1 C.57 Sa.3 [ ] Yargıtay Kararları Işığında 6570 Sayılı Kanun 753 YARGITAY KARARLARI IŞIĞINDA 6570 SAYILI KANUN KAPSAMINDAKĐ KĐRA SÖZLEŞMELERĐNDE KEFĐLĐN SORUMLULUĞU In The Light of The Decisions of The Turkish Court of Appeals The Liability of The Surety In The Lease Contract with In The Context of The Code, Numbered 6570 Dr. Süleyman YILMAZ I. GENEL OLARAK; II. KEFALETĐN TANIMI VE NĐTELĐĞĐ; A. Tanımı; B. Niteliği; 1) Fer ilik; 2) Tâlilik; 3) Đvazsızlık; III. KEFALETĐN GEÇERLĐLĐK ŞARTLARI; A. Geçerli Bir Asıl Borç Bulunması; B. Esas Bakımından Geçerli Bir Kefalet Sözleşmesinin Bulunması; C. Kefalet Sözleşmesinin Yazılı Şekilde Yapılması Ve Kefilin Sorumlu Olduğu Meblağın Gösterilmesi; IV. KĐRA SÖZLEŞMESĐ; V. KĐRA SÖZLEŞMELERĐNDE KEFĐLĐN SORUMLULUĞU; A. Kefilin Ödenmeyen Kira Paralarından Sorumluluğu; 1) Kefilin Sorumlu Olduğu Kira Bedeli; 2) Uzayan Kira Sözleşmelerinde Kefilin Sorumluluğu; 3) Kefaletin Belirli Süreli veya Belirsiz Süreli Olması Durumu; B. Kefilin Kötü Kullanma Tazminatından ve Giderlerden Sorumluluğu; C. Kira Artışı Enflasyona Endeksli Kira Sözleşmelerinde Kefilin Sorumluluğu; D. Şekil Şartına Uyulmadan Yapılan Kefalet Sözleşmesinde Kefilin Sorumluluğu; SONUÇ ÖZET Bu çalışmanın konusu, Yargıtay kararları ışığında, kira sözleşmesinde kefilin sorumluluğudur. Kiracıların kira bedelini ödememeleri sebebiyle, kira Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi.
2 754 YILMAZ AÜHFD Yıl 2008 sözleşmesinde kefalet, gerek kefil gerekse kiralayanlar açısından problem olmaya devam etmektedir. Bu sorun, sadece kira parasının ödenmemesi halinde değil, elektrik, su vb. giderlerin ödenmemesi halinde de ortaya çıkmaktadır. Söz konusu durumlarda kiralayan ödenmeyen kira ve diğer giderler için kiracıya ve kefile başvurmaktadır. Bu sebeple, kira sözleşmelerinde kefilin sorumluluğunun kapsamını tespit etmek önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Kiracı, kefalet, kefilin sorumluluğu, kiraya kefalette sorumluluk ABSTRACT This article deals with the liability of the surety ensuring the payment of the obligations of the tenant in the light of the decisions of the Turkish Court of Appeals. The surety of lease contract continues as a problem for surety and landlord because of unpayment of the rent by the tenant. This problem also exists when not only the rent is not paid, but also when electricity and water bills are not paid. Under these circumstances, the landlond can apply both to the surety and to the tenant for the payment of the rent and other costs. Therefore, the scope of liability of surety in the lease contract should be determined. Keywords: Tenant, surety, liability of surety, liability of surety in the lease contract I. GENEL OLARAK Günümüzde, kiracı ile kiralayan arasında yapılan kira sözleşmeleri, sadece taraflar arasındaki kurulacak kira ilişkisinin temel esaslarını değil; aynı zamanda kira alacağının temin edilmesi amacıyla alınacak kefalete ilişkin esasları da içermektedir. Bu sebeple uygulamada, kefil ile kiralayan arasında ayrı bir sözleşme imzalanmamakta; kefil de asıl borçlu olan kiracının imzaladığı kira sözleşmesine kefil sıfatıyla imza koymaktadır. Kefil ile kiralayan arasında ayrı bir sözleşmenin yapılmaması, beraberinde birçok sorunu da gündeme getirmektedir. Örneğin, ayrı kefalet sözleşmesi yapılmadığı için, kefilin sorumlu olacağı üst meblağ belirtilmemekte, uzayan kira dönemlerinde kefilin sorumluluğunun ne olacağı belirsizliğini korumaktadır. Ancak, ayrı kefalet sözleşmesinin yapılması da bütün bu sorunları ortadan kaldırmamaktadır. Bu incelemede, kira sözleşmelerine kefalette, kefilin sorumluluğunun kapsamını belirlemek açısından; Kefilin ödenmeyen kira paralarından sorumluluğunun ne olduğu,
3 C.57 Sa.3 [ ] Yargıtay Kararları Işığında 6570 Sayılı Kanun 755 Kefilin kötü kullanma tazminatından ve giderlerden sorumlu olup olmadığı, Kira artışı, enflasyona endeksli kira sözleşmelerinde kefilin sorumluluğunun kapsamı, Şekil şartına uyulmadan yapılan kefalet sözleşmesinde kefilin sorumluluğu, gibi sorunlar ele alınacak ve Yargıtay kararları karşısında değerlendirilecektir. Ancak bu sorunlara geçmeden önce, genel olarak kefalet ve kira sözleşmesi hakkında bilgi verilmektedir. II. KEFALETĐN TANIMI VE NĐTELĐĞĐ A. Tanımı Kefalet sözleşmesi, BK. m. 483 vd. hükümlerinde düzenlenmiştir. BK. m. 483 e göre, kefalet, bir akittir ki onunla bir kimse borçlunun akdettiği borcun edasını temin etmeği alacaklıya karşı taahhüt eder. Ancak, bu tanımın iki açıdan düzeltilmesi gerekir 1. Đlk olarak, tanımdaki, borçlunun akdettiği borç ibaresi, kefilin sadece, sözleşmelerden doğan borçlar için kefil olabileceği izlenimini vermektedir. Oysa, haksız fiilden, sebepsiz zenginleşmeden, veya nafaka borcu gibi kanundan doğan bir borç için de kefil olunabilir. Mehaz kanundaki Erfüllung der Schuld borcun edası ibaresi yanıltıcı bir şekilde borcun edasını temin şeklinde kanunumuza alınmıştır. Bu ibareyi, kefil borcun ödenmemesinden şahsen sorumlu olmayı taahhüt eder şeklinde anlamak gerekir. Aksi takdirde kefil, borcun edasını temin için elinden gelen gayreti gösterdiğini, kendisine bu hususta hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmesi durumunda, borcundan kurtulacağını kabul etmek gerekir 2. Bu eleştiriler çerçevesinde kefalet sözleşmesi şu şekilde tanımlanabilir: Kefalet bir akittir ki onunla bir kimse, asıl borçlunun borcunu ödememesi halinde bu borçtan şahsen sorumlu olmayı alacaklıya karşı taahhüt eder 3. Nitekim, Türk Borçlar Kanunu Tasarısının 581. maddesinde de kefalet sözleşmesi, kefilin alacaklıya karşı, borçlunun borcunu ifa etmemesinin 1 TANDOĞAN, Halûk, Borçlar Hukuku, Özel Borç Đlişkileri C. II, Ankara 1987, s REĐSOĞLU, Seza, Türk Hukukunda ve Bankacılık Uygulamasında Kefalet, Ankara 1992, s Bu tanım için bkz. YAVUZ, Cevdet, Borçlar Hukuku Dersleri Özel Hükümler, Yenilenmiş 7. Bası, Đstanbul 2007, s. 824; KARAHASAN, Mustafa Reşit, Türk Borçlar Hukuku Özel Borç Đlişkileri, C. 2, Đstanbul 2002, s. 1203; TANDOĞAN, s. 693; GRASSINGER, Gülçin Elçin, Kefilin Alacaklıya Karşı Sahip Olduğu Savunma Đmkanları, Đstanbul 1996, s. 13; BĐLGE, Necip, Borçlar Hukuku, Özel Borç Münasebetleri, Ankara 1971, s. 364; ZEVKLĐLER, Aydın/HAVUTÇU, Ayşe, Borçlar Hukuku Özel Borç Đlişkileri, Genişletilmiş 8. Baskı, Ankara 2004, s. 395; HATEMĐ, Hüseyin/SEROZAN, Rona/ARPACI, Abdülkadir, Borçlar Hukuku - Özel Bölümü, Đstanbul 1992, s. 521.
