Uykuda Solunum Durmalarının Nedeni
Obstruktif Uyku Apnesi (OSAHS/Tıkayıcı Sebeplerle Uykuda Solunum
Obstruktif uyku apnesi (OSAHS) yaşam kalitesini düşüren ve tedavi edilmediği takdirde ciddi hastalıkların görülme riskini arttıran bir rahatsızlıktır.
30-60 yaş arası bayanlarda %9, erkeklerde ise yaklaşık %4 oranında gözlenmektedir. OSAHS hastalarının çoğunun aşırı kilolu olduğu gözlenmektedir.
Obstruktif uyku apnesi (OSAHS) belirtileri nelerdir?
Obstruktif uyku apnesinin en sık karşılaşılan belirtileri:
- Ne kadar uzun uyursa uyusun kişinin uykudan kalktıktan sonra kendini dinlenmiş hissetmemesi
- Şiddetli horlama
- Uyku sırasında sıklıkla nefessiz kalma durumu (apne)
- Gündüz aşırı uyku hali
- Sabah yorgunluğu
- Hafıza ile ilgili sorunlar
- Konsantrasyon bozukluğu
- Azalmış bilinç ve kavrama güçlüğü
- Reflü
- Depresyon gibi psikolojik sorunlar
- Kişilik değişiklikleri
- Sinirlilik ve gerginlik hali
- Cinsel arzuda azalma
- Baş ağrısı
- Ağız kuruluğu ve buna bağlı boğaz ağrısı
- Gece terlemesi
- Alt ıslatma
Obstruktif uyku apnesi (OSAHS) nasıl tespit edilebilir?
Hastalık belirtilerini fark eden kişilerde aşağıdaki fizik muayeneler yapılarak OSAHS'in tespit edilmesi mümkündür.
Burun muayenesi: Burun orta kıkırdağında (septum) eğiklik (deviasyon), polip, geniz eti, nazal valf çökmesi (burun girişindeki kıkırdak desteğin azalmasına bağlı oluşur) gibi sorunlar nefes almayı zorlaştırmakta ve OSAHS'ye neden olabilmektedir.
Damak muayenesi: Damak seviyesinin normalden aşağıda olması,damağın normalden kalın olması, küçük dilin normalden uzun olması nefes alıp vermeyi zorlaştıran nedenler arasındadır.
Dil ve dil kökü muayenesi: Dilin normalden büyük olması OSAHS gözlenmesine neden olabilmektedir.
Boyun çevresi: Boyun çevresi 45 cm'den büyük olan kişilerde OSAHS gözlenme riskinin daha yüksel olduğu bilinmektedir.
Vücut-kitle indeksi (İ): Kişinin obez olup olmadığının tespiti için yapılan değerlendirmedir. Vücut kitle indeksi 25'in üzerinde olan kişilerde obstruktif uyku apnesi gözlenme riski yüksektir. İ 40'ın üzerinde olan kişilerde gözlenen uyku apnesi tedavisinde ise kişinin önce zayıflaması gerekmektedir.
Endoskopik muayene: Çeşitli manevralar ile kişinin uyku sırasındaki pozisyonu ortaya konmaya çalışılır. Bu araştırmaların bazısı, hastaya genel anestezi verilerek yapılır ve bu durumda uyku sırasında dil kaslarında oluşabilecek gevşekliğe bağlı olarak dilin arkaya kaçarak, solunum yolunu tıkayıp tıkamadığı tespit edilebilir.
Radyolojik muayene: Özel yöntemlerle çekilen röntgenler ve bunlar üzerinde yapılan aritmetik hesaplamalar ile kişinin yüz iskeletinde OSAHS'ye neden olabilecek bir anormallik olup olmadığı incelenebilir.
Polisomnografi (Uyku testi): Uyku apnesi testlerinin standartı olarak kabul edilmektedir. Yapılacak cerrahi öncesinde ve yapılan cerrahiden 2-6 ay sonra tekrarlanacak polisomnografi ile hastalığın şiddeti, hangi cerrahinin uygun olduğu ya da uygulanan cerrahinin başarısı kesin olarak değerlendirilebilmektedir.
