kaydeden Judith Graham
13 Aralık 2022 Salı (Kaiser News) — Gelecek hakkında düşündüğünüzde, iyi veya kötü şeylerin olmasını mı beklersiniz?
“İyi” tarafta tartıyorsanız, bir iyimsersiniz. Ve bunun sonraki yaşamda sağlığınız için olumlu etkileri vardır.
Birden fazla çalışma, daha yüksek düzeyde iyimserlik ile kalp hastalığı, felç ve bilişsel bozukluk gibi durumların riskinin azalması arasında güçlü bir ilişki olduğunu göstermektedir. Birkaç çalışma da iyimserliği daha uzun ömürle ilişkilendirmiştir.
Bu yıl yayınlanan en yenilerinden biri, diğer üniversitelerdeki meslektaşları ile işbirliği içinde Harvard’ın TH Chan Halk Sağlığı Okulu’ndaki araştırmacılardan geliyor. İyimserlik ölçütlerinde en yüksek puanları alan yaşlı kadınların, en düşük puanlara sahip olanlardan ortalama 4,4 yıl daha uzun yaşadığı bulundu. Sonuçlar ırklar ve etnik kökenler arasında geçerlidir.
İyimserlik neden böyle bir fark yaratsın ki?
Uzmanlar çeşitli açıklamalar ileri sürüyor: İyimser olan insanlar, günlük hayatın zorluklarıyla daha iyi başa çıkıyor ve daha az olumlu tutumlara sahip insanlara göre stres yaşama olasılıkları daha düşük. İyi beslenme ve egzersiz yapma olasılıkları daha yüksektir ve genellikle yardım sağlayabilecek daha güçlü aile ve arkadaş ağları vardır.
Ayrıca, iyimser olan insanlar problem çözme stratejilerinde daha etkili olma ve duygularını düzenlemede daha iyi olma eğilimindedir.
Tabii ki, burada bir geri bildirim döngüsü devreye giriyor: İnsanlar sağlıklı ve iyi bir yaşam kalitesine sahiplerse iyimserlik yaşama olasılıkları daha yüksek olabilir. Ancak iyimserlik, iyi durumda olanlarla sınırlı değildir. Araştırmalar, bunun genetik olarak kalıtsal bir özellik olduğunu ve uyumlu müdahalelerle geliştirilebileceğini öne sürüyor.
İyimserlik pratikte neye benziyor? Cevaplar için, kendilerini iyimser olarak tanımlayan ancak bu özelliği hafife almayan birkaç yaşlı yetişkinle konuştum. Bunun yerine, her gün yaptıkları bir seçim.
Patricia Reeves, 73, Oklahoma Şehri. Yedi yaşında yalnız yaşayan dul bir kadın olan Reeves, “Oldukça iyi bir hayatım oldu ama herkes gibi benim de travmalardan nasibimi aldım” dedi. “Sanırım beni ayakta tutan şey inancım ve iyimserliğim.”
Uzun süredir öğretmen ve okul müdürü olan Reeves, anne babasına ve bir Baptist papaz olan ikinci kocasına onlar ölmeden önce bakmak için emekli oldu. Covid-19 salgını sırasında, “Maneviyatımı geliştiriyorum” dedi.
İyimserliğin onun için ne anlama geldiğini sorduğumda Reeves, “Her durumda iyiyi de görebilirsin, olumsuzu da görebilirsin. Bir şeyler istediğim gibi gitmediğinde kendime ‘Bundan ne öğreniyorum? Bunda hangi rolü oynadım ve davranış kalıplarını tekrarlıyor muyum? Nasıl değişebilirim?’”
Yaşlanmayla birlikte gelen zorluklara gelince – arkadaş ve aile kaybı, sağlık sorunları – Reeves iyimserlikten onu devam ettiren “yapabilirim” tutumu olarak bahsetti. “Zamanınızı sağlığınıza konsantre olarak veya ağrılarınızı ve sızılarınızı düşünerek geçirmiyorsunuz. Onları bir gerçek olarak kabul ediyorsun ve sonra gitmelerine izin veriyorsun” dedi. “Ya da çözebileceğin bir sorunun varsa, onu nasıl çözeceğini bulursun ve yarına geçersin.”
“Her zaman şükredecek bir şey vardır ve sen buna odaklanırsın.”
Grace Harvey, 100, LaGrange, Georgia. Emekli bir öğretmen ve sadık bir Baptist olan Harvey, “Her koşulda olabilecek en iyi şeyin olmasını isterim” dedi. “Tanrı’nın yardımıyla her türlü durumun üstesinden gelebilirsin.”
Georgia’da bir çiftçi ve öğretmen olan ebeveynleri zar zor geçinecek kadar para kazanıyordu. “Bizi fakir olarak sınıflandırsanız da, kendimi fakir olarak düşünmedim” dedi. “Ellerinden gelenin en iyisini yapan ebeveynlere sahip olduğum için kendimi kutsanmış olarak düşündüm.”
