Altın krizlerde, dünya kaosa girdiğinde belki koruma sağlar. Altın 1980'lerde nominal 800 dolar civarındaydı. Enflasyon düzeltmesi yapıldığı takdirde, 1980'de bugünkü dolarlarla ölçülürse kabaca 1850 dolar kıymetindeydi. 2001'deyse gene bugünkü dolarlarla ve enflasyon düzeltmesi yapıldığında 352 dolara düşmüştü. Hangi enflasyon koruması? Bu süreçteki 21 yılda altın değerinin yüzde 80 kadarını kaybetmişti. Bugün bile eğer altın dolar enflasyonunu karşılayacaksa 2400-2500 dolar ons başına değerinde olması gerek!
Tabii bugün de, geçmişte takılıp kalanlar altını bir mal olarak değil para olarak görüyorlar. 1900'lü yıllara girildiğinde dünya gerçekten altın para sisteminde idi. Birinci Dünya Savaşı'nda ülkeler savaşı finanse etmek için altın standardını bıraktılar. Fiyat dalgalanmaya başladı. ABD ise altın standardını devam ettirdi. ABD'de 1913-1920 arasında enflasyon 7 yılda yüzde 98 artarken altının dolar fiyatı, devlet sabitlediği için, aynı kalmıştı. ABD 1929 yılında büyük depresyonda 20.67 dolar ons başına olan altın fiyatını devam ettiremediği için altının vatandaşlar tarafından tutulmasını yasakladı. ABD vatandaşları mecburen tüm altını resmi ve düşük fiyattan devlete sattılar.
İKİ TÜR ALTIN MÜMİNİ VAR
Altın fiyatı 1970'li yılların son döneminde petrol krizi ve yükselen enflasyon ortamında nominal 800 dolar ons başına fiyatının biraz üstüne çıktı. Bu altının o güne kadar geldiği en yüksek değer idi. Bugün global kriz ortamında altın bir kere daha yükseldi. Geçtiğimiz bir iki yılda 1900-2000 dolar ons başına aralığına kadar çıktı, sonra da düştü. Eğer altın salt ABD Doları enflasyonunu karşılayacak olsa idi, yapılan hesaplara göre 2400 doların civarına yükselmesi gerekirdi. Yani altın değeri enflasyonu bu seferki krizde de karşılamadı. Bugün ise 1650-1700 aralığında dalgalanıyor!
Ama iki türlü altın mümini var, görüşlerinde ısrar eden. Biri altının değerinin uçup gideceğini, yükseleceğini düşünen kişiler. Dört ay evvel bir yüksek lisans öğrencisi Parasal İktisat sınıfında altın konusu tartışılırken altının Şubat 2013 tarihinde 2000 doları aşacağı konusunda ısrar etti. Ben de çıkmaz dedim. Delikanlıyla iddiaya girmiştik, iddianın bedelini ona ders olsun diye ödettireceğim.
İkinci tür altın mümini ise altını mal değil para zannedenler. Kim bunlar? Faik Öztrak, Ege Cansen ve Güngör Uras! Cari dengeyi altını çıkartıp hesaplıyorlar. Onlara göre altın hem mal hem de para! Ama ödemeler dengesi istatistiklerinin global çapta nasıl tutulacağını da IMF belirliyor. Zaten para olarak kaydetirse idi, altın hareketleri cari denge içinde değil, finans bölümünde görülürdü. Yarın bunu tartışacağız. Ayrıca altın ile patates de yerden çıkarıldıkları için akrabadırlar!