Gıda dünyasında baharattan daha güçlü fikirler uyandıran çok az şey vardır.
Neyse ki baharatı seven insanlar için, bilim sizin lehinize. Acı biberin yanı sıra tarçın, zerdeçal, sarımsak, zencefil ve kimyon gibi baharatlar birçok sağlık yararına sahiptir.
Kilo vermek için hangi baharatlar daha faydalı ve destekçi? Afrodizyak etkisiyle libidonu besleyen baharatlar hangileri? Ve hangi baharatlar antioksidan özellikleriyle sağlığınıza sağlık katıyor?
1. Baharatlı yiyeceklerin uzun ömürlülük faydaları vardır
Haftada altı veya yedi gün baharatlı yiyecekler yemenin ölüm oranlarını yüzde 14 düşürdüğü yapılan çalışmalar sonucu elde edilen bir bilgidir .
Harvard ve Çin Ulusal Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi bu konu hakkında araştırmalarına hızla devam etmektedir.
2. Baharatlı yiyecekler metabolizmanızı hızlandırır
Çok sayıda araştırmadan elde edilen veriler, kimyon, tarçın, zerdeçal, kırmızı biber gibi bazı baharatların metabolizmanızın hızını artırabileceğini ve iştahınızı yavaşlatabileceğini göstermektedir .
Bir çalışma ayrıca zerdeçalın farelerde yağ dokusu büyümesini baskıladığını gözlemlemiştir. Etki hafiftir, bu nedenle sadece baharatlarla kilo kaybetmeniz mümkün olmayacaktır. Ancak kilo verme yolculuğunuzda bir düzlüğe ulaştıysanız, baharatlar sizin için gerçek yardımcılar olacaktır.
3. Baharatlar iltihapla savaşır
Zerdeçalın bir bileşeni olan curcumin, vücuttaki iltihabı azaltabilir. Ayurveda tıbbında, zencefil ve sarımsağın anti-enflamatuar özellikleri, artrit, otoimmün bozukluklar ve hatta baş ağrısı ve mide bulantısı gibi bir dizi durumu tedavi etmek için yüzyıllardır kullanılmaktadır.
4. Baharatlar kanser hücreleriyle savaşmaya bile yardımcı olabilir.
Acı biberin aktif bir bileşeni olan kapsaisinin kanser hücrelerini yavaşlattığı ve yok ettiği gösterilmiştir.
Bir UCLA çalışması , kapsaisinin farelerde prostat kanseri hücrelerinin büyümesini inhibe ederken sağlıklı hücreleri zarar görmeden bıraktığını buldu.
5. Baharatlar bakterileri öldürmeye yardımcı olur
Kimyon ve zerdeçalın güçlü antioksidan ve antimikrobiyal özelliklerinin olması vücuttaki zararlı bakterilere karşı kullanılabilecekleri anlamına gelir.
Kısacası, yaşam tarzınızı ve mutfak ufkunuzu geliştirmek ve genişletmek için şekeri hayatınızdan çıkarın ve biraz baharat ekleyin.
BAZI BAHARATLAR, FAYDALARI VE ÖNERİLER
Kırmızı Biber: Kırmızı bibere acılık veren içerisinde bulunan capsaicin maddesidir ve bu madde metabolizmayı hızlandırarak kilo kaybına yardımcı olur. Grip ve soğuk algınlığı semptomlarını azaltmak içinde yardımcı bir baharattır. İngiltere’de yapılmış olan çalışmalar sonucunda kırmızı biberin kanser hücreleri üzerinde de olumlu etkiye sahip olduğunu söylemek mümkün. Aynı zamanda kırmızı biber afrodizyak etkiye sahiptir. Kan dolaşımını hızlandırarak cinsel performansı olumlu etkiler. Özellikle hipotirodi hastaları yemeklerinde kırmızı biber kullanabilirler. Tiroit bezlerinin uyarılması sonucu metabolizmaları hızlanacak ve kilo vermeleri kolaylaşacaktır.
