Orta Yaşta Ansızın Tek Başına
İki kez nişanlanmış ancak hiç evlenmemiş, Carmen Morris, orta yaşta bekar kalacağını beklemiyormuş. Ne de 20 yıldan daha uzun bir süre önce boşanmış Larry Alpert. Ne de 1997’de dul kalmış, Karen Bolea.
“Ellilerinde tek başına kalacağını düşünerek büyümüyor insan,” diyor South Dade’den Morris, 51. “Evlenmemek için yola koyulmuyorsun.”
Ama Morris, ki kendi evi ve işi var, yaşıtı birçok kadın eşliyken son zamanlarda yalnız yaşıyor. Tam da çocukları evden ayrılırken kendini yalnız yaşarken bulan artan sayıdaki baby boomerlardan biri o.
Günümüzde, önceki herhangi 45-64 yaş grubuna göre daha fazla boomer yalnız –hemen hemen %30- Amerikan Nüfus Bürosuna göre. Otuz yıl önce, bu boomerların çoğu evlenirken, bekarlar bu yaş grubunun yalnızca yüzde 19’unu oluşturuyordu.
Bu demografik kaymanın ayrıntıları özellikle açıklayıcı. Boşanmış bekarlar 1980’deki yüzde 7’den 2009’da yüzde 15.6’yla son otuz yılda iki katına çıktı. Hiç evlenmemişlerin sayısı da yükseldi, yüzde 5.3’den yüzde 9.6’ya. Yalnızca dul bekarların sayısı düştü, yarıdan fazla, 1980’deki yüzde 8’den 2009’da 3.6’ya.
Boomer bekarlardaki sabit büyüme genel olarak toplumdaki dramatik değişime paralel. 96 milyondan fazla Amerikalı –yetişkin Amerikalıların yüzde 43’ü- evlenmemiş, şimdiye kadar ki en yüksek yüzde.
Uzmanlar bu sayının değişmesinin pek olanaklı olmadığını söylüyor: daha fazla insan birine bağlanmak için bekliyor ya da evlilikten bütünüyle vazgeçiyor. Çoğu birlikte yaşıyor. Ve daha çok kadın ekonomik olarak bağımsız, bu da bir eş bulmayı onlar için daha az acil yapıyor.
“Bekar olmak artık tedavi gerektiren bir durum değil,” diyor Judy Ford, Washington’da çalışan bir psikoterapist ve “Yalnız: Doyumlu, Tamamlanmış ve Bağımsız Olma Sanatı”* kitabının yazarı. “Daha fazla toplumsal kabul var. İnsanlar evlenmenin haz duymak, sevmek ve dolu bir yaşama sahip olmak için tek yol olmadığını keşfediyor.”
İŞİ OLMA
Morris tipik bir örnek. Kendi pazarlama ve halkla ilişkiler şirketi Carmen Morris & Associates’i işletiyor. Kar amaçsız Batı Afrika’da çocuk köleliğiyle savaşan Moses Hizmetleri Barınağı kurmuş ve bu iş onu düzenli olarak Afrika’ya götürüyormuş.
Uzun süreli bir ilişkiden hamile kalınca, baba artık fotoğrafta olmadığı halde bebeği doğurmuş. Daniel şimdi 18 yaşında ve onu Dublin’e müzik okuması için göndermiş. Ve orada yılın sonuna kadar onu yerleştirmek için kalacak ve oraya gitmek için kimseden izin istemiyor.
“Eğer evli olsaydım bunu yapabilir miydim, bilmiyorum,” diye ekliyor. “Yalnız olmak beni çok bağımsız bir insan yaptı.”
Alpert de, 57, bu duyguyu yansıtıyor. Hayatının erken zamanlarında üç yıllık çocuksuz bir evlilikten sonra bir daha hiç evlenme gereksinimi duymamış, Brooklyn’de yaşarken uzun dönemli bir ilişki kurmuş olsa da. “Çocuk sahibi olmayı planlamıyorum, dolayısıyla tekrar evlenmeyi gerçekten planlamıyorum,” diyor. Ancak hayatında sürekli olacak bir kadını istiyor.
