SPİRAL (RAHİM İÇİ ARAÇ)
Kadınların çoğu spiral takılmasını ağrısız veya hafif ağrılı olduğunu belirtmektedir. Takılmadan önce rahim ağzına lokal anestezi uygulanabilir, yani rahim ağzı uyuşturulabilir. Bazı kadınlar spiral takıldıktan sonra ağrı ve baş dönmesi hissedebilir, ancak bu durum kısa sürede iyileşir.[1],[5]
Spiral adet görmekte olan bir kadına her zaman, yani adet kanaması dışında da takılabilir. Ancak kanama sırasında takılması tercih edilir, çünkü hem gebe olmadığı bilinir hem de işlem daha kolay gerçekleştirilir. Ancak kanama sırasında da eğer varsa bir enfeksiyonun görülmesi güç olacaktır.[1]
Hiç çocuk doğurmamış kadınlara genellikle spiral takılabilir, ancak rahmi doğum yapmış bir kadından daha küçük olabileceği için spiralin yerinden oynama riski daha yüksektir.[1]
Spiral korunmasız ilişkiden sonraki 5 gün içinde takılıp acil doğum kontrol yöntemi olarak kullanılabilir.[1]
Spiraller adet kanamasının miktarında artışa ve kanama süresinde uzamaya neden olabilir.[1]
Spiral hiçbir zaman karın boşluğu dışında bir bölgeye gidemez. Spiral normalde meyvenin içindeki bir tohum gibi rahim içinde durur. Nadir olarak rahim duvarını delerek karın boşluğuna geçebilir. Bu olay genellikle spiralin yerleştirilmesi sırasındaki bir sorunla bağlantılı olarak ortaya çıkar. Spiral takıldıktan sonraki 6 hafta içinde saptanırsa veya herhangi bir zamanda sorun oluşursa spiralin çıkartılması gerekir.[1]
Spiral doktorunuz tarafından uygulanır ve doğru yerleşimde olduğu kontrol edilir. Çok nadir olarak adet sırasındaki rahim kasılmaları spiralin yerinden kaymasına neden olabilir. Bu durumda spiralin çıkartılması gerekir. Çok çok nadir olarak da spiral rahim duvarını delerek karın içine geçebilir. Spiral takılı iken beklenmedik bir kanama, ağrı veya rahatsızlık hissedilirse en kısa sürede doktora başvurulması gerekir.[1]
Spiraller tipine bağlı olarak 5 ile 10 yıl süreyle kullanılabilir. Süre dolduğunda yeni bir spiralle değiştirilmesi gereklidir. Spiral kullanmaktan memnunsanız, doktorunuza bu yöntemle devam etmek istediğinizi söyleyebilirsiniz.[5]
Spiral takılan kadınların adet kanama miktarları artabilir. Bu durum genellikle adet kanamalarının süre ve miktarında artışa bağlı olarak ortaya çıkar, ancak bazen düzensiz kanama ve lekelenme şeklinde kanamalar da oluşabilir.[1]
Spiral takıldıktan sonra ilk 24 saat tampon kullanmamanız önerilir, daha sonra tamponu belirtilen şekilde kullanabilirsiniz.[21]
Spiral deyince pek çok kadının aklına bakır içerikli metal kısımları olan ve zararlı etkileri bulunabilen bir cihaz gelmektedir. Spiralin etkileri sperm hareketlerini etkileyen bakır iyonlarını salmasına bağlıdır. Ayrıca, rahim iç yüzeyinde oluşan hafif bir etkiyle döllenen yumurtaların rahme tutunarak gebelik oluşturması da engellenir. Günümüzde bakırlı spirallerin daha modern bir alternatifi olan hormonlu spiraller bulunmaktadır ve adı benzer olsa da etki şekilleri farklıdır.[1],[5]
Hayır, spiral çıkartıldıktan sonra spiral kullanmamış olan kadınlarla aynı hızla gebe kalınabilir. Ancak yaş ilerledikçe doğurganlığın azaldığı unutulmamalıdır. Araştırmalar genç kadınlar ve çocuksuz kadınlar da dahil olmak üzere spiral takılan kadınlarda kısırlık artışı olmadığını göstermiştir. Ancak spirali olsun olmasın pelvik inflamatuar hastalık adı verilen kadın yolları iltihaplanmasını geçiren tüm kadınlarsa, tedavi yapılmadığı takdirde kısırlık riski bulunur.[1]
Cinsel ilişki sırasında siz veya partneriniz spirali hissedemezsiniz. Böyle bir durum olursa o sırada cinsel ilişkiden kaçınmalısınız ve spiralin yerinde olup olmadığını saptamak için doktora başvurmalısınız.[19]
SPİRAL İLE İLGİLİ DAHA
FAZLA BİLGİ İSTER MİSİNİZ?
BENİM İÇİN EN UYGUN DOĞUM KONTROL YÖNTEMİ HANGİSİ?
UZMANINDAN DİNLEYİN
Referanslar
1. WHO Family Planning. A Global Handbook for Providers. 2011.
5. NHS. Your Guide to Contraception. 2012.
19. Intra-Uterine Devices (IUDs). https://youngwomenshealth.org/2012/08/02/iud/, Erişim tarihi: 21.8.2019.
21. IUD Take-Home Sheet. https://www.reproductiveaccess.org/wp-content/uploads/2013/02/iud_aftercare.pdf, Erişim tarihi: 21.8.2019.