Joseph Brand. "Kazananların dönüşü (bayraklı Kazak)"
Genel durum
1637-1638'de Pavlyuk, Ostryanin ve Guni'nin Polonya karşıtı ayaklanmalarının yenilgisi (Zhovnin Savaşı'nda ve Starets'te Kazak Ostryanin ve Guni'nin ağır yenilgisi) sadece sıradan Kazakların ve köylülerin değil, aynı zamanda kayıtlı Kazakların da durumunda keskin bir bozulmaya yol açtı. 1638'de Varşova Seim, Küçük Rusya'daki yeni rejim için "Ordinasyonu" kabul etti. Kayıtlı Kazak sayısı 6 bin kişiye düşürüldü. Diğerleri Kazak olarak adlandırılma hakkını kaybetti ve zorla "alkışlara" (taslak sığırlar) dönüştü. Sich'e gitmek ölümle cezalandırılıyordu. Hetmanlar, ustabaşılar ve diğer askeri pozisyonlar seçilmek yerine atanır hale geldi.
Kraliyet birlikleri Rus Ukrayna'da konuşlandırıldı, kontrol Polonyalı yetkililere devredildi. İyi bir ordudan 600 kişinin konuşlandırıldığı Kodak kalesi restore edildi. Tahkimatlar güçlendirildi, yüksek bir şaft döküldü. Kaleden 3 kilometre uzaklıkta, tepesinden geniş bir manzaranın açıldığı bir gözetleme kulesi kuruldu.
Sonuç olarak, 1638 tarihli "Ordinasyon", kayıt memurlarını daha önce aldıkları tüm haklardan mahrum etti ve onları Sejm ve Polonya hükümeti tarafından atanan yetkililere tamamen tabi kıldı.
24 Kasım 1638'de Maslov Stav yolunda "Kazaklar ile son komisyon" gerçekleşti. N. Pototsky ve diğer lordların huzurunda, özellikle Kazakların "boyunlarındaki hak edilmiş boyunduruğu görev bilinciyle kabul ettiklerini" belirten bir kararname açıklandı. Soylu P. Komarovsky sicil komiseri olarak atandı, I. Karaimovich ve L. Bubnovsky askeri kaptanlar olarak atandı. Alay kaptanlarının ve yüzbaşıların Kazaklar tarafından seçilmesine izin verildi. Seçilenler arasında Chigirinsky yüzbaşı Bogdan Khmelnitsky ve Pereyaslavl Fyodor Lyutai vardı.
10 yıllık "altın barış"
Acımasız Polonya terörü hüküm sürdü. Belgorod valilerinin bildirdiği gibi,
“(Kazaklar. - Yaklaşık Aut.) köylü inancını ihlal ediyor ve Tanrı'nın kiliseleri yıkılıyor ve dövülüyorlar ve eşleri ve çocukları konaklara götürülerek yakılıyor ve yiyecek iksiri dökülüyor. göğüslerine çaktılar ve karılarının meme uçlarını katlettiler, avluları ve her bina yıkıldı ve yağmalandı.
Polonya'ya ait Rus bölgeleri o kadar keskin bir şekilde temizlendi ve kesildi ki, "10 altın yıl" boyunca sakinleştiler. Ancak insanlar iyileşmedi, sadece daha da kötüleşti.
Polonyalı lordlar, her şeye kadirliklerine ve müsamahakârlıklarına ikna oldular, giderek daha küstahlaştılar. Rus Kilisesi'ne yönelik zulüm yoğunlaştı. Küçük Rusya'nın batısında, Ortodoksların zanaat atölyelerine katılmaları, şehirlerde evler inşa etmeleri, mahkemelerde konuşmaları ve ticaret yapmaları genellikle yasaktı. Resmi günlük yaşamda, Rus dilinin yerini aldı, tüm kurumlarda yalnızca Lehçe konuşmak ve yazmak zorunda kaldılar. Adam Kisel liderliğindeki Little Rus'taki son Ortodoks kodamanları, Roma'ya boyun eğmeyi kabul etti ve yeni bir birlik için müzakerelerde bulundu.
Eşrafın topraklarında bulunan Ortodoks kiliseleri (topraklar eşrafa verildi) lordların mülkü olarak kabul edildi. Ruslarla alay eden Polonyalılar, onları Yahudi Yahudilere kiraladı. Ayrıca yükseldiler, kendilerini yenilmez hissettiler. Rusların milli ve dini duygularını rencide ettiler. Kiliseyi ayinlere açıp açmayacaklarını ve ne kadara açacaklarını tartıştılar ve pazarlık ettiler.
O zamanlar kiliselere ve inanca karşı tutumun farklı olduğunu hatırlamakta fayda var. İnsanlar inançları için ölmeye ve öldürmeye hazırdı. Ayrıca, Yahudi yöneticiler, kiracılar ticareti temizledi, tüm karlı ticaretler, nüfusu lehimledi. Nepotizm gelişti. Birinin oturduğu yerde hemen akrabaları, akrabaları, yoldaşları belirirdi.
