1 Kan Yoluyla BulaĢan Enfeksiyonlar ve Korunma Prof. Dr. Ayper Somer Ġstanbul Tıp Fakültesi Pediatrik Ġnfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı
2 Sağlık ÇalıĢanlarında Enfeksiyon Riski Kan yoluyla bulaģan hastalıklar Hepatit B, Hepatit C, HIV, Hepatit D Sağlık çalıģanlarında majör bulaģ kaynağı kanla veya kanla kontamine olmuģ vücut sıvıları ile temas Hastalardan bulaģabilecek diğer enfeksiyon hastalıkları (hava yoluyla bulaģan enfeksiyonlar, vb.)
3 BulaĢ Riski HBsAg-pozitif, HBeAg pozitif: %37-62 HBsAg-pozitif, HBeAg-negatif: %23-37 Hepatit B, cansız yüzeyler üzerinde oda sıcaklığında en az bir hafta canlılığını korur. Kronik hepatit geliģme riski (%3-10) Siroz, hepatosellüler karsinom Hepatit D enfeksiyonu için hepatit B taģıyıcılığı gereklidir.
4 BulaĢ Riski Hepatit C: %2-3 Hepatit C, ortamda uzun süre canlı kalmaz Kronik hepatit ( %80-90) Siroz Hepatosellüler karsinom
5 HIV BulaĢ Riski Ġğne batması: %0.3 Mukozal temas: %0.09 (% %0.5) HIV, ortamda uzun süre canlı kalmaz. Tedavi almayanlarda AĠDS e progresyon Antiretroviral tedavi ile sonuçlar baģarılı
6 Standart Önlemler HER HASTAYA ENFEKTE OLDUĞU KABUL EDĠLEREK YAKLAġILMALI! Kanla, her tür vücut sıvısı ve ter dıģında her tür vücut salgısı ile, Mukoza ile Bütünlüğü bozulmuģ ciltle temas sırasında, Eldiven giyilmeli, Eldiven çıkarıldıktan sonra eller yıkanmalıdır.
7 Standart Önlemler Hastanın sekresyonlarının etrafa sıçrama olasılığının yüksek olduğu durumlarda ek bariyer önlemleri kullanılmalı: Maske Önlük Gözlük Hepatit veya HIV marker sonuçları bilinen veya bilinmeyen tüm hastalarda bu önlemlere uyulmalıdır.
8 Standart Önlemler Hastanın marker sonuçlarının negatif olması, enfekte olmadığı anlamına gelmez. Ġnkübasyon süreleri: Hepatit B= gün Hepatit C= gün HIV=30-90 gün
9 Hasta Mahremiyeti Hastaya ait tüm bilgiler gizli tutulmalıdır. HastabaĢı panolarına, dosya veya gözlem kağıtları üzerine, vb. yerlere hastanın hepatit- HIV markerları ile ilgili bilgi yazılmamalıdır.
11 Standart Önlemler Sıvıların bulaģma yolları Ġğnelerin ele batması Kesici aletlerle yaralanma Mukozalara sıçraması
12 1-El Hijyeni Hijyenik el yıkama Hızlı-susuz el antisepsisi
13 Eller yıkamaya uygun mu? Tırnaklar Takılar Tırnak cilası Giysi kolları
14 Ne zaman el hijyeni? *Hasta ile her temas öncesi ve sonrası *Hasta çevresindeki yüzeylerle temas sonrası *Aynı hastanın değişik vücut bölgeleriyle ilgilenildiğinde *İlaçların hazırlanmasına başlamadan önce *Eldiven giymeden önce ve çıkardıktan sonra
15 Eller nasıl yıkanmalıdır?
16 Hızlı ve susuz el antisepsisi Alkol içerikli 3-5 ml. alınır. Ellerde gözle görülür bir kirlenme olmayan her durumda uygulanabilir. Kapakları açık bırakılmamalı ve kolay ulaģılabilir olmalıdır.
