Bugün Dünya Sağlık Örgütü tarafından hazırlanıp Pendik Halk Sağlığı Laboratuarından Dr Ayşegül Akgün Öncel tarafından Türkçe'ye çevrilen "Güvenli Beslenme için 5 Anahtar" başlıklı posteri sunuyorum bilginize...
Bu poster özellikle evlerde yemek hazırlarken dikkat edilmesi gereken noktaları güzel bir şekilde özetliyor.
Bu tip basit iletişim gereçlerini hazırlamak çok dikkatle yapılması gereken bir iştir. Genellikle de her bir mesajın arkasında yıllar süren araştırmalar, deneyler vardır.
Umarım işinize yarar...
Posteri okuyamayanlar için metni buraya tekrar yazıyorum.
Güvenli beslenme için 5 anahtar
1. Temizliğe önem verin
- Yemek yapmaya başlamadan önce de yemek hazırlarken de ellerinizi sık sık yıkayın.
- Tuvaletten çıktıktan sonra ellerinizi mutlaka yıkayın.
- Yemek hazırlarken kullandığınız aletleri ve tezgahı temizleyerek mikroplardan arındırın.
- Mutfağınızı ve yiyeceklerinizi zararlı böcek, haşere ve diğer hayvanlardan koruyun.
Neden?
Toprakta, suda, hayvanlarda ve insanlarda pek çok tehlikeli mikrop bulunur. Bu mikroplar eller, temizlik bezleri ve özellikle doğrama tahtasıgibi mutfak aletleriyle taşınır, biz farkına bile varmadan yiyeceklerimize bulaşıp gıda kaynaklı zehirlenmelere ve hastalıklara neden olur.
2. Pişmiş ve çiğ gıdaları ayrı tutun.
- Et, tavuk, balık gibi çiğ yiyecekleri diğer gıdalarla temas ettirmeyin.
- Bıçaklar, doğrama tahtaları gibi mutfak aletlerini çiğ yiyeceklerde kullandıysanız başka yiyeceklerde kullanmayın.
- Yenmeye hazır gıdaların çiğ gıdalarla temasını engellemek için bunları kapalı, uygun kaplarda saklayın.
Neden?
Özellikle et, kümes hayvanları, deniz ürünleri gibi çiğ gıdalar ve bunların sularında tehlikeli mikroplar olabilir. Bu tehlikeli mikroplar yemek hazırlama ya da saklama esnasında diğer gıdalara da bulaşabilirler.
3. İyice pişirin
- Özellikle et, tavuk, yumurta ve balık gibi gıdaları iyice pişirin.
- Çorba ve sulu yemekleri tamamen piştiğinden emin olana dek kaynatın (en az 70 santigrad derece). Et ve tavuğun suyu kanlı değil berrak olmalıdır. En iyisi termometre kullanmaktır.
- Pişmiş yemeği tekrar ısıtırken her tarafının tamamen ısınmasına dikkat edin.
Neden?
Doğru pişirerek yiyeceklerdeki tehlikeli mikropların hemen hepsini yok edebiliriz. Yapılan araştırmalar 70 santigrad dereceye kadar ısıtılan gıdaların yenmesinin güvenli olduğunu göstermektedir. Özellikle kıyma, rosto, iri kemikli parçaları ve bütün tavuk pişirirken buna dikkat edin.
4. Yiyeceklerinizi doğru ısıda saklayın
- Pişmiş yemekleri oda ısısında 2 saatten fazla bırakmayın.
- Tüm pişmiş ve bozularbilir yiyecekleri hemen buzdolabına koyun (buzcolabının için 5 santigrad dereceden soğuk olmalıdır).
- Pişmiş yemekler tabağa konana dek sıcak tutulmalıdır (60 santigrad derecenin üstünde).
- Yiyecekleri buzdolabında bile olsa uzun süre saklamayın.
- Donmuş gıdaları oda ısısında bekleterek çözmeyin [Hande'nin notu: bir gece önceden buzdolabında bekleterek çözebilirsiniz].
Neden?
Oda ısısında bırakılan yiyeceklerde mikroplar hızla ürer. 5 santigrad dereceden soğukta ve 60 santigrad dereceden sıcakta ise mikroplar üremez ya da üremeleri yavaşlar. Ancak bazı tehlikeli mikroplar 5 dereceden soğukta bile üreyebilirler.
5. Temiz su, temiz malzeme kullanın
- Temiz su kullanın
- Ezik, çürük olmayan taze gıdaları seçin
- Pastörize süt gibi mikrop arındırma işlemlerinden geçmiş gıdaları seçin
- Çiğ yenilecek sebze ve meyveleri iyice yıkayın.
- Son kullanma tarihi geçen gıdaları yemeyin.
Neden?
Su ve buz da dahil, ham mamullere tehlikeli mikroplar ve kimyasal maddeler bulaşmış olabilir. Hasarlı ve yumuşamış yiyeceklerde zehirli kimyasal maddeler oluşabilir. Çiğ malzemeyi özenle seçmek ya da sadece yıkamak ve soymak gibi basit önlemler tehlikeyi en aza indirir.