Sinüzit (Sinüs Enfeksiyonu) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı makalemizde konuya dair detayları bulabilirsiniz. Sinüzit, sinüslerdeki (alındaki, yanaklardaki ve burundaki boşluklar genellikle hava ile doludur) dokuların iltihaplanmasıdır. Yüz ağrısına, burun tıkanıklığına veya burun akıntısına, bazen ateşe ve diğer semptomlara neden olur. Genellikle soğuk algınlığından kaynaklanır ancak diğer virüsler, bakteriler, mantarlar ve alerjiler de sinüzite neden olabilir.
Sinüzit, sinüsleri kaplayan dokunun iltihaplanması veya şişmesidir. Sinüsler, yüzün içinde normalde hava ile dolu olan yapılardır. Bakteriyel enfeksiyonlar, viral enfeksiyonlar ve alerjiler onları tahriş ederek tıkanmalarına ve sıvıyla dolmalarına neden olabilir. Bu durum, yüzde baskı ve ağrıya, burun tıkanıklığına ve diğer semptomlara neden olabilir. Sinüzit bazen rinosinüzit olarak da adlandırılır.
Sinüsler, kafadaki dört çift boşluktur. Dar geçitler onları birbirine bağlar. Sinüsler, burundaki geçitlerden dışarı akan mukusu üretir. Bu drenaj burnu temiz tutar ve burnun bakteri, alerjen ve diğer mikroplardan (patojenler) uzak tutulmasına yardımcı olur.
Sinüzit türleri; hastalığın ne kadar süredir devam ettiğine (akut, subakut, kronik veya tekrarlayan) ve neyin sebep olduğuna (bakteri, virüs veya mantar) göre tanımlanır.
Akut sinüzit semptomları (burun tıkanıklığı, akıntı, yüzde ağrı/basınç ve koku alma duyusunda azalma) dört haftadan kısa sürer. Genellikle soğuk algınlığı gibi virüslerden kaynaklanır.
Subakut sinüzit semptomları 4 ila 12 hafta sürer.
Kronik sinüzit semptomları en az 12 hafta sürer. Nedeni genellikle bakterilerdir.
Tekrarlayan akut sinüzit semptomları bir yıl içinde dört veya daha fazla kez ortaya çıkar ve her seferinde iki haftadan az sürer.
Soğuk algınlığına neden olan virüsler çoğu sinüzit vakasının da sebebidir. Bakteriler sinüzite neden olabilir veya bir viral sinüzit vakasından sonra kişiyi enfekte edebilirler. On gün geçmesine rağmen geçmeyen burun akıntısı, burun tıkanıklığı ve yüz ağrısı varsa bunun bakteriyel sinüzit olma ihtimali yüksektir. Semptomlar düzeliyor gibi görünebilir ancak daha sonra geri döner ve ilk semptomlardan daha kötü hale gelir. Antibiyotikler ve dekonjestanlar genellikle bakteriyel sinüzit üzerinde oldukça etkilidir.
Mantarın neden olduğu sinüs enfeksiyonları genellikle diğer sinüzit türlerinden daha ciddidir. Kişide zayıflamış bir bağışıklık sistemi varsa mantar kaynaklı sinüzit olma ihtimali daha yüksektir.
Soğuk algınlığı, COVID-19, alerjiler ve sinüs enfeksiyonlarının hepsi benzer semptomlara sahiptir. Onları birbirinden ayırmak insanlar için zor olabilir. Soğuk algınlığı genel olarak; oluşur, zirve yapar ve yavaş yavaş kaybolur. Soğuk algınlığı, birkaç günden bir haftaya kadar sürer. Burun alerjileri hapşırma, burun ve gözlerde kaşıntı, tıkanıklık, burun akıntısı ve geniz akıntısına (boğazda mukus) neden olur. Genellikle sinüs enfeksiyonlarının yaptığı yüz ağrısına neden olmazlar. COVID-19, ateş ve nefes darlığı gibi ilave semptomlara neden olabilir.
Soğuk algınlığı, COVID veya alerjilerin tümü sinüs enfeksiyonlarına neden olabilir.
Sinüs enfeksiyonunun yaygın semptomları aşağıdakiler gibidir:
Virüsler, bakteriler, mantarlar ve alerjenler sinüzite neden olabilir. Sinüzit için spesifik tetikleyiciler aşağıdakiler gibidir:
Bazı insanların sinüzite yakalanma olasılığı diğerlerinden daha fazladır. Risk faktörleri aşağıdakiler gibidir:
Sinüzitin kendisi bulaşıcı değildir ancak buna neden olabilecek virüsler ve bakteriler bulaşıcı olabilir. Doğru bir şekilde el yıkama talimatlarını takip etmek unutulmamalıdır. Kişi hastaysa diğer insanlardan uzak durmalı ve dirseğinin içine doğru hapşırmalı veya öksürmelidir.
