Vadi nedir ve nasıl meydana gelir? Vadi türleri, çeşitleri nelerdir, hayat koşulları, özellikleri hakkında bilgi.
Bir akarsuyun arazide aşındırma ile hazırladığı ve yatağı ile birlikte yerleştiği tabii oluğa “Vadi” denir. Vadiler, özellikle dağlık bölgelerde ve derince yarılmış plato düzlükleri İçinde üç raftan kapalıdırlar. Genellikle akarsuların yatağının sağ ve solunda vadi yamaçları yüksektir.
Vadi kaynak noktası dolaylarında kapalı, ağız kısmında İse açıktır. Vadiler akarsuların geriye doğru aşındırmaları İle meydana gelirler. Vadinin meydana geldiği yer, arazinin topografik ve jeolojik durumuna bağlıdır. Kalker gibi suyu çok geçiren zeminlerde, yamaçları dik fakat çok derin kanyon vadiler meydana gelir. Ancak suyu az geçiren kütleler üzerinde yamaçlar aşındırması çok önemlidir. Bundan dolayı vadi yamaçları oldukça yatıktır. Vadi şekillerinin meydana gelişinde akarsuyun yaşı da önemli bir faktördür.
Genç akarsularda genellikle çentik vadilere rastlanır. Olgunluk safhasına yaklaştıkça vadinin şekli de değişir. Yamaçlar dana yatık olur. Zeminde geniş bir taban meydana gelir, akarsu yatağı bu geniş taban üzerinde menderesler meydana getirerek akar.
Kara yükselmesi veya deniz alçalması vadiler üzerinde esaslı değişmelere sebep olur. Eğer karalar yükselecek olursa, olgunlaşmış vadilerin şekli değişir. Akarsu bulunduğu taban İçinde yeniden aşındırma kabiliyetini kazanacağından, yatak gömülür ve “gömülü menderesler” meydana gelir. Eski tabanın bir kısmı vadinin kenarlarında taraçalar (sekiler) halinde kalır. Bu gibi hallerde birçok kapma (akarsuyun başka bir akarsu tarafından kapılması) (Fr. Capture) olayı meydana gelebilir.