

Yayımlanan Sayı : 1169
Boris Vian / yalnızlık dininizdir - 17.02.2011
BORIS VIAN ( VERNON SULLIVAN )
1920- 1959
10 Mart 1920' de Ville d'Avray' de doğdu. 1942' de yüksek öğrenimini tamamlayarak mühendis oldu. Bir yandan mesleğini uygularken, bir yandan edebiyatla ilgilenmeye ve caz trompetçiliği yapmaya başladı. Kabarelerde şarkı söyledi, oyunculuk yaptı. II. Dünya Savaşı sonrası Paris'in bohem atmosferinde zekası ve yaşam biçimi ile ün saldı. 1947' de Vernon Sullivan adı ile yayınladığı Mezarlarına Tüküreceğim ( J'irai cracher sur vos tombes ) romanı ile tüm dikkatleri üzerine çekti. Adolphe Schmürz adıyla dergilerde pek çok makale yayınladı. Bir dergide müzik eleştirmenliği, bir plak fabrikasında sanat yönetmenliği yapmak gibi pek çok şeyi kısa hayatına sığdırmayı başardı. Çocukluğunda geçirdiği tifo hastalığından dolayı, 12 yaşından beri kalp yetmezliği çeken Vian, son derece yankı uyandırmış "mezarlarınıza tüküreceğim isimli romanının filme uyarlanmasından ötürü katıldığı ilk gösterim esnasında filmi izlerken kalp krizi geçirerek daha 39 yaşındayken öldü.
Vian, saçmalığı ve acı gerçekleri yansıttığı yapıtlarında, dille rahat bir biçimde, adeta keyifle oynayarak okurda hüzün ve kaygı uyandıran bir üslup oluşturmuştur. Tiyatro anlayışında Alfred Jarry'i izlemiş, izleyicinin rahatsız olması gerektiğini savunmuştur. "İmparatorluk yaratanlar ya da Schmürz" adlı oyunu ölümlü olmayı, ölümden kaçmayı ve korkmayı değişik ir gülmece anlayışı ile irdeleyen Uyumsuzluk Tiyatrosu'nun en önemli örneklerinden biridir. İki günde yazdığı "Günlerin Köpüğü" adlı romanı ise yozlaşmış ilişkiler içinde aşkı, ölümü ve saçmalığı, yoğun bir hayal gücüyle vermiştir.
Vian kısa yaşamında tiyatro oyunu, roman ve şiirden başka, yüz kadar kısa kabere oyunu, pek çok bale metni, yaklaşık dört yüz şarkı sözü, dokuz bine yakın makale yazmış, opera librettoları hazırlamış, İngilizce'den çeviriler yapmıştır. Yerleşmiş gelenekleri hiçe saymış, yapmacılığa düşman olmuş, yapıtlarında insanın çözümlenemeyen gerçeğini her yönüyle işlemeye yönelmiştir.
Boris Vian'ın okul çağıyla başlayıp ölümüne kadar süren yoğun yaşama hırsını, daha on iki yaşından beri kalp yetmezliğinden günlerinin sayılı olduğunu bilmesine ve yaşı ilerledikçe daha da artan bu bilincin onu, kısalan hayatının her saniyesini değerlendirmeye zorlamasına bağlanabilir. Oysa bu Paris'li burjuva çocuğu, pekala doktorları sözünü dinleyerek sakin bir hayat içinde kaçınılmaz sonunu elinden geldiği kadar ertelemeye çabalayabilirdi. Mühendis olmazdı o zaman, matematikçi olmazdı, Duke Ellington'u dinlemeye gitmez, İonesco'larla, Prévert'lerle, Breton'larla Saint German'in en hızlı günlerini yaşamaz, trompetçi, besteci, şarkıcı, şair, tiyatro yazarı ve romancı, kısacası Boris Vian olmazdı. Gecesini gündüzüne katarak yaşadığı otuz dokuz yılın sonunda, 1959 Haziranında öldüğünde, dokuz roman, dört oyun, üç şiir kitabı, çeşitli besteler, çeviriler, caz eleştirileri ve denemeler bırakmazdı arkasında.
