YAKINÇAĞDA AVRUPA 1789
Imparatorluklar yıkılmış milli devletler kurulmuştur.
Demokrasi yayılmıştır.
Fransız ihtilali sanayi inkılabı bu çağda olmuştur.
Sömürgecilik hız kazanmıştır.
Dünya savaşları yaşanmıştır.
Komünizm kapitalizm sosyalizim liberalizm bu çağda doğmuştur
Devletler arasında bloklaşmalar doğnmuştur.
FRANSIZ IHTILALI 1789
IÇ SEBEPLERI
Krallık rejiminin baskısı
Halkın soylular rahipler burjuvalar ve köylüler diye sınıflara ayrılması
Monteskiyo Valter Jan Jak Russo Diderot gibi aydınların Fransız halkını aydınlatması
Mali zorluklar ve ağır vergiler.
DIŞ SEBEPLER
Rönesansta aklın bilimin ön plana çıkması ve halkın aydınlanması
ABD nin bağımsızlığından ve burada yayınlanan insan hakları bildirgesinden etkilenilmesi
Ingilizlerin meşruti rejiminden etkilenilmesi.
Fransız kralı ekonomik bunalımını çözmek için vergiler koymuş ama başarılı olamamıştı.
Bu bunalımı çözmek için Etejenero meclisini kral topladı ama buda sınıf farklığından dolayı aralarında anlaşamadılar.
Derken 5 Mayıs 1789 da ihtilal patlak verdi
Ihtilalin aşamalarına bakıldığında
Etejenero meclisi kendisini ulusal meclis ilan etti ve anayasa hazırladı.
Ulusal meclis kendisini kurucu meclis kabul edip insan hakları bildirgesini anayasaya koydu.
1792 de Avrupa'ya karşı ihtilali koruma savaşları başladı.
1792-95 de konvansiyon meclisi dönemi başladı.
1795-99 da direktuvar dönemi başladı ve beş kişilik kurul ülkeyi yönetmeye başladı.
1799-1804 konsüllük dönemi başladı ve Napolyon konsül oldu.
1804-1815 Napolyon kedisini imparator ilan etti.
SONUÇLARI
Soyluların rahiplerin ayrıcalığı kaldırıldı eşitlik sağlandı
Mutlak monarşiler (krallıklar) egemenliğin halktan geldiğini kabul etti.
Milliyet eşitlik adalet bağımsızlık gibi kavramlar ön plana çıktı.
Milliyetçilik fikri yayıldı imparatorluklar yıkıldı.
Milliyetçilik fikri dağınık haldeki milletleri bir araya getirdi.
Imparatorlukların yıkılması milli devletlerin doğmasına neden oldu.
Mahalli otoriteler yerine merkezi otoriteler güçlendi.
Eski toplum eski değerler ve idareler değişti.
Evrensel sonuçları olduğu için yeniçağ kapandı yakınçağ başladı.
ABD nin insan hakları bildirgesi Fransız anayasasına girdi ve evrensel bir boyut kazandı.
Laik düşünce yayıldı ve laik devletler doğdu.
Sınıf ayrımı sona erdi.
Yönetimde burjuvalar etkili oldu.
Fransız ihtilalinin yaydığı fikirlerden dolayı 1792-1815 arasında ihtilal-koalisyon savaşları yaşandı.
IHTILAL-KOALISYON SAVAŞLARI VE 1815 VIYANA KONGRESI
Fransız ihtilalinin getirdiği fikirler imparatorlukların ve krallıkların ortadan kalmasını gerektiriyordu.
Fransa kendi rejiminin devamı için Avrupa'da bu fikirlerin yaygın olmasını istiyordu.
Avusturya Prusya gibi devletler ise kendi rejimlerinin selameti için bun fikirlerin ve rejimin ortadan kalkmasına inanıyorlardı.
Dolayısıyla Avusturya Prusya Rusya ve Ingiltere Fransa ya karşı birleştiler.
Ingiltere Fransa nın fikirlerinden rahatsızlık duymuyordu ama onun güçlenmesini istemiyordu.
Bu savaşta Fransa başta galip geldi.
Napolyon Avrupa'yı kasıp kavurdu.
Fakat 1815 yılında yenildi.Yakalandı ve Elbe adasına sürgüne gönderildi.
Napolyonun bozduğu dengeleri bir daha oluşturmak için Viyana da bir kongre düzenlendi.
Bu kongreye Avusturya başbakanı Meternich öncülük etti.
Meternich burada bir prensip ortaya getirdi.
Hiçbir devlet hiçbir devletin içindeki azınlığı kışkırtmayacak ayaklanan azınlıklar hep birlikte bastırılacak
Bu sisteme Meternich sistemi denir.
Osmanlı bu kongreye azınlıklara hak istenir diye katılmadı.
1815 den 1827 yılana kadarki döneme Restorasyon dönemi denilir.
Viyana kongresinde alınan kararlardan bazıları şunlardır,
Fransanın eline gecen topraklar geri alındı.
Belçika Hollanda birleştirildi bir devlet oldu.
Germen konfederasyonu kuruldu.
Isveç Norveç birleştirildi.
Isviçre 22 kantondan oluşan tarafsız bir bölge haline getirildi.
Napolyonun son verdiği hükümetler yeniden kuruldu.
Macaristan Rusya ve Avusturya arasında pay edildi.
Italyada hükümet kuruldu Avusturya nın kontrolüne bırakıldı.
Bu kongre alınan karalardan ve yapılan uygulamalardan dolayı başarılı olamadı.
