İyi bir ifade için dilin kurallarına uymak, anlatımın planını oluşturmak önemlidir. Anlatımın planı iyi hazırlanması, anlatımın amaca uygun hazırlanması ve oluşturulması, hazırlık aşamalarının sıhhatli yapılması kadar dilin kurallarına da uymak önemlidir.
Anlatımda dikkat edilmesi ihtiyaç duyulan kuralları şu şekilde sıralayabiliriz:
- Açıklık: Anlatımın ya da metnin kolay bir halde anlaşılabilmesi açıklıkla ilgilidir. Bunun için kelimelerin anlamlarına uygun kullanılması, dil bilgisi kurallarına ve noktalama işaretlerine uyulması gerekir. Açıklık kuralına uymayan anlatımlarda, ifade bozukluğu meydana gelir. Açıklığa uygun bir cümlede belirsizliğe yer yoktur. Bir cümlede hepimiz aynı manayı çıkartabiliyorsa o cümle açıklık ilkesine uygundur.
- Akıcılık: Metnin hiçbir engele takılmadan, kolaylıkla okunması akıcılıkla ilgilidir. Metnin kolay okunabilmesi için, söylenişi zor sözcüklerin kullanılmaması ve gereksiz söz tekrarlarından kaçınmayla sağlanabilir.
- Duruluk: Gereksiz sözcük ve eklerin kullanılmaması duruluğu ifade eder. Duruluk kuralına uymayan ifadeler, ifade bozukluğuna neden olur. “ Gereksiz fuzuli insanları hayatından çıkar.” “Gereksiz” ve “Fuzuli” kelimeleri aynı anlama geldiğinden ifade bozukluğu vardır.
- Yalınlık: ifadenin süsten uzak, gösterişsiz bir halde oluşturulmasıdır.
Bu maddelerin haricinde “Doğallık, tutarlılık, özgünlük, ilginçlik, etkileyicilik” şeklinde niteliklerde bir anlatımda olması ihtiyaç duyulan özelliklerdendir.