Koruma Bilincinin Gelişim Serüveni
ÇEKÜL Vakfı yayınlarına 2010 yılında Koruma Bilincinin Gelişim Süreci adlı çok önemli bir çalışma eklendi. Yerelden Ulusala Ulusaldan Evrensele üst başlığıyla yayımlanan kitap ÇEKÜL Vakfı İletişim Koordinatörü Handan Dedehayır tarafından hazırlandı.
Kitap dünyada koruma bilincinin gelişimini “hızlı” ama somut örneklerle anlatan bölümle başlıyor; İtalya, İngiltere, Fransa deneyimleri ele alınıyor. Ardından Osmanlı’dan Türkiye Cumhuriyeti dönemine, “tanıdık topraklarda” neler olup bittiğine daha ayrıntılı bir bakış atıyor kitap. Cumhuriyet sonrasındaki gelişmeler ise farklı zaman dilimlerine ayrılarak işleniyor. “Sit alanı” kavramının kabul edilmesi, 1973’te kültür mirasının korunmasına yönelik ilk yasanın yürürlüğe girmesi, 1975 tarihli Amsterdam Bildirgesi; 1983’ten 2000’e kadar olan süreçte, çeşitli düzenlemelerle koruma bilincini yerele yayma çabaları bu bölümde sözü edilen gelişmelerden bazıları… Türkiye’de Koruma ve 2000’li Yıllar adını taşıyan bölüm özellikle ÇEKÜL Vakfı, Mimarlar Odası gibi sivil kuruluşların koruma bilincinin gelişim serüvenindeki ciddi katkılarına dikkat çekiyor. Yine aynı bölümde “korumanın başkenti” Safranbolu ve Bursa örnekleri; 2000’den sonra yapılan, koruma tarihi açısından çok önemli olan yasal düzenlemeler, 2000’de kurulan Tarihi Kentler Birliği’nin o günden bu yana kat ettiği yol anlatılıyor. Kitapta, Türkiye’de koruma politikalarının yerelde kök salması, halka mal olması için uğraş veren koruma gönüllülerinin çabaları anılıyor.