Türkiye'nin İsveç ve Finlandiya'nın NATO üyeliğine karşı çıkmasına ittifak üyesi ülkelerden farklı tepkiler geldi. İki ülkenin de ittifaka katılması için 30 üye ülkenin onayı gerekirken Türkiye'nin olası veto kararı NATO'da birlik tartışmalarına neden oldu.
Polonya Başbakanı Mateusz Morawiecki bugün yaptığı açıklamada, İsveç ve Finlandiya'nın NATO'ya katılmadan önce saldırıya uğramaları halinde bu ülkelere desteğe gideceklerini ilan etti. Morawiecki, “İsveç ve Finlandiya'nın NATO'ya katılımını Avrupa'da güvenliği güçlendirmenin önemli bir işareti olarak görüyorum. İsveç veya Finlandiya'ya katılmaları sırasında bir saldırı olması durumunda Polonya'nın yardımına geleceğini açıkça belirtmek istiyorum" dedi.
ALMANYA: TÜRKİYE'NİN DESTEĞİ ÖNEMLİ
NATO'nun kritik üyesi Almanya ise İsveç ve Finlandiya'nın ittifaka katılımı konusunda Türkiye'den gelen tepkileri tartışıyor. Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Türkiye'nin Finlandiya ve İsveç'in NATO'ya üyelik sürecini destekleyeceğinden emin olduğunu savunuyor.
Berlin'de Lihtenştaynlı mevkidaşı Daniel Risch ile hafta başında basın toplantısında konuşan Scholz, “NATO, Finlandiya ve İsveç ile iki değerli müttefik kazanacak. Türkiye'nin Finlandiya ve İsveç'in NATO'ya üyeliğini destekleyeceğinden eminim" dedi. Scholz, Türkiye'nin Ukrayna savaşında boğazları Rus savaş gemilerine kapatarak "çok yapıcı" tutum sergilediğini de savundu.
Almanya Savunma Bakanı Christine Lambrecht ise Belçika'nın başkenti Brüksel'de Avrupa Birliği (AB) Savunma Bakanları Toplantısı'nda yaptığı açıklamada, "Türkiye'nin endişeleri ve argümanlarının ciddiye alınması" gerektiğini belirtti. Lambrecht, "Finlandiya ve İsveç'in NATO'ya girmesiyle ilgili tüm kararlar oy birliğiyle alınmalıdır. Bu nedenle Türkiye ile de çok yoğun bir şekilde görüşmemiz ve sunulan endişelerin veya argümanların da ciddiye alınması önemli ama sonuçta böylesine güçlü iki AB ülkesinin, Finlandiya ve İsveç'in, NATO'ya katılması NATO için bir zenginliktir. Türkiye'nin de buna ikna olacağına inanıyorum" dedi.
HIRVATİSTAN: TÜRKİYE ZARARA UĞRAMAYACAK
Arnavutluk'la 2009'da NATO'ya katılan Hırvatistan ise Türkiye'nin olası veto kararını destekleyeceğinin sinyallerini veriyor. Hırvatistan Cumhurbaşkanı Zoran Milanovic, "Türkiye, kendisi için önemli olan şeyleri talep ediyor. İsveç'i dost görmüyor. İsveç, Türkiye'nin isteklerini yerine getirirse artık eski İsveç olmayacak. NATO'ya girerse de eskisi gibi bir ülke olmayacak. Türkiye, kendisi için önemli olan şeyleri talep ediyor. İsveç'i dost görmüyor" açıklaması yaptı.
"İsveç'in Türkiye'nin taleplerini karşılamasının itibarını sarsabileceği yönünde görüşler olduğu"nu ifade eden Milanovic, "Bu, Hırvatların Bosna Hersek'teki durumunun tam aksine, Türk onurunun bir örneği. Bizler de kendi çıkarlarımız için mücadele etmeliyiz. Burada zarara uğrayan taraf, Türkiye olmayacak" diye konuştu.
ABD: TÜRKİYE'NİN ENDİŞELERİ GİDERİLECEK
ABD hükümeti ise Türkiye'nin İsveç ve Finlandiya'nın NATO'ya kabulüne ikna edilmesi için diplomasi trafiği yürütüyor. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ve Türkiyeli mevkidaşı Mevlüt Çavuşoğlu arasında yapılan New York görüşmesinden bu konuda uzlaşma kararı çıkmadı.
ABD Başkanı Joe Biden ise tartışmalarla ilgili Türkiye'yle ilişkilerin "iyi olacağı" mesajı verirken ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan ise "Ben farklılıkların çözülebileceğine ve NATO'nun İsveç ve Finlandiya'ya destek konusunda tek ses olabileceğine inanıyorum. Türkiye'nin endişelerinin karşılanabileceğine inanıyoruz" açıklaması yaptı.
FRANSA KAMUOYUNDA 'TÜRKİYE' TARTIŞMASI
NATO üyesi Fransa'da hükümetten söz konusu tartışmalarla ilgili henüz açıklama yapılmazken ülke kamuoyunda Türkiye'nin tutumuna ilişkin görüşler paylaşılıyor. France 24 kanalının haberine göre, Sciences Po'da sosyolog araştırmacı Élise Massicard, "İttifak uzlaşı ilkesine göre çalışıyor. Bu nedenle her üyenin veto hakkı var. Bunu yıllardır Kuzey Makedonya'nın üyeliğine karşı çıkan Yunanistan'da gördük. Türkiye üzerinde o kadar çok siyasi baskı olacak ki Finlandiya ve İsveç'in üyeliğini engelleyemeyecek" dedi.
France 24 okurlarından da Türkiye'nin tepkisine ilişkin yorumlar yapıldı. Rousseau Edmond adlı kullanıcı, "AB'nin sonunun başlamasının ardından NATO'nun sonunun başlangıcındayız. Bu, herhangi bir birlik içinde mutlak çoğunlukla alınması gereken kararların imkansız olduğunu açıkça ortaya koyuyor. Bu da, tüm örgütü tamamen çaresiz ve savunmasız kılıyor" dedi. AG adlı kullanıcı ise "Nihayet biri düşünmeye başladı" sözleriyle Türkiye'nin tutumunu destekledi.
NATO: FİKİR BİRLİĞİ SAĞLANABİLİR
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg söz konusu tartışmalarla ilgili açıklamasında Türkiye'nin İsveç ve Finlandiya'nın üyeliğini veto etmeyeceğini "umduğu" mesajı vermişti. Stoltenberg, "Ortak bir zemin, üyelik meselelerinde nasıl ilerleyeceğimiz konusunda bir fikir birliği bulabileceğimizden eminim" demişti.
İsveç ve Finlandiya'nın NATO'ya üyeliğine karşı çıkan Rusya ise sınırlarda güvenlik önlemlerini artıracağının mesajını vermişti. Rusya Dışişleri Bakanlığı, “Askeri-teknik yönler de dahil olmak üzere tepkimiz ve olası misilleme önlemlerimiz, İsveç topraklarında yabancı askeri üsler ve saldırı silah sistemleri konuşlandırılması dahil İsveç'in Kuzey Atlantik İttifakı'na entegrasyonunun gerçek sonuçlarına bağlı olacaktır" açıklaması yapmıştı.