Koronavirüs salgını ile mücadele edilen bu zorlu dönemde daha sakin ve rahat olmak; aynı zamanda çevremizdeki insanlarla daha güçlü ve sağlıklı ilişkiler kurmak mümkün. Yapılan araştırmalara göre, duygusal zekamızı geliştirmek daha iyi ve zinde hissetmemizi sağlayarak bize bu konuda yardımcı olabilir.
Bu bağlamda duygusal zeka, 4 boyuttan oluşuyor: Özfarkındalık, özyönetim, sosyal farkındalık ve ilişki yönetimi. Her boyut ise kendi içinde bu dönemi daha kolay geçirmenizi sağlayacak pratik stratejiler sunuyor.
Özfarkındalık
Özfarkındalık, duygularımıza ve onların başkaları üzerindeki etkilerine uyum sağlama yetimizdir ve günlük tutma ve farkındalık çalışmaları gibi yansıtıcı uygulamalar ile etki altına alınabilir. Örneğin özbakım alışkanlığı kazanmak adına, bu dönemde ellerinizi dezenfekte ederken kendinize sorular yöneltmek gibi küçük uygulamalarla iyi olup olmadığınızı kontrol edebilirsiniz. Nasıl mı? Farkındalığınızı artırmak amacıyla kendinize: "Acıktım mı? Susadım mı? Yorgun muyum? Artık taşımaktan vazgeçmem gereken duygusal yüklerim var mı? Şu anda, burada mıyım? Anda kalmayı başarabilir miyim? Kendime karşı nasılım? Nazik ve korumacı mı, yoksa daha mı uzağım?" gibi sorular yöneltebilirsiniz.
Özyönetim
Özyönetim, kişinin özellikle öfke ve hayal kırıklığı gibi genellikle zor olarak nitelendirilen duygularını yönetme yeteneğidir. Kişinin kendini sakinleştirme yetenekleri ise bu boyutta yardımcı konumundadır. Kendinize şu soruları sormayı deneyebilirsiniz: "Bana rahatsız olduğumu hissettiren ne? İçimdeki belirli bir his mi? Sesimin tonu ya da net olmamam mı? Kendimi sakinleştirmemi sağlayacak kurtarıcı taktiklerim neler?"
Bu noktada diyafram nefesi, hareket etmek ve müzik yardımcı olabilir. İnsan psikolojisinin duygusal bir tetiklenmeden sonra normale dönmesinin en az 20 dakika sürdüğünü bilmelisiniz. Hepimiz bu tetikleyicilere maruz kalırız ve özellikle de son zamanlardaki gibi zor günlerde stres seviyemiz daha da yükselmektedir. Bu aşamada, minnet ettiğinizi göstermenizi sağlayacak basit uygulamalar size yardımcı olabilir. Sakin ve dengeli bir duruma tekrar geri dönebileceğinizi bilmek, gelişmiş bir özyönetim uygulaması için anahtardır.
Sosyal farkındalık
Sosyal farkındalık, empatiyi de içine alan bir kavramdır. Eğer sosyal farkındalığınız yüksekse kendinize karşı empati yeteneğiniz ya da özbakımınıza ayırdığınız zaman muhtemelen daha azdır. Kendi özbakımımıza dikkat etmenin diğer insanlara yardımcı olmamızı sağladığını hatırlamak, empati seviyemizi daha dengeli bir seviyeye getirerek güçlendirmemizi sağlayabilir. Özfarkındalık ve özyönetim için doğru kaynaklarımız ve stratejilerimiz varsa bu, diğerlerine yardım etme kabiliyetimizi de geliştirir. Bu da yardım ettiklerimize olduğu kadar bize de duygusal fayda sağlar.
İlişki yönetimi
İlişki yönetimi, diğerleriyle nasıl etkileşime girdiğimiz ve onları nasıl etkilediğimizle; ilişkilerimizin destekleyici ya da stres verici yanlarını nasıl yönettiğimizle ilgilidir. Anksiyete ve stresin tavan yaptığı bu pandemi döneminde, daha sabırlı olmak ve diğer insanların da ellerinden gelenin en iyisini yaptığını düşünmeye odaklanan bir düşünce yapısını benimsemek, daha huzurlu bir ortam yaratacaktır. Kilit anlarda, örneğin bir gerginlik, şükür veya savunmasızlık anında, olayları daha ağırdan almak ise hepimizin arasındaki saygıyı ve bağı güçlendirecektir. Ağırdan alma fikri aslında basittir ancak bunu uygulamaya dökmek zorlayıcı olabilir. Ancak bu, zaman içinde ve adım adım ilerleyerek edinilebilecek bir alışkanlıktır.
Duygusal zekanın bu dört boyutu basit görünebilir ancak kolay olduğu anlamına gelmemektedir. Evde ve iş yerinde size yardımcı olabilecek ek duygusal zeka uygulamaları da bulunmaktadır.
Başlangıçta odaklanmak için sadece bir boyutu ele alın. Bu konuda bilgili bir kişiyle, güvendiğiniz bir iş arkadaşınızla ya da bir dostunuzla birlikte çalışarak destek alın. Bahsettiğimiz gibi ellerinizi dezenfekte ederken derin nefes almak gibi küçük uygulamalar başlangıç yapmak için harikadır. Yol boyunca ilerlerken de öz empati ve öz tutkuyu da beraberinizde getirin.
Bu kavramları kariyerimizde ya da günlük yaşamamızda öğrenmemiş olabiliriz ancak büyük fayda sağlayabileceklerinden emin olabilirsiniz. Böylelikle, duygusal zeka uygulamaları pandemi sürecinde ve sonrasında kendimizi ve çevremizdekileri önemseme ve şefkat duyma yollarını hatırlamamızı sağlamaktadır diyebiliriz.
İngilizce aslından çeviren: Dilara Koru
Referans: Psychology Today. Fessel, David. How to Navigate Coronavirus with Emotional Intelligence. Şuradan alınmıştır: https://www.psychologytoday.com/us/blog/unlocking-your-potential/202008/how-navigate-coronavirus-emotional-intelligence