Romatoid Artritte Yalnız Veya Başka İlaçlarla Kombine Metotreksat
Cochrane derleme özeti
Cochrane Collaboration araştırmacıları romatoid artritli hastalarda tek başına veya hastalık modifiye edici anti-romatizmal başka ilaçlarla (DMARD) birlikte kullanılan metotreksatın (MTX) etkilerini araştıran bir derleme yaptı. Konuya ilişkin tüm çalışmaların 19 Ocak 2016 tarihine kadar aranmasından sonra 37 000’den fazla hasta üzerine yürütülen 158 araştırma çalışması bulundu. Bu çalışmalar 1085 ile 2016 yılları arasında yayınlanmış olup devam süreleri 12 hafta ile 2 yıl arasındaydı. Bulguların özeti aşağıda görülebilir:
Tek başına metotreksat alanlara kıyasla romatoid artritli hastalarda:
* MTX + sulfasalazian + hidroksilorokin kombinasyonu ve MTX + çoğu biyolojik DMARD kombinasyonları hastalık aktivitesini iyileştiriyor. Diğer tedavi kombinasyonları (MTX + hidroklorokin; MTX + leflunomid; MTX + altın enjeksiyonları) tek başına metotreksata cevap vermeyenlerde hastalık aktivitesini iyileştirebiliyor.
* MTX + birkaç biyolojik DMARD’ın (adalimumab, etanersept, sertolizumab veya infliksimab) kombinasyonları, daha önce metotreksat almamış hastalarda eklem hasarını (röntgende görülen) bir yıldan biraz uzun süre azaltıyor.
* MTX + azatiyopirin, MTX + siklosporin ve MTX + tokilizumab (8 mg/kg) bir yan etkiye bağlı olarak ilaç kesilme ihtimalini muhtemelen azaltıyor.
Romatoid artrit nedir? MTX ve hastalık modifiye edici başka anti-romatizmal ilaçlar nedir?
Romatoid artritte, normalde enfeksiyonlara karşı savaşan bağışıklık sistemi eklemleri kaplayan dokularla savaşır. Bunun sonucunda eklemler şişer, katılaşır ve ağrı görülür. Halen RA’nın şifası yoktur, tedavi ağrıyı ve katılaşmayı giderme ve hareket edebilme yetisini iyileştirmeyi hedefler. Hastalığı etkin olarak kontrol edebilecek birçok ilaç vardır. Bunlara hastalık modifiye edici anti-romatizmal ilaçlar veya DMARD denir. MTX çoğu hastada iyi işe yaradığı ve genel olarak iyi tolere edildiği için RA’lı hastaların çoğunda tercih edilen DMARD’dir. Metotreksat tek başına ya da başka DMARD’lerle kombine olarak kullanılabilir. Bu başka DMARD’ler, uzun yıllardır mevcut ve kullanılan (sulfasalazin ve hidroksiklorokin gibi) ilaçlar olduğu gibi daha yeni ve pahalı (biyolojik DMARD’ler ve tofasitinib) olanları da vardır. Tüm bu tedavilerin fayda ve yan etki anlamında farklarının anlaşılması önemlidir.
Hastalık modifiye edici anti-romatizmal başka ilaçlarla kombine metotreksat alan romatoid artritli hastalarda ne olur?
A) Daha önce metotreksat almamış hastalar
ACR 50 - Hassas ve şiş eklem sayısı ile ağrı ve malüliyet gibi başka sonuç ölçütleri
* MTX + sulfosalazin+hidrokdiklorokin alan 100 hastadan 61’i ve metotreksat + biyolojik DMARD veya tofasitinib alan 100 hastanın 56-67’si hastalık belirtilerinde iyileşme gösterirken sadece metotreksat alan 100 hastanın 41’inde bu sonuç sağlandı.
Eklem röntgenleri
* Adalilumab, etanersept, sertozulimab veya infliksimabla kombine metotreksat alan hastalarda, eklem hasarının ilerlemesinde oral metotreksata kıyasla bir yıldan öte (Sharp-van der Heijde skoru) küçük bir iyileşme görüldü, ancak hesaplanan hasar miktarı oral metotreksatla da çok küçüktü (2.6 puan artış).
Bir yan etki nedeniyle tedavinin kesilmesi
* Metotreksat + azatiyopirin alan 100 hastadan 36’sı bir yan etki nedeniyle ilacını kesmek zorunda kalırken tek başına metotreksat alan 100 hastadan 8’inde tedavi kesildi.
B) Daha önce metotreksat kullanan hastalar
ACR 50 - Hassas ve şiş eklem sayısı ve ağrı ve malüliyet gibi başka sonuç ölçütleri
* MTX + sulfosalazin + hidroksikolorokin kullanan 100 hastadan 61’i ve metotreksat + biyolojik DMARD veya tofasitinib kullanan 100 hastadan 27-61’i hastalık belirtilerinde iyileşme gösterdi, buna karşın tek başına metotreksat alan 100 hastadan 13’ünde aynı iyileşmeler oldu.
Eklem röntgenleri
* Tedavi görülen eklem hasarı miktarında fark sağlamadı
Bir yan etki nedeniyle tedavinin kesilmesi
* MTX + siklosporin alan 100 hastadan 21’i ve MTX + tokilizumab (8 mg/kg) alan 100 hastadan 12’si bir yan etki nedeniyle tedaviyi kesmek zorunda kalırken tek başına MTX alan 100 hastadan 7’sinde tedavi kesildi.
Kaynak
Hazlewood GS, Barnabe C, Tomlinson G, Marshall D, Devoe DJA, Bombardier C. Methotrexate monotherapy and methotrexate combination therapy with traditional and biologic disease modifying anti-rheumatic drugs for rheumatoid arthritis: A network meta-analysis. Cochrane Database of Systematic Reviews 2016, Issue 8. Art. No.: CD010227. DOI: 10.1002/14651858.CD010227.pub2
Orijinal özet için: Romatoid Artrit Tedavisinde Metotreksat
Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin