Suzanne Valadon Kimdir ?
Suzanne Valadon Kimdir ?
FRANSIZ RESSAM
Doğum: 23 Eylül 1865 – Bessines-sur-Gartempe, Haute-Vienne, Fransa
Ölüm: 7 Nisan 1938 – Paris, Fransa
Suzanne Valadon Kimdir ?
Suzanne Valadon Montmartre sokaklarıyla ilişkilendirilmiştir. 1871’deki Paris Komünü günlerinden, 1938’deki ölümünün çok ötesinde, günümüze kadar. 1865’te Marie-Clémentine olarak Bessines’te doğdu; doğum belgesi annesini hizmetçi, babasını “bilinmeyen” olarak listeledi.
Dört yaşındayken, küçük bir sahtekar olan üvey babası sahtecilikten yakalandı ve Fransız Guyanası’ndaki ceza kolonilerine gönderildi, ardından anne ve kızı Montmartre’ye taşındı. Bölge yakın zamanda Paris şehrinin bir parçası haline gelmişti ve tepenin tepesini kafeler, stüdyolar ve talaş zeminli dans salonları ile ahırlar ve çiftlik evleri paylaştı. Ucuz fiyatlar ve şehrin muhteşem manzarası nedeniyle sanatçılar Montmartre’ye akın etmişti. Meydanlarda iki parçalı sirkler icra edildi; ressamlar şövalelerini köşelere yerleştirdiler ve buskerlerle birlikte çalıştılar. Theophile Gautier buna “sokakların operası” adını verdi.”
Genç Marie vahşi bir erkek fatmaydı ve genelde başı dertteydi. Yedi yaşındayken kömür vagonlarından düşen kömürü kullanarak çizmeye başladı; kaldırımlar eskiz pedleri haline geldi. Dikkat çekmek ve birkaç santimetre yapmak umuduyla, cenazelerin olduğu günlerde Père Lachaise Mezarlığı’nda takılmaya başladı. En iyi woebegone ifadesini çağırdı ve bazen gözyaşlarına boğuldu, bu da zaman zaman ona ayrılanlarla bağlantılı olduğunu düşünen yas tutanlardan birkaç para getirdi.
Dikiş dikerek onlara destek olan anne, kızı evcilleştirmeyi umarak manastır okuluna koydu. İşe yaramadı. Marie, François Villon’un şiirine ve hayat hikayesine aşık oldu. 10 Yaşındayken Marie manastırdan çıkarıldı ve kadın şapkalarını süslemek için işe koyuldu; daha sonra masalarda bekledi, Les Halles market’te sebze sattı ve bir fabrikada cenaze çelenkleri yaptı, ancak her zaman çiziyordu. Daha sonra şöyle hatırladı: “Sekiz yaşındayken ağaçları ve uzuvlarını kavramak ve tutmak istedim, böylece onları sonsuza dek koruyabilecektim.”
Marie geçit törenlerini takip etmeyi, takla atmayı ve tekerleklerini çevirmeyi severdi; bazen atların sırtında handstands yaptı. Antikaları, onu bir sanatçı olmak için eğiten sirk sahibi Ernest Molier’in dikkatini çekti. Trapezi öğrenirken, pandomimlerde göründü ve erkeklerin önünde çıplak dans etti. 15 Yaşına geldiğinde Marie tam teşekküllü bir trapez sanatçısıydı ve muhtemelen sirkte kalacaktı, ancak bir yıl sonra kariyerine son veren kötü bir düşüş yaşadı.
Yıllar sonra, zorlu erken yaşamından nasıl kurtulduğu sorulduğunda, sadece omuz silkti ve şöyle dedi: “Büyüklüğü elde etmek için zor darbeleri almak gerekir.”
