Isparta is a province in Turkey. It is located in the southwestern part of Turkey and it has borders with Afyon, Burdur, Antalya, and Konya. It covers an area of 8,993 km2 and its population is 444, 914. The province is located northern sides of the Mediterranean region and the area is called ‘Göller Yöresi(Lakes area)’. The reason they call this area like this is that the region has many freshwater lakes. The province has 13 districts.
History
Its history dates back to paleolithic ages. It was the territory of the Pisidia region in 2002 BC. It is known that these lands also was home to Frigs, Lydians, and Persians. From 546 BC to 334 BC, the area was under the rule of Persian sovereignty.
In 323 BC, Alexander the Great took over the territory. Western sides on Anatolia had gone over the sovereignty of Greeks. After the death of Alexander the Great, the area was still under the domination of Athens for thirty-six years. In those years, many Athenians came to these lands to settle there. Greeks called these lands ‘Isbarida’ and the name turns out ‘Sparta’ and ‘Isparta’ through time.
In medieval ages, Islamic states and Byzantium fought fır these lands. The area was located between East Rome and Byzantium territories. In 1204, Isparta had gone under the rule of the Sultanate of Rum( Anatolian Seljuk State). In 1931, the Ottoman Empire added these lands to its territory. In the period of the Ottoman Empire, Isparta became one of the most important trade centers in Anatolia.
In the times of the National Struggle of Turkey(1919-1923), Isparta experienced the struggle with Italian occupation. The province showed resistance in that situation. The territory is important for its being a binding location between the central Anatolia, Aegean and Mediterranean regions. Significant improvements have been made through the times of the Republican period.
Geography and climate
68,4% of the province is covered with mountains. 16,8% are plains and 14,8% are plateaued in the area. Some parts of the Western Taurus Mountains are in the borders of Isparta. Important mountains of the province are Dedegöl, Barla, Davraz, and Akdağ. In addition, the most important lakes of the province are; Eğridir Lake, Beyşehir Lake, Kovada Lake, and Gölcük Crater Lake. In terms of its lakes, mountains, forests, rivers, etc. the province is very rich and allows you to enjoy calm and healthy air if you visit Isparta.
In the southern parts of the province, the Mediterranean climate has seen. While summers are hot and humid, winters are rainy and temperate. In the high mountains of this province, there are places that are convenient for winter tourism. You can visit the ski-resort in Davraz mountain.
With the effects of river streams and tectonic moves, canyons are formed in between the mountains and valleys. In some districts of the province, you can see the effects of the steppe climate. In these parts of the province, there are big plains and some high mountains are available (Gelendost, Yalvaç, Semirkent, Uluborlu, Keçiborlu, Gönen).
The economy of the province is based on agriculture and farming. Isparta is famous for its rose production. Isparta rose is made from the combining od the species ‘Rosa gallica’ and ‘rosa moschata’. It is a special form which is called Isparta rose od hazelnut rose. 65% of the world’s rose oil production is made in Isparta. The province is the best in this sector around the world.
Culture and cuisine
Isparta is famous for its roses and carpets. Fortunately, hand weaving carpets have given their spots to the ones that are produced by the machines. But still, you have the chance to buy an old carpet in the city. The other traditional art of this province is its felt works. Isparta is remaining to produce traditional felts and the artisans of this tradition are making wonderful jobs that are admirable from all over the world.
If you visit Isparta, the first thing that you are going to buy will be probably its rose products like rose oil. Isparta is the world of roses.
The region has a folklore dance which is called ‘zorlatma’. This dance has two parts; in the first part named ‘yelleme’ they use their hands and arms in a slow tempo, in the second part named ‘hoplatma’ they become more active with small jumps, etc.
Isparta has very rich cuisine too. You can see a variety of soup species in their culture. Their most famous kebab is ‘fırın kebab’. The province is rich with its lakes, the situation makes them use the fishes in these lakes. Their local dishes include the fishes like carp fish and trout. They also use a rose in some situations. They made jam out of their famous roses. It is very tasty and delicious. In Yalvaç district, they made a local dessert which is a type of gullac. They call it ‘Yalvaç gullac’.
