D-dimer testi pıhtılaşma sisteminin aktifleştiğini ve pıhtı yıkımı olduğunu gösteren bir labaratuvar parametresidir.
D-dimer Nedir?
Çeşitli nedenlerle aktifleşen pıhtılaşma sistemi pıhtıyı oluşturur. Bu pıhtılaşma ile birlikte pıhtıyı yıkacak ve temizleyecek sistem de (fibrinolitik sistem) aktifleşir. Fibrinolitik sistemin pıhtıdaki fibrini yıkması sonucu çeşitli maddeler ortaya çıkar. Oluşan bu maddelerden birisi de d-dimerdir. Yani pıhtının eritilmesi sonucunda ortaya çıkan maddelerden bir tanesidir.
Vücutta pıhtılaşma sisteminin aktifleştiğini ve bunun sonucu oluşan pıhtının yıkıldığını gösteren bir değerdir.
D-dimer normal değeri <250 ng/dL olsa da laboratuvara göre değişmektedir.
D-dimer Testi Neden Yapılır?
- Yaygın damar içi pıhtılaşma (DIC) tanısında
- Pıhtıya bağlı damar tıkanıklıkların dışlanmasında kullanılır. Örneğin akciğer damarlarına pıhtının atıldığı pulmuner emboli gibi. (bkz: Akciğere Pıhtı Atması (Pulmuner Emboli) Nedir? )
D-dimer Yüksekliği Nedenleri
Arttığı durumlar şunlardır:
- Derin ven trombozu: Bacak toplardamarlarına pıhtının oturduğu bir durumdur.
- Pulmuner emboli: Akciğer damarlarına pıhtı atması sonucu nefes darlığı, göğüs ağrısı gibi belirtilerle kendini gösteren bir durumdur.
- Aort diseksiyonu: Vücuda kanı dağıtan ana atardamar duvarının yırtılmasıdır. Yırtılan bölgeye geçen kan pıhtılaşır ve sonuçta fibrin yıkım ürünleri yükselir.
- Vücudun herhangi bir yerinde damarda pıhtı oluştuğunda; kalp krizinde, beyin damarına pıhtının oturduğu inmede…
- Yaygın damar içi pıhtılaşmada (DIC)
- Gebelik: Gebelik haftası ilerledikçe testin referans aralığı değişir. Yani gebelerde hafif yükseklik görülebilir. Gebelerdeki yüksekliğin normal olup olmadığına doktorunuz karar verir.
- Böbrek, karaciğer veya kalp yetmezliğinde belli seviyelerde yükselebilir.
- Bazı kanserlerde
- Ağır yaralanmalarda
- Ameliyat sonrası
- Ciddi iltihabi durumlarda ve ciddi enfeksiyonlarda
- Bazı yılan ısırıklarında
- İleri yaşlarda özellikle 80 yaş üstünde belli seviyelerde yükseklik görülebilir.
- Yüksek trigliserid seviyesi, yüksek bilirubin seviyesi, yüksek serum romatoid faktör seviyesi ve hemoliz bu testi yükselten diğer nedenlerdir.
D-dimerin normal sınırlarda olması bazı ciddi hastalıkların dışlanmasında kullanılır. Doktorunuz test soncunu değerlendirirken kişinin yaşı, hikayesi, muayene bulgusu ve diğer faktörleride göz önünde bulundurur. Bu testin yüksekliği tek başına hastalık tehşisi koydurmadığı gibi normal olması da hastalık olmadığı anlamına gelmez.