Memedeki kitlelerin iyi huylu yada kötü huylu kitlelerin %80’i kadınların kendisi tarafından ya tesadüfen, ya da kendi kendine meme muayenesinde keşfedilmektedir. Bu yüzden her kadının kendi kendine meme muayenesini iyi bilmesi ve her ay uygulaması gerekir.
Kendi kendine meme muayenesi ne demektir ve neden yapılmalıdır?Kendi kendine meme muayenesi, göğüslerde yumru, şişlik, kalınlaşma gibi, kanser belirtisi olabilecek değişiklikleri kişinin kendi başına kontrol etmesi demektir. Meme kanserinin erken evrelerde teşhis edilebilmesi sayesinde hastalıktan sağ kalabilme şansı çok daha yüksektir. Tüm meme kitlelerinin %80’i iyi huylu olmasına rağmen, kendi kendinize yapabileceğiniz düzenli bir meme muayenesi ile tehlikeli olabilecek değişiklikleri erken dönemde yakalayabilirsiniz.
Kendi kendine meme muayenesi ne zaman yapılmalıdır?
Göğüslerinizi ayda bir kere, adetinizin bitiminden 3 ila 5 gün sonra muayene etmelisiniz. Artık adet görmüyorsanız ve menopozdaysanız; meme muayenenizi her ayın aynı günü, örneğin ayın birinci günü veya sizin için hatırlanması kolay bir tarihte yapınız. Her muayenede, göğüslerinizin hatlarına ve kıvamına alışacak ve değişikliklere karşı daha uyanık olacaksınız.
Kendi kendine meme muayenesi nasıl yapılır?
Meme muayenenizi yapabilmeniz için aşağıda tarif edilen basamakları izleyiniz.
Ayna karşısında:
1. İyi aydınlatılmış bir odada, yeteri kadar geniş bir aynanın önünde belden yukarınız çıplak olarak durunuz. Her iki göğsünüz eşit şekil ve büyüklükte değilse hemen korkmayınız; çünkü çoğu kadında böyledir. Kollarınız yanlarda serbest olarak dururken, göğüslerinizin büyüklüğünde, şeklinde, dokusunda veya cildinde herhangi bir farklılık olup olmadığına bakınız. Ciltte büzüşme, renk değşimi, gamze oluşumu veya hassas ve ağrılı bir bölge olup olmadığını araştırınız. Aynı şekilde meme başlarında herhangi bir renk değişimi, soyulma veya meme başının yönünde bir değişiklik olup olmadığını gözleyiniz.
2. Daha sonra, göğüslerinizin altındaki kasları sıkılaştırmak amacıyla, ellerinizi kalçalarınıza koyup sıkıca bastırınız. Her iki yana dönerek göğüslerinizin dış kısımlarını da gözleyiniz.
3. Bir sonraki aşamada, aynanın karşısında öne doğru eğiliniz. Omuz ve dirseklerinizi, göğüs kaslarınızı sıkılaştırmak amacıyla, öne doğru döndürünüz; göğüsleriniz öne doğru düşecektir. Bu esnada, göğüslerinizdeki, şekil ve dış hat değişikliklerini araştırınız.
4. Şimdi, ellerinizi başınızın arkasında birleştirip sıkıca kavrayınız ve öne doğru sıkıca itiniz. Her iki yana dönerek göğüslerinizin dış yüzlerini de kontrol ediniz. Göğüslerinizin alt yüzlerini de gözlemlemeyi unutmayınız. Bu bölgeyi görebilmek için göğüslerinizi elleriniz ile kaldırmanız gerekebilir.
5. Meme ucundan herhangi bir akıntı olup olmadığına bakınız. Bunun için işaret ve baş parmağınızı meme başının çevresindeki bölgeye yerleştiriniz ve meme başını bitişine doğru çekiniz; herhangibir akıntı olup olmadığını gözleyiniz. Bu işlemi diğer göğsünüz için de tekrarlayınız.
İlk ilişkide kanama olması:
Kadının ilk cinsel ilişkisi sırasında az miktarda kanama ve ağrı olması normaldir, bu kanamanın uzun sürmesi ve her ilişkide sürekli tekrarlaması ve şiddetli kasık ağrısı eşlik etmesi normal değildir, doktora başvurmayı gerektirir. İlk ilişkiden hemen sonraki günlerde ikinci ve üçüncü ilişkilerde kızlık zarındaki (hymen) yırtık tekrar hasarlanabileceği için kanama tekrarlayabilir, bu durumda 1-2 hafta ilişkiye ara vermek zarın iyileşmesini sağlar. Eğer ara vermeye rağmen kanamalı cinsel ilişki oluyorsa dikiş gerektiren büyük bir yırtık olabilir, doktora başvurmak gerekir.
