Potasyum eksikliği belirtileri nelerdir sorusunu cevaplamadan önce, potasyum hakkında detaylı bilgi vermemiz gerekiyor. Potasyum dendiğinde aklınıza ilk olarak muz gelebilir. Çünkü bu şirin sarı meyvede çok miktarda bulunur. Ancak yalnızca muz tüketmek vücudumuza ihtiyacı olan potasyum miktarını sağlıyor mu? Potasyum, magnezyum, kalsiyum, sodyum, klorür ve hidrojen fosfat ile birlikte elektrolit mineraller arasında yer almaktadır. Elektrolitler vücuda elektrik iletmekten sorumludur. Potasyum, kalp atışını ve kas fonksiyonunu düzenleyen ve vücudun her hücresinde bulunan pozitif bir iyondur. Potasyum eksikliği tedavi edilmediğinde bir dizi diğer sağlık problemine neden olabilir.
Potasyum-Sodyum Bağlantısı
Potasyum ve sodyum, vücutta ters orantılı çalışır: Ne kadar çok sodyum, o kadar az potasyum ya da ne kadar çok potasyum, o kadar az sodyum.
Sodyum (tuz) hücrelerin normal fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için gereklidir. Ancak yüksek tansiyona neden olması ve diğer potansiyel tehlikeli sonuçları nedeniyle dengeli tüketilmesi tavsiye edilmektedir.
Potasyum ne işe yarar?
- Proteinleri ve kasları oluşturur.
- karbonhidratları parçalar ve sindirilmesini sağlar.
- Vücudun büyümesini dengeler.
- Kalp atışını düzenler.
- pH seviyesini dengeler.
- Sindirimi kolaylaştırır.
Potasyum eksikliğinin nedeni, basit bir şekilde doğru gıdalardan yeterince tüketmememiz (veya çok yüksek tuzlu yiyecekler tüketmemiz) olabilir.
Potasyum eksikliğine neden olabilecek diğer faktörler
- Böbrek hastalığı
- İdrar söktürücü kullanmak
- Aşırı terleme, ishal ve kusmaya bağlı susuzluk
- Magnezyum eksikliği
- Antibiyotik kullanımı
Potasyum eksikliği belirtilerinin farkına varmak, mineral seviyenizi tekrar olması gereken düzeye getirme şansı elde etmeniz anlamına gelir.
Potasyum Eksikliği Belirtileri
Potasyum eksikliğinden şüpheleniyorsanız, aşağıdaki koşullara dikkat etmeniz gerekiyor.
1. Kronik Yorgunluk
Birçok yaşam tarzı faktörü yorgunluğa katkıda bulunabilir. Bununla birlikte, düzenli olarak 7-8 saat kesintisiz uyuduğunuz halde sürekli yorgun hissetmeniz potasyum eksikliğinden kaynaklanıyor olabilir. Potasyum elektrik ilettiğinden, hücrelerin enerjiyi kullanma ve aktarmasını düzenler. Yorgunluk, olması gerektiği gibi etkileşime girmemesinden kaynaklanabilir.
2. Yüksek Tansiyon
Potasyum kan damarlarında bulunur ve onları rahatlatır. Sodyum çoğunlukla hücrelerin dışında kalır ve sıvı tutmayı teşvik eder. Bu ilişki, kan damarı daralması ve basınç artışı anlamına gelir. İkisi arasında bir dengenin korunması, elektrik iletimini en üst düzeye çıkarır ve sıvıları düzenler. Çok fazla sıvı hücrelerin şişmesine ve sonunda patlamasına neden olabilir.
Belirttiğimiz gibi potasyum ve sodyum ters ilişkilidir; Hücreler yeterli potasyumuna sahip değillerse, sodyum artabilir ve hipertansiyona neden olabilirler. Yüksek tansiyon genellikle kalp-damar hastalıkları ve felç riskini artırır. Ayrıca böbrekleri, libidoyu ve nörolojik fonksiyonları olumsuz etkileyebilir.
3. Kas Zayıflığı, Spazmlar veya Kramplar
Kaslar hareket ederken potasyum kullanırlar. Nefes aldığımız sürece kaslarımızı kullanıyoruz. Sarf ettiğimiz efor arttıkça, kas liflerinden daha fazla potasyum kaybedilir. Bu nedenle, potasyum ve diğer kas mineral seviyelerini korumak ve kaslarda spazm oluşmasını önlemek için ağır egzersizlerden önce, egzersiz sırasında ve sonrasında elektrolit almamız tavsiye edilir.
Yeterli potasyum olmaması kasların zayıflamasına, spazm veya kramplara neden olabilir.
4. Kalp Çarpıntısı (veya Aritmi)
Kalp çok güçlü bir kastır ve hiçbir zaman dinlenmez. Kalp de diğer kaslar gibi fonksiyonunu yerine getirmek için potasyuma ihtiyaç duyar. Potasyum, kalp atışını düzenleyen elektriği ilettiği için, potasyum eksikliği kalp ritmini etkileyebilir ve kalp çarpıntısına neden olabilir.
5. Baş Dönmesi
Potasyum eksikliği kalp ritmini etkilediğinde, kan akışı etkilenir ve baş dönmesi hissedebilirsiniz. Bu durumun sık sık yaşaması, doktora başvurma zamanının geldiğini göstermektedir.
6. Kabızlık
Sağlıklı sindirim hareketleri için kasların sağlıklı kasılması gerekir. Düşük potasyum = zayıf kas fonksiyonu = yavaş sindirim = kabızlık anlamına gelmektedir.
7. Karıncalanma veya Uyuşma
Sinirler, elektriksel uyarılar yoluyla birbirleriyle iletişim kurar. Potasyum gibi elektrolitler bu iletişimi kolaylaştırır. Sinir fonksiyonlarının zayıflaması, uzuvlarda karıncalanma veya uyuşma ile sonuçlanabilir.
8. İşlenmiş Gıdalardan Kaçınma
Yazımızı bir belirti ile değil, aksine potasyum eksikliğini arttıran bir faktörle bitirelim istedik. İşlenmiş gıdalar genellikle çok yüksek miktarda sodyum içerir. Çok fazla sodyum alındığında, yukarıda birkaç sefer belirttiğimiz gibi kandaki potasyum seviyesi eksilmeye başlar.
Potasyum Eksikliği İçin Hangi Gıdalar Tüketilmeli?
Yetişkinler için önerilen günlük potasyum miktarı 4700 mg’dır.
Bu çok gibi gelebilir, ancak aşağıda listelenenler de dahil olmak üzere çeşitli gıda kaynaklarından potasyum alabilirsiniz.
- Avokado
- Kuşkonmaz
- Pancar yaprağı
- Kara lahana
- Mercimek
- Lima fasulyesi
- Mango
- Mantar
- Portakal
- Papaya
- Armut
- Barbunya
- Fıstık
- Kuru üzüm
- Ispanak
- Tatlı patates
- Pazı
- Domates
- Kuru fasulye
- Kış kabağı
- Kavun
- Böğürtlen
- Havuç
- Greyfurt
- ve evet tabii ki de muz.
Beslenme tarzınızda çok küçük değişiklikler yaparak, potasyum eksikliği sorununu düzeltebilir ve potasyum eksikliği belirtilerinden kurtulabilirsiniz.