Tıkınırcasına yeme bozukluğu, belirtileri, nedenleri, tedavisi
Tıkınırcasına yeme bozukluğu kadınlarda erkeklere oranla 2 kat daha fazladır ve tıkırcasına yeme nöbetleri ile tanımlanmaktadır. Bu nöbetlerde normal bir insanın yiyeceğinden çok daha fazla yemek yenilir ve nöbet sırasında aşırı yeme üzerinde herhangi bir kontrol hissi bulunmamaktadır. Tıkınırcasına yemek yiyen bireyler bu davranışlarından dolayı rahatsız hissediyorlar. Tıkınırcasına yemek yiyen çoğu insan için bu haftada en az bir defa gerçekleşiyor ve genelde bu davranışlarını başkalarından gizleme çabası içerisinde oluyorlar.
Tıkınırcasına yeme bozukluğu üç temel yeme bozukluğu türünden bir tanesidir. Diğerleri ise anoreksiya nervoza ve bulimiya nervoza.
Tıkınırcasına yeme bozukluğu olan bireyler hem duygusal hem de fiziksel olarak yemelerinin kontrolünde değillerdir. Bunun sonucunda pişmanlık ve duygusal keder yaygındır. Bulimia hastalarının hastaların aksine, aşırı yeme bozukluğunda yeme davranışından sonra aşırı spor, kusma veya oruç tutma gibi telafi edici davranışlar yoktur.
Tıkınırcasına yeme bozukluğunun tedavisinde psikoterapi uygulanır ve gerekirse ilaç tedavisi kullanılır. Bazı ilaçların özellikle yeme bozukluklarında faydalı oldukları kanıtlandı. Eğer kendinizde yeme bozukluğu olduğunu düşünüyor veya bildiğiniz birisinde olduğundan şüpheleniyorsanız lütfen yardım alın. Bir psikolog ve doktor tarafından doğru şekilde teşhis konulduktan sonra, bu bozukluklar tedaviye hazır hale geliyorlar ve genelde bir kaç aylık zamanda iyileşiyor.
Yeme bozukluğuna sahip bireyler, bundan dolayı suçlanmamalıdır. Bu bozukluk, sosyal, biyolojik, ve psikolojik faktörlerin etkileri yüzünden kişide zararlı davranışlara yol açar. Bunları fark ettiğiniz anda tedavi için destek almanız gerekmektedir. Bu zayıflık veya güçsüzlük değildir. Aksine, kendinizin ne kadar farkında olduğunuzun göstergesidir.
Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu Belirtileri
Tıkınırcasına yeme bozukluğunda tipik olarak tekrar eden aşırı yeme nöbetleri vardır ve bu nöbetlerde belli bir zaman aralığında başka insanların yediği miktarların çok üstünde gıda tüketilir. Tıkınırcasına yeme bozukluğuna sahip olan birey ne yaparsa yapsın yemeyi durduramaz. Bu durum sıklıkla yalnız yeme ile sonuçlanır çünkü ne kadar yediklerinden utanırlar. Kendilerinden tiksinme hissi, suçluluk ve depresyon aşırı yeme nöbetlerini takip edebilir.
Aşırı yeme nöbeti süresince kişi normalde yediğinden daha hızlı yer ve tamamen tok ve hatta hasta hissedene kadar yer ve tatmin olduktan sonra da yiyebilir.
İstatistikler ve Kimler Bu Hastalığa Daha Fazla Yakalanıyor?
Amerikan toplumunun neredeyse %2’si aşırı yeme bozukluğuna sahip. Bunun anlamı sadece ABD’de beş milyon kişinin herhangi bir zamanda aşırı yeme bozukluğuna sahip olabileceği.
Obezite sahibi insanlar arasında kilo problemine yardım arayanların %30’u kadar aşırı yeme bozukluğuna sahip olabilir. Tedavi edilmemiş aşırı yeme bozukluğu pek çok insanın kilo verememe veya kilo kaybını sürdürememe sebeplerinden birisi olabilir.
