7 Günde 4800 km Bisiklet – RAAM
Geçtiğimiz hafta sizlerle paylaştığım 5 X Ironman = EPIC5 yazısından sonra okuyucularımızdan diğer bir inanılmaz yarış olan RAAM hakkında da yazı yazmam konusunda talep geldi.
RAAM, yani Race Across America, 1982 yılında Büyük Amerika Bisiklet Yarışı adıyla başlayan Amerika’yı bir ucundan diğer ucuna kadar geçilen bir ultramaraton bisiklet yarışıdır. RAAM, dünyadaki en uzun yıllık dayanıklılık yarışları içindedir ve bunların en iyi bilinenidir. Bütün katılımcılar, belli bir zaman dilimi içinde bir parkuru tamamlayarak, çeşitli eleme yarışlarından birinde mücadele edip yeteneklerini kanıtlamaları gerekir. RAAM, UMCA (Ultra Maraton Bisiklet Derneği) tarafından tasdik edilmiş bir yarıştır.
1988’deki hoş bisikletiyle RAAM’cı Chris Kostman
Bisikletçiler için hayal ve idol olan Fransa Turu ile birçok açıdan karşılaştırılmış olsa da, her iki yarışın da boyutları birbirinden farklıdır. İki yarışın da parkurları geçmişten bugüne değişmiştir. Yine de RAAM’da yön her zaman Amerika’nın batı kıyısından doğu kıyısına doğru olmuş, yaklaşık bir hafta içerisinde 3000 mil (4800 km) katedilmesiyle onu bir kıta geçişi yarışı haline getirmiştir.
Tipik parkuru okyanus tarafı olan California’dan New Jersey, Atlantic City’e kadar oluyor. Tezat olarak Fransa Turu 2300 mil uzunluğunda ve her yıl farklı bir rotada gerçekleştirilip daha kısa günlük etaplara bölündüğünden 3 hafta sürüyor.
Michael Shermer, ilk 4 RAAM’cıdan biri
TARİHÇESİ
Büyük Amerikan Bisiklet Yarışı 1982’de aslen John Marino tarafından organize edildi. John Howard, John Marino, Lon Halderman ve Michael Shermer’in bulunduğu sadece 4 yarışmacı vardı. Konsept beğenildi ve her yıl yarış daha da büyüdü. İsmi değişti ve dünyanın dört bir yanındaki sporcular gelmeye başladı. 1989’da yatay/recumbent ve aerodinamik bisikletlerin izin verildiği ve rekorların kırıldığı takım kategorileri de eklendi. Orijinal parkur, California Santa Monica’da başlayıp New York City’deki Empire State binasında biterken Halderman yarışın kazananı olmuştu. 1986 yılında ABC kanalında Sporun Büyük Dünyası programında yayınlandı.
RAAM’da tuvalet ihtiyacını gidermek istiyorsanız bisiklet üzerinde işemelisiniz
1982’deki yarışta :
|Sıra||Kazanan||Memleketi||Süresi||Ortalama Hız|
|1||Lon Haldeman||Harvard, IL||9gün 20s 02dk||20.1 km/s|
|2||John Howard||Houston, TX||10gün 10s 59dk||18.9 km/s|
|3||Michael Shermer||Tustin, CA||10gün 19s 54dk||18.2 km/s|
|4||John Marino||Irvine, CA||12gün 07s 37dk||16 km/s|
1989’da yarışa hep beraber ya da dönüşümlü sürüş yapabilecekleri ve daha yüksek hızlara çıkmalarını sağlarken daha uzun süre dinlenebilecekleri 4 kişilik erkek takım kategorisi eklendi. 2006’da bisikletçilerin ülke geçişinde belirli noktalarda toplam 40 saat dinlenebilecekleri Solo Enduro kategorisinin eklenmesiyle yarışın formatı değiştirildi. Bu değişiklikler güvenliği geliştirmek ve uykudan mahrum kalmaya katlanmak için uzun mesafedeki sürüş hızını vurgulayarak yapıldı. Gerçi Enduro kategorisi artık bulunmuyor. Solo geleneksel kategorisi hala batı yakasından doğu yakasına erişirken elde edilen en düşük süreyi ölçüyor. Yarışın resmi kazananı, Solo yarışını bitirip kazanan oluyor.
