Jeanne Darc
- Önem : üz Yıl Savaşları boyunca İngiltere'ye karşı ülkesi Fransa'ya büyük destek veren azize
- Doğum : 1412
- Ölüm : 1431
Jeanne Darc, İngiltere’ye karşı verilen Yüzyıl Savaşları boyunca Fransız ordusuna moral vermeye ve askerleri zaferin mümkün olduğuna inandırmaya çalışan önemli bir kadın figürdü. Ulusal onura seslenerek hemşerilerini bir araya topladı ve yüzlerce yıl boyunca hatırlanacak bir direniş örneği sergiledi. 19 yaşında öldüğü sırada kralların güvenilir bir sırdaşı, bir savaşçı, daha sonra Fransa’nın koruyucu azizi ve Fransız ulusal kimliğinin temel bir öğesi haline geldi. Fransa’nın kuzeydoğusundaki bir kasaba olan Domremy’de dünyaya gelen Darc’ın babası alçak gönüllü başarılı bir çiftçiydi. Yaşadığı yer İngiltere’yle olan savaşın tam göbeğiydi. 1337 şiddetlenen savaş Jeanne’ın çocukluğunda büyük bir yıkıma neden oldu.
Jeanne Darc, Fransa’yı yönetme hakkının kime ait olduğu sorunsalıyla başlayan Yüzyıl Savaşı’nı ulusal bir mücadeleye dönüştürdü. Onun Valoisler’in Plantagenetler’e karşı savaşı olmaktan çıkararak, Fransızlar’ın İngilizler’e karşı savaşı haline getirdi. Valois lideri 7. Charles’ın sarayına kolaylıkla girip çıkabiliyordu. 1429 yılında Charles, onu Fransız ordusunun başına geçirdi. O yaz Reims şehrini alarak büyük bir zafer kazandı. 1430 yılında Burgundian kuvvetleri, Jeanne’ı yakaladılar. Çok geçmeden İngiltere’ye satıldı. Ertesi yıl sapkınlıkla suçlanarak yargılandı ve Rouen’de bir kazığa bağlanıp yakılarak öldürüldü. 1456 yılında verilen karar bozuldu. 1920 yılında Roma Katolik Kilisesi tarafından azize ilan edildi.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, Entelektüelin Kutsal Kitabı, Maya Kitap, 2013
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Edwin Hubble
Büyük egosu ile tanınan ABD’li bilim insanı Edwin Hubble, arkadaşları tarafından genellikle pek sevilmezdi. Ancak onun buluşları ve inkar edilemez dehası uzaya ilişkin algımızı bütünüyle değiştirdi. Moussouri’de dünyaya gelen Hubble, lisede eyalet şampiyonu olan başarılı bir atletti. 1910 yılında Chicago Üniversitesi’nden mezun oldu. I. Dünya Savaşı yıllarında kısa bir süre için ABD ordusunda görev yaptıktan sonra Los Angeles yakınlarındaki Mount Wilson Gözlemevi’nde çalışmaya başladı. Burası dünyanın o zamanki en büyük teleskopuna ev sahipliği yapıyordu. Onun sayesinde Hubble gizemli gök cisimleri olan nebulaları gözleme fırsatı buldu.
-
Sergey Ayzenştayn
Sovyet film yönetmeni ve sinema kuramcısı Sergey Ayzenştayn, Letonya’da dünyaya geldi. Anne ve babasının ayrılmasından dolayı yedi yaşından itibaren babasıyla yaşayan Ayzenştayn, küçük yaşlarda Fransızca, İngilizce ve Almanca’yı iyi derecede öğrendi. Doğduğu şehir Riga’da modern eğitim uygulayan bir okula başlayan Ayzenştayn, sinemayı ilk defa Paris gezisi sırasında gördü. Seyrettiği ilk film Mêliês adlı filmdi. Küçük yaşlardan itibaren sinemaya eğilimi olan Ayzenştayn, babasının isteği üzerine İnşaat Mühendisliği Enstitüsü’ne yazıldı. Daha sonra ise mimarlık kurslarına devam etti. Askere çağrılması üzerine Ordu Mühendisleri Okulu’na girdi ve 18 Mart 1918’de Kızıl Ordu’ya dahil oldu. Sanata olan eğiliminden ötürü propaganda bölümüne geçti, burada tiyatro dekoratörlüğü, afişçilik, yönetmenlik ve oyunculuk gibi görevler üstlendi. Askerlikten sonraki süreçte Devlet Yüksek Film Yönetmenliği Bölümü’ne öğrenci olarak giren Ayzenştayn bir yandan da tiyatro çalışmalarına devam etti. Oblomov’un günlüğü adlı ilk filmiyle 1923 yılında sinemaya adımını attı.
