Bu makale Oleg Egorov'un "Nicholas II ve Birinci Dünya Savaşı'ndaki Zafer" makalesine yanıt olarak yazılmıştır.
Dürüst olmak gerekirse, gerçeklerle çalışmadığı için makalenin kendisi çok az ilgi çekicidir. Bir takım klişeler var: "geri kalmış ülke", "arkaik devlet sistemi", "ekonomik geri kalmışlık"... Yazarın bir bakış açısı var ve buna delil getiriyor. Bu kınanamaz, ancak somut gerçeklere güvenirseniz, bakış açısı değişebilir.
Bu nedenle, Rus İmparatorluğu'nun Birinci Dünya Savaşı öncesi durumunu gerçeklere dayanarak açık bir zihinle değerlendirmeye çalışalım.
Ekonomi
Rus İmparatorluğu ve SSCB'nin ekonomik kalkınmasında uzmanlaşmış bir Amerikan ekonomisti Paul Gregory var. Birinci Dünya Savaşı'ndan önce Rus İmparatorluğu'nun ekonomisi hakkında şu değerlendirmeyi yapıyor:
“Birinci Dünya Savaşı arifesinde Rusya, ana ekonomik güçlerden biriydi. En büyük beş sanayileşmiş ülke arasında dördüncü sırada yer aldı. Rus İmparatorluğu, Avusturya-Macaristan ile neredeyse aynı miktarda sanayi ürünü üretti ve Avrupa'nın en büyük tarım ürünleri üreticisiydi.
Paul Gregory şunları not eder:
“1861'de Rusya'daki üretim hacmi Amerika'nın yaklaşık yarısı, Büyük Britanya ve Almanya'daki üretim hacminin %80'iydi ve Fransızların sadece biraz gerisindeydi. 1913'te bu göstergeye göre Rusya, İngiltere'yi neredeyse yakaladı, Fransa'yı önemli ölçüde aştı, Avusturya-Macaristan'ın iki katı önünde ve Almanya'daki üretim hacminin% 80'ine ulaştı.
Yani 1861'den 1913'e kadar Rus ekonomisinin büyüme oranları Fransa, İngiltere, Avusturya-Macaristan'dan daha yüksekti ve Almanya'nınkiyle eşitti.
Bazıları bunun sadece Paul Gregory'nin bakış açısı olduğunu söyleyebilir. Ancak, Angus Maddison liderliğindeki Groningen Büyüme ve Gelişim Merkezi'nden araştırma var. Bu çalışmalar bize farklı dönemlerde önde gelen ülkelerin GSYİH'larını değerlendirme fırsatı veriyor. Örneğin, 1900'de Alman İmparatorluğu'nun GSYİH'sı 162 milyon Giri-Khamis uluslararası dolarıydı, Rus İmparatorluğu için bu rakam 335 milyon dolardı ve 154'te Almanya ve Rusya için GSYİH değerleri 049 milyon dolar ve 1913 dolardı. sırasıyla milyon, hesaplama, Almanya'nın GSYİH'sının 237 yılda 332 kat ve Rusya İmparatorluğu'nda 232 kat büyüdüğünü gösteriyor. Yani, bu rakamlar doğruysa, 351-13'teki Rus GSYİH'sı Alman GSYİH'sından daha hızlı büyüdü.
Böylece, Birinci Dünya Savaşı öncesi Rus İmparatorluğu'nun ekonomisini değerlendirerek, Rusya'nın ekonomik göstergeler açısından sadece birkaç ülkeye göre daha düşük olduğu ve oldukça dinamik bir şekilde geliştiği, yavaş yavaş rakiplerini yakaladığı sonucuna varabiliriz.
Eğitim
Dünyadaki herhangi bir ülkenin ana başkenti insandır. Beşeri sermaye oluşumunun en önemli kaynağı ise eğitim sistemidir.
