Sarykamysh operasyonunun başlangıcından önce Ajara'da bir gösteri yapıldı, Kasım 1914'ta Türkler Batum bölgesinin bir parçası oldu. Ekim ayında, Rus istihbaratı 1914’e, Türk hükümetinin Ajaria’yı istila etmek için gönüllü birlikler toplamaya başladığını ve bunun için yerel idarenin hizmet verebilecek mahpusların serbest bırakıldığını söyledi. Kendilerini silahlandırdılar ve yerel sahibinin ailesini temsil eden “Aslan Bey Abashidze çetesine” dahil oldular. Bu raporlara inanmadılar - il yönetimi, ilk Rus devriminin sıkıntılı yıllarında bile sakin kalan yerel nüfusun sadakatinden tamamen emindi. Zachorohsky bölgesi nüfusunun büyük çoğunluğu Adzhariyan (yaklaşık 80 bin kişi), Laz (yaklaşık 5 bin kişi), Türklerin oranı da çok önemliydi. Adzharialıların ve Tembellerin önemli bir kısmı Türkiye'nin sınır bölgelerinde yaşadılar - bunlar Batum bölgesini Rus ellerine geçtikten sonra terk edenlerin torunlarıydı.
Savaş öncesi dönemde, Kafkas bölgesinin merkezi, düşmanın karadan ilerlemesini beklemiyordu. Türklerin en muhtemel eylem şekli, Batum'a hakim olmak amacıyla birliklerin inişi sayılıyordu. Şehir kaleyi kapsıyordu, ancak istisnai şekilde rengarenk nüfusu kaygı uyandırdı. Gürcüler ve Mingrels'in% 30'i,% 28,9 Rusları,% 22 Yunanlıları,% 14,3 Ermeni,% 13,5 Yahudileri,% 5% bini 6,5 şehrinde yaşadı. Aynı zamanda, şehir nüfusunun üçte biri, 7, bin kişi olan yabancı uyruklular tarafından temsil edildi. Türkiye vatandaşlığına sahipti, 2 bin - Yunanistan, 640 - Persia ve 250 civarında. Gerisi 1 (14) Kasım ayında, gruplar 5'e kadar olan Rus sınırında yoğunlaştı, bin kişi. bir Ajara istilası başlattı.
Yerel halkın sadakati, Rus askeri makamları arasında şüphe değildi. Bununla birlikte, isyan etti. Sınır bölgelerinin sakinleri geleneksel olarak kaçakçılıkla avlanırlar - Türklerin silahlı çetelerini kurdular, istilacı müfrezelere, taşınan yüklere vb. Rehberlik ettiler. Asilerin asıl amacının şehirlerin soygunu ve madencilik ve sanayi kampanyası köyü olduğu belirtilmelidir. Sonuç olarak, küçük bir sınır dekolmanı - bir piyade takımı ve yüz sınır muhafızı - Ardahan'a çekilmek zorunda kaldı. Askerlerin geri kalanı, bashibuzuki'ın onları kesmeye çalıştığı Chorokh Nehri boyunca geri çekildi. İsyancılar yardımıyla, Türkler ve Abashidze dekolmanı, Üst Acaristan'ı kısa bir süre kontrol altına aldı, Dzansulsky bakır eritme tesisini yaktı ve köyü altına soktu.
O zamandan beri bu başarının geliştirilmesinde başarılı olamadılar. Orman-dağlık arazide oldukça etkili olan Laz ve Adzharian'ların çıkarılması, Mikhailovski Kalesine saldırmak için kullanılamaz. Savaş öncesi tahmin haklı çıktı - bu pozisyon bizim elimizdeyken, Transkafkasya'nın Karadeniz kıyıları üzerinde kontrol (veya restorasyon olasılığı) sağladı. Düşmanın eylemleri o kadar beklenmedik ki, ilk başta Rus komutanlığı istila ölçeğini doğru bir şekilde belirleyemedi. Sadece önemli olduğuna ikna edildi. Zaten 20 Kasım (3 Aralık) 1914, Chorokhi bölgesinin en eski dönemindeki temyizleri için Ardahan ve Batum'dan takviye aktarmaya karar verdi. Neredeyse Ajaria ile eşzamanlı olarak, Türkler Van ordusunda daha aktif hale geldiler, kasım ortasından itibaren saldırıya uğramaya çalıştılar.
