ONDOKUZUNCU BÖLÜM
KARAR GÜNLERİ
1.'Savaş Batıya
Geldi
1935'de Sovyetler Birliği'ne
Alman-Japon ortak saldın planlan epeyce ilerlemiş durumdaydı. Mançurya'daki
Japon orduları, Sovyet doğu sınırına ardarda "sondaj" akınları ve yarma
hareketleri düzenliyorlardı. Alman Yüksek Komutanlığı, anti-Sovyet askeri
ittifak için faşist Polonya askeri çevreleri ile gizli görüşmeler
yürütüyordu. Baltık ve Balkan ülkelerinde, Avusturya ve Çekoslovakya'daki
Nazi Beşinci Kolları teyakkuz durumuna geçiriliyordu. Gerici İngiliz ve
Fransız diplomadan Hitler'in vaadedilen Drang nach osten'ini yarat¬maya
çalışıyorlardı.
3 Şubat'ta, FransızBaşbakanı Piene
Laval ve İngiliz Dışişleri Ba¬kanı Sir John Simon arasındaki tartışmalardan
sonra İngiliz ve Fransız Hükümetleri, Nazi Almanyasını Verşailles
Anlaşması'nın si¬lahsızlanmaya ilişkin bazı maddelerinden kurtarmak için
ortak bir görüşe vardıklarını ilan ettiler.
17 Şubatta Observer şu yorumu
yapıyordu: -
Şu anda Tokyo diplomasisi Varşova ve
Berlin'de neyle % uğraşıyor?... Yanıtı Moskova
veriyor... Almanya, Polonya ve Ja-
& ponya arasındaki ilişkiler günden
güne yakınlaşıyor. Acil bir du* rumda bu bir anti-Sovyet ittifaka
dönüşebilir.
m Nazi Almanyasının silahlanma
programı, silahların Sovyet Rus-yama karşı kullanılacağı beklentisine sahip
Büyük Polonya ve Fran-sanki anti-Sovyet devlet adamları tarafından mümkün
olan her yoldan denkleniyordu...
1 Mart'ta, bölge sakinleri
içerisindeki yoğun Nazi terör ve propa¬ganda kampanyasının ardından, hayati
öneme sahip kömür madenleri ulunan Saar, Fransa'dan Nazi Aîmanyasma
devredildi.
16 Mart'ta Üçüncü Reich Hükümeti
Verşailles Anlaşmasını tanımadığını resmen ilan etti ve Berlin'deki Fransız,
İngiliz, Polonyalı ve İtalyan Büyükelçilerine, Almanya'da "genel askerlik
hizmeti"ni ilan eden bir Nazi kararnamesi olduğunu bildirdi.
13 Nisan'da Berlin, ağır bombardıman
uçaklanndan oluşan bir hava filosu kurmak istediğini ilan etti.
18 Haziran'da, muhafazakar Stanley
Baldwin'in İngiliz Başbakanı oluşundan onbir gün sonra, İngiliz-Alman
donanma anlaşması ilan edildi. Nazi Almanyasına, yeni bir ordu inşa etme ve
"İngiliz Uluslar Topluluğu Üyelerinin sahip olduğu toplam denizaltı tonajına
eşit de¬nizaltı tonajına sahip olma" hakkı verildi. Anlaşmaya Nazi Dışişleri
Bakanı Sir Samuel Hoare arasındaki mektuplaşmadan sonra varıldı.
3 Kasım günü L' Echo de Paris'te Nazi
banker Dr. Hjalmar Schach, İngiltere Merkez Bankası Guvcrnörü Sir Mantogu
Norman ve Fransız Merkez Bankası Başkanı M. Tannery arasında yapılan bir
top¬lantıdan söz ediliyordu. Fransız gazetesine göre, Dr. Schacht toplantıda
şunları söyledi.
Batı sınırlanmızı değiştirmeye hiç
niyetimiz yok. Almanya ile Polonya Ukrayna'yı er geç paylaşacaklardır, fakat
şu an için Baltık eyaleüerinde gücümüzü hissettirmekle yetineceğiz.
11 Kasnri'da New York Herald Tribune
şu gözlemi yapıyordu: -
Aynı zamanda Dışişleri Bakanı da olan
Başbakan Laval, Fransız Üçüncü Cumhuriyeti ve Nazi Üçüncü Reich'ı arası*da
yapılan anlaşmanın sıkı bir taraftarıdır ve kaydedildiğine göre, im¬zalanmış
olan fakat Fransız Parlamentosunca onaylanmayan Fransız-Sovyet paktını,
Hitler rejimiyle yapılacak anlaşmanın, onlara Memel bölgesinde ve Ukrayna'da
tam bir hareket serbesti¬sine karşılık Fransa'nın doğu sınırını güvence
altına alması nede¬niyle bir kenara atmaya hazırdır.
Sovyet hükümeti, artan savaş tehdidi
karşısında, faşist saldırganlar tarafından tehdit edilen tüm ülkelerin ortak
davranmaları çağrısını yapıyordu. Sovyet Dışişleri Komiseri Maksim Litvinov,
Milletler Cemiyeti'nde ve Avrupa başkentlerinde saldırgan olmayan uluslar
arasında kolektif güvenlik ve ittifak için tekrar tekrar ısrar etti. 12
Mayıs 1935'de Sovyet Hükümeti Fransız Hükümeti ile Karşılıklı Yardım
Anlaşması ve 16 Mayısta da Çekoslovakya Hükümeti ile benzer bir anlaşma
imzaladı.
Litvinov, Milleüer Cemiyeti'nde
"Herkes savaşı yakın gelecekte¬ki tehdit olarak görmelidir," dedi. "Şimdiye
dek uğruna pek az şey yapılmış olan barış örgütü, savaşın aşırı etkin
örgütüne karşı kurul¬mak zorundadır."
1935 Ekiminde Mussolini'nin İtalyan
Faşist orduları, Pierre La¬val ve Sır Samuel Hoarein diplomatik onayları ile
Etyopya'yı istila ettiler...
1931 Japonya'nın Mançurya'ya
saldırması ile başlayan İkinci Dünya Savaşı Baüya doğru geliyordu.1
Gizli faşist öncü, Sovyet
topraklarında, çoktandır Kızıl Ordu'nun savaş gücüne karşı önemli bir
saldırıya girişmiş bulunuyordu. Sağcılar ve Troçkistler Bloku, Alman ve
Japon ajanları ile ittifak halinde, Sov¬yet sanayii, ulaştırma ve tarımına
karşı dikkatle planlanmış, sistema¬tik kampanyalarını başlatmışlardı. Hedef,
yaklaşan savaşa hazırlanan Sovyet savunma sistemini yıkmaktı.
Topyekün sabotaj kampanyası, Ağır
Sanayi Komiser Yardımcısı lı \i ist Pyatakov'un uzmanca gözetiminde
yürütülüyordu.
1 Troçki, Rusya içerisindeki
taraftarlarına Sovyet Hükümeti'nin kolektif güvenlik sağlama girişimlerini
engellemek için her türlü çabayı göstermeleri talimatım verdi. 1935
başlarında, daha önce Londra ve Paris'te Sovyet Büyükelçisi olan Troçkist ve
Japon ajanı Christian Rakovski, Moskova'da Troçki'den "Sovyetler Birliğini
uluslararası planda tecrit etme" zorunluluğunu vurgulayan bir mektup aldı.
