Soru: kayaç nedir ne anlama gelmektedir ve çeşitleri nelerdir ?
Soru: kayaç nedir ne anlama gelmektedir ve çeşitleri nelerdir ?
Cevap: kayaç tanımı ve türleri
Kayaç:Doğada büyük yer tutan, yerkabuğunun yapı gereci olan bir ya da birkaç mineralden oluşan kütle
İÇ KAYAÇLAR
İç kayaçlar, derinlerde gaz, sıvı ve billur magmasından oluşurlar; Yer'in yüzeyinde, sonradan oluşan ve biyosferi taşıyan büyük birimlere (denizler ve okyanuslar; tortul havzalar ve sıradağlar) destek görevi yapan kayaçlı kabuğun bütününü meydana getirirler. Gerçekte, günümüzde Yer yüzeyinde görülmeseler bile iç kayaçlar, dış kaynaklı bütün jeolojik oluşumların tabanı olarak belirirler. İç kayaçlar, bir dizi yavaş soğuyan kütlesel püskürme olayı sonucu yüzeye çıkarlarsa, çoğunlukla granit yapılı kayaçlar içeren sıradağlar ya da kalkanlar oluştururlar. İç kayaçların yerleşmelerinin başlıca nedeni yanardağ etkinlikleridir; hızla yüzeye çıkma ve hızla soğumaya bağlı özgün biçimlerin (yanardağ konileri, akıntıları) kaynağı olan yanardağ etkinlikleri, aynı zamanda özel tipteki kayaçların (bazaltlar) da kaynağını oluşturur.
DIŞ KAYAÇLAR
Genellikle tortul olan dış kayaçlar, atmosfer etkenlerinin (soğuk ülkelerde birbirini izleyen donma ve çözülme olayları; tropikal ülkelerdeki sürekli yüksek sıcaklıklar; rüzgârlar ve yağmurlar; suların akması; vb.) iç kayaçlara yaptığı etkiler sonucunda oluşurlar. Aşınma olayı, iç kayaç kütlelerinin yıpranması ve akarsular tarafından taşman gevşek gereçlerin oluşması biçiminde ortaya çıkar; gevşek gereçler çökelerek ilk dış kayaçları oluştururlar.
Öte yandan, minerallerin ve canlı varlıkların kimyasal süreçlerle bozulmaları, eriyebilir hale gelmiş parçacıkların çökelmesiyle kireçli ve marnlı tortul kayaçların oluşmasına yol açar. Aşınma etkisinde kalan dış kayaçlar, püskürük kökenli tabanların çökelmelerden sonra gerçeklesen hareketlerine bağlı olarak, birçok değişiklik geçirirler. Bu durumda, magmanın değdiği yerde (basınçlar ve sıcaklıklar yüksektir) başlangıçtaki tortul yapılarından ileri gelen özellikleri çeşitli oranlarda koruyan başkalaşmış kayaçlar oluşur. Sözgelimi, dış kayaçlar şistlere ya da gnayslara dönüşürler.
PÜSKÜRÜK KAYAÇLAR
Yerkabuğunda en bol bulunan kayaçlar olan püskürük kayaçlar, akışkan bir magmanın Yer'in yüzeyine ulaşması ve burada lav biçiminde akmasıyla oluşur. Yüksek sıcaklıktaki (1 000°C' ınüstünde) birsu,gaz ve silikatlar karışımı olan magmaların, yer
kabuğunun temelinde, sıvılar içeren ceplerin bulunduğu yerlerde oluştukları sanılır. Bu magma ocaklarının yerleşmeleri, yerel bir sıcaklık yükselmesine yol açan radyoaktif kaynakların aşırı derecede yoğunlaşmasından kaynaklanır. Bu sıvı magmalar, yer kabuğundaki kırıkların içine girerek yüzeye çıkma eğilimi gösterirler; bu durum, yanardağ etkinlikleriyle yer sarsıntılarınm sık sık bir arada ortaya çıkmalarını açıklar.
Çook saçma bi tane kayaç çeşidi bile yok yalancılar