Hamilelikte idari izinde geçen süreler doğum sonrasına ilave edilir mi?
Hamile çalışanlar pandemi ile birlikte 24. haftadan itibaren idari izinli sayılmaktadır. 24. haftada başlayan idari izni önceki gibi doğum sonrasında annelik izni olarak kullanılabilir mi?
Hem 657 sayılı Kanunda yer alan hüküm hem de Tebliğde yer alan açıklamalar dikkate alındığında; doğum öncesi 8 haftalık analık izninden 5 haftalık sürenin doğum sonrasına aktarılabilmesi için birinci koşul öncelikle çalışabilir içerikli tabip raporu alınması, ikinci koşul ise bu sürenin fiilen çalışılmış olmasıdır.
Devlet Memurları Kanunu'nun 104/A maddesinde, "Kadın memura; doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam onaltı hafta süreyle analık izni verilir. Çoğul gebelik durumunda, doğum öncesi sekiz haftalık analık izni süresine iki hafta eklenir. Ancak beklenen doğum tarihinden sekiz hafta öncesine kadar sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen kadın memur, isteği halinde doğumdan önceki üç haftaya kadar kurumunda çalışabilir. Bu durumda, doğum öncesinde bu rapora dayanarak fiilen çalıştığı süreler doğum sonrası analık izni süresine eklenir. Doğumun erken gerçekleşmesi sebebiyle, doğum öncesi analık izninin kullanılamayan bölümü de doğum sonrası analık izni süresine ilave edilir. Doğum öncesi analık izninin başlaması gereken tarihten önce gerçekleşen doğumlarda ise doğum tarihi ile analık izninin başlaması gereken tarih arasındaki süre doğum sonrası analık iznine ilave edilir. Doğumda veya doğum sonrasında analık izni kullanılırken annenin ölümü halinde, isteği üzerine memur olan babaya anne için öngörülen süre kadar izin verilir." hükmü yer almaktadır.
Madde hükmüne göre tekil gebelikte memur 32. haftadan sonra, çoğul gebelikte ise 30. haftadan sonra analık iznine ayrılmaktadır.
b) Beklenen doğum tarihinden önceki üç haftaya kadar Kurumunda çalışmaya devam etmek isteyen memurun sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğuna dair tabip raporunu, doğum öncesi analık izin süresinin başlangıcında Kuruma iletmesi zorunludur.
c) Memura beklenen doğum tarihinden önceki üç haftaya kadar sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğuna dair verilen tabip raporu, Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşmeli veya sözleşmesiz bir sağlık hizmeti sunucusundan alınabilir.
ç) Memurun sadece tabip raporuna dayanarak doğumdan önce Kurumunda fiilen çalıştığı süreler (tekil gebeliklerde azami beş hafta, çoğul gebeliklerde azami yedi hafta) doğum sonrası analık izni süresine eklenecektir. Sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporu ile belgelendirmeden bu süre içinde Kurumunda çalışmaya devam eden memurun fiilen çalıştığı süreler doğum sonrası analık izni süresine eklenmeyecektir.
d) Beklenen doğum tarihinden önceki üç haftaya kadar Kurumunda çalışabileceği tabip raporuyla onaylanan memurun bu süre içinde kanuni izinlerini (hastalık izni, mazeret izni, yıllık izin vb.) kullanması mümkündür. Ancak, bu kanuni izin süreleri doğum sonrası analık izni süresine ilave edilmeyecektir.
e) Her hal ve şartta memurun beklenen doğum tarihinden önceki üç hafta içinde Kurumunda çalışması mümkün değildir." denilmektedir.
29 Mayıs 2020 tarihli ve 31139 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 2020/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile 1 Haziran tarihinden itibaren idari izin kullanımına ilişkin esaslar belirlenmiş, akabinde ise idari izin kapsamına alınmayan hamile çalışanlar Metin KIRATLI imzalı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü yazısıyla hamileliklerinin 24. haftası ile 32. haftası arasında idari izin kapsamına alınmıştır.
2020/8 sayılı Genelgede idari izinli sayılanların bu sürede görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılacakları, bunların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük haklarının saklı kalacağı belirtilmiştir.
Geldiğimiz noktada hamile memurlar 24. hafta ile 32. hafta arasında (çoğul gebelikte 30. hafta) idari izin, 32. haftadan doğuma kadar analık izni kapsamındadır. Genelge ile doğum öncesi analık izni süresi değişmediğinden (değişmesi ancak kanunla olur) doğum sonrasına aktarılacak izin süresi de değişmeyecek azami 5 hafta (çoğul gebelikte 7 hafta) olacaktır.
Hem 657 sayılı Kanunda yer alan hüküm hem de Tebliğde yer alan açıklamalar dikkate alındığında; doğum öncesi 8 haftalık analık izninden 5 haftalık sürenin doğum sonrasına aktarılabilmesi için birinci koşul öncelikle çalışabilir içerikli tabip raporu alınması, ikinci koşul ise bu sürenin fiilen çalışılmış olmasıdır. İdari izin kullanımı sebebiyle çalışılmayacak bu süre için hekimlerin son üç haftaya kadar çalışabilirsin diye memura rapor vermeleri halinde birinci koşul, Cumhurbaşkanlığı Genelgesine göre idari izin süresince görevin fiilen yerine getirilmiş sayılması ile de ikinci koşul yerine getirildiğinden bu sürelerin doğum sonrası analık iznine ilave edileceğini değerlendirmekteyiz.