Ceren Kenar
Trump'ı seçimlerde destekleyen bazı kanaat önderleri, şimdiden isyan bayrağını çekmiş durumda. Trump'ın kampanya döneminde savunduğu izolasyoncu çizgiyi terk etmesi bazı destekçilerini kızdırdı. "Suriye'den bize ne" diyen bu gruplar, Trump'ın çok eleştirdiği Neo-Conlar ile bir ittifaka girdiğini iddia ediyor.
İdlib'de son gerçekleşen saldırıya kadar Esad rejiminin 100'ü aşkın kimyasal silah kullandığı tahmin ediliyor. Sebebi çok basit: Kimyasal silah kullanmanın rejim için bugüne kadar bir bedeli ve yaptırımı olmadı. Aksine ödüllendirildi...
Şimdi Trump'ın önünde bir fırsat var. Obama yönetiminin utanç verici, gayriinsani politikasını devam ettirmek veya tüm dünyanın canlı yayında izlediği ağır çekim bir soykırıma son vermek...
Sykes-Picot sonrası düzende işgal altına giren Musul, Sykes-Picot sonrası dönemde yeni bir işgali tecrübe ediyor. Ve İran işgalinin bedeli çok ağır olacak gibi görünüyor...
İran'ın Irak ve Suriye'de nüfuz sahibi olması yeni bir gelişme değil. İran devriminden sonra, Irak'la bir savaşa giren İran, Suriye'de Esad rejimi ile ittifak geliştirme yoluna gitti. Irak müdahalesi sonrasında ise, Baas rejiminin tasfiyesi sırasında, İran, Irak'ta ciddi bir etkinlik alanı buldu.
Erbil'den çıkan ve Musul'a ulaşan bir hatta, Kürdistan'ı geçer geçmez, halkını Sünni Arap ve bir miktar Hıristiyan nüfusun oluşturduğu bir bölge DEAŞ'tan temizlenmiş durumda. Fakat DEAŞ işgalinden kurtulan topraklarda yeni bir işgal var. İran işgali Suriye ve Lübnan'da olduğu gibi burada da etkisini epey frapan ve provokatif bir şekilde gösteriyor.
İki terör örgütünü kullanan aktörlerin iyi niyetli olmadığı aşikâr. Ancak buna rağmen Türkiye'nin "soft power" kapasitesini geliştirmesi ve haklı olduğu meselelerde ısrarla kendisini anlatması önemli.
PKK'nın uluslararası desteği sadece Batı'dan gelmiyor. Belli konularda Batı ile sözde ters düşen Rusya, İran, Bağdat hükûmeti gibi aktörlerden gelen bir destek de mevcut.
Özellikle uluslararası medyada “demokratik özerklik” ve seküler olduğu için övgülere doyamayan PYD'nin Suriyeli Kürtlere sunduğu şey totaliter özerklikten başka bir şey değil...
Wilders'in bahar olarak tanımladığı şey kendi gibi ırkçı siyasetçilerin tüm Batı dünyasında güçlenmesi. Sadece Hollanda değil mesele, Fransa'da Le Pen, İngiltere'de Farage ve birçok Batı ülkesinde desteği artan bir ırkçı rüzgâr ile karşı karşıyayız.
Türkiye'nin PYD konusunda çok haklı ve meşru kaygıları var. Fakat bunun da ötesinde, Rakka operasyonunu PYD ile yönetmenin Suriye halkı gözünde meşruiyeti yok.
Rusya ve ABD bir yandan Suriye masasında bir anlaşmaya varmaya çalışırken, diğer yandan soğuk savaş polisiye romanlarını aratmayacak bir çoklu istihbarat savaşları yaşanıyor.
Kendi İslamofobik tabanının gazını almak için, Türkiye'ye akılsız bir ayrımcılık uygulayan Avrupalı siyasetçiler sadece ve sadece nefret körüklüyor.
AK Parti iktidara geldiğinde, bu arkaik bakışa artık yer yoktu. Türkiye ile Irak Bölgesel Kürdistan Yönetimi arasında siyasi, ekonomik, güvenlik ekseninde önemli bir ittifakın çimentosu atılıyordu.
Kasabanın Esad'ın eline geçmesi ile el-Bab'ın güneyinden, ÖSO kontrolü altındaki kuzeyine bir mülteci akışı var. Bölgedeki siviller hayatlarını kurtarmak için kaçıyor. Esad'a bağlı birliklerin sivillere karşı ne kadar vahşi olabildiğini tahmin etmek güç değil.
İngiltere, 15 Temmuz darbe girişiminden sonra Türkiye'nin meşru ve seçilmiş hükûmetine destek açıklaması yaptı. Hatta bu anlamda Batı bloku içinde en net ve çabuk tepkiyi İngiltere'nin verdiğini söylemek mümkün.
Trump yönetiminin bu konudaki tavrı hâlâ muamma. İlk işaretler Trump'ın Obama kadar hararetli bir şekilde PYD'yi desteklemeyeceği yönünde. Ancak ABD tümden PYD'ye desteği keser mi? Hâlâ cevabını bilmediğimiz bir soru işareti.
İki ülkenin tarihini ve iki liderin farklı arka planlarını hesaba katmadan yapılan bu analizler, hem Türkiye'de hem de ABD'de bir algı kirlenmesi meydana getirdi.
Türkiye'de bir yandan NATO'ya haklı bir sitem büyürken, Putin rejimi Avrupa'da olduğu gibi Türkiye'de de farklı çevreler tarafından teveccühle karşılanıyor.
Meseleyi sadece mezhep ekseninde tanımlamak hem mezhep çatışmasını daha da derinleştirme tehlikesini barındırıyor, hem de sorunun derinlikli analiz edilmesini engelliyor. İran'ın bu bölgedeki yayılmacı politikalarının asıl motivasyonu son derece realist faktörler belirliyor. Şii cihadı söylemi kullanılsa da, asıl belirleyici faktör bir ulus devletin emperyal hevesi.
Pompeo'nun Ankara'daki temasları nasıl geçti? Ankara kaynakları bu sorunun cevabını pozitif olarak veriyor.
CIA'in yeni Başkanı Mike Pompeo, göreve geldikten sonra ilk ziyaretini boşuna Türkiye'ye yapmıyor. Rakka operasyonuna dair detayları Ankara'da kararlaştırmak için geliyor. Ve Türkiye'nin uzun zamandır ortada görünmeyen müttefiki geri dönüyor...
Belki de şunu demek doğru olacak: Yeni sağın geleceğini biraz da Trump'ın iktidar dönemi belirleyecek. Eğer Trump kendi tabanını korumayı ve taleplerini yerine getirmeyi başarırsa, yeni sağ ilk yönetim başarısına imza atacak.
ABD, Rakka operasyonunu planlarken önünde kısıtlı seçenekler mevcut. Irak sendromundan kurtulmamış ABD kamuoyunda Demokrat da, Cumhuriyetçi de olsa, ABD hükûmeti sahaya asker göndermeye hevesli değil. Burası net.
Obama'nın Türkiye'ye son golü PKK-PYD'ye ağır silah temin etmesi oldu. Bu politika yeni yönetim ile devam edecek mi? Türkiye-ABD ilişkilerinin kilitlendiği soru bu.
Trump'ın bu politikaları elbette ABD'deki Müslümanların hayatını zorlaştıracak. Aklı başında her insanın ümidi bu çılgınlığın sona ermesi.
Bir yandan masada muhalifler ve rejim ile sponsorları arasında görüşmeler devam ederken, rejimin iki sponsoru arasındaki ihtilaflar derinleşiyor. Sahadaki dengeyi kendi lehine çevirmek isteyen Rusya, özellikle Trump yönetimi ile köşeye sıkışacak İran'a karşı elini yükseltiyor.
Trump yönetiminin FETÖ konusunda tavır değişikliği ilişkileri düzeltmeye yetmeyecek. PYD-PKK konusunda ise bir politika değişikliği olup olmadığını zaman gösterecek.
İki başkan arasındaki kişisel ilişkinin yanı sıra, ABD-Türkiye ilişkilerinin düzelmesi belli politika değişikliklerine de bağlı. Bunlardan en önemlileri elbette ABD'nin FETÖ ve PYD konusundaki politikalarını değiştirmesi.