Prim borcu yapılandırılıp emekli olunabilir mi?
7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, başta vergi ve sigorta prim borçları olmak üzere kamuya olan birçok borcun yeniden yapılandırılarak peşin veya 2 ayda bir olmak üzere 6, 9, 12 ve 18 eşit taksitte ödenmesine imkan sağlıyor.
4/b (Bağ-Kur) kapsamında sigortalı olanlar da gerek 2020 Ağustos ve önceki dönemlere, gerekse prim borçları nedeniyle daha önce durdurulmuş olan sigortalılık sürelerine ilişkin prim borçlarını Kanunun sağladığı imkanlardan yararlanarak ödeyebilecekler.
Bu bağlamda, emeklilik şartlarını sağlamalarına rağmen prim borçları nedeniyle emekli olamayanların, borçlarını yapılandırarak emeklilik başvurusunda bulunup bulunamayacakları ve emekli aylıklarının bağlanıp bağlanmayacağı merak ediliyor.
★★★
2020 Ağustos ve önceki dönemlere ilişkin prim borçlarını kanun kapsamında yapılandırarak, peşin veya iki ayda bir olmak üzere 6, 9, 12 ve 18 eşit taksitte ödemek mümkün.
Emekli aylığı bağlanabilmesi için ise sigortalıların yazılı istekte bulunduğu tarih itibarıyla genel sağlık sigortası primleri dahil, kendi sigortalılığı nedeniyle prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması gerekiyor. Sigortalının emeklilik başvuru tarihinde prim borcu bulunması ve söz konusu borcu başvuru tarihinden sonra ödemesi durumunda aylık, prim borcunu ödediği tarihi takip eden aybaşından başlatılıyor.
Bu bağlamda, 4/b kapsamındaki sigortalılıktan kaynaklanan prim borcu için yapılandırma başvurusunda bulunulduğunda, emeklilik başvurusunda bulunmak da mümkün. Ancak bu başvuru, borcun ödendiği tarih itibarıyla geçerli sayılarak, emekli aylığı borcun ödendiği tarihi takip eden aybaşından itibaren başlatılır.
Bu nedenle, yapılandırılan 2020 Ağustos ve önceki dönemlere ilişkin prim borçlarını taksitle ödemeyi tercih etme halinde, taksit ödemeleri bitmeden aylık bağlanmaz. Bu durumda emeklilik talebi de bir anlam ifade etmez. Emekli aylığının hemen bağlanması için yapılandıracak prim borcunun peşin ödenmesi gerekir. Böylece Yİ-ÜFE'ye göre hesaplanan tutarın da sadece yüzde 10'luk kısmı ödeneceğinden ayrıca avantaj sağlanır.
★★★
Emeklilik için durdurulan sigortalılık sürelerine ihtiyaç olması durumunda, durdurulmuş olan sigortalılık sürelerine ilişkin prim borçlarının da sigortalılık süreleri durdurulmamış gibi değerlendirilerek 7256 sayılı Kanun'a göre hesaplanmasını talep etmek mümkün. Ancak 7256 sayılı Kanun'a göre yeniden hesaplanan primler için taksitli ödeme söz konusu değil.
Durdurulan sürelerin sigortalılık süresi sayılması için 1 Aralık 2020 ila 1 Şubat 2021 (bu tarih dahil) tarihleri arasında SGK'ya başvurmak ve hesaplanan tutarları da en geç ilk taksit ödeme süresi olan 1 Mart 2021 tarihine kadar (bu tarih dahil) ödemek gerekiyor.
★★★
Sonuç itibarıyla, prim borcu nedeniyle emekli olamayan ve/veya emeklilik için durdurulan sigortalılık süresine ihtiyacı olan Bağ-Kur sigortalılarına emekli aylığı bağlanabilmesi için prim borçlarını yapılandırmaları yeterli olmayıp, yapılandırılan borcun ödenmiş olması gerekiyor.
Diğer yandan, geçmişteki borç yapılandırma dönemlerinde, prim borcu nedeniyle emekli olamayan Bağ-Kur'lular için kredi imkanı sağlanmıştı. Yapılandırdıkları borç tutarı, SGK ile yapılan protokol gereği, banka tarafından doğrudan SGK'ya ödenmiş ve emekli olabilmişlerdi. Banka tarafından ödenen borç da bağlanan emekli aylığından kesilmek suretiyle geri ödenmişti.
Şu anda da emeklilik şartlarını sağlamış olmakla birlikte, prim borcu nedeniyle emekli olamayan Bağ-Kur sigortalılarının benzer beklenti ve talepleri olduğunu SGK yetkililerine buradan duyurmuş olalım.