Soçi'de düzenlenen Valdai Forumunda, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin "SSCB'nin çöküşünün en büyük insani felaket olduğunu" belirtti. Aynı zamanda, “SSCB'nin çöküşü temelinde, iç sebeplerin olduğunu belirtti. Eski Sovyetler Birliği'nin politik ve ekonomik sisteminin başarısızlığı devletin çöküşünün temelini oluşturuyordu. Buna katkıda bulunan başka bir konu. Jeopolitik muhaliflerimizin durduğunu sanmıyorum. ”
Rakip, ABD’nin Moskova’daki büyükelçisi Jack Matlock (1987 - 1991), dış etkiyi reddetti ve Boris Yeltsin’i ve arkasındaki güçleri Sovyetler Birliği’nin çöküşünün arkasındaki ana itici güç olarak niteledi.
SSCB, reformlar ya da karmaşık diplomatik müzakereler ve komplolar sonucu dünya haritasından kayboldu. Sadece bütün koşullar yüzünden artık var olamazdı. Ancak, çöküşü Amerikan siyasetinin bağlamı dışında düşünülemez. CPSU Merkez Komitesi Politbürosu üyesi SSCB'nin eski başkanı Vladimir Kryuchkov anılarında Sovyetler Birliği'nde yıkıcı süreçlerin ABD'de Ronald Reagan'ın iktidarda olduğu dönemde olduğunu belirtiyor. Aynı zamanda, belirleyici olan ABD politikasının zor olduğu söylenemeyeceğini gözlemliyor: “Ancak yaratıcılarının ve icracılarının bir yana durmaması, tarihsel Aslında".
DOKTRİN GORBACHEVA VE “TARİHİN SONU”
Tarihe dönersek, Aralık ayında, 1988, önemli bir olay meydana geldi. BM Genel Kuruluna seslenen Mikhail Gorbaçov, Soğuk Savaş'ın sona erdiğini ilan etti ve dünya reformları için bir dizi öneride bulundu ve silahsızlanma yolunda adım attı. Özellikle, şunları söyledi: “Tehditler artık bir dış politikanın aracı olamaz. Her şeyden önce nükleer ilgilendirir оружия... Asıl şey hakkında konuşmak istiyorum - silahsızlanma hakkında, ki bu olmadan önümüzdeki yüzyılın tek bir sorununu çözmenin imkansız olduğu ... SSCB silahlı kuvvetlerini 500 bin kişi azaltmaya karar verdi ... tank Doğu Almanya, Çekoslovakya ve Macaristan'dan tümenleri dağıtın ve dağıtın ... Bu ülkelerdeki Sovyet birlikleri 50 bin kişi azalacak, 5 bin tank hizmetten çıkarılacak. "
New York Times, Gorbaçov'un beklenmedik saatli konuşmasını, Woodn Wilson’ın 14’ta 1918 ve Roosevelt ve Churchill’in 1941’te bulunan Atlantic Charter’i gösterdiği en önemli eylemi olarak adlandırdı. New York Times, "Tek taraflı harekete geçme sözü verdi" dedi. - İnanılmaz. Riskli. Cesurca. Naif. Çarpıcı. Kahramanca ... onun fikirleri hak ediyor - ve aslında yeni seçilen Başkan Bush ve diğer liderlerin en ciddi yanıtını istiyorlar. "
BM Genel Kurulunda yaptığı konuşmadan önce Gorbaçov'un silah kontrolü ve geri çekilme konusunda destek almak için Reagan ve Bush Sr. Bununla birlikte, Amerikan tarafı tekliflerine kayda değer bir şüphecilikle tepki gösterdi. Daha önce, Mayıs 1988'teki Moskova zirvesinde Gorbaçov, Reagan'ın barış içinde birlikte yaşama ve diğer devletlerin iç işlerine askeri müdahalenin reddine ilişkin ortak bir bildiri imzalamasını önerdi. Reagan bu önerileri reddetti. Amerikalılar Gorbaçov tarafından yürütülen kursu müdahalesizlik doktrini olarak adlandırdı.
