Ödem
Ödem – Kapsamlı özet semptomları, nedenleri, tedaviyi ve bu doku şişmesinin kişisel bakımını kapsar.
Ödem vücut dokularında hapsedilmiş fazla sıvının neden olduğu şişkinliktir. Vücudunuzun herhangi bir bölümünü etkileyebilmesine rağmen, yaygın olarak ellerde, kollarda, ayaklarda, topuklarda ve bacaklarda görülür.
Ödem ilaçların, hamileliğin veya kalp rahatsızlığı, böbrek hastalığı veya siroz gibi bir hastalığın sonucu oluşabilir.
Fazla sıvıyı atmak için ilaç almak ve yemeklerdeki tuz miktarını azaltmak genellikle ödemi giderir. Ödem altta yatan bir hastalığın belirtisi ise, hastalığın kendisi ayrı bir tedavi gerektirir.
Semptomlar
Ödem bulgu ve semptomları aşağıdakileri içerir:
- Doğrudan cildinizin altındaki dokunun şişmesi veya kabarması
- Gerilmiş veya parlak cilt
- Birkaç saniye bastırıldıktan sonra bir gamze oluşan cilt
- Artan karın büyüklüğü
Ne zaman doktora gitmelisiniz
Şiş, gergin veya parlak veya bastırıldıktan sonra bir gamze oluşturan bir cildiniz varsa doktorunuzdan randevu alın. Aşağıdakileri yaşarsanız acil tıbbi yardım isteyin:
- Nefes darlığı
- Solunum zorluğu
- Göğüs ağrısı
Nedenleri
Vücudunuzdaki ince kan damarları (kılcal damarlar) sıvı sızdırdığında ve sıvı saran dokularda birikerek şişmeye yol açtığında ödem meydana gelir.
Hafif ödem vakaları aşağıdakilerden kaynaklanabilir:
- Çok uzun süre aynı pozisyonda oturmak veya kalmak
- Çok fazla tuzlu gıda yemek
- Adet öncesi bulgu ve semptomları
- Hamilelik
Ödem aşağıdakiler dahil bazı ilaçların bir yan etkisi olabilir:
- Kan damarlarını açan ilaçlar
- Kalsiyum kanal bloke edicileri
- Steroid olmayan anti-enflamatuvar ilaçlar
- Östrojenler
- Tiazolidindionlar denen belirli diyabet ilaçları
Ancak, bazı durumlarda ödem altta yatan daha ciddi bir sağlık sorununun belirtisi olabilir. Ödeme neden olabilen hastalıklar ve durumlar:
- Konjestif (doğuştan) kalp yetmezliği. Kalbinizin alt odacıklarından bir veya her ikisi konjestif kalp yetmezliğinden olduğu gibi etkili kan pompalama kabiliyetini kaybettiğinde kan bacaklarınız, ayak bilekleriniz ve ayaklarınızda toplanarak ödeme neden olabilir.
- Siroz. Genelde alkolizmin neden olduğu bir karaciğer hastalığı olan sirozun bir sonucu olarak sıvı karın boşluğunuz (karında su toplanması) ve bacaklarınızda birikebilir.
- Böbrek hastalığı. Böbrek hastalığınız olduğunda dolaşımınızdaki ekstra sıvı ve sodyum ödeme neden olabilir. Böbrek hastalığıyla ilişkili ödem genellikle bacaklarınızda ve gözlerinizin etrafında meydana gelir.
- Böbrek hasarı. Böbreklerinizdeki ince, süzen kan damarlarındaki hasar nefrotik sendroma neden olabilir. Nefrotik sendromda kanınızda azalan seviyelerdeki protein (albümin) sıvı birikimine ve ödeme yol açabilir.
- Zayıf veya hasarlı bacak damarları (kronik damar yetmezliği). Tek yönlü kapakçıklar kalbinize doğru uzanan bacak damarlarınızda kanı tutar. Kapakçıklar düzgün çalışmazsa kan bacaklarınızın alt kısmında toplanarak şişmeye neden olabilir.
- Yetersiz lenfatik sistem. Vücudunuzun lenfatik sistemi dokulardan aşırı sıvıların temizlenmesine yardım eder. Bu sistem örneğin kanser ameliyatıyla hasar görürse bir bölgeyi boşaltan lenf düğümleri ve lenf damarları düzgün çalışmayarak ödeme neden olabilir.
Komplikasyonlar
Tedavi edilmezse ödem aşağıdakilere neden olabilir:
- Giderek ağrılı şişme
- Yürüme zorluğu
- Sertlik
- Kaşıntılı ve rahatsız hale gelebilen gergin cilt
- Şişen bölgede artan enfeksiyon riski
- Doku tabakaları arasında yara
- Azalan kan dolaşımı
- Arterler, damarlar, eklemler ve kasların elastikiyetinin azalması
- Artan deri ülserleri riski
Randevunuza hazırlık
Hali hazırda bir sağlık sorunu için bir doktor tedavisi görmediğiniz sürece semptomlarınıza neyim neden olabileceğini değerlendirmeye başlamak için muhtemelen aile doktorunuzu veya düzenli sağlık bakım sağlayıcınızı görerek başlayacaksınız.
Burada hazırlanmanıza yardım edecek ve doktorunuzdan neler bekleyebileceğinize dair bazı bilgiler verilmektedir.
