Yerli Avustralyalı sanat kolektifi proppaNOW, seçici jürinin uygulamalarının “dünya çapında siyasi güçlenme modelleri” olarak hizmet edeceğini tespit etmesinden sonra gelecek yıl onları New York’a götürecek prestijli bir ödül kazandı.
Ancak geleneksel Aborjin sanat eserlerini beklemeyin.
2003 yılında Brisbane’de kurulan proppaNOW, şehir merkezli Yerli sanatçılara ses vermek için ortaya çıktı. Yaklaşık yirmi yıl sonra, bu ses küreselleşti ve kolektif Cuma akşamı Amerika Birleşik Devletleri’nde 2022-2024 Jane Lombard Sanat ve Sosyal Adalet Ödülü’nü kazandı.
Girramay, Yidinji ve Kuku-Yalanji sanatçısı Tony Albert, kurucu ortak Richard Bell, Vernon Ah Kee, Jennifer Herd, Gordon Hookey ve Megan Cope ile birlikte kolektifin şu anki üyesi. ProppaNOW misyon ifadesinin “geleneksel olarak Aborijin olarak görülmeyen bir Aborijin estetiğine atfedildiğini” söylüyor.
Albert, “Sosyal meseleler, yorumlar ve siyaset hakkında çok konuşuyoruz” diyor.
“Biz burada ve şimdi hakkında çok fazlayız.”
Ödülü veren The New School’un Vera List Sanat ve Politika Merkezi’nin baş küratörü Carin Kuoni, sanatçıların çalışmalarının “dünyanın başka yerlerinde henüz ilgi görmeye başlayan ilkeleri yürürlüğe koyduğunu” ve “ New York’ta sanat ve sosyal adalet topluluklarını harekete geçirin.
“proppaNOW’un pratiği, tam da adaletsizliğe sistematik bir şekilde bakma – kurumları, iktidar yapılarını ve sosyal sözleşmeleri inceleyerek – kararlılıkları nedeniyle dünya çapındaki topluluklar için örnek teşkil ediyor ve bunu sanatın argümanları sunmasını sağlayarak cesurca yapıyorlar” diyor.
“ABD’de sistemik ırkçılığın ve sömürgeciliğin kalıcı etkisini kavramaya başlıyoruz.”
Jane Lombard Ödülü, çalışmalarının bir sergisine ev sahipliği yapmanın yanı sıra, proppaNOW’un kısa süreli bir New York City ikametgahı üstlenmesini sağlayacak ve çalışmaları sınıflara entegre edilecek.
ProppaNOW’un çalışmalarının çeşitliliği, kolektifin ödül kazandığı OCURRENT AFFAIR sergisinde açıkça görülüyor.
Gordon Hookey’nin Avustralyalı yerleşimci için aleni mesajlar taşıyan küstah tuvalleri – ulusal bayrakta güney haç takımyıldızının üzerinde yer alan “THE AUSTIKA” – Megan Cope’un göz kamaştırıcı bir krom ve ayna yerleştirmesinin yanında oturuyor, balıklar tavandan narin girdaplar halinde düşüyor ve musallat oluyor merhum Laurie Nilsen tarafından dikenli telden yontulmuş goolburris veya emus.
Vernon Ah Kee tarafından karakalemle çapraz çizilen uğursuz isyan kalkanları, Richard Bell’in av tüfeği tutan manyak bir Joh Bjelke-Petersen portresinin yanında sallanıyor. Jennifer Herd’ün beyaz kağıt üzerindeki narin iğne deliği tasarımları, Albert’in Scrooge McDuck’ın merkezindeki kayadan bir dolar işareti çıkardığı sömürge öncesi Avustralya’nın renkli haritasıyla belirgin bir şekilde sınırdaki şiddet ve direnişin güçlü incelikleriyle konuşuyor ve kontrast oluşturuyor.
Albert, tüm farklılıklarına rağmen, eserleri birleştiren şeyin, her birinin Aborjin sanatının “hala iliştirilmiş damgasına” uymaması olduğunu söylüyor. Bu nedenle, yıllar önce bir kolektif oluşturma ihtiyacı.
“Aborjin sanatçılar olduğumuza inanıyoruz, bu bağlılığı istiyoruz ve bu gerçekten önemli” diyor.
“[But it] kurumlar için işimizin nereye oturduğunu anlaması çok zordu.”
Birleştirmek işe yaradı. O zamandan beri, her sanatçı isimlerini Avustralya sanat sahnesine ve giderek artan bir şekilde yurt dışına oydu.
Çadır Elçiliği’nin kopyası gelecek yıl Londra’daki Tate’e gidecek olan Bell, çalışmalarına “önemli ölçüde daha fazla ilgi” olduğunu söylediği Avrupa’ya taşınma sürecinde. Bunun kısmen açık siyasi mesajlarından kaynaklandığına inanıyor – “ŞİMDİ GİDEBİLİRSİNİZ!” – oradaki izleyicileri buradaki kadar rahatsız etmeyin.
“İngilizler dışında Avrupalılar bu yerin kolonizasyonuna karışmadılar” diyor. “Ve onlar bile şu anda olup bitenlere karışmıyorlar.”
Albert, seyahat fırsatının proppaNOW sanatçılarının bakış açılarını “değiştirdiğini veya meydan okuduğunu” söylüyor.
“Yaptığımız şeye uluslararası olarak baktığınızda, mesele sadece Aborijin olmakla kalmıyor, toplumun o azınlığı ve çevresiyle ilgili” diyor. “Ama bunu anlamak için ülkeyi terk etmek gerekiyor.”
Albert, Jane Lombard Ödülü’nün tanınmasının yalnızca “olağanüstü” olmadığını, aynı zamanda eski arkadaşlar arasındaki işbirliğini yeniden ateşleyeceğini söylüyor.
“Bizi gerçekten havaya uçurdu, devam etmek ve grubu tekrar bir araya getirmek için altımızda biraz ateş yaktı” diyor.
Kuoni, New York üniversitesindeki öğrencilerin ve öğretim üyelerinin önümüzdeki yılı proppaNOW’un gelişine hazırlanmak için geçireceklerini söylüyor. [we] onları almaya ve bir kamu bursu bağlamı sağlamaya hazır olacaktır”.
ProppaNOW’un pratiği Avustralyalı veya Aborijin olduğu için değil, sanatın daha kapsayıcı, sadece topluluklara nasıl katkıda bulunabileceğinin yolunu gösterdiği için heyecan duyuyoruz” diyor. “Onlardan öğreneceğimiz çok şey var”