24 Eylül'deki seçimlerin ardından yaklaşık altı ay boyunca hükümetsiz kalan Almanya'da Hristiyan Birlik partileri (CDU/CSU) ve Sosyal Demokrat Parti (SPD), üzerinde uzlaştıkları koalisyon anlaşmasını Pazartesi günü Berlin'de imzaladı.
"Avrupa için yeni bir uyanış, Almanya için yeni bir dinamik, ülkemiz için yeni bir birliktelik" başlıklı 177 sayfalık koalisyon anlaşması, Alman meclisinde kurulan özel sahnede imzalandı. Anlaşmayı Başbakan ve Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) lideri Angela Merkel, yalnızca Bavyera'da faaliyet gösteren Hristiyan Sosyal Birlik'in (CSU) lideri Horst Seehofer ve SPD'nin genel başkanlığını vekaleten yürüten Olaf Scholz'un yanı sıra genel sekreterler Annegret Kramp-Karrenbauer (CDU), Lars Klingbeil (SPD), Andreas Scheuer (CSU) ve meclis grubu başkanları Volker Kauder (CDU), Andrea Nahles (SPD) ve CSU eyalet grubu başkanı Alexander Dobrindt (CSU) imzaladı.
"Bu iyi bir hükümet olacak"
Merkel, Scholz ve Seehofer anlaşmanın imzalanmasının öncesinde ortak basın toplantısı düzenledi. Toplantının başında Angela Merkel, koalisyon ortaklarıyla "refah vaadini yenilemek istediklerini" söyleyerek "Herkes refaha kavuşmalı" dedi.
Müstakbel Maliye Bakanı Olaf Scholz, yeni büyük koalisyonun "temel hedefinin AB'nin kalkınmasının sürmesi" olduğunu söyledi. Scholz, kaydedilen ekonomik büyümeye rağmen "iyi istihdamın gelecekte de" mevcut olmasının kilit önem taşıdığını belirtti. Scholz, "Bu iyi bir hükümet olacak" şeklinde konuştu.
Yeni kabinede İçişleri Bakanlığı görevini üstlenecek olan CSU lideri Seehofer ise, kurulacak yeni büyük koalisyonun "küçük insanlar için bir koalisyon" olduğunu ve "orta sınıfın" yararına olduğunu söyledi. Seehofer, "toplumsal boyutu bu derece gündemine alan başka bir koalisyon anlaşması anımsayamadığını" belirtti.
Üç lider, yeni koalisyonun yeni yasama dönemi boyunca ayakta kalacağına inandıklarını söyledi. Bu çerçevede Başbakan Merkel, işbirliği sürecinde anlaşmazlık ve çatışma yerine "iyi bir tartışma kültürü" yaratmak istediğini söyledi.
Merkel'den Türkiye açıklaması
Başbakan Merkel, düzenledikleri basın toplantısında Türkiye ile ilgili açıklamalarda da bulundu. Şu an için Türkiye ile Gümrük Birliği'nin genişletilmesi için bir neden görmediğini belirten Merkel, AB yetkilileri ile Türk hükümeti arasında yapılması planlanan görüşmeleri ise memnuniyetle karşıladığını söyledi.
Deutsche Welle'nin haberine göre Merkel, ABD Başkanı Donald Trump'ın çelik ve alüminyuma getirdiği cezai gümrük vergileriyle gündeme gelen "ticaret savaşı" tehlikesine ilişkin olarak da, "olası bir misillemeden önce diyaloğu" tercih edeceklerini söyledi.
Muhalefetten eleştiri
Yeşiller partisi Eş Başkanı Annalena Baerbock, koalisyon anlaşmasının çevre korumayla ilgili kısmında iyileştirmeye gidilmesi çağrısında bulundu. Metinde iklim korumaya değinilmediği eleştirisinde bulunan Baerbock, "Bu boşluğun kapatılması gerekiyor" şeklinde konuştu.
Hür Demokrat Parti (FDP) lideri Christian Lindner, koalisyon anlaşmasının "çoktan eskidiğini" söyledi. Anlaşmanın ABD ile Avrupa arasındaki "ticaret savaşı" gibi önemli konulara değinmediği eleştirisinde bulunan Lindner, metnin aynı zamanda orta sınıfı ihmal ettiğini ve yalnızca aşırı zengin ve yoksullara yoğunlaştığını kaydetti. Lindner, bu çerçevede partisinin "orta sınıfın muhalefeti" olacağını söyledi.
24 Eylül'deki seçimlerde aldığı yüzde 12,6'lık oy oranıyla ilk kez meclise giren sağ popülist Almanya İçin Alternatif (AfD) partisi Eş Başkanı Alexander Gauland ise, yeni hükümetin göç politikasını eleştirdi. Kabul edilecek mülteci ve göçmen sayısıyla ilgili "üst sınır getirilmediğini ve hukuksuzluğun sürdüğünü" söyleyen Gauland, CSU lideri Seehofer'in bu konuda verdiği sözleri tutmadığını söyledi.
Sol Parti Eş Başkanı Katja Kipping de büyük koalisyonun "kurulması kesinleştikten sonra gerçek yüzünü gösterdiğini" söyledi. Kipping, Hristiyan Birlik partileri ve SPD'nin "yoksul alt sınıfları ezdiğini" savundu.
Almanya tarihinde hükümet kurmak hiç bu kadar uzun sürmemişti. Sonucu kısa süre önce açıklanan parti içi oylamada SPD üyeleri, yüzde 66'lık oy oranıyla koalisyon anlaşmasının imzalanmasının önünü açmıştı. Angela Merkel'in, Çarşamba günü Federal Meclis'te yapılacak oylamanın ardından dördüncü kez başbakanlığa seçilmesi bekleniyor.