Açık Safra Kanalı Eksplorasyonundan Sonra T-Tüpü Olmadan Drenaja Karşı T-Tüpüyle Drenaj
Cochrane derleme özeti
Karaciğerin çeşitli işlevleri vardır, safra üretimi bulunanlardan biridir. Safra yağ sindirimi ve bazı yan ürünlerin karaciğerden atılması için gereklidir. Karaciğerde üretilir ve safra kesesinde geçici olarak depolanır. Yağlı besin alındığında safra kesesi ine barsağa safra salgılar. Ortak safra kanalı safranın karaciğerden keseye ve buradan barsağa aktığı yoldur. Taşlar keseden ince barsağa safra akışını engelleyebilir. Bu taşlar genellikle safra kesesinde oluşur ve safra kanalına geçer. Safra akışının engellenmesi sarılığa yol açabilir. Bu taşlar genellikle laparoskopik yoldan önce endoskopla veya laparoskopik safra kanalı eksplorasyonu ile birlikte giderilir. Laparoskopik safra kanalı eksplorasyonu sadece yüksek derecede uzmanlaşmış merkezlerde yapılabilir bu yüzden endoskopik yaklaşım safra kanalındaki taşların giderilmesinde olağan yöntemdir. Ancak endoskopik tedavi başarısız olduğunda açık safra yolu eksplorasyonu gerekir. Bunda safra kanalına yapılan bir kesiden sokulan cihazlar ya da kamera ya da her ikisi birden kullanılarak eksplorasyon yapılır. Taş çıkarılınca kanaldaki kesinin dikilmesi gerekir. Geleneksel olarak cerrahlar kanaldaki kesinin içinden yerleştirilen bir T-tüpü kullanır. T şeklindeki tüpün üst kısmı safra kanalı içinde kalır, uzun alt parçası küçük bir kesi ile karından çıkarılarak bir torbaya bağlantı yapılır. Bu tüpün yerleştirilmesinin nedeni, kesi nedeniyle gelişebilecek geçici şişmeye bağlı olarak kanalda safra birikiminin önlenmesidir. Ödemle birlikte safra birikimi, iyileşmeyi engelleme potansiyeli taşır, bu da safranın kanaldan sızarak karın içine akmasına neden olur. Karın içine kontrolsüz safra sızması teşhis edilip usulünce tedavi edilmediğinde yaşamı tehdit edebilir. Dren, kanaldaki afranın dışarı akıtılmasının yanı sıra kontrast enjeksiyonu ile röntgen altında geride kalan taşların görüntülenmesi sağlanabilir. Taş kalmadığı konfirme edildiğinde T-tüpü çıkarılır. Ancak T-tüpü çıkarıldığında kalan küçük delik cerrahları kaygılandırır. Safra kanalındaki bu minik delik normalde iz bırakmadan iyileşir, ancak bazı hastalarda delikten safra sızabilir ve tam da tüpün önlemesi beklenen probleme neden olur. Bu nedenle safra kanalı eksplorasyonundan sonra T-tüpü kullanımı tartışmalı bir konudur. Bu derlemede literatürdeki tüm randomize kontrollü araştırma bilgilerini derleyerek primer kapatmanın T-tüpü kullanmaktan daha iyi olup olmadığı sorusuna cevap aradık.
Ortak safra kanalı eksplorasyonundan sonra 181’ine T-tüpü ile drenaj, 178’ine primer kapatma yapılan toplam 359 hasta üzerinde yürütülen 6 araştırma belirledik. Tümünde de kayırma hatası riski yüksekti (müdahale ya da kontrolde faydaların olduğundan yüksek, zararların düşük hesaplanması). İki grup arasında mortalite ya da cerrahi sonrası ciddi komplikasyon oranında anlamlı fark bulunmadı. T-tüpü grubunda 1000 katılımcıda 12 ölüm, primer kapatma grubunda 6 ölüm görüldü; ciddi komplikasyon oranı da sırası ile 145/1000 ve 66/1000 olarak belirlendi. Ölüm ve komplikasyon oranları primer kapatma grubunda yarı kadar düşük görünmekle beraber bunun doğru bir gözlem olmayıp tesadüfen meydana gelmiş olma ihtimali var. Bu sebeple gerçek bir etkinin varlığından yeterince emin olamıyoruz ve böylesi bir farkı istatistiksel anlamı yok olarak niteliyoruz.
Araştırmaların hiç birinde yaşam kalitesi ya da hastaların çalışmaya dönüş süresi raporlanmadı.
T-tüple drenaj grubunda ortalama operasyon süresi, primer kapatmadan anlamlı derecede daha uzundu (30 dk kadar).
Ortalama hastanede kalış süresi de T-tüpü grubunda anlamlı derecede yüksekti (yaklaşık 5 gün kadar).
T-tüpü kullanımı hastalara herhangi bir yarar sağlamadan maliyeti artırır görünüyor. T-tüpü kullanımının haklı olmadığını konfirme etmek için kayırma hatası riski ve rastgele hata riski düşük daha fazla randomize kontrollü araştırma gerekiyor. Bu araştırmaların sonuçları sağlanana kadar ortak safra yolu eksplorasyonundan sonra T-tüpü kullanımının rutin kullanımının tercih edilmemesini öneririz.
Kaynak
Gurusamy K, Koti R, Davidson BR. T-tube drainage versus primary closure after open common bile duct exploration. Cochrane Database of Systematic Reviews 2013, Issue 6. Art. No.: CD005640. DOI: 10.1002/14651858.CD005640.pub3
Orijinal özet için: Safra Kanalında T-Tüpü
Tam metin için: Tıbbi Özet ve Tam Metin