Çünkü
Büyük devletlerin istekleri doğrultusunda sınırlar çizilmiş çizilirken milliyet din dil faktörlerine dikkat edilmemiştir.
Fransız ihtilalinin yaydığı milliyet eşitlik adalet bağımsızlık özgürlük gibi kavramlara göz önüne alınmamış sadece siyasal çıkarlar ön plana alınmıştır.
Büyük devletler yeni topraklar kazanmışlar mevcut sistemlerini devam ettirme yollarına gitmişlerdir.
Yunan isyanında Meternich sistemi delinerek isyana yardım edilmiştir.
Viyana kongresinden sonra burada alınan kararları uygulamak için Prusya Avusturya Rusya ve daha sonra Fransa nın da katılması ile kutsal ittifak kurulmuştur.
Yine 1815 de Meternich öncülüğünde Ingiltere Rusya Avusturya Prusya dörtlü ittifakı kurdular.
Bu iki ittifakın amacı imparatorlukları korumaktı.
1830 IHTILALLERI
Viyana kongresinde milliyet adalet hürriyet gibi kavramlar dikkate alınmamıştı.
Bu kongre mutlak krallıkları ön plana çıkarmıştı.
Derken Fransa da ilk ayaklanma çıktı .
Krala egemenliğin halktan geldiği bir daha hatırlatıldı.
Kral X Şarl tahtan indirildi yerine Lui Filip getirildi.
Sonuçta Fransa da meşruti krallık kurulmuştur
Ikinci ayaklanma Belçika da çıktı.
Hollanda ya verilen Belçika lılar ayaklanıp bu devletten ayrıldılar.
Aynı yıl Polonya Rusya dan Italya Avusturya dan ayrılmak için ayaklandılar.
Bu ayaklanmalar göstermişti ki Fransız ihtilalinin getirdiği fikirler Avrupa dan silinememişti.
Bu dönemde bazı ülkeler bağımsızlık için bazı ülkeler demokrasi için ayaklanmışlardı.
Avrupa'da Liberal Demokratlar güçlenmiş parlamenter sisteme geçiş hızlanmıştır.
1848 IHTILALLERI
Bu tarihteki ihtilaller genelde işçi hareketleridir.
Fransada işçilerle cumhuriyetçiler birleştiler ve kralı tahtan indirerek cumhuriyeti getirdiler.
Cumhuriyetçiler işçilerle anlaştıkları gibi haklarını vermeyince bu sefer işçiler cumhuriyetçilere karşı ayaklandılar
Sonuçta
Fransada cumhuriyet ilan edildi,Fransız halkı seçme seçilme hakkına kavuştu.
Sosyal hukuk devleti kavramı doğmuştur.
Ölüm cezası kalkmış esir ticareti yasaklanmış,toprak köleliği yasaklanmıştır.(Avusturya da)
Bu ihtilaller Italya Avusturya Prusya Belçika Hollanda Ingiltere de görülmüştür.
Avrupa'da liberaliz doğmuştur.
Italya ve Almanya nın siyasi birliklerini tamamlamaya ortam hazırlamıştır.
Krallar halklarına geniş haklar verilmiştir.
Işçi sınıfı geniş haklar almıştır.
Sosyalist akımlar güç kazanmıştır.
Rusya bu ihtilallerden etkilenmemiştir.
ALMANYA VE ITALYANIN BIRLIÄžINI TAMAMLAMASI
1870 de Italya da şehir devletleri birleşerek birliklerini tamamlamıştır.
1871 de ise Almanya Bismark ın öncülüğünde birliğini tamaladı.
Almanya aynı yıl Sedan savaşıyla Fransa nın elinden Alses Leoreni aldı.
Bu iki devlet Avrupa daki güçler dengesini bozdu.
Avrupa'da bloklaşmalar başladı.
1872 de Almanya Avusturya Rusya üçlü imparatorluk birliğini kurdular.
1878 deki Berlin kongresinde Almanya ve Avusturya dan destek göremeyen Rusya bu ittifaktan ayrıldı.
1883 de ise Rusya nın yerine bu ittifaka Italya girdi.
1907 de ise bu ittifaka karşı Fransa Ingiltere Rusya itilaf devletlerini oluşturdular.
SANAYI INKILABI
XVlll.yy da önce Ingiltere de başlayıp sonra tüm Avrupa yı saran üretimde buhar gücünden yaralanarak makineleşmeye geçişe sanayi inkılabı denir.
Bu inkılabın iki ana sebebi vardı.
Ilim ve teknolojideki gelişmeler
Coğrafi keşifler ve ticaretteki gelişmeler
Sonuçlarına bakıldığında
Sanayileşen şehirlerde hızlı nüfus artışı olmuştur.
Işçi sınıfı doğdu 1848 ihtilallerine neden oldu.
Kapitalizm emperyalizm komünizm sosyalizm liberalizm gibi sistemler doğdu.
Hammadde ve Pazar ihtiyacı artı buda sömürgeciliğin hız kazanmasına neden oldu.
Devletler arasında ticari ve kültürel faaliyetler artı.
Avrupa ekonomik yönden zenginleşti.
Sömürülen yerlerde sefalet başladı.
Ekonomik rekabet artı.
Devletler arası bloklaşmalar başladı buda l.dünya savaşına neden oldu.
Bol ucuz ve kaliteli mal üretilmeye başladı.
Büyük şirketler kuruldu.
Çekirdek aile modeli doğdu.
Osmanlı
Kapitülasyonların etkisinden
Geniş topraklarının olmasından
Sanayi inkılabını takip edememesinden olumsuz etkilendi,açık Pazar durumuna geldi ve önemini artı.
Ayrıca Bakınız