Nihayetinde, bu yaklaşım Washington’a yalnızca üçüncü dünya ülkelerindeki politikalarıyla ilgili olarak ciddi bir tartışma getirdi. ABD, İslami radikalizmi karıştırmaya devam etti. Afganistan'daki Sovyetlere karşı savaşan birçok Amerikan destekli cihatçı Çeçenya, Bosna, Cezayir, Irak, Filipinler, Suudi Arabistan, Keşmir ve diğer birçok bölgedeki İslami hareketlere katıldı. Afrika ve Balkanlar'da etnik gruplar ve aşiret çatışmaları patlak verdi. Eylül ayında, Doğu ve Batı’nın Dış İlişkiler Konseyi’ndeki sorunlarının araştırılmasına önderlik eden Michael Mendelmbaum, “Sovyetler ... Soğuk Savaş’ın sona ermesini mümkün kıldı; bu, 1990’de ilk kez Ortadoğu’da askeri operasyonlar yapabileceğimiz anlamına geliyor. Üçüncü dünya Yakında ABD bu açıklamayı doğrulayacak.
Gorbaçov, yeni bir dönemin başlangıcını (yeni düşünce politikası) yeniden yapılandırmayı düşündü, ancak Amerikan siyasetinden özürlüler, on yıllardır Soğuk Savaştan sonra kapitalist Batı'nın zaferinin temel kanıtını gördü. Peter Schweitzer, “Zafer” kitabının yazarı. Gizli ABD stratejisinin Sovyetler Birliği'nin çöküşündeki rolü "vurguladı:" Amerikan politikaları ve Soğuk Savaş'ın sona ermesinin çoğu ... neredeyse sadece diplomasinin en ince noktalarına ayrılmıştır. Bu yaklaşım, bu kitapların yazarları hakkında Reagan yönetiminden daha fazla bahseder. Reagan, silah kontrolü veya uluslararası anlaşmalarla ilgili anlaşmanın dış politikasının başarısını ölçebileceğini hiç düşünmedi. Çoğu silah yarışı kontrol anlaşmasına fazla zaman harcamamıştı; Doğu ile Batı arasındaki savaşı, İyiyle Kötülük arasında yapılan büyük bir savaş olarak gördü. ”
ABD'nin The Untold Story adlı kitabının yazarı Oliver Stone ve Peter Kuzik tarafından yankılandı: “Fakat Reagan'ın mirası neydi? ABD tarihinin en cahil ve kayıtsız devlet başkanlarından biri olarak, Amerikan dış politikasının militarizasyonu ve Soğuk Savaş'ın yeniden başlatılmasına yol açan, aynı zamanda demokrasinin ideallerine bağlılık ilan eden ve aynı zamanda baskıcı diktatörlere destek veren, aşırı sağ komünizm fikirlerinin canlanmasına yardım etti. Orta Doğu ve Latin Amerika’daki yerel ve bölgesel çatışmaları, terörün hüküm sürdüğü bir sonucu olarak Soğuk Savaş’ın savaş alanlarına çevirdi ve halk hareketlerini bastırdı. Nüfusun en fakir kesimleri için sosyal programları keserek askeri harcamalara çok para harcadı. ABD’nin ulusal borcunu üç katına çıkaran ve ülkeyi 1981’teki bir dünya borç vereninden 1985’in en büyük borçlusuna döndüren vergileri büyük ölçüde düşürdü ... Saldırgan nükleer silahlar dünyasından kurtulma şansını kaçırdı ... Savaş, aslanın bu işte kazandığı hak ... Sovyet mevkidaşı Mihail Gorbaçov'a aitti. "
“Kissom” monografisinde tanımlanan Henry Kissinger açısından “Reagan ve Gorbaçov” kendi taraflarının zaferine inanıyordu. Ancak, bu beklenmeyen ortaklar arasında önemli bir fark vardı. Reagan, hangi güçlerin toplumu sürdüğünü anlamıştı; Gorbaçov onlarla tamamen temasını kaybetti ... Gorbaçov, temsil edemediği sistemin ölümüne hız verdi, yapamayacağı reformları istedi. ”
1991 yazında, ABD CIA ve RUMO, cumhurbaşkanına Sovyet ekonomisinin durumu hakkında bir rapor sundu. Özellikle, “SSCB Başkanı Mikhail Gorbaçov'un perestroyka olarak bilinen bir reform politikası izlemeye başlamasından altı yıl sonra, Sovyet ekonomisinin krizde olduğunu belirtti. Ürün üretimi gittikçe artan bir oranda azalmakta, enflasyon kontrolden çıkma tehdidinde bulunmakta, bölgeler arası ticaret bağları kopmakta, merkez ve cumhuriyetler bütün çok etnik devletin geleceği için sert bir siyasi mücadeleye girmektedir. ” "Kişisel Dosya" adlı kitabında Vladimir Kryuchkov, genel olarak, CIA’nin SSCB’deki yeniden yapılanma sürecinin ilerlemesini ve sonuçlarını doğru bir şekilde değerlendirdiğini yazıyor 1990'te hatırladığı gibi, Robert Gates (1991 - 1993’taki CIA direktörü) Moskova’yı ziyaret etti. Toplantı sırasında, Kryuchkov'un CIA’nın gelecek yüzyılın başındaki 2000’taki Sovyetler Birliği’ne ne olacağı konusundaki görüşünü bilmek isteyip istemediğini doğrudan sordu. Sözleriyle, SSCB'nin o zamana kadar devam edip etmeyeceğinden şüphe ettiğini anlayabilirdi. Aynı zamanda, ilgili analitik tahminin CIA'e devretme niyetini de ifade etti. Ancak belge hiçbir zaman iletilmedi.