İran'daki eylemlerle neredeyse aynı anda, Adzharia'nın temizlenmesiyle ilgili operasyon tamamlandı. Şubat 21 (Mart 6) Dzansul fabrikası Türklerden ve asilerden temizlendi, Şubat 28 (Mart 13) tarafından düşman Murgul geçidindeki bakır madenlerinden tamamen koptu. Onlar giderken, Türkler ve asiler yerel halkı da yanlarına aldılar. Yerlilerin bir kısmı ormana saklandı, bu yüzden Rus birliklerine gittiler. 11 (24) Mart dağlara atıldı. Artvin. Ardahan'daki resim aynıydı - devlete ait tüm binalar ve özel evler soyuldu ve yakıldı. Şehre giren Türkler, Ermeni sakinlerine karşı tazminat verdi. Böylece 70 bin ruble topladıktan sonra idamlara başladılar. 7680 halkındaki nüfusun. şehirde 1 binden fazla insan yok. Rus birlikleri Chorokh nehrini geçti, Türk düzenli birimleri İmparatorluğu topraklarını terk etmeye başladı. İsyan ve soyguna katılan yerel halk teslim olmaya başladı оружия. Mart ayının 25'i ile (Nisan ayının 7'i), Chorokhi bölgesinin bölgesi temizlendi - Rus birlikleri devlet sınırını geçmeye başladı - savaş burada Türkiye'ye devredildi.
Doğal olarak, askeri eylemler isyancılar arasında kayıplara ve bölgelerin tahrip olmasına neden oldu. Zararlar ölçeği, Ekim 1915 sonunda General Lyakhov başkanlığında düzenlenen Özel Toplantı ile toplandı: Savaştan önce Batum bölgesi nüfusu 180 bin kişi olsaydı, bu eylemler sırasında 50 bin mülteci tarafından azaltıldıysa, o zaman üç bölgeye gitti - Kara bölgesine , Kutaisi il ve Türkiye.
Bu, çok etnik gruptan oluşan ve çok dinli bir bölgedeki durumu zorlaştırmakla tehdit etti. Rus askeri istatistiklerine göre, 1911 şu bölgelerde yaşıyordu: Ardahan - 2 bin nüfus, bunun: Ermenilerin% 50'in üzerinde, Türklerin% 30'i, Rusların% 13'inin, Yunanlıların,% 10'in ve diğerlerinin 11,5'i. Kars - 56 bin nüfus, bunların: 15% Ermeniler, 15% Ruslar (birlikler dahil), 10% Türkler, 4% Yunanlar, 46,6% - diğerleri. Toplamda, Ermenilerin% 20'i, Tatarların% 5'i, Türklerin% 29'i ve geri kalanının% XNUMX'i, Ardağan ilçesi ve Kara bölgesindeki sınır bölgelerinde yaşamaktadır.
İsyanın başladığı bölgelerde Rus makamları tarafından yerel nüfusa karşı misilleme yapılmamıştır. İstisna, savaştan önce kanunla zaten sorunları olan liderler tarafından yapıldı. Rus muhabiri “Anlaşılan,” dedi. “Bireysel müfrezelerin Adzharia'da uzun süredir yaşayan insanlar tarafından emredildiğini ve denetlendiğini. Birçoğunun zengin bir sabıka kaydı var; formları çok ilginç.
Kafkas Valisi isyandaki tüm katılımcıların Rus vatandaşlığını mahrum etmeyi önerdi - Batum ve Kars bölgelerinin isyancıları - mülklerinin mahrum bırakılması ve savaşın sonunda Türkiye'ye tahliye edilmesi. Kurtulan toprakların "Rus halkının yeniden yerleşimi altında" devredilmesi planlandı. Bu planlara karşı Adalet ve Dışişleri Bakanları vardı. 28 Nisan (11 Mayıs) 1915 Vorontsov-Dashkov projesini destekleyen Bakanlar Kurulu, yalnızca hainlere yönelik cezai önlemlerin uzatılması gerektiğini belirtti. En başından beri, isyan etme sorumluluğunu belirlenmiş bölgelerin tüm Müslüman nüfusuna yaymakla ilgili olmadığı belirtilmelidir.