Bir çağdaşın yazdığı gibi:
"Yahudiler tüm Kazak yollarını kiraladılar ve her milde üç taverna kurdular, tüm ticaret yerlerini kiraladılar ve her ürüne vergi koydular, tüm Kazak kiliselerini kiraladılar ve el koydular."
"İyi Kral" inancı
Halk, "iyi kral" Vladislav IV'e olan inancını yaşadı. Kazakların bir arkadaşı ve hamisi olarak kabul edildi. "Ordinasyon" un tanıtımı sırasında Kazak büyükelçileri kraldan yardım almaya çalıştı.
Ancak kral, Sejm'e ve kodamanlara karşı gelemezdi. Büyükelçilerin kralı, Kazakların itaat etmesi gerektiğini, zamanla her şeyin değişebileceğini söyledi. Kralın kendisinin yardıma ihtiyacı vardı. Eşraf istediğini yaptı, herhangi bir kraliyet kararnamesine uymadı. Kraliyet hazinesi boştu, orduyu destekleyecek hiçbir şeyi yoktu. Vladislav genellikle kodamanların oyuncağı haline geldi. Sejm parayı vermedi.
Kodamanlar ve yandaşlarının egemenliği, küçük eşrafın bile tamamen savunmasız kalmasına yol açtı. Soylular onları mahkemelerle mahvedebilir, malları "gelenler" ile parçalayabilir - hizmetkarlarından, genellikle aynı eşraftan, paralı askerlerden oluşan bir müfrezeyi sakıncalı bir üst sınıfa gönderebilir. Örneğin, büyük taç hetman Konetspolsky, bir paralı asker müfrezesi Lash'ın yardımıyla mal varlığını tamamladı. Köylere ve kasabalara saldırdı. Yerel sakinler soyuldu, işkence gördü ve öldürüldü.
Çağdaş, zengin Güney Rus Pan Yerliç'e göre, Laşçevciler küçük eşraf adına soyuldular, eşrafın eşlerine ve kızlarına şiddet uyguladılar. Bu tür suçlar için Lashch, 236 kez bannitia (sürgün) ve 37 kez infamia (namustan yoksun bırakma) cezasına çarptırıldı, ancak yine de Koniecpolsky'nin ölümüne kadar cezadan kaçındı. Böylece, çaresiz kraliyet mahkemesiyle alay eden Lasch, kendisini kınayan mahkeme cezalarıyla süslenmiş giysilerle IV. Vladislav'ın mahkemesine çıktı.
Eşraf bölündü. Birçoğu kendilerini bu tür kanunsuzluğa teslim etti. Büyük feodal beylere hizmet etmeye gittiler. Soyluların "haremlerine" güzel eşler ve kızlar verdiler. Zengin mahkemelerde hayat eğlenceli ve tatmin ediciydi. Diğerleri "özgürlüklere" sarıldılar, kraliyet gücünü güçlendirmenin gerekli olduğuna inanıyorlardı. Kral hukukun üstünlüğünü sağlayacak, küçük soyluları destekleyecek.
Teorik olarak böyle bir ihtimal vardı. Örneğin, Fransa'da, büyük feodal beylere karşı mücadelede krallar, küçük soylulara ve şehirlere güvendiler. Böylece güçlü bir kraliyet gücü ve ülke yaratıldı. Vladislav bu tür duyguları memnuniyetle karşıladı. Onun altında, "tavaların" aksine bir "kraliyet" partisi kuruldu.
Büyük Kraliyet Şansölyesi Jerzy (Yuri) Ossolinsky (1595–1650). Kapüşon. Bartholomew Strobel.
Kral ve Khmelnitsky
Bu arada Venedik, Polonya'ya döndü. Babıali'ye karşı bir ittifaka katılmayı teklif etti, büyük meblağlar tahsis etme sözü verdi. Sendika papalığı destekledi. Kral ve şansölye Ossolinsky bu fikri beğendi. Polonya, Kırım Hanlığı'na haraçtan kurtuldu. Eşraf para, ödüller, ganimet ve toprak aldı. Kral orduyu güçlendirebilirdi. Ayrıca işgal altındaki topraklarda büyük kraliyet tımarhaneleri kurmak.
Ancak "pansky" partisinin savaşa ihtiyacı yoktu. Kral gücünü artırabilirdi. Tavalar, Türkiye ile savaş projesine inatla karşı çıktı, kralın tüm planlarını ve Ossolinsky'nin tüm hazırlıklarını bozdu.
Sonra Vladislav ve Ossolinsky kurnazca bir manevra tasarladılar. Kazakları kullanın, onları Kırım ve Türkiye'ye yerleştirin. Padişah kızacak, savaş ilan edecek. Polonya savaşmak zorunda kalacak.
Nisan 1646'da askeri kaptanlar Barabash, Karaimovich, alay kaptanları Nesterenko, Pest, Yatsko ve Chigirinsky yüzbaşı Bogdan Khmelnitsky gizlice Varşova'ya geldi. Kral onlarla ilgilendi, onlara martı gemileri inşa etmelerini, büyük bir ordu toplamalarını ve Türk mallarına baskın yapmalarını emretti. Bunun için bir kraliyet tüzüğü yayınladı - "ayrıcalık". Doğru, yasaya aykırı olarak, onu devletle değil, kişisel bir mühürle mühürledi. Sadık hizmet için, sicili 2-3 kat artırmaya, kraliyet birliklerini Rus Ukrayna'dan çekmeye ve önceki faydaları iade etmeye söz verdi.
Vladislav, Khmelnitsky'yi 1618'de Moskova'ya karşı yürütülen kampanyadan beri uzun süredir tanıyordu. Polonya karşıtı ayaklanmalara katıldı, ancak misillemelerden kaçınmayı başardı ve önemli bir konumu korudu. Khmelnitsky, Fransa için başarılı bir şekilde savaşan Kazak müfrezelerine liderlik etti. Kazak komutanı, Kazakların Türklere karşı seferini yönetmeye hazırdı. Tavalara karşı da kullanılabilecek bir Kazak ordusu organize etmek için hayali gerçek oluyor gibiydi. Zamanı geldiğinde Bogdan, Kazakları işe alma ve Zaporozhye'de gemi inşa etme zamanının geldiğini Barabash'a döndü. Ve kayıt ustabaşının acelesi yoktu.
Diğer Kazak atamanları ise akılları başlarındaydı. Barabash ve İlyaş, zayıf bir kral değil, "eşraf" bir parti seçtiler. Vladislav'ın planlarını Konetspolsky'nin Chigirinsky muhtarına koydular. İş adamları bunu başka kanallardan da kokladılar. Bir skandal patlak verdi. Kasım-Aralık 1646'daki Diyet'te kral, savaş hazırlıklarını iptal etmek için Venedik ile ittifaktan vazgeçmek zorunda kaldı.
Kral Vladislav IV Vasa (1595–1648). Bilinmeyen usta, 1645 civarı
Chigirinsky yüzbaşısının kızgınlığı
Khmelnitsky yine de kralı desteklemeye ve planlarını gerçekleştirmeye çalıştı. Barabash'ı ziyarete gittim, onu sarhoş ettim ve imtiyaz mektubunu aldım. Bu mektubu Kazaklara göstererek onları Osmanlı'ya karşı çıkmaya teşvik etti. Barabash ve Ilyash bunu öğrendi, sinirlendi ve Khmelnitsky ile tartıştı. Birkaç kez Bogdan'ı öldürmeye çalıştılar. Ama şanslıydı, iyi insanlar yardım etti.
Durum, reşit olmayan Chaplinsky Chigirinsky için uygun görünüyordu. Yüzbaşıya ait olan Subbotov köyüne ve kız arkadaşına gözlerini dikti. Patronu Chigirinsky'nin muhtarı, büyük taç hetman'ın oğlu Alexander Konetspolsky'ye döndü. Bogdan, Subbotov'u miras aldı, ancak resmi belgeleri yoktu. Khmelnytsky mahkemede gerçeği öğrenmeye çalıştı, krala yazdı. Vladislav, çiftliği Bogdan için güvence altına aldı, ancak kraliyet belgesi de yardımcı olmadı.
Chaplinsky, o zamanlar olağan olan bir "çarpışma" sahneledi. Bir hizmetkar müfrezesiyle cumartesi günlerine uçtu. Bogdan evde değildi. Her şey yağmalandı ve yok edildi. Khmelnitsky'nin oğlu kırbaçlandı ve öldü. Eşraf, Bogdan'ın kız arkadaşını alıp karısı olarak aldı.
Khmelnytsky, Koniecpolsky'ye şikayette bulundu, ancak işe yaramadı. Kazak mahkemeye gitti. Mahkeme, çiftliğin muhtara ait olduğuna, bu nedenle muhtar ve muhtarın istediği gibi tasarruf etmekte serbest olduğuna karar verdi. Bogdan, "Tanrı'nın yargısını" hatırladı - Chaplinsky'yi düelloya davet etti. Ancak eşraf, "mujik" in meydan okumasını kabul etmedi ve ona karşı üç paralı asker gönderdi. Bogdan neredeyse ölüyordu.
Kızgın Khmelnitsky, Varşova'ya gitti. Bir duruşma gerçekleşti. Chaplinsky, Khmelnitsky'nin oğluna "tehdit nedeniyle" kırbaçlanmasını emrettiğini inkar etmedi. Ancak çocuk dayaktan değil, üç gün sonra kendi kendine öldü. Bogdan'ın çiftlikte hiçbir hakkı yoktu, bu yüzden soygun olmadı. Ve karısı bekardı.
Khmelnytsky, kralla bir araya geldi, ancak onu el salladı. Yeterince sorun vardı. Eğer bir savaşçıysanız, o zaman meseleleri kendiniz halledin, Polonya yasaları bu konuda çok gevşek dedi. Doğru, Vladislav hala Kazakları umuyordu, yeni bir mektup yazdı, tekneler için para verdi.
Kırgın ve öfkeli Kazak artık krala inanmıyordu, başka bir şey tasarladı. Varşova yolunda ayrıcalıklar gösterdi ve insanları üstlenmeye çağırdı. silâh - şimdiye kadar tavalara karşı kral için. Böylece Rus halkının kurtuluş savaşı başladı.