-
muharebenin amacı stratejik midway adası'nı almak ve amerikan uçak gemilerini yok etmekti. bu amaçla toplanan japon armadasında 200 parçalık japon filosunda 8 uçak gemisi ve 11 zırhlı bulunuyordu. buna karşılık abd'liler 3 uçak gemisi etrafında 76 parçalık bir filo hazırlayabilmişlerdi.
ne var ki japonlar güçlerini dağıttılar. iki uçak gemisini, abd'lileri kuzeye çekmek için aleut adaları’na doğru göndermişler, iki uçak gemisini de esas filonun çok gerisindeki çıkarma filosuna tahsis etmişlerdi. japon şifresini çözen abd'liler birçok bocalamaya ve uss yorktown (cv-5)’ın bu sefer batmasına rağmen, japon imparatorluk filosu’nun belkemiği olan en önemli dört japon uçak gemisini batırdılar. bu savaşın abd'liler lehine sonuçlanmasındaki en önemli etken amerikan ordusunun japon şifreleme sistemini çözmeleri ve japonların bundan haberi olmamasıdır. japon uçak gemilerinin batırılmasındaki etken ise japon amiralinin hazırda bekleyen silahları yüklenmiş muharebe uçaklarının saldırı filosu geri dönmedi diye bombardıman cephanesi yüklemek amacıyla hangara indirmesi ve bu sırada amerikan uçaklarının gemilere saldırmasıdır.
bu savaşta ve sonraki savaşlarda japon donanmasının yenilmesindeki en önemli etkenlerden biri japon gemilerinde radar bulunmaması olacaktır.
-
midway adasının alınması için japonlar tarafından düzenlenen saldırı. amerikalılar japonların şifresini kırmış ve saldırıyı bu yüzden engelleyebilmiştir.
muharebede yaşanılanların kronolojisi:
04:30 ilk japon uçakları kalkış yaptı yine aynı saatte uss yorktown gemisinden 10 uçak keşif için kalktı.
05:34 japon gemileri bir pby uçağı tarafından tespit edildi.
07:10 midway adasından kalkan 6 tbf avenger ve 4 b-26 uçağı saldırıya geçti.
07:50 67 pike bombardıman,29 torpido,20 avcı uçağı kalktı.
07:55 16 pike bombardıman uçağı sadırdı.
08:10 17 b-17 uçağı saldırdı.
08:20 11 bombacı uçak saldırdı.
09:06 12 torpido,17 pike bombardıman,6 avcı uçağı yorktown gemisinden kalktı.
09:18 japon denizci nagumo'nun gemileri kuzeydoğu'ya yöneldi.
09:25 15 torpido uçağı japon gemilerine saldırdı.
09:30 14 torpido uçağı japon gemilerine saldırdı.
10:00 12 torpido uçağı japon gemilerine saldırdı.
10:25 30 amerikan pike bombardıman uçağı akagi ve kaga gemilerine saldırdı aynı zamanda uss yorktown'dan kalkan 17 pike bombardıman uçağı soryu gemisine saldırdı.
11:00 18 japon d-3 ve 6 a-6m uçakları hiryu gemisinden kalktı.
11:30 10 amerikan uçağı keşif için yorktown gemisinden kalktı.
12:05 japon uçakları yorktow'a saldırdı.
13:30 hiryu yorktown gemisi keşif uçakları tarafından görüldü;24 pike bombardıman uçağı hiryu'ya karşı havalandı.
13:31 10 japon b-5n ve a-6m uçakları hiryu'dan havalandı.
13:40 uss yorktown işleyebilir hale geldi, en fazla 18 knot (35km) hız yapabiliyordu.
14:30 yorktown'a 2. bir japon saldırısı oldu.
15:00 uss yorktown kullanılmaz hale geldiç
16:10 soryu battı.
17:00 amerikan pike bombardıman uçakları hiryu gemisine saldırdı.
19:25 kaga gemisi battı.
05:00 akagi gemisi battı.
09:00 hiryu gemisi battı.
-
-
roland emmerich imzalı midway filmi abd'de vizyona girdiği hafta gişe rekortmeni olmuş, 29 kasımda da türkiye'de vizyona girecek.
