Esperanto: Kelimelerle komünizm...
Gregor Benton'un "Kelimelerle Komünizm" başlığıyla Jacobin'de yayınlanan makalesini Muzaffer Ege Alper'in çevirisiyle okurlarımızın ilgisine sunuyoruz.
25-05-2017 12:54
Babamın yabancı dillere olan ilgisi, otobüs muavinliğini bırakıp Franko’ya karşı savaşmak için İngiliz kanalını geçtiği ve böylece, bir komünist olduğunda başladı. Katalonya’da bir savaşçı ona eğer uluslararası tugaylar Esperanto bilselerdi mücadelenin daha başarılı olabileceğini söylemiş. Parti okulunda birisi Esperanto’yu ‘küçük burjuva’ olarak tanımlayınca oldukça şaşırmış ve hayal kırıklığına uğramış. Bana daha sonra: ‘Yanılıyorlar, bu aslında çok iyi bir fikir. Bu kelimelerle komünizm demek. Bir gün herkes bunu konuşacak’ demişti.
Evrensel bir dil fikrine hayran kalmıştım. Dilin yaratıcısı onu basit olacak şekilde tasarlamıştı, ve sadece üç ay içinde bu dili öğrenebilmiştim. 2011 yılında Katalan Esperanto birliği beni, uluslararası tugayları anma konuşması vermem için, Montjuïc mezarlığındaki anıta çağırdı. Babama atfen bir konuşma istediler, ben de konuşmayı Esperanto dilinde yaptım.
Yirminci yüzyıl başında devrimciler bu dili benimsemişlerdi, onu uluslararası dayanışmayı sağlayacak bir araç olarak görüyorlardı. Esperanto, o umutlarla birlikte, faşist ve bazen de komünist devletlerin saldırısı altında ortadan kayboldu; ancak anısı korunmaya değerdir.
UMUTLU OLAN
Leizer Ludwik Zamenhof (1859–1917) Esperanto’yu evrensel bir ikinci dil olması için yarattı. Litvanyalı bir yahudi olan Zamenhof, Rus işgali sırasında büyüdü ve Yahudiler, katolik Polonyalılar, ortodoks Ruslar ve protestan Almanlar arasındaki gerginliğin tanığı oldu. İletişim sorunlarını bu gerginliklerin nedeni olarak gördü.
İlk önceleri, Yidiş (eski ibranice) dilini standartlaştırmayı ve Rus imparatorluğundaki Yahudilerin birliğini sağlamayı hedefledi. Ancak daha sonra bu çalışmasını bırakıp, evrensel bir dil için çalışmaya başladı ve adını ‘umutlu olan’ koydu.
Projenin temelini oluşturan şey, Zamenhof’un dilleri kendi başına bir amaç değil, dünya barışına ve karşılıklı anlayışa hizmet edecek bir araç olarak görmesidir.
‘Fundamento de Esperanto’ (Esperanto’nun Temelleri) kitabını 1905 yılında yayınladı. Dilde basitliği, etkinliği ve estetiği vurguluyordu. Sadece onaltı dilbilgisi kuralı vardı, yazımı fonetik, isimler cinsiyetsiz ve fiiller çekimsizdi. Bu dili sınamak ve genişletmek için İncil, Shakespeare, Moliere ve Goethe’den çeviriler yaptı.
Esperanto Yidiş ve Yahudi İspanyolcası ile bazı ortak özelliklere sahiptir. Bazı çalışmalar önemli bir Yidiş etkisi tespit eder, ancak Zamenhof bundan hiç bahsetmez.
Esperanto’nun kelime dağarcığı, yirmi birinci yüzyıl enternasyonalistleri için bir sorun yaratmaktadır, çünkü bu kelimeler tamamen Avrupa dillerinden geliyor. Bu nedenle uzmanlar daha başka yapıntı diller oluşturdu, örneğin Avrupa kaynaklı olmayan kelimeler de içeren Lingwa de Planeta, ama Esperanto önde gelen bir yapıntı dil olmaya devam ediyor.
Ido, Interlingue ve Interlingua gibi yapıntı diller küçük topluluklarda da olsa yaşamaya devam edebildiler, ancak sadece Esperanto uzun bir süre boyunca popülerliğini koruyabildi. Bugün bir milyon insan biraz da olsa bu dili konuşabiliyor. Dil istikrarlı bir büyüklüğü olan uluslararası bir toplulukta yaşamaya devam ediyor.
Milletler Cemiyeti, ikincil bir ortak dil fikrini destekledi ve 1954’de UNESCO ‘Universala Esperanto-Asocio’ya (Evrensel Esperanto Birliği, UEA) danışmanlık statüsü verdi. Birçok protestan ve katolik cemiyet Esperantonun dini amaçla kullanılmasına tolerans gösterdi. Baha’i inanışının kurucusu yapıntı dil fikrini destekledi, takipçilerinin bir kısmı Esperanto’yu tercih ederken diğerleri Interlingua’ya yöneldi.
Karşıtları Esperanto dilini yapay ve köksüz olmakla suçlar. Ancak diller söz konusu olduğunda yapay ve doğal ayrımını belirlemek zordur. Melez diller de ‘yapıntı’dır, belirli bir zaman ve coğrafyada oluşurlar, ancak bir kısmı, tartışmasız doğal dil olan, kırma dillere (creole) dönüşüler. Dil reformcuları modern Çince’nin sesbilim, biçimbilim, dilbilgisi ve kelimelerinin çoğunu sonradan icat etmişlerdir. Edebiyatçılar da çoğu zaman ana dillerini yap-boz gibi şekillendirirler, Shakespeare’in ürettiği sayısız yeni kelime buna örnektir. Sonradan üretilen kelimeler ‘doğal kelimeye’ dönüşebiliyorsa, diller için de neden aynısı geçerli olmasın?
Daha ileri gidersek, Esperanto’nun köksüz olduğu iddiası da yanlışdır. İki bin civarı kişi bu dili anadili olarak konuşur ve böylece bunu kırma dil (creole) statüsüne getirir. Yüz binden fazla dergi, otuz binden fazla kitap ve birçok film bu dildedir.
Zamenhof, Esperanto’yu etnik dillerin yerini alması için değil, tersine ikincil bir dil olarak onu desteklemek için oluşturmuştur. Bugün UEA’nın 121 ülkeden 15000’den üyesi vardır ve senelik kongreler düzenlenir. Son yıllarda katılım büyük ölçüde sabit kalmıştır, örneğin 2016’daki Slovakya kongresine 1252 kişi, bir önceki Fransa kongresine ise 2698 kişi katılmıştır. Üye sayısında ise bir düşüş görülmektedir.
ESPERANTO VE DEVRİM
Enternasyonalist ve barışçıl yanı nedeniyle, Esperanto anarşistler, sosyalistler ve komünistler için bir çekim merkezi oldu. Faşist rejimler bu dilin devrimci karakterini farkettiler ve onu baskı altına aldılar.
Birinci dünya savaşı sırasında UEA tarafsızlığını ilan etti ve savaş taraftarı basın tarafından ulusal hainler olarak nitelendirildi. Bazı üyeler ise zaman içinde milliyetçiliğe ödün vermeye başladı.
1921’de, kızıl ve işçi Esperantocular, Sennacieca Asocio Tutmonda’yı (SAT, dünya milletsizler cemiyeti) kurdular ve onu sınıf savaşına adadılar. Esperanto’nun resmi renginin yeşil olması nedeniyle bunu ilk kızıl-yeşil parti olarak görebiliriz. SAT tüm sol partilerden üye kabul etti ve onu kapiikincilzme ödün vermek ve enternasyonalizme ihanet etmekle suçlayarak UEA’dan ayrıldı.
İlk başlarda SAT Sovyet Esperanto Birliği (SEU) ile yakın ilişkideydi. Bazı Sovyet Esperantocuları dünya genelinde her çeşit devrimciyi aralarına kabul etmeyi savunurken, Moskovaya bağlılık temel kriter oldu.
SAT’ın milletsizlik fikri bazı Sovyet Esperantocularına hitap ediyordu ve bu iki grup ortaklaşabildiler. Ancak zaman içinde Sovyetler birliği SAT komünistlerini diğer partilerle işbirliği yapmakla suçlamaya başladılar. 1920’ler sonunda, Rusya dışındaki bir kısım SAT üyeleri örgütten ayrılıp Moskova çizgisine yakın Internacio de Proletaj Esperantistoj’u (Enternasyonel Proleter Esperantocular) kurdular. Sovyet Marksizminin milletsizlik kavramına karşıtlığı ve SAT içindeki giderek belirginleşen Sovyet karşıtı hat bu ayrışmaya neden oldu.
Anarşist Esperantocular ve yakın gruplar, İspanya iç savaşı sırasında milletsizlik fikri savunusu yaptılar. İkinci dünya savaşı sırasında SAT yoğun bir uluslararası baskıya maruz kaldı ve 1945’den itibaren siyasi/sosyal faaliyetleri geri plana atarak yayıncılığa odaklanmaya başladı. Her ne kadar SAT, Esperanto’yu toplumsal hareketlere entegre etmek istediyse de, örgütün savaş sonrası en büyük başarısı Plena Ilustrita Vortaro’yu (Çizimli Büyük Sözlük) basmak oldu.
Ulrich Lins’in ‘tehlikeli dil’ olarak gördüğü Esperanto’yu, birçok diktatör yok etmeye çalıştı. Tabii ki devletlerin azınlık dillerini yok etmeye çalışması yeni bir şey değil. Esperanto ise bu çeşit saldırılara özellikle hassastı, çünkü kullanıcıları coğrafi olarak dağınıktı.
