24.08.2000 - 01:00 | Son Güncelleme: 24.08.2000 - 01:00
Son Alperen Elçibey - 2 -
Azerbaycanda da bir halk cephesi teşekkül etmeye başladı. Yüreklerinde bağımsızlık volkanı patlayan Azerbaycanın yazarları ve fikir adamları bir araya geldiler ve Halk Cephesinin yarı resmî ilk toplantısını 16 Temmuz 1989da yaptılar.
3 hedefi vardı Azerbaycanda da bir halk cephesi teşekkül etmeye başladı. Yüreklerinde bağımsızlık volkanı patlayan Azerbaycanın yazarları ve fikir adamları bir araya geldiler ve Halk Cephesinin yarı resmî ilk toplantısını 16 Temmuz 1989da yaptılar. Bu toplantıda Halk Cephesinin kurulduğunu bütün dünyaya ilân ettiler ve 16 kişilik yönetim kurulu üyesini seçtiler. Ayrıca tespit edilen üç kişi de Cepheyi yönetecekti. Bunların içinden de birinin başkan olması gerekiyordu ve iki başkan adayı ortaya çıkmıştı. Biri Ebulfez Elçibey, diğeri yazar Yusuf Samedoğlu. Sonra Samedoğlu, adaylıktan çekildiğini açıklayınca Elçibey Halk Cephesinin lideri oldu. Sen misin Halk Cephesini kuran! Olaylar o kadar süratli gelişti ki! Hedefleri Elçibey, üç hedef açıkladı: 1. Azerbaycanın tam bağımsızlığı. 2. Karabağın Ermenilerden temizlenmesi. 3. İran tarafında kalan Güney Azerbaycanın Kuzeyle birleştirilmesi. Tek ve müstakil bir Azerbaycan kurulması. Halk Cephesinin kuruluşundan bu zamana tam 11 yıl geçmiş. Bazı ülkelerin 100 senede, 200 senede yaşayabileceği olayları Azerbaycan 11 seneye sığdırmış. Ve Elçibey, sadece hedef koymuş... Lider olarak hiçbir taviz vermemiş. Koltuğunu korumak için kimseyle anlaşmaya oturmamış. Rusyanın imparatorluğunu devam ettirebilmek uğruna uydurduğu Bağımsız Devletler Topluluğuna girmeyi Azerbaycanın bağımsızlığını yitirmesi olarak görmüş... Ermeniler karşısında yalnızlık ve tecrübesizlik yüzünden Yukarı Karabağ işgale uğramakla kalmamış, Azerbaycanın yüzde 20 toprağı da işgale uğramış. Büyük Azerbaycan özlemi Güney Azerbaycan meselesi... İrana gidenler bilirler. Gürbulaktan giriniz, Tahrana kadar gidiniz. Gürbulaktan Tahrana belki 400 km. var. Tahrana giderken Tebrizden geçiyorsunuz. Güney Azerbaycanın merkezi Tebriz. Tahrana kadar tamamen ve Tahranın yarısı Türk... Yazı dizisinin dar ölçüleri içinde de olsa İranda yaşadığım iki olayı kısaca anlatmalıyım. Bunlar Elçibeyin hedefinin yerini bulup bulmadığının karineleridir. Elçibey, çok farklı bir insandı. Türk ülküsünü bayraklaştırmıştı. Türkleri başkaları gibi bölmemişti. Ve Anayasasına Azerbaycanlıların dilinin Türkçe olduğunu koydurmuş, ama sonra Elçibeyin yerine oturan kişi bunu kaldırarak Azerbaycanlıların dili Azerbaycancadır demiştir. Bu ilmî gerçeklerin inkârıdır. İlmî gerçekleri inkâr eden bir yönetim kim bilir başka hangi yalanları uydurur.Artık Azerbaycan Devletinin o zamanki Başkanı Vezirov da Halk Cephesini tanımıştı. Halk Cephesi, dünyada benzeri az görülen, yüzbinlerin toplandığı, sayının bir milyona vardığı kalabalıkla azatlık mitingleri düzenliyordu. Bu mitinglerde konuşan Elçibeyin tek sloganı vardı: Yükselen bayrak bir daha inmez! Orak-çekiçli bayraklar kaldırılmış, 1918-1920 arası Mehmet Emin Resulzade başkanlığında kurulan Azerbaycan Cumhuriyetinin bayrağı kırmızı yeşil, mavi renkli, hilâl ve yıldızlı bayrak miting meydanlarında dalgalandırılmaya başlamıştı. Mitingler sürerken, Azatlık gezetesinin ilk nüshası da 25 Aralık 1989da yayınlandı. Hedef Azerbaycanın bağımsızlığı... Bu sıra Berlin Duvarı yıkılmış ve iki Almanya birleşmişti. Elçibey, iki Almanyanın birleşmesini fırsat bilerek hedef gösterdi: Güney Azerbaycan sınırı! Tarih: 30 Aralık 1989... Onbirlerce insan Halk Cephesi liderlerinin peşinde İran sınırına doğru yürüyor ve Yaşasın Azatlık, yaşasın Tebriz-Bakü, Birleşmiş Azerbaycan siloganları atıyor. Aras nehri İranla Azerbaycan arasında sınır... İran tarafında da Azerî Türkler toplanmışlar... Ne Rus askerleri, ne de pastarlar insanların üzerine ateş açmaya cesaret ediyorlar... Binlerce insan bir anda tel örgüleri parçalıyor ve kendilerini Arasın buz gibi sularına bırakıyor. Yılların hasretiyle dökülen göz yaşları, büyük Azerbaycanın harcıydı. İlk yıllar Elçibeyin hayatını tek tek incelediğimizde, görürüz ki, o Büyük Azerbaycan hayalini hep yaşatmıştır. Büyük Azerbaycan olabilmesi için önce bağımsızlık gerek. Bağımsızlık için, insan özünü (kendisini) tanımalı... Tarihini, töresini bilmeli... Elçibey babası Kadirkulu Aliyev Merdanoğlunu belki hayal meyal hatırlıyordur. Çünkü, o İkinci Dünya Savaşına gitmiş ve Alman-Rus Savaşında ölmüş. Elçibey, annesi Mehrinisanın hem annelik, hem babalık etmesiyle büyümüş. Fakirdiler. Kevenlerin, sürgünlerin, kangalların arasında yalınayak gezerdi. Yaylalarda küçücükken koyun gütmüştü. Köyü Kelekide okul yoktu... Komşu köyleri Unusa giderdi okumak için. 7 yıl burada okudu. Anası bilge kadındı. Masallar anlatırdı. Çok fazla atasözü bilirdi. Bütün otları tanır, hangisinin hangi derde deva olduğunu hemen söylerdi. Otları toplamaya küçük Elçibeyi gönderdiği için o da otların adlarını ezberlemişti. Bundan dolayı hekim olmayı düşlüyordu. Ama Sekizinci sınıfı okumaya Ordubada 1 Numaralı Şehir Orta Mektebine gitmeye başlayınca fikrini değiştirdi: Tarihe merak sardı. Ona komünist yönetim önce Marxın Kapitalini okuttu. Ancak o hazzetmediğinden olacak fazla birşey anlamamıştı. Gizli gizli oruç tutuyordu. Annesi namaz kılarken o da yanına duruyor, namaz kılıyordu.