Çocuğu 2 yaşını dolduran her anne-baba meşhur “2 yaş sendromu”nu bir yerlerden duymuştur ve bu yıldan az ya da çok endişe duyar. Ancak 2 yaşını dolduran bir çocuğu aslında o kadar güzel gelişim aşamaları beklemektedir ki, birçok anne baba 3. yılın sonunda aslında zor değil keyifli ve heyecanlı bir yıl geçirdiklerini söylemektedir. Siz de kendinizi kriz dolu bir yıla değil de heyecanlı başarılarla dolu bir yıla odaklayarak bu yılın keyfini çıkarabilirsiniz.
Büyüme gelişme takibi:
3. yıl içinde çocuklar hem boy hem kilo olarak önemli gelişim gösterecektir. Büyüme hızı, ilk 1 yıl kadar hızlı olmayacak, 2. yıl hızında olacaktır. Çocuğunuzun büyüme gelişmesini persantil tablo ve eğrileriyle takip edebilirsiniz.
Büyüme gelişmesi - persantil hesaplaması için tıklayınız.
• 24. ayı bitirmiş olan birçok çocuk 50’den fazla sözcük söyleyebilir, 25 ay civarında sözcükleri birleştirip basit cümleler kurmaya başlayabilir.
• 25 aylık iken 2 aşamalı komutları anlayıp yerine getirebilir.
• 27. aydan sonra birçok çocuk ellerini yıkayıp kurulayabilir, yardım edildiğinde dişini fırçalayabilir. Zıplayabilir ve bir parça giysiyi kendisi yardımsız giyebilir. 8 küpü üst üste koyarak kule yapabilir.
• 28. aydan sonra artık birçok çocuk tuvalet eğitimi almaya hazır hale gelir. Ama her zamanki gibi unutmayın ki her çocuk bu aşamaya aynı anda değil, bazısı daha önce bazısı daha geç gelir. Sizin çocuğunuzun buna hazır olup olmadığını bazı ipuçlarından anlayabilirsiniz. Yaklaşık 20 aylık olana dek çocuklar neredeyse hiç mesane kontrolü olmadığından çok sık bez ıslatırlar. Bu aylara dek onlara tuvalet eğitimini dayatmak hiç gerçekçi değildir. Eğer çocuğunuz 1 ya da nadiren 2 saat kadar kuru kalıyorsa ve gece altını ıslattığında uyanıyorsa tuvalet eğitimine başlamaya hazır olabilir. Çocuğunuz kakasını belli bir zamanda yapmaya başladıysa, yani hep sabah kahvaltısından sonra ya da hep akşam uykuya yatmadan önce yapmaya başladıysa, onu ne zaman oturağa oturtacağınızı bilirsiniz, bu da tuvalet eğitimi için uygun bir aşamadır. Bazı çocuklar bezi kirlendiğinde bundan rahatsız olduğunu belli eder. Bu da tuvalet eğitimine başlamak için iyi bir fırsattır.
• 28-30. aylar arasında 6 organını ismiyle bilebilir. İsmini söylediğiniz bir nesnenin resmini tanıyabilir. İşaret ettiğiniz nesnelerin 4 tanesini resimden tanıyabilir.
• 31. aydan itibaren birçok çocuk biraz yardımla dişini fırçalayabilir. En az 6 küple kule yapabilir.
• 34. aydan itibaren 4 nesneyi resimden tanıyabilir. Ellerini yıkayıp kurulayabilir. Konuştuklarının en az yarısı anlaşılabilir. Eliyle topu fırlatabilir.
• 3. yıl içinde bazı çocuklar sayılara ve harflere ilgi duymaya başlarlar, ama bu her çocukta böyle olmaz. Sizin çocuğunuz harfler ve sayılarla henüz ilgilenmiyorsa onu zorlamayınız.
2. yaşını bitirmiş çoğu çocukta 16 diş vardır. 3. yaş içinde 4 diş daha gelir; 4 adet alt ve üst arka azı dişleri 24-36. ayda çıkacaktır. Çocuğunuz 6-7. yaşa dek 20 adet süt dişi ile devam eder. Kalıcı dişler ise 6-7. yaşta çıkmaya başlar.
