Türleri ve Nedenleri
Rinit genellikle genel ve yerel direnci zayıflamış, soğuk algınlığına maruz kalmış ve kronik hastalıkları olan kişilerde ortaya çıkar. Ayrıca rinitin oluşmasına burun travması, yabancı cisimler, mevsim ve meslek faktörü de etkileyebilir. Bu durumlar olursa, burunda ve burun-yutakta olan virüsler aktive burunun mukoza fonksiyonlarını bozuyor.
En çok keskin ve alerjik rinitlərə rastlanır. Akut rinitlə yetişkinler yılda 3 kez, çocuklar ise 4-6 (bazen daha fazla) kez hastalanabilir bilirler. Alerjik rinitlər ise esasen mevsimsel karakter taşısa da, ona tüm yıl boyunca karşılayabilir. Alerjik rinitin oluşmasında bir takım Allergenler önemli bir rol oynar. Bunlara ilkbaharda ve sonbaharda cicekleyen bitkileri ve onların tozcuklarını, küf mantarları, ev tozu, yatak , hayvan kökenli tüy ve diğer parçacıkları aid etmek olar. Tabii ki, genetik meylliliyi de unutmamak gerekir. Allergenin etkisine daha çok çocuklar, duyarlı insanlar, hamile kadınlar ve virüs enfeksiyonu geçirmiş kişiler maruz kalabilir.
Rinitin semptomları
Genellikle rinit genellikle akut başlar ve süreç burunun her iki tarafında gidiyor. Ana semptomlar burundan ifrazatin olması, burunun tutulması, sık sık hapşırmak, solunumun zorlaşması, burunda ve boğazda kızarıklık, kaşıntı, tahriş ve genel durumun kötüleşmesi. Bu durum 1-2 günden birkaç sutkaya kadar görülebilir. Bu zaman, ayrıca baş ağrısı, ateş, gözlerin sulanması olabilir. Süreç bir hafta veya on günden fazla çekerse belli komplikasyonlar ve kronik rinitə yol açabilir. Bunu önlemek için en önemlisi mümkün olduğunca allergenlərlə temastan kaçınmak ve tedaviye zamanında başlamak gerekir.
Tanılama
İnsanlar çoğu zaman bir değil, birkaç allergenə karşı hassas olduğundan, bunu belirlemek için doktora başvurmak ve çeşitli testler yapmak gerekir. Burada hangi bölümde xəstələnməyin, menzil-meişet şeraitinin, ev hayvanları ile temasın vb. büyük önemi vardır. Tanı için en sık kullanılan yöntem deri denemeleri. Bunun için alerjen ekstraktından biraz hastanın bileği üzerine çekilir. Sonra deride keskin aletle küçük delikler açılır ki, madde cildin içine dahil olsun. Eğer bu allergenə karşı hassasiyet varsa, o zaman bu yerde belli ölçüde kızarıklık ve şişme meydana bələcək. Ayrıca deri altına az miktarda ekstrakt vurarak veya kan analizi yapmakla da hassasiyeti belirlemek olur. Öyle ki, bazen kanda belli allergenə karşı IgE (immunoqlobulin E) isimli birleşmeyi aramakla teşhisi kesinleştirmek gerekir.
Rinitin tedavisi
Teşhis saptandıktan sonra allerjen tabiatlı maddelerden maksimum kadar uzak durmak önerilir. Örneğin, hava kondisionerlərində olan filtreler tozların 99% -ni tutuyor. Ayrıca cerrahi veya özel maskeler da yardıma gelebilir. Eğer bu koşullar altında bile semptomlar devam ederse, o zaman doktor kontrolünde ilaç tedavisine başlamak ve bunu uzun süre devam ettirmek gerekir. Çünkü solunumda sürekli sıkıntının olması gelecekte astım ve bronşit gibi komplikasyonlar neden olabilir. Etkili tedavi araçlarına antihistamin preparatlarını, şişme aleyhine etkileyen ve yerel (topik) uygulanan steroid maddeleri vb. Daha hassas durumlarda immunoterapi yöntemi uygulanır.
Rinitler rinosinusitlerle ağırlaşırsa bu demektir ki, enfeksiyon burun etrafı ceplere ve hatta göze ve kafatası içine yayılabilir. Bu zaman cerrahi tedavi yapılmalı ve burun ceplerine giriş delikleri genişletilmelidir. Fakat her durumda tedavinin hangi yönde yapılması ile ilgili konular Kulak-burun-boğaz hekimi karar vermelidir.