Henüz ilgili bir haber eklenmedi.
Henüz yazara ait resim eklenmedi.
Yaşamda mücadele etmek zorunda kalan insanlar mutlu insanlardır, çünkü bu mücadelelerdir ki, insanın aylaklıkla geçirdiği boş zamana sahip olup da kendisini zayıf düşürecek kötü alışkanlıkların avucuna düşmekten alıkoyar!Kadın Haklarının Gerekçelendirilmesi, Mary Wollstonecraft (Sayfa 85 - İş Bankası Kültür Yayınları, 1. Baskı Mart 2007, Çeviri: Deniz Hakyemez)
İnsan, nasıl tanımlanırsa tanımlansın, bir şey tarafından sevilmek ve sayılmak ister; kitlelerin oluşturduğu sürü ise bu isteklerini tatmin edebilmek için her zaman en kolay yolu seçer.Kadın Haklarının Gerekçelendirilmesi, Mary Wollstonecraft (Sayfa 89 - İş Bankası Kültür Yayınları, 1. Baskı Mart 2007, Çeviri: Deniz Hakyemez)
Servete ve güzelliğe gösterilen saygı tartışmasızdır ve elbette sıradan zihinlerin kaba gözlerini daima üzerine çeker.
Mary Wollstonecraft, kadın haklarını savunan bir filozoftur. Kitabının ilk kısmında da Fransız Anayasasında(1791) kadın haklarına yer verilmesi gerektiğini belirtir. Kitabı, 1792 yılında yayımlanmıştır.
Akıl, eğer insanı hayvandan ayıran bir özellikse, bunu cinsiyet ayrımı gözeterek erkeğin yetkesine vermenin pek de doğru bir çıkarım olmadığını vurgular. Kadın ve erkekte erdemin ve aklın dereceleri farklı olsa da kaynağı aynı olmalıdır. Erkeğin fiziksel olarak kadından güçlü olduğunu kabul eder; ama kadının akıl yönünden erkekten aşağı olduğu düşüncesine katılması doğal olarak mümkün değildir.
Kadınları nitelerken zarif, güzel, incelikli, narin denilirken neden akıllı, güçlü, cesur demek ihmal edilir?
Buna açıklık getirir Mary Wollstonecraft.
Kadınları övmek için kullanılan sözcüklerin, onları zayıf ve narin birer varlık, bağımlı birer varlık olarak resmetmesine, kadınların erkeğe köleliğe varacak bir biçimde tabi kılmasına katlanamaz.
Bunun için eğitimi şart koşar. Kadın ve erkeğe eşit bir eğitim sunulması gerektiğini belirtir.
Kız çocuklarının eğitiminin zihinsel ve bedensel gelişimlerini destekleyecek nitelikte olması, daha sağlıklı bir toplumu ve aile kurumunu da beraberinde getirecektir. Kız ve erkek çocukların eğitiminde ailelere düşen büyük rolü de eserinde detaylı bir şekilde işler. Ebeveynlerin sırf anne baba oldukları için, kendileri çocuğa karşı görevlerini ihmal etseler de, itaat beklemelerinin yanlışlığı üzerinde durur. Bu da bir çeşit kör itaattir ve ilerde çocuğun kendini gerçekleştirmesi önünde büyük bir engel olacaktır.
Aşka ve aşka bağlı tutkulara karşı çıkmaz, bunu doğanın gereği olarak kabul etmekle birlikte, aşkın geçici bir duygu olduğunu, önemli olanın karşılıklı hoşgörü ve dostluk olduğunu vurgular.
Görüşlerini temellendirirken eleştirdiği yazarlardan da alıntılar yapar. Sık sık eleştirdiği yazarlardan biri de Rousseau ve onun eseri Emile'dir. Bu eserde kadının, yalnızca erkeğe haz vermesi, erkeğe körlemesine bir biçimde itaat etmesi gereken bir varlık olarak resmedilmesine katlanamaz.
