Nedir Bu? “Takograf” dedikleri
Firmaların Takograf kullanımıyla ilgili sorumlulukları, mevzuata göre aşağıdaki gibidir.
• Firma için firma kartı, sürücüler için firma kartı almalıdırlar.
• Firma, Firma kartı ile, araçla ilk ticari sefere çıkmadan önce, takografı firma adına kayıt etmelidir.( Company Lock )
• Firma, firma kartını kullanarak her 90 günde bir takograftaki verileri indirmeli ve bir yıl süre ile saklamalıdır.
• Firma, firmada çalışan sürücülerin sürücü kartlarındaki verileri her 28 günde bir indirmeli ve bir yıl süre ile saklamalıdır.
• Bir araç satıldığında veya servis dışına bırakıldığında, en son seferden sonra, takograftaki verileri indirmeli ve takograftaki firma kaydı silinmelidir.
• Takograf bozulduğunda, servisten takograftan veri indirilememiştir diye yazı almalı ve saklamalıdır.
• Sürücülerin izin, hastane ve diğer görev gibi faaliyetlerini belgelemeli veve belgeyi sürücüye vermelidir.
• Dijital Takograf cihazı takılı bir aracı sürmesi durumunda, işveren ve sürücüler, hem takograf cihazının, hem de sürücü kartının düzgün çalışmasından sorumludurlar
• Kurallar konusunda sürücüleri bilgilendirmeli ve eğitmelidir.
• Yeterli miktarda onaylı dijital takograf kâğıdı veya analog takograf diskini sürücüye vermelidir.(Almanya'da cezası 500 Euro'dur). Ayrıca takograf kâğıtlarının onaylı olması gerekir.
• Operasyonları kurallara uyacak şekilde planlanmalıdır.
• Sürücülere kat edilen mesafe veya taşınan yük miktarına bağlı olarak ek ödeme yapılmamalıdır. Bu davranış kuralların çiğnenmesini teşvik edecektir.
• İndirilen veriler ve takograf diskleri incelenmeli kurallara uyulup uyulmadığı kontrol edilmelidir.
• Kuralların ihlal edilmesini önleyici tedbirleri alınmalıdır.
• Denetim makamları tarafından talep edildiğinde son 12 ay içindeki veriler, istenen şekilde isteyen makama iletilmelidir.
• Takografların aktivasyon ve kalibrasyonlarını zamanında yaptırmalıdır.
• Sürücü kartsız araçların kullanılmasına izin vermemelidir.
• Sürücü; kartını başkasına kullandırmamalı, başkasının kartını kullanmamalı veya çift sürücü kartı çıkartılmamalıdır.
• Burada çok önemli bir hatırlatma yapmakta fayda var. Operasyonların kurallara uygun yürütülmesinde tek sorumlu nakliye firmaları ve sürücüler.
AETR sözleşmesine göre (Bu sözleşme hukuk açısından bir kanundur);Nakliye firmaları, taşınan yükün sahipleri, forwarderler, tur operatörleri, taşıma müteahhitleri ve alt müteahhitler bu sözleşme hükümlerine riayet edilmesinden sorumludurlar. Bunun anlamı şudur; yapılan denetleme sonunda, sorumlulukları tespit edildiği taktirde, taşıma işinde rol alan yukarda belirtilen oyuncular da ceza alabileceklerdir.
Bilgi yetersizliği ve kulaktan dolma bilgiler;
Firmalar sahip olmaları gereken bilgilere sahip değildirler. Takograf kullanılmasının amacı, sürücülerin çalışma kurallarına uyup uymadığını kontrol etmektir. Bu kurallar analog ve dijital takograf kullanan bütün sürücüler için geçerlidir. Bu kuralları doğru olarak bilen ve uygulayan firma çok enderdir. Araç filo yöneticileri, operasyon sorumluları ve sürücüler bu kurallara çok iyi hakim olmalıdır. Firmalar bu konuda daha çok kulaktan dolma bilgilere itimat etmektedirler. Bizim önerimiz, bu konuda yeterli bilgiye sahip kişi ve kurumlarda profesyonel destek almalarıdır. Kuralların doğrusu bilinmezse, uygulama yanlış olacaktır. Yine tespitimiz şudur, Türkiye'de takograflara servis hizmeti veren firmalar bu konuda çok yetersizdirler, ayrıca nakliye firmalarını yanlış yönlendirmektedirler.
