LİBERAL DEMOKRASİ, batılı toplumsal siyasal örgütlenme tarzının kurumsallaşmış niteliklerini ifade etmektedir.
Liberal demokrasi, insan hak ve hürriyetlerinin varlığını esas almakta, bireysel eşitlik ve özgürlüğü tesis etmeye gayret eden toplumsal-siyasal kurumsallaşmanın gerektiğini kabul etmektedir. Bu çerçevede liberal demokrasi terimi yerine “özgürlükçü demokrasi”, “çoğulcu demokrasi” terimleri de kullanılmaktadır.
Liberal demokraside, tüm yurttaşlara eşitlik imkanı sağlayan ve onlara rekabet ve katılım imkanı veren kural ve kurumlar öngörülmektedir.
Liberal Demokrasinin Asgari Şartları
Robert Dahl’a göre, liberal demokrasinin asgari usuli şartları özetle şunlardır:
- Seçilmiş görevliler: Devlet politikası ve hükümet kararlarının üzerindeki kontrol yetkisinin anayasal olarak seçilmiş görevlilerce yapılması.
- Kapsayıcı seçme hakkı: Her yetişkinin görevlilerin seçiminde oy kullanması.
- Özgür ve adil seçimler: Yöneticilerin sık aralıklarla yapılan, adil biçimde yürütülen, özgür bir düzen içinde seçimle belirlenmesi.
- Mevki için yarışma hakkı: Yetişkinlerin seçimle belirlenen yönetim mevkileri için yarışma hakkının varlığı.
- İfade özgürlüğü: Cezalandırma tehdidi olmaksızın, siyasal meseleler, yönetim, rejim, ekonomik düzen, yürürlükteki ideoloji dahil her konuda. kendi düşüncelerini ifade etme hakkı.
- Alternatif enformasyon: Alternatif bilgi kaynaklarına ulaşma hakkı.
- Örgütsel özerklik: Yurttaşların ideallerini gerçekleştirebilmek için siyasi partiler ve çıkar grupları da dahil özerk kuruluşlar ve örgütler oluşturma hakkı. Robert DAHL’ın saydığı bu unsurlara Philippe Scmitter ve Terry Karl iki şart daha eklemektedir. Bunlar, halk tarafından seçilmiş organların, anayasal yetkilerini seçilmemiş organların ezici muhalefetine tabi olmadan kullanabilmeleri ve devletin siyasi sistemler tarafından getirilen baskılardan bağımsız olarak hareket edebilmesi, kendi kendini yönetmesidir.
Ayrıca bakınız:
- Demokrasi
- Demokrasi Bilinci
- Demokrasi Türleri
- Doğrudan Demokrasi
- Temsili Demokrasi
- Yarı Doğduran Demokrasi
- Klasik (Çoğulcu) Demokrasi
- Çoğunlukçu (Mutlak) Demokrasi
- Marksist Demokrasi
- Müzakereci Demokrasi
Kaynak: Demokrasi Türleri ve Müzakereci Demokrasi Kavramı / Prof. Dr. Hasan TUNÇ