Yarış çeşitli gruplarda düzenleniyor. 2008 yılındaki verilere eriştiğimizde, kategoriler şöyleydi;
- RAAM: Solo Bayan
- RAAM: Solo Erkek
- RAAM: Solo Erkek (50–59)
- RAAM: Solo Erkek (60–69)
- RAAM: Solo Erkek – Yatay bisiklet (50–59)
- RAAM: İkili Erkek
- RAAM: İkili Erkek (50–59)
- RAAM: İkili karışık
- RAAM: Dörtlü erkek
- RAAM: Dörtlü erkek (50–59)
- RAAM: Dörtlü erkek (60–69)
- RAAM: Dörtlü bayan
- RAAM: Dörtlü bayan (50–59)
- RAAM: Dörtlü karışık
- RAAM: Dörtlü karışık (50–59)
- RAAM: Sekizli
- Batı Yakasını Geçiş: Solo erkek
- Batı Yakasını Geçiş: Solo erkek (50–59)
- Batı Yakasını Geçiş: Solo bayan
- Batı Yakasını Geçiş: İkili karışık (50–59)
- Batı Yakasını Geçiş: Dörtlü erkek
- 24 Saat: Dörtlü bayan
- 24 Saat: Sekizli
ÖLÜMLER
Evet yanlış okumadınız, bu yarış aynı zamanda birçok sınırın aşıldığı bir faaliyet olduğu için ölümle de sonuçlandığı zamanlar olmuştur. Gerçi yarışın tarihinde 2 ölüm gerçekleşmiştir ve her ikisi de sporcuların fiziki sınırlarıyla ilgili değildir. 2003 yılında takım sporcusu Brett Malin, New Mexico – Pie Town’ın dışında yarışırken bir tır kendisine çarpmış ve hayatını kaybetmiştir. 2005 yılında ise solo yarışan katılımcı Bob Breedlove, Colorado Trinidad yakınında
üzerine gelen bir araçla çarpışması sonucu ölmüştür. Kazaya dair detaylar yetersizdir zira olay gerçekleşirken sporcu yalnız başınadır. (yardımcı ekibi birkaç km gerideymiş) Olayın tek şahitleri ise kendisine çarpan aracın içindekilerdir. Outside dergisi 2006 Kasım sayısında bu kazayı araştırmıştır.
RAAM’da kramp kaçınılmazdır ve her yıl bu ve benzeri sorunlarla birçok yarışçı yarışdışı kalmaktadır.
PARKUR YAPISI
Fransa turu gibi birden fazla günü kapsayan çoğu bisiklet yarışının aksine RAAM’da etap kavramı yoktur. Günlük aşılması gereken belirli bir mesafe yoktur. Yakın zamana kadar, beslenme ve uyku için (uyku isteğe bağlıdır) tasarlanmış dinlenme periyodları bile yoktu. Yarışın saati, başından sonuna kadar bir zamana karşı yarışı gibi işler. Bitirme süresi, dinlenme aralıklarını da kapsar. Yarışın kazananı, en hızlı sürüşü yaparken aynı zamanda en az ve en kısa mola veren kişidir. Çoğunlukla yarışın galibi, birbirinden farklı parkurlara sahip parkur boyunca günde ortalama 22 saat sürüş yaparak 8-9 gün arası sürede bitirir.
Yakın zamanda eklenen takım kategorisiyle bitirme sürelerinin 6-7 güne kısalmasına olanak sağlamıştır. Her bir yarışçının, kendisine besin, sıvı, tamir ve tıbbi yardım sağlamak için motorlu araçlarla takip edildikleri destek birimleri vardır. Gece boyunca, güvenliği garantilemek için bu araçlar dörtlü flaşörleriyle takip etmeye devam ederler.
