Köpeklerde kusmanın bir çok farklı nedeni vardır. Bu nedenler ufak bir mide hassasiyetinden ciddi sistemik bir hastalığa değişkenlik gösterebilir. Kusmanın nedenini anlamak tedavi için çok önemlidir. Köpeklerde kusma her zaman ciddi bir sorundan kaynaklanmasa da mutlaka takip edilmesi gereken bir durumdur.
İçindekiler
Kusma, mide ve bağırsak içeriğinin ağızdan güçlü bir şekilde çıkartılmasına denir. Kompleks bir refleks olup beyindeki kusma merkezi tarafından kontrol edilir. Köpeklerde kusma refleksi iyi gelişmiştir. Bu sebeple köpekler kolayca kusarlar. Kusma bir çok hastalığın belirtisi olabildiği gibi bazı durumlarda fizyolojiktir.
Kusmuğun içeriğinde gıda, mide ve bağırsak sıvıları, safra, kan veya mukus bulunabilir. Kusmuktaki gıdanın yapısı, sindirildikten sonra geçen süreye, mide sıvılarına ve gıdanın içeriğine bağlıdır. Kusma bir hastalık değil bir semptomdur ve çoğunlukla mide ve ince bağırsak hastalıkları ile ilgilidir.
Köpeklerde kusma ile karışabilecek regürgitasyon denilen bir durum vardır. Regürgitasyon, kusma olmaksızın yenilen yemeklerin ağızdan geri gelmesi durumuna denir. Kusma ile ayırt edilmesi zor olsa da bu ayrım tedavi için büyük önem taşır.
Kusma, köpeklerde mide bulantısına sebep olacağından huzursuz ve endişeli görünürler. Midesi bulanan köpekler, dudaklarını yalayabilir, aşırı salya salgılayabilir ve tekrar tekrar yutkunabilirler. Kusma, karın kaslarının kuvvetli kasılmalarını içerir ve midedeki sıvı, köpük veya yiyeceklerin atılmasına yol açar.
Regürgitasyon ise, genellikle yemek borusunu etkileyen problemlerle ilişkili daha pasif bir durumdur. Genellikle sindirilmemiş gıda çıkartılır.
Kusmayı regürgitasyondan ayırt etmeye yardımcı olan özellikler:
Köpekler kusmadan önce bazı belirtiler gösterirler:
Kusma, köpeklerde sık görülen bir durumdur. Bazen sağlıklı köpekler görünürde bir sebep olmaksızın kusarlar ve sonra hiçbir şey olmamış gibi günlerine devam ederler. Köpeğiniz çok hızlı yemiş, hoşuna gitmeyen bir şey yutmuş veya sadece çok fazla çimen atıştırmış olabilir. Bu tür sebeplerden kaynaklanan kusma genellikle endişelenecek bir şey değildir. Kusma aşağıdaki durumlardaki gibiyse tehlikelidir mutlaka veteriner hekim kontrolü gerektirir.
Köpeklerde kusma çok çeşitli sebeplerden kaynaklanabilir. Altta yatan sebep ne olursa olsun takip gerektiren bir durumdur. Yapacağınız bu takip iyileşmediği durumlarda veteriner hekiminizin altta yatan sebebi bulmasına yardımcı olacaktır. Yazının devamında sık görülen bazı sebepleri inceleyebilirsiniz.
Ani veya şiddetli kusma nöbetleri olarak tanımlanabilen akut kusma, pek çok hastalık, bozukluk ve komplikasyonun ciddi bir belirtisidir.
Kronik, sık veya uzun süreli kusmaya, kusmukta kan, karın ağrısı, depresyon, kilo kaybı, ateş, iştahsızlık gibi semptomlar eşlik ediyorsa tehlikelidir. Bir an önce veteriner hekim kontrolü gerektirir.
Safra, karaciğer tarafından üretilen bir sindirim sıvısıdır. Normalde ince bağırsakta bulunur. Safra, vücudun yağları parçalamasına yardımcı olur, böylece emilebilirler. Mide asidi, mide astarında oluşan ve proteinlerin sindirimine yardımcı olan bir sindirim sıvısıdır.
