Şiir nedir?
Kelimelerin tek bir kelimeye feda edilişinden başka bir şey değildir?
O tek kelime ki yalnız kendi değerini değil, susturulmuş olan öbür kelimelerin de değerini taşır.
Eugenio DIARS
Şiir ölmüyor; yeter ki yazılan şiir olsun!
Bu da yazılıyor. Ama şiir diye ortaya sürülenler, yetersizlikleri perdelemek için soyut veya anlamsız dedikleri cinsten olursa, bunlar zaten ölü doğmuşlardır. Çünkü şiiri bilmeceye çevirenler, uzun çabaya ve kafa yorgunluğuna karşı olan çağlarıyla çelişkiye düşerek yalnız çağdışı kalmamışlar, gerçek şiirin sürekliliğini sağlayan azınlıktaki okuyuculardan da yoksun süresiz kopmuşlardır.
Azınlıkta olan, ama çağlar boyunca sürüp giden bu gerçek şiirleri düşününce} bu yazıya başlarken içime çöken kötümserlik duygusu birden dağılıverdi.
Sh:7
Şimdi başka bir açıdan şiire bakalım: Bana düşüncelerini şiir yoluyla okuyucularına bildiren bir toplumbilimci, tek bir filozof gösterebilir misiniz? Karl Marx mı, Bergson mu, Heidegger mi. Sartre mı şiire başvurdu?
Şiirle bilimin, şiirle felsefenin, şiirle toplumbilimin birleşemeyeceğini Eflâtun’un kişiliği çok İyi açıklar. Gençliğinde şiirler yazan Eflâtun, Sokrates’le tanışıp da felsefeyi seçince, bir gece bütün arkadaşlarını yemeğe çağırmış. Sabahlara kadar içilip eğlenildikten sonra, o zamana kadar yazdığı bütün şiirleri alev alev yanmakta olan odunların arasına atmış. Alevlerden kurtulan birkaç mısra, onun nasıl bir şair olduğunu göstermeğe yeter. Bunlardan bir tanesi; bakınız, Atinalı sevdiğine nasıl sesleniyor:
Seni görmek için, gök kubbesi gibi
Göz göz olmak isterdim.
Bu mısra bundan aşağı yukarı 2350 yıl önce söylenmiştir. O gece bir şair yok olmuş, ama büyük bir filozof doğmuştur. Kafasının içi düşüncelerle yüklü şair Eflâtun, şiire duyduğu saygı yüzünden şiiri uğurlarken, kafalarında düşünse kırıntılarından başka bir şey olmayan şairlere ne demeli?
Son yıllara kadar soylu şiirler vermiş olan bazı şairlerimizin kırık dökük, bağlantısız, anlaşılmaz, kuru söz dizileri ile soruncu kesilmeleri, zaman zaman ağır basan bu anlayışın sonucu değil de nedir?
Şiir dünyası düşünce dünyası ile o kadar bağdaşamaz ki. gerçekten şair olanlar, her şeyden önce kelimeleri, geçer akçe olan günlük anlamlarından uzaklaştırmakla işe başlarlar. Okuyun büyük şairleri, hepsinin davranışı budur.
Düşünmek, türlü sorunlarla ilgilenmek şaire yasak mı?
Elbette değil! O da istediğini düşünür, düşündüklerini ortaya atar. Ama bir Sully Prud’homme olmak istemiyorsa, düz yazı ile. Çağımızın en büyük şairlerinden biri olan Valery böyle yapmıştır.
(Yokuşa Doğru, Mart, 1963)
Sh:48-49