Atletizm yarışlarının 3 çeşidi vardır: Pist yarışları (koşu ya da yürüyüş), saha yarışları (atlama ya da atma) ve pentatlon gibi pist ve saha yarışlarının birlikte yapıldığı kombine yarışlar. Atletizm oyunları Olimpiyat hareketinin temelini oluşturur ve tarihte ilk kez MÖ 776’da Olimpiya’da oynanmıştır. Roma imparatorluğu zamanında gözden düşmesine rağmen, ilk modern Oyunların merkezinde de atletizm vardı.
Atletizm Sahası: Normal büyüklükteki bir pistin uzunluğu 400 metredir. Pist, altı ya da sekiz kulvara sahiptir ve her spor dalı için belirli yerler içeren bir spor sahasını çevreler. Çoğu pistin, her sene değişen sentetik kauçuk ya da poliüretan bir yüzeyi vardır, Kapalı salonlardaki pistler genelde 200 metre uzunluğundadır, dört ya da altı kulvara sahiptir ve açık hava pistininkilerden çok daha sıkışık olan dönemeçlere yer açmak için yükselen dönüşlere sahiptir.
Yarış dışarıda da içeride de yapılsa, atletler pistin etrafında saat yönünün tersine koşarlar. Yer darlığı yüzünden, kapalı salonlarda alan yarışlarından yalnızca atlamalar ve gülle atma yapılır.
Salonda Ve Açık Havada; Atletizm oyunları kışın kapalı yerde oynananlar ve ilkbaharda ve yazın açık havada oynananlar olarak ikiye ayrılır. Birtakım istisnalar olsa da, oyunların çoğu hem açık hem kapalı alanda yapılır. Kapalı salonlardaki yer darlığı yüzünden cirit, Çekiç, disk gibi atma yarışları yalnızca açık hava sezonu boyunca yapılır. Kapalı spor salonlarındaki pistin daha kısa olması da 100 metre sürat koşularının 60 metreye indirilmesi demektir.
Ölçümün Ölçüsü; Zamanı ve mesafeyi doğru ölçmek pist ve saha yarışlarının önemli bir parçasıdır. Pist yarışlarında, atletlerin zamanlamaları kameralara bağlanmış algılayıcılar yardımıyla ve Tam Otomatik Zaman kurallarına uygun olarak ölçülür. Uzun atlama, üç adım atlama ve atma oyunlarında ise mesafeler onaylanmış çelikten bir şerit ölçü ile belirlenir.
Zaman Tutmak: Pistin çevresine hareket eden skorbord yerleştirilmiştir ki atletler, resmi hakemler ve seyirciler bir yarış başladığından beri ne kadar zaman geçtiğini görebilsinler.
Foto Finish: Bitiş çizgisine yerleştirilmiş ve bilgisayar destekli zamanlama algılayıcılarına bağlanmış elektronik linescan (görüntüleri satır olarak tarayan) bir kamer yarışmacıların konumlarını belirler. Bu kameralar, saniyenin binde birini saptayabilecek kadar hassastır.
Start Tabancası: Pist ve saha yarışları bir tabancanın ateşlenmesiyle başlar. Silahın sesi, atletlere yarıya başlamaları için işaret verir. Kuru sıkı silahın ateşlenmesiyle kronometreler otomatik olarak çalışmaya başlar.
Su Havuzu: Koşu pistinin iç tarafına yerleştirilmiş olan su havuzu, 3000 metre engelli koşu yarışının bir parçasıdır.
Atletizm Dalları (Branşları)
Uzun Atlama (Üç Adım Atlama) : Hız alma mesafesi en az 40 metre, kum havuzuysa en az 9 metre uzunluğunda olmalıdır.
Yüksek Atlama: Yüksek atlamacılar çıtanın üstünden atlamadan önce yaklaşık 12 metre koşarak hız kazanırlar Çıtaya doğru olan bu koşu hemen hemen her yönden yapılabilir.
Sırıkla Atlama: Koşu pistinin sonundaki kama biçimindeki ‘sirk sandığı” 20 cm derinliğindedir.
Cirit Atma: Koşu pistiyle aynı malzemeden yapılmış hız alma pistinin sonunda beyaz bir şerit bulunur.
Gülle Atma : Gelenin atılacağı oyun alanının çapı 2,14 metredir; sektör çizgileriyse 35 derecelik bir açı yaparak açılır.
Disk Atma: Diskin düşmesi gereken alanı gösteren sektör çizgileri yelpaze biçimindedir ve yalnızca 35 derecelik bir açıyla açılır. Böylece, hatalı bir atışın tehlikeleri sınırlandırılmış olur.
Çekiç Atma: Çekicin fırlatılacağı atış dairesi, görevlileri ve izleyicileri tehlikeli atışlardan korumak için, bir metal örgülü kafesle kısmen çevrilmiştir.
Kilit Bilgiler
- “Atlet” kelimesi, rekabet, çekişme anlamındaki Yunanca “athlos” kelimesinden gelir.
- Tarihin ilk atletizm olayı, ilk antik Olimpiyat oyunlarındaki “stat” koşusudur. Bu, stadın çevresini tam olarak kapsayacak şekilde (yaklaşık 192 metrelik bir mesafede) yapılan bir sürat koşusuydu.
- Atletizm yarışlarının hangi sıraya göre yapılacağı, resmi bir toplantıda kurayla belirlenir.
Diğer Bilgiler: Olimpiyat hareketinin temeli olduğu kadar, atletizm zirvedeki atletlere abartısız milyon dolarlar kazandıran göz alıcı bir spor dalıdır da aynı zamanda. Her yıl atletizm sporunun yönetici birimi tarafından düzenlenen UAF Golden League’de, kazananlar için 1 milyon dolarlık bir ödül fonu tahsis edilmiştir. Ödüllendirme sistemi sezondan sezona değişse . de, büyük ödül, her altı ayakta da kendi dallarında altın madalyayı kazanan atletler arasında bölüşülür. 2000/2001 atletizm liginde, para ödülü 50 kg ağırlığındaki altın külçelerle değiştirilmişti.
Doping Testi: Performans güçlendirici hap kullanımı, özellikle atletizmde, manşetlerin vazgeçilmez bir öğesi olagelmiştir. Eşit şartlarda oynanan, dürüst oyunu savunma mücadelesinde Uluslararası Atletizm Federasyonu, anabolik steroidler gibi ilaçların uygunsuz kullanımını saptamak için sıkı bir doping kontrol programı yürütmekte. Uluslararası Olimpiyat Komitesi de 1999’da, Dünya Anti-Doping Ajansı adında bağımsız bir kuruluşa imza altı.