Tunca'nın 70'li yıllarda HEY'de yayınlanan röportajlarından derlenen bu kitabın, genç müzisyenlere, genç gazetecilere ve 70'li yıllara bir ışık tutacağına inanıyor, keyifli okumalar diliyoruz..
Not: Kitabın gelirinin bir bölümü Tüvana Okuma İstekli Çocuk Eğitim Vakfı'na [TOÇEV] bağışlanacaktır..
..Ve şimdi sizleri kitapta yer alan röportajlardan bir demet alıntı ile baş başa bırakıyoruz..
EDİP AKBAYRAM, BABASINDAN NİYE BORÇ İSTEDİ?
"Şarkıcı olmama kesinlikle karşı olan babam; gazetede Altın Mikrofon'un 12 finalisti arasında benim de fotoğrafımı görünce bana bir telgraf çekmişti: "Başarını kutlarım. Dile benden ne dilersen" diyordu. BEŞ BİN LİRA diledim ondan. Borç harç bulup göndermişti bana o parayı.. Elbise ve ayakkabı alarak yarışma ekibi ile birlikte Anadolu turnesine çıktım. Gaziantep'e girişimiz büyük olay olmuştu. Konvoylar yolumuzu şehre girmeden kesti. Hemşerilerimin elleri üzerinde üç kilometrelik yolu ne kadar zamanda geçtik inanın hatırlamıyorum. Yeni bir Edip doğuyordu.." diye anlatıyor Edip Akbayram.
ERKİN KORAY, HANGİ PLAĞINI TÜRK MÜZİĞİ LİSTESİNE GİRSİN DİYE YAPTI?
Erkin Koray, son plâğı olan 'Şaşkın'da yepyeni bir denemeye girmişti. Uzun zamandan beri Türkiye'de Batı Müziği'nin hatta en aşırı 'Underground' akımlarının önderi olarak gösterilen Erkin Koray, şimdi bütünüyle bunlara karşı bir plâk yapmıştı.
'Şaşkın'da Türk Müziği'nin yanı sıra Hint ve Arap ezgileri de seziliyordu. Hatta Erkin Koray, bu plâğı Türk Müziği listelerine girsin diye yaptığını bile söylemişti. Gerçekten Batı Müziği'ni hatırlatan en ufak bir tema bile yoktu ilk bakışta 'Şaşkın'da. Ancak; aslında Türk Müziği sazlarını, Arap ve Hint ezgilerini, Batı Müziği'nin yoğun ritmi içinde buluşturuvermişti Erkin Koray... Bu yüzden, bu plâk Batı Müziği listelerinde çoktan üst sıralara doğru yükselmeye başlamıştı bile.
İSTENMEYEN ARAP GELİN KİMDİ?
Eşi Şemi Diriker anlatıyor: "Esmeray ile arkadaşlığımız 1968 yılında Gölcük'te askerlik yaparken başladı. Ablası; Gölcük'te hemşirelik yapıyordu. Esmeray'ın ablasını ziyarete geldiği günlerden birinde tanıştık. Sonra askerlik bitti, İstanbul'a döndüm. Bir parfümeri dükkânı açtım. En devamlı müşterilerimden biri de Esmeray'dı tabii... Sonra işlerim bozuldu. Dükkânı kapattım ve İzmir'e ailemin yanına döndüm.
Aklım hep ondaydı. İzmir'de aileme durumu açtım. Askerliğimi yaparken bir kızla tanıştığımı, birbirimizi çok sevdiğimizi ve onunla evlenmek istediğimi söyledim. O yıllarda renklilerle, beyazlar bile çamaşır makinelerine ayrı ayrı giriyordu! Galiba hâlâ da öyleymiş! Neyse; söyleyemedim Esmeray'ın 'esmer' rengini onlara. Geldiklerinde görsünler istedim! Ama istemediler. 'Hayatta olmaz' dediler. 'Bizim siyah bir gelinimiz olamaz' dediler. 'Evlenemezsin' dediler..."
HANGİ ŞARKICI ÇİÇEK YERİNE 70'LİK RAKI ALIR?
Fenerbahçeli Şükrü ve Galatasaraylı Samim'den sonra gazinocular şimdi de Galatasaray'ın ve Milli Takım'ın başarılı file bekçisi Yasin Özdenak'ın peşine düştü. Bir gazinocu, "Yasin'e 25 günlük program karşılığında 250 BİN LİRA verebilirim" dedi. Yani bir gecede tam 10 BİN LİRA!.. Peki, Yasin'e çiçek yerine 70'lik rakı gönderileceğini iddia eden ünlü spor adamı kimdi?
ALTIN GİTARLA ÇALINAN NİNNİYLE BÜYÜYEN ÜNLÜ ŞARKICI KİMDİ?
Yurdaer Doğulu'nun bekârlık günlerinden farklı olarak iki 'kişi' daha vardı şimdi ortada. Birisi 2.5 yaşındaki Ozan'ı, ikincisi birkaç günlük Kenan Cihan'ıydı. Tek zoruna giden şey de ninni söylemekti. Ama onun bir teklifi vardı: "Ninni yerine gitar çalsam olmaz mı?"... Kenan Doğulu'daki şu şansa bir bakar mısınız? Hangi bebek; milli bir gitaristin gitarının tellerinden dökülen nağmelerle büyümüştür bugüne kadar?
BÜLENT ECEVİT'İ DÜNYA CUMHURİYETİ'NİN BAŞBAKANI İLAN EDEN KİM?
Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Bülent Ecevit, 20 Temmuz 1974 Cumartesi sabahı TRT Televizyonu'ndan halka hitaben yaptığı konuşmada "Sadece Kıbrıs Türkleri'nin değil, Kıbrıs Rumları'nın da barış ve özgürlüğü için Ada'ya çıktık" diyordu.
ŞENAY: Dün gece yatağımda; dünyadaki tüm sınırlar kaldırılıp, tek bir cumhuriyet kurulsa ve başbakanlığına da Bülent Ecevit getirilse diye düşünmüştüm. Hemen orduya katılıp, saflardaki yerimi almaya hazırım
BÜLENT ERSOY, İLK GECESİNİ NASIL ANLATTI?
İlk gece çok önemlidir değil mi efendim?..
Hangi mânâda efendim?..
Sahne? Yani assolistlikte ilk gece... Kimlerden destek gördünüz?
Çok hassas bir konuya temas buyurdunuz efendim; sahneye güven içinde çıkmam için ilk gece Müjdat Gezen Beyefendi'nin yardımlarını ömrümce unutmayacağım. Esprileriyle bana güç verdi, moral verdi... Daha doğrusu her yönüyle beni sahneye hazırladı!
İkinci geceydi; değerli Dışişleri Bakanımız Sayın Turan Güneş Beyefendi şereflendirdi gazinomuzu. Söylediğim her şarkıdan sonra ayağa kalkarak beni alkışladı. Ve alnımdan öperek 'Türk Musikisi'ni özüne sadık kalarak icra ediyorsunuz. Tebrik ederim' dedi ve tek bir gül verdi. Aldığım hediyenin büyüklüğünü görüyor musunuz?
AŞIK MAHZUNİ ŞERİF, KİMLERDEN ŞİKAYETÇİYDİ?
"Bestelerimin hakkını vererek okuyan tek sanatçı; Edip Akbayram... Bazı konserlerinde benden 'Hocam' diye söz ediyormuş. Sağ olsun! Fakat bunun dışında kuru bir teşekkürü bile çok görenler var. Bunun için; çilesi bana kalan, paraları onlara giden eserlerimin hakkını aramaya karar verdim. Avukatım, gereken neyse yapacaktır..." diye anlatıyor ünlü ozan..
AŞIK VEYSEL, HÜMEYRA'NIN GİTARINI NEYE BENZETTİ?
Bir dost meclisindeyiz. Hümeyra, Aşık Veysel'in huzurunda ona gitarıyla, bestelediği Aşık Veysel şiirlerini dinletiyor. Veysel, şaşırmış soruyor:
-Kim bu benim şiirlerimi okuyan kız? Adıne, sanı ne? Tarif edin onu bana!
"Ustam; kara gözlü, kara kaşlı, selvi boylu bir kız. Adı da Hümeyra..."
-Verin bakayım bana, çaldığı o garip sazını!
Alır gitarı eline. Uzun uzun inceler. Ve devam eder:
-Sapı çok geniş, telleri de çok. Karnı var, kalçası var. Aynı kadın gibi? Adı ne bunun?
"Gitar..."
