Taliban saldırıları, Afganistan’da daha çokbölgeyi ele geçirmek, Afgan güçlerini zayıflatmak ve Afgan müzakere masasında güç göstermek amacıyla yoğunlaştı. Taliban’ın son saldırıları Afganistan’ın 20 yıllık savaşında benzeri görülmemiş hamleler yapıyor. Bunlar küresel saldırılar. Ancak ana odak noktası Bağlan, Kunduz, Takhar, Badakhshan, Faryab, Jawzjan ve Samangan dahil olmak üzere kuzey eyaletleridir.
Taliban isyancıları geçen hafta Badakhshan eyaletine bir dizi saldırlar düzenleyerek iki ilçenin kontrolünü ele geçirdi ve Afgan güçlerine ağır kayıplar verdi. Zabul’da iki ayrı olayda düzinelerce Afgan askeri ve polis öldürüldü. Takhar ve Kunduz eyaletlerindeki Taliban saldırıları da Afgan güçlerine kayıplar verdi.
Taliban, baharın başlangıcından ve kışın sonundan bu yana saldırılarını hızlandırıyor. Ancak son iki haftadaki Taliban saldırıları, Afgan silahlı kuvvetlerinin liderliğini utandırdı. Afgan güçleri giderek ABD hava ve teknik desteğine bağımlı hale geldi. Afgan ordusu, silahlı muhalefet tarafından kontrol edilen toprakları, açık üsleri ve alanları, yabancı güçlerin desteği olmadan koruyamadı. Taliban, Kunduz, Helmand, Farah ve Gazni şehirlerini işgal ettikten sonra, NATO ve ABD kuvvetleri müdahale etmezse Taliban’ın birçok şehri kolayca kontrol altına alabileceği anlaşıldı.
Bu arada, Afgan Özel Kuvvetleri (Özel Kuvvetler), uluslararası güçlerin desteği olmadan saldırı düzenleyebildi ve Taliban’a kayıp verdi. Son durumda, Taliban’ın Zabul’daki kanlı saldırısına misilleme yapan özel kuvvetler, düzinelerce Taliban üyesini öldüren ve yaralayan bir operasyon düzenledi. Bununla birlikte, bu kuvvetlerin sayısı çok azdır ve gün boyunca farklı alanlarda çalışırlar. Ancak, bir alanın kontrolünü her aldığında ve yeni bir operasyon izlediğinde, Taliban aynı alanı kontrol altına alır.
Uluslararası güçler ve Taliban barış anlaşmasının imzalanmasının ardından ateşkes çağrısında bulundular. Taliban, Afgan güçlerini “parçalamak” ve caydırmak için her fırsatı kullandı.
Geçmişte, saldırılar daha çok Afgan askeri üslerine ve askeri üslerine odaklanmıştı. Fakat şimdi Taliban’ın saldırıları çok boyutlu ve aşındırıcı. Tüm yerel kurumlar hedef alınır. İlçelerin ve illerin merkezleri ilçeleri tehdit altındadır. Bu saldırıların temel amacı daha fazla arazi ve stratejik alan elde etmektir. Taliban tarihsel olarak şehirlerdeki Afgan güvenlik ve istihbarat yetkililerine suikast düzenliyor. Gün ışığında motosikletçiler Kabil’deki güvenlik görevlilerini hedef alıyor ve kaçıyor. Kabil’in beşinci güvenlik bölgesi Afgan güçleri için bir “mezbaha” haline geldi. Son durumda, Afgan Ulusal Güvenlik Ajansı başkanı Şermila hanım efendi, başkentte bir bombalı saldırıda öldü.
Taliban’ın bir diğer stratejisi de, güven ve yer inşa ederek bazı güçleri silahlı kuvvetlerden uzaklaştırmaktır. Son durumda, Taliban propaganda ağı Bağlan ve Faryab’ta iki grup yerel polisin gruba katıldığını duyurdu.
Öte yandan, Taliban’ın IŞİD’in faaliyetlerini izleme görevi vardır. Amerika Birleşik Devletleri Taliban’a IŞİD ile mücadele etme görevi verdi. El Kaide bağlantılı güçlerin ülkede faaliyet göstermesini engellemek, Taliban’ın barış anlaşmasının ve ABD’ye bağlılığının da önemli bir parçası.
Taliban saldırıları bu şekilde devam ederse, yaz aylarında birçok ilin kontrolünü ele geçireceklerine şüphe yoktur. Kuzeyde Faryab, Sar-e-Pul, Kunduz, Bağlan ve Tahar, güneyde Zabul, Helmand, Farah, Uruzgan ve Gazni hedeflenmektedir. Kuzey eyaletleri daha savunmasızdır. Kuzey Afganistan’daki hükümet kurumlarının kontrolü azalıyor. Bazı illerde hükümet yalnızca eyalet başkentini yönetmektedir. Taliban düzenli olarak transit ve ulaşım gelirleri topluyor. Samangan kömür madeninden milyonlarca Afgani gelir elde ettikten sonra hükümet madenciliği ve kömür satmayı bıraktı. Balkh’ın stratejik ve önemli eyaletinde bile, hükümetin Mezar i Şerif şehri üzerindeki kontrolü sınırlıdır. Güneyde Taliban hükümet gelir akışlarına el koydu. Taliban’ın mobil adetleri kalıcı ve resmi bir adet haline geldi. Gazni, Farah, Zabul, Helmand ve Kandahar’da gelir toplama konusunda güvenilir raporlar var.
ABD ile Taliban arasındaki barış anlaşmasının imzalanmasının şiddet ve savaş seviyesini azaltması bekleniyordu. Aksine, barış anlaşması savaş, cinayetler ve kan dökülmesine yol açtı. Ortalama olarak, 100 hükümet askeri Taliban ile savaşırken her gün ölüyor. Ortak bir açıklamada taahhütlerinin aksine, ABD kuvvetleri güvenlik güçlerini savunmadı.
Taliban ayrıca dahili görüşmelere başlamakla da ilgilenmiyor. Taliban’ın kışkırtılması savaş alanındaki duruma fayda sağlar ve askeri çatışmaların onları hedefe siyasi müzakere etmekten daha fazla getireceğine inanılmaktadır. Bu nedenle, hükümetin müzakere ekibini reddetti. Taliban, uluslararası toplum ve Afgan halkına savaş alanındaki gücünü gösterene kadar iç görüşmeleri ertelemeye çalışıyor.
Afganistan’ın siyasi iklimi Taliban iklimiyle de örtüşüyor. Son raporlara göre Eşref Gani ile Abdullah Abdullah arasında iktidar bölünmesi konusundaki görüşmeler başarısız oldu. Müzakerelerin başarısız olmasıyla siyasi, sosyal ve etnik çatışmalar artacaktır. Kabil ve illerde iki siyasi gruba sadık olan destekçiler ve güçler arasında çatışma olasılığı var. Politik kriz Taliban için stratejik hedeflerine ve planlarına yaklaşan bir umut kaynağıdır.
Aynı zamanda, mevcut durum, bazı ülkelerin “Taliban’ın ‘İslami İmareti’nin kurulmasından sonra siyasi ve sosyal bir kriz yarattığı hipotezini pekiştirmektedir.