İyileşirken, 1881’de işçi sınıfı bir kadın için görünüşte imkansız bir rüya olan hayatını sanata adamaya karar verdi. O zamanlar çok az kadın ressam vardı; hepsi üst-orta sınıftandı ve hobilerini sürdürmek için dersler ve boş zamanlar için parası vardı. Marie-Clémentine’in sanat dersleri için parası yoktu ve göz kulak olacak kadınları da yoktu. Sadece kendi iradesi vardı. Tabii ki, genç ve hatta orta yaşlı bir kadın olarak fotoğrafına sadece bir bakış, sunabileceği başka bir şey olduğunu gösteriyor: güzel bir yüz ve düzgün vücutlu bir figür. Fakat diğer pek çok maceraperest kadın scalawag’ın aksine, bu nitelikleri kesinlikle zevk almak için kullanmasına rağmen, bu nitelikleri kullanmak için kullanmadı.
Örnek bir arkadaşı onu sanatçıların stüdyolarına götürdü ve Marie Pazar günleri Place Pigalle’deki gayri resmi bir model pazarında diğer kızlara katıldı. Orada, çok popüler ressam Pierre Puvis de Chavannes’in dikkatini çekti ve yakında Renoir, Degas, Toulouse-Lautrec, Modigliani ve daha az bilinen birçok sanatçı için olduğu gibi onun için modellik yapmaya başladı. Kısa ve kıvrımlıydı ve bir yorumcunun “sinek gibi erkekleri çeken parlak mavi gözler” dediği şeye sahipti.”
Aralık 1883’te Marie bir oğlu doğurdu; kendi doğum belgesinde olduğu gibi babaya “bilinmeyen” olarak verildi. Babalık konusunda sonsuz spekülasyonlar yapıldı. En sık adı geçen adaylar, çocuk doğmadan en az bir yıl önce modellik yaptığı postacı, Renoir ve Degas adlı birkaç sanat öğrencisinden oluşuyor. Çocuğun ebeveyni hakkında hikayeler yakında Montmartre turu yapmak vardı. Hikayelerden biri, çocuğun doğumundan sonra Marie’nin onu Renoir’a götürdüğü ve “Benim olamaz, renk korkunç.“ Sonra Degas’ı ziyaret etti: “O benim olamaz, form korkunç.” Sonra Miguel Utrillo adında genç bir ressamla karşılaştı ve ona sıkıntılarını anlattı. “Adımı Renoir ya da Degas’ın eserine vermekten mutluluk duyarım.”
Birkaç yıl sonra Miguel Utrillo, ünlü ressam (ve alkolik) Maurice Utrillo olarak büyüyen çocuğu yasal olarak evlat edindi.
Şimdiye kadar, Suzanne kendini çağıran (19 yaşındayken, arkadaşı ona Toulouse-Lautrec onun adını değiştirmek için onu çağırdı), fırtınalı sanatçı bir araya geldi ve ondan ayrıldığı zaman ona 300 mektup yazmış, hangi sırasında zaman onun tarafından tahrip edildi zaman onu harap olan genç besteci Erik Satie ile ilişkisi var. Son derece kıskançtı, özellikle de gece kulüplerinde maskeden başka bir şey giymeden görünme tutkusunu. Satie, Suzanne hakkındaki ünlü “Vexations” adlı eserini yazdı ve asla başka bir aşk ilişkisi yaşamadı.
Tüm ilişkileri boyunca Suzanne, garip ve mutsuz bir çocuk olan Maurice’le çalışmaya ve ilgilenmeye devam etti. Modellere ödeme yapmayı göze alamadı, bu yüzden Maurice’i ve annesini tekrar tekrar boyadı. Sonra, yoksulluk dolu bir hayattan sonra, Suzanne, 31 yaşındayken, 1896’da aniden Paul Mousis adında zengin bir borsacıyla evlendi. Arkadaşları bunu anlamadı, ama Mousis sağlam erkeksi bir adamdı, isteksiz sanatçılardan bir rahatlama ve maddi kaygılar olmadan ve şehir ve ülkedeki evlerle çok fazla resim yapabileceğini düşünüyordu. Yine de yaklaşık 10 yıl boyunca çok az iş yaptı.İronik bir şekilde kariyeri Degas’ın teşviki ve satıcı Ambroise Vollard’ın ilgisi nedeniyle gelişmeye başladı.
