Irak'taki Yahudilerin tarihi - History of the Jews in Iraq
|Toplam nüfus|
|156.000 (1947'de Irak'ta ikamet ediyor)|
|Önemli nüfusa sahip bölgeler|
|İsrail||228.000–600.000|
|Irak||2021 yılında 3|
|Diller|
|İbranice , Yahudi-Irak Arapçası , Yahudi-Aramice (Kuzey Irak'ta)|
|Din|
|Yahudilik|
|İlgili etnik gruplar|
|Arap Yahudileri , Kürt Yahudileri , Pers Yahudileri , Mizrahi Yahudileri , Mandeliler , Süryaniler|
|Bir kısmı bir dizi üzerinde|
|Yahudiler ve Yahudilik|
Irak'taki Yahudilerin tarihi ( İbranice : יְהוּדִים בָּבְלִים , Babil Yahudileri , Yehudim Bavlim, Arapça : اليهود العراقيون el-Yahud el-'Irāqiyyūn ) zamanından itibaren belgelenmiştir Babil Sürgünü c. 586 BC. Irak Yahudileri, dünyanın en eski ve tarihsel olarak en önemli Yahudi topluluklarından birini oluşturmaktadır.
Musevi kaynakları "Babil" ya da "Babil" olarak anlatılır Musevi topluluğu dahil Ezra'yı kimin dönüş için yazacak Yahudiye geç M.Ö. 6. yüzyılda önemli Yahudi ayin uyulması değişim ve yeniden inşası ile ilişkilidir Kudüs Tapınağı . Babil Talmud "içinde derlendi Babil , modern Irak ile özdeşleşmiş,".
Gönderen İncil'deki Babil yükselişi döneminde halifeliğe , "Babil" Yahudi topluluğu Yahudi öğrenme merkezi olarak varlığını sürdürmüştür. Moğol istilası ve İslam ayrımcılık Ortaçağ'da onun düşüşe yol açtı. Altında Osmanlı'da , Irak Yahudileri iyi sayılırdı. Topluluk, 19. yüzyılın ikinci yarısında modern okullar kurdu. Bağdat'ın önde gelen Yahudi ailelerinin çoğunun Hindistan'a kaçtığını gören ve İngiliz kolonileriyle ticareti genişleten zulümden etkilenen Irak Yahudileri, Asya'da Bağdadi Yahudileri olarak bilinen bir ticaret diasporası kurdular .
20. yüzyılda Irak Yahudileri, Irak'ın bağımsızlığının ilk günlerinde önemli bir rol oynadılar. 1950 ile 1952 arasında, Irak Yahudi cemaatinin 120.000-130.000'i (yaklaşık% 75) Ezra ve Nehemya Operasyonu ile İsrail'e ulaştı .
Irak Yahudilerinin dini ve kültürel gelenekleri , özellikle Or Yehuda , Givatayim ve Kiryat Gat gibi İsrail'de Iraklı Yahudiler tarafından kurulan güçlü topluluklarda bugün yaşatılmaktadır . 2014 yılı hükümet verilerine göre, İsrail'de 227.900 Irak kökenli Yahudi vardı, diğer tahminler ise bazı Irak kökenli 600.000 İsrailli kadar yüksek. Yahudi diasporasında Irak Yahudi geleneklerini destekleyen daha küçük topluluklar Birleşik Krallık , İrlanda , Avustralya , Singapur , Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunmaktadır .
"Babil" terimi
"Babil" ve "Babil" olarak adlandırılan hangi Yahudi kaynakları antik Babil kentine ve Yeni Babil İmparatorluğuna atıfta bulunabilir ; ya, çok sık anlama belirli bir alan içinde Mezopotamya bir dizi (Dicle ve Fırat nehirleri arasındaki bölgede) Yahudi dini akademileri sırasında işlev geonic döneminde (6-11. yüzyıl CE).
Erken İncil tarihi
İncil'de Babil ve Babil ülkesi her zaman net bir şekilde ayırt edilmez, çoğu durumda her ikisi için de aynı kelime kullanılır. Bazı pasajlarda Babil diyarı Şinar olarak adlandırılırken , sürgün sonrası literatürde Chaldea olarak adlandırılır . In Ahit , Babil hangi arazisi olarak açıklanan Babil , Erek , Accad ve Kalne kentlerinde krallık yaptı başlangıcını oluşturdular ilan edilir şehirlerde - bulunduğu Nimrod 'ın krallığı ( Tekvin 10:10 ). Burada Babil Kulesi bulunuyordu ( Yaratılış 11: 1-9 ); ve aynı zamanda Amraphel'in egemenliğinin de merkeziydi ( Yaratılış 14: 1, 9 ).
Tarih kitaplarında Babil'den sık sık bahsedilir ( Kralların Kitapları'nda en az otuz bir ima vardır ), ancak şehir ve ülke arasında net bir ayrımın olmaması bazen kafa karıştırıcıdır. Buna imalar, İsrailoğulları ile çeşitli Babil kralları , özellikle Merodah-baladan (Berodah-baladan 20:12 ; İsa 34: 1 ile karşılaştırın ) ve Nebukadnetsar arasındaki temas noktaları ile sınırlıdır . Kitaplarında yılında Chronicles , Ezra ve Nehemya faiz aktarılır Cyrus (örneğin bkz . Ez 5:13 Buradan dönüp hala fetihleri ile ilgilenen rağmen) Nabukadnezar ve Artakserkses (bir kez belirtilen neh 13:. 6 ).
İsrail şiir literatüründe Babil önemsiz bir rol oynar (bkz. Mezmur 87: 4 ve özellikle Mezmur 137 ), ancak Peygamberlerde çok büyük bir yeri doldurur. Yeşaya Kitabı ( "Babil'in yükü" sarar : 1 Isaiah 13 o zaman o hala (bir "uzak ülke" gibiydi gerçi,) : 3 İşaya 39 ). Yeremya Kitabı , Babil yaşamı ve tarihine yaptığı göndermelerin sayısı ve önemi bakımından İbrani literatüründe öne çıkmaktadır. Nebukadnetsar dönemindeki olaylara sayısız önemli atıfta bulunan Yeremya , son zamanlarda Babil tarihini yeniden inşa etmede değerli bir kaynak haline geldi. Nebuchadnezzar'ın yazıtları neredeyse yalnızca bina operasyonlarına adanmıştır; ve ama Yeremya Kitabı için Yeruşalim'e yaptığı sefer hakkında çok az şey biliniyordu.
Geç İncil tarihi ve Babil sürgünü
MÖ 6. yüzyılda üç kez, eski Yahuda Krallığı Yahudileri Nebukadnetsar tarafından Babil'e sürgün edildi . Bu üç ayrı olaydan Yeremya Kitabı'nda bahsedilmektedir ( Yeremya 52: 28-30 ). İlki, Yehoyakin zamanında, haraç ödemeyi reddetmeye misilleme olarak , Kudüs Tapınağı'nın kısmen yağmalanması ve önde gelen bazı vatandaşların kaldırılmasıydı ( Daniel Kitabı , Daniel 5: 1-5 ) . On bir yıl sonra, Nebuchadnezzar'ın tahta çıkardığı Zedekiah döneminde , belki de Mısır ordusunun yakınlığıyla cesaretlendirilen Yahudiler arasında yeni bir isyan gerçekleşti. Şehir yerle bir edildi ve bir başka tehcir gerçekleşti. Sonunda, beş yıl sonra, Yeremya üçüncü bir tutsaklığı kaydeder. Tarafından Babil'de devrilmesinden sonra Persler , Cyrus Yahudileri doğdukları topraklara (537 BC) dönme izni verdi ve kırk binden fazla ayrıcalık kendi yararlarına olduğu söylenir. ( Yehoyakim ; Ezra ; Nehemya'ya bakın .)
Babil'e sürgün edilen Yahudilerin ilk kayıtları yalnızca Kutsal Kitap ayrıntılarıyla sınırlı değildir; bazı kaynaklar bu eksikliği efsane ve gelenek aleminden gidermeye çalışır. Bu nedenle, sözde "Küçük Chronicle" ( Seder Olam Zutta ) , Kral Jeconiah'a canlıların ("Reshe Galuta") soyağacını sunarak tarihsel sürekliliği korumaya çalışır ; gerçekten de Jeconiah'ın kendisi bir neşe kaynağıdır. Zerubbabel'in Yunan döneminde Yahudiye'ye döndüğü "Small Chronicle" ifadesi elbette tarihsel olarak değerlendirilemez. Davud soyunun torunları, Yahudiye'de o dönemde yaptıkları gibi, Babylonia'daki kardeşleri arasında kesinlikle yüce bir konuma sahipti. Maccabean isyanı sırasında, kraliyet ailesinin bu Yahudi torunları Babil'e göç etmişlerdi.
Pers (Achaemenid) dönemi
İncil'deki hesaba göre, Pers imparatoru Büyük Kiros, Yahudileri Babil yönetiminden kurtaran "Tanrı'nın meshettiği" idi. Pers Ahameniş İmparatorluğu tarafından Babil'in fethinden sonra Cyrus, tüm Yahudilere vatandaşlık verdi ve kararname ile Yahudilerin İsrail'e dönmesine izin verdi (yaklaşık MÖ 537). Daha sonra, birbirini izleyen Babil Yahudileri dalgaları İsrail'e göç etti. Ezra (/ ˈɛzrə /; İbranice: עֶזְרָא, 'Ezrā; [1] milattan önce 480–440), aynı zamanda Katip Ezra (עֶזְרָא הַסּוֹפֵר, Ezra ha-Sofer) ve Ezra Kitabında Rahip Ezra, bir Yahudi yazıcı (daha yumuşak) ve rahip (kohen), Babil sürgününden döndü ve Yeruşalim'de Tevrat'ı yeniden tanıttı (Ezra 7-10 ve Neh 8).
Yunan dönemi
Büyük İskender'in seferberliği ile Doğu'daki Yahudilere ilişkin doğru bilgiler batı dünyasına ulaştı. İskender'in ordusu , Babil'deki yıkılmış Belus tapınağının yeniden inşasına katılmayı dini vicdanlardan reddeden çok sayıda Yahudi içeriyordu . Geniş Babil imparatorluğunun ait olduğu MÖ 312 Seleucus Nicator'un katılımı , Yahudiler ve Suriyeliler tarafından yüzyıllar boyunca "minyan sheṭarot", æra contractuum veya sözleşmeler dönemi olarak adlandırılan yeni bir hesap zamanı döneminin başlangıcı olarak kabul edildi. Partiler tarafından da resmen kabul edildi. Bu sözde Selevkos dönemi , Doğu'da Batı'da kaldırıldıktan çok sonra da hayatta kaldı (bkz. Sherira'nın "Mektubu", ed. Neubauer, s. 28). Nicator'un Dicle üzerinde bir şehir olan Seleucia'yı kurmasından Hahamlar ( Midr. The. İx . 8) bahsetmektedir ; hem "Large" hem de "Small Chronicle" ona göndermeler içeriyor. Yahudilerin Babil'deki Galatlar karşısında kazandığı söylenen önemli zafer (bkz. II Maccabees - 2 Macc. 8:20 ) Seleucus Callinicus veya Antiochus III döneminde gerçekleşmiş olmalı . Son adı verilenler, bu toprakları rahatsız eden bazı devrimci eğilimleri kontrol etmek amacıyla, çok sayıda Babil Yahudisini kendi batı egemenliklerine sömürgeci olarak yerleştirdi. Mithridates (MÖ 174-136) yaklaşık 160 yılında Babil eyaletine boyun eğdirdi ve böylece dört yüzyıl boyunca Yahudiler Part egemenliğine girdi.
