Hatırlayacak olursanızevrimagaci.org/fotograf/43/6515"> Evrim Ağacı olarak 10 Ekim 2014 tarihinde şempanze Tommy ile ilgili bir davada, dava konusu olan şempanzenin insan haklarına sahipmiş gibi, bir "özel kişi" olarak değerlendirilmesi gerektiğine yönelik avukatların çabasından söz etmiştik. New York'taki mahkeme, konu hakkında karara vardı: Şempanze, özel bir kişi olarak kabul edilemez. Sebep olarak ise, kuyruksuz maymun ne kadar yüce veya zeki olursa olsun, topluma, bir insanın insani hakları sayesinde katkı sağladığı gibi katkı sağlayamaz. Bu da, şempanzelerin insan haklarından muaf olmaları için yeterli bir sebeptir.
"Özel kişi" kavramının şempanzeleri de kapsayacak şekilde genişletilmesini reddeden bu karar, mahkemede görev alan 5 kişilik bir jüri tarafından alındı. Kararda, her ne kadar şempanzeler kendi başlarına davranabilecek kadar otonom hayvanlar olsalar da, "vücut özgürlüğü" gibi insan haklarını garantileyen topluluk anlaşmalarında taraf olmadıklarına yer verildi.
Mahkeme, şempanzelerin insanlarla birçok ortak noktaya sahip olduğunu, dolayısıyla bir masa ya da sandalye gibi bir nesne olarak görülemeyeceklerini tanıyor olsa da, insan harici kuyruksuz maymunların topluma herhangi bir katılımda bulunmayacaklarının ve davranışlarından doğacak yasal yükümlülüklerle yüzleşemeyeceklerinin altı çizildi.
Şempanze Tommy ile 3 diğer şempanzenin avukatı olan hayvan hakları savunucusu Steven Wise, konu hakkında bir açıklama yapmak istemediğini, çünkü davayı New York'un en üst mahkemesine temyiz edeceklerini söyledi. Buna karşılık Tommy'nin sahibi olan ve davalı konumunda bulunan Patrick Lavery, konuyla ilgili birçok açıklama yaptı. Şu şekilde toparlayacak olursak:
"Şempanzelere insan hakları tanınmasını son derece saçma buluyorum. Tommy'nin burada harika bir evi var. Bir televizyonu, birden fazla odası ve dışarıda bulunabileceği büyük bir kafesi var. Daha önce barınaklarda hiç böyle imkanları olmamıştı. O burada mutlu. Çok fazla seviliyor ve çok iyi bir bakım görüyor. İddia edilenin aksine, burada yasadığı bir şekilde tutulmuyor. Her türlü federal ve eyalet yasalarına uygun bir şekilde tutuluyor. Anladığım kadarıyla bu avukat şempanzeleri kurtardıktan sonra fillerin peşine falan düşecek. Listesinde birçok tür var. Ancak onları kurtardığında, bir barınağa kapatılacaklar. Özgür olmayacaklar. Bir hayvanın vahşi yaşamdan kopartılmasıyla, ev ortamında insanlar tarafından büyütülüp, yakından ilgilenilmesi ve bakılması apayrı şeylerdir. Avukatın söylediğinin ve benzetmeye çalıştığının aksine, Tommy bir köle değil. Eğer bir köle, onu besleyecek, onun arkasını temizleyecek ve bu tür şeyleri yapacak birine sahip olmak demekse bilmem. Ama bana kalırsa köleliğin tanımı bu değil."
Kaynak: The Guardian