Hitler Esperantocular sadece barışçıllıkları veya solculukları nedeniyle değil, Yahudi kurucuları nedeniyle de devletin düşmanı ilan etti. Kavgam kitabında, Esperanto’yu ‘gizli dil’ olarak anmış ve Yahudilerin silahı diyerek lanetlemiştir.
Hitler’in iktidara gelmesinden iki sene sonra, Alman Esperantocu dergisi Der deutsche Esperantist kapatılmıştır. Martin Bormann Esperanto’ya ‘kırma dil’ diye saldırmıştır. Heinrich Himmler, Esperanto cemiyetlerini dağıtmış, Reinhard Heydrich ise onları yok etmeye başlamıştır. Nazi taraftarı bir Esperanto cemiyeti kısa süreliğine kurulsa da hemen kapatılmıştır.
Bir kısım Esperantocu Nazi karşıtı direnişe katıldı, diğerleri ise gizli olarak toplanmaya devam etti. Birçoğu toplama kamplarında öldürüldü, aralarından bir kısmı bu kamplarda Esperanto öğretmeye devam etti, bazıları ise intihar etti. Hitler’in askerleri doğuya yürüdüklerinde Zamenhof’un oğlunu kurşunladılar, kızı ise kamplarda öldü.
Diğer faşist liderler Hitler’i örnek aldılar. Portekiz ve İspanya Esperanto’yu dilin saflığına tehdit oluşturduğu bahanesiyle yasakladı. İtalya’da Esperanto 1941’e kadar yaşamaya devam etti, ama o tarihte Roma radyosu Esperanto yayınlarını durdurdu.
Sovyetler birliği Esperanto’ya yıllar boyu destek verdikten sonra, şiddetle bastırmaya başladı. Çoğu Sovyet Esperantocusu 1917 devrimini olumlu karşıladı ve Esperanto’yu proleteryanın enternasyonel dili olarak gördü.
Bazı Sovyet Esperantocular Proletkult akımı ile ortaklaştılar ve yeni kültürün yeni bir dil gerektirdiğini iddia ettiler. Kısa bir süre için, Esperanto okullarda ve fabrikalarda öğretilecek gibi oldu. Ancak 1921’de uluslararası ikincil dil konusunu araştırmak için kurulan Komünist Enternasyonal komisyonu Esperanto yerine Ido dilini destekleme kararı aldı. Buna rağmen Esperanto büyümeye devam etti. Sovyetler birliği bu dilde de yayın ve propaganda yapmaya devam etti.
Enternasyonalizm politikasından ‘tek ülkede sosyalizm’ anlayışına geçiş ise Esperanto için iyi sonuçlanmadı. SEU kapatıldı ve 1937-38 yıllarındaki çalkantılı dönemde yabancı ajanların, Siyonistlerin ve Trotskistlerin etkisine açık oldukları şüphesi nedeniyle bazı SEU üyeleri hapsedildi ya da idam edildi. İkinci dünya savaşı sonrası doğu Avrupa ülkelerinde de Esperantocular benzer bir baskıya maruz kaldı.
1950’lerde Sovyet bloğu ülkelerindeki Esperantocular, Esperanto yasağına karşı tepkilerini belirtmeye başladı. Sikinciln’in ölümü sonrası, Esperanto cemiyetinde bir canlanma başladı, ve Esperantocular Moskova’nın barış politikasından ustaca yararlanmayı başardılar. UEA ile bağlar yeniden kuruldu ve devlet ödenekleri alınmaya başladı. Bugün Rusya ve doğu Avrupa’daki Esperanto cemiyetleri diğer ülkelerdekilerin çoğundan büyüktür.
Çinli anarşistler, diğerlerinin Çinceyi basitleştirme kampanyalarına cevap olarak, Esperanto’yu ikincil bir dil olarak kullanmayı önermişlerdir. Tokyo ve Paris’deki bazı Esperantocular bu sayede Çin’in dünya ile bağını kurarken, Çinceye dokunmayarak Çin’in kültürel özünü de korumuş olacaklarına inanıyorlardı. Daha radikal olan diğerleri Çinceyi tamamen kaldırarak yerine Esperanto’yu geçirmeyi öneriyordu.
Yurtdışındaki Çinliler arasındaki Esperanto çılgınlığı zamanla sönerken, anayurttaki Esperantocular önemli aydınları etkilemeyi başardılar. Onlara göre Esperanto bir yandan enternasyonalizmi yaratırken, diğer yandan Çincenin zorluğundan kaynaklanan düşük okuma yazma oranıyla mücadeleye yardım edecek ve Çin halkına aydınlanma getirecekti. Yazılı Çinceyi Latin alfabesine taşıma mücadelesine de çok sayıda Esperantocu katıldı.
Çin’deki komünistler de Esperanto öğrendiler ve Japon işgali sonrası uluslararası dayanışma oluşturma amacıyla bunu kullandılar. Japon Hasegawa Teru Çin’e gitti ve Klara çevresine (bu isim hem Zamenhof’un eşi Klara hem de meşhur Marksist kuramcı Clara Zetkin’e atfen konulmuştur) katıldı. Hasegawa burada Çinli kadınlara proleter Esperanto edebiyatı öğretmeye çalıştı ve Japonya’daki dostlarına işgal karşıtı boykot örgütlemeleri çağrısında bulundu.
Komünist hükümet dil reformundaki katkılarından dolayı Esperantocuları ödüllendirerek, devlet okullarında Esperanto öğretmelerine izin verdi. Sovyetlerdekine benzer olarak bu destek de çok uzun sürmedi. 1950 başlarında Esperantoculara baskı başladı, ancak daha sonra tekrar destek verildi. Kültürel devrim sırasında uluslararası bağları nedeniyle, yabancılarla bağ kuran diğer Çinliler gibi, yeniden baskı gördüler.
Ancak genele bakıldığında Kültür devrimi Esperanto’nun yaygınlaşmasını sağladı. Bu dildeki radyo yayınları sıklığı arttı, ‘Halkın Çini’ gibi Esperanto dilinde yayınlar ve edebiyat gelişti. Radyoculuk ve yayıncılık alanlarındaki kadro eğitimlerinde Esperanto dili eğitimine de yer verildi.
Pekin’deki Esperanto birliğinin sayımına göre bir noktada, Çin’de dört yüz bin kişi Esperanto konuşabiliyordu. Bugün dahi bazı üniversitelerde Esperanto öğretimine devam ediliyor. Çin’in dünyaya açılma politikası sonrası ise bu rakam giderek düştü ve yerine İngilizce eğitim yaygınlaştı. Buna rağmen bazı radyo istasyonları hala Esperanto yayın yapmaya devam ediyor.
KELİMELERİN KURDUĞU KÖPRÜ
Esperanto’nun bir geleceği var mı, yoksa o yaşayabilmek için çok mu ütopik? Batıdaki emek hareketlerindeki gerileme ve doğuda komünizmin çöküşü, Esperanto’nun doğal desteklerini ortadan kaldırdı. Onun yaşamak için en büyük umudu, dilbilimci Ross Perlin’in söylediği gibi, ‘bazı derslerde ve kongrelerde bir araya gelen bir grup çok dilli şamatacının diasporası’ olmaktan ibaret mi?
Esperanto, uluslararası alanda Fransızcanın gerilediği ama İngilizcenin henüz yerleşmediği, yirminci yüzyıl başında bir patlama yaşadı. Bugün İngilizce dünyanın en yaygın kullanılan dili konumunda, rakipleri arasında yükselen Çince, İspanyolca ve Arapça devleri var. İngilizce eğer bir gün birincilik koltuğundan düşerse, bu diğer mega-diller ile girişilen mücadele nedeniyle olacak. Bu sırada Esperanto gibi küçük dillerin de belki bir yaşama şansı olabilir.
Bazı dilbilimciler İnterneti, kaybolmakta olan bu dillerin kurtarıcısı olarak görüyor. Diğerleri ise ancak gerçek yaşamda kullanım sayesinde bunların yaşayabileceğini. Esperantocular için sayısal devrim, dilin tarihsel gelişimine uygun duruyor.
Esperanto fiziksel topluluklar yoluyla değil, coğrafi olarak kopuk cemiyetlerin mektup, telefon ve toplantıları yoluyla gelişmiş bir dil. Bugün İnternet yeni Esperantocuları forumlar ve sosyal medya aracılığıyla bağlıyor. Bu ortamlar gençlerin katılımını özendiriyor.
Gençlerin dar kafalı bir yerelciliği terk ettikleri günümüzde, Esperanto yeni bir sıçrama yapabilir. Çok sayıda blog Esperantocu kitapların, oyunların, müziklerin ve mizahın tanıtımını yapıyor. Duolingo, lernu! gibi servisler bu dilin öğrenilmesini kolaylaştırıyor. Bugün eskiden hiç olmadığı kadar insan Esperanto öğreniyor.
Bu ikinci Esperanto dalgası ilkiyle rekabet halinde değil. Geleneksel kanat, sanal kanatı destekliyor ve sayısal Esperantocular eskiden yazılan analog kılavuz, sözlük ve edebiyattan yararlanmaya devam ediyorlar.
Zamenhof, Esperanto’nun ‘farklı etnik kimlikler ve geleneklerden insanlar arasındaki duvarları yıkabileceğini’ düşünmüştü. Bu değerler, hümanizm, enternasyonalizm ve sosyalizm bugün hala kritik önemdedir.
O dili ırmak kenarında duran bir kalasa benzetirdi, gün gelir ve o kalastan bir köprü yapılabilir. Bugün ufukta bir köprü görünmese de, Zamenhof’un bu düşünün sonu gelecek gibi de gözükmüyor.
*Makalenin orjinaline buradan ulaşablirsiniz.
