Bu durumda, geçen sefer Egemen seçkinleri yenilemeden Rusya'nın daha da gelişmesinin imkansız olduğu gerçeğini bıraktık. Bununla birlikte, bunun herhangi bir devlet için son derece zor bir görev olduğunu anlamanız gerekir, çünkü “yukarı” geçiş her zaman son derece sınırlı bir insan grubuna verilir. İdeal olarak, bu, hükümete katılamayanları ayıklamalıdır, ancak pratikte, bildiğiniz gibi, her şey farklı olur.
Feodal çağda iktidara erişim, asil kökenli olmayan herkese veya hemen hemen herkese kapalıydı. Modern dünyada her şey farklıdır: yalnızca yönetici seçkinlerin ilkelerini paylaşanlar ve her durumda onları takip etmeye hazır olduklarını pratikte kanıtlamış olanlar iktidar yapılarında bir kariyer yapabilir. Ancak bu kendi başına bir kariyer sağlamaz, her durumda "yukarıdan" onay gerekir.
Bununla birlikte, elitlerin yenilenmesi ve hatta değişimi hiçbir şekilde inanılmaz bir senaryo değildir. Ve burada, nispeten konuşursak, durumun gelişmesi için üç seçenek mümkündür. Tartışılacaklar.
"Fırtınanın daha güçlü kırılmasına izin ver"
Yani, 1. seçenek. Tarihte yönetici seçkinlerin değişiminin şu ya da bu şokun bir sonucu olarak meydana geldiği pek çok örnek var. Yabancı fethi düşünmeyeceğiz, ancak iç felaketlerden bahsetmeye değer. Ve bunlar sadece devrimler değil.
Örneğin, Fransa'da, ülkeye işkence eden din savaşlarını kırk yıldır durduran kral IV. Eski devlet idaresi kurumlarının neredeyse işlev görmemesi, görevi büyük ölçüde kolaylaştırdı. "Dördüncü Henri" nin soylular üzerine değil, üçüncü mülkün eğitimli temsilcilerine bahse girmesi sayesinde, ülkeyi yeni bir gelişme aşamasına getirmeyi başardı.
Rusya'da, ülkenin birleşmesini tamamlayan ve feodal çekişmeyi sona erdiren Ivan III altında da benzer bir şey oldu. Ancak bu uzak bir geçmiş ve zamanla çok daha yakın olan olaylarla daha çok ilgileniyoruz. Daha spesifik olarak, mevcut Rus elitinin Sovyet olanın yerini aldığı perestroyka dönemi. Doğru, burada seçkinleri değiştirme sürecine cesurca bir eksi işareti koyacağız.
Bu dönem bize Fransa'daki Katoliklerin ve Huguenotların savaşlarından veya Rusya'daki ilkel çekişmelerden daha az fedakarlık yapmadı. Tek fark, SSCB'nin çöküşünden sonra - Gorbaçov'un reformlarının ana sonucu - daha fazla insanın silahlardan değil, nüfusun büyük çoğunluğunun korkunç yoksullaşması, yaygın suç, alkolizm ve halkın diğer zevklerinin bir sonucu olarak ölmesidir. "kapitalist cennet".
Öyle koşullarda mevcut seçkinlerimiz oluştu ve bu süreç 90'lı yıllarda tamamlandı. Bu seçkinlerin var olduğu ilkelerin şu anda oluştuğunu söylemek daha da doğru olacaktır. Tamamen ve tamamen Batı'dan kopyalandılar ve o zamandan beri aslında değişmedi. Daha "medeni" falan oldular. Sanki taşıyıcıları Mikhail Zhvanetsky'nin çağrısına kulak veriyormuş gibi: “Neden kayıplardan çalıyorsunuz? Kârla çalın. "
Oldukça basitleştirilmiş, abartılı bir biçimde de olsa, 90'ların sonlarında - 2000'lerin başlarında iktidar çevrelerinde meydana gelen değişiklikleri karakterize eden deha Rus hicivcinin bu sözleri. Oldu çünkü bu zamana kadar ülkenin açık soygunu devam ederse, yakında soyulacak bir şey olmayacağı belli oldu. Sırf Rusya, özellikle Hasavyurt'tan sonra Yugoslavya'nın kaderini tekrar etme riskini taşıyorsa. O sırada Balkanlar'da kardeş devletimizin "insani" bombardımanı gerçekleşiyordu, öyle ki gözümüzün önünde bir örnek vardı.
