Evde Beslenen Bazı Egzotik Hayvanlar
SU KAPLUMBAĞASI :Durgun veya hafif akıntılı temiz tatlı sularda yaşarlar. Sık sık karaya çıkarak güneşlenirler. Parmak aralarında küçük yüzme zarları vardır. Genellikle karnivordur (etçil), fakat bitkilerle de beslenirler. Evde beslenen su kaplumbağaları için suyun temizliği çok önemlidir. Su sıcaklığı 26 - 28 derece olmalı, filtre ile akvaryum temizlenmeli ve güneş ışığından faydalanamadığı durumlarda ultraviyole ışık kullanılmalıdır. Sularını 20-25 günden önce değiştirmeyin. Ömürleri ortalama 30 yıldır. Hem etçil hem otçul olan su kaplumbağalarını beslerken hem hayvansal hem de bitkisel içerikli gıdalar kullanmaya özen gösterin. Yaşam alanının bir kısmı güneş, bir kısmı gölge olmasını tavsiye ederim. Güneş görme imkanı yoksa UV lambalardan bir tane edinip, akvaryumun tepesine takılmalıdır. Zaman zaman sudan çıkıp karada dinlenmek isteyecektir. Bunun için bir kaya parçası veya kumdan yükselti yapılabilir.
Nisan Mayıs ayları çiftleşme dönemidir ancak bu durum gün ışığının artması ve havaların ısınmasına bağlıdır. 3 yaşındaki bir su kaplumbağası çiftleşecek olgunluğa ermiş demektir. Ortalama 10 adet yumurtlarlar. Yumurtaları toprağın altına gömerler. 60 ile 70 gün arasında yavrular yumurtadan çıkarlar.
PAPAĞAN: Ortalama ömürleri 70 yıldır ancak kafeste beslenen papağanlar ortalama 30-40 yıl yaşarlar. Mama, su ve meyve-sebze (maydanoz hariç) kapları bulunmalıdır. Tek yönlü beslenmemelidir ve sularının günde 2 defa tazelenmesi gerekmektedir. Her gün ev içinde rahatça gezip egzersiz yapması sağlanmalıdır. Sadece çok yükseklere çıkmasını önleyecek kadar kanat uçları kuralına uygun vaziyette kısaltılabilir. Ev içinde serbest dolaşması durumunda alınacak önlemler:
- Camlar kapalı olmalı
- Zehirli bitkiler varsa ortamdan uzaklaştırılmalı
- Elektrik çarpmasını önlemek için kablo veya benzeri şeyler kapatılmalı.
- Tırnaklarının takılıp, kırılmasına karşın perdeler düzeltilmeli.
- Dolap arkaları boşluklar kontrol edilmeli.
- Çekmeceler kapatılmalı
- Kül tablaları kaldırılmalı
- Sinek Fare ilaçları veya tuzakları kaldırılmalı
- Klozet kapağı kapalı olmalı veya banyo-tuvalet kapısı kapatılmalı
- Cama çarpmalarını engellemek için geniş cam alanlar yapışkan uyarıcı ile veya perde ile kapatılmalı
Kafesin haftada bir temizliği, ayda bir genel temizliği yapılmalıdır.
Türkiyedeki evlerde beslenen papağan türleri:
- Jako: Afrika gri papağanı da denilmektedir. 30-35 cm boyunda, gri, kuyruğu kırmızı-bordo rengindedir. En zeki (taklitçi) papağan türü olarak görülmektedir. İyi bir eğitimle bin kelimeye kadar öğrenebildiği bilinmektedir. Kafeste 80 -90 yıl kadar yaşayabilirler. Batı ve Orta Afrikadaki yağmur ormanlarında yaşarlar.
- Yeşil Papağan (Kramer): Kuyrukları da dahil boyları 40 cm kadardır. Pakistan, Hindistan, Nepal, Sudan, Etiyopya, Somali ve Uganda bölgelerinin haricinde Ankara Atatürk Orman Çiftliği arazisinde de yaşamaktadırlar. Genellikle meyve, sebze, tohum ve tomurcuklarla beslenirler. Sürü halinde hareket ettiklerinde çiftlik ve meyve bahçelerine ciddi zarar verirler.
- Sultan: Evcil kakadu türüdür. Oynamayı sever. İnsanlara kolay alışır. Erkekleri konuşturulabilir. Konuşma yetileri çok gelişmemiştir ancak kapı zili gibi sesleri taklit edebilirler.
- Cennet: Boyları 12-19 cm ve ömürleri 10 yıldır. Konuşma yetenekleri çok azdır. Türkiyede kırmızı gagalı olanlarına Cennet, beyaz gagalı olanlarına ise Sevda papağanı denilmektedir.
- Rozella: Boyu 26-38 cm ömrü 15 yıldır. Günün çoğunu yerde yem arayarak geçirir. Hareketli ve konuşma yetenekleri çok az olan rozellalar Avustralya kökenli bir papağan türüdür.
