Sağırlık (İşitme Kaybı)
- Sık Sorulan Sorular
- Ani İşitme Kaybı Nedir?
- Sağırlık belirtilerinde çevredeki kişilerin verdiği tepkiler nelerdir?
- Sağırlık tedavisi nasıl yapılıyor?
- Sağırlık tek kulakta gelişebilir mi?
- Sağırlık tedavi edilmezse ne olur?
- Sağırlık nasıl derecelendirilir?
- Sağırlığa iyi gelen bitkisel yöntemler var mı?
- İşitme kaybında engelli raporu alınabilir mi?
- Sağırlık farklı sağlık sorunlarına yol açar mı?
- Tüberküloz tedavisi görenlerde sağırlık görülebilir mi?
- Kaç desibel sağırlık yapar?
- Geçici sağırlık ne kadar sürer?
- Sağırlık doğuştan mı olur?
- Sağırlık askerliğe engel mi?
Yaşın ilerlemesi ya da bazı dış etkenlerden dolayı kulaklarda meydana bir rahatsızlık olan sağırlık (İşitme kaybı) oldukça önemlidir. Kişinin başka insanlarla iletişimini engelleyen, sosyal yaşamda kendilerini yalnızlık içinde hissetmelerine neden olan bir sorundur. Kulak içindeki yapılarda meydana gelen hasarlar da sağırlık nedeni olarak gösterilebilir. İç kulak, işitme siniri ve beyinde gelişen hasarlar sensörinöral tipte işitme kaybına, dış kulak ve orta kulakta gelişen hasarlar iletim tipi işitme kaybına, işitme alanlarının farklı bölgelerinde birden oluşan hasarlar ise mikst işitme kaybı gelişmesine neden olabilir. Kulak muayenesi sırasında bu sorunlar teşhis edilebilir. Bazı hastalarda ise kulak testlerinin yapılması gerekebilir.
Sağırlık çeşitli nedenlerden ortaya çıkabilir. Dış kulak yolundan kaynaklanan işitme kayıpları enfeksiyonlar nedeniyle ya da kulak içinin kulak kiri tarafından tıkanması sonucu gelişebilir. Bu nedenlerden kaynaklanan işitme kayıplarının tedavisi daha kolay olur. Ancak tedavideki başarı erken aşamada müdahale edilmesini gerektirir.
Orta kulaktan kaynaklanan sağırlık sorunu genellikle enfeksiyonlardan, kulak zarı delinmesi, kulak zarı arkasında biriken sıvıdan, orta kulakta bulunan kemikçiklerde kemikleşme olması gibi nedenlerden gelişebilir. Dış kulak ile orta kulak sağırlık (İşitme kaybı) sorunları ilaç tedavisi ve cerrahi girişimle tedavi edilebilir. Bu tedaviler yetersiz kaldığında ise işitme cihazları kullanımı gündeme gelebilir. İşitme cihazlarının kullanıldığı sağırlık sorunu daha çok iletim tipi işitme kaybıdır.
İç kulaktan kaynaklanan işitme kayıpları toplumda oldukça yaygındır. Yaşın ilerlemesi en yaygın iç kulakta oluşan işitme kaybı nedeni olarak kabul edilir. Ayrıca aşırı gürültüye maruz kalma, kafatası kırıkları, bazı ilaçların kullanımı gibi nedenlerde sağırlığa neden olabilir. Bu hasta grubunda ilaç tedavisi pek faydalı olmaz. Genellikle işitme cihazının kullanılması gerekir. İç kulakta oluşan işitme kayıpları çoğu zaman sensörinöral tiptedir.
Sağırlık (İşitme kaybı) açısından çeşitli risk faktörleri bulunmaktadır. Bunların başında yaşın ilerlemesi gelir. Kulağın uzun yıllar seslere maruz kalması işitme sinirlerinde hasara yol açabilir. Bu yüzden ileri yaştaki kişilerde işitme kaybına sık rastlanır. Genetik özellikler de sağırlık sorununun yaşanmasında risk faktörü olarak görülür.
Kişilerin yüksek seslere maruz kaldığı mesleklerde çalışması da riski artırır. Kemoterapi ilaçları, antibiyotiklerin fazla kullanılması da iç kulak hasarlarına neden olabilir. Ağrı kesici ilaçlar ve aspirin ise geçici işitme kayıplarına yol açabilir. Ayrıca yüksek ateşe neden olan bazı hastalıklar da sağırlık gelişmesi bakımından risk faktörü olarak kabul edilir.
Sağırlık (İşitme kaybı) kişide bazı belirtilere neden olur. Ancak her zaman işitme hasarları belirgin olmaz. Bu yüzden işitme kayıplarının ihmal edilmesi söz konusu olabilir. Erken aşamada teşhis edilen işitme kaybı tedavisi daha başarılı şekilde yapılabilir.
İşitme kaybı olan kişilerde seslerin ve konuşmaların algılanmasında sorun yaşanması, gürültülü yerlerde, kalabalık alanlarda konuşma ve seslerin algılanmasında sorun oluşabilir. Kişinin karşısındaki kişiyi yüksek sesle konuşması için uyarması, televizyon gibi cihazların yüksek sesle dinlenmesi, sosyal ortamlardan kaçış, konuşmayı istememek gibi belirtiler görülebilir. Sağırlık kişinin yaşama kalitesini olumsuz etkileyen bir sağlık sorunudur. Hastalarda depresyon, kaygı, konuşmaları işitemediğinden dolayı başkalarının tepkili olduğu düşüncesi psikolojik sorunlara neden olabilir. Bu durum hastaların okul, iş ve sosyal yaşantısını da olumsuz düzeyde etkileyebilir.