-
sanıldığının aksine japonların midway adasını almak için giriştiği bir muharebe değildir.
midway adasının yem olarak kullanıldığı, güya bir tuzaktır.
japonların midway adasını <b>yem olarak</b> kullanıp amerikan donanmasının pasifik filosundan geriye kalan 2 uçak gemisini de (uss enterprise, uss hornet (burada sonradan bir ilave sürpriz var)) yok ederek pasifiğe hükmetmek için planladıkları bir tuzaktır.
fakat bu tuzak ters bir amerikan tuzağına dönüşüp tuzakception olmuştur.
önce midway neresi oraya bakalım.
pasifik okyanusunda pearl harbor'dan sonra daha batıdaki (japonya'ya doğru) bir uzak amerikan karakol adasıdır, toplam 6 iniş pistine sahip iki adadan oluşur. şurada
amerikalılar için çok işlevsel bir uzak istasyondur.
olay pearl harbor baskınından başlıyor.
japonlar pearl harbor baskını ile amerikan donanmasının pasifik filosunu neredeyse yok ediyor. ama o sabah limanda olması gereken fakat olmayan 4 tane amerikan uçak gemisi konusu var. orada değiller. belgesellerde bile bu konu "şans eseri" olarak geçiştiriliyor.
bunlar uss hornet, uss enterprise, uss yorktown ve uss lexington.
pearl harbor baskınında japonların başında donanma komutanı yamamoto var.
baskın zaferle sonuçlansa da, adamın güdüsü "zafer kazanmak değil, yok etmek"
dolayısıyla baskın zaferle sonuçlanmış olsa da, aklı fikri o 4 uçak gemisinde. onları da yoketmek zorunda olduğu dürtüsü.
yamamoto başından beri aslında abd ile savaşa girmenin büyük hata olduğunu düşünmekte, ama siyasi rüzgarlar ona söz hakkı tanımamakta, o da göte giren şemsiye açılmaz, madem bi halt edeceğiz, bari dibine kadar yapalım, direkt pearl harbor baskını yapalım diyerek, ne olacaksa olsun modunda, kumarı seven, analizler sonucunda %50 ihtimalle pearl harbor baskınının başarılı olabileceğini görse de, %50 iyi bir oran diyen abimiz.
(adamın emeklilik hayali, fransız riviera'sına yerleşip yakındaki monte carlo'da kumar oynamak)
japonların tuzak taktiği şu:
midway adasına düşük güçte görünen bir kuvvetle yalandan bir saldırı düzenlemek, hawaii'de konuşlanan amerikalıların 4 uçak gemisinin burayı savunmak için gelmesi, bunlar da arkada bekleyen büyük güçle (4 uçak gemisi + donanma ile) bunları yok etmesi.
tam bu hazırlıklar, çalışmalar devam ederken, güney pasifikte devam eden başka bir savaş var, filipinler, avustralya, gine adaları civarlarında. yine japonlar ve amerikalılar arasında. beklenmedik piyango gibi bir durumla japonlar orada uss lexington ve uss yorktown'ı batırıyorlar. 4 uçak gemisinden 2'si kafadan gidiyor. kaldı iki gemi.
şimdi tam bu sırada anlatılması gereken asıl konu var.
amerikalılar'ın midway'e yapılacak saldırıdan haberleri yok, aynı pearl harbor'da olduğu gibi.
hawaii'de (pearl harbor'un olduğu yer) surekli çalışan bir kripto birliği var, başında da yüzbaşı joseph rochefort diye bir adam var, smokin altına terlikle çalışan, çevresi tarafından pek iyi gözle bakılmayan "kaçık" bir adam. japonya'da bir dönem yaşamış, onların kültürünü öğrenmiş, japonca bilen birisi. japonların telsiz konuşmalarında sürekli rastladığı "a f" kodlu bir konuyu farkediyor. konunun üzerine düştükçe burasının midway olduğuna kanaat getiriyor. bunu üstlerine raporla bildiriyor ve alıştığımız üzere ciddiye alınmıyor. çünkü üstleri midway'in önemli bir yer olmadığını, saldırı yapılacak yerin daha ciddi bir yer olması gerektiğini falan söylüyorlar. rochefort konuyu bırakmıyor ve donanma komutanı nimitz'e kadar ulaşıyor. (evet bildiniz, nimitz sınıfı deniz araçları bu komutandan geliyor) nimitz'e durumu anlatıyor. nimitz de bunu ispatlamasını istiyor. "a f" denilen yer midway mi değil mi.
midway'de su sıkıntısı olduğuna dair yalan bir telsiz mesajı paylaşılıyor. hemen ardından japon haberleşmesinde "a f'de su sıkıntısı varmış" mesajı çözülünce konu açıklığa kavuşuyor.
hızlanalım, (japon filo komutanı nagamo'nun yanlış taktikleri, cephane yükleme bölümlerini yazmaya üşendim)
japonlar midway'e saldırıyor.
