1919 Bağımsızlık Savaşı (veya üçüncü İngiliz-Afgan Savaşı): Afganların başlattığı (ve bitirdiği) bir çatışma
Afganistan tarihindeki tüm çatışmalar uzun, uzamış veya görünüşte sonu gelmeyen olaylar olmamıştır ve bunların hepsi de iç savaşlara dönüşmemiştir. Bunların arasında, ne yazık ki, Afganistan içinde veya çevresinde askeri operasyonların en önemli örneği, İngiltere'den dış politikasını yürütme hakkını geri almak amacıyla Afgan devleti tarafından başlatılan az sayıdaki savaştan biri olan 1919 Bağımsızlık Savaşıydı. bağımsız. Aynı zamanda, en azından 18. yüzyılın sonundan itibaren, tipik olmayan bir şekilde, kendi sınırlarının dışında, Afganların büyük ölçüde savaştığı bir savaştı ve aynı zamanda, İngiliz Hindistan'ın resmi olarak yönetilen bir bölümünün, Japonlar ilerlemeden önce bir yabancı ordu tarafından işgal edildiği tek zamanı temsil ediyor. 1944'te Manipur ve Nagaland. Bu kısa ama kaçınılmaz savaşın 100. yıldönümü vesilesiyle, AAN'dan Fabrizio Foschini, savaşa yol açan siyasi atmosferin en özgün yönlerine ve çatışmanın nasıl savaşıp sona erdiğine bir göz atıyor.
"Afgan barış heyeti, Ravalpindi barış konferansına giderken Torkham sınırını geçerken, 24 Temmuz 1919. Soldaki uzun boylu, sakallı adam, dönemin Ticaret Bakanı Ghulam Muhammed Han Vardak'tır. Tüylü şapka muhtemelen Dışişleri Bakanı ve heyet başkanı Mahmud Tarzi'dir.”
Afganistan, 19 Ağustos'ta bağımsızlığının yüzüncü yılını kutladı. Yıllık anma için seçilen tarih, 8 Ağustos 1919'da Ravalpindi Antlaşması'nda belirtildiği gibi, Afganistan'ın kendi bağımsız dış ilişkilerini yürütme hakkının ilan edilmesini takip ediyor. Aslında, delegeler Murree tepe istasyonunda toplanmışlardı, muhtemelen kaçmak için Pencap ovasının sıcaklığı, o yıl Mayıs-Temmuz aylarında Afganistan ile Britanya İmparatorluğu arasında savaşan Bağımsızlık Savaşı veya Üçüncü Anglo-Afgan Savaşı'nı izleyen bir dizi barış görüşmesinin ilkiydi.
Silah zoruyla ulusal ya da yerel bağımsızlığın korunması, 19. yüzyılda ve hatta öncesinde Afgan tarihi boyunca tekrarlanan bir konu olmuştu. Bununla birlikte, böyle bir mücadele fikrine eklenen içerik ve bağlam, çoğunlukla, sömürgeci veya hükümetlerin topraklarını ve yaşamlarını kontrol etme girişimlerine direnen ve çoğu zaman bir kabilenin veya başka şekillerde kümelenmiş olmanın tarif edilemez özellikleri sayesinde başarılı olan taban topluluklarınınki olmuştur. toplum (sıfat kavmi, “topluluk temelli”, genellikle uzun açıklamalardan kaçınma hilesini yapar) dikkat çekici derecede yasaklayıcı bir arazi ile birleştiğinde. Nesiller boyu tarihçiler, sömürge yetkilileri ve hatta Afgan siyasi liderleri için bu, Afgan köylülerinin geleneksel maddi veya manevi değerleri için kendi sahalarında savaştığı anlamına geliyordu: toprak, yerel güç ve kaynaklara erişim, din ve sosyal düzen.
1919 savaşı farklı bir şey olarak başladı: işte Afgan devleti savaş veriyor dıştan a) Afganistan'ın İngiliz himayesinden dünyanın herhangi bir ülkesiyle dilediği gibi dış diplomatik ilişkiler yürütme hakkını geri almak ve b) yardım etmek. Hindistan'ın ezilen halkları, inançları ne olursa olsun, Pan-Asyaizm adına sömürgeci derebeylerinden kurtulmak için. (1) O zaman, meselelerin hiçbiri, Kiplingesk edebiyattan sonra, esas olarak ganimet ve kan davalarıyla ilgilenen, cimri bir vahşi olarak tasvir edilen ortalama bir Afgan için birincil endişeler olarak nitelendirilmezdi.
Kurtuluş Savaşı, mükemmel bir modernist kral olan Amanullah'a (1892-1960) atfedilen birçok modern girişim arasında muhtemelen en az keşfedilen "yenilik" olmuştur. Şimdi, kendisinin ve maiyetinin milliyetçi idealleri de dahil olmak üzere, Afgan kralının savaş açma motivasyonlarını ve İngiliz İmparatorluğu'nun Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda yaşadığı sıkıntılar döneminin sağladığı fırsatları bir araya getirmeye çalışacağız. Daha sonraki bölümlerde Afgan ordusunun durumu, aşiret yardımcılarının rolü ve bu kısa ama kaçınılmaz çatışmanın askeri kampanyalarının yönetimi ve sonuçları anlatılacaktır.
Üçüncü İngiliz-Afgan Savaşı ilan edilmeden başladı. Amanullah'ın düşmanlıkların başlamasından önce veya sonra savaş ilanı olarak kabul edilebilecek pek çok konuşması var ama açıkçası hiçbir beyanda bulunmadı. (2) 3 Mayıs'ta Afgan birlikleri Durand Hattını geçti ve onun ötesinde Hayber Geçidi yakınında mevzileri işgal etti. İki gün sonra İngilizler toplandı ve onlara saldırmak için asker gönderdi ve bu süreçte 6 Mayıs'ta Afganistan'a savaş ilan etti.
Amanullah, 1901-1919 yılları arasında hüküm süren babası Habibullah'ın 20 Şubat'ta öldürülmesinden kısa bir süre sonra, 1919 yılının Şubat ayının sonunda tahta çıkmıştı. Ölümü, hem Amanullah hem de amcası Nasrullah'ın sırasıyla Kabil ve Celalabad'da kendilerini kral ilan etmesiyle tartışmalı bir taht ardıllığı gördü (Afganistan'da çok nadir olmayan bir olay). Amanullah, en güçlü komşusu Britanya İmparatorluğu ile, babası ve daha önce dedesi Abdul Rahman tarafından titizlikle kaçınılan bir savaşa başlamadan önce üstünlük elde etmeyi ve diğer olası hak sahiplerini tutuklamayı başardı. Neden bu kadar acele davranıyorsun?
Savaş çığırtkanlığı, kamuoyunu ve siyasi seçkinleri her enlemde bir liderin arkasında toplamak için iyi bilinen bir kısayoldur. Bu nedenle, bazı gözlemciler, Amanullah'ın Hindistan'a saldırısını, ulusu birleştirmek ve meşruiyet kazanmak ve babasının öldürülmesinde kendi rolünün olabileceğine dair şüpheleri gidermek ve bir hükümdar olarak kabul edilmek anlamına gelen bir oyalama olarak açıkça bağladılar.
Ancak Amanullah'ın ideolojik geçmişini ve Afgan sarayında yöneldiği siyasi akımı küçümsememek gerekir. Genç kral, uzun süredir Afgan milliyetçiliği ve ülkenin modernizasyonu kavramlarına birincil bir ihtiyaç olarak maruz kalmıştı - özellikle de Afganistan'ın önde gelen reformcusu ve İran'daki etkili süreli Siraj ul-Akhbar'ın yayıncısı olan Mahmud Tarzi ile yakın ilişkisi sayesinde. aynı zamanda kayınpederi olan 1911-1919 dönemi. (3) Afganistan'ı modernize etmek için, şimdiye kadar inzivaya çekilmiş ülkeyi yabancı fikirlere açmak ve bunu yapabilmek için, önce İkinci İngiliz-Afgan Savaşı'ndan sonra İngilizler tarafından Afganistan'ın diplomatik ilişkileri üzerindeki koruyucuyu kaldırmak gerekiyordu ( 1878-1881).
Savaşın geçmişte İngilizlerin kaybettiği toprakları geri almak için gerçek bir girişim olduğuna gelince, pek çok Afgan (o zaman şimdi olduğu gibi), İndus'a kadar Peştunların yaşadığı toprakları veya en azından Afganistan'dan sadece Durand Hattı ile ayrılmış ve bu İngiliz Hindistan'ın idari çerçevesinin dışında kalmıştır. Sorun kesinlikle Kabil'deki saray ile Durand Hattı'nın her iki tarafındaki Peştun aşiret üyeleri arasındaki yoğun siyasi ilişkilerin bir parçasını oluşturuyordu. Amanullah ve çevresi, muhtemelen, bunu kolayca ulaşılabilecek bir hedef olarak görmeyecek kadar gerçekçiydi.
Bununla birlikte, bunlar bölgede ve genel olarak dünya çapında çok önemli zamanlardı, bu nedenle hiçbir şey dışlanamazdı. Birinci Dünya Savaşı'nın sona ermesi, İngiltere'yi insan ve maddi kaynaklar açısından tükenmiş bırakmıştı ve İngiliz yönetimine tabi olan birçok ülke, temellerini sarsıyor ya da en azından onunla derin bir hoşnutsuzluk gösteriyordu - ve Wilsoncu halkların kendi kaderini tayin hakkı fikri, Henüz gerçekleşmekte olan Versailles konferansında en azından teorik olarak kurulan şirket, bu tutumu geliştirmek için çok şey yapmıştı. 3. Anglo-Afgan Savaşı'nın ilk atışları çatırdarken, İngiltere'nin elinde zaten bir İngiliz-İrlanda Savaşı vardı ve Mısır Devrimi ve Malta Sette Giugno protestoları gerçekleşmek üzereydi. Afganistan için İngiliz egemenliğinin baskı altında olduğu en önemli cephe elbette Hindistan'dı.
Burada, bağımsızlık hareketi Birinci Dünya Savaşı sırasında acımasız acil durum ceza kanunları altında bastırılmıştı ve şimdi aktivizmine, 1919 başlarında hükümetin Rowlatt Yasası aracılığıyla baskıcı tedbirlerin geçerliliğini genişlettiği noktaya kadar devam etmişti. 13 Nisan'da General Reginald Dyer, Amritsar'da Jallianwala Bagh Katliamı'nı gerçekleştirerek protesto için orada toplanan yaklaşık 400 silahsız sivili öldürdü. Bu eylem Afganistan'da da geniş yankı uyandırdı ve Amanullah'ın ilanlarında savaş ilan edilmesinin sebeplerinden biri olarak bahsedildi.
Afganların, katliama tepki olarak Hindistan'da büyük kargaşa çıkma ihtimalini göz önünde bulundurarak, savaş hazırlıklarını buna göre hızlandırma şansını yakalamaları olasıdır. (4) Bununla birlikte, Afgan milliyetçilerinin Hindistan'ın bağımsızlığına olan ilgisi ara sıra ve fırsatçı olmaktan daha fazlasıydı. Amanullah'ın saltanatı sırasında, Hintli aktivistlerle işbirliğini teşvik etme çabaları, onları Afganistan'da barındırmayı ve İngiliz Hindistan'ında sınır ötesi gizli operasyonlar yürütmelerine izin vermeyi içerirken, Afgan hükümeti bir dizi önlem aldı (bunların çoğu 1923 Anayasasında yer aldı). Afgan Hinduları ve Sihleri Müslüman vatandaşlarla aynı kefeye koymayı ve İngiliz ve Hint basınının Hint halkı arasında popülerleştirdiği vahşi, yırtıcı ve geri bir ülke imajını yıkmayı amaçlıyordu. Bu çabalar, Amanullah'ın Afganistan'ında, Hindu-Müslüman Birlik döneminin sona ermesinden çok sonra (1916 Lucknow Paktı'ndan 1920'lerin ortalarına kadar süren) Hindistan bağımsızlık hareketi içinde sürekli olarak devam edecek ve kesinlikle ideolojik bağlılık dereceleri gösterecekti. Ülkenin siyasi ve kültürel seçkinlerinin bazı kesimleri tarafından konuya (5)
Sınırdaki askeri operasyonlara düzenli olarak eşlik eden sansasyonel haberciliğin aksine, Üçüncü Anglo-Afgan Savaşı, ana İngiliz gazetelerinde bariz bir şekilde yoktu, arka sayfalarda birkaç makaleye indirildi ve İngiltere ve Hindistan'da neredeyse fark edilmeden geçti. buraya bakın). Bu, o zamanki İngiliz hükümetinin, yalnızca Hintli tebaasının daha geniş bir bölümünün çatışmayı duyduğunda isyan edebileceğini değil, aynı zamanda Britanya toplumunun genelinin, büyük kayıplardan sonra yeni çatışmalar için can atmadığı konusundaki endişelerini gösteriyor. Dünya Savaşı, olumsuz tepki verebilir.
Özetlemek gerekirse, Amanullah'ın iktidarı ele geçirmedeki başarısı, taht mücadelesi başladığında Kabil'deki stratejik konumu kadar ünlü milliyetçi programıyla da yakından bağlantılıydı. Afgan toplumunun küçük ama büyüyen bir kesimi için, yeni bir dönemin umutlarını ve hedeflerini somutlaştırdı ve bağımsızlık savaşı, bunu başarmanın bir yolu olarak ilk adımdı.
Ancak Habibullah'ın ölümünden sonra, İngilizlerle çatışmanın yine de patlak vermesi muhtemeldir. Birinci Dünya Savaşı'nın dramatik olaylarının beklentilerle doldurduğu sadece küçük Afgan aydınları, sarayın ve ordunun bazı üyeleri değildi. Amanullah'ın milliyetçi programına bir alternatif olarak, muhafazakar amcası Nasrullah iktidarı ele geçirmeyi başarsaydı, yıllardır ilişkilerini beslediği Doğu Sınırı mollalarına desteğini büyük bir çatışmayı hızlandıracak kadar artıracaktı. İngilizlerle.
Özellikle Celalabad ve Peşaver arasındaki bölgede, 19. yüzyılın ikinci yarısında Peştun kabilelerinin yaşadığı bölgelerdeki İngiliz baskınlarından bu yana tuhaf bir dini liderlik türü gelişiyordu. Askeri baskıya direnmek için yerel topluluklar genellikle dini liderler tarafından yönetilen daha geniş militan hareketlerde birleştiler. Bunlar, aynı zamanda, Sufi tarikatları tarafından kurulan müritleri/adanmışları (murid) ile sosyal bağları kullanan ruhani liderler (pir) ve Müslüman eğitim kurumlarının bölgesel ağlarıyla bağlantı kurabilen, onlardan veya onlardan ekonomik destek alabilen son derece ortodoks vaizlerdi. Her zaman Frontier kabileleri üzerinde patronaj sistemleri kurmakla ilgilenen Afgan kralları. (6) Sonuç, İngilizlerin doğrudan kontrolü dışındaki engebeli sınır bölgelerinde “cihatçı” bir kültür ve ekonominin yayılması oldu.
Birinci Dünya Savaşı yıllarında, Habibullah, Türk-Almanların Afganistan'ı - özellikle de Sınır kabilelerini - İngilizlere karşı çatışmaya dahil etme girişimlerine rağmen, Afganistan'ın tarafsızlığını korumaya özen göstermişti. Ancak, Afgan krallığının sınırın İngiliz tarafındaki Peştun aşiretleriyle asırlık bağlarını kesmek istemediğinden, kardeşi Nasrullah, İngilizlerle çatışma durumlarında gayri resmi olarak onları destekliyordu.
1919'a gelindiğinde, Türkiye gibi Müslüman devletleri ve Hilafet gibi kurumları çevreleyen uluslararası gerilimler, dini liderler ve aşiret takipçileri arasında, alışılmış küçük çaplı kısasa kısaslardan daha büyük bir çıkış bekleyen bir militanlık dalgası yarattı. Sınır savaşının.
Amanullah, eşi görülmemiş milliyetçi programını modernist inançlarına uygun olarak yürütmeye çalışmış olabilir, ancak bunu yaparken garip yatak arkadaşları olacağını kesinlikle biliyordu. Ancak o zamanlar, onları kendi yararına kullanma yeteneğinden hâlâ emindi.
