Karluklar
Karluklar, Kök Türk Devleti’ne bağlı olarak Altay Dağları’nın batısında yaşadılar. Çinlilerin kışkırtmasıyla sık sık Kök Türklere karşı ayaklandılar. II. Kök Türk Devleti’nin yıkılmasında, Basmil ve Uygurlarla birlikte rol oynadılar. Bir müddet Uygurların egemenliğinde yaşayan Karluklar, Uygurlarla anlaşamayınca batıya göç ettiler. Karluklar, 766 yılında, Türgişlerin siyasi varlıklarına son verdiler. Talas Nehri dolaylarında bir devlet kurdular. Uygur Devleti yıkıldıktan sonra devletin merkezini Balasagun şehrine naklettiler. X. yüzyılın ilk yarısında Karahanlılar Devleti’nin kurulmasında etkin rol oynadılar. Uygurlar ve Türgişlerle Türk yaşayışına giren şehirleşme anlayışı, Karluklar tarafından geliştirilerek devam ettirildi.
Müslümanlarla Çinliler arasındaki Talas Savaşı’nda (751) Karluklar, Müslümanların yanında yer alarak Çinlilerin yenilmesini sağladılar. Böylece Orta Asya’nın Türk hâkimiyetinde kalmasında etkili oldular.
Karluklar, XII. yüzyılda Karahitayların ve Moğolların hâkimiyeti altına girmiş, Cengiz Han’a itaat eden ilk Müslüman Türk topluluğu olmuşlardır.
Karluklar, tarihte İslamiyeti kabul eden ilk Türk topluluğu olarak bilinmektedir.