Kanser, her zaman korkutucu bir teşhistir; fakat ağız kanseri erken teşhis edildiğinde rahatlıkla tedavi edilebilir. Kendiniz ve aileniz için yapabileceğiniz en iyi şey erken uyarıları ve hastalıktan koruyucu önlemleri bilmektir. Ağız kanseri, ağzınızın herhangi bir yerinde ya da boğazınızın üst kısmında gelişebilir. Dudaklarda, ağzınızın tabanında veya tavanında, dilinizde, boğazınızda, bademciklerinizde, yanaklarınızın kenarlarında, diş etlerinizde ya da başka yerlerde görülebilir.
Ağız kanseri, diğer bölgelere yayılmadan önce çoğunlukla dudaklarda veya ağız tabanında başlar. Genellikle karsinoma şeklini alır – karsinoma şekli, yassı hücre denilen ağız yüzeyindeki hücrelerde meydana gelir. Yassı hücreli karsinomalar, kan yolu ya da lenf sistemiyle vücudun diğer bölgelerine bulaşır, yayılır.
Ağız Kanserinin Erken Uyarıları ve Semptomları Nelerdir?
Kendinizi ağız kanserinden korumanın en iyi yolu, semptomları düzenli bir şekilde kontrol etmektir. Ağız kanseri genellikle erken uyarılar gösterir ve bu uyarıları fark eder etmez doktora görünürseniz tedavi seçenekleri oldukça iyidir. İyileşmeyen yaralar, ağzın astarındaki beyazımsı ya da kırmızımsı yamalar, ağız içinde derinin topaklanması veya şişmesi, ağız içi kanamaları, kulak ağrısı, boğaz ya da çene yarası, yutkunma veya çiğnemede zorluklar, konuşma güçlüğü ve gevşek, oynak dişler. Bu işaretlerin herhangi birini 2 haftadan fazla bir süredir yaşıyorsanız aile hekiminiz tarafından kontrol edilmeniz gerekir.
Ağız Kanseri İncelemeleri ve Testleri Nelerdir?
Düzenli bir muayenenin ya da hastanın kaygılarının sonucunda diş doktorunuz belirtileriniz gözden geçirecek ve ağzınızın fiziksel bir incelemesini yapacaktır. Eğer belirtiler kanseri işaret ediyorsa sizi uzman bir doktora ya da bu alan uzmanlaşmış bir diş hekimine yönlendirecektir.
Bu uzman başka fiziksel muayeneler yapacak ve laboratuvarda incelenmesi için sizden bir doku örneği alacaktır. Bu doku örneği, nam-ı diğer biyopsi, meselenin kanser olup olmadığını anlamanın tek yolu.
Kanser teşhis edildikten sonra, kanserin ne kadar süredir var olduğunu öğrenmek için doktorunuz birkaç test daha isteyebilir. Bu testler; x-ray, CT taramaları, MRI, endoskopi ve PT taramalarını içeriyor. Bu testlerin her biri, kanserin nerede olduğunu ve vücudunuzdaki diğer bölümlere sıçrayıp sıçramadığını anlamaya yarıyor. Endoskopi vücudun küçük bölgelerine bakarken MR gibi diğer taramalar tüm vücudun daha detaylı bir resmini çıkarabilir.
Ağız Kanserinin Tedavisi Nedir?
Ağız kanserinin etkili tedavi çeşitleri bulunuyor. Kanserin ciddiyetine, ne kadar yayılmış olduğuna ve kanserin türüne bağlı olarak bu tedavi biçimlerinden biri uygulanıyor.
Ameliyat: Cerrah ameliyatla tümörü çıkarıyor. Gerekli görüldüğü takdirde kanserin yayılma ihtimalini engellemek için yakınındaki lenf nodülleri de alınabiliyor.
Radyoterapi: Tümörleri küçültmek ve kanserli hücreleri yok etmek için yüksek enerjili radyasyon dalgaları kullanılan bir tedavi yöntemi. Ağız kuruluğu ve tiroid problemleri, radyoterapinin yan etkileri olarak görülüyor, ancak çoğunlukla ilaçla tedavi edilebiliyor.
Kemoterapi: Bu tedavi biçimi, genellikle sıvı olarak damardan aktarılıyor; ama aynı zamanda ağızdan hap şeklinde de uygulanabiliyor ve radyoterapiyle birlikte yürütülüyor. Hızlı büyüyen kanserli hücreleri öldürüyor, fakat vücuttaki diğer hücreleri de etkileyebiliyor. Saç kaybı, baş dönmesi ve kusmaya sebebiyet verebiliyor. Diğer yan etkilerse radyoterapide görülenlerle benzer.
Hedefe Yönelik Tedavi: Bu özel yöntem, spesifik olarak ağız kanserini hedef alan ilacın enjekte edilmesinden ibaret. Genellikle kemoterapi ve radyoterapiyle beraber uygulanıyor.
Test Grupları ve Klinik Denemeler: Ağız kanseri için her geçen gün yeni tedaviler keşfediliyor. Hastalar, arzu ederlerse, bu yeni tedavileri deneyebiliyorlar.
Ağrı Tedavisi: Bu yöntem, kanserin diğer belirtilerini ya da ağrısını tedavi eden hafifletici bir bakım. İlaç, alıştırma ya da alternatif terapi şeklinde uygulanabilir.
Ağız Kanseri İstatistikleri
Çok sigara içen, alkol tüketen, dudakları gereğinden fazla güneşe maruz kalmış ve kanser geçmişi olana kişilerde gelişme riski artıyor. İnsan papillom virüsü (HPV), hastalığı tetikleyen unsurlardan biri. Ağız kanseri en çok 40 yaş üstü erkeklerde görülüyor.
Eğer ağız kanseri erken teşhis edilirse kişinin iyileşme oranı yaklaşık %90. Ne var ki, eğer kanser teşhis konulmadan evvel başka bölgelere sıçramışsa hastanın hayatta kalma şansı 5 senelik tedavi sürecinin ardından yalnızca %60. Ağız kanseri yenebilmenin en iyi yolu, erken teşhis ve tedavi.
Amerika’da kanser teşhisi konulan bireylerin %2’si ağız kanseri – bu, yılda 40 bin kişiye tekabül ediyor. Bugün doğanların %1’i yaşadıkları süre içerisinde ağız kanserine yakalanacak.
Ağız Kanseri Bulaşıcı Mı?
Hayır, ağız kanseri bulaşıcı değil. Bu hastalığı bir başkasından kapamazsınız. Sağlıklı besinler tüketir, ağız hijyeninize dikkat eder, düzenli olarak dişlerinizi fırçalar ve diş ipiyle temizler, diş hekiminize düzenli olarak kontrole giderseniz ağız kanserine yakalanmaktan kendini alıkoyabilirsiniz.
Ağız Kanseri ve Sigara İçmek
Tütün, ağız kanserinin bir numaralı kaynağıdır. Ağız kanserine yakalananların %75’i tütün kullanıyor. Sigara tiryakileri, ağız kanseri riski taşıyor. Tiryakiliğe ek olarak alkol de kullanılıyorsa risk artıyor.
Bu riski azaltmak için tütün kullanımı azaltmalı, hatta bırakmalısınız – özellikle teşhis konulduktan sonra mutlaka bırakmalısınız. Böylece risk taşımaktan kendinizi kurtarmış olursunuz. Tedavi süresince sigaraya devam etmek, tedaviyi etkisiz kılar ve vücudunuz iyileşmesini engeller.
Ağız kanserini erken yakalamak önemli olduğundan kontrollerinizi düzenli olarak yaptırın, alkol ve sigara kullanmamaya özen gösterin ve herhangi bir belirti fark ettiğinizde doktorunuza başvurun. Ağız hijyeni; sağlıklı ve kansersiz bir ağız, mükemmel bir gülüş demektir!