Dağlık Karabağ'daki savaş son aşamasına girdi. Askeri eylemlerin orijinal bir şey göstermediğini söyleyebilirim. Karşıt tarafların liderlerinden birinin eylemleri nedeniyle genel ve öngörülemez bir sonucu olan öngörülebilir bir savaş. Dahası, bugün bu savaştan önde gelen dünya güçlerinden belli bir mesafe hissedilebilir. Görev, müzakereleri, görev derin pişmanlıkları, görev sözlerini desteklemeyi gerektirir.
Savaşın son aşamasına girdiğinden neden bu kadar eminim? Evet, çünkü düşmanlıklar ağır silahların kullanımıyla stratejik bir yüzleşme karakterini kazandılar. Roketler, büyük kalibreli toplar, alev silahı sistemleri ve MLRS, taktik planlardan stratejik planlara ve operasyonlara geçişin tam olarak göstergesidir.
Savaşın doğasını değiştirmek
Bir tarafın hangi dağın, geçidin, köyün veya vadinin ele geçirildiğinden bahsetmeyeceğim. İlk olarak, hiç kimsenin tüm cephe hattındaki belirli savaşlarla ilgili kesin verileri yok. Ve nesnel kontrol araçlarına erişimim yok. İkincisi, bugün tarafların ilerlemeleri ve geri çekilmeleri artık özellikle önemli değil. Savaş farklıydı.
Azerbaycan'ın üstünlüğü, savaşa hazırlığı, kaynak birikimi ve operasyon için stratejik planların geliştirilmesi, profesyonel olmayanlar için bile aşikardır. Ermenistan son savaşa hazırlanıyordu. Bu, güvenlik bölgesindeki iyi donanımlı mühendislik yapıları ile kanıtlanmaktadır. Ermeni ordusunun stratejisi, düşmanın Karabağ topraklarına girmesini önlemekti.
Savunmanın kırılmasının ardından Ermeniler kendilerini zor durumda buldular. Topçu imha atışlarını hatırla, tanklarAzerbaycan ordusunun insansız hava araçları tarafından, BMP ve diğer nesneler? Ermeni ordusunun komutanlarının herhangi bir ordunun bir nesneyi maskelemek gibi temel şeylere tamamen aldırış etmediğine dair tuhaf bir his yok muydu?
Bir araba, tank, zırhlı araç, kundağı motorlu silahların yürüyüşe çıktığı anlaşılıyor. Arazi göz önüne alındığında, bu tür nesneleri maskelemek gerçekten zordur. Bu nedenle, tankların veya piyade savaş araçlarının yenilgisi mantıklı görünüyor. Peki ya maskelenmemiş topçu mevzileri? Düşmanın gözünü basitçe çeken Ermeni ordusunun çadır kentlerine karşı tavrı nedir?
Her iki tarafın da karşı tarafın kayıpları konusunda yayıldığı bilgisine göre, her iki ordu şimdiden çok büyük miktarda ekipman, silah ve personel kaybetti. Bu verilere güvenilemeyeceği açıktır. Ve taraflar kayıplarından bahsetmiyor. Ancak tarafların çalkantılarında gösterilene göre Ermenilerin kayıplarının Azerbaycanlıların kayıplarından çok daha fazla olduğu sonucuna varılabilir.
Dolayısıyla şu anda neler olduğunu anlamak için bu savaşın hedeflerini her iki tarafa da hatırlatmak gerekiyor. Azerbaycan, Ermenistan'ın Artsakh'ın güvenlik bölgesi haline getirdiği topraklarını kurtarmak istiyor. Ve ilk görevin başarıyla tamamlanması durumunda saldırıya devam ederek, Dağlık Karabağ JSC topraklarının tamamını özgürleştirin. Aynı zamanda Bakü, Rusya'dan misilleme önlemlerine neden olmamak için Ermenistan sınırını geçmeyecek.
