Düz Dünya modeli, Dünya’nın şeklinin bir düzlem veya daire (disk) olarak algılandığı eski bir kavramdır. Klasik döneme kadar Yunanistan, Helenistik döneme kadar Yakın Doğu’nun Tunç Çağı ve Demir Çağı medeniyetleri, Gupta dönemine kadar Hindistan (MS yüzyılın başlarında) ve 17. yüzyıla kadar Çin dahil olmak üzere birçok antik kültür, düz bir Dünya kozmografisini onaylamıştır.
Mısır mitolojisi
Erken Mısır ve Mezopotamya düşüncesinde, dünya okyanusta yüzen bir disk olarak tasvir edilmiştir. Benzer bir model MÖ 8. yüzyıldan kalma Homerik açıklamada yer almıştır: “Dünya’nın dairesel yüzeyini çevreleyen kişileştirilmiş su kütlesi olan Okeanos, tüm yaşamın ve muhtemelen tüm tanrıların babasıdır.” Antik Mısır’ın piramit metinleri ve tabut metinleri benzer bir kozmografi göstermektedir: Nun (Okyanus), nbwt (“kuru topraklar” veya “Adalar”) ile çevrilmiştir.
İbrani kozmolojinin, Antik Yakın Doğu kültürlerinin kozmolojilerinden geldiğine inanan uzmanlar, İsraillilerin ayrıca, Dünya’yı cenneten ayıran, üstünde kemerli bir kubbe bulunan suda yüzen bir disk olduğunu hayal ettiklerine inanmaktadır. Bu görüşe göre, İbraniler, antik insanların çoğunda olduğu gibi, gökyüzünün içine gömülmüş Güneş, Ay, gezegenler ve yıldızlar ile gökyüzünün sağlam bir kubbe olduğuna inanmıştır. İncil’le ilgilenen apolojistlere göreyse antik İbrani kozmolojisi o kadar taklit edici ya da yekpare değildi.
Antik Yunan
Hem Homeros hem de Hesiodos, Aşil’in Kalkanı’nda bir daire kozmografisi tanımlamıştır. Dünyayı çevreleyen (gaiaokhos) bir deniz (Okeanos) ve bir diskin bu şiirsel geleneği aynı zamanda Kıbrıslı Stasinus, Mimnermos,Eshilos ve Rodoslu Apollonios’ta da görülmektedir.
Aşil’in kalkanını çevreleyen okyanusta bulunan disk kozmografisinin Homeros tanımı, Truva Savaşı’nın anlatımına devam eden Kointos Smyrnaios’un Posthomerica (MS 4. yüzyıl) eserinde çok daha sonra tekrarlanmıştır.
Thales, dünyanın bir kütük gibi suda yüzdüğünü düşünmüştür. Bununla birlikte, Thales’in aslında yuvarlak bir Dünya’ya inandığı iddia edilmiştir. Anaksimandros (yaklaşık MÖ 550), Dünya’yı sabit tutan düz, dairesel bir tepesi olan kısa bir silindir olduğuna inanıyordu; böylece Dünya, her şeyle aynı uzaklıktaydı. Miletli Anaksimenes, “Dünya düzdür ve havada ilerler; aynı şekilde, Güneş, Ay ve hepsi ateşli olan diğer cennetsel cisimler, düzlüklerinden dolayı havaya çıkarlar.” görüşüne inanmıştır. Ksenofanes (yaklaşık MÖ 550); Dünya’nın düz olduğunu, üst tarafının havaya temas ettiğini ve alt tarafın sınırsız olarak uzadığını düşünüyordu.
Dünya’nın düz olduğuna dair inanış, MÖ 5. yüzyılda da devam etmiştir. Anaksagoras (yaklaşık MÖ 450), Dünya’nın düz olduğuna; öğrencisi Archelaus ise düz Dünya’nın güneşin herkes için aynı anda doğmamasına ve batmamasına izin vermek için bir daire gibi ortadan çöktüğüne inanmıştır.
Philolaus (480-385 MÖ) evrenin merkezinde merkezi bir ateşin olduğu ve etrafında sırasıyla Karşı dünya, Dünya, Ay, Güneş, Gezegenler ve Yıldızların döndüğü bir astronomik sistem tanımlamıştır. Heraclides Ponticus (387-312 MÖ) Dünyanın kendi ekseninde döndüğünü ileri sürmüştür. Aristarchus Of Samos (310-230 MÖ) merkezi ateşi güneşle tanımlamıştır ve etrafında Dünyanın yörüngesi olduğunu söylemiştir. Kopernik’in hayatı sırasında Avrupa’da hüküm süren teori Plotemy’nin milattan sonra 150 civarında Almagest’de yayınladığı Dünyanın evrenin sabit merkezi olduğunu ileri süren teoridir. Yıldızlar en dış kürede bulunmaktadır ve çok hızlı dönmektedirler. Her gezegen, güneş ve ay kendi küçük kürelerinde yer alırlar.
