86’lık Darbeci Generale 80 Yıl Hapis
Guatemala’da eski diktatör Montt, Maya yerlilerine yönelik katliamlar nedeniyle mahkûm edildi.
Kanlı diktatörlük tarihiyle yüzleşmeye çalışan Latin Amerika ülkeleri arasında yer alan Guatemala’da eski diktatör Montt, Maya yerlilerine yönelik katliamlar nedeniyle mahkûm edildi. Mahkemenin, işlenen cinayetlerden haberdar olduğu hükmüne vardığı Montt’a soykırımdan 50 ve insanlığa karşı suçlardan da 30 yıl hapis cezası verildi.
Orta Amerika ülkelerinden Guatemala’da 1982 yılındaki cunta iktidarı sırasında en az 1.771 Maya yerlisinin öldürülmesiyle ilgili olarak yargılanan eski diktatör Efrain Rios Montt, soykırımdan 50 ve insanlığa karşı suçlardan da 30 yıl olmak üzere toplam 80 yıl hapse mahkûm edildi. Yaklaşık iki ay süren duruşmalarda çok sayıda tanığı dinleyen üç kişilik mahkeme heyeti, 86 yaşındaki Montt’un 1982-1983 yılları arasında iktidarı gasp ettiği 17 aylık dönemde Santa Maria Nebaja kenti yakınlarındaki Canaque köyünde yaşanan katliamdan tamamıyla haberdar ve sorumlu olduğu kararını verdi. Mahkeme salonu içerisinde ve çevresinde toplanan yüzlerce kişi, kararı coşkuyla kutladı. Katliamda yakınlarını kaybedenler Maya yerlilerinin sonunda seslerini duyurabildiklerini belirtirken Uluslararası Af Örgütü, davayı “son on yılın en önemli davası” olarak nitelendirdi. Kararla birlikte Maya yerlilerine karşı işlenen soykırım ilk kez Guatemala devleti tarafından da tanınmış oldu. Bütün suçlamaları reddeden ve yaşananlardan haberdar olmadığını iddia eden Montt’un mahkûm edildiği dava, uzun süre askeri darbelere ve diktatörlük rejimlerine ev sahipliği yapan Latin Amerika ülkelerinde eski devlet başkanlarının soykırımdan ceza aldığı ilk dava olma özelliği taşıyor.
Savcılar, özel kuvvetlerin Montt’un emriyle 1982’de Dos Erres bölgesinde gerillalarla işbirliği yapmakla suçladıkları Maya köylerine baskın düzenlediğini, tecavüz ve cinayetlere karıştığını, yüzlerce kişiyi de evlerini terk etmeye zorladığını ileri sürüyordu. 1990’lı yıllarda bölgedeki bir kuyudan 100’den fazla ceset çıkarılmış ve 67’sinin 12 yaşından küçük çocuklara ait olduğu belirlenmişti.
23 Mart 1982’de darbeyle iktidara gelen Montt’un iktidarı Ağustos 1983’te sona ermişti. Montt, 15 yıl süren kongre üyeliği sırasında siyasi dokunulmazlıktan yararlanmış, daha sonra ev hapsine alınmıştı. Birleşmiş Milletler desteğiyle 1999’da kurulan komisyon, Guatemala’da 1960-1996 yılları arasındaki 36 yıllık iç savaş sırasında çoğunluğu solcu gerillaların konuşlandığı Maya bölgelerinde olmak üzere yaklaşık 200 bin kişinin öldüğünü, köylerin yok edildiğini, yüzlerce kişinin de kaybolduğunu ortaya çıkarmıştı.
ZAMAN