Yabancı ülkelerle ilişki kurarken, diye yazıyordu Troçki, Rus komlocuları,
çeşitli siyasal unsurları hesaba katmak zorundadır. "Yurt dışındaki solcu
unsur-lar'meselesinde, "onların pasifist duygularından" yararlanrnak
gerekliydi. "Yurt dışındaki sağcı unsurlar"a gelince, o zaman mesele daha
basitti: "Onların Sov¬yetler Birliği'ne karşı duygulan oldukça net ve
kesin," diyordu Troçki. "Onlarla açıkça konuşabiliriz."
1935 Mayısında bir Fransız heyeti
Fransız-Sovyet Paktı hakkında görüşmeler yapmak üzere Moskova'yı ziyaret
etti. Geziye nüfuzlu sağcı Paris gazetesi L'Ordre'in editörü Emil Burâ'de
katılmıştı; Rakovski Fransa'da büyükelçiyken onunla dost olmuştu. Rakovski
Moskova'daki Metropol Ote-li'nde Bure'yi görmeye gitti. Bure'ye
Fransız-Sovyet Paktının çok tehlikeli olduğunu ve kolaylıkla "Almanya
tarafından önleyici bir savaşa" yol açabileceğini söyledi. Aynca bunun
yalnız kendisinin değil, Sovyetler Bir-liği'ndeki çok sayıda üst düzey
diplomat ve öteki görevlilerin görüşü olduğunu ekledi.
Fakat ne yazık ki BureTer Fransız dış
politikasını tamamen kontrol etmi¬yorlardı. Moskova'daki Fransız misyonunun
başında Pierre Laval vardı...
;\atakov, Sağcılar ve Troçkistlerin
Moskova'daki bir gizli top¬lamışında, "Terör, ağır ve kesin bir yöntemdir,"
diyordu, "ama yeterli olmaktan uzaktır..Sovyet iktidarının kazandığı
başarıları yok etmek, Stalin önderliğinin prestijini ortadan kaldırmak ve
ekonomik hayatın örgütlülüğünü parçalamak gerekir... Faaliyetler en enerjik
tarzda geliştirilmelidir. Enerjik ve ısrarlı bir biçimde çalışmalı ve hiçbir
şeyden yılmamalıyız. Her araç yararlı ve uygundur. Troçki'nin direktifi
budur, Troçkist Merkez de bunu onaylıyor!"
1935 sonbaharıyla birlikte, Sov'yeüer
Birliği çapındaki stratejik bölgelerdeki sabotaj birimlerinin faaliyeti
topyekün bir çalışma biçimine sıçramıştı. Pyatakov yönetimindeki Troçkist
sabotörler, Urallar'daki yeni ağır sanayilerde, Donbas ve Kuzbas'taki kömür
ma¬denlerinde, demiryollarında, enerji santrallarında ve inşaat
çalışmala¬rında, Sovyet üretiminin en hayati kollarına eşzamanlı ve güçlü
darbel¬er indiriyorlardı. Benzer yıkıcı faaliyetler, kolektif çiftliklerde,
koope¬ratiflerde ve hükümetin ticari maliye acentelerinde Buharin ve öteki
sağcı liderler gözetiminde ilerlemekteydi. Sabotaj kampanyasının pek çok
aşamasını Alman ve Japon istihbarat ajanları yönetiyorlardı.
Alman ve Japon ajanlarının,
sağcıların ve Troçkistlerin; daha son-ra sabotajcıların kendileri taralından
anlatılan sabotaj operasyonlarından bazıları şunlardı:
lvan Knyazev, Troçkist ve Japon
ajanı, Urallar demiryolu siste¬minde yönetici: -
Ben, demiryollarında bölücü ve yıkıcı
faaliyetlere ve trenlerin tahribatına ilişkin talimatları tamamen uyguladım,
zira bu
meselede Japon Askeri İstihbarat
Servisi'nin talimaüarı, Troçkist örgütten bir süre
önce almış olduğum talimatlarla tamamen
çakışıyordu... 1
27 Ekim'de... Shumikha'da bir tren
kazası oldu... bir askeri tren... bu bizim örgütümüzün işiydi... Saatte
yaklaşık 40-50 kil¬ometre hızla giden tren, üzerinde bir maden cevheri yük
treninin bulunduğu sekizinci yoldan aşağı gitti. Yirmi dokuz Kızıl Ordu
askeri öldürüldü ve yirmi dokuzu da yaralandı... Doğrudan bizim tarafımızdan
düzenlenen onüç ile onbeş kaza oldu...
Japon İstihbarat Servisi, askeri
trenlere kantinlere ve ordu sıhhiye merkezlerine çok tehlikeli basiller
bulaştırmak amacıyla, savaş sırasında bakteriyolojik araçlar kullanma
zorunluluğunu kuvvetle vurguluyordu...
Leohid Serebryakov, Troçkist,
Demiryolu idaresi Şef Yardımcısı:
Önümüze çok somut ve net bir görev
koyduk: Yük trafiğine engel almak, boş araba akışını artırarak, arabalar ve
motorlar için düşük olan akış değerleri artırmaktan kaçınarak ve lokomotif
gücü, motor kapasitesi vs.'den tam olarak yararlanmak suretiyle günlük
yükleme miktarlarını azaltmak.
Pyatakov'un önerisi üzerine Livşitz
(Troçkist ve Japon ajanı), Merkez Yol Motor Ulaştırma îdaresi'nde beni
görmeye gel¬di. O, Güney Demiryolu Şefi idi... Bana Güney Demiryolu'nda, bu
faaliyeti geliştirebilecek Zorin adlı bir yardımcısı olduğunu söyledi...
Livşitz'le meseleyi tartıştık, merkezde ve taşrada demir¬yollarında kargaşa,
kaos etkisi yapabilecek eylemlerin Örgütlen¬mesine ek olarak seferberliğin
ilk günlerinde en önemli demiryolu kavşaklarında ulaştırma sisteminin
bozulmasına demiryolu kavşaklarının kapasitesinin düşmesine neden olacak
trafik sıkışık¬lıkları yaratarak oraları da bloke etme olasılığını yaratmak
gerek¬tiği sonucuna vardık.
Aleksey Şestov, Troçkist ve Nazi
ajanı, Doğu ve Sibirya Kömür Tröstü Yönetim Kurulu Üyesi: -
Prokopyevek Madenleri'nde oda ve
sütun sistemi, tasarlanan oyuğu doldurmadan uygulanıyordu. Bu sistem
sonucunda her za¬manki yüzde 15-20 kömür kaybı yerine yüzde 50'den fazla
kaybımız oluyordu. İkinci olarak, bunun sonucunda 1935 sonuna dek
Prokopyevek Madenleri'nde altmış kadar yeraltı yangınımız oldu.
...Özellikle Molotov Ocağı'nda maden
kuyularının derin¬leştirilmesine yanlış zamanda başlandı; "Koksovaya"
Ocağı'nın yüz metrelik düzeyi 1933'den itibaren işlenmeden bırakıldı ve
"Meneikha" Ocağı'nın derinleştirilmesine de uygun zamanda başlanmadı...
donanımın yerleştirilmesinde ve yeraltı enerji sant¬ralı ve öteki
makinelerin tesisinde, büyük çapta yıkıcı çalışma yapıldı...
