Yenidoğan sarılığı neden olur? Nasıl geçer?
Yenidoğan sarılığı, bebeğin cildinin ve gözlerinin sararması şeklinde baş gösterir. Yenidoğan sarılığı oldukça yaygındır ve bebeklerde kırmızı kan hücrelerinin normal parçalanması sırasında üretilen sarı bir pigment olan yüksek düzeyde bilirubin olduğunda ortaya çıkabilir.
Daha büyük bebeklerde ve yetişkinlerde karaciğer, daha sonra bağırsak yolundan geçecek olan bilirubini işler. Bununla birlikte, yenidoğanın hala gelişmekte olan karaciğeri, bilirubini çıkaracak kadar gelişmiş olmayabilir. Fakat çoğu durumda yenidoğan sarılığı, bebeğin karaciğeri geliştikçe ve bebek beslenmeye başladıkça kendi kendine geçer ve bu da bilirubinin vücuttan geçmesine yardımcı olur.
Çoğu durumda, sarılık 2 ila 3 hafta içinde kaybolur. 3 haftadan uzun süren sarılık, altta yatan başka bir durumun belirtisi olabilir. Ek olarak, yüksek bilirubin seviyeleri bebeği sağırlık, serebral palsi veya diğer beyin hasarı türleri için risk altına sokabilir. Dolayısıyla tüm yeni doğan bebeklerin hastaneden taburcu olmadan önce ve bebek 3 ila 5 günlükken sarılık açısından tekrar muayene edilmesi gerekir.
Yenidoğan sarılığına ne sebep olur?
Yenidoğan sarılığı riski en yüksek olan bebekleri şöyle sıralayabiliriz:
- Prematüre bebekler (37. gebelik haftasından önce doğan bebekler)
- Emmekte zorlanan veya annelerinin sütü henüz gelmediği için yeterince anne sütü alamayan bebekler
- Kan grubu annesinin kan grubu ile uyumlu olmayan bebekler. Kan grubu annesininkiyle uyumlu olmayan bir bebek, kırmızı kan hücrelerini yok edebilecek ve bilirubin seviyelerinde ani bir artışa neden olabilecek bir antikor birikimi yaşayabilir.
Yenidoğan sarılığının diğer nedenleri ise şunlardır:
- Doğumda morarma veya iç kanama
- Karaciğer sorunları
- Enfeksiyon
- Enzim eksikliği
- Bebeğinizin kırmızı kan hücrelerinde bir anormallik
Belirtileri nelerdir?
Sarılığın ilk belirtisi bebeğin cildinin ve gözlerinin sararmasıdır. Sararma doğumdan 2 ila 4 gün sonra başlayabilir ve tüm vücuda yayılmadan önce sadece yüzde olabilir. Bilirubin seviyeleri tipik olarak doğumdan 3 ila 7 gün sonra zirve yapar. Bebeğin cildine hafifçe bastırılan bir parmak cildin o bölgesinin sararmasına neden oluyorsa, bu muhtemelen sarılık belirtisidir.
Doktor ne zaman aranmalı?
Çoğu yenidoğan sarılığı vakası normal kabul edilse de bazen sarılık altta yatan başka bir tıbbi duruma işaret edebilir. Şiddetli sarılık, kalıcı beyin hasarına neden olabilecek bilirubinin beyne geçme riskini de artırır.
Aşağıdaki belirtileri fark ederseniz mutlaka doktorunuza başvurun:
- Sarılık yayılır veya daha yoğun hale gelirse
- Bebeğinizin ateşi 38°C’nin üzerine çıkarsa
- Bebeğinizin sarı rengi derinleşirse
- Bebeğiniz halsiz veya uyuşuk görünüyor ve sıklıkla ağlıyorsa
Yenidoğan sarılığı nasıl teşhis edilir?
Hastaneler çoğu anneyi ve yenidoğanı doğumdan sonraki 72 saat içinde taburcu etmektedir. Fakat ebeveynlerin bebeklerini doğumdan birkaç gün sonra kontrole götürmeleri çok önemlidir çünkü bilirubin seviyeleri doğumdan 3 ila 7 gün sonra zirve yapar.
