SALTIVKA, Ukrayna — Geçen bir Cumartesi sabahı Yevhenia Botiyeva, baharın sonlarında eve döndüğünden beri sürdürdüğü bir rutin olan apartmanının dışındaki çiçek tarhını ayıkladı.
Sistemli bir şekilde çalıştı, görünüşte yanmış binaların, paramparça pencerelerin ve ara sıra etrafını saran topçu gümbürtüsünden oluşan kıyamet manzarasından rahatsız olmadı.
Kovid-19’dan kurtulan ve kalp krizinden kurtulan ve şimdi kanser olan kocası Nikolai Kucher, kısa süre sonra birinci kattaki dairelerinden çıkarak kahve yapmak için karartılmış bir su ısıtıcısında su ısıtmak için odun ateşi yakacaktı. Ama şimdilik sadece 82 yaşındaki Botiyeva, aşırı büyümüş zambaklarla ilgileniyordu.
Bir savaş bölgesi için garip bir şekilde rahat bir sahneydi – tehditkar ve gerçeküstü olanların bile yeterli zaman verildiğinde nasıl normal hissetmeye başladığının bir kanıtı.
“Çay veya kahve?” Bayan Botiyeva, binanın dışına yerleştirilmiş katlanır bir mutfak masasına otururken plastik bir termostan sıcak su dökmeyi teklif etti. Turuncu zambaklar ve koyu sarı heliopsislerle dolu bir vazo, binanın girişinin yanındaki duvara yapıştırılmış Meryem Ana’nın resmine saygı duruşunda bulundu.
“Tanrı’nın annesi bizi koruyor,” dedi sakince, konuklarını “savaş zamanı tatlılarını” denemeye teşvik etti – bir kavanozdan kaşıkla kremalı bal ile doldurulmuş tuzlu krakerler.
1960’larda Ukrayna’nın en büyük ikinci şehri olan Kharkiv’in eteklerinde bir yatak odası topluluğu olarak planlanan Saltivka, bir zamanlar yarım milyonluk bir bölgeydi. Bir zamanlar binlerce insanı barındıran büyük ölçüde terk edilmiş apartman bloklarında şimdi sadece düzinelerce insan var.
Emekli bir göz doktoru olan Bayan Botiyeva ve emekli bir mühendis olan kocası, savaşın bitmesini beklerken yabancıların nezaketine güvenen milyonlarca yerinden edilmiş Ukraynalıya katılmak yerine zorluklara katlanmayı tercih ettiklerini söyledi. Bu süreçte geride kalanlarla birlikte bir topluluk oluşturmuşlardır.
Görünen her binanın yanmış duvarları ve paramparça pencereleri var. Halen ayakta duran dükkanlar tahtalarla kapatıldı. Sakinlere göre, yakınlarda bir ağacın üst dallarından sarkan bir önlük ve diğer giysiler bir patlamayla süpürüldü.
Oyun alanları terk edildi – çocuklu aileler kaçtı.
Akan su yok, ısı yok ve devam eden Rus saldırılarına karşı güvenlik yok.
Rusya-Ukrayna Savaşını Daha İyi Anlayın
Ancak banliyölerin çoğu ağır hasar aldığından ve çalışan otobüs olmadığı için apartman kompleksinden çok az kişi ayrılıyor – ve en yakın bakkal şimdi bir saatlik yürüme mesafesinde.
Apartman sitelerine giden yolun bir kısmını kapatan terk edilmiş bir minibüsün üzerine yazılan bir mesaj, bölgeye sivil erişimin olmadığı konusunda uyarıyor. Bombardımanların en kötüsü sırasında uygulanan güvenlik yasağı şimdi kaldırıldı. Ancak çoğunlukla buraya sadece güvenlik güçleri ve yiyecek getiren gönüllüler geliyor.
Komşusu Halyna Zakusova, oğluyla paylaştığı altıncı kattaki daireden çıktıktan sonra Bayan Botiyeva’ya sarılırken, “Bir gece daha hayatta kaldık” dedi.
65 yaşındaki Bayan Zakusova, dışarıdaki masaya oturdu ve kollarına atlayan siyah beyaz kedi Musa’yı okşadı.
Savaştan önce tesadüfen tanışan iki kadın arkadaş oldular. Emekli bir şehir çalışanı olan Bayan Zakusova, 31 yıl önce Sovyetler Birliği’nin kaotik çöküşü sırasında binaya taşındı.
25 numaralı apartmanları kompleksin kenarında olduğundan, polis ve gönüllüler bağışlanan yiyecekleri yakınlara bırakır ve sakinler bunu komşu binalara dağıtır.
“İhtiyacımız olanı alıyoruz ve gerisini başkalarına veriyoruz. Bir şeyimiz olmadığında onlara gidebiliriz” dedi. “Hayat bir bumerang gibidir: Sana nasıl davranılmasını istiyorsan, diğer insanlara, hatta tanımadığın insanlara bile davranmalısın.”
