Şubat ayının ilk yarısında Konstantinopolis'teki 1915, Anglo-Fransız kuvvetlerinin Çanakkale Boğazı'nı Ege Denizi'nden almaya niyetinde olduklarını ve Rusların da Karadeniz'den Boğaz'a kadar inmeye çalıştıklarını bildirdi. Bu nedenle, Boğazların savunması için, büyük kuvvetler, 20 Ordusu Vehib Paşa'nın ve özel olarak oluşturulmuş Von Sanders Ordusu'nun (gelecekteki 2 Türk Ordusu) bir parçası olan 5 bölümleri etrafında toplanmayı planlıyorlardı.
Sanders ordusunun bir 4 ordusu vardı. 3 Kolordu Essad Paşa Gelibolu'yu, 15 Kolordu Asya sahilini savundu, 14 Ordusu Birliği, Prens Adaları'ndaydı ve 6 Ordusu Birliği, San Stefano bölgesinde idi. 2 Ordusu Vehib Paşa'nın kuzey cephesini Karadeniz kıyısı boyunca Ruslara karşı savunması gerekiyordu. İki ordunun toplam gücü 200 bin kişiye ulaştı. Bununla birlikte, bu orduların hala oluşturulmakta olduğu unutulmamalıdır. Savaşın başlangıcında, Türkler Çanakkale bölgesinde çok küçük bir kuvvete sahipti.
Boğaziçi ve Çanakkale Boğazı tahkimatı, Alman Amiral Used tarafından denetlendi ve Amiral Merten, Çanakkale Boğazı'ndaki Türk ana dairesinin yetkili temsilcisi idi. Her biri bağımsız olarak kontrol edildiği için Sanders ve Usedom arasında çok fazla sürtünme vardı. Ancak, genel olarak, Almanlar boğaz bölgesinin savunmasını emretti.
İngiltere ve Fransa'nın emir meselesiyle ilgili bir sorunu vardı. Daha önce, Londra ve Paris, Akdeniz'deki operasyonel yönetimin Fransa'ya ait olduğu konusunda hemfikirdiler. Ancak, Osmanlı İmparatorluğu'nun Merkezi Güçler’in yanında kalmasından sonra, ona karşı çalışan gemilerin çoğu İngiliz’e dönüştü. Sonuç olarak, yeni müzakereler başladı. Fransızlar Çanakkale Boğazı'ndaki İngilizlere yol gösterdi, ancak Suriye kıyılarındaki Jaffa'ya hakim olmalarını sağladı. Bölgedeki üst düzey deniz komutanı - İngiliz amiral Pierce - ya Fransızlarla birlikte çalışmak ya da Fransız komutanlığına teslim etmek zorunda kaldı.
Şubat ayında 1915, Amiral Cardin’in Çanakkale’deki operasyon için üç takımı vardı (iki İngiliz ve bir Fransız). Operasyonda, 80'ten 119'e kadar çeşitli tahminlere göre, dreadnough, savaş gemileri, hat ve hafif kruvazör, 6 deniz uçağı olan uçak filosu, yok edici ve denizaltılar da dahil olmak üzere müttefiklerin yardımcı gemileri yer aldı. Operasyonun komutanı Amiral Sackville Cardin bile, silahı muazzam yıkıcı güce sahip sekiz ana kalibreli 381-mm silahtan oluşan en yeni süper ödül "Kraliçe Elizabeth" i bile aldı.
Çanakkale Boğazı'ndaki "Kraliçe Elizabeth"
Operasyonun başlaması Şubat 19 için planlandı: İngilizler şunları planladı: Boğaz'ın girişinde dış kalelere, Bezik koyunda ve Gelibolu'nun kuzey kıyısında ateş etmek; madenleri çıkarın ve giriş ile darlık arasındaki kaleleri yıkın; darlıktaki kaleleri yok et; Kefets'te bir mayın tarlasında dolaşıyor; Bir sonraki tahkimatı ezmek ve Marmara Denizi'ne çıkmak. Türk tahkimatı, önce düşman pillerinden erişilemeyen uzun bir mesafeden, sonra orta mesafeden ateş etmeyi ve sonunda 1915 - 15 kablosunun kısa mesafeden hızlı bir ateşle imha etmeyi planlıyordu. İlk başta 20-mm'den 150-mm'ye kadar silahlarla donanmış olan Helles, Tekke-Bournou, Sedd-el-Bar, Orkaniye ve Kum-Kale'ye saldırmayı planladılar. İngiliz-Fransız filosunun, düşmana karşı topçu üzerinde büyük bir üstünlüğü vardı: orta topçuda yedi kat, büyük ve sekiz kat üstünlüğü.
