Alzheimer biyobelirteçleri tanıdan on yıllar önce arttı
Alzheimer hastalığı demansın en yaygın şeklidir. Tedavisi olmayan hastalık genellikle sadece semptomlar ortaya çıktığında teşhis edilir. Araştırmacılara göre, hastalık muhtemelen klinik teşhisten 17 yıl önce tespit edilebilir.
Alzheimer hastalığı henüz tedavi edilemez. Ancak durumu tedavi etmenin yolları var. Teşhisi mümkün olduğunca erken almak ve tedaviye mümkün olan en kısa sürede başlamak yardımcı olur. Araştırmacılar şimdi Alzheimer risklerinin teşhisten on yıllar önce tanımlanabileceğini bildiriyorlar.
- Klinik çalışmalarda Alzheimer’ın önlenmesi ve tedavisine yönelik yaklaşımları daha da geliştirmek için, özellikle hastalığa yakalanma riski yüksek olan kişileri belirleyebilmek yardımcı olacaktır.
- Araştırmacılar, hangi biyobelirteçlerin, daha sonra Alzheimer geliştiren semptomsuz kişilerde Alzheimer gelişme olasılığının arttığını gösterebileceğini araştırdı.
- Demansın klinik teşhisinden 17 yıl öncesine kadar kanda yükselen protein GFAP’yi potansiyel olarak umut verici bir erken biyobelirteç olarak tanımladılar.
Özellikle yüksek risk altındaki kişileri belirleyin
Alman Kanser Araştırma Merkezi’nin (DKFZ) güncel bir raporda yazdığı gibi, Alzheimer demansı genellikle sadece unutkanlık gibi karakteristik semptomlar ortaya çıktığında teşhis edilir.
Ancak hastalığın asıl biyolojik başlangıcı bu noktada çok geride kaldı ve altta yatan beyin hasarı zaten oldukça ilerlemiş ve geri döndürülemez.
Uzmanlar, bu kademeli gelişmeyi, etkili önleme ve tedavi yöntemleri geliştirmedeki zorluğun ana nedenlerinden biri olarak görüyorlar.
“Önleme ve tedavi yaklaşımları, muhtemelen, ilk beyin değişikliklerinin ortaya çıktığı, hastalığın asemptomatik erken evrelerinde en etkili olacaktır. DKFZ’den Hermann Brenner, bu tür önlemleri klinik çalışmalarda test etmek için özellikle Alzheimer demansı geliştirme riski yüksek olan kişileri belirlemek çok önemlidir” diyor.
“Kanda çok erken değişiklikleri gösteren biyobelirteçlerin tespiti özellikle yardımcı olabilir.”
İşaretleyici, ilk semptomlardan çok önce
Yayında açıklandığı gibi, birkaç kan biyobelirteçlerinin Alzheimer demansında karakteristik olarak yükseldiği zaten bilinmektedir.
Bunlar, örneğin, Alzheimer’ın ayırıcı teşhisi sırasında belirlenen P-tau 181’i veya nörodejenerasyon için bir biyobelirteç olan NfL’yi (nörofilament hafif zinciri) ve karakteristik bir hücre yapı taşı olan “asit glial fiber proteini” GFAP’yi içerir. bazı beyin hücrelerinde.
Brenner, “Şimdi, bu belirteçlerden birinin veya daha fazlasının, yaşamın ilerleyen dönemlerinde Alzheimer geliştiren kişilerde ilk belirtiler ortaya çıkmadan çok önce tespit edilip edilemeyeceğini bilmek istedik” diyor.
Bu çalışma için, DKFZ, Heidelberg Üniversitesi ve Bochum Ruhr Üniversitesi’nden bilim adamları ile Saarland Kanser Kayıt Merkezi, ESTHER çalışmasına katılanlardan kan örneklerini kullanabildiler.
Brenner tarafından yönetilen ve Saarland Kanser Kayıt Merkezi ile birlikte yürütülen bu kohort çalışması 2000 yılından beri yürütülmektedir.
ana sonuçlar
Alzheimer’s & Dementia dergisinde yayınlanan mevcut çalışma için araştırma ekibi, Alzheimer demansı teşhisi konan 145 ESTHER katılımcısından alınan temel kan örneklerini 17 yıllık bir takip süresi boyunca değerlendirdi.
Demans tanısı olmayan 507 denek rastgele kontrol olarak seçildi. Değerlendirmenin en önemli sonuçları:
- Kandaki yüksek GFAP seviyeleri, daha sonra Alzheimer geliştiren kişilerde teşhisten 17 yıl öncesine kadar ortaya çıkar.
- İncelenen üç belirteç arasında, artan GFAP seviyeleri, daha sonraki Alzheimer demansı için en yüksek tahmin gücüne sahipti.
- İncelenen diğer iki biyobelirteç olan NfL ve P-tau 181’in kan konsantrasyonları, hastalık kendini göstermeden sadece yaklaşık dokuz yıl önce artar.
- Yüksek NfL ve P-tau 181 düzeylerinin öngörücü değeri, kardiyovasküler hastalık riski düşük olan çalışma katılımcılarında en yüksekti. Demans gelişiminin tüm aşamalarında kardiyovasküler sağlık önemli bir rol oynar, kardiyovasküler hastalıklar hastalığın seyrini olumsuz etkileyebilir.
Daha fazla ve muhtemelen daha büyük çalışmalar gereklidir
“Çalışmamızla ilk kez kandaki GFAP konsantrasyonundaki artışın Alzheimer hastalığı için çok erken bir risk belirteci olabileceğine dair kanıt bulduk. Yüksek P-tau 181 seviyeleri ise uzun süredir Alzheimer hastalığı için bir risk belirteci olarak tartışılıyor” diye açıklıyor Heidelberg Üniversitesi Yaşlanma Araştırma Ağı’ndan ilk yazar Hannah Stocker.
Bilim adamı, “Ancak, erken teşhis ve önleme için olası bir kullanımı mümkün olan en iyi şekilde belirlemek için, bu belirteç konsantrasyonunun tam olarak ne zaman ölçülebilir şekilde arttığını daha fazla ve muhtemelen daha büyük çalışmalar netleştirmelidir” diyor.
Çalışmayı yöneten Hermann Brenner, “Alzheimer riskini tahmin etmek için adım adım bir yaklaşım düşünülebilir: Olumlu bir GFAP sonucu, hangi kişilerin daha fazla incelenmesi gerektiğinin bir göstergesi olabilir” diye ekliyor.
“Bu şekilde, hastalık sürecini gerçekten durdurma veya en azından üzerinde olumlu bir etkiye sahip olma şansının en yüksek olduğu zaman noktasını daraltmak mümkün olabilir.”