Zona Hastalığı (Herpes Zoster) Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?
Zona (herpes zoster olarak da bilinir), varisella zoster virüsünün (VZV) yol açtığı rahatsızlık verici bir cilt kızarıklığıdır. Bu virüs su çiçeğine yol açan virüsle aynıdır. Bir kişi su çiçeği geçirdikten sonra VZV vücutta kalmaya devam eder. Genellikle virüs herhanhi bir sıkıntıya yol açmaz. Ancak virüs bazı durumlarda tekrar ortaya çıkarak zona hastalığına yol açabilir. Bu yazıyı okuyarak zona hastalığını nasıl önleyebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
1) Suçiçeği geçiren herkesin, çocukların bile, zona hastalığına yakalayabileceğinin farkında olun.
2) Zona hastalığına yakalanma konusunda yüksek risk altında olup olmadığınızı öğrenin. Eğer aşağıdaki hastalıklardan birine sahipseni yüksek risk altındasınız demektir:
- Kanser
- Lenfoma
- HIV
- Lösemi
- Ayrıca, steroid ya da organ nakli sonrasında kullanılan ilaçlar gibi bağışıklık baskılayıcı ilaçlar kullanıyorsanız da zona hastalığı için büyük risk altında olabilirsiniz.
3) Aşı olun. Zona aşısı, Bağışıklık Uygulamaları Danışma Kurulu (ACIP) tarafından, 60 yaşından büyük insanların zona hastalığına yakalanma riskini azaltmak amacıyla şiddetle önerilmektedir.
4) Aşı olmamayı ya da aşı olmak için beklemeyi gerektiren durumlar olduğunu unutmayın. Eğer:
- HIV AIDS ya da bağışıklık sistemini etkileyen diğer hastalıklara sahipseniz
- Radyasyon ya da kemoterapi gibi kanser tedavileri gördüyseniz
- Aktif ve tedavi edilmemiş vereminiz varsa
- Hamileyseniz ya da hamile kalma ihtimaliniz varsa (Zona aşısı olduktan sonraki en az üç ay içinde kadınlar hamile kalmamalıdır)
- Neomisin, gelatin ya da zona aşısının diğer bir bileşenine karşı ciddi bir alerjik reaksiyon gösteriyorsanız
- Lenf kanseri ya da lösemi gibi lenfatik sistemi ya da kemik iliğini etkileyen bir kanser atlattıysanız kesinlikle zona aşısı olmamalısınız.
5) Hiç su çiçeği olmamış bir insana, zona hastası olan bir insandan kızarıklıkla direkt temas halinde zona virüsü bulaşabileceğini unutmayın. Virüse maruz kalan kişi zonaya değil su çiçeğine yakalanacaktır.
6) Virüsün öksürük, hapşırık ya da tesadüfi temasla bulaşmadığını aklınızda bulunurun.
7) Zona hastalığı olan bir kişinin hastalığı sadece kızarıklıklar kabarcıklanma döneminde olduğu zaman bulaştırabileceğini bilin. Kızarıklıklar kabuklanmaya başladığı zaman, hastalık artık bulaşıcı değildir.
8) Kabarcıklar oluşmadan nce virüsün bulaşıcı olmadığının farkında olun.
9) Kızarıklıkların üstü kapatıldığında zona hastalığının bulaşma riskinin oldukça az olduğunu bilin.
10) Zona hastalığının yayılmasını engellemeye yardımcı olmak için duyarlı olun. Zona hastalığı olan insanlar kızarıklıkların üzerini kapalı tutmalıdır. Bu insanlar kabarcıklara dokunmamalı ya da onları kaşımamalıdır ve ellerini sık sık yıkamalılardır.
Zona Hastalığı İpuçları
- Zona hastalığını tanıyın. Eğer vücudunuzun bir tarafında ya da yüzünüzde 3-5 gün içinde kabuk tutmaya başlayan küçük su kabarcıkları varsa zona hastalığınız var demektir.
- Kızarıklık artmadan önce aşağıdaki belirtilere bakın:
- Acı, kaşınma ya da karıncalanma
- Baş ağrısı
- Ürperme
- Midede rahatsızlık
- Ateş