Sağırlık sorunu tanısında hastaların öncelikle kulak burun boğaz uzmanı tarafından muayene edilmesi gerekir. Fiziki muayenede dış kulak yolu ve kulak zarı değerlendirilecektir. Kulak zarı hastanın orta kulak bölümündeki sorunlar hakkında bilgi edinilmesini sağlar. Bu muayeneden herhangi bir sonuç alınamadığı takdirde bazı kulak testleri yapılabilir. Odyometri alanında uygulanan işitme testleri hastadaki işitme kaybı türünü, frekansını ve derecesini belirlemeye yardımcı olur. Kulak kemikçiklerindeki kemikleşme oranını belirlemek için stapes refleksi, orta kulak basıncının ölçülmesi amacıyla timpanometri, iç kulaktaki kayıpları tespit etmek için de bilgisayarlı tomografi tetkiki yapılabilir.
Sağırlık tedavisi işitme kaybının şiddetine ve nedenine yönelik planlanır. İşitme kaybı kulak kirinden kaynaklanıyorsa kulakta biriken kulak kiri yumuşatılarak sağırlık tedavi edilebilir. Hastanın iç kulak bölgesindeki hasardan kaynaklanan işitme kaybı sorunu varsa işitme cihazı kullanılması gerekebilir. İşitme cihazı hastanın ihtiyacına göre belirlenir. Ayrıca koklear implant kullanımı da söz konusu olabilir. İç kulaktaki sorunların giderilmesi için koklear implant cihazı kullanılabilir. İşitme cihazı kullanan hastalarda sesin şiddeti bu cihazla yükseltilir. Ses sinyallerini beyne gönderen kokleada sorun varsa bu koklear implant cihazı ile giderilir. Cihaz sesleri kodlanmış elektriksel uyarılara dönüştürerek, işitme sinirlerini uyarır ve beynin sesi algılamasını sağlar.
Sağırlık (İşitme Kaybı) Hakkında
Doğuştan ya da sonradan gelişen nedenlerle kulakta ses duyma yeteneğinin kısmen ya da tamamen kaybedilmesine sağırlık (İşitme kaybı) denilir. İşitme kaybı geliştiğinde kulakta işitme yeteneği tamamen kaybolur ya da az miktarda gerçekleşebilir. İşitme kaybının ölçümü odyogram adı verilen bir test yardımıyla yapılır.
Sağırlık nedenleri oldukça çeşitlidir. Kulak kirinin kulak kanalını tıkaması yüzünden ses dalgalarının iç kulağa iletilmemesi bunlardan biridir. İşitme kayıplarının en fazla rastlanan nedeni iç kulak hasarları arasındadır. Ayrıca uzun süre yüksek sese maruz kalınması, yaşın ilerlemesi gibi nedenlerde işitme kaybına yol açabilir. Genetik etkenler, kulak iltihapları, tümörler, orta ve dış kulaktaki kemik büyümeleri de nedenler arasında gösterilebilir.
İşitme kaybı yapılacak işitme testleri ile ölçülebilir. Bunun için yapılan pek çok test bulunmaktadır. İşitme sağlığı uzmanı tarafından uygulanan testler kişinin işitmesinin değerlendirilmesinde önemli tetiklerdir. İşitme testleri sonuçları odyogram tablosunda gösterilir.
İşitme seviyesinin ölçümü hastanın işitme sorununun tipinin belirlenmesinde ve tedavi seçeneğinin tespitinde önemlidir. İşitme kaybı ölçümü desibel olarak yapılır. Hastanın en kolay şekilde işittiği seviye budur. İşitme seviyesi saf fon sesleri ile konuşma seslerinin ölçümünde her iki kulak için kullanılabilir. Kişinin işitme kaybı oranı bu değerlere göre hafif, orta, ileri ya da ağır derece olarak değerlendirilebilir.
Normal işitme seviyesi 20 desibele kadar olan seslerin duyulmasıdır. Hafif işitme kaybı olanlarda bu değer 25-39 desibel arasında olur. Bu kişiler gürültülü yerlerde konuşulanları takip etmekte güçlük çeker. Orta derecede işitme kaybı olan kişilerde 40-69 desibel arasında bir değer bulunur. Bu kişiler işitme cihazı olmadan sesleri takip etmekte zorlanır. İleri derecede işitme kaybı olanlarda ise 70-89 desibel arasında bir değer bulunur. Bu kişilerde işitmenin gerçekleşmesi için implant kullanılması ya da güçlü işitme cihazlarına ihtiyaç duyulur. Ağır işitme kayıplarında ise 90 desibel den başlayan değerler söz konusudur. Bu kişiler işaret dili, dudak okuma, implant kullanımına ihtiyaç duyarlar.
İşitme kaybı tedavisi işitme kaybının tipine ve şiddetine bağlı olarak planlanır. Hafif ve orta şiddette olan işitme kayıplarında işitme cihazları oldukça faydalı olur. Hastalardaki genel işitme sorununu ve konuşmaları anlamada yaşanan sorunun giderilmesini sağlar. Fakat iletim tipi işitme kaybı olan hastalarda ya da ileri düzeyde ya da ağır şiddette sensörinöral işitme kaybı olan hastalarda gelişmiş işitme cihazları bile işitme sorununu tedavi etmeye yeterli olmayabilir. Bu hasta grubunda implant kullanılması gerekebilir.