Part dönemi
Yahudi kaynaklarında Part etkisinden söz edilmiyor ; "Parthian", şimdi ve sonra geçen "Farsça" ile kastedilmedikçe, "Part" adı geçmez. Ermeni prensi Sanatroces, kraliyet evin Arsacides , halefleri (biri olarak "Küçük Chronicle" belirtilen diadochoi Alexander). Diğer Asya prenslerin arasında, Yahudilerin lehine Roma tebligin ulaştı Arşak'ın yanı ( . Ben Macc . Xv 22); Ancak hangi Arsaces belirtilmemiştir. Bundan kısa bir süre sonra, Partho-Babil ülkesi bir Yahudi prensin ordusu tarafından ezildi; Suriye kralı Antiochus VII Sidetes , I. Hyrcanus ile birlikte Partlara karşı yürüdü ; ve müttefik ordular Partları (MÖ 129) Büyük Zab'da (Lycus) mağlup ettiğinde, kral Yahudi Şabatı ve Haftalar Bayramı nedeniyle iki günlük bir durdurma emri verdi . MÖ 40'da. Yahudi kukla kralı Hyrcanus II , gelenekleri gereği kulaklarını iktidara uygun hale getirmek için kesen Partların eline geçti. Görünüşe göre Babil Yahudileri, sürgündeki Hyrcanus için bir yüksek rahiplik kurmaya niyetlenmişlerdi ve bunu Yahudiye'den oldukça bağımsız hale getireceklerdi. Ancak bunun tersi olacaktı: Yahudiler, baş rahipleri olarak Babil Yahudilerinin ne kadar önemli olduğunu gösteren Ananel adıyla bir Babil'i aldılar. Hâlâ dini konularda Babilliler, aslında bütün diasporalar gibi, birçok bakımdan Yahudiye'ye bağımlıydılar. Festivaller için Kudüs'e hacca gittiler.
Partların Yahudilere ne kadar özgür bir şekilde izin verdikleri , belki de en iyi Nehardea'daki küçük Yahudi soyguncu devletinin yükselişiyle açıklanabilir (bkz. Anilai ve Asinai ). Adiabene kralının Yahudiliğe dönüşmesi daha da dikkat çekicidir . Bu örnekler sadece hoşgörüyü değil, aynı zamanda Part krallarının zayıflığını da gösterir. Babil Yahudileri, Yahudili kardeşleriyle ortak amaç doğrultusunda Vespasian'a karşı savaşmak istediler ; Romalılar altında savaşa girdiği kadar ama değildi Trajan karşı Parthia onların kin keçe yaptığı; Öyle ki, Babil Yahudilerinin isyanı sayesinde Romalılar da Babil'in efendisi olmadılar. Philo, o ülkede ikamet eden çok sayıda Yahudiden, Kudüs'ün yıkılmasından sonra yeni göçmenler tarafından kuşkusuz önemli ölçüde artmış olan bir nüfustan bahseder. İlk zamanlardan beri Kudüs'te yardım için doğuya bakmaya alışmış ve Romalı savcı Petronius gibi Babil Yahudilerinin etkili bir yardım sağlayabileceğinin farkında olan Babil, Kudüs'ün düşüşüyle Yahudiliğin kalesi haline geldi. Bar Koçba isyanının çöküşü şüphesiz Babil'deki Yahudi mültecilerin sayısını artırdı.
Devam eden Roma-Pers Savaşlarında Yahudilerin, kutsal alanlarının yıkıcıları olan Romalılardan nefret etmek ve koruyucuları olan Partların yanında yer almak için her türlü nedeni vardı. Muhtemelen, Part krallarını, o zamana kadar sadece gelir toplayıcılarından biraz daha fazlası olan Sürgün prenslerini onuruna yükseltmeye teşvik eden, Babil Yahudileri ve özellikle Davud hanedanı tarafından bu şekilde sunulan hizmetlerin tanınmasıydı. Resh Galuta denen gerçek prensler . Böylece, çok sayıda Yahudi tebaaya, kendi iç işlerinin kesintisiz bir şekilde gelişmesini sağlayan merkezi bir otorite sağlandı.
Yahudiliğin merkezi olarak Babil
Kudüs'ün düşüşünden sonra Babil , bin yıldan fazla bir süredir Yahudiliğin odak noktası ve Yahudilerin kendilerini "topraksız bir halk" olarak tanımlayacakları yer haline geldi. 2,500 yıldan fazla bir süre önce, Yahudi Yahudiye tapınağının yıkılmasından sonra , Yahudiler başlangıçta Mezopotamya olarak da bilinen Dicle ve Fırat nehirleri arasındaki bölgeye getirildi. Yaklaşık beş yüzyıl sonra, Kudüs'teki İkinci Tapınağın yıkılmasından sonra, Yahudilerin çoğunun Babil'de sona erdiği geniş bir yayılma oldu. Babil Yahudileri ilk kez İbranice dışında bir dilde, örneğin Judeo-Aramice yazılmış , diasporadaki Yahudi dualarının yazılacağı birçok dilin habercisi olan Kaddish gibi dualar yazacaklardı. Yunanca, Arapça ve Türkçe olarak.
Bu nedenle Babil, sürgündeki Yahudi din ve kültürünün merkezi haline geldi. Amoraim'e kadar uzanan birçok saygın ve nüfuzlu Yahudi bilginin kökleri Babil Yahudiliği ve kültürüne dayanmaktadır .
Irak Yahudi topluluğu, ortak Yahudi kimliğini, kültürünü ve geleneklerini koruyan homojen bir grup oluşturdu. Irak'taki Yahudiler, eski Arapça lehçeleri olan Judeo-Arapça konuşmalarıyla kendilerini farklı kılıyorlardı ; giyinme biçimleri; Yahudi ritüellerinin gözlemlenmesi, örneğin Şabat ve bayramlar ; ve kaşrut .
Yahudilikteki en yüksek otorite olarak statüsü nedeniyle Rab olarak bilinen haham Abba Arika (MS 175-247), Yahudi sözlü geleneğine göre, diasporadaki tüm halkla birlikte, yıkımdan sonra Yahudiliği sürdüren kilit lider olarak kabul edilir. Kudüs'ün . Rab I. Yahuda Akademisinde Filistin'de okuduktan sonra Babil'deki evine döndü; Seleucidan takvimine göre 530 yılında ya da MS 219 yılında gelişinin, Yahudi halkı için yeni bir dönemin başlangıcı olduğu düşünülüyor ve Babil akademilerinin birkaç yüzyıl boyunca oynadığı baskın rolü ilk kez Yahudiye'yi geride bırakarak başlatıyor. ve Tevrat çalışmasının niteliğinde Celile . Bugüne kadar çoğu Yahudi, aynı dönemden Celile'ye kıyasla bu dönemde Babil alimlerinin çalışmalarının kalitesine güveniyor. Babil'deki Yahudi cemaati zaten öğrenilmişti, ancak Rab odaklandı ve çalışmalarını organize etti. Nehardea'daki mevcut bir Babil akademisini meslektaşı Samuel'e bırakan Rab , Sura'da kendisinin ve ailesinin zaten mülk sahibi olduğu ve bir Yahudi şehri olarak bilinen yeni bir akademi kurdu . Rab'ın hareketi, Babil'in birbiriyle rekabet eden, ancak birbirlerinin operasyonlarına asla müdahale edemeyecekleri kadar uzak olan iki çağdaş önde gelen akademiye sahip olduğu bir ortam yarattı. Rab ve Samuel'in pozisyon ve öğrenim bakımından akranları olduğu kabul edildiğinden, onların akademileri de aynı şekilde eşit rütbe ve etkiye sahip kabul ediliyordu. Jerusalemite ait akademiler arasında Onların ilişkisi ile karşılaştırıldığında edilebilir Hillel Ha-Zaken Meclisi ve Shammai Evi Rab Samuel birbirlerine çok daha sık Hillel ve Shammai evlerini mi daha kabul etti olsa. Böylelikle, her iki Babil haham okulu da diaspora Yahudiliği için yeni bir çağ açtı ve sınıflarında ortaya çıkan tartışmalar, Babil Talmud'unda biriktirilen bilimsel materyalin en eski katmanını ve tarzını oluşturdu . Nehardea'daki okul Pumbedita'ya (şimdi Felluce ) taşındıktan sonra bile, bu iki eşit derecedeki iki kolejin uzun yıllar bir arada yaşaması , Babylonia'da ilk kez bazı küçük kesintilerle kalıcı hale gelen ikili liderlik fenomenini üretmiştir. Fikstür ve bugün Yahudi inancının gelişiminde önemli bir faktör.
Bu yarı rekabet halindeki akademilerin temel çalışması , Babil Yahudi cemaatinin birbirini izleyen iki lideri Rav Ashi ve Ravina tarafından 520 yılı civarında tamamlanan Babil Talmud'unun (bu iki şehirdeki tartışmalar) derlemesiydi. Zaten Bizans İmparatorluğu'nun Yahudilerine dağıtıldı. Savoraim veya Rabbanan Savoraei'nin (Talmud sonrası hahamlar) editöryal çalışmaları , önümüzdeki 250 yıl boyunca bu metnin grameri üzerinde devam etti; metnin çoğu "mükemmel" biçimine MS 600-700 civarına kadar ulaşmadı . Mişna erken 3. yüzyılda tamamlanmış, ve Babil Gemara (en ve bu akademilerin etrafında tartışmalar), birlikte Talmud Bavli ( "Babil Talmud"). Babil Yahudileri İncil'in koruyucuları oldular. Yahudi kültürü, Sasani İmparatorluğu döneminde (331–638) Babil'de gelişti ve Haham Yahudiliğinin ve merkezi metinlerin yükselişini katalize etti. Yahudi bilginler , Yahudiliği manevi ve ahlaki bir harekete aktararak , 474'ten başlayarak Yahudiliğin manevi kodeksi olarak Babil Talmud'unu derlediler . Mişna hakkında merkezi bir yorum olan Talmud, diasporadaki Yahudiler için "taşınabilir bir vatan" olarak algılandı.
Babil Talmud'unun Rab ve Samuel tarafından kurulan akademilerde geliştirildiği üç yüzyılı, yoğun bir şekilde korunduğu, çalışıldığı, okullarda açıklandığı ve etkileri, disiplini ve çalışmaları ile beş yüz yıl izledi. tüm diaspora tarafından tanındı. Sura , Nehardea ve Pumbedita diaspora öğreniminin koltukları olarak kabul edildi; ve bu yetkililerin başkanları daha sonra Geonim olarak anıldı ve Yahudi dünyasındaki dini konularda en yüksek otoriteler olarak kabul edildi. Kararları her taraftan alındı ve diasporadaki Yahudi cemaat hayatının olduğu her yerde kabul edildi. Hatta İsrail topraklarından gelen öğrenmeye karşı bile başarılı bir şekilde rekabet ettiler. Haggadistin sözleriyle, "Tanrı bu iki akademiyi, sözün yerine getirilebilmesi, 'Tanrı'nın sözünün İsrail'in ağzından asla ayrılmaması ' için yarattı" (Isa. Lix. 21). Talmud'un kapanışını takip eden Yahudi tarihinin dönemleri , Sura ve Pumbedita'daki öğretmenlerin unvanlarına göre belirlenir; böylece Geonim ve Saboraim zamanına sahibiz. Saboraim, gayretli elleriyle Talmud'u ve 6. yüzyılın ilk üçte birinde ilk büyük Talmudik yorumları tamamlayan bilginlerdi. Diğerlerinin yanı sıra iki akademi ve yönettikleri Yahudi cemaati 11. yüzyılın ortalarına kadar sürdü, Pumbedita 1038'de baş hahamının öldürülmesinden sonra soldu ve Sura kısa süre sonra kayboldu. Yüzyıllar boyunca Yahudi düşüncesinin merkezi olarak Babil Yahudilerine verilen büyük bilimsel itibar sona erdi.