Ne yapabilirsiniz
- Randevu öncesi kısıtlamalarından haberdar olun. Randevunuzu alırken olası tanısal testlere hazırlık için yapmanız gereken bir şey olup olmadığını sorduğunuzdan emin olun.
- Mevcut sorunuzla alakasız görünse bile yaşamakta olduğunuz tüm semptom ve değişiklikleri yazın.
- Tedavi olduğunuz herhangi bir başka hastalık ve almakta olduğunuz ilaçlar, vitaminler veya takviyeler dahil önemli tıbbi bilgilerinizin bir listesini yapın.
- Doktorunuza sormak için sorular yazın.
Doktorunuzla vaktiniz sınırlı olduğundan soru listesi hazırlamak vakti iyi değerlendirmenize yardım edebilir. Zaman kısıtlığı olduğundan sorularınızı en önemliden en az önemliye doğru sıralayın. Ödem için sorabileceğiniz bazı temel sorular aşağıdakileri içerir:
- Semptomlarımın muhtemel nedeni nedir?
- Ne tür testler yaptırmam gerekir? Bu testler herhangi bir özel hazırlık gerektirir mi?
- Durumum geçici mi?
- Tedavi olmam gerekecek mi?
- Hangi tedaviler mevcut?
- Başka sağlık sorunlarım var; bu tedavi onlara müdahale edecek mi?
- Yanımda götürebileceğim broşür veya başka basılı malzeme var mı? Hangi web sitelerini önerirsiniz?
Doktorunuzdan ne beklemelisiniz Doktorunuz size muhtemelen bir dizi soru soracaktır. Soruları cevaplamaya hazır olmak üzerinde daha fazla durmak istediğiniz noktalar için zaman kalmasını sağlayabilir. Doktorunuz aşağıdakileri sorabilir:
- Hangi semptomları yaşıyorsunuz?
- Semptomlar yaşamaya ilk ne zaman başladınız?
- Semptomlarınız süreklimi yoksa arada sıra mı?
- Önceden hiç ödeminiz oldu mu?
- Semptomlarınızı iyileştirir görünen bir şey var mı?
- Yatakta bir gecelik istirahatin ardından şişlik azalıyor mu?
- Semptomlarınızı kötüleştirir görünen bir şey var mı?
- Düzenli olarak ne tür gıdalar alıyorsunuz?
- Tuz ve tuzlu gıda alımını kısıtlıyor musunuz?
- Alkol alıyor musunuz?
- İdrarınızı normal yapabiliyor musunuz?
- Şişlik tüm vücudunuzda mı yoksa kol veya bacak gibi belirli bir yerde mi oluyor?
- Şişen uzvunuzu kalp seviyesi üzerinde bir veya daha fazla saat tuttuğunuzda şiş azalıyor mu?
Testler ve tanı
Ödeminize neyin neden olabileceğini anlamak için doktorunuz fiziksel muayene yapacak ve sağlık geçmişiniz hakkında size sorular soracaktır. Bu bilgiler genelde ödemenizin altta yatan nedenini belirlemeye yeter. Bazı durumlarda röntgenler, ultrason muayeneleri, kan tahlilleri veya idrar tahlilleri gerekebilir.
Tedavi ve ilaçlar
Hafif ödem özellikle etkilenen uzvu kalp seviyenizin üzerine kaldırmakla birlikte yardımcı olacak şeyler yaparsanız genellikle kendiliğinden geçer. Daha şiddetli ödem vücudunuzun aşırı sıvıyı idrar şeklinde atmasına yardım eden ilaçlarla tedavi edilebilir. En yaygın diüretiklerden biri furosemiddir. Uzun süreli yönetim tipik olarak şişmenin altta yatan nedenini tedavi etmeye odaklanır.
Yaşam tarzı ve evde bakım
Aşağıdakiler ödemin azalmasına ve tekrarlamamasına yardımcı olabilir. Bu kendi kendine bakım tekniklerini denemeden önce hangilerinin sizin için uygun olduğunu doktorunuzla konuşun.
- Hareket etme. Vücudunuzun ödemden etkilenen yerindeki kasları hareket ettirmek ve kullanmak aşırı sıvının kalbinize geri pompalanmasına yardımcı olabilir. Şişmeyi azaltabilen egzersizler hakkında doktorunuzla konuşun.
- Yükseltme. Vücudunuzun şişen yerini günde üç veya dört kez en az 30 dakika kalp seviyenizin üzerine kaldırın. Bazı durumlarda uyurken, etkilenmiş vücut bölgesini yüksekte tutmak faydalı olabilir.
- Masaj. Sıkı, ama ağrısız bir basınç kullanarak etkilenmiş bölgeyi kalbinize doğru ovmak aşırı sıvının o bölgeden gitmesine yardımcı olabilir.
- Kompresyon. Uzuvlarınızdan biri ödemden etkilenirse doktorunuz kompresyon çorapları, kollukları veya eldivenleri giymenizi önerebilir. Bu giysiler sıvının dokuda toplanmasını önlemek için uzuvlarınıza basınç uygular.
- Tuz alımını azaltın. Ne kadar tuz tüketmeniz gerektiği hakkında doktorunuzun önerilerine uyun.