Bohemya, 16’ncı yüzyılda Avrupa’da cam sanatı ve kristal yapımında Venedik’le beraber Avrupa’nın merkezi olmuştur. Bohemya, 19’uncu yüzyılın ilk yarısında cam işçiliğinde ve kristallerde tahtı Venedik’ten tamamı ile almıştır. Dünyanın kristalleri ile tanıdığı bu bölge adını bir akıma 19’uncu yüzyılda vermiştir.
14’üncü yüzyılda ise Moğol istilasından sonra Hindistan’dan kaçan göçebe bir halk, Avrupa’ya ulaşmaya çalıştı. Şimdiki Çek Cumhuriyeti’nde olan Bohemya’ya yerleştiler. Daha sonra, Avrupa geleneklerine uymaya yönelik çeşitli girişimlere rağmen başarılı olamadılar. Bohemyalılar için toplumun sınırlarında çok fazla yaşamakla ve genel geçer kurallara uymamakla suçlandılar. Bu kişiler Bohemya bölgesinde yaşayan “Çingeneler” olarak adlandırılmaktaydı.
Bohem terimi, 19’uncu yüzyılda Çek Cumhuriyeti’ndeki Bohemya’dan Fransa’ya göç eden bu grubu isimlendirmek amacıyla kullanılmaya başlandı. Avrupa burjuva düzeninden kökten farklı bir yaşam biçimini ifade etmekteydi. Fransızlar başlangıçta bunu olumsuz ve küçümseme anlamında kullandılar. Ancak zamanla terim hızla genelleştirildi ve bir milliyetten ziyade bir yaşam tarzının göstergesi oldu. O dönemde Fransız sanatçılar bohem olarak nitelenmeye başlandı. Yazarlar, sanatçılar, şairler, müzisyenler ve filozoflar, 19’uncu yüzyıl Paris’inde yaygın olarak önde gelen bohem yaşam tarzları olarak göze çarpmaktaydı. O dönemde sosyal ve ekonomik durum nedeniyle sanatçılar ve yaratıcılar yoksulluk içinde yaşamak zorunda kalmaktaydılar. Bunun sonucunda dönemin sanatçıları rahat, yıpranmış ve eskimiş giysiler giymeye başlamışlardı. Kısa bir süre sonra, ekonomik durumda kısmi olarak iyileşme başlandığında sanatçılar yaratıcı yönlerini daha çok kıyafetlerle, ilginç ve son derece sanatsal yollarla ifade etmeye başladılar. O zamanki genel algı, sanatçıların Bohemya denilen bir bölgede Doğu Avrupa’nın Balkan bölgesinden gelen çingene göçebelerine benzer şekilde giyindikleriydi. Sonuç olarak bohem; yaratıcılık, sanatsal ifade, sosyal yapılara aldırmama ve geleneksel kültüre karşı estetik bir karşı kültür ile eş anlamlı olarak kullanılmaya başlandı. Bohemya’dan gelenlerin içerisinde çok sayıda çalgıcı ve şarkıcı vardı.
Oxford Sözlüğü’nde ise bohem tanımı; “özgür, başıboş ya da düzensiz bir yaşam süren, sık sık yaşadığı topluma özgü olmayan ve genel olarak gelenekleri küçümseyen bir sanatçı, edebiyatçı ya da aktör” olan birinden bahsetmektedir. 19’uncu yüzyılda İngiliz dilinde marjinalleştirilmiş ve yoksullaştırılmış sanatçıların, yazarların, gazetecilerin, müzisyenlerin ve büyük Avrupa şehirlerindeki aktörlerin geleneksel olmayan yaşam tarzlarını tanımlamak için bohem kelimesi kullanıldı. Bohemyalılar, genellikle özgür aşk, tutumluluk ve gönüllü yoksulluk yoluyla ifade edilen alışılmışın dışında veya düzen karşıtı siyasi veya sosyal bakış açılarıyla ilişkilendirildi.
Terim, 19’uncu yüzyılın ilk yarısında Fransa’da ortaya çıktı ve Balzac’ın 1844’teki ‘Bohem Prensi’ eserinin, Henri Murger’in 1849’daki ‘Bohemya’nın Yaşamından Sahneler’ adlı romanının ortaya çıkmasından sonra büyük popülerlik kazandı. 19’uncu yüzyılda bohemler, yaşam tarzları, inançları, meskenleri ve bazen de giyim tarzları ile herhangi bir kalıba sığmayan, sosyal çevrelere veya dine entegre olmayan marjinalleşmiş insanlar olarak tanımlandı. Dolayısıyla bohem kelimesi, kökeninden, kurallarda kendilerini tanımayan ve onlara meydan okuyan insanlar anlamına geliyordu.
Eski bir tavan arasında hayatta kalmaya çalışan uçarılık ve sefaletle dolu düzensiz bir hayatın takipçisi olan bu gençler, 20’nci yüzyılın başında Paris’in dünya çapında şanına katkıda bulundular. Arthur Rimbaud’un 1870 yılında yazdığı ünlü şiiri ‘Ma Bohème’ gibi pek çok eser Bohemya sayesinde doğdu. 1965’te Fransa’ya damgasını vuran ‘La Bohème’ adlı şarkı, Paris’te Montmartre’de resim yaptığı zaman geçmişini hatırlayan bir ressamın hikâyesini anlatmaktadır.
