Tip 1 Diyabet Nedir ve Belirtileri Nelerdir?
İçindekiler
- 1 Tip 1 Diyabet Nedir ve Belirtileri Nelerdir?
Tip 1 diyabet, vücudunuzun glikozu işlemesini ve enerjiye dönüştürmesini etkileyen, yaşam boyu süren otoimmün hastalığıdır. Genellikle 30 yaş altı kişilerde tip 1 diyabete rastlanır.
Yemek yediğiniz zaman besinler sindirilir ve glikoz adı verilen basit şekere parçalanır. Glikoz, düşünmek de dahil olmak üzere tüm vücut fonksiyonları için gereklidir. Ancak tip 1 diyabet olduğunuz zaman pankreas, beta hücrelerin glikozu enerjiye dönüştürmesini sağlayan insülin hormonunu üretmeyi bırakır. Yani pankreas yiyeceklerdeki glikozu kullanarak enerji üretmek yerine glikozu kan dolaşımı içinde tutar. Bu durum da birçok sıkıntıya yol açar.
Tip 1 Diyabeti Nedenleri
Ülkemizde yaklaşık 11 milyon diyabetli hasta var ve bu sayı her geçen yıl daha da artıyor. Tip 1 herkeste çıkabilecek olsa da bu diyabet türü en çok çocuklarda ve ergenlerde teşhis edilir.
Tip 1 diyabetin yüksek şeker içeren besinler tüketmekten kaynaklanmadığı kesin olarak bilinmektedir. Tip 1 diyabete neden olan 3 olası durum vardır:
- Genler: Birinci derece yakın akrabalarında tip 1 diyabet olan kişilerde bu hastalığın oluşma riski vardır.
- Virüsler: Bazı virüslerin, ara ve yok et görevine benzer şekilde pankreastaki insülin üretimini durdurmayı tetiklediğine dair kanıtlar bulunmuştur.
- Ortam: Bazı uzmanlar, genetik faktörlerle birlikte çevresel etkilerin tip 1 diyabet riskini arttırabileceğini düşünmektedir.
Tip 1 Diyabet Belirtileri Nelerdir?
Glikoz vücut hücrelerine karışamadığında kan dolaşımında kalır ve vücudu krize sokar. Tip 1 diyabetin en yaygın belirtileri;
- Aşırı halsizlik
- Sık idrara çıkma ihtiyacı
- Sıvı almaya rağmen sürekli susuz hissetme
- Açlık hissi
- Açıklanamayan kilo kaybı
- Bulanık görme
- Ağız kuruluğu
Çocuklarda Tip 1 Diyabet Belirtileri
Tip 1 diyabet, genellikle çocukları ve gençleri etkilediği için juvenil diyabet olarak da adlandırılır. Çocuklardaki belirtiler şu şekildedir:
- Sürekli yatağı ıslatma
- Kilo kaybı
- Aşırı açlık
- Sürekli susama
- Halsizlik veya ruh hali değişimleri
Vücudun glikoz açlığı çektiğini bu semptomlarla anlamak daha kolaydır. Açlık, kilo kaybı ve halsizlik, vücudun enerji için glikozu kullanamadığını gösteren belirtilerdir. Vücut fazla glikozu mesaneye atarak kurtulmak istediği için sık idrara çıkma ve susuzluk ortaya çıkar.
Tip 1 ve Tip 2 Diyabet Arasındaki Fark Nedir?
Bu iki tür diyabet arasında en büyük fark, insülin üretimi ile ilgilidir.
Tip 1 diyabette insülin üretimi azalır veya tamamen biter. Tip 2 diyabette ise pankreas insülin üretmeye devam etse de bu üretim glikoz dengesini korumak için yeterli olmaz. Aynı zamanda pankreas yeterli insülini üretirken vücudun aşırı kilo nedeniyle üretilen insülini kullanmaması (buna insülin direnci adı verilir) da mümkündür. Diyabet teşhisi konulan kişilerin çoğu tip 2 diyabete sahiptir.
Tip 1 Diyabetin Tanısı Nasıl Konulur?
Tip 1 diyabeti teşhis etmek için yaygın olarak kullanılan üç standart kan testi vardır. Aşağıdaki kriterlerden biri ile uyuşma olursa tip 1 diyabet teşhisi konulur.
