İçindekiler
- İmar Kanunu Yapı Tanımı
- İmar Kanunu Bina Tanımı
- İmar Kanunu’na Göre Ruhsat Zorunluluğu
- Ruhsata Tabi Olmayan Yapılar Nelerdir? Ruhsat Alınmadan Yapılabilecek Yapılar Hangileridir?
- Ruhsat Gerektirmeyen Yapılar Nelerdir?
- Ruhsat Alınması Gerekmeyen İnşaatlar Nelerdir?
- Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Yaptırılacak Tesislere Ruhsat Verilmesi
- Devletin Güvenlik ve Emniyeti ile İlgili Yapılarda İnşaat Ruhsatı
- Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Tarafından Yapılan Yapılarda Ruhsat
- Büyükşehir Belediyesinde Mahalleye Dönüşen 5000’den Az Nüfuslu Köylerde Yapılacak Yapılar
- Ruhsat Gerektirmeyen Tadilat İşleri Nelerdir? Ruhsat Gerektirmeyen Basit Tamirat ve Tadilat Nedir?
- İstinat Duvarları İnşaat Ruhsatına Tabi mi?
- Çadır Ruhsata Tabi midir? Çadır İçin Ruhsat Gerekir mi?
- Depo İçin Ruhsat Gerekli Mi?
- Prefabrik Yapı Ruhsata Tabi Midir?
Bu makalemizde İmar Kanunu’nun yapı tanımını, İmar Kanunu’nun bina tanımını, ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar, ruhsata tabi olmayan yapılar, ruhsat gerektirmeyen tadilat işleri, ruhsat gerektirmeyen yapılar konusunu irdeleyeceğiz.
İmar Kanunu Yapı Tanımı
a) İmar Kanunu’na Göre Yapı Nedir?
İmar Kanunu’nun yapı tanımı Kanun’un 5. maddesinde yer almıştır. Bu maddedeki tanıma göre yapı; karada ve suda, daimi veya muvakkat, resmi ve hususi yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesislerdir.
Yapı kavramı, bina kavramını da içine alan geniş bir kavramdır. Her bina aynı zamanda bir yapıdır, ancak her yapının aynı zamanda bina olması söz konusu değildir. Örneğin, binaların müştemilatı niteliğinde olan havuz, direk, duvar gibi unsurlar yapı tanımı kapsamına girmelerine karşın, bina tanımı kapsamına girmezler.
b) Müteharrik Tesis Nedir?
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 5. maddesinde yapı; karada ve suda daimi veya muvakkat, resmi ve hususi yer altı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesisler olarak tanımlanmıştır. Buradaki müteharrik kelimesi, hareket kelimesiyle ayni kökten gelmektedir. Bu anlamda müteharrik hareket edebilen veya hareket ettirilebilen anlamına gelir.
İmar Kanunu Bina Tanımı
İmar Kanunu’nun bina tanımı da Kanun’un 5. maddesinde yer almıştır. Bu tanıma göre bina; kendi başına kullanılabilen, üstü örtülü ve insanların içine girebilecekleri ve insanların oturma, çalışma, eğlenme veya dinlenmelerine veya ibadet etmelerine yarayan, hayvanların ve eşyaların korunmasına yarayan yapılardır
İmar Kanunu’na Göre Ruhsat Zorunluluğu
İmar Kanunu’nun 21. maddesine göre, bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26. maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir. Ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır.
Ancak; derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk, dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile çatı onarımı ve kiremit aktarılması ve yönetmeliğe uygun olarak mahallin hususiyetine göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerinde belirtilecek taşıyıcı unsuru etkilemeyen diğer tadilatlar ve tamiratlar ruhsata tabi değildir.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 29. maddesine göre, ruhsat tarihinden itibaren iki yıl içinde yapıya başlanmadığı veya yapıya başlanıp da her ne sebeple olursa olsun, başlama müddetiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmediği takdirde verilen ruhsat hükümsüz sayılır. Başlanmış inşaatlarda müktesep haklar saklıdır.
Ruhsata Tabi Olmayan Yapılar Nelerdir? Ruhsat Alınmadan Yapılabilecek Yapılar Hangileridir?
