler
Palladyum (Pd), periyodik tabloda 10. grup ve 5. periyodda yer alan kimyasal bir elementtir. D bloğu elementlerinden olan paladyum periyodik cetvelin platin metallerinin arasında en az yoğun ve en düşük erime noktasına sahiptir. Özellikle alaşımlarda katalizör olarak kullanılır. Oldukça değerli bir gri-beyaz metal olan paladyum, son derece sünektir ve kolayca işlenir.
Paladyum, normal sıcaklıklarda atmosfer tarafından kararmaz. Böylece, metal ve alaşımları mücevheratta ve elektrik kontaklarında platin yerine geçebilir. Altınla alaşım yapan paladyum altına beyaz renk verir. Paladyumun başlıca kullanımı (genellikle rodyum ile birleşim halinde) otomobil katalitik konvertörlerindedir. Paladyum egzozdaki kirletici hidrokarbonları, karbon monoksit ve nitrojen oksidini suya, karbondioksite ve nitrojene dönüştürmek için bir katalizör görevi görür.
Bulunma Sıklığı ve Üretimi
Paladyum, Avustralya, Brezilya, Rusya, Etiyopya ve Kuzey ve Güney Amerika'da platin ve diğer platin grubu metallerle ilişkili serbest metal olarak ve ayrıca Kanada ve Güney'de nikel ve bakır yataklarında bulunur. Nadir olsa da paladyum, Kolombiya'da , Brezilya'da , Ural Dağları'nda ve Güney Afrika'da platin ve iridyum ile alaşım halinde bulunur. Paladyum, en bol platin metallerinden biridir ve yer kabuğunda milyonda 0,015 parça bollukta bulunur. Paladyum ayrıca bir dizi altın, gümüş, bakır ve nikel cevheri ile de ilişkilidir. Genellikle ticari olarak bakır ve nikel cevherlerinin rafine edilmesinde yan ürün olarak üretilir. Rusya, Güney Afrika, Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri 21. yüzyılın başlarında dünyanın önde gelen paladyum üreticileriydi.
Uygulama ve Kullanım Alanları
Çoğu paladyum, arabalar için katalitik konvertörlerde kullanılır. Ayrıca takılarda ve diş dolgu maddesi olarak da kullanılmaktadır. Elektronik endüstrisinde dizüstü bilgisayarlarda ve cep telefonlarında bulunan seramik kondansatörlerde kullanılır. Bunlar, seramik katmanları arasına sıkıştırılmış paladyum katmanlarından oluşur. İnce bölünmüş paladyum iyi bir katalizördür ve hidrojenasyon ve dehidrojenasyon reaksiyonları için kullanılır. Hidrojen, ısıtılmış paladyumdan kolayca yayılır ve bu, gazı ayırmak ve saflaştırmak için bir yol sağlar.
Tarihi
Brezilya'daki madenciler 1700'lerin başlarında, paladyum ve altının doğal bir alaşımı olan ouro podre adını verdikleri bir metalin, "değersiz altın" olduğunu düşünmekteydiler. Bununla birlikte, paladyumun ilk keşfediliş şekli bu değildir. 1803'te William Wollaston tarafından platinden ayrılarak bulunmuştur. Normal platini aqua regia'da (nitrik asit + hidroklorik asit) çözdüğünde hepsinin çözelti halini buldu ve daha sonra paladyum çıkardığının bir kanıtı olarak sundu. Keşfini açıklamadı, ancak yeni metali "yeni gümüş" olarak satışa sundu. Richard Chenevix bir miktar satın aldı, araştırdı. Bir civa ve platin alaşımı olduğunu ilan etti. Şubat 1805'te Wollaston, keşfini yaptı ve metal ve özellikleri hakkında tam ve ikna edici bir açıklama yaptı.
Etimolojisi
İngiliz kimyager William Hyde Wollaston tarafından 1803'te keşfedilen nadir ve parlak gümüşi beyaz bir metaldir. Adını, Pallas'ı öldürdüğünde elde ettiği, Yunan tanrıçası Athena'nın sıfatından alan asteroid Pallas'tan aldı.
Önlem ve Güven
Paladyumun Sağlığa Etkileri
Paladyum düşük toksisiteye sahip olarak kabul edilir, yutulduğunda vücut tarafından emilir. Cilt, göz veya solunum yolu ile temas halinde tahrişe ve ciltte hassasiyete neden olabilir. Sıvı ciltte ve gözlerde yanıklara neden olabilir. Temas halinde gözleri veya cildi bol su ile yıkayınız.
Paladyum bileşiklerine çoğu insan tarafından nispeten nadiren rastlanır. Paladyum klorür toksiktir, yutulduğunda, solunduğunda veya cilt tarafından emildiğinde zararlıdır. Laboratuvar hayvanlarında kemik iliği, karaciğer ve böbrek hasarına neden olur. Bununla birlikte, paladyum klorür eskiden günde 0.065 g oranında tüberküloz tedavisinde kullanılmaktaydı.
Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.
Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.
Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.
Paladyumun Çevresel Etkileri
Uygun çevre izinleri olmadan malzemenin çevreye salınmasına izin verilmemektedir. Bazı topraklarda düşük seviyelerde bulunur ve ağaçların yapraklarının 0,4 ppm içerdiği bulunmuştur. Su sümbülü gibi bazı bitkiler, düşük seviyelerde paladyum tuzları tarafından öldürülür, ancak testler büyümelerinin 3 ppm'nin üzerindeki seviyelerde etkilendiğini gösterse de çoğu bitki bunu tolere eder.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Bir film çektiğimizi düşünelim. Film, hareketin her anını çekmeli. Arada çekilmeyen hiç bir an kalmamalı. Bu filmin uzunluğu ne kadar olurdu? Sonsuz?
- Evrenin kendisinin, gözlemlenebilir evrenden çok daha büyük olduğunu nasıl biliyoruz?
- İçerik üretmedeki, 6. Kaynak kuralı diyor ki, türkçe içerikli bütün kaynaklardan uzak durmanız önemle rica edilir, bunun sebebi nedir?
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- S. Pappas. Facts About Palladium. (04 Eylül 2014). Alındığı Tarih: 05 Ocak 2021. Alındığı Yer: LiveScience | Arşiv Bağlantısı
- Lenn Tech. Palladium (Pd) - Chemical Properties, Health And Environmental Effects. Alındığı Tarih: 05 Ocak 2021. Alındığı Yer: Lenn Tech | Arşiv Bağlantısı
- Wikipedia. Chemical Element With An Atomic Number Of 46. (17 Mayıs 2001). Alındığı Tarih: 05 Ocak 2021. Alındığı Yer: Wikipedia | Arşiv Bağlantısı
- Encyclopedia Britannica. Palladium | Uses, Properties, & Facts. Alındığı Tarih: 05 Ocak 2021. Alındığı Yer: Encyclopedia Britannica | Arşiv Bağlantısı
- Royal Society of Chemistry. Palladium - Element Information, Properties And Uses | Periodic Table. Alındığı Tarih: 05 Ocak 2021. Alındığı Yer: Royal Society of Chemistry | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/01/2021 16:19:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9866
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Doğal Bilimler> Kimya
- Bilim Ağacı> Doğal Bilimler> Kimya> Kimya Tarihi> Periyodik Cetvel
- Güney Afrika Periyodik Cetvel Kimya Tarihi Element Periyodik Tablo Elementler Metal Kimyasal Element