17 Standart Önlemler- II Kan, vücut sıvısı ve bunlarla kirlenmiş yüzeye temas Mukoza ve sağlam olmayan deri teması Kan alma damara girme işlemlerinde ELDİVEN GİY
18 Eldiven Kullanımı Steril olmayan eldiven Steril eldiven
19 Steril Olmayan Eldiven Ne Zaman Giyilmelidir? *Kan ve enfekte materyalle temas olasılığında *Kan alma, damara girme gibi işlemler sırasında *Bütünlüğü bozulmuş deri ile temas olasılığında
20 Steril Olmayan Eldiven Ne Zaman DeğiĢtirilmelidir? *Bir hasta bakımından sonra diğerine geçilirken *Bir hastanın farklı vücut bölgelerinde bakım yaparken
21 Standart Önlemler- III Eldiveni çıkardıktan sonra ELLERĠNĠ YIKA El ve cilt kan ya da vücut sıvısı ile kirlenirse SU VE SABUNLA YIKA
22 Standart Önlemler- IV Kan ve vücut sıvıları sıçrayacaksa MASKE, GÖZLÜK TAK ÖNLÜK GĠY
23 Standart Önlemler- V Yaralanmaları önlemek için ĠĞNELERĠ KILIFINA GEÇĠRME
25 KiĢisel Korunma Standart önlemlere uyulması El hijyeni Kesici-delici alet yaralanmalarının önlenmesi Tıbbi atık-evsel atık ayrımının yapılması Kesici-delici alet kutularının kullanılması Ġğne uçlarının kapatılmaması AĢı: Sadece Hepatit B için mümkün Tüm sağlık çalıģanları aģılanmalı
26 KiĢisel Korunma Kesici-delici alet yaralanmalarının takibi Ġlk müdahale Kayıt tutulması DanıĢmanlık hizmeti Riskli temas sonrası profilaksi Hepatit B: Hepatit B immünglobulini + hepatit B aģısı Hepatit C: Mümkün değil HIV: Risk grubunun belirlenmesi, gerekli görülürse antiretroviral tedavi, sonuçlar baģarılı
27 Tanımlar Kan yoluyla bulaģan enfeksiyonlar yönünden riskli yaralanma: Perkütan yaralanma (iğne batması, veya kesici-delici bir aletle yaralanma gibi) Ter dıģında diğer vücut sıvıları/salgıları ve kanın mukoza ile temas etmesi Ter dıģında diğer vücut sıvıları/salgıları ve kanın bütünlüğü bozulmuģ cilt ile temas etmesi
28 Hastane ortamında çalıģan kanla ve vücut sıvıları ile teması olan herkesin (kontratlı hizmetler ve öğrenciler dahil) HBs Ag, anti-hbs Ab, anti-hcv belirleyicileri bilinmelidir.
29 Riskli Yaralanma Anında Yapılması Gerekenler Yaralanmanın meydana geldiği cilt bölgesi su ve sabunla yıkanmalı Mukozal temas durumunda, kan veya vücut sıvısı ile temas eden mukoza bölgesi bol su ile yıkanmalı Yaralanmanın meydana geldiği bölge sıkılarak kanatılmamalı Yaralanmanın meydana geldiği bölgenin yıkandıktan sonra antiseptik solüsyonla silinmesinde sakınca yok (ek korunma sağlamıyor)
30 Riskli Yaralanma Anında Yapılması Gerekenler Yaralanmanın meydana geldiği bölgeye çamaģır suyu vb. kostik maddeler ve dezenfektan solüsyonlar sürülmemeli Yaralan kiģinin markerları bilinmiyor ise hemen kan alınarak HBs Ag, anti-hbs Ab, anti-hcv Ab bakılmalı
31 Marker sonuçlarına göre Hepatit B taģıyıcısı olmayan ve Hepatit B geçirmediği saptanan ve hastaların kan ve vücut sıvıları ile teması tüm personele 0, 1 ve 6. aylarda Hepatit B aģısı yapılmalıdır. Üçüncü doz aģıdan 4-8 hafta sonra anti-hbs antikoru tekrar bakılmalı, pozitifleģmemiģ olanlar için tekrar üç doz aģı (0, 1, 6. aylarda) yapılmalıdır.
