Senet nedir? Nasıl Tahsil Edilir? sorularının cevaplarından oaln senet; ticari hayatta sıklıkla karşımıza çıkan, bir ürün veya hizmet karşılığında belirli bir bedelin ödenmesinin taahhüt edildiği bir evraktır. Bononun geçerli olabilmesi için bir takım şekil şartlarına sahip olması gerekmektedir. Bu şekil şartları Türk Ticaret Kanunu'nun 776. Maddesinde düzenlenmiştir.
MADDE 776- (1) Bono veya emre yazılı senet;
a) Senet metninde “bono” veya “emre yazılı senet” kelimesini ve senet Türkçe’den başka bir dille yazılmışsa, o dilde bono veya emre yazılı senet karşılığı olarak kullanılan kelimeyi,
b) Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödemek vaadini,
c) Vadeyi,
d) Ödeme yerini,
e) Kime veya kimin emrine ödenecek ise onun adını,
f) Düzenlenme tarihini ve yerini,
g) Düzenleyenin imzasını,
içerir.
Yukarıda belirtilen şekil şartlarından birinci ve dördüncü fıkranın senet metni üzerinde yazılı bulunmaması durumunda söz konusu bono kambiyo vasfını taşımayacaktır. Yani senet metninde "bono" ya da "emre yazılı senet" ibaresi bulunmaması durumunda söz konusu senet kambiyo senedi olarak kabul edilmeyecektir. Vade tarihi gösterilmemiş olan bono, görüldüğünde ödenmesi şart olan bir bono sayılır. Açıklık bulunmadığı takdirde senedin düzenlendiği yer, ödeme yeri ve aynı zamanda düzenleyenin yerleşim yeri sayılır. Düzenlendiği yer gösterilmeyen bir bono, düzenleyenin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır.
Vadesi gelen ve geçerlilik şartlarını taşıyan bir bonoda; ödeme alamayan alacaklı, banka aracılığı ile ya da bizzat kendisi noter aracılığı ile muhataba ödememe protestosu gönderebilir. Ödememe protestosu, ödeme gününü yani vadeyi izleyen 2 ( iki ) iş günü içerisinde gönderilmelidir.
Vade tarihinden itibaren iki iş günü içerisinde ödememe protestosu çekmeyen hamil, cirantalara başvuru hakkını kaybeder.
Bono vasfındaki bir senedin vade tarihinden itibaren 3 yıl içinde takip konusu yapılmaması halinde, bono zamanaşımına uğrar. Bir başka anlatımla, bonoda zamanaşımının gerçekleşmesi halinde, bono vasfında herhangi bir değişiklik olmaz ise de; alacaklı senet borçlusuna karşı senetten doğan alacak hakkını vadeden itibaren üç ( 3 ) yıl içinde kullanmadığından borçluya karşı müracaat hakkını yitirir.
Geçerlilik şartlarını taşıyan bonolar; kambiyo vasfına haiz oldukları için, kambiyo senetlerine özgü takip yolu ile alacağın tahsili mümkündür. Ödeme emri kendisine tebliğ edilen kişinin 5 gün itiraz süresi, 10 gün borcu ödeme süresi bulunmaktadır. Kambiyo senetlerine özgü icra takibinde itiraz; imzaya itiraz ve borca itiraz şeklindedir. Kambiyo senetlerine özgü icra takibinde borçlu; kendisine gönderilmiş olan ödeme emrine itirazı, ancak mahkemede dava açarak ileri sürebilmektedir.Bononun üzerinde bulunan imzaya itiraz edecek olan kişi mahkemeye sunacağı itiraz dilekçesinde, imzaya itiraz ettiği hususunu özellikle belirtmelidir. Bono üzerinde bulunan imzaya itiraz dışında yapılacak olan tüm itirazlar borca itiraz olarak kabul edilmektedir.
Yukarıda değinilmiş olan hususlar genel hatları ile kaleme alınmış olup; her somut olay birbirinden farklı özellikler taşıyabileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz.