Besin ögeleri nasıl sınıflandırılmıştır?
Besin ögeleri nasıl sınıflandırılmıştır?
Besinler yendikten ve sindirim işlemi tamamlandıktan sonra besin ögeleri, sindirim kanalında küçük yapı taşlarına ayrılır. Bu yapı taşları, ince bağırsaklardan kana karışarak vücudun bütün dokularına taşınır. Bunlar; enerji üretilmesi, küçük parçaların birleşerek yeni dokuların ve savunma hücrelerinin oluşturulması, eskiyen dokuların yenilenmesi gibi birçok yaşamsal faaliyet için kullanılır.
Besin ögeleri; yiyeceklerde bulunan, vücudun enerji ihtiyacını karşılayıp büyümesini sağlayan, vücut dokularını yapıp onaran, yaşamın devamı için gerekli olan organik ve inorganik kimyasal maddelerdir.
Besinlerde bulunan kırkı aşkın besin ögesi, altı grupta incelenir. Bunlar karbonhidratlar, proteinler, yağlar, vitaminler, mineraller ve sudur. Her besin ögesinin insan vücudunda farklı bir görevi vardır. Yeterli ve dengeli beslenmek için besin ögelerinin her birinden vücudun günlük ihtiyacı kadar alınmalıdır.
Besinler; farklı miktarlarda karbonhidrat, protein ve yağ içerir. Bu nedenle besin ögeleri, vücutta sindirildiğinde farklı miktarlarda enerji sağlar. Vitaminler, mineraller ve su enerji oluşumuna yardımcı olan besin ögeleridir.
Karbonhidratlar, yağlar, proteinler; enerji verici, yapıcı ve onarıcı besinlerdir.
Vitaminler; düzenleyici besinlerdir.
Mineraller ve su; düzenleyici, yapıcı ve onarıcı besinlerdir.
Karbonhidratların görevi nedir?
Karbonhidratlar: Başlıca görevleri enerji sağlamaktır. Günlük enerjinin çoğu, karbonhidratlardan sağlanır. İnsan vücudunda çok az miktarda karbonhidrat bulunur. Yetişkin bir insanın vücudundaki toplam karbonhidrat miktarı %1’in altındadır.
Yağların görevi nedir?
Yağlar: Yetişkin insan vücudunun ortalama %18’i yağdır. Yağlar, insanın başlıca enerji deposudur. Besin alınmadığında enerji kaynağı olarak bu depo kullanılır. Yağ, en çok enerji veren besin ögesidir.
Proteinlerin görevi nedir?
Proteinler: Yetişkin insan vücudunun ortalama %16’sı proteinden oluşur. Proteinler, hücrenin esas yapısını oluşturur. Vücudun savunma sistemlerinin, vücut çalışmasını düzenleyen enzimlerin ve bazı hormonların da esas yapıları proteindir. Protein, aynı zamanda vücutta enerji kaynağı olarak da kullanılır. Proteinler, vücutta depo şeklinde değil çalışan ve belirli görevler yapan hücreler şeklinde bulunur.
Vitaminlerin görevi nedir?
Vitaminler: Besinlerle alınmış olan karbonhidratlardan, yağlardan ve proteinlerden enerji ve hücre elde edilmesiyle ilgili biyokimyasal olayların düzenlenmesine yardımcı olur. Bazı vitaminler de vücut için gerekli olan besin ögelerinin bozulmadan işlevlerini sürdürmelerine ve zararlı maddelerin olumsuz etkilerinin azaltılmasına yardımcı olur.
Minerallerin görevi nedir?
Mineraller: Yetişkin insan vücudunun ortalama %6’sı minerallerden oluşur. Mineraller vücut suyunun dengede tutulmasını sağlar. Vücutta enerji oluşması için zorunlu olan oksijenin taşınmasında görevlidir. Vücudun çalışmasını düzenleyen enzimlerin bileşiminde yer alır. Minerallerin bir bölümü iskelet ve dişlerin yapı taşını oluşturur.
Suyun görevi nedir?
Su: Besinlerin sindirimi ve dokulara taşınması için gereklidir. Hücrelerde oluşan zararlı maddelerin ve vücutta oluşan fazla ısının atılması için de su kullanılır. Yetişkin bir insan vücudunun ortalama %59’u sudur. Bebeklerin vücudundaki su oranı, yetişkinlerin vücudundaki su oranından daha yüksektir.