West Side Storynin yazarı Laurents öldü
ABDli ünlü oyun, opera, senaryo yazarı ve sahne yönetmeni Arthur Laurents 5 Mayıs günü yaşama veda etti. Laurentsi pek çok eserinin yanısıra West Side Story, Gypsy müzikalleri ve The Way We Were filmiyle anımsayacağız.
Dünya klasikleri arasındaki Batı Yakasının Hikayesi (West Side Story) ve Çingene (Gypsy) müzikallerini, sinema klasikleri Bulunduğumuz Yol ve İpi (Rope) yazan Amerikalı oyun yazarı, senarist ve yönetmen Arthur Laurents, 93 yaşında öldü.
Arthur Laurents 1917 yılının 14 Temmuz günü Brooklynde dünyaya geldi. Adı Arthur Levinedi. Babası avukat, annesi evlenince mesleğine son veren bir okul öğretmeniydi. Babasının ailesi Ortodoks Yahudisi, annesi tarafından büyükanne ile büyükbabası Yahudi doğdukları halde Tanrıya inançsızdılar.
Annesi evde eşine saygısı nedeniyle Kaşerut kurallarına uyduğu halde, bayram günlerinde dahi sinagoga gitmekten kaçınırdı. Arthur Levinein dini eğitimi Bar-Mitzva töreninden sonra sona erdi. Tüm hayatı boyunca tek Tanrılı dinlerden uzak durduğu halde kendini her zaman Yahudi olarak tanıttı. Buna rağmen iş hayatında şansını arttırmak için Levine olan soyadını Laurents olarak değiştirdi.
Arthur Laurents radyoculuk eğitimi görürken kaleme aldığı Now Playing Tomorrow adlı komedi türündeki senaryo onun başarı yolunda ilk adımı oldu. Bu başarısı onu radyo oyunları yazmaya teşvik etti. İkinci Dünya Savaşı yıllarında yaptığı askerlik görevini tamamlamasının ardından tanıştığı balerin Nora Kaye ile romantik bir ilişkiye girdi.
Nora Kayein Fancy Free ile turnede bulunduğu dönemde Laurents, Home of the Braveı kaleme aldı. Ordudaki antisemitizmi konu alan bu senaryo 27 Aralık 1945te Broadwayde sahne aldı ve 69 gösteri yaptı. 1949 yılında Stanley Kramer, senaryodaki Yahudi karakterini zenci olarak değiştirerek Home of the Braveı sinemaya uyarladı.
Beş yıl sonra ikinci Broadway prodüksiyonu The Bird Cage ilki kadar başarılı olmadı ve 21 kez sahnelendi. 1952de The Time of the Cuckoo 263 kez sahnelenerek oldukça başarı kazandı. Laurentsin 1950li yıllarda en büyük başarısı West Side Story ve Gypsy senaryoları oldu. Gypsy müzikalinde kızının sanatçı olmasını isteyen Roseu konu eder. Rose rolünü Yahudi bir sanatçı olan Ethel Merman canlandırır ve çok başarılı olur.
Broadwayde ilk gösterimlerinin ardından West Side Story 1958in Aralık ayında Londrada sahnelendiğinde George Chakiris, Don McKay, Ken Le Roy, Marlys Watters ile Chita Rivera müzikalde rol aldılar. Oyun sonradan sinemaya aktarıldı ve bir başyapıt olarak sinema tarihinde yer aldı.
Arthur Laurentsin 1962de yönettiği I Can Get It for You Wholesale henüz tanınmayan bir oyuncu olan Barbra Streisandın adını duyuran oyun oldu. Hallelujah, Baby!, La Cage Aux Folles ve Nick & Nora müzikalleri başarı grafiğini giderek yükselten eserlerdi.
2008de Laurents, Gypsyyi yeniden yöneterek bu oyunu Broadwayde canlandırdı. 2009da da bazı diyaloglarla şarkıları İspanyolcaya adapte ettiği West Side Storyyi iki lisanda sahneye koydu.
Arthur Laurents, yazdığı film senaryoları ile aranan bir sanatçıydı. Alfred Hitchcock ile çalıştı. Laurentsın savaştan sonra senaryosunu yazdığı filmler arasında gerilim ustası Alfred Hitchcockun yönettiği Rope (İp-1948) de bulunuyor.
1956da Anastasia, 1958de Bonjour Tristesse senaryoları Laurentsin adını sinema dünyasında duyurdu. Ünlü oyun yazarı 1970lerde, en büyük sinema filmi başarısı olarak nitelenen, 1940lar ile 50lerde McCarthy döneminde ideolojik çatışma içindeki iki sevgiliyi, Barbara Streisand ile Robert Redfordun oynadığı The Way We Were i yazdı.
Sevgilisi Nora Kayeden esinlenerek kaleme aldığı The Turning Point, balerinin eşi Herbert Ross tarafından yönetildi.
Arthur Laurents, ABDde 1940-50 döneminde komünist faaliyetleri bulunduğu iddiasıyla Hollywood kara listesi olarak anılan oyuncu, yönetmen, yazar topluluğu arasında yer almıştı.
2000 yılında Arthur Laurentsin anılarını derlediği bir kitap; Original Story By Arthur Laurents: A Memoir of Broadway and Hollywood adı altında yayımlandı. Bu kitapta sanatçı uzun kariyerini, Farley Granger ve Tom Hatcher ile uzun soluklu eşcinsel ilişkilerini mercek altına aldı. Laurents, Hatcherin yaşama veda ettiği 2006 yılına dek 52 yıl boyunca onunla birlikteliğini sürdürdü.
2009 yılında yayımlanan; Mainly on Directing: Gypsy, West Side Story and Other Musicals adlı kitabında kendi yazıp yönettiği müzikalleri tartışmaya açarken takdir ettiği yönetmenlerin çalışmalarını konu edindi.
Arthur Laurents 5 Mayıs günü New Yorkta yaşama veda etti. Ertesi gün, 6 Mayıs akşamı saat 20:00de, eski bir gelenek uyarınca Broadwaydeki tiyatrolar, anısına ışıklarını bir dakikalık bir süre için söndürdüler.