Rusya Federasyonu’nun, yılın 2020’ine kadar olan ulusal güvenlik stratejisi, 12 Mayıs 2009’in Rusya Federasyonu Başkanı’nın Kararı ile onaylanmış ve yürürlüğe girmiştir. Belge şiddetle tartışıldı. Uzmanlar, ciddi eksikliklerine dikkat çekti, toplamda, hakkında çok net düşünceler duyuldu. Ancak, yürürlüğe girdi. Dört yıldan fazla bir süre geçti. Niye, tüm bu zaman boyunca, ülkenin ulusal güvenliğinden sorumlu liderler, bu yöndeki bazen çok tartışmalı adımlardan birini ya da diğerini haklı çıkardılar, kabul edilen Strateji hükümlerine güvenmediler?
2009'ten bu yana, Rusya Federasyonu'nda ulusal güvenliğin sağlanması alanında oldukça önemli olaylar yaşandı (en azından Silahlı Kuvvetlerin “Serdyuk reformu” ndan bahsetmek yeterlidir). Aynı zamanda, az sayıda kişi, devletin tüm alt sistemlerinin ulusal güvenliğin sağlanmasına ilişkin gelişimini tanımlayan ana belgeyi hatırladı. Bu fenomeni anlamak için, Rusya Federasyonu'nun 2020 Öncesi Ulusal Güvenlik Stratejisinin (Strateji) bu tür belgelerin şartlarına tam olarak uyup uymadığını belirlemek gerekir.
Herhangi bir strateji, çeşitli seviyelerde yöneticilerin uygulamasında kullanılan yönlendirici bir belgedir. Tanımları ve hükümleri son derece spesifik olmalı, çift yorumu hariç tutmalı ve yönetim uygulamasında uygulanabilir olmalıdır.
Bu açıdan muhtemelen, Rusya Federasyonu Ulusal Güvenlik Stratejisi analiz edilmelidir.
Yanlış tanımlar
Her şeyden önce, Strateji, ülkenin ulusal güvenliğine ve kaynaklarına yönelik tehdit sisteminin açık bir tanımından yoksundur. Burada tehditlerin rolü, çeşitli alanlarda devlet gelişiminin sorunlarıdır.
Bu arada, Stratejinin genel hükümleri, ulusal güvenlik tehdidini tanımlar - devlete ve topluma zarar verebilecek doğrudan veya dolaylı ihtimal. Yani, hasara neden olma sürecini uygulama olasılığı ile ilgilidir. Bu anlamda tanım oldukça doğru.
Ulusal güvenliğe yönelik bir tehdidin tanımı mutlaka kaynağının tanımına tekabül eder. Bu rolde tehdidin gerçekleşmesini örgütleyen ve uygulayan devlete ve topluma zarar verme sürecidir. Buna göre, ulusal güvenliğin özü, tehditlerin kaynağını etkileyerek tehdidi önlemek veya etkisiz hale getirmektir.
Tehditlerin herhangi birinin uygulanmasının sonuçları, kural olarak, toplumun çeşitli alanlarında kendilerini gösterir. Bu nedenle, Strateji'de olduğu gibi bir tehdit sisteminin sınıflandırılmasını kamusal yaşam alanlarına dayandırmak temelde yanlıştır. Toplumsal gelişme sorunlarına tehdit rolünü koymak daha yanlış.
Tehditleri etkisiz hale getirmek için mekanizmalar oluştururken, temel üçlüyü ayırt etmek gerekir: tehdidin kaynağı - tehdit - bunun gerçekleşmesinin sonucudur. Ne yazık ki, bu, 2020'tan önce Rusya Federasyonu Ulusal Güvenlik Stratejisinde gözlenmemektedir. İçinde bir yığın ve ulusal güvenlik ile toplumun ve devletin geçim kaynakları içinde karıştırılır.
Neredeyse hiçbir yerde (nadir istisna dışında), Strateji, en azından tanımlanabilecek bir dizi kriter düzeyinde, tehdit kaynaklarını tanımlamaz.
Bunun neden yapılmadığı tamamen açık değildir. Bu muhtemelen, ulusal güvenliğe yönelik en tehlikeli tehdit kaynakları arasında, Rusya’nın hem politika hem de ekonomimizde çok etkili yapı ve figürleri isimlendirmesi gerektiğinden kaynaklanmaktadır.
Sonuç olarak, Stratejide küreler tarafından önerilen ulusal güvenliğin sağlanmasına yönelik talimatlar “bir dezavantajın tespit edilmesi - düzeltmek için bir önlem listesi” ilkesine göre oluşturulmuştur. Böyle bir yaklaşımın ulusal güvenliği sağlama ile ilgisi yoktur, ancak toplumun belirli alanlarının gelişimi ile ilgilidir.
Strateji sayfalarında bunun birçok örneği vardır. Bazen önerilen önlemler saçma görünmektedir.