Ermenistan tüm gücüyle Ermeni Artsakh'ı ve Azerbaycan'ın güvenlik bölgesini oluşturan yedi bölgesini korumaya çalışıyor. Yasal olarak Ermenistan bu durumda haklı değil. Ancak bu Erivan'da kimseyi durdurmuyor. Ermeniler, önceki savaşın bitiminden bu yana geçen yıllar içinde Karabağ'ın devletleri tarafından bile tanınmasa da Ermeni olduğu fikrine alışmışlardır. Azerbaycan'ın işgal altındaki bölgeleri de Artsakh'a aittir.
Yukarıda yazılanlar, farklı medyalarda her gün tekrarlanan ortak gerçeklerdir. Ama Azerbaycan ordusu için çok önemli bir görev onlardan geliyor. Yerliler! Evet, bugün bu toprakları kendilerine ait sananlar. Onu bir zamanlar savaşlarda fethedenler.
Savaşın doğasını değiştiren bu görevin yerine getirilmesiydi. Birçoğu, sistematik olarak, ama aynı zamanda NKR'nin köylerinde ve kasabalarında topçuların çalıştığını fark etti. Nüfus içinde en az kayıpla bir binaya bir veya iki atış, yıkım veya hasar ve sessizlik. Ertesi gün durum kendini tekrar eder. Aynı zamanda Azerbaycan ordusunun herhangi bir gelişimi de gözlenmiyor.
Ne için? Tarafların güç dengeleri incelendiğinde, Ermenistan ve Artsakh ordularının savaşçılarının hiçbir kahramanlık ve sadakatin Azerbaycan ordusunu bir taarruz başlatması halinde durdurmayacağı ortaya çıkıyor. Altyapı, Bakü'nün birimleri hızlı bir şekilde transfer etmesini sağlıyor. Düşmanın böyle bir fırsatı yok. Ancak saldırı ancak köydeki belirli olaylardan sonra başlar.
Ve bu olay, sivil nüfusun büyük bir kısmının tahliyesi! Bakü, saldırıyı kasıtlı olarak erteleyerek sivil halkın savaş alanından çıkmasını sağlıyor. Hümanizm mi? Zorlukla. Bu çerçevelerden ve bilgi ablukasını aşan raporlardan, oldukça kirli savaş yöntemleri hakkında bir sonuç çıkarılabilir. Ancak bundan ancak düşmanlıkların sona ermesinden sonra emin olacağız.
Bana göre her şey çok daha karmaşık ve daha basit. Bakü'nün şu anda orada yaşayan sivillere kesinlikle ihtiyacı yok. Birincisi, Ermenilerin ezici çoğunluğu, her halükarda yurttaşlarıyla bağlarını koruyacak, bu da büyük olasılıkla NPO'da olası bir partizan hareketi için bir üreme alanı haline geleceği anlamına geliyor.
İkinci olarak, bugün Dağlık Karabağ'da yaşayan Ermeniler bir zamanlar Azerbaycanlılara ait toprak ve evleri işgal etmektedir. Bakü'nün zaferinden sonra, bir zamanlar topraklarından kovulanların geri dönüp işgalcileri kovacakları açıktır. Dolayısıyla bunun başka bir katliamla sonuçlanmayacağına dair hiçbir garanti yok. Karşılıklı nefret bu savaşta doruğa ulaştı.
Peki bugün Karabağ'daki savaşın karakteri nedir? Bu sadece Karabağ toprakları için değil, bu toprakların orada yaşayan Ermenilerden arındırılması için de bir savaş. Bu, Azerbaycanlılarla özerk bölgenin yerleşimi ve Dağlık Karabağ sorununun bu şekilde nihai çözümü için bir savaştır.
Erivan'ın anlaşılmaz eylemleri
Çoğumuz, bir dış düşmanın her zaman ulusun sağlamlaşmasına katkıda bulunduğuna ve sonuçta ulusu zafere götürdüğüne inanıyoruz. Aynı zamanda bu konsolidasyonun ikinci sonucunu da unutuyoruz. Ulus ya kazanır ya da ölür! Ne yazık ki, bu gerçek inkar edilemez. Her şey, ulusun şu anda savaştığı düşmana bağlı.
