2017'de "Hakikat Kitabevi" tarafından 112. baskısı yapılan Hüseyin Hilmi Işık kitabı.
3 bölümden oluşur.
Birinci ve ikinci bölümleri, Eyüp Sabri Paşa adlı bir Osmanlı paşasının, hayali bir İngiliz casusu hakkında yazdığı uydurma metinlerin sadeleştirilip günümüz Türkçesi'ne yakınlaştırılmasıdır.
Üçüncü bölüm 19. asırda Mekke'de müftülük yapmış Şafii bir müftünün yazdığı ilmihalin Türkçe'ye tercümesidir.
Tüm Hüseyin Hilmi Işık kitapları gibi sert ünsüzlerin ısrarla yumuşak ünsüz gibi tuhaf yazımı ve telaffuzu göze çarpar, Mehmet hiçbir zaman Mehmet değil hep Mehme"d"dir.
Kitabın ilk iki bölümünü dolduran ne varsa Eyüp Sabri Paşa'dan çıkmıştır, dolayısıyla hakkında bilgi vermek icap eder.
Eyüp Sabri Paşa, bahriyede öğretmenlik ve daha sonra yüksek pozisyonlarda memurluk yapmış, Hicaz'da bir takım görevler üstlenmiş, tahsilli bir Osmanlı paşasıdır. Mir'atü'l Haremeyn adlı beş ciltlik bir çalışması olmuştur. Mekke, Medine ve tabii tüm Arap Yarımadası hakkında tarih, coğrafya, din, kültür, nüfus ve daha pek çok konuda bilgi içerir bu kitaplar.
18. asır ile 19. asrın sonlarına kadar Vahhabiliğin yayılışı, Arapların İngilizlerle iş birliği, git gide gerilen Türk-Arap ilişkilerini göz önünde bulundurunca, paşamızın Orta Doğu'daki topraklarımızı kaybetme korkusu yaşadığına eminim. Muhtemelen öylesine korktu ki paşamız, Hempher adında 1700lerde yaşamış bir İngiliz casusu uydurdu. Bu casus güya Dersaadet'e sızdı, bir Türk ve Müslüman gibi gözükerek, İngiliz İmparatorluğu adına casusluk yaptı filan falan. Neyse Hempher karakteri yaşadı mı yaşamadı mı bilinmez, Eyüp Sabri Paşa korkusunda haklı çıktı, Arap İsyanı'nda Hicazı, -elbette Haremeyn'i- Yemen'i, Suriye'yi ve pek çok bölgeyi kaybettik. İngiliz desteği ve himayesinde hürriyet beklentisiyle ayaklanan ve bir büyük Arap Devleti oluşturmak niyetindeki Araplar, onlarca parçaya bölünüp, bugünkü zayıf, geri kalmış, kaynakları sömürülen devletleri oluşturdular.
Kitaba dönersem; Eyüp Sabri Paşa'ya göre (ve tabi Hüseyin Hilmi Işık'a göre de) casusumuz Hempher, Müslüman ahlakını zayıflatmak için alkol, dans ve zinayı yaygınlaştırma çabalarında bulunduysa da asıl çalışmalarını Vahhabilik mezhebini kurarak gerçekleştirdi. Filan falan...
Şimdi, Hüseyin İlmi Işık beyefendinin, zihin dünyasında Osmanlı'yı yıkan sebeplerin, "İslam'dan uzaklaşma", "Batıyı taklit etme", "İngiliz fitnesi, casusu" v.s olduğu tartışılmaz bir gerçek.
Sayın okuyucu, bu son derece sıkıntılı bir zihni faş ediyor.
Zira, bir başkasının kurguladığı karakterin (Hempher) gerçekmiş gibi sunulup, okuyucuya hayali bir karakter ve kurgusal olaylar üzerinden ders verilmeye çalışılması yanlış. Bunun 112 kere yapılmış olması sebebiyle, insanların inanmışlıklarını takdire şayan buluyorum. Şimdilerde belki 113. baskı yapılıyordur.
Zaten bir kitabın 112 defa basılmış olması, onu kimsenin okumadığına en büyük delildir. Nitekim Hüseyin Hilmi Işık'ın yolundan gidenler (İhlas Holding) bu kitabı -kendilerince- Allah rızası yahut İslami bir görevi yerine getirirmiş gibi bedavaya dağıtmaktadırlar. Söz konusu cemaatin mensuplarının bireysel yaşamlarında "imanlarını kaybetme korkusu" o kadar yüksektir ki, bu sebeple kendi cemaatlerinden olanların yazdıkları dışında fazla kitap okumazlar bile.
Dürüst olmam gerekirse bu huy İhlasçılara özgü değildir. Neredeyse tüm cemaat-tarikat ve mensup/müritlerinde vardır.
Eyüp Sabri Paşa'yı anlayabiliyorum. Yarattığı kurguyla, döneminin yöneticilerini ve aydınlarını İngiliz tehlikesine, Vahhabiliğe karşı uyarmak niyetindeydi muhtemelen.
Ancak Hüseyin Hilmi Işık'ta aynı "iyi niyet"i görmekte zorlanıyorum.
Yine de kimseyi suçlamıyorum.