Tüm dünyayı etkisi altına alan Corona tablosu sonrasında birden çok varyant görüldü. JN1 varyantı da bunlardan biri. Omicron varyantının alt varyantından oluştuğu bilinen JN1 ilk 2022 yılının sonlarında ortaya çıktı. İşte yeni varyant hakkında merak edilenler ve bilinmesi gerekenler:
“JN1 varyantı nedir?” sorusu Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yanıtlandı. DSÖ’ye göre JN.1 varyantı SARS-CoV-2 virüsünün bir mutasyonudur ve genetik yapısında belirgin farklılıklar gösterir. Bilim insanları özellikle bu yeni varyantın olası etkilerini çözmeye çalışmaktadır. JN1 varyantının diğerlerinden farklı genetik niteliklere sahip olduğu da belirtilenler arasındadır. Daha çok veri elde edebilmek adına DSÖ bu yeni varyantın hızlı yayılma potansiyeli, semptomların şiddeti ve aşıya karşı direnci gibi faktörleri titizlikle incelemektedir. ABD, İngiltere, Çin ve Hindistan gibi ülkelerde tespit edilen varyantın belirtileri de merak edilen konular arasındadır.
JN1 varyantına maruz kalan kişilerde görülen JN1 belirtileri, SARS-CoV-2 varyantlarına benzerdir. İki varyant arasında belirgin farklılıklar olsa da JN1 varyantının belirtileri aşağıdaki gibidir:
Bu semptomlar JN1 varyantının tipik belirtileri olarak kabul edilir. Ek olarak sindirim sistemi semptomları gibi diğer belirtiler de görülebilir. JN.1 ile enfekte olan bireylerin semptomları hafif veya orta şiddetli olabilir ancak bazı bireylerde bu semptomlar daha yoğun bir şekilde görülür. DSÖ JN1 belirtileri hakkında sürekli güncellenen bilgiler sunmaktadır.
Yukarıda listelenen semptomlardan biri veya daha fazlasını yaşıyorsanız derhal sağlık kuruluşuna başvurmanız gerekmektedir.
Korona virüsü Omicron'dan türetilen varyantlar genellikle daha bulaşıcıdır. JN.1 varyantının yayılma hızı göz önünde bulundurulduğunda bu yeni koronavirüs varyantının ya daha yüksek bir bulaşma oranına sahip olduğu ya da bağışıklık sisteminden diğer varyantlara nazaran daha etkin kaçabildiği söylenebilir.
JN1 varyantı belirtileri şimdiye kadar ABD, İngiltere, Hindistan dahil olmak üzere 41 ülkede tespit edildi. Uzmanlar hızla yayılan JN1 varyantının hızlı antijen testleri ve PCR testleri dahil tüm COVID-19 tanı testleriyle belirlenebileceğini duyurdu. Covid-19'un yeni versiyonu olan JN1 varyantı standart PCR testi ile saptanabilir. Covid-19'un semptomları soğuk algınlığına yol açan solunum sinsityal virüs (RSV), grip ve rinovirüse benzerlik taşır. Bu nedenle koronavirüs varyantına özgü belirtileri olan kişilerin özellikle 65 yaş ve üzeri olanlarla bağışıklık sistemi zayıf kişiler ve kronik hastalığı olanların test yaptırması gerekir.
Covid-19'un omicron, eris ve pirola gibi varyantlarına yakalanma durumunda antiviral ilaçların doktor gözetiminde kullanılması tavsiye edilir. Bu ilaçlar Covid-19’un yaygın semptomlarını hafifletmek ve rahatsızlıkları azaltmak amacıyla reçete edilir. JN1 varyantı tedavisi için mutlaka bir uzman görüşü alınmalıdır.
Uzmanlar güncellenen covid aşısı JN.1'in yanı sıra diğer varyantlara karşı da koruma sağlayabileceğini belirtti. Laboratuvar çalışmalarından elde edilen verilere göre, yeni aşı JN.1'in ortaya çıktığı BA.2.86'ya karşı etkili bir bağışıklık yanıtı oluşturdu. Aşılar virüsün sebep olduğu etkilerin şiddetini azaltmada yardımcı olmaktadır.
Corona virüsüne karşı önlemler ilk zamanlarda olduğu gibi şimdi de alınmalıdır. ABD'de ortaya çıkan ve daha bulaşıcı olduğu düşünülen dolayısıyla kaygıya neden olan JN1 varyantından korunma metotları ise diğer varyantlarla benzerdir. Covid-19'un JN1 varyantından korunabilmek için Covid sağlık bakanlığı ve DSÖ tarafından belirtilen aşağıdaki önlemleri alabilirsiniz:
KAYNAK: https://www.prevention.com/health/health-conditions/a45710275/jn-1-new-covid-variant/
Korona virüsü belirtileri ile benzerlik gösteren JN1 varyantının spesifik bir tedavisi yok. Ancak COVID-19'a karşı uygulanan genel tedaviler JN1 dahil olmak üzere farklı SARS-CoV-2 varyantlarına karşı geniş kapsamlı etkiler sağlamakta. Özellikle aşılar JN1 varyantının yönetimi ve yayılımının engellenmesinde hayati öneme sahip. Bu yeni varyanta özel bir tedavi henüz geliştirilmiş olmasa da belirtileriniz varsa veya bu varyanta karşı korunmak istiyorsanız sık sık ellerinizi yıkayarak, hastalarla teması azaltarak ve kalabalık yerlerde maske takarak jn1 varyantından korunabilirsiniz.
Bugünkü korona tablosu için JN1 varyantının ölümcül olup olmadığına dair kesin bir bilgi bulunmamakta. Uzmanlar bu yeni varyantın nitelikleri ve etkileri üzerine ayrıntılı araştırmalar yapmaya devam etmekte. Şimdilik JN1 varyantının diğer SARS-CoV-2 varyantlarından daha ölümcül olduğuna dair resmi bir teyit yok. COVID-19'un genel seyri gibi JN1 ile ilişkili mortalite oranları da kişinin yaşına, sağlık durumuna ve diğer faktörlere bağlı olarak farklılık gösterebilir. Ancak yeni covid varyantının genel popülasyon üzerindeki etkisini değerlendirmek için daha fazla bilimsel çalışma ve veriye ihtiyaç vardır.
Diğer covid tablosu gibi JN.1 varyantının varlığı da PCR testi ile belirlenebilir. Ancak halk arasında JN1 varyantının Türkiye'de bulunup bulunmadığına dair bir belirsizlik hâkim. Şu an için JN1 varyantının Türkiye'deki durumuyla ilgili resmi bir duyuru yapılmış değil.
Corona virüsü belirtileri açısından değerlendirildiğinde Dünya Sağlık Örgütü'nün dikkate alınması gereken bir varyant olarak nitelendirdiği JN1'in tehlike düzeyi hakkında henüz resmi bir açıklama yapılmamıştır.
Corona belirtileri aşısından değerlendirildiğinde JN1 varyantının belirli bir süresi yoktur. Bu kişinin bağışıklık sisteminin gücüne, yaşına ve genel sağlık durumuna bağlı olarak değişebilir. İlgili sağlık otoritelerinden veya doktorunuzdan bu konuda daha ayrıntılı bilgi almanız önerilir.