İsmail Beşikçi’den Moskova Kürt Konferansı’na eleştiri: Eksikti…
Sosyolog İsmail Beşikçi, Uluslar arası Kürt Dernekleri Federasyonu tarafından Moskova'da 4 Ağustos'ta düzenlenen konferansı eleştirerek "Diaspora örgütlerinin duygularını, düşüncelerini dile getirmeleri elbette gerekiyordu. Ama bir de sorunun, temel sorunun ne olduğunun konuşulması tartışılması gerekiyordu. Kürt sorunu, Kürdistan sorunu nedir? Kürtler, neden dünyanın dört bir yanına dağılmışladır? Sorun şimdiye kadar neden çözülememiştir? Programda buna ilişkin bir belirleme de yoktu. Bu da programın önemli eksikliğiydi" dedi.
Konferansın katılımcıları arasında yer alan Beşikçi, Nerinaazad'da "Moskova'da Kürt Konferansı" başlığıyla yayımladığı yazısında konferanstan izlenimlerini aktardı. Beşikçi, 12 Kürt derneğinden oluşan Uluslararası Kürt Dernekleri Federasyonu ve Hejare Şamil'in Kürtlerin Rusya Federasyonu'nda Kürtlerin asimilasyon tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu, bu bakımdan, konferansı, Rusya'da, Moskova'da düzenlediklerini ifade ediyor.
"Sorunun temeli tartışılmadı"
"Diaspora örgütlerinin duygularını, düşüncelerini dile getirmeleri elbette gerekiyordu" ifadesini kullanan Beşikçi konferansı şu sözlerle eleştiriyor:
"Ama bir de sorunun, temel sorunun ne olduğunun konuşulması tartışılması gerekiyordu. Kürt sorunu, Kürdistan sorunu nedir? Kürtler, neden dünyanın dört bir yanına dağılmışladır? Sorun şimdiye kadar neden çözülememiştir? Programda buna ilişkin bir belirleme de yoktu. Bu da programın önemli eksikliğiydi.
Kişi olarak bu konuyu konuşmayı tasarlıyordum. Açılıştan hemen sonra konuşmayı umuyordum. Fakatöyle olmadı. Diasporadaki Kürt örgütlerine öncelik verildi. Saat 13.00 yaklaşıyordu. Bu durumda, konuşmayı öğleden sonra yaparım diye düşünüyordum. Saat 13.00'e 20 kala, oturum başkanı Prof. Dr. Kinyaze İbrahim beni kürsüye davet etti. Konuşmayı Kürtçe'ye çevirecek olan Doç.Dr. Ekrem Önen hoca ile kürsüye çıktık.
Sömürge kavramını tahlil ederek, Kürdistan'ın sömürge bile olmadığını, sömürgelerin sınırlara sahip ülkeler olarak kurulduğunu, sömürgenin çok alt düzeyde de olsa bir statü olduğunu, Kürdistan'ın, sınırlara sahip olmadığını, bir statüye sahip olmadığını anlatıyordum. Afrika'daki İngiliz, Fransız, Portekiz sömürgeleriyle Kürdistan'ı karşılaştırmaya çalışıyordum. Kürdlerin sınır oluşturma girişimlerinin, 11 Mart 1970 anlaşmasına rağmen, 2005 Irak Anayasası md. 140'a rağmen, 25 Eylül 2017 tarihli referandumun % 93 gibi yüksek bir oranda kabul edilmesine rağmen başarısız kaldığını vurgulamaya çalışıyordum. Afrika sömürgeleriyle Kürdistan'ın sınırlar açısından karşılaştırılmasını yapmak, bize bu konularda çok önemli bilgiler veriyordu. Afrika'daki sömürgeler ise 1885 tarihli Berlin Antlaşmasıyla kurulmuş, sınırlar o zaman çizilmişti. Afrika'daki sömürgeler, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Birleşmiş Milletler girişimleriyle bu sınırlar üzerinden bağımsızlık kazanmışlardı. 14 Aralık 1960 tarihli ve 1514 sayılı Birleşmiş Milletler Genel Kurul kararının bu açıdan değerlendirilmesi çok önemliydi. Ekrem Önen hoca da konuşmayı çok güzel ve rahat bir şekilde Kürdçe'ye çeviriyordu.
Konuşma bu şekilde sürerken, oturum başkanı Kinyaze İbrahim 'Çok güzel çok güzel, çok teşekkür, çok teşekkür!... Çok iyi oldu... Şimdi yemeğe gideceğiz, kalanları da yemekten sonra, soru-cevap faslında konuşursun...' diyerek sözümü kesti, Saat 13.00'ü beş geçiyordu... Konuşmamı tamamlayamadım."
Kürt aydınlarına eleştiri
Yazısında Kürt aydınlarına da eleştiride bulunan Beşikçi, "Kürtler, özellikle Kürt aydınları, Kürdistan'ın, bölünmesi, parçalanması, paylaşılması durumundan, bu sürece ilişkin analizlerin dile getirilmesinden, Kürdistan'ın statüsüzlüğünün vurgulanmasından, Afrika'daki sömürgelerle karşılaştırılmaktan pek hoşnut kalmıyor. Halbuki 'Kürdistan sömürge bile değil' önermesini irdelemek çok önemli olmalıdır. Statüsüzlüğün ne anlama geldiğini irdelemek çok önemlidir... Bu çerçevede, bir zamanlar sömürge olan, çoktandır bağımsızlığını kazanmış ülkelerle Kürdistan'ı karşılaştırmak da kaçınılmaz bir zihinsel çabadır. Sömürgeler hakkında, Kürtler hakkında, Kürdistan hakkında, bilgilerimizi artıracak olan, çoğaltacak olan budur" diyor.
DW Türkçe/ Burcu Karakaş