Ev yapımı sirke emek demektir, şifa demektir. Öyle hazır sirkeler gibi bir kaç saat içinde hazır olmaz. İyi bir sirke yapmak için, meyvenin en doğalını bulmalı ve sabırlı olmalı. Zira bir sirkenin hazır olması en iyi ihtimalle 3 ay bazen 6 ay hatta 1 yılı bulabilmekte. Şeker oranı yüksek meyveler ile sirke yapmak daha kolay. Sadece su ve meyve kullanarak sirke yapabilirsiniz. Elinizde ev yapımı sirke ve/veya sirke anası varsa işiniz çok garanti. Eğer bunlar elinizde yoksa risk almamak için kaliteli bal da kullanabilirsiniz. Nebat şekeri (Nöbet şekeri) kullananlar da var ama ben hiç denemedim. Bazı tariflerde nohut, bulgur vs gibi bakliyatları da kullananlar var. Ben sirkelerimde hiç bakliyat kullanmadım.
Meyvenin yüzeyinde ve havada bulunan faydalı bakteriler sirkeleşme işlemini gerçekleştiriyor. İşin kimyasına kısaca değinecek olursam; meyvedeki şeker, oksijenli ortamda asetikasit bakterileri tarafından parçalanarak önce etil alkole daha sonra da asetik aside dönüştürülüyor.
Sirke yapımında kullanılan meyve miktarı, sirke kurulacak kavanozun en az yarısı kadar olmalı. Meyve miktarı ne kadar fazla olursa sirkenin keskinliği o kadar fazla olmakta. Dolayısıyla böyle bir sirke uzun yıllar bozulmadan saklanabilir. Su oranı yüksek olan sirke kısa sürede bozulur.
Ev yapımı sirke veya sirke anası olmayanlar sirke yapımında şu oranları kullanabilir;
- En az kavanozun (cam kavanoz olmalı) yarısına kadar gelecek şekilde, iyice yıkanmış, kurulanmış ve gerekli ise orta boyda doğranmış meyve
- Her 1 L içme suyu için 1 çorba kaşığı kaliteli bal (ya da nöbet şekeri, en son tercih toz şeker)
- Kavanozun üzerinde 4 parmak kalıncaya kadar içme suyu
Meyveler orta boyda doğrandıktan sonra kavanoza konur, üzerine ölçerek içme suyu konur. Bal ilave edilerek karıştırılır. Kavanozun ağzı tülbent ya da peçete ile kapatılarak, lastikle sabitlenir. Sirkeleşme oksijen varlığında olduğu için kavanozun kapağını kesinlikle kapatmayın! Kavanozu direkt güneş ışığı almayan, karanlık bir yerde (mutfak dolabının içinde, ya da etrafına siyah poşet geçirerek herhangi bir müsait yere kaldırın.
Sirke yapımında dikkat edilmesi gereken bir nokta da, sirkeyi kurduktan sonra küflenmeyi önlemek için günde en az 1-2 kez silikon ya da çelik bir kaşık ile karıştırmak. Fermentasyon başlangıcında köpürme olacak ve meyveler yukarı doğru çıkacaktır bu çok normal. Etil alkolün yoğunluğu asetik asidin yoğunluğundan daha düşük olduğundan, alkol miktarı fazla olduğu ilk zamanlarda meyveler yukarıda olurken, zaman içerisinde asetik asit miktarı arttıkça meyveler dibe çökecektir. Meyveler dibe çökünceye kadar her gün karıştırmaya devam edin. Çok inatçı çıkıp, dibe çökmeyenleri de alıp, atın 🙂 Bu aşamadan sonra en az 1,5-2 ay kadar bekleyin daha sonra sirkenizi tülbent ile süzün. Posalı olarak süzebilirsiniz ki bu meyvedeki faydalı besin maddeleri sirkeye geçmeye devam edeceği için daha iyidir. Temiz bir kavanoza alıp, ağzını yine peçete ya da tülbent ile kapatın. Sirke anası zamanla yüzeyde oluşacaktır. ideali sirke anası dibe çöktükten sonra sirkeyi kullanmaktır ama sabredemeyip kullanacaksanız bile kurulumundan itibaren en az 3 ay sonrasında kullanmanızı tavsiye ederim. Sirkeleri koyacağınız şişeleri iyice doldurun, hava boşluğu mümkün olduğunca az olsun.
Ben kendi yaptığım sirkeleri, sabah ve akşam aç karna bir bardak ılık suyun içine iki çorba kaşığı koyarak içiyorum. Bazen limon, bal ve toz tarçın da ekliyorum. Bağırsak düzeni ve kilo kontrolü için çok faydasını gördüm. Ne de olsa probiyotik deposu canlı bir sirke bu 🙂