İmparatorluk hükümeti, halk eğitiminin ana koruyucusu olarak hareket etti. Eğitimde kalite ön plandaydı. Rus klasik eğitimi - bir spor salonu - zihinleri kamu hizmetine ve entelektüel alana hazırladı. Gymnasium öğrencileri, modern liberal sanatlar üniversitelerinin seviyesini aşan mükemmel bir eğitim aldı. Aynı zamanda, jimnastik salonu öğrencileri, modern matematik özel okullarının öğrencilerinden daha iyi bir düzeyde matematiğe hakim oldular. Bunlar seçkin eğitim kurumları değil, ülke geneline dağılmış taşra spor salonlarıydı.
Bu sistem, nüfusun eğitim kapsamının yetersiz olmasına rağmen, Rus İmparatorluğu'nun gezegendeki en gelişmiş devletler arasında kalmasına izin verdi. Rus bilim adamları, dünya biliminin altın fonuna dahil edildi. Mendeleev, Butlerov, Borodin, Sechenov, Lobachevsky, Mechnikov, Timiryazev, Michurin, Vernadsky, Pavlov, Tsiolkovsky isimleri tüm dünya tarafından biliniyordu. Yirminci yüzyılın başlarında, yalnızca ülke nüfusunun eğitimle kapsamının genişliği yetersizdi.
Ancak, İmparator II. Nicholas döneminde bu durum kökten değişiyor.
Böylece, açık kaynaklara göre, 1896'dan 1910'a kadar olan dönemde 57 bin ilköğretim okulu açıldı. İlköğretim kurumlarının sayısı bir önceki döneme göre iki katına çıkmıştır. 1,5 bin alt meslek okulu, 600 şehir okulu, 1 ortaöğretim kurumu oluşturuldu, 323 erkek yükseköğretim kurumu ve 20 kadın üniversitesi açılıyor.
II. Nicholas'ın altında, kadınlar için ayrı bir yüksek öğrenim sistemi oluşturuldu. Bu göstergeye göre, Rus İmparatorluğu, üniversitelerin kadınların eğitimi için kotalar belirlediği Avrupa'nın çok ilerisinde.
II. Nicholas döneminde, eğitim ve kültüre yapılan toplam harcamalar 8 kat arttı ve 2 kattan fazla Fransa'nın ve 1,5 kat - İngiltere'nin harcamalarını geride bıraktı.
1908'de zorunlu ilköğretim tanıtıldı. 1916'ya gelindiğinde, İmparatorluktaki okuryazar gençlerin oranı en az %85 idi.
Ayrıca, Rusya'da II. Nicholas döneminde, o zaman için olağanüstü olan yüksek öğretim sisteminin ölçeğine ulaşıldı: 105 bin öğrenci ile 127 üniversite.
Rusya'daki mühendislik okulu ve yüksek öğrenim, öğrenci sayısı bakımından genel olarak Avrupa'da (Amerika Birleşik Devletleri'nden sonra dünyada ikinci) ilk sırada yer aldı.
Rus İmparatorluğu'nda yayıncılık ve okuma teşvik edildi.
1913'te Rus İmparatorluğu, toplam tirajı 34 milyon kopya olan 119 bin kitap yayınladı. Avrupa'da Almanya'dan sonra 2. sırada yer alırken, Almanya'nın 1. sırada olması, Alman matbaalarının üçte birinin Rus siparişleriyle çalışması nedeniyledir.
İmparator II. Nicholas döneminde, Halk Eğitim Bakanlığı'nın giderleri 2,5 kat arttı ve buna bağlı olarak ülke bütçesindeki payları %2'den %4'e yükseldi.
Здравоохранение
Yirminci yüzyılın başında Rusya, doktor sayısı bakımından Avrupa'da ikinci sıradaydı.
1915'e kadar ülkede çeşitli uzmanlık alanlarından 33,1 bin doktor çalıştı. Bu göstergeye göre, ülke yalnızca Almanya (34,1 bin) ve Japonya'dan (36,6 bin) sonra ikinci oldu.
1898'de Rus İmparatorluğu'nda ücretsiz tıbbi bakım getirildi. Bunu elde etmek için sadece ülkenin vatandaşı olmak yeterliydi.
