"Fukuşima Felaketinden 10 Yıl Sonra" adlı Spotlight'ın bu özel programında Fukuşima faciasından dolayı evlerini terk ettikten sonra geri dönenlerle buluştuk.
Laurence Alexandrowicz ve Japonya'daki ekibimizi kazadan etkilenen yerel halka, özellikle de çiftçilerle konuştu.
Fukuşima Daiichi nükleer tesisinin de bulunduğu Okuma kentindeyiz. Bugün burada, yeni yapılan bir belediye binasında toplanan afetzedeler, felaketin 10'uncu yıl dönümünde kayıplarını anıyor. Anma töreni, şu anda erişilebilen ve Covid-19 salgınına rağmen yeniden yapılanmanın devam ettiği bir alan olan Okuma'nın yeni semtinde gerçekleştirilecek.
Fukuşima'nın boşaltılan bölgelerinin nüfusu Mart 2011'de 88 bin kişiydi. Hayatın normale döndüğü bölgelerde bugünse 14 bin kişi yaşıyor.
Chiyoko Yamamoto, Okuma'ya ilk döndüğünde karşılaştığı manzarayı anlatıyor: "Geride hiçbir şey kalmamıştı, o zaman sadece prefabrik yapılar ve geçici dükkanlar vardı ama şimdi büyük binalar inşa edildi."
Bölgede sürekli radyasyon ölçümü yapılıyor ve halk bilgilendiriliyor
Kentin etrafına yerleştirilen cihazlarla bölgedeki radyasyon oranı ölçülüyor. Radyasyon oranı son 10 yılda oldukça azaldı. Fukuşima Araştırma Merkezi'nin analizleri sayesinde de halk sürekli bilgilendiriliyor.
Fukuşima Araştırma Merkezi'nden Etüt ve Analiz Departmanı Direktörü Takemasa Fukuhara, şehrin farklı noktalarında havadaki radyasyon oranının gerçek zamanlı ölçüldüğünü, toprak ve su gibi diğer maddelerin ölçümleri içinse numuneler toplandığını söylüyor.
Felaketin ardından yapılar ve binalar arındırıldı, zarar gören alanlar ya tahliye edildi ya da sağlıklı toprakla kaplandı. Nükleer santralin dışında kalan yerlerde, radyoaktivite dünyanın büyük başkentlerindeki orandan daha fazla değil. Japonya, doğası gereği diğer ülkelere göre daha az radyoaktif. Çernobil faciasının Avrupa'daki hasarı ise daha derin olmuştu.
En fazla etkilenenler çiftçiler
Koji Kato ve ailesi, felaketten sadece 2 hafta sonra Fukuşima'daki tesise 80 kilometre uzaklıktaki evlerine geri döndü. Tarlalarını bırakmak istemediler. Kato ailesi bir yanda pirinç yetiştirirken diğer yanda ev yapımı bira da üretiyor.
Faciadan sonra tüketicilerin güveni sarsıldı dolayısıyla çiftçiler de felaketin en fazla darbe vurduğu kesim oldu.
Kato çiftliğinin sorumlusu Koji Kato, ihraç ettikleri malları geçen seneye kadar sprey ürünlerle arındırmaya çalıştıklarını söylüyor ve ekliyor: "Bana daha fazla iş çıkıyordu ama ürettiklerimizi güvenli bir şekilde ihraç etmem gerekiyordu. Son 5 yıldırsa hiç radyasyon tespit edilmedi."
Nükleer faciadan sonra bölgenin ihracat rakamları ciddi oranda düştü. Zorlu geçen yıllar rağmen 2010'daki rakamlar bugün ikiye katlandı. Emi Kato, Fransa'ya kadar yollanan, Fukuşima'da üretilen yerel ürünler için elçilik görevini üstlendi.
Emi Kato, ziyaret ettiği yerlerde aldığı tepkilerin olumlu olduğunu dile getiriyor: "Gittiğim her ülkede ürünlerin Fukuşima'dan geldiğini söylediğimde kaygı yada endişeli davranışlarla karşılaşmadım ve bu beni çok şaşırttı.
Yurtlarına dönen diğerleri gibi Fukuşima'da yaşamak, Koji ve Emi için de duygusal açıdan oldukça anlamlı. Dört çocuk annesi Emi Kato, "eğer burada doğdukları için gurur duyduklarını diyebilirlerse bu beni çok mutlu eder" diyor.
Fukuşima Daiichi nükleer tesisin arındırılması ve yıkılmasıyla ilgili daha fazla bilgiyi internet sitemizin Spotlight kısmında bulabilirsiniz.