Makale gövdesi kopyası
Frank Wirth, “Hiçbir üniversitede balina batırmayı okuyamazsınız” diyor. “Sadece yaratıcı olmalısın.”
Wirth, normal bir günde Azor Adaları’nda balina izleme şirketi olan Pico Sport’u yönetiyor. Ancak 2015’in bu olağandışı yaz gününde, Wirth, Portekiz’in Fayal Adası kıyılarında kiralık bir kum mavnasında, ölü bir yavru ispermeçet balinasının kelebeklerine özel olarak kalıplanmış ağırlıklar takarken ekibine rehberlik ediyor.
“500 kilogramlık bu blokları tek tek kaldırmanız gerekiyor ve balinanın ne zaman batacağı belli olmuyor” diyor.
Son olarak, 16. bloktan (sekiz ton) sonra balina batmaya başlar. Sonunda ayağa kalkar – tıpkı “gibi Titanik”diyor Wirth, “tam olarak Leonardo DiCaprio filminde gördüğünüz gibi”—koca bir geğirdi ve ortadan kayboldu. “Bunun nasıl koktuğunu bilmek istemezsin” diye ekliyor.
Wirth, British Broadcasting Corporation (BBC) tarafından kendisine yaklaşıldığında günlük işinden alındı. BBC film çekiyordu Mavi Gezegen IIve belgesel ekibi, Portekiz’in San Jorge Adası yakınlarında yüzerken bulunan yavru bir ispermeçet balinasının cesedini yüzeyin 760 metre altında deniz tabanına batırmak için yardım istedi.
Batık balina, dünyanın en etkileyici çekimlerinden birini sundu. Mavi gezegen diziler. Ancak şimdi, yıllar sonra, ceset üzerine yapılan takip araştırması, bilim insanlarını yaşamın derinlerde nasıl kolonileştirdiğini anlamaya daha da yaklaştırdı.
Deniz tabanındaki yaşam seyrek. Bilinen derin deniz yaşamının çoğu, yüzlerce kilometrelik soğuk, karanlık, besin açısından kıt bir çölle ayrılan hidrotermal menfezler, deniz dağları ve soğuk sızıntılar gibi kilit yerler etrafında yoğunlaşıyor. Dikkat çekici bir şekilde, geniş mesafelere rağmen, organizmalar sıcak noktadan sıcak noktaya dağılabilir gibi görünüyor. Olası bir açıklama, balina şelalelerini ara istasyon olarak kullanmalarıdır – karanlıkta bolluğun basamak taşları.
Bu çürüyen dinlenme duraklarının değerini araştırmak için BBC ekibi, Daphne Cuvelier ve Azor Üniversitesi’ndeki meslektaşlarına ulaştı. Balina Wirth ve ekibi batıyordu, eşsiz bir fırsat sundu. Bilim adamları daha önce Portekiz kıyılarında inek leşleri, Brezilya yakınlarında kambur balina kemikleri ve Meksika Körfezi’nde timsahlar batırmıştı. Ama hiç kimse Atlantik Okyanusu’nun ortasında bilim için bir leş batırmamıştı.
Balina dibe vurduktan sadece 25 dakika sonra, bağlı bir kamera, devasa bir altıgen köpekbalığı olan ilk leş yiyicinin gelişini kaydetti. Ertesi gün, Rebikoff-Niggeler Vakfı tarafından işletilen bir denizaltı olan LULA1000’in ilk dalışı sırasında, birkaç köpekbalığı daha beslenme çılgınlığına katıldı. Köpekbalıkları, belki de algılanan rekabeti önlemek için dalgıçlara saldırdı ve itti.
LULA1000’in 20 yılı aşkın dalış tecrübesine sahip kameramanı Kirsten Jakobsen, “Yaşadığımız en iyi dalış anlarından biriydi” diyor. “İçeride oturuyoruz ve bu büyük köpekbalıkları gelip pencereye çarpıyor, gerçekten büyük gözlerle bizi kontrol ediyor.”
Bir yıl boyunca, araştırma ve film ekibi altı kez daha leşin üzerine indi. Son dalışta, balinanın batmasından bir yıl sonra, Cuvelier denizaltıdaki ekibe katıldı. “Büyük bir sakinlik duygusuna sahiptim” diye anlatıyor. “Aşağı indikçe hava giderek kararıyor ve plankton sürülerini ve gerçekten tuhaf balıkları görmeye başlıyorsunuz.”
Altta, ekip, derinlerdeki yaratıklar tarafından temizlenmiş balinanın şu anda açığa çıkan iskeletini filme aldı ve örnekledi. Çok zincirli solucanlar kemiklerdeki son et parçalarını arıyordu ve etrafta birkaç başıboş yengeç sürünüyordu. Ayrışan doku çevreleyen tortudaki oksijeni tükettiğinden, karkas da ürkütücü bir siyah hale aldı.
Yıllar sonra, Cuvelier ve ekibinin bu kasıtlı olarak batık balinanın sakinleri üzerindeki analizi, Portekiz açıklarındaki inek kemiklerini kolonileştiren halkalı solucan türleri ile Brezilya yakınlarındaki balina kemikleri arasında potansiyel bir örtüşme olduğunu ortaya çıkardı ve Atlantik’in ortasında ölü bir balina olduğunu düşündürdü. gerçekten de okyanusun iki yakasını birbirine bağlayan bir basamak olabilir.
Güney Danimarka Üniversitesi’nde çalışmaya dahil olmayan bir araştırmacı olan Maurício Shimabukuro, bu bulguyu doğrulamak için Cuvelier ve ekibinin bazı solucanları toplaması ve DNA’larını incelemesi gerektiğini söylüyor. “Balina kemiklerinde yaşayan minik hayvanlar için, tanımlanması gereken morfolojik özellikler [species] bazen yanıltıcıdır,” diyor Shimabukuro. “Aynı görünen ancak genetik olarak farklı olan birçok şifreli tür var.”
Cuvelier de bu boşluğu doldurmak istiyor. Ayrıca daha derin deniz organizmalarını örneklemek ve tanımlamak için daha fazla balina kemiği yerleştirmeyi umuyor. Ancak bu iş, yeterli fon sağlamaya ya da BBC ile başka bir yolculuk yapmaya bağlıdır.