Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin temel hak ve özgürlüklere aykırı ‘akıllı yaptırım’ kararları: Devletlerin uygulamaları ve İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi denetimi
CitationSakj, Y. (2012). Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin temel hak ve özgürlüklere aykırı ‘akıllı yaptırım’ kararları: Devletlerin uygulamaları ve İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi denetimi. Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kazancı Hakemli Hukuk Dergisi, 8(91-92), s. 110-146.
Abstract
Bu makalenin konusu, BM Güvenlik Konseyi’nin (GK) milletlerarası barışa ve güvenliğe karşı bir tehdit olarak görülen terörizm ile mücadele için çıkartılan ve sayılarında son yıllarda artış gözlenen ‘akıllı yaptırım’ kararlarıdır. Makalede GK’nin söz konusu kararlarının, hedef kişilerin temel hak ve özgürlüklerine etkisi tartışılmaktadır. Çalışmada bu anlamda üç yönlü bir inceleme yapılmıştır. İlk olarak, GK’nin anılan türdeki kararlarının dayanaklarına ve bu tür kararlar söz konusu olduğunda GK’nin insan hakları hukukuna ne ölçüde riayet ettiğine değinilmiştir. Bu nokta BM sistemi içinde incelendikten sonra, ikinci olarak, devletlerin bu tür kararları uygulama yükümlülüğüne ve belli başlı devletlerin milli mahkemelerinin temel hak ve özgürlüklere aykırılık iddialarına karşı denetim yetkisi olup olmadığı mukayeseli olarak incelenmiştir. Nihayet son olarak, temel hak ve özgürlükleri ihlal eden GK kararlarının, İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi’nde (İHAM) yargısal denetiminin mümkün olup olmadığı, milletlerarası örgütlerin tasarruflarını konu alan İHAM içtihadı ışığında analiz edilmiştir.