İLGİLİ HABERLER
İngiltere'de patlama
İngiltere'nin Leicester kentinde bir binada büyük çaplı patlama meydana geldiği bildirildi.
26-02-2018 00:05
İngiliz polisi, Leicester şehrinin Hinckley Road bölgesinde bir binada büyük çaplı bir patlama olduğunu bildirdi. Patlamanın olduğu yerde bir binanın çöktüğü belirtiliyor. Yetkililer tarafında konuya ilişkin henüz net bir açıklama yapılmadı.
Olay yerine çok sayıda ambulans ve itfaiye ekiplerinin gönderildiği öğrenilirken, patlamayla ortaya çıkan alevlerin ve dumanın gökyüzünü kapladığı ifade edildi.
Mahir Kılıç ölüm orucunu erteledi
105 gündür açlık grevinde olan Mahir Kılıç, eylemini 26 Şubat'ta ölüm orucuna dönüştürmeye karar vermişti.
25-02-2018 23:50
İleri Haber
İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı İZENERJİ firmasında çalışırken, açtıkları kadro davası nedeniyle işten atılan Mahir Kılıç, 105 gündür devam ettiği açlık grevini 26 Şubat Pazartesi gününden itibaren ölüm orucuna dönüştürmeye karar vermişti.
İleri Hatırlatıyor
'AİLEM VE ARKADAŞLARIM ETKİLİ OLDU'
26 Şubat günü başlayacağı ölüm orucunu ertelediğini açıklayan Mahir Kılıç İleri'ye konuştu. Kılıç, "Ölüm orucunu erteleme kararımda özellikle eşimin, çocuğumun ve beraber direndiğim arkadaşlarımın iki gündür çabaları etkili oldu. Bugünde Ankara'dan gelen bir telefonda DİSK Genel Başkanı Kani Beko'nun, sorunun çözümü için bir sendika yöneticisini görevlendirdiğini öğrendim. Süreci açlık grevine devam ederek takip edeceğim ve Salı günü yapılacak olan görüşmeden sonra tekrar karar vereceğim" dedi.
Binali Yıldırım'dan 'yerli otomobil' açıklaması
Binali Yıldırım yerli otomobil ile ilgili açıklama yaptı.
25-02-2018 23:17
Başbakan Binali Yıldırım partisin Bursa İl Kongresine katıldı. Yıldırım burada yaptığı konuşmada, "Dünyanın en güçlü ekonomilerinin bile krize girdiği bir dönemde, Türkiye büyümeye, kalkınmaya devam ediyor" iddiasında bulundu.
"Ekonomide seferberlik ruhuyla başladığımız 2017 rekor büyümesi, ihracat ve istihdam artışıyla devam ediyor." diyen Yıldırım, "Hükümet olarak üretim kapasitemizi, rekabet gücümüzü, araştırma geliştirme kapasitemizi daha da arttıracağız. Teknoloji transferini hızlandırarak yerli ve milli ürünleri daha çok üreteceğiz. Yerli otomobilin ilk örneğini 2019'da, seri üretimi 2020-2021'de bitirmiş olacağız" şeklinde konuştu.
Cihatçılar, insani yardım koridoruna ateş açtı
Suriye’de cihatçılar insani yardım koridoruna havan toplarıyla ateş açtı.
25-02-2018 22:35
Suriye ordusundan bir subay, Duma yerleşiminin yakınlarında mevzilenen cihatçıların insani koridora giden yola ve Suriye ordusuna ait bir karakola ateş açtıklarını söyledi. Yetkili, “Cuma günü insani koridora 36, cumartesi 20 havan mermisi atıldı, bugün de havan toplarıyla ateşe devam ettiler” diye konuştu.
Sputnik'in haberine göre, Suriye ordusunun, cihatçıların kontrolündeki bölgeden çıkmak isteyen tüm sivillere yardım etmeye hazır olduğunu belirten subay, “Ancak cihatçılar (kadın ve çocukları) bırakmıyor, insani yardım malzemesi taşıyan konvoylar da geçemiyor. İnsanları fiilen canlı kalkan olarak kullanıyorlar” ifadelerini kullandı.
BGMK tarafından alınan 30 gün insani ateşkes kararına rağmen cihatçılar Şam’ın merkezine ve civar yerleşimlere havan topu ve füzelerle saldırılara devam ediyor.
Derbinin kazananı Beşiktaş
Beşiktaş, Spor Toto Süper Lig'in 23. haftasında oynanan derbi maçta Fenerbahçe'yi 3-1'lik skorla mağlup etti.
25-02-2018 21:06
Beşiktaş, Spor Toto Süper Lig'in 23. haftasında Vodafone Park'ta Fenerbahçe'yi konuk etti. Siyah beyazlı takım, Fenerbahçe'yi 3-1'lik skorla mağlup etti.
Beşiktaş'a galibiyeti getiren golleri 49. dakikada Domagoj Vida ile 77 ve 90+4. dakikada Ricardo Quaresma kaydetti. Fenerbahçe'nin Beşiktaş karşısındaki tek golünü ise 8. dakikada Fernandao kaydetti.
Beşiktaş bu galibiyetle puanını 44 yaptı ve Fenerbahçe ile puanını eşitledi.
Suriye ordusunun Menbiç'e gireceği iddia edildi
Suriye ordusunun birkaç gün içinde Menbiç'e gireceği iddia edildi.
25-02-2018 20:40
Suriye güvenlik güçlerinden isminin verilmesini istemeyen bir kaynak, Sputnik'e yaptığı açıklamada, ''Anlaşmaya göre Suriye ordusu birkaç gün içinde Halep’in kuzeyinde yer alan ve Demokratik Suriye Güçleri (DSG) tarafından kontrol edilen Menbiç’e girecek'' ifadesini kullandı.
Suriyeli Kürtlerin denetimindeki Afrin yönetimi, Türkiye'nin operasyonlarına karşı, Suriye ordusunu sınırlarını korumak için davet etmişti. Bu gelişmenin ardından Suriye ordusundan bazı güçlerin destek için Afrin'e girdiği haberleri gelmişti.
Fırat Nehri'nin batısında yer alan Menbiç, Ağustos 2017 tarihinde DSG tarafından IŞİD'den alınmıştı. Menbiç o zamandan beri DSG’nin denetiminde. Daha önce AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başta pek çok yetkili, Afrin operasyonun Menbiç'e genişletilebileceğini söylemişti.
Göçmen Dragomir, işçi Joko ve absürd gerçekliğimiz
16-02-2018 14:45
Seda Elhan
Yaratıcı şiirleri, düş zenginliğiyle dolu roman ve öyküleri, çarpıcı etkiye sahip çizimleri, acı gerçekleri mizahi, sert ve kışkırtıcı unsurlarla ele aldığı oyunlarıyla öne çıkan sanatçı kimlik ve yaşamında özenli, duyarlı, cömert, biraz gizemli ve mütevazı olarak tanımlanan insani kişiliğiyle Roland Topor'u, Seyyar Sahne ve Yolcu Tiyatro'nun yorumlarıyla sahnede görmek bugünlerde onu yeniden anımsamak için oldukça önemli.
Saçmalığın ve korkunçluğun sürrealist ustası olarak nitelendirilen Fransız sanatçı Roland Topor kendine özgü yeteneği, coşkun düş gücü ile sanat alanında kısa sürede yer edinir.
1938 yılında Polonyalı Yahudi bir ailenin çocuğu olarak Paris’te doğan Roland Topor, çocukluğunu ailesiyle birlikte Nazi işgalinden gizlenerek geçirir; eleştirmenlere göre İkinci Dünya Savaşı yılları Topor’un ilerideki üslubu bakımından da belirleyici olur.
1955 yılında Paris Güzel Sanatlar Okulu’na girer; daha öğrencilik yıllarında desenleri dönemin başlıca sanat ve mizah dergilerinde yayınlanır. 1961-1965 yılları arasında Fransız mizahının en önemli dergilerinden Hara-Kiri’de çalışır.
Savaş yılları deneyiminin sanatçı kimliğiyle birleşmesi, 1960 yılında, arkadaşları Arrabal ve Jodorowsky ile kurduğu “El Panico” adlı grupta da kendini gösterir. “El Panico” (Panik) ,üç temel mesele; korku, mizah ve eşzamanlılık etrafında masallar, öyküler, tiyatro gösterileri ve sergiler üretir.
1964’te kaleme aldığı ilk romanı ‘Kiracı/The Tenant’, 1976’da Roman Polanski tarafından filme çekilir. 1966 yılından başlayarak Topor’un kendisi de senaryolarının çoğunu kendi yazdığı filmlerde aktörlük yapar. 1973’te sinema tarihinin ilk uzun metrajlı animasyon filmi olarak kabul edilen 72 dakikalık Fantastic Planet (Fantastik Gezegen)’in çizimlerini gerçekleştirir, 1983’te Fransız televizyonunun Téléchat başlıklı ünlü dizisini yaratır. Ayrıca Comédie Française’de sahneye koyulan Shakespeare oyunlarının birkaçının dekor ve kostüm tasarımlarını üstlenir. Pek çok farklı işe imza atan, farklı alanlarda ödüller alan Topor 1994’te Paris Kenti Büyük Sanat Nişanı ile de ödüllendirilir.