Stanislav Rataiçak, Troçkist ve Nazi
ajanı, Kimya Sanayii Mer¬kez İdaresi şefi:-
Benim talimatlarım uyarınca... üç
arıza düzenlendi, Gorlovka Fabrikalarında bir yıkıcı eylem ve iki arıza
daha, biri Nevski Fab¬rikalarında ve öteki de Voskressensk Kombine Kimya
Fabrika-larında...
Yakov Drobnis, Kemerovo
Fabrikalarında Şef Yardımcısı: -
1934 Temmuz sonundan itibaren
Kuzbas'm her yanındaki yıkıcı ve bölücü faaliyetlerin sorumluluğuna
getirildim... 1933'de Orta Asya'da yaşıyordum, 1934 Mayısında oradan
ayrıldım, zira Troçkist merkez beni Batı Sibirya'ya göndermeye karar verdi.
Pyatakov, beni sanayide bir görevden ötekine atayacak bir mev¬kide
olduğundan, bu sorun kolaylıkla çözülebildi...
Plandaki yıkıcı görevlerden biri de
ikincil derecede Öneme sa¬hip önlemler için para akıtmaktı. Bir diğeri,
inşaat çalışmalarını, önemli kısımların hükümeti belirlediği günlerde
başlatılmasını önleyecek tarzda geciktirmekti...
Bölge enerji santralı öyle bir duruma
getirilmişti ki, yıkıcı amaçlarla gerekli görülürse, emir verildiğinde
madeni sel basabi¬lirdi. Ayrıca yakıt için teknik olarak uygun olmayan kömür
alınmıştı ve bu da patlamalara neden oluyordu. Bu tamamen kas¬ten yapıldı...
çok sayıda işçi ciddi bir biçimde yaralandı.
Mikhail Çernov, Sağcıların üyesi,
Alman Askeri istihbarat ajanı, SSCB Tarım Komiseri: -
Alman istihbarat Servisi, Kızıl
Ordu'ya at sağlanmaması... , için at yetiştiriciliği alanında yıkıcı
faaliyetlerin örgütlenmesine özel bir önem veriyordu. Tohum konusunda,
programımıza, to¬hum işlerini karıştırmayı, çeşitli tohumları karıştırmayı
ve böylelikle ülkedeki rekolteyi düşürmeyi aldık...
Çiftlik hayvanları yetiştiriciliğine
gelince, amaç soylu damızlık hayvanları öldürmek ve hayvan yemi
kaynaklarının art¬masını önlemek ve sığırlara çeşitli bakteri türleri
bulaştırarak ölüm düzeyini yükseltmek için çaba harcamaktı....
Doğu Sibirya'da çok sayıda sığır
ölümlerine neden olmak için Sağcılar örgütüne mensup Veteriner Bölümü Şefi
Gins-burg'a... Doğu Sibirya'ya Şarbon aşısı göndermemesi talimatını
verdim... 1936'da orada Şarbon hastalığı çıktığında hiç aşı yoktu, sonuçta
tam olarak kaç tane olduğunu söyleyemeyeceğim, ama her halükarda 25.000'den
fazla at telef oldu...
Vasili Şarangoviç, Sağcıların üyesi;
Polonya gizli ajanı, Belorus-ya Komünist Partisi Merkez Komitesi Sekreteri:
-
Ben özellikle tarım alanında yıkıcı
faaliyetlerle uğraştım. 1932'de biz ve bizzat ben, bu alanda yaygın yıkıcı
çalışmalar yaptık. Öncelikle de kolektifleştirme hızını düşürmek
suretiyle...
Bunun ötesinde tahıl' toplama
planlarının bozulmasını sağladık... domuzlar arasında taun hastalığının
yayılmasını sağlamak için yaptığımız çalışmalar sonucu çok sayıda domuz
öldü; bu, domuzların tauna karşı yanlış bir tarzda aşılanmasıyla yapıldı.
...1936'da Belorusya'daki atlar
arasında kansızlığın yaygın şekilde patlak vermesine neden olduk. Bu kasten
yapıldı, zira Be-lorusya'da atlar savunma için aşırı derecede önemlidir.
Savaşa ilişkin olarak ihtiyaç duyulabilir diye bu güçlü temeli yıkmaya
çalıştık.
Bu önlemden dolayı, hatırlayabildiğim
kadarıyla 30.000 at telef oldu.
2. Troçki'den Mektup
Savaşın gitgide yaklaştığının
belli olduğu 1935 yılı sonunda Moskova'da bulunan Kari Radek'e, Troçki'nin
uzun süredir beklenen mektubu özel kurye tarafından teslim edildi. Mektup
Norveç'den geli¬yordu.2 Radek büyük bir önsezi ile mektubu açtı ve okumaya
başladı. Troçki, sekiz kaliteli İngiliz mektup kağıdında, Almanya ve Japon
hükümetleri sonunda varmayı başardığı gizli anlaşmanın detaylarının ana
hadanm yazıyordu.
2 1935 Haziranında Fransa Halk
Cephesi Hükümeti, Leon Troçki'yi Fransız toprak¬larından sınırdışı etti.
Troçki Noveç'e giderek, Oslo'nun banliyölerinde uzak, iyi korunan büyük ve
güzel bir evde sürgündeki üçüncü karargahını kurdu. Komüntern'den ayrılma
yanlısı bir grup olan Norveç İşçi Partisi, o sırada Norveç'te önemli bir
siyasal faktördü ve Troçki'nin girişini kolaylaştırdıf Troçki'nin
Norveç'teki taraftarları da yoğun bir anti-Sovyet kampanya yürütüyorlardı. O
sırada Norveç siyaseti'nin aşın sağında bulunan, eski Savaş Ba¬kanı Binbaşı
Vidkun Quisling başkanlığındaki anti-Komünist Nasyonal Samling (Ulusal
Birlik Partisi) de benzer, şiddetli anti-Sovyet ajistasyon yapıyordu.
Binbaşı Vidkun Quisling bir zamanlar
Leningrad'da Norveç Askeri Ataşesi ola¬rak görev yapmıştı. 1922-1923'de
Ukrayna ve Kınm'a "diplomatik" görevlerle gönderildi. Bir Beyaz Rusla
evlendi. 1927de İngiliz Hükümeti Sovyet Rusya'yla ilişkileri kesince, o
sırada Moskova'daki Norveç Elçilik Heyeti sekreteri olan Binbaşı Quisling,
Rusya'da İngiliz çıkarlarının sorumluluğuna getirildi. Quisling o dönemdeki
hizmetleri için sonradan Britanya İmparatorluğu Şeref Komutanı yapıldı.
"Alman faşizminin zaferini" ve
"uluslararası savaş'in yakın olduğunu vurgulayan bir başlangıçtan sonra
mektup ana konuya geli¬yordu: -
iktidara gelmemiz için iki olası yol
var. Birinci yol savaştan önce iktidara gelmemiz olasılığı, ikinci yol ise
savaş sırasında...
