Ka'b b. Mâlik’in tebük seferi’ne katılmaması ile ilgili hadis hakkında bir değerlendirme
Abstract
Ka'b b. Mâlik, İkinci Akabe biatına katılmış, Bedir ve Tebük seferlerine katılmamış sahabilerin öncülerinden birisidir. Oğlu Abdullah, babasının ağzından aktardığı hadiste babasının ve ayrıca iki sahabinin Tebük Seferi'ne katılmama sebebini ve Müslümanların elli günlük boykotundan sonra Allah Teâlâ'nın tevbelerini kabul ediş sürecini anlatmıştır. Ka'b'ın, Tebük Seferi'ne katılmayıp tevbesini geciktirmesi ve Allah tarafından affedildiğine dair hakkında âyet nâzil olan üç kişiden biri olması bilinirliğini biraz daha artırmıştır. Tevbenin nasıl olması gerektiğinin en güzel örneği anlatılmış olmakla birlikte, bu hadis farklı alanlar için üzerinde çalışılması gereken bir rivayettir. Hadiste belirtildiğine göre, Ka'b b. Mâlik, İkinci Akabe biatına katılmayı Bedir'de bulunmaktan daha üstün görmektedir. Bu değerlendirmesinde de yalnız değildir. Bu rivayet sahabenin kendi aralarında da bir fazilet sıralaması yaptığını ve bu konuda bir birliğin olmadığını da göstermektedir. Bu makalede onun ifadelerinden yola çıkarak sahabenin fazilet derecelendirmesi incelenmiştir.Ka'b ve iki sahabi, Tebük Seferi'ne kendi ifadesine göre geçerli hiçbir mazereti olmamasına rağmen katılmamışlar ve bu konuda Hz. Peygamber'e hiçbir mazeret de söylememişlerdir. Tebük Seferi'ne katılmadığı halde mazereti olmayan başkaları da vardı. Bunların dışındakiler hatalarını hemen anlamışlar ve Hz. Peygamber'in savaştan dönmesini beklemeden tevbe etmişlerdir. Bu üç sahabi ise tevbeyi geciktirmişler ve bir hata işledim sonucuna katlanacağım deyip beklemeye başlamışlar ve sonuçta Allah tevbelerini kabul etmiştir.Kaab bin Malik, who joined the second Aqaba allegiance but did not participate in Tabuk expedition, was one of the pioneers of Badr. According to Abdullah, his son, quoted from his father’s mouth that the reason why he and two companions did not participate in Tabuk expedition and fifty day boycott of Muslims and Allah Almighty’s acceptance of their repentance. That he was forgiven by Allah for he did not participate in Tabuk as a result of delayed repentance increased his reputation slightly. Although it has been described the best example of how the repentance should be, this hadith needs to be studied in different terms. According to what is stated in the Hadith, Kaab bin Malik saw superior to participate in the Second Aqaba allegiance rather than Badr. He was not alone in this assessment. This rumor showed that there was a merit ranking between the companions and no unity on this issue. This article examines the virtues of companions and their merit ranking.Kab and two companions had not expressed any excuses for not joining Badr expedition. Moreover, they had not expressed their excuses to Prophet Mohammad (peace be upon him). There were also other companions who did not participate in Badr and also they had no excuses as well. Except for these three companions, all the companions had realised their mistakes and asked for forgiveness before Prophet Mohammad returned from the war. These three companions had delayed their repentance accepting that they made a mistake but Allah Teala accepted their repentance.