Köpeğiniz kustuğunda ancak midesinde yiyecek olmadığında, ince bağırsaktan gelen safra mideye geri akar ve bu da yapışkan sarı bir içeriğe neden olur. Safranın kendisi asidik değildir, ancak reflü olduğunda mide asidi ile karışabilir. Bu safra asidi karışımı köpeğinizin boğazını tahriş edebilir.
Safra kusmasının yaygın bir nedeni, özellikle yaşlı köpeklerde öğünler arasında çok uzun süre olmasıdır. Safra kusması en sık sabahları meydana gelir, çünkü köpeğinizin midesi çok uzun süre boş kaldığında midesinde sindirecek yiyecek olmadan salgılanan asit yangıya neden olabilir. Bu yangı, artan bağırsak hareketine yol açar ve bu da safra kusmasına neden olur.
Bu durum genellikle daha sık öğün beslemelerine geçilerek çözülebilir. Günlük yiyecek miktarını 3 veya 4 öğüne bölün ve beslemeler arasında 8 saatten fazla geçmemeye çalışın. Köpeğinizin kusması 48 saatten fazla sürerse, mutlaka veteriner yardımı almalısınız.
Bir köpeğin sindirilmemiş yiyecekleri kusmasının birkaç nedeni vardır. Bunun tıbbi terimine regürgitasyon denir. Regürgitasyon, çoğu zaman çok hızlı yemek yemenin bir sonucu olarak ortaya çıkabilir ve yemek yemekten hemen sonra veya yemek yerken görülür.
Bir köpek yavrusu kusmaya başladığında, yemek borusuyla ilgili bir sorun olabilir. Bu, bir muayene ve muhtemelen röntgen veya kan tahlili gibi daha ileri testler için veteriner kliniğine gidilmelidir. Tedavi edilmediği takdirde, bu tür bir regürgitasyonlar, köpeklerin yiyeceğin bir kısmını aspire etmesine ve aspirasyon pnömonisi denilen ciddi akciğer enfeksiyonuna sebep olabilir.
Herhangi bir dışkı çıkarmadan sindirilmemiş yiyeceklerin kusması, bağırsak yolunda bir yerde olası bir tıkanıklığa işaret edebilir. Bu tür durumlarda genellikle tek çare operasyondur.
Köpeğiniz kısa bir süredir kusuyorsa ve başka hiçbir belirti yoksa, veteriner hekiminiz muayenesi ayrıntılı bir öykü , fiziksel bir muayene, ağız muayenesi ve makat muayenesi yaparak bazı ipuçları edinir. Röntgen, yutulan yabancı bir cisim gibi hayati tehlike oluşturan hastalıkları tanımlamaya yardımcı olabileceğinden, çoğu kusan köpek için mutlaka çekilmelidir. Hekiminiz duruma göre kan, idrar ve dışkı tahlillerine de başvurabilir.
Uzun süreli kusma, günde bir veya iki defadan daha sık meydana gelen kusma ve karın ağrısı, depresyon, dehidrasyon, halsizlik, ateş, kilo kaybı veya diğer belirtilerin eşlik ettiği kusma daha ayrıntılı bir inceleme gerektirir. Altta yatan sebebi belirlemek için kan, dışkı ve idrar testlerinin yanı sıra sindirim sistemi röntgeni, mide ve ince bağırsağın endoskopik olarak değerlendirilmesi ve biyopsisi gerekebilir. Ek olarak karın ultrasonu, bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans görüntüleme (MRI) veya diğer özel testler gerekli olabilir.
Hekiminiz kusmanın sebebini anlamak için size bir takım sorular soracaktır;
Köpeğinizin kusuyorsa evde yapacağınız takip sırasında bu soruların cevaplarını gözlemlemek kusmanın sebebini bulabilmek için oldukça önemlidir.
Köpeğiniz kustuysa ancak bunun dışında sağlıklı, mutlu ve aktif görünüyorsa, evde aşağıdaki adımları uygulayabilirsiniz
1. Mide ve bağırsakları dinlendirmek için yiyecekleri birkaç saat uzaklaştırın (yetişkin köpekler için 12 saatten ve yavru köpekler için 6 saatten fazla değil).
2. Sıvı kaybını önlemek için su tüketimini arttırın. Bunu yaparken mide bulantısı olan köpeklerde su içmeye zorlamanın kusmaya sebep olabileceğini unutmayın.
