Bahar nezlesi kaç gün sürer? Bahar alerjisine evde çözüm yolları. Bahar nezlesi, alerjik rinitin halk arasında kullanılan bir diğer adıdır. Bahar nezlesi, burun veya gözlerin hassas olduğu alerjenlerle temas ettiğinde meydana gelen bir reaksiyonu tanımlar. Alerjenler arasında polenler, toz akarları, küfler, hayvan tüyleri veya diğer maddeler bulunabilir. Bazı insanlar için, bu alerjenlere maruz kalmak bağışıklık sistemini tetikler ve bu da burnun iç tabakasında (rinit olarak bilinir) şişme ve iltihaplanmaya yol açar. Nezle, alerjenlere maruz kaldığınız sürece, yani genellikle birkaç hafta sürer.
Bahar Nezlesi Belirtileri Nelerdir?
Yaygın görülen semptomları:
- Kaşıntılı, akan veya tıkalı bir burun
- Kaşıntılı veya sulu gözler
- Sık hapşırma
- Ağızdan nefes almaya ihtiyaç duymak
- Sık sık boğaz temizleme ihtiyacı
- Geçmeyen soğuk algınlığı hissi
- Uyku sırasında horlama
Nadir görülen semptomları:
- Kalitesiz uyku, gün boyunca yorgun hissetmeye neden olur
- Konsantrasyon bozukluğu
- Sık baş ve/veya yüz ağrısı
- Tekrarlayan boğaz ağrıları
- Koku alma duyusunda azalma
- Yetişkinlerde sinüs enfeksiyonları
- Çocuklarda kulak enfeksiyonları (otitis)
Bahar nezlesinde semptomların yalnızca bazılarını veya tümünü birden yaşayabilirsiniz.
İlginizi Çekebilir: Burun İçi Yanması Nedir? Nasıl Geçer?
Bahar Nezlesi Neden Olur?
Duyarlı olduğunuz alerjenlere bağlı olarak, yılın yalnızca belirli zamanlarında (örneğin ilkbahar veya yaz aylarında) semptom yaşayabilirsiniz. Bahar nezlesi ve diğer alerjiler genlerinizden etkilenebilir. Aile üyeleriniz için aynı veya farklı tetikleyicilere sahip olabilirsiniz. Semptomları tetikleyebilecek yaygın alerjenler:
- çimen, yabani otlar ve ağaç polenleri
- toz akarları ve toz
- hayvan tüyleri veya deri pulları
- küfler ve mantar sporları
- hava kirleticiler
- lateks
Bahar Nezlesi Nasıl Teşhis Edilir?
Doktorunuz belirtilerinizin tanımından ve ne zaman ortaya çıktığını göz önünde bulundurarak bahar nezlesini teşhis edebilir. İş veya ev ortamınızda fark ettiğiniz tetikleyicileri ve bahar nezlesinin yaşam kalitenizi nasıl etkilediğini gözlemleyip doktorunuza anlatmanız teşhisi kolaylaştırır.
Fiziksel Muayenesi
Doktorunuz semptomlara sebep olabilecek olası diğer hastalıkların varlığını kontrol etmek için fiziksel muayeneye başvurabilir.
- Belirtiler için yüzünüzü (özellikle burnunuzu ve gözlerinizi) inceler.
- Burnunuzdan nefes almanızı ister.
- Burun deliklerinizi özel bir skopla (uzun, ince bir tüpe bağlı küçük bir kamera) inceler.
- Boğazını kontrol eder.
Alerji Testi
Alerji testi (örneğin, bir kan testi veya deri testi kullanarak), nezle belirtilerinin belirli bir alerjenden kaynaklanıp kaynaklanmadığını öğrenmenin ana yoludur. Doktorunuz tarafından bu test için immünoloji uzmanına veya alerji kliniğine sevk edilebilirsiniz.
Deri testi uygulamasında, şüpheli alerjenden küçük bir miktar cildinize (genellikle önkol, üst kol veya sırt) damlatılır. Testi yapan doktor veya hemşire, alerjenin yerleştirildiği yere bir iğne batırır. Alerjene karşı alerjiniz varsa, iğnenin batırıldığı yer şişer ve kaşınır. Semptomlar genellikle 2 saat içinde geçer. Deri testi bazıları için rahatsız edici olabilse de etkilidir ve sonuçlar 20 dakika içinde alınır.