-Gitar demek [Sonra Hümeyra'dan yana döner] Ağzına sağlık kızım, pek güzel okumuşsun. Ağzına sağlık evlâdım?
SELDA, TRT'NİN ÇALMAYACAĞINI BİLE BİLE HANGİ TÜRKÜYÜ PLAK YAPTI?
"12 Mart'tan sonra 'Gereksiz reklâmı yapılıyor' gerekçesiyle sesimi kestiler. TRT Denetleme Kurulu, giyotin gibi tepemizde duruyordu. 8. plâğımdaki 'Gesi Bağları' adlı türküm, 'Solistin sesi havalı' gibi komik bir gerekçeyle 'Yayınlanamaz' damgası yemişti. Utana, sıkıla, sırf denetimden geçsin diye 'Aşkın Bir Ateş/ O Günler' adlı plâğımı yaptım...
Yanılmıyorsam Karadeniz Bölgesi'nin güney taraflarında Kızıldere adında bir dere varmış. Bu derede ölenler için halk ağıt yakıp, türkü söylemiş. Aynı 'Adaletin Bu mu Dünya'da olduğu gibi yalnızca 12 telli gitar ve bas gitar eşliğinde 'Kızıldere'yi plâk yaptım. Hem de TRT Denetleme Kurulu'ndan değil 'Yayınlanır' kararı almak, TRT'nin kapısına bile uğratmayacakların bile bile..." diye anlatıyor Selda Bağcan..
BARIŞ MANÇO VE CEM KARACA, ÖLÜMÜ NASIL TARİF ETMİŞTİ?
Jacobson 'Ölümden Sonra Hayat' adlı eserinde 'Ölüm son mudur yoksa başlangıç mı?' sorusunun cevabını aydınlığa çıkarmaya çalışıyor. Siz ne dersiniz; ÖLÜM son mu yoksa başlangıç mı?
BARIŞ: Ölüm, yaşam denilen rüyadan uyanmaktır.
CEM: Ölüm; tıbben kesin bir sondur. Ancak yaşadığı sürece yaptığı işlerle kendinden sonraki kuşaklara ışık tutabilmişse kişi, o zaman yaşam sonsuzdur. Kimse Edison ya da Mevlâna'nın öldüğünü söyleyemez!
İLHAN İREM, İSTANBUL'A İLK GELDİĞİNDE GÖRDÜĞÜ MANZARA NEYDİ?
"Hâlâ 'Halk, kaliteli müzikten anlamıyor' maskesini takıp, yalnızca plâk yapmış olmak için plâk yapanların, iki göbek atıp, iki Enrico Macias şarkısına söz uydurup ortaya çıkanların neye benzediğini görüyoruz. Son yıllarda oluşan değer yargıları farklı, bilinçli bir müziksever kitlesinin varlığından habersiz olarak hareket edenlerin sonuna birlikte tanık olduk..." İşte böyle anlatıyordu İlhan İrem..
CEM KARACA, KAPICI KIZI SAFİNAZ'IN ÖYKÜSÜNÜ NİYE BESTELEDİ?
"İlginç bir öyküsü var Safinaz'ın. Bir orkestranın elemanlarıyla konuşmak için Taksim civarındaki diskolardan birine gitmiştim. Orkestra çalıyordu. Bir kenâra oturup, kanyağımı yudumlarken, etrafı gözlemeye başladım. O sırada kapıdan içeriye, en kabadayı yaşı 15 olan bir kız, hiç de yabancılık çekmeyen bir tavırla girdi.
Yürürken, masaların birinden, bir delikanlı kolundan tutup, çekti. Kulağına bir şeyler fısıldadı. Aralarında geçen konuşmalardan adının Safinaz olduğunu öğrendiğim genç kız, biraz da zorla oturdu masaya. Delikanlılık yıllarım geldi aklıma. Tanıdığım hayat kadınları ve anlattıkları hayat öyküleri. Hepsi de üç aşağı beş yukarı birbirine benziyordu..."
PAKİZE SUDA'YA EROL BÜYÜKBURÇ'TAN İMZALI RESİM GELİNCE BABASI NE YAPTI?
"Ben; Erol Büyükburç'un, Sezen de Kartal Tibet'in hayranıydı. Hiç unutmam Erol Büyükburç'a mektup yazıp, imzalı bir resmini istemiştim o da göndermişti. O gün havalara uçmuştum ama sevincim akşam babam eve dönünceye kadar devam etmişti.