4 756 YILMAZ AÜHFD Yıl 2008 sonuçlarından kişisel olarak sorumlu olmayı üstlendiği sözleşmedir şeklinde tanımlanmıştır. B. Niteliği 1) Fer ilik Kefalet sözleşmesinin en önemli özelliği, fer i nitelikte oluşudur. Gerçekten de, kefilin borcunun doğuşu, devamı ve ifa mecburiyeti açısından asıl borca bağlıdır 4. Bu açıdan bakıldığında, kefalet sözleşmesinin geçerliliğinin ilk şartı, kira sözleşmesinin varlığıdır. Ancak, gelecekte doğacak bir borç için de kefalet sözleşmesi yapılabilir. Nitekim kira sözleşmesinde, gelecekte doğacak bir borç için kefil olunmaktadır. Kefalet sözleşmesinin söz konusu niteliği gereği, kefile asıl borçtan daha fazla bir mükellefiyet yüklenemez, sorumluluğu asıl borçludan daha ağır ve farklı olamaz 5. Aynı şekilde, alacak asıl borçluya karşı muaccel olmadan kefile karşı da muaccel olmaz. Ayrıca kefil, asıl borçluya ait bütün defileri alacaklıya karşı ileri sürme hakkına sahiptir 6. 2) Tâlilik Tâlilik, asıl borçluya karşı takip yapılıp bu takip semeresiz kalmadan ve rehine başvurulmadan kefile yönelmemeyi ifade etmektedir 7. Söz konusu nitelik kendisini özellikle âdi kefalette gösterir. Ancak, müteselsil kefalette de, kefilin ikinci derecede borçlu olduğu kabul edilmektedir 8. Buna gerekçe olarak, asıl borç muaccel olmadan kefilin borcunun da muaccel olmayacağı ve paradan başka borçlara kefalette, ancak asıl borçlunun borcunu yerine getirmediğinin tespitinden sonra müteselsil kefilin takip olunabileceği gösterilmektedir 9. 4 TANDOĞAN, s. 695; REĐSOĞLU, s. 2; ARAL, Fahrettin, Borçlar Hukuku Özel Borç Đlişkileri, 7. Bası, Ankara 2007, s. 422; ZEVKLĐLER/HAVUTÇU, s Ancak, kefilin asıl borçludan daha fazla sorumlu tutulamayacağının yasal istisnaları mevcuttur. ĐĐK. m. 295/I hükmüne göre, konkordatoya muvafakat etmeyen alacaklı, konkordato tasdik edilse bile kefile karşı alacağının tamamını talep hakkını muhafaza eder. Yani, borçlu, konkordatoda tespit edilen oranda sorumlu olurken, kefilin asıl borcu aşan nispette ödeme ile yükümlü olduğu görülmektedir. Aynı şekilde, TMK. m. 629/III hükmü uyarınca, asıl borçlunun ölümü halinde mirasçıları, mirası tutulan deftere göre kabul etmişler ise, alacaklılara karşı mirastan kendilerine düşen miktar ile sorumlu oldukları halde, kefil borcun tamamından sorumludur. Bu konuda bkz. REĐSOĞLU, s. 4; REĐSOĞLU, Seza, Türk Kefalet Hukuku, Ankara 1964, s. 5; TANDOĞAN, s REĐSOĞLU, Kefalet Hukuku, s. 3-4; REĐSOĞLU, s. 2 vd.; YAVUZ, s ; ARAL, s. 423; ZEVKLĐLER/HAVUTÇU, s TANDOĞAN, s. 697; REĐSOĞLU, s. 5; ARAL, s. 425; YAVUZ, s YAVUZ, s. 830; REĐSOĞLU, s Borçlar Kanunu Tasarısının 586. maddesinde müteselsil kefalet yönünden, Kefil, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girmeyi kabul etmişse alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir. Ancak, bunun için borçlunun açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması veya borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması gerekir. -
5 C.57 Sa.3 [ ] Yargıtay Kararları Işığında 6570 Sayılı Kanun 757 Kiraya kefalette, kefalet sözleşmesinde ayrıca kefaletin niteliğine ilişkin olarak taraflar bir açıklamada bulunmamış ve sözleşmeye yansıyan iradelerinden de bunu belirlemek mümkün değilse, kefaletin adî kefalet olarak kabul edilmesi gerekir 10 3) Đvazsızlık Kefalet sözleşmesi, kural olarak tek taraflı borç yükleyen bir sözleşmedir 11. Bu sözleşmeyle, yalnızca kefil borç altına girer. Ancak, asıl borçlunun kefilin kefaletini sağlamak için ona bazı menfaatler sağlaması 12, kefalet sözleşmesinin ivazsız olma niteliğini ortadan kaldırmaz 13. III. KEFALETĐN GEÇERLĐLĐK ŞARTLARI Kefalet sözleşmesinin geçerlilik şartları, geçerli bir asıl borcun bulunması, esas bakımından geçerli bir kefalet sözleşmesinin bulunması ve kefalet sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması ve kefilin sorumlu olduğu meblağın gösterilmesi şeklinde sıralanabilir 14. A. Geçerli Bir Asıl Borç Bulunması Kefalet sözleşmesinin hüküm ifade edebilmesi için, yerine getirilmemesi halinde kefilin sorumlu olmayı yükümlendiği bir asıl borcun bulunması gerekir. Gerçekten de BK. m. 485 e göre, kefalet, ancak muteber bir borç hakkında cereyan eder. Bu sebeple, başlangıçtan itibaren imkânsızlık, kanuna, ahlâk ve âdaba aykırılık, iradelerde uyuşmazlık, temyiz gücünün bulunmaması, şekle aykırılık, muvazaa gibi bir sebeple kesin hükümsüz olan bir hukukî muameleden doğan borca kefalet de geçersizdir 15. Ancak, söz konusu asıl borcun mutlaka kefaletin yapıldığı sırada var olması gerekli değildir. Gerçekten de, ileride doğacak borçlar için de kefalet sözleşmesi yapılabilir. Burada önemli olan alacaklının kefile başvurduğu sırada, ortada bir asıl borcun bulunmasıdır (BK. m. 485) 16. Bu bağlamda, Alacak, teslime bağlı taşınır rehni veya alacak rehni ile güvenceye alınmışsa, rehnin paraya çevrilmesinden önce kefile başvurulamaz. Ancak, alacağın rehnin paraya çevrilmesi yoluyla tamamen karşılanamayacağının önceden hâkim tarafından belirlenmesi veya borçlunun iflâs etmesi ya da konkordato mehli verilmesi hâllerinde, rehnin paraya çevrilmesinden önce de kefile başvurulabilir şeklinde bir düzenleme yapılmaktadır. 10 REĐSOĞLU, s KARAHASAN, s. 1205; TANDOĞAN, s ; YAVUZ, s Örneğin bankalar, aldıkları komisyon karşılığında müşterilerine kefil olmaktadırlar. 13 REĐSOĞLU, s. 6; TANDOĞAN, s. 695; YAVUZ, s. 831; ARAL, s. 425; ZEVKLĐLER/HAVUTÇU, s Bu konuda bkz. TANDOĞAN, s. 719 vd.; ZEVKLĐLER/HAVUTÇU, s. 397 vd.; REĐSOĞLU, Kefalet Hukuku, s. 18 vd.; REĐSOĞLU, s. 15 vd.; BĐLGE, s. 368 vd.; YAVUZ, s. 832 vd.; ARAL, s. 429 vd. 15 YAVUZ, s. 832; REĐSOĞLU, s. 15; BĐLGE, s. 370; TANDOĞAN, s. 375; ZEVKLĐLER/HAVUTÇU, s. 397; ARAL, s REĐSOĞLU, s. 17; BĐLGE, s. 369; TANDOĞAN, s. 719 vd.; YAVUZ, s ; GRASSINGER, s ; ZEVKLĐLER/HAVUTÇU, s. 397; ARAL, s. 431.
6 758 YILMAZ AÜHFD Yıl 2008 gelecekte doğacak veya şarta bağlı bir borç için de kefil olunabilir 17. Ancak, kefilin borçlunun mevcut veya şarta bağlı borçlarından hangisine kefil olduğunda tereddüt varsa, kefaletin doğacak borçlar için verildiği kabul edilmelidir 18. Gerçekten de, BK. m. 485/c.2 ye göre, müstakbel zamana muzaf yahut şarta muallâk bir borç, hüküm ifade edeceği zamanın hulûlü ve şartın tahakkuku halinde muteber olmak üzere kefalete raptolunabilir. Aynı şekilde, eksik bir borca ve iptal edilebilir bir borca da kefalet mümkündür 19. B. Esas Bakımından Geçerli Bir Kefalet Sözleşmesinin Bulunması Kefaletin geçerli olabilmesi için, geçerli bir asıl borcun yanında, kefalet sözleşmesinin de geçerli bir şekilde kurulması ve devam etmesi gerekir. Bu bakımdan kefalet sözleşmesi, Borçlar Kanunu nun genel hükümlerine tâbidir. Her şeyden önce, kefalet sözleşmesinin geçerli olarak yapılabilmesi için, kefilin fiil ehliyetine sahip olması gerekir. Bunun için de kefilin, ergin (reşit), sezgin (mümeyyiz) olması ve kısıtlı (hacredilmiş) olmaması gerekir 20. Kefalet sözleşmeleri, kefilin iradesinin hata, hile tehdit ile sakatlanması halinde, kefilin bu durumu öğrendiği andan itibaren bir yıl içinde sözleşmeyi iptal edebilir (BK. m. 31). Örneğin, kefilin asıl borçlunun mali gücü, birlikte 17 Aslında kefalet sözleşmesinde kefil yönünden bir belirsizlik vardır. Ancak bu belirsizlik, borcun doğumuna değil, kapsamına veya ödeme zamanına ilişkindir. Kefilin borcu sözleşmenin yapıldığı anda doğar. Ancak, borcun ifası sözleşmenin yapıldığı sırada gerçekleşip gerçekleşmeyeceği henüz bilinmeyen bir olguya bağlıdır. Yani, asıl borçlunun borcu ödeyip ödemeyeceği, ne kadarını ödeyeceği, henüz sözleşmenin yapıldığı sırada belli değildir. Bu konuda geniş bilgi için bkz. SĐRMEN, Lâle, Türk Özel Hukukunda Şart, Ankara 1992, s TANDOĞAN, s. 720; ZEVKLĐLER/HAVUTÇU, s Bu konuda geniş bilgi için bkz. TANDOĞAN, s. 721 vd.; YAVUZ, s ; REĐSOĞLU, s. 18 vd.; ZEVKLĐLER/HAVUTÇU, s ; ARAL, s Kişi tam eylem ehliyetine sahip değilse, kefalet sözleşmesini kendisi yapamayacağı gibi, onun adına yasal temsilcisi de yapamaz. Çünkü kefalet, TMK. m. 449 da sayılan yasak işlemlerdendir. Bu konuda geniş bilgi için bkz. TANDOĞAN, s. 725; REĐSOĞLU, s ; YAVUZ, s. 834; ZEVKLĐLER/HAVUTÇU, s. 398; GRASSINGER, s ; ARAL, s Ayrıca, Türk Borçlar Kanunu Tasarısı nın 584. maddesinde eşin kefaleti için bir hüküm getirilmiştir. Bu hükme göre, eşlerden biri mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olmadıkça veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça, ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir; bu rızanın sözleşmenin kurulmasından önce ya da en geç kurulması anında verilmiş olması şarttır. - Kefalet, ticaret siciline kayıtlı bir işletmenin sahibi; bir kollektif ortaklığın ortağı, bir komandit ortaklığın sınırsız sorumlu ortağı; bir anonim ortaklığın yöneticisi veya müdürü, bir sermayesi paylara bölünmüş komandit ortaklığın müdürü veya bir limited ortaklığın yönetici ortağı tarafından işletmeyle ilgili olarak verilmişse, eşin rızası aranmaz. - Kefalet sözleşmesinde sonradan yapılan ve kefilin sorumlu olacağı miktarın artmasına veya âdi kefaletin müteselsil kefalete dönüşmesine ya da kefil yararına olan güvencelerin önemli ölçüde azalmasına sebep olmayan değişiklikler için de eşin rızası gerekmez.
7 C.57 Sa.3 [ ] Yargıtay Kararları Işığında 6570 Sayılı Kanun 759 kefillerin ödeme gücü konusundaki saik hatası, BK. m. 24/I, b. 4 teki şartların bulunması halinde sözleşmenin iptali istenebilir 21 C. Kefalet Sözleşmesinin Yazılı Şekilde Yapılması Ve Kefilin Sorumlu Olduğu Meblağın Gösterilmesi Kefalet sözleşmesinin geçerli biçimde kurulabilmesi için kefilin sorumlu olduğu azami miktarın gösterilmesi ve yazılı şekilde 22 yapılması gerekir (BK. m. 484) 23. Gerçekten de, BK. m. 484 e göre, kefaletin sıhhati, tahriri şekle riayet etmeğe ve kefilin mes ul olacağı muayyen bir miktar iradesine mütevakkıftır. Burada öngörülen yazılı şekil, sözleşmenin geçerlik şartıdır 24. Bu sebeple taraflar, tanık dinleterek, yemin ederek ya da bizzat kendileri ikrarda bulunarak kefaletin varlığını isbat etseler bile, ortada yazılı bir sözleşme olmadıkça kefalet geçerli değildir 25. Kefalet sözleşmesinin yazılı şekilde yapılıp yapılmadığı hususu hâkim tarafından re sen araştırılacaktır. Nitekim, Yargıtay Đçtihadı Birleştirme kararında 26 bu durumu, davanın esaslı şartlarından olan hak vücut bulmamış ve kanun tarafından himaye edilmemiş ise diğer tarafın talebini beklemeksizin hakimin bu davayı dinlememesi ve reddetmesi icap eder. Aksi takdirde hakimin dava edileni borçlu olmadığı ve davacının talebe hakkı bulunmadığı bir şey'le mahkum etmesi gibi batıl bir netice husule gelir Bu itibarla kefalet senedinde kefilin ödeyeceği muayyen bir miktarın gösterilmiş olup 21 TANDOĞAN, s. 736; GRASSĐNGER, s. 82; YAVUZ, s. 835; REĐSOĞLU, s. 34 vd.; ARAL, s Kefalet sözleşmesinde öngörülen şekil şartı, genellikle karşılıksız olarak yükümlülük altına giren kefili daha iyi düşünmeye sevketmek ve yüklendiği tehlikenin kapsamı hususunda onu uyarmak amacını gütmektedir. Bu konuda bkz. REĐSOĞLU, Kefalet Hukuku, s. 44 vd.; REĐSOĞLU, s. 43; TANDOĞAN, s. 740; YAVUZ, s. 536 vd. 23 ĐBK., E. 1943/14, K. 1944/13, T ; REĐSOĞLU, s. 43 vd.; GRASSINGER, 98-22; YAVUZ, s. 836 vd.; ZEVKLĐLER/HAVUTÇU, s Kefalet sözleşmesinin şekli Türk Borçlar Kanunu Tasarısının 583. maddesinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre, kefalet sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azamî miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz. Kefilin, sorumlu olduğu azamî miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olması durumunda, bu sıfatla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girdiğini kefalet sözleşmesinde kendi el yazısıyla belirtmesi şarttır. - Kendi adına kefil olma konusunda özel yetki verilmesi ve diğer tarafa veya bir üçüncü kişiye kefil olma vaadinde bulunulması da aynı şekil koşullarına bağlıdır. Taraflar, yazılı şekle uyarak kefilin sorumluluğunu borcun belirli bir miktarıyla sınırlandırmayı kararlaştırabilirler. - Kefalet sözleşmesinde sonradan yapılan ve kefilin sorumluluğunu artıran değişiklikler, kefalet için öngörülen şekle uyulmadıkça hüküm doğurmaz. 24 Alman Hukukunda, kefil tacir ve esas sözleşme ticari bir sözleşme ise kefaletin geçerliliği için yazılı şekil şartı öngörülmemiştir. Bkz. KOCSIS, Imola/OLECHOWSKI, Marcin, Suretyship in German and Polish Law: A Comparative Analysis, Review of Central and East European Law, S. 31, Y. 2006, s , buradan s TANDOĞAN, s. 740; YAVUZ, s ; REĐSOĞLU, s. 44; ZEVKLĐLER/HAVUTÇU, s ; ARAL, s ĐBK., E. 1943/14, K. 1944/13, T (Bu makaledeki Yargıtay kararları, aksi belirtilmediği sürece web sitesinden alınmıştır.