Bu nedenle, “Rus vatandaşların yaşam kalitesini arttırma” bölümünde, sağlıklı yaşam tarzlarını sürdürmek, doğurganlığı teşvik etmek ve ölüm oranını azaltmak için ulusal güvenliğe yönelik tehditlerle mücadele için koşullar oluşturulması önerilmiştir. Bu, ulusal güvenlik kuvvetlerinin sorumluluğundadır. Bunu, özellikle doğurganlığın arttırılması anlamında nasıl yapmaları gerektiği açık değildir. Güçlü kontrat askerlerinden oluşan mobil ekipleri kullanmıyorsanız.
“İşsizliğe karşı koruma sisteminin” iyileştirilmesi, “işyerinde engellilerin dahil edilmesi için koşullar” oluşturulması önerilmiştir. Silahlı Kuvvetler, İçişleri Bakanlığı ve FSB bunu nasıl yapabilir?
Ulusal güvenlik kuvvetlerinin Stratejiye göre sorumlulukları arasında kamu-özel ortaklıklarının geliştirilmesinin yanı sıra kültürel ve manevi mirasın korunması ve hatta bilgi teknolojilerinin kullanılabilirliği sayılabilir. Ulusal güvenlik sisteminden hangi kuruluşun bundan sorumlu olduğu Strateji'de belirtilmemiştir. Muhtemelen FSB. Doğru, nasıl yapacağı belli değil.
“Ekonomik Büyüme” bölümünde, ulusal güvenlik güçlerine devlet sosyo-ekonomik politikalarını destekleme görevi verilmiştir. Ancak tehditleri savuşturmak ve etkisiz hale getirmek zorundadırlar ve hiçbir şekilde ekonomik faaliyete veya desteğine katılamazlar. Bu tamamen farklı devlet, kamu ve ticari yapıların bir işlevidir.
Kültür alanında ulusal güvenliği sağlamak için en önemli önlemler arasında, "kültürel ve ahlaki değerlerin yeniden canlanması ve korunması için kültürün birincil rolünün tanınması" nı görüyoruz. Kimin buna itiraz ettiğini ve onu hemen en üst düzeyde tanımanızı önleyen nedir bilmek isterim?
Aynı zamanda, pratik olarak hiçbir yerde, bu tehditlerin kaynaklarını etkileyerek veya bunların gerçekleştirilme koşullarını ortadan kaldırarak ulusal güvenliğe yönelik tehditleri önlemeye yönelik tedbirler gösterilmemiştir.
Yanlış hedefler
Ulusal güvenlik ve kaynaklarına yönelik iyi tanımlanmış tehditlerin bulunmaması, bölgelere göre ulusal güvenliği sağlama hedeflerinin yanlış tanımlanmasına yol açmıştır.
Dolayısıyla, “Ulusal Savunma” paragrafında, bu alandaki stratejik hedeflerin savaşları ve çatışmaları önlemek ve aynı zamanda stratejik caydırıcılık uygulamak olduğu belirtilmektedir. Askeri saldırganlığın patlamasını engelleme amacı, önlenemediği veya içerilemediği takdirde dahil edilmedi.
“Ekonomik büyüme” paragrafında, ulusal güvenliğin amacı, Rusya'nın beş önde gelen ülke listesine girmesini göstermektedir. Böyle bir durum, ekonomik gelişme Kavramı veya Stratejisi'ne dahil edilebilir, ancak Ulusal Güvenlik Stratejisi'ne hiçbir şekilde dahil edilmeyebilir.
Ulusal güvenlik güçlerinin, bilim, teknoloji ve eğitim alanındaki, devletin bilimsel ve teknolojik örgütlerini geliştirmek veya toplumsal hareketliliği artırmak, nüfusun genel ve mesleki eğitim düzeyi gibi stratejik hedefleri doğru olarak kabul edilemez. Bu, hükümetin ve toplumun diğer alanları için de geçerlidir.
Aynısı, ülkenin hayatındaki diğer alanlarda ulusal güvenlik sağlama hedeflerini tanımlayan tüm diğer paragraflarda da söylenebilir. Stratejide kabul edilen ve sosyal faaliyet alanlarının sınıflandırılmasına dayanan ulusal güvenlik alanlarının sınıflandırılması yanlıştır. Tehditlere, yani olası hasara neden olan mekanizmalara ve kaynaklarına dayanmalıdır.
Buna dayanarak, ulusal güvenlik alanında sadece üç ana alan ayırt edilebilir. Stratejide kabul edilen terimler açısından, bu ulusal savunma, devlet ve kamu güvenliğidir.
Yanlış tanımlar
“Genel Hükümler” Stratejisinin ilk bölümünde verilen anahtar tanımlar da yanlıştır.
Bu nedenle, ulusal güvenlik, bireyin, bir toplumun ve devletin, anayasal haklar, özgürlükler, iyi kalite ve vatandaşların yaşam standardı, egemenlik, toprak bütünlüğü ve Rusya Federasyonu'nun sürdürülebilir kalkınması, devletin savunulması ve güvenliğinin sağlanmasına olanak sağlayan iç ve dış tehditlerden korunma durumu olarak belirlenmiştir. Böyle bir tanım, bir amaç olarak (koruma hali) aynı zamanda devlet savunmasına ulaşmak için bir araç da içerdiği için doğru olarak kabul edilemez.