Afgan ordusunun ve aşiret yardımcılarının durumu
Amanullah'ın tahta geçtiği sırada Afgan ordusu kötü durumdaydı, geleneksel bir geçici kabile birliklerinden oluşan bir yapı ile kişisel olarak toplanmış birlikler arasında sürekli bir zorunlu askerlik ordusuna geçişi henüz başaramadı. Afgan hükümdarları, Sher Ali'den (1863-66 1868-1878) ve muhtemelen Abdurrahman'ın (1880-1901) genellikle Afganistan'daki kabileler ve topluluklar üzerinde devletin güç tekelini empoze ettiği kabul edilmeden önce orduda reform yapmaya çalışıyorlardı. merkezi silahlı kuvvetlerin güçlendirilmesi. Bununla birlikte, büyük ölçüde kabilelere güvenme ihtiyacı kirpikkarlar Hazaraların 1891-1893'te boyun eğdirilmesi, ordusunun neredeyse son derece etkili olduğunu gösterdi. Garnizon askerleri temelde sivil bir yaşam sürmeye bırakıldı ve nadiren tatbikat veya görev için toplanmaları gerekiyordu, birçoğu gerçekten de sözde ordudayken başka mesleklerle uğraşıyordu. Durum, Habibullah'la birlikte, Batılı fikirlerin Afganistan'a gelişiyle ve Türk ve Hintli askeri eğitmenlerin bazı disiplinler vermeye ve standart tatbikatlar ve hizmet görevleri vermeye başlamasıyla birlikte yavaş yavaş değişti.
Bununla birlikte, bu değişiklikler, artık başka bir geçim kaynağı bulamayan ve asker maaşlarına güvenmek zorunda kalan askerlerin yaşamları üzerinde önemli bir etkiye sahipti; bu, yaşam koşullarındaki genel artış karşısında Habibullah döneminde yalnızca biraz artan asker maaşına dayanıyordu. maliyetler. Kabil'de Arg'da garnizon kuran Düzenli Alaylar hariç. Beheşti Fauj ("Cennet Ordusu") diğer askerler tarafından daha iyi ücret ve ayrıcalıkları nedeniyle, askerlerin toplumdaki konumu oldukça sefil hale geldi. NS hash nafari Bir topluluktaki her sekiz yetenekli erkek için bir kişinin yaşam hizmetine alınmasını gerektiren zorunlu askerlik sistemi, kırsal topluluklar tarafından zaten dehşetle değerlendirilmişti ve genellikle işe alım adayları, daha az varlıklı bir akrabayı işe alarak hizmeti atlamaya çalışacaklardı. yerlerine gönderdiler. Habibullah'ın saltanatı sırasında bu fenomen arttı ve ordu, gelecekteki bir kariyerden ziyade yoksun veya sefil insanlar için bir çare olarak görülmeye başlandı.
Bir dereceye kadar profesyonellik elde edilmesine rağmen, daha yüksek memurların astları üzerinde sahip oldukları keyfi güç derecesi, eskinin kişisel statüsüne ve prosedürlerden ziyade mahkemeyle olan ilişkilerine bağlı kaldı ve çoğu zaman yolsuzluk ve suistimallere yol açtı.
Ayrıca, Habibullah'ın saltanatı altında, subayların atanması ve terfii, kraliyet hanedanının birkaç üyesinin yetkisindeydi: oğlu Sardar Inayatullah alt rütbeler için ve kardeşi Sardar Nasrullah daha yüksek rütbeler için.
Askeri birlikler açısından, ülkede bulunan tek büyük boyutlu olanlar, her biri bir makineli tüfek bataryası, sahra ve paket topçu ve bir süvari birliğine sahip üç piyade taburundan oluşan Kabil'de konuşlanmış dört karma tugaydı. . Kağıt üzerindeki bu taburlardan biri, yaklaşık 620 piyade, 260 topçu ve 400 süvariden oluşuyordu, ancak safları genellikle ciddi şekilde tükendi, özellikle süvari birimleri, onaylanmış gücün sadece yaklaşık üçte birini oluşturuyordu. İl birimleri genellikle daha küçüktü ve daha da az personel vardı.
Abdurrahman zamanında deri kemerle sınırlandırılan hükümet tarafından verilen standart üniformalar, Habibullah'ın saltanatı sırasında yavaş yavaş Afgan ordusuna girmeye başladı. Afganistan'ın iyi bir bireysel silah rezervi vardı, ancak bunların çoğu eski Martini-Henry ve neredeyse modası geçmiş Snider tüfekleriydi. Birliklerin sadece bir kısmı, İngiliz birlikleri arasında standart olan modern Lee-Enfields'e sahipti. Ayrıca, Afganistan'daki kartuş üretim tesisleri talebi güçlükle karşılayabiliyordu.
Bu da yetmezmiş gibi lojistik bir kabustu. Ülkenin ulaşım sistemi, yalnızca yol ağları ve koşulları açısından yetersiz değildi: Afgan devleti ve dolayısıyla ordusu, bir askeri harekatın ihtiyaçlarını karşılayacak yük hayvanlarından yoksundu. Afganistan, 17. ve 18. yüzyıllar arasında Orta Asya ve Hindistan arasındaki büyük at ticaretinde ana sahne noktası olmasına ve Afganların önemli bir rol oynamasına rağmen, 20. yüzyılın başlarında ülkedeki atların sayısı ve kalitesi arttı. aşağı gitti. Öte yandan öküzler ve katırlar daha da kıttı ve nispeten büyük sayılarda sadece develer mevcuttu.
Afganistan her zaman beslenmede kendi kendine yeterliliğin sınırındaydı ve devlet gıda rezervleri zayıftı. İlkbaharda, yeni hasatlar depoları yenilemeden önce, yem ve tahıllar tipik olarak çok kıttı ve Amanullah askeri kampanyasını ilkbaharda başlattı. Askerler erzaklarını yerel halktan almak zorunda kaldıklarında, bu durum, Mohmand ülkesindeki 1919 savaşında olduğu gibi, köylülerle ilişkilerde ek stres yaratabiliyordu.
Lojistik açıdan nispeten daha kendi kendine yeterli olanlar, İngiliz analistlere göre “ülkenin gerçek askeri gücünün” bağlı olduğu silahlı kabile gönüllüleriydi. (7) Bununla birlikte, Afgan komutanlığı için iki ucu keskin bir kılıç oluşturdular. Amanullah'ın savaş ilanına Sınır Mollaları tarafından coşkulu yanıt verilmesine rağmen, Durand Hattı boyunca yaşayan tüm kabilelerin İngilizlerle savaşmak için seferber olması biraz zaman aldı. Bu 'katılımcı' tutum, İngiliz sömürge yönetimi karşısında onlarca yıllık silahlı siyaset deneyiminden kaynaklanmış olabilir: Afgan devletinin gerçekten iş anlamına geldiğinden emin olduklarında mücadeleye girdiler.
Seferberlik başladığında, aşiret birlikleri kesinlikle son derece motive, iyi silahlanmış ve son derece hareketliydi. yerel olarakBununla birlikte, kabile rekabetleri ve hassasiyetleri konusundaki uyarılar, onları uzak cephelere konuşlandırma ve bazen de ara sıra çatışmalara yol açma olasılığını güçlü bir şekilde sınırladı. Disiplinleri de tamamen güvenilir değildi: Afgan askeri başarısı durumunda, buldukları ganimeti toplamaları ve eve dönmeleri beklenebilirken, bir Afgan yenilgisi vesilesiyle silah yağmalama ve yağmalama şansları vardı. düzenli birliklerden ekipman.
Toplamda, en büyük varlıkları - özellikle Durand Hattı'nın İngiliz tarafında ikamet eden kabileler - Afgan tarafındaki sayıların artmasından çok, İngilizlerin yerleşik bölgelerine ve iletişim hatlarına yönelik olası tehditlerde bulunuyordu. İngiliz birliklerinin arkasında yeni cepheler.
İngiliz ordusu ise kendi paramiliter birlikleriyle aynı tür sorunlarla yüzleşmek zorunda kaldı. Kuzey-Batı Sınır Eyaletinin 1899-1901'de yeniden düzenlenmesinden bu yana, Chitral'dan Belucistan'a kadar olan sınır ötesi bölgelerdeki (yani Hindistan idari sınırı ile Durand Hattı arasındaki alanlar içindeki) askeri karakollar, çok az istisna dışında, , Peştun kabileleri arasından toplanan yardımcı birimler tarafından yönetildi. Bu milisler, Vezirleri veya Mehsudları toplamanın imkansızlığı nedeniyle diğer bölgelerden Peştunlardan oluşan iki Veziristan milisi dışında, çoğunlukla yerel halktan oluşuyordu. Sınır bölgeleriyle birlikte sınırlı kontrol sağlamanın daha ucuz bir yoluydu ve aynı zamanda, yerel halkı istihdam ederek, yerel topluluklar arasında bu idari sistem için kazanılmış bir ekonomik çıkar yaratılmasına da katkıda bulundu. Bununla birlikte, İngiliz komutanları, büyük bir çatışma durumunda aşiret akıncıları ile göz yumma veya bu milislerin doğrudan isyan etme riskinin yüksek olduğunun farkındaydı.
Gerçekten de, tüm Üçüncü Anglo-Afgan Savaşı'nın İngilizler için en büyük gerilemesi, fiilen eriyip Afganların tarafını tutan Veziristan milislerini etkileyen kitlesel firarlarla geldi. (8)
Savaş: sonuçsuz angajmanlar ve belirleyici moral faktörü
Kendi yardımcı birlikleri arasında fikir değişikliği takıntısıyla, İngilizlerin ilk odak noktası Afgan birliklerini 3 Mayıs 1919'da işgal ettikleri Durand Hattı boyunca Landi Kotal yakınlarındaki mevzilerinden çıkarmaktı. Hayber Tüfekler milislerinin askerlerinin büyük kısmını oluşturan bölgede yaşayan Afridi aşiretlerine hoşnutsuzluğun yayılmasını önlemek için bir görüş. Aslında İngiliz raporları, yakındaki tepelerden çatışmaya tanık olan çok sayıda silahlı aşiret mensubunun taraf almadan önce zamanlarını beklediğinden söz ediyor. İngilizlerin Afgan mevzilerine hücum edebilmeleri bir haftadan fazla sürdü ve birkaç saldırı aldı. Ancak, Afridilerin ısınması ve savaşta daha önemli bir şekilde yer almaya başlaması daha uzun sürdü. Durand Hattı'nın Afgan tarafındaki Shinwariler ve Mohmand'lar gibi diğer kabile gönüllülerinin aksine, Hayber Geçidi'nin bu savaşçı sakinleri İngiliz birliklerine Haziran ayına kadar saldırmaya başlamadılar. O zamana kadar, İngilizler sadece Afganları Durand Hattının ötesine püskürtmekle kalmadı, aynı zamanda Afgan birliklerinin karşı saldırıya geçtiğinde daha şiddetli çatışmalara yol açarak Afgan tarafındaki Dakka köyünü de işgal etti. İngiliz birlikleri, Celalabad'a doğru daha fazla ilerlemeyi planlıyorlardı ki, başka yerlerdeki gelişmeler onları raylarında durdurdu.
Doğu cephesinde Afgan başkomutanı Saleh Mohammad komutasında başlayan düşmanlıklara rağmen, Afgan birliklerinin daha yoğun bir şekilde toplanması, Afgan ordusunun İngiliz toprakları içindeki en önemli ilerleyişinin de gerçekleşeceği Host'taydı. İngilizler, 23 Mayıs'ta ya Paraçinar'da ya da Miram Şah'ta bir Afgan saldırısı bekliyorlardı, komutan subay Nadir Khan (1929-1933'te geleceğin kralı) Kaitu nehri boyunca orta bir yol izledi. Bu beklenmedik hareket, Kuzey Veziristan milisleri tarafından yönetilen bir dizi karakolun tahliyesini teşvik etti. Peştun yardımcı birliklerinin morali, Hintli veya İngiliz subaylarına karşı eğildi ve firar ettiler. toplucaterkedilmiş kaleleri yağmalamak için aşiret üyelerine ve Afgan birliklerine katılanların çoğu. Bu da, daha o bölgede bir Afgan saldırısı gerçekleşmeden önce, tüm Güney Veziristan milislerinin silahlarını subaylarına karşı çevirdiği bir domino etkisini tetikledi. Sadece bir güzergah seçimi, iki Veziristan'daki İngiliz kontrolünün birkaç gün içinde neredeyse tamamen çökmesine yol açmıştı.
Bu arada, Nadir Han komutasındaki Afgan birlikleri, yerleşik bölgelerdeki küçük bir kasaba olan Thal'e (ayrıca Thall olarak da bilinir) yürümeye başladı, yani zaten "resmi" İngiliz Hindistan'ı içindeydi. 27 Mayıs'ta burayı işgal ettiler, ancak İngiliz ve Hint birlikleri tarafından garnizon edilen yakındaki kaleyi alamadılar. Aslında Nadir Khan kısa süre sonra Peşaver'den İngiliz takviye kuvvetlerinin gelmesiyle kayıplarla püskürtülecekti, ancak taarruzu, İngilizlerin Kandahar yakınlarındaki Spin Boldak'taki sınır karakolunu işgaliyle diğer cephelerde elde ettikleri kazanımları tersine çevirmişti. Nangrahar'da Dakka.
3 Haziran 1919'da Afgan hükümeti ile İngiliz Ordusu arasında bir tür ateşkes imzalandı, ancak Kurram cephesinde operasyonlar 7 Haziran'a kadar devam etti. İngiliz birlikleri, Afgan birliklerine yardım teklif eden Vezirlere karşı misilleme operasyonları yürütmeye devam etti ve Haziran ayı ortasında Kuzey Veziristan ve Kurram'da toplam 54 köyü yaktı.
Doğu cephesinde, Mohmand, Shinwari ve Afridi kabileleri, Haziran ayının geri kalanında İngilizleri Dakka'dan çıkarmak için tekrar tekrar çaba gösterirken, Afgan müdavimleri ateşkesi ihlal etmemek için arka planda kaldı. Bununla birlikte, Afridis'in çoğunluğu, birkaç günlüğüne Hayber Geçidi boyunca İngiliz karakollarına saldırmaya başladıkları ve aralarında Hayber Tüfek kaçaklarının oynadığı önemli bir rol ile Temmuz ortasına kadar pasif kaldı. Diğer kabileler de geç başladı: Orakzais ve Zaimukhts, Temmuz ayında Hangu yakınlarındaki İngiliz iletişimini taciz etmeye başladı. Daha önce garnizon olmayan bölgelerde, üstelik çoğunlukla hareketsiz olan çok sayıda İngiliz askerinin mevcudiyeti, cihadın daha az hevesli destekçileri için bile çok güçlü bir teşvik olduğunu kanıtladı.
Kurram'da bile, İngiliz birlikleri ve kabile üyeleri arasındaki kasıtsız çatışmalar Haziran ve Temmuz ayı boyunca devam etti: İngilizlerden bir grup, 30 Temmuz'da onları bombalamak için gönderilen filonun bir uçağını bile düşürmeyi başardı. Bu, son bölüm olabilirdi. Barıştan önceki Üçüncü Anglo-Afgan Savaşı'nın imzalanması, 8 Ağustos'ta Murree/Rawalpindi'de imzalandı.
Veziristan'daki (ve Belucistan'ın bitişik bölgelerindeki) operasyonlar bunun yerine önümüzdeki üç yıl boyunca devam edecek ve birçok büyük savaş yapıldı. Küçük bir düzenli Afgan askerinin, 12 topçu ve Albay Shah Dawla komutasındaki topçu bataryasının, düşmanlıkların sona ermesinden sonra birkaç ay boyunca Veziristan'da bulunduğu ve kabile üyelerine İngilizlere karşı direnişlerine yardım ettiği bildirildi.
Cephenin düzenli Afgan askerlerinin en uzun süre savaşta aktif rol almaya devam ettiği bölümü Chitral'dı. Burada, eşit derecede asker ve kabile savaşçılarından oluşan bir Afgan kuvveti, 12 Mayıs'ta Chitral'ı işgal etmek için yukarı akıştaki Kunar nehri vadisine tırmanmıştı. İlk ilerleyişleri sonunda İngiliz ve soylu Chitrali birlikleri tarafından püskürtüldü, ancak Afganlar Haziran sonunda sınırı tekrar geçtiler ve Chitral topraklarındaki iki köyü yeniden işgal ettiler ve bu köyler ancak 1922'de Chitral'a geri dönecekti. Afgan askerleri, Temmuz ayının ilk yarısı boyunca, Chitrali-İngiliz kuvvetlerine yardım eden Nuristani köylerine ceza vermekle meşguldü.
Kurram veya Chitral gibi ikincil veya uzak cephelerde, çatışma çoğunlukla önceki düşmanlıkların motive ettiği yerel düzensiz güçler arasındaydı (Shia Turi ve Bangash - Sünni Orakzai, Bangash, Mangal ve Jaji Afghans - Chitralis, bazı Nuristanlılar, Afganistan'a nispeten yakın zamanda yapılan ilhakın altında, Afganistan'ın yanında yer alıyor), her iki tarafta da düzenli kuvvetler esas olarak destekleyici ve denetleyici bir rol oynuyor.