Belirgin bir sarı renk, yenidoğan sarılığını doğrulayan bir özelliktir, ancak sarılığın şiddetini belirlemek için ek testler gerekebilir. Yaşamlarının ilk 24 saatinde sarılık gelişen bebeklerde, deri testi veya kan testi yoluyla hemen bilirubin seviyeleri ölçülmelidir. Bir bebeğin sarılığının altta yatan bir durumdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını görmek için de ek testler yapılmalıdır. Bu, bebeğinizin tam kan sayımı, kan grubu ve Rhesus faktörü (Rh) uyumsuzluğu açısından test edilmesini içerebilir. Ek olarak, artan kırmızı kan hücresi yıkımını kontrol etmek için Direkt Coombs testi yapılabilir.
Yenidoğan sarılığı nasıl tedavi edilir?
Hafif sarılık genellikle bebeğin karaciğeri gelişmeye başladığında kendiliğinden düzelir. Sık besleme (günde 8 ila 12 kez) bebeklerin bilirubini vücutlarından geçirmelerine yardımcı olabilir.
Daha şiddetli seyreden yenidoğan sarılığı ise başka tedaviler gerektirebilir. Fototerapi, bebeğinizin vücudundaki bilirubini parçalamak için ışık kullanan yaygın ve oldukça etkili bir tedavi yöntemidir. Fototerapide bebeğiniz sadece bir bez ve özel koruyucu gözlük takarken mavi spektrum ışığı altında özel bir yatağa yerleştirilir. Çok ciddi vakalarda, bebeğin bir donörden veya kan bankasından az miktarda kan aldığı bir kan değişimi de gerekli olabilir. Bu, bebeğin hasarlı kanını sağlıklı kırmızı kan hücreleriyle değiştirir. Bu ayrıca bebeğin kırmızı kan hücresi sayısını artırır ve dolayısıyla bilirubin seviyelerini azaltır.
Sarılık geçiren bebeklerin iyileşme süreçlerinin hızlanmasına yardımcı olmak için sarı tülbent kullanılması da oldukça yaygın bir yöntemdir. Ebru Bebe Sarılık Koruyucu Tülbent yumuşak ve pamuklu dokusuyla bu süreçte yardımınıza koşacak.
Yenidoğan sarılığı önlenebilir mi?
Yenidoğan sarılığını önlemenin aslında bir yolu yoktur. Hamilelik sırasında kan grubunuzu test ettirebilirsiniz. Doğumdan sonra, gerekirse yenidoğan sarılığına yol açabilecek kan grubu uyuşmazlığı olasılığını elemek için bebeğinizin kan grubu test edilir. Fakat bebeğinizde sarılık varsa, daha şiddetli hale gelmesini önlemenin yolları vardır:
- Bebeğinizin anne sütü ile yeterince beslendiğinden emin olun. Bebeğinizi ilk birkaç gün boyunca günde 8 ila 12 kez beslemek, bebeğinizin susuz kalmamasını sağlar ve bu da bilirubinin vücuttan daha hızlı geçmesine yardımcı olur.
- Mama veriyorsanız, bebeğinize ilk hafta her 2 ila 3 saatte formül mama vermelisiniz. Bebeğinizin çok az veya çok fazla mama aldığından veya 24 saatte en az 8 kez beslenmek için uyanmayacağından endişeleniyorsanız bunu mutlaka doktorunuzla konuşun.
- Cildin ve gözlerin sararması gibi sarılık belirtileri için bebeğinizi yaşamının ilk beş gününde dikkatle izleyin.
Bebeğinizde sarılık belirtileri olduğunu fark ederseniz hiçbir müdahalede bulunmadan hemen doktorunuzu aramalısınız. Bebeğinizi sağlıkla kucağınıza alırken ise ihtiyacınız olacak her şey Babydola Organik 20’li Hastane Çıkışı Zıbın Set’te yer alıyor.