Rüçhan Hakkı nedir?
Rüçhan Hakkı, şirket yeni yatırımcılara ek hisse senedi ihraç ederken, bir hissedarın bir şirkette sahiplik yüzdesini koruma hakkıdır. Başka bir deyişle, bu hak, mevcut hissedarların şirketteki mülkiyetlerini sürdürmek için herhangi bir yeni hisse senedi arzında orantılı sayıda hisse satın almalarına izin verir. Bu hak olmadan, ek yatırımcıların şirkete alım yapmasına her izin verildiğinde sahiplik payları seyreltilecekti.
Rüçhan Hakkı Ne Demektir?
Ek pay alma rüçhan hakkı, bir şirkette en temel ortak pay sahibi haklarından biridir. Adi hisse senedi hissedarları toplantılarda oy kullanma, yönetim kurulunu seçme ve nihayetinde şirketin geleceğini etkileme hakkına sahip olduklarından, sahiplik yüzdelerinin seyreltilmediğinden emin olmak konusunda büyük çıkarları vardır.
Örnek
Kyle’ın Kyle’s Footwear, Inc.’in yüzde 51’inin sahibi olduğunu varsayalım. Bu ayakkabı ve giyim şirketinin birkaç mağazası ve birden fazla yatırımcısı var. Kyle’s Footwear, başka bir lokasyonu finanse etmek için yatırımcılara 1.000 yeni hisse ihraç etmeye karar verdi.
Kyle, şirketin yüzde 51’ine sahip olduğu için, yeni ihraç edilen hisselerin yüzde 51’ini satın alma hakkına sahip. Bu hak, rüçhan hakkı olarak adlandırılır çünkü Kyle, diğer yatırımcıların bu hisseleri satın almasını önleyici olarak durdurabilir. Bu Kyle’ın hakkı; ancak bu bir yükümlülük değildir. Kyle, yeni ihraç edilen hisselerin tamamını veya hatta bir kısmını satın almak zorunda değildir. Kyle, sahiplik yüzdesini koruma hakkını kullanmamaya karar verirse, şirketteki payı diğer yatırımcılarla orantılı olarak azalacaktır ve artık şirketin kontrol hissesine sahip olmayacaktır.
Kurumsal devralmalar ve hissedar sahipliğindeki büyük değişiklikler genellikle bu kavram etrafında döner.