- Amazon: Çok hareketli ve konuşma yetileri oldukça gelişmiş bir papağan türüdür. Anavatanı Amerika kıtasıdır. Kafeste 80-100 yıl kadar yaşayabilirler. Boyları 35-37 cm kadardır. Meyve, sebze ve kaliteli tohum karışımları ile beslenmelidir.
- Güneş Konur: Boyları 30 cm, ortalama ömürleri 15 yıldır. Meyve, sebze, küçük hububatlar ile beslenirler. Yaşadıkları bölgenin iklimine alışmaları kolay olur. İnsanlara kolay alışır. Konuşma yetileri çok iyi değildir. Oyuncu bir özellikleri vardır.
- Pakistan: En yaygın papağan türlerinden biridir. Mavi, yeşil, beyaz, gri gibi birçok renkte üretilmişlerdir. Ortalama ömürleri 15 yıldır. Dişilerde, erkeklerin boynundaki halka bulunmaz. Bu halka, erkeklerde ancak 3 yaş civarı görülür. Meyve, yeşil gıdalarla beslenmelidir. Konuşma yetenekleri çok azdır.
Papağanlar tropikal canlı olduklarından iklim koşullarının soğuk olması halinde hemen hastalanabilirler, dikkatli olunmalıdır.
GİNE DOMUZU (Kobay) : Güney ve Orta Amerika anayurtlarıdır.Otçul (vejeteryan) bir yapıya sahip olan gine domuzları (guinea pig) marul, maydonoz, havuç, domates gibi besinlerin yanında bol miktarda kuru ot ile beslenmelidir. Vücutları C vitamini sentezleyemediğinden, besinlerine C vitamini katkısı yapılmalıdır. Dişlerinin uzamasını önlemek için kemireceği materyallere ihtiyaç duyarlar. Kafeste kaldıkların dönemlerde güneş ışığını direk almamalıdırlar. Ömürleri 5-7 yıl kadardır. Geniş alanda yaşamayı severler, mümkün olduğunca büyük bir kafes edinin. Kafeslerin altı, evcil hayvan malzemesi satan dükkanlarda bulunabilecek talaş ile doldurulmalı, gazete kağıdı hijyen açısından sorun yaratmaktadır. Çok ürkek canlılardır, bulunduğu ortamda ani seslerden kaçının, sizden korkarsa kovalamayın, elinizle yemek yedirerek sakinleşmesini sağlayın. İstemediğiniz bir davranış sergilediğinde bağırmayın, sakince kafesine koyun. Zorla kucağa alındıklarında korkudan üstünüze pisleyebilirler. Kış aylarında ayda bir, yaz aylarında 2 haftada bir ılık su ile yıkayabilirsiniz. Ayda bir tırnaklarını kesebilirsiniz.
Doğal ortamda gizlenerek yemek ararlar ve tehlike anında yuvalarına girerler. Aile bağları kuvvetlidir ve toplu halde yaşarlar. Sosyal canlılar olduklarından, tek bir gine domuzu beslemek yerine, bir dişi ve bir erkek olacak şekilde beslemek daha uygun olacaktır.
BUKALEMUN : Evde beslenen bukalemunların ömürleri ortalama ancak 3 yıl kadardır. Doğal ortamına uygun yaşam alanının sağlanması çok önemlidir. Sizden ona bir zarar gelmeyeceğini anladıktan sonra hareketlerinde rahatlık oluşur. Sinek, çekirge, hamam böceği gibi canlı yemlerle beslenmeye alışık olsalar da, petshoplarda reptiles food adı altındaki yemlerden edinip beslenebilir. Günde 20-25 böcek yerler. Avlanırlarken dakikalarca hareketsiz kalıp boylarının 1-1,5 katı uzunluğundaki dilleriyle avı yakalayabilirler. Gözleri birbirinden bağımsız olarak farklı noktalara odaklanabilir. Vücutlarının renk değiştirebilme özelliğinden dolayı insanların ilgisini çekmeyi başarabilmiş bir tropikal canlıdır.
Bukalemunların renk değiştirme sebepleri:
- Vücut sıcaklığını ayarlamak için (ısınmak için koyu renk)
- Başka bir bukalemun ile karşılaştıklarında korkutmak, bölgeyi savunmak için çizgiler ya da noktalar oluştururlar
- Kur yaparken, karşı cinsi etkilemek amacıyla göz alıcı renklere bürünürler
- Kamufle olmak için etraftaki çalıların rengine bürünür, geceleri açık gri, karanlıkta ise siyah olurlar.
Bukalemunlar yürümeye alışık değillerdir, ağaç dallarını kavrayıp, sarılarak tırmanmaya ihtiyaç duyarlar.
Bora BİLGİN
Veteriner Hekim


Yazan


Bu makaleden alıntı yapmak
için alıntı yapılan yazıya aşağıdaki ibare eklenmelidir: "Evde Beslenen Bazı Egzotik Hayvanlar" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Vet.Hek.Bora BİLGİN'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
Bu ibare eklenmek şartıyla, makaleden Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygun kısa alıntılar yapılabilir, ancak Vet.Hek.Bora BİLGİN'in izni olmaksızın makalenin tamamı başka bir mecraya kopyalanamaz veya başka yerde yayınlanamaz.