8 760 YILMAZ AÜHFD Yıl 2008 olmadığı ve senetten böyle muayyen bir miktarın anlaşılması kabil olup olamayacağı hususunun hakim tarafından resen nazara alınması lazım geldiğine karar verildi şeklinde tespit etmiştir. Kefalet sözleşmesinin geçerli olabilmesi için, kefilin sorumlu olacağı belli bir miktarın sözleşmede gösterilmesi şarttır (BK. m. 484). Ancak bu şartın nasıl yerine getirileceği değişik yorumlara sebep olmuştur tarihli mehaz Đsviçre Borçlar Kanununun konuyu düzenleyen ilgili maddesi, BK. m. 484 e paralel olarak kefilin sorumluluk miktarının gösterilmesi şartını aramaktaydı. Ancak, bu maddenin yürürlükte olduğu zamanlarda hakim görüş 27, kefilin sorumlu olduğu miktarın rakamla kefalet sözleşmesinde gösterilmesinin zorunlu olmadığı yönündeydi. Đsviçre Federal Mahkemesinin görüşü de önceleri, kefilin sorumlu olduğu miktarın mutlaka sayı ile kefalet sözleşmesinde gösterilmesinin gerekli olmadığı yönündeydi. Söz konusu tutarın, gerektiğinde asıl borcu içeren borç senedine atıfta bulunarak veya kefaletin inikadı anında mantıki bir düşünce veyahut da basit bir hesap işlemi sonucunda şüpheyi gerektirmeyecek bir şekilde tesbit edilebilir olması yeterli sayılmaktaydı 28. Ancak daha sonra Mahkeme, şekil şartını gereğinden fazla zayıflatıldığını ve hukukî güvenceyi ortadan kaldırdığını görmüş ve bu yöndeki içtihadını değiştirmiştir. Mahkemenin değişen içtihadına göre, kefilin sorumlu olacağı en üst tutarın rakam ile kefalet sözleşmesinde gösterilmesi gerektiği; bu tutar rakam ile belirtilmemişse, en azından kefilin yükümlülüğünü meydana getiren unsurların rakamla ifade edilmiş olmasının zorunluluğu olduğu sonucuna varılmıştır 29. Zaten Đsviçre Borçlar Kanunu nda 1942 yılında yapılan değişiklikle (m. 493/I), kefilin sorumlu olacağı en yüksek meblağın kefalet senetlerinde gösterilmesi zorunlu hale gelmiştir. Fakat Türk hukuku bakımından, mehaz kanundaki eski düzenleme halen mevcut olduğundan, kefilin sorumlu olduğu azami miktarın kefalet sözleşmesinde gösterilmesinin zorunlu olduğu yönündeki görüşlerin 30 yanında, zorunlu olmadığı kanısında olanlar 31 da vardır 32. Yargıtay 1944 tarihli içtihadı birleştirme kararında 33, kefalet senedinde kefilin ödeyeceği muayyen bir miktarın gösterilmiş olup olmadığı ve senetten böyle muayyen bir miktarın anlaşılması kabil olup olamayacağı hususunun 27 REĐSOĞLU, Seza, Kefalet Kavramı ve Muteberlik Şartları, AÜHFD., C. XIX, Y. 1962, s , buradan s. 384; REĐSOĞLU, s. 44; GRASSINGER, s. 99; ARAL, s ; HATEMĐ/SEROZAN/ARPACI, s. 524; von TUHR, Andreas, Bemerkungen zum Bürgschaftsrecht, SJZ 19 (1923), s. 225 vd., buradan, s BGE 42 II 52; 43 II 514; 47 II 306; 49 II 387; 50 II 379; 57 II 526; 61 II BGE 65 II REĐSOĞLU, s. 52; BĐLGE, s TANDOĞAN, Geçerlilik, s ; GRASSINGER, s Bu konudaki tartışmalar için bkz. ÖZEN, Burak, Kefalet Sözleşmesi, Đstanbul 2008, s. 169 vd. 33 ĐBK., E. 1943/14, K. 1944/13, T
9 C.57 Sa.3 [ ] Yargıtay Kararları Işığında 6570 Sayılı Kanun 761 hakim tarafından resen nazara alınması lazım diyerek, kefilin sorumlu olduğu miktarın kefalet sözleşmesinde sayı ile gösterilmiş olması veya kefalet sözleşmesinden bunun anlaşılabilir olması hallerinde kefaletin geçerli olacağı sonucuna varmıştır. Kefilin sorumlu olacağı miktar gösterilmemişse, yazılı şekle uyulmuş olsa bile, kefalet sözleşmesi geçerli değildir. Ancak, kefalet sözleşmesindeki diğer hususların yardımıyla asıl borç tanımlanabiliyorsa, kefaletin geçerliliği etkilenmez 34. Kefalet sözleşmesinde, kefilin sorumlu olacağı en yüksek meblağın gösterilmesinin şart olmasındaki amaç, kefili korumaya yöneliktir. Ancak söz konusu tutarın kapsamına, ana paranın yanı sıra, kusur ve temerrüdünün yasal sonuçları ile dava ve kovuşturma giderleri ve sözleşme faizleri de girer. Diğer bir ifadeyle, ana para ve öteki yan borçların toplamı söz konusu tutarı aşmamalıdır 35. IV. KĐRA SÖZLEŞMESĐ Kira sözleşmesi, BK. m. 248 de tanımlanmaktadır. Bu hükme göre, âdi kira bir akittir ki kiralayan, onunla kiracıya ücret mukabilinde bir şeyin kullanılmasını terk etmeyi iltizam eder 36. Bu tanım, genel bir tanım olup, hem taşınır hem de taşınmazlar bakımından geçerlidir 37. Kira sözleşmesi, rızaî bir sözleşmedir. Sözleşmenin kurulabilmesi için tarafların anlaşması yeterli olup, ayrıca kiralanan şeyin kiracıya teslimi şart değildir. Kira sözleşmesi, her iki tarafın borç altına girdiği karşılıklı (synallagmatique) sözleşmelerdendir. Bu bağlamda kiracı, kiralananı kullanımı karşılığında bir ücret ödeme borcu altına girer. Kira sözleşmesinde kiralayanın, kiralanan şeyin kiracı tarafından kullanılmasına katlanma borcu zamana yayılmış bulunmaktadır. Bu açıdan kira sözleşmesi, devamlı borç ilişkisi doğuran bir sözleşmedir 38. Kira sözleşmesinde tarafların karşılıklı hak ve borçları bulunmaktadır. Kiralayan borçları; kiralanan eşyayı kullanmaya elverişli biçimde teslim ve muhafaza borcu, ayıba karşı tekeffül borcu, zapta karşı tekeffül borcu ve vergi ve masrafları ödeme borcu şeklinde sıralanabilir. Bunun yanında kiralayanın, kira parasının ödenmesini isteme hakkı ve hapis hakkı 34 TANDOĞAN, s Bu konuda geniş bilgi için bkz. TANDOĞAN, s. 752 vd.; REĐSOĞLU, s. 52 vd. 36 Türk Borçlar Kanunu Tasarısında kira sözleşmesi türüne bakılmazsızın 298. maddede tanımlanmıştır. Söz konusu hükme göre, kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. 37 ZEVKLĐLER/HAVUTÇU, s Kira sözleşmesinin özellikleri konusunda geniş bilgi için bkz. TANDOĞAN, Halûk, Borçlar Hukuku Özel Borç Đlişkileri, C. I/2, Đstanbul 1992, s. 11 vd.; YAVUZ, s. 255 vd.; ZEVKLĐLER/HAVUTÇU, s. 171; ARAL, s. 207 vd.
10 762 YILMAZ AÜHFD Yıl 2008 bulunmaktadır. Buna karşılık kiracının, kira parasını ödeme borcu, kiralananı özenle kullanma borcu ve kiralananı geri verme borcu vardır. V. KĐRA SÖZLEŞMELERĐNDE KEFĐLĐN SORUMLULUĞU Kira sözleşmelerinde kefilin sorumluluğu konusunun; ödenmeyen kiralar, kötü kullanma tazminatı ve giderleri, enflasyona endeksli kira sözleşmeleri ve kefalet sözleşmelerindeki şekil eksikliği açısından ele alınıp incelenmesinde yarar vardır. Söz konusu konular, bu konudaki Yargıtay kararları da dikkate alınarak aşağıda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. A. Kefilin Ödenmeyen Kira Paralarından Sorumluluğu Kira sözleşmesinde kira parasının ödenmesi, kiracının en önemli borcudur. Uygulamada kira parası, genellikle aylık olarak ödenmektedir. Kiralayan, kira parasının ödenmemesi ihtimaline karşı, kiracıdan aynî veya şahsî teminat almaktadır. Şahsî teminatların başında ise kefalet gelmektedir. Kefil, kira parasının kiracı tarafından ödenmemesi durumunda, kendisinin söz konusu kirayı ödeyeceğini taahhüt etmektedir. Söz konusu kefalet, çoğunlukla karşılıksız olarak yapılmaktadır. Kira parasının ödenmemesi halinde kiralayan, müteselsil kefalette 39 doğrudan doğruya kefil olan kişiye başvurarak, ödenmeyen kiraların ödenmesini istemektedir 40. Đşte bu durumda, kiralayan ile kefil arasında, kira parasının ödenmesine ilişkin olarak bir takım sorunlar ortaya çıkmaktadır. Kira parasının ödenmemesi halinde, kendisinin ödeyeceğini taahhüt eden kefil, söz konusu kira parasının ne kadarından ve ne kadar süre ile sorumludur? 1) Kefilin Sorumlu Olduğu Kira Bedeli Yukarıda belirtildiği üzere, kefalet sözleşmesinin geçerliliği, kefilin sorumlu olacağı âzami meblağın gösterilmesine bağlıdır. Nitekim, Yargıtay Đçtihadı Birleştirme kararında bu hususu, kefalet senedinde kefilin ödeyeceği muayyen bir miktarın gösterilmiş olup olmadığı ve senetten böyle 39 Kefalet, âdi kefalet, müteselsil kefalet, toplu kefalet, kefile kefalet, rücua kefalet ve zarara kefalet şeklinde altıya ayırmak mümkündür. Kefaletin asıl şeklini âdi kefalet oluşturmaktadır. Adi kefalette, asıl borçlu takip edilmeden, kefile başvurulamaz. Bu durum BK. m. 486 da, âdi kefaletten kefilin borç ile mutalip olması ancak kefalet akdinden sonra borçlunun iflâs etmesi veya hakkında takibat icra olunup ta alacaklının hatası olmaksızın semeresiz kalması yahut borçlu aleyhinde Türkiye de takibat icrasının imkânsız hale gelmesiyle meşruttur şeklinde ifade edilmektedir. Bun karşılık müteselsil kefalette alacaklı, asıl borçluya müracaat etmeden, rehinlerin paraya çevrilmesine gerek kalmadan doğrudan doğruya kefile başvurabilmektedir. Bu konuda geniş bilgi için bkz. TANDOĞAN, s. 762 vd.; BĐLGE, s. 374 vd.; OLGAÇ, Senai, Kefalet, Ankara 1978, s. 4 vd.; KARAHASAN, s vd.; YAVUZ, s. 841 vd.; REĐSOĞLU, s. 113 vd.; ARAL, s. 440 vd. 40 Uygulamada, daha çok müteselsil kefalet olduğu için çalışmamızda, müteselsil kefilin sorumluluğu üzerinde durulmaktadır.
