Soru: Kendisine gusül farz olan kimse, hemen yıkanıp kirlilikten bir an evvel kurtulmalı mı? Yoksa çok acele etmeyip birazcık bekleyebilir mi?
Gece yıkanması gereken kimsenin bekleme sınırı nereye kadar olabilir? Bir de yıkanırken idrar yolundan gelen akıntı gusle mani olur mu? Gusül konusunda bilgiye ihtiyacımız var. Genişleterek yazarsanız bilgi eksikliğimizi tamamlayacağız.
***
Cevap: 1- Önce yıkanması gereken kimsenin bekleme süresine bakalım.
Bilindiği üzere kendisine gusül farz olan kimse bu halde iken manevi kirli sayılır. Her insan kirli halden bir an evvel kurtulup tertemiz hâle geçmeyi ister. Hatta cünüp kimse böyle manevi kirli halde iken melekler temizleninceye kadar uzağında bekler, şeklinde yorumlar da vardır.
Bununla beraber, idrar yolunda kalması muhtemel bir akıntının iyice temizlenmesi için ya idrar yapmalı yahut da birazcık yürümeli ya da bir müddet uyumalı diyenler de olmuştur. Bu sebeple, gece yıkanması gereken kimse bir müddet uyuyacaksa, bunun sınırı, sabah namazını kazaya bırakmaması olmalıdır. Namazdan önce kalkıp guslünü yapmalı, sabah namazını vaktinde kılmalı, kazaya bırakacak kadar yıkanmayı geciktirmemelidir. Bu sebeple denebilir ki, gusül yapacak kimse namazını kazaya bırakmayacak kadar bekleyebilir.
2- Hanefi mezhebinde, yapılan guslün sahih olması için üç farzın yerine getirilmiş olması gerekir. Bunlar ağzına su alıp çalkamak, burnuna su çekip yıkamak, hiç kuru yer kalmayıncaya kadar vücudun tamamını ıslatıp yıkamak.
Bu sebeple, gusletmek isteyen kimse önce duşun altına girerek bedeninde varsa kaba kirleri yıkar. Sonra güzelce yıkadığı sağ eli ile üç defa ağzına su alarak iyice çalkar, bundan sonra üç defa burnuna su çekerek burun içini yıkar, arkasından da hiç kuru yer kalmayıncaya kadar bütün vücudunu baştan aşağıya ovalayarak yıkar. Bedende iğne ucu basacak kadar olsun kuru yer kalmadığı andan itibaren temizlik yapılmış, gusül tamamlanmış kabul edilir.
3- Gusül yaparken idrar yolundan akıntı gelse, yahut da diş kanaması olsa bu akıntılar gusle mani olmaz, gusül yine tamam olur. Ancak guslün abdest olma vasfını bozduğundan ibadet için ayrıca abdest almak gerekir. Yani gusül sırasında abdest bozucu bir akıntı gelse, yapılan guslü bozmaz, ancak guslün abdest olma vasfını bozduğundan ibadet etmek için ayrıca abdest almak icap eder.
4 – Gusül sırasında ağızda bulunan kaplama ve dolgulu dişler gusle mani olmazlar. Bu dolgu ve kaplamanın üzerinden geçen su, altını yıkamış gibi kabul edilir, bu konuda bir vesveseye kapılmaya gerek kalmaz. Hatta bedenin herhangi bir yerindeki yara üzerinde bulunan sargıyı çözerek gusül yapmak yaraya zarar verecek olursa, suyun sargının üstünden akıp gitmesi yeterli sayılır, sargıyı çözerek altını yıkama mecburiyeti söz konusu olmaz. Bu da zarar verecekse sargının üzerine ıslak elle mesh etmek de yeterli sayılır, yaraya zarar verecek şey yapılmaz.
5- Sokakta yürürken ya da herhangi bir yerde idrar yolundan bir sızma olduğu çamaşırı ıslattığından anlaşılıyor. ‘Habersizce gelen bu idrar sızmalarından gusül mü gerekir, yoksa sadece abdest almak mı icap eder?’ şeklindeki sorunun cevabı ise şöyledir:
– İdrar yolundan sakince gelen idrar sızmaları varsa sadece abdesti bozar, gusül gerektirmez. Bu sebeple, gelen sızmanın, iç çamaşırı avuç içi kadar genişlikte kirlettiği anlaşılırsa yapılacak iş, hemen abdest alma yerlerindeki müsait musluğun altında kirlenen kısmı yıkayarak temizlemek, sonra da dışarıdaki lavaboda abdest alıp namazı kılarak kazaya bırakma gereği duymamaktır. Böylece özellikle gençlerde kaçınılması zor olan bir çamaşır kirlenmesini büyütüp de abdeste, namaza mani sanmamalı, gusül gerektiren bir olay gibi görmemelidir. Demek ki, idrar yolundan sadece sakince sızan akıntı varsa abdesti bozmuş olur, ancak guslü gerektiren bir sonuç söz konusu olmaz.
AHMED ŞAHİN