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 54. maddesinde ruhsat süresi içinde tamamlanması mümkün olamayacağı için beşinci yıl içinde ruhsat yenilemek üzere ilgili idareye başvurarak ruhsat yenilemesi yapılan yapılar hakkında, ruhsat alma tarihindeki yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin uygulanacağı, inşasına 2 yıl içinde başlanılmayan veya ruhsat süresi içinde tamamlanmayan ve süresi içinde ruhsat yenilemesi yapılmayan yapıların ruhsatsız yapı olarak değerlendirileceği, bu yapılar hakkında yeniden ruhsat alma tarihinde yürürlükte bulunan plan ve mevzuat hükümlerinin uygulanacağı kuralları yer almıştır. Hükümsüz duruma düşen ruhsatların yenilenmesi gerekir.
Ruhsat Gerektirmeyen Yapılar Nelerdir?
Ruhsat alınarak başlanmasına rağmen süresi içinde tamamlanmayan veya ruhsat yenilemesi yapılamayan yapılar ruhsatsız yapı haline gelir. Bu taşınmazlarda inşaata devam edilmesi durumunda 3194 sayılı İmar Kanununun 32 ve 42. maddelerine göre işlem yapılması gerekir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 16.04.1990 tarihli ve 7737 sayılı Genelgesine göre, ruhsat yenilemesi yapılmaksızın, yapıya ruhsat alındıktan iki yıl sonra başlanması veya iki yıl içinde başlanmasına rağmen beş yıldan sonra da inşasına devam edilmesi halinde, yapının inşaat ruhsatı alınmadan başlanan veya ruhsatsız yapılmakta olan yapı olarak değerlendirilmesi ve imar mevzuatına aykırı yapı olarak Kanunun ilgili maddeleri (32 ve 42. madde) hükümlerine tabi olması gerekir.
Ruhsat süresi sona eren inşaatlarda, inşaata fiilen devam edilmediği sürece sırf ruhsat süresinin sona ermesi, yıkım – para cezası uygulamasını gerektirmez[1]. Ancak inşaatın ruhsat müddeti içinde yapılan kısımları kazanılmış hak teşkil edeceğinden, bu kısımlar için ne yıkım kararı alınabilir ne de para cezası uygulanabilir. 32. ve 42. maddelerin uygulanabileceği kısımlar ruhsat müddeti dolduktan sonra yapılan kısımlardır.
Ruhsat Alınması Gerekmeyen İnşaatlar Nelerdir?
3194 sayılı İmar Kanununun 21. maddesine göre; bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için (26. maddede belirtilen istisna dışında) belediye veya il özel idarelerinden yapı ruhsatı alınması mecburidir. Ancak gerek 3194 sayılı İmar Kanunu ve gerekse bu konudaki özel mevzuat, bazı durumlarda ruhsat alınmamasına (bir başka ifadeyle ruhsat alınmadan inşaat yapılmasına) cevaz vermektedir. Ruhsat alınmasını gerektirmeyen durumlar şunlardır.
Yapı Kavramına Dahil Olmayan İnşaatlar
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 5. maddesine göre yapı; karada ve suda, daimi veya muvakkat, resmi ve hususi yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesislerdir.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 21. maddesine göre konusu “yapı” olan inşaatlar, ruhsata tabidir. Dolayısıyla yapı kavramına dahil olmayan inşaatlar ruhsat alınması gerekmez. Örneğin çanak antenlerin montajı için kullanılan taban betonları 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 5. maddesinde tanımı yapılan “yapı” kavramı içerisindedir. Bu nedenle, bunlar için de inşaat ruhsatı alınması gerekir[2].
Beton santrali inşaatı “yapı” kapsamındadır, bu nedenle ruhsata tabidir[3]. Taşınmaz zemininin tesviye edilmesi, etrafının duvarla çevrilmesi ve tekerlekli yazıhane konulması “yapı” tabiri içine girmektedir ve ruhsata tabidir[4]. Tel örgü, yapı kapsamına girmemektedir, bu nedenle ruhsata tabi değildir[6]. Kuranglez (binaların zemin altı katlarında doğal ışık ve havalandırma sağlamak için yapılan bölüm) ruhsata tabidir[7].