Bunlar dışında, 36. ayını doldurmuş çocukların bir kısmı 2 veya daha fazla sıfatı (sarı, büyük gibi) kullanabilir, bir tişörtü kendi başına giyebilir, uzun aralıklarla ileriye doğru atlayabilir, her bir ayağı üzerinde en az 2 saniye durabilir, 2 farklı nesnenin neye yaradıklarını ve ne için kullanıldıklarını anlatabilir. Hatta 3. yaşını bitirmiş çocukların küçük bir kısmı bir daire çizerseniz onu kopyalayabilir, kendisine bir kase gevrek hazırlayabilir, yardımsız giyinebilir, 4 rengi tanıyabilir. Ancak bu gelişim aşamalarına her çocuk bu aylarda gelmez, bazıları daha geç ulaşabilir.
• 3. yıl içinde beynin olgunlaşmaya devam etmesiyle birlikte çocuğunuz önce/sonra, eş/zıt, az/çok gibi kavramları anlayabilmeye başlar.
• 34. aydan itibaren bir arkadaşını ismiyle tanıyabilir. Bazı çocuklar hayali bir arkadaş edinip ona isim verebilir. 2-3 cümlelik sohbetleri sürdürebilir; çocuğunuz bu yaş içinde sizinle karşılıklı sohbet edebilecek düzeye gelecektir. Ancak bazı sözcükleri bu yaşın sonunda dahi yanlış telaffuz edebilir. Bu durum 5 hatta 6 yaşa dek sürebilir ve normaldir.
• Çocuğunuzun bu yıl içinde en çok kullandığı sözcük tekrarlayan “Neden? Neden? Neden?...” sorusu olacaktır. Bu sizi bazen çileden çıkarsa da sabrınızı kaybetmemeye çalışın, çünkü bu, çocuğunuz için önemli bir gelişim adımıdır ve bir şeylerin neden sonuç ilişikisini öğrenip kayda geçirmesi için çok önemlidir. Bu soruyu bu kadar çok sorması çocuğunuzun meraklı ve azimli olduğunu da gösterir ve bu da aslında sizi gururlandıracak bir şey olmalıdır.
• 3. yıl içinde çocuğunuz daha önce karşılaştığı kişileri tanıyabilmeye, gitmiş olduğunuz yerleri ve daha önce yapmış olduğunuz olayları hatırlayabilmeye başlar. Bunlardan söz ettiğinde hatırladığını anlayabilirsiniz.
• Üçüncü yıl aynı zamanda çocuğunuzun birçok zorlukla karşılaşacağı ve beraberinde birçok da hayal kırıklığıyla karşılaşacağı yıldır. Çünkü kendisine büyük hedefler koyan çocuğunuz henüz onlara ulaşabilecek becerilere sahip değildir, bu da onu hayal kırıklığına ve öfke nöbetlerine sürükleyebilir. Duygularıyla nasıl başa çıkacağını da henüz bilmeyen çocuğunuza destek olmak ve onu sakinleştirerek bu öfke ve hayal kırıklığı nöbetlerini atlatmasına yardım etmek de sizin bu yıl boyunca önemli bir göreviniz olacaktır. Diğer taraftan size sevdiğini söyleyeceği sonsuz mutluluk dolu anlar da olacaktır.
• Çocuğunuz bu yıla kadar paralel oyun aşamasındaydı, yani oyun oynayan başka çocuklarla birlikte değil yan yana oynayabiliyordu, ancak bundan sonra daha ileri bir sosyalleşme evresi olarak birlikte oynama evresine geçecektir. Başka çocuklarla birlikte oynamayı öğreneceği bu yaşta siz de onu kısa süreli oyun gruplarına, müzik atölyelerine katmayı deneyebilirsiniz.
2 yaşını doldurmuş olan çocuğunuz artık neredeyse her yiyeceği tatmış durumdadır. Artık siz de onun kendi zevkini, sevdiği ve sevmediği yiyecekleri biliyorsunuz. 3. yaş, onun sağlıklı beselenme alışkanlığını yerleştirmeniz için önemli bir yaştır.
