Selin Çetinkaya
Anlamlı rollere (öğrenci, arkadaş, aile üyesi) ve aktivitelere (spor veya hobiler) katılım; duygusal iyiliğin, ruh sağlığının ve sosyal yeterliliğin artmasına sebep olur. Çocuklar için sosyal yeterlilik; başkalarıyla geçinmek, arkadaş edinmek ve arkadaşlığı sürdürmek, üzüntü ve öfkeyle başa çıkmak, sorunları çözmek, sosyal görgü kurallarını anlamak ve okul kurallarına uymak anlamına gelir. Bu alanda yapılan son çalışmalar gösteriyor ki davranış ve sosyal etkileşim becerileri (yani sosyal yeterlilik), bireyin yaşam boyu başarısına akademik becerilerinden daha çok etki etmektedir. Bu nedenle uygun davranış ve sosyal yeterliliğin desteklenmemesi, çocukluktan yetişkinliğe geçişte olumsuz etkilere neden olabilir.
Ergoterapistler sosyal yeterliliğin bütün bileşenlerini değerlendirerek çocuğun:
- motor, sosyal, duygusal ve bilişsel becerileri
- duyusal bilgileri yorumlama yeteneği
- ev, okul ve diğer toplu ortamlardan etkilenip günlük yaşamın taleplerini karşılama yeteneği üzerinde etkisi olup olmadığını belirler.
Ergoterapistler ayrıca çocuklar arasında ruh sağlığını geliştirmeyi destekleyici ortamların kurulmasını sağlar.
Ergoterapistler Ruh Sağlığı Sorunları Olan Çocuklara Nasıl Destek Olurlar?
Ergoterapistler, ruhsal bozukluğun erken belirtilerini tanımlamaya yardımcı olabilir. Ayrıca aileleri sık sık taşınan veya ekonomik ya da sosyal yönden dezavantajlı ailelerden olanlar gibi başarısızlık riski taşıyan çocuklara müdahale edebilirler. Bipolar bozukluk, depresyon, otizm gibi çocuğun ruh sağlığını etkileyebilecek bir rahatsızlık tanısı konmuş çocuklara hizmet sunabilirler.
Ergoterapistler çocuğun birincil rolleri ve uğraşıları (oyun, okul ödevi ve yaşa uygun kişisel bakım gibi aktiviteler) hakkında bir anlayış geliştirmek için kişi merkezli değerlendirme modelini kullanırlar. Çocuklar için kişi merkezli bir değerlendirme; okul personeli, ebeveynler ve bakım verenler ile etkileşimi gerektirir. Daha sonra terapistler, çocuğun bu rollerin ve faaliyetlerin taleplerini karşılama ve bunlara tam olarak katılma yeteneğini etkileyen faktörleri belirlemeye çalışırlar.
Müdahaleler; sosyal-duygusal öğrenmeyi teşvik etmek, aşırı aktif veya yetersiz duyusal sistemleri düzenlemek, aileler ve tıbbi veya eğitim personeli ile işbirliği yapmak ve daha fazlası için kullanılır. Örneğin; ergoterapistler çocuğun dikkatini ve öğrenmesini geliştirmek için molaları güne dahil etmesine yardım edebilir ve ders çalışma görevlerini parçalayarak öğretmenlere ve diğer okul personeline destek sağlayabilir, sınıftaki dikkati geliştirmek ve duyusal aşırı yüklenmenin etkisini azaltmak için malzemeleri organize edebilir ve çevreyi değiştirebilirler.
Ergoterapistler ayrıca, akran zorbalığını önleme ve okul sonrası aktivitelerin planlanması ve geliştirilmesi yoluyla sosyal yetkinlik oluşturmak için programlama sağlayabilir.
Ergoterapistler çocuğun hayatındaki yetişkinlerle işbirliği yapar:
- Ebeveynler ve bakım verenler: Bir çocuğun oyuna, günlük yaşam aktivitelerine ve sosyal etkinliklere katılımını engelleyen sosyal-duygusal, duyusal ve bilişsel zorluklar hakkında eğitim vermek ve duygusal desteklerin, yapıların ve etkili disiplin sistemlerinin geliştirilmesine yardımcı olmak için.
- Eğitmenler ve diğer okul personelleri: Bir çocuğun sınıf, teneffüs ve yemekhane etkinliklerini başarıyla tamamlaması; akranları ve yetişkinlerle etkili bir şekilde iletişim kurmasını sağlamak için.
- Danışmanlar, sosyal hizmet uzmanları ve psikologlar: Duygusal ve sosyal gelişime yardımcı olan kişilerarası iletişim, duyusal işleme ve bilişsel iyileştirme yöntemlerine ilişkin içgörü sağlamak için.
- Çocuk doktorları, aile hekimleri ve psikiyatristler: Kronik ruhsal bozukluk için tıbbi müdahaleyi desteklemek için.
- Yöneticiler: Sosyal yeterliliği teşvik eden programlar geliştirmek ve çocukların duyusal öz düzenleme stratejilerini öğrenmelerine ve sürdürmelerine yardımcı olmak adına personel ve aileleri eğitmek için.
- Toplum: Ruhsal sorunları olan çocuklar için eğitimi, anlayışı, erken müdahaleyi ve teşhisin anlaşılmasını teşvik etmek; damgalamayı azaltmak için savunuculuk ve toplum programları geliştirmek.
Ergoterapistler Çocuklar İçin Ruh Sağlığı Hizmetlerini Nerede Sağlar?
Ergoterapistler; çocukların oynadığı, büyüdüğü ve öğrendiği tüm ortamlarda ruh sağlığını geliştirir. Ruhsal bozukluğu olan çocuklar hastanelerde, toplum ruh sağlığı merkezlerinde, özel terapi kliniklerinde, aile içi şiddet ve evsiz sığınma evlerinde, okullarda, bakım merkezlerinde ve diğer erken eğitim programlarında ergoterapi hizmetleri alırlar.
Yapılan tüm müdahalelerin amacı, sağlıklı bir çocukluğu karakterize eden ve çocuğu hayatı boyunca başarıya hazırlayan mesleklere katılımı teşvik etmektir. Ergoterapistler, hem fiziksel hem de zihinsel sağlığı ele alarak öğrenme, büyüme ve gelişme için güvenli ve sağlıklı ortamları teşvik etmeye yardımcı olur.