Sonrası: diplomatik krizler ve orduda reform yapmak için kaçırılan bir fırsat
İmzalanan barış anlaşması, Britanya İmparatorluğu ile Afganistan arasında birkaç müzakere turunun başlangıcıydı: ertesi yıl Mussorie'dekiler (Afgan heyetine yine, varlığı İngilizleri sinirlendiren önde gelen bir Afgan Hindu sivil yetkilisi olan Diwan Naranjan Das dahildi. Hint halkına yönelik bir “propaganda aracı”) herhangi bir sonuca yol açmadı. 1921'de ikinci bir anlaşmanın imzalanması neredeyse tam bir yıl aldı: yine de resmi bir anlaşma yoktu ve bir dizi konu askıda kaldı. Ancak en önemli ödül olan tam bağımsızlık, başka yerlerde imzalanan anlaşmaların sayısı ve Afganistan'ın dünya çapındaki diplomatik faaliyetinin çılgınlığı ile teyit edilmişti.
Kurtuluş Savaşı'nı izleyen ilk birkaç yıl boyunca, Amanullah, özellikle zorunlu askerlik sistemini daha etkin hale getirmeye ve (subaylar arasında) eğitim ve okuryazarlık oranlarını iyileştirmeye odaklanan bir ordu reformu için bastırdı.
Ancak bu, birçok birlik dağıtıldığından veya diğerleriyle birleştiğinden ve özellikle 1923'ten bu yana askeri harcamalardaki kesintilerle birlikte, sayı bakımından ordunun genel gücünde bir azalma ile eşit oldu. Amanullah tahta çıktığında askerlerin maaşını 12'den 20 rupiye yükseltmişti, bu aynı zamanda tahtın yeni ve hala tartışmalı bir işgalcisi için oldukça açık bir adımdı. Bununla birlikte, Aralık 1919'da, birçok eski veya uygun olmayan askeri terhis etti ve yeni askerler sadece 14 rupi ile askere alındı. Askerlerin bir aylık maaşları da devlet tarafından uçak alımına sübvansiyon sağlamak için kesilmişti. (9)
Yeni işe alım sistemi de ideal olmaktan uzaktı. yerine hash nafari, askerlik zorunlu ve evrensel hale getirildi ve uygun askere alınanların listeleri üzerinde daha sıkı kontrole izin verildi. tezkera. Yeni sistem, askere alınanların ailelerine hiçbir ekonomik destek gerektirmediği için öncekinden daha fazla içerlendi. (10) Birinin muafiyet ücreti ödeyerek askerlikten muaf olma olasılığı, daha iyi durumda olan aileler tarafından yaygın olarak kullanıldı ve hükümet tarafından olumlu bir gelir kaynağı olarak görüldü. Ancak yine de, yalnızca toplumun en yoksul üyeleri orduya katıldı.
Afganistan'ın güvenilir miktarda mühimmat üretim eksikliğini giderme girişimleri gibi, modern silahların satın alınması da yavaş ilerledi. Önümüzdeki on yıl içinde bazıları silahlarını Afgan hükümetine karşı kullanacak olan birçok aşiret mensubu, Belucistan'daki sürekli hareketli silah ticareti sayesinde askerlerden daha iyi silahlanmıştı.
Serbest diplomatik ilişkilerin bir bedeli vardı: Amanullah, bir süredir İngiliz nakit sübvansiyonları olmadan yapmak zorunda kalan ilk Afgan hükümdarıydı. Savaş, ülkenin maliyesi üzerinde önemli bir baskı oluşturmuştu ve ayrıca, Habibullah'a borçlu olunan 44 lakh rupi tutarındaki ödenmemiş sübvansiyon ödemeleri, Habibullah'ın ölümünden sonra kaybedilmişti.
Ordu reformu çok pahalıya mal oluyor ve Afganistan, şimdi olduğu gibi, hükümetin böyle bir projeyi finanse etmek için yararlanabileceği bir zenginlik fazlası üretmiyor. Amanullah'ın orduyu güçlendirme ve modernize etme konusundaki ilk niyetleri, İngiliz Hindistan'ı ile art arda yapılan diplomatik müzakere turlarının Afganistan'a İngiliz sübvansiyonu uygulamasını yeniden başlatacak bir anlaşma üretememesinden sonra yavaş yavaş azaldı. Bu, geleneksel olarak Afganistan'ın sivil ve askeri kurumlarının modernizasyonu ve güçlendirilmesi için kullanılabilecek çok hoş karşılanan bir nakit kaynağı oluşturmuştu. Amanullah'ın 1921'in ortalarında imzaladığı Sovyet Rusya ile dostluk anlaşmasının sağladığı sübvansiyon ve (çok sınırlı) silah armağanı, açığı kapatmaya yetmedi.
Güçlü bir ordu kurma düşüncesinden vazgeçen Amanullah, çoğunlukla iki silaha güvenmeye başladı. Son çatışma sırasında İngilizlerin hava gücünü kullanması Afganları çok etkilemişti - aslında Kabil ve Celalabad'ın bombardımanları kralı şaşkına çevirmişti. Amanullah hemen uçak ve pilot satın alıp bir hava kuvveti yaratmaya çalıştı, ancak bu aynı zamanda çok pahalı ve uzun bir süreç oldu. 1928'de Kabil'de 20 civarında hizmete hazır uçağı vardı, ancak hala çoğunlukla Rus pilotları tarafından uçuyorlardı, Afgan pilotları ise Avrupa'da eğitim görüyordu. Bununla birlikte, Amanullah'ın hava kuvvetleri, diplomatik ilişkilerin kurulması veya Amanullah'ın ziyareti vesilesiyle çeşitli Avrupa ülkeleri tarafından satın alınan ve bazıları hediye edilen farklı uçan makinelerden oluşan oldukça renkli bir topluluktu.
Tercih edilen diğer stratejik varlık, kısmen Kurtuluş Savaşı'nın bir sonucuydu. Çatışmadan sonra, kral ve şimdiki başkomutan Nadir Han adına, düzenli birliklerin Afganistan'ın savunmasında, sınırlar boyunca yerleşik silahlı aşiret üyelerine kıyasla daha az etkili ve önemli olduğuna dair artan bir varsayım vardı. 1924-25 Mangal İsyanı, silahlı kuvvetlerin korkunç durumunu tüm boyutlarıyla gösterdi. Aşiret sayesinde isyanın nihayet bastırılması kirpikkarlar Amanullah'ı, ülkenin kontrolünü elinde tutmak için güçlü ve modern bir ordu yaratmaktan daha ucuz olan başka seçeneklerin mevcut olduğuna ikna etmiş olabilir. 1928-29'daki düşüşü, bunun yanlış bir hesaplama olduğunu kanıtlayacaktı - gerçekten de onu tahttan indiren Habibullah Kalakani, kendisi eski bir Afgan askerinden eşkıyaydı - ve orduyu modernize etmedeki başarısızlık, ordunun bir bölümünün sona ermesine kesin olarak katkıda bulunacaktı. Afganistan'ın moderniteye giden dolambaçlı yolu.
(1) Amanullah'ın 12 Mayıs 1919'da yayınladığı ve yazarın rastladığı resmi bir savaş ilanına en yakın olan kraliyet bildirisi metni, bu iki amaçtan bahseder. Birincisi, Afganistan'ın İngilizlerden tam bağımsızlığını elde etmektir. İkinci hedef şu şekilde özetlenmiştir:
İstediğim ikinci şey, onların (İngiliz)Komşu olmamız, aynı tarihe sahip olmamız ve hepimizin Doğu'da doğması nedeniyle ilişki ve birlik içinde olduğumuz Hintli kardeşlerimize ve diğer dinlere mensup Müslümanlara, Müslümanlara ve Hindulara yönelik zulme ve haksız zulme son vermelidir. Aynı şekilde, İngilizlerin komşumuz olan Hindistan halkına yönelik baskı ve saldırganlığını duymaya ve onlara acıma duymaya tahammül edemeyiz… .
Amanullah'ın bir başka mesajı, bu kez Kızılderililere hitaben Urduca yazılmış ve Nisan sonunda dağıtılan bir broşürde de benzer bir mesaj vardı:
Şimdi beyanımı size, Hindistan'ın Hinduları ve Muhammedilerine sesleniyorum. Uluslararası hukuka göre İngiliz Hükümeti'nin iç işlerine karışmaya hakkımız olmamasına rağmen, eşitlik ve insanlık yasası gereği şu anda Hindistan'da meydana gelen rahatsızlıkları yaratmakta Hindistan halkının haklı olduğunu söyleyebilirim. Hindistan… Bu nedenle insanlık yasası gereği, dünyevi ve ruhani kardeşlerimize birlik olmalarını tavsiye etmek bizim görevimizdir, çünkü Tanrı her dinde birlik hakkında bir emir vermiştir. Ey maddi ve manevi kardeşlerim!… Birbiriniz lehine şahsi menfaatlerinizi terk etmelisiniz. Hindular, Muhammediler, Guebers ve Hıristiyanlar tek bir Tanrı'nın yaratılışıdır ve tek bir baba ve annenin, Adem ve Havva'nın torunlarıdır ve hepsi birbirinin kardeşidir. İngilizlerin, Muhammedileri ve Hinduları insan olarak görmemeleri ve onlara karşı kibirli davranmaları üzücüdür. Kibirin nihai sonucu aşağılanmadır. Şeytan'ın çöküşünün nedeni kibirdi. Afgan ulusuyla gönülden birlik olmak sizin görevinizdir, çünkü Muhammedi ve Hindu tebaalarıma eşit derecede şefkatle davranıyorum ve onların canını ve malını, hepsinin onurunu ve tevazunu koruyorum.
Tanrı'ya, iyi niyetlerimde bana başarı bahşetmesi ve tebaamı daha fazla şefkatle beslemek ve sizi tiranlığın pençesinden kurtarmak için bana dua ediyorum.
(Hindistan Ofisi Kaydı, L/P&S/11/159, dosya 6901/1919)
(2) Hem Louis Dupree hem de David Edwards, Amanullah'ın 15 Mayıs'ta Kabil'deki Eidgah Camii'ndeki konuşmasını savaş ilanı olarak görüyorlar, ancak çatışmalar zaten iki haftadır devam ediyordu. İlginç bir şekilde Dupree, kalabalığın “Ya bağımsızlık ya ölüm” 'modernist' çığlığını vurgularken, Edwards bu vesileyle Amanullah'ın cihatçı ifadelerle yüklü dilini, kralın projesini satarken geleneksel değerlere ve sembolizme başvurduğunun kanıtı olarak değerlendiriyor. halka. (Dupree L., Afganistan, Princeton University Press 1973, s. 442 Edwards D., Taliban'dan önce, University of California Press 2002, s. 79-80)
(3) Ocak 1916 tarihli bir makalede Seraj ul AhbarBazıları tarafından Afganistan'ın ilk bağımsızlık ilanı olarak kabul edilen Tarzi, Afganistan'ın tam bağımsızlığı için çağrıda bulundu ve şu notu düştü: “Asil Afgan ulusu… anlayışlı, bilgili ve farkında. İyisini ve kötüsünü, yararını ve zararını, etnik özgürlüğünün onurunu ve ulusal bağımsızlığının haklarını öğrendi. Geçmişler geçmişte kalsın! Bundan böyle Afganlar haklarını göz ardı edecek kişiler değil.”
(4) Peşaver'deki Afgan posta müdürü Ghulam Haydar, Amanullah'a şehirdeki sivil huzursuzluğun ilerlemiş durumu ve oradaki Hint birliklerinin isyankar tutumu hakkında biraz iyimser raporlar göndermişti. Afgan komutanları muhtemelen Peşaver'de bir ayaklanmanın çıkacağından emindiler ve oradaki isyancılarla temasa geçmeye çalıştılar. Ancak, düşmanlıklar böyle bir planın geliştirilmesi için çok erken başladı ve İngiliz birlikleri 8 Mayıs'ta Peşaver şehrini kuşattı ve aralarında posta müdürü ve diğer Afgan vatandaşlarının da bulunduğu birkaç şüpheliyi tutukladı.
(5) Amanullah'ın hükümetin Hinduların sempatisini kazanmaya yönelik çabalarının kapsamı, Afganistan'da ineklerin öldürülmesine ilişkin bir yasak kararına kadar gitti - et yiyen Afganistan'da çoğunlukla sembolik ve nadiren uygulanan bir yasak. Afganistan'daki Hindu ve Sih topluluklarının tarihsel bir taslağı için burayı ve ülkedeki mevcut durumlarının iniş çıkışları için burayı okuyun.
(6) Bu dini liderler sınıfının ilk ve en önde gelenlerinden biri olan Hadda Mollası'nın hayatı ve karakteri, David Edwards'ın klasiğinde ustaca işlenmiştir. Çağın Kahramanları (University of California Press 1996). Sanah Haroon gibi diğer bilim adamları İnanç Sınırı (Oxford University Press 2007), Frontier Mollalarını, ağlarını ve siyasi ve sosyal rollerini inceledi. Altaf Qadir, aynı bölgedeki yabancı (çoğunlukla Hindustani) militanların ayrı ama tamamlayıcı bir mevcudiyetini, 1820'lerde bölgeye ilk Sih akınlarından kalma, araştırıyor. Ahmed Barailvi: Pukhtun Perspektifinden Hareketi ve Mirası (Adaçayı Yayınları 2015).
(7) Genelkurmay Şubesi, Ordu Karargahı Hindistan, Üçüncü Afgan Savaşı, Resmi Hesap, Kalküta 1926, s. 6.
(8) Frontier, Birinci Dünya Savaşı nedeniyle garnizonsuz bırakılmamıştı. 1919 savaşının başlangıcında İngilizler için asıl sorun, birçok birimin izin süresini veya terhis edilmesini ertelemek zorunda olmalarına rağmen, askeri insan gücünün bulunmaması değildi. Diğer savaş alanlarına taşınmalarından kaynaklanan yük hayvanlarının kıtlığı ve ciddi bir sorun olması nedeniyle onları yeterince tedarik etmek daha zordu. Surra birçok deve ve katırı öldüren salgın. (Genelkurmay Şubesi, Ordu Karargahı Hindistan, Üçüncü Afgan Savaşı, Resmi Hesap, Kalküta 1926, s. 21 – burada mevcuttur)
(9) Afganistan'daki olayların özeti, 8 Ağustos 1919 - 1 Haziran 1920, s. 16, Genelkurmay tarafından derlenmiştir, Simla, Hindistan Hükümeti Yayınları, 1920.
(10) altında hash nafari sistem, aile, devlet hizmetinden kaçan aynı topluluktan yedi erkek tarafından ekonomik olarak desteklenecekti. Bakınız Nawid, Dini Tepkiler Afganistan'da Sosyal Değişim 1919-1929 (Mazda Publishers 1999), s. 82 85-86.
Afganistan Tarihi
Afganistan'ın tarihi, iç siyasi gelişimi, dış ilişkileri ve bağımsız bir devlet olarak varlığı, büyük ölçüde Orta, Batı ve Güney Asya'nın kavşağında bulunan coğrafi konumu tarafından belirlendi. Yüzyıllar boyunca, tarihçi Arnold Toynbee'nin "antik dünyanın dolambaçlı bir kavşağı" olarak tanımladığı bölgeden göç eden halk dalgaları geçti ve ardında bir etnik ve dilsel gruplar mozaiği bıraktı. Afganistan Tarihinin Anahatları Antik çağda olduğu gibi modern zamanlarda da, Afganistan'dan geçen ve geçici olarak yerel kontrol sağlayan dünyanın geniş ordularına odaklanılacaktır.
Kısaca Tarih:
Bir zamanlar Pers İmparatorluğu'nun bir parçası olan, şimdi Afganistan olarak bilinen bölge MÖ 3. yüzyılda İskender tarafından işgal edildi ve fethedildi, daha sonra Gazneli Mahmud (11. Yüzyıl) Changis Han (13. Yüzyıl) Tamor-e-lang (14. Yüzyıl) tarafından ele geçirildi. Yüzyıl) ve Moğol İmparatorluğu'nun kurucusu Babür 16. Yüzyıl.
1747'de bölge, Afganistan'ı Birleşik Emirlik olarak kuran Ahmed Şah Durani tarafından talep edildi. 1800'lerde İngiltere ve Rusya bölgedeki etkilerini genişletmeye çalıştılar ve bu da nihayetinde bir dizi İngiliz-Afgan savaşına yol açtı, İngiltere'nin 1893'teki ilk işgali, ancak 1878'deki ikinci daha başarılı girişimi, İngiliz destekli bir hükümdarın kurulmasıyla sonuçlandı. .
Afganistan, 1919'da İngiltere'ye karşı üçüncü bir savaşa kadar tam bağımsızlık kazanmadı, ardından Amanullah Han kendini kral ilan etti.
