TSK'dan Bir İlk: 'Darbe Mağduru Başkan'a Anma
TSK, ilk kez 27 Mayıs darbesiyle koltuğundan indirilerek, cunta mahkemeleri tarafından İmralı'da idama mahkum edilen dönemin Genelkurmay Başkanı Erdelhun'u mezarı başında andı.
Genelkurmay Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada, 27 Mayıs darbesi mağduru 10'uncu Genel Kurmay Başkanı Şükrü Erdelhun'un 9 Kasım'da mezarı başında anıldığı belirtildi.
Açıklamada, "10'uncu Genelkurmay Başkanı merhum Orgeneral M. Rüştü Erdelhun, ölüm yıl dönümünde Cebeci Asri Mezarlığı’ndaki kabri başında 09 Kasım 2015 tarihinde yapılan tören ile anılmıştır." denildi.
Anma törenin TSK'da ilk kez yapıldığı belirtiliyor. Genelkurmay Başkanlığı'nın Rüştü Erdelhun'un rütbelerini 1966 yılında iade ettiği ortaya çıkmış ama bunu 2012 yılında kamuoyuna açıklamıştı.
Rüştü Erdelhun, Adnan Menderes hükümetleri döneminde genelkurmay başkanlığı görevinde bulunuyordu. 27 Mayıs cuntası, Menderes ile birlikte Erdelhun'u da Yassıada'ya göndererek idamla yargılamıştı. Erdelhun'un idam kararı daha sonra müebbet hapse çevrilmiş, dört yıl sonra 1965'te Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel tarafından affedilmişti.
DARBE KARŞITI BİR GENELKURMAY BAŞKANI
1960 yılında DP iktidarı döneminde Genelkurmay başkanlığı görevinde bulunan Rüştü Erdelhun, darbe fikrine karşıtlığıyla biliniyordu. Erdelhun, kuvvet komutanları ve 20 kadar general, 27 Mayıs'tan yalnızca bir hafta önce Başbakan Menderes’i ziyaret ederek bağlılıklarını bildirmişlerdi.
Rüştü Erdelhun, askerin siyasete karışmasına ve askeri cuntalara karşı biri olarak görevi boyunca seçilmiş hükümetlerin yanında yer aldı. Erdelhun Paşa, 27 Mayıs askeri darbesinden 12 saat önce, düşük rütbeli subayların kalkışabileceği bir darbeyi önlemek amacıyla cuntacıların da aralarında olduğu subayları Genelkurmay Karargahı’nda topladı.
Erdelhun Paşa burada yaptığı konuşmada şunları söyledi: 1912’de Balkan Harbi’nde Silahlı Kuvvetler İttihatçı ve İtilafçı diye ikiye bölündü. Emir komuta ve idarenin muhal olması neticesinde Osmanlı İmparatorluğu parçalandı. Bütün bu misaller askerlerin mesleklerinden gayri bilmedikleri ve rejimin kendilerine vermediği hakları zorla alarak ya aşırı milliyetperverlik ya da birden, sıfırdan yüze çıkabilmek için yaptıkları hareketlerdir. Anayasa iç hizmet kanunu ile silahlı kuvvetler, millet iradesi yetkisine verilmiştir. Parlamento ve onun icra ettiği hükümetin elindeki bir kuvvettir. Demokratik rejimlerde parlamento ve hükümet, milletin seçimi ile meydana gelir. Partiler içerisinde en çok rey alan iktidara geçer. Bugün Demokrat Parti iktidardır. Silahlı Kuvvetler parti diye değil, seçimle gelmiş bir iktidar hükümetinin emrindedir. Yarın seçimleri Halk Partisi kazanırsa ordu onun başkanına da itaat etmeye ve emirlerini yapmaya mecburdur. Seçimle gelen hangi iktidar veya partinin herhangi bir kusuru olursa onu millet takdir eder. Ve seçmez, düşürür.
Kulağıma gelen bazı haberlere göre Ankara’da 60 kadar subay Sayın Cumhurbaşkanlığı Köşkü’nü ve Millet Meclisi’ni basarak istifalarını isteyecekmiş. Bugün Türkiye’nin en değerli malı Silahlı Kuvvetler’dir. Bunun diğer maddi ve fiziki kıymetlerinden başka hassaten itaatkârlığı, hükümet ve milletime; kanunlarına riayeti sayesinde malıdır. (Silahlı Kuvvetler’de) Kıta ile veya kıtasız, cüzi ve külli yapılacak böyle bir hareket, yukarıda Türkiye için değerli mal olarak ifade ettiğim biricik kıymetli silahlı kuvvetlerin bu değerini gaip etmesiyle (kaybetmesiyle) neticelenir. Sonra, demokrasiye ve seçime bir darbe olacak böyle bir hareketin milletin büyük ekseriyetince tutulmayacağından neticesi hüsran olur.