Polisomnografi testi gece uykusunun uyku laboratuarında uyunması ile yapılır. Bu uyku, uyku teknisyeninin hastaya bağladığı bazı elektrotlar ile kayıt altına alınır. Bu elektrotlar, hastanın beyin dalgalarını, karın hareketlerini, göğüs hareketlerini, kan oksijen seviyesini, nefes alıp-verimini, bacak hareketlerini sürekli ölçer ve kaydeder.
Bu şekilde yapılan ölçümlerle olası apne ve hipopne indeksleri ve hastalığın şiddeti ortaya konur.
Kan testleri: Tiroid hastalıkları gibi obstruktif uyku apnesine neden olabilecek metabolik hastalıkların varlığının tespit edilmesi mümkündür. Ayrıca yapılan bu testler ile obstruktif uyku apnesi nedeni ile bozulabilen yağ -şeker metabolizması ve kalp fonksiyonunun değerlendirilmesi mümkün olabilmektedir.
Obstruktif uyku apnesi (OSAHS) nasıl tedavi edilir?
Obstruktif uyku apnesinin nedenine bağlı olarak farklı tedavi seçenekleri bulunmaktadır. Kişiye en uygun tedavi kulak burun boğaz uzmanın değerlendirmesi sonucu ortaya konulabilir.
Koruyucu tedavi: Bu tedavide obstruktif uyku apnesine neden olan ya da hastalığın şiddetini arttıran durumların belirlenip, ortadan kaldırılması hedeflenir.
Aşırı kilolardan kurtulunması, sigaranın bırakılması, alkol alımının sınırlandırılması bunlardan bazılarıdır. Ayrıca reflü, tiroid gibi hastalıklar da obstruktif uyku apnesine neden olabilir.
Dolayısıyla bu hastalıkların da tedavi edilmesi önemlidir.
Tıbbi tedavi: Hastalığın CPAP adı verilen cihazla tedavisidir.
CPAP; hastanın ağzını ve burnunu kapsayan bir cihazdır ve hastaya uyguladığı pozitif basınç sayesinde hava yolu çökmesini ve apneyi engellemektedir.Kapalı ortam fobisi olan hastaların CPAP cihazına adapte olması zor olabilmektedir. Ayrıca cihazın çıkardığı ses ve ağız kuruluğu bazı kimseler için sıkıntı yaratabilmektedir.
Cerrahi tedavi: Burun, geniz, damak, dil, dil kökü gibi yapılarda meydana gelen ve nefes yolunun tıkanmasına yol açarak obstruktif uyku apnesinin gözlenmesine neden bozukluklar çeşitli cerrahi yöntemler ile düzeltilebilmektedir. Burunda mevcut bulunan patolojiler cerrahi olarak düzeltilerek nefes geçişi kolaylaştırılır.
Sarkmış olan damak yukarı toplanarak uykuda solunumu tıkayıcı etkisi ortadan kaldırılmaya çalışılır. Çeşitli dil kökü cerrahi yöntemleri ile dil hacmi azaltılarak nefes yolunun tıkanması önlenebilir.
Ayrıca tüm bunların yanı sıra obstruktif uyku apnesi tedavisinde; “maksillomandibuler ilerletme” denilen ve alt ve üst çenenin 1 cm kadar öne alınması esasına dayanan cerrahi yöntemi de uygulanabilmektedir.
Источник:
https://www.florence.com.tr/obstruktif-uyku-apnesi-osahs-tikayici-sebeplerle-uykuda-solunum-durmasi
Gece Uyurken Nefes Alamama Nedenleri
Uyku esnasında nefes alamadığınızı, nefesinizde daralma olduğunu, nefes almanın zorlaştığını, boğulduğunuzu hissedersiniz ve uykunuzdan sıçrarsınız. Bu durum ‘’uyku apnesi ’’ olarak bilinmektedir.
Bu rahatsızlıkta apne denilen nefes durmaları yaşanır. Bir çok kişi aynı şikayetlerde bulunmaktadır. Oldukça sık görülen bir rahatsızlık olarak bilinir. Bu gibi şikayetler bazı hastalıklarla ilişkili olabilmektedir.
Tabi modern yaşamın insan üzerindeki etkileri de düşünülmelidir.
