Mona Lisa neden çok ünlüdür?
Mona Lisa neden çok ünlüdür? Leonardo da Vinci’den beş yüzyıl sonra Mona Lisa (1503–19), portre Louvre Müzesi içinde kurşun geçirmez camın arkasında asılı ve her gün binlerce itme seyircisi çekiyor. Bu, dünyanın en ünlü tablosu. Ancak, izleyicilerin resimleri yakından görmeye başladıklarında, sıradan bir kadının küçük, bastırılmış portresiyle şaşırtma ihtimali yüksektir. Yarı saydam bir peçe, karanlık elbiseler ve mücevherat giymiyor. Gülümsemesi ve bakışları hakkında çok şey söylendi, ancak izleyiciler hala tüm karışıklığın ne olduğunu merak ediyor olabilirler. Bakıcının kimliğinin gizemleri ve onun esrarengiz görüntüsüyle birlikte, işin popülerliğinin nedeni birçok konunun birisidir. Pek çok teori, sanat eserinin ünlülüğünün bir nedenini belirlemeye çalışsa da, en iddialı argümanlar hiç bir açıklama olmadığı konusunda ısrar ediyor. Mona Lisa’nın şöhreti, resmin doğal çekiciliği ile birleşen pek çok şansın sonucudur.
Mona Lisa’nın çok güzel bir tablo olduğunu hiç şüphe yok. Leonardo’nun üzerinde çalıştığı halde çok saygı görüyordu ve çağdaşları o dönemdeki üç çeyrek pozu kopyaladı. Yazar Giorgio Vasari daha sonra, Leonardo’nun doğayı yakından taklit edebilme yeteneğini övdü. Gerçekten de, Mona Lisa çok gerçekçi bir portre. Öznenin yumuşak heykeltraşlığı Leonardo’nun ustaca ışık ve gölge geçişini model formuna taşıyan sanatsal bir teknik olan sfumato’nun ustaca ele alınışını ve kafatasının cildin altındaki anlayışını gösteriyor. Özenle boyanmış peçe, ince işlenmiş saçlar ve katlanmış kumaşın dikkatli bir şekilde işlenmesi, Leonardo’nun çalışılmış gözlemlerini ve tükenmez sabrını gözler önüne seriyor. Ve bakıcının istikrarlı bakışları ve sınırlanmış gülüşü, 19. yüzyıla kadar gizemli sayılmasa da, günümüzde izleyiciler, onun açık ifadesini takdir edebilirler. Leonardo, karmaşık bir insan gibi çok karmaşık bir figür çizdi.
Ancak pek çok akademisyen Mona Lisa’nın mükemmel kalitesinin, resmi bir şöhret haline getirmek için tek başına yeterli olmadığına işaret ediyor. Sonuçta, pek çok iyi resim var. Dış olaylar ayrıca sanat eserinin ününe katkıda bulundu. Resmin evi, dünyanın en çok ziyaret edilen müzelerinden biri olan Louvre’tır. Bu, çalışmanın görüntüsüne eklenen tesadüfi bir durumdur. Mahkeme Leonardo’nun hayatının son yıllarını geçirdiği Fransanın kralı Francis I ile başlayan dolambaçlı bir yolla Louvre’a ulaştı. Resim kraliyet koleksiyonunun bir parçası haline geldi ve yüzyıllar sonra, Fransız Devrimleri’nin kraliyet koleksiyonunu halkın mülkiyeti olarak kabul etmesine kadar portre gözlerden uzak tutuldu. Napolyon’un yatak odasındaki bir stresten sonra, Mona Lisa 19. yüzyılın başlarında Louvre Müzesi’ne kuruldu. Louvre’un himayesi büyüdükçe, resmin tanınması da aynı şekilde gerçekleşti.
Portre bakıcısının kimliği yakında daha ilgi çekici hale geldi. Portre bakıcısının kimliği kısa zamanda daha ilgi çekici hale geldi. Birçok akademisyen, resmin, Florentine tüccarı Francesco del Giocondo’nun karısı Lisa Gherardini’yi, Francesco’nun böyle bir komisyonunun kayıtlarının olmadığını ve bakıcının hiçbir zaman kesin olarak belirlenmediğini düşündüğünü düşünmesine rağmen…. Bilinmeyen kimlik böylelikle, insanın onu yapmak istediği karakterizasyona şekil vermiştir. 19. yüzyılın romantik döneminde, tasvir edilmiş olan basit Floransalı ev kadını gizemli bir baştan çıkarıcıya dönüştü. Fransız yazar Théophile Gautier onu “garip bir varlık… bakışları bilinmeyen zevkler” olarak nitelendirirken, diğerleri onun göz kamaştırıcı dudaklarını ve büyüleyici gülümsemelerini anlattı. İngiliz yazar Walter Pater, ona “birçok kez ölü olan ve mezarın sırlarını öğrendi” diye vampir olarak adlandırdı. 19. Yüzyılda Mona Lisa’yı çevreleyen gizemin havası, resmi tanımlamak ve spekülasyonları çizmeye devam ediyor.
