Sürgün. Bojanuvka’daki osadnik’in çoğu 10 Şubat 1940’ta sürgün edildi. Bu bağlantının ardından ailem, bağlantının onları beklediğini biliyordu. Olması gerektiği gibi, ebeveynler daha önce biliyordu, çünkü Ukraynalılar Polonyalıların topraklarını aldıklarını söyledi. 13 Nisan 1940'ta sabah üçte bize geldiler. Neden sınır dışı ediliyoruz, ebeveynlere söylenmedi. Şubat 1940'ta sürgünlerden daha iyiydik. Buna hazırlanmak için daha fazla zamanımız vardı. Ebeveynlerin, yeni evli geline çeyiz verebilecekleri gibi bir sandıkları vardı ve bu sandıkta gerekli şeyleri önceden doldurdular. Göğsün yanında, içinde fotoğraflar ve belgeler bulunan bir çekmeceli masa vardı. Bütün bu ebeveynler göğsüne koydu. O kadar ağırdı ki, taksi şoförlerinin onu arabaya götürmesine yardım etmesi gerekiyordu. İçeriği linke kullanışlı geliyor. Orada, ebeveynler kıtlık sırasında kostümler, iç çamaşırlar sattılar.
Glubokoe köyü olan Emetsky bölgesi Arkhangelsk bölgesine getirildik. Glubokoye'ye geldikten hemen sonra dizanteri ve zatürree ile hasta oldum. Ebeveynler, erkek kardeşler ve kız kardeşler de incinir. Orada, Bojanuvka, Rydlevski ve ailesinden komşumuzun Gorky bölgesine sürgün edildiğini ve aftan sonra 1941'de güneye gitti ve Anders'in ordusunun İran için ayrıldığını ve savaşın ardından İngiltere'de kaldığını öğrendik. Bölgemizden sadece bazı Polonyalılar güneye Anders ordusunun gruplarına girmeye karar verdi. Af'dan önce köyü terk etmemize izin verilmedi. Nkawedistler bununla özel olarak ilgilendiler. Ebeveynlerimize çok sık tekrarladılar: “Daha önce, Polonya'ya geri döneceğinizden, avuçlarımızda saç çekecektik!”
Çocuklar okula gitmek zorunda kaldı. İyi çalıştım, Ukraynaca biliyordum ve Rusça benim için özellikle zor değildi. Okuldan sonra, kardeşim Stanislav hala yaşarken, onunla ve Zbysh ile balık tutmaya gittim. Ve gölde ve Dvina'da bir sürü balık vardı. Orada suda duran bir ayı gördüm ve balık tutup onu yedim. Stanislav ve babamın ölümünden sonra gölde balık tutmaya gitmedim. Annemle birlikte aile için yemek yemeye özen gösterdik.
Almanların Sovyetler Birliği'ne saldırmasından sonra, yiyecek arzı ciddi şekilde kısıtlandı. Ebeveynlerin yanlarında getirdiği bir torba buğday çoktan tükendi. Girişimci ebeveynler, buğdayı öğütdüğümüz kahve değirmenlerini almayı unutmadı, un vardı ve anne güveç pişirdi. Buğday tükendiğinde, annemin yanında patates kalıntılarını toplamak için toplu tarlalara gittim. Diğer Polonyalılar aynı yaptı. Toplu bir çiftlik görevlisi ata binip bizi tarladan kovaladı ve bazen bizi bir kamçıyla dövdü. Annem bir kere o kadar sert vurdu ki yere düştü ve zar zor ayağa kalkabildi. Köye gitmesine yardım ettim. Yetkililerin neden bunun yapılmasını emrettiğini hala anlamıyorum. Ne de olsa patates artıkları toprağa karışıyor. Her şeyin çürümesine izin verin ve açlık açlıktan ölsün! SSCB'de yasa böyle idi.
Af sonra, biz zaten başka yerlere gitmek ve orada gıda ürünleri için kıyafet, iç çamaşırı ve takı değiştirebiliriz. Hepimiz ormanda açlık, soğuk ve sıkı çalışmaktan acı çekti. Babamız gücünü ve sağlığını her gün harcıyordu. Nedeni açlık ve hastalıktı. Uzun zamandır ciddi bir şekilde hastaydı ve aftan önce bile bir tümör ortaya çıktı. Yakında baba öldü. Kardeş Stanislav da 17 yaşında öldü. Ölüm nedeni, ormanda çalışırken atının toynağının darbesiydi. Yerel bir sağlık görevlisi ona yardım edemedi. Bu kadar ağır bir yüz yaralanması için hiçbir ilacı yoktu.
Babanın ve erkek kardeşinin ölümünden sonra ailemizin gıda arzı önemli ölçüde azalmıştır. Annem açlıktan zayıfladı, gücünü kaybetti ve ciddi bir şekilde hastalandı. Ama şanslıydı. Bir dikiş makinesini nasıl dikeceğini biliyordu ve bir Rus kadın ona bir araba vermeyi kararlaştırdı. Annem istek üzerine yerel sakinlere farklı şeyler dikti. Maaş gıda ürünleri idi. Ruslardan biri annesine keçi sütü getirdi ve bu onun hayatını kurtardı. Baharın başlangıcı ile kızılcık ve onun vitaminleri vardı. Ormandaki yaz aylarında çilek, yaban mersini ve mantar topladım. Ayrıca Unrah'ın yardım - süt tozu, domuz yağı, bizim için çok önemliydi. Komşu toplu çiftliklerde de yemek için değiştirdiğimiz kıyafetler de vardı. Dikiş için çok fazla emir vardı, bu yüzden annem sabahtan akşama dikildi, eski kıyafetleri elden geçirdi ve müşterileri uzak kolektif çiftliklerdeki evlerinde giydi ve bazen beni dikmek için ücret alan patates taşımasına yardımcı olmak için yanımda götürdü.
Kaynak: WSPOMNIENIA SYBIRAKÓW. Koło Związku Sybiraków w Bystrzycy Kłodzkiej. Bystrzyca Kłodzka, 2008.