Dezavantajlı bir arka plana sahip olmak, başarının önünde bir engel değil-1:
Liz Wayne
"Dışarı çıkarken giyebileceğim sadece iki elbisem vardı."
Altı kadın araştırmacı bilim ve mühendislikteki sosyal ve finansal engellerin üstesinden nasıl geldiklerini tartışıyor.
Dezavantajlı kökenden gelen veya ailesinde üniversitede okuyan ilk nesilden olan kadınlar, bilim veya mühendislik alanında kariyer yaparken çok sayıda mücadeleyle karşılaşabiliyor. Nature Dergisi 6 araştırmacıyla, karşılaştıkları zorluklar ve nasıl bu zorlukların üstesinden gelip fırsata çevirdikleri üzerine konuştu. 6 araştırmacıdan ilki Liz Wayne.
Liz Wayne Chapel Hill'deki Kuzey Carolina Üniversitesi'nde biyomedikal mühendis.
11 yaşımdan beri fizik okumak istiyordum. 14 yaşındayken Amerika Birleşik Devletleri'ndeki matematik ve bilim alanında yetenekli öğrencilere özel 14 devlet lisesinden biri olan Columbus'da Mississippi Matematik ve Bilim Okulu’na gidebilmek için aile evimden yaklaşık 320 kilometre uzağa taşındım. O zamanlar öğrenim ücretsizdi ve bu durum benim gibi ekonomik olarak dezavantajlı öğrencilere de yardımcı oluyordu.
Birdenbire kendimi bulduğum bu çevrede "Üniversiteye mi gideceksin?" gibi sorular yerine, "Hangi üniversiteye gideceksin?" diye soruluyordu; şimdiye kadar bulunduğum en çeşitli yerdi.
Ama aynı zamanda iyi notlar alamazsam, siyah varoluşumla ilgili olumsuz düşüncelerin doğrulanacağını hissettim; üniversitede bu endişem daha da arttı aslında. Bu deneyim olmadan, fizik alanında lisans derecesi kazandığım Philadelphia'daki Pennsylvania Üniversitesi'ne (Penn) girebilir miyim bilmiyorum.
Bir Ivy League (ABD'nin kuzeydoğusundaki sekiz vakıf üniversitesinin oluşturduğu birlik) üniversitesi olan Penn'e geldiğimde, diğer insanların zorlanmadan ya da bir yerden bir yere taşınmak zorunda kalmadan aldığı temel bir eğitim için çok çalışmak zorunda olduğumun farkına vardım. Sosyal olarak ekonomik durumum yüzünden etkinliklerden dışlandığımı hissettim. Dışarı çıkarken giyebileceğim sadece iki elbisem vardı. Üniversite arkadaşlarıma ailemin faturaları ödemekte zorlandığını söyleyemeyecek kadar mahcup hissediyordum, aynı zamanda aileme de kampüste yemek servisi yapılan, buz-heykeller içeren etkinliklere katıldığımı da söyleyemiyordum.
İlk kuşak üniversite öğrencileri genellikle düşük gelirli ailelerden gelir; bu durum ırk ve cinsiyetle kesişebilecek bir durumdur. Dezavantajlı kökenden gelen insanlar, fazlasını istemeyi bilmedikleri için sahip olduklarına minnettar olabilir. Ben de bir sınavda daha fazla puan için tartışabileceğimin, yardım isteyebileceğimin farkında değildim.
Mezuniyet zamanı geldiğinde bitiş çizgisine doğru sürükleniyordum. Çok yorulmuştum, daha fazla fizik okumak istemediğimi düşünüyordum; çünkü uyum sağlamaya çalışmaktan bıkmıştım. Fakat Chapel Hill'deki Kuzey Carolina Üniversitesi'nde biyoloji üzerine yüksek lisansa başladıktan sonra daha fazla fizik çalışmak istediğimi fark ettim ve bu yüzden New York, Ithaca'daki Cornell Üniversitesi'nde multiphoton mikroskobu kullanarak biyomedikal mühendislik araştırması yapmak için doktoraya başladım.
Fizik ve mühendislikte iki Ivy League derecesine sahip siyah kadından biriyim; bu tek boynuzlu at olmaya eşdeğer. Görünürlüğüm çok fazla ve bu bazen rahatsız edici olabiliyor. Herkes siyah olmanın iş piyasasında benim için bir avantaj olduğunu, benim için kolay olduğunu düşünüyor; aslında iş bulmak çok daha zor. Beyaz erkek meslektaşlarıma örneğin neden fizikle ilgilendiklerini sorulmuyor. "Başarabildiğim” için ilk nesil üniversite öğrencilerine rehberlik yaparak, konuşmalar düzenleyerek kendi topluluğuma destek olmam bekleniyor. Ancak araştırma yerine sosyal yardım için zaman harcadığımda, araştırmada alanındaki meslektaşlarım tarafından "gerçek" bir bilim insanı olarak sayılmıyorum.
Renkli bir kadın olarak akademideki yaşamı tartışmak için 2015'te University College London'da Amerikan edebiyatı öğretim görevlisi olan Christine Yao ile birlikte PhDivas adlı bir podcast (radyo yayını) dizisi kurduk. Programı yapan konuşmacılar olarak dinleyicilerden rehberlik isteyen birçok soru alıyoruz. Trolleri nasıl engelleyeceğiniz ve kötü niyetli tweet'leri nasıl bildireceğiniz de dahil olmak üzere sosyal medyada kendinizi nasıl koruyacağınız konusunda birçok bilgi paylaştık.
Ayrıca kariyerinin başındaki bilim insanlarına meslektaşlarına farklı seviyelerde yatırım yapmalarını öneririm; doktora sonrası meslektaşlarından öğretim üyelerine doğru bu bant izlenebilir. Çünkü iyi bir şeyler yaptığını düşündüğünüz insanları bulmak ve onları mentorlarınız haline getirmek önemlidir!
Çeviri: Seda Gönenç
Editör: Zekican Sarısoy
Kaynak: nature.com