Irak Yahudi toplumu, 40.000 Yahudi, 28 sinagog ve on yeshivot veya Haham akademileriyle 12. yüzyılda zirveye ulaştı . Yahudiler ticarete, zanaatkar işçiliğine ve tıbba katıldı. Moğol egemenliği altında (1258-1335) Yahudi doktor Sa'ad Al-Dawla , Moğol İmparatorluğu'nun baş veziri olmasının yanı sıra, Moğolistan'ın Müsteşarlığı veya Bağdat'ın mali idaresinde müdür yardımcısı olarak görev yaptı.
Osmanlı yönetimi sırasında (1534–1917) Irak'ta Yahudi yaşamı gelişti. Yahudilere, Yahudi eğitiminde kendi işlerini idare etmelerine olanak tanıyan dinsel özgürlükler tanındı. Yahudilere ve Yahudi geleneklerine karşı hoşgörü ise yerel yöneticilere bağlıydı. Osmanlı hükümdarı Sultan IV. Murad , Bağdadi Yahudilerine değer verdiği için hükümetine 10.000 Yahudi subay atadı. Buna karşılık, Murad'ın valisi Dauod Paşa acımasızdı ve birçok Irak Yahudisinin göçünden sorumluydu. Dauod'un 1851'deki ölümünden sonra, Yahudilerin ticaret ve siyasete katılımı arttı, dini etkiler de değişti. Irak Yahudi cemaati , 1849'da Hakham Ezra Dangoor'un cemaati yönettiği Hakham Bashi'yi veya Baş Hahamlık'ı tanıttı . Baş haham aynı zamanda topluluğun başkanıydı ve meslekten olmayan bir konsey, dini bir mahkeme ve bir okul komitesi tarafından yardım ediliyordu.
Sasani dönemi
Pers halkı şimdi yeniden etkisini dünya tarihinde hissettirecekti. I. Ardashir , 226 kışında Arşakların yönetimini yıktı ve Sasanilerin şanlı hanedanını kurdu . Mitraizm ve Zerdüştlüğü takip eden ve Pehlevi lehçesini konuşan kuzey İranlı Partlı hükümdarlardan farklı olarak, Sasaniler milliyetçiliği yoğunlaştırdılar ve genellikle muhalif grupları ve heterodoks görüşleri bastıran devlet destekli bir Zerdüşt kilisesi kurdular. Sasaniler döneminde Babil, Asuristan eyaleti oldu ve ana şehri Ctesiphon , Sasani İmparatorluğu'nun başkenti oldu.
II. Shapur'un annesi Yahudiydi ve bu, Yahudi cemaatine görece bir din özgürlüğü ve birçok avantaj sağladı. Shapur aynı zamanda Talmud'da Raba adında bir Babil hahamının arkadaşıydı ve Raba'nın II. Shapur ile olan dostluğu, Pers İmparatorluğu'nda Yahudilere karşı çıkarılan baskıcı yasaların gevşemesini sağladı. Buna ek olarak, Raba bazen parlak ve hızlı zekası nedeniyle en iyi öğrencisi Abaye'den Shvur Malka terimiyle "Kral Shapur" anlamına geliyordu.
Hristiyanlar, Maniciler , Budistler ve Yahudiler ilk başta, özellikle Sasani başrahibi Kartir döneminde dezavantajlı görünüyorlardı ; ancak İsfahan gibi şehirlerde daha yoğun kitleler halinde yaşayan Yahudiler, daha izole Hıristiyanlara karşı patlak veren genel ayrımcılığa maruz kalmadılar.
İslami Arap dönemi
İlk yasal ifadesi İslam'a Yahudiler, doğru Hıristiyanlar ve Zerdüştler 630S arasında fetihlerinden sonra anket-vergisi ( "idi cizye '), gayrimenkul (' üzerine vergi kharaj ") tesis edildi. İlk halife , Ebu Bekir , ünlü savaşçı gönderdi Halid bin Al-Waleed Irak'a karşı; ve Ka'ab al-Aḥbar adlı bir Yahudi'nin generali başarı kehanetleri ile güçlendirdiği söylenir.
Yahudiler, hafif muameleyi bekleyebilecekleri Arapların ilerlemesini tercih etmiş olabilirler. Bu tür hizmetler , Theophanes ve Abraham Zacuto'nun anlattıklarına göre , Bostanai için , fethedilen Sasani II. Chosroes II'nin kızını bir karısı için ödüllendiren I. Ömer'in iyiliğini Bostanai için güvence altına almış olmalıydı . Örneğin "Seder ha-Dorot" gibi Yahudi kayıtları, daha önce bahsedilen kahraman Mar Zutra II'nin anlatımıyla birçok ortak özelliği olan bir Bostanai efsanesi içerir . Her halükarda, anlatı, bir sonraki exilarch hanedanının kurucusu olan Bostanai'nin, muzaffer Arap generalinden mühür yüzüğü takma hakkı gibi bazı yüksek ayrıcalıklar alan, aksi takdirde sınırlı bir ayrıcalık alan önemli bir adam olduğunu ortaya koymaktadır. Müslümanlara.
Omar ve Othman'ı , Babil Yahudilerinin rakibi Muaviye'ye karşı taraf olduğu Ali (656) izledi . Güney Arabistan'dan bir Yahudi vaiz olan ve İslam'ı benimsemiş olan Abdallah ibn Saba , yeni dinini desteklemek için öne çıkarak , Muhammed'in görünüşünü Yahudi anlamda açıkladı . Ali Irak'ta başkenti olan Kufe'yi yaptı ve Arap Yarımadası'ndan kovulan Yahudiler oraya gitti (yaklaşık 641). Irak nüfusunun daha büyük bir kısmı Arap kökenli olmasına rağmen, belki de bu göçmenler sayesinde Arap dili Babil Yahudileri arasında bu kadar hızlı bir zemin kazandı. 90.000 Yahudinin yaşadığı söylenen Firuz Shabur'lu Ali'nin yakalanmasından Yahudi kronikler bahsediyor. Sura Akademisi şefi Mar Isaac halifeye saygılarını sundu ve ondan ayrıcalıklar aldı.
Mahkemenin yakınlığı, tüm halifeliğe kıyasla Babil Yahudilerine merkezi bir konum kazandırdı ; Böylece Babil , Yahudi yaşamının odak noktası olmaya devam etti. Heyecan verici ve Galatasaray'ın zamanla onurlandırılmış kurumları - akademilerin başkanları büyük bir etkiye sahip oldular - tüm Yahudi diasporası tarafından gönüllü olarak tanınan bir tür daha yüksek otorite oluşturdu. Ama ne yazık ki coşku ve geonim çok geçmeden birbirlerine rakip olmaya başladılar. Coşkuyla yakın müttefik olan belirli bir Mar Yanḳa, Pumbedita'nın hahamlarına o kadar acı bir şekilde zulmetti ki, birçoğu zulmünün ölümüne kadar (yaklaşık 730) dönmemek üzere Sura'ya kaçmak zorunda kaldı. "Heyecan, Arap döneminde satılıyordu" (İbn Davud); ve yüzyıllar sonra Sherira, Bostanai'nin soyundan gelmediğini söylüyor. Arap efsanesinde resh galuta (rasul-galut) çok önemli bir şahsiyet olarak kaldı; içlerinden biri ruhları görebiliyordu; bir başkasının son Emevi halifesi Merwan ibn Muhammed (745-750) döneminde öldürüldüğü söyleniyor.
Emevi halifesi Ömer II . (717–720), Yahudilere zulmetti. Valilerine emir verdi: "Kiliseyi, sinagogu veya ateş tapınağını yıkmayın; yenisinin inşa edilmesine izin vermeyin". Isaac Iskawi II (yaklaşık 800) Harun al-Rashid'den (786-809) bir makam mührü taşıma hakkının teyidini aldı. Kudretli Harun'un mahkemesinde, bir Yahudi olan İshak'ın da katıldığı imparator Charlemagne'den bir büyükelçilik göründü. Charles'ın (muhtemelen Kel Charles ) "Babil kralı" ndan kendisine kraliyet soyundan bir adam göndermesini istediği söylenir; ve yanıt olarak halif, Kabalist Machir'i ona gönderdi; bu, Babil Yahudileri ile Avrupa toplulukları arasında iletişimi kurmanın ilk adımıydı. Yahudilerin kıyafetlerine sarı rozet takmalarını zorunlu kılan kanunun Harun kaynaklı olduğu söylense de, İslam hukuku Yahudiler aleyhine katı bir şekilde uygulansa da, Arap kültürünün zamanında geçirdiği muhteşem gelişme mutlaka Harun'dan kaynaklanmalıdır. Yahudilere de fayda sağladı; Böylelikle Harun ve onun halefleri, özellikle El-Memun (813-833) döneminde Babil Yahudileri arasında bilimsel bir eğilim kendini fark ettirmeye başladı.
Araplar gibi, Yahudiler de gayretli bilgi destekçileriydi ve Yunan ve Latince yazarları, özellikle Bağdat'taki Bilgelik Evi'nde çevirerek, esasen onların korunmasına katkıda bulundular. Genellikle Mutezililerin yanında yer alan ve insan iradesinin (" çadr ") özgürlüğünü koruyan din-felsefi çalışmaları (" kelam ") aldılar . Bu arada hükümet, Yahudileri tamamen küçük düşürmek için elinden geleni yaptı. Bütün inanmayanlar - Magi, Yahudiler ve Hıristiyanlar - El-Mutawakkil tarafından bir rozet takmak zorunda bırakıldı; ibadethanelerine el konuldu ve camiye çevrildi; devlet dairelerinden dışlandılar ve halifeye evlerinin değerinin onda biri oranında bir vergi ödemeye mecbur bırakıldılar. Halife Al-Mu'tadhel (892–902) Yahudileri "devlet memuru" olarak sıraladı.
7. yüzyılda, yeni Müslüman yöneticiler , Babil Yahudilerinin kırsal bölgelerden Bağdat gibi şehirlere kitlesel göçüne yol açan haraj toprak vergisini uygulamaya koydular . Bu da daha fazla zenginlik ve uluslararası etkinin yanı sıra , şimdi ilk kez Batı felsefesiyle derinlemesine ilgilenen Saadiah Gaon gibi Yahudi düşünürlerin daha kozmopolit bir bakış açısına yol açtı . Ne zaman Abbasiler ve şehir Bağdat'ta 10. yüzyılda azaldı, birçok Babil Yahudileri göç Akdeniz Musevi dünyada Babil Yahudi gümrük yayılmasına katkıda bölge.