Where to visit in Isparta
Besides having natural beauties, Isparta has also important historical areas to visit. Some natural areas of the province are protected because of their importance.
Adada Ancient City
Who built this construction or when is not known, but its first mention in a written text dates back to the 2nd century BC. In the Roman Empire period, the city has lived its golden age. The city’s construction remains today without any demolition. There are 4 temples in the city and two of them are Emperor temple and Traianus temple. The city also has an ancient road, basilica, theatre, tombs, and a monumental fountain.
Eğridir Lake
The lake is one of the most important places in the Lakes area. This lake is a freshwater lake and it has natural beauties around it. Because of its location, summers are not sweltering in the area. The area has a lot of bird species like patka, elmabaş, Hungarian duck and sakarmeke.
Lavender Valley
This valley is located in the Keçiborlu district of Isparta in Kuyucak village. The valley is home to many visitors around the world with its beautiful view and scent. The place is an important income for the villagers around the area. There are also tours to this valley which you can take. You should visit this area at certain times in the year. If you visit there in an appropriate time, you can take wonderous photos with these lavenders.
Dungeon Cave
It is located 1 km far from Aksu district city center. The depth of this cave reaches up to 765 meters but the visitors are allowed to go in only 300 meters deep because of the safety issues. The cave is convenient to visit from April to December because the waters are lesser in those times of the year that you can wander around the cave easily.
Kovada Lake
The lake is listed as National Park and the area is protected by the government. The environment has many species of trees and plants. At the entrance of the lake, there is a museum about the plants and animals around the lake.
Saint Paulus Road
This road is important for the history of Christianity. Saint Paılus has traveled using this road. It takes 27 days to walk the road. The environment of the area has natural beauties that you can find a camp area around this road.
Isparta Museum
The museum has been on duty since 1985 and it has 17,976 pieces. The museum has 4 parts which are archeology, treasure, ethnography, and carpet section. Also, the museum is exhibiting a part of the famous Isparta houses. It is located in the center of the Isparta district. In the carpet section, you can see old hand weaved carpets and this is an example of a distillation boiler that is used in the production of rose oil.
Firdevs Pasha Mosque
It is one of the oldest mosques in Isparta. The mosque is constructed in the style of Mimar Sinan. Which is why they call this mosque Mimar Sinan Mosque sometimes. It was built in 1561.
Aya Payana Church
It is assumed that this church was built in 1750. It is located in Turan district which is one of the earliest settlements in the area.
Isparta, Türkiye’de bir ildir. Türkiye’nin güneybatısında yer alır, Burdur, Afyon, Antalya ve Konya illeri ile sınırı vardır. Yüz ölçümü 8,993 km2’dir ve nüfusu 444,914’tür. İl, Akdeniz bölgesinin kuzey kesimlerinde bulunur ve bu bölgeye ‘Göller Yöresi’ denmektedir. Bu bölgeye göller yöresi denmesinin sebebi birçok tatlı su gölü bulunmasındandır. Isparta 13 adet ilçeye sahiptir.
Tarihçesi
Isparta’nın tarihi paleolitik çağlara kadar dayanmaktadır. M.Ö. 2002’de Pisida bölgesinin içinde bulunmuştur. Bu bölgenin Friglere, Lidyalılara ve Perslere de ev sahipliği yapmış olduğu bilinmektedir. M.Ö 546 yılından M.Ö. 334 yılına kadar bölge Pers uygarlığı altında bulunmuştur.
M.Ö. 323 yılında Büyük İskender bu bölgeyi ele geçirmiştir. Anadolu’nun kuzey kesimleri Yunan egemenliği altına girmiştir. Büyük İskender’in ölümünün ardından bu bölge 36 sene boyunca Atina’ya bağlı kalmıştır. Bu yıllarda Atinalılar bu bölgeye yerleşmeye gelmiştir ve buraya ‘Isbarida’ demişlerdir. Bu isim zamanla ‘Sparta’ ve ‘Ispata’ olmuştur.
