Saç, esas olarak protein yapısında olan kıl folliküllerinden oluşur. Saç follikünün sayısını, rengini ve kalınlığını belirleyen asıl faktörler; hormonlar ve genetik yapıdır. Ancak güneş ışınları, çevre kirliliği, sigara, diyet ve yaşam tarzı da saçların yapısını etkiler. Ayda ortalama 1-1.5 cm uzayan saçlarımızın ortalama ömrü ise 2-5 yıldır. Bu süre sonunda fizyolojik olarak yaşam döngüsünü tamamlayan saç teli dökülür. Dolayısıyla herhangi bir zamanda günde 100 tele kadar dökülen saç normal kabul edilebilir.
Saçlarımız neden dökülür?
Saç dökülmesi kadın ve erkeklerde sık karşılaşılan ve hastaların yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen bir sorundur. Günde 100-150’nin üstündeki saç dökülmesi araştırılmalıdır. Saç dökülmesi aslında bir hastalık değildir! Altta yatan bir hastalığın veya genetik yapının bir belirtisidir. Saç dökülmesi ile başvuran hastada ayrıntılı öykü, fizik muayene, çeşitli laboratuvar tetkikleri ve girişimsel tanı yöntemleri ile saç dökülmesi nedeni belirlenir. Genel olarak saç dökülmesi; erkek tipi genetik dökülmeler (Androjenik-Androgenetik alopesi), tepkisel saç dökülmesi (Telogen effluvium), deri hastalığı, saç hastalığı, bağışıklık sistemi hastalığı, enfeksiyonlar, hormonal nedenler, fiziksel veya kimyasal faktörler, doğuştan olan hastalıklar ve tümörlere bağlı gelişir. Klinikte en sık karşılaştığımız saç dökülmesi nedenleri; Erkek tipi saç dökülmesi olarak da adlandırdığımız “Androjenik (Androgenetik) alopesi” ve tepkisel saç dökülmesidir.
Androjenikalopesi
Androjen hormonların genetik nedenle yaptığı saç dökülmesidir. Kadın ve erkekte en sık görülen saç dökülmesi nedenidir. Kalıtımsal eğilim anne ya da baba tarafından geçebilir. Onlu, yirmili ya da otuzlu yaşlarda başlayabilir. Kadınlarda olduğunda kadın tipi saç dökülmesi olarak adlandırdığımız bu tabloda zamanla saçlar incelir, saç yoğunluğu azalır ve özellikle erkeklerde kellik gelişebilir.
Tepkisel saç dökülmesi (Telogen effluvium)
Tepkisel saç dökülmesi ise Androjenik alopesiden sonra en sık görülen saç dökülmesi nedenidir. Sıklıkla ani başlangıçlı, yaygın saç dökülmesine neden olur. Ateşli hastalıklar, ağır enfeksiyonlar, büyük cerrahi operasyonlar, travmalar, kronik hastalıklar, gebelik ve doğum gibi hormonal değişiklikler, guatr, hızlı kilo verdirici diyetler, aşırı zayıflık, düşük protein alımı, kronik demir eksikliği, çeşitli ilaçlar, çeşitli deri hastalıkları ve stres neden olabilir.
Saç dökülmesine yol açan bu iki nedene ek olarak klinikte birçok sebep daha saç dökülmesine yol açabilir.
Tedavi
Saç dökülmesinde nedene yönelik tedaviler seçilmelidir Ancak düzenli kullanım gerektirir ve çeşitli yan etkilere neden olabilir. Günümüzde Androjenik alopesilerde en etkili tedavi seçeneği saç ekimidir. Ancak cerrahi bir işlem olması, cerrahi sonrası sosyal hayattan izole olma gereksinimi ve pahalı olması nedeniyle her hasta tarafından tercih edilmemektedir. Günümüzde androjenik alopesilerde PRP ve mezoterapi yöntemleri tek tek veya kombine bir şekilde kullanılmaktadır. Bu konuya PRP ve mezoterapi bölümlerinde ayrıntılı olarak değinilmiştir. Polikistik over sendromu veya guatr gibi hormonal bozukluklara bağlı gelişen alopesilerde altta yatan hormonal sorun çözülmeli, gerekli hormonların takviyesi yapılmalıdır. Tüm bunlara ek olarak alopesilerde destek tedavileri önemlidir.
Saç dökülmesinde destek tedavisi
Saç dökülmesi yapan nedene bağlı olarak tedavi süreci ve seçenekleri değişmektedir. Ancak önemli bir gerçek saçımızın içten beslendiğidir. Dolayısıyla bu hızlı büyüme için proteine, vitaminlere ve minerallere ihtiyaç duyar. Bunların eksikliği durumunda ise saç dökülmesi görülür ve/veya mevcut saç dökülmesi şiddetlenir. Bunlar içerisinde demir, çinko, vitamin A, vitamin B kompleksi (B2-B5-B6-B9 (Folik asit)), biotin (vitamin H/B7), vitamin B12, vitamin C, vitamin E ve esansiyel yağ asitleri yer almaktadır. Bu vitaminlerin günlük yeterli dozlarda alınması ile mevcut saç dökülmesinde azalma ve/veya düzelme gözlenecektir.