3.Köpeğiniz önerdiğiniz sıvıları içtikten sonra kusmazsa, az miktarda yumuşak bir diyet vermeyi deneyin: Yumuşak bir diyet, en yaygın olarak kıyma veya tavuk olmak üzere haşlanmış et ve pirinçten oluşur. Bu yumuşak diyeti 24-48 saat boyunca küçük, sık öğünlere bölerek verin.
4. Köpeğiniz destekleyici bakım sırasında herhangi bir zamanda kusarsa veya mamayı reddetmeye başlarsa hemen veterinerinizi arayın. Bu, hastanede muayene, test ve tedavi gerektiren daha ciddi bir hastalığa işaret edebilir.
Kusmanın tedavisi altta yatan sebebe yönelik olmalıdır.
Uzun süren kusma durumlarında köpeğinizin sıvı ve elektrolit kaybına yönelik damardan sıvı tedavisine başlanmalıdır. Köpeğinizin dehidrasyon durumunu ve elektrolit kayıplarını düzeltmek köpekler için hayat kurtarıcı olabilir.
Mide koruyucu ve kusma önleyici ilaçlar uygulanır. Bu ilaçları veteriner hekiminizin kontrolü dışında kullanmamanız çok önemlidir. Bazı kusma önleyici ilaçlar bağırsaklarda tıkanıklık olduğu durumlarda, bağırsak hareketlerini arttırarak bağırsak yırtılmalarına sebep olabilir.
Kusmanın önüne geçilemeyen sebepleri olduğu gibi bu basit ipuçlarıyla önlenebilecek sebepler de vardır:
Ani diyet değişimleri sebebi ile oluşan kusmayı önlemek için; yeni bir diyet uygularken geçişi, 7-10 gün içinde kademeli olarak yapın. Geçiş döneminde, eski mamasının her gün en az %10 oranında azaltılıp ve yeni mamasını eklenerek köpeğinizin yemeği %100 yeni mamasından oluşana kadar karıştırılması sağlanmalıdır. Uygun geçiş periyodunu gözlemlemek, köpeğinizin sisteminin yeni diyete alışması için zaman verecektir, bu olmadan sindirim bozuklukları meydana gelebilir.
Köpeğiniz tarafından kolayca yutulabilecek veya çiğnenebilecek oyuncaklar vermeyin. Yutulan herhangi bir gıda dışı madde mide-bağırsak sistemini tahriş edebilir veya sindirim sisteminin herhangi bir yerine yerleşerek tıkanmaya neden olabilir. Bütün olarak yutulabilecek veya keskin parçalara ayrılabilecek kemikler vermekten kaçının.
Köpeğiniz için zehirli olabilecek yiyeceklerin neler olduğunu( çikolata, üzüm, soğan vb.) ve ne kadar miktarda yerlerse zehirlenebileceklerini öğrenmeniz önemlidir. Köpeğinizin çöp kutularına erişimini engelleyecek önlemler alınmalıdır. Köpekler, ayrım gözetmeyen yeme alışkanlıklarıyla bilinir. Bu yeme alışkanlıkları onları çürük yiyeceklere, toksinlere ve yutulduğunda zararlı olabilecek maddelere maruz bırakır.
İlk olarak yapmanız gereken şey önünden mamasını alarak kusmayı takip etmektir. 6-12 saat kadar mama verilmemesine rağmen köpeğiniz kusmaya devam ederse veteriner kliniğine götürmeniz gerekir.
Köpeğinizin her gün kusması kesinlikle normal bir durum değildir. Bu kadar uzun süreli ve sık kusma durumu altta yatan sistemik bir hastalığın haberisi olabilir. Mutlaka veteriner kliniğine gitmelidir.
Köpeğiniz mamasını çok hızlı bitirdiğinde bu durumla karşılaşılabilir. Bu köpeklere daha küçük porsiyonlarda daha sık mama vermek işe yarayabilir.
Köpeğinizin kusması zehirlenmeden kaynaklandığında kusmalar çok sık ve şiddetli olur. Bazı durumlarda kusmayla beraber ishal, şiddetli ağızdan salya akması, halsizlik ve ateş de görülebilir. Eğer böyle bir şüpheniz varsa mutlaka veteriner hekiminizle görüşün.