Ardılları, Muhammed Davud Han'ın askeri bir darbeyle monarşiyi devirdiği 1973 yılına kadar hüküm sürdü.
1979'da Sovyetler Birliği işgal etti ve 1989'a kadar sürecek tam ölçekli bir savaş başlattı. Uzun süren güçsüzlük, Afganistan'ın altyapısını darmadağın etti.
Sovyet, Başkan Necibullah'ın liderliğini nihayet 1992'de isyancı muhalefet (Mücahidler) altında parçaladı. En güçlüsü, 1996'dan 2001'e kadar ülkenin çoğunu kontrol eden Taliban olan çeşitli Müslüman grup, kontrol için savaştı.
Ayrıntılarda Tarihçe
MÖ 50.000 – MÖ 20.000 Taş Devri
- Arkeologlar, Aq Kupruk (balkh) ve Hazar Sum'da taş devri teknolojisinin kanıtlarını belirlediler.
- Hindukuş dağlarının eteklerindeki bitki kalıntıları, Kuzey Afganistan'ın evcil bitki ve hayvanların en eski yerlerinden biri olduğunu gösteriyor.
- Bronzun bu zamanlarda eski Afganistan'da icat edildiği belirtildi.
- Kentleşme ve ticaret büyüyor, Mezopotamya ve diğer medeniyetler arasında günümüzün “Asya'nın Kavşağı” olarak ortaya çıkması için önemli bir nokta haline getiriyor.
- İlk gerçek şehir merkezleri Afganistan'daki Mundigak ve Deh Morasi Ghundai'deki iki ana bölgede yükseliyor.
- Mundigak (bugünkü Kandahar yakınlarında) buğday, arpa, koyun ve keçiden oluşan bir ekonomik temele sahipti. Ayrıca, kanıtlar Mudigak'ın İndus vadisi uygarlığının bir eyalet başkenti olabileceğini gösteriyor.
- Eski Afganistan'ın Mezopotamya ve diğer Medeniyetler arasındaki kavşak noktası.
- Kabil şehrinin bu dönemde kurulduğu düşünülmektedir.
- Rig Veda bu zamanlarda Afganistan'da yaratılmış olabilir.
- IV. Aq Kapruk'ta erken göçebe demir çağının kanıtı.
- Deioces, 728BC – 675BC
- Phraortes (Kashtariti), MÖ 675 – MÖ 653
- Cyaxares, MÖ 625 – 585BC
- Astyages, 585BC – 550BC
- teispes
- Kiros ben
- Kambyses I (Kambiz) 600 M.Ö.
- Büyük Cyrus, Ahameniş İmparatorluğunun Başlangıcı, MÖ 559 – 530BC
- Kambiz II, 530BC – 522BC
- Darius I the Great, MÖ 522 – 486BC
- Xerxes I(Khashyar), 486BC – 465BC
- Artaxerxes I, 465BC – 425BC
- Xerxes II, 425BC – 424BC (45 gün)
- Darius II, 423BC – 404BC
- Artaxerxes II, 404BC – 359BC
- Artaxerxes III, MÖ 359 – 339BC
- Eşek, 338BC – 336BC
- Darius III, 336BC – 330BC
- Dariusthe Great, Aria (Herat), Bactriana (Balk ve günümüz Mazar-i-Shariff), Margiana (Merv), Gandhara (Kabil, Celalabad ve Peşaver), Sattagydia (İndus nehrine Gazne), Arachosia (Kandahar ve Quetta) ve Drangiana (Sistan).
- Pers İmparatorluğu, Arachosia'da (Kandahar ve Quetta) yaşayan Afganların sürekli acı ve kanlı aşiret isyanlarıyla boğuşuyordu.
- Büyük İskender İran'ı, Afganistan'ı fethetti. 330BC – 323BC
- İskender Afganistan'ı fetheder, ancak halkına gerçekten boyun eğdirmeyi başaramaz, ancak huzursuzluk ve kanlı isyanlar rejimin ayırt edici özellikleri haline gelir.
- Philip III(Arrhidaeus), 323BC – 317BC
- Alexander IV,317BC – 312BC
- Baktriya güneye doğru genişledi ama (MÖ 2. yüzyılın ortalarında) Partların ve isyancı kabilelerin (özellikle Sakaların) eline geçti.
- Budizm, Kuşan hanedanını kuran Yüechi tarafından doğudan tanıtıldı (MÖ 2. yüzyılın başlarında). Başkentleri Peşaver'di.
- Bir zamanlar Purushapura olarak adlandırılan şehir, Gandhara'nın antik Greko-Budist merkezinin başkentiydi.
- Kuşanlar geriledi (MS 3. yüzyıl) ve yerini Sasaniler, Eftalitler ve Türk Tu-Kuie'leri aldı.
- Selevkos I, 312BC – 281BC
- Antiochus I Soter, 281BC – 261BC
- Selevkos, 280BC – 267BC
- Arşak, 238BC – 217BC (veya 211BC?)
- Artabanus(Ardawan) veya Arşak II, 211BC – 191BC
- Priapatius I, 191BC – 176BC
- Phraates I, 176BC – 171BC
- Mithradates I, 171BC – 138BC
- Phraates II, 138BC – 128BC
- Artabanus I, 128BC – 123BC
- Mithradates II(Büyük), 123BC – 87BC
- Gotarzes, 90BC – 80BC
- Orodes I, 80BC – 77BC
- Sanatruces, 77BC – 70BC
- Phraates III, 70BC – 57BC
- Mithradtes III, 57BC – 55BC
- Orodes II, 57BC – 37BC
- Phraates IV, 37BC – 2BC
- Phraates V, 2BC – AD 4
- Orodes III, MS 4 – AD 7
- Vonones, MS 7 – AD 11
- Artabanus II, 12 – 38
- Gotarzes II, 38 – 51
- Vardanes I, 39 – 45
- Vonones II, 51
- Vologases I, 51 – 78
- Vardanes II, 55 – 58
- Vologases II, 77 – 80
- Artabanus III, 80 – 81
- Pacorus, 78 – 105
- Greko-Budist Gandharan kültürü doruk noktasına ulaşır.
- Kuşan Kralı Kanishka'nın altında Buda'ya ilk olarak bir insan yüzü verildi ve dünyanın en büyük Budaları (175 fit ve 120 fit boyunda) Bamiyan'daki uçuruma oyulmuştur. Ancak Yunan, Pers, Orta Asya ve Hindu kültürlerinden birçok tanrı ve tanrıçaya da tapılırdı.
- Ardaşir I, 224 – 241
- Şapur I, 241 – 272
- Hormizd I, 272 – 273
- Behram I, 273 – 276
- Behram II, 276 – 293
- Behram III, 293
- Narses, 293 – 302
- Hormizd II, 302 – 309
- Şapur II, 309 – 379
- Ardaşir II, 379 – 383
- Şapur III, 383 – 388
- Behram IV, 388 – 399
- Yazdegerd I, 399 – 420
- Bahram V Gür, 420 – 438
- Yazdegerd II, 438 – 457
- Hormizd III, 457 – 459
- Piruz, 457 – 484
- Balash, 484 – 488
- Kavadh (Kubad) I, 488 – 496
- Tamasb, 496 – 499
- Kavadh I, 499 – 531
- Hüsrev I (Anuşirvan), 531 – 579
- Hormizd IV, 579 – 590
- Hüsrev II Parviz, 590
- Behram VI, 590 – 591
- Hüsrev II Parviz, 591 – 628
- Bestam (Medyada), 591 – 596
- Kavadh (Qobad) II Shiruye (Siroes), 628 – 630
- Ardashir III, 628 – 630
- Şahrbaraz, 630
- Purandokht, 629 – 631
- Azarmedukht, 631 – 632
- Hormizd V, 631 – 632
- Hüsrev III, 632 – 633
- Yezdıkırd III, 632 – 651
- Mu’awiya I, 661 – 680
- Yezid I, 680 – 683
- Mu'8217awiya II, 683 – 684
- Mervan I, 684 – 685
- Abdülmelik, 685 – 705
- Al-Walid I, 705 – 715
- Süleyman, 715 – 717
- Ömer II, 717 – 720
- Yezid II, 720 – 724
- Hişam, 724 – 743
- Al-Walid II, 743 – 744
- Yezid III, 744
- İbrahim, 744
- Marwan II, 744 – 750
- Ebu el-Abbas el-Saffah, 750 – 754
- Al-Mansur, 754 – 775
- El-Mehdi, 775 – 785
- El-Hadi, 785 – 786
- Harun el-Raşid, 786 – 809
- Al-Amin, 809 – 813
- El-Memun, 813 – 833
- Nasr I, 864 – 892
- İsmail, 892 – 907
- Ahmed, 907 – 914
- Nasr II, 914 – 942
- Nuh I, 942 – 954
- Abdülmelik I, 954 – 961
- Mansur I, 961 – 976
- Mahmud, 970 – 1030 Muhammed Gazne ile İslam dönemi başlar ve Afganistan İslam güç ve medeniyetinin merkezi olur. Birkaç kısa ömürlü Müslüman hanedanlık kuruldu, bunların en güçlüsü başkenti Gazne'deydi (bkz. Gazne). 11. yüzyılın başlarında İran'ın Horasanın'dan Hindistan'daki Pencap'a kadar olan toprakları fetheden Gazneli Mahmud, Afganistan'ın en büyük hükümdarıydı.
- Mesud I, 1030 – 1040
- İzzeddin Hüseyin I, 1117 – 1146
- Seyfeddin Suri, 1146 – 1149
- Bahaeddin Sam I, 1149
- Alaeddin Hüseyin II, 1149 – 1161
- Say al-Din Muhammed I, 1161 – 1163
- Ghiyath al_Din Muhammed II, 1163 – 1203
- Mu'8217izz al-Din Muhammed III, 1203 – 1206
- Gıyaseddin Mahmud, 1206 – 1210
- Bahaeddin Sam II, 1210
- Alaeddin Atsız, 1210 – 1214
- Ala al-Din Muhammed IV, 1215 – 1215
- Hülagü Han, 1256 – 1265
- Abagha, 1265 – 1282
- Tegüder, 1282 – 1284
- Argun, 1284 – 1291
- Gayhatu, 1291 – 1295
- Baydu, 1295
- Mahmud Gazan, 1295 – 1304
- Uljaytü, 1304 – 1316
- Ebu Said, 1317 – 1335
- Arpa, 1335 – 1336
- Musa, 1336 – 1337
- Muhammed, 1336 – 1338
- Sati Bey, 1338 – 1339
- Jahan Temur, 1339 – 1340
- Süleyman, 1339 – 1343
- Timur, 1393 – 1405
- Miranşah (Batı İran), 1405 – 1408
- Halil (Batı İran 1409 – 1411), 1405 – 1409
- Shah Rokh Shah, 1409 – 1447
- Uluğ Bey, 1447 – 1449
- Sultan Ebu Said, 1451 – 1469
- 1715'8211 Mir Wais huzur içinde ölür ve Kandahar'ın dışındaki bir türbede yatar.
- 1722'8211 Mir Wais'in oğlu Mir Mahmud, İran'ı işgal eder ve İsfahan'ı işgal eder. Aynı zamanda Durraniler ayaklanır ve Perslerin Herat'ı işgaline son verirler. Durraniler Persleri Herat'tan atmak için isyan ederler.
- 1725 (25 Nisan)–Mir Mahmud delirdikten sonra gizemli bir şekilde öldürülür. Afganlar İran'ın kontrolünü kaybetmeye başlar.
- Pers Nadir Şah hükümdarlığını Hindukuş'un kuzeyine kadar genişletti. Ölümünden (1747) sonra, bir Afgan kabile lideri olan teğmen Ahmed Şah, günümüz Afganistan'ının çoğunu kapsayan birleşik bir devlet kurdu. Onun hanedanı Durrani, Afganlara kendilerinin sıkça kullandıkları bir isim (Durrani) verdi.
- 1747 Nadir Şah öldürüldü ve Afganlar yeniden ayağa kalktı. Afganlar, Ahmed Şah Abdali liderliğindeki Kandahar'ı geri alır ve modern Afganistan'ı kurar.
- Önde gelen Muhammadzai liderlerini iktidar konumlarından uzaklaştırmaya ve onların yerine kendi soyundan gelen Sadozai adamlarını getirmeye başladı. Bu, Ahmed Şah'ın kurduğu ve Painda Khan'ı ve diğer Durrani şeflerini şaha karşı komplo kurmaya teşvik etmiş olabileceği gibi, Durrani kabile siyasetinin hassas dengesini bozdu. Painda Khan ve Nurzai ve Alizai Durrani klanlarının şefleri, Kızılbaş klanının şefi gibi idam edildi. Painda Khan'ın oğlu İran'a kaçtı ve Muhammedzai takipçilerinin önemli desteğini, Zeman'ın ağabeyi Mahmood Shah'a, tahtın rakip bir iddiasına verdi. Zeman'ın reisleri tarafından idam edilen aşiretler, isyancılarla birleşerek Kandahar'ı kan dökmeden aldılar.
- İngilizlerle ittifakı ölümüne yol açan Afganistan Kralı (1803 -10 ikinci kez 1839 – 42).
- 1819-1826 Shaw Mahmood, ancak Sadozai soyunun saltanatı 1818'de sona erdi ve Dost Muhammed 1826'da emir olana kadar hiçbir baskın hükümdar ortaya çıkmadı.
- Afganistan Kralı (1826 – 39 ikinci kez 1843 – 63)
- 1832 İran, Horasan'a (vilayet) girer ve Herat'ı tehdit eder. Afganlar Herat'ı başarıyla savunuyorlar.
- 1834'8211 (Mayıs) Afganlar Peşaver'i Sihlere kaptırdılar daha sonra Sihleri Sihlerin önderliğinde ezdiler. Ekber Han Jamrud yakınlarında Sihleri yenen ve büyük Sih generali Hari Singh'i öldüren. Ancak, Dost Muhammed Han'ın ayrılığı ve kötü kararı nedeniyle Peşaver'i geri alamadılar.
- 1836 Dost Muhammed Han, Emirü'l-mu'minin (müminlerin komutanı) olarak ilan edilir. İngilizler, eski bir kralla (Şah Şuja) işbirliği yaparak, artan Rus ve Pers etkisini azaltmak için Afganistan'ı işgal ettiğinde, tüm Afganistan'ı yeniden birleştirme yolunda ilerliyordu.
- Birinci İngiliz-Afgan Savaşı
- Bir süre direndikten sonra, Amir Dost Mohammad Khan İngilizlere teslim olur ve Hindistan'a sürülür. (1839-1842)
- Nisan 1842'de Şah Shuja, Afganlar tarafından öldürüldü.
- 1843'te ulus bağımsızlığını ilan eder, Dost Han tahtı işgal etmek için geri döner.
- 1844 yılında Ekber Han ölür.
- Afganistan Kralı (1863 – 66 ikinci kez 1868 – 79)
- (1865)–Rusya Buhara, Taşkent ve Semerkant'ı alır.
- Mohammad Afzal Kabil'i işgal eder ve kendisini Amir ilan eder.
- Ekim 1867–Mohammad Afzal öldü.
- 1873 Rusya, Afganistan ile sabit bir sınır kurar ve toprak bütünlüğüne saygı gösterme sözü verir.
- 1878-İngilizler ikinci savaşını başlattı. Afganların coşkulu direnişi ikinci kez onları geri çekilmeye zorluyor. Sher Ali ölür. Mohammad Yaqub Khan yönetimi devraldı, ancak Hayber ve Pischin gibi önemli bölgeleri İngilizlere teslim etti. Afganlar bu bölgeleri asla geri alamayacaklar.
- Amir Muhammed Yakub Han, şu Afgan topraklarını İngilizlere bırakıyor: Kurram, Hayber, Michni, Pishin ve Sibi. Afganlar bu toprakları kalıcı olarak kaybederler.
- Kabil, İngiliz kuvvetleri tarafından işgal edildi
- Maiwand Savaşı
- İngilizler, yeni Emir'in tahta çıkmasından kısa bir süre sonra Afganistan'ın dış ilişkilerini yönetme haklarını ellerinde bulundursalar da Afganistan'dan çekilirler.
- Abdur Rahman sabit sınırlar kurar ve çok fazla Afgan toprağı kaybeder.
- Nuristan Müslüman oldu.
- 1885- Rus kuvvetleri, Oxus Nehri'nin kuzeyindeki Afgan topraklarının bir parçası olan Panjdeh Vahasını ele geçirdi. Afganlar onu geri almaya çalıştı, ancak sonunda Rusların Panjdeh'i elinde tutmasına izin vermek zorunda kaldı ve Ruslar gelecekte Afgan toprak bütünlüğünü onurlandırmaya söz verdiler.