Moğol dönemi
Halifelik, Moğol İmparatorluğu'nun yükselen gücü karşısında hızla sona erdi . Bar Hebræus'un belirttiği gibi , bu Moğol kabileleri putperestler, Yahudiler ve Hıristiyanlar arasında hiçbir ayrım bilmiyordu; ve Büyük Hanları Kubilay Han , Marco Polo'nun bildirdiğine göre, kendisini ordusunda görev yapan Yahudilere gösterdi .
Halifeliğin yıkıcısı (1258) ve Filistin fatihi (1260) Hulagu (bir Budist) Müslümanlara, Yahudilere ve Hıristiyanlara karşı hoşgörülü davrandı; ancak o korkunç savaş günlerinde Yahudilerin başkalarıyla birlikte çok acı çekmiş olması gerektiğine şüphe yok. Moğol hükümdarlarının yönetimi altında, tüm dinlerin rahipleri anket vergisinden muaf tutuldu. Hülagu'nun ikinci oğlu Ahmed İslam'ı seçti, ama onun halefi Argun (1284-1291), Müslümanlardan nefret ve Yahudiler ve Hıristiyanlar için dost; Baş danışmanı, Bağdat'ın bir doktoru olan Yahudi Sa'ad al-Dawla idi .
Sahte bir şafak olduğunu kanıtladı. Sa'ad al-Dawla'nın gücü Müslüman nüfus için o kadar can sıkıcıydı ki, kilise görevlisi Bar Hebraeus , "Müslümanlar onur yerine bir Yahudiye sahip olmaya indirgenmişlerdi" diye yazmıştı. Bu, hiçbir Müslümanın resmi bürokrasi tarafından istihdam edilmemesini emreden Sa'd al-Dawla tarafından daha da kötüleştirildi. Aynı zamanda korkunç bir vergi tahsilatı olarak biliniyordu ve Arghun'un peygamberi olması gereken yeni bir din yaratmayı planladığına dair söylentiler dolaştı. Sa'd al-Dawla, Arghun'un ölümünden iki gün önce öldürüldü, ardından mahkemede düşmanları tarafından hastalığa yakalandı.
Büyük hanın ölümünden ve Yahudi favorisinin öldürülmesinden sonra Müslümanlar Yahudilerin üzerine düştü ve Bağdat aralarında düzenli bir savaşa tanık oldu. Gaykhatu'da ayrıca Reshid al-Dawla adında bir Yahudi maliye bakanı vardı . Gazan Han da Müslüman oldu ve Yahudileri ikinci sınıf vatandaş yaptı. Irak'ı da yöneten Mısır sultanı Naṣr, 1330'da aynı yasayı yeniden yürürlüğe soktu ve yeni sınırlamalarla eyleme geçirdi. Bu dönemde Yahudilere yönelik saldırılar büyük ölçüde arttı. Müslüman tarihçi Abbas al-'Azzawi'nin kaydettiği gibi, durum Yahudi cemaati için vahim bir hal aldı:
“Eyalette yüksek bir konuma geldikten sonra Yahudilerin başına gelen bu olaylar, seslerini alçaltmalarına neden oldu. [O zamandan beri] onlardan kayda değer bir şey duymadık çünkü hükümete ve siyasete katılmaları engellendi. İhmal edildiler ve sesleri ancak uzun bir süre sonra [tekrar] duyuldu. "
Önemi azalmış, savaşlar ve istilalarla harap olmuş Bağdat, Arap dünyasının ticari ve siyasi merkezi olarak gölgede kaldı. Siyasi hayatın dışında kalan Yahudi cemaati de azaldı ve şehirdeki Exhilarch ve Hahamların statüsü azaldı. Orta Doğu'nun başka yerlerinde, artık sorunlu bir sınırın ötesinde sükunet arayışıyla çok sayıda Yahudi oradan ayrılmaya başladı.
Moğol öfkesi, 1393'te Timur , inatçı direnişin ardından Bağdat, Vasit , Hilla , Basra ve Tikrit'i ele geçirdiğinde , Yahudilerin yaşadığı yerleri bir kez daha mahvetti . Bağdat'a kaçan birçok Yahudi katledildi. Diğerleri şehirden Kürdistan ve Suriye'ye kaçtı. Musul, Basra ve Husun Kifa'da öldürülen 10.000 Yahudiden bahseden bir raporla çoğu o kadar şanslı değildi.
Timur'un fetihlerinden sonra Bağdat'ın kalıntıları 1437'de Müslüman tarihçi Al-Makrizi tarafından şöyle anlatılmıştı : “Bağdat harap durumda. Camisi yok, mümin cemaati yok, ezan yok, çarşı yok. Hurma ağaçlarının çoğu solmuş. Sulama kanallarının çoğu tıkalı. Şehir denemez. "
Timur'un ölümünden sonra bölge , herhangi bir hükümet kuramayan yağmacı Türkmen aşiretlerinin eline geçti . Fetihle harap olan Irak , kanunsuzluğa düştü ve yaşanmaz hale geldi. Yollar tehlikeli hale geldi ve sulama sistemleri çöktü ve delta bölgesindeki değerli tarım arazilerinin suyun altına düştüğünü gördü. Açgözlü Bedevi boşluğu doldurarak kervan ticaretini neredeyse imkansız hale getirdi. Her türlü yetkisi reddedilen ve Ortadoğu ve Uzak Doğu ile tarihi ticari bağlarından kopan antik Bağdat kenti küçük bir kasaba haline gelmişti.
Moğol saldırısının ve bunu izleyen sosyal çöküşün kümülatif etkisi, Bağdat'ta önceden var olan Yahudi cemaatinin ya ölmesi ya da kaçmasıydı. Yahudi hayatı karanlık bir çağa girdi. Tarihçi Zvi Yehuda'ya göre, 15. yüzyılda Bağdat'ta veya çevresinde, Basra'da, Hilla'da, Kifil'de, 'Ana'da, Kürdistan'da, İran ve Basra Körfezi'nde bile Yahudiler hakkında hiçbir rapor görmüyor. Irak'ın örgütlü Yahudi cemaati, bu dönemde dört kuşaktan fazla bir süredir ortadan kaybolmuş görünüyor. Bu, Irak Yahudiliğinin mevcut gelenekleri ile Babil'in Talmudik veya Geonik zaman gelenekleri arasındaki süreksizliğin arkasındadır . Kuzey Afrika ve Doğu Akdeniz'de olduğu gibi, çoğu Yahudi Iraklının İspanya'dan gelen göçmenler yerine Orta Doğu kökenli yerli kökenleri olduğu bir gerçektir.
Osmanlı yönetimi
Muhtelif talih değişikliklerinin ardından , 1534 yılında Kanuni Sultan Süleyman'ın Tebriz ve Bağdat'ı Perslerden almasıyla Mezopotamya ve Irak, Osmanlı Türklerinin eline geçerek Yahudilerin hayatında bir iyileşme sağladı. Osmanlı-Safevi Savaşı (1623-39) sırasında 1623'te İran'ın yeniden fethi çok daha kötü bir duruma yol açtı, dolayısıyla 1638'de Irak'ın Türkler tarafından yeniden fethi büyük bir Yahudi nüfusu olan bir orduyu içeriyordu. Bazı kaynaklar ordunun% 10'unu oluşturduklarını söylüyor. Yeniden fetih gününe bile bir tatil, "Yom Nes" (mucize günü) verildi.
Irak'ta Osmanlı İmparatorluğu'nun himayesi altındaki bu Memluk yönetimi dönemi, Irak'ın gelecekteki topraklarının çoğunu ilk kez tek bir birimde birleştirdi. Savaşan bir sınır olmaktan çıktığı için, özellikle Hindistan'a giden okyanus yollarında artan Avrupalı varlığı nedeniyle ticaret fırsatları arttı. Ticaret ve güvenlikteki bu yükselişin ardından, Bağdat ve Basra'da Yahudi cemaatleri yeniden kurulmaya başladı.
Bu, yeni bir topluluğun kurulması kadar bir topluluğun canlanması değildi. Tarihçi Zvi Yehuda'ya göre, Babil Yahudi Miras Merkezi'nde saklanan on binlerce Iraklı Yahudi aile ağacının analizi, Bağdatlı Yahudilerin ailelerinin 17. yüzyılın sonundan önce soylarını izleyen aile ağaçlarına sahip olmadıklarını gösteriyor. Küçük Mezopotamya topluluklarından ve Orta Doğu'dan gelen göçmenlerdi. Yehuda, Bağdat, Basra ve diğer şehirlerde kendini yeniden kuran Yahudi cemaatini "yeni Babil diasporası" olarak adlandırıyor.
Onsekizinci yüzyıl
1743'te , tüm hahamlar da dahil olmak üzere Bağdat Yahudilerinin çoğunun öldüğü bir veba vardı . Geriye kalan Bağdat toplumu, Halep halkından kendilerine yeni bir Hahambaşı göndermelerini istedi ve bu da Haham Sadka Bekhor Hüseyin'in atanmasına yol açtı. Kültürel olarak, Halep Hahambaşı Shmuel Laniyado'nun Bağdat için himayesini seçmesi belirleyici bir an olacaktı. Halep'ten elli Sefarad ailesinin kendisine eşlik ettiği söyleniyor. Birçoğu Bağdat ve Basra'daki Beth Din'de oturacak olan Hahamlardı.
Bu, Irak Yahudiliğinin genel Sefarad gözlem tarzına asimilasyonuna yol açtı . Yahudi kültürü, Solomon Ma'tuk olarak bir gökbilimci, kütüphane ve piyyutim olarak yaptığı çalışmalarla tanınan cemaat liderleriyle yeniden canlandı . Bu, Bağdat'ın önde gelen Yahudi ailelerini ve bununla birlikte Yahudi uygulamalarını Sefarad yazıcıları ve daha sonra Halep, Livorno ve Selanik'te kurulan matbaalar ağına getirdi . Solomon Ma'tuk'un kütüphanesinin içeriğinin günümüze ulaşan kayıtları, Sefarad yazıcılarından ve hatta bazıları orijinal olarak İspanya'dan satın alınmış çok sayıda kitabı göstermektedir.
Bu süreci daha da ileriye taşıyan, Haham Sadka Bekhor Hüseyin'in halakhik bir otorite olarak kabul edilmesinin yüksek itibarı oldu. Bu, onun İran Yahudileri, Kürdistan ve Hindistan'da kurulmakta olan yeni Bağdadi ticaret karakolları tarafından halakhik bir otorite olarak kabul edildiğini gördü. Sefarad Hahamları ve onların hükümleri ve uygulamaları daha çok saygı görüyordu. Tarihçi Zvi Yehuda, dönemin Babil Yahudi toplulukları ile Irak ve İran toplumları arasındaki ilişkide çarkların döndüğünü söyledi: “18. yüzyıldan önce Bağdadi Topluluğu bu toplulukların desteğine ihtiyaç duyuyordu; şimdi Bağdadi Cemaati onları etkiledi. "
18. yüzyıl, Halep'teki Yahudi cemaatinin, Bağdat ve Basra'daki Yahudi cemaatleri üzerinde sadece kültürel değil, ekonomik olarak da önemli bir etkiye sahip olduğunu gördü. Kendilerini Irak'ta kuran Suriyeli Yahudi aileler, genellikle daha önce Halepli İspanyol Sefarad ailelerdi. Bunlar, Belilios ailesi gibi, Halep'in zayıflama ihtimalinden bıkmış olan ve Bağdat ve Basra'nın Hindistan'la artan ticaretine ilgi duyan tipik olarak birinci sınıf ailelerdi . Bu süreç, 18. yüzyılda Bağdat, Basra ve Halep'in önde gelen Yahudi ailelerinin evlilikler, dini hayat, ortaklık ve ticaret yoluyla yoğun bir şekilde birbirine bağlanacak şekilde büyüdüğünü gördü.
