Anaerkilliğin ataerkillikten önce yaşandığını gösteren kanıtlar...
"Erkekler avcılıkla uğraşırken kadınlar yiyecek toplayıcılığı yapmakta, toprağı işlemekteydiler; yiyecekleri pişiren, gelecekte kullanmak üzere onları çeşitli yöntemlerle saklayan kadınlardı. Kadınların sanayileri, sepetçilik ve deri yapımından çanak yapımına, mimarlık, vb. işlere dek uzanıyordu. Dişi cins, çalışmaları süreci içinde bilim, tıp, sanat ve dilin özlerini geliştirdiler. Yabanıl bitkileri ekip biçmeyi öğrendiler, hayvanları evcilleştirdiler ve kültür yaşamının var olması için kaçınılmaz koşul olan yerleşme yerlerini kurdular. İlk ara bulucu ve barış sağlayıcılar kadındı. Bütün bunlar, anaerkilliğin ataerkillikten önce yaşandığını gösteren sayısız kanıtları oluşturmaktadır."
-Evelyn Reed, Bilim ve Cinsiyet Ayrımı, Payel Yayınları, syf: 102
Diyarbakır Çayönü Tepesi 2021 kazılarında elde edilen karbonlaşmış yabani badem çekirdek parçası: Bu çekirdeklerde amigdalin denen acı kimyasal bir madde bulunuyor. Amigdalin, yenildiğinde çözünerek siyanüre dönüşerek öldürücü bir etki yaratacak kadar tehlikeli. Güneydoğu Toroslar avcı-toplayıcı grupları pişirme çukurlarında yabani bademleri kavurup, bir tür kimyasal reaksiyona tabii tutarak, bu meyveleri yenilebilir bir ürüne dönüştürmeyi başarmıştı.
Eklem dejenerasyonunda cinsiyet farklılığı her dönemde mevcut. Ancak tarım aktivitelerinin yoğunlaştığı, beslenme ve gündelik yaşamda insan topluluklarının tarıma daha bağımlı olduğu Geç Neolitik toplumlarındaki erkeklerde eklem hastalığı yüzde 20 daha fazla. Hastalığın bedendeki dağılımı da cinsiyete göre farklılaşıyor. Erkeklerde sırasıyla omuz, diz ve dirsek eklemleri daha sık hastalanırken, kadınlarda bu sıralama dirsek, diz ve kalçadır. Diğer bir deyişle, kol gücüne dayalı çalışma erkeklerde yoğun iken, kadınlar arasında eğilerek, çömelerek yapılan aktiviteler daha yaygın.