Hidrosiyanik asidin tuzu veya esteri olan çok güçlü bir zehir.
Uluslar arası adı => Cyanide
Grubu => Inorganik
Kısaltmaları => Siyanur CN+ Sodyum Siyanur NacN
Herhangi bir şekilde görülebilen zararlı bir maddedir. Hidrocyanide gibi gaz şeklinde görülebileceği gibi, potasyumcyanide gibi katı olarak da muhafaza edilebilir. Bilinen en tehlikeli zehirlerden biridir, 0,2 gr siyanür, 70 kg ağırlığında bir insanıın bir kaç dakika içinde ölümüne sebep olabilir. Karbon monoksit gibi, hücresel asfeksi yoluyla ölüme yol açar. Metalurji endüstrisinde de kullanılmaktadır. Metaller ve organik maddelerle reaksiyona ve etkileşime girebilmektedir. Laboratuvar ortamında elde edildiği gibi, doğal ortamda da bazı bakteriler, mantar türleri ve yosun türleri tarafından salgılanmaktadır ve bazı besin maddeleri ile bitkiler de düşük miktarda siyanür içermektedir.
Siyanur İçeren Meyveler
Elma, kiraz, şeftali, kayısı ve erik gibi meyvelerin çekirdeklerinde siyanogenetik glikozid bulunmaktadır. Çocuklarda 5-25 çekirdek, ölüme sebep olabilmektedir.
Siyanur Kullanım Alanları
- Sodyum siyanür esas olarak maden endüstrisinde altın ve diğer değerli metallerin özümlenmesi için kullanılır. Bu uygulama, sodyum altın siyanür tuzu (veya altın sodyum siyanür) ve sodyum hidroksit üreten altın metali oksitlemek ve hava (oksijen) ve su varlığında çözülmeye neden olan siyanür için altının (I) yüksek afinitesini sömürür.
- Benzer bir proseste, potasyum altın siyanür (KAu (CN) 2) üretmek için potasyum siyanür (KCN, sodyum siyanürün yakın bir akrabası) kullanılır. Bu ekstraksiyon prosesi için başka yöntemler mevcut değildir.
- Siyanürden, siyanürik klorür, siyanojen klorür ve birçok nitril de dahil olmak üzere ticari açıdan önemli bazı kimyasal bileşikler türetilmiştir.
- Organik sentezde, güçlü bir nükleofil olarak sınıflandırılan siyanür, farmasötik maddeler de dahil olmak üzere pek çok özel kimyasalda yaygın olarak bulunan nitriller hazırlamak için kullanılır.
- Oldukça toksik olduğu için sodyum siyanür, yasadışı siyanür balıkçılığı ve entomologlar tarafından kullanılan kavanoz toplama gibi hızlı bir şekilde öldürmek veya sersemletmek için kullanılır.