Bu kültürel asimilasyon süreci, Bağdat Yahudilerinin Halep Yahudilerine daha çok benzediğini gördükçe, Suriye, Kürdistan ve İran'daki ekonomik düşüş daha da kötüleşti. 18. yüzyılda, gittikçe artan sayıda Yahudi oradan Bağdat'a, Basra'ya veya Uzak Doğu'da Bağdadi önderliğindeki karakolların kurulmasına tanık oldu. Hâlâ küçük ve yeniden ortaya çıkan Bağdat Yahudi cemaati, İstanbul, Halep, Şam, Ana ve Basra'dan Bağdat'a yerleşen Yahudi ailelerle bir göç yeri haline geldi. Bu şehirler arasında işleyen eski kervan yolunun düşüşü, bunun en önemli etkenlerinden biri oldu. Filistin topluluklarından, Kürdistan köylerinden de göçler oldu ve Almanya'dan bir avuç Yahudi'nin Bağdat'a yerleştiği söyleniyor.
On dokuzuncu yüzyıl
19. yüzyılın başlarında Bağdat, Orta Doğu'da önde gelen bir Yahudi merkezi olarak yeniden kurulmuştu. Şehirde 6.000'den fazla Yahudi, iki sinagog ve güçlü cemaat kurumları vardı. Ancak bu altın çağ değildi. Zamanla, bölge üzerindeki merkezi Türk kontrolü kötüleşti ve Yahudilerin durumu kötüleşti, ancak nüfus çok hızlı büyümeye devam etti. Bu kötüleşmenin bir örneği, 1814'te başlayan ve 1831'e kadar süren Davud Paşa zulmüdür . Solomon Ma'tuk gibi Yahudi cemaatinin birçok lideri kaçmak zorunda kaldı. Topluluğun önde gelen liderlerinden biri olan David Sassoon , önce Busher'a , sonra da Hindistan'a kaçmak zorunda kaldı .
19. yüzyılın başlarında, Bağdat ile Hindistan arasındaki ticaretin tamamen Yahudi cemaatinin elinde olduğu söyleniyordu. Orta Doğu'dan Yahudi tüccarlar antik çağlardan beri Hint Okyanusu'nu geçiyor olsalar da, Osmanlı İmparatorluğu'ndaki kötüleşen durum ve İngiliz Hindistan'daki ticari fırsatların artması, Irak'tan birçok Yahudinin Hindistan'da, önce Surat'ta , sonra özellikle de kalıcı olarak yerleştiğini gördü. içinde Kalküta ve Bombay .
Bu olarak bilinen Asya'da öncelikle Iraklı Yahudi diasporasının başlangıcı oldu Bağdadi Yahudiler hangi, David Sassoon ve Bağdat'ta diğer önde gelen Musevi ailelerin çoğunun zulmünden kaçan Davud Paşa . Bunlar Yahudi-Arap çoğunlukla Irak Yahudi gümrük aşağıdaki konuşan topluluklar arasındaki sözde afyon güzergahı boyunca kurulacağını Hindistan ve Çin'de de dahil olmak üzere, Singapur , Hong Kong ve Şanghay . Bunların tümü, Sassoonlar, Ezralar, Eliaslar, Gubbaylar ve Yahuda gibi önde gelen Iraklı Yahudi aileler tarafından yönetiliyordu. Bu aileler Irak'ta dini hayatın ve hayır işlerinin aktif sponsorlarıydı.
1845 ile 1859 yılları arasında Asya'nın en uzaktaki Sefarad ve Mizrahi Yahudi topluluklarını bile ziyaret etmek için kapsamlı yolculuklar yapan Moldova'dan Aşkenazi Yahudi gezgin ve bilgin İsrail Joseph Benjamin, Bağdat hakkında “doğunun başka hiçbir yerinde ben yokum İsrailli kardeşlerimi son derece mutlu koşullarda buldum. " Bağdat ve Basra topluluklarının Aşkenazlı gezginlerin dikkat çektiği ayırt edici bir özelliği, aşırı genç evlilik yaşıydı: kızlardan erkeklere genellikle on sekiz ila yirmi yaş arası. Bir diğeri, Müslüman komşuları gibi toplum içinde yüzlerini göstermeleri beklenmeyen Yahudi kadınların giydiği geleneksel yüz peçeleri ve uzun dökümlü giysilerdi.
19. yüzyılda, Bağdat kendi başına güçlü bir Yahudi ve ekonomik merkez olarak ortaya çıktıkça, önceki yüzyılın Halep'teki Yahudi ailelerinin etkisi azaldı. Yahudi nüfusu o kadar hızlı arttı ki, 1884'te Bağdat'ta 30.000 Yahudi vardı ve 1900'de 50.000 Yahudi vardı, bu da şehrin toplam nüfusunun dörtte birinden fazlasını oluşturuyordu. Kürdistan'dan Bağdat'a geniş çaplı Yahudi göçü bu dönem boyunca devam etti. 19. yüzyılın ortalarına gelindiğinde, Bağdat'ın dini altyapısı, aynı anda altmış haham yetiştiren büyük bir yeşivayı içerecek şekilde büyüdü. Ben Ish Chai (1834–1909) veya Haham Abdallah Somekh (1813-1889) olarak bilinen Joseph Hayyim ben Eliahu Mazal-Tov gibi büyük hahamları yetiştiren Bağdat'ta dini ilim gelişti .
Modern Irak
Irak devleti
Erken Emek Siyonizmi çoğunlukla Avrupa Yahudileri üzerinde yoğunlaştı ve Irak Yahudilerini tarıma ilgi duymadıkları için atladı. Sonuç şuydu: "II. Dünya Savaşı'na kadar, Siyonizm çok az ilerleme kaydetti çünkü çok az Iraklı Yahudi, Filistin'deki sosyalist el emeği idealiyle ilgileniyordu."
1920'de başlayan İngiliz Mandası sırasında ve 1932'deki bağımsızlıktan sonraki ilk günlerde, iyi eğitimli Yahudiler sivil yaşamda önemli bir rol oynadılar. Irak'ın ilk maliye bakanı Sir Sassoon Eskell bir Yahudiydi ve Yahudiler yargı ve posta sistemlerinin geliştirilmesinde önemliydi. Bağdat Ticaret Odası kayıtları, 1947'de 19 üyesinden 10'unun Yahudi olduğunu ve 1930'larda Bağdat'ın yeni ortaya çıkan radyosu için kurulan ilk müzik grubunun ağırlıklı olarak Yahudilerden oluştuğunu gösteriyor. Yahudiler Irak parlamentosunda temsil ediliyordu ve birçok Yahudi bürokraside önemli pozisyonlarda bulunuyordu.
1920'lerde Irak'ta organize Siyonist faaliyet başladı. Yahudi nüfusu, o zamanlar Irak Yahudileri için bir çözüm olarak olmasa da, genel olarak harekete sempati duyuyordu. Bağdat'taki Siyonist örgüte başlangıçta İngilizler tarafından Mart 1921'de bir izin verildi, ancak ertesi yıl Kral Faysal I hükümeti altında bunu yenileyemedi. Bununla birlikte, faaliyetleri 1929'a kadar hoş görüldü. O yıl, Filistin'de Siyonist karşıtı gösteriler sırasında yaşanan çatışmalar ve kan dökülmesinin ardından , Siyonist faaliyetler yasaklandı ve İbranice ve Yahudi tarihini öğreten Filistinli öğretmenler ayrılmak zorunda kaldı.
1930'larda Irak'taki Yahudilerin durumu kötüleşti. Önceleri, artan Iraklı Arap milliyetçi duyguları, Araplar olarak Iraklı Yahudileri içeriyordu, ancak bu görüşler Filistin Mandası'nda devam eden çatışmalar ve Nazi propagandasının getirilmesiyle değişti . Irak'a olan bağlılıklarının protestolarına rağmen, Irak Yahudileri giderek artan bir şekilde ayrımcılığa ve Yahudi karşıtı eylemlere maruz kalıyorlardı. Eylül 1934'te, Arshad al-Umari'nin yeni ekonomi ve iletişim bakanı olarak atanmasının ardından , onlarca Yahudi bu bakanlıktaki görevlerinden alındı; ve daha sonra, devlet memurluğuna atanabilecek veya ortaokullara ve kolejlere kabul edilebilecek resmi olmayan Yahudi kotaları vardı. Siyonist faaliyet 1929'dan sonra bile gizlice devam etti, ancak 1935'te son iki Filistinli Yahudi öğretmen sınır dışı edildi ve Siyonist örgütün başkanı yargılandı ve sonunda ülkeyi terk etmesi istendi.
Çökmesinin ardından Raşid Ali 'yanlısı ler Eksen darbe , kendilerini kırklı ( 'şiddet dispossession') pogrom Haziran 1 ve 2, 1941, patlak Bağdat , (bazı kaynaklar daha yüksek sayıda koyun) yaklaşık 200 Yahudi öldürüldü hangi ve 2.000'e kadar yaralı - mülke verilen zararın 3 milyon dolar olduğu tahmin ediliyor (2021'de 52 milyon ABD doları). Aynı zamanda birçok şehirde de yağma oldu. Daha sonra, Filistin'den Siyonist temsilciler, Iraklı Yahudilere öz savunma öğretmek için gönderildi ve öğrenmeye can attılar. Monarşist hükümet, Rashid Ali taraftarlarını bastırmak için hızla harekete geçti. Sonuç olarak birçok Iraklı sürgüne gönderildi ve yüzlercesi hapse atıldı, birçoğu yeni kurulan İngiliz yanlısı Irak hükümetinin şiddeti nedeniyle ölüm cezasına çarptırıldı.
