Hakların kazanılış biçimleri aslen kazanma, tesisen kazanma ve devren kazanma olmak üzere üçe ayrılmaktadır. Aslen kazanma nedir? Tesisen kazanmak ne demek? Devren kazanmak nedir? Daha önceki yazılarımızda hukukun kaynaklarından bahsetmiştik. Bu yazımızda da hakların kazanılış biçimlerinden bahsedeceğiz. Kısaca hukukta hakların kazanılış biçimleri nelerdir?
Aslen Kazanma
Herhangi bir hakkın doğrudan doğruya, birinci sahibi olarak kazanılması haline “aslen kazanma” ismi verilmektedir. Söz konusu herhangi bir kişinin bir hakkı aslen kazanma hakkını elde etmesi konusunda, söz konusu hakka daha önce başka bir kişinin sahip olması ya da hakkı terk etmesi herhangi bir önem taşımamaktadır. Örneğin herhangi bir kişinin mülkiyetinde olmayan bir araziden alınan papatya veya ormanda avlanan bir tavşan “aslen kazanma” şekline örnek olarak gösterilebilir.
Tesisen Kazanma
Herhangi bir eşya veya taşınmaz mülkiyet üzerinde hak sahibi olan birinin haklarını geçici veya bir süreliğine başka bir kişiye devretmesine “tesisen kazanma” adı verilmektedir. Örneğin bir ev sahibinin evini bir başka kişiye kiralaması “tesisen kazanma” biçiminde değerlendirilebilir.
Devren Kazanma
Önceden hakkı veya imtiyazı başka bir kişiye ait olan eşya, mülk veya arazinin hukuki işlemlerden sonra diğer kişi veya kişilerce verilmesine “devren kazanma” adı verilmektedir. Örneğin “bir beyaz eşya satın almak” devren kazanma biçiminde değerlendirilir.
Not: Devren kazanma ile aslen kazanma sık sık karıştırılabilir. Devren kazanma ile aslen kazanma arasındaki en temel fark şudur:
– Devren kazanırken bir başkasının rızasına ihtiyaç duyulurken aslen kazanmada bir başkasının rızasına ihtiyaç duyulmamaktadır.