Bu yazımızda Karaciğer, Safra kanalları, Safra kesesi, Pankreas gibi organlarla ilgili hastalıkları olanlar veya sağlık profesyonelleri için, özellikle genel cerrahların kullandığı bir tanısal teknik olan ERCP‘den bahsedelim.
ERCP Nedir ?
ERCP (Endoskopik Retrograd Kolanjio Pankreatografi). Duodenum (İnce Bağırsağın ilk kısmı), Vater papillası (Safra kanallarına ve Pankreas kanalına açılan açıklıklara sahip küçük meme başı benzeri yapı), Safra kanalı, Safra kesesi ve Pankreas kanalını incelemek için kullanılan tanısal bir testtir.
İşlem, bir kalemin çapı kalınlığındaki Duodenoskop denen uzun ve esnek bir görüntüleme aleti kullanılarak yapılır.
Duodenoskop, Midenin ve Duodenum’un birçok kıvrımını yönlendirilebilir özelliğiyle görüntüleyebilir.
ERCP Nasıl Yapılır ?
Modern Duodenoskop, ışığı Endoskop’un ucuna iletmek için İnce bir fiber optik demet ve dijital video görüntülerini bir TV ekranına aktarmak için Endoskop’un ucundaki bir cip ile ince bir tel kullanır.
Duodenoskop, ağızdan, Boğazın arkasından, yiyecek borusunun (yemek borusu) aşağısına, Mide ve Duodenum’a sokulur.
Vater papillası belirlendikten sonra küçük bir plastik kateter (kanül) Endoskopun açık kanalından papillanın açıklığına ve safra kanallarına veya Pankreatik kanalın içine iletilir.
Ardından Kontrast madde (Boya) enjekte edilir ve Safra kanalları ile Pankreatik kanaldan X-ışınları alınır.
Endoskop içerisindeki bir başka açık kanal, Biyopsi yapmak, kanser veya yara izi nedeniyle oluşan Safra kanallarının veya Pankreatik kanalın tıkanmasını gidermek için plastik veya metal stentler veya borular yerleştirmek ve elektrokoter yani elektrikli ısı kullanarak insizyonları gerçekleştirmek için diğer araçların da geçmesine izin verir.
Karaciğer, sağ diyaframın altında yer alan büyük bir organdır. Safra kesesi (Karaciğer altındaki küçük bir kese) içinde saklanan Safra üretir.
Yemeklerden sonra Safra kesesi, Safra’yı vater papillasını kullanarak Safra kanalı içine, sindirime yardımcı olmak için Bağırsak içine boşaltır.
Pankreas Mide’nin arkasında bulunur. Genellikle papilla içerisinde Safra kanalına katılan Pankreatik kanaldan akan bir sindirim sıvısı üretir ve daha sonra bu sıvı Bağırsağa akar.
ERCP ile ilgili önemli bir prosedür, Endoskopik Ultrasonografi olup, kameraya ek olarak, Safra kanallarını, Safra kesesini ve Pankreas kanalını incelemek için ucunda Ultrason probu bulunan benzer bir Endoskop kullanmaktadır.
ERCP için Hasta Hazırlığı Nasıldır ?
Mümkün olan en iyi muayene için Mide boş olmalıdır. Hasta, işlemden önceki akşam gece yarısından sonra herhangi bir şey yememelidir.
Prosedürün sabahın erken saatlerinde yapılması durumunda sıvı alınmamalıdır.
İncelemenin öğle saatlerinde yapılması durumunda 4 saat önce bir Fincan Çay, Meyve suyu, Süt veya Kahve içilebilir.
Sabah erkenden Kalp ve Kan Basıncı ilaçları daima az miktarda su ile alınmalıdır.
Prosedür İntravenöz sedasyon‘a ihtiyaç duyacağından, hastanın yanında prosedürünün ardından eve götürecek bir arkadaşının olması gerekir.
ERCP Sırasında ve Sonrasında Ne Beklenebilir ?
Hastaya rahatlama ve uyku hali için damar yoluyla ilaç verilir. Gag refleksini azaltmak için hastaya lokal anestezi uygulanacaktır.
Bazı Hekimler lokal anestezi kullanmamakta ve hastalara sedasyon için daha fazla intravenöz ilaç vermeyi tercih etmektedirler. Bu durum, Xylocaine’e alerjisi olan veya lokal anesteziklerin acı tadını ve Boğazdaki uyuşma hissini tolere edemeyen hastalar için de yapılır.
Alet Mide’ye doğru ilerledikten sonra Boğazdaki yabancı cisim hissi dışında küçük bir rahatsızlık duyulur.
ERCP Ne Kadar Sürer ?
Prosedür, Doktorun becerisine, yapılması gereken şeylere ve o bölgedeki anatomi veya anormalliklere bağlı olarak 15 dakika ila 1 saate kadar sürebilir.
ERCP ayrıca hafif, genel anestezi altında da uygulanabilir.