önceden hazırlıklı amerikan donanması zaten orada,
(2 uçak gemisinin yanında, güney pasifikte battığı sanılan uss yorktown, çok kısa sürede tamir edilip bu harekata katılıyor)
amerikan donanmasında torpido uçakları ilk dalga olarak saldırıyor, patlamayan torpidolar sebebiyle ilk amerikan dalgası katliama kurban gidiyor, geri kalanları japon avcıları kovalıyor (burası çok önemli)
aynı anda amerikan uçak gemilerinden kalkan bombardıman uçakları ise yanlış navigasyon bilgileri gibi konulardan dolayı japon donanmasını bulamıyor ve okyanus üzerinde kayboluyorlar. yakıtları bitmek üzere iken geri dönüş manevrasına başlıyorlar.
japonlar korumasız kalan amerikan filosuna son darbeyi vurup yok edecekken,
yolunu kaybeden amerikan bombardıman uçakları geri dönüş yolunda tesadüfen japon donanmasını buluyor. (geri zekalı bir japon kruvazörü su fıskiyesi yapmış, bombardıman filosu lideri bu su fıskiyesinin oluşturduğu gökkuşağını görüp takip etmiş ve filoyu bulmuş)
japonların avcıları ilk dalga amerikan torpido uçakları peşindeyken,
amerikan bombardıman uçakları savunmasız japon donanmasını yok ediyor.
(netflix'te greatest events of world war ii in hd colour belgeseli gerçekten çok iyi, tavsiye ederim)
-
ikinci dünya harbinin belki de dönüm noktalarından biri olan bu savaşın hakkında bu kadar az entry girilmesi sözlükte farklı konulara olan ilginin azlığının dayanılmaz hafifliğini yaşatıyor insana...
bu öyle bir savaştır ki abd ve japon savaşının dönüm noktasıdır. japon armadası o güne dek denizlerdeki üstünlüğü ile birlikte pasifikteki tüm önemli adaları birer birer işgal ederken sıra midway adasına gelir. midway adası ise abd için önemlidir çünkü japonlar bu adayı ele geçirirlerse bir sonraki saldırıları doğrudan amerika'ya asker çıkarmak olacak ve bu stratejik ada gerekli üs olanağını sağlayacak pozisyondadır.
japon armadası hazırlığını yapar, dört uçak gemisi, on bir zırhlıdan oluşan iki yüz parça donanma ile sefere çıkar. abd'nin ise elinde biri zar zor tamir edilip güç olanaklarla yüzdürülmüş üç uçak gemisi etrafında oluşan yetmiş altı parça donanma vardır.
kağıt üzerinde japon armadası olağanüstü bir biçimde güçlü görünse de bu savaşın kaderini belirleyecek olan tarih boyunca her savaşta olduğu gibi "istihbarat"tır...
abd japonların şifreleme sistemlerini çözdüklerinden bir saldırı beklemektedirler ve japon saldırısı başlamazdan evvel midway'a gelip pusuya yatarlar. japonlar ilk saldırı dalgasını midway'a gönderir, bu sırada ünlü yönetmen john ford'da savaşın ortasında çekim yapmaktadır. gerçek çekimlerden oluşan bu belgesel görüntüleri için
japonlar bir yandan midway saldırısına devam ederken bir yandan da amerikan donanmasını aramaktadır, çünkü her ne kadar kendilerine pusu kurulmasından haberdar olmasalar bile yine de midway adasının kaderine terk edilmeyeceğini bildiklerinden yardıma gelmiş abd donanmasını bulup onu da yok etmeyi düşünmektedirler fakat midway saldırılarını yoğunlaştırıp filoyu havadan savunması bıraktıklarında abd bombardıman uçaklarını farkederler ve bu farkediş için artık geç olmuştur.