Kabul etmek gerekir ki, iktidar
sorunu, Blok için ancak SSCB'nin savaşta yenilmesinin sonucu olarak pratik
bir sorun haline gelecektir. Bunun için Blok enerjik hazırlıklarda
bulun¬malıdır...
Bundan böyle diye yazıyordu Troçki;
"Troçkistlerin savaş sanayi-lerindeki bölücü eylemleri," "Alman ve Japon
Yüksek Komu- > tanlıklarının" doğrudan "gözetimi" altında yürütülmek
zorundadır. Troçkistler öncelikle Alman ve Japon müttefiklerinin onayını
al¬maksızın hiçbir "pratik fâaliyet"e girişmemeliydiler.
Sağcılar ve Troçkisteler Bloku
"iktidara gelebileceklerini düşünmeleri saçma olduğu için onlara hatırı
sayılır ödünler vermeye hazırlanmalıydılar. Troçki bu ödünleri şöyle
sıralıyordu: -
Almanya'nın hammaddeye, gıda
maddelerine ve pazarlara ih¬tiyacı var. Onun, maden cevheri, manganez,
altın, petrol, apati-testen yararlanmasına izin vermek ve ona belirli bir
süre gıda maddeleri ve yağları dünya fiyatlarından daha ucuza vermeyi
taahhüt etmek zorundayız.
Japonya'ya Sakhalin petrolünü vermek
ve Amerika'yla savaş durumunda ona petrol sağlamayı garanti etmek zorunda
kalacağız. Altın yataklarından yararlanmasına da izin vermek zorundayız.
1930'da Sovyet Hükümeti, Sovyet
topraklarında yıkıcı faaliyetler yürüttüğü gerekçesiyle Quisling'in Sovyet
Rusya'ya yeniden girmesine izin vermedi.
Quisling, Sovyetler Birliği'ndeki
"diplomatik" faaliyetlerine son verildikten sonra, Norveç'te sözde radikal
bir grup örgütlemeye başladı, bu grup kısa bir süre İonra açıktan faşist
oldu. Çok geçmeden Quisling de Alman Askeri Istihbaratı'nın gizli ajanı ve
önemli unsurlan arasında Troçkistlerin de bulun¬duğu Norveç Beşinci Kolunun
lideri oldu.
Troçkist hücrelerin örgütlendiği
öteki ülkelerde olduğu gibi Norveç'te de Troçkist üyelerin çoğu, Troçkist
önderlikle Mihver istihbarat Servisleri arasındaki gizli bağlantılardan
habersizdi. Troçki, sonuna dek, kendisinin dürüstlüğüne inanan çok sayıda
"dünya devrimcisi"ni biraraya getirmeyi başardı. Bu kişiler Troçki için hem
anti-Sovyet propagandacı ve örgütçü hem de Troçkist davanın savunucuları
olarak çok faydalıydılar.
Almanya'nın Tuna kıyısındaki ülkeleri
ve Balkanları al¬masına karşı çıkmama talebine ve Japonya'nın Çin'i'almasını
en-1 gellememeye razı olmak zorunda kalacağız. Toprak konusunda
ödün vermemiz de, kaçınılmaz olacak. Kıyı Eyaletini ve Amur bölgesini
Japonya'ya ve Ukrayna'yı da Almanya'ya vermek zorun¬da kalacağız.
Troçki'nin mektubunda daha sonra
Sovyet Hükümeti'nin devril¬mesinden sonra kurulacak Rus rejiminin ana
hatları çiziliyordu: -
SSCB sosyal. yapısını belirli bir
ölçüde kapitalist' ülkelerinkiyle aynı hizaya getirmekdikçe blok hükümetinin
ikti¬darda kalamayacağı kavranmaladır..."
SSCB'nin sömürüsü için Alman ve Japon
sermayesinin ka¬bulü Sovyet topraklarına önemli bir kapitalist çıkara neden
ola¬caktır. Köylerde kapitalist psikolojiyi yaşamamış, bulunan ve kolektif
çiftliklerden hoşnutsuz olan tabakalar onlara doğru çekileceklerdir.
Almanlar ve Japonlar kırlık bölgelerdeki ortamı rahatlatmamızı
isteyeceklerdir, bu nedenle bizim de ödün verme¬miz ve kolektif çiftliklerin
dağılmasına ve kolektif çiftliklerden ayrılmaya izin vermemiz gerekecektir.
Yeni Rusya'da toprak ve ekonomi
yönünden olduğu gibi siyasal yönden de ağır ve kesin değişiklikler olacaka:-
Demokrasinin hiçbir türünden söz
edilemeyecektir. İşçi sınıfı, onsekiz yıl boyunca devrimi yaşamıştır ve
geniş istekleri vardır; bu işçi sınıfının, kısmen özel mülkiyetteki
fabrikalara ve en zor koşullarda yabancı sermaye ile rekabet etmek zorunda
ola¬cak olan devlet mülkiyetindeki fabrikalara geri gönderilmesi
ge¬rekecektir. Bu demektir ki, işçi sınıfının yaşam standartları kesin
olarak düşünülecektir. Kırda yoksulların ve orta sınıf köylülerin kulaklara
karşı mücadelesi yeniden başlayacaktır. Ve sonra, ikti¬darı elde tutmak
için, üstündeki örtünün biçimi nasıl olursa olsun güçlü bir hükümete
ihtiyacımız olacaktır.
Troçki'nin mektubu şöyle bitiyordu: -
Her şeyi kabul etmek zorundayız ama
sağ ve iktidarda kalırsak, o zaman, bu iki ülkenin zaferi (Almanya ve
Japonya) sayesinde, yağma ve kârlarının sonucu olarak, onlarla ötekiler
arasında bir çatışma çıkacaktır ve bu da bizim gelişmemize, "Rövanş"ı
almamıza yol açacaktır.
Radek, Troçki'nin mektubunu
karmakarışık duygularla okudu.
Sonradan, "Bu direktifleri okuduktan
sonra," dedi, "geceleyin onlar üzerinde tekrar düşündüm... direktifler daha
önce varolan bütün unsur¬ları içermesine rağmen, bunların... Troçki'nin
önerdiğinin artık sınır tanımaz bir şekilde olgunlaştığını anlamıştım. Artık
kendi eylemle¬rimizin efendisi olmaktan çıkmıştık."
Ertesi sabah Radek Troçki'nin
mektubunu Pyatakov'a gösterdi. Pyatakov, "Ne olursa olsun Troçki'yi görmek
gerekiyor," dedi. Kendisi resmi bir iş nedeniyle Sovyetler Birliğinden
ayrılacak ve birkaç günlüğüne Berlin'de olacaktı. Radek, Troçki'ye
Pyatakov'un yolcu¬luğunu bildiren ve Troçki'den onunla Berlin'de mümkün
olduğu kadar çabuk temasa geçmesini isteyen acil bir mesaj yollamalıydı.
J. Oslo'ya Uçuş
Pyatakov, Berlin'e 10 Aralık 1935'te
vardı. Radek'in Troçki'ye mesajı ondan önce gelmişti ve Nazi başkentine
gelir gelmez Pyata-kov'la temasa geçmek için onu bir kurye bekliyordu.
Kurye, Izvestia'nın Berlin muhabiri Troçkist Dmitri Bukhartsev idi.