Tedavi:
Tedavi kanamaya yukarıdaki durumlardan hangisi sebep olmuşsa ona göre planlanır. Yukarıdaki sebeplerin tedavileri ilgili konularda anlatılmıştır.
Cinsel ilişki sırasında kanamaya neden olan rahim ağzında veya vajinadan iyşş huylu bir lezyon varsa (polip gibi) genellikle lokal anestezi altında bunun küçük bir operasyonla alınması yeterli olur. İdrar yolları ile ilgili bir patolojiden dolayı gelen kanama varsa üroloji uzmanına konsültasyon yapılır. Rahim ağzı ile ilgili şüpheli durumlarsa smear testi yapılır.
CİNSEL İLİŞKİ SIRASINDA VEYA SONRASINDA KANAMA, LEKELENME
Adet zamanı olmamasına rağmen cinsel ilişki sırasında veya sonrasında kanama olması anormal bir durumdur ve kesinlikle doktora başvurmayı gerektirir.
Sebepleri:
– Vajinal enfeksiyon (vajinit)
– Vajina içerisinde bir lezyon
– Cinsel yolla bulaşan hastalıklar
– Cinsel ilişki sırasında vajinada yırtılma oluşması
– Erkeğin penisinden olan bir kanamanın vajinaya bulaşmış olması nadiren yanıltabilir ve kanamanın vajinadan olduğunu düşündürebilir
– Semende (menide) kan olması da aynı yanılgıya düşürebilir
– Servisit (rahim ağzı iltihabı)
– Servikal polip
– Servikal erozyon (rahim ağzında yara)
– Kanama bozuklukları ve bazı kan hastalıkları
– Rahim veya özellikle rahim ağzı kanseri de bu duruma sebep olabilecek en ciddi durumlardan birisidir. Rahim ağzı kanserinin bazen ilk belirtisi ilişki sonrası kanama olabilir.
– Nadiren idrar yollarından gelen kanama da vajinadan geliyor sanılarak yanılgı yaratabilir
– Gebelik varken ilişki sırasında kanama olması düşük tehtidi olabilir ve ileri gebelik aylarında bebeğin eşinin önde olması gibi durumlarda da ilişki ile kanama olabilir.
Hangi sebeple olursa olsun ilişki sonrasında kanama olması hemen doktora başvurmayı gerektiren şikayetlerden birisidir. Detaylı bir jinekolojik muayene ve bazı tahliller, ultrason sonrasında sebep aydınlatılacaktır.
İlişki sırasında kanamaya eşlik eden bir kasık ağrısı veya karın ağrısı varsa derhal doktora başvurmak gerekir. Yumurtalık kistleri ve kadın genital organları ile ilgili patolojiler ağrıya neden olabilir.
İlişkide kahverengi leke veya akıntı gelmesi:
Cinsel ilişki sırasında kahverengi veya kırmızı renkte akınrı veya lekelenme gelmesi aynı kanama olması gibi değerlendirilir, sebepleri ve tedavisi benzerdir. Beyaz veya sarı renkte akıntı olması ise genellikle enfeksiyona veya normal akıntıya bağlıdır. İlişki sırasında bir miktar berrak ve kokusuz akıntı olması normaldir. Ancak akıntı kahverengi veya kırmızımsı renkte ise, kötü kokulu ise doktora başvurmak gerekir.
İlk ilişkide kanama olması:
Kadının ilk cinsel ilişkisi sırasında az miktarda kanama ve ağrı olması normaldir, bu kanamanın uzun sürmesi ve her ilişkide sürekli tekrarlaması ve şiddetli kasık ağrısı eşlik etmesi normal değildir, doktora başvurmayı gerektirir. İlk ilişkiden hemen sonraki günlerde ikinci ve üçüncü ilişkilerde kızlık zarındaki (hymen) yırtık tekrar hasarlanabileceği için kanama tekrarlayabilir, bu durumda 1-2 hafta ilişkiye ara vermek zarın iyileşmesini sağlar. Eğer ara vermeye rağmen kanamalı cinsel ilişki oluyorsa dikiş gerektiren büyük bir yırtık olabilir, doktora başvurmak gerekir.