Dismenorenin (adet sancısı) nedenini saptamak ve buna göre tedavi planı çizmek önemlidir. Hastanın semptomları ve adet dönemlerini içeren tıbbi hikayesi alınır. Pelvik muayene yapılır. Laboratuvar testleri ve ultrason değerlendirmesi gerekebilir. Bazı olgularda tanı amaçlı laparoskopik cerrahi işlem uygulanabilir. Laparoskop, doktorun pelvik organları incelemesini sağlar. Bazen dismenore nedeni bulunabilirken, sıklıkla etken tanımlanamaz. Özellikle sekonder dismenorenin, miyom ve endometriozis gibi sebeplerinin gözle görülerek tanısının koyulmasını sağlar.
Tedavi: Dismenorenin tedavisi ağrıyı gidermeye yöneliktir, ilaçlar ve ağrıyı azaltan teknikleri içerir. Doktor tarafından kasları gevşeten hormonal tedavi veya ilaç tedavisi önerilebilirken bazı olgularda cerrahi işleme gerek duyulabilir.
İlaç tedavisi: Nonsteroid antienflamatuarlar olarak adlandırılan ilaçlar prostaglandin üretimini baskılar, krampların şiddeti azalır. Bu ilaçlar bulantı ve kusma gibi yakınmaları da önleyebilir. İbuprofen ve naproksen gibi nonsteroid antienflamatuar ilaçların çoğu reçetesiz alınabilir. Bu ilaçlar siklus başlamadan önceki gün ya da ilk günü alınırsa daha etkili olur. Genellikle 1-2 gün almak yeterlidir ve beraberinde alkol almaktan kaçınılmalıdır.
Hormonal kontrasepsiyon: Doğum kontrol hapları gibi hormonal kontrasepsiyon yöntemleri ağrıyı azaltır. Bazı vakalarda hormonal rahim içi araçlar önerilebilir. Bu hormonlar rahimden üretilen prostaglandin düzeylerini azaltarak kasılmaları, kanamayı ve ağrıyı, ayrıca miyom ve endometriozis gelişimini azaltır.
Cerrahi: Ağrıya neden olarak miyomlar saptandıysa, cerrahi olarak çıkarılması önerilebilir. Endometriozise bağlı ağrı ise; tedavisinde laparoskopi önerilebilir. Rahim dışında yer alan odaklar laparoskopi veya ameliyat ile yok edilebilir. Şiddetli olgularda rahim alınabilir, bu tedavi son seçenektir ve iyi değerlendirmek gerekir!
Diğer tedaviler: Bunlar ağrıyı hafifleten fakat önlemeyen tedavilerdir. Alternatif ya da tamamlayıcı olarak düşünülebilir; B vitamini ve magnezyum takviyesi, masaj, akupunktur, egzersiz, sıcak uygulama, düzenli uyku, meditasyon veya yoga uygulamaları.
Sonuç olarak: Menstrual periyod sırasında ağrı kadınlarda yaygın bir sorundur. Bu ağrıların çoğu hafiftir ve reçetesiz alınabilen ilaçlarla tedavi edilebilir. Bazen bu ağrılar çok şiddetli olabilir ve ek tedaviler gerekebilir. Eğer 2-3 günden daha uzun süren menstrual kramplar varsa doktora danışılmalı ve ayrıntılı incelenmelisiniz.
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Pınar Kadiroğulları