Bazı kardeşler, hayatlarında geçirdikleri büyük imtihanları atlatınca onlardan daha küçük olanları basite alıyor ve “Biz şöyle şöyle badireler atlattık, böyle böyle sıkıntılar geçirdik, yıkılmadık, ayakta kaldık; bunda mı yıkılacağız?” diyorlar.
Şunu iyi bilmek gerekir ki, bazen büyük imtihanları başarıyla geçenler, küçük imtihanlarda yıkılabilirler.
Bunun birçok örneği olmakla birlikte ben sadece iki tanesini zikredeceğim.
1-Tâlût ve askerlerinin yaşadığı imtihan.
2-Uhud Harbi’nde okçular tepesini terk eden sahabîlerin yaşadığı imtihan.
BİRİNCİ ÖRNEK: Bakara Sûresi’nde anlatıldığına göre Tâlût, İsrailoğullarına komutan olan ve Allah’ın yardımıyla düşmanlarını bozguna uğratan yiğit bir komutandır. İsrailoğulları, yaşadıkları binbir türlü sıkıntıdan sonra kendi peygamberlerinden bir komutan talep ettiler, o da onlara Tâlût’u komutan tayin etti. Tâlût onlara komutan olunca şöyle dedi:
“Şüphesiz Allah sizi bir nehirle imtihan edecektir. Kim ondan içerse benden değildir. Bir avuç içenler dışında kim de o nehirden tatmazsa şüphesiz ki o, bendendir.
(Bakara Suresi Ayet 249)
Kendilerinden nehirden su içmemeleri istenen bu insanlar,
1-Daha önceleri çocuklarının katledilmesine,
2-Yurtlarından çıkarılmalarına,
3-Tağutların zulüm ve baskılarına,
4-Allah yolunda cihada çıkmaya
Evet, tüm bunlara sabreden ve bu noktalarda asla yılgınlık göstermeyen insanlardı. Bütün bu imtihanları yüzlerinin akı ile geçen bu adamlar, “bir avuç suya” dayanamadılar ve bunun neticesinde imtihanı kaybedenlerden oldular.
Çok azı hariç o sudan içtiler.
(Bakara Suresi Ayet 249)
Daha bitmedi.
Bu imtihanı, yani nehirden su içmeme imtihanını kazanlar daha sonra başka bir imtihana daha tâbi tutuldular. Onların da bir kısmı bu imtihanda döküldü.
Talut ve onunla beraber iman edenler nehri geçince: ‘Bizim bugün Calut’a ve ordusuna karşı savaşacak bir gücümüz yoktur’ demişlerdi.
(Bakara Suresi Ayet 249)
Demek ki bir imtihanı başarıyla geçmen, bir başka imtihanı başarıyla geçeceğin anlamına gelmez. Büyük büyük, koca koca musibetlere sabretmen, küçücük musibetlere sabredeceğini göstermez. O nedenle her imtihanı “büyük” bilmeli ve her biri için Allah’tan ayrıca yardım istemelisin. O yardım etmezse, imtihanı başarman mümkün değildir.
Calut ve ordusuyla karşı karşıya geldiklerinde: ‘Rabbimiz üzerimize sabır yağdır, ayaklarımızı sabit kıl ve kâfir topluluğa karşı bize yardım et.’demişlerdi. (Bakara Suresi Ayet 250)
İKİNCİ ÖRNEK: Uhud Harbi’ne katılan okçuların bir kısmı Mekke’de Allah yolunda çekilen tüm açlık, susuzluk ve dayak gibi ağır musibetlere sabretmiş; tüm sevdiklerini Allah için terk etme anlamına gelen hicret imtihanını alınlarının akıyla geçmişlerdi. Ama Uhud’da müşriklerin mallarını ganimet alma imtihanıyla karşı karşıya kalınca Rasûlullah’ın tüm uyarılarına rağmen bu imtihanda başarılı olamadılar ve her şeylerini Allah için feda eden bu insanlar üç-beş kılıç ve mızrağın peşine düşerek kaybedenlerden oldular.
O nedenle tekrar tekrar söylüyoruz: İMTİHANIN KÜÇÜĞÜ OLMAZ! BİR İMTİHANI BAŞARIYLA GEÇMEK, BİR BAŞKA İMTİHANIN BAŞARIYLA GEÇİLECEĞİ ANLAMINA GELMEZ. Her imtihan kendi içinde büyüktür ve insanı eğer Allah yardım etmezse kaybedenlerden kılar.
Rabbim tüm imtihanlarımızı kolay kılsın ve büyüğüyle-küçüğüyle her imtihanda yardım ve inayetiyle yanımızda olsun.
(Allahumme âmîn)