İletim tipi işitme kaybı sorunu olan hastalarda dış ya da orta kulakta tıkanıklık problemi yaşanır. İşitme cihazlarının kullanımı sesi tıkanıklığa rağmen iç kulağa iletebilmek için sesi yükseltmek zorunda kalır. Bu yüzden sesin kalitesi bozulur ve netliği ortadan kalkabilir. Kemik iletimli implantların kullanımı bu tipte olan işitme kayıplarında oldukça etkilidir. Bu cihazlar sesi kemik yardımıyla iç kulağa ulaşacak titreşimlere çevirir. Dış ya da orta kulaktaki tıkanıklıkları aşabilir. Sağlıklı bir işitme için bu doğal bir seçenektir. Normalde de kulakla işitilen sesler bu yolla işitilmiş olur. Bu işitme cihazlarının kulağın dış ya da orta kısmındaki tıkanıklığı atlaması nedeniyle sesler net bir şekilde duyulmaya başlar.
İki kulakta birden sensörinöral işitme kaybı varsa sorun iç kulaktan ya da kokleada olan hasardan kaynaklanabilir. Seslerin şiddetini arttıran işitme cihazları ne yazık ki ağır derecede iki kulakta birden sensörinöral işitme kaybı olduğunda yükselen ses net bir şekilde duyulmaz ve bozulur. Bu durumda koklear implant kullanılması gerekir. Koklear implant uzun vadede iki kulakta oluşan bu tipte işitme bozukluğu için etkili bir çözümdür. Cerrahi girişim ile yerleştirilen elektronik cihaz kulakta zarar gören bölümü atlar ve işitme sinirini direkt olarak uyarır. İşitme cihazları gibi sadece ses seviyesini yükseltmez. Koklear implant doğal işitme gibi ses dalgalarını taklit eder ve elektrik sinyallerine dönüştürerek sağlıklı bir şekilde duymayı sağlar.
Hastanın tek kulağında sensörinöral işitme kaybı olduğunda bu tek taraflı sağırlık olarak tanımlanır. Toplumda en fazla görülen sağırlık (İşitme kaybı) türü budur. Bu doğuştan olabileceği gibi sonradan bir nedenden dolayı da gelişebilir. Hastalar özellikle arka planda gürültü olduğunda sesleri net bir şekilde duyamaz. Sesin geldiği yönü belirleyemez. Kemik iletimli implantlar bu tür işitme kaybı olanlarda güvenle kullanılabilir. Tek taraflı işitme kaybı olduğundan kemik iletimli işitme cihazları uzun süre etkin şekilde faydalı olur. Bu cihazlar sesi hasarlı kulağı geçerek sağlam işiten kulağa aktarır. Bu şekilde gürültülü yerlerdeki konuşmalar daha kolay anlaşılır. Hastanın diğer kulağında işitme normal ise bu özelliklere sahip olan işitme cihazları ile sağlıklı bir şekilde duymaya başlayabilir.
Sağırlık (İşitme Kaybı) Nedir?
Dış dünyanın algılanmasında kulağın büyük önemi bulunmaktadır. Kulak aynı zamanda denge organıdır. Bazı durumlarda doğuştan ya da sonradan gelişen rahatsızlıklar nedeniyle işitme bozuklukları ortaya çıkabilir. Bu sorun bazen sol kulakta, bazen sağ kulakta gelişebilir. Sağırlık (İşitme kaybı) bireylerin psikolojik ve sosyal açıdan olumsuz etkilenmesine neden olmaktadır. Kulağın duyma yeteneğinin azalması yani işitme kaybı gelişmesi özellikle çocuklarda öğrenme yeteneğini ve sosyal yaşamını olumsuz etkiler.
Sesleri algılama yeteneğinin kısmen ya da tam olarak azalması sağırlık, işitme kaybı, duyma kaybı gibi terimlerle ifade edilebilir. İşitme kaybının nedeni tek bir etkene bağlanmaz. Çeşitli çevresel ve biyolojik etkenler bunda etkili olabilir. Sesi değerlendirmek için iki özelliğini dikkate almak gerekir. Bunlar sesin seviyesi ve frekansıdır. Hava dalgaları yardımıyla yayılan sesin bir saniye içindeki dalga sayısı frekansını vermektedir. Bu Hertz birimi ile gösterilir. Sağlıklı bir insanın kulağı yirmi bin Hertze kadar olan sesleri işitebilir. Bunun üzerindeki sesler ultrasonik olduğundan kulakla işitilemez.
Normal şekilde konuşan bir insanın ses frekansı ise beş yüz bin ile beş bin Hertz arasındadır. Ses şiddeti ise desibel ile gösterilir. Uzun süre 80 desibel üzerinde sese maruz kalınması işitme kayıplarına neden olabilir. İşitmesinde sorun olmayan bir kişi 130 desibel üzerinde sese maruz kalırsa kulağında fiziksel hasar oluşabilir. Sağırlık (İşitme kaybı) nedenleri oldukça çeşitlidir. Aşırı gürültülü yerlerde çalışmak, ilaç ve alkol kullanımı, orta kulak iltihabına kadar pek çok neden sayılabilir. Cinsiyet ve yaş ayrımı yapmadan herkeste sağırlık sorunu görülebilir.
Ani işitme kaybı ise hastaya yapılan işitme testi sırasında arka arkaya üç frekansta otuz desibelin üzerinde işitme kaybının olması ve bunun iç günden beri devam ediyor olması koşullarına bakılır. Aniden gelişen bu tür işitme kaybında erken teşhis önemlidir. Hastalarda işitme kaybının yanında kulakta çınlamaya, uğultuya, baş dönmesine de neden olabilir. Bu yüzden zaman geçirmeden bir kulak burun boğaz uzmanına başvurulmalıdır.