Kamu Kuruluşlarınca Yaptırılacak Enerji, Ulaşım ve Benzeri Tesisler
Plansız Alanlar İmar Yönetmeliğinin 37. maddesine göre kamu kuruluşlarınca yapılan veya yaptırılacak olan enerji, sulama, tabii kaynaklar, ulaştırma ve benzeri hizmetler ile ilgili tesisler ve bunların müştemilatı için ruhsat alınmasına gerek yoktur. Bu tesislerin müştemilatı da ruhsata tabi değildir. Örneğin enerji tesislerinin müştemilatı olan trafo inşaatları için ruhsat alınmasına gerek yoktur[8]. Ambar binası, fabrika müştemilatı niteliğinde olduğu için inşaat ruhsatına tabi değildir[9]. Buna karşılık lojmanlar, müştemilat niteliğinde olmadığı için ruhsat alınması gerekir[10].
Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak enerji, sulama, tabii kaynaklar, ulaştırma yapıları dışındaki yapılar, 3194 sayılı Kanun’un 26. maddesine göre ruhsata tabidir.
Erişme Kontrolü Uygulanan Karayolu Sınırları İçinde Kurulacak Tesisler
6001 sayılı Kanun’un 18. maddesinin 2. fıkrasına göre, erişme kontrolü uygulanan karayolu sınırları içinde Karayolları Genel Müdürlüğünün izniyle kurulacak tesisler ve eklentileri mimarî, statik, tesisat ve her türlü fennî mesuliyeti bu Genel Müdürlükte olmak kaydıyla 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen yapı ruhsatiyesine tâbi değildir.
Belediye ve Mücavir Alan Sınırı Dışında Bulunan Köy Yerleşik Alanlarındaki Yapılar
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 27. maddesine göre; belediye ve mücavir alanlar dışında köylerin köy yerleşik alanlarında, civarında ve mezralarda yapılacak konut, entegre tesis niteliğinde olmayan ve imar planı gerektirmeyen tarım ve hayvancılık amaçlı yapılar ile köyde oturanların ihtiyaçlarını karşılayacak bakkal, manav, berber, köy fırını, köy kahvesi, köy lokantası, tanıtım ve teşhir büfeleri ve köy halkı tarafından kurulan ve işletilen kooperatiflerin işletme binası gibi yapılar için yapı ruhsatı aranmaz. Ancak etüt ve projelerinin valilikçe incelenmesi, muhtarlıktan yazılı izin alınması ve bu yapıların yöresel doku ve mimari özelliklere fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun olması zorunludur.
Görüldüğü üzer madde, belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan köylerde yapılacak inşaatlar için ruhsat alınmamasına imkan tanımaktadır. Köy yerleşik alanlarında inşa edilecek bir yapının, bu kapsama girmesi ve inşaat ruhsatından muaf olabilmesi için belirli şartları taşıması gerekir. Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: Köylerde Ruhsatsız Yapı Yapmanın Şartları
2981 Sayılı Kanun Kapsamına Giren Yapıların Durumu
2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun, bu Kanun kapsamında kalan ve 10 Kasım 1985 tarihinden önce yapılmış yapıların belli şartları taşımaları halinde imar affından yararlanmalarını öngörmüştür. Kanunun 9. maddesine göre kendisine ait arsa üzerinde imar mevzuatına aykırı yapı yapılmış ise;
- Yapı, korunacak durumda ise, müracaat dilekçesine ekli tespit ve değerlendirme belgelerine göre gerekli harçlar tahsil edilmek suretiyle hemen,
- Yapı, ıslah edilerek korunacak durumda ise, ıslah edildikten sonra hemen,
Yapı ruhsatı veya kullanma izni verilir.
