İsveç’teki Lund Üniversitesinden Mikkel Brydegaard ve arkadaşları, sıtmaya karşı savaşta lidarlar kullanarak sivrisinek popülasyonlarının davranışlarını anlamaya çalışıyorlar.
Fren pedalına hafif bir dokunmayla, yüklü bir kamyonun nasıl durduğunu öğrenmek ister misiniz? Sürücü tarafından fren pedalına uygulanan kuvvet, fren hidroliği tarafından balatalara iletilir. Balatalar da tekerleklerle bağlantılı fren disklerini sıkıştırarak aracın yavaşlamasını ve durmasını sağlar.
Hidrolik fren sisteminin çalışma ilkesi, basıncın ve dolaysıyla kuvvetin bir sıvı yoluyla aktarılmasına dayanır. Sıvıların bu özelliğini Fransız bilim insanı Blaise Pascal bir yasayla belirtmiştir. Pascal yasasına göre, kapalı bir kaptaki sıvının herhangi bir noktasına uygulanan basınç, sıvı tarafından kabın iç yüzeyinin her noktasına aynı büyüklükte iletilir.
Tasarla ve Yap köşesinin bu etkinliğinde maliyeti uygun malzemeler ile bir hidrolik fren düzeneği tasarlıyoruz.
Nelere İhtiyacımız Var?
Uyarı:
Kesici ve delici aletler dikkatli kullanılmalıdır.
Ne Yapıyoruz?
. Cetvel ve kalem ile duralitin üzerinde tahtaları yerleştireceğimiz dört adet yer belirleyelim. Belirlediğimiz yerleri tornavidayı kullanarak delelim ve tahtaları görseldeki gibi 2,5 cm uzunluğunda vidaları ve 1,5 cm uzunluğundaki vidayı kullanarak duralite sabitleyelim.
. Disk görevini görecek sert plastiği DC motorun miline takalım. 3 cm uzunluğundaki metal mili ise plastik tekerleğe takalım.
. Plastik tekerlekteki metal mili 5,5 cm uzunluğundaki tahtada bulunan deliğe yerleştirelim. DC motoru, silikon ve plastik kablo bağını kullanarak 4,5 cm uzunluğundaki tahtanın üstüne sabitleyelim.
. Tornavida ve 0,5 cm uzunluğundaki vidaları kullanarak anahtarı duralite sabitleyelim. Aynı şekilde silikonu kullanarak ikili pil yatağını duralite sabitleyelim. Görseldeki gibi iletken kablolar ile DC motor, anahtar ve ikili pil yatağı arasındaki bağlantıları yapalım. Kırmızı iletken kabloyu motorun (+) kutbuna, siyah iletken kabloyu motorun (-) kutbuna bağlayalım.
. Bir miktar suyu gıda boyası ile renklendirelim ve enjektörlerden birini renklendirilmiş su ile dolduralım. Şeffaf hortumu görseldeki gibi enjektörlerin ucuna takalım.
. Enjektörleri silikon ve kablo bağları ile görseldeki gibi tahtalara sabitleyelim. Ok işaretli etiketleri duralite yapıştıralım ve pilleri pil yatağına yerleştirelim.
Düzeneğimiz artık hazır. Anahtarı kapalı konuma getirdikten sonra enjektörün pistonunu itelim ve neler olduğunu gözlemleyelim.
Ne Oldu?
Düzeneğimizdeki anahtarı kapalı konuma getirdiğimizde pilde depolanan kimyasal enerji elektik enerjisine dönüşür. İletken kablolar ile DC motora iletilen elektrik enerjisi, motor miline bağlı diskin hızla dönmesini sağlar.
Enjektörün pistonuna uyguladığımız basınç, Pascal yasası doğrultusunda sıvının temas ettiği bütün noktalara aynen iletildiği için, ikinci enjektörün pistonunda bir kuvvet oluşturur. Böylece piston diski sıkıştırmaya ve yavaşlatmaya başlar. Bir süre sonra diske bağlı tekerleklerin hareketi tamamen durur.
İsveç’teki Lund Üniversitesinden Mikkel Brydegaard ve arkadaşları, sıtmaya karşı savaşta lidarlar kullanarak sivrisinek popülasyonlarının davranışlarını anlamaya çalışıyorlar.
Okulda Dünya'nın şeklinin geoit olduğunu öğrendik. Peki, bunun sebebi nedir? Bu etkinliğimizde bir gezegenin kendi ekseni etrafındaki dönme hareketinin şeklini nasıl etkilediğini inceliyoruz.
Elektrikli su ısıtıcısı, saç kurutma makinesi ya da elektrikli fırınların nasıl çalıştığını hiç merak ettiniz mi?
Ses günlük hayatımızın önemli bir parçası olmasına rağmen sesin ardındaki fiziksel süreçler dikkatimizi çekmemiş olabilir. Bu fiziksel süreçleri daha iyi anlayabilmek için sesi “görmeye” ne dersiniz?
2014 yılında Türkiye’nin kendi teknolojisini kullanarak fotovoltaik (FV) temelli güneş enerjisi santral ekipmanlarını üretmesi ve ihraç etmesi amacıyla MİLGES (Millî Güneş Enerjisi Santrali Geliştirilmesi) projesi başlatılmıştı.
Bu etkinliğimizde maliyeti uygun malzemeler ile iletken ve yalıtkan dedektör düzeneği tasarlıyoruz.
Deneyler köşesinin yeni etkinliğinde Faraday kafesinin çalışma prensibini ve günlük hayatımızda nerelerde kullanıldığını öğreniyoruz.
Bu etkinliğimizde maliyeti uygun malzemeler kullanarak sabit makaralar, kaldıraç ve tekerleklerden oluşan ve bir bileşik makine olan “lastik tekerlekli vinç” düzeneği tasarlayacağız.
Deneyler köşesinin bu etkinliğinde basit bir kondansatör tasarlayıp birçok elektrik devresinde kullanılan bu elektronik devre elemanının çalışma prensibini öğreniyoruz.
Yenilenebilir enerji kaynaklarının başında güneş enerjisi geliyor. Ancak güneş ışığından aldığı enerjiyi elektriğe dönüştüren geleneksel fotovoltaik gözeler sadece gündüzleri çalışıyor. Gündüzleri elde edilen enerjiyi geceleri kullanabilmek içinse başka enerji biçimlerine dönüştürüp depolamak gerekiyor.