- 1893- Durand hattı, Afganistan'ın İngiliz Hindistan'ı ile sınırlarını düzeltti, Afgan kabile bölgelerini böldü ve Afganların yarısını şu anda Pakistan olan bölgede bıraktı.
- 1895 Afganistan'ın kuzey sınırı Rusya tarafından sabit ve garanti altına alındı
- 1901– Abdur Rahman ölür, yerine oğlu Habibullah geçer.
- 1987– Necibullah ateşkes teklif ediyor, ancak Mücahidler bir “kukla hükümet” ile uğraşmayı reddediyor.
- 1988 Cenevre'de imzalanan barış anlaşmaları. Sovyetler Birliği Afganistan'a yenildi, Sovyetlerin tamamen geri çekilmesi 15 Şubat 1989'da gerçekleşti.
- Mücahidler, bir İslam Devleti'nin İslami Cihad Konseyi'nin seçimlerini oluşturuyor.
- Profesör Burhannudin Rabbani iktidara geliyor.
- 1993 yılı boyunca, Şii Hizb-i-Vahdat milisleri ile müttefik olan Hikmetyar'ın Hizb-i İslami güçleri, Rabbani ve Mesud'un Cemiyet güçleriyle aralıklı olarak çatıştı. Dostam taraf değiştirdi ve Kabil'de ve kuzey eyaletlerinde büyük çaplı çatışmalara yol açtı.
- 1994-Taliban milisleri doğuyor ve İslami hükümete karşı hızla ilerliyor. Dostum ve Hikmetyar, Rabbani ve Mesud'un hükümetine karşı çatışmaya devam etti ve bunun sonucunda Kabil enkaz haline geldi.
- İngiliz 17. Ayak, 1839'da Ghuznee Kuşatması'nda Kabil Kapısı'na yapılan saldırı da dahil olmak üzere Birinci Afgan Savaşı'nda önemli bir rol alarak 1878'de Afganistan'a ikinci kez girdi. ' yazısı ile Tiger'a rozeti olarak verildi.Hindustan'. Leicestershire Alayı, 1882'de 17'nci olarak, Leicestershire Tigers takma adını taşıyordu. Alay, büyük Kraliyet Angliyen Alayı'nda birleştirildi, ancak Tigers'ın adı Leicester City Rugby Futbol Kulübü ile yaşıyor.
1843 – 1863 Dost Muhammed Han geri döner ve kraliyet tahtını işgal eder. İngiliz birliklerinin imha edilmesinden sonra Afganistan bir kez daha bağımsız hale geldi.
1863 – 1866 Şer Ali Dost Muhammed Han'ın oğlu tahta geçer.
1866 – 1867 Mohamad Afzal
1867 – 1868 Muhammed Azam
1868 – 1879 Şer Ali kontrolü yeniden kurar
1879 – Emir Muhammed Yakub Han Ekim 1879'a kadar sürer.
1880 – 1901 Abdurrahman Afganistan tahtını alır. Ancak 1880'de İngilizler tarafından emir olarak tanındı ve Rusya'ya karşı İngiliz çıkarlarını destekledi.
1907- 1919 Habibullah Han'ın Rusya ve Büyük Britanya, Afganistan'ın toprak bütünlüğü konusunda İngiliz ve Rus hükümetleri arasında varılan St. Petersburg Sözleşmesini imzaladılar.
1919 – 1929 Emanullah Han (Reform Kral)
1929 – 1930 Habibullah Kalkani (Bachae Saqaw)
1930 – 1933 Nadir Han tahta geçer aşiret ordusu hazine boş olduğu için devlet binalarını ve zengin vatandaşların evlerini yağmalar. Habibullah Kalakani, yandaşlarıyla birlikte ve Amanullah Han'ın birkaç destekçisi Nadir Han tarafından öldürülür. Şimdi Nadir Khan tam kontrol sağlıyor.
1940 – 1973 Zahir Şah İkinci Dünya Savaşı sırasında Afganistan'ı tarafsız ilan etti
1973 – 1978 Davud Han monarşiyi kaldırır, kendini Başkan ilan eder. Afganistan Cumhuriyeti kuruldu.
1978 – 1979 taraki Başkan olarak adlandırılır,
1979 – Hafızullah Emin Başkanlığı alır.
1979 – 1986 Babrak Karmal Amin'i değiştirmek
1986 – 1992 Dr. Necibullah Karmal'ın yerine
15 Nisan 1992 Mücahidler Kabil'i ele geçirdi ve Afganistan'ı kurtarın, Necibullah BM tarafından korunuyor.
1996 – 2001 Molla Ömer Taliban milisleri, Başkan Rabbani ve hükümetini Kabil'den çıkarmaya zorladı. Kabil'in ele geçirilmesinden sonra, Taliban Necibullah'ı idam etti.
2001 – Aralık 5 Hamid Karzai geçici Afgan hükümeti
İngiliz-Afgan Savaşı - Tarih
Bu sunum, Pers İmparatorluğu'ndan 20. yüzyılın başlarına kadar Afganistan'ın kısa bir tarihinin yanı sıra Kongre Kütüphanesi Coğrafya ve Harita Bölümü koleksiyonlarından ilgili haritaların görüntülerini içermektedir.
Pers İmparatorluğu'ndan Babür Hanedanlığı'na
Afganistan, tarihi boyunca diğer medeniyetlerin egemen olduğu önemli bir kavşaktı. 522 M.Ö. Büyük Darius, Pers İmparatorluğu'nun sınırlarını bölgenin çoğuna genişletti. 330 yılına kadar. Büyük İskender İran ve Afganistan'ı fethetti. Budizm, MS 50'de Afganistan'ın Kuşani İmparatorluğu'nun bir parçası olduğu zaman tanıtıldı. Heftatlitler (Ak Hunlar) 5. yüzyılda istila ettiler ve Budist kültürünü yok ettiler. MS 225'den 600'e kadar Sasaniler (Persler) kontrolü sağladılar. İlk Müslüman-Arap fetihleri 652'den 654'e kadar gerçekleşti. Arka arkaya hanedanlar, Gazneliler, Ghorid ve Timur, MS 997'den 1506'ya kadar bölgeyi yönetti. Hindistan'ın Babür Hanedanlığı'nın kurucusu Babür, 1504'te Kabil'i ve zamanla bugünkü Afganistan olan toprakların çoğunu yönetti.[1]
1721'de Pierre Moulard Sanson tarafından yayınlanan “Persarum Imperium”.
Bactriana ve Ariana eyaletleri (satraplıkları) haritada gösterilir. Günümüzde Mazar-e-Sharif, eski Bactriana eyaletinde yer almaktadır. Herat, eski Ariana eyaletinde yer almaktadır.
17. Yüzyıldan 19. Yüzyıl Başlarına
Ünlü bir Afgan savaşçı şair olan Khushhal Khan Khattak, 1600'lerde Babür Hanedanlığı'na karşı bir isyan başlattı. Mir Wais Khan Hotaki Safevi yönetimine karşı ayaklandı ve 1708'de Kandahar'ı ele geçirdi. 1736'da Afşarlı hükümdar Nadir Shaw bölgenin kontrolünü ele geçirdi. 1747'de Nadir öldürüldü. Aynı yıl, Ahmed Durrani, aşiret liderlerinden oluşan bir konsey tarafından kral seçildi. 1760'larda Ahmed Şah Durrani, Afganistan'ın sınırlarını Hindistan'ın bir kısmına kadar genişletti. Afganistan ulusu, yüzyıllarca süren işgallerin ardından nihayet Ahmed Şah Durrani'nin önderliğinde şekillenmeye başladı.[2]
Emanuel Bowen'in "Yeni ve Doğru Bir Pers Haritası", 1747'de İran'ın sınırlarını yansıtıyor.
Kandahar İran içinde gösterilir. Kabil, Pers sınırlarının dışında “Balk Krallığı” içinde gösteriliyor.
Ahmed Şah Durrani'nin oğlu Timur, 1773'te tahta geçti. Afganistan'ı 1793'teki ölümüne kadar 20'den fazla oğlu bırakarak yönetti. Timur'un torunları daha sonra bir iktidar mücadelesine giriştiler. Oğlu Zaman Şah 1793'te kral oldu. Zaman Şah'ın kardeşi Mahmud 1800'de tahta geçti. 1803'te Mahmud'un yerine başka bir kardeş Şah Şuja geçti. Mahmud, 1809'da Shuja'yı kaçmaya zorladı ve 1817'de tahttan indirilinceye kadar kral olarak kaldı. 1818'den 1826'ya kadar Afganistan, her biri farklı bir Durrani lideri tarafından yönetilen bir grup küçük birliğe bölündü.[3] Bu süre zarfında Büyük Britanya ve Rusya arasındaki “Büyük Oyun” oynanmaya başlandı. “Büyük Oyun” yalnızca, Afganistan'da karşılaşana kadar etki alanları giderek birbirine yaklaşan iki büyük imparatorluğun karşı karşıya gelmesini değil, aynı zamanda bir yabancı gücün Kabil'de kukla bir hükümet dayatma girişimlerini de içeriyordu.[4]
Birinci İngiliz-Afgan Savaşı
Bir sonraki lider, Dost Muhammed, 1826'da tahta çıktı. Artan İran ve Rus etkileri konusunda endişelenen İngilizler, eski Kral Shuja ile birlikte, Dost Muhammed hala iktidardayken 1838'in sonlarında Afganistan'ı işgal etti. Shuja birkaç yıl sonra öldürüldü ve İngilizler yenildi. Dost Muhammed 1843'te tahta geri döndü.[5]
"Killa-Kazee'den Caubul'un [sic] girişinde, Dost Mahommed Khan'ın Sir William Hay Macnaghten Bart'a Teslim Edilmesi" başlıklı litografi.
yanılsama. DS352.A8 Y Durumunda [P&P]
Taşbaskı, James Atkinson'ın 1842'de H. Graves & Company tarafından yayınlanan “Afganistan'daki Eskizler”den [sic] alınmıştır.
Peşaver Antlaşması
Birinci İngiliz-Afgan Savaşı'ndan sonraki yıllarda, Orta Asya topraklarıyla ilgilenen Ruslar güneye doğru ilerledi. İngilizler, Rus ilerlemelerini durdurmayı umarak 1854'te Dost Muhammed ile ilişkilerini yeniden başlattılar. 1855'te Peşaver Antlaşması, Afganistan'ın ve İngiltere'nin toprak bütünlüğüne saygı duyduğunu ilan etti ve her birinin birbirinin dostu ve düşmanlarının düşmanı olduğunu ilan etti. 1856'da Anglo-Pers Savaşı patlak verdi ve Kaçar Hanedanı Herat'ı tekrar kontrolüne aldı.[6]
İkinci İngiliz-Afgan Savaşı
1860'larda Ruslar güneydoğudaki ilerlemelerini yoğunlaştırdı. “Rus dışişleri bakanı, Orta Asya'daki Rus hareketlerinin başka bir hükümete karşı değil, sadece Rusya'yı birleştirmek için yapıldığını iddia etti.”[7] 1872'de Rusya, Büyük Britanya ile Afganistan'ın kuzey sınırlarına saygı duymayı kabul eden bir anlaşma imzaladı.[ 8] Kral Sher Ali, Temmuz 1878'de davetsiz bir Rus delegesinin Kabil'e girmesine izin verdi. İngiliz nüfuzunu korumak isteyen İngiliz Vali Lord Lytton, 14 Ağustos'ta diplomatik bir heyetin Kabil'e seyahat etmesini emretti. Cevap alamayınca İngilizler Hayber Geçidi'ni geçmek için bir askeri güç gönderdi. Afgan makamları, İngilizlerin geçiş iznini reddetti. Bu olay İkinci İngiliz-Afgan Savaşı'nı tetikledi. 21 Kasım 1878'de yaklaşık 40.000 İngiliz askeri Afganistan'a girdi. İngilizler, Afgan güçlerinin güçlü direnişiyle karşılaştıktan iki yıl sonra geri çekildi.[9]
"Asya'daki Savaş Yeri, Afganistan Haritası."
Harita 1878 tarihlidir ve İngiliz ve Rus Subaylar tarafından yapılan araştırmalardan alınmıştır.
Gandomak Antlaşması
İkinci Anglo-Afgan Savaşı'nın sonunda, İngiliz hükümeti ile Amir Yaqub Khan arasında Gandomak Antlaşması tamamlandı. Anlaşma, iki ülke arasında barış ve dostluk tesis etmekti. Afgan işbirlikçilerine İngiliz işgal kuvvetleriyle af sağladı ve emirin dış ilişkilerini İngiliz Hükümeti'nin tavsiyesi ile yürütmesini taahhüt etti. Büyük Britanya, karşılığında emiri herhangi bir dış saldırıya karşı destekleme sözü verdi.[10]
Rus İlerlemeleri 1885
Abdur Rahman Han, 1880-1901 yılları arasında Afganistan'ı yönetti. Ülkeyi modernize etti, güçlü bir ordu kurdu, yabancı profesyoneller ve ithal makineler getirdi. “Ruslar ve İngilizler arasında sıkışıp kalan Abdur Rahman, müthiş enerjisini neredeyse modern Afganistan devletinin yaratılmasına dönüştürdü, İngilizler ve Ruslar, Afganların yanında, Afganların sınırlarını belirledi. Devlet.”[11]
Rus kuvvetleri 1884'te Türkmen halkının yaşadığı Merve Vahasını ele geçirdi. 1885'te Panjdeh Vahasını ele geçirdiler. Afgan'ın bölgeyi geri alma girişimleri başarısız oldu. 1886'da İngiliz-Rus Sınır Komisyonu, Amu Derya Nehri boyunca bir sınır üzerinde anlaşmaya vardı. Rus-İngiliz anlaşması kalıcı bir kuzey sınırıyla sonuçlandı, ancak Panjdeh bölgesinde çok fazla toprak kaybedildi. [12]
"Sınır Komisyonunun Hint Bölümü'nün Quetta'dan Olerat'a ve sınırın Badkis'e yürüyüşünü ve yazarın Herat'tan Hazar'a dönüş yolculuğunu gösteren harita.
1885'te yayınlanan harita, Afganistan'ın batı yarısını, "Rus Dominyonlarını", "Pers" ve "Belochistan"ı gösteriyor. Renkli çizgiler, "Sınırın gerçekte çizildiği şekliyle", "Rusların gerektirdiği sınır" ve "Afganların gerektirdiği sınır" olduğunu gösterir.
Durand Hattı
12 Kasım 1893'te Abdur Rahman Khan ve Hindistan Sömürge Hükümeti Dış Sekreteri Sir Mortimer Durand, Afganistan ve İngiliz Hindistan arasındaki sınırı işaretlemeyi kabul etti. Durand Hattı Peştun aşiret bölgelerini ve köylerini kesiyordu. Afganistan ve İngiliz Hindistan hükümetleri arasında ve daha sonra Afganistan ve Pakistan arasında bir anlaşmazlık nedeniydi.[13]
“Afganistan, Beloochistan, vb.”
Abdur Rahman Khan ve Sir Mortimer Durand'ın Afganistan ile İngiliz Hindistanı arasındaki sınırı işaretlemeyi kabul ettikleri 1893 yılında yayınlanan bir Afganistan haritası.
20. yüzyılın başları
Abdur Rahman'ın oğlu Habibullah, 1901-1919 yılları arasında hüküm sürdü. 1904'te bir sınır komisyonu İran ve Afganistan arasındaki sınırı belirledi. Sınır her iki ülke tarafından da kabul edildi. 1907 İngiliz-Rus Konvansiyonu, Afganistan'ı Rus ve İngiliz nüfuz bölgelerine ayırdı. Habibullah, Ruslar tarafından alınan toprakları geri almak için tam Afgan bağımsızlığı ve Büyük Britanya'nın yardımını istedi. “Avrupa'nın güç mücadelesiyle ve Hindistan'ın bir Afgan tampon devleti aracılığıyla savunulmasıyla çok daha fazla ilgilenen İngiltere, böyle bir planla ilgilenmiyordu.”[14] Habibullah 1919'da bir suikasta kurban gitti. Onun yerine oğlu Amanullah geçti. Saltanatı sırasında, 1919'daki bir ay süren Üçüncü İngiliz-Afgan Savaşı, Afgan'ın tam bağımsızlığıyla sonuçlandı. Amanullah 1919'da Rusya, 1921'de İran ve 1922'de Büyük Britanya ile diplomatik ilişkiler kurdu.[15]
Afganistan ve Güneybatı Asya'nın diğer tarihi haritalarının görüntüleri 1500-2004 Harita Koleksiyonları, www.loc.gov/rr/geogmap'te mevcuttur. Ek haritalar periyodik olarak eklenecektir.
Son notlar
1 Adamec, Ludwig W. Afganistan'ın Tarihsel Sözlüğü. 2. baskı. Londra: The Scarecrow Press, Inc., 1997. 122, 125, 198, 331-332.
