Haberler 09.06.2011 - 16:21
Bir zamanlar zinde, sağlıklı bir kadındı ama şimdi saçsız hali ve yüz hatlarının bütünüyle yokolması yüzünden, eski görünümüyle hiçbir ilgisi kalmadı. 64 Yaşındaki Çinli kadının görsel değişiminin nedeni, bu yılın başlarında "kiralık haydutların" evini basıp kendisini evden atmaya çalışması...
Zhang Şulan, gözyaşları içinde başına gelenleri anlatırken "Benim iznim olmaksızın evimi yıktıkları için yaptım bunu. Yaşamak istemediğim için kendimi ateşe verdim. Beni zorladılar. Başka çarem yoktu" diyor.
Zhang yıkılan evi için tazminat almasının bir hak olduğunu söylüyor, bunun için savaş veriyor. Üstelik yalnız değil, yaşadığı yerde daha birçok kişinin benzer talepleri var. Çin'deki daha binlerce insan gibi...
Çin, kalkınma yarışında giderek hızlanırken, yönetim toprakların kullanımıyla ilgili yüzlerce anlaşmazlığı çözmeye yetişemez halde. Ülkenin en yüksek yönetsel organı olan Devlet Konseyi, yakınlarda Zhang Şulan'ın evine yapıldığı şekilde konut yıkımlarının önlenmesine çalışıyor.
Ama kendilerine haksızlık yapıldığına inandıkları için aşırı eylemlere girişenlerin sayısındaki artışa bakılırsa, hükümetin önünde önemli bir sorun olduğu açık. Zhang Şulan, başkent Pekin'in banliyölerinden Tongzhou'da inşa edilmiş köhne, iki katlı evlerden çıkmayı reddeden kişilerden biri.
Yöreyi baştan başa yıkıp yeniden kurmak isteyen yerel yönetim, Pekin'in merkeziyle iyi ulaşım hatları bulunan yöreyi geliştirme konusunda iddialı. Bazı planlamacılar, Tongzhou'nun "Çin'in Manhattan'ı" olabileceğine inanıyor.
Tongzhou'nun merkezindeki çarşıda artık şık mağazalar, lokantalar dizili. Bir yanda yeni apartman blokları yükselirken, diğer yanda geniş araziler gelecekteki projeler için boşaltılıyor. Çin'deki yerel yönetimler müteahhitlere arazi satarak her yıl milyarlarca dolar kazanıyor. Bu gelir yerel yönetimlerin bütçesinin ortalama yüzde 30'unu oluşturuyor. Ama yeniden imar demek, insanların evlerinden taşınması demek, ki bazıları evlerini terketmeyi reddediyor.
ZORUNLU YIKIMLAR
Zhang'ın yaşadığı Shangying mahallesinde evlerini terketmek istemeyenlerin başlıca şikayeti aşağı yukarı aynı. Kendilerine çok düşük bir tazminat önerildiğini düşünüyorlar. En azından yeni bir ev almaya yetmeyecek kadar az...
Evinden ayrılmaya yanaşmayan bir başka mahalle sakini, Jin Xicheng, "Verdikleri para ve evlerimizin değeri aynı değil. Çok daha düşük. Biz gayet dürüst insanlarız. Eğer evlerimizin belli bir değeri varsa, bize o parayı ödemeliler. Ama öyle yapılmıyor, burası yağmalanıyor." diyor.
Zhang Şulan'ın umarsızca giriştiği eylemde görüldüğü gibi, mahalle sakinleri öfkeli. kkampanyalarını sürdürme kararlılığıyla evlerinin duvarlarına sloganlar yazmışlar. Bir duvarda "Sonuna dek direneceğiz!" yazıyor.
Birçok ev tek başına kalmış. Çevresindeki evler çoktan yıkılmış. Ayakta kalan, evlerini boşaltmayı reddedenlerin konutlarına "çivi evler" deniyor. Bazı evlerde, her zaman içerde birinin bulunması sağlanıyor ki, ev boşken görevliler gelip yıkıma girişmesin...
Tongzhou mahallesi yönetiminin propaganda biriminden Wu Yaxi, yerel yönetimin bu işte bir hatası olmadığını savunuyor. Wu, "Yıkım kararı mahkemeden çıktı. Kararı uygulatan da mahkeme. Bunda hükümetin önemli bir rolü yok." diyor. Bu sav, kısmen doğru. Mahkeme belgeleri, bölgede kapsamlı bir yenilenme kararı alan makamın yerel yönetim olduğu görülüyor. Yerel yönetim, buralarda yaşayanları atmak istiyor.