32 Ġkinci aģılama programını takiben 4-8. haftalarda bakılan anti-hbs antikoru negatif bulunan kiģiler için riskli yaralanmalar sonrasında anti- HBs negatif kiģiler için belirtilen önlemler alınmalı, ek aģılama yapılmamalıdır. AĢılama sonrasında anti-hbs antikoru pozitifleģen personel için rapel yapılmasına gerek yoktur.
33 AĢılama programına baģlamıģ, ancak tamamlanmamıģ olan kiģiler, Enfeksiyon Kontrol Ekibi ne baģvurarak Ģemanın nasıl tamamlanması gerektiği konusunda bilgi almalıdır: Ġlk doz Hepatit B aģısı yapıldıktan sonra diğer dozları yapılmamıģ olan kiģilere hemen ikinci doz aģı yapılmalı, üçüncü dozla ikinci doz arasında en az iki ay süre bulunmalıdır. Ġlk iki dozu yapılıp üçüncü dozu zamanında yapılmamıģ olanlara hemen üçüncü dozun yapılması önerilir. Üçüncü doz yapıldıktan sonraki takibe anti-hbs antikoruna bakılarak karar verilmelidir (yukarıda tanımlandığı Ģekilde).
34 Yaralanan kiģinin anti HBs Ab düzeyi > 10 miu/ml ise hepatit B ye karģı yeterli korunma sağlar. Ek bir müdahaleye (aģı veya immünoglobulin gibi) gerek yoktur. Yaralanan kiģide Hbs Ag-negatif ve anti HBs antikoru negatif veya anti HBs Ab düzeyi < 10 miu/ml ise kaynağın durumuna göre Hepatit B aģısı Hepatit B Ig yapılmasına karar verilir. Gebelikte Hepatit B aģısı ve HBIG uygulaması kontrendike değildir.
35 Hepatit C için etkinliği kanıtlanmıģ aģı ve immünoglobulin yoktur. Riskli yaralanma sonrasında immmünoglobulin veya interferon uygulamalarının Hepatit C ye karģı korunma sağlamadığı gösterilmiģtir. Riskli yaralanma durumunda müdahale ve takip Kaynak biliniyor ise anti-hcv antikoru bakılmalıdır. Kaynak anti-hcv-pozitif ise yaralanan kiģiden kan alınarak bazal anti-hcv Ab ve ALT düzeyi saptanmalıdır. Takip amacıyla 3. ay ve 6. ay sonunda ALT ve anti-hcv Ab testleri tekrarlanmalıdır. Kaynak bilinmiyor ise takip amacıyla 3. ay ve 6. ay sonunda ALT ve anti-hcv Ab testleri tekrarlanmalıdır.
36 HIV için etkinliği kanıtlanmıģ aģı ve immünoglobulin yoktur. HIV bulaģ riski taģıyan yaralanma durumunda Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği ne danıģılarak yönlendirme yapılmalıdır: Antiretroviral tedavi gerekli mi?
