Hidrosefali, beyin boşluklarında anormal beyin omurilik sıvısı (BOS) birikimi ile karakterize, kafa içi basıncının artmasına neden olan bir durumdur. Hidrosefali için ana tedavi genellikle cerrahi müdahaleyi içerir. Spesifik cerrahi prosedür, hidrosefalinin altında yatan nedene, hastanın yaşına ve diğer faktörlere bağlı olarak değişebilir. Aşağıda hidrosefali tedavisi için yaygın cerrahi yaklaşımlara genel bir bakış yer almaktadır:
Ventriküloperitoneal Şant (VP Şant):
Endikasyonlar
- Hidrosefali için en yaygın cerrahi tedavi ventriküloperitoneal şant (VP şant) takılmasıdır.
- VP şant endikasyonları arasında obstrüktif hidrosefali, komünikan olmayan hidrosefali veya diğer tedavilere yanıt vermeyen komünikan hidrosefali yer alır.
Ameliyat Öncesi Değerlendirme
- Ameliyattan önce hasta, hidrosefalinin ciddiyetini ve nedenini değerlendirmek için görüntüleme çalışmalarına (BT taramaları veya MRI’lar gibi) tabi tutulur.
Anestezi
- Ameliyat, hastanın bilincinin kapalı olmasını ve işlem sırasında ağrı hissetmemesini sağlamak için genel anestezi altında gerçekleştirilir.
Cerrahi Prosedür
- Kafa derisinde küçük bir kesi yapılır ve beynin ventriküler sistemine erişmek için kafatasında küçük bir delik açılır.
- Daha sonra ventriküle (beyindeki sıvı dolu boşluk) bir kateter yerleştirilir ve deri altından karın boşluğuna tünel açılır.
- Kateterin distal ucu, fazla beyin omurilik sıvısının emildiği ve vücut tarafından doğal olarak atıldığı periton boşluğuna yerleştirilir.
Ayarlanabilir Şant Valfleri
- Bazı şant sistemleri, BOS drenaj oranını kontrol etmek için harici olarak programlanabilen ayarlanabilir valflere sahiptir. Bu, sağlık hizmeti sağlayıcılarının hastanın ihtiyaçlarına göre şant işlevine ince ayar yapmasına olanak tanır.
Ameliyat Sonrası Bakım
- Ameliyatın ardından hastalar enfeksiyon, aşırı drenaj veya yetersiz drenaj gibi herhangi bir komplikasyon belirtisi açısından izlenir.
- Şant fonksiyonunu ve genel hasta refahını değerlendirmek için düzenli takip randevuları ve görüntüleme çalışmaları planlanabilir.
Endoskopik Üçüncü Ventrikülostomi (ETV):
Endikasyonlar
- Endoskopik üçüncü ventrikülostomi (ETV), özellikle akuaduktal stenozun neden olduğu obstrüktif hidrosefali vakalarında olmak üzere belirli hidrosefali türleri için başka bir cerrahi seçenektir.
Cerrahi Prosedür
- ETV sırasında, kafa derisindeki küçük bir kesiden bir nöroendoskop sokulur ve ventriküler sisteme ilerletilir.
- Daha sonra üçüncü ventrikül tabanında bir delik oluşturularak beyin omurilik sıvısının tıkanıklığı atlayarak doğrudan ventriküllerden bazal sisternlere akması sağlanır.
Ameliyat Sonrası Bakım
- Ameliyat sonrası bakım, kanama, enfeksiyon veya oluşturulan açıklığın kapanması gibi komplikasyonların izlenmesini içerir.
- İşlemin başarısını değerlendirmek için düzenli takip randevuları ve görüntüleme çalışmaları yapılır.
Komplikasyonlar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Enfeksiyon: Şant enfeksiyonları potansiyel komplikasyonlardır ve antibiyotiklerle hızlı tedavi gerekli olabilir.
- Arıza: Şantlar bazen tıkanabilir veya arızalanabilir ve revizyon ameliyatı gerektirebilir.
- Aşırı Drenaj veya Yetersiz Drenaj:mAşırı drenaj (düşük kafa içi basıncına neden olabilir) veya yetersiz drenaj (yetersiz BOS uzaklaştırılması) ile ilgili komplikasyonlardan kaçınmak için şantın düzgün çalışması esastır.
Cerrahi müdahale seçiminin hidrosefalinin spesifik özelliklerine ve hastanın bireysel koşullarına bağlı olduğunu unutmamak önemlidir. Cerrah, hastanın durumunun kapsamlı bir değerlendirmesine dayanarak en uygun yaklaşımı belirleyecektir.