Bir grup Japon nörolog, gerçek manada beynin içine bakmaya çalışıyor. Beynin nasıl çalıştığını gösteren kimyasalların sırrı çözülecek.
Bir grup Japon nörolog, gerçek manada beynin içine bakmaya çalışıyor. Beynin nasıl çalıştığını gösteren kimyasalların sırrı çözülecek. Beynin içindeki saydam olmayan gri maddeyi, cama benzeyen, şeffaf bir maddeye dönüştürmenin yolunu buldular. Wako şehrinde bulunan devlet destekli Riken Beyin Araştırmaları Enstitüsü'nde çalışan grup, renkli bir kitleden alınan ölü dokuları yarı saydam bir jöleye dönüştüren ucuz bir kimyasal karışım geliştirdi. Beyin dokularını bir solüsyona batırmak nörologların içeride ne olduğunu görmesini kolaylaştırıyor. Bu, kişilik özelliklerinin, hatıraların ve hatta bilincin fiziksel temellerini ortaya çıkaracağını umdukları bir adım. Ekip üyelerinden Doktor Atsushi Miyawaki, "Sahip olduğu potansiyel beni çok heyecanlandırıyor" diyor. Japoncada "transparan" anlamına gelen kelimeden esinlenerek Scale adıyla patenti alınan kimyasal karışım, sonunda nörologların beynin gizli mimarisini çözümlemesine yardımcı olabilir. Araştırmacılar şu anda "connectome" adı verilen böyle bir haritayı çıkarmak için fareler üzerinde çalışmalar yürütüyor. Miyawaki bu haritalama yönteminin farkl ı yaşlardaki beyinlere uygulanabileceğini ve organların nasıl geliştiğine ve hatta genetik farklılıkların bu gelişimi nası l etkilediğine dair ipuçları verebileceğini söylüyor. Miyawaki ve ekibi Scale'i insan beyninde henüz denemedi (laboratuvarları farelerle çalışıyor) ancak son derece zor olan numune elde etme işleminin ardından en kısa süre içinde bunu yapmayı planlıyorlar. Miyawaki şeffaf solüsyonun fare beynindeki kadar işe yarayacağını umuyor. İnsan Connectome Projesi'ne (önce fare sonra da insan beyninin haritasını çıkarmayı amaçlayan, birden fazla kurumun dâhil olduğu bir girişim) katılan Harvard Üniversitesi'nden nörolog Doktor Jeff Lichtman, Scale'in umut vaat ettiğini düşünüyor ve onu laboratuvarında kullanmayı planlıyor. Bunun, "beyni aydınlatmak için" iyi bir yöntem olduğunu söylüyor. Lichtman beyindeki sinirlerin çok büyük ve gizemli bir kablo ağıyla birbirine bağlandığını ve bu yüzden bir elektrik şemasına benzediğini söylüyor. "Bilginin nasıl aktığını anlamadan önce bilim insanlarının bu şemayı çözmesi gerekiyor" diyor. Beyin Scale gibi bir solüsyonla aydınlatılacaksa, araştırmacıların tek seferde diyagramın büyük kısımlarını ortaya çıkarabileceklerini, bunun da olağanüstü bir şey olduğunu söylüyor. Günümüzde nörologların mikroskopla incelemek istedikleri beyin dokularını keserek içinden ışık geçebilmesi için insan saçı kadar ince parçalara ayırmaları gerekiyor. Bir fare beyninin tamamını bu şekilde analiz etmek için hücrelerin fotoğrafını çekmek üzere mikroskop altına sokmak ve yaklaşık yüz dilime bölmek gerekiyor. Bu süreç hem yoğun emek gerektiriyor hem de beyin parçalarının bozulması ve dokuların kaybolması gibi riskler taşıyor. Önüne geçilmesi zor olan bu hatalar, fotoğrafları bir elektrik şemasına kolayca yerleştirilemeyecek, bozulmuş yapboz parçalarına dönüştürebilir. Öte yandan Scale ile aydınlatılan bir fare beyni, ince ince kesmeden de yeterince açık ve üç parça halinde görüntülenerek bu sorunları ortadan kaldırıyor. Beyindeki suyu yerinden oynatmadığı için solüsyon genlerle oluşturulmuş hücre etiketlerini içinde geliştikleri gibi ıslak bir ortamda muhafaza ediyor. Etiketler denizanası ve mercanların proteinlerden üretiliyor. Miyawaki'ye göre Scale, genç beyinlerde solüsyonu aynı hızda ememeyen sert bağ dokularıyla dolu yaşlı beyinlere kıyasla çok daha etkili oluyor. Miyawaki ve ekibi solüsyonu şimdiye kadar sadece ölü dokularda kullandı. Bu hedefin şimdilik çok uzak olmasına rağmen bir sonraki adımın canlı dokularda da işe yarayan bir formül bulmak olduğunu söylüyor. Scale ucuz bir üre (idrar ve gübrede bulunuyor), gliserol ve deterjan karışımından oluşuyor. Patenti meslektaşıyla birlikte almış olsa da, tarifi makaleye ekleyen Miyawaki, dünyanın dört bir yanındaki laboratuarların beynin haritasını çıkarmak için Scale'ı kullanmaya başlayacağını umuyor. Miyawaki sinir devrelerinin haritasını çıkarana kadar nörologların beyinle ilgili önemli sorulara yanıt veremeyeceğini söylüyor ve ekliyor: "Çok sayıda önemli soru var." THE NEW YORK TIMES