Eski zamanlarda çokça tartışmalara neden olan en temel konulardan birisi şüphesiz uyku kavramı idi. Bu konuda başarılı ya da başarısız olan birçok uykusuzluk deneyi yapılmış fakat ortaya çıkan sonuçlar, tartışmaları susturmaya yetecek net bilgiler ortaya koyamamıştı.
Bazı insanlar uykunun çok değerli bir durum olduğunu savunuyor, düzenli ve sağlıklı bir uyku için neler yapılabileceği üzerine tezler ortaya atıyor iken diğer tarafta uykunun son derece fuzuli bir eylem olduğunu, mümkün mertebe az uyuyarak günlerin geçirilmesinin daha verimli ve doğru olacağını savunan diğer kesim de mevcudiyetini korumaya devam ediyordu. Bu tartışmalar birbiri ardını kovalarken 1963 yılında henüz 17 yaşında bir çocuğun akılalmaz uykusuzluk deneyi gündeme bomba gibi düştü.
- 1946 doğumlu Amerikalı Randy Gardner, uzun saatler uyumadan günlerini geçirebilmesi ile ünlü bir çocuktu. Söylentiye göre bununla alâkalı daha önce doktora bile görünmüş ama bir düzelme sağlanamamıştı. 1963 yılında fen bilgisi dersi için hazırlamak istediği ödev, onu genç yaşta ünlü bir delikanlı hâline getirmişti.
- Gardner hiç uyumadan her zamanki gündelik eylemlerine devam edecek, sınıf arkadaşı Bruce McAllister, Gardner’ın hiç uyumadan ne kadar süre ayakta kalabildiği ve bu süre zarfında birçok olağan duruma ne şekilde tepki gösterdiğini gözlemleyecek ve kayıt alacaktı.
- Gardner’ın ailesi, onun böyle bir deneyi yapmasını istemiyorlar ve hasta olacağını düşündükleri için çok korkuyorlardı. Profesör William Dement’ın deneye dâhil olması, aileyi bir nebze olsun sakinleştirdi. Ancak Dement’ın kariyeri pek de parlak sayılmazdı. Daha önce uykusuzluk deneyinde kullandığı kediler, Dement sebebiyle hayatını kaybetmişti.
Uykusuz Geçen 11 Gün 25 Dakika
Randy Gardner, ailesinin tüm endişelerine rağmen uykusuzluk deneyine başladı. O, yepyeni bir rekor kırmanın peşindeydi. Gardner’a deney boyunca üç öğün yemek verilmiştir. Sağlığı da belli periyotlarla düzenli olarak kontrol edilmiştir.
İlk iki gün; dil sürçmesi ve ruh hâlinde gergin tavırlar fark edildi. Büyütülecek bir şey yoktu.
Üçüncü gün; midesinin bulandığından yakındı. Mandalina ve portakal yediğinde bulantısının kesildiğini söyleyerek deneye devam edilmesini istedi.
Dördüncü gün; Gardner’ın ruh hâli ve akıl sağlığı, belirgin bir şekilde değişiklik gösterdi. Gardner, daha karamsar ve öfkeliydi. Kısa süreli hafıza sorunu yaşıyordu. Yine de bu durumu devam edilemeyecek kadar büyük bir sorun değildi.
Beşinci gün; Randy Gardner, ciddi bir koku hassasiyeti gösteriyor ve bu sebeple etrafındakilere öfkeleniyordu.
Altıncı Gün; Uykusuzluk, büyük bir sorun oluşturmaya başlamıştı. Özellikle geceleri Gardner’ı uyanık tutmak çok güçleşmişti.
Dokuz ve Onuncu Gün; Hafıza sorunları ciddi bir artış gösterdi. Yardım almadan yemek yiyemiyordu. Doktorlar, Gardner’a ilk kez ciddi şekilde “Deneyi durdurmak ister misin?” sorusunu sordular.
On birinci Gün; Gardner’a 100’den 7’şer çıkarak geriye doğru sayması istendi. Gardner, başarılı şekilde söylenileni yapıyordu ki bir anda durup ne yaptığını ve neden yaptığını hatırlamadığını söyledi.
Gündeme bomba gibi düşen Gardner, basın toplantısı yaptı. “Uykusuz kalınca kötü şeyler olmadığını herkese göstermek istedim,” dedi.
Uykusuzluk Deneyi Sonrasında; Deney sonrası, beyninin bir bölümü uyanık kalmaya devam etse de Gardner tam 14 saat 40 dakika boyunca uyudu. Gayet sağlıklı görünüyor ve o büyük deneyin ardından hiçbir şey olmamış gibi yeniden ve hızla kendi hayatına adapte oluyordu. Asıl sorun, birkaç sene sonra boy gösterecekti.
Gardner, yıllarca aşırı yorgunluk ve uykusuzluk ile mücadele etmiştir. Yıllar sonra deneyin tam bir aptallık olduğunu, hayatını bu deney ile mahvettiğini, hayattaki en önemli üç şeyden birinin uyku olduğunu söylemiştir.
Gardner’ın rekoru birkaç kez kırılmış ancak sağlığa zararlı olduğu için Guinness Dünya Rekorları arasına alınmamıştır.
DAHA FAZLA İÇERİK
“Uykusuzluk Deneyi: 11 Gün Uyumayan Adam” tarzında
Daha fazla “SAĞLIK” içeriğine bu bağlantıya tıklayarak ulaşabilirsin!
GETURGEN Dünyasını YouTube’da keşfetmek ister misin? O hâlde bu bağlantıya tıkla!
Metin Editörü: Hatice KIRAÇ