Sıkıldığımız, üzgün veya endişeli olduğumuzda bir şeyler yeriz. Yemek ile her türlü duygudan korunursunuz, fakat bu her zaman sağlıklı bir seçenek değildir.
Burada, neden duygularınızı yiyecek aracılığıyla yönlendirdiğinizi söyleyeceğiz.
Yemekler duygularla bağlantılıdır
Bu yeni bir haber değil. Yemek yemek fiziksel ihtiyacın ötesindedir, yemenin sıklıkla hayal kırıklığı, üzüntü ve acı çektiğimiz zamanlarda sihirli bir çekiciliği vardır.
Öte yandan, yiyeceklerin her kültürde partiler, kutlamalar ve sevdiklerimizle buluşmalarımız ile bağlantılı olduğunu görüyorsunuz. Aslında, güzel bir yemeğin yanında iyi bir sohbet bir terapi niteliğinde olabilir.
Gıdaları duygularla ilişkilendirmek çok zordur, çünkü nesiller boyunca bize gelen bir alışkanlıktır. Sorun, gıdayla ilişkili duyguların faydalı ve tatmin edici olmaması.
Yeme bozuklukları, yeme ile olan bu “sağlıksız ilişkiye” dayanmaktadır. Yiyecek bir ihtiyaç, inkar veya henüz çözülmemiş duygusal konuların izdüşümüne dönüşebilir.
Anksiyete, depresyon veya sıkıntı zamanında sizi rahatlatabilir, ancak bu geçicidir.
Buna ek olarak, duygular yüzünden yaptığınız yemek seçimlerinin objektif olmadığını da bilmelisiniz. Sağlıksız, şekerli, kızartılmış, tuzlu veya yüksek yağlı gıdalar tercih etme eğiliminde olursunuz.
Buna, bu tür gıdaların sıklıkla katkı maddeleri içerdiğini de eklerseniz, keyifsiz olduğunuzda meyve veya sebzeleri, çikolata ve kurabiye yerine seçmeniz çok zor olur.
Bir sonraki sefere rahatlamanız gerektiğinde, bağlı olduğunuz gıdalara geri dönersiniz.
Bunu da okuyun: Duygularınıza Özen Göstererek Hafızanızı Güçlendirin
Duygularımı düzenlemek için ne zaman ve neden yiyecekleri kullanıyorum?
Bazı gıdaları seçmenizin birçok nedeni vardır, ancak bazıları diğerlerinden daha yaygındır:
Stres
Konu yediğiniz gıdaların çeşidi ve miktarı olduğunda, stres ve kontrol kaybı birlikte belirirler. Bazı insanlar stres altına girdiklerinde daha çok, bazıları ise daha az yemek yiyebilir.
Bildiğimiz üzere, bu duygu sağlıklı yemekler hazırlamak için zaman ayırmanıza izin vermeyen ve sizi zararlı besinler seçmeye yönelten bir duygudur.
Kötü vücut imgesi
Bu, gençlerle en sık rastlanan durumdur. Burada aşırı derecede katı ya da kısıtlayıcı diyetler ya da – öbür uçta – kötü vücut imgesinin yarattığı depresif duygulardan dolayı şekerli ve yağlı yiyecekler vardır. Doğal olarak, bu durumun bir ucu anoreksi, diğer ucu ise aşırı kilo veya obezitedir.
Can sıkıntısı
Kanepede ya da yatakta yatarken yapacak bir şey bulamıyor, bu yüzden mutfağa gidip buzdolabını açıp eğleniyormuş gibi yiyoruz.
Bu aynı zamanda sıkıcı işler yaparken veya sadece TV izlediğimizde olabiliyor.
Kötü ruh hali veya öfke
Kavga ettikten sonra veya üzgün olduğunuzda daha çok yemek yersiniz, özellikle şekerli yiyecekleri. Sonuçta depresyonun basmakalıp imajı elinde büyük bir kutu dondurmayla yatakta oturan kişidir.
Bu durum, şu soruyu gündeme getiriyor: duygularımızı yönlendirmek için neden sağlıksız yiyecekler yemeyi tercih ediyoruz? Sağlıklı bir şey yerine yüksek kalorili, yağlı, tuzlu veya şekerli gıdaları seçmemize neden olan şey nedir?
Bunu anlamak istiyorsak, beynin ödül merkezi hakkında konuşmak zorundayız. Zihninizde bir tür “düğmeye” basarak sizi belirli davranışları tekrar etmeye motive eden deneyimler vardır.
Her zaman zor ve çok çaba sarf ettiren bir şey yaptığınızda, kendimize “bir ödül verir” ve alışverişe gider, yemek yer ya da kendimize herhangi bir küçük hediye veririz.
Beyninizdeki bu ödül “düğmesini” etkinleştiren üç deneyim şunlardır:
- Seks
- Sosyal ilişkiler
- Gıda
Bunlar, duygusal limbik sisteminizi dopamin yoluyla zevk merkezlerinize bağlar. Bu nörotransmitter serbest bırakılır ve zevk, memnuniyet ve mutluluğu tetiklemekle yükümlü olan endorfin gibi hormonlar üretir.
Tıpkı diğer bağımlılık yapan maddelerle (alkol, sigara, uyuşturucu gibi) olduğu gibi yemek yemek de sizi mutlu eder ve sorunlarınızı biraz unutursunuz.
Ama neden duygularımızı bastırmak için sağlıksız gıdaları tercih ederiz? Bu basit olarak hayatta kalma sorunudur.
- Antik zamanlarda, atalarımız haftalarca yemek yemeden durabilirdi.
- Sonunda yiyecek aldıklarında, beyinleri enerji rezervlerini tekrar doldurmak için daha yüksek kalorili gıdaları seçerdi.
Başka bir deyişle, yağ veya şeker yemek beynin ödül merkezini aktif ediyordu (hala da eder).
Okumayı öneririz: Usandığınız Zaman Hayatınızı Kontrol Altına Almanın 6 Yolu
Duygularımızı yemek yoluyla kontrol etmekten nasıl uzak dururuz
Bu bir süreçtir ve aylar sürebilir, ancak denemeye değer. Azar azar, yüksek kalorili gıdaların tüketimini azaltmanız ve daha sağlıklı seçenekleri tercih etmeniz gerekir.
Etkili bir numara, mutfak girişine bir meyve sepeti koymaktır. Başka bir teknik, yemek yedikten sonra market alışverişine gitmektir, ki düşünmeden bir şeyler almayın.
Sağlıksız yiyeceklerinizi saklamak ve tabii ki iyi dengelenmiş yemekler yapmak için zaman ayırmak iyi bir fikir olabilir.