Orta Amerika veya Haiti’den iseniz, Amerika Birleşik Devletleri’ne sığınma başvurusunda bulunmak hiç bu kadar kolay olmamıştı. Tijuana gibi Meksika sınır kasabalarında, mülteciler ve göçmenler, Sınır Devriyesi ile ne zaman iltica görüşmesi yapabileceklerini bilmeden gönüllüler tarafından işletilen kalabalık sığınaklara tıkılıyor.
Ukraynalı mülteciler ise özel muamele gördü. ABD’li yetkililer, ülkelerine yönelik Rus işgalinden kaçarak Mart ayı başlarında Tijuana’ya varmaya başladıklarından bu yana, ABD’li yetkililer, ülkeye giriş için bir yıllık 14.000 civarında insani izin verdi.
Bunu Neden Yazdık?
Orta Amerikalı sığınmacılar ABD sınırında bloke edilirken, Ukraynalı mülteciler kapıdan geçti. Bu ayrımcılığın gümüş bir astarı olabilir mi?
Sınır şu anda, COVID-19’un gelişini yavaşlatmak için tasarlanmış bir Trump dönemi halk sağlığı düzeni olan Başlık 42 tarafından Orta Amerikalı sığınmacılara tamamen kapalı. Ancak bundan önce bile, ABD göçmenlik yetkilileri günde sadece bir düzine kadar başvuru sahibiyle görüştü.
Göçmen hakları aktivistleri, bunun personel eksikliğinden kaynaklandığını söylediler, ancak Ukraynalılara karşı hızlı muameleleri, daha fazlasının tehlikede olduğunu gösteriyor. Ancak insan hakları avukatı Soraya Vazquez, bunun gelecek için bir umut olabileceğini söylüyor. “Kaynakların var olmadığını söylemenin hiçbir gerekçesi yok” diyor. “Sadece kaynakların nereye yönlendirildiği ile ilgili.”
Tijuana, Meksika
Güneşli bir öğleden sonra, iki mülteci, ABD sınırından çok uzakta olmayan birkaç blok ötede barınaklarda oturdu. Her iki kadın da hayatlarını alt üst eden ani bir şiddet saldırısından kaçmıştı. Her ikisi de Amerika Birleşik Devletleri’ne girme umuduyla Tijuana’ya uçmuştu. İkisi de ne bekleyeceğini bilmiyordu.
Sadece bir tanesi – Ukraynalı Kristina – ABD’ye sığınacak
Meksikalı Graciela, sığınma talebini ABD’li yetkililere sunma fırsatını bekleyerek son üç ayı bir göçmen barınağında kalabalık bir çadırda uyuyarak geçirdi. O hala orada.
Bunu Neden Yazdık?
Orta Amerikalı sığınmacılar ABD sınırında bloke edilirken, Ukraynalı mülteciler kapıdan geçti. Bu ayrımcılığın gümüş bir astarı olabilir mi?
Kıskançlık duygularını yenmenin zor olduğunu söylüyor. Gönüllüler tarafından sığınağının yanından geçerken gördüğü Ukraynalı mülteci kamyonetleri hakkında “Umarım gidecekleri yere ulaşırlar” diyor. “Ama merak etmemek elde değil: Neden biz değil de onlar?”
Hevesli bir atletik giyim tasarımcısı olan Kristina, Graciela’nın kaderi hakkında hiçbir şey bilmiyor. Geldiğinden beri sığınağından dışarı adım atmadı. Ancak geçen ay bir Rus füze saldırısında bir tanıdık ailesinin öldüğü Odesa’dan kaçtığı için şanslı olduğunu biliyor.
“Umarım ABD’de sonunda güvende hissederim” diyor. Bir Ukraynalı olarak, Graciela’yı geride tutan COVID-19 kuralından muaf tutuldu.
İki kadının hikâyesi, ABD sınır yetkililerinin farklı mültecilere davranış biçimlerinde bariz bir eşitsizliği gözler önüne seriyor. Ancak bazıları, Kristina’nın ve onun binlerce yurttaşının deneyiminde gümüş bir astar görüyor.