Evliliği 1910’a kadar sürdü. Bir öğleden sonra, sarhoş oğlu Maurice, başka bir genç adam ve ressam André Utter tarafından eve getirildi. Arkadaş ve anne oracıkta birbirlerine aşık oldular. Adamın 21 yaş küçük olması hiç önemli değildi. Suzanne daha sonra André ile tanışmanın hayatının “yenilenmesi” anlamına geldiğini ve ilk kez tutkusunun erkeğinkine eşit olduğunu yazdı. Evlerini ve evliliğini terk etti ve Montmartre’de André ile bohem bir hayata devam etti. Suzanne’nin kendisi ve André’nin resmi olan Adem ve Havva gösterildiğinde, ilk kez çıplak bir erkek ve çıplak bir kadının birlikte bir resminin bir kadın ressam tarafından halka sergilendiği ilk kez oldu.
Andre, Birinci Dünya Savaşı’nın başlangıcında orduya katıldığında, çift, Suzanne’nin karısının ödeneğini alabilmesi için evlendi. Her zaman sağduyulu olduğu Modigliani ile yakın arkadaş oldu. Onun adına Modigliani, “Beni anlayan tek kadın o.”
Geçtiğimiz 10 yıl boyunca, Suzanne’nin oğlu Maurice, resmiyle en azından maddi olarak daha sarhoş ve daha başarılı olmuştu. Resimleri duvarlardan uçarken hapishaneye ve akıl hastanelerine girip çıkıyordu. Savaş sona erdiğinde, André, Suzanne ve Maurice kaynaklarını birleştirdiler ve birlikte bir ev satın aldılar. Suzanne ayrıca bir Panhard tur arabası satın aldı ve köpeklerine sığır filetosu ve kedilerine havyar verdi. Paris Metrosunda büyük bir piknik yapmakla ünlendi, kendiliğinden 50 çocuğu sokaklardan toplayıp sirke götürdü ve karşılaştığı her clochard’a (serseri) para verdi. Bu, Maurice’i her zaman hapisten kurtarmak zorunda kaldığı ve ailenin en tanınmış üçüncü ressamı olduğu için üzgün olan kocasıyla iyi oturmuyordu.
Suzanne 1925’te 60 yaşına girdi ve André diğer kadınlara döndü. Bir keresinde, kocasının kız arkadaşlarından birini kır evlerine götürmeyi planladığını keşfettikten sonra, Suzanne takip etti ve çifti yatakta yakaladı. Hikaye ilerledikçe, onları odaya kilitledi ve bir hafta boyunca orada tuttu. Yemek için pencerelerinden bir kova indirmeleri gerekiyordu. Suzanne haşlanmış lahana ile doldurdu.
Suzanne’nin alışkanlıkları gittikçe daha eksantrik hale geldi, istismarları gittikçe daha fazla antic oldu. Genç ve güzelken, faaliyetleri gıdıklayıcı olarak kabul edildi, ancak daha sonraki yıllarda insanlar onu utanç verici buldu. Kendini paçavralara giydirdi, kocaman mokasenlerle dolaştı, pipo içti ve pantolondaki her şeyle flört etti. Fakat 70 yaşında, yeni bir adam buldu, yaşının yarısı kadar bir Rus gitar çaldı ve çaldı. Adı Gazi idi ve ona alışveriş yaptı, yemek pişirdi ve yazdığı şarkılarla serenat yaptı. Romantizm henüz bir yaşındayken, Suzanne diyabetle hastaneye gitti.
1938’de, ölmeden birkaç hafta önce, Suzanne Montmartre’nin tarihçisi arkadaşı Francis Carco’ya, memnuniyetinin “Asla teslim olmadığım gerçeğinde yattığını söyledi. İnandığım hiçbir şeye ihanet etmedim.”
Mart 1938’de şövalesinde öldü. Le Figaro gazetesi “ressam André Utter’ın karısı ve Maurice Utrillo’nun annesinin ölümünü duyurdu.”
Biri Suzanne’nin yürüdüğü Montmartre sokaklarını gezmek isterse, tepenin dibinde, Place Suzanne Valadon’da başlayabilir. Hayatının çoğunu rue Cortot’ta yaşadığı ev, şimdi Montmartre Müzesi’dir. Onun için bir asteroit de var: 6937 Valadon. Bu tamamen uygun çünkü kendi parlak, küçük gezegeniydi ve kimsenin yörüngesinde değildi.