Şeker hastalığının takip ve tedavisinde hangi testler yapılır?
Hemoglobin A1C testi tüm diyabet hastalarında rutin olarak yapılmalıdır. Başlangıçta diyabetin derecesini saptamak için, daha sonra ise tedavinin etkinliğini değerlendirmek için kullanılır. Hemoglobin A1c testi, kandaki şeker seviyesinin 3 aylık ortalama bir özetini sunar.
HbA1C'nin iki kez %6,5 olması diyabet göstergesidir. HbA1C'nin %5,7-6,4 olması kişinin diyabet açısından yüksek riskli olduğunu yani prediyabetik olduğunu gösterir.
HA1c testine ek olarak diyabet tedavisinin takibinde açlık ve tokluk şekerlerine de bakılır. Açlık ve tokluk kan şeker değerleri anlık sonuçları gösterirken, şekerin 120 günlük ortalamasını veren HbA1c de hedef aralık belirlenmesinde etkili olur ancak ortalama değer sunduğu için hastaların gerçekte yaşayabileceği hipoglisemi, hiperglisemi durumlarını ve glukoz değişkenliklerini göstermekte yetersiz kalabilir. Örneğin HbA1c değeri aynı olan iki diyabetliden biri sıklıkla hipoglisemi (düşük şeker) yaşarken, bir diğer diyabetlinin sıklıkla ciddi hiperglisemi (yüksek şeker) durumları yaşayabildiğini görüyoruz. Kandaki şeker değerleri gece, gündüz, öğün sırasında ya da sonrasında, egzersiz sırasında ya da sonrasında değişkenlik gösterebilir ve ortalama bir değer veren HbA1c bu değişkenlikleri göstermekte yetersiz kalır. Hiperglisemi ve hipoglisemi durumları ve glukoz değişkenlikleri, HbA1c'de görülmesi zor olan ama diyabetin yönetilmesinde öncelikle kontrol altına alınması gereken noktalardır ve tam da bu noktada yeni ölçüm teknolojileri hayatımızı kolaylaştırmaktadır. Sadece sık şeker ölçümü ile gün içerisindeki şeker değişkenliğinin görülmesi ve takibi mümkündür. Parmaktan ölçümle yapılan takiplere göre, yeni sensör teknolojileri daha sık ve düzenli ölçüm için önemli bir avantaj ve kolaylık sunmaktadır.
Ayrıca parmak delerek elde edilen şeker verileri hastanın şeker değerleriyle ilgili kesitler sunduğu için hastaya ait glisemik resmin tam olarak görülmesini ve tedavinin şekillendirilmesini zorlaştırıyor. Şeker seyrek kontrol edildiği için diyabet takibi zorlaşıyor. Almanya?da yapılan bir araştırmaya göre insülin kullanan hastaların %42'si beraberinde ya hiç şeker verisi getirmiyor ya da yetersiz veri getiriyor. Yine aynı çalışmada hekimlerin %50'si yeterli veri sunulması durumunda hipoglisemi riskini belirlemede ve diyabet tedavisini düzenlemekte daha iyi değerlendirmeler yapılabileceği görüşünde.
Bu noktada sürekli glukoz ölçümü yapan ve basit raporlar sunan sensör teknolojileri daha net ve eksiksiz bir glukoz tablosuna erişmemizi sağlıyor, böylece hekimlerin ve hastaların diyabet yönetimini kolaylaştırıyor.