Yapay zekânın tarihçesi nedir
Yapay zekânın tarihçesi nedir
Yapay zekânın tarihçesi nedir
Yapay zekâ" kavramının geçmişi modern bilgisayar bilimi kadar eskidir.Fikir babası, "Makineler düşünebilir mi ?" sorunsalını ortaya atarak Makine Zekâsını tartışmaya açan Alan Mathison Turing'dir.1943 te II. Dünya Savaşı sırasında Kripto Analizi gereksinimleri ile üretilen elektromekanik cihazlar sayesinde bilgisayar bilimi ve yapay zekâ kavramları doğmuştur.
Alan Turing, Nazi'lerin Enigma makinesinin şifre algoritmasını çözmeye çalışan matematikçilerin en ünlenmiş olanlarından biriydi. İngiltere, Bletchley Park'ta şifre çözme amacı ile başlatılan çalışmalar, Turing'in prensiplerini oluşturduğu bilgisayar prototipleri olan Heath Robinson, Bombe Bilgisayarı ve Colossus Bilgisayarları, Boole cebirine dayanan veri işleme mantığı ile Makine Zekâsı kavramının oluşmasına sebep olmuştu.
Modern bilgisayarın atası olan bu makineler ve programlama mantıkları aslında insan zekâsından ilham almışlardı. Ancak sonraları, modern bilgisayarlarımız daha çok uzman sistemler diyebileceğimiz programlar ile gündelik hayatımızın sorunlarını çözmeye yönelik kullanım alanlarında daha çok yaygınlaştılar. 1970'li yıllarda büyük bilgisayar üreticileri olan Microsoft, Apple, Xerox, IBM gibi şirketler kişisel bilgisayar (PC Personal Computer) modeli ile bilgisayarı popüler hale getirdiler ve yaygınlaştırdılar. Yapay zekâ çalışmaları ise daha dar bir araştırma çevresi tarafından geliştirilmeye devam etti.
Bu gün, bu çalışmaları teşvik etmek amacı ile Alan Turing'in adıyla anılan Turing Testi ABD'de Loebner ödülleri adı altında Makine Zekâsına sahip yazılımların üzerinde uygulanarak başarılı olan yazılımlara ödüller dağıtılmaktadır.
Testin içeriği kısaca şöyledir: birbirini tanımayan birkaç insandan oluşan bir denek grubu birbirleri ile ve bir yapay zekâ diyalog sistemi ile geçerli bir süre sohbet etmektedirler. Birbirlerini yüz yüze görmeden yazışma yolu ile yapılan bu sohbet sonunda deneklere sorulan sorular ile hangi deneğin insan hangisinin makine zekâsı olduğunu saptamaları istenir. İlginçtir ki,şimdiye kadar yapılan testlerin bir kısmında makine zekâsı insan zannedilirken gerçek insanlar makine zannedilmiştir.
Carnegie üniversitesinden Dr.Richard Wallace tarafından yazılmıştır.Bu ve benzeri yazılımlarının eleştiri toplamalarının nedeni, testin ölçümlediği kriterlerin konuşmaya dayalı olmasından dolayı programların ağırlıklı olarak diyalog sistemi (chatbot) olmalarıdır.
Türkiye'de de makine zekâsı çalışmaları yapılmaktadır. Bu çalışmalar doğal dil işleme, uzman sistemler ve yapay sinir ağları alanlarında Üniversiteler bünyesinde ve bağımsız olarak sürdürülmektedir.Bunlardan biri, D.U.Y.G.U. - Dil Uzam Yapay Gerçek Uslamlayıcı'dır.
Yapay zekânın tarihçesi nedir hakkında bilgi
Yapay zekânın tarihçesi nedir
apay Zeka kavramı aslında çok eskilere; "Otomatlar" adı verilen su ve buharla çalışan düzeneklere kadar gidiyor.
Yapay zeka, bilişim, robotik ve sibernetik gibi kavramların ortaya çıkışı ve gelişmesi kronolojik olarak şöyle sıralanabilir:
MS 1.Yüzyıl : İskenderiyeli Heron otomatlar adı verilen düzenekler tasarladı.