Kıyafetleri tüm moda haline geldi. Baudelaire’den Van Gogh’a kadar şairler ve sanatçılar bohem idealleri karakterize ettiler. Bohem ideali birçok ülkeye ve kültüre kolayca aktarıldı. Dünyada en hızlı büyüyen yaşam tarzına dönüştü. Genellikle bohem topluluklar, yaşam koşullarının ekonomik olarak daha uygun ve ifade özgürlüğünün, hoşgörünün olduğu çeşitli bölgelerde yoğunlaştılar. Entelektüel bir yaşam tarzı ve diğer sosyal sınıflar, tiyatro, edebi çevreler arasında bir katman oluşturdular. Genellikle iş gereğince düzensiz bir yaşam tarzına öncülük eden tiyatro ve sanatçılardan oluşan gruplar oluşturmuşlardır.
Bohemyalılar, insanların güçlü bir yaşam gücüne sahip olduğuna ve bu gücü benzersiz bireyler olmak için kullanmaları gerektiğine inanırlar. Onlara göre yaşam, zevk alınması gereken bir hediyedir. Bir bohem öldüğünde, bohemin dokunduğu insanların kalplerinde ve zihinlerinde yaşamaya devam edeceğine inanırlar. Bohemyalılar tipik olarak şehirli, özgürlükçü görüşlüydüler; ancak görünürde çok az politik tutkuları vardı ve hepsinden önemlisi yaratıcılardı.
Amerika Birleşik Devletleri’nde 1950’lerde başıboş, meteliksiz, yersiz yurtsuz anlamına gelen Beat kuşağı ve 60’ların hippileri bu alt kültürü birçok yönden yansıtmıştır. 1960’larda sona ermiş ve marjinal ve yerleşik kurallarda kendini tanımayan protestocu hippi hareketi ile karıştırılmıştır bohem yaşamı, yarını düşünmeden günü yaşamanın bir yoludur. Şimdiki andan en iyi şekilde yararlanmayı ifade eder. Latince “Carpe diem” tabiri bohem bir hayat yaşama ilkesine uygundur. Bu şekilde, farklı tarzların, görünümlerin ve trendlerin yepyeni bir giyim tarzını ortaya çıkaran bir kaynaşmasına tanık olduk. Okulda ya da işte olması gerektiği düşünülen katı kıyafet ve üniformalar o dönemde, yeni bir özgürlük çağını hedefleyen gençliğin itici gücüyle her renkten kıyafetin farklı renklerle kullanıldığına tanıklık ettik.
Aynı zamanda rock, pop aracılığıyla da yaygınlaştı. Charles Aznavour, Jim Morrison, Janis Joplin veya ünlü grup Queen ve onun sembolik şarkıcısı Freddy Mercury… 60’lı yılların sonunda ve tüm dünyanın yaşam tarzını etkileyen hareket o zamanlar hippi akımının gölgesinde kaldı ve kısmen geri plana itildi. 90’lı yıllarda bu hareket bohem şık stil ya da burjuva-bohem adı altında yeniden ortaya çıktı, bu sefer hedef kitlesi kadınlardı. Kadınlara, sevdikleri bir stile sahip olmalarını, farklı bir tarz, yaşamlarında özgürlük ve neşeyi ön plana çıkardı. Bu dönemde bohem tarzı, bol çizgili, kareli ve diğer çiçek desenleriyle dekolteli, rahat kökenlerini korurken kendini yeniden keşfetti.
Bugün, geleneksel olmayan bir yaşam tarzına öncülük eden, toplumun geleneksel kodlarına uymayan, özellikle de kendini sanat yoluyla ifade eden kişiler için “bohem bir yaşam” sürdüğü söylenmektedir. Bugün bile bohem yaşamı, maddi değerlerden uzak durmayı ve garantili kaynaklardan yoksun yaşamayı da mümkün kılmaktadır. Fırsatlar artık gelenekçi olmayanların topluma veya kurumsal kısıtlamalara uymadan başarılı olmasını kolaylaştırmaktadır. Yetenek ve dürtü göz önüne alındığında, kendilerini bu alt kültürün bir parçası olarak görenlerin çoğu, kendilerini ifade etme sanatlarının bir sonucu olarak zengin olabilirler. Bu, para ve statü sahibi olan burjuva bohem veya boho olarak adlandırdığı kavramla ifade edilmektedir. Zamanla bohem tarzı önemli ölçüde gelişmiştir. Bir zorunluluk olarak yoksullukla başlayan rahat giyinmek, zamanla bir ideoloji haline gelmiştir. Bohemler materyalizme karşı bir duruş sergilediler. Bohemler, artık oldukça popüler olan rahat ve etkileyici bir moda anlayışına sahiptirler. Bugün, bir yoksul tarzından çok daha fazlasıdır ve eskimeyecek bir moda akımıdır.
Bir bohemin hayatı, yarını ve geleceğinizle ilgili sorunları düşünmeden, şimdiki anı yaşamaya dayanmaktadır. Bu nedenle bohem bir yaşam sürmek, bugün yaşadığımız dünyayı karakterize eden karamsarlık ve üzüntüden uzak, özgür ve mutlu olmak için farklı bir yaşam biçimi sürmeyi ifade etmektedir. Birçok insanın bohem bir yaşam sürme ve genel olarak bohemler hakkında çok fazla ön yargısı vardır. Bohem tarzı toplumdan tamamen kopuk anlamı taşımamaktadır. Anı yaşamak, kişi için çok değerli olan hayalleri gerçekleştirerek anın tadını çıkarabilmek için kendi kurallarıyla işleyen bir yaşam biçimidir.
İçinde bulunduğumuz ekonomik çağda para ve başarıya yönelik tartışmasız pragmatik bir vurguya rağmen, bohem yaşam tarzı, şirketler tarafından beslenen bir toplumda mistik bir şekilde eksik olan bir şeyin habercisi olmaya devam etmektedir. Sebep ne olursa olsun, bu özgürlüğü seven birey, akıcı eksantrik kıyafetleri, sıra dışı fikirleri ve benzersiz kendini ifade etmesi ile dünya çapında kültürleri zenginleştirmeye devam etmektedir.