Pasifik, bembeyaz mercan kumların bin mil batısında Los Angeles ve 500 mil kuzeyinde ekvator çizgisi küflenmiş ve beton kubbe yukarıya doğru çıkıyor.Üzerine vuran gelgitler sessizliği bozuyor.
Burası Marshall Adaları’ndaki Runit Dome, ölümcül miktarda plütonyum da dahil olmak üzere ABD tarafından üretilen radyoaktif toprak ve molozdan oluşan 3,1 milyon metre küp yani – 35 Olimpik yüzme havuzu dolduracak kadar nükleer atık… Burası ABD, Soğuk Savaş sürecindeki atom test programını uyguladığı alan..
1946 ve 1958 arasında, Birleşik Devletler Marshall Adaları’nın içinde ve üstünde 67 nükleer bomba patlattı.Bu süreçte bütün adaları buharlaştır. Sığ lagünlerine kraterler oluştu. Yüzlerce insan evlerinden kovuldu.
ABD’nin yalnızca silah testlerinin çoğunu patlatmakla kalmadı, bir düzine biyolojik silah testi burada yapıldı. Düşünün bir Nevada testinden 130 bin ton toprak kalmıştı.Burada bir düzine atom bombası patlatıldı. Sonunda devlet nükleer kalıntıları yok etmek için o meşhur kubbeyi yaptı.
Tabut the Tomb
Şimdi yerli halkın “Tabut” dediği beton ,iklim değişikliği ve diğer etkilerinden dolayı çökme riski altında.
Marshall Adaları’ndaki yetkililer ABD hükümetine yardım için lobi yapıyorlar, ancak Amerikan yetkililer kubbenin Marshall topraklarında olduğunu ve bu nedenle Marshall hükümetinin sorumluluğundan yardım taleplerini ret ediyorlar.
“Bu kubbe nasıl bizim olabilir?” diyen Marshall Cumhuriyeti cumhurbaşkanı Hilda Heine, Eylül ayında cumhurbaşkanlığı makamında yaptığı röportajda Çaresizce “İstemiyoruz. Yapmadık. İçindeki çöpler bizim değil. Bu onların.”
Marshall Adaları Cumhuriyeti’ndeki pek çok kişi için, Runit Dome, ABD’nin nükleer mirasının en belirgin tezahürü, Marshall’lıların ABD’nin güvenliği için yaptığı fedakarlıkların bir sembolü göstergesi..
Columbia Üniversitesi hukuk fakültesindeki hukuk fakültesi hocalarından Michael Gerrard, “Her yerden daha fazla, Marshall Adaları, insanlığın karşı karşıya kaldığı en büyük iki tehdidin – nükleer silah ve iklim değişikliği kurbanı” dedi. “Birleşik Devletler oradaki nükleer testlerden tamamen sorumludur.”diyor.