Üç yıl önce Coconut Creek’e taşındığında pekçok bekarlar klübüne katılmış–hem flört etmek ve hem de arkadaşlıklar kurmak için. Yüzme, kayak ve kano ve yeni bir hali temizleme işi niyetiyle birlikte, yapacak çok şeyi var.
Bolea, 55, 13 yıl önce dul kaldığında, kendini bugün 28 ve 22 yaşında olan iki oğluna ve iş ortağı Gabriela Blasini’yle birlikte yeni bir ev dekorasyon işine, GK Design Center, adamış. Ayrıca, yaşadığı trajedinin kişisel gelişimi için bir fırsat olduğunu anlamış.
“O öğle yemeği davetine gittim ve o adam ne yapmayı sevdiğimi sordu,” diye hatırlıyor. “Kendimi en büyük moron gibi hissettim. Yapmayı sevdiğim şey çocuklarla yaptıklarımdı. Değişmem gerektiğini biliyordum. Gerçekten yapmak istediğimi yapmamıştım.”
Dolayısıyla, erkeklerle çıktı ve koşmaya yeniden başladı. Şimdi Ekimdeki iki maraton için hazırlanıyor.
Bella DePaulo, Psychology Today için Tek Başına Yaşama blogu yazan bir sosyal psikolog, yaşlı insanlar genellikle birine bağımlı olmamanın tamamlayıcı olabileceğini düşünüyor. “daha büyük bir benlik duygusu geliştiriyorsunuz,” diyor. “Yaşlandıkça başka insanların ne düşündüğü pek o kadar önemli olmuyor.”
Dahası, evli olup olmama artık insanları tanımlamıyor. Eski tabuların sosyal kabulü –evlilik dışı seks, evlilik dışı çocuklar, çalışan kadın- bekarların kendi başlarına işe koyulmalarına ve geçmişte hoş görülmeyebilecek ilişkileri kurmalarına izin veriyor.
“Evlenince hayatın yerine oturur, yalnızca evli olmak gerçeği temelde seni üstün yapar fikri artık insanların düşündüğü şey değil, “diye ekliyor DePaulo. “İnsanlar devam ediyor ve hayatlarını kuruyor.”
İnsanlar daha geç evlendiği ve daha uzun yaşadığı için bağlı olmaksızın daha fazla zaman geçirmeyi önceki herhangi bir zamandan daha fazla umuyor. Bazıları için bu aynı zamanda bir tek başına yaşayanlar ve evli arkadaşlar destek ağı kurmak anlamına geliyor.
BOŞANMIŞ ERKEK
Alan Harris, 56, iki yetişkin çocuk sahibi ve on yıl önce boşanmış, kendi işi var, A.J.Reporting Service, bir mahkeme muhabiri, hanımlarla çıkıyor, arkadaşlarıyla birlikte oluyor. İşle ilgili bir sorunu olduğunda arkadaşlarıyla fikir alışverişi yapıyor.
“Konuşabileceğim ve dolaşabileceğim arkadaşlarım var,” diyor.
Ancak, evliliğin mahremiyetini de özlediğini itiraf ediyor. “evli olma fikrini seviyorum. Aile biriminin parçası olma fikrini seviyorum.”
Bolea da “bir beraberliği istemiyorum ancak bazen kendimi paylaşılan bir yaşamın getirdiği yakınlığı özlerken buluyorum,” diyor. En küçük çocuğu üniversiteden sonra eve geri dönmüş ve kendisi de 95 yaşındaki annesinin evine taşınmış, bu yaz başında.
“istediğim şeyleri paylaşabileceğim birçok kız arkadaşım var,” diyor Bolea. “Ve erkeklerle çıkıyorum, eğer doğru kişi karşıma çıkarsa tekrar evlenmeye açığım.”
