THINK TANK
'Think-Tank' olarak adlandırılan araştırma kurumları Washington'un en önemli yol göstericilerinden biridir. Düşünce kuruluşlarının Amerikan siyasetindeki etkileyici rolünü bilmeyen yoktur. Yaptıkları çalışmalarla başta Amerikalılar olmak üzere ülke ve kişilere yol gösterirler. Hazırladıkları raporlar, CIA dahil, Kongre ve öteki ilgili kuruluşlara gönderilir. Bazen de istek üzerine CIA ve Pentagon için raporlar yazarlar. Müthiş bir sanayidir. Binlerce akademisyeni barındırır. Ekonomistler, siyasetçiler, eski askerler Think-Tank'lerin vazgeçilmez elemanlarıdır. Buralarda çalışmak için sadece bilgi yetmez, vitrinin de iyi olması gerekir. İyi pazarlama yapamayanlar bu kurumlarda barınamaz.
Çalışanlar, çalışmalarını iyi pazarlamak için iyi bir ambalaj yapmak zorundadırlar. Çalışanlar aynı zamanda lobi ustalarıdır. Düşünce kuruluşlarının ilgili birimleri, .gık sık yabancı ülke siyasetçilerini, bürokratları Washington'a davet edip toplantılar düzenler. Araştırma kuruluşlarında Türkiye bölümleri ve burada çalışan uzmanları vardır ve bu uzmanlar hem Amerikalılara hem de Türklere yol gösterirler. Türkiye uzmanlarına "Türk Jokerler" demek yerinde olacak. Jokerler her konuyu bildiklerini göstermekte maharet sahibidirler. Yanıltıcı da olurlar ama yine de satışları iyidir. Bazılarının Türkiye'nin konularıyla ilgili bilgileri son derece sığdır ama bir kere uzmanlık yaftasını boyunlarına asmışlardır. Kısa adı CSIS olan Stratejik ve Uluslararası Araştırma Merkezi'nde Bülent Ali Rıza, Nixon Center'da Zeyno Baran, Brookings Enstitüsünde Ömer Taşpınar ve Washington Enstitüsü'nde Soner Çağaptay Türkiye uzmanı olarak çalışır.. Bu kervana Rum asıllı iki Amerikalı da katıldı. Andrew Apostoluo, Western Policy Center'da analiz yapıyordu. Apostoluo hemen her Türk toplantısında görünmeye başladı. Özellikle Apostoluo'nun Zeyno Baran ve gazeteci Aslı Aydıntaşbaş'la yakınlığı dikkat çekti. Apostoluo da bölge uzmanı oldu. Alanını İslam uzmanlığına kadar kaydırdı.
Öteki Rum asıllı Türkiye uzmanı da John Stilides. Türkiye'nin iç ve dış politikaları Türkiye uzmanı olduğu iddiasıyla ortaya çıkan Rum uzmanlarca sürekli istismar edildi. Andrew Apostoluo, Zeyno Baran'la Zaman Gazetesi'nde ortak imzalı yazılar yazdı. Zeyno, Washington'da ilk işine Dünya Bankası'nda Kemal Derviş'in yanında stajla başladı. Daha sonra CSIS'de Bülent Ali Rıza ile çalıştı. CSIS'de gerekli deneyimi kazandıktan iki yıl sonra Nixon Center'da Uluslararası Güvenlik ve Enerji Programları Direktörü oldu. Zeyno'nun Nixon Center'a girişi buradaki Rusya uzmanlarını rahatsız etti. Zeyno'nun tepeden inme geldiği öne sürüldü. Zeyno tepeden nasıl inmişti? Aslında iyi bir eğitim almıştı. Stanford Üniversitesi'nde siyasi bilim ve ekonomi dallarında öğrenim gördü. . Başarılı bir öğrenciydi. Gerçi deneyimi Washington'daki uzmanlarla kıyaslandığında direktör olacak kadar yoktu ve direktörlüğü için çok erkendi, ama Zeyno direktör olmayı başardı. Think-Tank'lerdeki Türkiye uzmanları arasında kıyasıya bir mücadele vardı. Hiç biri birbirinden hoşlanmıyordu.
Aralarındaki rekabet, birbirleri hakkında yaptıkları dedikodular Washington kulislerinde konuşuldu. Anlaşmazlık hala da devam ediyor.
Üretilen dedikodulardan bir kaçı şöyle:
"Zeyno'nun arkasında Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Ege, Kafkasya ve Orta Asya Direktörü Matthew Bryza vardı. Zeyno'nun yakın arkadaşı olan Bryza, bir çok kapının açılmasında Zeyno'ya destek verdi. Zeyno'ya bu konuyu sorduğumda, böyle bir şey olmadığını, tüm başarının kendisine ait olduğunu söyledi. Zeyno Baran, Gürcistan Devlet Başkanının da yakın arkadaşı olduğu örneğini verdi. Aslı Aydıntaşbaş ise, Wall Street Journal gazetesinde çalışan Amerikalı bir erkek gazeteci arkadaşının desteğiyle ve Stilides'in katkısıyla hem gazetecilik, hem de çalıştığı Fleishman Hillard lobi şirketinde yer edindi. Ömer Taşpınar da iyi bir Fethullahçıydı.
Hocasının desteğiyle ayakta duruyordu." Dedikodular, "Şu eşcinsel, bu bilmem ne" diyecek kadar kötü platformlara kadar taşındı. Think-Tank'cıların her biri kendine yakın bir gazeteci seçti. Onları kullanarak hem birbirlerini yıpratmaya, hem de Türk politikacılara ulaşmaya çalıştılar. "Washington'da ben sana daha fazla yardımcı olurum" düşüncesi uzmanların politikası oldu. Washington'u ziyaret »'den Türk politikacıların lobisini yaptılar. Böylece Türk politikacılara ve bürokratlara ulaşırken, bu politikaları çalıştıkları kurumlarda tutunmaları bakımından da önem taşıdı. Washington'un gündemine göre, uzmanlar örneğin, Kıbrıs, boru hatları, İslam, AB, Irak gibi konularda uzmanlıklarını kanıtlamak için toplantılar düzenlediler. Amerikalı yetkililer, bazı konularda mesaj vermek istedikleri zaman Türkiye uzmanlarını kullandı. Think-Tank'cılar arasında Türkiye'yle ilgili konularda en gerçekçi değerlendirmelerin Soner Çağaptay tarafından yapıldığı yolunda görüş birliği vardı.
Kaynakça
Kitap: Washington'da Akrobasi
Yazar: Yılmaz Polat