Vesayet Kurumu Nedir,Hukuk,küçüklerin ya da kısıtlı erginlerin hukuki yararlarını korumak amacıyla düzenlenmiş kurum.
Bir kamu hizmeti niteliğini taşıyan vesayet, vasiyle birlikte sulh ve asliye mahkemelerinin sahip oldukları yetkileri ifade eder.
Velâyet hakkı, sadece ana ve babaya ait olduğu halde vesayet, vasi ile birlikte vesayet idaresi (sulh ve asliye mahkemeleri) tarafından yürütülür.
Vesayet Şartları
1. yaş küçüklüğü. 18 Yaşını doldurmamış ve velisi olmayan veya ana ve babasından velâyet hakkı alınmış kimseler vesayet altına konulur. Bu durumda küçüğün ayrıca hacir altına alınmasına, kural olarak, gerek yoktur.
2. kısıtlama (hacretme). Kısıtlanan reşitin ana ve babası yoksa veya onlardan velâyet hakkı alınmışsa, hacredilen kimse, vesayet altına konulur. Hacir altına alma durumları şunlardır.
a) akıl hastalığı ve akıl zayıflığı. Bir kişinin bu sebeple hacredilebilmesi için, sadece bu durumlardan birinin bulunması yeterli değildir. Ayrıca kişinin bu sebeple, işlerini görmekten âciz olması, devamlı bakımının gerekmesi veya çevresi için tehlike yaratması gerekir.
b) israf, ayyaşlık, kötü hal ve kötü idare. İsraf, gelirle uygunsuzluğu açık’ olan düşüncesiz harcamayı ifade eder. Ayyaşlık, sarhoşluğun tutkunluk haline gelmesidir.
Kötü hal, genel ahlâk kurallarına sürekli olarak aykırı olan veya hukuk düzenini ciddi şekilde ihlâl eden devamlı davranışlardır.
Kötü idare, bir kimsenin bilgi eksikliği veya aczinden dolayı, İktisadi varlığını tehlikeye düşürmesidir.
Bu sebeplerden birine dayanarak hacir kararı verilebilmesi için, söz konusu kişinin yakınlarını yoksulluğa düşürmesi, özen ve bakıma muhtaç olması veya tutumuyla çevresini tehlikeye düşülmesi gerekir.
c) hapis. Bir yıl veya daha uzun hürriyeti bağlayıcı cezaya mahkum olan kimse, hacredilir ve vesayet altına konulur.
ç) ilgili kişinin istemi. İhtiyarlık, tecrübesizlik veya sakatlık yüzünden işleri görmekten âciz olduğunu ispat eden her reşit, kısıtlanarak vesayet altına konulmasını mahkemeden isteyebilir. Kısıtlanarak vesayet altına alınmak için mahkeme kararı gereklidir.
Yetkili ve görevli mahkeme. hacir altma alınacak kişinin ikamegâhı sulh mahkemesidir.
Vesayet altına konulan kişi, fiil ehliyeti yönünden ya ehliyetsizler veya mahdut ehliyetsizler bölümüne girer.
Vesayet altındaki kişi mümeyyiz değilse, tam ehliyetsizdir.
Buna karşılık kısıtlanmış mümeyyizse, mahdut ehliyetsizdir.
Vesayet altındaki kişi, vasisi tarafından temsil edilir.
Kişi tam ehliyetsizse, onun bütün işlemleri vasi tarafından yapılır.
Mahdut ehliyetsiz kişi, vasinin iznini alarak işlemi, kendisi de yapabilir.
Vesayet altındaki kişi, 16 yaşını doldurmuş ve mümeyyizse vasi, işlerin yönetiminde mümkün oldukça, onun fikrini alır.
Vesayet Dairelerinin Görev ve Yetkileri
1. şikâyetleri inceleme.
2. Belirli işlemlere izin verme.
3. Vasinin verdiği raporları inceleme.
Aile vesayeti’nin genel vesayetten farkı, genel vesayette, sulh mahkemesine ait olan görevlerin, burada, aile meclisi denilen bir meclis tarafından yerine getirilmesidir.
Özellikle, bir şirket veya sanayi kurumunun işletilmesinin söz konusu olduğu durumlarda bu yola başvurulur.
Bu vesayetin kurulması için, vesayet altına alınacak kişinin kan veya sıhrî hısımlarından ikisinin veya eşiyle bir hısmının asliye mahkemesine baş vurması gerekir.
Asliye mahkemesi bu istemi haklı görürse, kişinin hısımlarından üç kişiyi aile melcisi üyesi olarak seçer.
Aile meclisi, dört yıl süreyle görev yapar.