Başkan iyi bir performans sergiledi. Ancak Donald Trump’ın Beyaz Saray’dan uzak tutulabilmesi için Demokratların daha genç bir aday seçmesi gerekiyor.
By Timothy Garton Ash
Bu yaz ABD’de geçirdiğim iki ay boyunca karşılaştığım her gazeteci, akademisyen ve analiste basit bir soru sormaya devam ettim: “Amerika Birleşik Devletleri’nin bir sonraki başkanı kim olacak?” Yanıt genellikle aynıydı. Önce belirgin bir tereddüt oldu, sonra “Eh, muhtemelen Joe Biden ama…” dediler.
“Ama” ifadesinin ardından kısmen daha derin eğilimlerle ilgili ama esas olarak 80 yaşındaki Başkan’ın ne kadar yaşlı ve zayıf göründüğüyle ilgili uzun bir endişe listesi geldi. Konuşma; çoğu zaman muhatabımın, Biden’ın kenarda durup daha genç bir adayın kimlik kartını, 77 yaşındaki Donald Trump‘a karşı çevirmesine izin vermesinin daha iyi olacağını söylemesiyle sona erdi.
Biden ABD’nin iyi bir başkanıydı. Afganistan’dan geri çekilme kaotik olmasına rağmen Covid salgınıyla iyi başa çıktı ve Ukrayna’daki savaşı oldukça iyi idare ediyor. Yeni Düzen[1] tarzı kamu harcamalarının yeşil geçişi hızlandırdığı ve istihdam yarattığı dikkate değer derecede canlı bir ekonomiye başkanlık ediyor. Ancak ABD başkanlık kampanyası olan zorlu maraton sırasında fiziksel, zihinsel veya politik olarak tökezlerse ve Trump’ın geri dönmesine izin verirse Biden’ın hatırlanacağı tek şey bu olacaktır.
Yakın zamanda yapılan bir NBC anketinde Trump ile Biden başa baş durumdaydı ve her biri %46 puan aldı. İki adayın karakterleri ve performanslarıyla ilgisi olmayan bir dizi faktörden herhangi biri, seçimin bu kadar yakın geçmesine neden olabilir. Ülkenin aşırı kutuplaşmış medya ortamında birçok Cumhuriyetçi seçmen, ekonominin iyiye gittiğini görmüyor. Yapay zekâ, zaten yüksek olan yalan haber olasılığını artıracak ve Vladimir Putin, dengeleri kesinlikle Trump lehine değiştirmeye istekli olacak. İyi niyetli merkezci girişim No Labels ve entelektüel aktivist Cornel West‘in ilerici-çevreci kampanyası gibi üçüncü aday girişimlerin, Cumhuriyetçilerden ziyade Demokratlardan daha fazla oy alması muhtemel.
Demokratlar için en endişe verici olanı ise Siyahi, Hispanik ve diğer beyaz olmayan seçmenlerin Demokrattan Cumhuriyetçiye, özellikle de Biden’dan Trump’a doğru kayma eğilimi göstermesi. Bunun sosyolojik ve tarihsel açıklamalarının yanı sıra Trump’ın tuhaf çekiciliği de var ancak Biden’ın yaşının ve kırılganlığının bir rol oynadığına dair çok az şüphe var.
Yakın zamanda yapılan bir ankete göre her dört Amerikalıdan üçü, Biden’ın ikinci dönem için çok yaşlı olduğunu ve bu dönem sonunda 86 yaşında olacağını söyledi. Sorulanların yalnızca yarısı Trump hakkında aynı endişeyi dile getirdi. Geçtiğimiz aylarda Biden’ı yakından gören dört kişiyle konuştum. Zihinsel olarak iyi olduğunu ancak fiziksel olarak yaşını gösterdiğini söylediler. İçlerinden biri, bazen cümlenin sonunda sesinin neredeyse duyulmayacak kadar zayıfladığını belirtti.
Bütün bunlar, başkanlık seçimi kampanyasının 7/24 medyada yer almasıyla acımasızca açığa çıkacak. Cumhuriyetçi başkan adayı Bob Dole’un seçim mitingi aşamasında tek bir düşüşü, 1996’daki yenilgisinde rol oynadı. Dahası Dole, daha sakin bir medya ortamında sadece 73 yaşında bir gençti.
Biden’ın bir sorumluluğu daha var. Yaşı nedeniyle olağandışı ilgi, sıcak koltuğa geçmek zorunda kalabilecek koşu arkadaşı üzerinde yoğunlaşacak. Ancak başkan yardımcısı Kamala Harris, seçmenler açısından büyük bir değere sahip değil ve olası bir “özgür dünyanın lideri” olarak pek ikna olmuyor. İlk heyecana rağmen başkanlık karşısında marjinal göründü, Biden’ınkinden bile daha düşük bir onay oranına sahip ve dünya sahnesinde neredeyse hiçbir etki yaratmadı.
