İber yarımadasının metalitik anıtları, yaklaşık 60 yıldır bataklıkta kaybolmuş durumdayken yaşanan olağanüstü kuraklık nedeniyle unutulmaktan kurtuldu.
Dolmen de Guadalperal, yarımadanın başlıca metalitik anıtlarından biri iken 1963 yılında İspanya'da diktatör Franco rejimi zamanında inşa edilen hidrolik yapı Valdecanas'un suları altında kayboldu.
Tarih öncesi dönem konusunda uzman Primitiva Bueno Ramirez ikonik İngiliz anıtından farklı olduğunu söylese de bazıları 93 taş anıttan oluşan yapıyı “İspanyol Stonehenge” olarak adlandırıyor.
Dolmen de Guadalperal, tarihi milattan önce 4 bin ile 2 bin 500 yılları arasına uzanan bir mezarlık, İngiliz Stonehenge ise millattan önce 3 bin 100 ile 2 bin yılları arasında inşa edilmiş bir taş gömüt ve sadece mezarlık olarak kullanılmamış.
Avrupa haritacılığının kilometre taşı
İspanya'da kültür derneği başkanı başkanı Angel Castano taş anıtlardan birinin üzerindeki heykelin Avrupa haritacılığı için bir dönüm noktası olabileceğini söylüyor.
Castano'ya göre anıtın üzerindeki eğrilerin bölgeden geçen Tagus Nehri kıvrımlarına karşılık gelebilir.
Bueno'ya göre ise bu teori yanlış, çünkü ona göre çizgiler o dönemin Avrupa megalit sanatında sıklıkla görülen üçgen kafalı bir yılan figürünü temsil ediyor.
Kültür derneği Raices de Paraleda, anıt yeniden sular altında kalmadan önce bataklıktan çıkarmak için çevrim içi bir imza kampanyası başlattı.
Uzman Bueno ise bir anıtı dikmek ve taşımak için hiçbir parçanın kırılmayacağından emin olmayı sağlayacak iyi bir arkeolojik rapor sunulması ve transfer yapılmadan önce 3 boyutlu bir belge hazırlanması gerektiğini söylüyor.
Tarihçiler anıtın yeniden ortaya çıkmasının İspanya'nın metalitik mirası hakkında konuşma fırsatı yarattığını belirtiyor. Dolmen de Guadalperal ise bu dönem sular altında kalan tek anıt değil.