“Büyük Satranç Tahtası” adlı kitabında Zbigniew Brzezinski, Amerika’nın egemenlik döneminin başlangıcını “ilk, tek ve son gerçek dünya süper gücü” olarak nitelendirdi ve bununla birlikte “tarihin sonu” geldi. Bu konu, en çok “Tarihin Sonu” başlıklı Ulusal İlgi dergisinde 1989'te yayınlanan Amerikan siyaset analisti Francis Fukuyama tarafından yayınlanan bir makalede açıkça ifade edildi. “Tarihin sona ermesinin”, tüm temel meselelerin çözüleceği için sosyal örgüt ilkelerinin ve kurumlarının geliştirilmesinde daha fazla ilerleme olmayacağı anlamına geldiği varsayımıyla ilerlemektedir. ” Fukuyama, 20. yüzyılın sonunda dünyanın böyle bir duruma ulaştığına inanıyor: “Muhtemelen bizim tanık olduğumuz şey, Soğuk Savaş'ın veya savaş sonrası tarihin başka bir döneminin sonu değil, aynı zamanda tarihin sonu, insanlığın ideolojik evriminin ve Batı liberalinin evrenselleşmesinin sonu olduğudur. Son yönetim şekli olarak demokrasi. " Asıl mesele dünya komünizminin yenilmesiydi - manevi ve maddi - ve Amerika Birleşik Devletleri'nin önderlik ettiği liberal demokrasilere meydan okuyabilecek hiçbir güç kalmadı.
DOĞU AVRUPA'DAN SSCB'İN BAKIMI
Birleşmiş Milletlerde açıkladığı “Gorbachev Doktrini”, 1989 - 1991’ta CPSU Merkez Komitesi’nin uluslararası bölüm başkanı Valentin Falin’i şöyle yazıyor: “SSCB Orta ve Doğu Avrupa’yı terk ediyor”. “Gorbaçov Doktrini” nin uygulamasının sonucu, ünlü tarihçi Anatoly Utkin'in sözleriyle “Avrupa'dan uçuş” oldu.
İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden bu yana Doğu Avrupa ülkeleri, Sovyetler Birliği'nin dış politikasının temel önceliği olmuştur. Konstantin Chernenko'nun cenazesinden sonra düzenlenen Varşova Paktı ülkelerinin liderleri ile Gorbaçov'un ilk toplantısında müttefiklerine yeni bir yaklaşım getirildi. Konuşmasında şunları söyledi: “... eşit ilişkiler, her ülkenin egemenliğine ve bağımsızlığına saygı duymak, her alanda karşılıklı olarak yararlı işbirliği yapmak için çalışıyoruz. Bu ilkelerin tanınması, aynı zamanda her bir tarafın kendi ülkelerindeki durum için tam sorumluluğudur. ” Alexander Yakovlev, CPSU Merkez Komitesinin nisan genel kurulundan sonra Sovyet pozisyonunu netleştirmek için gönderildi. Yazar: “Mikhail Sergeyevich beni özellikle sosyalist kampın tüm liderlerini dolaşmaya ve açıklamaya gönderdi ... Şimdiden itibaren kendilerine güvenmek ve hayatlarını uygun gördükleri şekilde inşa etmek zorunda kaldılar.”
