5510/Geçici 84.Maddesiyle birlikte yapılan düzenlemeyle;
Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, Kuruma kayıt ve tescilleri yapıldığı hâlde, 30/4/2021 tarihi itibarıyla prim borcu bulunanların, bu tarihten önceki sürelere ilişkin prim borçlarını, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden dördüncü ayın sonuna kadar ödememeleri veya ilgili Kanunları uyarınca yapılandırmamaları hâlinde, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulur.
Daha önce hazırlanan geçici maddelerde bu süre iki ay iken,pandemiden dolayı dört aylık bir süre tanınmıştır.
Sigortalılıkları durdurulanlardan 5510/ 4-1 (b) bendi kapsamında çalışmaya devam edenlerin sigortalılıkları 1/5/2021 tarihi itibarıyla yeniden başlatılır.
31.10.2021(Pazar olup,1/11/2021) tarihi itibarıyla prim borcu bulunması kaydıyla;
- Mülga 1479 ve mülga 2926 sayılı Kanunlara göre sigortalı olarak tescilleri yapılanlar,
- Tevkifata istinaden geriye dönük mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında tescili yapılanlar,
- 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar (Köy ve mahalle muhtarları ile isteğe bağlı sigortalılar hariç),
- Değişik yapılandırma kanunlarına göre prim borçlarını yapılandırdıkları halde (yapılandırma borcunun tamamını ödeyenler hariç) yapılandırması bozulanlar veya yapılandırmasının iptali için yazılı talepte bulunanlar,
- SGK'una olan borçları 5510 sayılı Kanunun 91. maddesine göre ertelenmiş sigortalılardan yazılı talepte bulunanlar,
- Prim borçlarını 6183 sayılı Kanunun 48. maddesi kapsamında tecil ve taksitlendirenlerden, tecil ve taksitlendirmesi bozulanlar veya tecil ve taksitlendirmesinin iptali için talepte bulunanlar,
Geçici 84. madde kapsamında sayılacaktır.
Durdurulan süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu sürelere ilişkin Kurum alacakları takip edilmeyerek bunlara SGK alacakları arasında yer verilmez.
Yapılandırma tecil ve taksitlendirme yapmamaları halinde , prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, hiç prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılıkları durdurulacaktır.
Dört aylık ödeme süresinin sonunda, 31.10.2021 tarihi itibarıyla prim borcu bulunanlardan hiç prim ödemesi olmayanların sigortalılığı oluşturulacak program aracılığıyla tescil tarihi itibarıyla (84) terk koduyla,
Prim ödemesi olanlardan ise tecil taksitlendirmesi ve yapılandırması bitmiş olan sigortalıların sigortalılığı, oluşturulacak program aracılığıyla sosyal güvenlik il müdürlüklerince/ sosyal güvenlik merkezlerince prim ödemelerinin karşıladığı ayın sonu itibarıyla (84) terk koduyla durdurulacaktır.
Geçici 84. maddede öngörülen dört aylık süreyi beklemeden Kanunun yayım tarihinden 31.10.2021 tarihine kadar sigortalılığını durdurmak isteyen sigortalılar ve hak sahiplerinin,Genelge ekinde yer alan Ek-1’de yer alan başvuru formu ile dosyalarının bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine müracaat etmeleri halinde, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, hiç prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla (84) terk koduyla sigortalılıkları durdurulacaktır. Ayrıca sigortalılarca e-devlet sistemi üzerinden de durdurma talepleri yapılabilecektir.
Talebine istinaden sigortalılıkları durdurulanların (4/b) kapsamında çalışmaya devam ettiğinin tespit edilmesi halinde 01.05.2021 tarihi itibarıyla (06) koduyla yeniden sigortalılığı başlatılacaktır.
Sigortalı ya da hak sahipleri tarafından talep edilmesi hâlinde durdurulan sigortalılık sürelerinin tamamı, talep tarihinde 80 inci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenecek prime esas kazanç tutarı üzerinden borç tutarı hesaplanarak ihya edilir. Hesaplanan borç tutarının tamamını, borcun tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödedikleri takdirde, bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Tebliğ edilen borç tutarının bu süre içinde tamamen ödenmemesi hâlinde bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu madde kapsamında ödenmiş olan tutarlar ilgilinin prim ve prime ilişkin borcunun bulunmaması kaydıyla faizsiz olarak iade edilir. İhya edilerek kazanılan hizmet süreleri borcun ödendiği tarihten itibaren geçerli sayılır.
İhya tutarı = Durdurulan Gün Sayısı x Beyan Edilen Günlük Prime Esas Kazanç Tutarı x %34,5 formülüyle,
5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamındaki sigortalılar ile köy muhtarları için ise;
İhya tutarı = Durdurulan Gün Sayısı x Beyan Edilen Günlük Prime Esas Kazanç Tutarı x %34,5 x 28/30 formülüyle hesaplanacaktır.
5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamındaki sigortalıların 2021 yılındaki ihya tutarı 28 gün üzerinden hesaplanacak olup, “28” ibaresi prime esas günlük kazancın otuz katını geçmemek üzere takip eden her yıl için bir puan artırılacaktır.
Geçici 84. madde kapsamında sigortalılıkları durdurulanlar ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilerin 01.01.2012 tarihinden 31.10.2021 tarihine kadar durdurulan süreler için 5510 sayılı Kanunun 60. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı (60/g) olarak tescilleri yapılmayacaktır. Ancak daha önce talepte bulunarak Kanunun 60/g bendi kapsamında genel sağlık sigortası tescili açtıran (4/b) sigortalılarının bakmakla yükümlü olduğu kişiler için bu hüküm uygulanmaz.
Dört aylık ödeme süresi beklenilmeksizin sigortalılığın durdurulması için talepte bulunulması halinde Geçici 84. madde kapsamında sigortalılıkları (84) terk kodu ile durdurulan ve yeniden sigortalılıkları 01.05.2021 tarihinde başlatılan sigortalıların, kendilerinin ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi için 5510 sayılı Kanunun 67. maddesi gereğince sağlık hizmeti sunucusuna başvurduğu tarihten önceki son bir yıl içinde toplam 30 gün genel sağlık sigortası prim ödeme gün sayısının olması ve 60 günden fazla prim ve prime ilişkin borcunun bulunmaması gerekmektedir. Ancak bu kapsamdaki kişilerden son bir yıl içerisinde 30 gün genel sağlık sigortası prim ödeme gün sayısı olmayanlar 2021/Mayıs ayına ait prim borcunu ödemeleri şartıyla 01.06.2021 tarihinden itibaren sağlık hizmetlerinden faydalanabileceklerdir.
Konuyla ilgili önümüzdeki günlerde SGK tarafından genelge ve ekleri yayınlanacaktır.
22.06.2021
Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)