ÇABASI DARBEYİ ÖNLEMEYE YETMEDİ
Ancak Erdelhun Paşanın darbeden 12 saat önce yaptığı bu knuşma darbenin önlenmesine yetmedi. 27 Mayıs günü 37 düşük rütbeli subay askeri bir müdahaleye kalkıştılar ve bunda başarılı oldular. Seçilmiş olan hükümeti devirerek meclisi feshettiler, Cumhurbaşkanını, Başbakanı ve hükümet üyelerini tutukladılar. Darbeci subaylar ( Milli Birlik Komitesi adını aldılar) daha sonra kendileriyle birlikte hareket etmeyen subayları Hükümet yanlısı ve darbe karşıtı olmak sebebiyle tutukladılar. Tutuklananların başında ise Genelkurmay Başkanı Rüştü Erdelhun vardı. Erdelhun Paşa’nın evi tanklarla kuşatıldı, kapısı dipçikle kırılarak gözaltına alındı ve tutuklandı. Tutuklandıktan sonra tüm rütbeleri söküldü er statüsüne düşürüldü ve Yassıada'da sürekli dayakla aşağılandı.
Yassıada mahkemeleri sonunda birçok Demokrat Partili gibi idama mahkum edilen Erdelhun Paşa, Kayseri Cezaevinde yaklaşık bir sene hapis yattı. Erdelhun ile ilgili karar daha sonra ömür boyu hapse çevrildi. Sonrasında ise Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel tarafından affedildi ve serbest bırakıldı.
İngilizce, Fransızca, Japonca, Almanca, Arapça ve Rusça bilen Erdelhun, daha sonra gözlerden uzak bir hayat yaşadı ve 1983 yılında İstanbul'da vefat etti.
Kaynak: Dünya Bülteni
- "AK Parti Sistemi Tartıştırırsa Referandumdan Evet Çıkabilir"Andy-Ar araştırma şirketinin sahibi Faruk Acar, 15 Temmuz sonrasında, başkanlık sistemi yanlılarının ilk kez karşıtlarının önüne geçtiğini söyledi.
- David Hearst: Halep Düşerse Felluce OlurDavid Hearst, Suriye ve Irak özelinde Ortadoğu’nun güncel meselelerini değerlendirdi.
- Çöpten Çıkan Eşyalarla Suriyeli Muhacirlere Evler Kuruyor!Çöpten çıkan eşyalarla Suriyeli ailelere evler kuran Tolga Dalel ile neyin çöp olup olmadığıyla ilgili çarpıcı bir röportaj...
- 'Topraksız' IŞİD Ne Yapar?IŞİD üzerine çalışmalar yapan Doç. Dr. Haldun Yalçınkaya, Musul ve Rakka'dan çıkarılması durumunda topraksız kalacak örgütün, Türkiye ve dünya için gelecekte de tehdit olacağını savundu.
- Cihada Herkesin Katılması Zorunlu mudur?Abdülhakim Beyazyüz, Cihad ve kıtal/savaş ile bağlantısı üzerine kaleme aldığı yazı dizisinin bu bölümünde "Cihad herkese zorunlu mudur?" sorusuna cevap arıyor.
- Vahye Uy ve Aklını KullanAkla sunulan bilgiler beşerden ise onun ilk adımı “şüphe ve araştırma” olacaktır; bu yüzden Allah Teâlâ yanılan kullarına “akıllarını niçin kullanmadıklarını, niçin şüphe edip araştırma yapmadıklarını soruyor, bunu yapmayanları kınıyor.
- Kur'an-ı Kerim’in Zahir ve Batın Anlamı Olabilir mi?Faruk Beşer, bugünkü yazısında Kur'an'ı Kerim'in ya zahir ya da batın anlama indirgendiğinde ortaya çıkabilecek tehlikelere dikkat çekmiş.
- Kurbanın Tarihçesi, Anlamı ve Bazı Hükümleriİbrâhim (a.s.), yakılmayı göze alacak derecede tehlikelere göğüs gererek putperestlere karşı mücadele verdiği gibi evladını kurban etme buyruğuna da tereddütsüz boyun eğmiş.
- ETKİNLİK TAKVİMİ
- Zabıta Şiddetinin Adresi Bu Kez Kadıköy
- Meslekten İhraç Edilen Hâkim Eşi: Youtube Yasağını Ben Kaldırdım
- Bastırılmış Darbenin Direnişçisi Çok Olur
- Kamuda Yükselmenin Puanı Düşürüldü
- Kerkük’te Sokak Çatışmaları Tekrar Başladı
- “ByLock” Kullanan 26 Öğretmen Tutuklandı
- Tahran Büyükelçisi'nden İran Medyasına Yalanlama
- Amasya’da “Kelime-i Tevhid’in Gerçek Anlamı” Konuşuldu
- Siber Saldırının ABD'ye Maliyeti 7 Milyar Dolar
- Kerkük'te Hayat Durmuş Vaziyette
- Ankara'da FETÖ'den 30 Kişi Tutuklandı
- ETKİNLİK TAKVİMİ
- Mısır'da İhvan Üyelerine 'Yeniden Yargılanma' Kararı
- Cumhurbaşkanı Erdoğan: Faize Düşmanım
- Ağar’dan Yeni Bir İnci: “Sol Örgütler Zararsız İnsanlardı”
- Çorum’da FETÖ’ye Üyelik İddiasıyla Açığa Alınan Polis İntihar Etti
- Deniz Baykal: Başkanlık Gelirse CHP Artık Kazanamaz!
- "Başkanlık Sistemini Değerlendirmemiz Gerekir"
- Müslüman Üniversiteli Gençler Soruyor
- Hasköy Özgür-Der’de “Dinde İhlas” Konuşuldu
- PKK'nın Irak'taki Varlığı Üzerine
- Musul'da Türkmen Savaşı Tehlikesi
- ‘Yararlı İtirafa İhraç Yok’