İç kulakta gelişen işitme kayıpları sensörinöral işitme kaybı olarak tanımlanır. İşitme merkezinde, işitme sinirinde ve iç kulakta gelişen sağırlık sorunu bu tip işitme kayıpları arasındadır. Bu tip işitme kayıplarının tedavisinde koklear implant kullanımı ve kemik iletimi sağlayan işitme cihazları kullanılır. Ancak işitme kaybı iki kulakta birden olursa sadece koklear implant yerleştirilmesi ile hasta sağlıklı bir şekilde duyabilir.
İşitme kayıplarının anlaşılması için bazı belirtilere dikkat edilmelidir. Kişi sohbet ettiği insanları duymasına rağmen konuşmaları anlamıyorsa, televizyonu yüksek sesle dinliyorsa, karşısındaki kişilerden konuşmalarını tekrar etmesini istiyorsa muhtemelen işitme kaybı sorunu olabilir. Bu kişilerin gecikmeden kulak muayenesinden geçmesi ve işitme testi yapılarak tedavisine başlanmalıdır. İşitme kaybı tedavi edilmediği takdirde ilerleyen zamanda ciddi sorunlara neden olabilir.
İletken İşitme Kaybı
İletken işitme kaybı dış kulak ve orta kulaktan kaynaklanan sorunlarda, hasarlarda ortaya çıkabilir. Bu tür işitme kaybının nedenleri arasında kulak kirinin kulak kanalında birikmesiyle tıkanıklığa neden olması ve enfeksiyonlar bulunmaktadır.
Sensörinöral İşitme Kaybı
Sensörinöral işitme kaybı genel olarak iç kulaktan, beyinden ve işitme sinirinden kaynaklanan işitme kayıpları arasındadır. Bu tür işitme kaybının nedenleri arasında yüksek sese maruz kalınması, yaşlanma, kafatasında oluşan kırıklar, kullanılan bazı ağır ilaçlar bulunmaktadır.
Karışık İşitme Kaybı
Karışık işitme kaybı kulağın çeşitli bölgelerinde oluşan hasarlar nedeniyle gelişebilir. Kulak zarında yırtılma, orta kulak enfeksiyonu gibi bir arada oluşan sorunlar hastalarda bu tipte işitme kaybına neden olabilir.
İşitme Nasıl Gerçekleşir?
Sesler havada dolaşan ve görünmeyen titreşimlerden oluşur. Telefon çalması, bir kişinin konuşması gibi nedenlerle ses oluştuğunda titreşimler havadaki her yöne iletilir. Bunları ses dalgaları olarak kabul ederiz. Ses dalgaların her biri eşsizdir. Bu yüzden her şeyin, herkesin sesi de farklı olur. Bazıları kalın, bazıları da incedir. Kulaklar ses dalgalarını yakaladığı zaman beynin anlayacağı mesajlar haline çevirir. Kulakların işlevini sağlıklı olarak görmesi, sesin yakalanmasını ve beyne net olarak gönderilmesini sağlar.
Sesler öncelikle kulak kanalına girmektedir. Kulak kanalında ilerleyen sesler, kulak zarına çarptığında zarı ve işitme kemiklerinde titreşime neden olur. Yani orta kulaktaki üç tane kemikçik ve kulak zarı titreşir. Titreşimler koklea denilen iç kulakta spiral şeklindeki sıvıda hareket eder. Bu kokleada olan tüylü hücreleri hareketlendirir. Hareketi algılayan tüylü hücreler bunu işitme sinirinin algılayacağı kimyasal sinyallere dönüştürecektir. İşitme sinirleri de bu şekilde elektrik darbeleri ile beyinle iletişime geçer. Beyin sesleri bu şekilde algılar.
Sağırlık (İşitme Kaybı) Nedenleri
Sağırlık (İşitme kaybı) nedenleri oldukça çeşitlidir. Bazıları ilaç tedavisi ile kontrol altına alınabilir. Bazı işitme kayıplarının tedavisinde cerrahi, işitme cihazı kullanılması, implant yerleştirilmesi gibi ciddi durumlar yaşanabilir. İşitme kaybının neden kaynaklandığı tespit edilebilirse tedavi planlaması daha sağlıklı bir şekilde yapılabilir.
Kulak Kiri
Kulak kiri diye bilinen buşon aslında kulağın doğal bir salgısıdır. Normalde her kulakta bu salgı üretilir. Doğal olarak dışarıya atılan kulak kiri bazı hallerde kulak kanalında birikerek işitme kaybına yol açabilir. Kulak kiri olmadığı takdirde dış kulak yolunda kuruma ve kaşıntı sorunu yaşanabilir. Genellikle insanların kulak kiri diye bunu temizlemeye çalışması buşonun kulak kanalında birikmesine ve tıkanmaya neden olur.
Otoskleroz
Orta kulakta olan stapes ve üç kemik otoskleroz nedeni olabilir. Kemiklerden herhangi birinde anormal büyüme olursa stapes lerin normal şekilde titreşmesi engellenir. İyi şekilde duyabilmek için stapes kemiğinin sağlıklı olması gerekir. Normal bir şekilde titreşmesi önemlidir. Bu gerçekleşmediği takdirde orta kulaktan iç kulağa iletilemez. Dolayısıyla kişide sağırlık sorunu gelişebilir.