“Gorbaçov Doktrini ve Sovyetler Birliği’nin Doğu Avrupa’dan çekilmesi” başlıklı makalesinde St Petersburg Devlet Üniversitesi Matvey Polynov’un profesörü, Sovyetler’in müdahalesizlik politikasının aksine, Amerikan politikasının tam tersi olduğunu vurguluyor: Batı yanlısı muhalif güçlerin gücüne. 1988'in baharında, sosyalist ülkelere yönelik yıkıcı planların tartışıldığı ve hepsinden öte, muhalif kampları teşvik etmekten bahseden Henry Kissinger ve Gene Kirkpatrick'in katılımıyla “Amerikan Fikri Elit” konulu bir seminer düzenlendi. Yılın 1989 etkinlikleri sırasında Varşova, Budapeşte ve Prag'daki Amerikan elçilerinin çok aktif bir rol oynadığına dair geniş kanıtlar var. Polonya'da Dayanışma, diğer protesto hareketleri ve muhalif çevreler için birçok maddi ve propaganda desteği vardı.
16 Ocak 1989, Sovyet liderliğinin Doğu Avrupa'daki çıkarlarını savunmaya ne kadar hazır olduğunu anlaması beklenen Amerikan Cumhurbaşkanı Kissinger'ın kişisel temsilcisi tarafından Moskova'ya geldi. Aynı gün, CPSU Merkez Komitesi Politbüro üyesi AN ile bir araya geldi. Yakovlev ve onunla bir sohbette Sovyetler Birliği'nin Doğu Avrupa'daki olayların gelişimine müdahale etmemesini istedi. Buna karşılık Kissinger, SSCB ile normal ABD ilişkilerinin gelişmesini garanti etti. Aksi takdirde - ABD-Sovyet ilişkilerinin ağırlaşması. Ertesi gün Gorbaçov tarafından kabul edildi. Farklı bilim adamları ve diplomatlar tarafından verilen bu toplantının değerlendirmeleri pratik olarak çakışıyor. O sırada OPSP Merkez Komitesinin uluslararası bölümünde çalışan Karen Brutents şunları söylüyor: “Ocak ayında 1989'te Moskova'yı ziyaret etti ve Gorbachev Henry Kissinger ile bir araya geldi. Aslında, anlamı şu şekilde olan bir anlaşma önerdi: Sizinle siyasi temasları artıracağız, askeri harcamaların yükünü hafifletmeye yardımcı olacağız, diğer “yollar” da ancak Doğu Avrupa'daki değişimleri karşılığında. Aslında, kendisini bir arabulucu olarak sunarak, Bush ve Gorbaçov'un, Sovyetler Birliği'nin meşru güvenlik çıkarlarına karşı hareket etmeme konusundaki taahhüdüne dayanarak Doğu Avrupa'daki durumu serbestleştirmek için ortak eylemler üzerinde hemfikir olduklarını ileri sürdü. ”
SSCB'ye yaptığı ziyarette Kissinger, Beyaz Saray'a ayrıntılı bir rapor sundu: “... Gorbaçov'un perestroykası duraklıyor ve Sovyet lideri dış politikada başarı arıyor. Gorbaçov bunun için makul bir fiyat ödemek istiyor. " 12 Şubat 1989, Kissinger’ın Moskova’ya yaptığı ziyaretten sonra Beyaz Saray’da bulunan George Bush, SSCB’deki iç durum ve dış politikasının sorunları üzerine bir analiz yapılan toplantıyı topladı. Sonuç olarak, Sovyet liderinin Doğu Avrupa’daki değişiklikleri kabul ettiği ve bu değişikliklerin kendilerinin Sovyetler Birliği’nin çöküşüne yol açacağı sonucuna varıldı.
Gorbaçov başkanlığındaki Sovyet liderliği, ABD'nin SSCB müttefikleriyle ilgili politikasını fark etmemiş gibi, önceden seçtiği rotayı sürdürmeye devam etti. Ekim 25’teki 27 - 1989’teki Helsinki’ye yaptığı ziyarette Gorbaçov, Sovyetler Birliği’nin “Doğu Avrupa’nın olaylarına müdahale etme konusunda ne ahlaki ne de siyasi bir hakka sahip olmadığını” belirtti ve “Başkalarının karışmayacağını varsayıyoruz” dedi. .