Karabiber: Ateş düşürücü, spazm giderici, antioksidan ve diüretik olma özelliklerini taşıyan karabiber aynı zamanda afrodizyak etkiye de sahiptir.
Kimyon: Gaz ve hazımsızlık şikayetlerini azaltır. Türk, Latin, Hint ve Arap mutfağının yanı sıra eski çağlardan beri şifalı bir bitki olarak da kullanılan kimyon gaz giderici etkiye sahip. Bağışıklık sistemini güçlendirebilirken, kalp-damar sağlığı ve diyabet üzerinde olumlu etkilerde de bulunur. Siyah kimyon tohumları, protein, karbonhidrat, mineraller ve yağ asitleri de dahil yaklaşık 100 farklı kimyasal bileşen içerir.
Kişniş: Antimikrobiyal etkiye sahip olan kişniş, cinsel isteği artıran baharatlardan birisi. Hatta afrodizyak etkisi nedeniyle orta çağda aşk iksirlerine konulmaktaymış. Kişniş, bağışıklık sistemini güçlendirir, içerdiği anti-bakteriyel bileşikler sayesinde vücudu enfeksiyonlara karşı korur. Ağız kokusunun önlenmesini ve ağızda oluşan yaraların iyileşmesini destekler. Kalsiyum açısından zengin olan kişniş; kemik sağlığının korunması ve geliştirilmesine de yardımcıdır.
Muskat: Hint Mutfağı’nda en çok kullanılan baharatlardan olan muskat (hint cevizi), son yıllarda Türk Mutfağın’da da kullanılmaya başlandı.
Yemeklere ayrı bir lezzet veren, içerdiği antienflamatuar ve antioksidan bileşikler sayesinde kronik hastalıklara karşı koruma sağlayabilen muskat, sindirim sistemine yardımcı oluyor. Yorgunluk ve strese karşı da olumlu etkilere sahip olan muskatı diğer baharatlarda olduğu gibi aşırıya kaçmadan tüketebilirsiniz.
Karanfil: Özellikle yemek sonrası ağız kokusunu gidermek için kullanılan karanfil, seks hormonları üzerinde de etkilidir. Aynı zamanda içerisindeki eugenol maddesinin etkisiyle hafif şiddetteki diş ve diş eti ağrılarına da lokal uyuşturucu etki yapar ve antibakteriyel özelliğe sahiptir.
Zerdeçal: Karaciğere detoksifikasyon (toksinlerden arınma) konusunda yardımcı olan zerdeçal, beyin sağlığı için de olumlu etkilere sahiptir. Zerdeçal, içerdiği antioksidan bileşikler sayesinde sağlığın korunmasında önemli bir baharat. Bitkinin ana bileşeni olan “kurkumin” polifenolik özellikleri sayesinde inflamasyonun temel rol oynadığı birçok hastalıkta tedavi edici özellik gösteriyor. Zerdeçalın aktif bileşenlerinin ortaya çıkması için zeytinyağlı yemeklere 1 çay kaşığı kadar ekleyebilirsiniz. Ayrıca çeşitli kanser türlerinde önleyici ve tedaviye yardımcı etkiler de gösterebiliyor. Safra kesesi hastalıkları olan kişilerin zerdeçal tüketmemeleri gerekiyor.
Vanilya: Mide ve sinir sistemi üzerinde uyarıcı etkisi bulunan bu baharat, sinir bozukluğunu giderir ve ruh dinlendirici özelliğe sahiptir. Aynı zamanda tahmin edeceğiniz üzere vanilya, kokusu ve cazibesiyle afrodizyak özelliğe sahip baharatlardan bir tanesidir.
Zencefil: Vücutta adrenalin salgısını arttırarak enerjinin yükselmesini sağlar. Çinko içeriğiyle de cinsel sağlığı destekler. İçeriğindeki güçlü bir antienflamatuar ve antioksidan etkiye sahip “gingerol” sayesinde tıbbi bir bitki olarak da kullanılan zencefilin sağlığa birçok faydası bulunuyor. Bulantıya iyi gelen, kas ağrılarını gidermeye yardımcı olan, kan şekerinin dengelenmesini ve aşırı gaz birikimini önleyerek sindirimi destekleyen, soğuk algınlığı ve gripte olumlu etkilere sahip zencefili günde yaklaşık 1 çay kaşığı kadar tüketebilirsiniz. Buna karşın hamilelikte zencefil tüketimi önerilmiyor.
