Yunanca koruyucu anlamına gelen ‘prostat’, erkekte boşaltım sisteminin sonunda, mesane ve dış idrar kanalı arasında bulunan kestaneye benzeyen, yaklaşık bir ceviz büyüklüğünde ve ağırlığı normalde 18-20 gram olan bir organdır. Erkekte meninin sıvı kısmının yapımından sorumludur. Ayrıca enfeksiyona karşı koruyucudur. İdrarı mesaneden vücut dışına taşıyan kanal olan idrar yolunun (üretranın) çevresini sarar. 25-30 yaşından sonra büyümeye başlar ve 50 yaş civarında prostat hastalıkları ile ilgili bulgular ortaya çıkmaya başlar. Prostat bezi doğal olarak büyürken, idrarın vücuttan atıldığı boru olan idrar yolunu sıkıştırabilir. Bu da idrar yaparken sorunlara neden olur. Prostatın bulunduğu konum ve yapısı itibarı ile ister iltihap, ister kanser isterse de yaşla beklenen normal büyüme olsun şikayetler hep benzer şekilde gelişir.
Prostat hastalıkları ile ilgili olarak genellikle karşımıza çıkan şikayetler arasında, sık idrara çıkma, idrarın çatal olması, idrar yaparken yanma, idrar yaptıktan sonra mesaneyi tam boşaltamama hissi, gece idrara kalkma ve idrar yapamama sayılabilir. Prostat hastalıkları ile ilgili olan bu yakınmaları sınıflandıracak olursak:
Tıkanmaya bağlı yakınmalar (obstrüktif) :
- İdrar kuvvetinin ve kalınlığının azalması ,
- İdrarı başlatmakta güçlük,
- Kesik kesik idrar yapma,
- İdrarın sonunda damlama,
- İdrarı tam boşaltamama hissi,
- İdrarda kan.
İdrar kesesinin uyarılmasına bağlı yakınmalar:
- Sık idrar yapma ( gündüz ve gece ),
- Ani idrar yapma isteği,
- İdrar yapma hissi oluştuğunda idrar kaçırma,
- İdrar yaparken yanma ve sızı hissinin olması.
Prostat hastalığının iltihabi nedenlerden mi, yaşa bağlı büyümeye mi (BPH) yoksa kanserimi bağlı olduğunu ayırt etmek için bazı muayene ve testlerin yapılması gerekmektedir. Bu yöntemler kısaca şu şekilde özetlenebilir:
Parmakla Rektal Muayene (PRM): Genellikle muayene esnasında yapılan ilk testtir. Hasta diz dirsek pozisyona getirilerek, yan yatırılarak veya ayakta öne eğilmiş pozisyonda yapılabilir. Hekim, makata vazelin ile kayganlaştırdığı işaret parmağını sokarak, makatın yanında olan prostat dokusunu hisseder. Bu muayene, hekime bezin büyüklüğü ve durumu hakkında genel bir fikir verir. Yaşa bağlı prostat büyümesinde prostat nispeten elastik kıvamdadır ve hacminin arttığı saptanabilir. Prostatta sertlik hissediliyorsa kanserden şüphelenilmelidir.
PSA testi: İdrarla ilgili belirtilerin nedeninin kanser olma olasılığını ortadan kaldırmak için, PSA kan testi yapılır. Prostat hücrelerinin oluşturduğu bir protein olan PSA, prostat kanseri olan erkeklerin kanında genellikle yüksek seviyelerde bulunur. Bununla birlikte PSA yüksekliği yaşa bağlı prostat büyümesinde ve prostat iltihabında da gözlemlenebilir.
Yaşa özgü PSA değerleri ( örneğin 50 yaşından küçük olanlarda 2 ng/ml den az olmalı, 50-60 yaş aralığında 2,5 ng/ml den az olmalı ) yüksek olduğunda ve parmakla rektal muayenede sertlik bulunduğunda prostat kanseri kesin olarak dışlanmalıdır. Her PSA yüksekliği kanser varlığı anlamına gelmeyeceği gibi, PSA’nın normal olması halinde bile kanser var olabileceği diğer bir gerçektir.
İdrar akış hızı: Prostat hastalıklarında hastadan idrarın ne kadar hızlı aktığını ölçen bilgisayarlı ölçüm sistemine sahip özel bir kaba idrarını yapmasını istenebilir. Hastanın bir saniyedeki idrar akış hızı ve idrarını ne kadar sürede yaptığı ölçülür. Normal idrar yapma süresi 30 saniye yani yarım dakikadır. Bu testin sağlıklı olması için yapılan idrar miktarı en az 150 ml olmalıdır.
Günümüzde prostat büyümesini tam anlamıyla durduracak ilaç tedavisi yoktur. Mevcut ilaçlar prostatın gevşemesini sağlayarak kullanıldığı sürece idrar akımında bir rahatlama sağlarlar. Prostatın kesin tedavisinde, prostatın büyüklüğüne göre, açık cerrahi ya da kapalı (vücutta kesi yapılmaksızın kapalı yöntemle idrar yolundan girerek) prostat tedavileri yöntemleri uygulanmaktadır.
İlaç tedavisinde ilaç sürekli kullanıldığı müddetçe prostatta bir gevşeme ve daha rahat idrar yapabilme söz konusudur. İlaç bırakıldığında yakınmalar geri gelir.Günümüzde yakınmaların şiddetli olduğu ve ilaçla tedaviye yanıt vermeyen prostat buyumesinde en iyi sonuç alınan tedavi açık cerrahi yapmadan idrar yolundan girilerek prostatın alınması (TUR) yöntemidir.
Randevu için: +90 (212) 494 34 34