Oruç tutmak beyin gücünü arttırıyor olabilir mi? İştahı uyaran bir mide hormonunun yeni beyin hücrelerinin gelişimini destek verdiği ve bunları yaşlanmaya bağlı tesirlerden koruduğu düşünülüyor.
Bu, birtakım insanların oruç tuttuklarında ne için zihinlerini daha parlak hissettiklerinin de açıklaması olabilir.
Grelin ilk defa keşfedildiğinde açlık hormonu olarak biliniyordu. Bu hormon mide boşken, midede üretilir. Ne vakit birkaç saat aç kalsak, kanımızdaki grelin hormonunun düzeyi artar.
Grelinin biliş (idrak) ta artırabileceği biliniyor. Az kalorili beslenen hayvanların zihinsel yetenekleri çok daha iyidir ve grelin hormonu kısmen bunun ne içini olabilir. Farelere bu hormon enjekte edildiğinde, öğrenme ve hafıza testlerinde gelişmeler görüldü. Aynı vakitte beyinlerindeki nöron bağlantılarının adedi da artmış görünüyor. Bir kabın içersinde imal edilen fare beyin hücrelerine bu hormon eklendiğinde, nörojenez (hücre doğumu) tetiklediği tanınan bir geni döneme soktu. (Fibroblast Büyüme Faktörü)
Yeni Anılar
Konu üstündeki çalışması bu ay İngiliz Nörobilim Ortaklık Konferansı’nda yayılan Davies. “Eğer aynı tesir hayvanlarda gerçekleşirse bu, grelinin hafıza üstündeki tesirsini gösterecektir.”diyor.
Davies: “Genç beyin hücrelerinin, yeni anıları şekillendirme becerisini artırdığı düşünülüyor. Çünkü daha basit uyarılabiliyorlar. Bu yüzden de, yeni ortamlarda daha basit aktive olabiliyorlar. Bu nöronlar ihtiyar nöronlara göre çok daha basit ateşleniyorlar ve yeni anılar yaratılmasını başlatıyorlar.”
Bir tür beyin hücresi kaybından kaynaklanan Parkinson hastalığı gibi, nörodejeneratif hastalıkların tedavisinde de bu çalışma tesirli olabilir. Davies ve arkadaşlarının da içersinde varbulunduğu bir takım doğrulusunda daha evvel oluşturulan bir çalışmada, grelin hormonunun, hayvanlarda bir tür Parkinson hastalığının oluşumuna engel bulunduğu görüldü.
Başka çalışmalarda da, Davies ve arkadaşalrı, bir laboratuvar kabında yapay yoldan Parkinson hastalığı oluşturulan beyin hücrelerini ölmekten grelin hormonunun kurtardığını buldular. Davies in iş dostu Amanda Hornsby, bir çalışmasında Parkinson hastalığı yaşam sürdüren 28 gönüllü kişiyle çalıştı ve bunların kanlarındaki grelin düzeyinin sıhhatli insanlara göre çok daha az bulunduğunu buldu.
Bu da, grelin ya da aynı işlevdeki başka kimyasalların Parkinson bunaması yaşam sürdüren bireylerin tedavisinde kullanılabileceğini göstermektedir.
Aralıklı Oruç Tutmak
Günlük tavsiye edilen miktarın aşağı yukarı % 25’i daha az kaloriyle beslenmenin insan sağlığı üstünde pek çok yararı bulunmaktadır. Mesela, kan şekeri düzeyinin çok daha güzel denetim edilebilmesi gibi.
Bunu tecrübe edinin birtakım insanlar, bilişsel becerilerinin de arttığını söylediler. Ama birtakım çalışmalar, bunun insanın düşünsel becerilerini zayıflattığını iddia etmektedir.
Kalori sınırlaması oluşturulan beslenmenin avantajlarından yararlanmak adına birtakım insanlar Aralıklı oruç tutuyorlar. Bu, haftanın 5 günü normal beslenirken, 2 gün yalnızca 500 kalori aldıkları bir diyet uygulama olabilir. Bu uygulamada grelin hormonu artmaktadır. Ama Almanya’da Münih Teknik Üniversitesi’nden Nicolas Kunath: “Yeni beyin hücrelerinin çalışabilmesi için birkaç gün ile birkaç hafta arası kadar bir vakte gereksinimleri vardır. Bu yüzden insanlar, oruç tutarak beyin güçlerinde bu tarz süratli farklılıklar olacağını düşünmesinler.”