SOLUNUM NEDİR TANIMI ÖZELLİKLERİ SOLUNUM ÇEŞİTLERİ (BİYOLOJİ KONU ANLATIM)
Bütün canlılarda oksijen alıp karbondioksit verme biçiminde görülen eyleme, soluk alıp vermeye solunum denir.
Solunum; sadece hücre içinde gerçekleşebilen reaksiyonlar dizisidir. Tek hücreli veya çok hücreli tüm canlılarda enerji gerektiren reaksiyonlar meydana geldiği için, solunum tüm canlı hücrelerde ortaktır.
Tüm canlılar solunum yaparlar. Canlıların yaşamlarını sürdürmek için ihtiyaç duydukları enerji, besinlerde depo edilmiştir. Besinlerde depo edilen bu enerjinin açığa çıkarılması için canlının solunum yapması gerekir.
Canlılar hareket, büyüme, gelişme, biyosentez, üreme gibi hayatsal faaliyetleri için enerji üretmek zorundadır.
Canlıların çoğu besinlerden enerji sağlamak için oksijen kullanır. Canlıların soluk alıp verme organları farklılık gösterir.
Karada yaşayan canlıların çoğunluğunun soluk alıp verme organı akciğerlerdir.
İnsan, kirpi, fare, kuş, yılan, timsah, ergin kurbağa, kirpi gibi canlılarda akciğer bulunur.
Su içerisinde yaşayan canlıların çoğunluğunun soluk alıp verme organı solungaçlarıdır.Bu canlılar suda çözünmüş oksijeni kullanırlar.
Balıklarda, yavru kurbağalarda solungaç bulunur.
Arı, çekirge gibi karada yaşayan böceklerde bulunan solunum organıdır. Yapraklarını dökmüş bir ağaca benzer biçimde dallanmış borulardan oluşur.
İnsanlar ve hayvanlar oksijen gazını içine çekip, karbondioksit gazını dışarı vererek solunum yaparlar.
Bitkilerde soluk alıp verme organı yapraklardır.
Bitkiler gündüzleri karbondioksit alıp, oksijeni vererek, geceleri ise oksijen alıp karbondioksit vererek solunum yapar.


Solunum Çeşitleri:
1. Deri Solunumu
Vücut dış yüzeyini örten deri gaz değişimini sağlar. Alınan oksijen iç dokulara difüzyonla ya da kanla taşınır. Bu solunumu yapan, yassı ve yuvarlak solucanlarda dolaşım sistemi ve kan yoktur. Toprak solucanlarının tek katlı epitel dokudan ibaret derilerinde bulunan Goblet hücreleri çıkardıkları mukoz salgıyla vücut yüzeyinin devamlı nemli kalmasını sağlarlar.
Kurbağa ve semenderlerin erginlerinde esas solunum organı akciğerlerdir. Nemli olan deri gerekli oksijenin %25 inin (bilgi yelpazesi. com) alınmasını sağlar. Memelilerde de kısmi deri solunumu vardır. Ancak alınan oksijenin oranı çok azdır. (% 1 kadar)
2. Trake Solunumu
Eklembacaklılardan Böcekler, Çok ayaklılar, Bazı Kabuklular ve Araknitlerde trake solunumu görülür. Trakeler dokulardaki hücrelere kadar sokulmuş borular sistemidir.
Trakeler O2 yi doğrudan hücrelere taşır. Bu hayvanların kanı O2 ve CO2 taşımada görev yapmaz. Bu nedenle kanlarında oksijen taşıyan solunum pigmentleri bulunmaz. Kanları renksizdir. Trakelere gaz giriş çıkışı vücut ve kanat hareketleri yardımıyla sağlanır.
3. Solungaç Solunumu
Suda yaşayan hayvanlarda görülür. Kurbağa larvaları, deniz solucanları, bazı yumuşakçalar, kabuklular ve balıklarda bulunur. Solungaçlar suda çözünmüş oksijeni alacak şekilde özelleşmiş, yaprak veya tüy biçimindeki yapılardır.
Şekil : Solungaç
4. Akciğer Solunumu
Kurbağa ve Semenderlerin erginlerinde, Sürüngen, Kuş ve Memelilerin tümünde görülür. Akciğer hacimleri ve yüzeyleri organizma gruplarının enerji ihtiyacına göre değişkenlik gösterir. Kuşların solunum sisteminde akciğerler ve hava keseleri bulunur. Hava keseleri bazı kemiklerin içlerine kadar uzanır. Kuş akciğerlerinde alveol yoktur. Hava keseleri hava depolar ve körük gibi fonksiyon yapar. Kuşların kemik boşlukları hava taşır. Bu yapı sayesinde kuşlar yükseklerde çok rahat uçabilirler.
BİYOLOJİ DERSİ İLE İLGİLİ KONU ANLATIMLAR
SAYFASINA GERİ DÖNMEK İÇİN
>>>TIKLAYIN<<<
BİYOLOJİ DERSİ İLE İLGİLİ TEST SORULARI, SORU BANKASI
SAYFASINI GÖRMEK İSTERSENİZ
>>>TIKLAYIN<<<
BİYOLOJİ DERSİ İLE İLGİLİ YAZILI SORULARI
SAYFASINI GÖRMEK İSTERSENİZ
>>>TIKLAYIN<<<
KONU ANLATIMLI DERSLER SAYFASINA GERİ DÖNMEK İÇİN
>>>TIKLAYIN<<<


Yorumlar
....
9. **Yorum** >>>YORUM
YAZ<<<
>>>YORUM
YAZ<<<