Roland Topor Çizimleri
Topor yaşamı boyunca baskıyı, özgürlüğü, insan onurunu hiçe sayanları, zorbalığı, şiddeti, ezeni, ezileni, ötekileştirileni, bireyin sıkışmışlığı ile birlikte umutları, aşkı, duyarlıkları da yazdığı ve çizdiğini şöyle dile getirmiştir bir şiirinde:
"Bense şunu istedim hep
Bin-dokuz-yüz-kırklardan bu yana
Varlığım armağan olmasın akbabalara
Bunun için hiçbir saplantıya kapılmadan
Hem yazdım, hem de çizdim
Hem kanı hem boku
Hem de aşnayı ve fişneyi" *
Jérôme Savary'nin Sıradan Bir Büyücünün Yaşamından adlı yapıtındaki bir bölümde, yaptıkları bir işten yüklü bir meblağ kazanç sağlayacaklarını öngörerek toprak almayı önerir Topor, “ne yapacağız toprakla” diye sorulduğunda ise şu yanıtı verir :
"Hiçbir şey yapmayacağız...Auvergne ve Bretagne bölgelerinden binlerce hektar araziyi alır, kapatırız ve kesinlikle bir şey yapmayız. Bırakırız doğa orada gelişsin. Böylece o hiçbir şey yapmadığımız yer sayesinde çocuklarımız en azından küçük bir toprak parçası görmüş olurlar. "
Hayatta ve sanattaki duruşuyla değerli ve çok yönlü bir sanatçı olan Roland Topor'u, bir süredir, ülkemizde sahnelenmekte olan iki oyunuyla daha yakından tanıma imkanına da sahibiz. Masanın Altında'dan uyarlanarak yazılan Trom Seyyar Sahne, Joko'nun Doğum Günü'nü ise Yolcu Tiyatro farklı yorumlarıyla sahnelenmeye devam etmektedir.
Masanın Altında'nın Hakan Emre Ünal'dan Trom yorumu...
Kendi yaşam öyküsünden yola çıkarak yazdığı bir kara mizah örneği olan “Masanın Altında”, Topor’un “Göçmenler insanlık düzeyinin altında muamele gördüklerine göre, masanın altında yaşamaları da anormal görülmemelidir” sözü ile tanımladığı bir oyunudur.
Metin, çevirmenlik yapan genç bir kadının çalışma masasının altını bir göçmene (Dragomir) kiralamasıyla başlar ve göçmen olmak, yabancı hissetmek üzerine ilerler, daha sonra ikili arasında gelişen sevgi bağını işleyerek devam eder. Masanın altındakiyle üstündekini bir sevgi bağında birleştiren, Topor'un hüneri olduğu kadar belki de kapital dünyanın acımasızlığı altındaki yapayalnızlıklarıdır.
Günümüzde en canlı haliyle yaşadığımız, tanık olduğumuz göçmenlik ekseninde aidiyetsizlik, yabancı olma, yerleşememe, yer bulamama, konumlanamama, arayış, sıkışma, çaresizlik gibi durumları işleyen Masanın Altında metni bu anlamıyla evrenseldir. Tüm zamanların bitmeyen sürgünlüklerinden; etnik, dini, siyasi, ekonomik sebeplerle yollara düşürülenlerin yaşamlarından izler taşır. Tüm bu koca koca dertleri alır, ufacık bir evde minicik bir masanın altına koyar. Ama işte tam da bu durum öyle çarpar ki insana, öyle dokunur ki...
Bu etkileyici metinden yola çıkan Hakan Emre Ünal, Masanın Altında'nın temasına ve karakterlerine büyük yakınlık duyan bir oyuncu kişisi kurgulayarak, bu oyuncunun hayalindeki ''Masanın Altında'' oyununu seyircilere anlatmaya çabalarken, oyunla ve hayatla kurduğu ilişkiyi de aktaran bir oyun olarak Trom'u kaleme almış. Senem Donatan'ın yönetmenliğini yaptığı oyunda yine kendisi oynuyor.
Hakan Emre Ünal yazanı ve oynayanı olarak, yalın ve sade bir anlatı niteliğinde zaman zaman oyuncu kişisi, zaman zaman ise Dragomir ve metindeki diğer karakterler olduğu oyun boyu süren ve dinmeyen enerjisiyle son derece başarılı bir tek kişilik performans sergiliyor. Sahnede oyunculuk katmanları arasında dolanırken; bavul, mendil, ceket gibi ufak aksesuarlar ile oyunun dünyasını eksiksiz yaratmayı beceriyor. Seyirciyle de göz göze gelen, bazen direk hitap eden yakın bir ilişki kuruyor.
Oyuna adını veren Trom sözcüğünü nedensiz, sessiz bir gülümseme anlamında kullandığını ve bunu nasıl seçtiğini oyun içerisinde aktarırken aslında her şeye rağmen Topor'un ve Dragomir karakterinin o gülümsemeden kopmayan taraflarını da vurgulamış oluyor.
'Joko'nun Doğum Günü'ne Yolcu Tiyatro'nun yorumu...
Roland Topor’un daha önce roman formunda kaleme aldığı ve sonraki yıllarda oyunlaştırdığı Joko’nun Doğum Günü, sistemin insan bedenini ve aklını kontrol altına alma hırsını, ezen-ezilen ilişkisi üzerinden absürd bir anlatım biçimi ile ele alıyor. İnsanın başkalarını sırtında taşımayı kabul etmesiyle başlayan benliğini kaybetme hikayesini acı çekme ve çektirme ekseninde ortaya koyuyor. İki karşıt sınıfın temsilcilerini grotesk tipler üzerine kurarak ele alan oyunda su deposunda işçi olarak çalışan, sömürücüleri “çok para veriyorlar” diye onları sırtında taşırken sonunda üstüne yapışan ve onlara yem olan Joko’nun başından geçenler anlatılıyor.
İnsanların kapitalist dünyada son derece düşük ücretlerle köle gibi çalışarak hayatta kalma çabalarını gözardı etmeksizin bakılması gereken bu metinde, paraya teslim olduktan sonra kimliklerini nasıl yitirdikleri, nasıl insanlıktan çıktıkları hayal edilebilecek en çarpıcı metaforlarla gözler önüne seriliyor. Aynı süreç, zaten insanlıktan çıkmış olan ezen sınıfın üzerinden de zaman içinde taleplerinde ve uygulamalarında şiddetin, baskının, zulmün ne noktalara ulaşabileceği gösterilerek veriliyor.
Oyun, dünyanın her yerinde her gün yaşanan ve göre göre duyarsızlaştığımız şeyleri; güçlülerin güçsüzü yok sayması, sömürmesi ve insanların küçücük kazançlar ya da umutlar için insanlık dışı şekilde çalışmayı kabul etmek zorunda kalmaları gibi konuları belki de bizi duyarsızlığımızdan çekip çıkarmak için absürd bir formda karşımıza koyarken, bu gün yaşadığımız ekonomik sömürüye, politik baskılara, insan hakları ihlallerine ve antidemokratik uygulamalara da bir karşı duruş sergiliyor.
Yolcu Tiyatro, Ersin Umut Güler’in rejisi ile 2016'dan beri sahnelediği oyunda yüksek performans gerektiren ve groteske dayanan oyunculukların üstesinden başarıyla gelmiş oyuncuları, müziği, dansı kullanımı, işlevsel ve pratik dekor tercihi, illüstrasyonlar ve projection mapping teknolojisinin kullanımı ile çarpıcı bir izlek sunuyor. Oyuncuların yüksek enerjisi ve performanslarının sürekliliği seyircinin de oyunu kopmadan takip etmelerine olanak sağlıyor. Topor'un can yakan sert konuları ele alırken mizahı da bir o kadar önemseyen tavrından ödün verilmeden sahnelenen oyunda bir bakıyorsunuz “yok artık” derken sinirleriniz bozulmuş, gülüyorsunuz. Trajedi Joko’nun doğum gününün aslında işe girişinin yıldönümü olarak kutlanması ile başlıyor ve yenmesine kadar sürüyor ve akıllarda şu sözü kalıyor; “sizleri taşımaya başladığımdan beri yere bakıyorum hep, daha önce göğe bakardım.”
Gündelik yaşamda her gün maruz kaldığımız sömürü, faşizm, ötekileştirme hallerine karşı duyarsızlaşınca absürd, grotesk artık şart olur. O absürd ve grotesk unsurlar aslında o kadar gerçektir ki, o kadar her günümüze içkindir ki... Roland Topor da bu absürd gerçekliği en çarpıcı şekilde gözler önüne seren önemli yazarlardan bir tanesi olarak güncelliğini korumaya devam eder.
Masanın Altında'dan yola çıkarak Hakan Emre Ünal tarafından yazılan ve sahnelenen "Trom" ile Yolcu Tiyatro rejisiyle sahnelenen "Joko'nun Doğum Günü" oyunlarının Roland Topor'u sahnede farklı biçimlerde görmek ve ele aldığı evrensel değerleri yeniden hatırlamak için kaçırılmamasını tavsiye ederim.
Detaylı bilgi için:
I - https://seyyarsahne.com/guncel-oyunlar/trom/
II - https://www.yolcutiyatro.com/tr/oyunlar/guncel-oyunlar/334-jokonun-dogum-gunu
* Ferit Edgü çevirisi ile Topor'un bazı şiirlerinin yer aldığı şiir kitabı "Toptopor"'dan alınmıştır
Kaputaş’ta iş makineleri
Gökhan Asan, iş makinelerinin girdiği dünyaca ünlü Kaputaş Plajı'nın neden korunması gerektiğini yazdı.
06-02-2018 16:20
Gökhan Asan
Kaputaş Plajı Antalya'nın Kaş ilçesi ve Kalkan Beldesi arasındadır. Kaş merkeze 20 km mesafede, Kalkan beldesine 6 km mesafededir. Doğal bir Kanyondan oluşan Kaputaş Plajı doğallığı ve güzelliği ile tüm dünyada ün salmıştır ve özellikle yaz aylarında oldukça popülerdir.
