Kıdem Tazminatı Yasası
Kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin belirli veya belirsiz süreli olmasının yanı sıra, işveren veya işçi tarafından herhangi bir nedenle feshedilmesi halinde, işçiye ödenen parasal bir tazminattır. Kıdem tazminatının amacı, iş sözleşmesinin sona ermesi durumunda işçinin bir süreliğine geçimini sağlamaya yardımcı olmaktır.
Kıdem tazminatı hakkının doğması için gereken şartlar
Kıdem tazminatı hakkının doğması için, işçinin iş sözleşmesinin belirli veya belirsiz süreli olması fark etmeksizin, iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle feshedilmesi gerekir. İş sözleşmesinin feshedilmesi, işveren veya işçi tarafından gerçekleştirilebilir.
İşveren tarafından iş sözleşmesinin feshi halinde, kıdem tazminatı hakkının doğması için, işverenin geçerli bir fesih nedeninin bulunması gerekir. İşverenin geçerli bir fesih nedeni yoksa, işçi kıdem tazminatı alabilir.
İşçinin iş sözleşmesini feshi halinde, kıdem tazminatı hakkının doğması için, işçinin haklı bir nedenle fesih hakkını kullanması gerekir. İşçinin haklı bir nedenle fesih hakkını kullanması halinde, işveren kıdem tazminatı ödemek zorundadır.
Kıdem tazminatının hesaplanması
Kıdem tazminatı, çalışılan her tam yıl için 30 günlük brüt ücret tutarında ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.
Kıdem tazminatının hesabında, işçinin son brüt ücreti esas alınır. İşçinin son brüt ücreti, işçinin iş sözleşmesinde belirlenen ücrettir. İşçinin iş sözleşmesinde belirlenen ücreti yoksa, işçinin fiilen aldığı ücret esas alınır.
Kıdem tazminatı hesabında, işçinin brüt ücretine ek olarak, işçiye yapılan diğer ödemeler de dikkate alınır. Bu ödemeler, işçiye yapılan prim, ikramiye, yol ücreti, yemek ücreti gibi ödemelerdir.
Kıdem tazminatı tavanı
Kıdem tazminatının hesabında, her ay için belirlenen kıdem tazminatı tavanı dikkate alınır. Kıdem tazminatı tavanı, her yılbaşında güncellenir.
2023 yılı için kıdem tazminatı tavanı, aylık 17.700 TL’dir. Bu tutar, işçinin kıdemine göre artar.
Kıdem tazminatı ödemesinin süresi
İşveren, kıdem tazminatını, işçinin iş sözleşmesinin feshedildiği tarihten itibaren en geç 20 iş günü içinde ödemek zorundadır. İşverenin bu süre içinde kıdem tazminatını ödememesi halinde, işçiye her geçen gün için en az 20 gün için belirlenen asgari ücret tutarında gecikme tazminatı ödemesi gerekir.
Kıdem tazminatı alamayan işçinin hakları
Kıdem tazminatı alamayan işçi, iş mahkemesine dava açarak kıdem tazminatını alabilir. İşçi, kıdem tazminatı alamaması nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararları da talep edebilir.
Kıdem tazminatı ile ilgili diğer konular
- Kıdem tazminatı, işçinin işverene olan borcunu karşılamak için kullanılamaz.
- Kıdem tazminatı, işçinin emeklilik maaşının hesaplanmasında dikkate alınır.
- Kıdem tazminatı, işçinin vergilendirilmesi gereken gelirleri arasındadır.
Kıdem tazminatı yasasının güncel durumu
Kıdem tazminatı yasası, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilmesi halinde, işçinin kıdem tazminatına hak kazanacağı belirtilmiştir.
Kıdem tazminatı yasası, zaman zaman değişiklik göstermektedir. Son olarak, 2022 yılında yapılan değişiklikle, kıdem tazminatı tavanı artırılmıştır.
Kıdem tazminatı yasasının amacı
Kıdem tazminatı yasasının amacı, iş sözleşmesinin sona ermesi durumunda işçinin bir süreliğine geçimini sağlamaya yardımcı olmaktır. Kıdem tazminatı, işçinin işverene olan sadakatini ve bağlılığını ödüllendirmek amacıyla da uygulanmaktadır.
Kıdem tazminatı yasasının etkileri
Kıdem tazminatı yasası, işçilerin iş sözleşmesinin sona ermesi durumunda daha güvenceli olmasını sağlamaktadır.