9 saat 51 dk. Şubat 14 Fort Orkanie'de ilk atış yapıldı. Çekimler, 7 000-11 000 m mesafesinden yapıldı, gemiler Türk demirlerinde dövülerek demirlendi. Boğazın girişinde güçlü gemilerin voleybolu gürledi. Öğlen saatlerinde keşif deniz uçağı, Kum-Kala, Sedd-el-Bar ve Orkaniy'deki tüm silahların sağlam olduğunu bildirdi. Her ne kadar gemi gözlemcilerinin raporları başarılı çekim hakkında konuştu. Öğleden sonra, bombalama hareket halindeki gemiler tarafından gerçekleştirildi. K 15 saat. 50 dk. Türk pilleri depresif görünüyordu. Fakat İngiliz savaş gemisi Wengeens, kalelere bakmak için yaklaştığında, Türkler ateşe geri döndü.
Böylece, güçlü Anglo-Fransız filosunun altı saatlik bombardımanı Türk pillerini ezemedi. Akşam, Cardin bombardımanın durmasını emretti. Türkler neredeyse cevap veremediğinden ilk başta İngilizler ciddi sonuçlar elde ettiklerini düşünüyorlardı. Değişiklik, bir hava keşif tarafından yapıldı ve bu, fortstaki silahların sağlam olduğuna işaret etti. Türkler erkeklerde çok az zarar görmüştü, çünkü gemiler batarya ateşi menzili dışındayken garnizonlar kalelerden uzaklaştırılmıştı. Topçu kayıpları da önemsizdi. Alman-Türk bilgisine göre, uzun süre sadece bir silah kullanılmadı.
Amiral Cardin raporunda, “19 Şubat’ın eylemlerinin sonucu, kendi gözlerimle, uzun pozisyonlardan modern dünya kaleleri üzerindeki bombardıman etkisinin önemsiz olduğunu gösterdi” dedi. “Sıradan 12-inç mermili kovanlarda çok sayıda isabet vardı, ancak gemiler yaklaştığında dört kalenin hepsinden ateş açtılar.”
Türk Türk dış kuvvetlerinin bombalanması Şubat 20'te devam etmeyi planlıyordu, ancak operasyonun kötü hava koşulları nedeniyle ertelenmesi gerekiyordu. Operasyona yalnızca Şubat ayında 25 müttefik filosu devam edebildi. Bu kez müttefikler daha kararlı davrandılar. Bir kopma hareket halindeyken ikincisi uzun mesafelerden, bir çapadan ateşlendi. Çekimi düzeltmek için birkaç gemi görevlendirildi. Bombardıman, 10 saatlerde başladı. İlk başta, Türkler aktif olarak, özellikle Hellen Kalesi'nden kuvvetle tepki verdiler. Ancak 15, Türk bataryalarının sessiz kaldığını izlediğinde. Mayın tarlaları sakin bir şekilde Boğazların girişindeki mayınları açmaya başladı.
Bu nedenle, 25 Şubat ayında, Türk kaleci silahlarının neredeyse tamamı geçici olarak devre dışı bırakıldı ve yaklaşık üçte biri uzun süre kaldı. Kaleler Helles, Sedd el-Bar, Kum-Kale ve Orkania, Türk garnizonları tarafından terk edildi ve kabukları istifleri onlardan kaldırıldı. Alman-Türk komutanlığı müttefiklerin Marmara Denizi'ne girmeye kararlı bir operasyon yapacağına inanıyordu.