Peki Kaputaş Plajı'nda şuan neler oluyor?
Kaputaş Plajı Kaş Belediyesi tarafından 2015 yılından beri işletiliyor. Daha öncesinde bu plajda hiç bir işletme yoktu. Ancak son dönemlerde insanlar tatilde doğal olan yerlere kaçmak istediği için oldukça kalabalık olan Kaş ve Kalkan ilçesi, AKP'li belediyenin bu kalabalıktan ve bu doğal güzelliklerden rant sağlamayı önüne koyması ile, Kaputaş Plajı başta olmak üzere diğer yerlerin de tüm doğal yapısı yavaş yavaş bozulmaya başlandı.
Kaputaş Plajına öncelikle 2015 yılında iş makinelerini sokarak bir tesis inşa ettiler. Şimdi de tekrar iş makineleri ile beton mu dökülecek sorusu herkesin kafasında. Doğal kum ve çakıldan oluşan bu plaj, yağmurun kanyondan çakılı ve kumu sürüklemesiyle oluşmuş, şimdi bir de kanyonun ağzına, yani daha önceden işletmenin yapıldığı yere beton dökülürse bir kez daha doğanın önüne geçilmiş olunacak.
Hali hazırda hemen her yer betonlaşmışken, yeşil alan neredeyse hiç kalmamışken, insanların en azından 1 haftalık tatillerinde geldiği bu doğal yerleri özellikle de rant sağlamak için kimsenin bozmaya hakkı yok. Kaş'a yapılması planlanan Havaalanı, 80.000 kişilik imar planı, Hidayet Koyu'nun bir beach cluba çevrilp ardından sit alanı olmasına rağmen Otel yapılması Kaş'ın doğal dengesini bozuyor ve bozacak.
Peki bunlara neden karşı çıkıyoruz veya çıkmalıyız?
Kaş, doğal yapısıyla, birçok endemik bitki türüne ve hayvana ev sahipliği yapan bir bölge. Caretta Caretta (deniz kaplumbağaları), nesli tükenme tehlikesinde olan Akdeniz Foku, yine nesli tükenme tehlikesinde ve avlanması yasak olan Grida ve Orfoz balığı Kaputaş, Patara ve Kaş bölgesinde yaşamakta ve üremektedir. Bu dengenin bozulması bir çok bitki türünün yok olmasına ve hayvan türünün yok olmasına sebep olacaktır. Türkiye'nin Turizm açısından önemli doğal yerlerinin azalması veya beach clublara çevrilmesi veya yapısının bozulması, ülkemize gelen Turist sayısını da oldukça düşürmektedir. Artık neredeyse gökyüzünü bile göremediğimiz Ankara, İstanbul, Bursa, İzmir gibi büyük şehirlerin havasının bu kadar pis olmasının, mevsimlerin kaymasının, neredeyse Kış geçiremiyor olmamızın bile sebebi bu betonlar ve neyazıkki insan faktörüdür. Kendi geleceğimiz, çocuklarımızın geleceği için en azından mevcut doğal yerlerimizi, köylerimizi, plajlarımızı, sit alanlarımızı korumalıyız.
İsrailleştirilen bir süreç: Zeytin Dalı Harekatı
TSK’nın bugüne dek yürüttüğü operasyonlarda öne çıkmayan kimi özellikler taşıyan Afrin saldırısı, İsrail’in Filistin’e yönelik saldırılarında yürüttüğü süreçler ile dramatik benzerlikleri de ortaya çıkardı. Özellikle de İsrail’in 2014’te Gazze’yi hedef alan hava saldırıları ile özel bir benzerlik söz konusu.
24-01-2018 23:28
İleri Haber
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK), Özgür Suriye Ordusu'nu da (ÖSO) kullanarak Afrin’i hedef alan “Zeytin Dalı Harekatı”nın başlamasıyla birlikte Türkiye'de bir cadı avı da başlatıldı.
Bu operasyona karşı olmak bir yana, açıktan taraf olduğunu ifade etmeyen binlerce insan dahi siyasi iktidarın ve sosyal baskının hedefi haline geldi. Onlarca kişi gözaltına alındı, tutuklandı, sosyal medyada linç edildi; gazeteler basıldı, eylemler yasaklandı... Bunların yanında, TSK’nın bugüne dek yürüttüğü operasyonlarda öne çıkmayan kimi özellikler taşıyan Afrin saldırısı, İsrail’in Filistin’e yönelik saldırılarında yürüttüğü süreçler ile dramatik benzerlikleri de ortaya çıkardı. Özellikle de İsrail’in 2014’te Gazze’yi hedef alan hava saldırıları ile özel bir benzerlik söz konusu.
İleri Haber olarak TSK'nın Adrin saldırısında ortaya çıkan İsrail tarzını 5 maddeyle özetledik.
1. BOMBALARA YAZILAN MESAJLAR
Ana akım medyada “Fatsalı asker bomba ile selam gönderdi” başlığı ile yer verilen haberler ve görsellere göre, Afrin’e atılan bir bombanın üzerine “Ahmet Altay, bunu Fatsa için atıyoruz" yazılmış ve medyaya taşınması için de İHA Fatsa Muhabiri Ahmet Altay’a seslenilmişti. Benzer görüntüler en son 2014 yılında dünya kamuoyunun gündemine İsrail üzerinden gelmişti. O dönemki görsellerde İsrailli küçük çocuklar Gazze’ye atılacak ve kendileri gibi yüzbinlerce çocuğun canına mal olacak olan bombaların üzerlerine nefret mesajları yazıyorlar, bu fotoğraflar da İsrail ana akım medyasında “İsrailli çocukların Filistinli çocuklara hediyesi var” minvalindeki başlıklarla veriliyordu. Bu propaganda, başta insan hakları aktivist ve kurumlarınca lanetlenmiş, hele ki çocukların savaşın medya propagandasında kullanılmasına karşı çıkılmıştı. Türkiye’deki örneğinde henüz çocuklar kullanılmış olmasa da operasyonun propaganda materyali olarak kullanılan bu fotoğraf ve mesajda Fatsa’nın seçilmiş olmasını tesadüfe bağlamak saflık olur. Öyle ki, toplumsal hafızaya Terzi Fikri ve sol değerlerle kazınmış olan bir ilçenin artık komşu ülkelerimizdeki kardeş halkların çocuklarını katledecek olan bombalarla anılması bir hayli derin bir propaganda hamlesi olarak okunmalı.
2. SAHTE ÇATIŞMA GÖRÜNTÜLERİ
Sosyal medyadaki pek çok hesaptan ana akım medyanın kullandığı operasyon görüntülerinin azımsanmayacak bir kısmının sahte olduğu ortaya çıkarılıyor. Her halde bu anlamda en absürt örnek, HaberTürk’ün ana haber bülteninde “Operasyondan Sıcak Görüntüler” başlığı ile yayınladığı haber görsellerinde Medal of Honor adlı bir bilgisayar oyununun görüntülerine yer verilmesi oldu. Öyle ki, hem görüntüler operasyona ait değil hem de hakikaten gerçek değildi. Benzer şekilde F16’ların Afrin’i bombaladığı çoğu görüntünün Ortadoğu’ya dahi ait olmadığı, ÖSO’nun öldürülen insanların sergilediği fotoğraflarının Suriye savaşının ilk yıllarına ait olması gibi pek çok sahte görüntü ortaya çıkarıldı. İsrail’in 2014 Gazze operasyonunda da bu sahte görüntülere sıkça başvurulmuştu. Öyle ki, İsrail Ordusu’nun hastaneleri hedef aldığı anlardaki telsiz görüşmeleri dublajlanarak yayınlanmış, hedef alınan hastane ve sivil yerleşimlerin uydu görüntüleriyle oynanmış, yine bombalanan hedeflere sonradan Filistinli militanlar montajlanmıştı. Bu gerçek olmayan görsel materyallere ihtiyaç iki nedene bağlanabilir: İlki, her türlü manipülasyona rağmen siyasi iktidarın müdahale meşruiyetini ne uluslararası arenada ne de yurtiçinde tesis edemediği bilgisine sahip olması ve gerçek olmayan bir meşruiyet yaratma çabasına gitmesidir. İkincisi, siyasi iktidarın ciddi derecede manipüle ettiği (belki maaşa bağladığı) savaş yanlılarının ateşli ağızlarına deyim yerindeyse odun atma mecburiyetidir; öyle ki siyasi iktidar da işi bu savaş yanlılarının defalarca kanıtlanmış yaratıcılık yoksunluğuna bırakmak istememektedir.