Önce Filistin Birleşmiş Milletler Bölme Planı oyu, Irak başbakanı Nuri Said Paşa Birleşmiş Milletler çözüm, "tatmin edici" değilse "ağır tedbirler Arap ülkelerindeki bütün Yahudilere karşı [? Ediyorum] alınması gerektiğini" İngiliz diplomatlar söyledi. Irak Dışişleri Bakanı Fadel Jamall 28 Kasım 1947 Cuma günü Flushing Meadow, New York'taki Genel Kurul Salonu'nda yaptığı konuşmada şu açıklamayı yaptı:
Halkın çoğunluğunun iradesine karşı uygulanan bölünme Ortadoğu'da barış ve uyumu tehlikeye atacaktır. Sadece Filistin Araplarının ayaklanması beklenmekle kalmaz, Arap dünyasındaki kitleler de dizginlenemez. Arap dünyasındaki Arap-Yahudi ilişkileri büyük ölçüde kötüleşecek. Filistin dışındaki Arap dünyasında Filistin'dekinden daha fazla Yahudi var. Yalnızca Irak'ta, siyasi ve ekonomik hakların tüm avantajlarını Müslümanlar ve Hıristiyanlarla paylaşan yaklaşık yüz elli bin Yahudi var. Müslümanlar, Hıristiyanlar ve Yahudiler arasında uyum hakimdir. Ancak Filistinli Araplara uygulanan herhangi bir adaletsizlik, Irak'taki Yahudiler ve Yahudi olmayanlar arasındaki uyumu bozacaktır; dinler arası önyargı ve nefreti besleyecektir.
|Bir kısmı bir dizi üzerinde|
|Arap ve Müslüman ülkelerden Yahudi göçü|
|Arka fon|
|Arap dünyasında antisemitizm|
|Ülkeye göre göç|
|Anma|
|İlgili konular|
Kasım 1947'deki Bölünme oylamasına giden aylarda Iraklı Yahudilere yönelik şiddet arttı. Mayıs 1947'de Bağdat'taki bir Yahudi, Arap çocuklarına zehirli şeker vermekle suçlandıktan sonra öfkeli bir kalabalık tarafından linç edildi. İsyancılar Felluce'nin Yahudi Mahallesi'ndeki evleri aradılar ve oradaki Yahudi nüfus Bağdat'a kaçtı. Filistin Arap davası için büyük miktarda Yahudi "bağışları" düzenli olarak gasp ediliyordu ve "bağışçıların" isimleri daha fazlasını teşvik etmek için radyoda okunuyordu. Buna rağmen Iraklı Yahudiler hala kendilerini sadık Iraklılar olarak görmeye devam ettiler ve zorluğun geçeceğine inanıyorlardı. Yahudi Ajansı Irak 'ın elçisi 'Hayır dikkat patlak üzere olan bir volkanın eşiğinde bütün Yahudileri yerleştirmek çevrelerindeki düşmanlık korkunç tezahürleri, [Yahudi tarafından] ödenir.' Bildirmiştir
İsrail'in bağımsızlık yılı olan 1948'de Irak'ta yaklaşık 150.000 Yahudi vardı. Yahudilere yönelik zulüm o yıl büyük ölçüde arttı:
- Temmuz 1948'de hükümet, en az yedi yıl hapis cezası ile Siyonizmi ölüm cezasına çarptıran bir yasa çıkardı. Herhangi bir Yahudi, neredeyse hiçbir temyiz yolu olmaksızın, yalnızca iki Müslüman tanığın yeminli ifadesine dayanılarak Siyonizm suçundan mahkum edilebilirdi.
- 28 Ağustos 1948'de Yahudilerin bankacılık veya döviz işlemleri yapması yasaklandı.
- Eylül 1948'de Yahudiler, "sabotaj ve vatana ihanet" şüphesiyle demiryolları, postane, telgraf ve Maliye Bakanlığı'ndan ihraç edildi.
- 8 Ekim 1948'de Yahudi tüccarlara ihracat ve ithalat lisansları verilmesi yasaklandı.
- 19 Ekim 1948'de, tüm Yahudi yetkililerin ve işçilerin tüm devlet dairelerinden ihraç edilmesi emredildi.
- Ekim ayında, Mısır gazetesi El-Ahram tutuklamalar, yargılamalar ve mülklere el konulması sonucunda Irak hazinesinin yaklaşık 20 milyon dinar veya 80 milyon ABD doları eşdeğeri topladığını tahmin etti.
- 2 Aralık 1948'de Irak hükümeti, Irak'ta faaliyet gösteren petrol şirketlerine hiçbir Yahudi çalışanın kabul edilmemesini önerdi.
"Çok az istisna dışında, yalnızca Yahudiler saat takıyordu. Pahalı görünen birini görünce, bir polis saat sahibine yaklaştı. Adamın Yahudi olduğundan emin olduktan sonra saatini kurtardı ve onu gözaltına aldı. Yargıca, saatin küçük bir telsiz içerdiğini söyledi; Yahudiyi yakaladığını, Filistin'deki Siyonistlere askeri sırlar gönderdiğini iddia etti. "Kanıtı" incelemeden veya soru sormadan yargıç cezasını açıkladı. "Hain" hapse girdi, nöbetçi polise ödül olarak. "
İsrail Bağımsızlık Bildirgesi'nin ardından Irak'ın 1948 Arap-İsrail Savaşı'na katılmasının ardından Irak, sıkıyönetim altına alındı. Varlıklı Yahudileri sindirmek için askeri mahkemeler kullanıldı, Yahudiler tekrar devlet hizmetinden çıkarıldı, üniversite pozisyonlarına kotalar kondu ve Yahudi işletmeleri boykot edildi. Kentsel alanlardaki taramalarda Iraklı yetkililer, İsrail'e gönderdikleri varsayılan gizli paraları bulmak için binlerce Yahudi evini aradılar. Bu aramalarda duvarlar sık sık yıkıldı. Yüzlerce Yahudi, Siyonist faaliyet şüphesiyle tutuklandı, işkence edilerek itiraf edildi ve ağır para cezalarına ve uzun hapis cezalarına maruz bırakıldı. Bir vakada, bir Yahudi adama, şifreli bir Siyonist mesaj olduğu varsayılan bir İncil İbranice yazıt taşıdığı için beş yıl ağır çalışma cezasına çarptırıldı.
Yahudi toplumu için en büyük şok , ülkedeki en zengin tek Yahudi olan Yahudi otomobil ithalatçısı olan işadamı Shafiq Ades'in tutuklanıp idam edilmesiyle geldi . Siyonizme ilgi göstermeyen Ades, İsrail'e askeri teçhizat göndermek suçundan tutuklandı ve bir askeri mahkeme tarafından mahkum edildi. 20 milyon dolar para cezasına çarptırıldı ve ölüm cezasına çarptırıldı. Tüm mülkü tasfiye edildi ve Eylül 1948'de Basra'da alenen asıldı. Yahudi cemaatinin genel düşüncesi, eğer Ades kadar güçlü ve iyi bağlantıları olan asimile edilmiş ve Siyonist olmayan bir Yahudi ortadan kaldırılabilseydi, diğer Yahudiler hiçbir şekilde korunamayacaktı. uzun. Buna ek olarak, çoğu Arap Birliği ülkesi gibi, Irak da Yahudilerin İsrail'e gidebilecekleri ve bu devleti güçlendirebilecekleri gerekçesiyle Yahudilerinin yasal göçünü yasakladı. Aynı zamanda, İsrail karşıtı duyguların körüklediği Yahudilere yönelik artan hükümet baskısı ve antisemitizmin kamuya açık ifadeleri bir korku ve belirsizlik atmosferi yarattı.
Irak Yahudi toplumu zulüm sonucu yavaş yavaş yoksullaştı. Yahudi işadamlarının boykotları ve tutuklanmaları karşısında Yahudi işyerleri kapatılmak zorunda kaldı. Yahudilerin kamu hizmetinde çalışmaları yasaklandıktan sonra, vasıflı ve eskiden iyi maaşlı Yahudi kamu hizmeti çalışanları yoksulluğa sürüklendi ve serserilikten tutuklanmaktan kaçınmak için sokakta seyyar satıcı olmaya zorlandı. Yahudi ev değerleri% 80 düştü.
19 Şubat 1949'da Nuri el-Said , Yahudilerin son aylarda Irak'ta kurbanları oldukları kötü muameleyi kabul etti. İsrail kendi kendine davranmazsa, Iraklı Yahudilerle ilgili olayların yaşanabileceği konusunda uyardı.
Ezra ve Nehemya Operasyonu
Iraklı Yahudilerin baskıya katlanması ve yoksulluğa sürüklenmesiyle birlikte, Iraklı Siyonist yeraltı, Kasım 1948'den itibaren Yahudileri Irak'tan İsrail'e kaçırmaya başladı. Yahudiler, İran'a kaçırıldı ve oradan da İsrail'e gitti. 1949'a gelindiğinde, Irak Siyonist yeraltı sağlam bir şekilde yerleşti (birçok tutuklamaya rağmen) ve Iraklı Yahudileri ayda 1.000 oranında yasadışı bir şekilde ülke dışına kaçırıyorlardı. Kaçan Yahudiler yanlarında para ve bazı mallar aldılar ve bu sermaye kaçışı Irak ekonomisine zarar verdi. Ülkeden varlık akışını durdurmak umuduyla, Mart 1950'de Irak, Yahudilerin Irak vatandaşlığından vazgeçmeleri koşuluyla göç etmelerine izin veren bir yıllık bir yasa çıkardı. Ian Black'e göre, "ekonomik kaygılar, en önemlisi, ayrılan Yahudilerin neredeyse tüm mallarının devlet hazinesine geri dönmesi" ve ayrıca "Yahudilerin huzursuz ve potansiyel olarak sorun yaratan bir azınlık olarak görüldüğü" ile motive olmuşlardı. en iyisi kurtulun. " Iraklı politikacılar, kendi nedenleriyle Yahudi nüfusunu sınır dışı etmek istediklerini içtenlikle kabul ettiler. İsrail başlangıçta bu kadar çok göçmeni emmek konusunda isteksizdi, ancak Mart 1951'de mümkün olduğunca çok sayıda Iraklı Yahudiyi İsrail'e getirmek için " Ezra ve Nehemya Operasyonu " adlı bir hava köprüsü kurdu ve Yahudileri göçmen kaydı yapmaya çağırmak için Irak'a ajanlar gönderdi. mümkün olduğu kadar çabuk. Iraklı Yahudiler , bir süre İsrail ile Bağdat arasında direkt uçuşlara izin verilse de, Iraklı Yahudiler çoğunlukla Kıbrıs ve İran için Irak'tan ayrıldılar .
Mart 1950'deki göç yasasının başlangıcından yıl sonuna kadar, 60.000 Yahudi Irak'tan ayrılmak için kaydoldu. Devam eden tutuklamalara ve Yahudilerin işten çıkarılmalarına ek olarak, bu göç, Nisan 1950'de başlayan ve bir dizi yaralanma ve birkaç ölümle sonuçlanan bir dizi bombalama ile teşvik edildi. Kanunun sona ermesinden iki ay önce, yaklaşık 85.000 Yahudi kayıt altına alındı, Masuda Shemtov sinagogundaki bir başka bomba 3 veya 5 Yahudiyi öldürdü ve birçoğunu yaraladı. Irak Başbakanı Nuri el-Said , Yahudileri olabildiğince çabuk ülkesinden çıkarmaya kararlıydı ve 21 Ağustos 1950'de, günlük kotasını yerine getirmezse, Yahudi göçünü taşıyan şirketin ruhsatını iptal etmekle tehdit etti. 500 Yahudi. Mevcut uçaklar başlangıçta talebi karşılamadı ve sonuç olarak birçok Yahudi, İsrail'e ulaşmayı beklerken Irak'ta uzun süre beklemek zorunda kaldı. Zaten vatandaşlıktan çıkarılmış ve tüm mülklerinden feragat edilmiş olan bu Yahudiler, artık vatansız ve yoksullardı ve birçoğu artık evsiz ve sokaklarda uyuyorlardı. Irak hükümeti, Yahudilerin daha hızlı yerlerinden edilmemesi halinde toplama kamplarına yerleştirileceklerini açıkladı. Sonuç olarak, göçü hızlandırmak için daha fazla havayolu kiralandı. 18 Eylül 1950'de Nuri el-Said , Yahudi cemaatinin bir temsilcisini çağırdı ve göç ertelemesinin arkasında İsrail olduğunu iddia ederek "onları sınırlara götürmek" ve Yahudileri zorla sınır dışı etmekle tehdit etti. Yasa Mart 1951'de sona erdi, ancak daha sonra uzatıldı. Irak hükümeti, ayrılanlar da dahil olmak üzere, ayrılan Yahudilerin mal varlıklarını dondurduktan sonra. Önümüzdeki birkaç ay boyunca, geriye kalan birkaç bin Yahudinin tümü göç için kayıt yaptırdı, birkaç kişinin ölümüne neden olan ancak büyük psikolojik etkiye neden olan bir dizi başka bombalama olayına neden oldu.
İsrail'in savaşın harap ettiği Avrupa'dan ve diğer Arap ve Müslüman ülkelerden gelen kitlesel Yahudi göçünü zaten barındırmak zorunda olan kırılgan altyapısı ağır bir şekilde gergindi ve İsrail hükümeti, İsrail'i barındıracak kadar kalıcı konut birimleri ve çadırları olduğundan emin değildi. Irak Yahudileri. İsrail, Iraklı Yahudilerin kademeli olarak akınını müzakere etmeye çalıştığında, Said, Yahudilerin İsrail'e karşı demografik bir silaha dönüştürülebileceğini fark etti. Tamamen beş parasız Yahudilerden oluşan hızlı bir akının İsrail'in altyapısını çökerteceğini umuyordu. Mart 1951'de, vatandaşlıktan çıkarılmış Yahudilerin tüm varlıklarını kalıcı olarak donduracak bir yasa tasarladı. Resmi olarak varlıklar dondurulmuştu ve el konulmamıştı, yani uluslararası hukuk uyarınca asla geri alınamayacaklardı. Yasa gizlice hazırlanmıştı ve onaylanırken Bağdat'ın telefon şebekesi, Yahudilerin bunu öğrenememesi ve paralarını transfer etmeye veya biriktirmeye teşebbüs etmeleri için operasyonları askıya aldı. Yahudilerin fonlarına erişememesini sağlamak için bankalar üç gün süreyle kapatıldı. Yahudilerin mal varlığından kalıcı olarak ellerinden alınmasıyla Said, İsrail'den ayda 10.000 Iraklı Yahudi mülteciyi kabul etmesini istedi. 31 Mayıs 1951'den itibaren Yahudi göçünü yasaklamakla ve halen Irak'ta bulunan vatansız Yahudiler için toplama kampları kurmakla tehdit etti. İsrail, Irak Yahudilerinin İsrail'in hazmetme kapasitesine çok fazla baskı yapmayacak şekilde kademeli olarak ayrılmalarını sağlamak için bir uzlaşma müzakere etmeye çalıştı, ancak Said, Yahudilerin olabildiğince hızlı bir şekilde ayrılması gerektiği konusunda kararlıydı. Sonuç olarak İsrail uçuşları artırdı.
Bağdat'ta Yahudilerin giysilerinden başka bir şey taşımadıkları ve kalan eşyalarının bir çantasının havalimanına taşınmak üzere kamyonlara yüklenmesinin gündelik gösterisi halkın sevincine neden oldu. Yahudiler ayrılırken her adımda alay edildi ve kalabalıklar Yahudileri havaalanına götüren kamyonları taşladı. Yahudilerin, yalnızca kişisel eşyalarla birlikte küçük bir miktar nakitten oluşan mülkten en fazla beş pound ağırlık getirmelerine izin verildi. Havaalanında Iraklı yetkililer, her göçmeni nakit veya mücevher için aradı ve ayrıca giden Yahudileri dövdü ve tükürdü.
Genel olarak, 1948 ile 1951 arasında 121.633 Irak Yahudisi, Ocak 1950 ile Aralık 1951 arasında 119.788 dahil olmak üzere, 121.633 Iraklı Yahudiye uçakla götürüldü, otobüsle götürüldü veya kaçırıldı. Irak'ta yaklaşık 15.000 Yahudi kaldı. 1952'de İsrail'e göç yeniden yasaklandı ve Irak hükümeti, ABD Enformasyon Ajansı'nın Bağdat ofisine bomba atmakla suçlanan iki Yahudiyi alenen astı .
Filistinli siyasetçi Aref al-Aref'e göre Said, kendisine şu açıklamayı yaparak göçü haklı çıkarmaya çalışmıştı: “Yahudiler her zaman Irak için bir kötülük ve zarar kaynağı olmuştur. Casuslar. Irak'ta mülklerini sattılar, aramızda ekebilecekleri toprakları yok. Bu nedenle nasıl yaşayabilirler? Irak'ta kalırlarsa ne yapacaklar? Hayır, hayır dostum, yapabildiğimiz sürece onlardan kurtulmamız daha iyi. "
Iraklı Yahudiler arkalarında, genellikle Irak'ın büyük şehirlerinin kalbinde yer alan geniş mülkler bıraktılar. Nispeten çok sayıda kişi, kalıcı barınma hakkı verilmeden önce İsrail'de Ma'abarot olarak bilinen mülteci kamplarında buldu .
Sinagog bombalamalarının arkasında
Bombalama olaylarının arkasındaki beynin gerçek kimliği ve hedefi tartışma konusu oldu. 1960'taki gizli bir İsrail soruşturması, İsrail tarafından emredildiğine dair hiçbir kanıt ya da saldırıyı açıklayacak herhangi bir neden bulamadı, ancak tanıkların çoğunun bombalamalardan Yahudilerin sorumlu olduğuna inandığını ortaya çıkardı. Sorun çözülmeden kalıyor: Iraklı aktivistler hala düzenli olarak İsrail'in göçü planlamak için şiddet kullandığını iddia ederken, zamanın İsrailli yetkilileri bunu şiddetle reddediyor. Tarihçi Moshe Gat, "bombaların Siyonist ajanlar tarafından atıldığı inancının İsrail'e henüz ulaşan Iraklı Yahudiler tarafından paylaşıldığını" bildirdi. Sosyolog Phillip Mendes, Gat'ın iddialarını destekliyor ve iddiaların ayrımcılık duygularından etkilendiğini ve çarpıtıldığını ileri sürüyor.
Olay ayrıca, Mordechai Ben Porat'ın suçlamaları doğru olarak nitelendiren gazetecinin özür dilemesiyle mahkeme dışı uzlaşmaya uğrayan bir iftira davasına da konu oldu.
Irak makamları sonunda üç yeraltı Siyonist üyesini bazı patlamaları işlemekle suçladı. Suçlananlardan ikisi, Şalom Salah Şalom ve Yosef İbrahim Basri daha sonra suçlu bulundu ve idam edilirken, üçüncüsü uzun bir hapis cezasına çarptırıldı. Salah Şalom, duruşmasında itiraf etmesi için işkence gördüğünü iddia etti ve Yosef Basri boyunca masumiyetini sürdürdü.
Gat, önceki literatürün çoğunun "bombalamaların Yahudilerin büyük çaplı göçü üzerinde muazzam bir etkiye sahip olduğuna dair evrensel inancı yansıtıyor ... Daha kesin olmak gerekirse, Siyonist elçilerin bu acımasız eylemleri gerçekleştirmek için yaptıkları öne sürülüyor. müreffeh Irak Yahudi cemaatini kökünden söküp İsrail'e getirin ". Ancak Gat, her iki iddianın da kanıtlara aykırı olduğunu savunuyor. Mendes tarafından özetlendiği gibi:
Tarihçi Moshe Gat, bombalama ve göç arasında çok az doğrudan bağlantı olduğunu savunuyor. Yahudilerin vatandaşlıktan çıkarılma ve ülkeden ayrılma konusundaki çılgınca ve kitlesel kayıtlarının, vatandaşlıktan çıkarma yasasının Mart 1951'de sona ereceği bilgisinden kaynaklandığını gösteriyor. Ayrıca, mülkiyet dondurma yasası ve devam eden Yahudi karşıtı rahatsızlıkların etkisine de dikkat çekiyor. Bu, büyük ölçekli pogrom korkusunu artırdı. Buna ek olarak, mevcut Yahudi göçü düzeyiyle baş etmeye çabaladıkları için İsraillilerin Yahudi tahliyesini hızlandırmak için bu tür tedbirler alması pek olası değildir. Gat, aynı zamanda, Yahudi bombacıları olduğu iddia edilenlerin suçu hakkında da ciddi şüpheler uyandırıyor. İlk olarak, Irak ordusunda Yahudi karşıtı görüşleriyle tanınan bir Hıristiyan subay tutuklandı, ancak görünüşe göre suçlarla suçlanmadı. Evinde Yahudi sinagoguna yapılan saldırıda kullanılanlara benzer bir dizi patlayıcı cihaz bulundu. Buna ek olarak, Irak'ta Yahudi karşıtı bomba atma olaylarının uzun bir geçmişi vardı. İkinci olarak savcılık, atılan bombaları gören bir görgü tanığı bile ortaya çıkaramadı. Üçüncüsü, Yahudi sanık Şalom Salah, bir itiraf elde etmek için ağır işkence gördüğünü mahkemede belirtti. Bu nedenle, Gat'ın en olası faillerin Yahudi karşıtı İstiklal Partisi üyeleri olduğunu öne sürmesine rağmen, bombalamalardan kimin sorumlu olduğuna dair açık bir soru olarak kalmaya devam ediyor. Kuşkusuz, olayların anıları ve yorumları, birçok Iraklı Yahudinin İsrail'e vardıklarında yaşadıkları talihsiz ayrımcılıktan daha da etkilenmiş ve çarpıtılmıştır.
Yıllar sonra, Siyonist elçi Yehuda Tager'in dul eşi, ana bombalamalar Müslüman Kardeşler tarafından gerçekleştirilse de , daha sonra Yosef Beit-Halahmi'nin kendi inisiyatifiyle daha küçük saldırılar düzenlediğini söyledi. yargılanan aktivistler fail değilse.
Sonra
Ezra ve Nehemya Operasyonundan sonra kalan 15.000 Yahudinin çoğu, koşullar iyileştiğinde Abdülkerim Kasım dönemini geride bıraktı , ancak Arif kardeşlerin ( Abdul Salam Arif ve Abdul Rahman Arif ) yönetimi sırasında anti-Semitizm arttı .
Yükselişi ile birlikte Baas Partisi 1963 yılında iktidara, kısıtlamalar kalan Iraklı Yahudilere yerleştirildi. Mülk satışı yasaklandı ve Yahudiler sarı kimlik kartı taşımak zorunda kaldı.
1967 Altı Gün Savaşı'ndan sonra , Yahudi mülkleri kamulaştırıldı, banka hesapları donduruldu, Yahudiler kamu görevlerinden alındı, işleri kapatıldı, Yahudilere ait ticaret izinleri iptal edildi, telefon kullanmalarına izin verilmedi, uzun süre ev hapsinde tutuldu ve sürekli gözetim altındaydı ve şehirlerle sınırlıydı. 1968'in sonlarında, çok sayıda Yahudi, İsrail adına casusluk yapmak suçundan hapse atıldı ve 1969'da 9'u Yahudi olan 14 kişinin İsrail adına casusluk yapmakla suçlanmasıyla sonuçlandı. İsrail için diğer şüpheli casuslar işkence altında öldü. Bağdat Radyosu Irak vatandaşlarını "gelip ziyafetin tadını çıkarmaya" davet ettikten sonra, yarım milyon insan, erkeklerin asıldığı iskelelerin önünden geçerek dans ederek uluslararası eleştirilere yol açtı. Daha sonra ayrılan Iraklı bir Yahudi, zulüm stresinin Yahudi toplumunda ülserlere, kalp krizlerine ve felçlere neden olduğunu yazdı. 1970-1972 yılları arasında 18 Yahudi gizlice idam edildi ve Nisan 1973'te, İsrail'in Filistinli bir lidere suikast düzenlemesine misilleme olarak Irak gizli polis şefinin emriyle tek bir Yahudi ailenin beş üyesi öldürüldü. Sonuç olarak, Yahudiler Irak Kürdistanı'na giderek ve ardından Kürt kaçakçıların yardımıyla İran'a girerek ülkeden kaçtılar. Oradan birçoğu İsrail'e göç etti, bazıları da İngiltere ve Avustralya gibi diğer ülkelere taşındı. 1970'lerin başında, uluslararası baskıya boyun eğen ve göç yasağının işe yaramaz olduğu sonucuna varan Irak hükümeti Yahudi göçüne izin verdi ve kalan Yahudilerin çoğu ayrıldı. Geride kalanların çoğunluğu yaşlıydı ve daha sonra, hükümet tarafından topluma 200 milyon dolarlık Yahudi cemaati mülkünü tazminat ödemeden devretmesi için baskı yapıldı. 1974'te Irak'ta hala yaklaşık 400 Yahudi yaşıyordu.
