Uzun ve Mutlu Yaşamın Sırrı: İkigai
Okinawa adası, Japonya’nın en ünlü yerleşim alanlarından sadece bir tanesi. Neden mi? Çünkü Okinawa adasında Japonya’nın en uzun yaşayan ve en mutlu insanları yaşıyor. Okinawa’da yaşayan halkın özünde ‘’telaşsızlık” var. 70’li yaşlarında orta yaşı, 80’lerinde olgunluğu, 90’larından sonra ihtiyarlığı deneyimleyen bu halkın en önemli gençlik sırrının, sakin ve telaşsız bir yaşam olduğu düşünülüyor. Yavaş ve sindirerek yemek yiyen, kelimeleri seçerek tane tane konuşan ve koşmadan makul bir tempoda yürüyen Okinawa halkı, bu sayede günlük hayatın gerginliğinden ve stresinden uzak bir fanus yaratmayı başarmış. Nedir peki bu adanın insana uzun bir ömür ve mutluluk sağlayan tarafı?
Cevap; İkigai.
Okinawa’da doğmuş bir düşünce biçimi olan İkigai, günümüzde Japonya’da yaşan milyonlarca insanının her sabah yataklarından coşkuyla fırlama sebebi.
Okinawa Halkı Neden Mutlu ve Uzun Ömürlü Hayatlarıyla Biliniyor?
- Yerlilerin çok sayıda sebzeye sahip bir beslenme biçimi var, sıklıkla küçük tabaklarda servis edilen tofu yiyorlar. İkigai felsefesine ek olarak; maoi(hayata bağlılık) ya da birbirine bağlı arkadaş grupları uzun ömürlerinde büyük bir rol oynuyor.
- Japonya'da yemek yemeden önce veya sonrasında tekrarlanan en yaygın deyişlerden bir tanesi ''Hara Hachi bu'' cümlesidir ve ''Midenin %80'nini doldur anlamına gelmektedir.
- İkigai felsefesinin doğduğu toprak olan Okinawa'da yerli topluluklarla yakın bağlar kurmak (maoi) gelenekseldir.
- Hücresel yaşlanmadan sorumlu radikallere testlerde çok az rastlanıyor. Bu da çay içmelerinin ve midelerinin yalnızca %80'nini doldurmalarının bir sonucu.
- Yapılan son araştırmalara göre Okinawa'da bunama oranı ortalamanın epey altındadır.
İkigai Günlük Hayat Akışına Nasıl Yansıyor?
İkigai felsefesinin Japon halkının yaşayış biçimine nasıl etki ettiğini inceleyebiliriz. Japonya'da bir basın kuruluşunun (Jiji Press) 20 yaş ve üzeri 2.000 erkek ve kadınla yaptığı röportaj sonucunda ortaya çıkan veriler ise şöyle:
Katılımcılara öncelikle ''hayatta bir amacınız var mı?'' sorusu yöneltilmiş.
%76,3'ü ''Hayatta bir amacım var'',
%15,5i ''Çok fazla amacım yok'' derken
%7,5'i ''Hayatta bir amacım yok'' cevabını vermiş.
Ankete katılan erkeklerin %77,8 ve kadınlar ise %75'i hayatta bir amaçlarının olduğunu belirtmiş.
İkigai düşüncesinin iş ve günlük hayattaki yansımaları ise şöyle olmuş;
''İşini seven'' çalışanların %48.9'u hayat yaşamaya değer cevabını verirken,
''Çalıştığı işi sevmeyenlerin'' %18'i hayatın yaşamaya değer olduğunu söyledi.
Daha küçük yerlede yaşayan ve tarım hayvancılık, bahçecilik ve ev işleri gibi işlerde çalışan insanların %51,1'ise hayatın daha yaşanır olduğunu söyledi.
Ardından katılımcılara ''hayat sizin için ne zaman yaşanabilir oluyor?'' sorusunu sormuşlar.
Ankete katılanların %51,2 'si hobiler sayesinde,
%49,5 ise aile ve evcil hayvanlar sayesinde hayatın daha yaşanabilir olduğunu söylemiş.
Erkeklerin %55'i hobilerle, %42.9'u işi sayesinde hayatın yaşamaya değer olduğunu,
Kadınların %56.8'i ise aile ve evcil hayvanları sayesinde, %47'si ise hayatın iş sayesinde yaşamaya değer olduğunu belirtmiş.
Katılımcılara ''boş zamanınızı nasıl değerlendirirsiniz?'' sorusunu yöneltmişler.
Katılımcıların % 38,8'i arkadaşlarla vakit geçirdiğini,
37,4 ise aile ve evcil hayvanları ile vakit geçirdiğini tercih ettiğini söylemiş.
Sonucun ardından; Erkekler %50,9'u yeni hobiler bulmak için çaba göstereceklerini,
Kadınların ise 44,4'ü hobilerini derinleştirdiklerini ve yeni hobiler bulmaya çalıştıklarını belirtmişler.