11 C.57 Sa.3 [ ] Yargıtay Kararları Işığında 6570 Sayılı Kanun 763 muayyen bir miktarın anlaşılması kabil olup olamayacağı hususunun hakim tarafından resen nazara alınması lazım şeklinde beyan etmiştir 41. Uygulamada kira sözleşmeleri genellikle 1 yıllık olarak yapılmaktadır. Ancak kira süresi, tarafların isteğiyle veya 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanun un 11. maddesi gereğince uzatılmaktadır. Gerçekten de, 6570 sayılı Kanun un 11. maddesine göre, kiracı kira müddetinin bitmesinden en az on beş gün evvel mecuru tahliye edeceğini yazı ile bildirmediği takdire sözleşme aynı şartlarla bir yıl uzatılmış sayılır. Bu hükümden de anlaşılacağı üzere, kira sözleşmesi 1 yıllık yapılmış olsa bile, sözleşmenin bitiminde kiracı kiralananı tahliye edeceğini beyan etmediği sürece, kira sözleşmesi uzamaktadır. Yazılı şekilde düzenlenmiş ve ödenecek kira paralarının miktarı açıkça gösterilmiş bir kira sözleşmesini kefil sıfatıyla imzalayan kişi, kiracının ödemekle yükümlü olduğu kira paralarından, kefil sıfatıyla kiralayana karşı sorumludur. Çünkü bu durumda kefilin sorumluluğu miktar itibariyle bellidir. Başka bir deyişle kefil, sorumluluğunun kapsamını ve sınırlarını önceden bilebilmektedir 42. Genellikle kira sözleşmelerinde, aylık kira tutarının yanında, yıllık kira tutarının da toplamı yazılmaktadır. Kefilin sorumlu olacağı üst meblağ, kira sözleşmesinde yazan toplam kira bedelidir. Yıllık kira tutarı yazılmasa bile, aylık kira tutarı belli olacağı için, kefilin sorumlu olacağı üst meblağı belirlemek zor değildir 43. 2) Uzayan Kira Sözleşmelerinde Kefilin Sorumluluğu Kira süresinin uzaması durumunda kefilin sorumluluğu konusuna gelince; kefili, sınırsız bir sorumluluk altına sokan sözleşme ve bu sebeple 41 ĐBK., E. 1943/14, K. 1944/13, T HGK., E. 2006/6-78, K. 2006/88, T Aynı yönde, HGK., E. 2006/6-346, K. 2006/300, T ; 6. HD., E. 2006/5059, K. 2006/7401, T Ancak bu konuda BARLAS aksi fikirdedir. BARLAS a göre, kira sözleşmesinde kiralayan ve kiracının yanı sıra kefilin de imzası bulunsa dahi asıl borç tutarı ile kefalet limiti birbirinden farklı şeyler olduğundan, kefalet limitinin gösterilmediği tüm hallerde kefaleti geçersiz saymak gerekir. Kefilin kira sözleşmesindeki kira süresini ve aylık kira bedelini görerek kefil olması, kiralayan ile kefil arasında kefilin sorumluluk limitinin belirlenmiş olduğu anlamına gelmez. Kira sözleşmesine, kefalet taahhüdüne ilişkin olarak konulacak maddede veya kira sözleşmesinin altında kefilin imzası için açılan yerdeki kefil ibaresinin yanında kefilin sorumluluğu için açıkça belirli bir rakam öngörülmediği yahut 1 yıllık kira tutarı kadar kefilim tarzında bir atıf hükmü yer almadığı takdirde ortada doğrudan veya dolaylı olarak gösterilmiş bir kefalet limiti yok demektir; sonuçta da kefalet taahhüdü geçersizdir. Bu yüzden, Yargıtay ın görüşünün aksine, bu halde kefili ilk 1 yıllık dönemin kira bedeli için dahi sorumlu tutmak mümkün değildir. Bkz. BARLAS, Nami, Kefalet Hukukuna Đlişkin Bazı Sorunlar ve Yargıtay Uygulaması, Ticaret Hukuku ve Yargıtay Kararları Sempozyumu, XXI, Ankara 2005, s , buradan s
12 764 YILMAZ AÜHFD Yıl 2008 MK. 23 e aykırılık teşkil eden hükümleri geçersizdir 44. Yukarıda belirtildiği üzere, kira sözleşmesi, bir yılın sonunda 6570 sayılı kanun gereği yenilenmektedir. Böyle hallerde kira sözleşmesinin ne kadar süreceği ve dolayısıyla kira parasının tutarının ne olacağı belli değildir. Yargıtay 6 HD., tarihinde 45 bu konuda Takibe dayanak yapılan ve karara esas alınan, başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Her ne kadar sözleşmede kefilin sorumluluğu açıkça düzenlenmiş, davalı borçlular Cengiz ve Aytuğ'un müşterek müteselsil kefil oldukları belirtilmiş, ayrıca özel şartlar 4. madde de kefillerin sorumluluğunun kiracının faaliyet gösterdiği sürece geçerli olduğu kararlaştırılmış ise de Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun gün ve 2006/6-78 Esas, 2006/88 Karar sayılı kararında da kabul edildiği gibi Borçlar Kanunu'nun 484. maddesi hükmü gereğince, yazılı şekilde düzenlenmiş, süresi ve ödenecek kira paralarının miktarı açıkça gösterilmiş bir kira sözleşmesini kiracının kefili sıfatıyla imzalayan kişi; sözleşmede gösterilen kira süresi boyunca, kiracının ödemekle yükümlü bulunduğu kira paralarından, kefil sıfatıyla kiralayana karşı sorumludur. - Zira, böylesi bir durumda, kefilin sorumluluğu süre ve miktar itibariyle belirlidir. Kefil sorumluluğunun kapsamı ve sınırlarını bilmektedir. Kira süresinin, 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkındaki Kanun'un 11. maddesi gereğince uzadığı hallerde, uzayan kira süresi bakımından kefilin sorumluluğunun devam edebilmesi için; öncelikle bu hususun ( kefilin sorumluluğunun uzayan dönem için de devam edeceğinin ) sözleşmede açıkça kararlaştırılmış olması gerekir. Bunun yanında, kefilin uzayan dönemdeki sorumluluğunun azami hangi süreyle ve hangi miktarla sınırlı olacağının açıkça gösterilmiş olması da şarttır. Ne kadar uzayacağı belirsiz bir kira süresine ilişkin olan ve kefili sınırsız bir sorumluluk altına sokan sözleşme hükümleri geçerli değildir. Olayımızda da, kefaletin 44 Burada kişilik değerlerinin ahlâka aykırı biçimde sınırlanması uygulama açısından büyük önem taşır. Burada kelepçeleme veya kıskıvrak bağlama sözleşmeleri (Knebelungsverträge, cantrats d asservissement) örnek olarak verilebilir. Bu konuda bkz. BAŞPINAR, Veysel, Kişilik Hakkı Açısından Kelepçeleme Sözleşmeleri, ABD., Y. 1999, S. 1, s HD., E. 2006/5059, K. 2006/7401, T Yargıtay, 13 HD., tarihinde de Davacının kefil sıfatiyle imza ettiği ve dosya arasında bulunan günlü kira sözleşmesinin kefalete ilişkin bölümünde aynen ( işbu dairede kiracı oturduğu müddetçe müteselsil kefaleti kabul ederim ) denilmiştir. Kira sözleşmesinde kira başlangıcı olmak üzere sözleşmenin bir yıl için yapıldığı yazılı bulunmaktadır. Bir yılın sona ermesinden sonra kira sözleşmesi kanun gereği yıldan yıla yenilenmektedir ve bir yıldan sonra kira sözleşmesinin daha ne kadar süreceği ve dolayısiyle kira parası tutarı belli değildir. Borçlar Kanunu`nun 484 üncü maddesi hükmü uyarınca, kefaletin geçerliliği diğer koşul yanında kefilin sorumlu olacağı belli bir miktar gösterilmesine bağlıdır. Az önce belirtildiği üzere bir yıldan sonrası için kefilin sorumlu olacağı tutar belli olmadığına göre kefalet sözleşmesi bir yıldan sonrası için davacı kefili bağlamaz şeklinde karar vermiş olup, bu güne kadar bu yöndeki görüşünü değiştirmemiştir.