- İki ayrı testte açlık kan şekeri testinin 126 miligram/desilitre (mg/dl) yüksek olması.
- Diyabet belirtisi olan kişilerde rastgele kan şekeri testinde 200 miligram/desilitre (mg/dl) yüksek olması.
- İki ayrı testte hemoglobin a1C testinin yüzde 6,5 ve üstünde olması.
Tip 1 Diyabet Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Tip 1 diyabetin tedavisindeki amaç, insülin hormonu üretiminin tamamen durmasını engellemek ve insülin hormonu üretimini mümkün olduğu kadar uzatmaktır. Buna bağlı olarak insülin enjeksiyonu kullanmak zorunludur. Ayrıca şeker ölçüm cihazı hayatlarının bir parçası haline gelmelidir.
İnsülin enjeksiyonu hayat kurtarıcıdır ancak yaşam tarzı da değiştirilmelidir. Sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz diyabetli hastanın yaşam stili haline gelmelidir. Tip 1 diyabeti olan hastalar, tedavi planı için beslenme ve endokrinoloji uzmanı ile birlikte hareket etmelidir.
Tip 1 Diyabetle Başa Çıkma Yöntemleri
Mevcut durumda diyabetin tedavisi yoktur. Tip 1 diyabet için tedaviye en yakın yöntem pankreas naklidir. Ancak bu riskli bir ameliyattır. Nakil olmak isteyenler, vücutlarının nakledilen yeni organı reddetmesini önlemek için hayatları boyunca bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar kullanması gerekir. Bu risklerin yanı sıra talebi karşılayan donör sayısı yetersizdir.
Daha güvenli ve erişilebilir bir tedavi bulunana kadar diyabetle başa çıkmanın yöntemlerine dikkat edilmelidir. Klinik çalışmalar iyi yönetilen diyabetin birçok sağlık sorununu geciktirdiğini veya engellediğini göstermektedir.
Yaşam standardını yükseltmek için şeker hastalarının yapması gerekenler:
- İdeal beslenme programı ile kilo kontrolü yapılmalıdır. Böylelikle hiperglisemi veya hipoglisemi gibi komplikasyonlar önlenebilir.
- İnsülin tedavi şemasına göre günlük yaşam planlanmalıdır. Uygun zamanda uygun besinler tüketilmelidir. Bu konu hakkında beslenme uzmanlarından yardım alınmalıdır.
- Kişinin yaşına ve sağlık durumuna göre düzenli egzersiz programı oluşturulmalıdır. Kesinlikle aç karınla egzersize başlanmamalıdır.
- Doktorunuzun reçetede yazıldığı gibi insülin ve diğer ilaçları kullanma talimatına mutlaka uyulmalıdır.
- Yaşam tarzı değiştirilirken stresi azaltmak için destek alınmalıdır.
- Diyabet eğitimi bu hastalıkla baş edebilmenin en etkili yöntemidir. Hastalık hakkında bilinçli olmak hem yaşam tarzını değiştirmek hem de olası komplikasyonlarla baş edebilmek için önemli bir adımdır.
Tip 1 diyabeti olan hasta ve ailesi bu hastalıkla ilk tanıştığında endişe duyabilir. Bu hastalığı yönetebilmek ve endişelerden uzak kalabilmek için Türkiye Diyabet Vakfı’nın eğitimleri ve çalışma grupları takip edilmelidir.
Tamamlayıcı Sağlık’dan Tavsiyeler..
Diabetes mellitus kontrol altına alınmadığında farklı komplikasyonlara yol açabileceğinden maliyetli tedavi masrafları ile karşı karşıya kalabilirsiniz.
Alanında uzmanlaşmış bir doktora sahip olmak, hayat standardını düşürmemek ve olası komplikasyonları önlemek için önemli bir faktördür. Diyabetli bir hasta ihtiyacı olduğu anda sıra beklemeden sağlık hizmetlerine ulaşabilmelidir.
Bu tip kronik hastalıkları güvence altına alan “Sağlığınız Bizde Tamamlayıcı Sağlık Sigortası” yaptırarak; yatarak tedavilerinizi ve ayakta tedavilerinizi güvence altına alabilirsiniz. Böylelikle hastalığınızın maddi sorumluluğunu üzerinizden atabilir, stresten uzak kalarak sağlığınıza daha özen gösterebilirsiniz.
Sağlıkla kalın.Hemen Paylaş