Kızılcık biyoaktif bitki bileşikleri ve antioksidanlar, özellikle flavonol polifenoller bakımından çok zengindir. Bu bitki bileşiklerinin çoğu meyvenin kabuk kısmında yoğunlaşır, kızılcık suyunda o kadar fazla değildir. Quercetin kızılcıkta en bol bulunan antioksidandır. Kızılcığın kabuk kısmında yoğunlaşan ursolik asit birçok geleneksel bitkisel ilacın bileşenidir ve güçlü anti-enflamatuar etkileri vardır.
Kızılcıkta bulunan A-tipi proantosiyanidinler, idrar yolu enfeksiyonlarına karşı etkilidir. İdrar yolu enfeksiyonları-özellikle kadınlarda- en yaygın bakteriyel enfeksiyonlar arasındadır. Buna çoğunlukla, mesanenin ve idrar yolunun iç yüzeyine yapışan bağırsak bakterisi Escherichia coli (E. coli) neden olur. A tipi proantosiyanidinler, E.coli’nin mesanenin ve idrar yolunun astarına yapışmasını önleyerek idrar yolu enfeksiyonlarına mani olur(9). Yapılan çalışmalar, kızılcık suyu içmenin veya kızılcık takviyeleri almanın hem çocuklarda hem de yetişkinlerde idrar yolu enfeksiyonları riskini azaltabileceğini göstermiştir. Mide kanseri dünya çapında kansere bağlı ölümlerin yaygın bir nedenidir. Helicobacter pylori (H. pylori) bakterisi enfeksiyonu, mide kanseri, mide iltihabı ve ülserlerin önemli bir nedeni olarak kabul edilmektedir.
Kızılcık, H. pylori’nin midenin astarına yapışmasını önleyerek mide kanseri riskini azaltabilecek A tipi proantosiyanidinler olarak bilinen benzersiz fito bileşikleri içerir. 189 yetişkin üzerinde yapılan bir çalışmada, günde 2 bardak kızılcık suyu içmenin H. pylori enfeksiyonlarını önemli ölçüde azaltabileceği görülmüştür. 295 çocukta yapılan bir başka çalışmada, 3 hafta boyunca günlük kızılcık suyu tüketiminin, enfekte olanların yaklaşık % 17’sinde H. pylori büyümesini bastırdığı bulundu(10). Kalp hastalığı dünya çapında önde gelen ölüm nedenidir. Kızılcıklar kalp sağlığı için yararlı olabilecek çeşitli antioksidanlar içerir. Bunlar antosiyaninler, proantosiyanidinler ve quercetindir. Yapılan çalışmalarında, kızılcık suyu veya ekstraktlarının çeşitli kalp hastalığı risk faktörleri için yararlı olduğu kanıtlanmıştır. Bunlar: HDL (iyi) kolesterol seviyesini arttırmak(11), diyabetli kişilerde LDL (kötü) kolesterol seviyelerinin düşürmek, kalp hastalığı olan kişilerde damar sertliğini azaltmak, kan basıncını düşürmek ve homosistein’in kandaki seviyesini düşürerek kan damarlarındaki iltihaplanma riskini azaltmaktır.
Prof. Dr. Zafer AYVAZ