ABD zorunlu vergi artışı ve harcama azaltma durumu nedeniyle tüm dünyayı 'Mali Uçurum' denen tehlikeyle tirtir titretmekteydi. Ama görüşmeler de geçen hafta durmuştu. ABD Başkanı Obama tatilini yarıda keserek perşembe günü telefonla hem Cumhuriyetçi ve hem de Demokrat liderleri pazar günü öğleden sonra Washington'da, görüşme ve oylamaya hazır olmaya çağırdı. Obama, Cumhuriyetçi tarafta kilit kişi olduğu ortaya çıkan Kentuckyli Mitch Connell ile de ilk defa konuştu. Obama'nın daveti üzerine Senato ve Temsilciler Meclisi üyeleri başkente döndüler ve bütün haftayı toplantılarla geçirecekler. 100 kişilik Senatoda, Demokratlar 51-47 ile çoğunluğu oluşturuyor. 435 kişilik Temsilciler Meclisi'nde ise Cumhuriyetçi muhalefet 243-192 ile çoğunlukta. Aşağıda 2011 sonu verileriyle siyasette uzlaşamayan ABD ekonomisinin genel durumu var. Yuvarlak hesapla 313 milyon nüfuslu ve kişi başına 50 bin dolar civarında geliri olan ABD'de GSYİH 15 trilyon dolar kadar. Bütçe gelirleri 2.3 trilyon ve bütçe giderleri de 3.6 trilyon dolar civarında. Ek olarak 2.3 trilyon dolar sosyal yardım harcamaları ve 1 trilyon dolar kadar sosyal katkı tahsilatı mevcut. Vergiler GSYİH oranı olarak yüzde 15.5 ama sosyal katkılar ile beraber yüzde 22 düzeyine geliyor. 2011 yılı sonunda bütçe açığı oranı yüzde 8.7 ve kamu borçluluk oranı da yüzde 68 civarında idi. ABD 1.4 trilyon dolar kadar ihracat ve 2.24 trilyon dolar kadar da ithalat yapıyor ve 2011 yılı sonunda cari açık toplamı 466 milyar dolardı. Döviz rezervi ise 148 milyar dolar kadardı ama zaten dolar tüm dünyada döviz rezervi olarak tutulan bir para, bu da ABD için müthiş bir döviz rezervi avantajı demek. Toplam dış borcu 14.7 trilyon dolar. Yabancı sermaye yatırımı stoğu 25 trilyon dolar, yurt dışındaki yatırımları ise 4.3 trilyon dolar kadar.
HERKESİ ETKİLER
Uzlaşma olmazsa 700 milyar dolar kadar net harcama eksilmesi olacak. Bu da hem ABD hem de dünyada çok ciddi durgunluk yaratacak! Bunun olmaması 'kalıcı reform öneri ve desteği' aranıyor ama anlaşılamıyor. ABD Hazinesi, hükümetin yasal kamu borçlanma sınırına önümüzdeki pazartesi günü çarpacağını ama acil önlemler ile hükümetin birkaç hafta daha ödemelerini devam ettirebileceğini açıkladı. Çok zorda kalınırsa nisana kadar 'kanlı' da olsa idare edilebilecek bir durum var. Ancak ekonomi şimdiden ciddi boyutta etkilendi yorumları da yaygın.
Pazarlıklar sürüyor
16.394 trilyon dolarlık kamu borçlanma limitini arttırma alternatifi hala gündemde değil. Zenginlere vergi artışı ve garibanlara da sosyal harcama kısıntısında pazarlık var. Ancak Demokratlar Senatoya plan getirmedi. Bu arada Senato, Demokratların lideri Reid de Temsilciler Meclisi üyelerini Washington'a çağırdı.
Vergi konusu tarafların kozu
BOEHMER ile Obama görüştüğünde sorunu 2 yıl erteleyecek bir borç limiti artışı gündeme getirilmesi ve zaman kazanılması teklifi Obama tarafından yapılmıştı. Boehmer ise son görüşmelerde kamu borç limitini bir yıllığına arttırmak ve reform görüşmeleri yapmaya razı olmuş, karşılığında da sosyal yardım ödemelerinde kısıntı talep etmişti. Demokratlar, 250 bin dolar üstü gelir sahiplerinden alınacak vergi oranını artırmak istiyor, Cumhuriyetçiler ise ancak bir milyon dolar üstündeki gelirlerden alınacak verginin yükseltilmesine razı oluyorlardı.