-
neanderthal'lar, homo sapiens'ten bir önceki atalarımız ve bilimsel yayınlara göre homo sapiens ile neanderthal'lerin birlikte yaşadığı bir dönem de olmuş. görenleriniz mutlaka vardır; bir belgeselde, homo sapiens'in, ilk olarak güney afrika'da ortaya çıktığı, buradaki modern insan* kabilesinin daha sonra, oralardan dünyaya yayıldığı, o zamanlar avrupa'nın ormanlarında yoğunlukla bulunan neanderthal'lerle karşılaştıkları falan söyleniyor. ayrıca, afrika'daki, belirli bir bölgede yapılan derin mağara kazılarını izlemiştim. homo sapiens türü ve neanderthal arası bir türe ait olabileceği düşünülen kemik yapıları bulunmuştu.
neyse konu şu; neanderthal'lerle homo sapiens'ler birlikte yaşadıkları dönemde üremediler mi? cevabı evet. neanderthal'ler ile homo sapiens'lerin melez yavruları olmuş; hatta bugün bizde bile neanderthal'lerden kaldığı düşünülen genler varmış. bugünkü modern insanın denisovan insanı ve neanderthal'lerle pek çok kez üredikleri söyleniyor.
bu da beni öteden beri aklımda olan bir soruya yöneltiyor. neanderthal, denisovan insanı veya güney afrika'da ortaya çıkan homo sapiens'i oluşturan süreçteki o kırınım nasıl ortaya çıkıyor? ben bunu cinsiyet farkı gibi düşünüyorum. mesela kadın ve erkek arasında belirgin farklar ve bu sınırı gözlemleyebiliyoruz. hiçbir kadın veya erkek birbirinin kopyası olmamasına rağmen, tıpatıp bir benzerlik bulamayacağımız aşikar olmasına karşın, kadınla erkek arasında hepimizin üzerinde hem fikir olduğu bir çizgi var. sanırım böyle düşündüğüm için yanlış yorumluyorum ama aklımdaki sorunun devamını getireyim.
bu bakış açısıyla bakarsak, homo sapiens ile neanderthal arasındaki farkı ve çizgiyi belirleyen kırınım nasıl ve ne şekilde bu kadar güçlü olabiliyor. çünkü ortada melez yavrular var.
richard dawkins'in bir programında izlemiştim. evrimi bu noktada anlayamayışımızı, ona geniş bir açıdan bak(a)mayışımızla ilişkilendiriyordu. şöyle örnek veriyordu. sürreal bir çekmeceyi açtığınızda milyarlarca fotoğrafın arka arkaya dizilmiş olduğunu düşünün, diyordu. bu fotoğraflar insan ırkı ve atasının milyonlarca yıldır, her gün çekilmiş fotoğrafları gibi olsun diyordu. eğer bu fotoğraflara bakarken, peşi sıra fotoğrafları incelerseniz arada bir fark göremezsiniz ama mesela bu fotoğraf yığınına bir başından bir ortasından bir kıçından bakarsanız, arada devasa farklar varmış gibi algılarsınız, diyordu. yani, evrim ilmek ilmek oluşmuştur, öyle devasa bir değişiklik olmamıştır, demeye getiriyor ve ekliyordu: siz geniş aralıklarla bakıyorsunuz insan ırkının tarihine; bu da yanılmanıza neden oluyor.
bunu anlıyorum. ama yine de şu var ki, neanderthal ile homo sapiens arasında, cinsiyet farklılığında olduğu gibi belirgin bir ayırım var. iki ayrı ırkın arasındaki bu kırılmayı neyin oluşturduğunu bilemiyorum. ayrıca, neanderthal'ler ve denisovan insanı ile homo sapiens arasında çoğalma olduysa, nasıl olur da bu ırkların bugün yok olduğu söylenebiliyor; homo sapiens neden bu ırklara baskın bir tür olarak ortaya çıkabiliyor?
-
-
neandertal-homo sapiens birlikteliği olmuştur.
büyük beyinli, dolayısı ile büyük kafataslı homo sapiens genlerini (de) taşıyan bebek eğer, annesi neandertal ise doğamamış ve çoğu durumda annenin de ölümüne sebep olmuştur. (daha küçük kafataslı neandertal bebeği doğurabilecek şekilde gelişen kalça ve rahime uyumsuzluktan ötürü) durumun tersi olduğunda, bebeğin babası neandertal, anne homo sapiens olduğu durumlarda doğum gerçekleşmiş ve nesil devam etmiştir.
bundan ötürü taşıdığımız neandertal genlerinin tamamı, erkeklerden gelmektedir, dişi neandertallerin genleri gen havuzumuzda yer almamaktadır.