Kanunun 7. maddesinde Kanun kapsamında kalan yapılar için kişilerin bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç (6) ay içerisinde ilgili idarelere müracaat etmesi (yurt dışında çalışan işçiler ile daimi görevde bulunanlar ve görevi yurt dışında üç aydan fazla devam edenler için müracaat süresi 12 aydır) öngörülmüş, 07.06.1986 tarihinde yürürlüğe giren 3290 sayılı Kanunun Geçici 3. maddesinde de çeşitli nedenlerle müracaat hakkını kullanmayanlar için (6) aylık bir müracaat süresi tanınmıştır. Bu nedenle, imar affından yararlanması muhtemel olan taşınmazlarını, yıkım kararı alınmadan önce durumlarının 2981 sayılı Kanuna göre değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu kapsamda idarece inşaatın başlama tarihi konusun araştırılması ve sonucuna göre yapının imar affından yararlanıp yararlanamayacağının tespiti gerekir. Özellikle ilk maliki tarafından 2981 sayılı Kanun kapsamında imar affı başvurusunda bulunulan yapıların, durumlarının ve 2981 sayılı Kanundan yararlanıp yararlanmadıkları tespit edilmeden yıkım ve para cezası işlemi tesis edilmemesi gerekir[11].
2981 sayılı Kanunun 7. maddesine göre; süresi içinde belediye veya valiliğe müracaat etmeyen kişilere ait yapıların değerlendirme işlemleri belediye veya valiliklerce resen yapılır. Aynı madde gereği, süresi içinde belediye veya valiliğe müracaat eden fakat 2981 sayılı Kanuna göre kurulan yeminli özel teknik bürolara başvurmayan kişilere ait yapıların belediye veya valilikçe tespit ve değerlendirme işlemleri resen tamamlanır. Bu hükümler de göstermektedir ki bir yapının 2981 sayılı Kanundan yararlanması için mutlaka yapı sahibi tarafından bir başvuru yapılması zorunlu değildir. Bu nedenle, yıkılması planlanan ve 2981 sayılı Kanunda yazılı şartları taşıyan yapıların yıkımından önce, 2981 sayılı Kanun kapsamında yapılmış bir başvuru olmasa bile bu Kanuna göre değerlendirilmesi gerekir.
Şantiye Binaları
Şantiye binaları, ruhsat alınarak yapısına başlanılan esas binanın bitmesinden sonra ve yapı kullanma izni verilmesinden önce yıkılmak üzere esas binanın yapımı için gerekli nitelikte ve büyüklükte inşa edilen geçici nitelikte yapılar oldukları için ruhsata tabi değildirler. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğine göre şantiye binaları, yapı ruhsatı alınan parsellerde yapılabilir. Şantiye binası için ayrıca yapı ruhsat aranmaz[12].
Ancak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğine göre, şantiye binasının inşaat tamamlandıktan sonra kullanılabilmesi için, şantiye binasına plan ve mevzuat kapsamında yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni düzenlenmesi şarttır. Aksi halde şantiye binası yıktırılmadan esas binaya yapı kullanma izni düzenlenemez.
Plansız Alanda Bulunan Madencilik Tesisleri
3213 sayılı Maden Kanunu’nun 7. maddesine göre imarsız alanlarda yürütülen madencilik faaliyetleri için gerekli olan geçici tesisler ve bunların müştemilatı, inşaat ve yapı kullanma iznine tabi değildir. Ancak, yapıların fen ve sağlık kurallarına uygun olması ve ilgili il özel idaresine bildirilmesi zorunludur.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Yaptırılacak Tesislere Ruhsat Verilmesi
İmar Kanununun 26. maddesine göre; kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak yapılara, imar planlarında o maksada tahsis edilmiş olmak, plan ve mevzuata aykırı olmamak üzere mimari, statik, tesisat ve her türlü fenni mesuliyetin kamu kurum ve kuruluşlarınca üstlenilmesi ve mülkiyetin belgelenmesi kaydı ile avan projeye göre ruhsat verilir. Benzer bir hüküm Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 56. maddesinde yer almaktadır. Madde hükmüne göre, kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak yapılar; uygulama imar planlarında o maksada tahsis edilmiş ve mülkiyeti belgelenmiş olmak kaydıyla ilgili idarelerden avan projelere göre yapı ruhsatı alınarak inşa edilir. Bu yapılarda plan ve mevzuata aykırı olmamak üzere, mimari, statik, tesisat projelerinin hazırlanmasına ve onaylanmasına, inşaatın yapımına ve denetimine ilişkin her türlü fenni mesuliyet kamu kurum ve kuruluşlarının mimar ve mühendislerince üstlenilir. Bu yapılarda kat mülkiyeti tesis edilebilmesi için mimari uygulama projelerinin ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca onaylanarak bir nüshasının ilgili idareye iletilmesi zorunludur.
