Felsefe Nasıl Çalışılır?
Sözel konularda tarih ve coğrafyanın gölgesinde kalmış gibi de görünse de rakiplerin önüne geçmek için fark yaratan ders felsefedir. Birçok kavram, akım ve filozof var; nasıl öğreneceksin peki bunları?
Sayısal derslerde formülü tamamen öğrenene kadar formüle baka baka çözme pratiği sözel derslerde geçerli değil. Sözel derslerde nasıl bir yöntem izleyeceğiz peki? Felsefede uygulayacağımız yöntemler çok basit;
Aşama 1: Akım Adlarını Öğrenme
1.Basitleştirme
Akımları bir veya birkaç kelimeyle özetlemek çok iyi bir yöntemdir. Hemen birkaç örnek vereyim:
Rasyonalizm denince aklına bir fikir gelmeyebilir ama bunu "Akılcılık" olarak öğrenirsen işin çok kolaylaşır.
2.Anlam Çıkartma
Kelime köküne dayanarak anlam çıkartmadır. Sensüalizm (Sense:duyu) "Duyumculuk" tur.
Egoizm (Ego:ben) "Bencillik"tir. Bu gibi birçok akımı iki basit teknikle öğrenebilirsin.
Aşama 2: Akımları ve Savunucularını Öğrenme
Basitleştirme
Akımı kendi cümlelerimizle ifade etmektir. Önemli düşünürleri de kısaca ekleyebilirsin.
İdealizm: Varlığın zihinden bağımsız var olamayacağıdır. Platon ve Aristo bu görüşü savunur.
Materyalizm: Varlığın zihinden bağımsız var olduğunu savunur. Thomas Hobbes ve Karl Marx materyalisttir.
Senin de bildiğin gibi sorular "Kant neyi savunur?" şeklinde gelmiyor, iyi ki. Ama bu düşünürlerin fikirlerini az çok bilmek soru çözümünde çok büyük fayda sağlar.
Bütün bu teknikleri bir felsefe kitabını alıp, konuları bitirdikçe uygulamalısın böylece elde ettiğin verim %100ü bulur (her konudan sonra kısa bir özet ile). Fakat hazır çıkarılmış özetleri kullanır isen de verim %20ye bile ulaşmaz. Şuradaki gibi bir özet çok çok iyidir fakat dersi kendin bitirmeden buradaki özetlerden öğrenmeye çalışmak boş bir çabadır; Önce kendi özetini çıkartmalı, sınavdan birkaç gün önce de kısaca bir göz atmalısın.
Aşama 3: Bolca Soru Çözmek
Her gün 10 felsefe sorusu çözerek bütün bilgileri unutmaksızın aklında tutabilirsin. Felsefe konuları (ontoloji, epistemoloji vb.) kısa kısa olduğu için konuları bir an önce bitirip günde 10 soru çözmen sana çok katkı sağlayacaktır. Bilemediğin soruları birine sormanı tavsiye etmiyorum felsefede. Kendin iyice uğraşıp didinip, gerekirse konu anlatımına tekrar bakarak öğrenmelisin. Bu şekilde soru-analiz yeteneğini geliştirecek ve sınav anında kısa sürede çok daha kapsamlı inceleme yapabileceksin.
Önemli bir nokta, felsefe soruları 2012 YGS, 2013 YGS ve 2014 YGS'de uzun paragraf soruları şeklinde çıktı. Bu yüzden deneme tipi sorulara geçince mutlaka süre tutarak çözmelisin.
Felsefe İlgisi
Sana bir sır vereceğim: felsefe çok eğlenceli bir derstir :) Ya 'çalışmak zorundayım, mecburum' diyerek ve sıkılarak çalışacaksın ya da bana hak verip 'felsefede ne anlatılıyor acaba? bu dersin ilginç yanı ne?' diyerek merakla çalışacaksın, seçimi sana bırakıyorum.
Bir de diyoruz ya okulda öğrendiklerim hayatta işime yaramaz diye, halbuki felsefe kavramları - merakla öğrenirsen- bir ömür boyu işine yarayacak. Herkesin bir hayat felsefesi vardır, bakış açıları bir felsefi akıma yakındır ve felsefedeki sorular kültürel birikimimizi arttırır, bu yüzden de sorular cevaplardan daha önemlidir.
Herkesin bir felsefesi var mıdır?
Elbette. Senin ne düşündüğünü, hangi akımlara yakın olduğunu onun savunucularının ne gibi temeller kurup eleştirenlerinin ne gibi zayıflıklar bulduğunu öğrenmek güzeldir. Şimdi ilgi çekici bir örnek vereceğim.
Birimiz mi Hepimiz mi?
Bu sorunun cevabını vermek hiç de kolay değil. Verdiğiniz cevap evet ise sonuççusunuz, sonuçta yedi kişi öleceğine altı kişi ölüyor diye düşünüyorsunuz. Cevabınız hayır ise amaççısınız ve önemli olan niyet diyorsunuz; o insanı öldürmezdim. Burada kilit soru da şu oluyor; hangi şartlar bizi birini feda etmeye ikna eder? (Okuyacağın kitapların arasına ekleyebilirsin "Gerçekten Bilmeniz Gereken 50 Felsefe Fikri")
Bu verdiğim örnek, binlercesinden sadece biri (Gerçeklik ve Evren Filozofları). Dersin içinde birsürü paradokslar, cevaplanması zor ama cevaplamaya çalışması bir o kadar zevkli o kadar soru var ki bu dersle tanıştığına şükür bile edebilirsin. Bunların hepsi senin elinde, burada anlattıklarım bizzat felsefede olanlar ve benim felsefeye karşı hissettiklerim.
<script async src="//pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script> <!-- wm250x250 --> <ins class="adsbygoogle" style="display:inline-block;width:250px;height:250px" data-ad-client="ca-pub-2751289942266200" data-ad-slot="4701762618"></ins> <script> (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); </script>