Bukhart-sev, Pyatakov'a Sümer adında bir adamın Troçki'den haber getirdiğini
söyledi. Kurye, Sümer'in, "Troçki'nin Berlin'deki adamı" olduğunu açıkladı.3
Pyatakov, Bukhartşev'le birlikte
Tiergarten'daki dar sokaklardan birine girdi. Bir adam onları bekliyordu.
Bu, Stirner"dı. Pyatakov'a Troçki'den bir not verdi. Notta şunlar yazılı
idi. "Y.L. (Pyatakov'un baş harfleri), bu notu getiren kişiye tam anlamıyla
güvenebilirsin."
Stirner, verdiği not kadar kısa ve
özlü bir tutum içerisinde, Troçki'nin Pyatakov'u görmeyi çok istediğini ve
kendisine gerekli düzenlemeleri yapması için talimat vermiş olduğunu
belirtti. Pyatakov uçakla Oslo, Norveç'e seyahat eder miydi?
Pyatakov, böyle bir gezinin içerdiği
deşifre olma riskinin tama¬men bilincindeydi. Bununla birlikte, ne pahasına
olursa olsun Troçki'yi görmeye karar vermişti. Gitmek istediğini söyledi.
Stirner, Pyatakov'dan ertesi sabah Tempelhof Havaalaninda olmasını istedi.
Pyatakov pasaport isteyince Stirner
karşılığında şöyle dedi: "Endişelenme. Ben meseleyi hallederim. Berlin'de
ilişkilerim var."
3 "Stirner," Troçki'nin
"sekreteri," uluslararası casus Kari Reich, namı diğer Jo-hanson'un takma
adlarından sadece bir diğeri idi.
Pyatakov ertesi sabah belirlenen
saatte Tempelhof Havaalanina gitti. Stirner girişte bekliyordu. Pyatakov'a
kendisini izlemesi için işaret etti. Piste doğru yürürlerken Stirner
Pyatakov'a, onun'için hazırlanmış olan pasaportu gösterdi. Pasaport, Nazi
Almanyası Hükümeti tarafından verilmişti.
Pistte kalkışa hazır bir uçak
bekliyordu...-
O öğleden sonra uçak Norveç'in Oslo
şehri yakınında bir piste indi. Pyatakov ve Stirner'i bir otomobil
bekliyordu. Arabayla yarım saat giderek Oslo'nun banliyölerinde bir kır
sayfiyesine vardılar. Araba küçük bir evin önünde durdu.
Evde Troçki eski dostunu kaşılamak
üzere bekliyordu.
Acı sürgün yılları, Pyatakov'un
lideri olarak gördüğü adamı değiştirmişti. Troçki elli küsur yaşındaydı,
fakat daha yaşlı gösteriyordu. Saçı sakalı ağarmıştı. Kamburlaşmıştı.
Gözleri, kıskaç gözlüğünün ardında neredeyse manyakça bir keskinlikle
panldıyordu.
Merhabalaşma birkaç sözcükle
geçiştirildi. Troçki'nin emri üzerine, o ve Pyatakov evde yalnız
bırakıldılar. Daha sonraki konuşma iki saat sürdü.
Pyatakov söze Rusya içerisindeki
işlerin durumu üzerine rapor vererek başladı. Troçki, keskin, iğneleyici
yorumlarla onun sözünü sık sık kesiyordu.
"S talin'in göbek kordonundan
kopamıyorsunuz" diye bağırdı. "Sosyalist inşa için Stalin'den talimat
alıyorsunuz!"
Troçki, Pyatakov'u ve öteki Rus
taraftarlarını çok konuşup az iş yaptıkları içiff azarladı. "Tabii," dedi
Troçki öfkeyle, "siz orada ulusla¬rarası sorunları tartışmakla çok fazla
zaman harcıyorsunuz, kendinizi bu kadar kötü giden kendi işlerinize verseniz
daha iyi olur! Uluslararası sorunlara gelince, ben bu işlerle ilgili sizden
çok fazla şey biliyorum!"
Troçki, Stalin'in devletinin
yıkılmasının kaçınılmaz olduğu kanısını tekrarladı. Faşizm, Sovyet
iktidarının gelişmesine daha fazla tahammül etmeyecekti.
Rusya'daki Troçkistler şu seçimle
karşı karşıyaydılar ya "Stalin devletinin kalıntıları içinde yokolacak'iardı
ya da Stalin rejimini devir¬mek için topyekün mücadele yolunda tüm
enerjilerini derhal harekete geçireceklerdi. Bu çan alıcı mücadelede Alman
ve Japon Yüksek Kom¬utanlıklarının rehberlik ve yardımlarını kabul etme
konusunda hiçbir tereddüt olmamalıydı.
Troçki, ayrıca Sovyetler Birliği ile
faşist güçler arasında askeri bir çatışmanın uzak bir gelecekte değil ama
yakında, çok yakında, kaçınılmaz olacağını söyledi. "Savaşın patlak verme
tarihi çoktan be¬lirlendi," dedi Troçki. "1937'de olacak."
Troçki'nin bu bilgiyi uydurmadığı
Pyatokov için açıktı. Troçki, artık Pyatakov'a belli bir süreden beri
kendisinin "Alman Nas¬yonal Sosyalist Partisi Başkan Yardımcısı ile Hess
uzun boylu görüşmelere girmiş bulunduğunu" açıkladı.
Troçki, Adolf Hitler'in vekili ile
olan bu görüşmelerin sonucun¬da Üçüncü Reich Hükümeti ile bir anlaşmaya,
"kesinlikle belirli bir anlaşmaya" varmıştı. Naziler, Şavyeüer Birliği'nde
iktidara gelmeleri için Troçkisüere yardım etmeye hazırdılar.
"Söylemeye gerek yok ki," dedi Troçki
Pyatakov'a, "böylesine lehte bir tavır, Troçkistlerin kara kaşı kara gözü
için değil. Yalnızca faşisüerin gerçek çıkarlarından ve bizim, iktidara
geldiğimiz zaman on¬lar için yapmaya söz verdiğimiz şeylerden ileri
geliyor."
Troçki'nin Nazilerle girdiği anlaşma
somut olarak beş noktadan oluşuyordu. Almanya'nın Rusya'da Troçkistlerin
iktidara gelmesine yardımı karşılığında Troçki, şunları kabul etmişti: -
1- Alman hükümetine karşı genel
olarak lehte bir tavır ala¬cağını ve onunla, uluslararası nitelikteki en
önemli sorunlarda zo¬runlu işbirliğini garanti etmek;
2- Toprak konusunda ödün vermeyi
kabul etmek (Ukrayna);
3- Alman sanayicilerinin,
ayrıcalıklar biçiminde (ya da başka bir biçimde), SSCB'deki Alman
ekonomisini tamamlayıcı işletmelerden (demir cevheri, manganez, petrol,
altın, kereste, v.s.) yararlanmasına izin vermek;
4- SSCB'de Alman özel girişiminin
faaliyetleri için elverişli koşulları yaratmak;
5- Savaş sırasında, savaş sanayii
işletmelerinde ve cephede yaygın oyalama faaliyetleri geliştirmek. Bu
oyalama faaliyetleri Alman Genelkurmayı ile anlaşıldığı üzere Troçki'nin
talimatları ile yürütülecektir.