Plansız Alanlar İmar Yönetmeliğinin 37. maddesine göre kamu kuruluşlarınca yapılan veya yaptırılacak olan enerji, sulama, tabii kaynaklar, ulaştırma ve benzeri hizmetler ile ilgili tesisler ve bunların müştemilatı için ruhsat alınmasına gerek yoktur.
Söz konusu tesislerin planlı alanlarda yapılmak istenmesi durumunda Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 56. maddesi uygulanır. Madde hükmüne göre kamuya ait alanlarda kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan veya yaptırılacak olan; karayolu, demiryolu, liman, yat limanı ve benzeri ulaşım tesisleri, bunların tamamlayıcı niteliğindeki trafik ve seyir kuleleri, çekek yeri, iskele, açık ve kapalı barınak, tersane, tamir ve bakım istasyonları, tünel, köprü, menfez, baraj, hidroelektrik santrali, rüzgâr ve güneş enerji santrali, sulama ve su taşıma hatları, su dolum tesisleri, arıtma tesisleri, katı atık depolama ve transfer tesisleri ile atık ayrıştırma tesisleri, her tür ve nitelikteki enerji, haberleşme ve iletişim istasyonları ve nakil hatları, doğal gaz ve benzeri boru hatları, silo, dolum istasyonları, rafineri gibi enerji, sulama, tabii kaynaklar, ulaştırma, iletişim ve diğer altyapı hizmetleri ile ilgili tesisler ve bunların müştemilatı niteliğinde olan kontrol ve güvenlik üniteleri, trafo, eşanjör, elavatör, konveyör gibi yapılar, bu işleri yapmak üzere geçici olarak kurulan beton ve asfalt santralleri, yapı ruhsatına tabi değildir.
Bu hükmün uygulanabilmesi için gereken şartlar şunlardır:
- Taşınmaz üzerinde yapılması düşünülen yapının, taşınmazın imar planında ayrıldığı amaca uygun olması,
- İmar planında ve imar mevzuatında öngörülen yapılaşma şartlarına uyulması,
- Yapıların mimari, statik, tesisat ve her türlü fenni mesuliyetinin kamu kurum ve kuruluşlarınca üstlenilmesi,
- Mülkiyetin belgelenmesi.
Devletin Güvenlik ve Emniyeti ile İlgili Yapılarda İnşaat Ruhsatı
İmar Kanunu’nun 26. maddesinin ikinci fıkrasına göre; Devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin harekat ve savunması bakımından gizlilik arz eden yapılara; belediyeden alınan imar durumuna, kat nizamı, cephe hattı, inşaat derinliği ve toplam inşaat metrekaresine uyularak projelerinin kurumlarınca tasdik edildiği, statik ve tesisat sorumluluğunun kurumlarına ait olduğunun ilgili belediyesine veya valiliklere yazı ile bildirdiği takdirde, 22. maddede sayılan belgeler aranmadan yapı ruhsatı verilir.
Planlı İmar Yönetmeliğinin 56. maddesinde de benzer bir hüküm yer almaktadır. Madde hükmüne göre Devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin harekât ve savunması bakımından gizlilik arz eden yapılar ile Sahil Güvenlik Komutanlığına, Jandarma Genel Komutanlığına ve Emniyet Genel Müdürlüğüne ait harekat, eğitim ve savunma amaçlı yapılar ve mülkiyeti kime ait olursa olsun bu nitelikte olduğu ilgili Bakanlık veya kamu kuruluşunca ilgili idareye bildirilen her türlü yapıya; 55. maddede sayılan belgeler aranmaksızın sadece mülkiyet bilgileri ve her türlü sorumluluğun kurumlarına ait olduğuna ilişkin yazı alınmak suretiyle müdürlük tarafından yapı ruhsatı verilir.
Bu yapıların projelerinin varsa imar planına uygun olması, ilgili Bakanlık veya kamu kuruluşunca onaylanması gerekir. Ancak lojman, sosyal ve kültürel tesisler ile ticari faaliyet gösterilen yapılar bu hükmün dışındadır.