Harvey bugün bir karavanda yaşıyor ve Pazar okulunda öğretmenlik yapıyor. Hiç evlenmedi veya çocuğu olmadı, ancak Ekim ayında 100. doğum günü partisinde sevgi dolu aile üyeleri ve eski öğrenciler tarafından kuşatıldı.
“Kendi ailem olmadığı için başkalarının hayatına dokunabildim” dedi. “Bu kadar uzun yaşamama izin verdiği için Tanrı’ya minnettarım: Hala birilerine yardım etmek için etrafta olmak istiyorum.”
Ron Fegley, 82, Placer County, Kaliforniya. Eşiyle Sierra Nevada eteklerinde yaşayan emekli bir fizikçi olan Fegley, “Gelecek hakkında olumluyum çünkü uzun vadede her şeyin daha iyiye gideceğini düşünüyorum” dedi.
“Bilim hayatımın çok önemli bir parçası ve bilim her zaman yukarı doğru gidiyor” diye devam etti. “İnsanlar bir süre yanlış fikirlere sahip olabilir, ancak sonunda yeni deneyler ve veriler ortaya çıkar ve her şeyi düzeltir.”
Fegley, şeftali, kiraz ve armut yetiştirdiği küçük bir meyve bahçesiyle ilgilenir. “Ne olacağını bilmiyoruz; kimse yapmaz,” dedi bana. “Ama şu anda hayatımızın tadını çıkarıyoruz ve elimizden geldiğince bundan zevk almaya devam edeceğiz.”
Anita Lerek, 65 yaş üstü, Toronto. Yaşını tam olarak vermeyi reddeden Lerek, “Çok sorunlu bir gençtim” dedi. “Bunlardan bazıları, ailemin Holokost’tan sağ kurtulmuş olması ve neşenin menülerinin önemli bir parçası olmamasıyla ilgiliydi. Çok mücadele ettiler ve ben kırgınlıkla doluydum.
Ona iyimserliği sorduğumda Lerek, Budizm’i keşfettiğini ve düşünceleri ve eylemleri için sorumluluk almayı öğrendiğini anlattı. “Benimki ekili bir iyimserlik,” dedi bana. “Kitaplarıma dönüyorum -Budist öğretiler, Talmud- bana çok şey öğrettiler. Tüm şeytanlarınızla yüzleşiyorsunuz ve bir bilgelik bahçesi, projeler ve duygusal bağlantılar geliştiriyorsunuz.
Şiir yazan ve halen yarı zamanlı çalışan bir avukat ve girişimci olan Lerek, hayatın bu noktasında, “Her an, her deneyim için minnettarım, çünkü her an bitebileceğini biliyorum” dedi. “’Bardağın yarısı boş mu yoksa dolu mu?’ Dolgunluğu seçiyorum.”
Katharine Esty, 88, Concord, Massachusetts. Esty, 80 yaşına girdikten sonra korkuya kapıldığında, önümüzdeki on yılda neler bekleyeceğine dair bir rehber aradı. Biri yoktu, bu yüzden “Eightysomethings: A Practical Guide to Letting, Well Yaşlanmak ve Beklenmedik Mutluluğu Bulmak İçin Pratik Bir Kılavuz” yazdı.
Sosyal psikolog ve psikoterapist olan Esty, proje için 80’li yaşlarında 128 kişiyle görüştü. “Ne kadar çok insanla konuşursam o kadar mutlu oldum” dedi bana. “İnsanlar birçok kayıpla mücadele etmelerine rağmen ilginç şeyler yapıyor, ilginç hayatlar sürüyorlardı.
“Sadece bir şeyler öğrenmekle kalmıyordum, bu amaca ve odaklanmaya sahip olmak bana muazzam bir keyif veriyordu. Yaşlılıkta neyin mümkün olduğuna dair vizyonum büyük ölçüde genişledi.
Esty’nin öğrendiklerinin bir kısmı, “hayatımızın nasıl olması gerektiğine dair içsel görüşümüzü bırakmanın ve gerçekte olanlara açık olmanın” önemiydi.
Örneğin, geçen yıl mide ameliyatından sonra Esty’nin fizik tedaviye ihtiyacı vardı ve yürüteç kullanmak zorunda kaldı. “Çok aktif bir insan olduğum için her zaman kendimle gurur duydum ve kırılganlığımı kabul etmek zorunda kaldım” dedi. Benzer şekilde, 87 yaşındaki erkek arkadaşı da emekliliğini Maine’de balık tutarak geçireceğini düşünse de, şu anda iyi yürüyemiyor ve bu mümkün değil.
Bir emekliler topluluğunda yaşayan Esty, “Tutumunuzu sizin seçtiğinizi düşünmeye başladım ve iyimserlik bir tutumdur,” dedi. “Artık 88 yaşındayım, görevim şimdiyi yaşamak ve her şeyin daha iyi olacağına inanmak, belki benim hayatımda değil ama on yıllar sonra. Hayat galip gelecek, dünya devam edecek – bence bu bir tür güven.