Orta Kulak İltihabı
Orta kulak iltihabı en fazla çocukları etkiler. Çocuklarda görülen işitme kayıplarının başlıca nedeni de bu enfeksiyondur. Akut ve kronik şekilde görülebilen orta kulak iltihabının nedeni bakterilerdir. Östaki borusunun boğaz enfeksiyonu, soğuk algınlığı gibi rahatsızlıklarda şişmesi ve bakterileri orta kulakta yoğunlaşması nedeniyle akut orta kulak iltihabı gelişebilir. Kronik orta kulak enfeksiyonu ise sıkça tekrarlayan enfeksiyonlar nedeniyle gelişir. Hastalarda altı ay içinde en az üç defa orta kulak enfeksiyonu görülmesi kronik iltihabın göstergesidir. Uygun şekilde tedavi edilmeyen orta kulak iltihabı hastalarda işitme kayıplarına neden olabilir. Ayrıca kulak zarında delinmeye yol açabilir. Kulak zarı kendi kendini tamir etse bile sıkça tekrarlayan enfeksiyonlar nedeniyle hastalarda kalıcı işitme kayıpları gelişebilir.
Kulak Zarının Yırtılması
Dış kulak ve orta kulağı ayıran kulak zarı üzerine ses dalgaları geldiği zaman titreşen ince bir dokudur. Seslerin zarda neden olduğu titreşimlerde orta kulaktaki kemikçiklerin yardımıyla iç kulağa iletilir. Böylece ses dalgalarını beyne iletecek olan sinirler uyarılır. Kulak zarının yırtılması genellikle travmalar ve enfeksiyonlar nedeniyle gelişir. Kulağa tokat atılması, basınç farklılıkları, kulağa pamuklu çubuk sokmak, kulağın içine kaçan asitli sıvılar, ani patlama sesleri, kafatası kırıkları, kulağa yabancı cisimler sokmak gibi nedenler kulak zarının yırtılmasına neden olabilir.
Orta kulak enfeksiyonları, işitme kayıpları da kulak zarının kendiliğinden yırtılmasına yol açabilir. Yırtılma enfeksiyondan kaynaklanırsa kulakta iltihap ve akıntı olabilir. Genellikle orta kulak enfeksiyonu buna neden olur. Hastalarda sağırlık, kulak uğultusu, çınlama, yüz sinir felci, akıntı gibi sorunlara neden olur. Bazı durumlarda kulağa yerleştirilen havalandırma tüpü nedeniyle de kulak zarında yırtılma olabilir. Zarda yırtık olması halinde hastaların kulağına su kaçırmaması gerekir.
Doğum Yaralanması
Doğum sırasında kulak yapılarında meydana gelen hasarlarda sağırlık nedeni olabilir. Özellikle zor doğumlarda bebeğin doğum kanalında uzun süre beklemesi, doğum sırasında kullanılan aletlerin bebeğin kulağına zarar vermesi durumunda işitme kayıpları gelişebilir.
Meniere Hastalığı
Meniere hastalığı iç kulak tansiyonu olarak tanımlanabilir. İç kulakta basıncın artmasıyla birlikte hastalarda baş dönmesi, işitme kaybı, kulak çınlaması gibi belirtilerle ortaya çıkar. Bu hastalığın başlıca nedeni iç kulakta sıvı artışı ve bu nedenle basıncı artmasıdır. İç kulakta sıvının neden arttığı hakkında kesin bilgiler bulunmamaktadır. Fakat alerjilerin ve virüs enfeksiyonlarının bunu tetiklediği düşünülmektedir.
Yüksek Sese Maruz Kalma
Yüksek sese maruz kalma sağırlık (İşitme kaybı) nedeni olarak gösterilebilir. Yüksek sesin etkisiyle kulak yapılarında hasar oluşabilir. Özellikle kulak zarının yırtılması nedeniyle gelişen işitme kayıplarının bir nedeni de budur.
Viral Enfeksiyonlar
Viral enfeksiyonlar kişilerde işitme kaybına sebep olabilmektedir. Özellikle sıkça tekrarlayan ve kulak zarında hasara neden olan enfeksiyonlar sağırlık nedeni olarak gösterilebilir.
Akustik Nörom
Akustik nörom ya da akustik nöroma sekizinci kafa sinirinin etrafındaki dokudan kaynaklanan iyi huylu bir tümördür. Tümörün büyümesi çoğu zaman yavaş olur. Ayrıca çevre dokulara yayılım özelliği yoktur. Hastalarda verdiği belirtiler arasında en fazla görüleni işitme kaybı sorunudur. Bunun yanında işitme kaybıyla orantılı şekilde konuşmaları anlayamama, baş dönmesi, kulakta ağrı, görme sorunları da ortaya çıkabilir.
Sağırlık (İşitme Kaybı) Belirtileri
Sağırlık (İşitme kaybı) belirtileri hastaların temel olarak sesleri ve konuşmaları duymaması ya da yeterince duymaması şeklinde ortaya çıkar. Bunun etkisiyle kişilerin yaşam kalitesini düşürecek, olumsuz etkileyecek bazı belirtiler de gelişebilir.
Bebeklerde Görülen Belirtiler
Bebeklerde görülen sağırlık (İşitme kaybı) belirtileri dikkat edilirse ebeveynler tarafından kolay anlaşılabilir. Bebeklerin akranlarına göre seslere aynı tepkileri vermemesi, konuşmanın gecikmesi başlıca bulgulardır. İşitme kaybı orta kulak enfeksiyonu gibi nedenlerden kaynaklanıyorsa kulakta ağrı, akıntı, çınlama gibi belirtilerde olabilir. Bu durumda bebekler kulaklarını kaşımak ister ve huysuz olabilir.