Sinüzitin mutlaka tedavi edilmesi gerekmez, çoğu zaman kendi kendine geçer. Çok nadiren tedavi edilmeyen sinüs enfeksiyonları hayatı tehdit eden enfeksiyonlara yol açabilir. Bu, bakteri veya mantarların beyne, gözlere veya yakındaki bir kemiğe yayılması durumunda olur.
Doktorlar kişinin belirtilerine ve sağlık geçmişine göre sinüziti teşhis eder. Doktor; kulakları, burnu ve boğazı şişlik, akıntı veya tıkanıklık açısından kontrol edecektir. Burnun içine bakmak için bir endoskop (küçük, ışıklı bir alet) kullanabilir.
Aile hekimi kişiyi KBB (kulak, burun, boğaz) uzmanı gibi bir uzman doktora da sevk edebilir.
Doktorun sinüs enfeksiyonunu teşhis etmek için isteyebileceği özel testler aşağıdakiler gibidir:
Hastanın semptomlarına ve ne kadar süredir sahip olduğuna bağlı olarak sinüzit için birçok tedavi seçeneği vardır. Sinüs enfeksiyonu evde aşağıdakilerle tedavi edilebilir:
Sinüzit semptomları 10 gün sonra düzelmezse, doktor aşağıdakileri reçete edebilir:
Doktor, altta yatan duruma odaklanarak da kronik sinüziti tedavi edebilir. Tedaviler aşağıdakiler gibidir:
Doktor, hastanın özel durumuna bakarak bir antibiyotiğe ihtiyacı olduğuna kanaat getirirse aşağıdakiler gibi bazı antibiyotikleri reçete edebilir:
Akupresür, akupunktur veya yüz masajı, sinüzitin akıntı, basınç ve ağrı gibi semptomlarını azaltmada faydalı olabilir. Bu terapilerin kişinin özel durumunda ona yardımcı olup olmayacağı bir doktora danışılmalıdır.
Her sinüs enfeksiyonu için antibiyotik kullanılması gerekmez. Doktorlar genellikle antibiyotik yazmadan önce belirtilerin ne kadar sürdüğünü görmek için beklerler. Birçok sinüs enfeksiyonuna virüsler neden olur. Viral enfeksiyonlar antibiyotiklerle tedavi edilemez. Aşırı antibiyotik kullanımı veya viral enfeksiyonları tedavi etmek için antibiyotik kullanılması, gereksiz yan etkilere veya antibiyotik direncine yol açabilir. Bu durum, gelecekteki enfeksiyonların tedavi edilmesini zorlaştırabilir.
Sebebe bağlı olarak, sinüs enfeksiyonlarına yakalanma riskini azaltmanın birkaç yolu vardır:
Sinüzit genellikle sadece bir hafta ila 10 gün sürer. Genellikle reçetesiz satılan ilaçlar ve evde tedavilerle tedavi edilebilir. Kişinin kronik sinüziti varsa veya sinüzit tekrar tekrar ortaya çıkıyorsa, tedavi edilmesi gereken altta yatan farklı nedenler olabilir.
Sinüs ile ilgili durumlar genellikle kendi başına tedavi edilebilir ancak kişi kendini endişelendiren belirtiler yaşamaya devam ederse veya tekrar tekrar enfeksiyon kaparsa, bir sağlık uzmanıyla görüşmelidir.
Aşağıdakiler başta olmak üzere kişi ciddi enfeksiyon belirtileri yaşarsa hemen en yakın acil servise başvurmalı veya tıbbi yardım almalıdır:
Kişi doktordan, önerdiği herhangi bir cihazı nasıl doğru şekilde kullanacağını kendisine göstermesini istemelidir. Buna nazal inhalerler ve nazal yıkama cihazları dahildir. Doktora aşağıdaki soruları sormak da yararlı olabilir:
Sinüs enfeksiyonları yaygındır ve genellikle ciddi değildir. Virüsler, bakteriler, nazal polipler veya alerjiler dahil olmak üzere sinüzitin birçok nedeni olabilir. Genellikle evde dinlenerek, reçetesiz satılan ürünleri alarak ve bol sıvı tüketerek kişi kendini tedavi edebilir. Semptomlar düzelmezse, sinüzit sık sık meydana geliyorsa veya endişe verici herhangi bir semptom görülüyorsa bir doktora başvurmak gerekir.