PBRM adı verilen bir steroid türevi, Kanada bilim adamları tarafından yapılan bir araştırmaya göre endometriozis tedavisinde yeni bir ilaç olabilir.
Steroid Biyokimyası ve Moleküler Biyoloji Dergisi’nde yayınlanan çalışmada, araştırmacılar bir fare modeli kullanarak PBRM'nin farmasötik davranışını tanımladılar.
Aynı ekip yakın zamanda PBRM'nin 17β-HSD1 adı verilen bir enzimin inhibitörü veya blokörü olduğunu bildirmiştir. Bu enzim meme kanserinde aşırı miktarda üretilir ve en etkili kadın hormonu olan östradiolün üretiminden sorumludur. Çok fazla östradiolün meme ve endometrial (rahim) kanser gibi birtakım hastalıklara ve bir o kadar da endometriozise yol açabileceği bilinmektedir. Bu nedenle 17β-HSD1 aktivitesini bloke etmek hormona bağlı kanserler ve endometriozisi tedavi etmek için umut verici bir yaklaşım olabilir.
PBRM'nin farmasötik davranışını incelemek ve bu potansiyel yeni ilacın özelliklerini daha iyi tanımlamak için araştırmacılar hem laboratuvarda yetiştirilen hücrelerde hem de fare modellerinde birtakım çalışmalar yaptılar.
İlk olarak, PBRM'nin kararlılığını değerlendirmek için insan karaciğer hücrelerini kullandılar. Zamanla PBRM'nin PBRM-O adı verilen molekülün oksitlenmiş haline dönüştüğünü ve başka hiçbir metabolitin veya atık ürünün oluşmadığını keşfettiler. PBRM-O hiçbir östrojenik aktiviteye sahip olmadığı gibi aynı zamanda 17β-HSD1'i de PBRM'nin yanı sıra inhibe etti.
Ardından, araştırmacılar, PBRM'nin canlı farelerin derisinin altına enjekte edildiğinde ne olacağına ve hayvanların vücudunun potansiyel ilacı nasıl işlediğine baktılar. PBRM'nin yarı ömrü, mutlak biyoyararlanımı, dağılım hacmi ve temizlenme oranı açısından makul değerler elde ettiler.
PBRM'nin hayvanların farklı organlarındaki dağılımına baktıklarında, 72 saat sonra PBRM'nin hiçbir organda birikmediğini buldular; enjeksiyondan altı saat sonra farelerin karaciğer, böbrek ve gastrointestinal sisteminde saptandı, sonrasında giderek azaldı ve 72 saat sonra kayboldu.
Araştırmacılar, "Genel olarak, PBRM’nin dağılım profili, basit kan dağılımı ve gastrointestinal atılım ile tutarlıdır ve bu durum da yeni bir ilaç adayı için oldukça uygun" diye belirttiler.
Ayrıca PBRM’yi hayvanlara ağızdan da verdiler ve iyi bir mutlak biyoyararlanım değeri elde edildiğini gördüler. Biyoyararlanım, bir ilacın dolaşım sistemi tarafından absorbe edildiği derece ve orandır ve ilacın doğru dozajını belirlemeye yardımcı olduğu için önemli bir ölçüm aracıdır. Bu olumlu bulgu, PBRM'nin günde bir kez alınacak bir ilaç olarak geliştirilebileceğini düşündürmektedir.
Son olarak, araştırmacılar, yeni bir ilacın geliştirilmesinde önemli bir adım olan vücuttan atılımı analiz ettiler. PBRM'nin %93’ünün dışkıyla atıldığını, geri kalan %7’sinin ise idrarla atıldığını buldular.
PBRM’nin herhangi bir toksisite işareti olmadan hayvanlar tarafından iyi tolere edildiği bulundu.
“Yüksek dozlarda bile PBRM'nin uygun güvenlik profili, meme ve endometrium kanseri gibi hayatı tehdit eden hastalıklar veya endometriozis gibi diğer kronik hastalıklar için gelecekteki etkinlik doz optimizasyonu çalışmalarıyla ilgili avantajlı, esnek bir tedavi penceresi sağlamalıdır” olarak yazarlar sonuçlandırdı.
PBRM'nin güvenlik ve tolerabilitesinin gelecekte klinik araştırmalarda test edileceği ümit edilmektedir.
Araştırmanın Kısıtlılıkları
Bunun, bir hayvan modelinde yürütülen çok erken-evre preklinik çalışması olduğuna dikkat etmek önemlidir ve alınan sonuçlar, insan bazlı klinik deneylerinde aynı olmayabilir.