19.07.2012 - 01:00 | Son Güncelleme: 19.07.2012 - 01:00
Avrupa'nın kâbusu
YRD. Doç. Dr. Mustafa Uyar'ın, "Cengiz İmparatorluğu hakkında ilk tarih kayıtları" kitabı, ülkemizde yapılan Moğol tarihi araştırmalarıyla ilgili çalışmalara katkı sağlayacak oldukça önemli bir kaynak.
KİEV'İN İŞGALİYLE BAŞLADI Moğolların, Kiev Knezliği'ne karşı başlayan ilk seferlerinin ardından Mohi Muharebesi ile Macaristan Krallığı ve Legnica Muharebesi ile Lehistan Krallığı (Polonya) işgal edilir. Avrupa'nın Moğollar tarafından istilası, 13. yüzyılda Moğol İmparatorluğu'na bağlı Sübedey komutasındaki orduların Doğu Avrupa'ya girmesiyle başladı. "Cengiz İmparatorluğu hakkında ilk tarih kayıtları" kitabını Yrd. Doç. Dr. Mustafa Uyar, yayına hazırladı. Meng Ta pei lu ve Hei Ta shi lu, 1221 ve 1237 yıllarında Moğol ülkesini bizzat ziyaret eden elçilerin gözlemlerini ihtiva etmektedir. Söz konusu iki eser, Moğol İmparatorluğunun ilk devresi kadar, bu dönem Moğol - Çin ve Moğol - Türk ilişkileri hakkında da önemli malumat vermektedir. Her iki eser de, Moğolların maddi ve manevi kültürüne ilişkin birçok veri sunmaktadır. Eserde ayrıca, kaynaklardaki bilgilerin açıklanması sırasında, Moğollar hakkında bilgi veren diğer Çin kaynaklarına da müracaat edilmiştir; bu sayede başka kaynaklarda yer alan Moğollar ile ilgili malumattan da haberdar olunabilmektedir. Haiz oldukları öneme binaen, bu iki kaynak eserin Türkçeye kazandırılmasının faydalı olacağı düşünülmüştür. Moğolların Gizli Tarihi ve Altan Topçi adlı Moğolca kaynaklar; Ata Melik Cüveynî'nin Târih-i Cihângüşâ'sı ve Reşîdüddin Fazlullah Hemedânî'nin Câmi-el-Tevârîh'i gibi Farsça eserler; Plano Carpini, William von Rıbruk ve Marco Polo gibi Batılı seyyahların notları Moğol İmparatorluğu tarihinin muasır kaynakları konumundadırlar. Elinizdeki çalışmada yer alan Shao Hung'un Meng Ta pei lu (Moğol Tatarların Umumî Tari...hi) adlı eseri ve Peng Da Ya ile Xiu Ting'un kaleme aldığı Hei Ta shi lu (Kara Tatarlara Dair Muhtasar), yukarıda ismi geçenlerden önce telif edilmiş olmaları ve verdikleri malumat bakımından, en az onlar kadar önem arz etmektedir. Ötüken Neşriyat: 0212 251 03 50