İsviçreli F. Erisman ilacımız hakkında şunları yazmıştır:
"Rus zemstvo tarafından oluşturulan tıbbi organizasyon, ücretsiz tıbbi bakım sağladığı, herkese açık olduğu ve aynı zamanda derin bir eğitim değeri taşıdığı için sosyal tıp alanında çağımızın en büyük başarısıydı."
Halkın refahı, sosyal alan, vatandaşların hak ve özgürlükleri
1894'ten 1914'e kadar Rusya'nın milli geliri 8 milyar rubleden 24 milyara yükseldi, yani 20 yılda üç katına çıktı. Rusya'da kişi başına düşen vergi miktarı Avusturya, Fransa ve Almanya'dan iki kat, İngiltere'den dört kat daha azdı.
1913 yılında Rusya'da bir işçinin gerçek ücreti (Rus fiyatları dikkate alındığında) ABD seviyesinin %85'iydi ve dünyada ikinci sıradaydı.
1909-1913'te Amerika'yı yöneten Amerikan Başkanı William Taft, Rus İmparatorluğu'nun çalışma mevzuatı hakkında şunları söyledi:
"İmparatorunuz, hiçbir demokratik devletin övünemeyeceği kadar mükemmel bir çalışma yasası yarattı."
Gerçekten de, 1913'e kadar şunlar getirildi: karneli çalışma saatleri, kaza durumunda tazminat, işçilerin sakatlık ve yaşlılık sigortası.
1. yüzyılın başında Rus İmparatorluğu yetkilileri, ülke vatandaşları için konuşma, basın ve toplanma özgürlüğü, din özgürlüğü ve çeşitli din ve itirafları destekleme dahil olmak üzere birçok özgürlük ilan etti. Şu anda ülkede yaklaşık 000 basılı medya var.
Rus İmparatorluğu'nun yirminci yüzyılın başındaki demografik göstergeleri de olağanüstüydü.
Böylece, II. Nicholas döneminde, ülkenin nüfusu 60 milyon kişi arttı. Ve bu tam olarak, ülkenin şu anda yaşadığı akut sıkıntısı olan harika insan sermayesi!
arazi sorunu
Soruna nesnel olarak bakarsak, 1917 yılına gelindiğinde tarım alanında toprak sahiplerinin egemenliğinin olmadığını görebiliriz.
1917'ye kadar, köylü çiftliklerinin ekin altındaki alan, toprak sahibi çiftliklerinin %89,3'sine karşı %10,7, sığırlar için - %94,2'e karşı %5,8, koyun yetiştiriciliği için - %94,3'ye karşı %5,7; at yetiştiriciliği - %93,8'e karşı %6,2; domuz yetiştiriciliği için - %94,9'a karşı %5,1.
1897'den 1912'ye kadar tarım makinelerinin üretim hacmi neredeyse altı kat arttı.
B.Brazol'e göre, 1913'te Sibirya'daki köylülük, Rusya'nın Avrupa kısmından belirgin şekilde daha müreffehti, ekilebilir arazinin% 100'üne sahipti.
Rusya, 1913 verilerine göre dünyanın en büyük tahıl, keten, yumurta, süt, tereyağı, et, şeker ihracatçısıydı.
Ayrıca, yirminci yüzyılın başında Rusya, at, sığır, koyun sayısı bakımından dünyada 1., keçi ve domuz sayısı bakımından ise birinci sırada yer aldı.
Finanse etmek
1897'de Rusya resmi olarak altın standardını tanıttı.
O zamandan beri, kredi rubleleri sabit bir oranda altın paralarla serbestçe değiştirildi. Bu, yabancı yatırımcıların gözünde Rusya'nın güvenilirliğini önemli ölçüde artırdı.
Paul Gregory'nin yazdığı gibi:
"On dokuzuncu yüzyılın son çeyreğinde Rus siyasetinin ayırt edici bir özelliği, yabancı sermayeyi çekmek için kasıtlı olarak finansal istikrar arayışıydı."
Ve bu hedefe başarıyla ulaşıldı.
