Kuzey Kutup Bölgesi'nde jeopolitik rekabet
Danimarka İstihbarat Dairesi, Amerika, Çin ve Rusya arasında Kuzey Kutbu'nda yaşanan jeopolitik rekabetin kızıştığını açıkladı.
Danimarka İstihbarat Teşkilatı, Çin Donanması'nın Arktik Okyanusu'nda yürüttüğü bilimsel araştırmaların sadece bilim amaçlı olmadığını, Asya ülkesinin bir yandan Kuzey Kutbu'ndaki jeopolitik dengede güç kazanmaya çalıştığını iddia etti.
Danimarka Savunma İstihbarat Servisi şefi Lars Findsen , Artik Okyanusu'na son yıllarda büyük yatırım yapan Çin'in çalışmalarının yalnızca bir bilim meselesi olmadığını, aynı zamanda “ikili bir amaca hizmet ettiğini” söyledi.
İstihbarat teşkilatının yayınladığı yıllık risk değerlendirme raporunda Arktik Okyanusu'nda Rusya, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Çin arasında büyük bir güç oyunu oynandığı ve gerilimin arttığı vurgulandı.
Kendini “Arktik'e yakın devlet” olarak tanımlayan Çin, kullanılmayan kaynaklara daha fazla erişim ve Kuzey Denizi Rotası ile daha hızlı ticaret yapma arzusuna sahip.
Pekin yönetimi, modern İpek Yolu olarak adlandırılan 'Kuşak ve Yol Girişimi'ne 2017 yılında Arktik Denizi rotasını da eklemişti.
'Ulusal güvenlik riski' kategorisine taşındı
Bu arada Danimarka İstihbarat Servisi , ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı satın alma ısrarlarının ardından adanın terör saldırına açık hale geldiğini ve 'yüksek ulusal güvenlik riski taşıyan yerler' listesinin en başına alındığını açıkladı.
Danimarka, 'satılık değil' yanıtı vermesine rağmen Trump'ın ısrarla Grönland'a olan ilgisini vurgulamasının ardından adayı ulusal güvenlik listesinin en üst sırasına yerleştirdi.
Danimarka İstihbarat Servisi'nin BBC'ye yaptığı açıklamaya göre, Grönland ABD'nin aşırı ilgisinin ardından terör ve siber saldırılara herzamankinden daha açık bir hale geldi.
İstihbarat Şefi Lars Findsen, ABD ve diğer büyük güçlerin adada 'güç savaşlarına girdiğini' ve bu yüzden Grönland'ı 'yüksek ulusal güvenlik riski taşıyan yerler' listesine aldıklarını açıkladı.
Findsen, "Kuzey Kutbu'ndaki büyük güçlerin çıkarlarının Danimarka üzerinde doğrudan etkisi artmakta olduğundan, bu yılki İstihbarat Risk Değerlendirmesine Grönland ile başlamaya karar verdik. Kuzey Kutup ülkelerinin bölgeyi güvenlik politikası anlaşmazlıklarından uzak tutma konusundaki ısrarına rağmen, Kuzey Kutbu'na ilgi artıyor. Bölgedeki gerilimleri derinleştiren büyük güçler Rusya, ABD ve Çin arasında bir güç oyunu ortaya çıkıyor" dedi.
Trump'ın yoğun ısrarı
Wall Street Journal Gazetesi'nin ABD başkanının Danimarka'dan Grönland Adası'nı satın almak istediğini yazmasının ardından Trump'ın haberi doğrulamış ve “Bu konuştuğumuz bir konuydu, görüş ortaya atıldı ve ben stratejik olarak kesinlikle ilgi çekici olduğunu ve ilgilendiğimizi belirttim. Ama Danimarka ile konuşacağız” demişti.
Ancak Danimarka Trump'ın bu isteğini 'absürd' olarak nitelendirmiş ve ABD Başkanına “Grönland satılık değil. Grönland, Danimarka’ya da ait değil. Grönland, sadece Grönland’a ait” yanıtı gelmişti.
Ancak Trump, isteğinde ısrarlı davranarak Twitter hesabında paylaştığı photoshoplu görselde adanın ortasına ‘emlak kralı’ unvanını almasına neden olan bir 'Trump Tower' dikmişti.
Danimarka'nın ısrarlar üzerine yumamasının ardından ise ülkeye tepkisini planlanan ziyaretini iptal ederek göstermiş ve "Ancak Frederiksen’in Grönland'ın satışı konusunda istişare etmekle ilgilenmediğine dair yorumlarına dayanarak, iki hafta sonra yapılması planlanan toplantımızı başka bir zamana erteliyorum" ifadelerini kullanmıştı.
Grönland neden ilgi odağı oldu?
Grönland'ın stratejik konumu ve zengin maden kaynakları nedeniyle son yıllarda küresel güçlerin dikkatini çektiği biliniyor. Mayıs ayında ABD dışişleri bakanı Mike Pompeo, Rusya’nın Kuzey Kutbu’nda agresif davrandığını ve Çin’in eylemlerinin de yakından izlenmesi gerektiğini söylemişti.
Zira, Avustralya merkezli Greenland Minerals Ltd isimli maden şirketi ve Shenghe Resources Holding arasındaki ortak girişim, Çin'in adadan radyoaktif uranyum ve toryum içeren nadir toprak mineralleri ithal etmesini sağlayacak.
Öte yandan, Londra merkezli Bluejay Mining isimli şirket ise, adada titanyum'un ana maddesi olan ilmenit çıkarmak için bir maden tesisi geliştiriyor.
Greenland Minerals Ltd, Güney Grönland'daki topraklarda 270.000 ton uranyum ve 11 milyon toprak oksiti bulunduğunun tahmin edildiğini açıkladı.
Grönland'ın başka bölgelerinde ise altın, platin, çinko, kurşun ve molibden gibi yakut ve safir birikintileri olduğu belirtiliyor.
Vira Haber