Gelişimin ilk yıllarında, Sovyet insanlı kozmonotikleri iniş ekiplerinin araştırılması ve tahliyesinde bazı problemler vardı. İniş sahası araştırması uygun telsiz teçhizatına sahip uçak ve helikopter yardımı ile gerçekleştirilmiş, daha sonra kurtarma ekipleri, doktorlar, mühendisler vb. İle mevcut araçlar belirli bir alana ulaşmıştır. Bu önlem seti temel gereklilikleri karşıladı, ancak kusursuz değildi. Bu nedenle, iniş alanlarında hava genellikle kötüydü ve erişilemeyen bir bölgedeki astronotların inşası kurtarma ekiplerinin çalışmalarını ciddi şekilde zorlaştırabilirdi.
1964'in sonunda, roket uzay sistemlerinin genel tasarımcısı S.P. Korolev, hava ve iniş alanından bağımsız olarak astronotları bulabilen ve toplayabilen özel ultra yüksek arazi araçları yaratma önerisi yaptı. Yakında bu öneri, Tesisin Özel Tasarım Bürosu için bir görev haline geldi. V.A. başkanlığındaki Likhaçev (SKB ZIL). Grachev. Aralık ayında, Hava Kuvvetleri Komutanlığı yeni bir can kurtaran aracın gereksinimlerini onayladı ve yakında teknik bir görev hazırlandı. 1965 baharının başlangıcında, SKB ZIL uzmanları gelecek vaat eden bir makine tasarlamaya başladılar.
Geliştirme çalışmalarının tamamlanmasından çok önce, uygulama yeni bir arazi aracına ihtiyaç olduğunu doğruladı. 19 Mart 1965'te, başarısız iniş sistemine sahip Voskhod-2 uzay aracı hesaplanan alandan önemli bir mesafeye indi. Kozmonotlar P.I. Belyaev ve A.A. Leonov uzak bir Tayga bölgesinde yardım beklemek için iki gün vardı. Neyse ki, kurtarma güçleri tarafından bulundu ve "anakaraya" götürüldü havacılık. Bu olay, bir arazi kurtarma aracının ne kadar yararlı olabileceğini gösterdi.
Bilinen verilere göre, SKB ZIL'in yeni “uzay” projesi iki isim aldı. Fabrika dokümantasyonunda ZIL-132K tanımı yer almakta olup, halihazırda geliştirilmekte olan projenin bazı çözümlerinin uygulandığını göstermektedir. Aynı zamanda, PES-1'in resmi adı - “Arama ve tahliye birimi, ilk model” kullanıldı. Daha sonra fabrika adı unutuldu ve hemen hemen her zaman özel bir makineye PEU-1 denir.
Arazi aracının şeması. Devlet Askeri Teknik Müzesi Resim / gvtm.ru
S.P.’nin yeni fikirleri doğrultusunda Kraliçe ve meslektaşları, iniş aracı arayışı hala havacılık tarafından yürütülüyordu. Yaklaşık iniş alanını belirledikten sonra, PES-1 arazi tipi aracın çalışma sahasına teslim edilmesi önerildi. Bu bağlamda, ikincisinin, boyut ve ağırlık bakımından, An-12 uçağının ve Mi-6 helikopterinin kargo kabinlerinin kısıtlamalarına uyması gerekiyordu. Arabanın karada ve suda hareket etmesi gerekiyordu. İnsanları ve eşyaları iniş aracı şeklinde taşıma olasılığını sağlamak gerekliydi. Arazi taşıtlarında, çok sayıda çeşitli kurtarma teçhizatı taşımak gerekliydi.
Belirli özelliklere ve görünüme sahip bir arama ve tahliye birimi oluşturmak en kolay şey değildi, ancak SKB ZIL'in tasarımcıları başarıyla başa çıktı. Arazi taşıtlarının tasarımı ve yapımında farklı özelliklere sahip sağlam bir deneyime sahip olan tasarım ofisi, arazi aracının en iyi çeşidini oluşturarak teknik görevi tamamen yerine getirebilmiştir. Ortaya çıkan sorunları çözmek için bazı hazır fikirlerin kullanılması gerekliydi, ancak bir dizi yeni teklifin geliştirilmesi gerekiyordu.