ABD sınır yetkilileri, yıllardır Graciela ve onun gibi Orta Amerika, Haiti ve Latin Amerika’nın başka yerlerindeki insanların karşılaştığı uzun gecikmeleri personel eksikliğinden açıklıyor. Şimdi, “… kaynakların var olmadığını söylemenin hiçbir gerekçesi yok. Tijuana’daki göçmen ailelere yardım eden insan hakları avukatı Soraya Vázquez, “Bu sadece kaynakların nereye yönlendirildiğiyle ilgili” diyor.
“Ukraynalıların gelişiyle birlikte, bu kaynakları sınırdaki duruma yönlendirmeyi seçmeleri gerektiğini gördük.”
“Tamamen stresli”
Graciela, bu yılın başlarında silahlı adamların bağıran emirleriyle uyandı. Ailesi, polis üniforması gibi görünen ama herhangi bir resmi amblemi olmayan yabancılar tarafından evlerinden çıkmaya zorlandı. Adamlar onun evini ve onun iki yanındaki evleri yaktı, kocasını ve iki komşusunu kaçırdı ve gitti.
“Onlar kimdi? Ne istediler?” diye soruyor, bir Tijuana barınağının arkasındaki katlanır sandalyede yanında oturan torununun elini sıkarak. Aile, saldırganların geri gelip gelmeyeceklerinden emin olmadan olabildiğince hızlı kaçtı. Kendilerine giysi, yiyecek ve sınıra uçak bileti almalarına yardımcı olan bir kiliseye sığındılar.
Graciela, maskesinin altından yaşlar süzülürken, “Tek düşüncem, mümkün olduğunca uzağa gitmemiz gerektiğiydi,” dedi. “Sınırın kapalı olduğunu bilmiyorduk”
COVID-19’un ABD sınırlarına gelişini yavaşlatmak için uygulanan, Trump döneminden kalma bir halk sağlığı emri olan 42. Başlık tarafından kapalı kalmaya devam ediyor. Kısa sürede bir göçmenlik uygulama aracına dönüştü ve maske yasakları ve diğer pandemik kısıtlamalar kaldırılsa bile göçmenleri ve mültecileri dışarıda tutuyor.
Tijuana dışındaki Kuzey Sınır Koleji’nde araştırmacı olan Juan Antonio Del Monte, ABD göç politikasının on yıllardır güney sınırında “son derece kısıtlayıcı” olduğunu söylüyor. Şimdi, “sistem tamamen stresli” diyor.
Çoğu Meksika ve Orta Amerika’dan gelen binlerce göçmen ve mülteci, Tijuana çevresindeki geçici barınaklara akın etti. Ebeveynler açık ocaklarda yemek pişirirken veya umut verici haberler ararken cep telefonlarında gezinirken çocuklar sönük futbol toplarını tekmeliyor ve zincir bağlantılı çitlere tırmanıyor. Akşam olduğunda ranzalar, çadırlar ve dayanıksız şilteler yerin her santimini kaplar.
Bazı sığınaklar, mültecilerin geçici bir bekleyiş olacağını umdukları şeyin artan kalıcılığını simgeleyen uzantılar, beton temeller ve çelik çerçeveler inşa ediyor.
42. Başlık iptal edilse bile, Latin Amerikalı mültecilerin Sınır Devriyesi yetkilileriyle sığınma görüşmelerini ne kadar kolay güvence altına alacakları belirsiz. COVID-19 kısıtlamasından önce, ABD’li yetkililer, her gün 10 ila 15 mültecinin Tijuana’daki giriş limanına yaklaşma şansı veren ölçülü bir sistem işletiyordu.
Ukraynalı mülteciler ise Mart ayı başlarında buraya gelmeye başladıktan sonra her gün yüzlerce kişi tarafından işlendi. Tahmini 14.000 kişiye Nisan ayı sonuna kadar Amerika Birleşik Devletleri’ne girmeleri için bir yıllık insani izin verildi.