Bu arada, 19. yüzyıl da Leonardo’yu bir dahiyana dönüştürdü. Ölümünden sonra yüzyıllar boyunca, saygılıydı; ancak saygın çağdaşları Michelangelo ve Raphael’den daha fazla değil. Ancak bazı akademisyenler, 19. yüzyılda Rönesans’a olan ilginin artmasıyla, Leonardo’nun sadece çok iyi bir ressam olarak değil, aynı zamanda tasarımları çağdaş icatları şekillendiren büyük bir bilim adamı ve mucit olarak daha popüler bir hale geldiğine dikkat çekti. Sözde icatlarının çoğu daha sonra tartışıldı ve bilim ve mimarlığa yaptığı katkılar küçük görüldü, ancak Leonardo’nun bir deha olarak mitleri 21. yüzyıla kadar devam etti ve Mona Lisa’nın popülaritesine katkıda bulundu.
19. yüzyılın yazarları Mona Lisa’nın ilgisini uyandırdı, ancak 1911’deki resim hırsızlığı ve ardından gelen medya çılgınlığı, dünya çapında ilgi uyandırdı. Suç haberleri o yıl 22 Ağustos’ta kırıldığında, derhal bir duyuma neden oldu. İnsanlar, resmin bir zamanlar asıldığı boş alanda Louvre’a gözlerini dikti, müzenin resim direktörü istifa etti, gazetelere sıçrayan bir aldatmaca suçlaması, Pablo Picasso bile şüpheli olarak tutuklandı! İki yıl sonra, İtalya’daki bir sanat bayisi İtalya’da yerel bir yetkilinin onu satma konusunda kendisiyle temasa geçtiğini bildirdikten sonra resim bulundu. Adam, Mona Lisa’nın da aralarında bulunduğu bir dizi resim üzerine Louvre fitil camında kısaca çalışan bir İtalyan göçmeni olan Vincenzo Peruggia’ydı. O ve diğer iki işçi, portreyi duvardan aldılar, bir gecede dolapta sakladılar ve sabahla birlikte kaçtılar. Medya ilgisinden dolayı resim satılamamış Peruggia, yakalanana kadar bir bagajın yanlış dibinde sakladı. Hırsızlıktan Louvre’a dönmeden önce İtalya’yı gezerken, hırsızlıktan yargılanmış, mahkum edilmiş ve hırsızlıktan hapsedilmiştir. O zamana kadar, pek çok Fransız insan, işlerini kaybettikleri ve geri kazandıkları ulusal bir hazine olarak görmeye gelmişlerdi.
Mona Lisa, soygundan sonra kesinlikle daha ünlüydü, ama Dünya Savaşı kısa zamanda dünyanın ilgisinin çoğunu tüketti. Bazı akademisyenler, Marcel Duchamp’ın 1919’da bir kartpostal reprodüksiyonunun oynaklığını bozduğunun, Mona Lisa’ya dikkat çektiğini ve tabloyu dünyanın en tanınmışlarından biri haline getirecek bir trend yapmaya başladıklarını iddia ediyor. Kadının yüzüne sakal ve bıyık çizdiğinde sanatın ibadetine karşı oynadı ve L.H.O.O.Q. (Fransızcada bir kaba deyimi uyandırmak için). Bu saygısızlık eylemi küçük bir skandala neden oldu ve diğer kurnaz sanatçılar böyle bir tıkacın dikkatini çekeceğini fark ettiler. On yıllar sonra, diğer sanatçılar, özellikle de Andy Warhol, takım elbise izledi. Sanatçıların çarpıtıldığı, şekil değiştirdiği ve Mona Lisa’nın reprodüksiyonlarıyla oynadığı karikatüristler ve admenler onu daha da abartıyor. On yıllar boyunca, teknoloji geliştikçe, resim sürekli olarak yeniden üretildi, bazen manipüle edildi ve bazen de değildi, böylece bakıcının yüzü sanatta çok az ilgi duyanlar için bile dünyanın en iyi bilinenlerinden biri haline geldi.
1963’te Amerika Birleşik Devletleri’ne ve 1974’te Japonya’ya yapılan bir resim turu onu ünlülerin durumuna yükseltmiştir. Mona Lisa, bir okyanus gemisinde birinci sınıf bir kuleden daha az bir mesafede ABD’ye gitti ve New York City’deki Metropolitan Müzesi’ne ve Washington DC’deki Ulusal Sanat Galerisi’ne günde yaklaşık 40.000 insan çizdi. altı haftalık konaklama. Büyük kalabalıklar, yaklaşık on yıl sonra Japonya’daki portreyi karşıladılar. Dahası, 20’nci yüzyılın sonlarından bu yana seyahatin gittikçe daha ucuz hale gelmesiyle birlikte, giderek daha fazla sayıda birey Paris’i ziyaret edip, saygılarını ödeyerek, günümüzün kalabalığına katkıda bulunmayı başardı.
Mona Lisa şüphesiz güzel sanat olmasına rağmen, ünlü için tek bir sebep yoktur. Daha ziyade, Louvre’a 19. yüzyılın efsanevi geleneğine, 20. ve 21. yüzyılın sonsuz reprodüksiyonlarına kadar, Mona Lisa’yı dünyaya getirmek için resmin doğal çekiciliği ile birlikte çalışan yüzlerce şarttır. Şimdiye kadar en ünlü resim.