Çocukların Ayak Bileği Kırıklarında Tedaviler
Cochrane derleme özeti
Arka plan
Ayak bileği kırıkları bileği oluşturan kemiklerden biri veya daha fazlasında kırılmayı ifade eder. Çoğunlukla ayak bileğinin burkulması sonucu oluşur. Çocuklarda sık görülen bir yaralanmadır. Bazıları küçüktür, kırılan kemikler yerinde kalır. Bazıları daha ciddidir, kırık parçalar birbirinden uzaklaşır (deplase kırıklar), hatta deriden dışarı çıkar. Bu tür kırıklar kemiğin büyüme şeklini de etkiler. Büyüme plaklarında ciddi ayrılmalar bacakta şekil bozukluğuna neden olur.
Küçük kırıklar genellikle ayağı alçı-atel içinde tespite alarak tedavi edilir. Bu tür tespit cihazları deplase kırıklarda parçalar tekrar yerine yerleştirildikten sonra da kullanılabilir. Ancak deplase kırıklar sıklıkla ameliyat gerektirir. Girişimde cerrah kırık kemik parçalarını yerine yerleştirir. Kemikleri yerinde tutmak için tipik olarak plaklar, vidalar ve çiviler kullanılır ve kemiklerin iyileşmesi için bacak alçı-atel içine alınır.
Araştırma sonuçları
Tıbbi veri tabanlarını 2015 Eylülüne kadar taradık ve 189 çocuk üzerinde yürütülmüş 3 randomize araştırma derledik. Müdavi hekimler, çocukların tümünde kırıkları küçük ve büyüme plağı komplikasyon riskini düşük olarak değerlendirdi.
Ana sonuçlar
İki çalışmada, çıkarılabilen prefabrik ayak bileği ateli, rijid alçı ile kıyaslandı. Birinde iki hafta kullanılan çıkarılabilir fiberglas splint, diğerinde üç hafta diz altı yürüme alçısı kullanıldı. Her iki çalışma da ayak bileği ateliyle tedavi edilen çocuklarda dört hafta sonunda hastanın beyan ettiği işlev ölçütünde, rijid alçıya kıyasla daha hızlı iyileşme gösteren bazı kanıtlar sağladı.
Bir çalışma atel grubunda baskı izleri ve blister gibi bazı komplikasyonlarda artış bildirdi. Bunların çoğu atel ile birlikte koruyucu çorap kullanılmamasına bağlandı. Diğer çalışmada rijid alçı grubunda sağlık servisine daha fazla randevusuz başvuru yapıldığı bildirildi. Bu çalışmada çocuklar beş günden sonra çıkarılabilen ateli üç hafta çıkarılmayan alçıya tercih ettiler. İki çalışmada da uzun vadeli sonuç bildirilmedi.
Üçüncü çalışmada Tubigrip bandajı ve koltuk değnekleri ve tavsiyeden oluşan tedavi, iki hafta süreyle yürüme alçısına karşı kıyaslandı. Bu çalışmada Tubigrip grubunda çocukların eski aktivitelerine 6 gün daha erken döndüklerine (20 güne karşı 14 gün) dair bazı zayıf kanıtlar bulundu. Çalışmada komplikasyonlar veya uzun vadeli sonuç ölçütleri raporlanmadı.
Kanıt kalitesi
Üç çalışmada da sonuçlarının güvenilirliğini etkilemiş olması mümkün olan zaaflar vardı. Kanıtları genel olarak düşük veya çok düşük kaliteli olarak değerlendirdik, bu da sonuçlardan emin olmadığımız anlamına geliyor.
Kararlar
Çocukların ayak bileğindeki küçük kırıklarda rijid alçı, özellikle çıkmayan tipte yürüme alçısı yerine ayak bileği ateli kullanımı daha çabuk toparlanma sağlayabilir. Ayak bileği kırıklarında en iyi tedaviyi belirlemek için daha fazla araştırma yapılması gerekiyor.