Firmalar veri indirme ve saklama konusunda çok ilgisiz ve bilgisizdir.
Takograftaki ve sürücü kartındaki verilerin belirtilen peryotlarda indirilmesi ve bir yıl süre ile saklanması gerekmektedir. Bu işleme başlayan firma sayısı yüzde 1 bile değildir. Bunun faturası firmalara çok ağır olacaktır. Gelecekte birçok firma karşılaştıkları cezalar nedeni ile sektörden çekilmek durumunda kalabilecektir. AB ülkelerinde dijital takograf uygulaması 2006 yılında başlamıştır.2007 yılı içinde bir çok Alman nakliye firması, cezalar nedeni ile iflas etmiştir.
Kuralara uymaya çalışan firmalar dolaylı olarak cezalandırılmaktadır. Kurallara uyup, işlemleri yapan firmalar rekabet etmekte zorlanmaktadır. Çünkü maliyetleri artmaktadır. Kurallara uyulması için denetimler arttırılmalı, haksız rekabet önlenmelidir.
Verilerin indirilmesi ve analizi özel donanım ve yazılım ile olmaktadır. Bu donanım ve yazılımlar bütün onaylı dijital takograflar ile uyumludur. Takograf üreticileri de bu cihazları kendileri üretmemekte, başka firmalardan almaktadırlar. Ancak, yazılımda dikkat edilmesi gereken noktalar vardır. Ucuz bir yazılım, daha sonra çok pahalıya mal olabilmektedir. Verilerin indirilmesi, saklanması ve analizi konularında alternatifler vardır. Bu alternatifler firmanın operasyonları göz önüne alınarak belirlenmelidir.
ADR'li araçlar "DİKKAT!"
Tehlikeli madde taşıyan (ADR) araçların dijital takografları ADR uyumlu ve ADR logolu olmalıdır. Bu husus dijital takografların kullanma kılavuzlarında özellikle belirtilmektedir. Ayrıca, ADR'li araçlarda, yükleme, boşaltma ve takograf işlemleri yapılırken dikkat edilmesi gereken kurallar vardır. Takograf ADR uyumlu olmazsa ve belirtilen kurallara uyulmazsa ne olur? Araç infilak edebilir. Tehlikeli madde taşıyan firmaların, takograf hizmeti aldıkları firma ve servislere yazılı olarak müracaat etmeleri, kendi menfaatlerine olacaktır.
Dijital takograf takılı olması gereken araçlar;
Mevzuata göre 16 Haziran 2010 tarihinden sonra yeni tescil edilen ve uluslar arası nakliyatta çalışan araçların dijital takograf takması gerekmektedir. Bazı üretici ve distribütörler, ya bilmediklerinden veya başka bir sebeple, yurtdışından gelen araçların dijital takograflarrını söküp analog takograf taktılar veya ürettikleri araçları analog takograflı olarak firmalara teslim ettiler. Bazı üreticilerin firmalar ile bu konuda sorun yaşadığına da şahit olduk. Bazı firmalar hatasını anlayarak, araçların takograflarını değiştirdi. Bunu tespit etmek çok kolay ve cezası 1000 Euro'dan başlamaktadır. Firmaların araçlarını bu açıdan incelemelerinde fayda vardır.
Hatalı Kalibrasyon İşlemleri;
Takograf servisleri kalibrasyon işlemlerinde yanlışlıklar yapmaktadırlar. Firmalar bu konuda bilgisiz olduklarından yapılan yanlışlıkların farkına varamamaktadırlar. Ancak, yapılan yanlışlıkların cezası firmalara kesilmektedir.
Dijital takograf uygulaması ile ilgili ciddi eksiklik ve sorunlar vardır. En önemli eksiklik; doğru bilgi eksikliğidir. Takograf servisleri bu konuda yetersizdir.
Çözüm, nakliye firmalarının, filo ve operasyon sorumluları ile sürücülere gerekli eğitimi, bu konuda yeterli kurum ve kişilerden aldırmalarıdır. Takograf servisleri buna paralel olarak kendilerini geliştirmek zorunda kalacaklardır. Veri indirme, saklama ve analiz sistemlerinin bir an önce kurulması ve verilerin indirilmesi önemlidir. AB ülkelerinde, istendiğinde ibraz edilemeyen her günlük verinin cezası 100-150 Euro'dan başlamaktadır. Lojistik ve Nakliye sektörü önemli bir imtihandan geçmektedir.