2 Nystrop, Richard F. ve Donald M. Seekins, ed. Afganistan Bir Ülke Çalışması. Washington: Kongre Kütüphanesi, 1986. 13-14.
3 Nistrop, 22.
4 Nistrop, 23.
5 Nistrop, 28-30.
6 Nistrop, 30-31.
7 Reshtia, Sayed Qassem. İki Dev Arasında: Ondokuzuncu Yüzyılda Afganistan'ın Siyasi Tarihi. Peşaver: Afgan Jehad İşleri Tercüme Merkezi, 1990. 285.
8 Nistrop, 32.
9 Nistrop, 33.
10 Adem, 114.
11 Nistrop, 34-35.
12 Nistrop, 36.
13 Nistrop, 38.
14 Nistrop, 39-40.
15 Nistrop, 41-42.
Ali Mescidi Savaşı
Ali Mescidi Savaşı Tarihi: 21 Kasım 1878.
Ali Mescidi Savaşı Yeri: Afganistan ve İngiliz Hindistan arasındaki sınırda Hayber Geçidi'nin batısında, Afgan'da.
Ali Mescidi Savaşı'nda Muharipler: İngiliz ve Hint birlikleri, Afgan ordusuna ve aşiret mensuplarına karşı.
Ali Mescidi Savaşında Generaller: Korgeneral Sir Sam Browne VC, Gholam Hyder Khan'a karşı.
Ali Mescidi Savaşı'ndaki orduların büyüklüğü: 12.000 İngiliz ve Hint askeri 3.700 Afgan askerine ve bilinmeyen sayıda Afgan kabilesine karşı.
Ali Mescidi Savaşı'ndaki üniforma, silah ve teçhizat:
İngiliz ve Hint kuvvetleri, ağırlıklı olarak, üç İngiliz başkanlığının, Bengal, Bombay ve Madras'ın ordularından, Haydarabad birliği ve en yenisi, güçlü Pencap Sınır Kuvveti gibi daha küçük bölgesel kuvvetlerden oluşan yerli Hint alaylarından oluşuyordu. .
Pencap Dağı Bataryası: İkinci Afgan Savaşı'nda 21 Kasım 1878'de Ali Mescidi Savaşı: Richard Simkin'in fotoğrafı
1857 İsyanı, Hint Ordusuna büyük bir değişiklik getirmişti. İsyan'dan önce, başkanlıkların eski alayları, orta ve doğu Hindistan'ın, özellikle Oudh eyaletlerinin yüksek kastından Brahminler, Hindular ve Müslümanlardan toplandı. Bengal Ordusunun doksan piyade alayından altmışı 1857'de isyan etti ve daha pek çoğu dağıtıldı, çok azı 1857 öncesi formlarında hayatta kaldı. Benzer bir oranda Bengal Süvari alayı da ortadan kayboldu.
İngiliz Ordusu, Bengal Ordusu'nun birkaç sadık alayının ve genel olarak isyan etmeyen Bombay ve Madras Başkanlıklarının alaylarının yardımıyla isyancıların üstesinden geldi. Ama esas olarak İngilizler, Delhi'nin yeniden ele geçirildiği ve İsyan'ın bastırıldığı yeni alaylar için Gurkalara, Sihlere, Pencap ve Belucistan Müslümanlarına ve Kuzey Batı Sınırındaki Pathanlara yöneldiler.
51. Kralın İngiltere'deki Yorkshire Hafif Piyadeleri, Hindistan'a gitmeden önce: İkinci Afgan Savaşı'nda 21 Kasım 1878'de Ali Mescidi Savaşı: Orlando Norie'nin fotoğrafı
İsyan'dan sonra İngilizler "Hindistan Dövüş Yarışları'. Bazı Hint ırklarının asker olarak hizmet etmeye daha uygun olduğu tartışıldı ve bunlar tesadüfen Hindistan'ı Britanya için kurtaran ırklardı. 1878'de Afganistan'ı işgal eden Hint alayları, çoğunlukla Bengal Ordusu'ndan olmasına rağmen, ağırlıklı olarak Jats, Sihs, Muslim ve Hindu Punjabis, Pathans, Baluchis ve Gurkhas dövüş ırklarından toplandı.
John Fawkes tarafından Afganistan Haritası
İsyan'dan önce, her Cumhurbaşkanlığı ordusunun tam bir saha ve at topçu bataryası kotası vardı. İsyan'dan sonra var olmasına izin verilen tek Hint topçu birliği dağ bataryalarıydı. Tüm at, tarla ve kuşatma bataryaları, 1859'dan itibaren İngiliz Kraliyet Topçusu tarafından bulundu.
1878'de alaylar, saha operasyonları için haki kullanmaya başladı.Üniformaları boyama tekniği çok çeşitliydi ve şişe yeşilinden açık kahverengiye kadar çeşitli haki tonları üretti.
Yönetmelik üniformaları Afganistan'daki saha koşulları için yetersiz olduğundan, çoğu alaydaki subaylar daha kullanışlı giyim biçimlerini doğaçlama yaptılar.
45. Rattray's Sihs: İkinci Afgan Savaşı'nda 21 Kasım 1878'de Ali Mescidi Savaşı
Her Hint alayı, piyadede yaklaşık 7 subaya 650 asker oranında İngiliz subayları tarafından komuta edildi. Bu, önemli tüm taktik kararların İngilizler tarafından alındığı birlikler için yetersiz bir sayıydı ve özellikle daha az deneyimli birlikler için yetersizdi.
‘Ali Mescid’ tokalı ikinci Afgan Savaşı madalyası, 21 Kasım 1878'de savaştı
İngiliz piyadesi, tek atış, kama yüklemeli, .45 Martini-Henry tüfeğini taşıdı. Hint alayları hala Snider'ı aynı zamanda arkadan yüklemeli tek atış tüfek kullanıyordu, ancak daha eski model ve eski namludan yükleme Enfield silahının bir dönüşümü.
Süvariler kılıç, mızrak ve karabinayla, İngiliz askerleri için Martini-Henry, Hint askerleri için Snider ile silahlanmıştı.
İngiliz topçusu, çeşitli silahlar, pek çok yumuşak delikli namlulu yükleyiciler kullanıyordu, eğer yetkililer onu Avrupa orduları için üretilen namlulu çelik silahlarla donatmış olsaydı, olabileceği kadar etkili değildi. Topçu desteği genellikle etkisizdi ve zaman zaman Afgan topçusu İngilizlerden daha donanımlı olduğunu kanıtladı.
Hindistan'daki ordu, statik garnizonların kurmayları dışında, barış zamanlarında alayın üzerinde daha yüksek bir oluşuma sahip değildi. Personel memurları için operasyonel eğitim yoktu. Savaşın patlak vermesi üzerine, tugay ve tümen kurmayları oluşturulmalı ve deneyimle öğrenilmelidir.
İngiliz Ordusu, 1870'te, askerleri için uzun hizmeti kısa süreli hizmetle değiştirmişti. Sistem henüz evrensel olarak uygulanmadı, bu nedenle Afganistan'daki bazı alaylar kısa hizmet ve diğerleri hala uzun hizmet askerleri tarafından yönetildi. Hint alaylarının hepsi uzun hizmet askerleri tarafından yönetildi. Evrensel görüş, kısa hizmet alaylarının hem savaşma etkinliğinde hem de hastalık direncinde uzun hizmetten daha zayıf olduğu gibi görünüyor.
İkinci Afgan Savaşı'nda 21 Kasım 1878'de Ali Mescidi Muharebesi'nden sonra 51. Kralın Memurları Yorkshire Hafif Piyadelerinin Sahibi
Ali Mescidi Savaşını Kazanan: İngilizler ve Hintliler.
Ali Mescidi Savaşında İngiliz ve Hint Alayları:
İngiliz Alayları:
10. Süvariler, şimdi Kralın Kraliyet Süvarileri *.
Tüfek Tugayı (4. Tabur), şimdi Tüfekler *.
Kraliyet Atlı Ağır Silahı
Kraliyet Topçusu
Kraliyet Garnizon Topçusu
17. Alay, daha sonra Leicestershire Alayı ve şimdi de Kraliyet Angliyen Alayı*.
51. Alay, daha sonra King's Own Yorkshire Hafif Piyade ve şimdi Hafif Piyade*.
81. Alay, daha sonra Kuzey Lancashire Alayı ve şimdi de Kraliçe'nin Lancashire Alayı*.
45. Rattray's Sih'lerin Davulları: İkinci Afgan Savaşı'nda 21 Kasım 1878'de Ali Mescid Savaşı: A.C. Lovett tarafından resim
Hint Alayları:
11. Bengal Süvari (Probyn'in Atı) *.
Kraliçe'nin Kendi Kılavuzları Süvari*.
6. Bengal Yerli Piyade (Jat Hafif Piyade) *.
14. Bengal Yerli Piyade (14. Ferozepore Sihleri)*.
20. Bengal Yerli Piyade (Brownlow's Punjabis) *.
27. Bengal Yerli Piyade (Pencap) *.
45. Bengal Yerli Piyade (Rattray'in Sihleri) *.
4. Gurkha Alayı*.
Kraliçe'nin Kendi Kılavuzları Piyade *.
1. Sih Piyade, (FF) *.
1. Bengal İstihkamcılar ve Madenciler *.
*Bu alaylarda savaş şerefi olarak Ali Mescidi vardır.
Ali Mescidi Muharebesi'nde Peşaver Vadisi Saha Kuvvetleri Muharebesi Düzeni:
GOC: Korgeneral Sir Samuel Browne VC.
Süvari Tugayı: Tuğgeneral Charles Gough VC tarafından komuta.
10. Hussars: 2 filo.
11. Bengal Süvari (Probyn'in Atı)
Kraliçe'nin Kendi Kılavuzları Süvari.
Kraliyet Topçu: Albay Williams tarafından komuta.
1 pil RHA
1 pil RFA
3 pil RGA.
(filler üzerinde taşınan birkaç pil).
3 pil Dağ Topçusu (katırlar üzerinde taşınan silahlar).
RBL 40 librelik Armstrong Silahlı İngiliz Kraliyet Topçu Fil Bataryası ve RML 7 Pounder tabancalı Dağ Bataryası: İkinci Afgan Savaşı'nda 21 Kasım 1878'de Ali Mescidi Muharebesi
Birinci Piyade Tugayı: Tuğgeneral Macpherson VC tarafından komuta.
4. Bn Tüfek Tugayı.
20. Bengal Yerli Piyadesi (Brownlow's Punjabis)
4. Gürkalar.
20. Bengal Yerli Piyade (Brownlow's Punjabis): İkinci Afgan Savaşı'nda 21 Kasım 1878'de Ali Mescidi Savaşı
İkinci Piyade Tugayı: Tuğgeneral Tytler VC tarafından komuta.
1. Bn 17. Ayak.#
Piyade Kılavuzları.
1. Sih Piyade, (FF)
Üçüncü Piyade Tugayı: Tuğgeneral Appleyard tarafından komuta edildi.
81. Ayak.
14. Bengal Yerli Piyade (14. Ferozepore Sihleri)
27. Bengal Yerli Piyade (Pencap)
Dördüncü Piyade Tugayı: Tuğgeneral Browne tarafından komuta.
51. Ayak.
6. Bengal Hafif Piyade (Jats).#
45. Bengal Yerli Piyade (Rattray'in Sihleri)
# Bu alaylar Birinci Afgan Savaşı'nda savaştı.
İkinci Afgan Savaşı'nda 21 Kasım 1878'de Ali Mescidi Muharebesi Haritası: John Fawkes'ın haritası
Ali Mescidi Savaşı'nın Hesabı:
İkinci Afgan Savaşı, Afganistan'ın, özellikle Kabil çevresini harap etmiş, İngiliz ve Hint Ordusunu Kabil'in eteklerindeki Sherpur'da felaketin eşiğine getirmiş ve 66. Maywand. Sadece Sir Frederick Roberts'ın pek çok kıdemsiz subayın parlak taktik liderliği ve Hint, Gurkha, Highland ve İngiliz birliklerinin inatçı kararlılığı ile ilham veren generalliği, İngiliz ve Hint ordularını zafere taşıdı. Afganlar onlara karşı yoğun bir dini ve milli şevkle savaşmış, inanmayan yabancıları ülkelerinin topraklarından sürmeye çalışmışlardır.
İkinci Afgan Savaşı'nda 21 Kasım 1878'de Ali Mescidi Savaşı'nın açılış çekimleri
1854'ten 1856'ya Kırım Savaşı'nın mirası, Yakın Doğu'daki güvencesiz Türk İmparatorluğuna odaklanan İngiltere ve Rusya arasında süregelen güvensizlikti. Delhi'deki İngiliz Hükümeti'nin endişesi, Rusya'nın doğu sınırlarını Afganistan çevresinden ve içinden Hindistan'a doğru itmesiydi. İki imparatorluk arasındaki istihbarat entrikası, 19. yüzyılın ikinci yarısı boyunca yarı alaycı bir başlık altında kaynadı.Büyük Oyun'.
Afganistan Emiri Sher Ali'yi Rus Ayı ve İngiliz Aslanı arasında gösteren karikatür: İkinci Afgan Savaşı'nda 21 Kasım 1878'de Ali Mescidi Savaşı
İngiltere ve Rusya arasındaki ilişkiler 1877 Rus-Türk Savaşı sırasında dramatik bir şekilde kötüleşti. Çarın Orta Asya valisi Afganistan Emiri Şer Ali'yi başkentinde bir Rus Misyonu'nu kabul etmeye zorladı. İç Hükümet tarafından teşvik edilen Hindistan'ın İngiliz Valisi Vikont Lytton, Afganların General Sir Neville Chamberlain tarafından yönetilen ve önemli bir askeri refakatçi eşliğinde dengeleyici bir İngiliz Misyonu'nu kabul etmelerini istedi. Sher Ali reddetti.
Afgan kabilesi: İkinci Afgan Savaşı'nda 21 Kasım 1878'de Ali Mescidi Savaşı
Peşaver'de İngilizler ve Afganlar arasında müzakereler yapıldı. 21 Eylül 1878'de Binbaşı Cavagnari, İngiliz Misyonu'nun öncü grubunu Kabil'e giderken Hayber Geçidi'ne götürdü, sınırda Afgan birlikleri tarafından durduruldu ve geri döndü.
Öfkelenen Lord Lytton, Sher Ali'ye bir ültimatom yayınladı ve ondan görevi kabul etmesini veya istilayla yüzleşmesini istedi. Şer Ali, zaman verilseydi muhtemelen kabul ederdi, ancak İngilizler ona şans vermedi. 20 Kasım 1878'de ültimatom sona erdi ve İngiliz/Hint orduları sınırı geçerek Afganistan'a girdi.
1878'de İngilizlerin Afganistan'ı işgali üç yol izledi: Korgeneral Sir Sam Browne VC tarafından komuta edilen Peşaver Vadisi Saha Kuvvetleri, Peşaver'den ayrılacak ve doğrudan Hayber Geçidi'nden batıya, Afgan kalesi Ali Mescidi'ne doğru yola çıkacaktı. heybetli bir dağın zirvesi. Ali Mescidi alındıktan sonra, kuvvet Dakka'ya veya Jellalabad'a devam edecekti.
General Sir Sam Browne VC, İkinci Afgan Savaşı'nda 21 Kasım 1878'de Ali Mescidi Savaşı'nda Afgan kalesine yapılan saldırıyı yönetiyor
Tümgeneral Sir Frederick Roberts VC tarafından komuta edilen 16.200 adam ve 48 silahlı Kurram Saha Kuvvetleri, Kohat'tan İndus'ta ayrılacak ve Kabil'e giden en doğrudan yol olan Shutargardan Geçidi'ne kadar Kurram Nehri'ni takip ederek Kurram Geçidi'nden Afganistan'a girecekti. .
14. Sihlerin Sepoy'u: İkinci Afgan Savaşı'nda 21 Kasım 1878'de Ali Mescidi Savaşı
Güneyden, Korgeneral Stewart, Güney Afganistan Saha Kuvvetleri ile Afganistan'a Bolan ve Khojak Geçitlerinden geçerek Quetta'yı alıp güneydeki Afgan şehri Kandahar'a gidecekti.
Her bir gücün görevi, bazı Afgan topraklarını ele geçirmek ve durdurmakla sınırlıydı.
20 Kasım 1878'de Browne'nin en güçlü kuvveti sınırı aşarak Hayber Geçidi'nin başındaki Ali Mescidi'ndeki Afgan kalesine doğru ilerliyordu. Rehber Süvari Birliği'nden Binbaşı Cavagnari ve Yarbay Jenkins, Hayber'i keşfe çıkmış ve saldırı planı hazırdı.