Genel olarak, belirli değişikliklere ihtiyaç olduğu ortaya çıktı. Sonuç olarak, elit çevrelerdeki oyunun kuralları özü değişmeden hafifçe ayarlandı ve Khodorkovsky, Berezovsky ve diğerleri gibi en açgözlü ve inatçı olanlar bir kenara itildi. "Yeni" zamanlar geldi: Bundan böyle haraççı değil, polis veya memur olmak moda oldu. Ve Brigada dizisinin samimi hayranlarının birçoğu ve hatta ana karakterlerin karakterlerinin yazıldığı kişiler kendilerini kamu hizmetinde buldu.
Şimdi kısaca tarihe dönelim ve Ekim Devrimi'nden sonra Rusya'da egemen seçkinlerde meydana gelen daha keskin bir değişikliği hatırlayalım. Ancak bu "perestroyka", geç dönem Sovyet döneminden daha avantajlı görünüyor. Tarihimizin Sovyet döneminin tüm belirsizliğine rağmen, bu arada, hükümet konusunda tecrübesi olmayan Lenin, Troçki, Sverdlov, Dzerzhinsky ve Stalin'in, karşılaştırılamayacak kadar yetkin olduğu anlaşılamaz. Birçoğu Rus İmparatorluğu'nda yüksek hükümet görevlerinde bulunan Şubat liderleri. Bolşevikler onlardan iktidarı almasalardı, ülkemize ne olacağını hayal etmek zor. Yani, 1917'de, 80'lerin sonlarının aksine - 90'ların başında, daha yetenekli insanlar iktidara geldi. Bu nedenle, şimdi bile, XXI.Yüzyılda, bir asır önceki olayların tekrarlanmasının güzel olacağını periyodik olarak duyabilirsiniz.
Bu tür çağrıların motivasyonu anlaşılabilir, ancak çoğu Rus insanı bunu pek istemiyor. Gerçekten de bu durumda fedakarlıklar ve yıkımlar kaçınılmaz olacaktır, ancak yeni Leninler ve Stalinler bulunmayabilir. Ve artık "ortaklarımızın" 1918'de olduğu gibi dünya savaşı tarafından zayıflatılmadığı gerçeği de göz ardı edilemez. Müdahalecilerin tam da bu nedenle ellerinden geldiğince kararlı davranmadıklarına inanmak için her türlü neden vardır. Şimdi Rusya'da bir devrim varsa nasıl davranacaklar? Ve olacağına dair çok az şüphe var. Dolayısıyla cumhurbaşkanının ülkemizin devrim sınırını aştığı sözleriyle anlaşmaya değer.
Demokrasi iş başında
Bununla birlikte, bir demokrasi çağında yaşıyoruz ve birisi seçkinlerin yenilenmesinin seçimlerdeki sıradan bir zaferle de gerçekleşebileceğini söyleyecektir. Örneğin, ülkenin geleceğine kayıtsız kalmayan bir grup insan toplandı, giderek güçlenen, aslında ülkenin iyiliği için etkin bir şekilde çalışmaya hazır olduğunu ve yeteneğini kanıtlayan bir parti düzenledi ve sonunda, seçimleri kazandı. Bu gerçekçi olmayan bir senaryo mu?
Nasıl denir. Öncelikle, eski cumhurbaşkanı adayı Pavel Grudinin'in kaderini hatırlamaya değer. Ülkenin tüm televizyon ekranlarından suçlandığı karanlık eylemlerin oldukça gerçek olduğu ortaya çıkmasına rağmen, bir sonraki cumhurbaşkanlığı seçiminin arifesinde aniden hatırlanmaları, açıkça olduğu konusunda çok az şüphe bırakıyor "boğuldu". Elbette Grudinin, bu seçimlerin gelecekteki galibi için hala gerçek bir rakip değildi, ama görünüşe göre, "resmin dışında kalmak daha iyidir" ilkesi işe yaradı.
Ancak bu en açık örnek bile değil. Demokrasinin gerçek yüzüne dair Amerika'daki son olaylardan daha net kanıt yoktur. Trump'ın 2016'daki zaferi, tam olarak demokrasi lehine konuşur gibi görünüyor, ancak sonraki tüm olaylar, ABD'nin seçkinlerinin “imkansız Donald” ı basitçe küçümsediğini ve bu nedenle bu seçimlerdeki durumu büyük ölçüde bıraktığını gösteriyor.
