İşte Dicle Vadisinin en iri ikinci kuşu
Diyarbakır Dicle Vadisi’nin Hevsel Bahçelerinin bulunduğu bölgede yaşayan Erguvani balıkçılı (Ardea purpurea) aynı zamanda bölgemizde bulunan iri kuş türlerinin başında geliyor.
Bu büyük kuş, 80- 90 cm uzunluğunda, 120- 150 cm kanat açıklığında, ortalama 2- veya 3 kilo ağırlığında olup, bu bölgede yaşan diğer iri kuş olan gri balıkçıldan biraz daha küçüktür. Yaz göçmeni olan bu iri kuşun yaz mevsimi boyunca yaşadığı Dicle Vadisinde ürediği sanılıyor.
Tanımı
Büyük, koyu renkli, ince uzun yapılı bir balıkçıl kuşu olan Erguvani balıkçılının, gagası uzun ve ince, boynu ince, uzun ve yılansıdır. Bacakları ve parmakları uzundur. Genellikle sazlıkların arasına dalıp gözden kaybolmadan önce bataklık üzerinde alçaktan uçarken görülür. Beslenirken göze çarpmaz ama sazlık kenarında açık arazide durabilir. Erişkini koyu gri-kahverengidir, kestane renkli boynunda siyah çizgiler bulunur. Kanadın ön kenarı ve kanat altı örtüleri kırmızımsıdır ve uçuşta görülebilir; kanat üstü örtüleri daha gridir ancak hiçbir zaman gri balıkçıl kadar soluk değildir. Ergeni daha mat ve daha açık renkli olup krem-kahverengidir, daha açık renkte boyun çizgileri vardır, balabana göre daha ince boyunludur.
Kanatlarını yay şeklinde tutarak uçar, kanatları gövdeye birleştiği bölümde gri balıkçıla göre daha dardır ve geriye doğru çıkıntı yapar. Ancak kanat hareketi biraz daha büyükçe olan gri balıkçılın hareketi ile benzerdir; boynu gri balıkçıldan daha fazla S biçiminde kıvrılır. Uzun parmakları kolaylıkla görülür.
Habitatı
Yazın göllerde, deltalarda, lagünlerde görülür. Genellikle sazlıkların arasına gizlenir.
Sığ tatlı suda yaşar. Sazlıklarda yuva yapar. Ergüvani balıkçılı Dicle nehrinin sazlık alanlarında yaz boyu görünür ve buralarda yılan, kurbağa ve balıkla beslendiği görülmüştür. Yaz boyunca Dicle vadisindeki sazlıklarda bu kuşun bulunması, kuşkusuz onun burada ürediğine işaret ediyor. (selim kaya)
Yayılışı
Erguvani balıkçılların üreme bölgeleri, özellikle Güney Avrupa ülkelerindeki sulak alanları kapsar. Orta Avrupa da küçük topluluklara rastlansa da bunlar sürekli değildir. Erguvani balıkçıllar üreme bölgelerinde her türlü rahatsızlığa karşı oldukça hassastırlar.Sazların arasında iyice saklanırlar ve yuvaları da suyun yüzeyine yakın sazların arasındadır.Bu yaşam şartları,bugün Avrupa da erguvani balıkçılların yaşam alanlarının kısıtlanmasına ve türün neslinin bu kıtada tükenmekle karşı karşıya kalmasına neden olmuştur. Sulak alanların kurutulması ve kıyı alanlarının tahrip edilmesi birçok üreme yerinin yok olmasının sebebidir. Bunun yanı sıra kışladıkları bölgelerde şartların kötüleşmesi de bu türün neslinin devamını olumsuz etkilemektedir.
Beslenme
Besin maddelerini, 5- 15 cm büyüklüğündeki balıklar (kimi zaman 55 cm’ye kadar çıkabilmektedir), semenderler, kurbağalar, böcekler, kabuklu hayvanlar ve yumuşakçalar, bunların yanı sıra küçük memeliler ve kuşlar, yılanlar ve kertenkeleler oluşturur. Genellikle alaca karanlıkta beslenirler ancak gündüz de beslenebilirler.
Göçü
Batı Palearktik bölgesinde üreyen bireyler, üreme ve kışlama alanları arasında göç ederler. Afrika ve Tropikal Asya popülasyonları büyük ölçüde yerleşik olmakla beraber lokal olarak hareket edebilirler. Sonbahar göçleri Ağustos-Ekim ayları arasında gerçekleşir ve bu göçlerin dönüşü baharda, Mart ayında başlar. Göç sırasında küçük gruplar oluştururlar. Kaydedilen en büyük göçmen grubu 300- 400 bireyden oluşmuştur.
Davranışı
Genellikle küçük gruplardan oluşan (2-3 yuva) oluşan ve nadiren 50 çifte kadar çıkabilen koloniler kurarlar. Sıklıkla diğer balıkçıl kolonilerinin (gri balıkçıl gibi) etrafında yuva yaparlar.