ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi kurmak ve uygulamak isteyen kuruluşlar için gerekli olan şartların belirtildiği uluslar arası bir standarttır. 1987 Yılında ilk versiyonu yayınlanan standardın en son versiyonu ISO 9001:2015 olarak 2015 Yılı Eylül ayında yayınlanmıştır.
Standart bir kuruluşun asgaride uyması gereken Kalite Yönetim Sistemi proseslerini tanımlamaktadır. ISO 9001 standardı bir ürün standardı niteliğinde olmayıp kuruluşun Kalite Sistemine yönelik bir stadartıtır.
Halen Dünyada bir çok kuruuş tarafından uygulanmakta olan standart genel yapısı itibari ile bir çok yönetim sisteminin alt yapısını oluşturmaktadır.
Uluslararası asgari bir standarda (ISO 9000) duyulan gereksinimi karşılayacak olan ve imalat firmalarının kalite kontrol metotlarını nasıl oluşturacaklarını gösteren kalite prensiplerini ortaya koymak için 1979'da, Teknik Komite 176 kurulmuştu.
Bunu başarmak için etkin katılımcı 20 ülke ve 10 gözlemci ülke toplanarak, oy birliğiyle, ISO 9000 adıyla anılan ve 1987'de yayımlanan kalite sistemi yönetim standardları serisini yarattı. Bu standardlar, 1979'da yayımlanan İngiliz standardı BS 5750 esas alınarak hazırlanmıştır. Bununla beraber standardın kronolojik gelişimini aşağıdaki gibi özetleyebiliriz;
- 1959' da A.B.D. Savunma Bakanlığı MIL-Q 9858'i (Kalite Yönetim Programı) yayınladı.
- 1963' de MIL-Q 9858 revize edilerek yayınlandı.
- 1968' de NATO MIL-Q 9858-A'yı Müttefik Kalite Güvencesi Yayını / AQAP-1 olarak kabul etti.
- 1970' de İngilz Savunma Bakanlığı AQAP-1'i Yönetim Programı Savunma Standardı DEF/STAN 05-8 olarak kabul etti.
- 1979' da İngiliz Standardları Enstitüsü (BSI), AQAP'ın ışığı altında ilk ticari Kalite Yönetim Standardlarını - BS 5750' yi geliştirdi.
- 1987' de ISO BS5750'nin büyük bir çoğunluğunu aynı şekilde alarak ISO9000'i oluşturdu.Daha sonra BS5750 ve ISO9000 harmonize edilerek eşdeğer standard haline getirildi.
- Aynı yıl Amerikan Kalite Kontrol Derneği - ASQC ve Amerikan Standardlar Enstitüsü - ANSI ISO9000'e eşdeğer Q-90'ı yayınladı.
- 1988'de Türk Standardları Enstitüsü - TSE ISO9000'i TS6000/ISO9000 serisi olarak yayınladı.
- 1989'da Avrupa Teşkilatı-AT ISO9000'i Avrupa Normu-EN29000 olarak kabul etti.
- 1991' de TS6000'in numarası TS-ISO 9000 olarak değiştirildi.
- 1992' de ABD Savunma Bakanlığı ANSI/ASQC Q-90 serisini ve ISO9000 serisi standardları Amerikan Firmaları ve Yabancı Firmalar ile yapılan sözleşmelerde kullanmak üzere kabul etti.
- 1994' de ISO 9000 standardlarının 1. revizyonu ISO 9001, ISO 9002 ve ISO 9003 olarak yayınlandı.
- 2000 yılı Aralık ayında standardın 2. revizyonu ISO 9001:2000 adıyla yayınlandı.
- 2008 yılında standardın 3. revizyonu ISO 9001:2008 adıyla yayınlandı.
- 2015 yılı Eylül aynda standardın 4. revizyonu ISO 9001:2015 adıyla yayınlandı.
