Richard Dawkins'in astrolojiye inananlara yönelik yaptığı kapsamlı analiz videosunu artık izlemeyen kalmamıştır. Kaçıranlar, buraya tıklayarak izleyebilirler. Eğer bu, astrolojinin ne kadar geçersiz bir saha olduğuna ikna olmanıza yetmiyorsa; evrimagaci.org/search/tr?s=astroloji">buraya tıklayarak bugüne kadar gerek matematiksel, gerek tarihsel, gerekse de fiziksel olarak astrolojinin neden asla çalışamayacağına dair Evrim Ağacı olarak yaptığımız bilimsel analizleri okuyabilirsiniz. O da yeterli olmazsa, sevgili Tevfik Uyar'ın "Astroloji'nin Bilimle İmtihanı" isimli harika eseri okuyabilirsiniz.
Ancak ola ki bilimsel araştırmalar, halk efsanelerinin geçersizliğini görmeniz için yeterli değilse, kendi testlerinizi uygulayarak kendi gözlerinizle astroloji safsatası üzerinden para kazananların gözünüzün içine baka baka yalan söylediğini ve paranızı çaldığını görebilirsiniz.
Deney oldukça basit ve Dawkins'in gösterdiği deneylerin bazılarından esinleniyor. Diyelim ki astrolojiye göre "Yengeç" burcusunuz. Astrolojiden anladığını iddia eden ve sizi kısmen tanıyan birine, konu açıldığında Yengeç harici bir burç söyleyin (mesela "İkizler"). Sonra İkizler ile ilgili bilgiler vermesini ve size ne kadar da uyduğunu, olumlu ve olumsuz taraflarınızı anlatmasını izleyin. Sonrasında, sözünü keserek yalan söylediğinizi, aslında İkizler olmadığınızı söyleyin.
Muhtemelen "Hahah, tahmin etmiştim, çok da uymuyor sana şimdi düşününce; nesin aslında?" minvalinde bir şeyler diyeceklerdir. Bunu söylediklerinde, biraz utangaç ama karşı tarafa güven verecek şekilde yine yanlış olan başka bir burç söyleyin (mesela "Aslan"). Biraz utangaç olmalısınız, çünkü az önce yalan söylediğiniz için kendinizden utandığını karşı taraf anlamalı. Eğer aşırı emin gözükürseniz, karşı taraf kendisini yine kandırmaya çalıştığınızı düşünecektir.
Ola ki foyanız açığa çıkarsa, şakayla karışık bir şekilde yanlış bir doğum tarihiyle birlikte ona uygun bir burç söyleyin. Mesela 23 Ocak deyin ve Kova olduğunuzu söyleyin. Böylece fazladan bilgi vererek karşı tarafı ikna etme şansınızı arttırmış olacaksınız.
Her neyse, karşı taraf ikna olduğunda ve Kova'nın size ne kadar uyduğunu, olumlu-olumsuz taraflarınızı saymaya başladığında, bir süre sonra yine lafını kesin ve tekrar yalan söylediğinizi söyleyin.
Bu işlemleri karşı taraf yalan söylemekten veya siz oynamaktan bıkana kadar devam ettirin. Teorik olarak 11 defa burç değiştirmeniz mümkündür. Çünkü astrolojinin tamamı ve burçların hepsi uydurmadır. Ancak çoğu zaman kişiler 3-4 yalandan sonra sıkılırlar. Farklı farklı astroloji safsatasına inananlarla rekorunuzu kırmaya çalışın. Deneyimlerinizi bizlerle paylaşın.
Tabii ki astrolojiye inanan bilim düşmanları genellikle süreç içerisinde bu tür çürütmelere, eşit derecede geçersiz savunmalar geliştirmişlerdir. Bunların bir tanesi, "Ama yükselen var, diğer gök cisimlerinin etkisi var, şimdi onları katmadan astrolojiden bahsedemezsiniz." gibi bir savunmadır. Ülkemizin en değerli astronomlarından Dr. Ethem Derman'ın sözleri, bu noktada ete kemiğe bürünerek anlam kazanmaktadır: "Hayatınızda ebenin etkisi Satürn'den fazladır." Gerçekten de öyle; ne matematiksel olarak, ne de fiziksel olarak astrolojinin herhangi bir dayanağı ve açıklaması bulunur. Astrologlar kafa karıştırmak ve alanı "bilimin güvenilirlik ve tekrar edilebilirlik testlerine karşı savunmak" adına öylesine saçma iddialarla argümanlarını süslerler ki, basitçe geriye kalan "insani karakterlerin doğum anıyla hiçbir alakası olmadığı, astrologların kafalarına göre yorum yaptıkları" gerçeğidir.
Dolayısıyla burada yapacağınız bir nevi kontrollü deney gibidir. Astrologların ne tür savunmalarla sizi kandırmaya çalıştıklarını kolayca görmenizi sağlayacaktır. Teknik olarak, eğer ki burçlar doğru olsaydı, burcunuz (ve sadece burcunuz) size uymalıdır (en azından diğer hepsine nazaran bariz şekilde fazla uymalıdır).
Çoğu zaman kişiler "Ama gerçekten burcum bana çok uyuyor!" derler. Bunun sebebi burçların gerçekten size uyuyor olması değil, astrologların Forer-Barnum Etkisi denen bir psikolojik/istatistiki yönteme başvurarak size yalan söylüyor olmasındandır. Eğer ki 12 burçtan (aslında 13 ama karıştırmayın şimdi, astrologlar da ne yapacaklarını bilmiyorlar bu konuda) herhangi birini size "sizin burcunuzu okuyoruz" diyerek okusaydık, büyük oranda uyduğunu görecektiniz. Dawkins'in deneyi bunun bir örneğidir, videoyu yukarıda verdiğimiz bağlantıdan izleyebilirsiniz. Forer-Barnum Etkisi ile ilgili evrimagaci.org/photo/tr/forer-barnum-etkisi-astroloji-ve-fallar-neden-bize-uyuyor-tr-6620">buradaki yazımızı okuyabilirsiniz.
Kaynak: Patheo