Uyku vücudumuzun geceleri dinlenmeye çekilmesi, bilincimizin kapanmasıyla birlikte dış dünyadan kopmamızı sağlayan bir dönemdir. Uyku sağlık için şarttır. Günlük uyku saati 7-8 saat olarak belirlenmiş ve normal kabul edilmiştir. Uyku esnasında beynimiz düşünmeye devam eder.
Solunum fonksiyonlarımız normal bir şekilde devam eder. Ancak bazı kişilerde kısa süreli veya uzun süreli solunum durması meydana gelebilir uyku esnasında. Uyku apnesi esnasında solunum bir süreliğine durur. Kişi uyandığında solunumunun durduğunu algılayamaz.
Yanında uyuyan kişiler tarafından uyandırılarak durumun tespiti sağlanır.
Uykuda Nefes Durması Nedenleri Nelerdir ?
Tüm gün iş hayatı, stres, koşuşturma, yorgunluklar, uyku düzeni bozuklukları da bu tür problemleri beraberinde getirir. Uyku, gün içinde insanın bedenen ve zihinsel olarak dinlenebildiği anlardır. Ancak, biraz önce bahsedilen sebepler önce uykuda horlama şeklinde kendini gösterir. Kişi, şiddetli şekilde horlamaya başlar. Zira, hava yollarında oluşan bir daralma vardır.
Vücut bu durum karşısında aşırı çaba harcayıp nefes almaya çalışır. Bu durumda kişinin sıklıkla uykusundan uyanmasına ve rahatsız olmasına yol açar. Horlama ilerleyen dönemlerde solunum zorluğu, nefes alamama gibi rahatsızlıklar ortaya çıkar. Uykuda nefes alamama hastalığı bir çok hastalığı da tetiklediği bilinmektedir.
Gece uykudan uyanmaya sebebiyet veren bu sağlık sorununun bir çok nedeni vardır.
Uyku apnesinin birçok nedeni olabilir. Öncelikle kilo ve stresli yaşam biçimi nedenlerin başında gelir. Dengesiz beslenme ve sağlıksız beslenme uykuyu da etkiler. Yatış pozisyonu da oldukça önemlidir. Sırt üzeri yatıldığında apne olasılığı daha yüksektir ve dilin geriye kaçma ihtimali de vardır. Bu yüzden yan yatmak gerekir.
Yan yattığımızda solunum yolları daha fazla açık olacağından olası fazla salgılamayı da yutmak imkansızlaşır. Kilo verdikçe apnenin azaldığını fark edeceksiniz kilo sadece uykunuzu değil tüm yaşam biçiminizi etkiler. Yorucu işlerde çalışmak yine aynı şekilde uyku esnasında vücut kendini saldığı için apneye sebep olur.
Diğer belirtilerden de bahsedelim. Cinsiyet, yaş, beslenme durumu, solunum hastalıkları, akciğer kanseri, çevresel etmenler gibi nedenler apneye neden olur. Bunların dışında uyku apnesi yetişkinlerde geliştiği gibi yeni doğan bebeklerde de yeni doğan apnesi olarak bilinir.
Bebekler uyuduklarında nefes almayı unutarak geçici apneye neden olur.
Solunum Yolu Enfeksiyonları
Solunum yolları enfeksiyonları uykuda nefes alamama problemine neden olmaktadır. Grip, nezle ve benzeri rahatsızlıklarda burun tıkanıklığı, geniz akıntısı gibi durumlar yaşanır.
Bunların beraberinde nefes almak daha da güç bir duruma gelir.
Eğer, üst solunum yolu enfeksiyonu bronşit ya da benzeri bir rahatsızlığa neden olduysa nefes darlığı daha şiddetli görülür ve daha uzun bir süreye yayılması muhtemeldir.
Kalp YetmezliğiKalbin kan pompalama işlevini yerine getirmekte zorlanması, akciğerde damar ağlarının kanla dolması kalp yetersizliği hastalığıdır. Kalp yetersizliği, beraberinde nefes alamama problemini getirir. Özellikle uyku sırasında bu durum tekrarlar.
Astım Hastalığı
Astım hastalarının sıklıkla yaşadığı bir durumdur. Astım hastalığı öksürük, hırıltı, nefeste daralma gibi sorunları ortaya çıkarır. Astımı kontrol altına alınmayanlarda bu durumlar söz konusudur. Kontrol altında olanlar gece daha rahat uyku uyurlar ve bu tür sorunlar yaşamazlar.
