Dünya liderleri herkese aşı için fikri mülkiyeti tartışacak
Avrupa Birliği (AB) ülkeleri liderleri, 7-8 Mayıs'ta Portekiz'de yapacakları zirve toplantısında Kovid-19 aşıları üzerindeki fikri mülkiyet haklarını koruyan patentlerin kaldırılması konusunu görüşecek.
Von der Leyen, Floransa'da 10 yıldır Avrupa Günü dolayısıyla European University Institue tarafından mayıs ayında düzenlenen "Birliğin Durumu" konferanslar serisinin ilk oturumuna video konferans yöntemiyle katılarak konuşma yaptı.
AB Komisyonu Başkanı, Covid-19 salgınının başında yapılan, Avrupa'nın buna yanıt vermekte "ağır kaldığı ve hantal olduğu" eleştirilerini hatırlatarak "Bugün şunu söylemek için buradayım: Avrupa bu iddiaların yanlış olduğunu kanıtladı. Avrupa, demokrasiler birliğinin kriz zamanlarında işe yarayabileceğini ortaya koydu. Hem kendi vatandaşları için hem de dünyanın geri kalanı için." dedi.
Von der Leyen, temmuz ayına kadar Avrupa'da yetişkinlerin yüzde 70'ini aşılama hedefine ulaşacaklarına da emin olduğunu kaydetti.
AB Komisyonu Başkanı, Avrupa'dan yapılan aşı ihracatının "Covid-19 aşıları küresel erişim programı" dahil 90 ülkeye gittiğini, İngiltere'nin Avrupa'dan bugüne kadar 28 milyon doz aldığı bilgisini verdi.
Avrupa'da üretilen 200 milyondan fazla doz aşının dünyanın diğer ülkelerine gönderildiği aktaran Von der Leyen, "AB, krizi etkili ve pragmatik bir şekilde ele alan her türlü öneriyi tartışmaya hazır. Bu nedenle ABD'nin Kovid-19 aşıları için fikri mülkiyet haklarından feragat edilmesi teklifinin bu hedefe (üretim kapasitesinin artırılması) ulaşmaya nasıl yardımcı olabileceğini tartışmaya hazırız. Fakat kısa vadede, aşı üreten tüm ülkeleri ihracata izin vermeye ve tedarik zincirlerini bozan önlemlerden kaçınmaya çağırıyoruz." diye konuştu.
ABD Ticaret Temsilcisi Katherine Tai, 5 Mayıs'ta yaptığı yazılı açıklamada, Covid-19 aşılarının üretim kapasitesini artırmak için fikri mülkiyetin kaldırılmasını desteklediklerini, Dünya Ticaret Örgütünde gerekli müzakerelere katılacaklarını bildirmişti.
Alman ilaç firması BioNTech'in kurucularından Prof. Dr. Uğur Şahin ise Covid-19 aşılarının üretim kapasitesini artırmak için fikri mülkiyetten vazgeçmenin doğru bir yol olmadığını, bunun yerine üretim lisansları verilmesi gerektiğini dile getirmişti.
Patentlerin kaldırılması görüşülecek
Avrupa Birliği (AB) ülkeleri liderleri, 7-8 Mayıs'ta Portekiz'de yapacakları zirve toplantısında Kovid-19 aşıları üzerindeki fikri mülkiyet haklarını koruyan patentlerin kaldırılması konusunu görüşecek.
Porto kentinde düzenlenecek toplantı hakkında bilgi veren üst düzey bir AB yetkilisi, "Toplantıda bu konuyu görüşmek ve somut olarak ne yapılabileceğine bakmak üzere geniş bir uzlaşı bulunuyor." dedi.
AB ülkelerinde üretilen aşıların yaklaşık yarısının başka ülkelere ihraç edildiğini hatırlatan AB yetkilisi, buna karşılık aşı üreten bazı ülkelerin ihracatta kısıtlayıcı tedbirler uyguladığını belirtti.
AB yetkilisi, Dünya Ticaret Örgütü Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala'nın aşılarla ilgili ticari kuralların geçici olarak kaldırılmasına ilişkin bir metin üzerinde tartışma fikrini desteklediklerini bildirdi.
Üretimin dünya genelinde kolaylaştırılması ve yaygınlaştırılması için bazı esneklikler bulunabileceğini ifade eden AB yetkilisi, AB Konseyi Başkanı Charles Michel'in mart ayında Kenya ve Ruanda'ya yaptığı ziyaretlerde konunun gündeme geldiğini söyledi. Aynı yetkili, bazı Afrika ülkelerinde kamu ve özel sektörün birlikte çalıştığını ve üretimi artırmak için yollar bulunabileceğini aktardı.
ABD Başkanı Joe Biden, aşılarla ilgili fikri mülkiyet hakları konusunda ülkesinin tutumunda değişikliğe giderek, bu hakların kaldırılması fikrine desteğini ifade etmişti. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de ABD'nin destek verdiği bir fikri tartışmaya hazır olduklarını dile getirmişti.
Dünya Ticaret Örgütü, en az 100 ülkenin desteklediği Covid-19 aşıları ve ilaçları üzerindeki fikri mülkiyet haklarının kaldırılması için teklif hazırlanmasını istiyor. Böyle bir durumda birçok ülkenin aşıları üretme imkanına sahip olacağı belirtiliyor. Ancak birçok aşı üreticisi firma, aşı geliştirme çalıştırmalarına büyük yatırım yaptıklarını belirterek ve aşıların üretiminde kalitenin düşebileceğini gerekçe göstererek böyle bir teklife karşı çıkıyor.