D vitamini takviyeleri şu anda multipl sklerozu ( MS ) tedavi etmek için potansiyel bir tedavi olarak araştırılmaktadır . D vitamini bazı yiyeceklerde, özellikle de yağlı balıklarda bulunabilir, ancak günlük D vitaminlerinin çoğu güneş ışığına maruz kaldıkça doğal olarak alınmaktadır. Ek olarak da alınabilir.
Hem preklinik hem de klinik çalışmalarda D vitamininin başlaması, ilerlemesi ve tedavisindeki potansiyel rolünü değerlendiren dünya çapında çok sayıda araştırma grubu vardır.
D vitamini MS’te nasıl çalışır?
MS semptomlarına, yanlışlıkla sinir liflerini çevreleyen koruyucu bir tabaka olan miyelin kılıfını hedef alan bağışıklık sistemi neden olur. Bağışıklık sistemi beyinde ve omurilikte iltihaplanmaya neden olur ve miyelin kılıfının hasar görmesi sinir sinyaline ve sonuçta kalıcı sinir hasarına neden olur.
Birçok rolü arasında D vitamini sağlıklı kemiklerin korunmasında önemlidir (kalsiyum gibi besinleri emmeye yardımcı olur). Bununla birlikte, araştırmalar D vitamininin bağışıklık sistemini değiştiren özelliklere sahip olabileceğini ve beyinde ve omurilikte aktif olduğunu, bağışıklık tepkisini değiştirebileceğini ortaya çıkarmaktadır.
Bir etki göstermek için D vitamini, “D vitamini reseptörü” adı verilen ve hücrede bir yanıt tetikleyen bir proteine bağlanır. Bu alıcının uzun süre bağışıklık hücrelerinde, beyinde ve omurilikte olduğu bilinmektedir. D Vitamini , enflamatuar yanıtta yer alan önemli immün hücrelerin (T- ve B hücreleri) üretimini ve olgunlaşmasını engellemenin yanı sıra sitokinlerin (enflamasyonu tetikleyebilen küçük proteinler) salgılanmasını düzenleyebilir.
Cambridge Miyelin Onarım Merkezi‘nden gelecek vaat eden bir çalışma D vitamininin miyelin onarımında rol oynayabileceğini göstermiştir. MS’te, oligodendrositlerin seviyeleri (miyelin yapan hücreler) öldürüldükleri ve değiştirilmedikleri için azalır, miyelin hasarını daha fazla yapılmadıkça birleştirir. Cambridge araştırma ekibi, D vitamini reseptörünün, miyelin onarımı olan RXR gama reseptörü ile ilgili mevcut bir proteinle eşleşebileceğini keşfetti. Proteinlerin bulunduğu beyin hücrelerine D vitamini eklemek, oligodendrosit üretimini yüzde 80 artırdı. Çalışma D vitamininin hastalığın başlangıcından itibaren miyelin rejenerasyonunda rol oynayabileceğini gösterdi. Bu araştırma, Hücre Biyolojisi Dergisi‘nde yayınlanmıştır.
D vitamininin MS’i nasıl etkileyebileceği üzerine araştırmalar, D vitamininin MS ile ilişkili HLA-DR genini nasıl etkileyebileceği ya da D vitamininin T hücrelerinin hareketinde yer alıp almadığı gibi araştırmalar devam etmektedir.
MS için klinik çalışmalarda D Vitamini
15 tekrarlayan düzelen MS ( RRMS ) hastasında D vitamininin etkisini bir yıl boyunca test eden küçük bir pilot çalışma , D vitamininin güvenli olduğunu ve tekrarlama oranını azaltabileceğini öne sürdü. Buna karşılık, 2012 yılında yapılan bir Finlandiya çalışmasında, D vitamininin yeni lezyon sayısını azaltabileceğini, ancak düzelme oranını etkilemediğini öne sürdü.
Araştırmalar, MS’in ekvatordan uzak yaşayan insanlarda muhtemelen daha az güneş ışığı ve dolayısıyla daha az potansiyel D vitamini olması nedeniyle daha yaygın olduğunu göstermiştir. Diğer çalışmalar, çocukluk ve ergenlik döneminde güneş ışığına maruz kalan veya D vitamini alan insanların takviyeleri, MS geliştirme riski daha düşüktür . Başka bir çalışma, genetik olarak düşük D vitamini seviyelerine yatkın kişiler ile MS geliştirmeye daha yatkın olanlar arasında bir ilişki olabileceğini göstermiştir. Klinik olarak izole sendromlu ( BDT ) hastalarda düşük D vitamini seviyeleri, bu MS’te gelişme riski ile ilişkili olabilir.
D vitamini doğal olarak oluşan bir madde olsa da, çok fazla D vitamini almanın yan etkileri vardır. Yan etkiler arasında, böbrekleri etkileyebilecek ve kemik ağrısı, bulantı ve kusmaya, psikolojik rahatsızlıklara neden olabilecek hiperkalsemi (kanda çok fazla kalsiyum) bulunur, ve anormal kalp ritmi de etkilerden biridir. Ulusal Sağlık Enstitüsüne (NIH) göre, yetişkinlerin günde 4000 IU (100 mikrogram) D vitamini geçmemesi gerekir.