Erkek ve kadınlarda Tıkınırcasına yeme neredeyse eşit sayılır. Aşırı yeme bozukluğuna sahip her iki erkeğe karşın üç tane kadın bulunuyor.
Tıkınırcasına yeme bozukluğunun belirtileri genelde kişi 20’lerindeyken başlıyor ancak çoğu insan tedaviyi 30’larına kadar erteliyor.
Tıkınırcasına yeme bozukluğu beyaz insanlarda beyaz olmayanlar kadar etkili ve zengin insanlarda da orta sınıf insanlar kadar görülüyor. Daha aşağı sosyoekonomik gruplara dair yeteri kadar araştırma yok.
Tipik bir aşırı yemede kişi bir oturuşta bir kaç bin kalori tüketebilir. Gıdalar genelde düşük proteinli, bol yağlı ve yüksek karbonhidratlı olurlar. Aşırı yiyenler önceki geceden kalanları ve ayrıca kekleri, kurabiyeleri, cipsleri ve hatta pişmemiş keki bile tüketebilirler. Bunu haftada bir kaç defa yaptığınızı düşünün. Tüm bu gıdalar her ay size bir kaç sağlıksız kilo eklerler.
Tıkınırcasına Yeme Bozukluğunun Sebepleri
Bilim adamları tıkınırcasına yeme bozukluğuna özel olarak neyin sebep olduğunu bilmiyorlar. Sanayileşmiş ülkelerde benzer oranlarda görülüyor. Aile boyunca görülebilmesine karşın bunun genetik aktarım sebebiyle mi olduğu yoksa yeme, gıdalar ve kişinin kendine dair algısında işlevsiz yaklaşımlar ve davranışlara sebep olan ebeveynlik yeteneklerinden mi kaynaklandığı bilinmiyor.
Tıkınırcasına Yeme Bozukluğunun Tedavisi
Yaşam tatmini ve sosyal ilişkiler bu bozukluktan genelde zarar görürler. Bu rahatsızlık ile bağlantılı davranışları gerçekleştiren insanlar sağlık problemleri ve obezite gelişimi konusunda daha fazla riske sahipler.
İyi haber ise bozukluğun başarıyla tedavi edilebilmesi. Tüm yeme bozukluklarında olduğu gibi, kişi için işe yarayan doğru tedavinin bulunması bazen zaman ve deneme yanılma gerektirebilir çünkü her kişi kendine özeldir ve farklı bir geçmişi vardır. Tedavi yöntemleri genelde bilişsel davranış terapisi veya aile terapisi gibi bir tür psikoterapiye dayanma eğilimindedir. Belirtilere yardımcı olması amacıyla ilaçlar da yazılabilirler ve bazı insanların bu davranışı kesmeleri için sağlık kurumlarına yatmaları gerekebilir.
Yardım Alma
Tıkınırcasına yeme bozuluğunu yenebilirsiniz. Bu tamamen sizin elinizde olan bir durum. Başladığınız herhangi bir tedavide değişim ve istikrara karşı bağlılık gerektiriyor. Pek çok insan tedavi yolculuğuna aile doktorunu veya pratisyen doktorları ziyaret ederek başlasa da, bazıları psikolog psikiyatrist ile bu tip konularda iletişime girmekten çekiniyorlar. Bir yeme bozukluğu uzmanı genelde tercih edilen ilk adım oluyor çünkü bu tip bir zihin sağlığı profesyoneli, bu rahatsızlığa dair derin bir deneyim ve eğitime sahip oluyor. Medikal bir doktor yerine psikolog ve psikiyatrist ile süreç yönetilmelidir.
Bazı insanlar ise rahatsızlıklarına dair daha fazla şey okuyarak kendilerini bu konuda eğitiyorlar. Online destek grupları sayesinde aynı rahatsızlıktan muzdarip başka insanlardan destek almak da mümkün ve çok geliştirici olmaktadır.