Menstruasyon (ay başı) nedir?
Menstruasyon, gebe olmayan kadınlarda kanamanın eşlik ettiği düzenli endometrium (rahim içini döşeyen tabakanın) dışarı atılımıdır. Genellikle menstruasyon pubertede başlar ve menopoza kadar devam eder.
Menstruasyonun (ay başının) kaçıncı günlerinde yumurtlama olur?
Genellikle 28 günde (normal sınırlar 21 ile 35 gün arası) son bulan menstrüel siklus sonunda endometriumun kaybı oluşur. Siklusun başında hipofiz bezi hormonu olan folikül stimülan hormonu (FSH) overlerdeki pek çok folikülü (yumurtalar içeren hücreler) olgunlaşmak üzere harekete geçirir. Yumurta folikülleri endometriumu kalınlaştıran östrojen hormonu salgılar.
Ovülasyon (olgun yumurtanın folikülden atılışı) genellikle siklusun (adet döngüsünün) ortasında olur. 28 günlük düzenli bir siklusta bu tetikleme (yumurtanın folikülden atılışı) 14. ile 16. siklus günü arasında meydana gelir (bu 14. ve 16. günler adet kanamasının ilk gününden itibaren sayılmaya başlanan günlerdir). Boş folikül (korpus luteum olarak adlandırılır) progesteron hormonu üretir. Bu hormon endometriumun su tutarak kalınlaşmasını ve böylece döllenmiş yumurtanın dokuya yerleşimini sağlar. Gebelik oluşmazsa östrojen ve progesteron azalır. Ovulasyondan yaklaşık 14 gün sonra endometrium dökülür. Rahmin kasılmalarıyla doku sıvı ve kan eşliğinde vajina yoluyla atılır (adet kanaması oluşur) ve bu işlem bir ile sekiz gün sürer.
Kadınlarda yumurtlama dönemleri kadının kaç günde bir adet gördüğüne bağlı olarak da değişmektedir. Örneğin 28 günde bir adet gören kadınlarda adet kanamasının ilk gününden sayarak 14. gün yumurtlama günü olarak kabul edilirken, 30 günde bir adet gören kadınlarda adet kanamasının başladığı ilk günden sayarak 16. gün yumurtlama dönemidir veya 32 günde bir adet gören kadında ise adet kanamasının başladığı ilk günden sayılarak 18. gün yumurtlama dönemi şeklinde değerlendirilir.
Yumurtlama günleri belirtileri
Rahim ağzından gelen akıntının tipi, şekli ve miktarı normal akıntıya göre farklıdır. Vajinada yoğun kıvamlı olmayan, bol miktarda olan, şeffaf, kaygan ve iki parmak arasında yapışkan şekilde uzayan bir akıntı olur.
Rahim ağzının yapısal biçimi ve rahim ağzı kıvamı değişir. Adet günlerinin bitiminde normalde sert olan rahim ağzı, yumurtanın olgunlaşmasından 4-5 gün önce yumuşamaya başlar, parmakla dokunulduğunda vajinanın üst bölümünde kısmen hissedilir, ancak yumurtlama günlerinde rahim ağzı iyice yumuşar ve parmakla ulaşılamayacak derinliktedir.
Vücut sıcaklığı artar ve değişir. Vücut ısısı yumurtlamadan hemen önce ortalama yarım derece kadar artar ve yüksek kalır. Bazı kadınlar bu sıcaklık artışını hissetse de, bunu tespit etmede bir ısı ölçer daha yararlı olur. Bazal termometreler çoğu eczanelerde bulunur. Bu termometreler sabah uyanınca yataktan bile çıkmadan kullanıldığında daha doğru sonuç verir.
Yumurtlama döneminde ayrıca tek taraflı kasık ağrısı olabilir. Tek taraflı bu kasık ağrısı yumurtlamanın gerçekleşmesiyle birlikte aniden kaybolur. Yine bu dönemde bazı kadınlarda meme uçları başta olmak üzere memelerin genelinde dolgunluk, gerginlik ve hassasiyet oluşur.
Belirtileri dikkate alan kadınlar, yumurtlama günlerini hesaplamaktansa bu belirtileri takip ederek yumurtlama dönemlerini daha kolay anlayabilirler.
Not: Yumurtlama günlerini hesaplayarak hamile kalmayı planlamak çiftlere fayda sağlayabilir, ancak yumurtlama dönemlerini hesaplayarak hamilelikten korunmaya çalışmak hiç bir zaman yeteri kadar güvenli değildir. Bu nedenle hamilelikten korunmak için bu yöntemi denemeden önce bir kadın doğum uzmanından daha güvenli doğum kontrol yöntemleri hakkında bilgi almanız en doğrusudur.