-
-
orjinal haliyle bir neandertal dna'sı bulamadığımız için ne ölçüde karıştığımızı bilemiyoruz. ama insanların avrupalı genlerle karışmadığı sahra altı afrika'da bu genlerin olmadığını biliyoruz.
muhtemelen iki türün birlikteliklerinden çok az sayıda kısır olmayan çocuklar oluyordu. iklim ve çevre baskısıyla beraber neandertal bölgesine sonradan gelen becerikli homo sapiens'in saldırganlığı türü yok ederken bu az sayıda melez çocuksa gen havuzunda seyrelerek karışıp kayboldu. (bkz: kurucu etkisi)
ayrıca, homo sapiens sapiens diğer hayvanatla karşılatırılınca genetik çeşitliliği çok az olan bir tür zaten. yakın geçmişte ciddi bir genetik darboğazdan geçtiği söyleniyor buna neden olarak da. aynı darboğazın neandertaller için de geçerli olduğunu ve zaten yok olmaya doğru giden bir tür olduğunu sanıyorum. genetik çeşitliliğiniz yeterli olmadığı zaman hem sakat ve kısır çocuklarınız daha fazla olur hem de tür olarak değişime intibak yeteneğiniz düşük olur. (bkz: toba faciası)
-
iki teori vardır:
1 (bkz: ırk karışımı teorisi)
buna göre sapiens'in neandertal'le buluşması, sapiens'in afrikadan çıkıp avrupaya gitmesiyle gerçekleşti. avrupaya giden sapiens kendisinden fiziksel ve bilişsel olarak daha üstün bir ırkla karşılaştı. neandertaller ateşi kullanıyor, alet yapabiliyorlardı. hatta son zamanlarda arkeologlar, fiziksel engelli olduğu halde uzun süre yaşamış neandertal kemikleri bulmuştur. bu da hasta veya yaşlılarına bakan bir topluluk olduklarına kanıt olarak gösterilmektedir.
ırk karışımı teorisyenleri, sapiens'in avrupa topraklarına gelerek hızla yayıldığı ve bu şekilde iki nüfusun birbirine tamamen karıştığını savunuyor. bu durumda avrasyalılar sapiens ve neandertal karışımıdır. aynı şekilde doğu asya'ya yönelen sapiens, burada da erectus'la karışarak bu günkü çinliler ve koreliler'in sapiens ve erectus karışımı olmasına yol açmıştır.
2 (bkz: yerine geçme teorisi)
bu yaklaşıma göre ise sapiens ve neandertal arasında ciddi anatomik farklılıklar vardı. beslenme doğal yaşam ve çiftleşme alışkanlıkları, beden iletişim dili, görünüş hatta kokuları birbirinden çok farklıydı. bu nedenle birbirlerine cinsel çekim duyma olasılıkları çok düşüktü. bunu deneyen bazı sapiens ve neandertaller olsa bile gen farklılığından dolayı ya üreme gerçekleşmedi yahut, bu ikisinden üreyen canlı kısır oldu. (at ve eşek çiftinden üreyen katırın kısır olması gibi)
dolayısıyla sapiens ve neandertaller aslında hiç karışmadı, sapiens neandertal'in yerine geçti.
günümüzde neandertal türünün devam etmiyor olmasının sebebi, muhtemel bir salgın hastalık veya sapiens veya başka türler tarafından soykırıma uğramaları olarak düşünülmektedir.
edit: konuya ilişkin detaylı bilgi isteyenler hayvanlardan tanrılara sapiens kitabına bakabilir.
vay efendim alıntı yapıp kaynak yazmamak ne demek rere rörö diye işgüzarlık yapan işsizler de şöyle buyursun:
dünyada 30 küsür dile çevrilmiş, türkiye'de aylardır en çok satanlarda ilk 10'da yer almış ve hala satılmakta olan -üstelik korsan ve e-kitap hariç- binlece insana ulaşmış bir kitabın sır olmaktan çıktığını bilmenin rahatlığıyla kaynağı yazmamak kötü niyetli bulunuyorsa söylenecek söz kalmamış demektir.
-
(bkz: hayvanlardan tanrılara sapiens)
madem aynen alıyorsunuz atıf yapın bari!
-
(bkz: istanbul united)