Francisco de Goya'nın Kara Tablolarının Psikolojisi
En sevdiğim ressamlardan birini yazarken her zaman heyecan duymuşumdur, Goya’nın tablolarına baktığınızda kendinizi başka evrende bulmanız mümkündür, fakat Francisco de Goya'nın Kara Tablolarının psikolojisi hâlâ bir muamma.Quinta del Sordo'yu süsleyen bu gizemli ve ürkütücü tablo seti, yorgun ve çaresiz bir zihnin ürünü olan benzersiz bir kozmogoniyle yaratıldı. Baskının damgasını vurduğu ilginç bir tarihsel bağlam tarafından belirlendiklerini söylemek güvenlidir. Şimdi Goya'nın çektiği eziyet psikolojik bir rahatsızlığın sonucu muydu? Ya da belki de ona sorunlu bir İspanya'nın yaşını, sağırlığını ve yakın şiddetini getiren o umutsuz zamanın sonucu muydu? Belki de hepsinin birleşimiydi. Kesin olan bir şey var: Her sanatçının yaratıcı evrenini görmezden gelmek imkânsız. Her tuvalde talihsizliklerini yansıtıyorlar.
Sözde Kara Tabloları oluşturan 14 eser, kariyerinde kayda değer bir değişikliği temsil ediyordu. Işıktan gölgeye gitti. Bir zamanlar renklerin efendisi olan Goya, duvarları karanlığın boyadığı bir evde yaşamaya başladı. İspanyol Aydınlanma toplumunun en seçkin portre ressamı olmasına rağmen, evini deforme, burlesk ve şeytani yüzlerle dekore etti. Ayrıca, belki de bu figürler, geçmişte gördüğü tüm dehşetlerden aklını dağıtmaya hizmet etti. Sonuç olarak Goya, çağdaş resmin farkında bile olmadan onu bekliyordu. Sonunda, dışavurumculuk, bu kasıtlı deformasyonun ve işkence görmüş, kara bir ruhun renk tonunun bir sonucu olarak ortaya çıktı.
Goya'nın Kara Tablolarının Psikolojisi
Merkür vermilyonu, orpiment, kurşun beyazı, kömür siyahı, Prusya mavisi ve çeşitli hardal türleri. Bunlar, Francisco de Goya'nın kendisinin hazırlayıp Quinta del Sordo'da bu işleri yaratmak için kullandığı pigmentlerdi. Dönemin çeşitli tarihi belgeleri ve tanıklıkları sayesinde bu resimlerin geçmişteki yerini bilmek mümkün. Üst katta Okuyan Adamlar, Kutsal Makam Gezinti Yeri, Asmodea, Köpek, Atropos (Kader), İki Yaşlı Adam ve Gülen Kadınlar vardı. Merakla, zemin katta bulunan ve sosyal etkinlikler için kullanılan yemek odasında en karanlık ve en bunaltıcı olanlarını çizdi. Oğlunu Yiyen Satürn, San Isidro'ya Hac Yolculuğu, Cadıların Şabat Günü, La Leocadia, Çorba İçen İki Yaşlı Adam ve Judith ve Holofernes vardı.
Konuklarının çoğu bu görüntüler karşısında şok olsa da, zerre kadar umursamadı. Goya'nın Engizisyon için, onu sanatı üzerindeki gücü kötüye kullananların sapkınlıklarını resmetmekten çekinmeyen bir sanatçı olarak gören her dini kurum için her zaman rahatsız edici bir karakter olduğunu hatırlamak çok önemlidir. Goya'nın Kara Tablolarının psikolojisinin hedeflerinden biri, onu onları yapmaya iten şeyin ne olduğunu öğrenmektir. Elbette ruhsal durumunu ve ruhsal bir rahatsızlığı olup olmadığını merak ediyoruz. Bununla birlikte, onları saf duygusal ihtiyaçtan mı, basit zevk için mi yoksa bir miras bırakmak mı istediğini (özellikle Quinta del Sordo'yu miras aldığı torununa) mı boyadığını merak ediyoruz. Onun iç dünyasını anlamak için, çalışmalarının bazı yönlerini inceleyelim.
Aklın Uykusu Canavarlar Üretir: Susac Sendromu
Goya'nın Kara Tablolarını anlamak için önce Los Caprichos'tan bahsetmek uygun olur. Bu 80 resim, sizi sanatçının hayatındaki değişikliklere dair ipucu veriyor. Şu anda, bir otoimmün hastalık onu etkiledi. Susac sendromu 46 yaşındayken ortaya çıktı. Yavaş yavaş, bu hastalık onun fiziksel ve psikolojik sağlığını zayıflatmaya başladı. Sürekli baş ağrıları, baş dönmesi ve görme bozuklukları vardı. Bütün bunlar, bu ustanın sanatında karanlık ve ıstırap dolu yeni bir pigment yarattı.
Sağırlık, bu nadir hastalığın nörolojik etkilerinden biriydi. Duyusal güçleri deforme olmuş, tıpkı etrafını saran toplum gibi şevkini, ışığını, sesini ve umudunu kaybetmişti. Los Caprichos, bilinçaltına, grotesk, canavarca ve fantastik olanı daha önce kimsenin yapmadığı şekilde yakalamaya çalıştığı o iç dünyaya ilk yaklaşımdı. Goya bu resimlerde dönemin basit insanlarının hurafelerini yansıtmıştır; aydınlanmışların rüyalarını istila eden hayaletlere, cadılara, iblislere ve genel gece yaratıklarına inananlar.
Hastalık Derecesinde Parlak Bir Zihnin Deliryum Titremeleri
Dahası, Francisco de Goya'nın (1746-1828) birçok sanat eserinde rahatsız edici karakterler yaşıyor. Bu bir ruhsal bozukluğun yansıması mıydı? Kesinlikle. Başka hiçbir şeye benzemeyen yozlaşmış bir toplumun, onu kuşatan, onu çaresiz bırakan bir toplumun mantıksızlığını yansıtan bir sanatçıydı. Goya'nın yaptığı gibi, az sayıda sanat figürü içsel ıstırabı, yalnızlığı, korkuyu ve umutsuzluğu aktardı. Kır evi La Quinta del Sordo'ya vardığında, diğer şeylerin yanı sıra infazların sesi, sürgünün ve sadakatsizliğin acısı ile ilgili hatıraları hâlâ zihninde köpürüyordu.
Susac sendromu aslında temel olarak, beyin iltihabı ile sonuçlanır. Buna karşılık, halüsinasyonlara ve gözlere ve kulaklara zayıf kan akışına neden olur. Tabii ki, bu sağırlık, görme sorunları ve acı ile sonuçlanır. Siyah Tablolarda ışık yok çünkü Francisco de Goya için umut yoktu. Kaotik bir dünyada acı çeken çaresiz bir adamdı. İşte Freud hakkında ilginç bir gerçek. İlginç bir şekilde, teorileri için Goya'nın mitolojik figürlerini Oğlunu Yiyen Satürn ve Judith ve Holofernes'de kullanmıştır. Bu son çalışmaların sembolik kayıtları, insanoğlunun en karanlık ve en uğursuz dürtülerini temsil etmekten başka bir şey yapmıyor.
Kısacası Goya, kâbusumsu resimlerine şekil vermek için dünyanın karanlığıyla bağlantı kurmaktan başka bir şey yapmadı. Eserleri sayesinde insan doğasının en karanlık yüzü ortaya çıktı ve insanlar her zaman kabul etmekten hoşlanmadıkları o gölgeleri görebildiler.