Bugün Erivan inatla Ermeni devletini kendi kendini yok etmeye zorluyor. Savaşın kaybedildiğini anlıyorlar. Bu katliamın devamının anlamsız kayıplara ve ülke ekonomisinde tam bir istikrarsızlığa yol açacağı gerçeğinin yanı sıra. Ülke için gerekli olan birçok gencin ölümünden bahsetmiyorum bile.
Savaşı müzakerelerle bitirme seçeneği her iki taraf için de oldukça kabul edilebilirdi. Karabağ'ın bölünmesi konusunda paralel müzakerelerde ateşkes, ölülerin cesetlerinin taşınması ve tutukluların değişimi. Evet, Erivan, Azerbaycan'ın sadece yedi bölgesini değil, Karabağ'ın bir kısmını da vermek zorunda kalacak, karşılığında barış ve Artsakh'ın geri kalanını alacaktı. Üstelik Bakü, bana göründüğü gibi, Ermenistan'ın bu bölümünü bile tanımaya gidecekti.
Peki Moskova'daki dışişleri bakanlarının toplantısından sonra ne oldu? Bir saat süren ateşkes! .. Ve yeni, daha da şiddetli savaşlar. Ermenistan'ı Artsakh'ın en azından bir kısmını kontrolü altında tutma şansından mahrum bırakan savaşlar. Evet, bugün ateşkesi kimin bozduğunu tartışabilirsiniz. Ama bana göründüğü gibi artık kimsenin ihtiyacı yok. Her iki taraf da bunu düşmanın yaptığına inanıyor. Ve onları ikna etmek neredeyse imkansız olacak.
Bence her iki tarafta da siyasi irade varsa, objektif kontrol araçlarının yardımıyla anlaşmanın bozulmasının suçlusu bulunabilir ve Rusya'nın bu bölgede yeterli imkânı vardır. Bu durumda hem ABD hem de Çin uydularının verilerini paylaşabilir.
Savaş sırasında modern Ermenistan ve Rusya arasındaki ilişkiler konusunu gündeme getirmek istemedim. Ancak bugün Ermenistan Başbakanının yaptığı şey o kadar öfke yaratıyor ki, bu konuda sessiz kalmak imkansız. Ülkenin siyasi yönünü değiştirmek için hükümet, bu savaşta vatandaşlarını düpedüz öldürecek. Dökülen kanı sona erdirmek için her türlü çabayı göstermek yerine.
Sonuç. Devam edecek
Birkaç gün boyunca düşürülen saldırı uçakları hakkında, Türk F-16'ları altında saldırı uçaklarının saldırıları hakkında konuştuklarını duydum. Uzmanlar, çeşitli kaynaklardan alıntı yapıldığını savundu. Duygu, iki devletin farklı savaşlara katılıyor olmasıydı. Ermeniler bir uçağı düşürüyor, üzerlerinde uçaklar kullanılıyor ve Azeriler hangarlarda uçakları olduğunu söylüyor.
Askeri pilotlara sormak zor mu? Aralarında aptal olup olmadığını sormak uçak Azerbaycan'ın komutanları, böyle bir arazide ve bu kadar doygun hava savunması ile pilotlarına baskın yapma emri verirler? Dronlar bununla harika bir iş çıkarıyor.
Sıradaki ne? Bilgi doldurma anlamında değil, genel olarak Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki savaşla ilgili. Dahası, Bakü durumu mantıksal olarak sona erdirecek. Sivilleri STK'lardan uzaklaştıracak. Artsakh ve Ermenistan ordusunu uzun menzilli top ve insansız hava araçlarıyla ezecek. Ve sivil nüfus Ermenistan'a gidecek, toprakları özgürleştirecek, Azerbaycan ordusu Karabağ'ın köy ve şehirlerini işgal edecek.
Ermenistan'ın kaynakları gözümüzün önünde eriyecek. Ülke hızla fakirleşecek ve sonunda bir tür Ukrayna'ya dönüşecektir. Bunları gerçekleştirme fırsatlarının yokluğunda pek çok hırs var. Ülkeyi Avrupalılaştırma sürecini sürdürmek ve Rusya ile bir ittifakı reddetmek tam da bu yoldur.
Ve yine Rusya durumdan sorumlu olacak. Yoksa olmaz mı? ..