Doğu Avrupa'daki olayları kapsayan Aralık ayındaki 2 - 3 Malta Zirvesi'nde, Gorbaçov Bush’a verdiği demeçte, SSCB’nin Doğu Avrupa’nın işlerine müdahale etmeyeceği konusunda Bush’a güvence verdi: “Barışçıl bir değişim içiniz, müdahale istemiyoruz değil gelecekteki süreçlere müdahale eder. Dışarıdan müdahale etmeden insanların kendilerinin nasıl olması gerektiğine karar vermelerine izin verin. ”
George Bush (ve aslında bütün Batı) bu garantileri almış, muhalefetteki Sovyet karşıtı güçlere bu ülkelerin sosyalist rejimlerini yıkmalarına katkıda bulunmaya devam etti.
Moskova ve Washington’un bu bölgedeki konumu, yalnızca dış etkenlerin etkisiyle gerçekleşen olayların nedenlerini ilişkilendirmek yanlış olacaktır. Bu olayların ciddi iç nedenleri vardı. Bölgedeki tüm ülkeler sosyo-ekonomik kriz konumunda. Sonuç olarak, 1989’te, SSCB’nin askeri ve siyasi müttefiki olan tüm ülkelerde sosyalist rejimler ortadan kaldırıldı ve Batı’ya yönelik güçler iktidara geldi.
Reygan Doktrini
Sovyetler Birliği'nin trajik kaderi tatlı konuşmalar ve ateşli kahkahalarla yapıldı. Reuters Resimleri
Reagan Doktrini, üçüncü dünya ülkelerinde Komünizm karşıtı konumlardan hareketlere yardım etmeyi amaçlıyordu. 8 Mart 1983, meşhur “kötü imparatorluk” hakkındaki konuşmasında Reagan, “Komünizmin, son sayfa şu anda yazılmakta olan insanlık tarihinin başka bir üzücü ve garip bölümü olduğuna inanıyorum” dedi.
1982'in başında Reagan yönetimi, politik ve ekonomik Sovyet sisteminin ana, en zayıf noktalarına saldırmaya dayanan bir strateji geliştirmeye başladı. “Bu amaçlar için,” diye hatırlıyor Savunma Bakanı Caspar Weinberger, “ekonomik bir savaş da dahil olmak üzere geniş bir strateji kabul edildi. Müttefiklerle işbirliği yapmanın yanı sıra başka yollarla yapılan süper gizli bir operasyondu. ”
Sovyet bloğuna ve SSCB'ye yapılan bu saldırının amaçları ve araçları, Cumhurbaşkanı Reagan tarafından 1982 - 1983’te imzalanan bir dizi gizli ulusal güvenlik direktifinde (NSDD) çizildi, cumhurbaşkanının resmi belgeleri, dış politika ile ilgili meselelerle ilgilenen danışmanlara ve bölümlere gönderildi. Bu direktifler birçok yönden Amerika'nın yakın zamanda takip ettiği politikadan vazgeçmek anlamına geliyordu. Mart 32’te imzalanan NSDD-1982, Doğu Avrupa’daki Sovyet etkisinin “tarafsızlaştırılmasını” ve gizli tedbirlerin ve bölgedeki Sovyet karşıtı örgütleri desteklemenin diğer yöntemlerinin kullanılmasını tavsiye etti. Reagan tarafından Kasım 1982'te kabul edilen NSDD-66, Birleşik Devletler politikasının amacının, Sovyet ekonomisinin temel dayanakları olan Sovyet ekonomisine zarar vererek Sovyet ekonomisini baltalamak olduğunu açıkladı. Bu direktiflerin bazıları, Amerika'nın Sovyet gücünün zayıflaması, ekonomik savaş veya kaynaklar için bir savaşla sonuçlanması gereken saldırgan bir politikanın peşinde koşma hedefi olarak belirlendi.