Pyatakov, Troçki'nin Rusya sorumlusu
olarak, Nazizmle içli dışlılığını "Sağcılar ve Troçkisüer Bloku'nun sıradan
üyelerine açıkla¬masının zor olabileceğinden endişeliydi.
"Program sorunları Blok sıradan
üyelerinin önüne bütün yönle¬riyle konulmamalıdır," dedi Troçki
sabırsızlıkla. "Bu onları ürkütür."
Örgüt bir bölüm olarak, faşist
güçlerle varılmış olan ayrıntılı anlaşmaya ilişkin hiçbir şey bilmemeliydi.
~ Troçki, "Bunu açıklamak," dedi, "hatta çok Troçkiste bildirmek ne mümkün
ne de uygun olur. Şu anda bundan ancak çok küçük, sınırlı bir grup haberdar
edilebilir."
Troçki zaman faktörünün aciliyetini
vurgulamaya devam etti.
"Bu nispeten kısa bir dönem
meselesi," diye ısrar etti. "Eğer bu fırsatı kaçırırsak, bir yandan
Troçkizmin ülke içinde tamamen tasfiye¬si, öte yandan da bu canavarlığın,
Stalin ve bu devleti doğru kabul eden, onu sosyalist Sovyet devleti olarak
gören -başka bir devlet düşünüp hayal edemeyen- yeni genç kadroların desteği
sayesinde on yıllar boyunca varolması tehlikesi doğacaktır. Bizim görevimiz
kendi¬mizi o devletin karşısına koymaktır."
"Bak," dedi Troçki, Pyatakov'un
ayrılış saati yaklaşırken, "bir za¬manlar biz bütün Sosyal Demokratlar
kapitalizmin gelişmesini ilerici, olumlu bir olgu olarak görürdük... Fakat
bizim kapitalizme karşı, mücadeleyi örgütlemek, onun mezar kazıcılarım
yetiştirmek gibi farklı görevlerimiz vardı. Ve böylece şimdi de biz Stalin
devletinin hizme¬tine girmeliyiz, ama o devleti inşa etmek için değil, onun
mezar kazıcısı olmak için -görevimiz işte burada yatıyor!"
İki saat dolduğunda, Pyatakov
Troçki'yi Oslo'nun varoşlanndaki küçük evde bıraktı ve geldiği gibi Berlin'e
döndü- özel olarak kira¬lanmış bir uçak ve Nazi pasaportuyla.
4. Saat Sıfır
Troçki'nin Sovyet Rusya'yı
1937'de vuracağını tahmin ettiği İkinci Dünya Savaşı, Avrupa'ya çoktan
ulaşmıştı. Mussolini'nin Et-yopya'yı işgalinin ardından olaylar hızla
hareketlenmişti. 1936 Hazi¬ranında Hitler Rhinelandi yeniden silahlandırdı.
Temmuz ayında İspanya'da faşistler, Cumhuriyetçi Hükümete karşı, ispanyol
subay¬larının Putsch'u ile darbe indirdiler. Alman ve İtalyan askerleri
"Bolşevizmie savaşmak" ve "Komünist devrim"i bastırmak bahane¬siyle
subayların isyanına yardım etmek için ispanya'ya çıktılar. İspanyol faşist
lideri Generalissimo Francisco Franco, Madrid üzerine yürüdü. Ayyaş faşist
General Quiepo de Llano, "Dört kol Madrid üstüne yürüyor," diye övünüyordu.
"Beşinci kol da şehrin içinde bizi karşılamak için bekliyor!" Dünya
belirleyici "Beşinci Kol" ifadesini ilk kez duyuyordu.4
Adolf Hiüer 12 Eylül günü Nurimberg
Nazi Partisi Kongresinde binlerce askere hihap ederken, Sovyeüer Birliği'ni
işgal etme niyetini açıkça ilan etti.
"Her an hazırız" diye bağırdı Hitîer.
"Kapımın dibinde yıkılmış devletlere izin veremem!... Haddi hesabı olmayan
hammadde yatağı ha¬zineleri ile Ural Dağları, geniş ormanlarıyla Sibirya ve
büyük buğday tarlalarıyla Ukrayna elimde olsaydı, Almanya ve Nasyonal
Sosyalist önderlik bolluk içinde yüzerdi."
25 Kasım 1936'da Nazi Dışişleri
Bakanı Ribbentrop ile Japon¬ya'nın Almanya Büyükelçisi M. Mushakoji,
Berlin'de Anti-Komintern Anlaşmasinı imzalayarak güçlerini, "Dünya
Bolşevizmi"ne karşı ortak bir saldırı için birleştirmeyi kararlaştırdılar.
4 îsyanya'da Mihver desteğindeki
Franco ayaklanması sırasında, 1936-1938'de, andreas Nin, Parlido Obrero de
Unificacion Marxista ya da P.O.U.M., denen aşın solcu, Tröçki yanlısı bir
İspanyol örgütünün başını çekiyordu. P.O.U.M., Troçki'nin Dördüncü
Entemasyonali'ne resmen bağlı değildi. Buna rağmen sa-flanna Troçkistler
sızmıştı; Sovyetler Birliğine ve Halk Cephesi'ne karşı tavır gibi önemli
sorunlarda P.O.U.M. Leon Troçki'nin politikalanna sıkı sıkı uyu¬yordu.
Franco isyanı sırasında, Troçki'nin
dostu Nin, Katalonya'da Adalet Bakanı idi. Nin'in P.O.U.M'u anti-faşist
davaya, sözde bağlı olmasına rağmen, Ispanya'daki çatışmalar sırasında
İspanyol Cumhuriyeti Hükümeti'ne karşı sürekli propaganda ve ajitasyon
yürütüyordu. Başlangıçta Nin'in muhalif faaliy¬etlerinin tamamıyla "siyasi"
nitelikte olduğuna inanılıyordu, zira P.O.U.M. üyeleri İspanyol Hükümeti'ne
karşı muhalefetleri için "devrimci" açıklamalarda bulunuyorlardı. Fakat
1937'in belirleyici yazında P.O.U.M., Barselona'da Kralcı saflann ardında
sonuçsuz bir isyan tezgahlayınca ve "Hükümeti devirmek için kararlı eylem"
çağnsmda bulununca, Nin ve öteki P.O.U.M. liderlerinin gerçekte Franco'yla
işbirliği yapan faşist ajanlar olduklan ve İspanyol Hükümeti'ne karşı
sistematik bir sabotaj, casusluk ve terörizm kampanyası yürüttükleri ortaya
çıkanldı.
23 Ekim 1937'de Barselona Polis
Müdürü Yarbay Burillo, kamuoyuna Kata¬lonya'da açığa çıkanlan P.O.U.M.
Komplosu'nun aynntılannı açıkladı. Barselo¬na polisi tarafından ele
geçirilen gizli belgeler P.O.U.M. üyelerinin faşisüer hesabına yaygın
casusluk yaptıklannı malzemelerin İspanyol Cumhuriyetçi Or-dusu'na
ulaştınlmasına engel olduklannı ve cephede askeri operasyonlan sabote
ettiklerini kanıtlıyordu. Yarbay Burillo raporunda devamla, "Halk Ordusu'nun
önde gelen kişilerinin yaşamına kastettikleri de düşünülmektedir," diyordu:
Sovyet Hükümeti yakın bir savaş
tehlikesinin bilincine vararak, kendi sınırlan içerisindeki düşmana karşı
ani bir karşı saldırı başlattı. 1936 yılı bahar ve yazında Sovyet
yetkilileri ülke çapında bir dizi ani baskınla Nazi casuslarını, gizli
Troçkist ve sağcı örgütçülerin, terörist ve sabotajcıları üstüne yürüdüler.