Sürekli olarak çok az uykuyla bisiklete binmek zorunda olmak, yarışı ultramaraton kategorisine sokuyor. Sürekli fiziksel efor, yarışçılar üzerinde olduğu kadar destek birimleri üzerinde de dikkate değer baskı oluşturuyor. Solo katılımcıların % 50’si kadarı, bitkinlik veya tıbbi sebeplerle yarışdışı kalıyor. Buna ek olarak yarış, trafiğe açık yollarda sürdüğünden yarışanların bazen tehlikeli trafik durumlarıyla başa çıkmak zorunda kalmalarına sebep oluyor. 16 Haziran 2010’da İspanyol yarışçı Diego Ballesteros Cucurull, Kansas Wichita yakınında bir araba tarafından çarpılarak ciddi şekilde yaralanmıştır. Bundan bir ay kadar sonrasında Ballesteros evi İspanya’da ve rehabilitasyon görmektedir. Artık belden aşağısı felç olan sporcu, birgün tekrar yürüyebilmeyi umut ediyor.
REKORLAR
Parkuru değişkenlik göstermiş olduğu için sonuçlar da mukayese edilmemelidir. Rekorlar, birbirinden farklı parkur uzunluklarını hesaba katabilmek için çoğunlukla toplam süre yerine ortalama hız üzerinden ölçülüyor. En hızlı erkeğin rekoru, 1986’da Pete Penseyres tarafından, 3107 mil (5000 km)’lik sürüşü 24.8 km/saat ortalama hızla, 8 gün 9 saat 47 dakikada bitirirken kırılmıştır. En hızlı bayan Seana Hogan 1995’te, 21.3 km/saat hızla 2912 mil (4686 km)’lik sürüşü 9 gün 4 saat 2 dakikada bitirmiştir.
Seana Hogan
Sekizli takımlar içinde en hızlısı 2009’da Team Type 1 tarafından belirlenmiş. Yarışçıların herbiri şeker hastası olan takım, 3021 mili, 5 gün 9 saat 5 dakikada tamamlamış. RAAM geçişinin en kısa süreni, gayri-resmi olarak 1990 yılında Michael Secrest tarafından 7 gün 23 saatte gerçekleştirilmiş.
Geleneksel olarak RAAM bir solo ve duraksız bireysel zamana karşı yarışıdır. 1989’da ilk defa, takımlara yeni bir HPV (insan gücüyle giden araç) kategorisiyle katılmalarına izin verilmiş. Yarış organizatörleri bunun adını HPV-RAAM “İnsan gücüyle giden araçla Amerika’yı baştan uca geçme” koymuştur. HPV-RAAM, bisiklet aerodinamiğindeki teknolojik gelişim ve insan gücünün tahrik için uygun bir ortamdır. Bu yarış için favori olarak görülen Team Gold Rush, yarışın çoğunda başı çekmiş fakat bitirememiştir. Birinci, ikinci ve üçüncü takımlar Team Lightning, Team Cronos ve Team Strawberry olmuştur. Team Lightning, ortalama 38,56 km hızla, 5 gün 1 saat 8 dakika ile bütün rekorların önüne geçmiştir. 2 yıl bu rekor kırılamamış ve sonraki yıllarda rüzgardan faydalanma (drafting)nın avantajı da kullanılarak süreler geliştirilmiştir.
Yakın zamandaki şimdiye kadar elde edilen en iyi rekor, Slovenya’lı Jure Robic’indir. Yarışı 5 defa kazanmış olan sporcu, Avusturalya’da her yıl yapılan dağ bisikleti dayanıklılık yarışı olan Crocodile Trophy’ye hazırlanırken 2010’da bir otomobille çarpışması sonucu ölmüştür. Robic, ölümüne kadar RAAM’ın rekorunu elinde tutan kişiydi.
Hazırlayan : Fatih Buzgan