İlk kez tez yazıyorsanız ve ne yapacağınız konusunda bir fikriniz yoksa bu yazıdaki tez yazacaklara tavsiyeler size yardımcı olacaktır. Her şeyden önce tez yazmak istiyorsanız mutlaka kapsamlı bir araştırma sürecini yakından takip etmelisiniz. Yine tez yazmak için mutlaka planlı bir şekilde hareket etmelisiniz. Temel olarak tez yazım aşamaları aşağıdaki gibidir;
- Tez konusunun seçilmesi
- Konuyu sınırlandırma
- Hipotez kurma
- Araştırma metodunu belirleme
- Geçici plan hazırlama
- Geçici kaynakça oluşturma
- Okuma, not alma ve tez yazımına başlama
Tez yazımına başlamadan önce talimatları dikkatlice okumanızda fayda vardır. Tezinizi yazarken rahat olmasını istiyorsanız, bunlara yakından uyulmalıdır. Böylece tez yazım sürecine dair ayrıntılı bilgilere erişebilirsiniz.
Teze Başlamadan Önce Taslak Hazırlayın
Her şeyden önce tezinizle ilgili bir taslak yazmalısınız. Bu taslak, düşüncelerinizi düzenlemenize ve yazmanın her aşamasında yapılması gerekenleri takip etmenize yardımcı olacaktır. Ayrıca her paragrafta hangi noktaların olması gerektiğini zaten bildiğiniz için yazmanızı kolaylaştırır. Böylece daha sonra tezinizi yazarken paragraflarınızda gereksiz tekrarlar veya boşluklar olmaz. Bu daha planlı bir şekilde ilerlemenizi mümkün kılar. Bu da tez yazım sürecinde işinizi epey kolaylaştıracaktır.
Tez, bağımsız, orijinal ve eleştirel araştırma yapma yeteneğinizi gösteren bir belgedir. Bir üniversitede veya başka bir yüksek öğretim kurumunda lisansüstü derece başvurunuzu desteklemek için kullanacaksınız. Tezinizin yapısı, bir giriş, literatür taraması ve araştırma soruları ve hipotezler, yöntemler ve sonuçlar bölümleri ve bir sonuç ile akademik bir dergi makalesine benzer olmalıdır.
Tez yazarken giriş bölümüne dikkat etmeniz gerekmektedir. Giriş bölümünün temel amacı, hakkında yazdığınız konu hakkında genel bilgi sağlamaktır. Burada çalışmanızla ilgili teorik kavramları da tanıtmalısınız. Giriş bölümü tezinizin en önemli bölümlerinden birisidir. Bir de tez yazarken mutlaka nitelikli bir literatür taraması yapmalısınız. Tez yazımı açısından kritik bir öneme sahip olan literatür taraması şunları içermelidir:
- Sizden önce yürütülen ilgili teorilerin ve çalışmaların bir açıklaması
- Bu çalışmaların analizi
- Bunlara yönelik bir eleştiri ve değerlendirme
- Kendi araştırma yaklaşımınız, teoriniz, metodolojiniz vb. ile bir karşılaştırma
Bir tez yazıyorsanız, biraz bunalmış hissediyor olabilirsiniz. Unutmamak gerekir ki tez yazmak büyük bir taahhüttür ve başlamadan önce ne beklediğinizi bilmeniz önemlidir.
Tez Yazarken Tez Yazım Kurallarını Unutmayın
Tez, bilgiye orijinal bir katkı veya belirli bir düşünceyi destekleyen bir argümandır. Öğrenci tarafından yürütülen araştırmaya dayanmalı ve konuyu anladığını göstermelidir. Tez ayrıca başkalarının bakış açınızı anlayacağı şekilde sunulmalıdır. Herhangi bir tezin üç ana bölümü vardır. Bunlar; giriş, literatür taraması ve metodolojidir. Bir tez ayrıca sonuç ve referanslar içerir.
İlk kez tez yazacaksanız, araştırmanıza başlamak göz korkutucu bir süreç olabilir. Ancak araştırmanıza başlama olasılığından korkmanıza gerek yoktur. Çünkü kurallara bağlı kaldığınız zaman tez yazım süreci ve tez düzenleme pek de korkutucu olmaz. Bir tez yazıyorsanız, bunun ne anlama geldiğini ve onu başarıyla tamamlamak için ne yapmanız gerektiğini bilmeniz önemlidir. Örneğin psikoloji alanında literatür taraması yapıyorsanız ve bunu daha önce hiç yapmadıysanız, kendi literatür taramanızı yazmaya başlamadan önce konunuzla ilgili en son araştırmaları takip etmeniz önemlidir.
Bütün bu bilgiler ışığında ilk kez tez yazıyorsanız hedeften şaşmadan hedefe odaklanmanız önemlidir. Sizin için ayrıntı anlamına gelen teknik konularda destek alabilir veya danışman hocanıza sorabilirsiniz. Tez içerisinde uzmanlık gerektiren birçok işlem bulunmaktadır ve kimse sizden tezin bitiminde örneğin istatistik uzmanı veya tercüman olmanızı beklemiyor. Uzman kişilerin çok az zamanını alacak teknik konularda bilgi almak sizi yavaşlamaktan ve tezden soğumaktan kurtarabilir.