13 C.57 Sa.3 [ ] Yargıtay Kararları Işığında 6570 Sayılı Kanun 765 kiracının, kiralananda faaliyet gösterdiği sürece devam edeceği belirtilmiş ise de; kefilin gerek sorumlu olacağı süre gerekse azami miktar gösterilmemiş olduğu için müşterek müteselsil kefillerin sorumluluğu sözleşmenin düzenlendiği tarih olan tarihinden itibaren bir yıl süreyle sınırlıdır. Davacı borçlular hakkında başlatmış olduğu icra takibi ile kefillerin sorumlu olduğu bu dönemden sonra gelen Mayıs, Nisan, 2005 aylar arası kira bedelini istemiştir. Bu durumda kefiller hakkında itirazın kaldırılmasına karar verilmesi doğru olmadığı gibi alacak istemi kısmen kabul edildiğinden reddedilen asıl alacak üzerinden davalılar lehine inkar tazminatına karar verilmemesi de hatalı görüldüğünden kararın bozulması gerekmiştir şeklinde karar vermiştir. Bu karardan anlaşıldığı üzere, Yargıtay göre uzayan kira dönemlerinde, her ne kadar kefil sorumlu olacağını belirtmiş ise de, sorumlu olacağı süreyi belirtmediği için, ilk kira dönemi için sorumlu olacaktır. Kredi kartı sözleşmelerindeki kefalet ile kira sözleşmelerindeki kefalet, kefilin sorumlu olacağı meblağ açısından birbirine benzemektedir. Kefil, kredi kartı sözleşmesinde bir süre belirtmeksizin kefil olabilmektedir. Kredi kartının limiti daha sonra artırılmasına rağmen kefil, kefil olduğu tarihteki kredi kartı limitiyle sorumlu olmaktadır. Nitekim Yargıtay 11. HD., tarihli bir kararında 46 bu konuyu Davaya konu kredi kartı sözleşmesinde kefilin sorumluluğunu düzenleyen bir hüküm bulunmamaktadır. Anılan sözleşmenin 9. maddesinde, üyenin 30 günlük ekstre dönemleri içinde yapabileceği harcama ve/veya çekebileceği nakitler enternasyonal kart için ( USD ) veya muadili dövizle sınırlandırılmış ise de, bu miktar asıl borçlu için geçerlidir. Ne var ki, yukarıda belirtildiği gibi kefilin sorumluluğuna ilişkin sözleşmede özel bir hüküm bulunmadığına göre, kefilin sorumluluğu her aylık ekstre dönemi için ( )-USD ile değil, sözleşme süresi boyunca azami ( )-USD asıl borç ve kefilin temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren tahakkuk edecek faiz ve borcun diğer fer'ileriyle sınırlıdır. Aksinin kabulü kefaletin sınırını belirsiz hale getireceğinden hukuken olanaklı değildir şeklinde ifade etmiştir. Yargıtay ın kredi kartına kefil olma halinde, kefilin sorumluluğu ile ilgili verdiği kararı, kira sözleşmelerine de uygulanabilir mi? Diğer bir ifadeyle, uzayan kira dönemleri için de kefaleti geçerli saymak mümkün müdür? Kanımızca bu soruya olumlu cevap verebiliriz. Uzayan kira sözleşmelerinde, sonraki kira dönemleri için kira miktarının ne olacağı önceden kararlaştırılmamış olabilir. Bu durumda kefil, kredi kartına kefalet sözleşmesinde olduğu gibi, kira sözleşmesinde de uzayan dönemlerde kefil olacağı meblağı önceden bilmemektedir. Kanımızca bu durumda, Yargıtay ın yukarıda kredi kartına kefalette verdiği kararı burada da uygulayarak, ilk kira dönemine ilişkin toplam kira tutarı HD., E. 2002/2649, K. 2002/5315, T
14 766 YILMAZ AÜHFD Yıl 2008 üzerinden kefili sorumlu tutmak yerinde olur. Ancak sonraki kira artışlarından kefilin sorumlu olabilmesi için bu artışa rıza göstermelidir. Tabiî ki, bu rızanın yazılı şekilde olması gerekir 47. Ancak burada hemen belirtmek gerekir ki, kefili sözleşme sürdüğü sürece sonsuza kadar sorumlu tutmak mümkün değildir. Bu süreyi, on yıl ile sınırlamak gerekir. Nitekim bu durum, Türk Borçlar Kanunu Tasarısının 598. maddesinin III ve IV. Fıkralarında Bir gerçek kişi tarafından verilmiş olan her türlü kefalet, buna ilişkin sözleşmenin kurulmasından başlayarak on yılın geçmesiyle kendiliğinden ortadan kalkar. - Kefalet, on yıldan fazla bir süre için verilmiş olsa bile, uzatılmış veya yeni bir kefalet verilmiş olmadıkça kefil, ancak on yıllık süre doluncaya kadar takip edilebilir şeklinde ifade edilmektedir. Burada üzerinde durulması gereken bir diğer husus da cari hesaba verilen kefalettir. Cari hesaba kefalette, birden fazla borç türü ve miktarı teminat altına alınmaktadır. Cari hesaba kefalette her ne kadar alacaklar bütünü genel ve belirsizmiş gibi görünse de en azından sınırlandırılmıştır. Bu sebeple cari hesaba kefalet geçerlidir 48. Cari hesaba kefalet verilmesi halinde, asıl borcun kefalet sözleşmesinin kurulmasından sonra ifa ile sona ermesi durumunda kefalet sona ermemektedir. Asıl borçluya yeni bir kredi verilmesi durumunda kefil bu borçtan da kefil sıfatıyla sorumlu olmaktadır 49. Ancak kefil sorumluluğunu ilk açılacak kredi ile sınırlı tutmak istiyorsa bunu sözleşmeye yazdırmalıdır 50. Nitekim Yargıtay da cari hesaba kefaleti geçerli kabul etmektedir. Yargıtay a intikal eden bir olayda banka asıl borçluya kefalet karşılığında liralık kredi açmıştır. Asıl borçlu iki defa aldığı krediyi ödemiştir. Ancak son defa lirayı ödememiştir. Bunun üzerine banka kefile müracaat etmiştir. Yargıtay burada kefaletin devam ettiğine karar vermiştir 51. Gerek kredi kartına kefalete, gerek cari hesaba kefalete uygulanan kefalet hükümleri BK. m. 483 vd. hükümleridir. Nasıl ki, cari hesaba kefalette kefil sorumluluğunu ilk açılacak kredi ile sınırlı tutmadıkça sorumluluğu devam ediyorsa, kira sözleşmesine kefalette de sorumluluğu devam etmelidir. Diğer bir ifadeyle, kira sözleşmesine kefalette kefil, kiralayan oturduğu sürece kefil olacağını beyan etmekteyse, yani kefilin iradesi, sadece bir yıllığına kefil olma yönünde değilse, sonraki yıllara ilişkin 47 REĐSOĞLU, s. 48. Ancak, kefilin sorumluluğunu hafifleten değişiklikler, şekil şartına uyulmadan yapılabilir. Bkz. TANDOĞAN, s REĐSOĞLU, s ; AYRANCI, Hasan, Kefalet Sözleşmesinde Asıl Borcun Belirli Olması Đlkesi ve Cari Hesaba Kefalet, GÜHFD., S. 1-2, C. IX, Y. 2005, s , buradan s Bu konuda ayrıntılı bilgi için ayrıca bkz. AKKANAT, Halil, Kefaletin Fer iliği Đlkesi ve Banka Ticari Kredi Sözleşmeleri, Prof. Dr. Necip KOCAYUSUFPAŞAOĞLU Đçin Armağan, Ankara 2004, s REĐSOĞLU, Muteberlik, s Zaten cari hesapta, hesap kesilip de diğer tarafça da kabul edilmiş olması halinde, borç yenilenmiş olmaktadır (BK. m. 115/II). 50 REĐSOĞLU, Muteberlik, s TD. T , E. 1950/1413, K Bu karar için bkz. REĐSOĞLU, Kefalet Hukuku, s. 15.
15 C.57 Sa.3 [ ] Yargıtay Kararları Işığında 6570 Sayılı Kanun 767 kira tutarı belirtilmemiş olsa bile ilk kira tutarı üzerinden kefil sorumlu olmalıdır. Tabi ki kefilin sorumluluğu yukarıda belirtildiği üzere 10 yıl ile sınırlı tutulmalıdır. Bazı durumlarda kefalet sözleşmelerinde, kefilin sorumlu olacağı azami miktar ve süre belirtilmektedir. Bu durumda kefilin sorumluluğunu belirlemek çok kolaydır. Nitekim Yargıtay tarihli bir kararında 52, davacı ile kiracı Mustafa Y. arasındaki kira sözleşmesi başlangıç tarihli ve bir yıl sürelidir. Kiralanan mesken olup, aylık kira TL'dir. Kiraların her ay peşin ödenmesi kararlaştırılmıştır. Sözleşmeyi müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak Cumhur Đ.'de imzalamıştır. Sözleşmenin özel şartlar 12. maddesinde kefilin sorumluluğu, azami TL ve sözleşmenin yenilenmesi halinde ise beş yıl süre ile sınırlandırılmıştır. - Sözleşmenin kurulduğu tarihi ile takibin yapıldığı tarihleri arasındaki süre, borcun miktarı, sözleşmenin 12. maddesindeki niteleme dikkate alındığında, kefilin takibe konu borçlardan sorumlu tutulmasının kabulü gerekir şeklinde karar vermiştir. 3) Kefaletin Belirli Süreli veya Belirsiz Süreli Olması Durumu Burada son olarak, kiraya kefaletinin belirli süreli 53 mi yoksa belirsiz süreli 54 mi olduğu konusunun incelenmesinde yarar vardır. Yargıtay 12. HD tarihinde verdiği bir karar 55 Kira sözleşmesinin başlangıcı ve HD., E. 2004/1288, K. 2004/1258, T Belirli süreli kefalet sözleşmesi BK. m. 493 de düzenlenmiştir. Bu hükme göre, bir kimse mahdut bir zaman için kefil olup da bu zamanın inkızasını takip eden bir ay zarfında alacaklı bu babta icraya veya mahkemeye müracaatta hakkını takip etmezse, yahut takibatına uzun müddet fasıla verirse, kefil kefaletten beri olur. Belirli süreli kefaletlerde tarafların iradesi, kefili belli bir süre için sorumlu tutmaya ilişkindir. Kefalet sözleşmesinde yer alan süreyi takip eden bir ay içinde, alacaklının kefili takip etmemesi halinde, kefalet sona erer. Belirli süreli kefalet hakkında geniş bilgi için bkz. REĐSOĞLU, s. 231 vd.; YAVUZ, s. 867; OLGAÇ, Senai, Đçtihatlarla Borçlar Kanunu, C. 4, Ankara 1977, s Belirsiz süreli kefalet sözleşmesi, BK. m. 494 de düzenlenmiştir. Bu hükme göre, kefalet gayri mahdut bir zaman için akdolunmuş ise asıl borç muacceliyet kesbettikten sonra kefil, alacaklıdan bir ay zarfında icra veya mahkemeye müracaatla hakkını takip etmesini ve uzun müddet fasıla vermeksizin takibata devam etmesini talep edebilir. Bu hüküm ile kanun koyucu, belirsiz süreli kefalet sözleşmesinde, kefilin alacaklının alacağını takip etme konusunda ihmalkâr davranması karşısında, onun kefalet sözleşmesinden kurtulabilmesine imân tanımak istemektedir. Böylece kefile, asıl borç muaccel olur olmaz, alacaklının alacağını takip etmesi konusunda zorlama imkânı verilmiştir. Belirsiz süreli kefalet konusunda geniş bilgi için bkz. GRASSINGER, Kefilin Hakları, s. 209 vd.; BARLAS, Nami, Belirsiz Süreli Kefalet Sözleşmelerinde Asıl Borcun Muaccel Olması Halinde Müteselsil Kefilin BK. m. 494/f.1 Hükmünden Yararlanmasının Mümkün Olup Olmadığı Sorunu, Prof. Dr. M. Kemal Oğuzman ın Anısına Armağan, Đstanbul 2000, s , buradan, s. 169 vd.; REĐSOĞLU, s. 239 vd.; REĐSOĞLU, Kefalet Hukuku, s. 255 vd.; KARAHASAN, s Y. 12. HD., E. 2001/7879, K. 2001/8795, T Aynı yönde,y. 12. HD., E. 2000/17895, K. 2000/18595 T ; Y. HGK., E. 1999/13-524, K. 1999/522, T ; Y. HGK., E. 1996/13-68, K. 1996/165, T
16 768 YILMAZ AÜHFD Yıl 2008 bitiş tarihi belli olduğuna göre kefilin kefaletinin belirli süreli olduğunun kabulü gerekir. BK maddesi gereğince "bir kimse mahdut bir zaman için kefil olup da bu zaman inkızasını takip eden 1ay zarfında alacaklı bu babda icraya veya mahkemeye müracaatla hakkını talep etmezse kefil kefaletten ver'i olur". Alacaklı borçlu kefilin sorumlu olduğu sürenin bitim tarihi tarihinden itibaren 1 aylık süre geçtikten sonra icra takibi yaptığından sözü edilen yasa hükmü gereği kefil hakkındaki takip usulsüzdür. Ayrıca BK maddesi uyarınca kefilin sorumlu olacağı miktarın muayyer olması gerektiğinden adı geçen kefilin muayyer olan 1 yıllık kira parasından sorumlu olması tabiidir şeklindedir. Kanaatimizce Yargıtay ın bu kararı yerinde değildir. Çünkü Yargıtay, kira sözleşmesinin süresinin belirli olmasıyla, kefalet sözleşmesinin de belirli süreli olacağına hükmetmiştir. Ancak, asıl borç ilişkisinin belirli süreli olması, kefalet sözleşmesinin de belirli süreli olduğu anlamına gelmez. Çünkü, kefalet sözleşmesi, asıl borç ilişkisinden tamamen bağımsız ve ayrı bir hukukî ilişkidir. Ayrıca, asıl borç ilişkisindeki sürenin kefalet sözleşmesinin süresi olduğunun kabulü için, bu sürenin kefalet sözleşmesini de kapsadığının anlaşılır olması gerekir. Aksi halin kabulü, tüm belirli süreli borç ilişkilerine kefalette kefalet sözleşmesinin de belirli süreli olduğu gibi bir sonuç çıkacaktır ki, böyle bir prensip kabul edilemez 56. Yargıtay ın yukarıda bahsedilen kararında, kefalet sözleşmesinin belirli veya belirsiz süreli olmasının, asıl borç ilişkisinin süresi ile bir ilgisinin olmadığını gözden kaçırmıştır. Oysa, kira sözleşmesine kefalette, kefilin ancak kira sözleşmesinde kararlaştırılmış olan kira dönemi için sorumlu olacağı, sürenin uzaması halinde ise kefilin sorumlu olmayacağı prensibi, BK. m. 484 ve kefilin sorumluluğunun kapsamı (BK. m. 490) ile ilgili olup, kefalet sözleşmesinin belirli veya belirsiz süreli olması ile bağlantılı değildir 57. Kefalet sözleşmesinin, belirli mi yoksa belirsiz süreli mi olduğu yönünde bir anlaşmazlık çıkarsa, karine, belirsiz süreli kefaletin olduğu yolundadır. Aksini iddia eden kefil bunu ispatlamak zorundadır. Đspatlayamadığı takdirde, belirsiz süreli kefalet sözleşmesinin varlığı kabul edilmektedir GRASSINGER, Gülçin E., Belirsiz Süreli Kefalette Kefilin Hakları, Prof. Dr. Necip Kocayusufpaşaoğlu için Armağan, Ankara 2004, s , buradan s GRASSINGER, Kefilin Hakları, s. 210, dpn REĐSOĞLU, s. 236; TANDOĞAN, s. 800; GRASSINGER, s. 146.