Strateji oluşturuldu ve Reagan'ın başkanlık çalışmalarının başında başladı. Sovyet sisteminin çekirdeğine karşı yöneldi ve şunları içeriyordu: muhalefetin “Sovyet imparatorluğunun” merkezinde kalmasını sağlayan Polonya'daki Dayanışma hareketine gizli mali, istihbarat ve siyasi yardım; Afganistan'daki direniş hareketine ve ayrıca Mücahidlere silah tedarik etmelerine karşı savaşı SSCB topraklarına kadar genişletmelerini sağlayan önemli askeri ve maddi yardımlar; Suudi Arabistan'la işbirliği içinde düşük petrol fiyatlarının bir sonucu olarak Sovyetler Birliği'ne döviz akışını keskin bir şekilde azaltmanın yanı sıra Sovyet doğal gazının Batı'ya ihracatını da kısıtlayan kampanyalar; Sovyet liderliği arasındaki korku ve belirsizliği atmayı amaçlayan kapsamlı ve ayrıntılı psikolojik savaş; Sovyetler Birliği'nin Batı teknolojilerine erişimini sınırlandırmak için gizli diplomasinin kullanılmasıyla kapsamlı küresel eylemler; Sovyet ekonomisini tahrip etmek için yaygın olarak organize edilen teknik yanlış bilgi; Silahlanma yarışının büyümesi ve Sovyet ekonomisine zarar vermesi ve kaynak krizini ağırlaştırması beklenen yüksek teknik seviyede tutulması,
Polonya'da Dayanışma'yı desteklemek için alınan kararla ilgili olarak, cumhurbaşkanı Ulusal Güvenlik Konseyi'ne (SNB) Doğu Avrupa’daki Amerikan hedeflerini belirten belgeler hazırlama emri verdi. Oyuncuların kendilerinin belirttiği gibi, hazırlanan belge çok radikaldi. “Sonuç olarak Yalta Konferansını geçersiz bulduk” diyor Ulusal Güvenlik Konseyi eski üyesi Edwin Meese.
“NSDD-32, daha proaktif bir duruş öngördü ve geçmişi kırdı,” diye hatırlıyor William Clark (ABD’nin 1982 - 1983’teki ulusal güvenlik danışmanı). - Ronald Reagan, ABD’nin, Doğu Avrupa’daki Sovyet hakimiyetiyle aynı fikirde olmadığını açıkça belirtti. Sovyet etkisini zayıflatmayı ve bu bölgede özgürlük için savaşan iç kuvvetleri güçlendirmeyi amaçlayan geniş çaplı bir strateji yaratmaya çalıştık. Polonya, Bulgaristan, Romanya ve Çekoslovakya gibi ülkelerle karşılaştırıldığında, rejime direnmek için eşsiz bir fırsat yarattı. Bu, diğer ülkelerde Moskova'nın etkisini açıkça veya gizlice zayıflatma fırsatlarını aramadığımız anlamına gelmiyor. ”
SSCB doğal gaz boru hattının inşası üzerindeki ABD ambargosu, Avrupa'da Sovyetler Birliği'ne karşı bir ekonomik savaş ilanı olarak değerlendirildi. Ancak Batı Avrupa, Kremlin ile ticaret yapmaya devam etti. Başkan Reagan, ABD’nin Avrupalı müttefiklerini Moskova’yı yeni gaz ve petrol üretim teknolojilerinden kesmeleri konusunda eğilimli bir tutum sergilemesi konusunda ısrar etti. Amerikalılar, mevcut olaylar ışığında, İhracat Kontrolleri Koordinasyon Komitesi'ne (COCOM) üç değişiklik getirilmesini önerdi. COCOM, Batı’nın sosyal kamp ile teknoloji ticareti konusundaki görüşlerini birleştirmek için 1949 yılında kuruldu.
İlk olarak, Birleşik Devletler, en son bilgisayarlar ve elektronik cihazlar, yarı iletkenler ve metalurjik işlemlerin teknolojisi de dahil olmak üzere, SSCB'nin stratejik teknolojilerinin satışına ilişkin yasağı daha da vurgulamak istedi. Ayrıca, Sovyet bloğunda Batı sanayi işletmelerinin yapımını sınırlamak istediler.
İkincisi, Amerika Birleşik Devletleri, Sovyet bloğu ile yapılan tüm sözleşmelerin, 100 milyon veya daha fazla miktardaki COCOM'a onaylanması için otomatik olarak COCOM'a onay için gönderilmesini teklif etti. Aslında bu, Washington’a Moskova ile olan tüm Avrupa ticaret anlaşmalarında veto hakkı tanıyacaktır.