Yetişkinlerde Görülen Belirtiler
Kulaklar çevredeki seslerin duyulması için sürekli işlev gören organlarımızdır. Etrafımızdaki her türlü sesi algılamaya hazırdır. Ancak kişilerde işitme kayıpları söz konusu olursa bazı sesleri algılamakta, duymakta zorluk çekerler. Yetişkinlerde görülen işitme kaybı belirtileri işitme kaybının derecesine göre değişebilir. Bu hastalar karşısındaki kişilerin konuşmasını duyabilir ancak konuşmaları net bir şekilde algılayamaz. Radyo, televizyon gibi cihazları diğer kişilerden daha yüksek sesle dinleme eğilimi gösterirler. İşitme kaybı olan kişiler sosyal ortamlara da girmekten kaçınır, kalabalık yerlerde konuşmak istemezler. Ayrıca konuşulanlara normal tepki vermezler.
Sağırlık (İşitme Kaybı) Tanı Teşhis Yöntemleri
Sağırlık (İşitme kaybı) tanı teşhis yöntemleri işitme kaybının nedeni, derecesini belirlemede kullanılır. İşitme kaybını teşhis etmek genellikle kolay olur. Ancak işitme kaybının nedeninin belirlenerek uygun şekilde tedavi edilmesi gerekir.
Fizik Muayene
Sağırlık (İşitme kaybı) nedeniyle kulak burun boğaz uzmanına muayene için gelen hastalar fizik muayeneden geçirilir. Muayene sırasında hastanın dış kulak yolu ve kulak zarı incelenir. Kulak zarında belirlenen delinme, yırtılma gibi sorunlar iç kulak yolunda bir sorun olduğuna işaret edebilir. Eğer dış kulak yolu ve kulak zarında bir sorun belirlenemediği takdirde hastalara işitme testi yapılmasına karar verilebilir.
İşitme Testi
İşitme testi sağırlık sorunu olan hastalara uygulanabilir. Yapılan fiziki muayenede dış kulakta ve kulak zarında bir sorun belirlenemediği takdirde işitme testi yapılması gerekir. Hastanın işitme fonksiyonunun değerlendirilmesi, işitme derecesinin ölçülmesi için odyometrik testler yapılabilir. Test sırasında kişi sessiz bir yere alınır. Test kulaklık takılarak uygulanır. İşitme testinde farklı frekanslarda olan sesler düzenli bir şekilde hastalara dinletilir. Kişinin test sırasında sesleri işittiği frekans kişinin işitme eşiği olarak kabul edilir. İşitme eşikleri grafiklerle değerlendirilir. Her hasta için işitme eğrileri yani odyogram belirlenir.
Doktor tarafından işitme eğrileri değerlendirilerek, hastanın işitme kaybı ve derecesi belirlenir. Bunun dışında daha farklı işitme testleri de bulunmaktadır. Bunlar içerisinde en çok kullanılanı ise saf ses odyometrisi olan işitme testi olarak karşımıza çıkmaktadır. İç kulak işitme kayıplarında daha çok SISI testi kullanılmaktadır. İşitme kaybı olan kulakta Tone Decay Testi de yapılmalıdır. Bu test sürekli verilen bir sesin bir süre sonra işitilmemesine dayalıdır.
Sağırlık (İşitme Kaybı) Risk Faktörleri
Sağırlık (İşitme kaybı) risk faktörleri bu sorunun yaşanma riskini arttırmaktadır. Bu yüzden risk faktörlerini taşıyan kişiler tarafından kulak muayenelerini düzenli olarak yaptırılmalıdır.
Yaşlanmak
Yaşlanmak en önemli işitme kaybı risk faktörüdür. Kulakların uzun yıllar seslere maruz kalması nedeniyle yıpranması işitme kaybının ileri yaşlarda görülme riskini arttırmaktadır. Özellikle iç kulaktan kaynaklanan işitme kayıpları ileri yaştaki kişilerde görülür.
Genetik
Genetik özellikler de sağırlık (İşitme kaybı) risk faktörü olarak kabul edilir. Ailesinde işitme kaybı olan kişiler kulak kontrollerini ihmal etmemelidir. Düzenli olarak işitme testi yaptırmalıdır.
Mesleki Faktörler
Mesleki faktörler daha çok yüksek ses altında çalışmak zorunda olan kişiler için geçerlidir. Yüksek sese maruz kalınan mesleklerde daha fazla işitme kaybı sorunu ortaya çıkmaktadır.
Rekrasyonel Gürültüler
Rekrasyonel gürültüler kulak zarına zarara verebilir. Aşırı gürültü sorunu işitme kaybı riskini arttırmaktadır. Çevreden duyulan gürültüler sürekli ve yüksek miktarda olduğunda kulağın işitme işlevini olumsuz etkileyebilir.
Bazı İlaçlar
Kullanılan bazı ilaçlar da işitme kaybı risk faktörü olarak değerlendirilir. Aspirin gibi bazı ağrı kesici ilaçların geçici işitme kaybına neden olması mümkündür. Ayrıca antibiyotik tedavisi, kemoterapisi tedavisi sırasında kullanılan ilaçlar da işitme kaybı risk faktörüdür.
