Avusturya'nın başkenti Viyana'da toplanan OPEC (Petrol İhraç Eden Ülkeler Teşkilatı) ve OPEC dışı ülkeler günlük petrol üretimini azaltma kararı aldı.
Anlaşmaya göre, Ocak 2019'dan itibaren günlük ham petrol üretimi 1 milyon 200 bin varil azaltılacak. Bu karar 2019'un Ocak ayından itibaren 6 ay süreyle uygulanacak.
Azaltılan üretim kotasının üçte ikisi OPEC üyesi ülkeler tarafından, kalan kısımsa Rusya dahil OPEC dışında petrol üreten 10 ülke tarafından üstlenecek.
Piyasa beklentilerini karşıladığı belirtilen anlaşmayla, ham petrol piyasasında arz talep dengesinin korunması sağlanacak.
İlk kez bir ülke OPEC'ten ayrıldı
Tarafların söz konusu anlaşmaya varmasının bir diğer hedefi de Katar'ın OPEC'ten çekilmesinin getirdiği etkilerin azaltılması.
“OPEC+” zirvesinin düzenlenmesinden birkaç gün önce Katar Enerji Bakanı Saad Şeride el-Kaabi yaptığı açıklamada, Katar'ın 1 Ocak 2019'dan itibaren OPEC'ten çekileceğini, çabalarını doğalgaz üretimi ve satışına yoğunlaştıracaklarını açıkladı. Saad Şeride el-Kaabi, Katar'ın petrol üretiminin, OPEC'in ham petrol üretimini azaltma anlaşmasına bağlı olmayacağını da söyledi.
OPEC'in kurulmasından bu yana ilk kez bir ülke örgütten ayrılıyor. Katar'ın ayrılığının ardından örgütün iç anlaşmazlıkları iyice gün yüzüne çıktı. Katar'ın OPEC kapsamındaki ham petrol üretimi yüksek olmamasına rağmen, ülkedeki dev endüstriyel kapasite ve doğalgaz rezervi, uluslararası petrol ve doğalgaz piyasasına büyük etkiler getiriyor. Bu nedenle bu dönemki zirvede, Suudi Arabistan ve Irak gibi ülkeler, Katar'ın OPEC'ten ayrılmaması temennisini dile getirdi. Ancak Katar tarafı, OPEC'ten ayrılma konusunda geri adım atmadı.
Katar OPEC'ten ayrılmasını, uluslararası statüsünü artırmak adına uzun vadeli stratejik bir adım olarak savunuyor, bu kararın arkasında herhangi bir siyasi hesap olmadığı belirtiliyor. Ancak geçen yıl Haziran ayında “diplomatik ilişkilerin kesilmesi” olayından itibaren Suudi Arabistan ve diğer ülkelerin Katar'a ambargosu hatırlandığında, Katar'ın OPEC'ten çekilmesi de bir çeşit karşı hamle anlamını taşıyor.
Katar'ın hesabı...
Mevcut durumda, Suudi Arabistan, OPEC'in gerçek lideri durumunda. Suudi Arabistan son günlerde uluslararası petrol fiyatının giderek düşmesinden kaygı duyup üretimi sınırlama ve fiyatı yükseltme konusunda OPEC içinde fikir birliğine varılmasını destekliyor. Suudi Arabistan'ın baskısı altındaki Katar, kendini feda ederek, Suudi Arabistan'ın hedefine ulaşması için içtenlikle Suudi Arabistan'la işbirliği yapabilir mi? Elbette yapamaz. Bu durumda Katar'ın OPEC'te kalması artık gerekmiyor. Aksi takdirde Katar'ın farklı önerileri de bastırılacak ve Katar hiçbir rol oynayamayacak. Eğer Katar OPEC'ten çekilirse, OPEC'in üretimi azaltma sınırını kabul etmeyebilir ve kendi isteğine göre üretimini artırabilir. Böylece Suudi Arabistan'ın üretimi azaltma ve fiyatı koruma eylemine müdahale edilebilecek ve Suudi Arabistan'ın OPEC'teki liderliği zayıflatılabilecek.
Katar'ın OPEC'ten çekilmesi, geçici bir dürtü değil, uzun vadeli düşünce ve değerlendirmelerden sonra uygulanan stratejik bir planın parçası. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri liderliğinde Katar'a karşı “diplomatik ilişkilerin kesilmesi” olayı çıkmadan önce, Katar modernleşme reformları ve Selefi örgütündeki reformculara destek gibi konularda Suudi Arabistan'la çatışma yaşamıştı. Ancak genel olarak Katar, Suudi Arabistan liderliğindeki Ortadoğu çevresinde ve özellikle Suudi Arabistan'ın dikkatle oluşturduğu Körfez İşbirliği Konseyi'nde (KİK) bulunuyor.