Emboli nedir?
Emboli ciddi bir damar hastalığıdır. İnsan'ın çeşitli yerlerinde görülebilen bu hastalık çok ciddi sağlık problemlerine yol açabilir. Her hastalıkta olduğu gibi embolidede erken tanı ve tedavi oldukça önemlidir. Eğer çok Sigara içiyorsanız derhal bırakmanızı öneririz. Emboli Fransızca "Embolie" kelimesinden gelmektedir. Emboli, ilk oluştuğu yerden ayrılmış kan dolaşımı ile taşınarak küçük bir arteri tıkayabilir, bunun sonucunda kan akışı engellenir, söz konusu damara olan kan akışını engelleyen katı bir parçacıktır
Hangi maddeler emboliye yol açabilir?
1- Gaz haldeki maddeler
2- Sıvı haldeki maddeler
3- Katı haldeki maddeler
Akciğer Embolisi nedir?
Akciğer embolisi, akciğer atardamarı veya onun dallarından bir ya da birkaçının pıhtı, enfekte pıhtı, hava, kemik iliği, amniyotik sıvı, parazitler, yağ veya enjekte edilen çeşitli maddeler ile tıkanması sonucu ortaya çıkan klinik tablodur.
Pulmoner Emboli nedir?
Pulmoner arterin embolik materyel ile ani olarak tıkanmasıdır.
Beyin Embolisi nedir?
Beyin Embolisi beyinin herhangi bir bölümüne giden kan akımının ani olarak kesilmesidir. Kan beynin herhangi bir bölümüne ulaşamadığında, bu bölüm oksijensiz kalır ve beyin hücreleri ölmeye başlar. kimi zaman da beyin içindeki bir damar yırtılarak beyin dokusu içine kanama gelişir.
Aneurysm nedir?
Atheroma süreci, genellikle damarların daralma ve kapanmasıyla sonuçlanır. Kimi zaman da damar çeperinin orta tabakasında media zayıflığa yol açabilir ki, kan basıncı, zayıflayan noktayı dışarıya doğru esnetip şişirir, damar bu noktada balon yapar Çeper, patlayacak ya da kopacak derecede incelip zayıflar buna "aneurysm" adı verilir.
Embolinin nedenleri nelerdir?
Doğuştan pıhtılaşma bozukluğu, hamilelik, uzun süreli hareketsizlik, travma, kalp yetmezliği, fazla kilo, çok uzun boylu olmak, yaşın ilerlemesi ve sigara kullanımı pıhtı oluşum riskini artmasına neden olur. Özellikle diz ve kalça operasyonlarından sonra derin ven trombozu ve pulmoner emboli sıkça görülür. Doğum kontrol hapları kanın pıhtılaşma oranını artırır. Sigara kullanılıyorsa bu risk daha da artar.
Hareket etmeksizin oturularak yapılan sık seyahatler ve 4 saatten fazla süren yolculuklarda, kanın bacaklarda toplanması ve dolaşım yavaşlaması bacaklarda kan pıhtılaşmasına (venöz trombo emboliye) yol açabilir.
Yapılan çalışmalarda, ortalama 8 saatlik bir uçak yolculuğunda, 50 yaş üstü kişilerin %10’unda baldır toplardamarlarında tamamen sessiz seyreden pıhtı saptanmıştır. Bu pıhtıların 1/5'i daha büyük toplardamarlara doğru büyüme göstermekte ve bunların da %10’u yerinden kopup akciğer damarlarını tıkamaktadır.
Emboli'nin etkileri nelerdir?
Bacak ve kol atardamarlarındaki emboliler çok şiddetli bir sancı ve o bölgede renk solgunluğuna yol açar. Acil olarak reperfüzyon uygulanmadığı takdirde felç veya o organın kesilmesine neden olacak kangren gelişebilir. Beyindeki emboliler felçlere neden olabilmektedir. Akciğer embolileri ise pulmoner emboli olarak adlandırılır ve bu durum ölüm dahil olmak üzere ciddi sorunlara neden olabilir.
Emboli tedavisi nasıl yapılır?
Geniş atardamarlardan embolinin erkenden sökülüp atılması genellikle yapılan bir işlemdir. Yaşlı ve hastalarda bile yerel uyuşturmayla az tehlikeli bir ameliyat kolayca gerçekleştirilebilmektedir. Kol ve bacak atardamarlarında ağır kapanmalara yol açan daha büyük embolilerin giderilmesi, Fogarty balloon catheter adıyla anılan parlak buluşla, büyük ölçüde kolaylaştırıldı. Bu aygıt, ucunda küçük bir balon bulunan uzun ve uygun bir plastik tüp (catheter)'ten oluşur ve catheter aracılığıyla su şırınga edilerek balon şişirilir.
Balonun çeşitli boyda olanları vardır, şişkinken çapları üç-on milimetreye ulaşanları kullanılır. Örneğin; Bacaktaki bir emboli teşhis edildiğinde, damar ameliyatla açılır, bu yer genellikle kasık olur Fogarty catheter sönükken damarı tıkayan pıhtının içine geçirilir, sonra balon şişirilir ve catheter, pıhtıyı da birlikte sürükleyerek geri çekilir. Embolectomy denilen bu işlem, aşağıya ve yukarıya doğru birkaç kez yinelenir, kan damardan düzenli olarak akmaya başlayınca, bırakılır.
Bu sade ve hızlı teknik, çoğu zaman yerel bir uyuşturmayla başarıya ulaşır, böylece yitirilecek bir kol ya da bacak kazanılmış olur Ancak embolectomy, embolusun saptanmasından sonra birkaç saat içinde uygulanmalıdır Çok ender olarak kırksekiz saatten fazla gecikildiğinde de başarı sağlanabilmektedir. Bir embolus çıkarılıp atıldığında ona neden olan kaynak saptanmalı ve ileriki emboiiler önlenmeye çalışılmalıdır, örneğin düzensiz yürek ritmlerinin tedavisi yoluna gidilmesi gibi Hastanın birkaç ay anti-coagulant ilaçlar alması da, olası embolilerin tehlikesini azaltmak bakımından yararlıdır. Bu ilaçlar, kanın pıhtılaşmasını belirli ölçüde azaltırlar.