

Demokrasinin Yükselişi, Çöküşü ve Yeniden Yaratılması
[Aufstieg, Niedergang und Neuerfindung der Demokratie]
Prof. Dr. Franz HAMBURGER
Johannes Gutenberg Mainz Üniversitesi


Georg Foster (1754-1794), 15 Kasım 1972de Mainz Kalesinde Mainzlıların Frenklerle İlişkileri Üzerine adlı ünlü konuşmasını yapmıştı. Mainz Kalesinde Kurfürstün (13. yüzyıldan itibaren Alman kralını ve Roma imparatorunu seçen derebeyleri birliği üyesi) kovulmasının ardından Mainz jakoben kulübü Özgürlüğün ve Eşitliğin Dostları toplanmıştı. Foster, isteksizce bu kulübe katılmıştı, çünkü eski sistemden dostları vardı ve devrimin karanlık yönlerini biliyordu. O bir gerçekçiydi ve belki de bu nedenle mutlak olarak Frenklerin ve Prusyalıların, Fransızların ve Almanların birlikte barış içinde yaşamaları için elbette daha çok da demokrasi için çaba harcıyordu. Bir demokratik devrimle, hem feodal bağımlılık hem de halkların birbirine olan nefretine bir son verilmeliydi. Georg Forster, Almanyada demokrasinin kurulması ve inşa edilmesi için Almanyada ilk ciddi girişimi temsil eder. Demokratik düşüncenin ve çabaların izleri Mainz Cumhuriyetinden Hambacher Feste (1832) ve Frankfurt Paul Kilisesinde toplanan Alman Ulusal Meclisine (1848-1849) kadar uzanır.
2 Ocak 2011de, Mainz Kalesinde, başarılı yayıncı, sosyal darvinist ve ırkçı Thilo Sarrazin Mainz Karnavalının (Fastnacht) düzenleyicisi olan Mainz Ranzengardeden bir ödül aldı. Bu halk festivalinde uzun süre egemenlere karşı alaycı ve ironik giysilerle, taklitlerle militarizmin güncel görünümleri eleştirilmiştir. Ama şimdi mizah şehrin dış bölgelerine çekildi ve Mainzda konuşlanmış olan bazı eski birlikleri giysileriyle hâlâ örnek alan Muhafızlar, gerçeklik ile ironiyi karıştırmakta ve biracı ciddiyetiyle karnavalda yürümektedirler askeri gösteriş açısından başlangıçta yuhaladıklarını aşmışlardır. İronik eleştiri şimdi tersine döndü.
Politik açıdan önemli ters dönüşler çoğalmaktadır: Derebeyinin sarayında, bir zamanlar demokrasiye yönelik konuşma yapılır ve halkların barışması talep edilirdi; şimdi aynı yerde insaların, daha doğrusu mağdur azınlıkların reddedilmesi ve değersizleştirilmesi ödüllendirilmektedir. Georg Foster, düş kırıklıklarını saldırgan biçimde yabancılara yönelten kul zihniyetine karşı da aydınlanma mücadelesi yürütmüştü; bu kul zihniyeti, Thilo Sarrazine verilen Ranzengarde ödülüyle geri dönüşünü sevinçle kutluyor.
Burada pek çok şey, özellikle de demokrasi gündemdedir. Demokrasi, komünizm öcüsü ortadan kaybolduktan sonra, giderek kapitalist çıkarların kabul ettirilmesinde bir engel haline gelmektedir. Bir tarafta servet birikirken, diğer tarafta yoksulluk yaygınlaşmaktadır. Finansal feodalizm ve onun koruma kalkanı olan iktidarlar alternatifsiz olarak tanımlanmaktadır eğer durum böyleyse, demokratik iradenin oluşması gereksizdir. 60 yıllık demokrasiden sonra Almanyada liberal demokratik düzeni sadece kurumların ve sivil toplumun istikrarlı olması ayakta tutmaktadır.
Burada, yeni vatandaşların, göçmenlerin, entegre olmaları istenen ve sözde demokrasiyi öğrenmek zorunda olanların, eşitsizlikleri kabul edilmiş olanların, tam da bu kişilerin, Alman devletinin anayasasında varolan demokratik ilkeleri anımsamaları ve eşitlik, özgürlük ve kardeşlik temel ilkelerini anımsatmaları ve talep etmeleri özellikle dikkat çekicidir.
Çoğunluğun Manifestosu. Almanya Kendini Yeniden Yaratıyor başlıklı kitap (Hilal Sezgin, Blumenberg Verlag Berlin 2011), bu temel ilkeleri farklı açılardan aydınlatılmakta ve etnik milliyetçiliğin ve ırkçılığın eleştirisi için bir temel sunmaktadır. Bu kitapta, deneyimlere dayanarak ve bilimsel bir temelde, mültikültürel açıdan bir arada varolmanın gerçekliği tanımlanmakta, entegrasyonun sorunları doğru bir zemine oturtulmakta ve boyutları uygun biçimde sınıflandırılmaktadır; eleştirel bir bakış açısından Sarrazinin kabullenilmesinin ideolojik savunusu parçalanmakta ve ırkçı yapılar açığa çıkartılmaktadır. Belki de Foster ile Sarrazin arasındaki, halkın dostları ile muhafız kıtaları arasındaki karşıtlık, farklı anlamları olan bir kavramdan daha iyi açıklayamaz. Bazıları için Alman Devleti Almanların devletidir, halk topluluğunun, ethnosun devletidir; diğerleri için ise, Alman Devleti Almanyada yaşayan insanların devletidir, demosun devletidir. Çünkü o, bir devlet olarak, devletin ve yurttaşların saygı göstermeleri gereken insan haklarını kendi sınırlarının dışında da uygulamak istemektedir. Ve Almanya, böyle bir demokratik devlet olarak yeniden yaratılmalıdır. Çünkü onun egemeni her zaman olduğu gibi rengarenk olan halk, temelden ve tümüyle değişmiştir.