Üçüncü teklif, COCOM'un ortaya çıkışından bu yana, mümkün olduğunca çok sayıda teknoloji ve eşyayı benimseme girişimi oldu. Birleşik Devletler özel bir kapalı mal listesi oluşturmaya çalıştı. Fransa ve İngiltere, Amerikan tekliflerine katılmayı kabul ettiler, ancak Batı Almanya herhangi bir arzu göstermedi.
NATO’nun gaz boru hattının inşası için yaptırımlar konulu toplantısında dışişleri bakanları orta pozisyonda kaldılar. Ancak, Avrupa’nın ABD’nin yaptırımlarını ihlal etmeden doğalgaz boru hattı inşaat projesine katılacağı konusunda anlaştılar. Başka bir deyişle, Amerikalı sözleşmelerin feshedilmesi Avrupalı firmalar tarafından sonuçlandırılmayacak. Avrupalı dışişleri bakanları Reagan yönetiminin bu anlaşmaya tam olarak uymayacağını ve bunun yalnızca kağıt üzerinde kalacak ve Amerikalıları tatmin edecek şüpheli bir başarı olduğunu varsaydılar. Ancak her şey tam tersi oldu.
ABD ayrıca, SSCB etrafındaki kredi döngüsünü sıkılaştırmak için başka bir önemli hedefe ulaşmak için çaba harcadı. Batı Avrupa sadece Moskova'ya büyük borçlar vermekle kalmadı, ek olarak piyasa fiyatının altında kaldı. Kremlin için kredi sübvansiyonlarına ilgi çok düşüktü. Fransız hükümeti,% 7,8 ya da SSCB'nin mevcut piyasa oranlarında ödeyeceklerinin yarısından azını verirken, bir doğal gaz boru hattının inşası için girişimin bir kısmını finanse etti.
Genel olarak, Reagan yönetiminin Sovyet sisteminin krizine neden olmadığı, ancak yalnızca ciddi şekilde ağırlaştırdığı söylenebilir.
YENİ BİR SOĞUK SAVAŞI BAŞLIYOR
Rusya ile Batı arasındaki ilişkilerde belirsizlik dönemi, partilerin ne dost ne de düşman gördüğü, sona ermişti. Ukrayna'daki kriz, partilerin kırmızı çizgiyi geçmesine ve SSCB'nin çöküşünden ve ideolojik "ismilerin" ortadan kaldırılmasından sonraki son yılların belirsizlik özelliği ile hafifletilmeyen ilişkilere girmesine neden oldu. Mayıs ayında 2014, NATO Genel Sekreter Yardımcısı Alexander Vershbow, NATO’nun Rusya’yı “bir ortaktan daha fazla bir düşman” olarak görmeye başlamaya zorlandığını söyledi.
BM Genel Kurulunun Washington ve müttefikleri tarafından uygulanan yaptırımlara ilişkin oturumu 70 inci yıldönümünde yaptığı konuşmada, Cumhurbaşkanı Barack Obama “bunun Soğuk Savaş’a geri dönme arzusu olmadığını” belirtti. Aynı zamanda, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki birçok politikacı ve yorumcu, yeni soğuk savaşın aslında başlamış olduğuna inanıyor.
Her şeyden önce, ABD ve müttefikleri tarafından uygulanan yaptırımlar, Rusya'nın kalkınması için kaynakları sınırlamayı ve tüketmeyi amaçlıyor. Daha önce olduğu gibi, düşük petrol fiyatlarının korunması ve doğal gazın Batıya ihracatının sınırlandırılması neticesinde Rusya'ya döviz akışının keskin biçimde azaltılması için kampanyalar yürütülmektedir. Rusya etrafındaki kredi döngüsü de ertelenmiştir. Askeri teknik işbirliğini sonlandırdı. Silahlarla ilgili çift kullanımlı ürünlerin ve ürünlerin ihracatını yasakladı. Aslında, COCOM kuralları yenilenerek, teknolojinin ve malların Rusya ekonomisinin stratejik sektörlerine devredilmesi yasağı sağlandı. Böylece, modern Rusya'nın ekonomik ve askeri gücünü zayıflatmak ve dünyadaki siyasi etkisini bir dünya gücü olarak azaltmak için çabalıyorlar.
