Brezilya’nın aşırı sağcı Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un, G7 zirvesinin ana konusu Amazon ormanları yangını olsun önerisini eleştirdi. Bolsonaro, Macron’u sömürgeci bir zihniyete sahip olmakla itham etti.
Çevreci örgütler ise Macron'a Amazon yangınlarını gündeme getrmekte haklı olduğunu söylese de, G7 zirvesini boykot edeceklerini açıkladı.
Fransa'nın Biarritz kentinde 24-26 Ağustos tarihlerinde yapılacak G7 zirvesine ev sahipliği yapan Fransa lideri Macron, dün gece Twitter hesabından paylaştığı mesajında Amazon yangınlarından duyduğu endişeyi dile getirdi.
Macron, "Kelimenin tam anlamıyla evimiz yanıyor. Dünya oksijenine yüzde 20 katkı yapan Amazon ormanları, dünyanın akciğerleridir. Bu uluslararası bir kriz. İki gün sonra toplanacak G7 zirvesinde bunu gündeme getireceğim" dedi.
Macron'un mesajına sert yanıt veren Bolsonaro, birbiri ardına paylaştığı iki tweet ile Macron'u sömürgeci bir mantıkla, Brezilya'nın içişlerine karışmakla suçladı.
Bolsonaro ilk mesajında "Cumhurbaşkanı Macron'un, Brezilya ve Amazon'a komşu diğer ülkeleri ilgilendiren bir konuyu, kendi politik çıkarları için kullanmasından büyük üzüntü duydum. Üstelik bu mesajında sahte bir fotoğraf kullanmış. Sahte fotoğraf paylaşıp sansasyonel tonda konuşması sorunun çözümüne katkı yapmaz. Brezilya hükümeti diyaloğa açık. Ama bunun karşılıklı saygıya ve sahte olmayan verilere dayanmasını arzu ederdim" ifadesini kullandı.
İkinci mesajında daha sert bir ifade kullanan Brezilyalı aşırı sağcı lider, "İlgili ülkelerin katılımı olmaksızın, Amazon yangınlarını G7'de ele almayı önermesi, 21. yüzyılda, eski bir sömürgeci zihniyeti hatırlatıyor" dedi.
Bolsonaro'nun sahte dediği fotoğraf, 2003 yılında yaşamını yitiren bir fotoğraf sanatçısı tarafından çekilmiş.
Uydulardan çekilen fotoğraflarda da, Amazon ormanlarında devam eden binlerce yangın nedeniyle bir duman bulutunun Güney Amerika’nın üzerini kapladığı görülüyor.
Macron: "Bolsonaro yalan söyledi"
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Cuma günü, tansiyonu düşürmek yerine, krizi daha da tımandırarak, Bolsonaro'yu çevre konusunda "yalan söylemekle" suçladı. Macron, bu koşullarda Fransa'nın Brezilya ve Avrupa Birliği arasında onaylanması beklenen Mercorsur serbest ticaret anlaşmasına karşı çıkacağını bildirdi.
Elysee'den yapılan açıklamada, "Brezilya'nın son haftalardaki tutumu göz önüne alındığında, Cumhurbaşkanı Macron, Cumhurbaşkanı Bolsonaro'nun G20 Osaka Zirvesi'nde yalan söylediğini tespit etmiştir. Başkan Bolsonaro, iklim ve bio-çeşitlilik konusundaki taahhütlerine saygı duymamaktadır. Bu şartlarda Fransa, Mercosur anlaşmasına karşı çıkacaktır" dedi.
Çevreci örgütlerden G7'ye boykot
Fransız basınında bir numaralı gündeme oturan Bolsonaro-Macron çekişmesine çevreci örgütlerden kısmen destek geldi. Macron'u acil çevre politikaları konusunda yalnızca konuşmakla ve harekete geçmemekle suçlayan sivil toplum örgütleri, Fransız cumhurbaşkanının Amazon ormanlarındaki yangınlar konusunda Bolsonaro'ya baskı yapmasının doğru bir politika olduğunu açıkladı.
Ancak Greenpeace, Oxfam, Reseau Action Climat, WWF başta olmak üzere, G7 zirvesinin organizasyonunu protesto eden örgütler, kendilerine yeterince seslerini çıkarma şansı verilmediği için Macron ile G7 nezdinde Elysee Sarayı'nda düzenlenecek toplantıyı boykot edeceklerini açıkladı.
Elysee Sarayı'nın, zirve basın merkezini çevreci örgütlere açacağını söylemesi de örgütleri bu kararından vazgeçiremedi. Örgütler, Biarritz'deki zirveye katılma kararını da gözden geçireceklerini duyurdu.
48 saat içinde 2 bin 500 yangın
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, yangınlar dolayısıyla son derece kaygılı olduğunu dile getirirken Latin Amerika Piskoposlar Konferansı da durumu trajedi olarak niteledi ve dünya ülkelerine yangına acil müdahale çağrısında bulundu.
Ulusal Uzay Araştırma Enstitüsü INPE, Brezilya'da son 48 saat içinde 2 bin 500 ayrı noktada yangın çıktığını açıkladı. INPE, sene başından bu yana 75 bin 336 yangın yaşandığını, bunun da geçen seneye oranla yüzde 83 artış anlamına geldiğini belirtti.
Brezilya Ulusal Uzay Araştırmaları Merkezi de, bu yıl şu ana kadar Amazon ormanlarında 73 bin yangın çıktığını bunun da 2018’in ilk 8 ayına göre yüzde 83'lük artış anlamına geldiğini açıkladı. Çevreciler, Bolsonaro’yu ormanlık arazileri tarıma açma sözü vererek çiftçileri ormanları yakmaya teşvik etmekle suçluyor.
Bolsonaro, seçim kampanyası esnasında Amazon ormanlarının altındaki maden kaynaklarının çıkarılması ve bölgenin tarıma açılması gibi konularda vaatlerde bulunmuştu.
Bolsonaro da çevreci grupları, kendisini siyasi olarak zor durumda bırakmak adına yangınları çıkarmakla suçladı, ancak buna ilişkin bir kanıt sunmadı.
Ancak Bolsonaro daha sonra yaptığı açıklamada bazı çiftçilerin yangınları başlatmış olabileceğini söyledi.
Brezilya Devlet Başkanı ayrıca çok geniş bir alanda devam eden yangınlara müdahale edebilmek için yeterli kaynaklarının olmadığını da söyledi.
Öte yandan hükümetin Amazon ormanlarının korunması ve gözlemlenmesi için ayrılan bütçede kısıntıya gidip gitmediği konusunda da soruşturma başlatılacağı belirtiliyor. Para bölgesinde ormanların yakılarak tarım arazileri yaratılması konusundaki ilanların kimin tarafından verildiği de soruşturulacak.