V.A'nın çalışmalarının sonucu. Grachev ve meslektaşları, tanınabilir tipte bir deplasmanlı hermetik mahfazaya sahip, üç akslı dört tekerlekten çekişli bir araç haline geldi. PES-1'te, farklı işlevlere sahip çeşitli aletler ve cihazlar bulunmalıdır. Bu yüzden, kurtarma aracının özel radyo navigasyon ekipmanına ihtiyacı vardı ve iniş araçlarıyla çalışmak için kendi vinçine ve özel destek cihazına ihtiyacı vardı.
Açık kapaklı kasanın önü. Arka planda, kabinin eğik kapağını, ön tarafında - donanım bölmesinin kapağını görebilirsiniz. Fotoğraf Os1.ru
ZIL-132K projesinde ev içi uygulamada ilk kez, büyük boyutlu kaynaklı alüminyum bir çerçeve kullanıldı. Çerçeve, başlıklar ile bağlanmış bir dizi uzunlamasına ve enine metal profilden birleştirilmiştir. Çerçevenin orta kısmında, ağır yüklere dayanmasını sağlayan X şeklinde bir destek sağlanmıştır. Çerçevenin gelişimi, büyük boyutlu yüklü alüminyum yapıların montajı için yeni teknolojilerin yaratılmasını ve uygulanmasını gerektiriyordu.
Dışında, alüminyum çerçeve cam elyaf mahfaza ile kaplandı. Karakteristik yuvarlatılmış ön ve dikey kenarları olan bir büyük uzatma banyosu birimi şeklinde yapılmıştır. İkincisinde, tekerleklerin gövdenin dışına taşmadığı için büyük kemerler vardı. Fiberglas banyonun arkasında dikey bir yem yaprağı vardı. Davanın üstüne birkaç ünite vardı. Makinenin önünde, birkaç kapaklı bir telsiz donanım kapağı temin edilmiştir; arkasında bir katlanır kokpit kapağı sağladı. Kabinin arkasında bir vinç için düz bir platform vardı ve kıçta iniş aracı için nispeten derin bir gövde vardı.
Özel görevler ve yüklerin belirli dağılımı nedeniyle, PES-1 uygun düzeni almıştır. Gövdenin önünde, telsiz navigasyon cihazları için kıçtaki ağır yükü dengelemek için önerilen bir bölme vardı. Hemen arkasına oldukça büyük bir kabin yerleştirdi. Kabinin arkasında motorun ve bazı iletim cihazlarının montajı yapıldı. Şanzıman altındaki dört tekerlekten çekiş şasisinin kullanımı ile bağlantılı olarak, gövdenin alt kısmında büyük miktarlarda vermek zorunda kaldı.
Arazi aracı, beygir gücü 375 olan bir ZIL-180 benzinli motor aldı. Yoğun yerleşim nedeniyle küçük bir motor bölmesinde, 3651 kapasiteli bir yakıt deposu dahil gerekli tüm cihazları yerleştirmek mümkündü. Egzoz sisteminin susturucusu, gövde güvertesinin çatısına getirildi. Motora, hidromekanik ve mekanik cihazlar esas alınarak üretilen güç dağıtımlı bir şanzıman bağlandı. Birimlerinin bir kısmı ZIL-135L ordu aracından ödünç alındı.
PED-1 arazi tipi aracı test ediliyor. Fotoğraf Os1.ru
Motora bağlı bir tork konvertörü ve ardından otomatik şanzıman. Sonra tork, iki tarafın tekerlekleri ve su topu arasında dağıtılan transfer kutusuna çarptı. Aktarma kutusundaki miller her iki tarafta orta ve arka tekerleklere yaklaştı ve dişli kutularına bağlandı. Birkaç kardan milinin yardımıyla, güç merkezi eksenden öne doğru geçti. Her bir tekerleğe açısal ve düz bir dişli verildi. Boşluğun yüzdürme kabiliyetini arttırmak için, dişli kutuları hava ile yıkanabilir.