Bolea ve Harris gibi, birçok boomer bekar flört ediyor, bazıları diğerlerinden daha gayretli olarak. Olgun bekarlara dönük online arkadaşlık siteleri artıyor, boomerları hedef alan bir sosyal ağ sitesi olan eons.com ve iş sitesi Monster.com u başlatan Jeff Taylor tarafından kurulan meetcha.com dahil.
FLÖRT SİTELERİ
Bağımlılığı olmaksızın orta yaşa ulaşan insanlar “büyüyen bir market. Evlenmek istemeyebilirsiniz ama kesinlikle yaşamınızı paylaşmak için birine sahip olmayı istersiniz,” diyor, Taylor.
Meetcha, yeni flört websitesi, büyük şehirlerdeki insanları PODS olarak etiketlediği (people out doing stuff) fikirle ya da başka bir deyişle, ilgi alanlarınıza sahip diğer insanlarla takılan insanları, arıyor.
Bir grup güvencesinde sosyalleşme, diye ekliyor, Taylor, flört dünyasına endişeyle tekrar giren bekarlar için daha az göz korkutucu.
“Eğer son kez flört ettiğinizde 21 yaşındaysanız, bunu şimdi tekrar denediğinizde belli şoklarla yüzleşeceksiniz” diyor Pepper Schwartz, Washington Üniversitesi sosyoloğu ve AARP’ın ( Amerikan Emekliler Topluluğu) aşk ve ilişki uzmanı.
“Kendilerini alıştırmaları gereken çok fazla konuşulan ve konuşulmayan kurallar var. İlk kahveden sonra, ikinci kahvede masrafları paylaşacak mısınız? Üçüncüde? Hangi noktada cinsellik fotoğrafa girer? Kim tekrar arayacak?
Psikoterapist Ford acemi bekarların kendisine sık sık çeşitli endişelerle geldiklerini söylüyor.”Kadınlar elbiselerini çıkarmaktan ve erkekler de gençken olduğu gibi fonksiyon yapamayacaklarından korktuklarını söylüyor,” diye ekliyor.
Ve daha yaşlı oldukları halde, bütün bekarlar daha akıllı değil. Mayısta çıkan bir AARP raporu bekar erkeklerin yalnızca yüzde 12’sinin ve kadınların yüzde 33’ünün cinsellikle bulaşan hastalıklara karşı korunmak için condom kullandıklarını söylüyor.
Bazı boomerlar flörtü tamamen bırakmışlar. Maria Lopez’in son flörtü 1997’de 40 yaşındaykenmiş. İki çocuk annesi boşanmış bir kadın olarak annesi ve eşinden ayrılıp yanına gelmiş olan küçük oğluyla yaşıyor.
“Bir erkeğin beraberliğini özlüyorum ve bazen melankolik olduğumda kendime ‘ne zaman iyi bir erkek beni tutacak?’ “diye sorduğunu itiraf ediyor.
Ancak özgürlüğü gelişmiş: “Ne istersem, ne zaman istersem yapabilirim” diyor.
Birçok bakımdan yaşamın geç döneminde bir eş bulmak gençlik dolu eşleşmelerden daha zor olabilir. Çocuklar büyümüş olabilseler de ebeveynin zamanını ya da potansiyel mirası alacak bir yabancıya karşı çıkabilir. Ayrıca tatmin edilecek eski eşler var ve birçok boomer yaşlı ebeveynlerine bakıyor.
“İnsanlar yaşlanınca, kendileri için önemli olan bir yaşam tarzına sahip oluyorlar,” diyor ,Schwartz. “Bu partner istemiyorlar demek değil ancak bazı şeyleri değiştirmeyi istemiyorlar. Rahat bir kanala oturmuşlar.”
*Single: The Art of Being Satisfied, Fulfilled and Independent.
~ Behçet Necatigil