Zaten 6'te (19), Nisan 1915’te, Batum bölgesi Genel Valisi, tüm erkeklerin düşmanlıkların başlangıcında, Mihailovski Kalesi bölgesinden geri çekilmelerini sağladı. Aynı zamanda, bu izin üst ve alt Ajaria ve Artvinsky Bölgesi sakinlerine de verildi. Bu düzen yaygın bir neşeye neden oldu - köylüler ekim sırasında tarlalarına dönebildiler. Geri dönüş neredeyse bir buçuk yıl sürdü. Türkiye'ye gidenlerin birçoğu intikamdan korktu ve bekledi. Kuşkusuz sonunda, Trebizond'un yakalanmasından sonra, 1916'in ilkbaharında aşıldı. Rus askeri makamları, terkedilmiş köylerdeki evlerin yıkılmasını yasaklayan kategorik bir emir verdi, ordu tüm yiyecek ve yemekten para ödedi.
Aynı derecede önemli olan, cephenin Türkiye topraklarına daha da derinleştiği ve Chorokh'un ötesindeki toprakların güvenli bir arkaya döndüğü gerçeğiydi. Bunu görünce, Ajan mülteciler (çoğunlukla yaşlılar, kadınlar ve çocuklar) kendi yerlerine daha istekli bir şekilde dönmeye başladı. Beyaz bayrak altındaki bu tür yolcularla Feluccas, Türk ve Rus kıyıları arasında dolaştı - filo onlara dokunmadı. Türkler tamamen farklı bir şekilde davrandı. 1915 yaz ve sonbaharında kurulan cephenin kıyı sektöründeki göreceli boşluğun avantajından yararlanarak, Türk topraklarında Chorokh'un ötesinde bulunan Ermeni köylerine karşı bir dizi cezai eylem düzenlediler. Sonuç olarak, bütün alan terkedilmiş, bu arada, gönül rahatlığını tamamen koruyan nüfusu, büyük ölçüde tahrip olmuş, küllerine geri dönüş yapacak hiç kimse yoktu. Genel olarak Türklerin, Transkafkasya'daki Rus yönetiminin sorunlarına ilave olan insancıl eylemlerde farklılık göstermediğine dikkat edilmelidir. Derin arkaya giderken Sarykamysh altında kırılan parçaların kalıntıları karşılaştığı Hıristiyan köylerinin ateşine ve kılıcına yol açtı.
Onları takip eden Rus ordusunun ardından, çoğu yaşadıklarından bile almak isteyen Hıristiyan mülteciler geri döndü. Sadece Kara bölgesinde yıkılan ve yıkılan Yunan köyleri 50 - sakinleri kısmen kaçmaya zorlandı, geri kalanlar ya katledildi ya da rehine olarak alındı. Bölgedeki "Müslüman aleyhtarı hareketi" nin büyümesi göz önüne alındığında, genel vali, tüm nüfusu sakinleştirmek ve uyarmak için "savaş zamanının en büyük ölçüde sorumluluğuna dair bir itirazda bulunmak zorunda kaldı". 3 (16) Mart Kafkas Askeri Bölge Şefi, Kafkasya Bölgesi nüfusunun farklı bölgeleri arasında ulusal veya dini nefreti kışkırtmayı amaçlayan, bütün millete veya bireysel üyelerine ilişkin bilgilerin sözlü ve basılı dağıtımını yasaklayan zorunlu bir kararname çıkardı. Failler, 3000 ruble'de para cezası ile tehdit edildi. ya da üç aylık bir sonuç. "
Öyle ya da böyle, yetkililer, Kafkas ordusunun arkasındaki önemli etnik ve dinler arası çatışma tehdidinden kaçınmayı başardılar. 1917'taki emperyal gücün çöküşüne kadar, orada değildi.