Arazi aracı, birleşik süspansiyona sahip geniş çaplı tekerleklere sahip üç akslı bir şasi ile donatılmıştı. Ön ve arka akslar bağımsız bir burulma çubuğu süspansiyonu aldı ve orta tekerlekler sert montajlara sahipti. Başlangıçta 175 mm çapında ve 1523 mm genişliğinde traktör lastikleri I-420 kullanılması planlanmıştı, ancak orijinal amaçlarından dolayı bu ürünler yüksek hızda sürüş sırasında yüklere dayanamadılar. Sorun, Lastik Endüstrisi Araştırma Enstitüsü ve Dnepropetrovsk Lastik Fabrikası yardımı ile çözüldü. Üç örgütün ortak çabaları, istenen boyutta ve istenen kaynakta yeni ID-15 lastikleri yarattı. PES-1 jantlar, merkezi bir lastik basıncı düzenleme sistemine sahiptir. Birinci ve üçüncü eksenler yönetilebilir hale getirildi.
Kıç tahrik ünitesi, gövdenin kıçına yerleştirildi. Bu cihazın giriş penceresi tabana yerleştirilmiştir. Su akışı, arka kısımdaki oval bir pencereden atılmıştır. İtme vektörü, gövdenin içine yerleştirilmiş iki direksiyon tüyü kullanılarak gerçekleştirildi.
Teknenin önünde dört kişilik bir kokpit vardı. Sürücü ve kurtarma ekipleri veya astronotlar, en basit tasarımın katlanır koltuklarına yerleştirilmişti. Sıradışı bir şekilde sunulan arabaya alın. Kabinin kapıları yoktu, ancak gövdenin güvertesinin seviyesinin üstünde olan üst kapağı tamamen katlanıp geriye dönebiliyordu. Ek olarak, çatısında bir çift kapak sağlanmıştır. Geliştirilmiş kabin camı çok yönlü görüş sağlar. Yerdeki ekip gerekli tüm kontrollere sahipti. Bu nedenle, sürücü, şasinin çalışmasını kontrol edebilirken, diğer mürettebat üyeleri radyo navigasyon ekipmanı ve diğer cihazları kullanmak zorunda kaldı.
Baz, diğer kurtarıcılar veya astronotlarla iletişim için, arama ve tahliye ünitesi bir çift P-855U radyo istasyonunu taşıdı. Ayrıca, uzak ve uzak alanlarda çalışmak için, araç navigasyon ekipmanıyla donatılmıştır. Mürettebatın yardımıyla ekip yerlerini belirleyebilir ve verilen bir noktaya gidebilir. Gezinme sırasındaki maksimum radyal hata, kat edilen mesafenin% 6'ini aşmadı.
Müşterinin gereksinimlerine göre, PES-1 yalnızca astronotları değil, aynı zamanda iniş modüllerini de tahliye etmekteydi. Arazi taşıtına yaptığı yükleme için bir vinç aldı. Motor bölmesinin yukarısında, vinç bomlu bir döner platform için güçlendirilmiş bir taban yerleştirildi. İkincisi, vinç kabloları nedeniyle yükselişi olan metal bir kafes şeklinde yapılmıştır. Bom, 4,9 m'ye ulaştı, onu 75 ° 'ye kadar bir açıyla kaldırmak mümkündü. Maksimum yük taşıma kapasitesi 3 t olup, vinç iki tamburlu LPG-GO tipi elektrikli vinç ile çalıştırılmıştır. Birincisi bomun pozisyonunu kontrol eden kablolardan, ikincisi yükü kaldırmaktan sorumluydu. Vinç kumandalı uzaktan kumandalı kablolu uzaktan kumanda.
Gövdenin arka kısmı iniş aracının montajı için lojman altına verildi. Uzay aracının, gerekli şekiller ve boyutların destek kısmına dikey olarak monte edilmesi önerildi. Kargo platformunda, farklı iniş araçları için tasarlanan çeşitli kızak tiplerini monte etmek mümkündü. Yükün üzerine, bir dizi germe işareti bulunan bir demirleme halkası takılmalıdır. Gövdenin arka tarafının yükleme ve boşaltma işlemlerini kolaylaştırmak için katlama yapılır.
