ABD’nin nükleer anlaşmadan çekildiğini açıklamasının ardından anlaşma gereği aktivitesini kısıtladığı santrallerdeki faaliyetlerini artıran İran, son olarak Fordow uranyum zenginleştirme santralindeki 1044 santrifüjün aktif olduğunu duyurdu.
İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi, İran parlamentosunun haber ajansı ICANA’ya yaptığı açıklamada “Fordow’da şu an 1044 santrifüj, zenginleştirme çalışması yapıyor” dedi.
BBC Türkçe’nin aktardığına göre Salihi, “1044 makinenin zenginleştirme yapmayacağına dair nükleer anlaşmaya bağlıydık, ancak anlaşmanın iptal edilmesiyle birlikte ihtiyaç oldukça bunu yapacağız ve zenginleştirilmiş materyali de saklayacağız” ifadelerini kullandı.
Faaliyet Kasım 2019’da başladı
Tahran yönetimi, Fordow’daki uranyum zenginleştirme programının yeniden başladığını Kasım 2019’da duyurmuştu.
Kutsal mekanların bulunduğu Kum şehri yakınlarındaki yer altı santrali Fordow’daki zenginleştirme faaliyetlerinin durması, 2015’te imzalanan nükleer anlaşmanın şartlarından biriydi. ABD, anlaşmadan Mayıs 2018’de çekilmiş ve İran’a tek taraflı yaptırımları yeniden uygulamaya koymuştu.
Anlaşmanın tarafı olan diğer P5+1 ülkeleri (Almanya, Fransa, İngiltere, Çin, Rusya) ise İran’ın anlaşma şartlarından çekilmemesi için müzakereler yürütmüştü.
Anlaşmaya uyma çağrısı
Kasım ayındaki açıklamanın ardından İngiltere, Fransa, Almanya ve Avrupa Birliği; Fordow’daki aktivitelerin yeniden başlamasının 2015’te imzalanan anlaşmanın ihlâli anlamına geleceğini açıkladı ve Tahran’dan anlaşmaya uymasını istedi.
Tahran ise yaptırımların sona ermesi ve anlaşmanın getireceği ekonomik beklentilerin gerçekleşmesi halinde anlaşmaya yeniden uyacağını söylüyor.