İki kadının her gün kahve içmek için buluştuğunu söyleyen Botiyeva Hanım, güzel bir şey yaptıklarında paylaşıyorlar. Birkaç gün önce Bayan Botiyeva, kiraz vareniki yaptı: yakındaki bir ağaçtan toplanan vişnelerle doldurulmuş, sıcak bir tabakta pişirilmiş köfteler.
Bir sonraki apartman bloğunun dışında, başka bir kadın, Larysa, kış için şeker eklemek ve dondurmak için hırpalanmış ahşap bir masada oturuyordu. Larysa, “C vitamini var” dedi. Yabancı ziyaretçilerden şüphelenerek soyadını vermek istemedi.
Yanında oturan emekli muhasebeci Lyudmyla, “Komşularımızdan bazıları yurt dışına gitti, bazıları batı Ukrayna’ya, bazıları da başka bölgelere gitti” dedi. “Parası olmayanlar burada kaldı.”
Lyudmyla, 1991 yılında binaya ilk taşındığında diktiği meyve ağaçlarını sergiledi. Ayrıca mahremiyet nedeniyle soyadını vermeyi reddetti, ancak avuç dolusu vişne dağıttı.
Kiraz ağaçlarının yanında kayısı, ceviz ve elma ağaçları vardır.
Bayan Botiyeva’nın kocası Bay Kucher, “ruh için çiçekler de var” dedi.
Paketlenmiş yiyeceklere ek olarak, polis terk edilmiş evcil hayvanlar için bağışlanan köpek ve kedi mamasını bırakıyor. Bina 25’in dışında, başıboş bir tekir kedi bir kase kuru mamadan yemeyi bitirdikten birkaç dakika sonra, geri kalanını bitirmek için iki güvercin öne çıktı.
Her iki günde bir, Bayan Zakusova’nın 37 yaşındaki oğlu Oleksandr Ihnatenko, yanında olmayan bir komşu için iki katlı bir güvercin kümesinde düzinelerce yarış güvercinini beslemek için bir kova tahılla kompleksin kenarına doğru yürüyor.
Arka planda Rus güçlerini hedef alan Ukrayna topçusu patlıyor. Rusya, Şubat ayındaki işgalde Harkov’u ele geçiremeyince, Ukrayna kuvvetleri onları geri itti – bazı yerlerde Rus sınırına kadar. Ancak Ukrayna’nın en büyük ikinci şehri o kadar stratejik bir öneme sahip ki, Rusya’nın sonunda onun için topyekûn bir saldırı başlatması bekleniyor.
Bayan Botiyeva, bodrumda toplandıkları ilk günlerin dehşetinden sonra, kalan sakinlerin korkutucu sesleri tanıma konusunda uzman olduklarını söyledi.
“İlk başta korkuyorsun, kafan karışıyor, durumu kabul edemiyorsun” dedi. “Artık gidenin, gelenin ne olduğunu anlıyoruz. Her sesten korkmuyoruz. Şimdi tecrübemiz var. Ancak bu deneyimi yaşamamak daha iyidir.”
Bayan Botiyeva ve kocası, savaşın başlamasından birkaç ay sonra korktukları için değil, dondukları için daireden ayrıldılar dedi. Arkadaşlarla kaldılar ve bahar gelince geri döndüler.
Bay Kucher, karşılamalarını yıprattıklarını söyledi. Karısı geri dönmesi için daha gerçek bir sebep verdi.
“Bir evin sevildiğini, terk edilmediğini, geride bırakılmadığını hissetmesi gerekir” diyen Botiyeva, “Bizi daha sonra içine alsın ve burada huzur içinde yaşayabilelim” diye ekledi.
Bayan Zakusova ve oğlu, sıfırın altındaki sıcaklıklara rağmen kışı geçirdi. Sıcak su şişelerine kaynar su döktüklerini ve ısınmak için battaniye yığınlarının altına kazdıklarını söyledi.
Yaz devam ederken ve muhtemelen daha büyük bir Rus taarruzu yaklaşırken, barış zor görünüyor.
Zakusova, “Savaşı bilmeyen bir nesil olacağımızı düşündük” dedi. 88 yaşındaki annesi, II. Dünya Savaşı’ndan sağ çıktı, ancak şimdi Rus işgali altındaki Kherson bölgesindeki bir köyde mahsur kaldı.
“Telefonla ulaşamıyoruz, oraya gidemeyiz” dedi. “Neler olduğu hakkında hiçbir fikrimiz yok. Yemeği var mı? İlaçları var mı?”
Bayan Zakusova, kış geldiğinde savaş hala devam ediyorsa, gidip annesini bulmayı ve onunla kalmayı planladığını söyledi. Oğlu geride kalacaktı.
“Hayatta kalacak, ama annem hayatta kalamayacak,” dedi.
“Her şey yoluna girecek,” dedi, sadece inanarak değil, aynı zamanda karşılaştığı ve muhtemelen devam edecek olan tüm zorlukları göz önünde bulundurarak dikkate değer bir dinginlikle. “İyi olacağız.”
Kaynak : https://www.nytimes.com/2022/07/24/world/europe/ukraine-war-kharkiv-sativka.html