Prosedürden sonra, ilaçlardan gelen etkilerin çoğunun kayboluncaya kadar uyandırılma alanında hastalar gözlemlenmelidir. Bu genellikle bir ila iki saat sürer.
Hasta, ilaçlardan veya prosedürden kendini şişmiş hissedebilir veya hafif Bulantı çekebilir.
Çok nadiren hasta Kusabilir veya Rektum’dan biraz gaz çıkışı olabilir.
Taburcu edildikten sonra hasta bir yakınları tarafından eve götürülmeli ve günün geri kalanında evde istirahat etmelidir.
Hasta ertesi gün her zamanki faaliyetlerine devam edebilir.
ERCP Neden Yapılır ?
Karaciğer
Safra kanalları
Safra kesesi
Pankreas ve
Vater papillası, çeşitli semptomlara yol açan çok sayıda hastalıkta tutulabilir.
ERCP Aşağıdaki Durumlarda Kullanılır :
Safra Kanallarının tıkanması (Kanserler, Darlıklar, Taş)
Sarılık (Safra kanalı tıkanıklığına bağlı, ayrıca idrar koyulaşır ve açık renkli dışkı olur).
Diğer testlerle teşhis edilemeyen sürekli veya tekrarlayan üst Abdominal Ağrı.
Açıklanamayan İştahsızlık ve Kilo kaybı.
Pankreas veya Safra kanalı Kanseri tanısını teyit etmek için.
Vater Papilası’ndaki Oddi Sfinkteri’nin normal şekilde çalışmadığı şüphesi olduğunda.
ERCP Fiyatları ve Yapan Hastaneler
ERCP Fiyatları Hastane ve yapan merkezlere göre değişir. Yaklaşık olarak 2.000 – 5.000 TL‘ye yaptırabilirsiniz.
ERCP yapan Hastaneler, genellikle Genel Cerrahi branşı olan ve ERCP konusunda eğitim almış Cerrah’ı bulunan hastanelerdir.
Bazı Örnekler ;
Bursa Özel Hayat Hastanesi
Özel Aritmi Osmangazi Hastanesi
Medicana Bursa Hastanesi
İstanbul Reyap Hastanesi
Özel Bölge Hastanesi
Medipol Üniversitesi Hastanesi
Medical Park Hastaneler Grubu
KENT Hastanesi
Bandırma Devlet Hastanesi
Çanakkale Devlet Hastanesi
Özel İzmiryolu Sevgi Hastanesi
Ankara Onkoloji Hastanesi
Kolan Hastanesi
Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi
Gevher Nesibe Hastanesi
Lokman Hekim Hastaneler Grubu
Adana Özel Ortadoğu Hastanesi
Polimer Endoskopi ve ERCP Merkezi
Silivri Devlet Hastanesi
Medstar Antalya Hastanesi
Vm Medıcal park Samsun Hastanesi
Pamukkale Üniversitesi Hastaneleri
Medistate Kavacık Hastanesi
Diyarbakır Eğitim ve Araştırma Hastanesi
ERCP Prosedürünün Yan Etkileri ve Riskleri Nelerdir ?
ERCP çok deneyim ve beceri gerektiren oldukça özel bir prosedürdür.
İşlem oldukça güvenilirdir ve tecrübeli Hekimler tarafından gerçekleştirildiğinde çok düşük bir risk taşır.
Bu işlemi gerçekleştirmede başarı oranı Doktorun tecrübesine bağlı olarak % 70 ila % 95 arasında değişir.
Komplikasyon oranı, Hekim becerisine ve altta yatan bozukluğa bağlı olarak yaklaşık % 1-5 arasında değişir.
En sık görülen Komplikasyon, Pankreas’ın resim almak için kullanılan boyanın tahrişinden kaynaklanan ve çok deneyimli Hekimler tarafından bile oluşabilen Pankreatit’tir. Bu “enjeksiyon” Pankreatit’i genellikle bir ila iki gün boyunca hastanede tedavi edilir.
Olası bir başka komplikasyon da Enfeksiyon‘dur.
Bağırsak Delinmesi, İlaç Reaksiyonları, Kanama ve Nefes Darlığı ise diğer ciddi risklerdir.
Düzensiz Kalp atışı ve Kalp Krizi son derece nadirdir ve esas olarak Sedasyon’a bağlıdır.
Komplikasyon durumunda hastaların genellikle hastaneye kaldırılması gerekir, ancak nadiren cerrahi gereklidir.
Özetle ;
ERCP, sedasyon kullanılarak yapılan, basit ama beceri gerektiren inceleme yöntemidir. Prosedür, özel tedavinin özelleştirilebileceği önemli bilgiler sağlar.
Bazı vakalarda, Duodenoskop ile aynı anda yapılabilir, böylece geleneksel açık cerrahiden kaçınılabilir.
ERCP, Endoskopik Ultrasonografi’yle kombine halde, Safra kanallarında Safra taşlarının belirlenmesi ve çıkarılması için günümüzde çoğu hastada tercih edilen Tanı ve Tedavi yöntemidir.