Seferilik neye göre belirlenir?
Bir yerde on beş gün ve daha fazla kalmaya niyet eden kimse için ikamet hükümleri geçerli olur ve bu niyetle kalınan yere vatan-ı ikāmet adı verilir. Buna karşılık bir yolcunun on beş günden az kalmayı planladığı yerde seferîlik hükümleri devam eder; bu yere vatan-ı süknâ ve vatan-ı sefer denir.
Seferilik sınırı nereden başlar?
1-)Seferîliğin başlangıcı nasıl belirlenir? Dinen sefer sayılacak mesafedeki bir yere gitmek üzere yola çıkan kişi, yaşadığı yerleşim yerinin ikamet ettikleri ilçenin belediye sınırlarını geçtikleri andan itibaren seferi sayılmaktadırlar
Bu kimse yolculuk hüküm ve ruhsatlarından yararlanmaya başlar
2-) Kimler seferi sayılır?
Sürekli gidip geldiği iş yeri en az 90 km uzakta olan ve iş yerinin bulunduğu yerde her defasında Hanefîler'e göre 15, Şâfiîlere göre 4 günden az kalan kişinin, iş yerinin bulunduğu şehirde otel, misafirhane vb. bir yerde kalıyorsa orada seferî sayılır.
Burası çok mühimdir:Bir şahsın birden fazla evi yazlığı varsa, yani bir kişinin birden fazla yerde,köyde kentte,ilde,ilçede, evi burunuyorsa, bu evler arasındaki mesafe seferi sayılır evler vardığı zaman seferilik biter.
3-)Hanefi mezhebine göre ne zaman seferi olunur?
Hanefi'de sefer mesafesi 104 km, müddeti de 15 gündür. Giriş-çıkış günleri hariç, 15 veya daha fazla gün kalırsa mukim olur. Fakat giriş-çıkış günleri ile beraber 15 gün kalırsa seferi olur.
4-)Babasının evine giden seferi olur mu?
Babanızın bulunduğu yerde size ait bir oda varsa yani sizi oraya bağlayan maddi bir gerekçe varsa (tarla bağ bahçe gibi) orada seferi sayılmazsınız. Ama sadece babanız orada yaşadığı için seferi olmaktan çıkmazsınız.
5-)Hanefi mezhebine göre seferi namaz nasıl kılınır?
Seferi olan kimsenin, dört rekat olan farz namazları iki rekat olarak kılması Hanefi mezhebinde vacip, Maliki mezhebinde sünnet-i müekkede, Şafii mezhebinde ise efdaldir. Seferî, yolcu olan bir kimse, mukim olan imama uyunca, farzları iki değil, mukim gibi dört rekat olarak kılar.
6-) Seferi Bir insan nasıl namaz kılar?
Seferi durumunda 4 rekat olan farz namazı 2 rekat kılınır. Seferilikte namaz; akşam vakti dışında öğle, ikindi ve yatsı vakitlerinde iki rekat olarak kılınır. Sünnetlerin de tamamı kılınır. Eğer uygun durum yoksa sünnet kılınmayabilir.
7-)Seferi olan kişi farz namazları 4 kılarsa ne olur?
Seferi olan farzı dört rekat kılarsa, son iki rekatı nafile olur. Emri dinlemediği için ve nafilenin iftitah tekbirini ve farzın selamını terk ettiği için ve nafileyi farz ile karıştırdığı için, günah olur. Unutarak dört rekat kılan kimse secde-i sehv yapar.
8-)Kendi memleketine giden seferi olur mu?
Kişinin herhangi bir nedenle terk ettiği doğup büyüdüğü eski memleketinde artık seferi sayılır. (Şayet on beş günden az kalacaksa) On beş günden çok kalacaksa zaten seferilik nerede olursa olsun hemen bitmiş olur.
O kişinin memleketi artık ailesiyle yaşadığı yeni yeridir.
9-) Arabayla 90 km seferi olur mu?
Hayır seferi olmaz; çünkü mesafe esastır. Tersine uçakla bir saatte gidilerek, zaman kısalsa da, yine mesafe esas alınır. Hangi araçla ve kaç günde gidilirse gidilsin, 104 km.den az mesafeye giden seferi olamaz. 104 kilometreden uzağa bir saniyede bile gidilse seferi olunur.
Bir başka açıdan:Seferilikte mesafe
Üç günlük yola, süratli bir araç ile, mesela trenle daha az zamanda giden de seferi olur. Keşfedilecek yeni bir vasıta ile, bir saniyede, bir anda Amerika'ya giden de seferi olur. Kerametle bir anda başka ülkelere giden evliya da seferi olarak namazlarını kılar.
10-) Aynı şehirde 90 km seferi olur mu?
Yaşadığı şehir ve içerisindeki 90 km aşan yolculuklar sebebiyle seferi olmaz. Bulunduğu şehirden bir başka şehre yolcu götürse ve yaşadığı yerden çıkışından itibaren 90 km yol kat etse seferi olur.
11-) Kişinin gittiği yerde kaç gün kalacağı belli olmaz ise seferi olur mu?
Eğer bir kişi gittiği yerde ben on beş günden az kalacağını diye gitmiş ve
bu bakımdan on beş günden fazla kalacağı kesin olmayan bir durumda on beş günden fazla kalmış olsa da yine seferi sayılır.
Kıymetli dostlarım: Bu anlatılanlar bu dünya için geçerlidir. Ahiret alemi için geçerli olan ise Allah‘ın bizlere olan emirlerini yerine getirmek ve yasaklarından uzak durmaktan geçmektedir.
İlahiyatçı yazar Hüseyin DENİZ