Şubat ayındaki 26 şubesi, Müttefikler, destroyerler tarafından desteklenen bir grup eski savaş gemisinin yardımıyla, bir grup Dardanos kalesine karşı bir operasyon başlattılar; İngilizler, tahkimatların Kefets'e imha edilmesini umuyorlardı. Boğazın içinden birkaç mil geçtikten sonra, armadillolar düşman kalelerine ateş açtı. Ayrıca, bu gün, deniz topçu kuvveti altındaki müttefikler küçük iniş kuvvetlerini indirdi ve patlayıcıların yardımıyla Kum-Kale ve Orkania kalelerinin yıkımını tamamladı. 15 saate kadar. her şey yolunda gitti, ancak daha sonra İngiliz gemileri yakın mesafeden ateş ederek ağır tarla toplarından ateş aldı. Howitzers, gemilerden gelen mermilere neredeyse hiç zarar görmedi. Bu saha pilleri müttefikleri çalışmayı durdurmaya zorladı.
Ertesi gün hava tekrar kötüleşti ve operasyon tekrar ertelendi. 1 Mart'a devam etti. Mücadele aynı senaryoda devam etti. Müttefik filosu, Çanakkale Boğazı'nın en başında, derinliklerine sadece birkaç kilometre daha ilerleyerek devam etti. Düşman gemilerini fuar yoluna geçen Türkler, onlara saha silahlarından büyük miktarda ateş açtı. Düşük hızda ateş eden gemilerin ateşi neredeyse geçersizdi. Türkler asgari kayıp yaşadı. Cezasız kalan Türklerin sahadaki topçuları, gemilerin demirlemesine izin vermedi. Mayın mayınlarının gece çalışmaya yönelik girişimleri de başarısız oldu. Onlara şiddetli ateş açıldı ve gittiler.
Saha akülerinin başarısına dikkat çeken Alman-Türk komutanlığı, saha araçlarıyla boğazların savunmasını güçlendirmeye başladı. Obüs akülü tarla birlikleri Mart ayında Kum-Kale ve Orkany 4 bölgesinde göründü. İngiliz-Fransız kuvvetleri nihayet donanma topçu ateşinin örtüsü altında amfibi kuvvetlerle bu ormanların silahlarını imha etmeye çalıştığında, saldırıları ağır kayıplarla püskürtüldü. Türk topçu ateşi altında Mart 5, "Kraliçe Elizabeth" korkusuyla karşılandı. Kısa sürede 18 hit alan İngiliz gemisi, düşmanın tarla pillerinin erişemeyeceği bir yere taşınmak zorunda kaldı.
Ertesi gün, Mart ayında 6, İngiliz Dreadnought yine Türk tahkimatlarına ateş etti ancak obüs pillerinin ateşinin altına düştü. Türk tahkimatlarına ilişkin Mart 7, "Lord Nelson" ve "Agamemnon" armadillolarını ateşledi. Türkler aktif olarak cevap verdi ve savunmaları zarar görmedi. Mart 8, Boğaz'ın içindeki güçlü topçu ile Kraliçe Elizabeth'i kullanmaya karar verdi. Onu düşman ateşinden korumak için, savaş gemisi daha az değerli gemilerle çevrilmişti. Chanak bataryalarında 11 voleybolu serbest bırakıldığında, korkuluk kötü hava koşullarında uçağın yangını düzeltmesini engellediği için ateş etmeyi bıraktı.
Sonuç olarak, müttefik filosu Marmara Denizi'ne giremedi. Amiral Cardin, filoya Lemnos'a dönmesini emretti. Winston Churchill, Çanakkale Boğazı'ndaki başarısızlıktan çok rahatsızdı ve Cardin'i günah keçisi yaptı. Gösterişli bahane altında Cardin yerini Amiral John De Robek aldı.
Akdeniz Sackville Cardin'de İngiliz ve Fransız Deniz Kuvvetleri Komutanı
Müttefiklerin Türk başkentine sızmasına izin vermeyen nesnel sebepler arasında çok sayıda var. İlk olarak, sürpriz bir faktör yoktu. Alman-Türk komutanlığı Müttefiklerin planlarının farkındaydı. Ve İngilizlerin kendileri, yılın Kasım 3'i, 1914 üzerindeki Türk tahkimatlarına ateş açtığında planlarını yaptılar. Bu, İstanbul ve Berlin'i boğazların savunmasını güçlendirmek için önlemler almaya zorladı.