Miletli Hekataios, Dünya’nın düz ve suyla çevrili olduğuna inanıyordu. Herodot, Herodot Tarihi adlı eserinde suyun dünyayı sardığı inancını alay etmiştir; ancak çoğu klasik dönem uzmanı, Dünya’nın değişmez “uçları” veya “kenarları” tanımları nedeniyle Heredot’un Dünya’nın düz olduğuna inandığını kabul etmektedir.
Avrupa
Antik İskandinav ve Cermen halkları, bir okyanusla çevrili Dünya’ya sahip düz Dünya kozmografisine, eksende mundi – bir dünya ağacı Yggdrasill – olduğuna inanıyordu. Dünyayı saran okyanusta Jörmungand adında bir yılan otururdu. Gylfaginning’de muhafaza edilen İskandinav yaratılış söylentisinde Dünya’nın yaratılması sırasında etrafına geçilemez bir denizin yerleştirildiğini belirtir. Ve Jafnhárr şöyle dedi:
“Yaralarından serbestçe akan ve rahatlayan kandan, denizi yarattılar; Dünya’yla birlikte şekil verip sağlamlaştırdıkları vakit denizi yuvarlak halka şeklinde serdiler. (…) ve üstünden geçmek çoğu insan için zor olabilir.”
Çin astronomisi
Antik Çin’deki egemen inanç, Dünya’nın düz ve kare olduğu ve göklerin yuvarlak olduğu ve 17. yüzyılda Avrupa astronomisinin ortaya çıkışına kadar neredeyse sorgulanmayan bir varsayım olduğu yönündeydi. İngiliz sinolog Cullen, antik Çin astronomisinde yuvarlak bir dünya kavramı olmadığı görüşünü vurgulamıştır:
“Dünyanın şekli üzerindeki Çin düşüncesi, ilk çağlardan on yedinci yüzyıldaki Cizvit misyonerleri aracılığıyla ilk kez modern bilim ile ilk temaslarına kadar değişmeden kaldı. Gökler, Dünya’yı kapsayan bir şemsiye gibi (Kai Tian teorisi) veya onu çevreleyen bir küre (Hun Tian teorisi) gibi veya göksel cisimler serbestçe yüzerken maddeden yoksun olarak tanımlanırken (Hsüan yeh teorisi), belki birazcık şişkin olmasına rağmen Dünya her zaman düzdü.”
Yumurta modeli Zhang Heng (MS 78-139) gibi Çinli gökbilimciler tarafından genellikle gökleri küresel olarak tanımlamak için kullanılmıştır:
“Gökler tavuk yumurtası gibidir ve tatar yayı mermisi kadar yuvarlaktır; Dünya, yumurtanın sarısı gibidir ve merkezde yatar.”
Modern Güneş Merkezli Sistemin Babası Kopernik
Nikolas Kopernik (19 Şubat 1473, – 24 Mayıs 1543, Frombork), Prusya İmparatorluğu’na bağlı Ermland Derebeyliği’nde Katolik piskopos danışmanı, boş zamanlarında matematik, astronomi ve harita bilimi ile meşgul olan amatör bilim insanıdır.
Nikolas Kopernik, “De revolutionibus orbium coelestium” (Göksel kürelerin devinimleri üzerine) başlığını taşıyan başyapıtında Güneş Sistemi’nin tarifini yapmış, gezegenlerin güneşin merkezde olduğu sabit yörüngeler üzerinde hareket ettiğini kabul eden günmerkezlilik yasasını savunmuştur. 1543 yılında, Kopernik’in ölümünden kısa bir süre önce yayımlanan bu kitap, “Kopernik Günmerkezliliği” denilen astronomik modelin başlangıcını oluşturur ve modern astronomik ve bilimsel gelişmelerin başlangıç noktası olarak gösterilerek bilim tarihinde bir dönüm noktası teşkil etmektedir.
Yuvarlak Dünya Kanununun Babası Galileo
Galileo Galilei (15 Şubat 1564 – 8 Ocak 1642), İtalyan astronom, fizikçi, mühendis, filozof ve matematikçidir. Rönesans’ın bilimsel devrimine büyük katkıda bulunan bilim insanına “gözlemsel astronominin babası”, “modern fiziğin babası” ve “bilimin babası” gibi isimler takılmıştır. Gözlemsel astronomiye katkılarının arasında Venüs’ün evrelerinin teleskobik kanıtı, Jüpiter’in en büyük dört uydusunun keşfi (Galileo’nun uyduları adı verilmiştir), güneş lekelerinin gözlemi analizi bulunmaktadır. Galileo ayrıca uygulamalı bilim ve teknoloji alanında da çalışmış ve geliştirilmiş bir askeri pusula gibi başka aletler icat etmiştir.
