Yeni Zelanda'nın isminin "Aotearoa" olarak değiştirilmesi için 70 binden fazla imza toplanması üzerine isim değişikliği tartışması parlamento komitesinde görüşülecek.
Komite, tartışmanın parlamento gündemine gelip gelmeyeceğini belirleyecek. Parlamento ise konunun referanduma taşınması ya da rafa kaldırılması yönünde karar alabilecek.
Aotearoa, Maorice 'bulut' anlamına geliyor ve yerlilerin aktardığı sözlü tarihte Polinezyalı denizcilerin yol bulmalarına yardımcı olduğu anlatılıyor. Maorice bir kelimenin ülkenin yeni ismi olarak benimsenmesine sömürge dönemiyle olan bağların kesilmesi ve yeni bir geleceğin inşa edilmesi açısından önem atfediliyor.
Dünyada birçok ülke sömürge dönemine ait kırgınlıkları gidermek ve kimliklerini yeniden şekillendirmek adına isim değişkliğine gitti. Örneğin, sömürge döneminde Swaziland olarak bilinen ülke ismini Eswatini olarak değiştirdi. Barbados, İngiliz monarşisi ile bağlarını kesti. Avustralya ise Aborjin yerlilerini yansıtmadığı eleştirilerine karşı ulusal marşında değişiklik yaptı.
Halk ve siyasiler isim değişikliği hakkında ne düşünüyor?
İsim değişikliğini destekleyen Maori Partisi Eş Başkanı Rawiri Waititi bunun "ulus olarak ülkenin yeniden konumlanması" olarak değerlendiriyor ve "Bunda korkacak bir şey yok" diyor.
Aotearoa, son yıllardır gündelik hayatta sıklıkla kullanılan br isim haline geldi. Banknotlarda ve pasaportlarda da yer alan isim, bazı hükümet belgelerinde ya tek başına ya da Yeni Zelanda ismiyle birlikte kullanılmaya başladı. Mayıs ayında Amerika Birleşik Devletleri ile Yeni Zelanda liderlerinin görüşmesinden sonra yayımlanan ortak bildiride Yeni Zelanda Başbakanı Jacinda Ardern'in makamı "Aotearoa Yeni Zelanda Başbakanı" olarak ifade edildi.
Ardern'in sözcüsü, başbakanın Aotearoa isminin yaygın kullanımını hoş karşıladığını, ancak isim değişikliği konusunda hükümet içinde resmi görüş alışverişi yapılmadığını vurguluyor. Muhalefetteki Ulusal Parti lideri Christopher Luxon ise bunun hükümetin karar verebileceği bir konu olmadığını belirterek kararın referandumla alınması gerektiğini savunuyor.
Kamuoyu yoklamalarına göre isim değişikliğini savunanları zorlu bir mücadele bekliyor. Kamuoyu araştırma şirketi Colmar Brunton tarafından yapılan yoklamaya katılanların yarısından fazlası Yeni Zelanda isminin korunmasından yana olduğunu ifade etti. Yine de, tek başına ya da Yeni Zelanda ile birlikte Aotearoa isminin kullanılmasını destekleyenlerin oranı yüzde 40 civarında.
Hukuk öğrencisi Ralph Zambrano isim değişikliğini savunanlardan. Wellington Victoria Üniversitesi öğrenci birliği başkanı Zambrano "Aotearoa'yu ismimiz olarak kullanmak gerçekten tarihimizi yansıtıyor ve geçmişimizin yanı sıra birlikte nasıl geleceğe yürüyebiliriz fikrini de kabullendiriyor" diye düşüncelerini açıklıyor.
Maorilerin Avrupalı yerleşimcilerle karşılaşması
Holladalı kaşifler,1642'de Güney Pasifik ülkesi Yeni Zelanda'ya adım atan ilk Avrupalılar oldu ve "yeni deniz ülkesi" anlamına gelen Nieuw Zeeland adını verdi.
Avrupalıların yerli halk Maorilerle ilk karşılaşması ise bundan 127 yıl sonra, İngilizlerin 1840'ta ülkeye ayak basmasıyla yaşandı. Dört denizcinin öldürüldüğü ve hızlı bir geri çekilmenin yaşandığı ilk karşılaşmadan sonra İngilizler Maori şefleriyle anlaşma imzalayarak ülkede kontrolü ele geçirdi ve bugün bilinen New Zealand (Yeni Zelanda) adıyla İngiliz İmparatorluğu'na dahil etti.
İngilizlerin Maori şefleriyle yaptığı Waitangi Anlaşması, bugün, Maori ülkesinde ve başkentinde yaşanan kamulaştırma, kültürel ve dilsel yabancılaşma ve Avrupalı yerleşimcilerle yaşanan çatışmalardan kaynaklanan sorunların düzeltilmesi için hukuki zemini oluşturuyor.
Ülkenin üçüncü resmi dili olan Maorice sömürge dönemindeki kısıtlamaların bir sonucu olarak yaygın kullanımı keskin düşüşe uğramış durumda.