Douglas Eklund tarafından
Fotoğrafçılık bölümü, Metropolitan Sanat Müzesi
Ekim 2004
Carnegie International 1991 yılı sergisi için ressam Christopher Wool, son ton boyamalarından* (word painting) birini Pittsburgh çevresinde görülen bir dizi reklam panosuna uyarladı: “Gösteri sona erdi. Seyirciler evlerine dönmek için ayağa kalkıyor. Paltolarını da alıp eve gitme zamanı gelmiştir. Arkalarını dönüyorlar. Artık paltoları da yok, ev de yok.”Durumcu* yazar Raoul Vaneigem tarafından nihilizmin tüyler ürpertici bir tanımı olan alıntı, Reagan dönemi yeni geçtiği için mükemmel bir mezar kitabesiydi* (epitaph) ve 1990’ların başındaki inatçı gidişatı ele geçirdi. Sanatın, filmin ve müziğin çoğu hem biçim hem de mesaj açısından tatmin edici düzeyde karışıktı ve izleyiciyi çözülen sosyal doku hakkında huzursuz gerçeklerle kışkırtıyordu. Geçmişe bakıldığında, Sue Williams’ın cinsel şiddet tabloları -kısmen geç de olsa Kooning, yarı banyo grafitisi- ve Cindy Sherman’ın tıbbi malzeme bebeklerinden oluşan grotesk tabloları, Clarence Thomas/Anita Hill tartışmasına mükemmel bir zemin oluşturdu ve ardından Capitol Hill’de gerçekleşti. Kültürel döküntünün karmaşık düzenlemeleriyle “dağılma sanatı” (günümüzde “enstalasyon sanatı” olarak adlandırılıyor), galeri alanının saf bloğuna agresif bir saldırı, on yıl süren bir yeraltı varoluşundan sonra ulusal bilince patlayan punk rock türüne görsel bir benzetmeydi.
On yıl, noktacom (dotcom) patlamasının ve Soğuk Savaş’ın sona ermesinin dindirici etkisiyle olgunlaştıkça, 1990’ların ortasındaki sanat hem yeni küresel durumu hem de gerçek ve sanal arasındaki giderek bulanıklaşan çizgiyi yansıtıyordu.Andreas Gursky’nin çılgın borsaları, rock konserlerinin ve tasarımcı ayakkabı vitrinlerinin muhteşem büyük ölçekli fotoğrafları bir çağın düşünce ve duygu biçimi için reklamlar gibiydi: dijital olarak üretilmiş, inatla maddileştirilmiş ve kitlesel tüketim için özel olarak hazırlanmış bir fotoğraf. Bununla birlikte; Gabriel Orozco, her günü gerçeklik ve hayal gücü arasında zihinde salınan şiirsel nesneleri dönüştürerek kırılgan, ekonomik heykeller ve en mütevazı malzemelerden fotoğraflar yaparak dünyayı dolaştı (1995.137.2). Tom Friedman’ın çalışması (1999.230), Orozco’nun işine benziyordu, ancak Orozco’nunki daha rahat, Avrupa’nın duyarlılığının çok ötesindeydi. Dayanıklılık ve saplantıcılık (içinde çok miktarda gösteri ve sihir karışımı ile), binlerce kürdandan yapılmış patlayan bir yıldız formundan, sanatçının 10,000 saat boyunca başrolde tuttuğu bir kağıt yaprağına kadar, bu bitmek bilmeyen beceri ve sınırsız işgücü, göz kamaştırıcı bir dinginlikle hiçbir alakası yoktu.
“Bu-canlı-mı-yoksa-Memorex* mi?” aynı anda yaşayan ve hayal edilen çağdaş varoluş, 1990’larda fotoğrafçılığın ayırt edici bir özelliği ve medyanın kamusal alana ve özel düşüncenin her köşesine nüfuz etmesine kaçınılmaz bir cevaptı.Cindy Sherman ve Laurie Simmons, Jeff Wall ve James Casebere gibi sanatçılar görüntüleri içine doğduğumuz imgeler denizi aracılığıyla hafızayı, tarihi ve kimliği nasıl deneyimlediğimize dair epistemolojik alıştırmalarıyla 1990’ların Sharon Lockhart ve Thomas Demand gibi fotoğrafçıların yeni çalışmalarında önemli figürler haline geldi. Bu fikrin nihai ifadesi, Doug Aitken (2004.223), Jane ve Louise Wilson, Tacita Dean ve galeri alanının saf bloğunun sinema evinin kara kutusuna veya psikolojik deneye dönüştüren, teknoloji ve bilginin evrensel deneyimini durmadan kırık, sürekli düzenlenmiş ve yönlendirilmiş bir bilinç üzerine aşırı yüklemenin evrensel deneyimini gösteren büyük ölçekli, sürükleyici video enstalasyonlarının yükselişiyle ortaya çıktı.
Çevirmenin notları
*Ton boyama veya metin boyama olarak da bilinen kelime boyama, programatik müzikte bir şarkının sözlerinin veya hikâye öğelerinin gerçek anlamını yansıtan müzik besteleme tekniğidir.
* Durumcu Enternasyonal, 1957’de kurulup, 1972’ye kadar devam eden Avrupa’nın önde gelen entelektüel, siyasi teorisyen ve avangart sanatçılarının oluşturduğu uluslararası sosyal devrimsel harekettir.
* Ölen bir kimsenin anısına hazırlanmış kısa edebi parça
* Memorex Corp, bir bilgisayar kaseti üreticisi olarak başladı ve hem tüketici medya tedarikçisi hem de büyük bir IBM plug uyumlu çevre birimi tedarikçisi olmak için genişledi.
Yazar: Douglas Eklund
Kaynak: The Met
Çeviren: Nisa Nur Kesgin
Düzenleyen: Yaren Kardelen Budun