İSTANBUL - Uluslararası Zihinsel Engellilik ve Psikiyatride İnsan Hakları Kuruluşu'nun (MDRI), Türkiye'de, psikiyatrik tedavi yapan üç hastane, üç rehabilitasyon merkezi ve bir çocuk yuvasındaki incelemelerinde, elektroşok tedavisinin (EKT),uluslararası taahhütlerin aksine, anestezi kullanılmadan uygulandığı ortaya çıktı. MDRI Bakırköy, Erenköy ve Manisa ruh ve sinir hastalıkları hastanelerinde, Ankara Numune, Marmara Üniversitesi ve Dokuz Eylül Üniversitesi hastanelerinin psikiyatri birimlerinde, Ankara'daki Saray, Keçiören ve Ayaş ile İstanbul'daki Zeytinburnu çocuk rehabilitasyon merkezleri ve yetimhanelerinde iki yıl inceleme yaptı. MDRI, inceleme sonuçlarını bir raporla dün açıkladı. Rapora göre, Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi 1997'de Sağlık Bakanlığı'nı uyardı. Bakanlığın taahhüdüne rağmen anestezisiz EKT sürüyor. Rapordaki tespitler şöyle: Çocuklara da uyguluyorlar Bakırköy, Erenköy ve Manisa hastanelerindeki çalışanlara göre, hastaların yüzde 20-33'ü en az bir kez olmak üzere EKT'ye maruz kalıyor. Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi'nde ise bu oran yüzde 40. Bakırköy hastanesinde anestezisiz EKT dokuz yaşındaki çocuklara da uygulanıyor. Manisa'daki hastanede başhekim yardımcısı, EKT yüzünden çene çıkması olayıyla sıklıkla karşılaştıklarını kaydediyor. Manisa ve Erenköy hastanelerinde EKT sırasında hastayı tutmak için üç kişi bulunamadığından bu işi hastalar yapıyor. Üniversite hastaneleri ise hafifletilmemiş EKT'ye karşı tavır alıyor. Çoğu hasta odalarda kapalı tutuluyor. Bakırköy, Erenköy ve Manisa'da, kronik hastalar ömür boyu hastanelerde kalıyor. Manisa'daki hastanede yaşam koşulları onur kırıcı ve tehlikeli bir aşamada. Bakırköy ve Manisa'da, EKT bazen hastaların bir an önce taburcu edilmesi ve yeni hastalara yer açılabilmesi için kullanılıyor. Hastaların çoğu yıkanmamış, giysileri kirli, dişleri dökük ve bitlenme söz konusu. Cinayet suçlusu hastalarla suç işlememiş hastalar aynı odada kalıyor, bazen çocuklarla yetişkinler aynı odaya konuluyor. Kadın hastalar, tecavüze uğrayabileceği ileri sürülerek dışarı çıkarılmıyor. Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu bünyesindeki, Ankara Saray ve Ayaş, İstanbul'daki Zeytinburnu rehabilitasyon merkezleriyle Keçiören Çocuk Yuvası'nda yapılan incelemelerde şu verilere ulaşıldı: Saray Rehabilitasyon Merkezi'nde, kapasite 408 kişi olmasına rağmen 750 çocuk ve yetişkin kalıyor. 750 kişiden 400'ü yatağa bağlı halde. 1988'den bu yana bir çocuk evlat edinilmiş, biri de koruyucu aileye verilmiş. Her gün bir kişinin kabul edilmesi, ölüm oranının yüksek olduğuna işaret ediyor. Bu merkeze 2004'te yapılan incelemede, çocuklar yataklara bağlı bulundu. Temmuzda ise pencerelerine tahtalar çakılmıştı. Odadan idrar ve dışkı kokusu geliyordu. Yatağa bağlanan çocukların kol, bacak ve omurgaları körelmiş, bükülmüştü. Saray Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi'nin bir çalışanına göre, çocuklar ve kadın hastalar, yetişkinlerin tecavüzüne uğruyor, cinsel gelişimleri yüzünden aşağılanıyor.Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Başhekimi Prof. Musa Tosun, araştırmadan haberinin olmadığını açıkladı. Tosun, "Burada çocuklara EKT yapılmaz" dedi. Rosenthal: Çok korkunçMDRI Başkanı Eric Rosenthal, sonuçları şöyle değerlendirdi: "Bu uygulama insan hakları ihlali ve işkencedir. Bir hastanedeki yönetici, 'Eğer anestezi kullanırsak o kadar etkili olmaz, çünkü cezalandırıldıklarını anlamazlar' diyor. Bu işi yaptığım 12 yıl boyunca duyduğum en korkunç açıklamalardan biriydi." Avrupa Parlamentosu'nun Britanyalı üyelerinden Richard Howitt da, "Şüphe yok ki raporda anlatılanlar Avrupa konvansiyonlarına göre işkence kapsamına girer ve ne Türkiye'de ne de Avrupa'nın hiçbir yerinde görülmemeli" diye konuştu.MDRI araştırılıyorSağlık Bakanlığı yetkilileri ise, MDRI'ın raporlarına itibar edilecek bir kuruluş olup olmadığını araştırdıklarını ve iddiaların doğruluğunu sorguladıklarını açıkladı. Yetkililer, "EKT hangi hastanelerde yapılıyor" sorularına yanıt aradıklarını belirtti.MDRI'nın projesini destekleyenlerİnsan Hakları Gündemi Derneği, Şizofreni Dernekleri Federasyonu, Öğretilebilir Çocukları Koruma Derneği, Şizofreni Dostları Derneği, Şizofreni Evi Dostluk Derneği ve İzmir Şizofreni Dayanışma Derneği, Özel Çocuklara Destek Derneği, Ankara Numune Hastanesi Psikiyatri Kliniği Şefi Doç. Dr. Erol Göka, İstanbul Bilgi Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nden Yrd. Doç. Dr. Murat Paker, Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nden Yrd. Doç. Dr. Serra Müderrisoğlu, Psikolog Harika Yücel ve psikoterapist Pınar İlkkaracan.