Ulusal güvenliği sağlama (kuvvetler ve araçlar) sistemi de yanlış tanımlanmıştır. Güçler ve araçlar sistemi, yalnızca örgütsel ve teknik olarak ortak yönetim sistemleriyle ve uygun örgütsel tasarımla kapsamlı destekle birleştirilmesinden sonra ortaya çıkacaktır.
“Ulusal güvenliği sağlama aracı” kavramının tanımı da garip görünüyor. Ulusal güvenlik durumu hakkında bilgi toplamak, biçimlendirmek, işlemek, iletmek veya almak için kullanılan telekomünikasyon kanalları ve bunu güçlendirmek için alınacak önlemler yalnızca teknik, yazılım ve diğer araçlara indirgenir.
Bu tanıma göre, durum hakkında bilgi toplamanın yanı sıra, ulusal güvenlik önlemlerinin doğrudan uygulandığı çeşitli araçlar da bu konsepte dahil edilmemiştir. Özellikle, Silahlı Kuvvetlerimizin silahlanma sisteminin tamamı, ulusal güvenliği sağlama araçları için geçerli değildir. O zaman ne anlama geliyor?
Strateji, Rusya Federasyonu vatandaşlarının askeri yurtseverlik eğitimi sistemi, askeri altyapı ve devletin askeri örgütünün yönetim sisteminin geliştirilmesiyle, ulusal güvenlik güçleri için kaynak desteği de dahil olmak üzere, devletin ekonomik yeteneklerini kullanarak stratejik caydırmanın gerçekleştirildiğini tanımlamaktadır. Yukarıdaki stratejik caydırıcılık önlemleri setinin tamamlanamadığı açıktır. Dahası, ana araçlarını hiç içermez ve genel olarak askeri-vatanseverlik eğitim sisteminin gelişimi, stratejik caydırmaya ait değildir.
Aynı zamanda, örneğin stratejik nükleer kuvvetleri ve Silahlı Kuvvetlerimizin genel amaçlı güçlerini savaşa uygun durumda tutmak gibi en önemli stratejik caydırıcılık önlemleri bu tanımda yoktur. Hiçbir yer ve rakipler üzerinde bilgi etkileme yöntemleri yoktu. Bu arada, bugün devletimize en ağır zararı verebilecek gizli saldırganlığın en etkili araçlarından biridir.
Stratejide, çeşitli belgelerin geliştirilmesinin, ulusal güvenlik görevlerini çözme önlemlerinden biri olarak sunulduğu da belirtilmelidir. Özellikle, bir temel politika belgeleri sistemi geliştirerek, ulusal savunma alanında uzun vadeli bir devlet politikası uygulanması planlanmaktadır.
En yüksek kalitede belge hazırlamak bile, devletin askeri teşkilatının, özellikle de Silahlı Kuvvetlerin ilerici bir şekilde gelişmesine yol açmayacaktır. Pratik önlemler gerekli. Belgeler sadece onları organize etmek için bir araçtır, başka bir şey değil.
2020'tan önce Rusya Federasyonu Ulusal Güvenlik Stratejisi metninde bu tür birçok olay var. Her şeyi makale çerçevesinde ele almak imkansızdır ve gerekli değildir.
Strateji, temel olarak ulusal güvenliği sağlamak için kabul edilebilir herhangi bir önlem kümesinden yoksundur. Belli hedeflere ulaşma niyetini, uygulamasının temel aşamalarını ve altında yatan öncelikleri ve ilkeleri içermez. Burada, ulusal güvenlik sisteminin mevcut durumunun yanı sıra, Stratejinin süresi sonunda gerçekleştirilmesi gereken istenen görünümünün tam bir değerlendirmesi yoktur. Ancak, bu olmadan, bu sistemi geliştirmek ve buna bağlı olarak inşası ve geliştirilmesinin ana aşamaları ve önceliklerini oluşturmak için bir dizi ilişkili önlem formüle etmek ve tanımlamak mümkün değildir.
Mevcut haliyle, Rusya Federasyonu Ulusal Güvenlik Stratejisi, hiçbir şekilde hükümet organlarının pratik faaliyetleri için bir rehber olarak kullanılamaz. Aslında hiçbir şey tanımlamıyor. Bu nedenle, muhtemelen, Rusya’nın ulusal güvenliğini sağlamadaki rolü ve özellikle askeri örgütlenme için devlet kurumlarının gelişmesi hiçbir şekilde tezahür etmemektedir.
Neredeyse Strateji'nin tüm metni radikal revizyona ihtiyaç duyar. Yapısını değiştirmek için tamamen gerekli. Bu nedenle, bu çok önemli belgeyi geri dönüştürmek sadece anlamlı değildir - tamamen yeni bir gelişim için gereklidir.
Bugün yönetim sistemindeki profesyonellere ihtiyacımız olan çok şey söylüyorlar. Sorunun çok doğru formülasyonu. Yılın 2020'inden önceki Rusya Federasyonu Ulusal Güvenlik Stratejisi metni, geliştiricilerin açıkça ulusal güvenlik alanında profesyonel olmadığının bir kanıtıdır.