Suda inişli bir araçla çalışma durumunda, gövdenin sol tarafına bir bağlama dairesi verildi. Bağlamadan önce, özel bir şişirilebilir kayış giyilmesi önerildi. Demirlenmiş iniş aracının çekilmesine, 1 m'den daha yüksek olmayan yüksek dalgalarda izin verilmiştir.
PES-1 durumunda, çeşitli ek ekipmanların taşınması için kutular vardı. Araçta şişme bot, çekme halatları, kuyruk araçları, yangın söndürücü vb. Depolandı. Ayrıca, ilk yardım kitlerinin gerekli ekipman ve ilaç seti ile taşınması için sağlanmıştır.
Yeni modelin seri arazi araçları için özel bir renk geliştirilmiştir. Koşullu su hattından önce gövdenin alt kısmı kırmızı renkle boyanmıştır. Çatı güvertesine kadar olan tarafların geri kalanı fildişi idi. Güverte ve kabin kapağının parlak turuncu olması önerildi. PES-1'in benzer renklendirilmesi, farklı manzaralarda yüksek görünürlük sağlar. Araç hem havadan hem de yerden veya sudan kolayca farkedilebilirdi.
Özel amaçlı makinenin en küçük boyutları yoktu. Arazi aracı 8,4 m'ye (istifleme konumunda vinç dahil - 9,62 m dahil), genişlik - 2,58 m, yükseklik - 2,5 m (vinç ile - 3,7 m) 'e ulaştı. Dingil mesafesi - tekerlekler arası açıklıklı 5 m 2,5 m Parça - 2,15 m Boş ağırlık PES-1 / ZIL-132K 8,17 t düzeyinde belirlendi Yük kapasitesi 3 t Brüt ağırlık - 11,72 t. 68 km / s. Su topu, 7-7,5 km / s hızlanmasını sağladı. Yakıt aralığı 560 km idi.
Astronotlar, yeni bir arama ve tahliye birimi olan 1966'i inceliyorlar. Fotoğraf Devlet Askeri Teknik Müzesi / gvtm.ru
Büyük çaplı tekerleklere sahip üç akslı şasi, tüm yüzeylerde ve manzaralarda yüksek verim sağlar. Bir yük ile, arazi aracı 30 ° diklik eğimine tırmanabilir ve rulo ile 22 ° 'e hareket edebilir. Bir çift kontrollü eksen tarafından sağlanan minimum dönme yarıçapı, 10m'yi geçmedi.
Tasarımcılar SKB ZIL başarıyla görevleri çözmeyi başardı, ancak uzun zaman aldı. ZIL-132K / PES-1 makinesinin ilk prototipi sadece 1966 yazında inşa edildi - ilgili görevi aldıktan yaklaşık bir buçuk yıl sonra. Prototip derhal fabrika testlerine gönderildi. Aynı zamanda uzay endüstrisi temsilcilerine gösterildi. Diğerleri arasında, kozmonotlar Yu.A. Gagarin ve A.A. Leonov. Müşterinin temsilcileri yeni arazi aracını övdü.
Yılda 1967 onları. Likhaçev ikinci bir deneysel arama ve tahliye birimi kurdu. Bu zamana kadar, projenin eksikliklerinin çoğu ortadan kaldırıldı ve her iki prototip de kısa sürede devlet testlerine geldi. İki PES-1'in incelemesi Sovyetler Birliği'nin farklı bölgelerinde farklı test bölgelerinde ve otoyollarda gerçekleştirildi. Ekipman, daha fazla servisi sırasında düşebileceği hemen hemen tüm koşullarda test edildi. Her durumda, arazi araçları kendilerini iyi gösterdi ve hesaplanan özellikleri doğruladı.
