Puberte ve artmış vücut kitle indeksinin (VKİ), multiple skleroz (MS) riskine katkıda bulunduğuna dair kanıtlar mevcuttur. Pediatrik MS'de, 11 yaş civarında başlangıç yaşı ile birlikte artmış kız/erkek cinsiyet oranı, MS'in başlamasında ergenlik döneminin bir dönüm noktası olduğunu düşündürmektedir. Sağlıklı kadınlarla karşılaştırıldığında, yetişkin yaş başlangıçlı MS'li kadınlarda erken menarşın daha sık olduğu gösterilmiştir. Bu da ergenlik dönemindeki hormonal değişikliklerin, erken MS patogenetik mekanizmalarını etkileyebileceğini düşündürmektedir. Pubertal dönemin, EBV / enfeksiyöz mononükleoz maruziyeti, yaşanılan yer, güneş ışığına maruz kalma ve D vitemin eksikliği gibi MS gelişiminde rol oynadığı bilinen çevresel risk faktörlerine maruz kalmada kritik bir dönem olduğuna işaret eden kanıtlar vardır.
Daha önce yapılmış çalışmalar, menarşa ulaşmanın, akut demiyelinizan sendromlu kızlarda MS riskini arttırdığını ve ergenlik döneminde kızlarda relaps oranının arttığını göstermektedir. Yapılan başka bir çalışmada ise, menarş yaşındaki her bir yıl artışın MS semptomlarının ilk görüldüğü zamanı 1,16 yıl arttırdığı raporlanmıştır.
Ergenlik dönemindeki obezitenin, yetişkinlerde daha yüksek MS riskiyle ilişkili olduğuna dair artan kanıtlar vardır. Çocuklarda yapılan bir çalışmada, kızlarda obezitenin etkisi bulunmuş fakat erkek çocuklarda herhangi bir etki tespit edilememiştir.
Amerika’dan bir grup bilim insanı, VKİ ve pubertal ölçümlerin, pediyatrik MS'in başlangıç yaşı ve hastalık riski üzerindeki etkisini anlamak amacıyla bir vaka-kontrol çalışması yaptılar. Aynı merkezlerden MS tanılı ya da MS tanısı olmayan, çok merkezli bir ABD'li çocuk kohortunda, menarş yaşı, pubertal evrelendirme ve VKİ'nin MS riski ve başlangıç yaşına olan etkilerini araştırdılar.
Araştırmacılar çalışmalarına 14 farklı merkezden 254 (% 63 kız) MS olgusunu ve 420 kişilik (% 49 kız) kontrol grubunu dahil ettiler. Cinsiyet ve yaşa göre sınıflandırılmış VKİ yüzdelerini, kontroller için kayıt sırasında ölçülen ve MS vakaları için hastalık başlangıcından sonraki 1 yıl içindeki boy ve kilo değerlerinin CDC büyüme çizelgelerini kullanarak hesapladılar.
Araştırmacılar, kızların yalnızca % 11'i ve erkeklerin % 15'inin, MS başlangıcında, prepubertal dönemde (Tanner evre I) olduklarını gördüler. Kızların % 80'inde menarş sonrası MS başladığını gözlemlediler. VKİ persantilleri, MS hastalarında kontrollere göre daha yüksekti. Postpubertal kız ve erkek çocuklarda VKİ çok değişkenli modellerde MS oranları ile ilişkili bulundu. Menarş sonrası MS başlangıcı olan kızlarda, daha yüksek VKİ, hastalığın daha genç yaşta ortaya çıkması ile ilişkili bulundu. Daha erken yaştaki menarş, mediasyon ve interaksiyon analizlerinde VKİ’nin daha güçlü etkileri ile ilişkiliydi. Pubertal ve postpubertal erkek çocukların % 89'u obez ya da aşırı kiloluydu ve daha erken cinsel olgunluk daha erken yaşta MS başlangıcı ile ilişkili bulundu.
Chitnis et al. Distinct effects of obesity and puberty on risk and age at onset of pediatric MS, Annals of Clinical and Translational Neurology 2016; 3(12): 897–907+ Tüm Referansları Göster