Osmanlı İstanbul'unun İlk Mahalleleri
Mahalle sözlükte "bir yere inmek, konmak, yerleşmek" anlamına gelen hall (halel ve hulûl) kökünden türetilmiş bir mekân ismi olan mahalle kelimesi devamlı veya geçici olarak ikamet etmek için kurulan küçük yerleşim birimlerini ifade eder.
İstanbul’un ilk mahalleleri, adlarını, oraya yerleştirilen fetih gazilerinin isimlerinden almıştır. Bu arada yabancılara ait adlar da verilmiştir. Dükkanlar ve evler iskan için taşradan İstanbul’a gelenlere, yerleşik Bizans halkına ve İstanbul kuşatmasında bulunmuş gazilere verilmiştir. Hamam, han, meşruta gibi gayrimenkuller de cami, medrese okul benzeri sosyal kurumlara tahsis edilmiştir.
Seyyah Evliya Çelebi’ye göre; Karaman ve Konya’dan gelenler Fatih’teki Büyük Karaman’a Aksaray’dan gelenler Aksaray’a Bursa’dan gelenler Eyüp’e Çarşamba’dan gelenler Yavuz Selim ve Çarşamba’ya, Araplar Tahtakale’ye, Kırım’dan gelenler Şehremini’ne Eğridir’den gelenler Eğrikapı’ya, Tire'liler Vefa’ya yerleştirilmiştir. Ayrıca; Arnavutlar Silivrikapı’da, Trabzon' lular Bayezid’de, İzmir' liler Galata’da, Sinop ve Samsun' lular Tophane’de, Kastamonu' lular Kazancı mahallesinde, Üsküp' lüler Üsküplü mahallesinde, İç Anadolulular Üsküdar’da, Edirne’den getirilen Yahudiler Eminönü’nde , diğer Yahudiler de Hasköy’de iskan ettirilmiştir.