

Yerfıstığına Benzeyen: İkili Dev Yıldız Sistemi Keşfedildi
Amerikan Ulusal Bilim Vakfı(NSF)'nin desteklediği bir araştırmanın sonucunda, türünün ilk örneği olan ikili bir yıldız sistemi keşfedildi. Birbirinin etrafında dolanan iki sarı yıldız, yakınlıkları nedeniyle çok büyük miktarda madde paylaşıyor ve bunun sonucunda dev bir yerfıstığı gibi görünüyor.
Ohio Eyalet Üniversitesi astronomlarına göre; 13 milyon ışık yılı uzaklıktaki, Holmberg IX galaksisi yıldızlarının her biri, Güneş'in 15-20 katı ağırlığında ve birbirlerine çok benziyorlar.
Dev bir yıldız, milyonlarca yıl içinde çekirdeğindeki değişik kimyasal malzemeleri tüketir. Bu dönemler boyunca, sıcaklıklarında da değişimler olur. Büyük kütleli yıldızlar, daha sıcak mavi bir dev ya da daha soğuk bir kırmızı dev olmak arasında gidip gelirler. Zamanlarının çoğunu, bir kırmızı dev ya da bir mavi dev olarak geçirirler. İkisi arasındaki geçişlerse görece çok hızlı olur. İşte, bu geçiş sırasında yıldızlar, "sarı dev" olarak sınıflandırılırlar. Pek çok yıldız, yaşamlarını sonlandırırken kırmızı dev aşamasındadır, çok azı mavi devken ölür. Hiçbiri sarı dev aşamasında, aradaki durumda ölmez - en azından şimdiye değin öyle biliniyordu.
Yeni bulunan bu sistemde, yıldızlar birbirlerine çok yakınlar. Paylaştıkları madde nedeniyle, birinin geçirdiği değişim ötekini de etkiliyor. Böyle bir sistemdeki iki süper devin daha yavaş evrimleşmesi ve sarı dev aşamasında daha fazla vakit geçirmesi çok olası. Hatta sarı dev halinde o kadar uzun süre durabilirler ki biri bu haldeyken patlayabilir.
Yeni ikili sistemi keşfeden, Ohio Eyalet Üniversitesi doktora öğrencisi Jose Prieto, benzer başka sistemlerin olup olmadığını araştırırken, benzer bir sistem daha keşfetmiş. Aslında 1980'lerde bulunan sistem yanlış teşhis edilmiş. Küçük Magellan Bulutu içerisindeki bu sistemi, kayıtlı verilere bakarak başka bir uzay yerfıstığı olarak teşhis etmiş.
Ohio Eyalet Üniversitesi'nden Gökbilimci Kris Stanek:
"Bunlardan bir tane bile bulmayı düşünemezken, karşımıza iki tane çıktı. Bu gelişme, Astrofizikle ilgili alanlarda, ne kadar esnek olmanız gerektiğini yeniden hatırlatıyor. İlk keşfedilen sistem için, 8,4 metrelik büyük binoküler teleskopunuz olması gerekir, ancak ikinci sistem o kadar parlak ki, arka bahçenizden dürbünle dahi görebilirsiniz. İlkini bulmamış olsaydık, ikinci sistemin varlığını hiçbir zaman öğrenemeyecektik. Bu keşif aynı zamanda, apaçık ortada olduğunu düşündüğünüz alanlarda bile, neler olabileceğini gösteriyor" diyor.
Güncelleme: 08/04/2008
Kaynak: sciencedaily (tubitak.gov, 01/04/2008)