Roma İmparatorluğu, günümüzün İtalya çizmesinin kalbinde, bir şehir devleti olarak kuruldu. Antik çağlarda Yunan ve Latin kolonileri kent-devleti olarak bilinen koloniler kurarlar ve birbirleri ile ticaret yaparlardı. Bu koloniler genelde küçük meclisler tarafından yönetilir ve zaman zaman kendilerini olağanüstü durumlarda yönetecek konsüller seçerlerdi.
M.Ö. 500 yıllarında senatosunun akılcı yönetimi ile birlikte ön plana çıkan Roma kent devleti, yayılmacı bir politika izlemeye başladı. Roma senatosu, gerektiğinde orduları yönetecek kabiliyetli konsülleri yetkilendiriyor ve tüm savaşlarda çok büyük başarı elde ediyordu. Bunda Lejyon adı verilen özel eğitimli elit askeri birliklerin de büyük bir etkisi vardı.
Roma uzun yıllar senatosu olan bi Cumhuriyet olarak yönetildi. Julius Caesar’ın (Jül Sezar) Roma’yı M.Ö. 1 Yüzyıl’da yöneten 3 olağanüstü yetkilerle donatılmış konsülden biriydi. Galya’daki savaştan galip olarak döndü ve Roma’ya görkemli bir zafer alayı ile girdi.
Rakipleri, Sezar’ın kendini süresiz olarak Tiran (İmparator) ilan edeceğinden korkarak ona bir suikast tertip ettiler. Sezar senatoda çok yakınındaki insanlar tarafından öldürüdüldü. Bunlardan biri de oğlu gibi sevdiği Brütüs idi. Bunun ardından Sezar’ın manevi oğlu Octavian (Octavius) ve generali Marcus Antonius (Mark Anthony), Sezar’ın ölümünden sorumlu olan herkesi yok etmek için adeta and içtiler. Ne var ki, önce Pompei ve Cato, sonra da Brütüs gibi önde gelen suikast tertipçilerini yok ettikten sonra, birbirlerine düştüler.
Sonuç olarak Octavian galip geldi ve Roma İmparatorluğu’nu kurdu. Sezar’dan kurtulan senato manevi oğlunu diktatör olarak başında buluverdi. Octavian kendisini Augustus adı ile imparator ilan etti ve böylece Roma, Cumhuriyetten İmparatorluğa keskin bir geçiş yaptı.