Neden aşı olalım?
Aşılama yaşlı erişkinleri (ve bazı çocukları ve daha küçük yetişkinleri) pnömokok hastalığından koruyabilir.
Pnömokok hastalığına, yakın temas yoluyla kişiden kişiye yayılabilen bakteriler neden olur. Kulak enfeksiyonlarına ve ayrıca aşağıdaki daha ciddi enfeksiyonlara da neden olabilir:
- Akciğerler (zatürre),
- Kan (bakteriyemi) ve
- Beyin ve omurilik zarları (menenjit). Menenjit sağırlığa ve beyin hasarına neden olabilir ayrıca ölümcül olabilir.
Herkes pnömokok hastalığına yakalanabilir, ancak 2 yaşın altındaki çocuklar, bazı tıbbi durumları olan kişiler, 65 yaş üstü yetişkinler ve sigara içenler en yüksek risk altındadır.
Birleşik Devletlerde her yıl yaklaşık 18.000 yaşlı yetişkin pnömokok hastalığından ölmektedir.
Pnömokok enfeksiyonları penisilin ve diğer ilaçlarla etkin şekilde tedavi edilebilmiştir. Ancak hastalığın bazı suşları bu ilaçlara artık dirençli hale geldi. Bu durum aşılama yoluyla hastalığın önlenmesini daha da önemli hale getirmiştir.
Polisakkarid Pnömokok Aşısı (PPSV23)
Pnömokok polisakkarid aşısı (PPSV23), 23 çeşit pnömokok bakterisine karşı korur. Tüm pnömokok hastalığını engellemez.
PPSV23 aşağıdakiler için önerilir:
- 65 yaş ve üstü tüm yetişkinler,
- Uzun süreli bazı sağlık sorunları olan 2 ila 64 yaş arası kişiler,
- Zayıflamış bir bağışıklık sistemine sahip 2 ila 64 yaş arasındaki herkes,
- Sigara içen veya astımı olan 19-64 yaşları arasındaki yetişkinler
Çoğu kişiye yalnızca bir doz PPSV gerekir. Bazı yüksek riskli gruplar için ikinci doz önerilir. 65 yaşına gelmeden önce bir veya daha fazla aşı dozu almış olsalar bile 65 yaş ve üzeri insanlara bir doz yapılmalıdır.
Sağlık uzmanınız size bu öneriler hakkında daha fazla bilgi verebilir.
Çoğu sağlıklı yetişkinde enjeksiyondan 2-3 hafta sonra koruma gelişir.
Bazı insanlara bu aşı yapılmamalıdır
PPSV’ye karşı hayatı tehdit eden bir alerjik reaksiyon göstermiş olanlara bir daha yapılmaması gerekir.
- PPSV’nin herhangi bir bileşenine karşı şiddetli alerjisi olan kişilere yapılmamalıdır. Şiddetli alerjiniz varsa sağlık görevlinize bildiriniz.
- Enjeksiyonun planlandığı gün orta veya ağır derecede hasta olanların iyileşmeleri beklenmelidir. Hafif hastalığı olanlar genellikle aşılanabilir.
- 2 yaşın altındaki çocuklara bu aşı yapılmamalıdır.
- PPSV’nin hamile bir kadına veya fetüsüne zararlı olduğuna dair bir kanıt bulunmamaktadır. Bununla birlikte, bir önlem olarak, aşıya ihtiyacı olan kadınlar, mümkünse, hamile kalmadan önce aşılanmalıdır.
Aşı reaksiyonu riskleri
Herhangi bir ilaç gibi bir aşının da sorunlara neden olma riski vardır. Bular genellikle hafiftir ve kendiliğinden düzelirler fakat ciddi reaksiyonlar da mümkündür.
PPSV ile aşılananların yaklaşık yarısında enjeksiyonun yapıldığı yerde kızarıklık ya da ağrı gibi hafif yan etkiler görülür. Bunlar yaklaşık iki gün içinde kaybolur.
100 kişide birden daha az kişide ateş, kas ağrıları veya daha şiddetli lokal reaksiyonlar meydana gelir.
Herhangi bir aşı sonrasında oluşabilecek sorunlar:
- Bazı insanlar bazen aşı dâhil tıbbi bir işlemden sonra bayılabilirler. Yaklaşık 15 dakika boyunca oturma veya uzanma, bayılmayı ve düşüşün neden olduğu yaralanmaları önlemeye yardımcı olabilir. Başınız dönerse, görme değişikliğiniz olursa veya kulaklarınızda çınlama varsa doktorunuza söyleyiniz.
- Bazı insanlarda şiddetli omuz ağrısı enjeksiyon yapılan kolda hareket zorluğu olur. Bu durum çok nadiren görülür.
- Herhangi bir ilaç ciddi bir alerjik reaksiyona neden olabilir. Aşı sonrası ortaya çıkan bu tür reaksiyonların yaklaşık bir milyon dozda 1 olduğu tahmin edilmektedir ve aşılamadan sonra birkaç dakika ila birkaç saat içinde meydana gelebilir.
Herhangi bir ilaç gibi bir aşının da, ciddi bir tıbbi hasara veya ölüme neden olma ihtimali, çok düşük olsa da vardır.
Aşıların güvenliği daima izlenmektedir.
Ciddi bir reaksiyon olursa?
Neye dikkat etmeliyim?
Yüksek ateş, şiddetli karın ağrısı veya ishal gibi olağandışı bir durum olup olmadığını takip ediniz.
Allerjik reaksiyon belirtileri, tabletleri yuttuktan birkaç dakika ila birkaç saat içinde ortaya çıkan nefes darlığı, ses kısıklığı, hırıltılı solunum, kurdeşen, solukluk, güçsüzlük, hızlı kalp atışı veya baş dönmesi olabilir.
Immunization Action Coalition ndan uyarlanan, AşI bi̇lgi̇lendi̇rme açiklamasi