Orta Çağlarda İslam devletleri ve Bizans da bu topraklar için savaşmışlardır. Bu bölge Doğu Roma ve Bizans topraklarının arasında bulunmaktaydı. 1204 senesinde, Isparta Anadolu Selçuk’lularının sınırları içine girmiştir. 1931’de Osmanlı İmparatorluğu bu toprakları almıştır. Osmanlı döneminde Isparta Anadolunun en önemli ticaret merkezi haline gelmiştir.
Milli Mücadele yıllarında(1919-1923), bölge İtalya işgaline uğramıştır. Isparta bu duruma direniş göstermiştir. Bu bölge, Anadoluyu, Egeyi ve Akdeniz bölgesini birbirine bağlayan bir alan olduğu için büyük önem taşımaktadır. Isparta’da önemli gelişmeler Cumhuriyet döneminde gerçekleşmiştir.
Coğrafyası ve İklimi
Bölgenin %68,4’ü dağlarla kaplıdır. %16,8’i ovalardan ve %14,8’i ise platolardan oluşmaktadır. Batı Torosların bir kısmı Isparta ilinin içerisinde bulunmaktadır. Bu bölgenin önemli dağlarından bazıları Dedegöl, Barla, Davraz ve Akdağ’dır. Buna ek olarak, en önemli gölleri ise Eğridir Gölü, Beyşehir Gölü, Kovada Gölü ve Gölcük Krater Gölü’dür. Bölge gölleri, ormanları, dağları ve nehirleri açısından zengindir ve burada sakin ve sağlıklı bıir deneyim yaşayabilirsiniz.
Isparta’nın güney kesiminde Akdeniz iklimi görülür. Yazları sıcak ve nemli iken, kışları yağmurlu ve ılıktır. Yüksek dağlık bölgeler kış turizmine uygundur. Davraz Dağındaki kayak merkezini ziyaret edebilirsiniz.
Akarsuların ve tektonik hareketlerin sonucu olarak kanyon oluşumları da görülmektedir. İlin bazı kesimlerinde bozkır ikliminin hakimiyeti gözlemlenebilir. Bu bölgelerde büyük ovalar ve yüksek dağlar vardır (Gelendost, Yalvaç, Semirkent, Uluborlu, Keçiborlu, Gönen).
Bölgenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanır. Isparta gül üretimiyle meşhur bir kenttir. Isparta gülü, ‘Rosa gallica’ ve ‘rosa moschata’ adlı gül türlerinin birleşimlerinden üretilir ve aynı zamanda fındık gülü de denir. Dünyanın %65 oranındaki gül yağı üretimi Isparta’da gerçekleşir. Isparta bu sektörde dünyanın en iyisidir.
Kültürü ve mutfağı
Isparta gülü ve halılarıyla ünlü bir ildir. Maalesef günümüzde el dokuması halılar pek fazla yapılmamaktadır ama Isparta’ya gittiğinizde eski halı alma imkanınız bulunmaktadır. Bu ilin bir diğer geleneksel sanat ürünü keçe işleridir. Isparta hala bu keçeleri üretmeye devam etmektedir ve bu işin zanaatkarları dünyaca ilgi gören çok güzel işler çıkarmaktadırlar.
Isparta’yı ziyaret ederseniz il alacağınız şey muhtemelen gül ürünleri olacaktır. Isparta güllerin dünyasıdır.
Bu bölgenin ‘zorlatma’ adında bir folklor dansı vardır. Bu dans iki bölümden oluşur, ilk bölüme ‘yelleme’ denir ve eller ile kollar kullanılır yavaş bir tempoda ilerler, ikinci kısma ise ‘hoplatma’ denir ilk kısma göre daha hareketlidir.
Isparta mutfağı da çok zengin bir mutfaktır. Kültürlerinde birçok çeşit çorba vardır. En ünlü kebapları fırın kebabıdır. Gölleriyle ünlü bir bölge olması nedeniyle balık yemekleri de mutfaklarına girmiştir. Meşhur olan gülleri ile reçel yapmaktadırlar. Çok lezzetli ve tatlı bir reçeldir. Yalvaç ilçesinin ise kendine has bir güllaç türü vardır ve buna ‘yalvaç güllacı derler.
