Sondaj Sanayii
Sondaj sanayiinde bentonitler derin kuyu, petrol ve su sondajları esnasında, toprak katmanlarındaki parçalanan malzemelerin üste taşınması, kuyu iç yüzeyinde film tabakası oluşturarak sürtünmeyi azaltması, delici uçların aşınmaya dayanıklığmın arttırılması amacıyla kullanılmaktadır.
Bu sanayide kullanılacak bentonitler için API Spect 13/A ve TSE 977 standartları geçerlidir.
Plastik viskozitenin min. 10 cps, fan viskozitesinin min. 30 cps (600 rpm’de), filtrat hacminin max. 15 ml olması istenilen spesifik özelliklerdendir.
Bentonit’in Sondaj Çamuru Yapımında Kullanılmasının Önemi:
Sondaj çamurunun petrol sondajlarındaki görevleri şu şekilde sınıflandırılabilir:
* Kırıntıları kuyunun dışına çıkarmak,
* Matkabı soğutmak,
* Kuyudaki çöküntüleri önlemek,
* Formasyon basıncını dengelemek,
* Delme borularını, kuyunun çeperlerini, muhafaza borularını yağlayıp, hareketlerini kolaylaştırmak,
* Sondaj durdurulduğu takdirde kırıntı ve kum taneciklerini askıda tutup, kuyu dibine birikimini önlemek,
* Paslanmayı önlemek,
* Delme boruları ile muhafaza borularının ağırlıklarını hafifletmek.
Yukarıdaki fonksiyonlarını yerine getirmek zorunda olan bentonit çamurunun Önemi kesinlikle anlaşılmakla beraber, maliyetinin mümkün olduğu kadar düşük olması sondaj ekonomisi yönünden gereklidir. Sondaj çamurundaki kullanılan bentonit miktarı kuyu derinliğine, çapına, formasyonun özelliklerine, çamur kaçaklarına v.s. bağlıdır.
Çamurun maliyetini artıran faktörlerden biri de su bentonit karışımının terbiye edilmesidir ki, eklenen kimyasal maddelerin miktarı doğrudan doğruya bentonitin fiziksel özellikleri ile ilgilidir.