Belediye sınırları, belediye mücavir alan sınırları ve köy yerleşik alan sınırları dışında kalan alanlarda, kıyı imar planı olmayan alanlarda, Devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin, Sahil Güvenlik Komutanlığının, Jandarma Genel Komutanlığının ve Emniyet Genel Müdürlüğünün harekât ve savunması bakımından gizlilik arz eden mühimmat yapıları, sığınak, radar istasyonları ile nöbet kulübeleri, gözetleme kuleleri, gemi/bot destekleme tesisleri ve karakol yapılarında her türlü sorumluluğun kurumlarına ait olduğuna ilişkin yazı alınmak suretiyle imar planı ve yapı ruhsatı aranmaz.
Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Tarafından Yapılan Yapılarda Ruhsat
2985 sayılı Toplu Konut Kanununa 08.12.2004 tarihli ve 5273 sayılı Kanunun 9. maddesi ile eklenen ek 9. madde hükmüne göre; Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından yapılacak veya yaptırılacak yapılara, imar planlarında o maksada tahsis edilmiş olması, uygulama imar planı ve mevzuata aykırı olmamak üzere mimari, statik, tesisat ve her türlü fenni mesuliyetin Başkanlık tarafından üstlenilmesi ve mülkiyetin belgelenmesi kaydıyla başkaca belge istenmeksizin müracaat tarihinden itibaren on beş gün içinde avan projeye göre yapı ruhsatı verilir.
Büyükşehir Belediyesinde Mahalleye Dönüşen 5000’den Az Nüfuslu Köylerde Yapılacak Yapılar
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 8. maddesine 12.07.2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunla eklenen (ğ) bendine göre, büyükşehir belediyesi sınırının il sınırı olması nedeniyle mahalleye dönüşen, nüfusu 5.000’in altında kalan ve kırsal yerleşim özelliği devam eden yerlerdeki uygulamalar, büyükşehir belediye meclisince aksine bir karar alınmadıkça, uygulama imar planı yapılıncaya kadar 27. madde hükümlerine göre yürütülür. Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: Mahalle Olan Köylerde Ev Yapmak Ruhsat Gerektirir Mi?
Ruhsat Gerektirmeyen Tadilat İşleri Nelerdir? Ruhsat Gerektirmeyen Basit Tamirat ve Tadilat Nedir?
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 21. maddesine göre; derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk, dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile çatı onarımı, kiremit aktarılması, mahallin özelliklerine göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerinde belirtilecek taşıyıcı unsuru etkilemeyen diğer tadilatlar ve tamiratlar ruhsata tabi değildir. Bu konuyla ilgili şu yazıya bakabilirsiniz: Ruhsat Alınması Gerektirmeyen Basit Tamirat ve Tadilat Nedir?
İstinat Duvarları İnşaat Ruhsatına Tabi mi?
İstinat Duvarı Yapı Mıdır?
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde yapı; karada ve suda, daimi veya muvakkat, resmi ve hususi yer altı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesisler olarak tanımlanmıştır. Bu kapsamda da istinat duvarları da yapı kapsamındadır.
İstinat Duvarları İnşaat Ruhsatına Tabi Mi?
3194 sayılı İmar Kanunu, yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların, plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiş, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde inşa edilecek resmi ve özel bütün yapılar bu Kanun hükümlerine tabi kılınmıştır.
Aynı kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 27 maddesinde belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınmasının mecburi olduğu, 3. fıkrasında da, ancak, derz, iç ve dış sıva, boya, badana oluk, dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile çatı onarımı ve kiremit aktarılması ve yönetmeliğe uygun olarak mahallin hususiyetine göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerinde belirtilecek taşıyıcı unsuru etkilemeyen diğer tadilatlar ve tamiratların ruhsata tabi olmadığı hükme bağlanmıştır.
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 60. maddesine göre parsel içinde istinat duvarı yapılması gereken hallerde, belediyenin ilgili biriminden istinat duvarı için, yanal yüzey alanı üzerinden ruhsat alınması mecburidir. Bu tür parsellerde yapılacak binalara istinat duvarı tamamlanmadan önce hiçbir şekilde yapı kullanma izni verilmez.
