05/06/2012
Sırbistan Cumhurbaşkanı Tomislav Nikoliç Srebrenica'da soykırım olmadığını söylüyor ve kurbanlar için düzenlenen anma törenine katılmayacak.
Southeast European Times için Saraybosna'dan Drazen Remikoviç'in haberi -- 05/06/12
Srebrenica soykırımı, Avrupa'da 2. Dünya Savaşı'ndan bu yana yaşanmış en kötü katliamdı. Göstericiler 6 Nisan'da Belgrad'da toplandı. [Reuters]
Sırbistan Cumhurbaşkanı Tomislav Nikoliç'in 8 bin sivilin katledildiği 1995 Srebrenica soykırımını inkar eden açıklamaları, Bosna-Hersek (BH) ve Balkanlar'da gerginliği tırmandırıyor.
Sırbistan'ın 31 Mayıs'ta göreve gelen milliyetçi cumhurbaşkanı Nikoliç, bu açıklamayı Karadağ devlet televizyonunda yayınlanan bir röportajda yaptı. Nikoliç, "Srebrenica'da soykırım olmadığını" ve savaş suçlarının kend deyimiyle "bulunması, kovuşturulması ve cezalandırılması" gereken bazı Sırplar tarafından işlendiğini ileri sürdü. Devlet başkanı, Temmuz ayında düzenlenecek Srebrenica'yı anma törenlerine katılmayacağını da belirtti.
Söz konusu cinayetler Uluslararası Adalet Divanı ve BM tarafından soykırım ilan edildi. Çok sayıda Bosnalı Sırp, ölümlerde oynadıkları rollerden ötürü savaş suçları mahkemesi tarafından hüküm giydi.
AB'den 4 Haziran Pazartesi günü yapılan açıklamada, AK Başkanı Jose Manuel Barroso'nun Nikoliç'in sözlerini kendisiyle bir araya geldiğinde tartışmayı planladığı bildirildi. Barroso'nun sözcüsü Pia Arenkilde Hansen gazetecilere verdiği demeçte, "Avrupa Birliği'nin net bir tutumu vardır ve tarihin yeniden yazılmasına yönelik her türlü girişimi reddetmektedir."
Sosyal Demokrat Parti (SDP) genel başkan yardımcısı Slobodan Popoviç, Nikoliç'in eski yaraları deştiğini ve Sırbistan ile BH arasındaki ilişkileri karştırabileceğini söylüyor.
SETimes'a konuşan Popoviç, "Uluslararası Adalet Divanı burada soykırım meydana geldiğine karar vermiştir, bitti." diyerek şöyle devam ediyor: "Nikoliç kendisinde dünyanın en yüksek mahkemesinin kararını yorumlama hakkı görüyorsa, bu iyi değil. Bence bu sözleri, ülkesinde siyasi puan toplamak istediği için söyledi, çünkü orada henüz bir hükümet kurulmuş değil. Srebrenica'nın hala siyasete alet ediliyor olması üzücü."
BH cumhurbaşkanlığının Boşnak üyesi Bakir Izetbegoviç, bu tür açıklamaların sağ kalanlara hakaret niteliğinde olduğunu söylüyor.
Basın mensuplarına konuşan Izetbegoviç, "Srebrenica soykırımını inkar etmek bölgede işbirliği ve uzlaşma yolunu açmaz ... ama yeni yanlış anlamalara ve gerginliklere neden olabilir." diyor.
Siyaset yorumcusu ve Saraybosna'daki Siyasi Bilimler Fakültesi öğretim üyesi Asim Mujkiç, Slobodan Miloseviç rejimi altındaki Yugoslavya'da başbakan yardımcısı görevinde bulunmuş olan Nikoliç'in sözlerinin beklendiğini söylüyor.
SETimes'a konuşan Mujkiç, "Onun cumhurbaşkanlığı mevkiine seçilmesini, Sırbistan'ın BH'ye yönelik tutumunun radikalleşmesinin izleyeceğini düşünüyorum." diyerek şöyle devam ediyor: "Tomislav Nikoliç'in kim olduğunu hepimiz biliyoruz ve böyle bir adamın Avrupa'da 2. Dünya Savaşı'ndan sonra meydana gelmiş en büyük suçu inkar etmesi garip bir şey değil."
Srebrenica kasabası, uluslararası toplum tarafından 1994 yılında "güvenli bölge" ilan edilmişti. General Ratko Mladiç liderliğindeki Sırp Cumhuriyeti Ordusu, Temmuz 1995'te kasabayı ele geçirdikten sonra 8 bin civarında erkek ve oğlan çocuğunu katletmişti.
Mladiç ve Bosnalı Sırpların savaş zamanındaki lideri Radovan Karadziç, Lahey'e diğer suçların yanı sıra bu cinayetlerle ilgili olarak soykırımdan yargılanıyor.
Banja Luka'da yaşayan 34 yaşındaki Marko Helak, Nikoliç'in tutumunu desteklediğini söylüyor ve Sırbistan'ın BH'ye karşı uygun kararlılığı gösterecek gücü sonunda bulduğunu da ekliyor.
SETimes'a konuşan Helak, "Herkes Nikoliç'in sözlerine öfkelenebilir, ama o sadece olaylara gerçek adıyla seslenmiş. Srebrenica'da korkunç bir suç işlendiği doğru, ama bu gibi suçlar tüm Bosna'da yaşanıyordu; Sırplar da Boşnaklarla aynı yöntemlerle öldürülüyordu." diyor.
Saraybosna'da yaşayan 40 yaşındaki ekonomist Selma Izaciç, Sırbistan'ın Nikoliç'i seçmekle gerçek yüzünü ve öncülü Boris Tadiç'in uzlaşmacı sözlerinin bir yalan ve paravan olduğunu gösterdiğini söylüyor.
SETimes' konuşan Izaciç, "Herhangi bir insanın bu öldürülmüş 8 bin insanın ruhlarını rahatsız etmeye nasıl cesaret edebildiğini bilmiyorum ve bunların hepsi de siyaset yüzünden. Nikoliç kendinden utanmalı ve Srebrenica ile ilgili bu çıkışlar hakkında bir şey söylemezlerse bizim yerel siyasilerimiz de utanmalı." diyor.