Diş Sıkma (Bruksizm) Nedir?
Diş sıkma (bruksizm) yahut diş gıcırdatma olarak da bilinen bruksizm, bireyin dişlerini sıkmasına, gıcırdatmasına ya da birbirine sürtmesine neden olan bir rahatsızlıktır. Bruksizmden muzdarip kişiler, özellikle uyanık haldeyken bazı sorunlarla karşılaşabilir. Dişlerini bilinçsiz bir şekilde sıkmak veya gıcırdatmak, bu sorunlardan sadece birkaçıdır. Uyku bruksizmi normal koşullarda uyku ile ilgili bir hareket bozukluğu olarak nitelendirilir.
Uyku esnasında dişlerini sıkan ya da gıcırdatan kişilerde, horlama ve nefes alma gibi durumlarda duraklamalar yani uyku apnesi vb. gibi uyku bozukluklarına rastlanma olasılığının daha fazla olduğu gözlemlenmiştir.
Bruksizm Neden Olur?
Tıp uzmanları bruksizme neyin neden olduğunu tam anlamıyla saptamış değildir. Fakat genetik, fiziksel ve psikolojik etkenlerin bir araya gelmesinden kaynaklandığını düşünmektedirler. Uyanık bruksizm pek çok vakada;
- Anksiyete,
- Stres,
- Öfke,
- Hayal kırıklığı,
- Gerginlik gibi olumsuz duygulardan kaynaklanabilmektedir.
Bunun beraberinde bireyin derin baskı altına girdiği bir dönemde (sınav senesi gibi), bir başa çıkma stratejisi ya da bir alışkanlık olarak da gelişmiş olabilmektedir. Uyku bruksizmi ise uyku esnasındaki uyarılma veya uykuyla ilgili bir çiğneme aktivitesinin neticesinde meydana gelebilir.
Çeşitli etkenler, kişide bruksizm gelişmesi riskini artırmaktadır. Bu etkenler arasında evvela stres gelir. Artan anksiyete ya da stres dişlerin gıcırdatılmasına sebebiyet verebilir. Bunun nedeni öfke ve hayal kırıklığı da olabilir. Aynı zamanda bruksizm;
- Parkinson hastalığı,
- Demans,
- Gastroözofageal reflü bozukluğu yani GERD,
- Epilepsi,
- Gece terörü,
- Uyku apnesi gibi uyku ile alakalı bozukluklar ve dikkat eksikliği ya da hiperaktivite bozukluğu (DEHB) gibi birtakım zihinsel bozukluklarla ilişkilendirilebilir.
BRUKSİZM TEDAVİSİ NASILDIR?
Bruksizm; somatik olarak botoks ile, fonksiyonel olarak da; eksik dişlerin tamamlanması, yanlış veya bozuk kapanışların düzenlenmesi ile yahut nörolojik veya farmakolojik tamamlayıcı yöntemlerle tedavi edilebilir. Bunlar aynı zamanda uyku bozukluklarının tedavisinde de temel taşlardır. Psikolojik görüşmeler, bruksizmi hastaya anlatmak, uyku hijyenini sağlamak için önerilerden oluşur.
Diş doktorluğunda tedavide ağız koruyucu veya stabilize edici plakların dişleri ve çene eklemini hasardan koruyabileceği belirtilmiştir. Ancak çalışmalar bruksizmde bu plak kullanımının kas aktivitesinde %20 ile %50 arasında artışa sebep olduğunu da göstermektedir. Sonuç olarak gece plakları bruksizme etki etmekten ziyade diş ve doku hasarını önlerler. Gece kullanımı zor olması sebebiyle de % 20 den az hasta plakları 1 yıldan fazla kullanır geri kalanı çoğu zaman hiç kullanmaz. Ancak eklem problemi olan hastalarda botox ile birlikte uygulandığında başarılı sonuçlar verdiği görülmüştür.
Diş Gıcırdatma Hangi Vitamin Eksikliğinden Olur?
D vitaminin beyin sapı kontrolünde önemli bir rol oynadığı tahmin edilmektedir. Bu nedenden dolayı D vitamini seviyesi, bruksizm gibi diş gıcırdatma ile ilişkili olabilmektedir. Diş sıkma ve gıcırdatmanın kökü bruksizm, psikolojik sorunlar ve uyku bozukluğu dahil olmak üzere birçok faktörle ilişkilendirilmektedir.
Bruksizm Tedavisinde Dental Botoks Uygulaması Nedir?
Botoks yani Botolinum Toksik; Clostridium botulinum adlı bakteri tarafından salgılanan bir proteindir. Bu madde uygulanan bölgedeki kasın fonksiyonunu geçici olarak azaltır veya yok eder. Bu nedenle Diş doktorluğunda Bruksizm ( Diş Sıkma ) tedavisinde masseter ve temporal ( çene ve şakak bölgesindeki ) kasları gevşetmek için kullanılır.
Bruksizm Botoks Tedavisi Ağrılı Bir İşlem midir?
Botoks uygulaması öncesi önden cildi uyuşturan krem uygulanır ve 10-15 dakika beklenir. Ardından işaretlenen bölgelere ince uçlu mezoterapi iğneleri ile ilaç dışarıdan enjekte edilir. Bu nedenle genel olarak bruksizm botoks tedavisi ağrılı bir işlem değildir
Bruksizm Botoks Tedavisi Kimlere Uygulanmaz?
Botoks tedavisinin başarısını ve yan etkilerini değerlendirmek üzere işlemden sonraki 10-14 gün içinde mutlaka kontrole gelinmelidir. Kontrolde gerekirse ek uygulama yapılabilir. Gebelik veya emzirme döneminde, 18 yaş altı kişilerde, sinir ya da kas hastalığı bulunanlarda ve alerjik bünyelerde botoks tedavisi tercih edilmez.
Bruksizm Botoks Yöntemi Kalıcı Tedavi midir?
Botoks tedavisi diş sıkma ve gıcırdatmanın nedenine yönelik değil, ancak semptomları ortadan kaldırmaya yöneliktir. Bu bölgedeki kasları düzenli olarak gevşetip zamanla kas yoğunluğunun azalması ve kasılmaların minimal düzeye indirilmesi amaçlanmaktadır. Eğer ağız içi diş eksikliği, yanlış yapılmış ise protezler, normalden farklı çene kapanışı mevcutsa bu durumların düzeltilmesi mutlaka botoks tedavisi ile eşlik etmelidir.