Ölçme Nedir?
Ölçme görünüşte basit olmasına rağmen, göründüğü kadar basit olmayıp oldukça karmaşık bir işlemdir. Ölçme yapabilmek için sırasıyla şu soruları sorup cevap aramak gerekmektedir:
» Neyi ölçeceğiz?
» Nesini ölçeceğiz?
» Ne ile Ölçeceğiz?
» Kim ölçecek?
» Ne kadar?
Öyleyse bir ölçme işleminde şu üç öğenin mutlaka bulunması gerekmektedir:
1- Ölçülecek bir varlık (Varlığı bir veya birkaç niteliği yönünden ölçebiliriz.)
2- Ölçeceğimiz varlığı veya niteliği doğru olarak ölçebilen bir aracın olması,
3- Sonucun sayı ile anlatımı.
Bu üç öğenin dışında, ölçme işlemini gerçekleştirecek bir kişinin olacağı ve bu kişinin ölçme konusu ile ilgili bilgi ve beceriye sahip olması gerektiği de unutulmamalıdır.
Bir fikir vermesi bakımından bazı ölçme tanımları aşağıda verilmiştir.
Ölçme, bir ya da çok kişiye ilişkin bir değişken niteliğin, niceliğini ya da derecesini saptama ve sayısal olarak belirtme işidir. (Dr. A. Ferhan Oğuzkan-Eğitim Terimleri Sözlüğü)
Ölçme, öğrencilerin belli bir alan ya da konudaki, gelişme ve başarılarını, uygun araçlar ve yöntemler uygulayarak sayısal sonuçlarla belirtme işidir. (Dr. A. Ferhan Oğuzkan-Eğitim Terimleri Sözlüğü)
Ölçme, gözlem sonuçlarının sayı ile ifade edilmesi demektir. (M. Fuat Turgut - Başarının Değerlendirilmesi (Broşür))
Ölçme, objelere, bireylere belirli bir özelliğe sahip oluş derecelerini belirtmek için, belirli kurallara uyarak sembolik değerler verme işlemidir. (Dr. Saim Kaptan - Bilimsel Araştırma Teknikleri)
Ölçme, bir birimi kullanarak, bir varlığın bu birime göre farkını bulmadır. (Öğretmenlik Meslek Dersleri Sözlüğü)
Ölçme, en, boy, hacim, süre gibi nicelikleri, kendi cinsinden seçilmiş bir birimle karşılaştırıp, kaç birim geldiklerini belirtmektir. (Türkçe Sözlük)
Sonuç olarak ölçmeyi, «Bir varlığı veya varlıklara ait özellikleri, uygun araçlar kullanarak, bir birim cinsinden sayı ile ifade etmektir» şeklinde tanımlayabiliriz.