Bir Yıldızın Süpernovaya Dönüşmeden Önce Görülmesi Beklentilere Meydan Okuyor. Yeni bir araştırmaya göre, bir yıldızın ateşli bir süpernovada patlamadan önce görülmesi, astronomların beklediği gibi görünmüyor.
Hubble Uzay Teleskobu’ndan alınan görüntüler, nispeten havalı, kabarık bir yıldızın, hidrojensiz bir süpernovada yaşamına son verdiğini ortaya koyuyor. Şimdiye kadar, hidrojensiz süpernovaların yalnızca aşırı derecede sıcak, kompakt yıldızlardan kaynaklandığı düşünülüyordu.
Güney Kore’deki Seul Ulusal Üniversitesi’nde astrofizikçi olan ve çalışmaya dahil olmayan Sung-Chul Yoon, keşfin “yıldızların evrimi için çok önemli bir check vakası” olduğunu söylüyor. Yoon, teorisyenlerin büyük yıldızların patlamadan hemen önce nasıl davrandıkları hakkında bazı fikirleri olduğunu, ancak yerel evrende bu kadar ağır yıldızların yetersiz olduğunu ve birçoğunun süpernovaya gitmeye hazır olmadığını söylüyor. Bir süpernovadan sorumlu olan yıldızı geriye dönük olarak tanımlamak, patlamadan hemen önce yıldızların nasıl evrimleştiğine dair senaryoları check etme fırsatı sunar.
Evanston, Illinois’deki Northwestern Üniversitesi’nde bir gökbilimci olan Charlie Kilpatrick, bu yıldızları bulmanın zor olduğunu açıklıyor: Bir teleskop, süpernovaya giden yıllarda gökyüzünün tam olarak o bölgesine bakmış olmalı. Ve patlama, çok daha sönük kaynak yıldızından gelen ışığın bir teleskoba ulaşmasına yetecek kadar yakın olmuş olmalı.
Her iki koşulun da karşılanması zor olsa da, Kilpatrick avdan yılmaz. Bilim adamları Aralık 2019’da, yaklaşık 46 milyon ışıkyılı uzaklıktaki NGC 4666 adlı bir galakside bir süpernova keşfettikten sonra, o ve meslektaşları gökyüzünün aynı bölgesindeki eski Hubble gözlemlerini kontrol etmek için acele ettiler. SN 2019yvr olarak adlandırılan patlamanın arkasındaki yıldızı bulmak istediler.
Ekip, görüntüleri inceledikten ve yer tabanlı teleskoplardan gelen gözlemleri çapraz kontrol ettikten sonra, taş ocağını buldu: patlamadan yaklaşık 2,6 yıl önce gözlemlenen süpernova ile aynı noktada bir yıldız. Yaklaşık 6.500 ° C ve güneşten yaklaşık 320 kat daha geniş sarı bir yıldız gibi görünüyordu.
Kilpatrick, “Tüm bunlardan biraz şaşırmıştım,” diyor. SN 2019yvr süpernova hidrojenden yoksundu, bu nedenle öncüsünün de hidrojen eksikliği olması bekleniyordu. Ancak Kilpatrick, “Eğer bir yıldızda hidrojen zarfı yoksa, o zaman yıldızın içini daha sıcak katmanlara kadar görmeyi beklersiniz” diyor. Yani yıldızın son derece sıcak, mavi ve kompakt görünmesi gerekirdi – belki 10.0000 ila 50.000 ° C ve güneşten en fazla 50 kat daha geniş. Öte yandan SN 2019yvr’in havalı, büyük, sarı öncüsü, bol miktarda hidrojenle doldurulmuş gibi görünüyordu. Araştırmacılar sonuçları 5 Mayıs’ta Royal Astronomical Society’nin Aylık Bildirimleri.
Kilpatrick, bu tür bir yıldızın SN 2019yvr gibi bir süpernova üretebilmesi için, patlamadan önce hidrojeninin çoğunu atmış olması gerektiğini söylüyor. Ama nasıl?
O ve meslektaşları birkaç senaryo ortaya attılar. Yıldız, hidrojeninin çoğunu şiddetli patlamalarla uzaya fırlatabilirdi, muhtemelen yıldızın çekirdeğindeki bir miktar dengesizlikten veya yakındaki başka bir yıldızın müdahalesinden kaynaklanabilirdi. Ya da belki yıldızın hidrojeni, etrafında yörüngede olan başka bir yıldız tarafından sıyrılmış olabilirdi.
Bu olasılıkları azaltmak için, Yeni Zelanda’daki Auckland Üniversitesi’nde astrofizikçi olan Jan Eldridge, Hubble teleskopunu gökyüzünün o bölgesine geri döndürmeyi öneriyor. Çalışmada yer almayan Eldridge, gökbilimcilerin öncelikle SN 2019yvr’den 2.6 yıl önce görülen yıldızın gerçekten gitmiş olduğundan emin olmaları gerektiğini söylüyor. Araştırmacılar ayrıca, bir zamanlar SN 2019yvr’ın öncüsünün yörüngesinde dönen bir yıldızın hala kalıp kalmadığını kontrol edebilirler.
Eldridge, “Bir gizem buldular ve bazı çözümleri var,” diyor. Bu kadar beklenmedik bir yıldızın bu özel süpernovayı nasıl başardığını anlamaya çalışırken, “eğlenceli olacak” diyor.