Reflü
Reflü, genel tanımı ile yenilen yemekler mideden yemek borusuna doğru kaçar. Reflü bir sindirim sistemi hastalığıdır. Reflünün en önemli belirtilerinden biri nefesi tıkaması durumudur. Reflüsü olanlar nefes alamama ve nefes darlığı sorununu daha fazla yaşarlar.
Panik Atak
Panik atak, psikolojik bir rahatsızlıktır. Karabasanlar, korkunç rüyalar, ter basmaları neticesinde göğüste bir daralma ve nefes alamama durumları ortaya çıkmaktadır. Psikolojik tedavi ile tedavi edilebilir.
Aşırı Stres
Stres hayatımızın çok büyük bir alanında yaşadığımız bir durum. Hayatın içinde her an stres yaşamak mümkün. Özellikle aşırı stres, üzüntü, kederlenme durumlarında bu durumun sıklıkla yaşadığı görülmektedir. Kişinin psikolojik olarak yaşadığı bunalım kişinin nefes almasını güçleştirir.
Koah
Koah, bilindiği gibi amfizem ve kronik bronşiti kapsayan bir hastalık grubudur. Uyku esnasında nefes alamama sorununa yol açmaktadır.
Uyku Apnesi Belirtileri
Uyku apnesi geçiren bir kişi şiddetli öksürükle uyanır. Nefes nefese kalmıştır. Solunumu ise kesik kesiktir. Kişi başkası tarafından uyandırılmış ise bazen morarmalar görülebilir.
Yine kişi uyandığında ağız kuruluğu hissi olur. Susama görülür. Uyku apnesi tehlidir. Fark edilmediği takdirde uyku esnasında kişi kalp krizi geçirebilir. Emboli oluşabilir.
Bu nedenle uyku ve uyanıklık arasında bu belirtileri fark ediyorsak doktora başvurmalıyız.Uyku apnesinin belirtileri; nefes nefese uyanma, boğulur tarzda öksürük krizleri, morarma, taşikardi, dilin geriye doğru kaçması, uyanılmış durumda iken uykusuz kalmaktan edilen şikayet, halsizlik, yorgun hissetme ve uykuya eğilim gibi belirtilerdir.
Bu belirtileri bireylerin uyurken fark etmesi çok zordur. Yanında uyuduğu kişiler tarafından fark edilir ve tedavi edilmesi gereken önemli bir hastalıktır. Bu belirtiler bebeklerinizde de aynı şekilde görülür.
Tek farkı nefes alamadıkları için dokular daha çabuk etkilenir morarma daha fazla görülür.
Uyku Apnesi Tedavisi
Uyku apnesinin tedavisi hasta hastaneye başvurduktan sonra uyku laboratuvarı diye adlandırdığımız uyku sürecinin takip edilmesine yardımcı olan kameralı ve yataklı odalarda hasta takibi yapılır.
Hasta birtakım testlerden geçtikten sonra bu kameralı laboratuvarlara yönlendirilerek gece sakince uyuması sağlanır. Uyku esnasında nefesin durması yani apne gerçekleşmesi yakalanır. Bunun devamında uyku apnesinin görülme sıklığı, görülme süresi, hastanın apneye karşı vermiş olduğu refleksler gözlemlenir.
Hastada ileri derecede uyku apnesi tespit edilmiş ise doktor gözetiminde hastaya C-PAP veya B-PAP dediğimiz solunum cihazları önerilir. Hasta yarım saatte bir veya bir saatte bir durumuna göre bu cihazı takarak vücudun oksijenlenmesine yardımcı olur.
Eğer uyku apnesi hafif derecede ise hekimler genellikle uzman psikiyatristlere yönlendirerek uyku düzenini kontrol altına almayı amaçlar. Psikiyatrist hekimlerin verdiği ilaçlar neticesinde düzelme ihtimali vardır. Tabi ki bu sizin de düzenli kullanımınıza bağlı olarak gelişebilecek bir durumdur.
Bu nedenle bu belirtileri kendinizde fark edip doktorunuzdan gerekli oksijen tedavisini almaya başlamış iseniz tedavi bitene kadar doktorun söylediklerine uyunuz.
Источник:
https://www.modanium.com/gece-uyurken-nefes-alamama-nedenleri/