Testler, Arnavutluk’un kıyı kenti Durres’de Kasım ayında meydana gelen deprem sırasında yıkılan ve 23 kişinin öldüğü birçok binada düşük standartta betonun kullanıldığını ortaya çıkardı.
Lala ailesinin dokuz üyesinden sekizi 26 Kasım 2019’da depremin Durres şehrini vurduğu saniyeler içinde bu Arnavut liman kentinin eteklerindeki dört katlı aile apartmanını bir moloz yığınına dönüştürdüğü zaman öldü.
Toplamda 51 kişiyi öldüren depremden iki ay sonra savcılar, binada kullanılan inşaat malzemelerinin analizinden kaynaklanan adli verileri, neden çöktüğünü ve diğer binaların neden çökmediğini açıklamak için dikkatle inceliyorlar.
Durres savcıları BIRN’e ön bulguların olası suçlu olarak standart altı betona işaret ettiğini söyledi; BIRN tarafından görülen laboratuvar testleri, Lala ailesinin sekiz üyesi de dahil olmak üzere 23 kişiyi öldüren Durres depreminden etkilenen yedi binadan en az dördünde standart altı betonunun yıkıma sebep olduğunu destekliyor.
Durres’te, Aralık ayı ortasında dokuz kişi tutuklandı ve inşaat yönetmeliklerini ihlal ettiği şüphesiyle sekiz kişi için vekaletname çıkarıldı. Durres savcıları ayrıca depremden zarar gören yüzlerce binada kullanılan inşaat malzemelerinin kalitesini de inceliyor.
Bununla birlikte, BIRN’in görüştüğü üç bağımsız inşaat mühendisi, belirli binaların çökmesinin nedenleri hakkında kesin sonuçlar çıkarırken dikkatli olmalarını tavsiye etti.
İnşaat Kalitesi Değil
26 Kasım’ın erken saatlerinde Richter ölçeğine göre 6,3 büyüklüğündeki depremde Durres, Kruja, Tiran ve Lezha bölgelerinde elli bir kişi öldü ve 900’den fazla kişi yaralandı.
Yüzlerce bina hasar gördü ve oturulamaz ilan edildi, binlerce insan evsiz kaldı.
A.L.T.E.A.& Geostudio 2000 teknisyenleri laboratuvar testleri için betonun kübik direncini belirlemek amacıyla binalarda kullanılan betonu sıkıştırdı, testler Durres’teki yedi ayrı binadan çıkarılan 20 örneğin yarısının alt standart olduğunu gösterdi.
Örnekler Lala ailesinin evinin yanı sıra Shoqeria Bashkimi Caddesi’ndeki altı katlı bir bina, Kristo Sotiri Caddesi’ndeki altı katlı bir bina, yıkılan oteller Mira Mare, Vila Palma, Tropikal ve İçişleri Bakanlığı Konutu.olan 4 numaralı binadan geldi.
Davaya katılan bir savcı, anonim kalması koşuluyla BIRN’e verdiği demeçte, “Soruşturma ekibi mağdurlarla yedi yıkılmış binayı araştırmaya başlar başlamaz, İnşaat Enstitüsü uzmanlarının huzurunda bu yapılardan beton örnekleri topladı”.
Sonuçlar 7.62 MPa [gerilme mukavemetinin bir ölçüsü olan megapaskal] ile 42.08 MPa arasında değişmektedir.
Savcı, 20 megapascal altındaki her şey “inşaat sınıfında beton olamaz” dedi.
Testlere tabi tutulan yedi binadan üçünden alınan örnekler 20 MPa’nın altındaydı. İki binadan alınan numuneler 20 Mpa’nın üzerindeyken, diğer iki binadan alınan numuneler 20 Mpa’nın üstünde ve altında karışık sonuçlar vermiştir.
A.L.T.E.A. & Geostudio 2000 genel müdürü Skender Allkja, sonuçları doğruladı ancak laboratuvarının beton kalitesinin binaların yıkılmasında ne kadar önemli olup olmadığını belirleyecek bir konumda olmadığını söyledi.
Allkja BIRN’e “Elde edilen somut numuneler için testleri yaptık ve savcılara gönderdik, ancak yorumlamıyoruz”, “Uzmanlar onlar hakkında konuşmalı.” diyor.
BIRN tarafından görüşülen uzmanlara göre, 20 MPa inşaat sınıfı beton için minimum seviyedir.