Çernobil nerede, hangi ülkede? Çernobil faciası ne zaman oldu, etkileri? Çernobil'in haritadaki yeri!
Dünyanın en büyük nükleer faciasına sahne olan Çernobil insanlık tarihinin o güne kadar gördüğü en büyük çevre felaketlerinden birini yaşamıştı. Yaşanan gelişmelerle birlikte Çernobil faciasıyla ilgili bilgiler merak edilmeye başladı. Peki, Çernobil nerede, hangi ülkede? Çernobil faciası ne zaman oldu? İşte Çernobil'in haritadaki yeri..
Çernobil faciası Rusya'nın Ukrayna'ya başlattığı harekatla beraber yeniden akıllara geldi. Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, "Rus işgal güçleri"nin Çernobil nükleer santralini ele geçirmeye çalıştıklarını duyurmuştu. "Rus işgal güçleri"nin Çernobil santralini ele geçirmeye çalıştığını aktaran Zelenskiy, bunun tüm Avrupa için bir savaş ilanı olduğunu ifade etmişti. Ukrayna İçişleri Bakanı Herashchenko'nun danışmanı, Çernobil bölgesindeki çatışmaların nükleer atık depolarına zarar verebileceğini ve bu durumda Avrupa'yı Belarus'u ve Ukrayna'yı radyoaktif bulutun kaplayabileceğini belirtti. Ukrayna'dan yapılan açıklamada Rus güçlerinin Çernobil nükleer santralinin kontrolünü ele geçirdiği açıklandı.
ÇERNOBİL NEREDE, HANGİ ÜLKEDE?
Çernobil, Belarus sınırına yakın, Ukrayna'nın kuzeyinde Kiev Oblast'ına bağlı Çernobil Hariç Tutma Bölgesi'nde bulunuyor. Çernobil Nükleer Santrali'nin infilak etmesiyle oluşan Çernobil faciasından dolayı kısmen terk edilmiş bir şehirdir.
ÇERNOBİL FACİASI NE ZAMAN OLDU?
26 Nisan 1986 tarihinde eski Sovyetler Birliği'nde meydana gelen dünya tarihinde görülen en büyük nükleer facia olan Çernobil Faciası 600 bin kişinin yüksek dozda radyasyona maruz kalmasına neden olmuştu. 1923'ten beri Çernobil Rayonu'nun idari merkezi olan şehir, tarihin en felaketli nükleer kazası olan Çernobil Nükleer Santrali'nde gerçekleşen nükleer kazadan 9 gün sonra, 5 Mayıs 1986'da tahliye edildi. Kazadan sonra 1988'de rayon dağıtıldı ve yönetim komşu Ivankiv Rayonu'na devredildi.
ÇERNOBİL NÜKLEER SANTRALİ PATLAMASI NASIL OLDU?
Bugün Rusya olarak bilinen coğrafyada Sovyetler Birliği rejimi hüküm sürmekteydi. Ukrayna'da Sovyetler Birliği'ne bağlı bir devletti. Ukrayna'nın başkenti olan Kiev şehrine yaklaşık olarak 130 km uzaklıkta ve kuzeyinde yer alan Çernobil kentinde Çernobil Nükleer Santrali faaliyet göstermekteydi. Çernobil nükleer santralinin 4. reaktöründe 26 Nisan 1986 tarihinde korkunç bir patlama meydana geldi. Birkaç saniye arayla iki büyük patlama meydana geldi. Görgü tanıklarının anlatımına göre, ilk patlamada kırmızı, ikinci patlamada mavi bir alev yükseldi ve ardından santralin üzeri dev bir mantar bulutuyla kaplandı. Nükleer reaktördeki bu patlamanın ardından radyoaktif madde yüklü bulutlar çok geniş bir alana yayıldı. Ülke sınırlarını aşan radyoaktif madde yüklü bu bulutlar Türkiye'ye de geldi ve bu coğrafyayı özellikle de sınıra yakın olan Karadeniz bölgesini ve insanını etkiledi.
Kazanın yol açtığı yangın 10 gün sürdü. Patlamanın etkisiyle çevreye yaklaşık 380 milyon kuri (radyoaktiite birimi) radyasyon yayıldı. Yüzde 70'i Belarus, Ukrayna ve Rusya topraklarında yer alan 200 bin kilometrekarelik bir alan radyasyonun etkisi altında kaldı. Kaza sonrası radyoaktif madde yüklü bulutlar Avrupa'da birçok ülkeye yayıldı. Kazanın etkileri nedeniyle Ukrayna'da 1,9 milyon, Belarus, Rusya, Ukrayna ve Avrupa ülkelerinde toplam 8,4 milyon kişi radyasyona maruz kaldı.
Patlamanın ardından santralin yakınlarındaki tüm çam ağaçları yüksek radyasyonun etkisiyle kızıl renge dönüştü ve öldü. Hayvanların tamamına yakını yok oldu. 1986'da Çernobil Nükleer Santrali'ndeki patlamadan bu yana yaklaşık 4 bin kilometrekarelik bir alan terk edilmiş durumda. Yasak bölge Ukrayna ve Belarus topraklarını kapsıyor. Santralin yakınlarındaki Pripyat kenti ise "hayalet şehre" dönüştü. Radyoaktif kirliliğin bulunduğu bölgede tarım yasak ve yeni yapılaşmaya izin verilmiyor. Çernobil Nükleer Santrali'nin işleyen son reaktörü 15 Aralık 2000 tarihinde kapatıldı.
ÇERNOBİL FACİASI ETKİLERİ NELER?
Pripyat şehri yakınlarındaki Çernobil Nükleer Santrali'nin dördüncü reaktöründe yaşanan patlama sonucu çevreye, 1945'te Hiroşima'ya atılan atom bombasının 50 katına eşit miktarda radyasyon yayıldı. Patlamanın ardından radyoaktif madde yüklü bulutlar Türkiye dahil birçok ülkeyi etkiledi.
Çernobil nükleer faciası bazı bağımsız araştırmalara göre yaklaşık 200 bin kişinin doğrudan ya da dolaylı olarak ölümüne sebep oldu. Facianın etkileri nedeniyle yüz binlerce çocuk sakat dünyaya geldi. Çernobil faciası sebebiyle kanser vakalarında çok hızlı ve anormal bir artış meydana gelmiştir. Bilim insanları Çernobil nükleer faciasının etkilerinin nesiller boyunca devam edeceğini bildirmektedir.
ÇERNOBİL'İN HARİTADAKİ YERİ