Narkozun yan etkileri, birçok tıbbi prosedürde anestezi kullanılır. Anestezi bir tür geçici his veya bilinç kaybıdır. Anestezinin ortak bir türü genel anestezidir ve genel anestezi yani bir diğer ismi ile narkoz, esasen cerrahi operasyonların daha güvenli ve rahatça yapılabilmesi için kişinin geçici süreliğine uyutulması, bilinçsiz hale getirilmesidir.
Genel anestezi, sedasyon, inhale veya intravenöz ilaçlarla sağlanır. Genel anestezinin yanı sıra, iki farklı anestezi türü vardır. Bunlar bölgesel anestezi (vücudunuzun yalnızca bir kısmını uyuşturur, genellikle bel altını) ve lokal anestezi (küçük bir alanın uyuşturulması) dir.
Bir anestezi uzmanı, genel anestezi işlemine başlamadan önce hastanın sağlık geçmişini, kullandığı reçetesiz ve reçeteli ilaçlarını ile hastanın alabileceği takviyeleri, muhtemel alerjileri ve herhangi bir anestezi deneyimi ile ilgili bilgileri toplamak için hastayla görüşür.
Anestezi uzmanı bu bilgilere dayanarak cerrahi operasyon tamamlandıktan sonra daha az yan etki yapacak en güvenli ilaçları seçer.
Genel anestezi, tüm vücut üzerindeki etkileri nedeniyle, çoğunlukla kişisel durumunuza ve ameliyat türüne bağlı olan bir takım yan etkilere ve komplikasyonlara neden olabilir.
Anestezinin yan etkileri ne kadar sürer?
Çoğu yan etki 24 saat içinde geçer. Bununla birlikte, derin anestezinin ince fakat uzun süreli yan etkileri olabilir.
Narkozun yan etkileri nelerdir – Genel anestezi yan etkileri
1. Mide Bulantısı ve Kusma
Bulantı hissi ve kusma, genel anestezinin en sık görülen yan etkilerinden biridir. Tıbbi terimlerle, postoperatif bulantı ve kusma (PONV) olarak bilinir.
Bulantı ve kusma ameliyattan sonraki ilk 24 saatte ortaya çıkabilir ve birkaç gün sürebilir. Bu yan etkiler, ilaç, hareket ve cerrahi tipi gibi bir dizi faktörle tetiklenebilir.
Bununla birlikte, kadınların, sigara içmeyenler ve dolaşım sıkıntısı olan insanların bu yan etkilerden mustarip olma riski diğer insanlara göre daha yüksektir.
2. Üşüme ve Titreme
Tıbbi olarak hipotermi olarak bilinen üşüme ve titreme, hastaların cerrahi operasyondan sonra bilinçlerinin açıldığı esnada yaşadıkları bir başka yaygın yan etkidir.
Bu titreme, genel anestezi ile uyutulan hastalarda bir takım rahatsızlıklara neden olabilir. Genellikle vücudun ısı düzenleyici özelliğini inhibe eden anesteziden kaynaklanır. Aynı zamanda ameliyat sonrası ağrı ile tetiklenen kutanöz genişlemesine de neden olan bir etken olabilir.
Bu yan etki kadınlara göre erkeklerde daha yaygındır. Ayrıca, daha uzun ameliyatlar bu yan etkiyi tetikleyebilir.
3. Boğaz Ağrısı
Boğaz ağrısı da narkozun yan etkilerindendir. Ameliyat sonrası boğaz ağrısı ile birlikte, hafif ses kısıklığı ve ağız kuruluğu da sık görülür.
Cerrahi operasyon sırasında nefes almanıza yardımcı olmak için boğazın içine yerleştirilen tüp, çıkarıldıktan sonra boğaz ağrısına neden olabilir. Narkoz ile uyutulan hastaların neredeyse yüzde 50 si ameliyattan sonraki gün boğaz ağrısı ve ses kısıklığı yaşarlar.
Tahmin edici faktörlerin farkındalığının arttırılması, bu kombinasyonun önlenmesine yardımcı olabilir ve hasta memnuniyetini artırır.
Bölgesel bir anestezi uygulaması bu sorunu önleyebilir. Bununla birlikte, genel anestezi gerekiyorsa, ameliyat sırasında nefes almanıza yardımcı olmak için daha küçük bir cihat kullanılabilir.
4. Baş ağrısı
Bölgesel veya genel anesteziden hemen sonra baş ağrısı, baş dönmesi ve uyuşukluk yaşamak yaygındır.
Bu genellikle sezeryan, kalça protezi veya alt gövdeyle ilgili mesane ameliyatları gibi operasyonlarda kullanılan spinal ve epidural anestezide görülür. Enjeksiyon sırta verildiğinden omurilik sıvısının bu delikten sızıntı yapmasına neden olabilir.
Omurilik sıvısında oluşan bu kayıp, sırasıyla beyindeki ve omuriliği çevreleyen sıvının geri kalan kısmında ki basıncın düşmesine, dolayısıyla omurganın baş ağrısı oluşturmasına yol açar.
Bu tür baş ağrısı, genellikle ameliyattan sonra 12-24 saat içinde başlar. Ağrı, beyindeki basınç daha da düştükçe oturursanız daha da kötüleşir.
5. Karışıklık ve Bilişsel Düşüş
Genel anesteziden uyanmaya başlayınca, biraz karışıklık, yönelim bozukluğu ya da düşünmede zorluk yaşanabilir. Bu yan etki normaldir ve birkaç gün sürebilir.
Bununla birlikte, yaşlı insanlar için, karışıklık günler veya haftalar boyunca sürebilir. Sorun, hali hazırda bir çeşit varolan hafıza probleminden muzdarip olanlar için daha şiddetli olabilir.
Artan yaş, bir risk faktörüdür ve 80 yaşın üzerindeki hastalardaki insidans, üçte bir kadar yüksek olabilir.
6. Kas ağrısı
Kas ağrısı, genel anestezinin bir diğer yaygın yan etkisidir.
Kasları rahatlatmak için kullanılan ilaçlar kas ağrısına neden olabilir. Ayrıca ameliyat masasında uzun süre yatmaktan dolayı boyun, omuz, sırt veya göğüste ağrı ve rahatsızlık hissedebilirsiniz.
Bu tür ağrı genellikle ameliyattan sonraki ilk günde görülür ve iki veya üç gün sürebilir. Bazen oldukça şiddetli olabilir. Neyse ki, belirli bir müdahale olmadan kendiliğinden geçer.
Kas ağrısı, özellikle ameliyat olan genç kadın hastalarda, basit operasyonlarda görülür.
7. Diş Hasarları
Genel anestezinin çok yaygın olmayan bir başka yan etkisi de ağızda veya dişlerde hasara neden olmasıdır.
Genel anestezi uygulanan insanların çok az bir kısmında, takılan solunum tüpü dudaklarını, dilini veya solunum borusunu kesebilir ve bazıları özellikle de üst ön dişlerine zarar verebilir.
Dişleri zayıf olanlar daha fazla risk altındadır.
Ciddi Komplikasyonlar
Nadir durumlarda genel anestezi daha ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Buna postoperatif deliryum, bilişsel işlev bozukluğu, beyin hasarı, kalp krizi, felç veya malign hipertermi de dahildir.