Elbette Trump’ın da çok büyük sorumlulukları var; hepsinden önemlisi, zamanının ve kampanya finansmanının çoğunu alan çok sayıda dava. 2020 başkanlık seçimlerinde olası yolsuzlukla ilgili ana davanın savcısı Jack Smith, bazılarının düşündüğü kadar etkiliyse Amerikalılar önümüzdeki Kasım ayında oy kullanırken Trump hapiste bile olabilir. Ancak dışarıdan biri için şaşırtıcı bir şekilde, bu soruşturmaların onun seçim umutlarına ciddi şekilde zarar verdiğine dair çok az emare var.
Açıkçası Biden’ın bu geç aşamada kenara çekilmesinin de riskleri var. Bazı gözlemciler, Demokrat partinin kırılgan çok geniş koalisyonunun, yeni bir aday bulmaya kararlı olması halinde parçalanabileceği yönündeki endişelerini dile getirdi. Eski bir kongre üyesi ise Trump tehdidinin disipline edici etkisine işaret ederek bu görüşe katılmadı. Kuşkusuz, Pensilvanya valisi Josh Shapiro (ilk Yahudi başkan olabilir), Michigan valisi Gretchen Whitmer (ilk kadın başkan olabilir) ya da Kaliforniya valisi Gavin Newsomgibi genç nesilden güvenilir adaylar var.
Yaşını yalnızca Trump’ın aleyhine çevirmekle kalmayacaklar; aynı zamanda ABD’nin dünyadaki imajını da canlandıracaklardı. Şu anda dışarıdakiler, bize Washington’daki Brejnevit gerontokrasisine[2] benzeyen şeyi şaşkınlıkla izliyorlar. Biden şu anda 80 ve 81 olmak üzere, Trump ise 77. Cumhuriyetçi Senato lideri Mitch McConnell (81), internet bağlantısı kötü olan eski bir masaüstü bilgisayar gibi yarım dakika donuyor. Eski Temsilciler Meclisi Sözcüsü Nancy Pelosi, 83 yaşında yeniden aday oldu.
Ancak bir şey açık: Bu kararı verebilecek tek kişi Biden ve eşi Jill’dir. Eğer böyle bir şey olacaksa hızlı olması daha iyi olur, böylece genç adaylar kendilerini ilan edebilir, yeterli fon toplayabilir ve ulusal kampanyalar düzenleyebilir, ardından içlerinden biri seçilebilir ve güvenilir bir aday arkadaşı seçilebilir. Uzun süredir ABD siyasetini gözlemleyen biri, “Şükran Günü’nden önce olmalı” dedi. Buna iki aydan az bir süre kaldı.
Bu noktada bazı Amerikalı okuyucular, “Bize ne yapmamız gerektiğini söyleyen İngilizin teki de kim?” diye sızlanıyor olabilir. Cevap olarak söyleyeceğim tek şey şu: Üzgünüm ama bu yarışmanın belirleyeceği şey sadece senin geleceğin değil.
Atlantik’in bizim yakamızda bir dizi ilginç seçim yaklaşıyor. Önümüzdeki ayda kırılgan bir demokrasinin geleceğini belirleyebilecek çok önemli bir Polonya seçimi, gelecek Haziran’da popülist sağa keskin bir dönüş yaşanabilecek Avrupa Parlamentosu seçimleri, Brexit sonrası Birleşik Krallık’ın belli belirsiz bir akıl sağlığına sahip bir şeye döndüğünü görebilecek bir Birleşik Krallık genel seçimi, hatta belki bir Ukrayna başkanlık seçimi bile olabilir. Bu Avrupa seçimlerinin hiçbiri, Avrupa için Amerika’daki seçim kadar önemli olmayacak.
Trump’ın ikinci başkanlığı ABD için felaket olur. Bu aynı zamanda Ukrayna için bir felaket, Avrupa için bir acil durum ve Batı için de bir kriz olacaktır. Biden şimdi kenara çekilirse, her yerdeki demokratlar onu onurlandıracak; ABD’li Demokratlar ise Trump’ı atlatmak için daha genç bir aday seçebilir ve hatta belki de dünyaya Amerikan dinamizmi duygusuyla yeniden ilham verebilir.
- Bu makale 29 Eylül 2023’te değiştirildi. İlk versiyonda, hâlâ görevde olan yaşlı politikacılar arasında Dianne Feinstein’a atıfta bulunuluyordu. Makalenin yayınlanmasından kısa bir süre sonra Kaliforniya senatörünün ölümü açıklandı.
[1] New Deal: 1933 ve 1938 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri’nde yürürlüğe giren ekonomi ağırlıklı bir dizi yerli programdır.
[2] Yaşlıların yönetimi
Photo: New York Post, CBC, Spiegel
Çeviri: Ömer Miraç APAYDIN | EUROPolitika Dergisi Çeviri Ekibi