Gelecek yıl, 1968, ZIL, hava kuvvetlerine beş özel yeni inşaat aracı kurulum grubu verdi. Bir süredir Hava Kuvvetleri'nin arama kurtarma birimleri yeni tekniği inceledi ve ustalaştı. Ağustos ayında, silahlı kuvvetler tarafından tedarik için PES-1969’in kabul edildiğine göre, 1’te bir sipariş çıktı. Şimdi, sipariş için zaten inşa edilmiş ve planlanmış olan yeni teknoloji, kozmonotların arama ve tahliye sisteminin tam teşekküllü bir unsuru haline gelecekti.
PES-1 kurtarma araçları uzay programının temel unsurlarından biriydi, ancak büyük bir seri halinde inşa edilmeleri planlanmıyordu. Sadece birkaç yıl içinde, iki prototip dahil, sadece bu tür makinelerin 13'i üretildi. Çok fazla olmamasına rağmen, bu tür arazi araçları aktif olarak uzay uçuşunun sağlanmasına katılmış ve Dünya'ya yakın alanın gelişimine önemli katkı sağlamıştır.
Yetmişli yılların başlarında, uzay endüstrisi özel teknoloji için yeni gereksinimler oluşturmuştu. Uzay aracının boyutu yavaş yavaş büyüdü, mürettebatın boyutu arttı. Uçuş süresindeki artış özel yardım ihtiyacına yol açtı. Mevcut PES-1, kozmonot kurtarma bağlamında yeni görevlerle tam olarak baş edemedi.
1972'te SKB ZIL, PES-1М adlı yeni bir arama ve tahliye ünitesi geliştirdi. Modernizasyon projesi, bir vincin ve konaklama yerinin kaldırılmasını içeriyordu. Bunun yerine, gövdeye astronot, doktor vb. Alanların bulunduğu cam elyafı yalıtımlı bir kabin yerleştirildi. Yeni büyük boyutlu kabin, otomobilin toplam uzunluğunun yarısından fazlasını işgal etti, ancak yüksekliğini artırmadı. Yeni bir kabin takılması, başka birimler eklenmesi ihtiyacını doğurmuştur.
Fiberglas kabin yeni tasarımına iniş için çeşitli yan camlar, üst kapaklar ve arka kapı verildi. Yüksek şasi yüksekliği nedeniyle, kapının yanında bir katlanır merdiven vardı. Zeminde, iletim ünitelerine erişim için kapaklar vardı. Yolcu kabinine üç adet tek kişilik koltuk yerleştirilmiştir. Diğer altı koltuk çift yapılıydı ve bir gerginin montajı için verilebilirdi. Çeşitli eşyaların taşınması için üç dolap, çekmeceli bir masa vb. Mürettebatta bir lavabo, yangın söndürücüler, suni respiratörler, damlalıklar için kitler, çeşitli ilaçlar ve diğer ekipmanlar vardı.
Yolcu kabininin havalandırma ve ısıtma ile donatılması önerildi. Benzin üzerinde çalışan otonom bir ısıtıcı ile ısıtmaktan sorumluydu. Çalışmaları için ilave bir yakıt deposu kapasitesi 110 l sağlamak zorundaydı. Gerekirse, bu kapasite, seyir mesafesini 700 km'ye yükselten arabanın yakıt sistemine bağlandı.
Gerekli testlerden sonra, arama ve tahliye ünitesi PES-1M tedarik için kabul edildi. İlgili sipariş 1974 yılında göründü. Gelecek birkaç yıl boyunca, geliştirici bu tür altı makineyi Hava Kuvvetlerine kurdu ve teslim etti. Yeni bir özel makinenin ortaya çıkmasından hemen sonra, PES-1 ailesinin resmi olmayan takma isimler aldığı bilinmektedir. Arazi tipi taşıt aracına "The Crane" adı verildi ve yolcu versiyonu "Salon" olarak tanımlandı.
PES-2B araçlarda taşınması önerilen Yantar-1 tipi iniş aracı. Wikimedia Commons resmi
Çok yakında, uygulama güncellenmiş arama kurtarma kompleksinin tam potansiyelini gösterdi. Birlikte hareket ederek, PES-1 ve PES-1M olağanüstü sonuçlar gösterdi. İki araba, karaya astronotları bulma sorununu hızla çözebilir ve tahliye işlemlerine devam edebilir. "Salon" astronotlara binebilir ve iniş aracı ile çalışmayı beklemeden geri dönebilir. Aynı zamanda, "Vinç" tabanından farklı olarak, astronotları rahat koşullarda taşıdı.