Kesici Ve Delici Alet Yaralanmalarını Önleme Saglık bakım profesyonelleri her gün hastalarına bakım verirlerken, delici kesici alet yaralanmaları ya da sıçrama nedeniyle HIV, Hepatit B ve Hepatit C gibi
Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi Sağlık Çalış ışanlarında Enfeksiyon Riski Kan yoluyla bulaşan hastalıklar Sağlık çalış ışanlarında majör bulaş kaynağı kanla
Sağlık Çalışanlarında Enfeksiyon Hastalıkları ve Korunma Dr. Şükran Köse İzmir Tepecik Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Ve Klinik Mikrobiyoloji Haziran 2014, Mardin Sunum planı Sağlık
Sayfa No 1 / 5 Hazırlayan İnceleyen Onaylayan Enfeksiyon Kontrol Komitesi Kalite Yönetim Temsilcisi Başhekim 1.AMAÇ Hasta kanı ve/veya diğer vücut sıvıları ile parenteral veya mukoza yoluyla temas eden
DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMASI Hemşireler, hastabakıcılar ve labaratuvar personeli en yüksek risk grupları olarak görülmektedir. Yaralanmalarda ilk sırayı, enjektör iğnesinin kapağının işlem sonrasında
Sağlık çalışanlarının sağlığı birçok konunun bir arada ele alınması gereken bir başlık olup örgütlü, bütünsel bir çalışmayı gerektirmektedir. Sağlık Çalışanlarının Sağlığı Çalışma Grubu olarak bu konuya
SAYFA No. Sayfa 1 / 8 1. AMAÇ: Eller aracılığıyla yayılan enfeksiyonların önlenmesi için uygun el temizliği yöntemlerini belirlemektir. 2. KAPSAM: Hastanedeki tüm çalışanlar, hastalar, hasta refakatçıları
Sağlık ÇalıĢanlarının Sağlığı Birimleri Yapılması Gerekenler KLĠMĠK Ankara Aylık Toplantıları 25 Aralık 2013 Ediz Tütüncü Sağlık çalıģanları Sağlık hizmetleri konusunda özel eğitim almıģ olan ve sağlık
Kesici-Delici Alet Yaralanmaları ve Korunma Önlemleri Hmş. Pakize AYGÜN İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakütesi, İSTANBUL Hastaneler, infeksiyon etkenleri bakımından zengin bir ortam oluştururlar.
Dok. Kodu: YÖN.TL.04 Yay. Trh.: Kasım 2012 Rev. Trh.: Kasım 2014 Rev. No: 01 Sayfa No: 1/5 1.AMAÇ: Bu talimat ile hastalara sağlık hizmeti ve bakım veren sağlık çalışanlarının, başta kırım kongo kanamalı
HASTA BAKIMI ve HEMŞİRELİK SÜRECİ İLE İLGİLİ GENEL STANDARTLAR El Yıkama Hasta Kabulü ve Oryantasyon Hastanın Genel Sağlık Durumunun Değerlendirilmesi Hemşirelik Bakım Süreci Hasta Transferi Nöbet Değişim
1-ENFEKSİYON KONTROL KOMİTESİ ÇALIŞMA TALİMATI ENFEKSİYON KONTROL KOMİTESİNİN GÖREVLERİ Hastanemiz Enfeksiyon Kontrol Programının uygulanmasını sağlamak, yönetime ve ilgili bölümlere bu konularda öneriler
BOZOK ÜNĠVERSĠTESĠ ARAġTIRMA VE UYGULAMA HASTANESĠ BOZOK ÜNĠVERSĠTESĠ UYGULAMA VE ARAġTIRMA HASTANESĠ HASTANE ENFEKSĠYON KONTROL TALĠMATLARI Talimat No 1: Enfeksiyon Kontrol Komitesi Çalışma Talimatı Talimat
HASTANE TEMİZLİĞİ ARTEMİZ KİMYA Şahin ASLAN Amaç: Hastane ortamından kaynaklanabilecek enfeksiyonları önlemek, hasta, hasta yakını ve hastane çalışanları için sağlıklı bir ortam oluşturmak amacıyla uyulması
Doküman No: BİY.RH.02 Yayın Tarihi:15.04.2013 Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00 Sayfa: 1 / 9 1. Laboratuar güvenliği tanımı: Çalışan kişinin ve çalışma materyalinin korunması için; çalışma sırasında belirli