Anketin sonunda insanların % 70'inden fazlası ''bir yaşam amacı olduğunu söylemiş. Kişinin mutlu hissettiği bir işte çalışmasının hayata bakış açısına doğrudan etki ettiği dikkat çekmiş.
Peki İkigai Ne Anlama Geliyor?
‘’İkigai’’ iki sözcüğün birleşmesinden oluşuyor. “İki” hayat, “Gai” ise hedef, amaç ve gaye anlamına geliyor. Yani İkigai bir hedefe, gaye ya da arzuya hiçbir zorlama olmadan içten ve kendiliğinden bağlılık hissetme duygusu anlamına geliyor. İşte, Japonların her sabah hevesli uyanmalarını sağlayan duygu bu. İkigai’yi somutlaştırmaya çalışırsak; sabah yedide alarm çalıp uyandığınızda neden hayatta olduğunu sorguladığında ihtiyaç olan şey.
İkigai kelimesi, aynı zamanda kişinin hayatındaki değerin kaynağını veya hayatını değerli kılan şeyleri belirtmek için de kullanılır. Bireyin içsel benliğini yansıtır ve bireyin kendini rahat hissettiği bir zihinsel durum yaratır.
İkigai dört ana elementin yamsıması olarak görülür:
Sevdiğim şey
Dünyanın ihtiyacı olan şey
Bana para kazandıran şey
İyi yaptığım şey
Kendi İkigai'nizi keşfetmenin; tatmin, mutluluk ve daha uzun yaşam getirdiği söylenir.
“Blue Zones: Lessons on Living Longer from the People Who’ve Lived the Longest” kitabının yazarı Dan Buettner, üç maddelik bir liste yapılmasını öneriyor. Bu listenin birincisi değerlerimiz, ikincisi yapmayı sevdiğimiz şeyler ve üçüncüsü becerikli olduğumuz işler olsun diyor. Bu üç listede kesişenlerin ise bizim ikigai’mizi oluşturduğunu belirtiyor.
Günümüzde yapılan araştırmalar, kişilerin yaşamlarındaki amaçlarını kaybetmelerinin olumsuz sonuçlara sebep olabileceğini gösteriyor. Amerikan mitoloji uzmanı ve yazar Joseph Campbell öğrencilerine, “Mutluluğunuzu takip edin, nerede olduğunu bulun ve takip etmekten korkmayın.” diye tavsiyede bulunuyor.
İkigai kitabının yazarı Hector Garcia ise, ikigai’nin sevdiğiniz ve başarılı olduğunuz şeylerin kesişiminde olduğunu söylüyor. “Eğer sadece materyalist zenginliklere odaklanırsanız, yaşama karşı tatmin olma duygunuzu da kaybedebilirsiniz. Bu durumun sonucunda ise daha manalı şeyler arayışına girip, iç sesinize kulak vermeye başlarsınız.” diyerek kitabında konuya açıklık getiriyor.
Hector Garcia, İkigai hakkında şunları belirtiyor: ''İnsanların zamanın başlangıcından bu yana nesnelerden ve paradan arınmış olduğu gibi, diğer insanlar da acımasızca para ve şöhret arayışında memnuniyetsizlik hissettiler ve bunun yerine kendi maddi zenginliklerinden daha büyük bir şeye odaklandılar. Bu yıllar boyunca birçok farklı kelime ve uygulama kullanılarak tanımlandı, ancak her zaman hayattaki anlamlılığın merkezi çekirdeğine geri döndü.''
İkigai'nin Manevi Bir Tarafı Var Mı?
Japonya'nın ağırlıklı olarak Şinto ve Budizm'e inanıldığı için bu iki dinin ilkelerinin İkigai düşüncesine oldukça yakın olduğunu söylemek doğru olacaktır.
İkigai'nizi Nasıl Bulabilirsiniz?
Awakening Your İkigai kitabının yazarı ve nörobilimci Ken Mogi, İkigai kullanmanın hayatınızın amacını bulmak için olduğunu söylüyor. Beş önemli adımın olduğunu anlatan Mogi, bunların; küçük başlamak, kendinizi olduğunuz gibi kabul etmek, etrafınızdaki dünya ile bağ kurmak, küçük şeylerden mutlu olmayı öğrenmek ve olduğunuz zaman ve yere odaklanmak olduğunu söylüyor. Hector Garcia, yazdığı ''İkigai: The Japanese Secret to a Long and Happy Life'', kitabında Ikigai’nizi bulmanız için bu 10 adımı takip etmenizi söylüyor:
Aktif olun, emekli olmayın,
Acele etmeyi arkanızda bırakın ve hayatı daha yavaş yaşayın,
Doyana kadar yemeyin,
Etrafınızda iyi arkadaşlarınız olsun,
Günlük egzersizler yaparak formda olun,
Gülümseyin ve etrafınızdaki insanları fark edin,
Doğa ile yeniden bağ kurun,
Gün içinde sizi mutlu eden şeylere şükür edin,
Anda yaşayın,
İkigai’nizi takip edin.
Kaynaklar:
İkigai Japonların Uzun ve Mutlu Yaşam Sırrı kitabı ve https://www.crs.or.jp/backno/No636/6362.htm