2023'te petrol talebinin beklenenden daha fazla artması bekleniyor, ancak Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı önde gelen üreticilerden oluşan bir ittifak olan OPEC+ bu yıl ve gelecek yıl petrol üretimini düşürmeye karar verdi.
Bu azalma, bu yıl üç büyük örgütün (OPEC, Uluslararası Enerji Ajansı ve ABD Enerji Bilgi İdaresi) tahminleri ve verileriyle uyumlu değil, ancak gelecek yılki beklentileriyle uyumlu.
Üç taraf, aralarında miktarlar konusunda bir tutarsızlık olmasına rağmen, gelecek yıl küresel petrol tüketimindeki büyümeyi yavaşlatmayı kabul etti.
OPEC geçtiğimiz perşembe günü yapılan 2024 yılı için petrol piyasasına ilişkin ilk değerlendirmesinde, küresel petrol talebinin büyümesinin yavaşlayacağı tahmininde bulundu. Ancak bu tahmin, Uluslararası Enerji Ajansı'nın (UEA) tahmininin iki katı ve ABD Enerji Bilgi İdaresi'nin (EIA) tahmininin çok üzerinde.
Bu ihtiyatlı tahminler, Çin ve Hindistan petrol tüketimlerini artırsa bile küresel ekonomideki büyümenin yavaşlayacağı beklentisinden kaynaklanıyor.
OPEC, 2023'te yaklaşık 2,4 milyon varil büyüme beklentisine kıyasla, petrol tüketiminin gelecek yıl günde yaklaşık 2,2 milyon varil artarak günde 104 milyon varil ile yeni bir rekora ulaşmasını bekliyor.
Uluslararası Enerji Ajansı ise 2024 yılında küresel ham petrol tüketiminin günde 1,2 milyon varil artarak günde 103,23 milyon varile ulaşacağını öngörüyor. Bu, 2023 yılındaki tahminin günde 2,2 milyon varil daha düşük olması anlamına geliyor.
ABD Enerji Bilgi İdaresi, 2024 yılında küresel petrol talebinin günde 1,6 milyon varil artarak günde 102,71 milyon varile ulaşacağını tahmin ediyor. Bu ise 2023 yılındaki tahminin günde 1,8 milyon varil daha düşük olması anlamına geliyor.
Burada petrol arzı tahminlerine girmek istemiyorum çünkü tablo herkes için net: Dünya ne kadar petrol pompalarsa pompalasın, piyasayı dengelemek için OPEC ve müttefiklerinin petrolüne ihtiyaç duyacak.
Bu nedenle OPEC, piyasanın dengelenmesi ve arzın talebi karşılaması için gelecek yıl günde 30,2 milyon varil piyasaya sürmesi gerektiğine inanıyor.
Ancak, piyasa temellerinin petrol talebinde iyileşmeye işaret etmesine rağmen Suudi Arabistan, Rusya ve bazı ülkelerin petrol üretimindeki azalmayı bu yıl güçlü bir şekilde artırması ve derinleştirmesine neden olan nedir? Bu veriler ışığında üretim kesintilerini gelecek yılın tamamına yaymak doğru mu?
2024 yılında küresel ekonomi uluslararası kuruluşların beklediği gibi yavaşlayacaksa, OPEC Plus ittifakı ülkelerinin muhafazakâr bir politika izlemesi ve üretimi düşük tutması mantıklı.
Bu yıl ise konu piyasa dengesinin ötesine geçiyor, çünkü bugün durum çok garip. Petrol fiyatları, arz ve talep dengesinin bir göstergesi olarak kabul edilse bile bu dengeyi yansıtmıyor.
Piyasada arz sıkıntısı görüyoruz, ancak bu durum vadeli piyasalarda veya kâğıt piyasalarına yansımıyor.
Bu yüzden kesintileri ve onları derinleştirmeyi anlıyorum, böylece piyasalar birbirini takip edecek ve aralarındaki büyük fark ortadan kalkacak.
OPEC ülkelerinin bir vatandaşı olarak bunu makul ve mantıklı bir davranış olarak görüyorum ama petrolde spekülasyon yapan veya sözleşmelerine yatırım yapan bir Batılı vatandaş olarak, koalisyon ülkelerinin ne yaptığı benim için anlaşılmaz.
Burada doğru ya da yanlış yok, ancak üstesinden gelinmesi gereken bir ‘anormal durum’ var ve OPEC Plus dışında kimse bunu umursamıyor ya da düzeltmeye çalışmıyor.