Yazarların kararı
Klinik olarak düşük riskli ayak bileği kırığı tanısı konan ve ayak bileği ateli ile tedavi edilen çocuklarda, rijid alçıyla, özellikle çıkarılamayan yürüme alçısıyla tedavi edilenlere kıyasla, kendi beyanlarına göre belirlenen toparlanmanın daha hızlı olduğuna dair düşük kalitede kanıt var.
Ayak bileği kırığı olan çocuklarda klinik uygulamayı aydınlatacak bunun dışında randomize kontrollü araştırma kanıtı bulunmuyor. Bu sık rastlanan kırıkların tedavisinde öncelik sorularını belirlemek ve hedeflemek için araştırma yapılması gerekiyor.
Bilimsel Özet
Arka plan
Ayak bileği kırıkları, genellikle ayak bileğini burucu kazalardan sonra görülür, karmaşıklık ve şiddet düzeyleri farklı çeşitli yaralanmalar ortaya çıkar. Çocuklardaki insidens yılda 1/1000’dir. Tedavi genellikle küçük kırıklarda atel ve alçıyla, daha ciddi olanlarda plak, vida ve pinlerle tamiratın ardından immobilizasyonla yapılır.
Amaç
Çocuklarda ayak bileği kırıklarının tedavisinde kullanılan farklı müdahalelerin fayda ve zararlarını değerlendirmeyi hedefledik.
Araştırma stratejisi
Cochrane Bone, Joint and Muscle Trauma Group Specialised Register (22 Eylül 2015), the Cochrane Central Register of Controlled Trials (CENTRAL) (2015, Sayı 8), MEDLINE (1946 - Eylül 2015, 2. hafta), MEDLINE In-Process & Other Non-Indexed Citations (21 Eylül 2015), EMBASE (1980 – 2015, 38. hafta), CINAHL (1937 - 22 Eylül 2015), araştırma tescil kayıtları (17 Şubat 2015), konferans kitapları ve bulunan makalelerin referans listeleri tarandı.
Seçim kriterleri
Çocuklarda ayak bileği kırıklarının tedavisinde kullanılan müdahaleleri değerlendiren randomize ve yarı randomize kontrollü araştırmaları (RKA) derledik.
Veri toplama ve analiz
İki derleme yazarı birbirinden bağımsız olarak başlıkları, özetleri ve tam makale metinlerini taradı, araştırmaların kayırma hatası riskini değerlendirdi ve verileri çıkardı. Meta analiz yapmadık.
Ana sonuçlar
Tümüne de düşük riskli ayak bileği kırığı klinik tanısı konan, toplam 189 çocukla ilgili verileri raporlayan 3 RKA derlendi. Bu kırıklar ağırlıklı olarak distal fibula’nın deplase olmayan Salter-Harris tip I kırığı olarak sınıflandı. Üç araştırmada da cerrahi dışı tedavi seçenekleri kıyaslandı. Üç araştırmada, primer olarak katılımcılar ve müdavi hekimleri müdahaleye karşı körlemenin uygulanabilir olmamasıyla ilişkili olarak kayırma hatası riski yüksekti.
2 araştırmada Aircast Air-Stirrup ayak bileği ateli, birinde posterior çıkarılabilir cam elyafı splinti (A) ve diğerinde cam elyafından diz altı yürüme alçısı (B) şeklindeki rijid alçıyla kıyaslandı. A araştırmasında iki cihaz da 2 hafta civarında çıkarıldı. B araştırmasında 5 günden sonra Aircast Air-Stirrup atelinin çıkarılması opsiyonel bırakılıp yürüme alçısı 3 hafta sonra çıkarıldı.
