Sosyal Güvenlik ile İlgili Sorunlar ve Genel Değerlendirme – 1
Sosyal Güvenlik ile İlgili Sorunlar ve Genel Değerlendirme
Türk sosyal sigorta sisteminin sorunları gelişmekte olan ülkelerde yaşanan temel sorunlarla büyük ölçüde benzerlikler göstermektedir.
Türk sosyal sigorta sisteminin sorunlarının başında aktif sigortalı/ pasif sigortalı oranının (aktüeryal dengenin) düşük olması yer almaktadır.
Kayıtdışı istihdam ve işsizlik oranlarının yüksek olması da sigorta dengesini bozan önemli nedenler arasında yer almaktadır.
Ayrıca, geçmişte emeklilik yaşının sıklıkla değiştirilmesi, emekliliğe hak kazanma yaşının nispeten düşük tutulması, erken emeklilik uygulamaları, prim tahsilat oranlarının istenilen düzeyde olmaması, sık aralıklarla yapılan prim affı uygulaması ve bunun sonucunda sigortalıların af beklentisine girmesi ve bundan da prim tahsilatının olumsuz etkilenmesi, sosyal güvenlik sisteminin diğer sorunları arasındadır.
Yıllar itibarıyla emekli sayısının artması, 1990 öncesi dönemde toplanan prim gelirlerinin siyasi amaçlar için ya da sosyal güvenlik ile ilgisi olmayan diğer kamu hizmetleri için kullanılması ile kurumsal ve yönetsel sorunlar, sosyal güvenlik sisteminin diğer başlıca sorunlarıdır.
Sosyal güvenlik kapsamındaki nüfus oranına bakıldığında, 1960-1980 döneminde sigortalı nüfus oranı %5,7’ten ancak %47’ye yükselmiştir.
2000’li yıllara kadar olan dönemdeki sosyal güvenlik kapsamındaki nüfus oranı, sosyal refah devleti ilkesi ile uyumlu olmayacak kadar düşük idi.
2000 yılından sonra yapılan reform ve düzenlemelerle sosyal güvenlik kapsamında nüfus önemli oranda artmıştır.
2017 yılında nüfusun yaklaşık %87’si sosyal güvenlik kapsamındadır.
SGK kapsamı dışındaki nüfus ise genel sağlık sigortası kapsamında yer almaktadır.