ABD yönetimi tarafından uygulanan yaptırımların yasal düzenlemesi, “ABD'de egemenlik, bütünlük, demokrasi ve ekonomik istikrarın desteklenmesi üzerine” yılın Nisan 3 2014 sayılı ABD Kamu Hukuku hükümlerine dayanılarak yapılmaktadır. Geliştirilmesinde, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı'nın Ukrayna'daki duruma katkıda bulunan kişilerin mülklerinin engellenmesi konusundaki emirleri kabul edildi.
Belgeler, “Özel olarak belirlenmiş kişiler” ve “Sektörel yaptırımların tespit listesi” listesinde Dışişleri Bakanlığı ile koordinasyon içinde Maliye Bakanlığı tarafından girilen herhangi bir kişi ve tüzel kişiye karşı “hedeflenmiş” yaptırımlara dayanmaktadır. Bunların uygulanması aşağıdaki temel mekanizmalarla gerçekleştirilir: Amerikan yargı yetkisi altındaki tüm varlıkların dondurulması; işlemler (krediler, kredi garantileri vb. yoluyla) ve belirtilen işletmelerle yapılan her türlü ticari faaliyet yasağı; Amerika Birleşik Devletleri'ne girme yasağı.
İlk kez, Amerikalılar, Rus ekonomisinin sektörlerinin bir listesini belirleyen sözde sektörel düzeni kullandı: girişimlerin uygulanabileceği finans, metalurji, enerji, madencilik, mühendislik, askeri-sanayi kompleksi. Özel olarak Maliye Bakanlığı tarafından geliştirilen "sektörel yaptırımların tespit listesi" esas olarak bankaları ve yakıt ve enerji kompleksinin kaygılarını içeriyordu.
Mart ayında, ABD başkanı 2015 yaptırımları bir yıl uzattı. Aynı zamanda ABD Dışişleri Bakanlığı, yaptırımların kaldırılması sorununun yalnızca Ukrayna’daki Minsk anlaşmalarının uygulanmasından sonra dikkate alınacağını belirtti. Avrupa yaptırımlarının genişletilmesi konusu, AB Zirvesi 17 - 18'in Aralık 2015’inde çözülecek.
Yüzleşmenin önemli bir özelliği, ilk soğuk savaşın merkez üssü Avrupa'nın kalbinde, şimdi NATO’nun Doğu Avrupa’daki genişlemesi neticesinde Rusya’nın sınırlarına tehlikeli bir yaklaşıma girmiş olması. Bugün ABD ve NATO, küresel füze savunma sistemi de dahil olmak üzere oradaki askeri üslerini dağıtarak bu kilit karakolda konsolide ediyorlar. Ukrayna krizinin patlak vermesi, Batı ile Rusya arasındaki çatışmayı canlandırma sürecini hızlandıran bir katalizördü. Kuzey Atlantik İttifakı ülkelerinin üyeleri tarafından gerçekleştirilen eylemlerin NATO ve Rusya arasında kritik bir düşmanlık kitlesinin birikmesine yol açtığı belirtilmelidir. Görünüşe göre bu olay, Suriye'deki düşürülen Rus Su-24 bombacısı ile Türk Hava Kuvvetleri F-16 savaşçısı tarafından ortaya çıktı.
Valdai Forum'un moderatörlüğünü Columbia Üniversitesi onursal profesörü Robert Legvold, 4'taki “Yeni Soğuk Savaşla Nasıl Başa Çıkacak” başlıklı makalede şöyle yazdı: “Rusya ile Batı arasındaki mevcut çatışmaları yeni bir soğuk savaş olarak adlandırmamalısınız. Sonunda, mevcut kriz, 20. yüzyılın ikinci yarısında uluslararası ilişkiler sistemini tanımladığı gerçeği ile derinlemesine ve kapsamıyla neredeyse karşılaştırılamaz. Rusya ve Batı'nın yine böyle bir yüzleşmeye mahkum olmaları, siyasetçileri yanlış ve hatta tehlikeli stratejiyi seçmeye teşvik edebilir. Kısayol kullanmak ciddi bir konudur.
Aynı zamanda, bir maça olarak kürek aramak önemlidir ve Batı ile Rusya arasındaki ilişkilerin çöküşü gerçekten yeni bir soğuk savaş olarak adlandırılmayı hak ediyor. Acımasız gerçek şu ki, Ukrayna'daki krizin sonuçlarından bağımsız olarak, iletişim, Rusya ve Gürcistan arasındaki yılın 2008 savaşından sonra olduğu gibi normal işlerine geri dönmeyecek. ”