Normal düzenli vajinal kanama nasıl oluşur?
Düzenli kanama düzenli yumurtlamanın sonucudur. Adet döngüsü; birçok kadında önceden tahmin edilebilirdir ki, onlar yıllar boyu belli bir karakteristik kanama düzeni beklerler. Normal adet düzeninden herhangi hafif bir sapma hastalarda büyük endişeye neden olur. Genelde kanama süresi 4-6 gündür, fakat birçok kadının kanaması 2 gün kadar az ve 8 gün kadar fazla olabilmektedir. Adet kan kaybının normal hacmi 30 ml'dir. 80 mL’den fazlası anormaldir ve bu kronikse anemiye yol açabilir. Normal adet döngüsü uzunluğu normal yumurtlaması olan kadınların çoğunda 28-30 gündür. 24 günden daha sık olan, 35 günden daha az sıklıkta olan veya fazla kanamalı olan adet kanaması değerlendirmeyi gerektirir.
Anormal vajinal kanamanın nedenleri nelerdir?
Nedenler 3 ana kategoriye ayrılabilir: anatomik, fonksiyonel ve sistemik.
Anatomik nedenler kötü veya iyi huylu olabilir. İyi huylu nedenler ilk üçay gebelik komplikasyonları (düşük tehdidi veya tamamlanmamış düşük, dış gebelik veya üzüm gebeliği), kadınlık hormonu (östrojen) eksikliğine bağlı vajina duvarının incelmesi, enfeksiyon (rahim ağzı, rahim), yabancı cisimler, travma, miyomlar, ve rahim veya rahim ağzı poliplerini içerir. Rahim duvarının kalınlaşması, rahim ağzındaki kanser öncesi hastalıklar, rahim veya rahim ağzı kanseri de kötü huylu nedenler arasında sayılır.
Fonksiyonel nedenler yalnızca organik bir neden olmaksızın daha çoğunlukla hormonal bozukluklarla ilgilidir. Buna disfonksiyonel uterin kanama denir (DUK). DUK yumurtlama olmamasına bağlı düzensiz kanamanın sonucudur. Üreme çağında özel zamanlarda oluşabileceği gibi (ergenlik ve menopoza yakın), polikistik over sendromu (PKOS), beslenme bozuklukları, egzersiz veya stresin neden olduğu yumurtlama olmaması gibi bozukluklarda da oluşabilir. Diğer tüm muhtemel nedenler bu tanı konulmadan önce dışlanmalıdır.
Sistemik nedenler Von Willebrand hastalığı gibi pıhtılaşma bozuklukları, ve süt hormonu artışı, tiroid bezi hastalıkları, ve böbrek üstü bezi bozuklukları gibi hormonal problemleri içerir.
Hangi laboratuar testleri istenmelidir?
Üreme çağında anormal vajinal kanama ile başvuran herhangi bir kadında gebelik komplikasyonlarını ekarte etmek için ilk olarak idrar ya da serumda gebelik testi (beta-HCG) yapılmalıdır. Tam kan sayımı, serum TSH ve prolaktin seviyeleri tespit edilmelidir. Bulgu varsa, erkeklik hormonu seviyeleri bakılmalıdır. Son zamanlarda yapılmadıysa Pap-smear, rahim ağzı enfeksiyonu için rahim ağzından kültürler alınmalıdır. Eğer eşlik eden pıhtılaşma bozukluklarından şüpheleniliyorsa, bununla ilgili testler yapılmalıdır.
Hangi görüntüleme çalışmaları yapılmalıdır?
Genel olarak bir jinekolojik ultrason miyomlar gibi anormal durumları doğrulamada mükemmel bir yoldur. Eğer rahimde polipler ya da bir rahim içi miyomdan şüpheleniliyorsa sulu ultrason veya rahim içine kamerayla bakılması gerekebilir. Bilgisayarlı tomografi incelemesi ve Manyetik Rezonans Görüntüleme pahalı ve anormal kanama değerlendirilmesinde maliyet-etkin görüntüleme yöntemleri değillerdir.
Gerekli olabilecek diğer tanısal testler nelerdir?
Rahim içinden biyopsiler rahim iltihabı ya da rahim duvarı kalınlaşmasından şüphelenilen birçok hastanın değerlendirilmesinde gereklidir.
Ne zaman rahim içinden biyopsi yapılmalıdır?
Herhangi menopoz öncesi yaştaki tıbbi tedavi ile düzeltilemeyen, rahim alınması ameliyatı öncesi veya 40 yaşından büyük anormal vajinal kanaması olan kadında ve herhangi bir miktardaki menopoz sonrası kanamada biyopsi yapılmalıdır.
Ne zaman tanısal küretaj yapılmalıdır? Tanısal küretaj ile birlikte rahim içini kamerayla görüntülemenin avantajı nedir?
Tanısal küretaj yapmak aynı zamanda daha önceki bir rahim dokusu biyopsisi sırasında yetersiz doku toplanan bir hasta ya da daralmış bir rahim ağzı kanalı nedeniyle ofiste biyopsi alınması denemesi başarısız olan bir hastada gerekli olabilir. Çalışmalar göstermiştir ki, rahim boşluğunun direkt kamera ile görüntülenmesi ile olan histeroskopi rahim içi polipler ve miyomların saptanmasında Tanısal küretajdan daha duyarlıdır. Histeroskopi ile cerrah aynı zamanda bu durumları tanı sırasında tedavi de edebilir.