1388 yılında, Sultan I. Murad tarafından, annesi Nilüfer Hatun adına yaptırılmıştır. 14. yüzyıl Osmanlı mimarisi ve sanatının en güzel örneklerinden biri olan İmaret, 1960 yılından itibaren, müze olarak hizmet vermektedir.
Müzede, İznik ve çevresinden getirilen arkeolojik buluntular ile Ilıpınar, Roma Tiyatrosu ve İznik çini fırınları kazısından çıkan eserler sergilenmektedir. Ayrıca müze bahçesinde, Yunan, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait eserler de sergilenmektedir.