Antik çağ filozoflarının hayatlarını adadakları eudaimonia kavramı, birçok kişi tarafından çeviri hataları dolayısıyla yanlış anlaşılmakta. Eudaimonia’yı bilenler bilmeyenlere anlatsın!
1 Eudaimonia "Mutluluk" Değil
"Eudaimonia" Yunancadan basitçe 'mutluluk' olarak çevrilir. Yine de bu çeviri oldukça fazla yanıltıcı olabilir. İngilizce'de mutluluk anlamına gelen "happy" kelimesi 'happen(meydana gelmek)' ve 'perhaps(belki)' kökndne gelir. İskandinav dilinde 'talih' veya 'şans' anlamına gelen happ'tan türemiştir. Tarih boyu, Finceden Yunancaya, 'mutlu' için kullanılan sözcük aslında 'şanslı' gibi bir anlama geliyordu. Tek istisna Galce idi. Mutlu, "bilge" anlamına geliyordu.
2 Daha Derin ve Daha Zengin
"Eudaimonia"nın ise şans ve talihle, düşünce ya da tasarıyla ilgisi yoktur. Eudaimonia, mutlulukla karşılaştırıldığında, çok daha derin, daha dolgun ve daha zengin bir kavramdır. Eudaiamonia, bazen gelişmeye ya da tatmin edici ve yüceltici bir hayat yaşamayla ifade edilir.
3 Daha Yüksek Değer
Antik çağdaki birçok felsefi okul, Eudaimonia'yı en yüksek iyi, hatta çoğu zaman felsefenin amacı ve aracı olarak düşündü. Eudaimonia, mutluluktan farklı olarak bir duygu değil, bir var olma halidir. Bu nedenle mutluluktan daha köklü, daha istikrarlı ve güvenilirdir. En yüksek türden hazza veya tatmine yol açsa da, hazdan doğmaz, daha yüksek değerlere göredir.
4 Eudaimonia'sını Alamadılar
Birçok filozof için Eudaimonia'nın en basit örneği ise şudur:
"Atinalılar Sokrates'i hapse attılar, hatta ölüme mahkum ettiler ama onun eudaimonia'sını elinden alamadılar ve alamadılar."
5 Amaç ve Araç
Aristoteles'e göre bir şey en iyi, amacına veya aracına bakılarak anlaşılır. Örneğin, bir bıçağın amacı kesmektir ve bunu görerek bir bıçağın ne olduğunu en iyi anlaşılır. Tıbbın amacı sağlıktır ve tıbbın ne olduğu veya olması gerektiği en iyi bu görerek anlaşılır.
Eğer biri bunu bir süreliğine yaparsa, bazı hedeflerin başka hedeflere tabi olduğu, bunların kendileri de başka hedeflere tabi olduğu çok geçmeden ortaya çıkar. Örneğin, bir tıp öğrencisinin amacı doktor olmak olabilir, ancak bu amaç onun hastaları iyileştirme hedefinden, kendisi de yararlı bir şey yaparak geçimini sağlama hedefinden sonra gelir.
6 Hedefin Aslında Ne Olduğu
Bu böyle devam edebilir ama tıp öğrencisinin kendi içinde bir amacı yoksa, yaptığı hiçbir şey gerçekten yapmaya değmez. Aristoteles, kendinde bir amaç olan bu hedefin ne olduğunu sorar.
7 Ayırt Edici İşlev
Peki Eudaimonia nedir?
Aristoteles'e göre, bir şeyin özünü anlamak, bir şeyin ayırt edici işlevini anlamaktır. Bu nedenle, bir bahçıvanın ayırt edici işlevinin "belirli bir beceri derecesine sahip bir bahçeye yönelmek" olduğu anlaşılmadıkça, bahçıvan olmanın ne olduğu anlaşılamaz.
8 Nasıl Mutlu Yaşamalıyız?
Eudaimonia, aslında Aristoteles'e göre, "nasıl mutlu yaşamalıyız?" sorusunun bir yanıtıdır. Fakat burada kast edilen mutluluk, herhangi bir zamana göre hissedilen mutluluk anları ya da duygusal bir hissiyatla bağlantılı değildir. Her insanın yaşaması için bir işlevi vardır ve buna en uygun yaşam anlayışı, insanın aklının gücünü bildiği bir yaşam anlayışıdır.