ADET GÖREMEME NEDENLERİ VE BİLGİLERİ.
Adet görememe nedenleri ve bilgileri
Bu konu 6 ayda
-
Sponsorlu BağlantılarRahimden vajina yoluyla kanama olmasına
adet denir. Adet her 28 günde bir olur. Kızlar genellikle 12 yaş civarında adet görmeye başlarlar. Bir kadının aşağıdaki durumlarda adet görmemesi normaldir:
Bir kızın henüz ergenliğe girmemiş olduğu dönem.
Bir kadının hamilelik, emzirme ve menopoz dönemleri.
Bir kadının rahmi alınmış ise.
Ancak normalde görülmesi gereken dönemde adet görülmemesi altta yatan bir sağlık problemi veya aşırı kilo kaybını gösterebilir. Adet görülmemesi yumurtlamanın olmadığını gösterir. Adet görmeme primer veya sekonder olarak sınıflandırılabilir.
Başlangıçtan itibaren (primer) adet görmeme
Başlangıçtan itibaren adet görmeme, adetlerin hiç başlamamasıdır. Şu durumlarda anormal olarak kabul edilir:
Vücuttaki cinsel gelişim ve adetler 14 yaşına kadar başlamamışsa, veya adetler 16 yaşına kadar başlamamış fakat vücuttaki yaşa uygun cinsel bulgular normalse. Baştan adet görmeme her 1000 kızdan yaklaşık 3’ünde görülür.
Sonradan (sekonder) adet görmeme
Önceden düzenli adet gören bir kadında ardışık 6 ay boyunca adet olmamasına sonradan adet görmeme denir. Sonradan adet görmeme jinekolojik bir bozukluğu veya aşırı zayıflık gibi daha genel bir nedenin olduğunu düşündürür. Her 100 kadının yaklaşık 3’ünde görülür. Uzun mesafe koşucularının (haftada 130 km’den fazla koşanlar) %50’si ile profesyonel balerinlerin %44’ü adet görmezler.
Adet Görmeme Tedavi Edilebilir mi?
Adet görmemenin genellikle tedavi edilebilen altta yatan bir nedeni vardır. Tedavi sıklıkla adetlerin tekrar başlamasını sağlar.
Düzensiz Veya Seyrek Adet Görme Ne Demektir?
Benzer bir durum da seyrek adet görmedir. Bu durumda adetler genellikle 3-6 ayda bir gelir ve düzensiz olabilirler.
Adet Görmemenin Nedenleri
Adet görmemenin birçok muhtemel nedeni vardır:
Adetlerin başlamasında geçici bir gecikme, ailevi bir eğilim olabilir.
Aşırı zayıflık, hastalık veya yeme bozukluğu nedeniyle olabilir. Vücut kitle endeksi (kilonuzun metre cinsinden boyunuzun karesine oranı) 19’dan küçükse (normali 20-25 arasıdır) düzenli adet görülmesi pek olağan değildir.
Aşırı miktarda egzersiz yapmak. Özellikle dayanıklılık etkinliklerinde yarışan atletlerde sık görülür.
Şiddetli stres, depresyon veya diğer duygusal bozukluklar.
Hormon düzeylerindeki bir problem (yumurtlama ve adeti düzenleyen hormonlarda).
Çeşitli ilaçlar, antipsikotikler, eski kemoterapi veya radyoterapi ve kokain.
Polikistik over sendromu, başka belirtilerle birlikte adet görmeme veya adet düzensizliğine de neden olabilen, yumurtalıklarda birçok kistin olduğu bir durum.
Şiddetli uzun süreli hastalık, veya fazla veya az çalışan tiroid bezi.
Erken menopoz.
Doğuştan vajina veya rahim yokluğu, veya kızlık zarının vajinayı tamamen kapatması (bunlar nadir görülürler).
Doğuştan genital organların yetersiz gelişmesi nedeniyle bebeğin cinsiyetinin kesin belli olmadığı çok nadir görülen adet görmeme vakaları vardır. Şu durumlarda doktorunuza başvurmalısınız:
Yaşınız 14 veya üzeri, adetleriniz henüz başlamamış ve bedeninizde cinsel gelişim başlamamışsa,
Yaşınız 16 veya üzeri ve adetleriniz henüz başlamamış fakat vücudunuzda normal ergenlik bulguları varsa,
Önceden adet görürken son altı ay boyunca adet görmemişseniz (sekonder adet görmeme).
Doktorunuz adet görmemenizin nedenini saptamaya çalışacaktır. Önce bir hamileliğin olmadığından emin olmak için gebelik testi önerilebilir.
Doktorunuz herhangi bir hastalığınızın olup olmadığını, iş ve aktivitelerinizi, ailenizde bir hastalık bulunup bulunmadığını, cinsel öykünüzü ve duygusal bir buhran yaşayıp yaşamadığınızı veya kilonuzda bir değişiklik olup olmadığını içeren ayrıntılı sorular soracaktır. Ayrıca ergenlikteki normal bedensel değişikliklerin oluşup olmadığına da bakar.
Doktorunuz tam bir jinekolojik muayene yapar ve aşağıdaki testleri isteyebilir:
Kan testleri; prolaktin, TSH, FSH ve LH hormonları seviyelerinizi saptamak için; bu hormonlardaki anormallikler adet görmemenizin nedeni olabilir,
Ultrason, tomografi veya MR. Bu görüntüleme yöntemleri vajina veya rahminizdeki herhangi bir problemi ortaya çıkarabilirler.
Adet Görmemenin Tedavisi
Adet görmemenizin altta yatan nedeninin tedavi edilmesi tekrar adet görmeye başlamanıza yol açabilir: Adet görmeme nedeniniz aşırı egzersize bağlıysa, egzersiz programınızın değiştirilip diyetinizin ve kilonuzun düzenlenmesi adet görmenizi sağlayabilir. Adet görmeme nedeniniz dramatik bir kilo kaybı ise bir kilo alım programı önerilir. Bir yeme bozukluğunuz varsa psikiyatriste başvurmanız önerilebilir. Adet görmeme strese bağlı ise, danışmanlık veya psikolojik tedavi için sevk edilebilirsiniz. Adet görmemeniz polikistik over sendromuna bağlı ise, ve sonuç olarak fazla kilolu iseniz kilo vermek adetlerinizi başlatabilir. Adet görmeme tiroid bezinin az çalışmasına bağlı ise, tiroid hormonu (tiroksin) tedavisi adet görmenizi sağlayabilir. Eğer neden erken menopoz ise hormon tedavisi önerilebilir. Genital organların doğru biçimde oluşmadığı bazı durumlarda ameliyatın yararı olabilir.