Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) verilerine göre tüm dünyadaki çocuk işçi sayısı 218 milyon, bunların 132 milyonu tarım sektöründe istihdam ediliyor. Çocuk işçilerin en göze batmayanları ise evlerde çalıştırılan çocuklar; özellikle de kız çocukları. ILO bu çocukların sık sık tecavüz ve şiddete maruz kaldıklarını, hatta öldürüldüklerinin bilindiğini vurguluyor. Ama çocuk işçilikle mücadelede başarılı olunamıyor, hatta çocuk işçilerin sayısı artıyor, çünkü dünyada birçok aile sadece çocukların eve getirdikleri para ile geçiniyor. Bu yüzden de çocukların haklarını korumak için farklı yöntemler gerekiyor. Çeşitli uluslararası kurumlar bu konuda birçok projeye destek veriyor.
Özel şartlarla izin veriliyor
Uluslararası sözleşmelerin yanı sıra birçok ülkenin yasaları da çocuk işçi çalıştırmaya ancak meslek eğitimi çerçevesinde izin veriyor. Çocuk işçi olarak, 14 yaşını bitirmemiş ve ilk öğretimini tamamlamamış olanlar nitelendiriliyor.
Yine uluslararası anlaşmalara göre çocuk işçiler ancak güvenliği, bedensel ve zihinsel sağlığının korunması, psiko?sosyal gelişimi, kişisel yatkınlık ve yeteneklerinin engellenmemesi koşulu ile okula devam edenlerin başarılarına mani olmayacak, meslek seçimi için yapılacak hazırlıklara ya da yetkili makamlar tarafından yeterliliği kabul edilen mesleki eğitime katılmasına engel teşkil etmeyecek işlerde çalıştırılabilirler.
Olimpiyat Komitesi müdahele etsin
Bu konuda sorumluluk da işverenlere düşüyor. Ancak gerçekler farklı. Uluslararası Sendikalar Birliği'nin Çin'de yaptığı araştırma, bu ülkede çocuk işçilerin yasal ücretin yarısına çalıştırıldıklarını ortaya koydu. Yetkililer, Pekin'de düzenlenecek 2008 Yaz Olimpiyatları yaklaşırken çocuk emeğinin daha fazla sömürüldüğüne dikkat çekiyor. Çünkü Olimpiyatların Çin'de düzenlenmesi, milyonlarca hatıra eşyası üretimi ve bu da tahminen 52 milyon euro ciro demek. Çin'deki özel işletmeler böyle bir fırsatı en yüksek karla değerlendirebilmek için her türlü asgari standardı gözardı ediyor. Uluslararası Sendikalar Birliği de şimdi Olimpiyat Komitesi'nin bu duruma müdahale etmesini istiyor.
Çözüm için farklı projeler
Avrupa Birliği, Türkiye'de bir başka model deniyor. Brüksel'in Türkiye'deki yedi projesinde çocuk işçilerin ailelerine, çocukların okula gitmeleri ve meslek eğitimi kursları almaları koşulu ile yardım yapılıyor. Benzer bir proje ile Mısır'da çocuk işçilere meslek kazandırılmaya çalışılıyor. Kahire'nin 60 kilometre kuzeyindeki bir çiftlikte, çocukların çalışmasına ancak okula gitmeleri koşulu ile izin veriliyor.
Böyle örnekler ne yazık ki çok az. Avrupalılar, her türlü ihracat ürünü için çocuk işçi çalıştırılmadığına bir sertifika verilmesini istiyor. Uzmanlara göre ise bu küreselleşen dünyada gittikçe önemli hale gelen uluslararası pazarlar açısından etkili bir uygulama olabilir, ama iç pazarda çalışan çocukların sorunlarına çözüm olmayacak.