-
Katan Seferi
Katan Seferi Uhud Gazvesi’nde Müslümanların müşrikler karşısında başarısız olmasından cesaret bulan putperest Arap kabilelerinin başlattıkları seferdi. Bu yenilginin etkisiyle önceden çekindikleri Müslümanlara karşı müşriklerin yağma ve baskın arzuları arttı. Bazı kabileler bu yenilgiden aldıkları cesaretle bu durumdan istifade ederek Medine’ye baskın düzenlemek için harekete geçtiler. Esedoğulları reislerinden Tuleyha b. Huveylid ve kardeşi Seleme, Uhud Gazvesi’nin üzerinden iki ay bile geçmeden Medine’ye baskın için asker toplamaya başladı. Tay kabilesinden bir kişi Esedoğulları’nın bu hazırlıklarını duydu, Müslümanlardan biriyle evlenmiş olan yeğenini ziyaret için Medine’ye geldiğinde bunu yeğeninin kocasına anlattı. Bu sahâbî hemen Resûl-i Ekrem’e giderek durumu haber verdi. Hz. Peygamber de 150 kişilik bir seriyye hazırladı. Kumandan olarak aynı zamanda sütkardeşi olan ilk Müslümanlardan Ebû Seleme el-Mahzûmî’yi tayin etti ve Esedoğulları harekete geçmeden önce onların yurtlarına ulaşmasını ve âni bir baskın yapmasını emretti.
-
Hüseyin Namık Orkun
Henüz öğrenci iken Türk tarihine ait makaleleri Dergâh mecmuasında çıkan Hüseyin Namık Orkun daha sonra çeşitli dergilerde yazılar yazdı. Macaristan’a giderek Budapeşte Üniversitesi Felsefe Fakültesi’nde Macar Türkologu Gyula Németh’in yanında doktorasını tamamladı. Macaristan’da Budapestiszemle isimli dergide Turancılık ve ırkçılık duygularının Türkiye’deki gelişimi, Turan dergisinde Türk-Macar akrabalık sorunu adıyla iki makale yayımladı. Türkiye’ye döndükten sonra da Macaristan’la ilişkisini sürdüren Orkun, inkılâp tarihi dersleri verdi. Halkevlerinin tüzüğünü hazırlamakla görevli komisyonda üye olarak çalıştı. I. Türk Dil Kurultayı’na “Türk Dili’nin M.Ö. 23-24 Asır Önce Varlığı” adlı bir bildiri ile katıldı ve Mustafa Kemal’e Türk dilinin Çin tarihlerinde kaydedilen en eski dil yadigârları hakkındaki filolojik çalışmasını sundu. II. Türk Dil Kurultayı’nda “Türk Dili’nin Tarihî Akışı ve Filolojisi” adlı bildirisinde “Has İsimlerin Tetkiki” isimli tezini savundu. Kurultay tezleri üzerinde bilimsel araştırma yapmak üzere oluşturulan dört komisyondan dil karşılaştırmaları komisyonuna bağlı Takrirler ve Teklifler Komisyonu’na seçildi. III. Türk Dil Kurultayı’nda Güneş-Dil Teorisi ve Dil Karşılaştırmaları Komisyonu’nda görev aldı. I. ve II. Türk Tarih Kongresi’ne üye olarak katıldı. Bir süre Macar dilinde Atatürk’e tercümanlık yaptı, Atatürk’le Türk tarihi ve Türk dilinin tetkikine dair çalışmalarda bulundu. Ankara Radyosu’nda her pazar hazırladığı “Türk Tarihi Saati” adlı programda konuşmalar yaptı.
-
Agâh Sırrı Levend
Türk eğitimci, edebiyat tarihçisi ve dilci olan Agah Sırrı Levend, aynı zamanda 19940-46 yılları arasında milletvekilliği yapmış; parti müfettişliği görevini üstlenmiştir. Uzun yıllar İnönü Ansiklopedisi’nde genel sekreterlik de yapan Levend, ansiklopedinin adı Türk Ansiklopedisi olarak değiştirilince görevinden istifa etmiştir.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun