Xu Qinduo/CRI Haber Merkezi
ABD'nin tek taraflı ticari anlaşmazlığı tırmandırmasına karşılık vermek için Çin 3 Ağustos'ta ABD'den 60 milyar dolar değerindeki ithal ürünlere yüzde 10-25 arasında ek vergi uygulama kararı aldı. Beyaz Saray Ulusal Ekonomi Konseyi Başkanı Lawrence Alan Kudlow daha sonra basına verdiği birçok demeçte, Çin'i “Trump'ın ticari taahhütlerini yerine getirme kapasitesi küçümsenmemeli” şeklinde uyardı ve Çin'in “adaletsiz ticareti” ile mücadele etmek için kısa sürede bir baskı koalisyonu oluşturacaklarını belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump'ın kendi seçmen ve devletinin sorumluluğunu üstlenmek için taahhütlerini yerine getirmesi çok önemlidir. Burada yanlış bir şey yok. Ne var ki, geçmiş kayıtlara baktığımızda, Beyaz Saray çoğu zaman sözünü tutmayan bir kurum imajıyla karşımıza çıktı. Örneğin, Mayıs ayında Çin ve ABD Washington görüşmesinde ticaret savaşına son vermek için anlaşma sağlanmasının hemen ardından ABD Çin ürünlerine ek gümrük vergisi koydu. ABD, Kuzey Kore (Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti) ile zirve görüşmelerini iptal edip, etmeme arasında gidip geldi. Tabii, izleyenleri hem güldüren hem de sıkıştıran “çift negatif” olayı da gündemden yeni düştü. Son verilere göre, birkaç aydan sonra tekrar artan ABD'nin dış ticaret açığı Haziran ayında yüzde 7 artarak 46 milyar 300 milyon doları buldu.
Kudlow'un konuşması Çin'i tehdit eden bir anlam da taşıyor. Yani Trump “korkutucu” ceza önlemleri alacak. ABD 200 milyar dolarlık ürünlere koyulan ek gümrük vergisini yüzde 10'dan yüzde 25'e kadar arttırdı. Ve böylece Çin karşı tedbir almak zorunda kaldı. Mantık açısından bakıldığında Beyaz Saray'ın bu sopası Çin için çok etkili olmadı.
Koalisyon kuruluşundan bahseden Kudlow, son zamanlarda ABD ve Avrupa Birliği'nin ticaret anlaşması sağlamak için çalıştıklarını ve Meksika ile yakında anlaşmaya varmayı öngördüklerini söyledi. Kudlow'un iddiasına göre, Çin'in “adaletsiz ticareti”ne baskı yapmak için AB, Meksika, Japonya ve Avusturalya dâhil olmak üzere bir koalisyon hemen kurulacak. Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması'nın yenilenmesine ilişkin müzakerenin sorunsuz geçmesi halinde koalisyonda Kanada'nın da yer alacağı öngörülüyor.
Kudlow'un sözde baskı koalisyonunun biraz “hüsnü kuruntu” olması, hatta ABD kamuoyuna verilen bir tür “morfin” olduğunu söylemek zorundayız. Zaman meselesi dikkate alındığında, genellikle birkaç yıl sürdürülmesi gereken zorlu müzakereler Kudlow'u dinlediğimizde sanki birkaç haftada tamamlanacak gibi gözüküyor.
ABD ile AB arasında müzakereye göz atalım. İngiliz “Financial Times” gazetesinin bildirdiğine göre, AB ve ABD “ticaret müzakeresi için bir istişare” başlatmak için hazırlık yapıyor. Fakat büyük bir zorlukla, tarım sorunuyla karşılaştılar.
AB, ABD ile 25 Temmuz'da yapılan ticaret savaşını durdurma açıklamasında tarımın ticaret savaşının dışında bırakılmasını özellikle talep etmişti. Geçen yıllarda, AB, genetiği değiştirilmiş mahsul, hormon enjeksiyonu yapılan sığır eti ve antibiyotik destekle yetişen kümes hayvanı gibi ABD'nin tarımsal ürünlerini kararlılıkla reddetti. Büyük tarım ülkesi olan Fransa, Trump “sihirli değneğe” sahip olmadıkça tarım konulu müzakereyi asla başlatmayacaklarını ve AB'nin kısa vadede tarım pazarını açmasının imkansız olduğunu duyurdu.