<<" Makineler bir insanın yapabildiği her şeyi yapabilecek. 20 yıl içinde...">>
-HERBERT A. SİMON-
Şu anki koşulları göz önünde bulundurduğumuz zaman Sayın Simon'un bu sözünün olabiliritesi üzerine sağlam düşünceler ortaya koyabilirdik. Eğer ki bu söz bugünün şartlarında söylenmiş olsaydı... Yazımın içeriğini özetleyecek nitelikteki yukarıdaki söz; Simon tarafından 1965 yılında söylenmiştir. Bizim 2019 yılında olduğumuzu ve aradan 54 yıl geçtiğini de düşündüğümüzde Sevgili Simon'un bu düşüncesinde bir miktar yanılmış olduğunu görüyoruz. Bir miktar diyorum çünkü zaman ölçeğini kısıtlı ve küçük tutarak yanılmış olabilir belki ama cümlenin geri kalan yargısında hala bir olabiliritelik taşıdığını söylemeden geçemeyeceğim. Tabii bunlar tamamen benim düşüncelerim!
Bütün bunlardan yapay zekanın eninde sonunda kesinlikle insanın yerini alacağı sonucunu da çıkartamayız elbette ki. Çünkü Simon'un bu sözünden sadece çok kısa bir süre sonra Gordon Moore; yapay zekanın hiçbir zaman insan zekasını geçemeyeceği fikrini ortaya atmıştır. Aynı zamanın koşullarında farklı iki öngörü... Peki ya sizce? Bütün bunları bir kenara bırakıp Alan Turing'e baktığımız zaman onun da Simon ile hemen hemen aynı görüşe ortaklık etmekte olduğunu görüyoruz. Ancak Turing'i Simon'dan ayıran bir nokta vardır. Turing kesin bir zaman belirtmemiştir. Kesin bir zaman belirtmemesinin nedeni ise adına Turing dediği bir testin sonuçlarıdır. Turing bu testle; üç bölmeye ayırdığı mekanlardan birine insan birine bilgisayar yerleştirmiş ve ortalarındaki bölmeye de kendisi geçmiştir. Amacı sorduğu sorulara karşılık verilen cevaplarla kimin insan olup kimin makine olduğunu çözümleyebilmek. Fakat bazı sorularda makinenin de bir insan gibi ortalama bir cevap verebildiğini görmüştür. Bu durum onu, ortaya koyduğu tez hakkında kesin bir zaman belirtmemeye yöneltmiştir.
Peki Ya Yapay Zeka Ne Yaptı/ Yapay Zekaya Ne Yaptık?
Buraya kadar yapay zeka üzerine yürütülen bazı fikirlerden bahsettik. Peki bu sırada yapay zekaya dair ne gibi çalışmalar yürütüldü? Yapay zeka kendini ne kadar ileriye taşıyabildi? Biraz da bunlar üzerine konuşalım. O zaman hemen şunu söyleyelim: Tüm bunlar olurken yapay zeka kendini çok daha ileriye taşıdı. Burada biraz ironi yapmış olabilirim çünkü hepimiz biliyoruz ki yapay zeka bunları tek başına yapmadı. Ama sadece birilerinin etkisiyle de yapmadı. İşte tam da bu noktada -yani kendisinin de kendisini geliştirebildiği noktada- makine öğrenmesi dediğimiz özelliğini bizlere gösterdi.Bu özellik ile kendisine yüklenen nitelikleri daha da geliştirdi, iyileştirdi. O denli değiştirdi ki kendi yaratıcısına birçok durumda fark atmaya başladı. Bu durumu fark eden yaratıcısı ise onu " Dar Yapay Zeka Alanları" na sıkıştırmaya başladı. Örnek verecek olursak; insan zekasının yapamayacağı bir matematiksel işlemi saniyeler içerisinde yapabildiği için onu sadece matematiksel işlemler yapabileceği bir alana sabitledi ve buna da hesap makinesi adını verdi.
Buna karşılık; inanmayacaksınız ama sanal oyunlarda hala bile insan zekası yapay zekadan çok daha önde. İnsan zekası ve yapay zeka mücadelesinde; insan oyunlarında ( satranç, go oyunu) yapay zeka daha başarılı iken bilgisayar oyunlarında insan zekası daha başarılı sonuçlar sergiledi. Ve yapay zeka ilk defa 1997 yılında sergilediği başarılar sonucunda Super Human seviyesine ulaştı. Peki bu durum hep böyle mi devam edecek? Ben biraz bahsedeyim, kararı size bırakayım...
Yapay Zeka İnsanı Sanalda da Yenecek (!)
Alfa Go' yu geliştiren DeepMind ekibi; Star Craft 2 oyununda insan zekasına fark atacak bir yapay zeka geliştirmeye başladılar. Adına Alpha Star verdikleri bu yapay zeka geçtiğimiz aylarda en iyi Star Craft 2 oyuncusunu yenmeyi başardı. Bu başarıdan sonra DeepMind ekibi yaptığı açıklamada; yapay zekada Reinforcement Learning'i ( pekiştirmeli öğrenme sistemi) geliştirmeye çalıştıklarını açıkladı. DMLab dediğimiz sanal bir ortamda yapay zekaya dil, duyu, bilişsel yetenek vb. özellikler kazandırılmaya çalışılıyor.
2029'da bilgisayarların bir sonraki aşama olan Genel Yapay Zeka (IGA) seviyesine ulaşacağı da düşünülüyor. Ama dediğim gibi bunlar tamamen kesinliği olmayan düşüncelerden ibaret. Çünkü öte yandan baktığımız da ise yapılan bir anket sonucuna göre de; 2040 ile 2050 yılları arasında IGA seviyesine ulaşılacağı tahmin ediliyor. Ve bu seviyeye geldikten bilmem kaç yıl sonra da daha sonraki aşama olan Süper Yapay Zeka seviyesine geleceği de bu öngörüler arasında. Zaten bu son seviyede yapay zeka artık tek başına her şeyi yapabilen bir canlıdan - ki şüphesiz bu canlı insandan başkası olamaz- farksız hale gelmiş olacaktır. Ama böyle bir aşama ve durum mümkün müdür ki? Sonuç ne olursa olsun biz böyle bir durum mümkünmüşçesine teknolojiye de sanal aleme de hakim olmalıyız. Teknolojiyi öyle bir kullanmalıyız ki yapay zeka kendini bizim alanımızda geliştirirken biz de onun bir çok özelliğine sahip olalım.