Siz okuyucularımıza ekseriyetle yeni yayınlanmış kitapları tanıtmaya gayret gösterirken, bu sefer farklı bir şey yapacağım. 1942 yılında basılmış bir eserden bahsedeceğim: Merhum Sadeddin Nüzhet Ergun'un müthiş eseri, Türk Musikisi Antolojisi.
Merhum yazar, ömrü vefa etmediği için, ancak tasarladığı 3 bölümden ilki olan “Dini Eserler”i iki cilt halinde yayınlayabildi. Yılmaz Öztuna'nın Türk Musikisi Ansiklopedisi'nde, Sadeddin Heper'den naklen belirttiğine göre, antolojinin “Dindışı Eserler” kısmının müsveddelerinin tamamen hazır ve Bayezid Kütüphanesi'nde Ergun'un odasında duruyormuş. Şöyle ekliyor Öztuna: “Halbuki daha önce Rıfkı Melül Meriç bana, müsveddelerin tekemmül etmemiş olduğunu, kendisi üzerinde çalışarak yayınlamak istediğini söylemişti.” Tabii ansiklopedinin yayın tarihinin 1969 olduğu göz önüne alınırsa, bu bilgilerin güncelliğini yitirmiş olduğu aşikârdır. Bu durumun aydınlatılmasını ve bu müsveddeler eğer hazırsa acilen işinin ehli tarafından yayınlanmasını bekliyoruz.
Ergun'un antolojinin önsözünde belirttiğine göre, ıstılahların açıklanacağı lügatçeden müteşekkil olmasını tasarladığı 3. cilde dair ise elimizde açık bir bilgi yok. Ergun'un bu lügatçeyi hiç tamamlamadığını, fakat ilk 2 cildin müsveddelerini hazırlarken lügatçeyle ilgili notlar tutmuş olabileceğini tahmin ediyoruz.
Eserde her bölümde bir asır inceleniyor; o asrın dinî musiki ortamı ve bu alanda uğraşmış müzisyenleri inceleniyor, bazıları hakkında hayli geniş malumat veriliyor. İlâhî güfteleri de her bölümün malûmâtının ardından, makamına göre alfabetik olarak sıralı halde veriliyor. Çok kritik dipnotlarla eser daha da zenginleşiyor. Uzun zaman aşılması pek mümkün olamayacak derecede kapsamlı ve yoğun bir eser.
Kitapta Arapça güfteli (tesbih, şuğl gibi) eserlerin güfteleri Arap harfleriyle yazılmış. Bu, güftenin orjinalliğini koruması açısından isabetli; fakat günümüzde musikiyle uğraşanların ekserisinin Arapça bilmediğini düşünürsek dezavantaja dönüşüyor. Temennîmiz, musiki uzmanlarımızın Arapça ve Farsça'nın “hakkını vererek”, bu gibi dezavantajları ortadan kaldırması.
Kitabı günümüzde sahaflardan bile temin etmek zor. İnternetten yaptığım kısa bir araştırmada, 2. el kitap satışı yapan sitelerde satıldığına rastladım. Muhakkak ki sahaflarda da rastlanır. Temennîmiz bu çok kıymetli eserin tekrar basılarak daha çok kişiye ulaşmasının sağlanması ve yayınlanmamış/ tamamlanmamış kısımlarının gün ışığına çıkarılmasıdır. Her şeyde olduğu gibi musiki ilminde de tekâmülümüz, daka fazla okumak, araştırmak ve kaynaklara ulaşmakla mümkün olacaktır.