Altın standardının getirilmesinden önce, 1885-1897'de Rus ekonomisine yabancı yatırım girişi yılda yaklaşık 43 milyon ruble iken, 1897-1913'te yılda ortalama 191 milyon ruble seviyesine ulaştı. Sonuç, neredeyse dört kat bir artış.
Dış pazardaki yabancı yatırımların ve büyük kredilerin, ülkeyi yabancı alacaklılara bağımlı hale getirmeleri nedeniyle Rus İmparatorluğu hükümetinin bir hatası olduğuna dair bir bakış açısı var. Gregory, yabancı sermayeye yapılan tüm net yatırımın %11'lik bir rakamından bahsediyor. Ulusal ölçekte, bu çok fazla değil. Ülke bu rakamın düşmesinden 2 kat bile kurtulabilirdi.
Paul Gregory'ye göre:
“Rusya sanayileşmeye şaşırtıcı derecede yüksek yurtiçi tasarruflarla başladı. Bu, dış finansmanın yerli sermaye birikimi düzeyini artırmada yalnızca destekleyici bir rol oynaması gerektiği anlamına geliyordu”.
Bu nedenle, "altın standart" ve yabancı yatırımın çekiciliği daha çok bir başarı ve kayda değer bir başarıdır.
Ayrıca 1917'de Rus altın rezervinin dünyanın en büyüğü olduğu ve yaklaşık 1 ton olduğu ve rublenin dünyanın üçüncü para birimi olduğu, sadece dolar ve sterlin için ikinci olduğu belirtilmelidir.
Sonuç
Rus İmparatorluğu'nun ekonomisini değerlendiren Paul Gregory şunları söylüyor:
“1870'lerde Rusya, sanayi devrimine katılmak için yeterince dengeli bir ekonomiye sahipti. Atılması gereken adımlar oldukça açıktı: toprak reformu, demiryolu inşaatı ve eğitim iyileştirmeleri. "
Ancak, XNUMX. yüzyılın sonunda ve XNUMX. yüzyılın başında ülkede gerçekten devrimci değişikliklerin gerçekleştiği tam da bu alanlarda oldu.
1913'te Rus İmparatorluğu, demiryollarının uzunluğu açısından dünyada ikinci sırada yer aldı.
Köylüler 1916'da ekilebilir arazinin %89,3'ünü (kendi ve kiraladıkları araziye) ektiler ve çiftlik hayvanlarının %94'üne sahip oldular.
Eğitim alanındaki gelişmeler yukarıda belirtilmişti...
Böylece, yirminci yüzyılın başında, Rusya'da hem ekonomi alanında hem de sosyal alanda büyük ölçekli modernleşmenin gerçekleştiği söylenebilir.
Ekonomi hızla feodalden kapitaliste doğru ilerliyor. Yeni toplumsal katmanlar oluşuyor: aydınlar (doktorlar, öğretmenler, bilim adamları, mühendisler ve teknisyenler), proletarya, endüstriyel ve ekonomik seçkinler.
XNUMX. yüzyılın başlarında büyük toprak sahipleri-toprak sahipleri sınıfına dayanan eski otokratik iktidar modeli zaten kendi ömrünü aştığından ve kamu bilincinde destek bulamadığından, yalnızca siyasi sistem sorunu çözülmemiş durumda.
Ve bu koşullar altında, İmparator II. Nicholas tamamen makul bir adım atıyor ve Fransa ve Büyük Britanya'da çok dramatik bir şekilde çözülen sorunu kansız bir şekilde çözmeye çalışarak anayasal bir monarşiye doğru kademeli bir hareket başlatıyor. Ve söylemeliyim ki, neredeyse başardı ...
Ve savaş olmasaydı, tam olarak başarılı olurlardı ...
Ancak, saygın Oleg Yegorov tarafından reddedilmeyen savaş kazanılmalıydı.
1917'de askeri bir yenilgi yoktu. Başarısızlıklar oldu, ancak zaferler de oldu: Galiçya'da, Przemysl'de, Besovets'te, Kafkasya'da Brusilov atılımı oldu. Bu başarılar hafife alınmamalıdır, çünkü geleceği için savaşan Anavatanımızdı. Ve kim bilir, belki bu zaferler olmadan yirminci yüzyılın hiçbir başarısı olmazdı ve belki de hala içinde yaşama mutluluğuna sahip olduğumuz bağımsız bir Rus devleti olmazdı ...
