Proje yönetiminin büyümesi ve tanınması, son birkaç yılda önemli ölçüde değişmiştir ve bu değişikliklerin devam etmesi ve genişlemesi beklenmektedir. Ve proje yönetiminin artmasıyla birlikte, bir fizibilite çalışmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
Fizibilite Çalışması Nedir?
Adından da anlaşılacağı gibi, bir projenin teknik ve yasal olarak uygulanabilir olduğu kadar ekonomik olarak da haklı olduğu gibi, bir fikrin uygulanabilirliğini belirlemek için bir fizibilite analizi kullanılır. Bize bir projenin yatırıma değip, demeyeceğini söyler. Bazı durumlarda bir proje yapılamayabilir.
Bunun, kaynakların başka görevleri yerine getirmesini engellemekle kalmayıp, aynı zamanda bir kuruluşun, kârlı olmayan bir projeyi üstlenerek geri kazanabileceğinden daha pahalıya mal olabileceği gibi, çok fazla kaynak gerektirmesi de dâhil olmak üzere birçok nedeni olabilir.
İyi tasarlanmış bir çalışma, ürün veya hizmetin açıklaması, muhasebe beyanları, operasyon ve yönetimin ayrıntıları, pazarlama araştırması ve politikaları, finansal veriler, yasal gereksinimler ve vergi yükümlülükleri gibi işletmenin veya projenin tarihsel bir arka planını sunmalıdır. Genellikle, bu tür çalışmalar teknik geliştirme ve proje uygulamasından önce gelir.
Fizibilite Çalışması Türleri
Bir fizibilite analizi, projenin başarı potansiyelini değerlendirir, bu nedenle algılanan nesnellik çalışmanın potansiyel yatırımcılar ve kredi veren kurumlar için, güvenilirliğini sağlamada önemli bir faktördür. Beş tür fizibilite çalışması vardır.
Teknik Fizibilite
Bu değerlendirme kuruluşun kullanılabileceği teknik kaynaklara odaklanmaktadır. Kuruluşların teknik kaynakların kapasiteyi karşılayıp karşılamadığını ve teknik ekibin fikirleri çalışma sistemlerine, dönüşüp dönüştüremeyeceğini belirlemelerine yardımcı olur. Teknik fizibilite ayrıca önerilen sistemin donanım, yazılım ve diğer teknik gereksinimlerinin değerlendirilmesini de içerir.
Ekonomik Fizibilite
Bu değerlendirme tipik olarak projenin maliyet / fayda analizini içerir ve kuruluşlara finansal kaynaklar tahsis edilmeden önce, bir projenin yaşayabilirliğini, maliyetini ve faydalarını belirlemesine yardımcı olur. Aynı zamanda bağımsız bir proje değerlendirmesi olarak hizmet eder ve proje güvenirliğini artırır. Karar vericilerin, önerilen projenin sağlayacağı kuruluşa olumlu ekonomik faydalar belirlemelerine yardımcı olur.
Yasal Fizibilite
Bu değerlendirme, önerilen projenin herhangi bir yönünün imar kanunları, veri koruma kanunları veya sosyal medya kanunları gibi yasal gerekliliklerle çelişip çelişmediğini araştırır. Bir kuruluşun belli bir yerde yeni bir ofis binası inşa etmek istediğini varsayalım. Bir fizibilite çalışması, kuruluşun ideal konumunun bir tür işletme için, bölgelenmemiş olduğunu ortaya çıkartabilir. Bu organizasyon, projenin en başından itibaren mümkün olmadığını öğrenerek, çok fazla zaman ve çaba tasarrufu sağlamıştır.
Operasyonel Fizibilite
Bu değerlendirme, kuruluşun ihtiyaçlarının projeyi tamamlayarak karşılanıp karşılanmadığını ve ne kadar iyi karşılanabileceğini analiz etmek ve belirlemek için bir çalışma yapılmasını içerir. Operasyonel fizibilite çalışmaları, ayrıca bir proje planının sistem geliştirmenin ihtiyaç analizi aşamasında, belirlenen gereksinimleri nasıl karşıladığını da inceler.