Pozitif bir test sonucu, belirtilerinize alerjenin neden olduğunu kanıtlamaz, yalnızca vücudunuzun alerjene duyarlı olduğunu kanıtlar. Bu nedenle, çok fazla alerji testi yaptırmak da bazen kafa karışıklığına neden olabilir. Yani, aslında semptomlarınıza neden olmayan birçok alerjen türünden kaçınmak için gereksiz yaşam tarzı değişiklikleri yapmanıza neden olabilir. Alerji testinizin sonuçlarının ne anlama geldiği ve yaşam tarzınızda değişiklik yapmanız gerekip gerekmediği konusunda doktorunuzla konuşmalısınız.
Bahar Nezlesi Genetik Midir?
Bir maddeye alerji geliştirmenin ilk adımı duyarlılıktır. Bağışıklık sistemi, alerjene ilk maruz kalmada veya ilk temasta alerjene bağlanabilen spesifik immünoglobulin E (IgE) antikorları üreterek tepki vermeye başlar ancak henüz bir semptom oluşmaz. Alerji semptomları, alerjene daha sonraki maruziyetlerde ortaya çıkar. Örneğin; bahar nezlesi için semptomlar maruziyetten kısa süre sonra (30-60 dakika) ortaya çıkar. Buna ani aşırı duyarlılık denir. Bağışıklık sisteminin hücreleri olan mast hücrelerinin yüzeyinde bulunan IgE antikorları semptomların oluşmasına aracılık eder. Alerjen (polen) IgE’ye bağlanır ve mast hücrelerini aktive eder, semptomlara neden olan enflamatuar maddelerinin salınmasına neden olur.
Bir alerjiye sahip olma eğiliminin kalıtsal olduğu ve genetik bir bileşene sahip olduğu bilinen bir gerçektir. Bununla birlikte, gelişiminin çevre ve diyet gibi diğer faktörlerden de etkilendiği ve genetik risk faktörleri ile bu faktörler arasındaki etkileşimlerin karmaşık olduğu düşünülür.
Bir bireyin astım, bahar nezlesi veya egzama gibi alerjik bir hastalığa genetik olarak sahip olma eğilimine atopi denir ve astım, bahar nezlesi veya egzama ise atopik hastalıklar olarak adlandırılır. Atopili bir kişide IgE üretimi fazladır ancak yine de atopili herkes alerji geliştirmeyebilir.
İkiz çalışmaları, genetiğin çevresel faktörlere karşı etkisini incelemek ve genetiğin bahar nezlesi üzerindeki etkisini değerlendirmek için oldukça faydalıdır. Araştırmalara göre tek yumurta ikizlerinin her ikisinin de bahar nezlesinden muzdarip olma olasılığı, çift yumurta ikizlerinden daha fazla olduğunu bildirmiştir. Yani, bahar nezlesinde genetik faktörlerin rolü büyüktür. Bazı araştırmalar ayrıca bahar nezlesine duyarlılığın %71’ini aditif genetik faktörler, %29’unu ortak olmayan çevresel faktörlerin oluşturduğu sonucuna varmıştır. 2018 yılında gerçekleştirilen bir çalışma sonucunda ise araştırmacılar, bahar nezlesi gelişme riskini artıran 41 risk genini tanımlayan bir çalışma yayınlamıştır.
Ailede bahar nezlesi varlığına ek olarak, evcil hayvan kılı, küf, toz veya hava kirliliğine çevresel maruziyet gibi diğer faktörler bahar nezlesi veya çok yıllık alerjik rinit gelişme riskini artırır. Avrupa’da 10 milyon yetişkin birden fazla alerjiden muzdariptir ve bahar nezlesinin diğer alerjilerle, özellikle astım ve egzama ile ortaya çıktığı bilinir. Astımı olan kişilerin genellikle bahar nezlesi hastası olma olasılığı yüksektir. Ayrıca, astım ve bahar nezlesinin farklı vücut kısımlarını etkileyen aynı hastalık spektrumunun iki parçası olduğu düşünülür.
İlginizi Çekebilir: Panik Atak Genetik Midir? Doğal Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Mevsimsel Alerjiyi Önlemek İçin Yapılabilecekler Nelerdir?
Tipik olarak nezle semptomları çok şiddetli olmadığı sürece bir sağlık kuruluşuna başvurmak gerekmez. Semptomları hafifletmek için evde uygulayabileceğiniz bazı yöntemler vardır:
- Burun tıkanıklığı için buhar soluyabilirsiniz.
- Öksürük için sıcak suya bal ve limon ekleyerek içebilirsiniz.
- Kaşıntılı gözler için gözlerinizin üzerine soğuk bir şey koyabilirsiniz.
- Polene bağlı bir nezle yaşıyorsanız, poleni hapsetmek için burun deliklerinin etrafına vazelin sürebilirsiniz.
- Gözlerinizi korumak için güneş gözlüğü takabilirsiniz.
- Arabanıza polen filtresi takabilirsiniz.
- HEPA filtreli bir süpürge kullanabilirsiniz.