Günümüzde kuruluşların ISO 9001’i istemelerin temel nedeni pazar ile ilgilidir. Standart, pek çok müşteri ile iş yapmanın ön şartı durumundadır. ISO 9001 bunun dışında, uygulamaya yönelik yararlar da sağlar. Belgeli kuruluşlar arasında yapılan araştırmalar ISO 9001’in satışlarda % 15-20 arasında artış sağladığını göstermektedir.
Yapılan araştırmalar neticesinde kuruluşların ISO 9001 alma sebebi olarak;
- Pazar imajını güçlendirme,
- Müşteri beklentilerine cevap verebilme,
- Yönetimin etkinliği,
- Denetimin etkinliği,
- Toplam kaliteye hazırlık,
- EC mevzuat şartlarını göstermektedirler.
Kuruluşlar ISO 9001’i avantaj kazanmak ya da rakiplerinin avantajını eşitlemek için istemektedirler. Pek çok şirket rakiplerinin ISO 9001 için hazırlandıklarını duyduklarında ya da müşterileri bunu istediğinde harekete geçmektedirler.
ISO 9001’in Yararları
- Kuruluşun imajının güçlenmesi,
- Müşteri memnuniyeti,
- Müşteri artışı,
- Rekabet gücünün artması
- Daha iyi tedarikçi ilişkileri
- Yönetimin etkinliğinin artması
- Olumlu kültürel değişim
- Kalite bilincinin oluşması
- Daha iyi bir dokümantasyon
- Sistematikleşmek
- Standardizasyon ve tutarlılık
- Etkinlik ve üretkenlik artışı
- Maliyetlerin azaltılması
ISO 9001 belgelendirme süreci bir doktor muayenesine benzetilebilir. Muayene sizi iyileştirmez, fakat iyileşmek için neler yapmanız gerektiğini söyler.
Öncelikle almış olduğunuz belgelerin uluslar arası geçerliliğinin olabilmesi için belgenin Akredite bir kurum tarafından düzenlenmesi, belgeyi düzenleyen kurumun akredite olduğu teşkiletın IAF üyesi ve ilgili standartta yetkilendirilmiş olması gereklidir.
Belgelendirme için öncelikle belgelendirme kuruluşuna başvuru yapılması ile süreç başlayıp, teklifin onaylanmasının ardından 2 aşamalı bir denetim planlaması yapılmaktadır. Aşama 1 denetiminde kuruluşun mevcut statüsü, prosesleri, yasal şartlar ve doküman yapısı kuruluş sahası veya ofis ortamında masabaşında incelenmekte olup Aşama 1'de tespit edilen uygunsuzlukların giderilmesinin ardından kuruluş sahasında Aşama 2 denetimleri yapılmaktadır.
Denetimlerde tespit edilen uygunsuzlukların kakaptılması ile ilgili süreç denetim raporları ile tarafınıza sunulmaktadır. QSI prosedürleri uyarınca belgelenin düzenlenebilmesi veya devamını sağlanması için küçük uygunsuzluklar için 180 gün içerisinde tarafımıza uygunsuzluk için planladığınız düzeltme ve düzeltici faaliyetleri yollamanız, büyük uygunsuzluklar için ise 180 gün içerisinde uyunsuzluğu tamamen ortadan kaldırmanız gerekmektedir.
Denetim ekip lideri tarafından hazırlanan raporun denetimden sonra QSI'a iletilmesinin ardından Belgelendirme Komitesi'nin yapacağı inceleme sonucuna göre belgelendirme kararı verilerek belge yayınlanmaktadır.
Belgelendirme ile ilgili ücretler tesis çalışan sayısı, faaliyet konusu, vardiya sayısı, daha önce belgeli olup olmadığı, entegre bir denetim talebinin olup olmadığı gibi kriterler göz önüne alınarak IAF MD5, 11 gibi zorunlu dokümanlarına göre belirlenecek olan denetim gün sayısı üzerinden yapılır.Aşağıdaki BAşvuru Formumuzu doldurup tarafımıza ulaştırmanız durumunda kurumunuz adına gerekli ücretlendirme yapılarak tarafınıza sunulacaktır.