İstinat Duvarı Ruhsatı Nasıl Alınır?
İnşaat ruhsatı, inşaat yapabilmek amacıyla belediyeden veya il özel idaresinden alınan bir belgedir. İstisnalar hariç olmak üzere tüm inşaatlar için inşaat ruhsatı alınması gerekmektedir. İmar Kanunu’nun 21. maddesine göre; bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için (istisnalar dışında) belediye veya il özel idarelerinden yapı ruhsatı alınması mecburidir. Ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır.
İstinat duvarları da ruhsata tabi olduğu için bu şekilde ruhsat alınması gerekir.
Kıyıda İstinat Duvarı Yapılabilir Mi?
Kıyı Kanunu’na göre, kıyıda, uygulama imar planı kararı ile; iskele, liman, barınak, yanaşma yeri, rıhtım, dalgakıran, köprü, menfez, istinat duvarı, fener, çekek yeri, kayıkhane, tuzla, dalyan, tasfiye ve pompaj istasyonları gibi, kıyının kamu yararına kullanımı ve kıyıyı korumak amacına yönelik alt yapı ve tesisler, Sahil Güvenlik Komutanlığının faaliyetlerinin özelliği gereği kıyıdan başka yerde yapılması mümkün olmayan Sahil Güvenlik Komutanlığı bağlısı gemi/bot karakolları ve destek birimi binaları yapılabilir. Bu kapsamda kıyıda istinat duvarı yapılabilmesi için imar planı ve inşaat ruhsatı gerekir.
Çadır Ruhsata Tabi midir? Çadır İçin Ruhsat Gerekir mi?
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde yapı; karada ve suda, daimi veya muvakkat, resmi ve hususi yer altı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesisler olarak tanımlanmıştır. Kişisel kanaatim olarak, beton dökmeden toprak zemine yapılan hayvan çadırının ruhsata tabii olmadığını düşünüyorum. Buna karşılık beton su basmanı üzerine yapılan çadırın ruhsata tabi olması gerekmektedir.
Depo İçin Ruhsat Gerekli Mi?
Depo için ruhsat gerekip gerekmediği sorusuna cevap verebilmek için deponun, hangi malzemeyle yapıldığı ve zemine sabitlenip sabitlenmediğine bakarak bir değerlendirme yapmak gerekir. Beton, ahşap ve prefabrik malzemeden yapılan ve zemine sabitlenen deponun inşaat ruhsatına tabi olduğunu düşünüyorum.
Prefabrik Yapı Ruhsata Tabi Midir?
Prefabrik yapılar, yapı tanımına girmektedirler. İmar mevzuatında prefabrik yapılar için ayrıca bir istisna getirilmediği için, prefabrik yapılar için de ruhsat alınması gerekir (Sözbir, Özgül (2008) “Prefabrik Yapılar”, s: 27)
[1] Danıştay 6. Dairesi, 16.06.2004, E: 2003/281, K: 2004/3882, [2] Suat Şimşek, İmar Hukuku, s: 609, [3] Danıştay 6. Dairesi, 17.12.1991, E: 1989/2722, K: 1991/3123, [4] Danıştay 6. Dairesi, 25.05.1993, E: 1992/4210, K: 1993/2148, [6] Danıştay 6. Dairesi, 21.12.2004, E: 2004/2700, K: 2004/6769, [7] Danıştay 6. Dairesi, 11.06.1993, E: 1993/1750, K: 1993/2320, [8] Danıştay 6. Dairesi, 14.01.2000, E: 2000/6064, K: 2002/274, [9] Danıştay 6. Dairesi, 21.06.2004, E: 2003/6061, K: 2004/3996, [10] Danıştay 6. Dairesi, 10.11.1992, E: 1991/2063, K: 1992/4063, [11] Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 20.04.1990, E: 1990/670, K: 1990/101, Danıştay 6. Dairesi, 05.02.2006, E: 2005/141, K: 2006/5651, [12] Danıştay 6. Dairesi, 18.03.1997, E: 1996/1411, K: 1997/1423