Sibirya'da Emil Stiekling adında bir Nazi ajanı tutuklandı ve Kemerovo
madenlerinde Aleksey Şestov ve öteki Troçkistlerle işbirliği içinde sabotaj
faaliyetleri yönettiği ortaya çıkarıldı. Leningrad'da bir başka Nazi ajanı,
Valentine Olberg, yaka¬landı. Olberg yalnız Nazi ajanı değildi, Troçki'nin
özel ajanlanndan bi¬riydi aynı zamanda. Fritz Davit, Nathan Lurye, Konon
Berman-Yupin ve öteki teröristlerle ilişkisi vardı. Komplonun birinci
"tabaka"sının liderleri birbiri ardına izlenip bulunuyordu.
İvan Smirnov'un cezaevinden gizlice
komplo ortaklarına gönderdiği şifreli bir mesaj Sovyet yetkilileri
tarafından yakalandı. Troçkist terörisüer Efraim Dreitzer ve Sergey
Mraçkovski tutuklandı.
Rus komplocularım yoğun bir endişe
sardı. Şimdi her şey dışandan gelecek saldınya bağlıydı.
Yargoda'nm resmi soruşturmayı
engelleme çabalan gitgide daha pervasızlaşıyordu. Yagoda, sekreteri
Bolanov'a öfkeyle, "Yzhov Lenin¬grad işinin köküne inecek gibi görünüyor!"
diyordu.
Yagoda'nın adamlarından NKVD ajanı
Borisov aniden, sorgulama için Leningrad'daki Smolni Enstitüsü özel
araştırma merkezine çağrıldı. Borisov, Kirov cinayetinin ön hazırlıklarında
önde gelen bir rol oynamıştı. Yagoda umutsuz hareket ediyordu. Borisov,
Smolni Enstitüsü'ne doğru arabasını sürerken bir "araba kazası"nda
öldürüldü...
Fakat tek bir tanığın ortadan
kaldırılması yeterli değildi. Resmi soruşturma devam etti. Her gün yeni
tutuklama haberleri geliyordu. Sovyet yetkilileri casusluk, ihanet ve
cinayetten oluşan karmaşık yap-boz bulmacasını parça parça bir araya
getiriyorlardı. Ağustos ayında Troçkist-Zinovyevci terörist merkezin hemen
tüm önde gelen üyeleri tutuklanmıştı. Sovyet Hükümeti, Kirov cinayeti ile
ilgili özel araştırma sonucunda çarpıcı yeni kanıtların ortaya çıkarıldığını
açıkladı. Kamenev ve Zinovyev yeniden mahkemeye çıkarılacaklardı.
Duruşmaya 19 Ağustos 1936'da,
Moskova'daki Sendikalar Evi Ekim Salonu'nda, SSCB Yüksek Mahkemesi Askeri
Collegium'u hu¬zurunda başlandı. Daha önceki hükümlerinden dolayı hâlâ
cezalarını çekmekte oldukları cezaevinden getirilen Zinovyev ve Kamenev de,
on dört eski ortaklarıyla birlikte ihanet suçlamasıyla mahkemeye
çıkarıldılar. Öteki sanıklar arasında bir zamanlar Troçki'nin
Mu¬hafızlarının sorumlusu olan İvon Smirnov, Sergey Mraçkovski ve Efraim
Dreitzer, Zinovyev'in sekreteri Grigori Evdokimov ve yardımcısı İvan Bakayev
ve Troçki'nin özel terörist ajanlarından beşi Fritz David, Nathan Lurye,
Moissei Lurye, Konon Berman- Yurin ve -Valentine Olberg vardı.
Duruşma- "Moskova Duruşmalar"nın
ilki- komplo aygıtının ilk tabakası terörist merkezi teşhir etti ve ezdi.
Aynı zamanda Sovyet reji¬mine karşı planın çok daha ileri gittiğini ve
duruşmadaki Troçkist-Zinovyevci teröristlerden çok daha önemli güçleri
kapsadığını kanıtladı.
Duruşma ilerledikçe, kamuoyu Leon
Troçki ve Nazi Alman¬ya'nın liderleri arasında gelişmiş bulunan yakın
ilişkiyi ilk kez gördü. Sovyetler Birliği'ne Troçki tarafından gönderilen
Alman Troçkisti Valentine Olberg'in Sovyet Savcısı A.Y. Vişinski tarafından
yapılan sorgusu bazı şaşırtıcı gerçeklere ışık tuttu: -
VİŞİNSKİ. Friedmann'la ilgili ne
biliyorsunuz? OLBERG. Friedmann, Berlin Troçkist örgütünün, Sovyet¬ler
Birliği'ne gönderilen bir diğer üyesiydi.
VİŞİNSKİ. Friedmann'ın Alman gizli
polisine bağlı olduğunu biliyor musuriuz?
OLBERG. Bunu duymuştum.
VİŞİNSKİ. Alman Troçkistleri ve Alman
polisi arasında ilişkiler-bu sistematik miydi?
OLBERG. Evet, sistematik ve
Troçki'nin onayıyla yapı¬lıyordu.
VİŞİNSKİ. Bunun Troçki'nin bilgisi ve
onayıyla yapıl¬dığını nereden biliyorsunuz?
OLBERG. İlişkilerden birini ben
sağlıyordum. Benim iliş¬kim Troçki'nin direktifi ile kurulmuştu.
VİŞİNSKİ. Sizin kiminle kişisel
ilişkiniz vardı?
OLBERG. Faşist gizli polisle.
VİŞİNSKİ. O halde Gestapo'yla
ilişkinizi kabul ettiğiniz söylenebilir mi?
OLBERG. Ben bunu inkar etmiyorum.
1933'de Alman Troçkistleri ve Alman faşist polisi arasında sistemli ilişki
kurul¬du.
Olberg mahkemeye Sovyetler Birliği'ne
girdiği sahte Güney Amerika pasaportunu nasıl elde ettiğini anlattı. Onu,
"Alman gizli po¬lisinin Prag'daki ajanı Tukalevski 5" aracılığıyla elde
ettiğini söyledi. Olberg aynca pasaportunu alırken kardeşi Paul Olberg'den
de yardım gördüğünü ekledi.
"Kardeşinizin Gestapo'yla ilişkisi
var mıydı?" diye sordu Vişinski.
"Tukalevski'nin ajanıydı." *
"Peki ya faşist polisin de ajanı
mıydı?" "Evet," dedi Olberg.
Troçki'nin ajanı Lurye mahkemeye
Almanya'dan ayrılmadan önce, Sovyetler Birliği'ne vardığı zaman Alman
mimar-mühendis, Franz Weitzia birlikte çalışmasına ilişkin talimatları nasıl
aldığını an¬lattı.