- Dışardan eve döndüğünüzde duş alıp temiz kıyafetler giyebilirsiniz.
İlginizi Çekebilir: Yaz Nezlesi Nedir, Nasıl Geçer?
Bahar Nezlesini Hafifleten Besinler Nelerdir?
Tüketilen besinler nezle semptomlarının şiddetini etkileyebilir ancak sonuçlar hemen kendini göstermeyebilir. Bu nedenle, polen sayısı yükselmeye başlamadan önce bahar nezlesine yardımcı olabilecek malzemeleri diyetinize dahil etmeniz gerekir. Semptomları besin takviyeleriyle hafifletmek mümkündür:
Turunçgiller
Portakal, limon ve greyfurt gibi turunçgiller, doğal bir antihistamin olan C vitami açısından oldukça zengindir ve histamin seviyelerini düşürmeye yardımcı olur. C vitamini açısından zengin olan diğer besinler arasında çilek, kırmızı biber, brokoli, brüksel lahanası, frenk üzümü ve çilek bulunur. Bağışıklık sistemine zarar verebilecek şekerli atıştırmalıklar yerine bunları taze veya kurutulmuş meyveleri tüketebilirsiniz.
Yeşil Çay
Kafein ihtiyacınızı kahve yerine bir fincan yeşil çayla karşılayabilirsiniz. Fazla kafein karaciğerde tıkanıklığa yol açar ve histamin seviyesini yükselterek semptomların şiddetini artırır. Ayrıca, burnunuz veya sinüsleriniz tıkalıysa, bir fincan nane çayı içmek de rahatlama sağlayabilir.
İlginizi Çekebilir: Yeşil Çay Faydaları Nelerdir? Yeşil Çay Nasıl Kullanılır?
Havuç ve Tatlı Patates
Nezle dönemlerinde vücudunuzun A vitamini yapmak için kullandığı beta-karoten açısından zengin yiyecekler yemeye çalışın. Beta-katorenler, mukus zarlarının kuruluğunu ve tahrişini önler ve bağışıklık sistemini güçlendirmeye yardımcı olur. Havuç ve tatlı patatese ek olarak, beta-karoten açısından zengin diğer yiyecekler arasında kayısı, ıspanak ve lahana bulunur.
Ananas
Ananas, bromelain içeren tek meyvedir. Bu bileşik, burun ve sinüs iltihabı semptomlarını hafifletir. Bromelain, bahar nezlesinin neden olduğu tıkanıklığı da giderir.
Zerdeçal
Zerdeçal, baharatı harika bir anti-inflamatuar bileşen yapan kurkumin içerir. Nezlenin neden olduğu şişlik ve tahrişi azaltmaya yardımcı olur. Zerdeçal ve zencefili birlikte kullanmak anti-inflamatuar etkileri artırır.
Quersetin
Quercetin doğal bir antihistaminiktir ve güçlü anti-inflamatuar özellikler içerir. Genellikle yeşil yapraklı sebzelerde, narenciyelerde, kırmızı üzüm ve kırmızı meyvelerde bulunur. Ancak en yüksek konsantrasyonlar için soğan ve elmaya tüketebilirsiniz. Sarımsak da bol miktarda quercetin ve C vitamini kaynağıdır. Ayrıca bağışıklık sistemini güçlendirmeye yardımcı olur. Quercetini ayrıca bir gıda takviyesi olarak satın alarak tüketebilirsiniz.
D vitamini
D vitamini, kemik sağlığını ve bağışıklık sistemini destekleyici etkileriyle bilinir. Hem deneysel hem de klinik çalışmalar, D vitamini ve bahar nezlesi arasında bazı bağlantılar olduğunu gösterir. Çalışma sonuçlarında hafif farklılıklar olsa da D vitamini eksikliğinin bahar nezlesi semptomlarının şiddetini artırdığı kanıtlanmıştır. D vitaminini besinlerle almak için ton balığı, somon, balık yağı, mantar, maydanoz, yulaf, karaciğer, yumurta sarısı ve tatlı patates tüketebilirsiniz.
Bahar Nezlesinde Kaçınılması Gereken Yiyecekler Nelerdir?
Alerji belirtilerinizi düzenlemek için sınırlamayı veya mümkünse kaçınmayı düşünmeniz gereken iki yiyecek türü vardır. İlk olarak, süt ürünleri mukus üretimini artırır. Nezleniz tıkanıklığa ve burun akıntısına neden oluyorsa süt ürünlerini diyetinizden çıkartmanız gerekir. İkinci olarak ise semptomları azaltmak için alkol alımının azaltılması tavsiye edilir. Bunun nedeni alkollü içeceklerin histamin içermesidir.