'Evren nasıl ve ne vakit oluştu', 'Bu oluşumdan evvel ne vardı' üzere sorular üzerine sayısız kişinin bugüne kadar baş yorduğu ve bu mevzuda değişik fikirler ortaya attığını biliyoruz. Evet şu an 13,8 milyar yaşında olduğu kabul edilen kozmosta ne kadar uzağı görebiliriz? Bu soru için verilecek cevaplar arasında 13,8 milyar ışık yılı taraf alabilir gelgelelim cihanda işler tam olarak bu türlü işlemiyor.
Cihanın genişlemesiyle günümüzde gözlenebilir kozmosun yekunda 92 milyar ışık yılı uzunlukta olduğunu söylemek mümkün fakat gezegenimizi merkeze koyduğumuzda bunun 46 milyar ışık yılına düştüğünü söyleyebiliriz. Bu noktada 13,8 milyar yaşında olan kainatta nasıl 46 milyar ışık yılı uzağı görebildiğimiz sorusu baş karıştırıyor olabilir. Gelin bu mevzuyu 3 alt başlık hâlinde inceleyelim.
1. Faktör: 'Ne kadar uzun müddet beklersek o kadar uzaktayız'
Baktığınız her tarafta yıldızlar ve galaksilerle dolu bir cihan hayal edebilirsiniz. Bu yaklaşımla ne kadar uzun vade beklersek o kadar uzaktayız demek mümkün. Yani başlangıçtan 13,8 milyar yıl sonra 13,8 milyar ışık yılı geçmişi görmeyi bekleyebilirsiniz. Bu yaklaşım, Büyük Patlama'dan sonra yıldızların ve galaksilerin kaç yaşında olduklarını bulmak için kullanılabilecek bir yoldur gelgelelim gözlenebilir kainatta durum biraz daha farklıdır. Bu yüzden bu yaklaşımı tek başına bu soru için kullanamayız.
2. Faktör: 'Nesneler birbirlerine sahih hareket edebilir'
Kainatta ışık yayan birçok ışık menşesi bulunur ve bu ışık menşeleri birbirine nazaran hareket eder. Hususî Görelilik Teorisi'ne nazaran bu nesneler, ışık suratına yakın hareket ederken ışık, size ışık suratının iki katı süratte geliyormuş üzere görünür. Nesnelerin ışık suratına yakın süratte bizden uzaklaştığını ama ışığın bize geldiğini düşündüğümüzde tahminen de bu nesneler 27,6 ışık yılı uzakta olabilir.
3. Faktör: 'Evren genişlemektedir'
Yukarıdaki birinci iki yaklaşıma kozmosun genişlemesini dâhil ettiğimizde aslında gerçek sonuca ulaşabiliriz. Uzak bir galaksiye baktığınızda galaksinin olağandan daha al olduğunu görebilirsiniz. Bunun nedeni, galaksinin bizden uzaklaşıyor olması nedeniyle ışığın daha büyük dalga uzunluğuna kayması halinde açıklanabilir. Siren sesinin yaklaştıkça ya da uzaklaştıkça değişmesi de buna misal halde işler.
Sonuç olarak;
Genişlemeyen bir kainatta 2. başlıkta açıkladığımız üzere 27,6 milyar ışık yılını gözlemlemek mümkündür fakat bugün bundan daha uzak galaksilerin gözlemlendiğini biliyoruz. Genişleme faktörünü işin içine kattığımızda 41,4 milyar ışık suratını gözlemleyebildiğimiz belirtilebilir gelgelelim bu noktada da karanlık gücün varlığı devreye girer ve bu sayı 46 milyar ışık yılına çıkar.
Gezegenimiz merkezde olduğu için gözlenebilir kozmosun yekunda 92 milyar ışık yılı uzaklığa karşılık geldiğini belirtmek mümkün. Saf bu pahalar günümüz için muteber ve cihan genişlemeye devam ediyor. Gelecekte yapılacak gözlemlerde ne cins malumatların açığa çıkacağını daima birlikte göreceğiz.