Yazarın birçok görüşünü çağına göre cesurca ve yerinde bulmakla birlikte, katılmadığım görüşleri de oldu:
"Mutsuz bir evlilik ailenin çıkarınadır ve ihmal edilen kadınlar, çoğunlukla harika anne olurlar." (S.47)
Bu katılmadığım bir görüş. Çünkü, kadın evliliği sebebiyle mutlu olamadığında, çocuklarına kendini adayarak mutluluğu onlarda bulsa da bir süre sonra bu savaşımda yorgun düşecek ve bu çok kötü sonuçlar doğurabilecektir.
"Yoksul insanların erdemli olabilmeleri için çalıştırılmaları gerekir; orta sınıftan kadınlar da soyluların modasını takip etmeye çalışan, ama onların ince tavırlarını içselleştiremeyen maymunlar olmayı bırakıp, özellikle giysi yapımı alanında alt sınıftan kadınları çalıştırabilir; bu arada kendileri aileleriyle, çocuklarının eğitimiyle uğraşıp zihinlerini çalıştırabilirler." (S.116)
Kadın haklarını savunan(!) bir yazarın, kadınları sınıflara ayırıp alt sınıf dediği kadınları diğerlerinin uğraşmaya tenezzül etmeyeceği işlerle görevli sayması ne kadar hakkaniyetlidir ve ne kadar tutarlıdır?
Kitapta bu gibi çelişkili örnekler maalesef fazla miktarda var. Bunları çağın karanlığıyla birlikte ele almak gerekiyor.
Yazarın hemcinslerini de kıyasıya eleştirmesi, kadın ve erkeğin aklın önderliğinde arkadaş olacağı bir dünyanın özlemini duyması, bize de pek yabancı olmayan bir özlemi çağrıştırıyor.
Kadınların sivil, siyasi pek çok alanda bilinçli bir şekilde söz sahibi olabilmeleri dileğiyle.
İyi okumalar dilerim...
Kadınların hakları ve davranış biçimleri üzerine bir incelemede, özellikle kadınların durumunun iyileştirilmesi için yazılan yapıtlar es geçilemez; özellikle de kadınlar sahte inceliklerle donatılarak daha zayıf hale getirilirken. Yüksek zekâlı erkek yazarların elinden çıkmış kitaplar dahi sığ ürünlerle aynı eğilimi sergiliyor; insanı vahşi hayvanların üstüne çıkaran ve zayıf bir ele doğal bir kraliyet asası veren şeyin, geliştirilebilir akıl olduğu genel kabul görürken, kadınlara dinlerin özüne uygun olarak, insan türünün bir parçası olarak değil, doğuştan erkeğe tabi olan varlıklar olarak bakılıyor.
Türkiye kadın haklarına bir çok ülkeden daha önce önem vermiş bir ülke. Atatürk döneminden sonra tekrar kadınları planlı bir şekilde ikincil öğe olarak görmeye başladık. Türklerin özünde kadın erkek eşitliği varken, arap kültüründen etkilenerek bu eşitliği bozduk. Özümüze dönmeyi ne zaman hatırlayacağımızı bilemiyorum ancak gelişmeye o zaman başlayacağımızı biliyorum.
İnsanlar hiç akıllanmayacaklar mı ? - Burçaktan mısır çıkarabileceklerini, devedikenlerinden incir toplayabileceklerini ummaya devam mı edecekler ?
Marry Wollstonecraft / Kadın Haklarının Gerekçelendirilmesi
Suç ve Ceza'da okumuştum. Dostoyevski İtalya'da toplanan "kadın insanmıdır ?" konferansını eleştirir romanında. Geçen senelerde de yine aynı isimle Arabistanda konferans toplanmıstı. Bu kitapla beraber bu 2 olayı göz önüne aldığımızda da kadın haklarina bakarak, o toplumun medeniyetinin hangi aşamasında olduğunu rahatlıkla görebiliriz.
Günümüzden 220 yıl öncesinin koşullarından dolayı kadınların gerçekten hak ettiklerinin çok azını - bilgi sahibi olmaları için eğitim - istemesine rağmen, ülkemizin şu an ki koşullarında bile gerçekliğini koruyan tezleriyle okunması gerekli bir ilk kadın mücadelesi kitaplarından.(Genel bir kanı için 2015 seçimleri kadın aday oranlarına bakmak yeterli olacaktır: MHP-%11, AKP-%18, CHP-%33, HDP-%48)