Her iki araştırmada da 4 hafta sonunda işlev skorlarında klinik olarak önemli farklar olduğuna dair bulunan düşük kaliteli kanıtlar atel gruplarından yanaydı. İşlev, A çalışmasında Çocuk Performansı için Aktivite Skalası (ASKp; skor aralığı 0 – 100, yüksek skor, daha iyi işlev) ile ölçüldü, B çalışmasında ise ASKp skorunun modifiye versiyonu (ranj %0 – 100 arası, yüksek yüzde / daha iyi işlev).
40 katılımcılı A çalışmasının sonucunda atel grubunda işlev için medyan değer 91.9 iken alçı grubunda 84.2 bulundu.
104 katılımcılı B çalışmasının sonucunda atel grubunda işlev %91.3 iken, alçı grubunda %85.3 idi ve ortalama fark (OF) %6.00 olup atelden yanaydı (%95 güven aralığı GA %1.38 - %10.62). B araştırması, modifiye ASKp skorunda %5’in klinikle ilişkili bir farka denk geldiğini gösterdi.
Hiçbir araştırmada kabul edilemez anatomi veya başka sonuçlar ve uzun vadeli izlem raporlanmadı.
Hiçbiri ciddi olmayan ters olaylarla ilgili çok düşük kalitede kanıt bulundu.
A araştırmasında atel grubunda baskıyla ilişkili komplikasyon olan çocuk sayısının iki kat kadar fazla olduğu bulundu (5/20’ye karşın 10/20). B araştırmasında ise bunun tersine olarak, plansız hastane vizitleriyle ölçülen ters sonuçlar alçı grubunda 4 kat fazla bulundu (4/54’e karşı 16/54).
Her iki araştırmada da ters olayların bir kısmı koruyucu çorap giymemeye bağlandı.
Her iki araştırmada da atel grubunda yaralanma öncesi aktiviteye dönüşün daha erken olduğunu gösteren çok düşük kalitede kanıtlar bulundu.
B araştırması, çocukların 5 gün ya da daha fazla ayak bileği ateli takmayı, ayak bileği yürüme alçısı içinde üç hafta hareketsiz kalmaktan çok daha fazla tercih ettiğine dair düşük kalitede kanıt sağladı.
4. haftada ağrının iki grup arasında farklı olmadığına dair orta kalitede kanıt bulundu.
45 katılımcılı 3. araştırmada, ayak bileğinde inversiyon yaralanması olan çocuklarda iki haftalık Tubigrip bandajıyla beraber koltuk değneği kullanımı ve tavsiye şeklindeki müdahale, yürüme alçısıyla kıyaslandı ve 4 haftalık izlem bitimindeki sonuçlar raporlandı. Araştırmada, 4 haftada geçerliliği gösterilmemiş bir ağrı ve işlev skoru kullanılarak ölçülen ağrı ve işlevde gruplar arasında az fark olduğuna dair çok düşük kalitede kanıt bulundu. Bu araştırmada ters etkiler raporlanmadı.
Tubigrip ile tedavi edilen çocuklarda normal aktiviteye ortalama 6 gün kadar erken dönüş olduğuna dair çok düşük kalitede kanıt bulundu (Tubigrip ile ortalama 14.17 gün iken alçıyla 20.19 gün; OF -6.02 gün, %95 GA -8.92 ile -3.12 gün).
Bu üç araştırmada değerlendirilen esas yaralanma kategorisi olan Salter-Harris tip I kırıklarının MRG çalışmalarından sağlanan yeni kanıtlar, bu yaralanmaların çoğunun gerçekte, distal fibular büyüme plağı kırılmasından çok; bağ zedelenmesi, cilt altı ödem ve kemik ezilmeleri olduğunu gösteriyor.
Kaynak
Yeung DE, Jia X, Miller CA, Barker SL. Interventions for treating ankle fractures in children. Cochrane Database of Systematic Reviews 2016, Issue 4. Art. No.: CD010836. DOI: 10.1002/14651858.CD010836.pub2
Orijinal özet için: Çocuk Ayak Bileği Kırıklarında Tedavi
Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin