Muz Nedir?
Muz, muzgiller (Musaceae) familyasından bazı Musa türlerine ve bu bitkilerin besin kaynağı olarak değerlendirilen meyvelerine verilen ad.
Muz Nasıl Yetiştirilir?
Tropiklerde yaygın olarak yetiştirilen muz türleri ağaçsı görünümlerine karşın gerçek odunsu bitkiler olmayıp dev otsu bitkilerdir. Yaprak saplarının üst üste kapanmasıyla oluşan 3-6 m yüksekliğinde yalancı gövdeleri vardır. Elips ya da dikdörtgen biçimli dev yapraklarının boyu 3-3,5 m'ye, eni 65 cm'ye ulaşır. Gövdesinin tepesinden çok sayıda sarı çiçek taşıyan büyük bir çiçek salkımı çıkar. Hevenk olarak adlandırılan meyve salkımlarında ortalama 50-150 tane meyve bulunur.
Muz Eski Yunan, Latin ve Arap belgelerinde adı geçen oldukça eski bir meyvedir. Amerika'nın keşfinden kısa bir süre sonra Kanarya Adalarından Yenidünya'ya götürüldü. Daha sonra giderek yaygınlaştı ve pek çok kültür çeşidi geliştirildi. En iyi, tropik iklimli bölgelerin nemli kesimlerindeki derin, gevşek ve iyi akaçlanmış topraklarda yetişir, ama yarı kurak bölgelerde de iyi bir sulamayla başarılı sonuçlar alınabilir. Muz yan sürgünlerinden ya da kök parçalarından çoğaltılır; bitki dikildikten 10-15 ay sonra ilk ürün hasat edilir.
Yaklaşık 22-65 kg ağırlığındaki hevenkler ticari açıdan en değerli olanlarıdır; bir hektarlık alandan yılda ortalama 300 ya da daha çok sayıda hevenk elde edilebilir.
Muzun Faydaları Nelerdir?
Olgun bir muz meyvesi yüzde 22 oranında karbonhidrat içerir; ayrıca, yapısında yüksek miktarlarda potasyum minareli ile A ve C vitamini, az miktarda da protein ve yağ bulunur. Bol miktarda nişasta içeren bazı çeşitleri yağ olarak yenemediğinden pişirilerek tüketilir, bazen de daha sonra kullanılmak üzere kurutulur. Kökeninin Güneydoğu Asya'ya dayandığı düşünülen bu bol nişastalı çeşitler geniş ölçüde yetiştirildiği tropik bölgelerde temel besin maddeleri arasında yer alır.
Muz Meyvesi
Muz meyveleri yerel tüketimlerde bile tümüyle olgunlaşma değin ağaçta bırakılmaz. Olgunlaşma derecesi gönderileceği uzaklığa ve taşıma tipine bağlı olarak ayarlanır. Çoğu kez sonradan etilen gazıyla yapay olarak sarartılır.
Muz Nerede Yetiştirilir?
Türkiye'de 30 bin ton dolayında gerçekleşen yıllık muz üretimi ülkenin güneyinde, Antalya ve İçel illerinde yoğunlaşmıştır.
Muz Meyvesinin hasat zamanı sonbahar ayında hasadı yapılır.