Galileo’nun güneş merkezciliği ve Kopernikçiliği yaşadığı dönemde daha çok dünya merkezcilik ve Tycho sistemi yaygın olduğu için tartışma konusu olmuştur. Astronomlar ona sık sık karşı çıkmış ve güneş merkezli bir sistemin yıldızsal paralaks gözlemlenmediği için mümkün olmadığını savunmuşlardır. Bu konu 1615 yılında Roma engizisyonu tarafından soruşturulmuştur ve bunun yalnızca bir olasılık olduğu sonucuna varılmıştır. Galileo daha sonrasında “İki Ana Dünya Sistemi Üzerine Diyalog” kitabında bu görüşünü savunmuştur. Kitabın Papa 8. Urban’a ve Cizvitler’e bir saldırı niteliğinde olduğu düşünülmüş ve Galileo itibar kaybetmiştir. Engizisyon tarafından yargılanan Galileo’nun dalalet suçu işlediğinden şüphelenilmiş ve Galileo hem yazdıklarından caymaya zorlanmış hem de hayatının geri kalanını ev hapsinde geçirmeye mahkûm edilmiştir. Ev hapsindeyken en başarılı çalışmalarından olan İki Yeni Bilim’i yazmış ve bu kitapta kırk yıl öncesinde yaptığı kinematik ve maddelerin kuvveti ile ilgili çalışmalarına yer vermiştir.
Dünyanın Düz Olmasının Yaratacağı Sorunlar
Dünyada hala dünyanın düz olduğuna inanan birçok insan olduğunu biliyor musunuz? Bunlar, dünyanın aslında bir küre olduğunu kabul etmeyi reddeden birçok eğitimli insanı içeriyor. Peki ya uyduların çektiği tüm fotoğraflar? Düz dünyaya inananlar, bizim asla uzaya gitmediğimize inanıyor. Bu doğru mu? Kesinlikle hayır. Dünyanın aslında küresel olduğunu ve düz olmadığını gösteren yeterince kanıt var.
Peki dünya gerçekten düz olsaydı ne olurdu? Gerçek olsaydı, yeryüzündeki hayata ne olacağını bilmek istemez miydin? Bir süre için dünyanın düz veya disk benzeri olduğunu varsayalım. Aşağıda, bildiğimiz haliyle mevcut yaşamdan farklı olacak birkaç şey var.
1. Yerçekimi sizi diskin merkezine doğru çeker
Yerçekimi sizi dünyanın merkezine doğru çekmezdi, ama sizi düz diskin ortasına doğru çekerdi. Her canlı ve cansız organizma diskin ortasına doğru çekilirdi. Herkes aynı yere çekildiği için herhangi bir yere seyahat etmek kesinlikle çok zorlaşırdı.
Jeomanyetik alan olmadığı için dünyamızı güneş radyasyonlarından koruyacak bir şey olmadığı için her türlü yanıp kavrulurduk…
2. Tüm bilim adamları bir komplonun içinde olurdu
Dünya düz olsaydı, bu hepimizin onlarca yıldır bir komplo içinde yaşadığımız anlamına gelirdi. Tüm bilim adamları, okul öğretmenlerimiz bizi dünyanın bir küre olduğuna inandıran yalancılara dönüşeceklerdi. Ancak dünyanın en büyük komplosuna katkıda bulunmak için her bilim insanı, hükümet, öğretmen vb. İçin ne kadar hazırlık ve işbirliği gerekeceğini bir düşünün.
3. Dağlar olmazdı
Dünyanın tektonik plakaları gerçekten bir küre üzerinde çalışır. Tektonik plakalar gezegenin başka bir tarafıyla hareket eder ve etkileşime girer. Dünya yuvarlak değilse plakalar çalışmayacaktır. Tektonik plakalar yoksa, tektonik kaymalar olmaz ve dolayısıyla dağların hiçbiri oluşmaz. Dünya, herhangi bir dağ veya vadinin olmadığı tamamen düz bir yer olacaktır. Düzse su nereye gider? Düz yüzey tamamen su ile kaplanacağından arazi olmaması mümkündür.
