Sözlükte "sezgi" ne demek?
1. Sezme yeteneği, feraset.
2. Gerçeğin deneye ya da usa vurmadan, doğrudan doğruya kavranması.
Cümle içinde kullanımı
Kaynana, yaman halk kadını sezgisi ile teşhisi koymuştur.
- H. Taner
Sezgi kelimesinin ingilizcesi
n. perception, discernment, intuition, feeling, feel, instinct, sentience, acumen, flair
Sezgi nedir? (Felsefe)
Sözcük anlamı: Bakış, inceleme, duyumlarla kavrama; bilgi teorisinde sezgi denince,-soyutlama faaliyetiyle, genelleştirmeyle ve mantıksal çıkarsamayla elde edilen dolaylı genel bilgiden farklı olarak- ansızın, dolaysız bir genel bilgi kazandıran özel bir bilgi edinme edimi anlaşılır.
Sezgi, felsefe düşüncesi tarihi boyunca çok farklı şekillerde yorumlanmıştır; bu yorumları genel olarak iki görüş altında toplayabiliriz. Sezgiyi rasyonalizme uygun bir şekilde yorumlayan Descartes, onu doğru fikirlere varmak için en güvenilir bilgi edinme tarzı saymıştı; Spinoza, Leibniz vb. sezgi ile düşünceyi karşı karşıya getirmemişler, tersine sezgide rasyonel bilginin en önemli biçimini varsaymışlardı. Oysa, son dönem burjuva felsefesinde Schelling’ in başlattığı bir görüşün sonucu olarak, sezgi, bilimsel bilgi edinmenin tersine, nesnelerin özünü ruhsal bir «öze-bakış» yada «entelektüel seziş» ile, bilimsel bilgi edinmenin daha üst düzeyde, dolaysız kavrayabilen mistik bir bilgi edinme biçimi olarak, irrasyonel şekilde yorumlandı. Bilime böylesine aykırı ve aynı zamanda aristokratça anlayışın temsilcileri özellikle Bergson, Husserl, Schelling’ti.
Diyalektik maddeciliğin bilgi teorisi anlayışına göre sezgi, bilgi edinme sürecinin önemli bir öğesidir ve özellikle, insanın pratik faaliyetinin, uzun deneyimlerinin ve teorik hazırlıklarının sonunda oluşup, o zamana kadar fark edilmeyen bağlanıldıkların birden bire anlaşılmasına yol açan bir bilgi edinme edimidir. Sezgi yoluyla elde edilen bu genel bilgi, teorik yönden işlenip, pratikte tartılmak zorundadır.
Sezgi, doğa-üstü, irrasyonel bir bilgi edinme tarzı olmayıp, duyumlarla kavrama ile soyut düşüncenin, özel bir şekilde sarmaştıkları özgül bir bilgi edinme sürecidir.