3. SAVAŞ KARŞITLARINA KARŞI ALINAN TUTUM
'Zeytin Dalı Harekatı'nın başlamasıyla birlikte sosyal medyadan savaş karşıtı mesajlar yayınlayan onlarca kişi gözaltına alındı ve bir kısmı tutuklandı, aralarında tanınan isimlerin de olduğu onlarca kişi sosyal medya üzerinden linç edildi ve hedef gösterildi, savaş karşıtı her türlü eylem ve etkinlik yasaklandı. Aynı tutumu İsrail Filistin’e yönelik tüm operasyon süreçlerinde yıllardır sergiliyor. Bu başlıkta İsrail özelindeki en dramatik ve dünya kamuoyuna mal olmuş örnek kuşkusuz 2003 yılında katledilen barış sevdalısı Rachel Corrie’dir. Corrie 2003 yılında henüz 23 yaşında iken ABD`nin Irak`ı işgali üzerine; İsrail`in Gazze`de kıyıma girişeceği ve bunun ancak bölgedeki ilgiyi canlı tutmakla engellenebileceğine inanarak, Gazze`ye uluslararası gözlemci olarak gitmişti. Rachel Corrie, 16 Mart 2003’te Filistinli bir doktorun evinin yıkılmasına engel olmaya çalışırken, İsrail’in askerî bir buldozeri tarafından ezilerek katledildi. Corrie’nin katli dünya çapında yankı uyandırırken İsrail Devleti bunu “istenmeyen bir kaza” olarak lanse ediyordu; videolar ise katliamın kazadan ne denli uzak olduğunu gözler önüne sermeye devam ediyor. Corrie örneği salt savaş karşıtlığı ile açıklanamayacak bir olgu olarak karşımıza çıkıyor; öyle ki emperyalist müdahalelere karşı çıkan kişiler/kurumlar ABD yurttaşı dahi olsalar dünyanın gözleri önünde katledilmeleri vacip görülüyor. Başka ama illa ki saçma bir senaryoda Corrie gibi bir ABD yurttaşını katleden Filistinli militanlar olsa herhalde sonuç kuvvetle muhtemel çok farklı olurdu, öyle ki Corrie’nin katledilmesine ABD bile sesini çıkarmadı; söz konusu olan emperyalizmin çıkarlarıyken ABD pasaportunun bir değeri olamazdı. Bugün Türkiye’de sürdürülen süreç de savaş karşıtlığını teröristliğe dek götüren bir marjinalleştirme, tutuklamaya varan bedeller ödetme, hayati tehlike içeren hedef göstermelere müsamaha gösterme gibi öğeleriyle sürecin ne denli “İsrailleştirildiğini” ortaya koyuyor.
4. TUTSAKLARA YÖNELİK YAPTIRIMLAR
Türkiye’de OHAL ile birlikte cezaevlerindeki şartlar halihazırda insanlık dışı bir tabloya dönüşmüş, cezaevleri özelinde yıllardır süren insan hakları mücadelelerinin tüm kazanımları yitmiş durumda. Cezaevlerindeki bu karanlık koşullar mevcut askeri operasyonla birebir ilişkili olmamakla birlikte zamansal denklik ve İsrailleşme analizi açısından kayda değer bir madde. İsrail de yıllardır cezaevlerinde başta Filistinli olmak üzere tüm muhalif tutsaklarına uyguladığı insanlık dışı yaptırımlarla dünya kamuoyunun gündeminde. En son Filistinli tutsak açlık grevcilerinin İsrailli hekimler tarafından zorla beslenmesi kararını Knesset’ten geçirmiş olan İsrail Devleti, bu kararı reddeden İsrail Tabipler Birliği’ne ciddi maddi kısıt ve yaptırımlar getirmesiyle gündeme geldi. Bununla da kalmayarak, açlık grevcilerini zorla beslemeyi reddeden İsrailli tabipler yerine yurtdışından tabip ihraç etme yoluna gittiler. Özetle, savaşa ve İsrail emperyalizminin çıkarlarına karşı olan her kimse, ister dışarıda ister cezaevinde olsun, temel insan haklarını dahi “hak etmiyordu”. Bugün çok benzer koşullar Türkiye için de geçerli. Henüz savaş karşıtı tutsakların cezaevlerindeki pratiklerini bilmiyoruz, ancak ferah bir senaryo beklemek de saflık olur. Öyle ki Türkiye’de de İsrail’le benzer olarak, uzun zamandır siyasi iktidarın çıkarlarına karşı olan her kimse, ister dışarıda ister cezaevinde olsun, temel insan haklarını dahi “hak etmiyor”.
5. SAĞLIK HİZMETLERİNİN HEDEF ALINMASI
Afrin yerelinden haber paylaşan sosyal medya hesaplarının fotoğraflarıyla birlikte verdiği habere göre, Afrin’in Cinderes bölgesinde Kürt Kızılhaç’ı olan Heyva Sor A Kurdistane’ye ait bir ambulans TSK uçakları tarafından hedef alındı. Ambulanstaki yaralıların durumuna ilişkin henüz bilgi yokken, haberlerde aracın kullanılamaz hale geldiği bildiriliyor. İsrail’in 2014’te Gazze’yi hedef aldığı hava operasyonu sağlık hizmetlerinin açıktan hedef alınması ile dünya kamuoyunun sıcak takibinde idi. Gazze Sağlık Bakanlığı İsrail’in bu saldırılarında sağlık hizmetlerini hedef alan 35 ayrı saldırı olduğunu bildiriyordu. Af Örgütü’nün Gazze raporunda özellikle ambulansların ve paramediklerin İsrail hava saldırılarının kasti hedefi olduğu kanıtlarla sunuluyordu. İsrail Devletinin Gazze’deki hastaneleri hedef almayı meşrulaştırmak için sahte uydu görüntüleri kullandığı ortaya çıkmış, Birleşmiş Milletler Gazze’de sağlık sisteminin yerle bir olduğunu ilan ederken, salgın hastalıklar ve kitlesel ölümlerin kapıda olduğunu vurgulamıştı. İsrail’in Aralık 2008-Ocak 2009 Gazze Operasyonunda ise 22 ambulans açıktan hedef alınmıştı. Buradaki can alıcı nokta, sağlık hizmetlerinin savaş ve çatışma koşullarında hedef olamayacağı aksine tarafların korumakla yükümlü olması onlarca uluslararası sözleşme ile garanti altına alınmış bir kazanımdı. Bugün dünyanın dört bir yanında sürdürülen haksız ve hukuksuz saldırılar, çatışmalar ve işgal koşullarında sağlık hizmetleri açıktan hedef halinde. Suriye’de bir cihatçının “Düşmanımın doktoru, düşmanımdır” sözleri Sınır Tanımayan Doktorların o dönemki raporlarına girmişti; çatışma ortamlarında sağlık hizmetlerini hedef alan silahlı saldırılara meşruiyet kazandırmanın en net açıklamalarından biriydi bu cümle. Özetle, çatışma koşullarında karşı tarafın sadece askerleri değil, çocuğu, kadını, yaşlısıyla tüm sivil halkının en temel haklarından olan sağlık hakkı da artık yok sayılıyor. Türkiye de ne yazık ki bu hakkı yok sayan ülkeler kervanına girmiş durumda.
***
Türkiye’de sürecin bu açıklıkta İsrailleştirilmesi ise pek çok açıdan incelemeye, inceltmeye ihtiyaç olan bir üst başlık olabilir. Özellikle emperyalizmin ve Sarayın çıkarları okumasında Türkiye’nin bu “yeni” karakteri muhalefetin yakın gelecekteki mücadele programı için de aydınlatıcı olabilir. Gün geçtikçe ve sürecin temel karakterleri iyice netlik kazandıkça bu başlıkları çoğaltmak kuşkusuz olanaklı olacaktır.
Rusya’ya değil ABD’ye bakılmalı!
Müttefiki olan Hizbullah’ı koruyamayan ya da korumayan Rusya’dan esasen ABD ile müttefik olan SDG’yi ne ölçüde koruması beklenmektedir? Bölgede savaşın uzaması ve Afrin’in savaş alanı olarak açılmasının başlıca sebebi ise şüphesiz ABD’dir.
22-01-2018 19:36
Hakan Güneş
Rusya ne eski Sovyetler Birliği’dir, ne de Suriye’deki siyasi hedefleri tümüyle ahlaki ve insani normlara göre şekillenmektedir. Ancak çıkarları ve taktikleri Kürt güçlerini karşısına almayı değil ölçülü bir işbirliğini gerektiriyor. Savaşa karşı olanların Afrin’e davetiye çıkaran ABD yerine Rusya’yı hedef göstermesi gerçekçi bir okuma sunmuyor. Afrin operasyonu hem Ankara hem de PYD/SDG’nin sunduğu gibi Türkiye-Rusya ittifakının ürünü olarak şekillenmemiştir. Hele Şam’ın Rusya üzerinden Ankara ile anlaşmalı davrandığı iddiası iyice bölgeyi ve siyaseti bilmeyenlerin alıcısı olabileceği ucuz bir hikayedir. Peki o zaman Rusya ve Şam son tahlilde neden daha önce oldukları gibi engelleyici olmamışlardır?
Bu sonucun Şam açısından 2, Rusya açısından 3 nedenden dolayı bu şekilde ortaya çıktığını söyleyebiliriz. İlk olarak her iki merkez de çok istese bile bazen sahadaki bazı müttefiklerini bazı saldırılar karşısında koruyamamaktadırlar. İsrail’in Suriye’de sürekli vurduğu, bombardıman ettiği Hizbullah örneği bunun en açık kanıtıdır. Kaldı ki Şam ve Moskova için PYD/SDG Hizbullah gibi müttefik bir güç değil sadece düşman kategorisinde görülmeyen ve sınırlı işbirliği yapılan bir aktördür. İkincisi PYD/SDG’nin Kürt sahasını aşarak çok geniş bir bölgeyi kontrol altına alması, bununla da yetinmeyip 2017 baharında Rakka operasyonu tamamlanmadan Deir-uz-Zor’un güneydoğusunda Suriye-Irak sınırına operasyon yapması bardağı taşırma raddesinde bir hareket olmuştur. Bu iki faktör Şam açısından önemli iki boyutu yansıtırken Rusya açısından bir de ekonomik ve jeo-politik mülahazalarla daha fazla yakınlaşmayı umduğu Türkiye ile işbirliğini zora sokmamam motifi vardır.
Çünkü Afrin’e bakarken, Suriye ülke, İran bölge ve Rusya global bir denklem ve ölçekle hareket ediyor.
Genel olarak Suriye özel olarak Afrin’e yönelik Türkiye operasyonu konusunda bu üç ülkenin tam aynı yaklaşımı benimsediğini düşünmek de yanlış olur. Birbirlerini karşıya almayacak olsalar da her aktörün farklı hesapları var. Bu Türkiye’ye neden sarı ışık yakıldığının anlamanın en önemli unsuru.