4. Antarktika’daki araştırma istasyonları olmayacaktı
Düz dünyaya inananların çoğu, Antarktika’nın tüm suyun uzaya düşmesini önleyen gezegenin dış halkası olduğunu düşünüyor. Bu durumda, hiç kimse kıtayı geçemez, ancak birçok insanın bunu yaptığını biliyoruz. Bu teoriye göre, buzun erimeye başlaması çok tehlikeli olacaktır. Çünkü bir kez olursa, her şey düz dünyadan düşmeye başlar.
5. Dünya, evrendeki tek düz nesne olacaktır
Bugüne kadarki tüm teknolojik ilerlemelere rağmen, evrenin bir kısmını bile keşfedemedik. Ancak keşfedebildiğimiz alan miktarını düşünsek bile, uzayda düz bir yüzeye benzeyen herhangi bir nesne bulamadık. Dünya düzse, o zaman uzayda düz olan ve diğer gezegenlere benzer şekilde tüm faaliyetleri gerçekleştiren ilk nesne olacaktı.
6. Mevsimler olmazdı
Düz dünya her zaman aynı miktarda güneş ışığı alır. Dünyanın küresel bir dönüşü olmayacaktı, bu da tüm yıl veya yüzyıllar boyunca yalnızca bir mevsim olacağını gösteriyor. Dönme hareketi nedeniyle oluştukları için artık herhangi bir tür kasırga veya fırtına olmayacaktı.
Diyelim ki aranızda binlerce kilometre olan bir arkadaşınız var. Boylarınız aynı. Gölge boylarınız güneşli bir günde her zaman aynı olurdu. Çünkü normal dünyamızın aksine düz dünyada Güneş ışınları ikinize de aynı açıdan vururdu.
7. Hepimiz aynı yıldızları ve takımyıldızları görürdük
Küresel dünyada, dünyanın dönüşü nedeniyle herkes gökyüzünü farklı görebilir. Ancak düz bir dünya söz konusu olduğunda, hepimiz aynı yıldızları ve takımyıldızı aynı anda aynı yerde göreceğiz. Ay tutulmaları, dünyanın küresel doğası nedeniyle güzel görünüyor, bu nedenle temelde ay tutulmaları, dünya düz olsaydı çirkin görünürdü.
8. Coğrafya tamamen farklı olacaktı
Yerçekiminin diskin ortasına yakın olmasıyla, herkes birbirine yakın yaşamaya zorlanacaktır. Ortada gerçekten kalabalıklaşırdı. Tüm spor türlerinin tam olarak diskin ortasında oynanması gerekecekti. Tüm gemiler ufukta görünecekti. Mesafeye bağlı olarak sadece daha küçük veya daha büyük görünürler. Kuzey veya Güney Kutbu olmayacaktı.
Düz Dünyacı teorisine göre Kuzey Kutbu dünyanın merkezinde, Antarktika ise gezegenimizi çevreliyor. Bu haritaya göre Avustralya’da Arjantin’e uçmak 32 saat sürerdi. Hem de hiçbir GPS uydusu olmadan. Çünkü uydular bu dünyanın yörüngesinde kalamazdı. Yani insanlık olarak navigasyonsuz, senkronize zaman olmadan, ATM’siz, kredi kartsız, para gönderme işlemleri olmadan yaşar giderdik.
9. Her şey yanacaktı
Eğer Güneş tıpkı Ay gibi gezegenimizin etrafında dönseydi saat dilimi diye bir şey olmazdı. Güneş aynı anda gezegenin her yerini aydınlatır, gece olmazdı. Bu mevsimlerin kaybolması, güneş tutulmalarına veda etmemiz ve fotosenteze de el sallamamız anlamına gelirdi.
Dünyanın etrafındaki manyetik alan, Dünya’nın dönüşü nedeniyle oluşur. Dünyanın manyetik alanı, tüm canlıları güneş radyasyonundan korur. Dünya dönmeyi durduracaksa, manyetik alan yok olacaktır. Atmosfer gittikçe incelmeye başlayacak ve tamamen kaybolacak veya uzaya sürüklenecekti. Ozon tabakası bir gecede kaybolacaktır. Dünya’nın yüzeyi güneş radyasyonu ve asteroitler tarafından bombalanacaktı. Ve Dünya, Mars veya Ay gibi görünecek.
10. Ciddi derecede ısınır ve Dünya patlar.
Küresel dünyada, ısının çoğu dünyanın çekirdeğinde yoğunlaşmıştır. Dünya düz olsaydı, o zaman tüm bu ısı ve basıncın gidecek bir yere ihtiyacı olurdu. Tüm ısıyı düz yüzeyin her tarafına dağıtsak bile, hayatta kalamayacağımız şekilde aşırı derecede ısınır. Kısa sürede hepimiz yanardık. Disk şeklindeki toprak, her yönden gelen tüm kuvvetleri idare edemeyecek ve sonunda patlayacaktır.