Kızıl Terör (Macaristan)
Kızıl Terör (Macarca: vörösterror), 1919'da kurulan Macaristan Sovyet Cumhuriyeti'nin dört ay süren rejiminde antikomünist kişilere uygulanan kızıl terör. Sovyet Rusya'da uygulanan Kızıl Teröre hem amaç hem de etki bakımımdan benzerliği nedeniyle o aynı ad ile anıldı. Kısa bir süre sonra tıpkı Sovyet Rusya'da olduğu gibi komünistlere karşı Beyaz Terör izledi.
Tarihi değiştir
İktidara gelen Komünistler, iktidara gelmelerinden iki ay sonra Macaristan'ın sınırlarını I. Dünya Savaşı öncesi haline getirmeye çalıştılar. İlk olarak Çekoslovakya'ya girdi. Slovakya'ya girerek Slovak Sovyet Cumhuriyeti kuruldu. Saldırının başarısız olması üzerine Romanya'ya ait ama Macar yoğunluğunun bulunduğu Transilvanya'yı geri almak için saldırıya geçti. Ancak bu saldırıda başarısız oldu. Bu başarısızlıklar halkın komünistlere olan desteğini azalttı. Bunun üzerine Sosyal demokratlar, 24 Haziran'da hükûmeti devirmek için darbe girişiminde bulundu. Darbe girişimi başarısız oldu ve komünistler var olan muhalefeti bastırmak için Kızıl Terör'ü başlattı.
Georg Lukács [1] ve Tibor Szamuely [2] gibi düşünürler Devrimci Terör yöntemini savundu. Tibor Szamuely, Kızıl Gazete gazetesinde yazdığı yazı da bunu açıkça belirtiyordu. József Cserny, devletin hakim olmadığı Macar kırsallarında karşı-devrimci faaliyet gösterenleri arayıp ve yakalamak için Lenin Çocukları (Lenin-fiúk) olarak bilinen yaklaşık 200 ajandan oluşan bir ekip organize etti. Benzer gruplar Budapeşte'de kuruldu.
Devrimci mahkemeler, devrime karşı suçları yargılamak için kurulmuştu. Bu mahkemeler 590 kişinin infaz edilmesine karar vermişti. Ancak başka kaynaklar ölü sayısını 370 ila 587 arasında gösteriyor.
Ağustos 1919'da Romanya Kuvvetleri, Budapeşte'ye girerek Macaristan Sovyet Cumhuriyeti'ni yıktı. Devrimin lideri Bela Kun, Sovyet Rusya'ya kaçtı; Çamlıman Avusturya'ya kaçtı ancak orada yakalandı ve öldürüldü. Jozsef Cserny Kasım 1919'da tutuklanmış ve yargılanmıştır. Macar avukatlar onu savunmayı reddetti, bu nedenle avukat mahkeme tarafından atandı. Aralık ayında idam edildi.
Kaynakça değiştir
- ^ Lukács: Social Hinterland of White Terror 3 Eylül 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.; Lukács: Article in Népszava 29 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., 15. apr. 1919.: "The lordship of police power means that we have the occasion for liquidating the ruling classes. The second is here, but we must use it up!"
- ^ Szamuely Tibor in 20th of April 1919. said on a speech in Győr: "Now the power is in our hands. Who wants the old reign to come back, they should be hanged quickly. The one of this kind must be neck-bitten. The victory of Hungarian proletariat till this time required no serious numbers of victims. But now there is the need of bloodshed. We mustn't be afraid of blood, the blood is like steel: strengthens the hearth and strengthens the proletarian class. Blood will make us gigantean. [...] We will exterminate the whole bourgeoisie, if we have to."[kaynak belirtilmeli]