24 silahlı 3700 Afgan askeri, kalenin içinde ve çevresinde ve her iki tarafa uzanan yükseklik çizgisi boyunca mevzileri tuttu.
İngiliz/Hint Birinci ve İkinci Piyade Tugayları, Afgan mevzilerini kuşatmak ve arkalarındaki geçidi işgal etmek amacıyla Hayber'in dört mil doğusundaki Laşora Vadisi'ne doğru ilerledi.
İngiliz 7 librelik RML dağ silahı: İkinci Afgan Savaşı'nda 21 Kasım 1878'de Ali Mescidi Savaşı: Ateş Gücü Müzesi
İngiliz/Hint Üçüncü ve Dördüncü Piyade Tugayları, Afganları sabitlemek ve Fort Ali Mescidi'ne saldırı başlatmak için Hayber Geçidi'ni doğruca yukarı itti.
İngiliz/Hint Birinci ve İkinci Tugaylarının yaklaşık on bir millik yolculuklarını yapmak için on sekiz saati vardı, ancak gece karanlıktı ve hareket etmek zordu.
Ana kuvvet, 21 Kasım 1878 sabahı erken saatlerde, Afgan devriyeleriyle karşılıklı atışarak Hayber'e çıktı. Silahlar kaldırıldı ve geçitteki ve kaledeki topçu birbirini bombalarken, İngilizler kuşatma hareketinin yürürlüğe girmesini bekledi.
İkinci Afgan Savaşı'nda 21 Kasım 1878'de Ali Mescidi Savaşı'nda 10. Süvariler: Orlando Norie'nin fotoğrafı
Browne öğleden sonra 2.30 civarında Afgan mevzilerine saldırmak için iki piyade tugayını geçidin her iki tarafına gönderdi. Çatışma, o gün muhtemelen çok az ilerleme kaydedileceği netleştiğinde, saat 17.00'ye kadar devam etti. İki tugay geri çekildi ve gece için kamp kurdu.
Ertesi sabah, 22 Kasım 1878, saldırı yenilendi, ancak Afganların geri çekildiği hemen anlaşıldı. Dış kuşatma kuvveti hala Hayber'in gerisindeydi ve Afganlar büyük ölçüde engellenmeden geri çekilmelerini sağladılar. Günün geri kalanı İngiliz ve Hint birlikleri tarafından yeniden toplanmakla geçti.
23 Kasım 1878'de General Browne süvarilerini ileri götürdü ve ertesi gün Dakka'yı işgal etti, burada kuvvetleri savaşın geri kalan kısmında kaldı.
45. Rattray's Sihleri Afgan mahkumları koruyor: İkinci Afgan Savaşı'nda 21 Kasım 1878'de Ali Mescidi Savaşı
Ali Mescidi Savaşında Yaralılar: İngiliz zayiatı 58'di. Bunlar arasında, 14. Sihlerden saldırıda öldürülen 27. Pencaplı Binbaşı Birch ve Teğmen Fitzgerald ve tek İngiliz subayı yaralandı. Afgan kayıpları kesin olarak bilinmiyor, ancak geri çekilme sırasında yakalanan 500'ü de dahil olmak üzere yaklaşık 1000 kişi olacak.
İngilizler 24 Afgan silahını ele geçirdi.
İkinci Afgan Savaşı'nda 21 Kasım 1878'de Ali Mescidi Savaşı'ndan sonra ele geçirilen Afgan silahları
Ali Mescidi Savaşı'nın Takibi:
İngilizlerin savaştaki amacı, Afgan topraklarını işgal etmek ve böylece Emir'i Kabil'deki İngiliz misyonunu kabul etmeye zorlamaktı.
Ali Mescidi'nin ele geçirilmesi ve Dakka'ya ilerlemesiyle General Sam Browne'un Peşaver Saha Kuvvetleri stratejik amacına ulaştı. Roberts'ın Kurram Vadisi Saha Kuvvetlerinin Peiwar Kotal'daki başarısının ve Kandahar'ın Güney Afganistan Saha Kuvvetleri tarafından işgal edilmesinin ardından, Emir'in halefi Sher Ali, Gandamak'taki müzakerelerde Kabil misyonunu kabul etti.
İngilizlerin Kabil elçisi Sir Louis Cavagnari'nin Gandamak Antlaşması'nın imzalanmasından sonraki iki ay içinde öldürülmesi, derhal savaşın korkunç ikinci aşamasına yol açtı.
Ali Mescidi Savaşı'ndan anekdotlar ve rivayetler:
Hindistan'da uzun hizmet için verilen Kaplan amblemli 17. Alayın Rozeti: İkinci Afgan Savaşı'nda 21 Kasım 1878'de Ali Mescidi Savaşı
Ali Mescidi Savaşı için Referanslar:
Kabil'e Giden Yol, İkinci Afgan Savaşı 1878 - 1881, Brian Robson.
Afgan Savaşları Archibald Forbes
İngiliz Savaşları dizisindeki önceki savaş Magdala Savaşı'dır.
İkinci Afgan Savaşı'nın bir sonraki savaşı Peiwar Kotal Savaşı'dır.
Birinci İngiliz-Afgan Savaşı
NS Birinci İngiliz-Afgan Savaşı (Peştuca: د افغان-انگرېز لومړۍ جګړه , İngilizler tarafından Afganistan'daki Afet) [3] İngiliz İmparatorluğu ile Afganistan Emirliği arasında 1839'dan 1842'ye kadar savaştı. Başlangıçta İngilizler, Emir Dost Muhammed (Barakzai) ile eski emir Şah'ın Şujah (Durrani) arasındaki art arda çıkan anlaşmazlığa başarılı bir şekilde müdahale etti. Kabil'i Ağustos 1839'da ele geçirdikten sonra yerleştirdiler. Kabil'i işgal eden ana İngiliz Kızılderili kuvveti ve kamp takipçileriyle birlikte sert kışlara da göğüs gerdiler, 1842'de Kabil'den geri çekilmesi sırasında neredeyse tamamen yok edildi. [1] [2] İngilizler daha sonra bir intikam ordusu Afganistan'ı yenerek ve başkentin bazı bölümlerini yıkarak önceki güçlerinin yok edilmesinin intikamını almak için Kabil'e gitti. Mahkumları kurtardıktan sonra, yıl sonuna kadar Afganistan'dan çekildiler. Dost Muhammed, yönetimine devam etmek için Hindistan'daki sürgünden döndü.
Bu, 19. yüzyılda İngiltere ile Rusya arasında Orta Asya'da güç ve nüfuz mücadelesi olan 'Büyük Oyun' sırasındaki ilk büyük çatışmalardan biriydi. [4]
İngiliz-Afgan Savaşı - Tarih
"Afganistan'da bulundun, anlıyorum"
Sherlock Holmes, Doktor Watson ve Afgan Savaşı
Garen Ewing tarafından
Arthur Conan Doyle, 'A Study In Scarlet'te (1887) Sherlock Holmes masallarının ünlü anlatıcısını tanıttığında, Doktor John H. Watson'ın geçmişine, 1878'den 1880'e kadar Afgan savaş tiyatrosunda hizmet eden bir tarihi de ekledi. Maiwand Muharebesi'nde yaralanması ve Londra'daki bir kimya laboratuvarında Holmes ile buluşmadan önce Orontes asker gemisiyle eve dönüşü. Burada filizlenen dedektif, edebiyattaki en ünlü giriş satırlarından birini dile getirdi: "Nasılsın? Afganistan'da bulundun, anlıyorum"*.
Pek çok modern okuyucu için bu, Maiwand'ı, hatta İkinci Afgan Savaşı'nı ilk kez duymuş olabilirler ve bunu kurgunun bir parçası olarak görmeleri oldukça olasıdır - eğer düşünürlerse. Doyle'un kitabını yeniden okuması onu 'The Road to Kabil'i araştırmaya ve yazmaya yönlendiren Brian Robson gibi, pek az kişi için bu uzak Victoria dönemi kampanyasına ilgi uyandırıyor.
Watson'ın savaşa katılımı, Beşinci Northumberland Fusiliers'a Yardımcı Cerrah olarak bağlanmasını ve Bombay'a indiğinde alayın savaşın patlak vermesiyle Afganistan'a gönderildiğini bulmasını takip ediyor. Kandahar'da onlara katılmak üzere götürüldü ve daha sonra Berkshires'a bağlandı, onlara Maiwand'ın kargaşasında eşlik etti ve orada bir jezail'den gelen kurşunla yaralandı. Watson'ın hizmetlisi 'Murray', geri çekilmeye katılmak için onu tehlikeden çekmeyi başardı ve eve ve Londra'ya varmadan önce, bir tür kalacak yer ve iş arayamadan kısa süre sonra Peşaver'de toparlandı.
Ne yazık ki, hikaye oldukça hızlı bir şekilde gerçeklerin gerisinde kalıyor. Watson, Kandahar'daki 5. Piyadelere katılmayacaktı çünkü o alay orada hiç konuşlanmamıştı. Peşaver Vadisi Saha Kuvvetlerinin bir parçasıydılar ve Hayber Geçidi'nde, Bazar Vadisi'nde, Landi Kotal'da ve Celalabad'da - hepsi kuzey bölgelerinde - görev aldılar. Bombay'dayken 66. (Berkshire) Alayı'na katılması onun için daha uygun olsa da, onlarla birlikte kalsa, güneydeki Kandahar şehrine yürüdükleri için bir yıldan fazla bir süre sonra Afganistan'a giremezdi. 1880'de.
27 Temmuz 1880'de Maiwand'da ne yazık ki bir çatışmada öldürülen Er Henry Murrell ile yakın bir maçtan söz etmemize rağmen, belki de şaşırtıcı olmayan bir şekilde Royal Berkshire Alayı'na bağlı bir 'Murray' yoktur. , ama isim oyununa bir Er J. Murray ve dört Er Watson bulduğumuz 5. Piyadeler ile devam edelim. Fusiliers'e bağlı cerrah, Khyber Hattı'nda sağlık görevlisi görevini de yürüten WL Gubbins'di. ayrıca bir Er Mark Watson ve iki Er Holmes.
Watson adında gerçek bir ordu cerrahı var mıydı? 19. Bengal Lancers'ın tıbbi sorumlusu Tuğgeneral Cerrah G. A. Watson vardı. Savaştan sağ kurtuldu, ancak başlangıçta Ali Musjid'e yapılan saldırının bir parçası olarak Kraliyet Topçusuna bağlı olan Cerrah George Watson (yukarıdaki resimde) o kadar şanslı değildi. İkinci seferde, bir dizi hummanın onu yendiği 13. Bengal Lancers'a katıldı ve Maiwand'daki felaketten iki gün önce, 25 Temmuz'da Peiwar Kotal'da öldü.
Kabil'de General Roberts ile birlikte ilerleyen ve oradaki hazineden sorumlu olan Yarbay M. P. Moriarty'nin olduğunu söylersem işleri biraz fazla ileri götürmüş olabilirim ve Kaptan G. J.Rathbone, daha sonra Berkshire Alayı'ndan, Kuram Vadisi Saha Kuvvetleri'nde bir nakliye subayı ve 6. Ayakta Teğmen.
Duyduğumuza göre Watson, Maiwand'daki deneyiminden ve Peşaver'de geçirdiği şiddetli bir bağırsak ateşi nöbetinden zayıflamış olarak Orontes'le Portsmouth'a döndü. Orontes gerçekten de Afgan savaşından yaralı askerleri geri getirdi ve bu adamlardan bazıları aslında Conan Doyle'un 1882-1890 yılları arasında çalıştığı Elm Grove'daki ameliyatına girdi.
Bombay'daki birlik gemileri, Afgan Savaşı'ndan evlerine asker getirmeyi bekliyor. Orontes üzerinde
en solda, diğerleri Jumna, Malabar ve Fırat.
* Sherlock Holmes, Dr. Watson'ın Afganistan'da olduğunu nereden biliyordu? Daha sonra A Study in Scarlet'te Holmes şöyle diyor:
"Afganistan'dan geldiğini biliyordum. Uzun bir alışkanlıktan, düşünce treni aklımdan o kadar hızlı geçti ki, ara adımların bilincinde olmadan sonuca vardım. Ancak bu tür adımlar vardı. Akıl yürütme treni koştu: "İşte tıbbi tipte bir beyefendi, ama askeri bir adam havasında. Açıkça bir ordu doktoru o zaman. Tropiklerden yeni geldi, çünkü yüzü karanlık ve teninin doğal tonu bu değil, çünkü bilekleri açık. Bitkin yüzünün açıkça söylediği gibi, zorluklar ve hastalıklar geçirdi. Sol kolu yaralandı. Onu sert ve doğal olmayan bir şekilde tutar. Tropiklerin neresinde bir İngiliz ordusu doktoru bu kadar zorluk görüp kolunu yaralayabilirdi? Açıkça Afganistan'da." Tüm düşünce dizisi bir saniye bile sürmedi. Sonra Afganistan'dan geldiğinizi söyledim ve çok şaşırdınız."
Afganistan'ın aslında tropikal olmadığı ve Zulu Savaşı'nın belki de Dr. Watson'ın son maceraları için daha güçlü bir rakip olabileceği gerçeğini affedeceğiz!
Savaşların Zaman Çizelgesi [ düzenle | kaynağı düzenle ]
1878'den 1880'e kadar İkinci Anglo-Afgan Savaşı'nda birkaç belirleyici eylem oldu. İşte savaşlar ve eylemler kronolojik sırayla. Yıldız işareti (*), Afganistan Madalyası ile belirli bir savaş için bir toka verildiğini gösterir.
İngiliz ekibi Ali Mescidi Savaşı'nın sahasında
Maiwand Savaşı'nın Afgan galipleri
1878 [ düzenle | kaynağı düzenle ]
1879 [ düzenle | kaynağı düzenle ]
- Takht-i-Pul'da Eylem
- Matun'da Eylem
- Khushk-i Nakud Savaşı
- Fatehabad Savaşı* (Afgan zaferi)
- Kam Dakka Savaşı* (Kesin Afgan zaferi)
- Charasiab Savaşı*
- Shajui Savaşı
- Karez Mir Savaşı
- Taht-ı Şah Savaşı
- Asmai Tepeleri Savaşı* (Kesin Afgan zaferi) * (Kararlı İngiliz zaferi)
1880 [ düzenle | kaynağı düzenle ]
- * (İngiliz zaferi)
- Arzu Savaşı
- İkinci Charasiab Savaşı (Kararlı Afgan zaferi)
- Deh Koja Savaşı (Afgan Zaferi) * (Kararlı İngiliz zaferi)
MÖ 3000 – MÖ 2000 Bronz Çağı
MÖ 2000 – MÖ 1500 Aryan Kabileleri Aryana'da İmparator Yama (Antik Afganistan)
MÖ 728 – MÖ 550 Med İmparatorluğu
MÖ 628 – Zerdüşt K. Afganistan'da başkenti Baktriya'da (Belh) yeni bir din tanıtıyor.—(Zerdüştlük–Tektanrılı din)
MÖ 6 - MÖ 330 Ahameniş İmparatorluğu
MÖ 329 – MÖ 326 Helenistik dönem
MÖ 323 – İskender'in ölümünden sonra bölge ilk başta Seleukos imparatorluğunun bir parçasıydı. Kuzeyde, Baktriya bağımsız oldu ve güney, Maurya hanedanı tarafından satın alındı.
MÖ 312 – MÖ 260 Seleukos İmparatorluğu
256 M.Ö. – 130 M.Ö. – Greko-Bactrian Kuzey Afganistan'da kurulan devlet Arşak İmparatorluğu ve Part İmparatorluğu
Phil-Helenistik dönem
Anti-Helenistik Dönem
120 Kuşan İmparatorluğu, Kral Kanishka'nın altında
225 – 650 Sasaniler
400 Ak Hunların İstilası. Budist kültürünü yok ederler ve ülkenin çoğunu harabeye çevirirler.
425 – 550 Bağımsız Yaftalee Afganistan'da hakimiyet .Yaftalee Hanedanlığı -Tahar'ın kuzey Hindukuş bölgesinde kurulan bu hanedan, 425 yılına kadar günümüz Afganistan'ının çoğunluğunu kontrol altına alıyor.
530 Persler Şimdi Afganistan olan her şey üzerinde kontrolü yeniden tesis edin.
531 – 579 I. Hüsrev (Khosrow Anüshirvan), Pers kralı
590 – 628 II. Hüsrev (Khosrow Parviz), Sasani veya Sasani hanedanının Pers kralı
652 Araplar İslam'ı tanıtıyor Afganistan tarihinin gidişatını etkilemek içindi
650 – 661 Araplar – Ortodoks Halifelikler
661 – 750 Araplar – Emevi Halifeliği
750 – 821 Araplar – Abbasi Halifeliği
860 – 960 Samani (Türkistan)
962 – 1030 Gazneliler Hanedanı – (Horasan)
1140 – 1215 Ghorid Afganistan'ın merkezindeki liderler Gazne'yi yakalayıp yakar, ardından Hindistan'ı fethetmeye devam eder.