Sovyetler Birliği'nin Rus İmparatorluğu'na karşı muhalefetini aşmamız gerekiyor.
İkisi de bizim Anavatanımız ve adının ne olduğu ve onu kimin yönettiği önemli değil. Ülkemizin her iki versiyonunun da kendi başarıları ve dezavantajları olduğunu kabul etmek önemlidir. Ve çalışmalarıyla ve bazen hayatları pahasına ülkemizi herhangi bir çağda ilerlemeye iten insanlara saygı duymak önemlidir.
Ve bu insanlardan biri de şüphesiz İmparator II. Nicholas'tır. Sonuçta, yukarıda verilen bilgileri dürüstçe değerlendirirsek, arkasında tamamen yaşanabilir bir ülke bıraktığını kabul etmeliyiz:
- mükemmel demografik göstergelerle;
- yüksek ekonomik büyüme oranları ile;
- iyi ilaçla;
- mükemmel eğitim ile;
- ileri bilim ve mühendislik okulu ile;
- istikrarlı finans ile.
Gelişmişlik düzeyi açısından dünyadaki sadece birkaç ülkeden daha aşağıda olan bir ülke: ABD, Büyük Britanya, Almanya, Fransa, ama hepsi bu. Çin, Hindistan, Japonya, Kore, Türkiye, Brezilya'nın önündeydik...
Şu an neredeyiz?
Ve Rus İmparatorluğu'nun dünyada modern Rusya Federasyonu'ndan çok daha büyük bir ağırlığa ve gelişme düzeyine sahip olduğunu kabul etmemiz gerekmez mi?
Ve yirminci yüzyılda Sovyetler Birliği tarafından gerçekleştirilen ekonomik ve bilimsel atılım, Rus İmparatorluğu'nun biriktirebileceği kaynaklarla ve her şeyden önce, mükemmel personel yetiştiren harika eğitim ve bilim sistemiyle sağlandı. yeni ülke. Ve bildiğiniz gibi kadrolar her şeye karar veriyor ...
Bu makaleyi Paul Gregory'nin sözleriyle bitirelim:
“Benim bakış açıma göre, Rusya savaştan sonra bir piyasa kalkınma modeli yolunda ilerlemiş olsaydı, ekonomisinin büyüme oranları savaş öncesinden daha az olmayacaktı. Bu durumda, gelişiminin hızı, ortalama Avrupa hızının üzerinde olacaktır.
Bununla birlikte, birçok kurumsal engelin üstesinden gelinerek (tarım reformunu tamamlayarak, iş düzenlemesi alanındaki mevzuat sistemini geliştirerek), savaş sonrası Rusya'nın büyüme oranlarının savaş öncesi göstergeleri aşacağına inanmak için her türlü neden vardır.
Önerilen senaryolardan herhangi biri, teorik olarak, varsayımsal Rusya'nın en gelişmiş ulusal ekonomilerden biri olarak konumunu tanımlar - örneğin Almanya veya Fransa kadar zengin değil, onlara yakın. "
Bununla birlikte, birçok kurumsal engelin üstesinden gelinerek (tarım reformunu tamamlayarak, iş düzenlemesi alanındaki mevzuat sistemini geliştirerek), savaş sonrası Rusya'nın büyüme oranlarının savaş öncesi göstergeleri aşacağına inanmak için her türlü neden vardır.
Önerilen senaryolardan herhangi biri, teorik olarak, varsayımsal Rusya'nın en gelişmiş ulusal ekonomilerden biri olarak konumunu tanımlar - örneğin Almanya veya Fransa kadar zengin değil, onlara yakın. "
Modern Rusya için böyle bir senaryo ancak hayal edilebilir, çünkü ne yazık ki bugün böyle bir gelişme için gerçek bir ön koşul yoktur. Zamanla ortaya çıkacakları umulmaktadır.