"Franz VVeitz kimdir?" diye sordu
Vişinski.
"Franz VVeitz; Almanya Nasyonal
Sosyalist Partisi üyesiydi" dedi Lurye. "SSCB'ye, o sırada SS şefi, sonradan
Gestapo şefi olan Himm-ler'in talimatı üzerine geldi."
"Franz Weitz onun temsilcisi miydi?"
"Franz VVeitz, SSCB'ye Himmler'in
talimatı üzerine terörist ey¬lemlerde bulunmak amacıyla geldi."
Fakat' Sağcılar ve Troçkistler Bloku
önderleri, Kamenev ifade ve¬rene dek durumlarının ümitsiz olduğunu
kavrayamadılar. Kamenev komplo aygıtının öteki "tabakaları"nın varlığını
ifşa etti.
5 General Tuhaçevski ile
karıştırılmamalıdır
"Açığa çıkartılabileceğimizi
bildiğimiz için" dedi Kamenev mah¬kemede "terörist faaliyetlerimizi
sürdürmek için küçük bjr grup seçtik. Bu amaçla Sokolnikov'u atadık.
Troçkistler tarafında bu rol Serebrya-kov ve Radek tarafından başarıyla
oynanır gibi geliyordu bize... 1932-1933 ve 1934'de ben, Tomski ve
Buharin'le şahsen ilişki kurdum ve siyasi duygularını yokladım. Bize sempati
besliyorlardı. Tomski'ye Rikov'un zihniyetini sorduğumda şöyle yanıtladı:
'Rikov da senin gibi düşünüyor.' Buharin'in ne düşündüğüne ilişkin soruma
karşılık şöyle dedi: 'Buharin de benim gibi düşünüyor ama bir ölçüde farklı
taktikler izliyor. Partinin çizgisini benimsemiyor, fakat sürekli Partiye
kök sal¬ma ve önderliğin kişisel güvenini kazanma taktiği izliyor' "
Sanıklardan bazıları merhamet diledi.
Ötekiler kaderlerine razı olmuş gibiydiler. "Herbirimizin siyasal önemi ve
geçmişi farklıdır," dedi Troçki'nin muhafızlarının eski sorumlusu Efraim
Dreitzer. "Fakat katiller olarak burada hepimiz eşitiz. Ben, ne pahasına
olursa olsun, merhamet beklememesi ya da dilememesi gerekenlerden biriyim."
Terörist Fritz David son sözlerinde
haykırdı: " Troçki'ye lanet ediyorum! Hayatımı mahveden ve beni iğrenç bir
cinayete iten o adamı laneüiyorum!"
23 Ağustos akşamı Sovyet Yüksek
mahkemesi Askeri Colle-geum'u hükmünü verdi. Zinovyev, Kamenev, Smirnov ve
Troçkist-Zinovyevci Terörist Blok'un öteki on üç üyesi terörist ve haince
faa¬liyetlerinden ötürü kurşuna dizilmeye mahkum edildiler.
Bir hafta sonra, Pyatakov, Radek,
Sokolnikov ve Serebryakov tu¬tuklandı. 27 Eylül günü, Henri Yagoda NKVD
Başkanlığı görevinden alındı. Yerini Bolşevik Partisi Merkezi Denetim
Komisyonu Özel Araştırma Komitesi Başkanı N.I. Yezhov aldı. NKVD
bürolarından alınmadan bir gün önce Yagoda halefi Yezhov'u zehirlemek için
son bir çılgınca girişimde bulundu. Girişimi başarısızlıkla sonuçlandı.
Rus kompocular için saat sıfırdı.
Sağcı liderler. Buharin, Rikov ve Tomski, her gün tutuklanmayı
bekliyorlardı. Savaşı beklemeksizin acilen eylem istiyorlardı. Paniğe
kapılan sağcı sendika başkanı Tomski Kremlin'e ani bir silahlı saldın
önerisi getirdi. Çok riskli olduğundan öneri reddedildi. Güçleri, bu denli
açık bir girişim için hazır değildi.
Pyatakov ve Radek cezaevine girmeden
hemen önce Sağcılar ve Troçkistler Bloku şeflerinin son toplantısında
silahlı bir coup d'etat hazırlanması kararlaştırıldı. Bu darbenin
örgütlenmesi ve bütün komp¬lo aygıtının yönetimi Dışişleri Komiser
Yardımcısı Nikolay Krestin-ski'nin eline teslim edildi. Krestinski kendisini
ötekiler gibi deşifre et¬memişti, ondan kuşkulanılması pek mümkün değildi ve
Troçki ve Al¬manlarla yakın ilişkiler sürdürüyordu. Buharin, Rikov ve Tomski
tutuklansa bile o devam edebilirdi.
Krestinski vekili ve ikinci komutanı
olarak, uzun yıllardır Sovyet Dış Ticaret Komisyonu'na başkanlık ettiği
Berlin'den Moskova'ya yeni dönmüş bulunan Arkady Rosengoltz'u seçti. Sovyet
yönetiminde önemli görevlerde bulunmuş olan uzun boylu hoş, atletik
görünüşlü bir adam olan Rosengoltz, Troçkisüerle olan bağlılığını bir sır
olarak özenle saklamıştı. Rosengoltz'un Troçkist ve 1923'den beri Alman
Askeri îstihbaratı'run paralı ajanı olarak rolünü sadece Troçki ve
Kres-tinski biliyordu...6
Bu andan itibaren, Sağcılar ve
Troçkistler Bloku'nun doğrudan de¬netimi, ikisi de Alman ajanı olan iki
Troçkistin ellerindeydi. Kres-tinski ve Rosengoltz. Etraflı bir tartışmadan
sonra ikisi de Rusya'nın Beşinci Kolunun son kozunu oynamasının zamanının
geldiğine karar verdiler.
6 Rosengoltz müdahale savaşı
sırasında Kızıl. Ordu'da komutan olarak görev yapmıştı. Savaştan sonra
Sovyet Büyükelçiliğinin ticari temsilcisi olarak Ber¬lin'e gönderilmişti.
1923'de Troçki onu Alman Askeri istihbaratı ile ilişkiye geçirdi.
Rosengoltz, illegal Troçkist çalışmaları finanse etmekte kullanılan para
karşılığında, Almanlara, o sırada Savaş Komiseri olarak Troçki'nin
ulaşabildiği Sovyet hava kuvvetlerine ilişkin istihbarat veriyordu.
Rosengoltz, Troçkist muhalefette hiç açıkça rol oynamadı. 1934'te Bessonov
ona Troçki'den daha açık davranma ve "dış ticaret alanında aktif yıkıcı
çalışmalara" başlama zamanı geldiğini bildiren bir mesaj getirdi.
Rasengoltz, Berlin'deki Sovyet Ticaret Komisyonu'nda Dış Ticaret
Komiseriydi. Kısa bir süre Sovyet ticaretini Nazi Almanyası ve sonra da
Japonya için yararlı kanallara - yönlendirebildi.
1936 başlarında, Rosengoltz yeniden Moskova'ya çağrıldı.
Son koz askeri Putsch'du. Silahlı
ayaklanmayı yönetmek üzere seçilen adam da SSCB Savunma Komiser Yardımcısı
Mareşal Tuhaçevski'ydi.
DEVAMI