Fizibilitenin Planlanması
Bu değerlendirme proje başarısı için en önemlisidir. Sonuçta bir proje zamanında tamamlanmazsa başarısız olacaktır. Fizibilitenin planlanmasında bir kuruluş, projenin tamamlanması için ne kadar zaman alacağını tahmin eder. Bu alanların tümü incelendiğinde fizibilite analizi, aşağıdakiler de dâhil olmak üzere önerilen projenin karşılaşabileceği kısıtlamaların belirlenmesine yardımcı olur.
Dâhili proje kısıtlamaları: Teknik, teknoloji, bütçe, kaynak vb.
Şirket içi sınırlamalar: Finans, pazarlama, ihracat vb.
Dış kısıtlamalar: Lojistik, çevre, yasalar ve düzenlemeler vb.
Fizibilite Çalışmasının Önemi
Bir fizibilite etüdünün önemi, kaynakları, zamanı veya bütçeyi taahhüt etmeden önce doğru yapmak için örgütsel arzuya dayanmaktadır. Bir fizibilite çalışması, bir projenin kapsamını tamamen değiştirebilecek yeni fikirleri ortaya çıkarabilir. En iyisi, bu tespitleri atlamak ve projenin işe yaramayacağını öğrenmek yerine önceden yapmaktır.
Bir fizibilite etüdü yapmak, size ve diğer paydaşlara önerilen projenin net bir resmini verdiği için proje her zaman için faydalıdır. Bir fizibilite etüdü yürütmenin bazı temel faydaları aşağıdadır.
- Proje ekiplerinin odağını geliştirir
- Yeni fırsatları tanımlar
- İşletme alternatiflerini daraltır
- Projeyi üstlenmek için geçerli bir neden belirler
- Birden çok parametreyi değerlendirerek başarı oranını artırır
- Projede karar almaya yardımcı olur
- Devam etmemenin nedenlerin belirler
Kısaca fizibiliteyi açıklarsak:
Bir projenin başarılı bir şekilde tamamlanma olasılığını belirlemek için, bir projenin tüm ilgili faktörlerini (ekonomik, teknik, yasal ve zamanlama hususları dâhil) dikkate alan bir analizdir. Proje yöneticileri, projeye çok fazla zaman ve para yatırmadan önce, bir projenin üstlenilmesinin artılarını ve eksilerini ayırt etmek için fizibilite çalışmalarını kullanırlar. Fizibilite çalışmaları ayrıca bir şirketin yönetimine, şirketin riskli işlere körü körüne girmesini engelleyebilecek önemli bilgiler sağlayabilir.
Fizibilite Çalışmasının Adımları
Bir fizibilite etüdü yürütürken şu adımlar izlenmelidir.
- Bir Ön Analiz Yapın
Planınızı ana hatlarıyla belirterek başlayın. Teslim edilmemiş bir ihtiyaca, talebin arzdan daha fazla olduğu bir pazara, ürün veya hizmetin belirgin bir avantaja sahip olup olmadığına odaklanmalısınız. O zaman engellerin temizlenemeyecek kadar yüksek olup olmadığını belirlemeniz gerekir. (yani çok pahalı, etkili bir şekilde pazarlanamaz vb.)
- Öngörülen Gelir Tablosu Hazırlayın
Bu adım, geriye doğru çalışmanızı gerektirir. Projeden elde edilen gelirin ne olmasını beklediğinizle ve daha sonra bu hedefe ulaşmak için hangi yatırımın gerekli olduğu ile başlayın. Bu bir gelir tablosunun temelidir. Burada dikkate alınması gereken hususlar, hangi hizmetlerin gerekli olduğunu ve ne kadar tutacağını, geri ödemeler gibi gelirlerde yapılacak ayarlamaları içerir.
- Pazar Araştırması Yapın
Bu adım, fizibilite çalışmanızın başarısı için anahtardır. Bu yüzden mümkün olduğunca ayrıntılı yapın. Kuruluşunuz, uygun bir kaynak yapmak için gerekli kaynaklara sahip değilse, bunu yapmak için bir dış firma kiralamanın avantajlı olması önemlidir. Dikkate alınması gerekli bazı hususlar, pazar üzerindeki coğrafi etki, demografik özellikler, rakiplerin analizi, pazarın değeri ve payınızın ne olacağı ile pazarın genişlemeye açık olup olmadığıdır.
- İş Organizasyonu ve Faaliyetlerini Planlayın
Önceki adımların temeli atıldıktan sonra, planlanan iş girişiminin organizasyonunu ve operasyonlarını kurmanın zamanı geldi. Bu yüzeysel, geniş bir çaba değil. Kapsamlı olmalı ve başlangıç maliyetleri, sabit yatırımlar ve işletme maliyetlerini içermelidir. Bu maliyetler ekipman, mağazacılık yöntemleri, gayrimenkul, personel, tedarik kullanılabilirliği, genel gider vb.
- Bir Açılış Günü Bilânçosu Hazırlayın
Bu, varlık ve borçların, mümkün olduğunca doğru olması gereken bir tahmini içerir. Bunu yapmak için kalem, kaynak, maliyet ve kullanılabilir finansmanı içeren bir liste oluşturun. Dikkate alınması gereken yükümlülükler, arazi, bina ve teçhizatın kiralanması veya satın alınması, varlık ve hesap alacaklarının finansmanı gibi şeylerdir.
- Tüm Verileri Gözden Geçirin ve Analiz Edin
Tüm bu adımlar önemlidir ancak inceleme ve analiz, her şeyin olması gerektiği gibi olduğundan ve hiçbir şeyin değiştirilmesini gerektirmediğinden emin olmak için özellikle önemlidir. Bu yüzden, işinize son bir kez bakmak için bir dakikanızı ayırın. Gelir tablosu gibi önceki adımlarınızı yeniden inceleyin, gider ve borçlarınızla karşılaştırın. Hala gerçekçi mi?
Bu aynı zamanda risk, analiz ve yönetim hakkında düşünme ve herhangi bir acil durum planı oluşturmak zamanıdır.
- Karar Verme
Bir projenin uygulanabilir olup olmadığı konusunda karar verme noktasındasınız. Bu, kulağa basit geliyor ancak, önceki tüm adımları bu karar verme anına götürür. Bu ikili seçimi yapmadan önce, göz önünde bulundurulması gereken birkaç şey, taahhüdün zaman, çaba ve paraya değip değmediği ve kuruluşun stratejik hedefleri ve uzun vadeli hedefleri ile uyumlu olup olmadığıdır.
Fizibilite Çalışmalarını Anlama
Bir fizibilite çalışması, sadece önerilen bir plan veya projenin uygulanabilirliğinin bir değerlendirmesidir. Adından da anlaşılacağı gibi bu çalışmalar şunu sorar.
- Bu proje uygulanabilir mi?
- Bu projenin başarılı olması için gereken insanlara, araçlara, teknolojiye ve kaynaklara sahip miyiz?
- Proje bize ihtiyacımız olan ve beklediğiniz yatırım getirisini alacak mı?
Fizibilite çalışmalarının hedefi şu şekildedir:
- Bir projenin, kavramın veya planın tüm yönlerini tam olarak anlamak
- Projeyi uygularken oluşabilecek olası sorunların farkında olmak
- Tüm önemli faktörleri göz önünde bulundurduktan sonra, projenin uygulanabilir olup olmadığını yani üstlenmeye değer olup olmadığını belirlemek
Fizibilite Çalışmalarının Önemi
Fizibilite çalışmaları iş geliştirme için önemlidir. Bir işletmenin nerede ve nasıl çalışılacağını ele almasına izin verebilirler. Ayrıca, faaliyetlerini engelleyebilecek potansiyel engelleri belirleyebilir ve iş kurmak ve işletmek için, ihtiyaç duyacağı fon miktarını tanıyabilirler.
Fizibilite çalışmaları, yatırımcıları veya bankaları, belirli bir projeye veya işletmeye yatırım yapmanın akıllıca bir seçim olduğuna ikna edebilecek pazarlama stratejilerini amaçlamaktadır.
Bir fizibilite çalışması yaparken, ilk planın başarısız olması durumunda, uygulanabilir bir alternatif olduğundan emin olmak için, test ettiğiniz bir beklenmedik durum planına sahip olmak her zaman iyidir.