Bazı Hastalıklar
Viral hastalıklar, orta kulak enfeksiyonu, meniere hastalığı gibi bazı hastalıklar da sağırlık (İşitme kaybı) risk faktörü olarak gösterilebilir. Bu hastalıkların önemli bir belirtisi işitme kaybına neden olmalarıdır.
Sağırlık (İşitme Kaybı) Komplikasyonları
Sağırlık (İşitme kaybı) komplikasyonları özellikle zamanında tedavi uygulanmayan hastaları etkilemektedir. İşitme kaybı tedavi edilebilen bir sağlık sorunudur. Ancak ne kadar erken aşamada tedavi edilirse komplikasyonların gelişme riski azaltılabilir.
Depresyon Ve Kaygı
İşitme kaybı olan hastalarda tedavi geciktirildiği takdirde depresyon ve kaygı gibi psikolojik sorunlar ortaya çıkabilir. Hasta kendini sosyal olarak izole etmeye başlar ve ruhsal durumu olumsuz şekilde etkilenir.
Sağırlık (İşitme Kaybı) Nasıl Önlenir?
Sağırlık (İşitme kaybı) kişileri rahatsız edici ve ciddi sağlık sorunlarına neden olabilen bir sorundur. İşitme kaybını önlemek için bazı önlemler alınabilir. Özellikle hastalıklardan kaynaklanmayan işitme kayıpları için bu önlemlerin alınması kulak sağlığını koruyacaktır.
İşyerinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
İşyerinde yüksek sese maruz kalanlar kulaklarını mutlaka korumalıdır. Yüksek ses kulak zarına zarar vermektedir. Sağlıklı bir kulağınız olsa bile aşırı sese maruz kalındığında işitme kaybı gelişebilir.
Risklerden Uzak Durmak
İşitme kaybı risk faktörlerinden uzak durmak işitme bozukluklarını önlemede yardımcı olacaktır. Basınç farklılıkları, yüksek sese maruz kalmak gibi risklere karşı kulaklarınızı korumalısınız. Gerekirse kulaklarınızı gürültülü ortamlarda kapatabilirsiniz. Risk faktörlerini taşıyan kişilerin düzenli olarak kulaklarını kontrol ettirmeleri ve işitme testi yaptırmaları da erken önlem almaları ve tedaviye başlamaları açısından önemlidir.
Duyma Testi Yaptırmak
Duyma testi yaptırmak özellikle genetik etkenlerden ve yaşlanmaktan dolayı gelişen işitme kaybına erken aşamada önlem alınmasını sağlayacaktır.
Sık Sorulan Sorular
Sağırlık (İşitme kaybı) hakkında makalemizde geniş bilgilere ulaşabilirsiniz. İşitme kaybının nedenleri, risk faktörleri, komplikasyonları ve işitme kaybının önlenmesi için yapılması gerekenleri bulabilirsiniz. Bu bölümde de sağırlık (işitme kaybı) hakkında merak edilen soruların yanıtlarına ulaşabilirsiniz.
Ani İşitme Kaybı Nedir?
Ani işitme kaybı işitmenin ani bir şekilde azalması şeklinde gelişir. Hastada ani işitme kaybında tıbbi olarak üç günden kısa sürede gelişen, birbirini takiben üç ses frekansıyla birlikte en az 30 desibel sinirsel tip işitme kaybı meydana gelir. Hastalarda bunun yanında çınlama, uğultu, baş dönmesi, tıkanıklık gibi başka belirtilerde ortaya çıkabilir. Ani işitme kaybı yaşayan hastalarda %90 oranında bunun nedeni tespit edilemez. Anacak kulak zarı yırtılması, viral ve damarsal nedenler, tümörler, bağışıklık sisteminin vücuda zarar vermesi gibi nedenleri olduğu düşünülmektedir. Hastaların bir kısmında ani işitme kaybının kendiliğinden düzeldiği görülür. Bazılarında ise ağrı işitme kayıplarının gelişmesi, baş dönmesi gibi sorunların yaşanması da muhtemeldir. Özellikle erken aşamada tedavisine başlamayan hastalarda bu durum gelişebilir. Toplumda ani işitme kaybı genellikle 40-50 yaş grubunu etkiler.
Sağırlık belirtilerinde çevredeki kişilerin verdiği tepkiler nelerdir?
Sağırlık belirtileri gösteren kişilere çevredeki kişilerin verdiği tepkiler farklı olabilir. Bazıları kişinin sesleri duymadığını söyleyerek bir doktora gitmesi konusunda kendisini uyarabilir. Bazı kişiler ise karşısında kişinin bunu bilerek yaptığını, kendisini dinlemek istemediğini düşünebilir. Bu durumda kişiye kızgınlık, sinirlenme gibi tepkiler verebilir.
Sağırlık tedavisi nasıl yapılıyor?
Sağırlık tedavisi altında yatan nedene bağlı olarak yapılır. Tedaviye başlamadan önce kişinin işitme kaybı mutlaka değerlendirilir. Yapılan fiziki muayene neticesinde işitme kaybının nedeni belirlenmediği takdirde işitme testi yapılarak işitme kaybının derecesi ve tipi belirlenir. Dış kulak ve orta kulak yolundan kaynaklanan işitme kaybında ilaç tedavisi ve cerrahi girişim uygulanması gerekebilir. İleri aşamadaki işitme kaybında hastalara işitme cihazı kullanımı önerilebilir. İç kulaktan kaynaklanan işitme kaybında ise işitme cihazı ile implant kullanımı söz konusu olabilir.
Sağırlık tek kulakta gelişebilir mi?