Ghurid İmparatorluğu Shansabani Hanedanı (Afganistan)
1219 – 1221 Moğol Afganistan'ın Cengiz Han İmparatorluğu tarafından işgali
Hanlar (Moğol)
1273 marco polo “İpek Yolu”nu keşfetmek için İtalya'dan Çin'e yaptığı yolculukta Afganistan'ı geçiyor. Daha küçük krallıklar arasındaki isyanlar ve savaşlar sonraki iki yüzyılı işaret ediyor
1370 – 1404 Timurlular ve Türkmen İmparatorluğu
Timurlular
1414 – 1421 Seyyidler
1451 Lodi hanedanı Adı Buhlul Khan olan bir Afgan Delhi'yi işgal eder ve tahtı ele geçirir.
1504-1519 Moğol hanedanı Babür Şah, Kabil'in kontrolünü ele geçirir, Babar Afganistan'ın kontrolünü ele geçirmeye başlar. Timur'un soyundan gelen Babür, Kabil'i Hindistan'ı fethetmesi ve 16. yüzyılda Babür imparatorluğunun kurulması için üs olarak kullandı.
1520-1579 Bayazid Roşan (Afgan aydın) Moğol hükümetinin gücüne karşı ayaklanır. Roşan, 1579'da Moğollarla yapılan bir savaşta öldürüldü, ancak bağımsızlık mücadelesi devam etti.
1613-1689 Khushhal Khan Khattak (Afgan savaşçı-şair) yabancı Moğol hükümetine karşı ulusal bir ayaklanma başlatır.
1708 Mir Wais Neka (Afgan bağımsızlığının öncüsü) Kandahar'ı 1622'den beri onu yöneten Safevi İran'ından bağımsız kılar. Bazıları tarafından Afgan bağımsızlığının babası olarak kabul edilen Mir Wais, Kandahar'ı devralır. Oğlu Mir Mahmud, İran'ı işgal eder ve Herat'ı kurtarır.
1736 Pers Kralı Nadir Şah güneybatıyı işgal eder ve daha sonra Kandahar 1747'de suikasta kurban gider.
1747 – 1773 Ahmed Şah DurraniAhmed Şah Abdali ve (Ahmad Şah Baba) olarak da bilinen , günümüz Afganistan'ının kurucusudur. Dönemin ruhani rehberi Pir Sabir Şah, genç Ahmed Şah'ı, askeri bir dev olduğu için değil, insanlığı için Dar-e-Durran'ı (incilerin incisi) ilan ederek övgülerini yağdırdı. devlet adamı. başlangıcı Durrani'nin İmparatorluğu.
1773 – 1793 Timur Şah
1793 – 1800 Zaman Şah
1800 – 1803 Şah Mahmud
1803 – 1810 Şah Şujah
1810 – 1826 Şah Mahmud ve kardeşi Zaman Şah taht için mücadele ediyor.
1826 – 1839 Dost Muhammed Han Kabil'i alır ve kontrolü kurar. Onun yönetimi sırasında, İngiltere ve Rusya Orta Asya'da nüfuz için mücadele ederken, Afganistan'ın statüsü uluslararası bir sorun haline geldi. Hindistan'a kuzey yaklaşımlarına erişimi kontrol etmeyi amaçlayan İngilizler, Dost Muhammed'i kendilerine bağlı eski bir emir ile değiştirmeye çalıştı. Bu politika, İngilizler ve Afganlar arasındaki ilk Afgan Savaşı'na (1838-42) neden oldu. Dost Muhammed ilk başta tahttan indirildi, ancak Kabil'deki bir Afgan isyanından sonra restore edildi. 1857'de Dost Muhammed, İngilizlerle bir ittifak imzaladı. 1863'te öldü ve aile kavgasından sonra üçüncü oğlu Sher Ali tarafından başarılı oldu.
1839 – 1842 Şah Şuja İngilizler tarafından bir “kukla kral” olarak kuruldu.
1881 [ düzenle | kaynağı düzenle ]
&ldquo üzerine 3 düşünce &ldquo Londra, İngiltere'nin son Afgan savaşını hatırlıyor &rdquo
Polis kamyonu ve eski devriye arabasının orada ne işi vardı?
Herhangi bir savaşın ölülerini saygıyla anmakla hiçbir tartışmam yok. Son birkaç on yılda Britanya'nın dış politikasıyla ilgili sorunun bir parçası olarak bunun Afgan gazileri için bir anma töreni olması ironik, politikacıların müdahaleyi teşvik ederken toplu hafıza kaybına güvenebilmeleri.
Sanırım çoğu insan (O seviye sınıfınızdakiler hariç), Herrick Operasyonunun Birleşik Krallık'ın Afganistan'daki dördüncü '8216ilgili' olduğunu veya Telic Operasyonunun Irak'taki dördüncü büyük askeri harekat olduğunu öğrenince şaşıracaktır. Adı üstünde Irak, 20'lerden 50'lere kadar Britanya İmparatorluğu'nun bir parçasıydı.
Alman politikacılar, güçlerinin Balkanlar'da barışı koruma faaliyetlerine katılmasının yararsız yankılar getirip getirmeyeceğini düşünmek için iyi bir zevke ve sağduyuya sahipti.
Birinin Ordu kurmay kolejindeki müfredata gerçekten alması gereken küstah bir kitap var: 'Şimdiye Kadar İstila Ettiğimiz Tüm Ülkeler'. Manşet iddiası: Halihazırda BM üyesi olan 193 ülkeden 171'inin topraklarını işgal ettik veya çatışmalarda savaştık.
Bir keresinde Kanadalı akademisyen ve daha sonra politikacı Michael Ignatieff'in Birleşik Krallık'ın (bir yerde) katılımından bahsettiğini ve diğer uzmanların hiçbirinin açıkça kavramsallaştıramadığı neden' faktörünü eklediğini duydum: "ama siz gerçekten seviyorsunuz" dövüş!’
Hem politikacılardan hem de kurmaylardan duyduğumuz nakaratlardan biri, ‘ağırlığımızın üzerinde yumruk atmak’ endişesidir. Bu, hem kaçınabileceğimiz uluslararası karışıklıklara hem de yetersiz donanımlı ve hazırlıksız birliklerin farkı ‘çarparak’ telafi etmesinin beklendiği seferlere yol açar. Birleşik Krallık neden ağırlığıyla orantılı olarak yumruk atamıyor ve bir dış politika tepkileri repertuarı olması gerektiğinde, aslında neden birine yumruk atsın?
Kulağıma müzik – bilge sözlerin için teşekkür ederim. Özellikle ağırlığımızın üzerinde yumruk atma konusunda. Her kelimesine katıldım.
İngiliz-Afgan Savaşı - Tarih
Afganistan'daki İngiliz stratejisini eleştirmek kolaydır. Çok şey bekleniyordu, çok şey ters gitti. Eleştirmenler Afganistan'dan İmparatorluk günlerine kadar uzanan İngiliz askeri hırslarının bir mezarlığı olarak bahsetmeye devam ediyor. Aslında değildi. İngilizler Afganistan'da 1839-42'de, 1878-80'de ve ardından 1919'da üç savaş verdi; bu savaşlarda, 1842'de Kabil'den geri çekilirken yaşanan katliam ya da 1880'de Helmand'daki Maiwand savaşı gibi bazı muhteşem terslikler yaşandı. Ama Britanya kazandı. bu savaşlardan ikisi ve üçüncüsünde belirsiz bir sonuca yerleşti. Daha da önemlisi, İngiltere'nin Afganistan'daki tüm kampanyalarının stratejik amacı, Rusya'yı Hindistan'ın kuzeybatı sınırının dışında tutmaktı. Bu meşru bir amaç olsun ya da olmasın, stratejik bir hedef olduğu ve başarıldığı bir gerçektir.
Mevcut operasyon İngiltere'nin Dördüncü Afgan Savaşı olarak sona erebilir ve kendimize benzer sorular sormalıyız: yanlış giden her şeyle birlikte, olabilecek ve yapılması gereken her şey, insan, malzeme ve ahlaki para biriminde maliyeti olan her şey farklı şekilde yapılmalıydı. , geniş stratejik hedeflere ulaşıldı mı? Her zaman olduğu gibi, bağlam kritiktir.
İlk olarak, özgürce yapılabilecek bir seçim değil, bir politika ikilemi ile başladı. 11 Eylül saldırıları planlandı ve Afganistan'dan etkili bir şekilde başlatıldı Usame bin Ladin 1998'de Batı'ya açıkça savaş ilan etmişti ve Taliban hükümeti tarihteki en büyük terör eylemini gerçekleştiren bir gruba boyun eğmeyecekti. ABD, eğer bir müzakere stratejisi seçerse saldırı gerçeğine boyun eğmesi ya da uluslararası adalet duygusunu yeniden -evet, restore etmek- için Afganistan'a askeri olarak müdahale etmesi gereken bir ikilemle karşı karşıya kaldı. İngiltere de bir ikilemle karşı karşıya kaldı. Tony Blair, 11 Eylül'e ABD Başkanı kadar öfkeliydi ve ABD'yi desteklemeyi veya -NATO'nun tarihinde ilk kez Washington Antlaşması'nın 5. Maddesini devreye soktuğu bir anda- sorumluluktan kaçmayı seçebilirdi. ve ABD'nin şu anda İngiltere için 1999'daki Kosova krizi, 1992'deki Bosna krizi, 1991'deki uçuşa yasak bölge veya 1990'daki Irak'ın Kuveyt işgali boyunca olduğundan daha az önemli bir müttefik olduğunu belirtiyor. İngiltere'nin 11 Eylül saldırılarının kışkırttığı gibi korkunç koşullarda ABD'yi desteklemeye devam etmeyeceği düşünülebilir.
İkinci olarak, Afganistan'a müdahale Aralık 2001'de Taliban'ı ortadan kaldırdığında, Batılı güçler ikinci bir ikilemle karşı karşıya kaldı. Afganistan'da yeni bir hükümet kurulacaksa, Batılı güçler onu desteklemekte ne kadar ileri gitmeli? Seçim, Taliban'ın 2002'de dizlerinin üzerinde olduğu ve ülkenin genel olarak iyimser olduğu göz önüne alındığında, hızla geri çekilmek ve Afganistan'ı kendine özgü bir Afgan tarzında büyük olasılıkla sürdürülebilir bir geleceğe bırakmaktı. Alternatif olarak, Batılı güçler yeni bir Afganistan tipinin kurulmasına yardımcı olmak ve onu sürdürülebilir demokrasi ve daha iyi bir ekonomi yolunda sağlam bir şekilde koymak için önemli ölçüde meşgul olmaya devam edebilir. Her iki ihtimal de riskliydi.
Bu durumda, Batılı güçler iki açık alternatif arasında tokat attılar ve kendilerini ikilemin klasik boynuzlarına isteyerek sapladılar. Nişanlı kaldılar, ancak fark yaratan çok az şey yaptılar ya da hiçbir şey yapmadılar. 2003'te Irak'ın işgali – Iraklılar için iyi, ancak bölgedeki diğer tüm Batı çıkarları için kötü olan klasik bir stratejik gaf – Afganistan'ı ihmal etme etkisine sahipti. 2006 yılına gelindiğinde Batılı güçler beş yıldır Afganistan'da değil, bir yıl boyunca beş kez Afganistan'da bulunuyordu. Gerçekten ileriye giden tek şey, ülkeyi dolaşan birliklerin rotasyon programlarıydı. Afganistan'ın ekonomik ve siyasi bir başarıya dönüşebileceği beş yılda, uluslararası toplumun ilgisizliği kritikti.
Gerçek şu ki Irak, Washington, Londra, Brüksel ve Mons'daki politika belirleme ofislerinde Afganistan'ın tüm stratejik havasını emdi. Ne siyasi olarak Afganistan'ın dışında ne de tam anlamıyla Afganistan'da bulunan ABD ve ISAF güçleri durumu hemen hemen her bakımdan daha da kötüleştirdi. 2005 yılına gelindiğinde, durumun jeopolitik yönlerini düşünenler için sonuçlar çok açıktı. Afganistan aynı yörüngede bırakılırsa, strateji şüphesiz başarısız olur ve büyük olasılıkla ülke, Kabil'i batıda İran Herat'ından ve güneydoğuda Peştun Kandahar'dan izole ederek bölünürdü. Güney Afganistan ve Kuzey Batı Sınır Eyaleti ve Pakistan'daki Belucistan'ı kapsayan bir Peştun kalbi siyasi bir gerçeklik haline gelebilir. Afganistan'ı Pakistan'dan ayıran Durand çizgisi anlamsız hale gelecekti (birçok Peştun radikalinin bir yüzyılın büyük bir bölümünde koruduğu bir şey) Afganistan'da Celalabad ve Pakistan'da Peşaver, güney doğu Afganistan'da Kandahar ile doğal bir Peştun vatan üçgeni oluşturacaktı. İran'ın Beluç toprakları. Başka bir deyişle, Pakistan Afganistan'da olanlarla istikrara kavuşturulamadı, ama kesinlikle istikrarsızlaştırılabilir.
Üçüncüsü, bu olasılık karşısında, 2005 yılında, Kanadalılar, İngilizler ve Hollandalılar arasında güneyin gerçek stratejik kontrolünü ele geçirmek için yapılan bir anlaşmaya dayanarak Afganistan'a askeri katkıyı yeniden canlandırmak için bir plan yapıldı. Plan, ancak ABD birlikleri Afganistan'a belirli sayıda gelirse işe yarayabilir, ancak ABD, yalnızca ISAF'ın Avrupalıları zaten orada olsaydı asker gönderecekti. Bu nedenle, ABD'yi Afganistan'daki kendi stratejik rotasına geri döndürmek, onu Irak'taki kendi oyalayıcı dikkat dağınıklığından kurtarmak için kendimizi güneye adamak gerekiyordu. Başarısızlıktan kaçınmak ve farklı ve daha büyük bir şeyi tetiklemek için yeni bir kampanyaya sıçramak için bir süreklilik alıştırmasıydı.
Stratejik Hedeflere Ulaşmak
İngiltere'yi Afganistan stratejisinde nerede bıraktı? Afganistan'ı ani başarısızlıktan kurtardığı, ABD'nin terörle mücadele operasyonunu ISAF'ın ulus inşa misyonuyla birleştirdiği ve nihayetinde ABD birliklerini neredeyse on yıl önce girişmeleri gereken bir operasyona geri döndürdüğü ölçüde işe yaradı. Öte yandan, Afgan operasyonunu yeni bir stratejik temele oturttu, bir kerede yabancı karşıtı bir ayaklanmayı teşvik etti ve onunla mücadele ederek Batı'nın askeri güvenilirliği meselesi haline gelmek için riskleri daha da yükseltti.
Britanya için bu, iki sakatlayıcı dezavantaj yarattı. Birincisi, Britanya'nın stratejik olarak önemli bir katkı yapma girişiminin, İngiliz birliklerinin Kandahar'daki Peştun ve Taliban isyanının gerçek kalbine değil, Helmand'a gitmesi gerçeğiyle engellenmiş olmasıydı. Diğeri, İngiltere'nin Karzai hükümetinin Kabil'deki ülke çapındaki stratejisi üzerinde gerçek bir etkisinin olmamasıydı. Geçmişte İngiliz kontrgerilla kampanyalarının başarılı olduğu yerlerde, her zaman hükümetin yüksek siyasetinin, düzeni sağlama ve sahada istikrarı sağlamanın aşağı ve kirli süreciyle bütünleştirilebildiği yerdi. Bu durumda bu yoktu. Başarılı isyan bastırma kampanyalarının siyasi şansa bu kadar çok şey bırakarak sona ermemesi gerekiyor.
Sonunda, İngiliz birlikleri bir zaferle değil, elverişsiz koşullarda iyi yapılmış bir işi evden uzakta bir skorla geri getiriyor. 2006-7 kampanyalarında daha iyisini yapmış olabilirler ama aynı zamanda hızlı öğrendiler. İngiltere bundan daha çok Birinci Afgan Savaşı gibi çıkıyor - stratejik hedefleri sürdürmek için makul bir şansı olan belirsiz bir sonuç. Bu durumda, Güney Asya'da daha kötü bir krizin önlenmesine yardımcı olmak ve Amerika üzerinde büyük stres, ancak ABD liderliğinin çok zayıf olduğu bir çağda Washington ile ilişkileri sürdürmekti. Trafalgar Meydanı'nda kutlanacak bir barış değil. Ama onursuzluk ya da ulusal bir aşağılanma kaynağı da değildir.List of site sources >>>