17 C.57 Sa.3 [ ] Yargıtay Kararları Işığında 6570 Sayılı Kanun 769 B. Kefilin Kötü Kullanma Tazminatından ve Giderlerden Sorumluluğu Kira sözleşmelerinde, kiracının en önemli borcu kira parasının ödenmesidir. Kiracının söz konusu borcu, kiralananın kiracıya devir borunun karşılığı olup, kiracının aslî edim yükümlerindendir. Uygulamada kiralayan kiracıdan, taşınmaza verdiği zararlara ve ödemesi gerekip de ödemediği giderleri karşılamak üzere depozito adı altında teminat almaktadır. Ancak kiralayan tarafından alınan teminat, söz konusu gider ve zararları karşılamazsa, kiralayan kefile başvurabilir mi? Yargıtay 13. HD., tarihinde 59, Borçlar Kanunu 484. maddesi ve Yargıtay tarih 14/13 sayılı Đçtihadı Birleştirme Kararına göre kefaletin yazılı şekle tabi olacağı ve kefilin sorumlu olacağı muayyen bir meblağla sınırlı tutulması gerektiği öngörülmüştür. Yasanın bu hükmü kefaletin geçerlilik koşullarındandır. Her ne kadar sözleşmenin 18. maddesinde "kefilin kefaleti kiracı konutta oturduğu müddetçe ve mecuru boşaltsa dahi oturduğu süre içindeki borçları bitene kadar devam eder. Bu kefaleti müteselsilen kefalettir" ibaresi varsa da yasanın açıklanan buyurucu bu hükmü gereğince kefilin sorunlu olacağı muayyen miktar açıkça gösterilmediğinden kefaletin kira parasına ilişkin kısmı dışındaki hükümleri geçersizdir. Kefil bu durumda sadece ödenmeyen kira bedeli ile sorumludur. Kira bedeli dışında hor kullanma, elektrik, su bedeli, yeniden tamir ve kiraya verme süresinden doğan alacaklardan müteselsil kefilin sorumlu tutulması usul ve yasaya aykırıdır şeklinde karar vermiştir. Bu karardan da anlaşılacağı üzere, kefilin sorumlu olacağı azamî meblağ açık olarak gösterilmediği sürece, önceden miktarı belli olmayan kötü kullanma tazminatından ve elektrik, su vs. giderlerden kefili sorumlu tutmak mümkün değildir. Kanımızca, söz konusu olayda, alacak miktarının belirli olmasıyla alacağın belirli olmasını birbirinden ayırt ederek sonuca gitmek daha yerinde olacaktır. Zaten, kira sözleşmesinde kefilin sorumlu olacağı azami miktar bellidir. Kefilin iradesi de, kiracının söz konusu kira sözleşmesinden doğacak olan bütün borçlarına kefil olmaktır. Yani, kefilin açıkça elektrik, su, kötü kullanma tazminatından ne kadarla sorumlu olacağını ayrıca belirtmesine gerek yoktur. Çünkü bu borçlar kira ilişkisinden doğmaktadır. Asıl borcun belirli olması, alacaklının belirlenebilmesine ve alacağın sebebinin biliniyor olmasına bağlıdır 60. Elektrik, su ve kötü kullanma borcunun alacaklısı ve doğduğu hukuki ilişki bellidir. Söz konusu borçlar 59 Y. 13. HD., E. 2002/1293, K. 2003/1555, T Aynı yönde, 3. HD., E. 2005/10430, K. 2005/11630, T ; 13. HD., E.2002/3679, K. 2002/5360, T ; 13. HD., E. 2002/2127, K. 2002/3628, T ; 13. HD., E. 2000/10649, K. 2000/10948, T AYRANCI, s. 113.
18 770 YILMAZ AÜHFD Yıl 2008 kiracının kira sözleşmesinden kaynaklanan borçları olup, alacaklıları ise sırasıyla elektrik idaresi, su idaresi ve kiralayandır. Nitekim Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, tarihli bir kararında 61 bu konuda taraflar arasında yapılan kira kontratının hususi şartlar kısmının 10. bendine göre; "Sözleşmenin devam etmesi halinde azami 5 yıl süre ile kira, elektrik, su, doğalgaz, yönetim gideri, vergileri tahliye sırasında gayrimenkule verilecek hasarı, tüm faizlerini, iş bu kira sözleşmesi nedeniyle doğrudan kiracı aleyhine açılacak dava ve/veya takip giderlerini, vekalet ücretlerini, tüm fer'ilerini karşılamak üzere, azami lira miktarına kadar imza koymuştur. Kiralayan kiracı ile birlikte aynı anda müşterek ve müteselsil kefili de takip edebilir." Sözü edilen hükümden davalı Rafet'in müşterek ve müteselsil kefil olduğu açıkça anlaşılmaktadır. / O halde mahkemece davalının kefaleti Borçlar Kanununun 487. maddesinde açıklanan müteselsil kefalet olarak nitelendirilerek sözleşmede kararlaştırılan lira ile sınırlı olarak kiralananı kötü ( hor ) kullanmadan kaynaklanan hasar bedelinin tahsili cihetine gidilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçelere istinaden davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir şeklinde karar vererek, kötü kullanma tazminatı, elektrik ve su gibi giderlerin miktarının ne olacağının önceden belirli veya belirlenebilir olmamasına rağmen, söz konusu giderlerin sorumlu olunan üst sınırın içinde kalmak kaydıyla kefili sorumlu tutmuştur. Kefalet sözleşmesinde, kefilin sorumlu olacağı azamî meblağın belirli olmasındaki amaç, kefilin önceden sorumluluğunun sınırını belirleyebilmesidir 62. Böylece kefil, ileride azamî ne kadar meblağla sorumlu olacağını bilmektedir. Örneğin, aylık kira bedeli 500,00 YTL ve kira süresi 1 yıl olan kira sözleşmesinde, kefilin sorumlu olduğu azamî meblağ, 12 aylık kira bedeli olan 6.000,00 YTL dir. Kanımızca, kefalet sözleşmesinde, kefilin sadece ödenmeyen kira bedellerinden sorumlu olacağı yönünde bir kayıt yoksa, 6.000,00 YTL üst sınır kabul edilmeli ve kira bedeli dışında kalan, kötü kullanma tazminatı ve elektrik, su vs. giderlerden de sorumlu olmalıdır. Burada önemli olan, kefilin sorumlu olacağı azamî meblağdır. Kötü kullanma tazminatının ve diğer giderlerin ne kadar olduğunun başlangıçta belli olmadığı yönündeki bir savunma kanımızca doğru değildir. Çünkü, kiracının ne kadar kira parasını ödemeyeceği de başlangıçta belli değildir. Bu sebeple, üst sınıra kadar kefil, aksi sözleşmede belirtilmedikçe, kiracının ödemek zorunda olduğu her şeyden sorumlu tutulmalıdır. Kefalette, şekil şartının yerine getirilmiş sayılabilmesi için, kefilin sorumluluk sınırının belirtilmesi gerekli olup, esas borcun tutarının belirtilmesi gerekli değildir 63. Ancak kefil, sadece ödenmeyen kiralardan sorumlu olacağına ilişkin olarak 61 Y. 3. HD., E. 1999/5017, K. 1999/5904, T REĐSOĞLU, s GRASSINGER, s ; AYRANCI, s. 110.
19 C.57 Sa.3 [ ] Yargıtay Kararları Işığında 6570 Sayılı Kanun 771 kefalet sözleşmesine bir kayıt koymuş ise, bu durumda kefili, kötü kullanma tazminatından ve diğer masraflardan sorumlu tutmak mümkün değildir. C. Kira Artışı Enflasyona Endeksli Kira Sözleşmelerinde Kefilin Sorumluluğu Bir yıldan fazla süreli veya süresiz kira sözleşmelerinde, gelecek yıllara ilişkin olarak; kira artışı her yıl Yargıtay ın belirlediği oranda artırılacaktır veya kira artışı her yıl Türkiye Đstatistik Kurumu tarafından belirlenen TEFE veya TÜFE oranlarına göre yapılacaktır şeklinde kayıtlara yer verilmektedir. Bu ve buna benzer kayıtları içeren kira sözleşmelerinde kefilin sorumluluğu var mıdır? Yargıtay 13. HD., tarihli bir kararı 64, her ne kadar kira sözleşmesinde kira ilişkisi devam ettiği sürece kefillerin kefaletinin devam edeceği kararlaştırılmış ise de kira sözleşmesinin ne kadar süre devam edeceği bilinmediğinden ve bu itibarla kefaletin süresi de belirli olmadığı için sözleşmede kararlaştırılan iki yıllık süre dışındaki kefalet geçersizdir. Davacı 1999 yılı kira bedellerinin ödenmemesi nedeniyle icra takibine itiraz eden davalı ile dava dışı kiracı şirket ve diğer kefili hasım göstererek icra takibi yapmıştır. 1.yıldan sonra kararlaştırılan kira bedelinin "D.Đ.E.tüketici fiyat endekslerindeki artış oranı uygulanmak suretiyle belirlenir" şeklindeki kira sözleşmesinde yer alan hüküm kefil bakımından sorumlu olacağı miktar belirlenmediğinden bağlayıcı nitelik taşımaz. Bu itibarla kefilin sorumluluğunun kira sözleşmesinde ilk olarak belirlenen aylık TL. yönünden olduğunun kabulü gerekir. Mahkemece değinilen bu yönler gözetilmeksizin yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir şeklindedir. Kefalet sözleşmesinin geçerliği, kefilin sorumlu olacağı belirli bir meblağın belirtilmesine bağlıdır (BK. m. 484). Ancak, tekeffül olunan miktarın mutlaka kefalet sözleşmesinde gösterilmesi şart olmayıp, kefilin sorumluluğunu belirleyebilecek olması yeterlidir 65. Yani basit bir hesaplamayla kefil sorumlu olacağı azami meblağı belirleyebiliyorsa BK. m. 484 de öngörülen şarta uymuş demektir. Fakat enflasyon oranı gibi, ne olacağı önceden kestirilemeyen kayıtlara bağlı olarak kefilin sorumluluğunun sınırını tespit etmek mümkün değildir. Buna karşılık, artış oranı % olarak belirtilmiş olsaydı, örneğin yıllık %10 gibi, kefilin sorumlu olacağı meblağ belli olmuş olacaktı. Fakat kefil, kira sözleşmesi devam ettiği sürece, kefilliğinin de devam edeceğini belirtmişse, kanımızca, yukarıda belirttiğimiz üzere en fazla on yıl ile sınırlı olmak üzere ilk kira tutarı üzerinden sorumlu olmalıdır HD., E. 2001/12362, K. 2002/1675, T REĐSOĞLU, s. 53.