Ankara’nın Afrin’e yönelik operasyon ile neyi amaçladığı, ne ölçüde başarılı olacağı, keza ABD’nin Haseke’de Ordu kurdururken Afrin’e müdaheleye neden yeşil ışık yaktığı soruları kadar önemli olan Moskova-Tahran-Şam ittifakının Suriye’de yeni bir konsepte geçip geçmediğidir.
Geride bırakılan 7 yıl, Suriye Savaşı’nda (hem sahadaki cephe ve onun arkasındaki siyasi ittifak anlamında) cephelerin defalarca değiştiğinin sayısız örneği ile doludur. Savaşta birlikte Şam karşıtı güçleri destekleyerek başlayan ABD-İngiltere-Fransa-Türkiye-Suudi Arabistan-Katar-Ürdün ittifakının önce 3 sonra 4 parçaya ayrıldığını anımsayalım. Sonra bu parçalardan Ankara-Doha-Riyad cephesinin 5 yıllık beraberliğinin Mısır ve ardından Libya’da başlayan yol ayrımlarının Suriye’de de 2016 itibarıyla ortaya çıktığını anımsayalım.
Doğrusu tablonun bu kısmını Türkiye kamuoyu daha yakından takip etmiş ve biliyor durumda. Ancak panaromanın daha az dikkat edilen kısmı da buradan çok farklı görünmüyor: Rusya ve ittifakları ilişkilerinin değişmez karakterde olmadığı hatırdan çıkarılmamalıdır.
Suriye’de Şam’ın arkasındaki başat güç olan Rusya örneğin Hizbullah’a yönelik İsrail operasyonları konusunda neredeyse açıklama dahi yapmamaktadır. Rus Hava sistemleri İsrail uçaklarına kilitlenmeye dahi programlanmamış olmalı ki Tel Aviv Şam’ çevresinde bile jetleriyle cirit atabilmektedir.
Oysa Suriye savaşının kaderine değiştiren Rus Hava Operasyondan belki daha da önemlisi Hizbullah’ın tüm gücü ile bu savaşa dahil olup 2012-2015 Ekimi arasındaki kırılması güç bir direnme cephesi kurmayı başarmış olması idi. Görüldüğü gibi Moskova Suriye savaşında sahadaki cephede müttefik olduğu İran veyahut Hizbullah ile her yerde ve her sahada siyasi müttefik değildir. Hatta Cephede bile müttefikliği kiminle savaşıldığı, hangi köy ve kasabanın alınması yahut savunulması ve (İsrail saldırıları örneğinde olduğu gibi) kime karşı savaşıldığına bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Benzer ilişkiler ABD-Türkiye-PYD üçgeninde çok daha fazla böyledir.
Tarihte bu kadar karmaşık cephe ve ittifak ilişkisi örneği azdır. Bu süreç de eşyanın tabiatına aykırıdır ve daha da uzun bir süre böyle sürdürülmesi beklenemez.
Suriye denkleminde oyun kurucu kapasitedeki iki önemli aktör olan Rusya ve ABD’nin İŞİD/NUSRA-sonrası Suriye müzakerelerine bu kadar karışık bir denklemle gitmesi mümkün değil. Sadeleşme kararlarını vermek zorundalar. Afrin önemli bir gelişme olsa da İdlib’in kimin tarafından ne şekilde doldurulacağı sorusundan daha önemli görünmemektedir. Tahran, Şam ve Moskova için elbette. Türkiye için ise durum bundan daha önemlidir elbette.
ABD-Türkiye ilişkilerinde yeni bir gedik daha açtığı, PYD’ye aşırı ABD yakınlığı konusunda “ayar” verdiği ölçüde Türkiye’ye alan açacak olan Rusya-Suriye-İran koalisyonu, Azez-Cerablus Operasyonunda nasıl Munbiç’de TSK ve ÖSO’ya set çekerek sınırlamaya gittiyse Afrin’de de benzer müdahalelerde bulunabilir.
Öte yandan tüm bu ittifak oyunlarının ezberini bozacak tek şey sahanın kendisidir. İttifaklar masada kurulur ama sahada bozulur. Kobani kuşatması ve ona verilen yanıt bunun en iyi örneklerinden birisi idi. Afrin, Kobani mi yoksa Kerkük mü olacağına kendisi karar verecektir.
Bir turizm işçisinin gözünden asgari ücret zammı
Turizm işçisi Cafer Yelsalı yeni yılda yüzde 14.2 artışla 1603 lira olan asgari ücreti yazdı.
03-01-2018 10:47
Cafer Yelsalı-Turizm işçisi
Asgari yeni bir yıla daha girdik. Öncelikle iyi bir yıl olmasını istiyoruz. Bu yıl daha cesur, daha inatçı bir mücadele sergilemeliyiz. Yeni yıla girmek için saat saydığımız günden önce, asgari yaşayanların hepsi yine saat sayıyordu. İşçiler adına Türk-İş, patronlar adına bakan ve TİSK toplantıdaydı.
Toplantı uzun sürdü. Bütün işçiler bekliyordu. Asgari ücret, emeğin bu ülkedeki taban fiyatıydı. Böyle bir tabir biraz kaba olmuş olabilir, fakat sanırım en rahat anlatan bu sözcüklerdir. Asgari ücret, emeğin taban fiyatıdır.
Peki taban fiyatı, gerekeni karşılıyor mu? Yani bir işçi için asgari ücret hayatın ne kadarını kapsamalı? Kirasını ödeyebilmeli, elektrik, su ve iletişim faturalarını ödeyebilmeli, mutfak ihtiyacını karşılamalı, çoğu iş yerinde servis olmadığı için şehir içi yol ücretini karşılayabilmeli, çocukların eğitim giderlerine yetebilmelidir. Kira fiyatlarını hesaplarken, ülkenin en ücra köşesindeki değil, İstanbul, Ankara ve İzmir gibi şehirler ele alınmalıdır.
Elektriğe daha yeni yıla girmeden, %8.8 oranında zam yapıldı. İletişimin ihtiyaç olduğu bir çağda iletişimi dahil etmemek olanaksızdır. Kendimize bakmak ve çalışmaya uzun devam edebilmek için, su ve mutfak masrafları elzemdir. Ulaşım zamları, dönüp dolaşıp şehir içine ne zaman gelecek beklemedeyiz. Çocukların eğitim giderleri çok olduğu için, o başlığı açamıyoruz bile…
Çünkü maalesef oraya sıra gelmiyor. Bütün bu ekonomik verilerin dışında iki başlık var. Birincisi, gerçekten işin asgarisi için ücret bu mudur? Örneğin iş kazaları ve ölümlerinin bedeli mi? Kolumuzu bir makineye kaptırdığımızda veya kaygan zeminde kayıp düştüğümüzde bu ücret bu tehlikeleri almaya değiyor mu? Hatta bir inşaattan düşüp hayatımızı kaybettiğimizde bu ücret ile yaşadık diyebiliyor muyuz?
Tabii ki hayır! En tehlikesiz işlerin bile basit kazalarla dolu olduğunu artık iş yerlerimizde zorunlu olarak öğretiyorlar, konusunda uzman arkadaşların bu meseleyle ilgili sayısız makalesi var. En minimum düzeyde mesleki deformasyona maruz kalmak, bunların kalıcı meslek hastalıklarına dönüşmesi işin asgari düzeyinde ise, asgari ücret bu kadarla kalmamalıdır.
Örneğin, eski tarihli Emre Gürcanlı’nın yazısında paylaştığı gibi örnekler var. (http://ilerihaber.org/yazar/mobbing-taciz-hakaret-dayak-alin-size-isci-sagligi-68260.html)
İşin asgari düzeyini tartışıyoruz. Sayın Gürcanlı’nın paylaştığı gibi örnekler halen devam etmektedir. İşin psikolojik ve fiziksel kalıntılarının da hesaplanması, ölüm riski taşıyan işlerin tazminatı dışında, asgari hesaplamalara dahil olması gerekmektedir.
İkinci başlık ise, mücadele ile ilgili… Asgari ücret tartışmalarına, sınıfı temsilen Türk-İş dahil olmuştu. İkiye bir… Türk-İş’in de hükümetten yana “yarım” oyu olduğunu hepimiz düşünüyoruz. Yani iki buçuğa karşı yarım oy… Türk-İş oraya en örgütlü konfederasyon olarak katıldı. Mevcut istatistiklerde 907.328 üye sayısı var. (En son Temmuz ayında yayınlanan bakanlık istatistiği, (https://www.csgb.gov.tr/media/5605/2017-temmuz-ay%C4%B1-%C4%B0statistigi.pdf)
Türkiye nüfusuna baktığımızda kayıtlı sigortalı çalışan sayısı, Eylül 2017 itibariyle, 28 milyon 797 bin kişi olarak yayınlandı.