Biberiye: Kalp sağlığınızı korumaya yardımcı ve antimikrobiyal etkiye sahiptir.
Kekik: Antiseptik ve tonik özellikleri sayesinde bağışıklık sistemimizi destekler. Özellikle bronşit ve akciğer zarı iltihabı gibi hastalıklara karşı etkilidir.
Nane: Nane bitkisinin uçucu yağı çok değerli olup, spazm ve gaz giderici, serinletici, uyarıcı ve antioksidan etkilere sahiptir. Taze veya kurutulmuş olarak tüketilebilen nane özellikle sindirimi kolaylaştırıcı ve mideyi rahatlatıcı etkiye sahip. Nane; pankreas, göğüs ve karaciğer tümör gelişimini yavaşlatabilirken; kolon, deri ve akciğer kanserlerini önlemeye yardımcı olabiliyor.
Yenibahar : Yenibahar yatıştırıcı, iltihap önleyici ve karminatif bir baharattır. Faydaları arasında kanserin azaltılması, ağız sağlığının iyileştirilmesi, sindirimin uyarılması, kemik büyümesinin kolaylaştırılması ve bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi yer alır. Ayrıca kan basıncını azaltmaya yardımcı olur ve analjezik veya anestezik madde olarak işlev görür.
Anason tohumu: Bu güçlü baharat antioksidan yanı sıra mide, anti-spazmodik, karminatif, antiseptik, sindirim, balgam söktürücü ve uyarıcı özelliklere sahiptir. Demir , potasyum , bakır ve manganez gibi büyük bir vitamin ve mineral kaynağıdır . Anason tohumu, bağışıklık sistemini güçlendirirken ve cildinizin kalitesini artırırken vücut parçalarının dolaşımını ve oksijenlenmesini artırmaya yardımcı olur.
Ararot (Maranta Nişastası): Ararot büyüme ve gelişmede yardımcı olur, kan basıncını düşürür, dolaşımın artmasını sağlar ve sindirim sisteminin sağlığını iyileştirir.
Tarçın: Özellikle insülin hormonu üzerine olan etkisi ile kan şekerinin düzenlenmesini sağlar. Aynı zamanda tarçın kokusu afrodizyak etkisiyle seks hormonlarının düzenlenmesine yardımcı olur. Eğer şeker hastası iseniz (aynı zamanda tansiyon probleminiz yoksa) ve kan şekeriniz yüksek seyrediyorsa 1 adet kabuk tarçın ile hazırlayabileceğiniz çayı günde 1-2 fincan tüketebilirsiniz.
Defne yaprağı: Bu yaprak dünya çapında çok popüler bir baharattır ve kanser önleme, bağışıklık artırma , nöral tüp defektlerini azaltma, ağız sağlığını koruma, cilt bakımı ve saç bakımı yeteneğinden dolayı övülmektedir . Aynı zamanda sinir sistemi işlevini geliştirmeye, vücut metabolizmasını düzenlemeye ve anemi gibi kanla ilişkili durumları önlemeye yardımcı olur .
Safran: Yemeklere altın sarısı renk katan safran güçlü bir antioksidandır. Depresif belirtileri azaltabilir. Anti-kanser etkiler gösterebilir. İştahı baskılayarak kilo kaybına yardımcı olabilir. Kalp hastalığı risklerini azaltabilir. Kan şekeri seviyesini düşürebilir. Alzheimer hastalarında hafızayı kuvvetlendirebilir. Ancak hamilelikte bebek üzerindeki olumsuz etkilerinden dolayı tüketilmesi önerilmez. Bilim insanları ve doktorlar “sağlıklı insanlarda safran tüketimi 1 çay kaşığını geçmemelidir” diyor.