Eserleri
Edebiyat
Boris Vian Adıyla
Günlerin Köpüğü (1946, Roman)
Mezarlarınıza Tüküreceğim (1946, Roman)
Pekin'de Sonbahar (1946, Roman)
Karıncalar (1946,Öykü)
Buzlaşmış Ezgiler, Gebermek İstemiyorum (1946, Şiir)
o Vernon Sullivan Adıyla
o Mezarlarınıza Tüküreceğim (1946, Roman)
o Ölülerin Derisi Hep Birbirine Benzer (1947, Roman)
o Ve Bütün Çirkinler Öldürülecek (1947, Roman)
o Çıtırlar Farkında Değil (1949, Roman)
o Kırmızı Ot (1950, Roman)
Tiyatro
o Kasaplığın Elkitabı
o İmparatorluk Kuranlar ya da Schmurz (1950)
o Mesleklerin Sonuncusu (1950)
o Medusa Başı (1951)
o Generallerin Beş Çayı (1959)
Müzik [değiştir]
o Asker Kaçağı(1955)
Sinema [değiştir]
o Güzel Çağ
o Madam ve Ay Işığı
o Notre Dame de Paris
o Tehlikeli İlişkiler
o Cezayir Soykırımı
eserlerinden...
MEZARLARINIZA TÜKÜRECEĞİM
Bu roman ilk kez 1946'da Vernon Sulivan takma adıyla yazıldı. Ve 1949'da "ahlaki değerlere hakaret" ettiği gerekçesiyle yasaklandı. Nedeni, erotizmin "aşırı" gerçekçi bir biçimde betimlenmesiydi. 1940'lı yılların başında Amerika'da yaşanan ırkçılık, şiddet ve hoşgörüsüzlükle dalgasını geçen Mezarlarınıza tüküreceğim, döneminin ve 20. yüzyılın en ünlü ve çarpıcı romanlarından biridir.
Boris Vian, pek çok yazardan beklenen "duyuları ateşleyici" bir üsluba sahip değildir. Vian'ın üslubu, romanlarında alçak sesle duyulabilen bir müziğin içinde gizlidir. Mezarlarınıza Tüküreceğim, bu müziğin seslendirildiği bir kara roman pastişidir...
GÜNLERİN KÖPÜĞÜ
"Hayatta önemli olan, her şey hakkında önyargıya varabilmektir. Çünkü, görüldüğü gibi topluluklar haksız ve kişiler her zaman haklıdır. Herhangi bir yaşama kuralı çıkarmamalı bundan: Kurallar deyim şekline dönüşmeden bile bağlanılacak güçte olmalıdır. Varolan iki şeydir aslında: Biri her şekilde ve bütün kızlarla sevişmek, öteki de New Orleans ya da Duke Ellington'un müziği. Geri kalan her şey kaybolmalıdır. Çünkü geri kalan her şey çirkindir ve şu birkaç sayfa bunu doğrulamak için yazılmıştır. Güçlüdür, çünkü yaşanmış bir olayı anlatır. Yaşanmış bir olaydır, çünkü başından sonuna kadar ben düşündüm bunu. Gerçeğin, ısıtılmış ve eğimli bir atmosfer içinde, düzensiz kıvrımları ve bükümleri olan bir yüzey üstüne yansıtılması yoluyla elde edilmiştir. Görüyorsunuz ya, hiç de açıklamakta sakınca görmediğim bir yol, eğer yol varsa."
KARINCALAR
Etrafımız tamamen sarılmış durumda. Alışkanlıklar insanın duygularını köreltiyor. Hala mayın üstünde ayakta duruyorum. Neler olacağını kestirmek çok zor.
Zayıftı. Açlıktan ölmeliydi. Bu sağlık için en iyisiydi. Dışarıda, güçlü bir rüzgar esiyor, kurtlar ısınabilmek için koşturup duruyordu.
Son bir kez deneyeyim mi, önerisinde bulundu. Minik bulutlar, gökyüzüne minik bulutlar serpişmiş görünümü veriyordu ve bu da bir şeydi.