Dr. Del Monte, “Bu, siyasi iradeyle işleri halledebileceğinizi gösteriyor” diyor. “Ukraynalılar hızlı ve verimli bir şekilde işlendi.” ABD makamları “bunun üstesinden gelebileceklerini gösterdiler.”
Bir destek çıkışı
Ayrıca, yerel savunucuların diğer göçmen topluluklar arasında çoğaltılmasını görmek isteyeceği bir dayanışma örneği oluşturan, onlara yardım etmek için bir araya gelen yurttaşlar da Ukraynalı mültecilerin lehine çalışıyor.
Movimiento Juventud 2000 sığınma evi müdürü José Maria Garcia Lara, “Dünyanın diğer tarafından geldiler ve onları destekleyen ve her şeyi düzenli bir şekilde yöneten ABD’den bir Ukraynalı topluluğu tarafından karşılandılar” diyor.
Orange County’den gönüllü bir koordinatör olan Inna Levien, kendisinin ve tahmini 4.000 kişinin Tijuana’da yaptığı işten gurur duyuyor.
“Az önce bir destek patlaması oldu: Malzemeli kiliseler, yerel yönetimden yardım. Tüm ihtiyaçlar karşılandı” dedi.
Bu, Meksika’daki Ukraynalıların yeni başlatılan Ukrayna için Uniting programı aracılığıyla ABD’ye girmeyi bekledikleri Mexico City’ye uçak biletleri için ödeme yapmak için anında para geleceği anlamına geliyor. Bu, üç yıl önce Orta Amerikalı ailelerin yoğun bir şekilde dolup taşan, çamurlu bir tutkusu olan Unidad Deportivo de Benito Juarez mülteci barınağının, Ukraynalılara jambon, peynir ve marul sandviçleri sunan rahat bir sığınağa dönüştürüldüğü anlamına geliyor. Ve bu, Odesalı genç kadın Kristina Koleganova’ya, onu ABD’ye götürecek evrakları çabucak doldurmasına yardım etmek için birinin orada olduğu anlamına geliyor.
Gönüllüler “yalnızca yatak ve yiyecek gibi malzemelerle gelmediler, aynı zamanda yasal destek ve rehberlikle geldiler. Bu, diğer gruplar arasında çoğaltmamız gereken bir şey” diyor Dr. Del Monte.
“Siyasi irade gerektirecek. Ama para yoksa bunu yapamayız” diyor.
Göç uzmanları, ırkçılığın da oyunda olduğunu söylüyor. ABD’li yetkililerin Ukraynalı mültecilerin ABD’ye bu kadar hızlı bir şekilde girmesine yardımcı olmasının iyi bir şey olduğu konusunda geniş bir görüş birliği var. Ancak yoldan geçenler ile aylarca hatta yıllarca sınırda bekleyenler arasındaki fiziksel ve ekonomik farklılıkları fark etmemek zor.
Bayan Vázquez, “İnanmak istemeseniz bile bu gerçek” diyor. ABD giriş limanlarında “koyu tenli fakir insanlara aynı şekilde davranılmıyor”.
Tijuana’nın eteklerinde, yaklaşık 1000 göçmen ve mülteci, Embajada de Jesus sığınağına sığındı. Sekiz ay önce tacizci bir partnerinden Meksika’nın şiddet içeren bir köşesinden kaçan Ruby, 11 yaşındaki oğlunun bağışlanan bir gitarda “Despacito” şarkısını çaldığını izliyor.
“Ukraynalıların sınırı geçmesini izlemek, sanki biri kanatlarımı kırıyormuş gibi hissettim” diyor. “Gözlerim mavi olsaydı ya da saçlarım sarı olsaydı, ailemin hikayesi farklı olur muydu?” o soruyor. “Hepimiz farklı durumlardan kaçıyor olsak bile, günün sonunda hepsi aynı.
“Hepimiz hayatımız için koşuyoruz.”
Kaynak : https://www.csmonitor.com/World/Americas/2022/0510/Will-US-extend-speedy-Ukrainian-refugee-welcome-to-others?icid=rss