Asperger sendromu nedir? Asperger sendromu aşırı içine kapanıklık, beceri oluşturamama, iletişim kurmakta güçlük yaşama gibi etkilere sahip bir sendromdur.
Çocuklarında ya da yakın çevresinde böyle bir sendrom tanısı konan aileler gerek uzman doktorlara başvurarak, gerekse de farklı alanlarda bu sendromun tanı ve tedavilerine yönelik araştırma yapmaktadırlar. Öyle ki bu sendrom bazı farklı bozukluklar ile karıştırılabilmektedir. Bundan dolayı tam tanı ve tedavi yaklaşımları önem arz etmektedir. Tabi ki sadece bu sendrom için değil, aynı zamanda bütün buna benzer sendromlar ve davranış bozukluklarına yönelik doğru tanı ve akabinde doğru tedavi önemlidir ve uzmanlarca önerilir.
Bazı sendromlar bireylerin gelişimini çok ciddi etkilerken, bazıları çok da etkili değildir. Yaşamın bir döneminde rastlanır ve tedavi ile birlikte ortadan kaybolur. Çocukların yaşamları ve davranışları bu nedenle takip edilmeli, zamanında tespit ile sürece doğru bir şekilde yaklaşılmalıdır.
Asperger Bozukluğu
Asperger bozukluğu, (AB) ya da Asperger sendromu (AS) sosyal iletişimde zorlu ve sınırlı spektrum bozukluklarından (OSB) biridir. Fakat asperger sendromu bilişsel ve dil gelişiminde genel bir gecikme yoktur.
Asperger sendromu çocukluk çağlarında başlayan ve sosyal iletişimi zorlaştıran bir problemdir. Sadece çocuklarda değil, aynı zamanda Asperger sendromu yetişkin bireylerde de görülür. Böylelikle hayatın her evresinde bireyi etkileyebilir. Ama tanı ve tedavi yöntemleri daha çok çocukluk döneminde uygulanır. Öne çıkan belirtileri içe kapanıklık, beceri zayıflığı ve iletişim sorunudur. Genel hatları ile otizme benzerlik gösterir. Otizmde olduğu gibi, asperger bozukluğunun nedeni de net olarak bilinmeyen ve ömür boyu yaşam kalitesini etkileyen bir durumdur.
Tanı Koymak
Dr. Hans Asperger tarafından tanımlanan asperger sendromu, otizmden farklı ele alınmıştır. Bu sendromunun belirtileri, diğer spektrum bozukluklarından ayrılarak daha büyük çocuklarda görülmektedir.
Daha çok 4-12 yaş aralığında Asperger tanısı konulur. Bu sendromun tipik özelliklerinden sosyal etkileşim bozukluğu, tekrar eden davranışlar, bilişsel gelişim zorluğu ve aşırı içe kapanıklık aranır. Bu çocuklar değişik ortamlarda gözlenir ve öğrenme metodu, motor gelişimi, güçlü ve güçsüz özellikleri ve bağımsız yaşam becerileri test edilir. Yetişkinlerde ise asperger tanısı koymak çok daha zordur. Tanı koymanın uzmanların işi olduğu unutulmamalı, doktor ve psikologlara başvurulmalıdır.
Asperger Sendromu Belirtileri
Asperger sendromu belirtileri nelerdir ?Hayat boyunca süregelen etkilerinden dolayı asperger sendromu çocuk, genç ve yetişkin bireyleri etkilemektedir. Asperger sendromu olan çocuklarda izlenen tipik özellikler ise şöyledir:
- Konuşabilmelerine karşın sözü başlatma ve devam ettirmede zorluk yaşarlar.
- Sıradanlığı sever, değişiklikten haz etmezler
- İçine kapanıklık aşırı derecededir.
- Tekdüze konuşurlar, Tekrar eden davranışlar gösterirler.
- Konuşmalar genellikle resmidir, göz kontağı kurmaktan çekinirler.
- Biriyle konuşurken karşısındakinin esprilerini algılayamazlar.
- Hoşlandıkları konularda tek taraflı sohbet etmeyi severler.
- Detaycı olabilirler. Bazı konulara aşırı ilgileri vardır.
- Motor becerileri nedeni ile öğrenme yetenekleri, yaşıtlarına göre daha geridedir.
Fakat bu belirtilerden herhangi birisi görülse dahi, çocuğun tek başına asperger sendromuna yakalandığı anlamı çıkmaz. Çünkü bu belirtilerin tek başına farklı anlamları olabilir. Asperger sendromunun tam manası ile tanısının koyulabilmesi için uzman doktorların yardımı gerekir.
Otizm çocukluk yaşamının ilk 3 senesinde ortaya çıkmasına rağmen, asperger sendromu olan çocuklar genellikle bebeklik zamanlarını öteki bebeklerle aynı rutinde geçirir. Otizmlilerde konuşma becerisi zayıfken, asperger sendromunda genellikle konuşma normaldir. Otizmli çocuğa göre Asperger sendromlular toplumla uyumlu olmadıklarının farkındadırlar. Otizmli çocuklar ise bunun farkına varmakta güçlük çekerler.
Tedavi Yaklaşımları
Asperger sendromu olan bireyler bu durum içerisinde yaşam boyunca hayatlarını devam ettirse de, etkili ve uygun tedaviler bu sendromun belirtilerinde büyük oranda azaltmaya yardımcı olur. Bu sendromun gözlendiği çocukların tedavilerine yardımcı olmak ve onların yaşam kalitelerini arttırmaya yönelik, yaşıtlarıyla etkileşime girmeleri hem kendileri için, hem de toplumsal iletişim için oldukça fayda sağlar. Yani arkadaşları ile oyun oynaması, onlarla birlikte zaman geçirmesi son derece önemlidir. Asperger sendromuna yönelik uygulanan tedavi süreci, sosyal beceriler ve sosyal iletişimi geliştirmek; ayrıca davranış modeli yöntemlerini kapsar. Böyle çocukların iletişim ve sosyal beceri kazanması bu sendromun ilerlemesini engeller ve tedaviye büyük bir oranda yardımcı olur. Çocuğun gelişimine ek olarak Asperger sendromu tedavisi için eğitim programları okulda devam ettiği kadar evde de sürdürülmelidir.
Tanı ve tedavi yöntemleri ile birlikte bu ve buna benzer durumların tedavisinde bireyin iyi bir çevrede yetişmesi, aile bireylerinin davranışları, arkadaş ortamı ve daha birçok etken Asperger sendromlu insanların hayatına olumlu ya da olumsuz yön verir.
Keyifli ve sağlıklı günler dileriz.
Kaynaklar:
Bu içeriğimizden sonra Savant Sendromu Nedir? adlı yazımızı okuyabilirsiniz.