Letonyalı Ünlüler Kimlerdir?
Letonya’da doğmuş veya Letonya asıllı olan birçok ünlü ve başarılı sporcu, şarkıcı, müzisyen, yazar, yönetmen, oyuncu vardır. Letonya’nın başkenti Riga’da doğmuş satranç büyük ustası Mikhail Tal, dünya şampiyonu olmuştur.
Letonyalı basketbol oyuncusu Kristaps Porziņģis NBA’de New York Knicks takımında oynamıştır. Letonyalı aktris Rutanya Alda birçok Hollywood yapımında rol almıştır. Letonyalı film yönetmeni Jānis Streičs, Chicago Uluslararası Çocuk Filmleri Festivali Çocuk Hakları Festivali’nde ikincilik ödülü almıştır.
Letonyalı Ünlü Şair ve Yazarlar Kimlerdir?
Yazılı olmayan Letonya edebiyatı 13. Yüzyılda oluşmaya başlasa da yazılı Letonya edebiyatı 19. yüzyıldan itibaren gelişmeye başlamıştır. 1856 yılında Juris Alunans tarafından yayımlanan Dziesmiņas (Küçük Şarkılar) adlı şiir kitabı ile modern Letonya edebiyatının temeli atılmıştır. İlk büyük Letonya romanı olarak kabul edilen Mērnieku laiki 1879’da Reinis and Matīss Kaudzītes tarafından yayımlanmıştır.
Letonya’nın ünlü şairleri ve yazarları aşağıda listelenmiştir.
- Inga Ābele
- Edvīns Raups
- Andris Akmentiņš
- Pēteris Draguns
- Eduards Aivars
- Liana Langa
- Anna Auziņa
- Kārlis Vērdiņš
- Marts Pujāts
- Inga Gaile
- Pauls Bankovskis
- Jānis Einfelds
- Gundega Repše
- Andra Neiburga
- Laima Muktupāvela
- Kristīne Ulberga
- Nora Ikstena
Letonya kültürünü yakından tanımak ve Letonya kültürü hakkında daha fazla bilgi almak için Letonya edebiyatının ünlü şair ve yazarlarının eserlerinin okunması tavsiye edilmektedir.
Letonyalı Ünlü Şarkıcılar ve Müzisyenler Kimlerdir?
Letonyalı ünlü şarkıcılar ve müzik grupları aşağıda listelenmiştir.
- Brainstorm
- Skyforger
- Prāta Vētra
- Tesa
- Dzelzs Vilks
- Iļģi
- Auļi
- Aurora
- Maija Einfelde
- Imants Kalniņš
- Indra Riše
- Jānis Lūsēns
- Jānis Petraškēvičs
- Mārtiņš Brauns
- Pēteris Plakidis
- Pēteris Vasks
- Mārtiņš Viļums
- Rihards Dubra
Letonya’da özgün müzik yapan ve dünyanın farklı yerlerinden dinlenen Letonyalı şarkıcılar vardır.
Letonyalı Ünlü Aktrisler ve Aktörler Kimlerdir?
Letonya’da sinemanın icadından hemen sonra, 1896 yılında Riga’da sinema salonları hizmet vermeye başlamıştır. 1914 yılında ise Letonya’nın büyük şehirlerinde hizmet veren sinemalarda çoğunlukla yabancı kısa filmler olmak üzere çeşitli belgeseller ve haber filmleri yayınlanmıştır.
Letonya sinemasının ilk ürünü 1910 yılında Rus Çarı II. Nikolay’ın Riga’yı ziyaretini belgeleyen kısa filmdir. Aleksandrs Rusteiķis’in yönettiği ilk uzun metraj film olan Letonya sineması ürünü Lāčplēsis 1930 yılında gösterime girmiştir.
Letonya’nın ünlü aktris ve ünlü aktörleri aşağıda listelenmiştir.
- Elya Baskin
- Rutanya Alda
- Artūrs Skrastiņš
- Rēzija Kalniņa
- Sergei Eisenstein
- Rosa von Praunheim
- Ksenia Solo
- Mikhail Baryshnikov
- Ivan Linow
- Vija Artmane
- Eduard Tisse
- Andrzej Lapicki
- Mariss Jansons
- Ivars Kalniņš
- Gidon Kremer
- Yuli Raizman
- Mischa Maisky
- Aija Terauda
- Ines Hellendall
- Wolf Ruvinskis
- Bruno Tyron
Letonyalı Ünlülerin Eserlerine Örnekler Nelerdir?
