Çalışmaları o zamanlar Sovyetler Birliği’nde olan bir Rus psikolog olan Lev Vygotsky, optimal bir öğrenme ortamını tanımlamak için yakınsal gelişim bölgesi (ZPD) kavramını ortaya attı. Bunu bir “Goldilocks Teorisi” gibi düşünün. Bazen çalışmak çok kolaydır. Bazen çalışmak çok zor. Ve bazen çalışmak doğrudur. İş doğru olduğunda, optimal bir öğrenme ortamı yaratır.
Öğrenmede Rahatlığa Karşı Hüsran
İş kolay olduğunda, öğrenenler herhangi bir yardım almadan işi kendi başlarına yapabilirler. Bu onların “rahatlık bölgesi”dir. Bir öğrencinin yapması istenen tüm işler her zaman konfor alanındaysa, öğrenme gerçekleşmez. Aslında, bir öğrenci sonunda ilgisini kaybedecektir. Öte yandan, iş çok zor olduğunda, öğrenci hüsrana uğrar. Yardımla bile, “hayal kırıklığı bölgesindeki” öğrencilerin pes etmesi muhtemeldir.
ZPD teorisine göre konfor bölgesi ile hayal kırıklığı bölgesi arasındaki alan, öğrenmenin gerçekleşeceği bölgedir. Bir öğrencinin biraz yardıma ihtiyaç duyacağı veya kavramı anlamak veya eldeki görevi tamamlamak için çok çalışması gerekeceği alandır. Bu yakınsal gelişim bölgesidir.
Bir öğrenci ne sıkılır ne de hüsrana uğrar, ancak uygun şekilde meydan okur.
Yapılandırılmış Öğrenme Ortamları Neden Önemlidir?
Vygotsky ayrıca, doğal olarak meraklı çocukların bile yapılandırılmış bir öğrenme ortamı olmadan ilerleyemeyeceklerine inanıyordu. Bir çocuğun zekasının, bildiklerinin hacminden ziyade problem çözme yeteneklerine dayandığına inanarak, öğretmenlerin öğrencilere öğrenmeleri için zor materyal vermelerini savundu. Yeni bilgiyi özümseme yeteneğinin, öğrencinin önceki öğreniminin yanı sıra, bir öğrencinin aldığı öğretimin mevcudiyetine ve kalitesine bağlı olduğuna inanıyordu.
Teori, çocukların diyalog yoluyla başkalarından bilişsel beceriler geliştirdiğinden, dil ve iletişim yeteneği ZPD’nin temel bileşenleriydi.
Vygotsky’nin çalışmaları, yaşamı boyunca Sovyetler Birliği dışında çok az biliniyordu. Teorileri, 1970’lere kadar Batı ülkelerinde iyi tanınmadı. Çalışmaları, çocuk gelişimi uzmanları arasında iyi bilinir, ancak her zaman anlaşma ile karşılanmamıştır ve çoğu, orijinal tezleri yazıldığından beri rafine edilmiştir.
İskele Konsepti
Bu iyileştirmeler, bir çocuğun bir öğrenme ortamında ne kadar destek alacağını kendi öğrenme yeteneklerine ve potansiyellerine göre değiştirmeyi ifade eden “iskele” kavramını içerir.
Bir çocuk zamanla belirli bir kavram veya görevle mücadele ediyorsa, daha fazla destek alır. Ancak çocuk bir kavramı anlamaya başladıkça, rehberlik (veya inşa sürecinde bir yapının geçici bir desteği olan iskele) miktarı uygun şekilde ayarlanır. Bu, Vygotsky’nin ölümünden çok sonra geliştirilmiş bir fikir olmasına rağmen, bir çocuğun ilerlemesini ZPD’de sürdürmek için iskele gerekli görülüyor.