Sağırlık sorunu sağ kulakta ya da sol kulakta gelişebilir. Bu durumda hastaya yapılacak olan işitme kaybı testi kulaklardaki işitme bozukluğu hakkında net bilgiler verecektir.
Sağırlık tedavi edilmezse ne olur?
Sağırlık tedavi edilmediği takdirde kişilerde kalıcı işitme kayıpları ortaya çıkabilir. Kişilerde ruhsal sorunlara neden olabilir. Kaygı, depresyon gibi psikolojik problemlerle uğraşmak zorunda kalabilir. İşitme kaybına uğrayan kişi kendini sosyal ortamlardan soyutlamaya başlar. Yalnız kaldıkça sorunları daha fazla artar. İşitme kişinin dış dünya ile iletişiminde çok önemli bir unsurdur. Kulakların işitme yeteneğini kaybetmesi halinde kişi kendi içine kapanır.
Sağırlık nasıl derecelendirilir?
Sağırlığın derecelendirilmesi yapılan işitme testine göre belirlenir. Normal sağlıklı duyan kişiler 20 desibele kadar olan sesleri rahatlıkla duyabilir. Sağırlığın derecelendirilmesinde bu değer kullanılır. Sağırlık hafif, orta, ileri ve ağır olmak üzere dört derecede değerlendirilir. 90 desibelin üzerindeki sesleri duyamayanlar ağır işitme kaybı yaşayanlardır.
Sağırlığa iyi gelen bitkisel yöntemler var mı?
Sağırlık için önerilen çörek otu yağı, papatya yağı gibi bitkisel yöntemler bulunmaktadır. Ancak işitme duyumuz kaliteli bir yaşam sürmemiz açısından oldukça önemlidir. Bu yüzden kulaklarınızda işitme kaybı olduğunu gösterir bir belirti varsa mutlaka tıbbi yardım almalısınız.
İşitme kaybında engelli raporu alınabilir mi?
İşitme kaybında engelli raporu alınması mümkündür. Ancak bunun değerlendirmesi işitme testi sonuçlarına bakılarak yapılır. İşitme kaybı tek kulakta olursa engelli oranı daha düşük olur. İki kulakta birden işitme kaybı varsa test sonucunda bulunan değerler tablo üzerinden bakılarak işitme kaybının oranına göre engelli raporu verilebilir.
Sağırlık farklı sağlık sorunlarına yol açar mı?
Sağırlık hastaların başka kişilerle iletişimine engel olur. Özellikle doğumla ya da bebeklik çağında başlayan işitme kaybı bebeklerin konuşmasına engel olabilir. Duyamadığı için bebeklerin konuşmayı öğrenmesi zor olur. Ayrıca çocukların okul başarısı da olumsuz etkilenir. Çocuklarda öğrenme güçlüğü ortaya çıkabilir. Yetişkinler için de iş yaşamında başarısızlık sorunu yaşanabilir.
Tüberküloz tedavisi görenlerde sağırlık görülebilir mi?
Tüberküloz tedavisi gören hastalara uygulanan ağır ilaç tedavisi sağırlığa neden olabilir. Bu hasta grubunda tedaviden sonra biyonik kulak kullanımı söz konusu olabilir. Hastalarda sağırlığa neden tedavide kullanılan ilaçlardır.
Kaç desibel sağırlık yapar?
Her insanın kulak zarı yapısı farklı olduğundan dolayı bir anda sağılık yapabilecek desibelin tam olarak ifade edilmesi mümkün değildir. Günümüzde işitme kaybına sebep olan ses şiddeti seksen desibel ve üzeridir. Seksen desibele yaklaştıkça işitme kaybının oluşması yıllar; yüz ve üzerine çıkıldığında aylar; yüz otuz ve üzerinde ise dakikalar alır. Anlık olarak işitme kaybı oluşmasının sebebi kulak zarının yırtılmasıdır.
Geçici sağırlık ne kadar sürer?
Geçici sağırlık dış kulaktan, dış kulan kanalından, kulak zarından ya da orta kulak bölgesinden kaynaklanabilir. İltihaplı hastalıklar ve travmalar başlıca geçici sağırlık sebebidir. Geçici sağırlığa sebep olan faktörün ortadan kaldırılması ve zararların tamir edilmesinden sonra duyma fonksiyonu yavaş yavaş gelmeye başlar. Duruma göre birkaç saat ile birkaç ay arasında sürebilir. Kulağa su kaçması birkaç dakikalığına da olsa sağırlık yapabilir.
Sağırlık doğuştan mı olur?
Bebeklerde ortaya çıkan duyma kayıplarının yüzde doksan kadarı genetik sebeplerdendir. Geriye kalan yüzde on ise gelişimsel sorunlarla alakalıdır. Genetik faktörlerin etki mekanizması kulağın eşsiz yapısının yanlış gelişmesi ya da sinirlerin gelişmemesi şeklindedir. Bebeklik çağından sonra gelişen sağırlık ise yüzde doksan beş ihtimalle çevresel faktörlerden kaynaklanmaktadır.
Sağırlık askerliğe engel mi?
Askerlik tüm duyu faaliyetlerinin oldukça iyi seviyede olmasını gerektirir. Sağırlık ise duyma fonksiyonunun tek taraflı ya da çift taraflı olarak ortadan kalkmasıdır. Askerlik çağına gelen erkekler ilgili hastanelere başvurmaları halinde detaylıca muayene edilirler. Kulak saf ses duyma oranlarının belirli bir desibelin altında olması halinde de askerlikten muaf edilirler. Ayrıca konuşma ve konuşmayı anlama seviyeleri de test edilir.