abd o günkü savaşta japonların dört uçak gemisini birden batırır. kendileri de bir uçak gemisi kaybederler ama günün sonunda kesin olarak kazanan abd'dir. çünkü japon armadasının bel kemiği olan uçak gemileri, bu uçak gemilerinden kalkan ve sonra denize inmek zorunda kalan uçaklar ve deneyimli pilotlar kaybedilir. savaş japon üstünlüğü ile devam ederken birden tersine döner ve saldırı durumundaki japonlar savunmaya, abd de taaruza geçer...
avrupa da devam eden savaşta da keza durum aynıdır. bu kez ingilizler alman şifrelerini çözmüş ve almanlar da kendi şifrelerinin çözüldüğünden habersiz savaşmaya devam etmektedir. bu istihbarat kaybı nedeniyle almanlar da çok kayıplara uğrayacak, ingilizler bu istihbaratları hem abd hem rusya ile paylaşarak nazi almanyası'nın savaş gücünü kıracaktır.
bir çok muharebede olduğu gibi midway muharebesi de tarihe, kağıt üzerindeki üstünlükten ziyade istihbaratın daha önemli olduğunu bir kez daha not düşecektir...
-
netflix’de yayinlanan belgeselden geldim. acikcasi daha oncesinde bilgim yoktu, ancak buna ragmen savasin en kritik noktasi olmaya aday bir muharebe oldugu hissiyatini aldim. ayrica, netflix’de anlatilana da hemen inanacak durumda da olmamak gerekiyor. bir kere kullanilan uslup, konusan uzmanlar, neyin ne oldugu belli olmayan gorseller isi biraz anlaticinin goturmek istedigi yere goturmesine kolaylik sagliyor. her sey bir kenara, pasifikte gecen bir abd-japonya muharebesi anlatiliyor; japonya’nin gozunden analiz edip yorum yapan bir uzman yer almiyor.
pearl harbor’da da benzer bir durum var. sadece bir kadin var ve yuzeysel bir yorum yapip geciyor. bu muharebeleri japonya gozunden gorup o’nun dilinden duysak eminim cok daha farkli bir yargi olusturacagiz.
bazi konularda ne kadar yanli anlatilirsa anlatilsin, kimi gercekler kendi celiskilerinin ortaya cikmasini sagliyor. nitekim, komplo teorileri bir tarafa, tamamen askeri bir stratejinin bir urunu olan pearl harbor muharebesine karsin abd’nin tokyo’da sivillere saldiri duzenlemesi bile savasi bitirecek savas sucuna giden yolda nasil bir mantaliteye sahip oldugunun gostergesi.
-
dünya tarihindeki en önemli muharebedir. 165 milyon kilometrekarelik okyanusu fethetmişler. bizde karadenizi türk gölü yaptık diye övünelim.
-
bunun filmine gitmiştik bir arkadaşla zamanında. film baya iyiydi. baya da iyi anlatmışlardı.
-
amerikan uçak gemileri saldırılarını eş zamanlı başlatmayı başaramamıştır. her uçak gemisinin filosu dağılmış, usulüne uygun bir saldırı gerçekleştirebilen tek uçak gemisi uss yorktown olmuştur. şans eseri, bu geminin gönderdiği vurucu ekip, hedefe uss enterprise gemisinden gelen pike bombardıman uçaklarıyla aynı anda ulaşmıştır. bununla birlikte uss hornet'in hava grubundan sadece torpido uçakları hedeflerini bulmayı başarmış ve bütün bir filoyu yok etmeyi başarmıştır. düşmanın sorunuysa tam tersi olmuştur: uçak gemisi filolarını büyük bir ustalıkla kullanabilmesi sayesinde kusursuz eş güdümlü saldırılar düzenleyebilen japon vurucu gücü, kendini korumayı başaramamıştır. nagumo'nun kuvvetleri birbiriyle çelişen öncelikler ve (maksimum vuruş gücüne dayanan japon doktrinine her zamanki gibi bağlı kalarak) yetersiz keşif arasında sıkışıp kalmıştır. sonuç olarak midway muharebesinde amerikalılar uss yorktown ve bir muhrip feda etme pahasına 6 japon uçak gemisinden dördünü imha etmeyi başarmıştır.