1974'te, uzay aracı alanındaki ilerlemeden dolayı ortaya çıkan yeni bir teknoloji modeli yaratıldı. Yantar projesinin yeni keşif uyduları operasyona hazırlanıyordu. Dünyaya, belirli bölgelerin görüntülerini içeren filmler gönderen iniş araçları, mevcut ürünlerden oldukça büyük boyutta idi. Mevcut PES-1 makineleri bu tür cihazlarla kullanılamaz.
Bu sorunu çözmek için PES-1B makinesi geliştirildi. Baz numuneden sadece vinç ve kızak tasarımında farklılık gösterir. Vincin bomu 5,5 m'ye uzatıldı ve iniş aracı desteği, yeni taşıma yükünün gereklerine göre değiştirildi. Bu tür bir teknolojinin çalışması 1977 yılında başladı. Yantar uydularının geniş bir seri halinde inşa edilmesi planlandı ve sık sık piyasaya sürüldü, ancak hava kuvvetleri sadece üç adet arazi aracının onlarla çalışmasını emretti.
PES-1 ailesinin özel makinelerinin seri üretimi, 1979 yılına kadar devam etti. Bu süre zarfında, çeşitli ekipmanlara sahip 22 arazi aracının tamamı inşa edildi. En büyük versiyon temel "Vinç" - 13 üniteleriydi. "Salon" sayısı neredeyse yarısı kadardı - yalnızca 6 birimleri. Uzatılmış vinç bomuna sahip üç adet PEU-1B, montaj atölyesinden en son çıkanıydı.
PES-1 ailesinin aktif çalışması seksenlerin ilk yarısına kadar devam etti. Bu süre zarfında Tesisin özel tasarım bürosu. Likhachev, uzay lansmanı için yeni özel makine modelleri geliştirdi ve seri üretime soktu. Bu makineler PEC-490 arama ve tahliye kompleksinin bir parçasıdır. Sonra ortak bir takma ad olan "Mavi Kuş" ile geldiler. Ayrıca, hem pratik uygulama için bir zemin hazırlığı hem de deneysel bir proje olan başka projeler geliştirilmiştir. Örneğin, PES-1Р'ın prototipi, manevra kabiliyetini arttırmak için tasarlanmış ek bir reaktif güç kaynağı varlığı ile baz makinelerden farklıydı.
PES-1 ailesinin arama ve tahliye birimleri büyük değildi ve ayrıca uzun süre görevden alındı. Son on yılda, neredeyse tüm bu tür makineler elden çıkarıldı. Neyse ki, birkaç ilginç arazi aracı bu kaderden kaçtı. Bu nedenle, Devlet Askeri Teknik Müzesi'nde (v. Ivanovskoye, Moskova bölgesi) “Vinç” tipi PES-1 makinesinin restore edilmiş bir örneği var. Bu eşsiz sergi, SKB ZIL'in diğer ilginç gelişmeleriyle birlikte gösteriliyor.
İnsanlı uzay uçuşunun gelişimi, yer sistemleri için yeni gereksinimlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Endüstrinin diğer örnekleri arasında, astronotları ve iniş modüllerini uzak bir alandan bulabilen ve çıkarabilen özel araçlar gerekliydi. Zaten altmışlı yılların ortalarında bu sorun başarıyla çözüldü. Karmaşık PES-1 ülkemizde türünün ilk modeli oldu. Gelecekte, fikir ve kararlarına dayanarak, yine astronotların evlerine hızlı ve güvenli bir şekilde geri dönmelerini sağlayan benzer amaçlarla yeni örnekler yaratıldı.
Göre:
http://gvtm.ru/
http://os1.ru/
http://denisovets.ru/
http://русская-сила.рф/
http://novosti-kosmonavtiki.ru/
R. Danilov Kozmonot makinası // Teknik ve silahlanma, 2010. №8.