Babam küplere bindi. Allah'tan o sırada Sezen geldi de babam biraz sindi. O gece babamı sakinleştiren Sezen, şarkıcılığa başlamamda da en büyük yardımcım oldu. Okulu bırakıp, şarkıcı olmaya karar vermiş ancak bu kararımı babama nasıl söyleyeceğimi düşünüyordum kara kara. Sonunda Sezen imdadıma koştu ve 'Birlikte açıklarız dedi."
ÖĞRETMEN ANNESİ, SEZEN AKSU'YU NASIL SINIFTA BIRAKTI?
"Babam Sami Yıldırım; İnan Lisesi Müdürü, annem Şehriban Yıldırım da İzmir Kız Lisesi'nde fen dersi öğretmeniydi. Lise 2'de cebir ve geometri derslerine annemin geleceğini öğrenci havalara uçtum. Arkadaşlarıma 'Siz çalışın bakalım, benim bu sene çalışmama gerek yok. Nasılsa sınıfı geçeceğim' diye hava atıyordum.
Annem de çalışmam konusunda bana bir şey söylemiyordu. Yıl sonunda karnemi aldığımda cebir ve geometriden [2] alarak, sınıfta kaldığımı öğrendim ve yıkıldım. Yüzümdeki hali görecektiniz o zaman.."
NÜKHET DURU, NEDEN SOYUNMUŞTU?
"İyi şarkı söylediğime inanıyordum ama çıkış yolunu bir türlü bulamıyordum. Özel hayatımda bir sürü problemle karşı karşıya kalmıştım. 18 yaşındaydım. Yevmiyem olmuş 500 lira. Ve Türk sinemasında şimşek hızıyla yayılan bir seks furyası. Yeşilçam'da soyunanlar; gazinoda hem benden sonra sahneye çıkıyorlardı hem de benden daha fazla para alıyorlardı. Bunu kendime yediremiyordum.
Soyunarak bir yerlere geleceğime inanmıştım. Yabancı dergilerde de bir çok yıldızın çıplak fotoğrafları yayınlanıyordu. Onlar çektirdiğine göre, ben haydi haydi çektirirdim. Gençtim, güzeldim, ayrıca vücuduma da güveniyordum. Çektirdim. Ailemi kızdırdım! Hata yaptığımı anladığımda çoktan iş, işten geçmişti."
ZÜLFÜ LİVANELİ, NAZIM'I BESTELEMEKTE NEDEN ZORLANMIŞTI?
"Finlandiya, Fransa, Yunanistan, İspanya, ABD ve Japonya'da Nazım Hikmet'in şiirlerinden yapılmış albümler var. Ben de yıllarca Nazım'ın şiirlerini ezgilemeye çalıştım. Ama hep başarısızlıkla karşılaştım. Sözle, ezgi bir türlü kaynaşmıyordu. Sonunda bu çalışmaları bırakıp, Nazım'ın şiirlerini inceleyerek yola çıktım. O zaman anladım ki Nazım'ın şiirlerinde hem Divan şiiri hem Batı şiiri hem de Anadolu Halk Edebiyatı etkili olmuştu..."
İBRAHİM TATLISES; GÖKSEL ARSOY'DU.. PEKİ BELGİN DORUK KİMDİ?
"60 kuruşu bir araya koyunca doğruca alıp başımı gidiyorum Türkmen Sineması'na. O zamanlar 60 kuruş sinema. Al bileti, doğru içeri. Bir de Göksel Arsoy'la Belgin Doruk'un filmi oynuyorsa değmeyin keyfime.
Derken buz satıp, sinema gitme işi zorlaşmaya başladı benim için. Babam, başımdan ayrılmıyor beni de bırakmıyordu. Aklıma bir fikir geldi. Sinemanın büfesinde çalışırsam çok daha kazançlı olurdum. Sonunda allem ettim kallem ettim ve büfede işi kaptım.
Artık Türkmen Sineması'nın sucusuydum. Film başlamadan önce ve 5 dakika arada su satıyor, film başlayınca bir kenâra çekilip filmi seyrediyordum. Düşünsenize hem bedavadan film seyrediyor hem de para kazanıyordum... Şimdi ben; Göksel Arsoy'um Perihan Hanım da Belgin Doruk.."