Letonyalı ünlülerin bazı eserleri kitap, şiir veya şarkı gibi bazı eserleri aşağıda listelenmiştir.
- ‘Miesas krāsas domino’ kitabı: Türkçe karşılığı ‘Et Renkli Domino’ olan kitap 1999 yılında Zigmunds Skujiņš tarafından yazılmıştır. Özellikle Avrupa’da birçok dile çevrilen ve dünyada milyonlarca satılan kitap politik bir alegori ve sürrealist bir romandır.
- ‘Žemynos vainikai’ şiiri: Türkçe karşılığı ‘Zemnia Çelenkleri’ olan şiir 1995 yılında Judita Vaičiūnaitė tarafından kaleme alınmıştır. Baltık Birliği Edebiyat, Sanat ve Bilim Ödülleri’nde 1996 yılında ödül almıştır.
- ‘Gals un sākums’ şiir kitabı: Rainis 1912 yılında adı ‘Başlangıç ve Bitiş’ anlamına gelen şiir koleksiyonu olan kitabı yayımlamıştır. Kitap sıradan insanlara adanmıştır ve mükemmel bir kişiliğin yaratılmasını tasvir eder.
- ‘Ķikuraga stāsti’ kitabı: Kitabın ismi ‘Kikuraga’dan Hikayeler’ anlamına gelmektedir. Vizma Belševica tarafından 1965 yılında yayımlanan bu kitapta yazar kısa öykülerini toplamıştır.
- ‘I Wanna’ şarkısı: Marija Naumova tarafından 2002 yılında Eurovision Şarkı Yarışması’nda kullanılmak üzere yazılmıştır ve bu şarkı Letonya’ya birincilik getirmiştir.
- ‘Debesis iekrita Tevī’ şarkısı: Marats Ogļezņevs tarafından 2016 yılında yazılan ve BrainStorm grubu tarafından seslendirilen şarkı YouTube üzerinden 11.7 milyon kez izlenmiş olup Letonya Müzik Ödülleri’nde yılın şarkısı seçilerek ödül almıştır.
Injected - Aminata
2015 yılında çıkan Injected şarkısı Letonyalı şarkıcı Aminata’nın şarkısıdır. Sanatçının Inner Voice isimli albümünde de yer alan şarkısı, 2015 Eurovision Şarkı Yarışması’nda 186. puanla 6. olmuştur. Aminata’nın Injected isimli şarkısı YouTube’da 5,8 milyon izlenmeye ulaşmıştır.
Aš Bėgu - Lauris Reiniks
2010 yılında çıkan Aš Bėgu şarkısı Letonyalı şarkıcı Lauris Reiniks’in şarkısıdır. Sanatçının Aš Bėgu isimli albümünde yer alan şarkı YouTube’da 7,2 milyon izlenmeye ulaşmıştır.
Hold on - Laime Pilnīga
2017 yılında single olarak çıkan Hold On, Letonyalı rock grubu Laime Pilnīga’nın şarkısıdır. Ayrıca grubun Synergy and Waterlilies isimli albümünde yer alan şarkı YouTube’da 25 bin izlenmeye ulaşmıştır.
Mellow Mud - Renārs Vimba
Renārs Vimba tarafından yazılıp yönetilen Mellow Mud filmi 2016 yılında gösterime girmiştir. Mellow Mud filmi anneleri tarafından terk edilmiş olan 17 yaşındaki Raya ve küçük erkek kardeşi Robis’in yetimhane ve sevmedikleri büyükanneleri arasında seçimi konu almaktadır. Yalnızlığı, hayal kırıklığını, ilk aşk deneyimini ve reşit olmanın zorluklarını anlatan filmde başrollerde Elīna Vaska, Andžejs Lilientāls, Edgars Samītis, Ruta Birgere ve Zane Jančevska vardır. Mellow Mud, Berlin Uluslararası Film Festivali’nde ve Letonya Ulusal Film Festivali’nde ödüller almıştır.
Utku Urfa graduated from Trakya University in 2020 with a bachelor's degree in Translation and Interpreting. After taking the role of both the copywriter and content editor at vizem.net in July 2021, Utku is currently working as EU Area Senior Consultant since July 2022.