İrlanda kıyısındaki büyük sualtı kanyonuna yapılan bir araştırma seferi, atmosferdeki sera gazı karbondioksitini (CO2) emen gizli sürece ışık tuttu.
College Cork Üniversitesi’nden (UCC) bir ekip liderliğindeki araştırmacılar, İrlanda’nın kıta sahanlığının bittiği yerdeki, uçsuz bucaksız devasa bir sualtı çukuru olan Porcupine Bank Kanyonu’na kendi içinin ve sınırlarının detaylı bir haritasını çıkarmak için bot ile bir sualtı araştırma drone’u götürdü. Aynı zamanda, araştırmacılar bir açıklamada, kanyonun kenarında atmosferden CO2 çekip denizin derinliklerine gömen bir süreç olduğunu bildirdiler.
Kanyonun tüm çevresinde, okyanus yüzeyinden yağan ölü plankton ile oluşan soğuk su mercanları yaşar. Bu küçük, yüzeyde yaşayan planktonlar, vücutlarını havadaki CO2’den çıkarılan karbondan yaratır. Sonra, öldüklerinde deniz tabanındaki mercan onları tüketir ve vücutlarını aynı karbondan oluşturur. Zamanla, mercan öldüğünde uçurumda, mercanı kanyonun dibine düşmesine sebep olan, değişimler ve ufalanmalar yaşanır. Orada karbon hemen hemen uzun dönemler boyunca kıpırdamadan durur.
Birçok karbonun bu yönde ilerlediğine dair kanıtlar mevcut; araştırmacılar, kanyonun dibinde “kayda değer” miktarda ölü mercan birikimi bulduklarını söylüyorlar.
Yine araştırmacılar, bu süreç iklim değişikliğini önlemeye yetecek kadar karbondioksit taşımıyor dedi. Ama bu, insan endüstrisi müdahale etmediğinde, gezegenin CO2 seviyesini düzende tutan başka bir mekanizmaya ışık tuttu.
Bir UCC jeoloğu ve seferdeki araştırmacılardan biri olan Andy Wheeler, bir bildirgede “Atmosferimizdeki CO2 yoğunluğunu arttırmak şiddetli hava durumlarına neden oluyor.” dedi.
“Okyanuslar bu CO2’yi emer ve kanyonlar bunu, güvenli bir şekilde depolanacağı, derin okyanusa pompalamanın hızlı yoludur.” diye ekledi.
Haritalama seferi Chicago büyüklüğünde bir alanı kapladı. Kanyonun eskiden kayda değer bir şekilde değiştiği ve hareket ettiği yerleri de açığa çıkardı.
Wheeler, “Biz damarları ROV ile çektik ve torular kanyon şimdilik sessiz olsa da belirli aralıklarla deniz yatağının parçalandığı ve aşındığı şiddetli bir yer olduğunu ortaya çıkardı.” dedi.
Sefer bugün kıyıya dönecek. (Ağustos 10)
REFERANSLAR
Letzter, R. (2018, August 20). An underwater Irish canyon is sucking CO2 out of the atmosphere. Retrieved from http://www.foxnews.com/science/2018/08/20/underwater-irish-canyon-is-sucking-co2-out-atmosphere.html
Türkçe Çeviri: Esma Dereli