1206 : Artuklu saray eşrafından Ebu'l iz El Cezeri suyla çalışan otomatlar yaptı.
1623 : Alman matematikçi Wilhelm Schickard ilk mekanik hesap makinesini yaptı.
1672 : Alman filozofu Gottfried Leibniz ikili sayı sistemini geliştirdi. Halen bilgisayarlar bu sistemi kullanmaktadır.
1822 - 1859 : Charles Babbage "Farklar Makinesi" adını verdiği programlanabilir bir hesap makinesi yaptı. Lady Ada Lovelace delikli kartlar kullanarak bu makineyi programladı ve tarihe ilk programcı olarak adını yazdırdı.
1923 : Karel Capek'in R.U.R adlı tiyatro eseri "Robot" sözcüğünün ilk kez telaffuz edildiği eser oldu.
1931 : Kurt Gödel ünlü "Eksiklik Teoremi"ni ortaya attı.
1936 : Konrad Zuse Z1 adını verdiği programlanabilir 64 K hafızaya sahip bir bilgisayar yaptı.
1946 : ENIAC adlı oda büyüklüğündeki bilgisayar çalışmaya başladı.
1948 : John von Neumann kendini kopyalayabilen bilgisayar programı fikrini ortaya attı. Bilgisayar virüslerinin temelinde bu düşünce yatmaktadır.
1950 : Alan Turing "Turing Testi" kavramını ortaya attı. Bu test bir sistemin zeki olup olmadığını anlamanın halen tek yoludur.
1951 : İlk yapay zeka programları, Mark 1 adlı aygıt için Manchester Üniversitesi'nde yazıldı.
1956 : Carnegie Mellon Üniversitesi'nde Allen Newell, J.C. Shaw ve Herbert Simon'un yazdığı Logic Theorist (Mantık Teorisyeni - LT) adlı program tanıtıldı. Matematik problemleri çözen bu program ilk yapay zeka programı olarak kabul edilmektedir.
1950'ler sonu 1960'lar başı : Margaret Masterman ve çalışma arkadaşları Cambridge Üniversitesi'nde makine çevirisi için semantik ağları geliştirdiler.
1958 : MIT'den John McCarty LISP dilini geliştirdi.
1960 : J.C.R. Licklider yazdığı bir makalede insan-makine simbiyozunu anlattı.
1962 : Endüstriyel robot üreten ilk şirket Unimation kuruldu.
1965 : ELIZA adındaki yapay zeka programı yazıldı.
1966 : Stanford Üniversitesi'nde ilk hareketli robot "Shakey" üretildi.
1973 : DARPA'da TCP/IP olarak adlandırılan protokolde geliştirme çalışmaları başlatıldı.
1974 : İnternet sözcüğü ilk olarak Vint Cerf ve Bob Kahn tarafından bir yazıda kullanıldı.
1978 : Herbert Simon yapay zeka alanındaki önemli adımlardan biri olan "Sınırlı Rasyonalite" teorisiyle ekonomi dalında Nobel Ödülü kazandı.
1979 : Stanford Yapay Zeka Laboratuvarı'nda Hans Moravec, Stanford Arabası'nı başarıyla denedi.
1981 : IBM ilk kişisel bilgisayarı piyasaya sürdü.
1993 : MIT'de Cog adında insan biçimli bir Robotun yapımına başlandı.
1997 : IBM Deep Blue adlı süper bilgisayar dünya satranç şampiyonu Gary Kasparov'u yendi.
1998 : Tiger Electronics firması evlere girmeyi başaran ilk yapay zeka oyuncağı olan Furby'yi piyasaya sürdü.
1999 : Robot Köpek Aibo ilk robot evcil hayvan tanımıyla Sony tarafından piyasaya sürüldü.
2000 : Cynthia Breazeal, "Kismet" adını verdiği robotunu tanıttı. Bu robot karşısındaki kişiyle konuşurken mimikler ve yüz ifadeleri kullanabiliyordu.
2005 : Honda firması Asimo adını verdiği insansı robotu tanıttı. ASIMO o güne kadar yapılmış en başarılı insansı robottu.