Su ayak izi nedir?
Endüstride çok daha fazla su kullanıyoruz.
Aşırı su tüketiminin önüne geçilemiyor ve durdurulamıyor. Sadece içmek, yemek yapmak ve yıkanmak gibi günlük ihtiyaçlarımız için değil. Yiyecek, kâğıt ya da giyim eşyalarının üretiminde, kısacası endüstride çok daha fazla su kullanıyoruz.
Basit bir şekilde, su ayak izi;
Su ayak izi tatlısu kullanımının bir göstergesidir. Yalnızca üretici veya tüketici olarak kullandığımız suyu değil aynı zamanda dolaylı yollardan tükettiğimiz su kullanımının da toplamıdır. Su ayak izinin yeşil, mavi ve gri olmak üzere 3 bileşeni vardır. Yeşil ve mavi renkler su tüketimini, gri su ise su üzerindeki kirliliği anlatır.
Türkiye’de içme ve kullanma amacıyla günlük kişi başına düşen su miktarı 216 lt’dir. Mal ve hizmetler aracılığıyla tüketilen su miktarı ise kişi başı günlük 5.416 lt’dir. “Mal ve hizmetler aracılığıyla tüketilen su miktarı” derken bir malın tüketiciye varana kadar geçirdiği tüm süreçlerde kullanılan su miktarıdır. Örneğin bir tişörtün daha hammadde halinde tarladaki pamuk bitkisinden başlar; pamuğun sulanması, pamuğun iplik, ipliğin kumaş olması, kumaşın boyanması, tişörtün tekstil tezgâhlarında dokunması sürecini ifade eder.
Bir tüketici veya üretici tarafından tüketilen mal ve hizmetleri üretmek için kullanılan temiz suyun hem doğrudan hem de dolaylı kullanımı hesaba katan su kullanımının bir göstergesidir.
Su ayak izine olan ilgi, tatlı su sistemleri üzerindeki insan etkilerinin nihayetinde insan tüketimiyle bağlantılı olabileceği ve su kıtlığı ve kirliliği gibi konuların üretim ve tedarik zincirlerinin bir bütün olarak ele alınmasıyla daha iyi anlaşılacağını belirten Su ayak izi konseptinin yaratıcısı Profesör Arjen Y. Hoekstra.;
“Su sorunları genellikle küresel ekonominin yapısına yakından bağlı. Birçok ülke su yoğunluğunu başka yerlerden ithal ederek su ayak izlerini önemli ölçüde dışsallaştırdı. Bu, bilge su yönetimi ve koruma mekanizmalarının çok az olduğu ihracat bölgelerinde su kaynakları üzerinde baskı yaratmaktadır. Sadece hükümetler değil, tüketiciler, işletmeler ve sivil toplum toplulukları da su kaynaklarının daha iyi yönetilmesinde rol oynayabileceğini ifade eder ”
Su ayak izi yalnızca su hacmini değil, aynı zamanda kullanılan suyun türünü (yeşil, mavi, gri), ne zaman ve nerede kullanıldığını da gösterir. Bu bakımdan bir ürünün su ayak izi, çok boyutlu bir göstergedir.
Mavi Su Ayak İzi, bir malı üretmek için ihtiyaç duyulan yüzey ve yeraltı tatlı su kaynaklarının toplam hacmi için kullanılır ve geleneksel olarak tatlı su denildiğinde akla gelen su kaynaklarıdır.
Yeşil Su Ayak İzi, bir malın üretiminde kullanılan toplam yağmur suyudur.
Gri Su Ayak İzi, kirliliğe yönelik bir göstergedir. Ürün üretiminde yol açtığı tatlı su kirliliğinin derecesini gösteren kavramsal bir rakamdır.