Bazı çocuklar sebzeyi kolayca kabul ederken birçoğu sebzeden hoşlanmaz. Oysa çocuğunuzun sebzeden hoşlanmasını sağlamanın en önemli yollarından biri sizin, anne ve babasının sebze yiyor olmasıdır. Çocuğunuz tam sizi taklit edeceği yaştadır, bunu iyi yönde kullanın ve ona sebze yiyerek örnek olun. Sizi ne kadar çok sebze yerken görürse o kadar kolay alışacaktır. Sebzeleri seveceği şekillerde ve seveceği besinlerle birlikte sunmak da bir çözüm olabilir, tam tahıllı makarnaya ya da ince bir dilim pizza ya da böreğe minik sebze parçaları eklemek gibi.
Erişkinler için geçerli olan birçok sağlıklı beslenme kuralı çocuğunuz için de geçerlidir. Rafine tahıllardansa tam tahılları kullanmak, rafine şekerdense meyveleri tercih etmek, çiğ meyve ve sebzeyi ihmal etmemek, margarinden uzak durmak, zeytinyağı ve ayçiçek yağını kullanmak, meyve suyundansa meyvenin kendisini yemek, balığı mutlaka haftada birkaç kez yemek gibi kuralları bu yaştan itibaren çocuğunuzun beslenmesine uyarlayın. Sağlıklı beslenme alışkanlığını bu yaşlarda kazanırsa ileride de sürdürmesi çok büyük olasılıktır.
Sağlıklı büyümekte olan bir çocuğa bu yaş içinde (doktorunuz başka türlü önermedikçe) günde 6 porsiyon tahıl, 3 porsiyon sebze, 2 porsiyon meyve, 2 porsiyon protein, 450-500 gram süt ürünü verin, şekeri gıdaları kısıtlı verin. Günlük yağ alımı, tüm kalori alımının %20-30’unu geçmesin, bu miktarın büyük kısmı da doymamış (yani sıvı) yağlardan oluşsun. Burada sözü edilen porsiyonların sizin kendi erişkin porsiyonlarınız değil çocuk porsiyonu olduğunu unutmayın, onların mideleri de kendi oranında küçüktür ve sizden çok daha azıyla doyarlar.
Çocuğunuzun boy ve kilo takibini yapın. Bunu persantil tablo ve eğrileriyle yapabilirsiniz.
UNUTMAYIN:
Unutmayın, her çocuk eşsizdir ve kendine özgü büyüme gelişme özellikleri gösterir. Her çocuk tam olarak aynı zamanda aynı gelişimsel özellikleri kazanmaz. Bu nedenle çocuğunuzu takip ederken yaşıtı olan çocuklarla kıyaslamayınız ve kendi gelişim çizgisine bağlı kalarak takip ediniz. Çocuğunuz bu aylarda beklenen gelişmenin büyük kısmını göstermediyse lütfen doktorunuzla konuşunuz.
Kaynaklar
1. Murkoff HE. What to expect the second year. Workman Publishing, New York, 2011
2. Murkoff H, Eienberg A. What to expect the toddler years. Workman Publishing, New York, 2009
3. https://www.whattoexpect.com/toddler/ (Erişim tarihi: Nisan 2018)
4. https://www.whattoexpect.com/toddler/photo-gallery/toddler-milestones.aspx (Erişim tarihi: Nisan 2018)
5. https://www.whattoexpect.com/growth-and-child-development-tips.aspx (Erişim tarihi: Nisan 2018)
6. https://www.whattoexpect.com/toddler-development/developmental-milestones.aspx (Erişim tarihi: Mayıs 2018)
7. https://www.whattoexpect.com/toddler/potty-training/signs-of-readiness.aspx (Erişim terihi: Mayıs 2018)
8. https://www.whattoexpect.com/toddler/grooming/toddler-teething.aspx (Erişim tarihi: Mayıs 2018)
9. https://www.whattoexpect.com/toddler/eating-and-nutrition/ (Erişim tarihi: Mayıs 2018)
10. https://www.whattoexpect.com/toddler/eating-basics.aspx (Erişim tarih: Mayıs 2018)
11. https://www.whattoexpect.com/toddler-eating-and-nutrition-tips.aspx (Erişim tarihi: Mayıs 2018)
12. https://www.whattoexpect.com/first-year/feeding-your-baby/milk-allergy-in-infants.aspx (Erişim tarihi: Mayıs 2018)
13. https://www.whattoexpect.com/toddler-nutrition/toddler-eating-enough.aspx (Erişim tarihi: Mayıs 2018)