Alzheimer Ve Kolesterol
Alzheimer Ve Kolesterol : Beyindeki kolesterol, sinir hücreleri ve sinir hücresi olmayan dokular tarafından sentezlenir ve vücudun tüm kolesterol miktarının dörtte biri beyindedir. Yakın zamanlardaki çalışmalarda orta yaş dönemindeki serum kolesterol düzeylerinin Alzheimer sıklığıyla ilişkili olduğu vurgulandı. Kolesterol dengesindeki değişikliklerin Alzheimer hastalığı patolojisiyle ilişkisi, epide- miyolojik* çalışmaların büyük oranda ortaya çıkardığı yeni bir kavram. Orta yaşta yüksek sistolik kan basıncı (l60 mm. Hg üstü) yanı sıra yüksek total kolesterol düzeyleri de (250 mg/ dİ üstü) ileri yaşta Alzheimer hastalığı gelişimi için bağımsız risk faktörleri olarak bulundu. Üç risk faktörünün (kolesterol yüksekliği, hipertansiyon ve ApoE e 4 alleli varlığı) birlikteliğinde ise risk belirgin olarak artmakta.
Deneysel çalışmalarda,Alzheimer’deki majör patolojik değişikliklerin (plaklar ve yumaklar), beynin kolesterol dengesindeki bozukluklarla bağlantılı olduğu bulundu. Kandaki yüksek kolesterol düzeyiyle damar sertliği arasındaki neden-sonuç ilişkisi tıpta oldukça iyi araştırılmış durumda. Kolesterol metabolizmasındaki bozukluklar damar sertliğini artırıyor, bu da Alzheimer riskini çoğaltıyor. Diğer yandan total kolesterol öğelerinden biri olan HDL kolesterol’ün (iyi huylu kolesterol) kanda yüksek olmasının da 75-85 yaşındaki kişilerde Alzheimer’e karşı koruyucu etkisi olduğu saptanmış durumda.Diyetle Yağ Alımı ve Alzheimer İlişkisiDiyetle alınan doymuş yağlar (tereyağ, margarin gibi katı yağlar) Alzheimer hastalığı riskini artırırken, doymamış yağların (sıvı yağlar) riski azalttığına dair bazı veriler mevcut.
Ancak bu konuda çalışma sayısı az ve izlem süreleri kısa. Özellikle hayvansal besinlerden gelen doymuş yağların günde 25 gramdan fazla tüketimi, Alzheimer riskini iki kat artırıyor (1 çorba kaşığı margarin yaklaşık 7 gr doymuş yağ içerir). Daha düşük miktarda doymuş yağ tüketimi de halen artmış risk taşımakta. Yüksek miktarda (14,5 gr/gün) çoklu-doymamış yağ tüketiminin (bitkisel yağ, ceviz, fmdık) ise Alzheimer riskini %70 oranında azalttığı ileri sürülüyor. Diğer risk faktörlerinde olduğu gibi kolesterol yüksekliği ve fazla yağlı beslenmenin Alzheimer ile ilişkisi olmadığını kaydeden çalışmalar da var.