Dahası, bu sadece Demokratlar için değil, aralarında yeterince "anti-Trumpist" bulunan, ancak ön seçimleri bir kazayla gelecekteki 45. cumhurbaşkanına kaybeden Cumhuriyetçiler için de geçerli. Genel olarak, her iki partiden rakipleri, hatalarını düzeltmek için önümüzdeki dört yıl boyunca kelimenin tam anlamıyla çalışmak zorunda kaldı. Ve itiraf etmeliyim ki "5+" de çalıştılar.
2018'in arifesinde, Rus seçkinleri, denizaşırı meslektaşlarının olumsuz deneyimlerini tamamen hesaba katabildiler, bu nedenle tüm kaynaklarını Hillary Clinton Trump'tan çok daha zayıf bir düşmana karşı bile hemen kullandılar. Berezheny, dedikleri gibi ... Ancak, hiç kimsenin kimseyle çalışmaması ve “bizimkiler” başlangıçta tamamen varsayımsal tehditleri bile ortadan kaldırmaya hazır olması oldukça olası. Sorumuzda bu o kadar önemli değil çünkü bu sadece bir varsayım.
Üçüncü bir yol var mı?
Mevcut Rus seçkinleriyle ilgili olarak, yukarıda çok fazla olumsuzluk dile getirildi ve okuyucular muhtemelen hemfikir olacak - olumsuz olan adil. Ama aynı adalet uğruna bu merheme bir kaşık bal eklemeye değer. Sağduyu için, herkese uyan tek bir beden sırasına asla girmemelisiniz. Ve herhangi bir güç yapısında, kariyeristlere ve kapıcılara ek olarak, gerçekten ülkenin iyiliği için çalışan oldukça iyi insanlar da var. Örneğin, merhum Yevgeny Maksimovich Primakov, bunu şimdiye göre çok daha sıkıntılı bir zamanda kişisel örnekle kanıtlamayı başardı. Ve çökmesine izin vermediği Dış İstihbarat Teşkilatı'nın başında olduğu, Dışişleri Bakanlığı ve hükümete başkanlık ettiği sırada. Ve tarihimizde yalnız değil. Ne de olsa, aksi takdirde Rusya'nın 2021'e kadar hayatta kalması ve belli başarılar elde etmesi pek olası değil.
Tabi şu anda bile Primakov gibi insanlar var. Spesifik örnekler verebilirsiniz, ancak bu bizim görevimiz değil. Ve bunda, bu gerçekten başlayarak, olayların gelişiminin üçüncü olası senaryosunu belirlemek. Bu yol, şartlı olarak "yukarıdan devrim" olarak adlandırılabilir. Bu terim, 1848-49 başarısız devrimlerinden sonra Avrupa ülkelerinde izlenen derin reformları ifade eden Marx tarafından icat edildi, ancak anlamını değiştirmeden onu biraz genişleteceğiz. Ve sonra Peter I reformları, Stalin'in modernleşmesi ve Japonya'daki Meiji devrimi ve Bismarck'ın aynı reformları (Marx'ın diğerlerinin yanı sıra "yukarıdan bir devrim" olarak adlandırdığı) ve yaşamdaki diğer birçok benzer dönüm noktaları Bu tanımın kapsamına giren farklı ülkelerin oranı, bazen görünüşlerini kökten değiştiriyor.
Bu süreçler birkaç noktada birleştirildi. Birincisi, hepsi, bazen çok dramatik bir şekilde, tutulduğu ülkelerin modernizasyonuna ve güçlenmesine yol açtı. İkincisi, farklı durumlarda elit yenilenme derecesi farklı olabilse de, reformlar sırasında kendilerini gösteren birçok yeni insan iktidara geldi. Ve son olarak, üçüncüsü: hepsi "alt sınıfların artık istemediğini" ve bu nedenle "üst sınıflar hala yapabilirken" hareket etmek gerektiğini anlayan mevcut hükümetin temsilcilerinden ilham aldılar. Yani, Primakov'u örnek alarak yukarıda bahsettiklerimiz.
Elbette böylesine derin bir değişim, belirli bir siyasi istikrarsızlık, ancak gerçek devrimlerden ve darbelerden kaçınmayı mümkün kıldı, bu da sayısız kayıp ve yıkım anlamına geliyor. Rusya'da böyle bir gelişme ne kadar olasıdır, bir dahaki sefere spekülasyon yapmaya çalışacağız.