Irak'taki son Yahudi düğünü 1978'de, son İngiliz milahı ise 1984'te gerçekleşti. 1985'te Irak'taki bir sinagog, bir zamanlar Bağdat'ın ana caddesi olan Al-Bataween mahallesinde bulunan Meir Taweig Sinagogu Yahudi mahallesi. Yahudilerin dinlerini özgürce uygulamalarına izin verildi, ancak devlet işletmelerinde işlerini sürdürmeleri veya orduya katılmaları yasaklandı.
Körfez Savaşı'ndan hemen önce , ABD Dışişleri Bakanlığı , Yahudilere karşı açık bir zulüm olduğuna dair yakın zamanda hiçbir kanıt bulunmadığını, ancak yurtdışındaki Yahudi gruplarla temas gibi özellikle İsrail'e seyahatin kısıtlandığını kaydetti. 1997'de, Jerusalem Post , son beş yıl içinde, yaklaşık 20'sinin İsrail'e, geri kalanın da çoğunlukla Birleşik Krallık ve Hollanda'ya gittiği 75 kadar Yahudi'nin Irak'tan kaçtığını bildirdi . Topluluğun tek rütbeli haham 1996'da öldü ve son shochet ya da koşer katliam 2002'de ayrıldı. 2003'te bir topluluk üyesi olan Emad Levy, topluluğun lideri oldu ve tek haham, koşer katliamı ve tüm Yahudilik konusunda danışman olarak görev yaptı toplumdakilerle ilgili konular. Son aktif sinagog, 2003 Irak işgalinden birkaç hafta önce, 2003 yılında kapandı . 2003 işgalinin ardından, Yahudi Ajansı geri kalan tüm Iraklı Yahudilerin izini sürerek onlara İsrail'e göç etme fırsatı sunmak için bir girişim başlattı ve Bağdat'ta yarısı 30'un üzerinde olmak üzere toplam 34 Yahudi buldu. 70 yaş. Topluluk büyük ölçüde yaşlı ve yoksul iken, bazıları orta sınıftı ve ikisi doktordu. Emad Levy'nin babası Ezra Levy'nin de aralarında bulunduğu altı kişi göç etmeyi seçti.
Baas rejiminin yenilgisinden sonra, yeni bir demokratik hükümet kurma süreci başladı. Irak anayasası üzerinde tartışılan konular arasında Yahudilerin azınlık olarak mı görülmesi yoksa anayasanın dışında mı bırakılmaları gerektiğiydi.
Ekim 2006'da Haham Emad Levy, İsrail'e gideceğini duyurdu ve hayatını "hapishanede yaşamakla" karşılaştırdı. Iraklı Yahudilerin çoğunun mezhepsel şiddet nedeniyle "kaçırılma veya infaz edilme korkusuyla" evlerinde kaldığını bildirdi. Ancak Levy, dört yıl daha Irak'ta kaldı. Ölüm tehditleri aldıktan sonra 2010 yılında İsrail'e göç etti ve burada evlendi ve bir aile kurdu ve göç eden son Irak Yahudisi oldu. Levy, ülkede kalan küçük Yahudi cemaati ile iletişim halinde kaldı. Bir 2018 röportajında, Irak'ta hala beş Yahudi olduğunu ve bir kadının cemaat yöneticisi olarak görev yaptığını söyledi.
Bağdat'taki Yahudi nüfusu hakkındaki mevcut tahminler 34'tür (2003) (bunlardan 6'sı İsrail'e gitti); sekiz (2007), yedi (2008) veya on (2008) (2011'de bir Wikileaks, Bağdat'ta 8 Yahudi adlı 2 yıllık bir ABD Büyükelçiliği Kablosu sızdırıyor; bunlardan biri Emhad Levy'nin İsrail'e göç etti; Anglian Kilisesi Canon "Vicar Of Bağdat " Andrew White kalan Yahudileri göç etmeye çağırdı. Cannon White ayrıca Irak Yahudilerinin kalan Tevrat parşömenlerinden kurtarılması için yardım istedi.); beş (2013) (2018) veya on (2018). 2020'de Irak'taki Yahudi Nüfusu dörttür. Irak'ta konuşlanmış Amerikan kuvvetleri arasında yalnızca üç Yahudi papaz vardı. Yahudi Protestoları nedeniyle Irak Irak Yahudi Arşivi , Irak Yahudi cemaatine iade edilmek yerine ABD Hükümeti tarafından Irak Hükümetine verilecek. Ancak Irak Yahudi Arşivi | Ulusal Arşivler çevrimiçi. Al-Qosh'ta, Yahudi peygamber Nahum'un mezarı, ABD'den, yerel makamlardan ve özel bağışlardan gelen 1 milyon dolarlık hibe sayesinde 2020'de restore ediliyordu. 2020'de Hezekiel Türbesi'nin yanındaki Sinagog camiye dönüştürülüyor. 15,2021 MArch'da Irak'ta kalan son dört Yahudiden 1'i Dr.Dhafer Fouad Eliyahu vefat etti.
Ayrıca bakınız
- Bağdat Yahudi Arapça
- Bağdadi Yahudileri (Irak kökenli Yahudiler şu anda Hindistan ve Pakistan'da ikamet ediyor)
- Barzani Yahudisi Neo-Aramice
- Kuveyt'teki Yahudilerin tarihi
- Irak Yahudi Arşivi
- İsrail'deki Irak Yahudileri
- Arap topraklarından Yahudi göçü
- Yahudi-Irak Arapça
- Lishana Deni
- Lishanid Noshan
- Irak'tan Yahudilerin listesi
- Irak Müziği
- Ezra ve Nehemya Operasyonu
- Irak'ta Din
- Sassoon ailesi
Ek açıklamalar
Kaynakça
- Notlar
- Referanslar
- Bard, Mitchell (2013). "Irak Yahudileri" . Yahudi Sanal Kütüphanesi . Erişim tarihi: Eylül 10, 2013 .
- Gale, Naomi (2005). Sidney Sephardim: Siyasi Süreçler ve Sosyal Baskılarla Başa Çıkmak (2005 baskısı). Sussex Akademik Basın . ISBN 9781845190354 . - Toplam sayfa: 188
- Kalpakian Jack (2004). International River Systems'da Kimlik, Çatışma ve İşbirliği (2004 baskısı). Ashgate Yayınları . ISBN 9780754633389 . - Toplam sayfa: 213
- Levin, Itamar (2001). Kilitli Kapılar: Arap Ülkelerinde Yahudi Mülkiyetine El Konması (2001 baskısı). Greenwood Publishing Group . ISBN 9780275971342 . - Toplam sayfa: 265
- Murphy, Verity (29 Temmuz 2003). "Irak Yahudilerinin İsrail'e manevi hareketi" . BBC News . Erişim tarihi: Eylül 10, 2013 .
- Rejwan, Nissim; Beinin Joel (2010). Bağdat'taki Son Yahudiler: Kayıp Bir Vatan Hatırlamak (2010 baskısı). Texas Üniversitesi Yayınları . ISBN 9780292774421 . - Toplam sayfa: 242
- Simon, Reeva S .; Laskier, Michael Menachem; Reguer Sara (2013). Modern Zamanlarda Orta Doğu ve Kuzey Afrika Yahudileri (2013 baskısı). Columbia Üniversitesi Yayınları . ISBN 9780231507592 . - Toplam sayfa: 432
daha fazla okuma
- E. Black, Banking on Baghdad ( Wiley , 2004).
- M. Gat, The Jewish Exodus from Iraq, 1948–1951 (Frank Cass, 1997).
- H. Haddad, Flight from Babylon ( McGraw-Hill , 1986).
- S. Hillel, Operation Babylon ( Doubleday , 1987). ISBN 0-385-23597-6
- N. Rejwan, The Jews of Iraq ( Weidenfeld & Nicolson , 1985).
- N. Stillman, The Jews of Arab Lands in Modern Times (Jewish Publication Society, 1991).
- C. Tripp, A History of Iraq ( Cambridge University Press , 2002)
- Nissim Rejwan, The Last Jews in Baghdad: Remembering a Lost Homeland ( University of Texas Press , 2004)
- Naim Kattan, Farewell Babylon (Souvenir Press, 2007)
- Marina Benjamin, Babil'de Son Günler: Bağdat Yahudilerinin Tarihi (Bloomsbury Publishing, 2007)
- Sasson Somekh, Bağdat, Dün: Bir Arap Yahudisinin Oluşumu , Ibis, Kudüs, 2007
- Eli Amir, Dove Flyer ( Halban Publishers , 2010)
- Mona Yahia, Gray Beetles Bağdat'ı ele geçirdiğinde ( Halban Publishers , 2003)
|Wikimedia Commons'ta Irak'taki Yahudilikle ilgili medyaya sahiptir .|
- Irak Yahudileri Topluluğu Yazan Kobi Arami
- Dünya Çapında Irak Yahudileri
- 1960'lar ve 1970'lerde Bağdat'tan ayrılan Iraklı Yahudiler
- Sefarad Kültürü Vakfı
- Bağdat Yahudi Cemaati Beit Hatfutsot'daki Yahudi Halkı Müzesi
- Iraqjews.org'daki Irak Yahudileri merkezi
- Irak Yahudilerinin geleneği (çoğunlukla İbranice, kayıtlarla bağlantılı)
- Irak Yahudilerinin şecere
- Irak Yahudileri üzerine Yahudi Sanal Kütüphanesi
- Babylonia at Jewish Encyclopedia , 1906 ed.
- İsrail'de Iraklı Yahudiler: İsrail'de WZO'da İki Iraklı Yahudi Müzesi
- Başarılı Bir Hazmetme Öyküsü: Irak'tan Aliyah WZO'da
- Marina Benjamin'den Babil'de Son Günler Yazarın büyükannesinin hayatı boyunca anlatılan Irak Yahudilerinin hikayesi
- Düşman Irak'ın Yahudilere karşı son zamanlarda duyduğu nefrete yardım etmek, Amerikan GI'lerinin Fısıh Bayramı'nı kutlamayı tuhaf bir yer haline getiriyor, Yazan T. Trent Gegax, Newsweek Web Exclusive, MSNBC
- Geçtiğimiz yarım yüzyılda vatandaşlıklarından ve evlerinden mahrum bırakılan Iraklı Yahudiler, 'Şimdi mi Hiç mi' , sonunda onları geri alma şansı yakalayabilir, Yazan Sarah Sennott, Newsweek, MSNBC
- Iraklı Yahudi Sözlü hikayeleri Robert Shasha Collection Kılavuzu de Amerikan Sefarad Federasyonu .
- Irak'tan Yahudilerin Kişisel Hikayeleri