20 772 YILMAZ AÜHFD Yıl 2008 D. Şekil Şartına Uyulmadan Yapılan Kefalet Sözleşmesinde Kefilin Sorumluluğu Şekil şartına uyulmadan yapılan 66, örneğin kefilin sorumlu olacağı en yüksek meblağın gösterilmediği kefalet sözleşmesi, tahvil yoluyla, kanunda herhangi bir geçerlilik (sıhhat) şekli 67 şartına tabi tutulmamış olan üçüncü kişinin fiilini taahhüde çevrilebilir mi? 68. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, tarihinde Kefalet sözleşmesinin geçerli olabilmesi için Borçlar Kanununun 484. maddesi hükmünde öngörülen şekilde yapılması gerektiğinden ve dosyada mevcut kefalet sözleşmesinde ise kefillerin sorumlu olacağı muayyen bir miktarın gösterilmemesi sebebiyle kefalet sözleşmesi geçersiz ise de, yine aynı kanunun 110. maddesi hükmü gereğince kefillerin başkasının fiilini taahhüt ettiğinin kabulüyle davalılar Mehmet Y. Đle Süleyman Ö. n de asıl borçlu ile birlikte sorumlu tutulmaları gerekmektedir şeklinde karar vermiştir 69. Karardan anlaşıldığı üzere, Yargıtay, şekil şartlarına uyulmadan yapılan kefalet sözleşmelerini tahvil yoluyla 70, üçüncü kişinin fiilini taahhüt 71 olarak ayakta tutmaktadır. 66 Geçerlilik şekline bağlı hukukî işlemlerin, şekle uyulmadan yapılması durumunda yaptırımının ne olacağı tartışmalıdır. Ancak Türk Hukukunda hakim görüş, kesin hükümsüzlük yönündedir. Şekle aykırılığın yaptırımıyla ilgili görüşler için bkz. ALTAŞ, Hüseyin, Şekle Aykırılığın Olumsuz Sonuçlarının Düzeltilmesi, Ankara 1998, s. 89 vd. 67 Her ne kadar, üçüncü kişinin fiilini taahhüdünün geçerliliği için şekil şartı öngörülmemiş ise de, usul hukuku açısından, her hukuki işlem için gerekli olan ispat şekli kuralları, burada da geçerlidir. 68 Türk Borçlar Kanunu Tasarısının 603. maddesine göre, kefaletin şekline, kefil olma ehliyetine ve eşin rızasına ilişkin hükümler, gerçek kişilerce, kişisel güvence verilmesine ilişkin olarak başka ad altında yapılan diğer sözleşmelere de uygulanır. Bu hükmün bu şekliyle yasalaşması halinde, üçüncü kişinin fiilini taahhüt sözleşmesi de, kefalet gibi adî yazılı şekle tabi olacaktır HD., E. 1989/391, K. 1989/3267, T , Yasa Der. C. XIII, Şubat 1990, s Tahvil konusunda geniş bilgi için bkz. KANETĐ, Selim, Hukuki Đşlemleri Çevrilmesi, Đstanbul Üçüncü kişinin fiilini taahhüt BK. m. 110 da düzenlenmiştir. Bu hükme göre, bir üçüncü şahsın fiilini başkasına taahhüt eden kimse, bu üçüncü şahıs tarafından taahhüdü ifa edilmemesi halinde zarar ve ziyan tediyesine mecburdur. Üçüncü kişinin fiilini taahhüt bir sözleşme olup, bu sözleşmede borçlu alacaklıya karşı, üçüncü bir kişinin belli bir davranışta bulunacağını taahhüt eder. Bu sözleşmede üçün kişi vardır. Bunlar; üçüncü kişinin davranışını taahhüt eden, bu davranış kendisine taahhüt edilen ve davranışı taahhüde konu olan üçüncü kişidir. Üçüncü kişinin fiilini taahhüt konusunda geniş bilgi için bkz. YÜCE, Melek B., Garanti Sözleşmesinin Bir Türü Olarak Üçüncü Kişinin Fiilini Taahhüt Sözleşmesi, Đstanbul 2007, s. 5 vd.; TANDOĞAN, Halûk, Garanti Mukavelesi, Mahiyeti ve Benzeri Hukukî Münasebetlerden Tefriki, Ankara 1959, s. 2 vd.; REĐSOĞLU, Seza, Garanti Mukavelesi Mahiyeti-Unsurları- Benzer Müesseselerden Tefriki Hüküm ve Neticeleri, Ankara 1963, s. 6 vd.; KAHYAOĞLU, Emin C., Banka Garantileri, Đstanbul 1996, s. 4 vd.; EREN, Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Gözden Geçirilmiş 9. Bası, Đstanbul 2006, s vd.; OĞUZMAN, Kemal/ÖZ, Turgut, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Gözden Geçirilmiş 5. Bası, Đstanbul 2006, s. 798 vd.; AKMAN,
Yrd. Doç. Dr. Özlem ACAR İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Türk Borçlar Hukukunda Müteselsil Kefalet Sözleşmesi İÇİNDEKİLER TAKDİM...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII
T.C. YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ Esas No : 2012/28063 Karar No : 2012/28555 Özet: İşveren kıdem tazminatı borcu bakımından iş sözleşmesinin feshedildiği tarihte temerrüde düşer. Diğer tazminat ve alacaklar
Prof. Dr. ALİ CEM BUDAK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Usul ve İcra-İflas Hukuku Anabilim Dalı İPOTEĞİN PARAYA ÇEVRİLMESİ YOLUYLA TAKİP İÇİNDEKİLER İKİNCİ BASKI (TIPKI BASIM) İÇİN ÖNSÖZ...
T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU ŞİKAYET NO :04.2013.1633 KARAR TARİHİ:20/02/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ : K.M ŞİKAYET EDİLEN İDARE : ŞİKAYETİN KONUSU : Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. Genel Müdürlüğü Halaskargazi
TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ BORÇLAR HUKUKU ÖZEL HÜKÜMLER DERSİ KİRA SÖZLEŞMELERİ DERS NOTLARI (2013-2014) PROF.DR İBRAHİM KAPLAN Sayfa 1 Kira sözleşmeleri ile ilgili bölümün üç ayrımında ilk
Dr. Sezer ÇABRİ Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı KONUT FİNANSMANI SÖZLEŞMELERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...ix KISALTMALAR...xxi GİRİŞ...1 I. KONUNUN SUNUMU...1
TASARRUFUN İPTALİ DAVALARI İİK. nun 277. vd maddelerinde düzenlenmiştir. Her ne kadar İİK. nun 277/1 maddesinde İptal davasından maksat 278, 279 ve 280. maddelerde yazılı tasarrufların butlanına hükmetmektir.
ADİ VE TİCARİ İŞLERDE FAİZE İLİŞKİN YENİLİKLER Prof. Dr. Mustafa ÇEKER Çukurova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi 31.10.2013 FAİZ KAVRAMI Faiz, para alacaklısına parasından
PAZARLAMACILIK SÖZLEŞMELERİ A) 6098 sayılı Yeni Türk Borçlar Kanun unda yer alan düzenleme metni: Pazarlamacılık Sözleşmesi A. Tanımı ve kurulması I. Tanımı MADDE 448- Pazarlamacılık sözleşmesi, pazarlamacının
T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2008/13160 Karar No. 2009/10566 Tarihi: 14.04.2009 İlgili Kanun / Madde 4857 S.İşK/17,57 1475 S.İşK/14 KISMİ ÖDEMENİN FAİZ VE MASRAFLARA SAYILMASI MUACCELLİYET TEMERRÜT
İCRA VE İFLÂS KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN Kanun No. 5311 Kabul Tarihi : 2.3.2005 MADDE 1.- 9.6.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanununun 10/a maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki
410 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2012/21152 Karar No. 2012/20477 Tarihi: 12.06.2012 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2013/1 İlgili Kanun / Madde 6100 S. HMK/115,120 DAVA ŞARTI GİDER AVANSININ
UZUN SÜRELİ ARAÇ KİRALAMA - Uzun süreli kiralama, ariyet ve rehin gibi hallerde aracı elinde bulunduran işleten sayılır. Aracı işleten ise, kusursuz sorumluluk kurallarına göre zarardan sorumludur. Finansal
1 YENİ BORÇLAR KANUNU VE YENİ TİCARET KANUNU KAPSAMINDA TEMERRÜT DÜZENLEMESİ GİRİŞ Hukuki açıdan faiz;; para alacaklısına, parasından yoksun kaldığı süre için bir hukuki işlem veya yasa uyarınca ödenmesi
FERDİ KREDİ SÖZLEŞMESİ (Ekonomik Nitelikli Krediler) İdaremiz ile aşağıda ad- adresleri yazılı olan borçlu ve kefiller arasında, müştereken belirlenen şartlarla kredi sözleşmesi akdedilmiştir. Madde 1-
HUKUKUN TEMEL KAVRAMLARI BİRİNCİ BÖLÜM HUKUK HAKKINDA GENEL BİLGİLER A. HUKUK B. TOPLUMSAL KURALLAR VE MÜEYYİDELERİ 1. Toplumsal Kuralların Gerekliliği 2. Toplumsal Kuralların Sınıflandırılması a. Görgü
KREDİLİ MEVDUAT HESABI SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU MÜŞTERİ NO : ADI SOYADI : MADDE 1 TANIMLAR İşbu Sözleşme Öncesi Bilgi Formu metninde geçen aşağıdaki ibareler karşılarındaki anlamları ifade edecektir.
Y. Doç. Dr. Vural SEVEN İzmir Gediz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku ABD Başkanı KIYMETLİ EVRAK 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda en az değişikliğe uğrayan bölüm kıymetli evrak kitabıdır. Kıymetli
Muharrem İLDİR 08.10.2014 Boğaziçi Bağımsız Denetim ve YMM A.Ş Vergi Bölüm Başkanı E.Vergi Dairesi Müdürü email@example.com GELİR VE KURUMLAR VERGİSİNDE TAHAKKUK VE TAHSİLAT ESASININ GEÇERLİ OLDUĞU
T.C D A N I Ş T A Y Üçüncü Daire Esas No : 2010/5785 Karar No : 2012/3582 Anahtar Kelimeler : Haciz İşlemi, İhtiyati Haciz, Şirket Ortağı, Teminat, Kişiye Özgü Ev Eşyaları Özeti: Teşebbüsün muvazaalı olduğu
İDARİ PARA CEZALARI 5510 S.K.MD. 102 Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle diğer kanunlarda aşağıda belirtilen fiiller için idari para cezası öngörülmüş olsa dahi ayrıca bu Kanunun; a) 1) 8 inci maddesinin
SİRKÜLER NO: POZ-2009 / 52 İST, 20.05.2009 ÖZET: Maliye; vadeli çeklerde reeskontu kabul etmiyor. MALİYE; VADELİ ÇEKLERDE REEKONTU KABUL ETMİYOR Vergi Usul Kanunu na göre yapılacak dönem sonu değerlemelerinde;
T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2011/51524 Karar No. 2014/50 Tarihi: 13.01.2014 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2014/2 İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK. /32 6098 S.TBK/420 İBRANAMENİN GEÇERLİK
KREDİLİ MEVDUAT HESABI SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU Müşteri No :... Adı ve Soyadı :... MADDE 1 - TANIM İşbu kredi sözleşmesi metninde geçen aşağıdaki ibareler karşılarındaki anlamları ifade edecektir. Banka:
T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. SABİT FAİZ ORANLI KONUT FİNANSMANI KREDİLERİ İÇİN SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU 1-Giriş İşbu Sözleşme Öncesi Bilgi Formunda yer alan bilgiler, işbu formun tüketiciye verildiği tarihten
TAŞIT KREDİSİ SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU Müşteri No :... Adı ve Soyadı :... MADDE 1 AMAÇ İşbu Sözleşme Öncesi Bilgi Formu, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun un 23.maddesi uyarınca sözleşmenin
İDER AVANSI, GİDERLERİN KALEM KALEM AÇIKLANMASI GEREKTİĞİ YARGITAY 17. Hukuk Dairesi ESAS NO : 2012/13494 KARAR NO : 2013/12373 GİDER AVANSI VE DELİL AVANSI ARASINDAKİ FARKLAR KESİN SÜRE VERİLİRKEN GİDERLERİN
Müşteri No :... Adı ve Soyadı:... KREDİLİ MEVDUAT HESABI SÖZLEŞMESİ Madde 1- Müşteri ile Banka arasında, aşağıda yazılı ve taraflarca kabul edilen hükümler doğrultusunda (.) TL (Yalnız ) limitli Kredili
A) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ndan doğan sorumluluk Yönetim kurulu üyelerinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ( TTK ) doğan sorumluluğu, hukuki ve cezai sorumluluk olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.