Isparta’da nereyi gezmeli
Doğal güzelliklere sahip olmanın yanında birçok önemli tarihi alana da sahiptir. Bu bölgedeki bazı doğal bölgeler önemleri açısından korunmaktadır ve sit alanı olarak ilan edilmiştir.
Adada Antik Kenti
Bu kenti kimin ve ne zaman yaptığı bilinmemektedir ama il yazılı metinlerde geçtiği zaman M.Ö. 2. yüzyıla aittir. Roma İmparatorluğu döneminde bu kent altın çağlarını yaşamıştır. Kent çok fazla yıkıntıya uğramadan günümüze kadar ulaşmayı başarmıştır. 4 adet tapınak bulunmaktadır ve bunlardan ikisinin adı İmparator tapınağı ve Traianus tapınağıdır. Kent ayrıca antik yol, bazilika, tiyatro, mezarlıklar ve bir tane anıtsal çeşmeyi de barındırmaktadır.
Eğridir Gölü
Göl bölgedeki en önemli alanlardır biridir. Bu göl tatlı su gölüdür ve çevresinde bir sürü doğal güzellik barındırır. Konumu nedeniyle yazları bunaltıcı geçmez. Bölge birçok kuş çeşidine sahiptir(patka, elmabaş, macar ördeği, sakarmeke).
Lavanta Vadisi
Bu vadi Keçiborlu ilçesinin Kuyucak köyünde yer almaktadır. Güzel görüntüsü ve muhteşem kokusuyla bölge dünya çapında bir sürü ziyaretçiye ev sahipliği yapmaktadır. Bu bölge, çevredeki yaşayanlar için büyük bir gelir kaynağıdır. Bu bölgeye yapılan turlar da bulunmaktadır. Burayı yılın belli zamanlarında ziyaret etmelisiniz. Eğer doğru zamanda ziyaret edebilirsiniz bu güzel lavanta bahçesiyle mükemmel fotoğraflar çekebilirsiniz.
Zindan Mağarası
Aksu ilçesi merkezine 1 km uzaklıkta bulunmaktadır. Mağaranın derinliği 765 metreyi bulmaktadır fakat ziyaretçilerin sadece 300 metreye kadar girebilmelerine izin verilmiştir. Nisan ve Aralık aylarında ziyaret edilmesi daha uygundur çünkü bu dönemde su seviyesi daha azdır. Bundan dolayı daha rahatlıkla gezilebilir.
Kovada Gölü
Bu bölge Milli Park olarak belirlenmiştir ve sit alanıdır. Bölge birçok ağaç ve bitki çeşidi barındırmaktadır. Gölün girişinde bu ağaçların ve bitkilerin anlatıldığı bir müze bulunmaktadır.
Aziz Paulus Yolu
Hristiyanlık tarihi açısından önem taşıyan bir yoldur. Aziz Paulus bu yoldan yürüyerek gezi yapmıştır. Yolun yürünmesi tam 27 gün sürmektedir. Bölge birçok doğal güzelliğe sahiptir ve yolun çevresinde kamp alanları bulabilirsiniz.
Isparta Müzesi
Müze 17,976 parça esere sahiptir ve 1985 senesinden beri halka açıktır. Müze 4 bölümden oluşur; arkeoloji, hazine, etnoğrafya ve halı bölümü. Ayrıca müze ünlü tarihi Isparta evlerinin de bir kısmını sergilemektedir. Isparta il merkezinde bulunur. Halı bölümünde hem el dokuması halıları inceleyebilir hem de gül yağı yapımında kullanılan damıtma kazanı örneğini de inceleyebilirsiniz.
Firdevs Paşa Cami
Isparta’nın en eski camilerinden biridir. Cami Mimar Sinan stilinde inşa edilmiştir. Mimar Sinan Cami olarak da adlandırılmasının sebebi de budur. 1561 yılında yapılmıştır.
Aya Payana Kilisesi
1750 yılında inşa edildiği düşünülmektedir. Bölgenin en eski yerleşim yerlerinden biri olan Turan ilçesinde yer almaktadır.