Bu kadar sigortalı çalışan sayısı üzerinden, en örgütlü konfederasyonun 32’de 1 oranında örgütlü olduğunu görüyoruz. Sol konfederasyonların oranları ise çok daha vahim…
Mücadele pratiği olarak ve asgariyi belirlemek için yanlış bir aday önümüzde duruyor. Çoğu örgütlülüğünü mücadele ederek kazanmamış bir konfederasyonun, bizim hayatlarımızda ki asgaride söz sahibi olması çok kötü, yukarıda bahsettiğimiz gibi yarım oyu, sermayenin temsilcisi sayılan hükümetten yana olması ile işçilerin temsilcisi olamayacağı açıktır. Bura da asıl sorun örgütlü bir sol konfederasyonun olmayışıdır. Gücenmece olmasın, tek sol konfederasyon DİSK, aynı istatistiklerde 145.988 kişi olarak açıklandı. Amacım arada olan farkı değil örgütsüzlüğü göstermektir. Eğer asgari diyorsak, verili konfederasyonların asgari mücadele koşullarını taşımadıklarını görmeliyiz. Asgari düzeyde bir sınıf mücadelesi için bu başlıkları, asgari ücret başlığıyla tartışmaya başlamamız gerektiğini düşünmekteyim. Asgari ücretin, işçilere yetecek kadar olabilmesi, iş sağlığı ve güvenliğinin hesaplamalara dahil edilmesi ve bunu alabilecek seviyede örgütlü bir sol konfederasyona ihtiyacımız olduğu gerçeği durmaktadır. Asgari olarak, artık çocuklarımızı daha rahat okutabilmek için top yekun bir sınıf mücadelesine ihtiyacımız vardır.
'Komünist Parti'nin kapitalist adayı
"RFKP'de azımsanmayacak sayıda patron ve holding yöneticisi mevcut. Rusya'da deyim yerindeyse muhalefetin sağ tahteravallisinde Jirinovsky'nin Liberal Demokrat Partisi yer alırken sol tahteravallisinde RFKP bulunuyor. RFKP'nin Grudinin gibi kapitalist düzlem içerisinde çözüm arayan, Putin'in tedrisatından geçmiş birini aday göstermesi düzen içi tahterevallinin bir aparatı haline gelen teslimiyetçi parti politikalarının bir sonucu."
31-12-2017 15:48
Yunus Başaran
Rusya’da 18 Mart 2018’de yapılacak başkanlık seçimleri için Gennady Zyuganov liderliğindeki Rusya Federasyonu Komünist Partisi (RFKP) aday olarak iş adamı Pavel Grudinin’i aday gösterdi. Evet yanlış okumadınız Grudinin bir patron. Sovyet döneminde devlete bağlı kolektif tarım kooperatifi olan Sovyetler sonrası özelleştirilen Lenin Sovhozu’nun işletmecisi. Durun bitmedi, Grudinin 1997-2011 yılları arasında Putin’in partisi Birleşik Rusya’dan Moskova Bölgesel Duması’nda milletvekili olarak görev yapmış ayrıca Putin tarafından devlet nişanıyla ödüllendirilmiş hatta 2000 yılında Putin’in yediemini olan bir isim. Pavel Grudinin Rusya Federasyonu hükümetine bağlı Eksper Konseyi üyesi, Rusya Ticaret ve Sanayi Odası’nın tarımı geliştirme başkan yardımcısı, Tarım Bakanlığı Kamu Konseyi üyesi ve Milli Süt Üreticiler Birliği yönetim kurulu üyesi. Grudinin aynı zamanda Rusya Federasyonu devlet başkanı tarafından verilen onur plaketine sahip. Ayrıca kendisini komünist olarak tanımlamıyor ve parti üyesi dahi değil.
Peki RFKP Grudinin gibi bir ismi neden aday gösterdi? Birçoğunuz belki şaşıracak ancak RFKP'de azımsanmayacak sayıda patron ve holding yöneticisi mevcut. Rusya'da deyim yerindeyse muhalefetin sağ tahteravallisinde Jirinovsky'nin Liberal Demokrat Partisi yer alırken sol tahteravallisinde RFKP bulunuyor. RFKP'nin Grudinin gibi kapitalist düzlem içerisinde çözüm arayan, Putin'in tedrisatından geçmiş birini aday göstermesi düzen içi tahterevallinin bir aparatı haline gelen teslimiyetçi parti politikalarının bir sonucu. Grudinin, yeni bir isim olarak bir miktar tepki oyu toplayabilir, hatta tehdit teşkil etmediği için sistemin demokrasicilik oyununa katkılarından dolayı en iyi yardımcı oyuncu olarak ödüllendirilmeye başlandı bile. Ancak netice itibarıyla düzen içi söylemleri ve programıyla mevcut yönetimden devrimci bir kopuş yaratması imkansız olan sadece dublör rolü üstlenebilecek bir aday. RFKP’nin, sosyalistleri dahi beğenmeyen ülkemizdeki kardeş partisinin “geleneksel olmayan patron” (1) parlatmasıyla haberleştirdiği Grudinin gibi bir sistem taraftarının aday gösterilmesi aslına bakarsanız Rusya’yı yakından takip edenler için pek de sürpriz olmadı. Neden mi? Gelin kasedi başa saralım.
1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından birçok komünist parti kurulmak üzere devlete başvurdu. Rusya Federasyonu’nun yeni kurulduğu, Yeltsin yönetiminin komünistleri yoğun baskı altında tuttuğu bu dönemde devlet sadece Zyuganov’un başını çektiği Rusya Federasyonu Komünist Partisi’nin kuruluş dilekçesini onayladı ve 1993 yılında yapılan seçimlere girmesine izin verdi. RFKP kısa sürede 500.000 üye sayısına ulaştı ve ülkenin ikinci büyük partisi oldu. 1996 başkanlık seçimlerinde Yeltsin’e karşı 2. tura kalan Zyuganov, seçimlerde yapılan büyük hileler parti müşahitleri ve bağımsız gözlemciler tarafından tespit edilmesine ve kamuoyu desteğine rağmen Rusya’ya zarar verecek bir yönelime girmeyeceğini belirterek sonuçları kabul etti. Zyuganov’un esas itibarıyla ülkemiz siyasetinde bire bir karşılığı var, bildiniz! Bahçeli.
Yeltsin sonrası devlet başkanı olan Putin döneminde Zyuganov’un sadık muhalefeti artarak devam etti. Sovyetler’in halkçı kazanımlarına yönelen azgın kapitalist tasfiye dalgasına karşı çıkmak bir yana kendi sözleriyle: “Rusya’da devrim limitleri dolmuştu.”Zyuganov, Putin’e sadakatini salt muhalefetsizliği, iktidar perspektifinden yoksun politikalarıyla göstermedi. Örneklendirelim.
2011 yılı meclis seçimlerinde RFKP, Putin Rusya Federal Güvenlik Servisi'nin (Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra KGB yerine kurulan istihbarat servisi) başındayken yardımcılığını yapan Viktor Çerkesov’u milletvekili seçtirdi.(2) Çerkesov’un başka bir çok kilit görevde bulunduğunu belirterek bu bahsi kapatalım.
Zyuganov’un din başlığındaki düşünceleri de hayli materyalistçe! RFKP genel sekreteri kendisini hristiyan komünist olarak tanımlıyor, İsa’nın komünist olduğunu ve incilin de sosyalist perspektifle okunması gerektiğini savunuyor. Geçtiğimiz Temmuz ayında Rus Ortodoks Patriği Kiril tarafından Zyuganov’a kilise nişanı verildiğini de not düşelim.
RFKP ve Zyuganov kliğine karşı pek çok örnek vermek mümkün, en son ve somut örnek vermek gerekirse Ekim Devrimi’nin 100. yılı için TKP heyeti olarak gittiğimiz Moskova’da gördüğümüz manzara oldukça net ve bir yandan üzücüydü. Böylesi önemli bir yüz yıl dönümünde RFKP’nin organize ettiği, başka örgütlerin de katıldığı yürüyüşteki kitlenin azlığı ve coşkunun sönük olması durumu anlamak için yeterliydi. Mevcut vaziyetin en kötü yanlarından birisi uluslararası işçi ve komünist partilerinin de hamiliğini yapan RFKP’nin, etkisiz, iktidar hedefleyen devrimci politika üretmekten uzak yapısının dünya komünist hareketini de negatif etkilemesi. Moskova’nın en lüks otellerinden, geceliği 500 lira olan Rönesans otelde ağırlananlar memnun mudur bilemeyiz.
RFKP yönetimi teslimiyet politikaları izlerken hiç ses çıkartan olmadı mı sorusu akıllara gelebilir. Elbette oldu bunların bir kısmı Troçkizmle suçlanarak bir kısmı da trajikomik biçimde Kremlin kuklalığı iddiasıyla partiden atıldı. Bu durum sonucu RFKP’den kopan irili ufaklı gruplar ortaya çıktı. Bunların içerisinde en dikkat çeken hareket ise Rusya Komünistleri*. RFKP’nin devrimci değil bir düzen partisi olduğunu belirterek 2009 yılında partiden ayrılan, çoğunluğunu gençlik örgütünün oluşturduğu Rusya Komünistleri 2016 yılında ilk kez katıldığı parlamento seçimlerinde 1.200.000 oy alarak 5. parti olmayı başardı. 39 yaşında akademisyen kökenli genel sekreter Maksim Suraykin’in 2018 Martında yapılacak başkanlık seçimlerinde Rusya Komünistleri Partisi’nin adayı olduğunu belirtelim.
RFKP ise üye sayısı bakımından 500.000’lerden 100.000’lere gerileyen ve yönetim kadrosunda işçiden çok patron bulunduran yapısı, içinde bulunduğu kirli ilişkilerle hızla eriyen bir konumda. Seçim sonuçları devrimci bir parti için temel veri olarak elbette kabul edilemez ancak artık burjuva partisi konumundaki RFKP’nin iki seçim arasında 12 milyon 600 bin oydan 7 milyona gerilemesi ciddi bir veri olarak kabul edebilir.
Sadece işgalciler değil, tasfiyeciler de her zaman kaybeder.
http://haber.sol.org.tr/dunya/rfkpden-surpriz-aday-222438
http://haber.sol.org.tr/yazarlar/kivilcim-cagla/rfkpde-degisen-bir-sey-yok-49800