ZİYNET (ALTIN) EŞYASI İSPAT YÜKÜ. T.C. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU ESAS NO : 2012/6-1849 KARAR NO : 2013/1006 KARAR TARİHİ:03.07.2013 Y A R G I T A Y İ L A M I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : Gölcük 1. Asliye
KİRAYA VERENİN HAPİS HAKKI Hazırlayan Kağan HACIMUSTAFAOĞLU İstanbul, Nisan 2015 KISALTMALAR EBK : 818 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. : Madde MK s TBK vd bkz İİK : 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu : Sayfa
T.C YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2013/16110 Karar No. 2014/94 Tarihi: 13.01.2014 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2014/3 İlgili Kanun / Madde 6100 S.HMK. /176 ISLAHIN BİR HAFTALIK KESİN SÜREDE
Sirküler Rapor Mevzuat 11.09.2015/153-1 TAHSİLAT GENEL TEBLİĞİ (SERİ: B SIRA NO: 8) YAYIMLANDI ÖZET : Tebliğde, Artvin İline bağlı Arhavi, Borçka ve Hopa İlçelerinde 24/8/2015 tarihinde meydana gelen doğal
BORÇLAR HUKUKU 1-Aşağıdaki durumların hangisinde, sakat olan bir sözleşmenin iptal kabiliyeti söz konusudur? 2004/3 A) Ehliyetsizlik B) Şekle aykırılık C) Kamu düzenine aykırılık D) Gabin E) Muvazaa 6-Tarafların
T.C. D A N I Ş T A Y Esas No : 2011/8665 Karar No : 2013/9005 Anahtar Kelimeler : Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ek 1 Nolu Protokol Özeti : İmar planında küçük sanayi
Gülen Sinem TEK Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi Ulaşım Araçlarının İpoteği İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XVII GİRİŞ...1
T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/13846 Karar No. 2011/13653 Tarihi: 09.05.2011 Yargıtay Kararları İlgili Kanun / Madde 4857.S.İşK/2 ASIL İŞVEREN ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNİN MUVAZAAYA DAYANIP DAYANMADIĞININ
T.C. D A N I Ş T A Y Yedinci Daire Esas No : 2012/4237 Karar No : 2012/7610 Anahtar Kelimeler: Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi, Yatırım Teşvik Belgesi, Muafiyet Özeti: Yatırım teşvik mevzuatı koşullarına
Çek Kanunu; 3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkındaki Kanun 19.03.1985 tarihlide kabul edilmiş, 03.04.1985 tarihli, 18714 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe
T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından Üreticilere Kullandırılan ve Sorunlu Hale Gelen Tarımsal Kredilerin Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanunu, Yasası 4872 sayılı, numaralı,
T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. TÜKETİCİ KREDİLERİ SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU 1- Giriş İşbu Sözleşme Öncesi Bilgi Formu, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun un 23. maddesi uyarınca tüketiciye tüketici
T.C YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2014/1967 Karar No. 2014/1792 Tarihi: 10.02.2014 İlgili Kanun / Madde 6356 S. TSK/41-43 TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YETKİ TESPİTİNE İTİRAZ İŞYERİNE YENİ ALINAN İŞÇİLERİN
Federal İş Mahkemesi Karar Tarihi: 1.12.2004 Sayısı : 7 AZR 198/04 Belirli süreli bir hizmet sözleşmesinin fiilen başlamasından önce yazılı olarak düzenlenmesi gerekir. Özü: Belirli süreli bir hizmet sözleşmesi
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 5 Haziran 2014 tarihli Yetmişüçüncü Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan Borç İlişkilerinden Kaynaklanıp Tahsili Geciken ve/veya Tahsil Edilemez Hale
86 SERİ NO'LU GİDER VERGİLERİ GENEL TEBLİĞ TASLAĞI 4/6/2008 tarihli ve 5766 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun[1] 25 inci maddesi
KİRA SÖZLEŞMESİ Dairesi Mahallesi Cadde/Sokağı Numarası Kiralananın Cinsi Kiralayan Kiralayanın T.C. Kimlik No Kiralayanın Adresi Kiracı Kiracının T.C. Kimlik No Kiracının Adresi Akdin Başlangıç Tarihi
Artvine Bağlı Bazı İlçelerdeki Mükelleflerin Vergi Borçlarının Taksitlendirilmesine İlişkin Tahsilat Genel Tebliği (Seri: B Sıra No:8) Resmi Gazetede Yayımlandı. Duyuru No: 2015/67 İstanbul, 11/09/2015
2243 İŞ MAHKEMELERİ KANUNU Kanun Numarası : 5521 Kabul Tarihi : 30/1/1950 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 4/2/1950 Sayı : 7424 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 3 Cilt : 31 Sayfa : 753 Madde 1 İş Kanununa
Gülşah Sinem AYDIN T.C. Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Kira Sözleşmesinin Genel Hükümlere Göre Sona Ermesi (TBK m. 327-333) İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII TEŞEKKÜR... IX İÇİNDEKİLER...
İsmail ERCAN Avukatlar ve Hâkimler için TAKİP HUKUKU EL KİTABI İcra Hukuku İflas Hukuku İyi leştiṙme (Konkordato ve Yeniden Yapılandırma) Hukuku Alacaklıları Koruyucu Diğer Önlemler İÇİNDEKİLER Takip Hukukuna
İHTİYAÇ KREDİSİ BİLGİ ve TALEP FORMU ÜRÜNE AİT BİLGİLER: Ürünün Adı İHTİYAÇ KREDİSİ Süresi (Vadesi) Kredinin Tutarı TAHSİL EDİLECEK FAİZ ÜCRET ve MASRAF TUTARLARI (*): FAİZİN/MASRAFIN/ÜCRETİN FAİZ MASRAF
ANKARA VERGİ MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA DAVACI : VERGİ KİMLİK NO. : DAVALI : Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı (.. Vergi Dairesi Müdürlüğü) DAVA KONUSU VERGİ VE CEZANIN Nev i : Damga Vergisi Dönemi : Tutarı
İDARÎ YARGILAMA USULÜ KANUNU NUN 4. MADDESİ VE DİLEKÇELERİN KAYDA GİRİŞ TARİHİ Çalışmamızın amacı idare veya vergi mahkemesi bulunmayan yer ifadesinin, verilen dilekçelerin kayda girdiği tarihi belirlemede
T.C YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ Esas No. 10401 Karar No. 2014/20271 Tarihi: 05.11.2014 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2015/4 İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK. /2,6 İŞYERİ DEVRİNDE FESHE BAĞLI ALACAKLARDAN
T.C YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2013/21222 Karar No. 2014/6804 Tarihi: 25.03.2014 İlgili Kanun / Madde 506 S.SSK. /80 SİGORTA PRİMLERİNDEN ÜST DÜZEY YÖNETİCİNİN SORUMLULUĞU İFLASIN AÇILMASINDAN
TTK, Türk Ticaret Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun (5136 sayılı, numaralı, nol TTK, Türk Ticaret Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunu, Yasası 5136 sayılı,
Borçlar Kanunu Değişiyor TBMM de grubu bulunan siyasi partilerin Ocak ayında yasalaşması konusunda uzlaşmaya vardığı ve 1926 yılından bu yana yürürlükte olan Türk Borçlar Kanununu yenileyen "Borçlar Kanunu
6. FİNANSAL KİRALAMA KANUNU Kanunun tam adı : Finansal Kiralama Kanunu Kanun No. : 3226 Kabul Tarihi : 10 Haziran 1985 Resmi Gazete Tarih ve Sayısı : 28 Haziran 1985 / 18795 BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER
İlgili Kanun / Madde 1475.S.İşK/14 4857 S.İşK/57 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/17310 Karar No. 2011/19792 Tarihi: 30.06.2011 KIDEM TAZMİNATI HESABINA ESAS ÜCRET YILLIK İZİN ÜCRETİ HESABINDA
İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM BANKACILIK MEVZUATI A- GENEL OLARAK BANKACILIK 1 B- BANKALARIN KURULUŞU, FAALİYETİ VE HUKUKİ NİTELİĞİ 3 1. Bankaların kuruluşu 3 2. Bankaların Faaliyeti 4 3. Bankaların Hukuki Niteliği
SABİT FAİZLİ KONUT DESTEK KREDİSİ (KONUT FİNANSMANI) SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU Bu Sözleşme Öncesi Bilgi Formu, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun un 10/B maddesi ile Konut Finansmanı Kuruluşlarınca
S İ R K Ü L E R : 2 0 1 5 / 16 19.02.2015 BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASI HAKKINDAKİ KANUN KAPSAMINDA UYGULAMAYA İLİŞKİN EK AÇIKLAMALAR YAPILMIŞTIR. 11 Eylül 2014 tarihli(mükerrer) Resmi Gazete'de
FİNANSAL KİRALAMA SÖZLEŞMESİ ÖN BİLGİ FORMU Sayın Kiracımız, Ekte, bir örneği yer alan ve Şirketimiz internet sitesinde yayımlanmış bulunan Finansal Kiralama Sözleşmesi ni ( Sözleşme ) imzalamak suretiyle,
Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (Bu Genel Şartlar 21.07.2010 tarihli ve 27648 sayılı Resmi Gazete de yer alan Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk
T.C. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU ŞİKAYET NO : 04.2013.1870 KARAR TARİHİ : 10/03/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ ŞİKAYET EDİLEN İDARE ŞİKAYETİN KONUSU :F.Y. : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Ziyabey Cad. No:6 Balgat/ANKARA
I GENEL AÇIKLAMALAR Bilindiği gibi, 5479 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, Özel Tüketim Vergisi Kanunu ve Vergi Usul Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
T.C. DANIŞTAY Yedinci Daire Esas No : 2009/1602 Karar No :2013/6426 Anahtar Kelimeler : Katma Değer Vergisi, Müteselsil Sorumluluk, Ek Tahakkuk, İdari İşlemin İcrailiği Özeti : Müteselsil sorumlulardan
SİGORTACIYA KARŞI DAVALARDA FAİZ BAŞLANGICI Sigortacıya, gerekli belgelerle başvurulmuş olup da, sekiz gün içinde ödeme yapılmamışsa, temerrüt gerçekleşeceğinden, faiz başlangıcı temerrüt tarihi olacaktır.
Sanayi ve Ticaret Bakanlığından: KONUT FİNANSMANI KURULUŞLARINCA VERİLECEK SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (Resmi Gazete nin 31 Mayıs 2007 tarih ve 26538 sayılı nüshasında
İHTİYAÇ KREDİSİ SÖZLEŞME ÖNCESİ BİLGİ FORMU Müşteri No :... Adı ve Soyadı :... MADDE 1 TANIM İşbu Sözleşme Öncesi Bilgi Formu metninde geçen aşağıdaki ibareler karşılarındaki anlamları ifade edecektir.
TIBBİ KÖTÜ UYGULAMAYA İLİŞKİN ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI 1 A. SİGORTANIN KAPSAMI A.1. Sigortanın Konusu Bu sigorta sözleşmesi ile 1219 sayılı Kanunun Ek 12 nci maddesi çerçevesinde,
Sirküler Rapor 18.02.2014/65-1 TİCARET UNVANLARI HAKKINDA TEBLİĞ YAYIMLANDI ÖZET : TİCARET UNVANLARI HAKKINDA TEBLİĞ ile ticaret şirketleri ile ticari işletme işleten diğer tacirlerin ticaret unvanlarına
T.C YARGITAY 22.HUKUK DAİRESİ Esas No. 2012/28980 Karar No. 2013/435 Tarihi: 23.01.2013 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2013/2 İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/ 2 ALT İŞVEREN MUVAZAA ÖZETİ 4857 sayılı
T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/28927 Karar No. 2012/577 Tarihi: 17.01.2012 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2012/3 İlgili Kanun / Madde 4853 S.TTHK/8 NEMA ALACAĞI ZORUNLU TASARRUFLARDAN