İkincisi, Rus-Japon savaşı sırasında Arthur Limanı'na yapılan saldırı ve 1914'taki Qingdao kuşatması deneyimi, güçlü kıyı tahkimatlarının sadece filo kuvvetleri tarafından alınamayacağını gösterdi. Bir iniş operasyonu gerekliydi. Operasyon için en başından büyük yer kuvvetlerini çekmek gerekliydi.
Türklerin bu senaryodan korktukları belirtilmelidir. Böylece, Şubat ayının 25'inde, neredeyse tüm Türk silahlarının bastırıldığı ve Müttefik trollerinin fairway'de mayınları boşaltmaya başladığı zaman, Türk komutanı dış kalitelerin garnitürlerini geri çekti. Genelkurmay Başkanlığı o dönemde yarımadanın herhangi bir yerine iniş yapmayı düşündü, ve bir kara harekâtı yardımı ile boğazı almak gerçekten kolaydı, çünkü Mart ayının sonunda Türkler Gelibolu bölgesinde yalnızca 2 bölümleri vardı. O anda Müttefikler büyük bir iniş operasyonu başlatmış olsaydı, neredeyse hiçbir direnmeyeceklerdi. Ancak, Müttefikler emri, operasyonun ilk aşamasında inişi planlamamıştı. Bu nedenle, daha önce 29 Piyade Tümeni'ni boğaza göndermeye karar verdilerse, Fransa'daki bir dizi başarısızlık Müttefikleri bu kararı iptal etmeye zorladı. Askeri Konsey’in Londra’daki 26 Şubat’taki toplantısında, Churchill boşuna protesto gösterisi yaptı. Kitchener kendi başına ısrar etti ve Çanakkale operasyonunda yalnızca Mısır'a transfer olan Yeni Zelanda ve Avustralya birliklerini kullanmayı teklif etti. Buna ek olarak, Askeri Konsey ilk kalenin ele geçirilmesine kadar beklemeye karar verdi.
Şubat ayındaki Kitchener 26, birliklerin yalnızca filo başarılı olduğunda kullanılabilecekleri bir emir verdi. “Çanakkale Boğazı'nı zorlamak sadece filo tarafından üstlenilmelidir. Filoya yardım etmek için bir plan yapın, akılda tutarak: a) Çanakkale Boğazı açılıncaya kadar, filo ateşi tarafından susturulduktan sonra pilleri tamamen tahrip etmek için kendinizi küçük operasyonlarla sınırlamanız gerekir; b) Arazi kıvrımlarına gizlenmiş bazı ağır bataryaların gemilerimizin ateşi ile susturulmaması mümkündür; o zaman Amiral Cardin sana dönerse, onları yok etmek için birkaç küçük iniş operasyonu yapabilirsin; c) Size, boğazların her iki tarafında bulunan düşmanın önemli kuvvetlerini hatırlatırım, böylece havadan keşif olmadan ve inişlerinize tam filo kılıfı sağlamadan bu tür operasyonlara giremezsiniz. ” Sadece son çare olarak Mısır'da konsantre olan birlikleri kullanmalarına izin verildi. 1 March, bu emir, Çanakkale Seferi Kuvvetleri Komutanlığına atanan Jan Hamilton'a verilen talimatlar şeklinde tam olarak tekrarlandı.
Üçüncüsü, Müttefik filosu operasyonu kendisi hazırlıksızdı. Yangını etkilemiş gemilerden ayarlamadaki kusurlar. Hava düzeltmeleri beklenen sonuçları vermedi, çünkü kötü hava koşulları ve uçak kıtlığı bunu önledi. Kıyı pilleri, uzak mesafelerden çıkan yangınla bastırılabilir, ancak bu iyi bir gözlem ve ayarlama hizmeti ve zaferler uğruna gemileri feda etmeye istekli olmalarını gerektiriyordu. Düşman bataryalarının bastırılmadığı durumlarda mayın tarlalarını yutma fikri uygun değildi. Gemileri demirlemeye ve hareket halindeyken ateşe zorlayacak kadar başarılı bir şekilde çalışan saha pilleri, yangının etkinliğini düşürdü ve atıklara yol açtı. Düşman tahkimatlarını ortadan kaldırmak için küçük hava taşımacılığının kullanılması, yalnızca Türk saha kuvvetleri savaş alanında görünene kadar sonuç verdi.
Esnek olmayan savaş gemisi
Devam edecek ...