-
3 Kasım 1992'de, 20 yıl önce Abhazya özgürlük savaşında şehit verdiğimiz Efkan Tsıba'nın kendi köyü Soğuksu'da bulunan mezarı başında, kendisi ve tüm diaspora şehitleri anıldı.
https://www.cerkes.org.tr/3-kasim-diaspora-sehitlerini-anma-gunu
-
Navurjan İbrahim 15 Mayıs 1966 tarihinde Nalçik’te doğdu. 1983 yılında Kabardey Balkar Devlet Üniversitesi’ne kayıt oldu. Kabardey'den en yakın arkadaşı, Abhazya savaş gazisi Aslanbek Merzey, Navurjan'ın Adige bayrağını nasıl tekrar canlandırdığını şöyle anlatıyor:
“Sovyetler Birliği döneminin tüm Kafkasyalı halklar için olduğu gibi Adigeler üzerinde de tek tipleştirici ve milli şuuru silen etkileri olmuştu. Bu dönemde Adigelerin tarihinden ya da Rus-Kafkas savaşlarından bahseden kitaplar bulunamıyordu. 1988-89 yıllarında Navurjan İbrahim Kabardey Balkar Üniversitesi Tarih Bölümü öğrencisiydi. Akademik düzeydeki tarihçilerin giriş yapabildiği arşivlere girme olanağı bulmuş ve tarih boyunca Kafkasya'yı dolaşmış gezginlerin kitaplarını inceleme şansı olmuştu. Edmund Spencer'ın İngilizce yazdığı bir kitapta Rus-Kafkas savaşlarında tüm Adige boylarının kullandığı bayrak olarak verilen Adige bayrağını ölçülerine uygun şekilde baştan dizayn etmişti. O tarihlerde Kabardey'de Nalo Zaur başkanlığında Adige Xase yeni kuruluyordu. Xase'nin bir amblemi olması için toplantılar yapılıyordu ancak henüz karar verilememişti. Bir toplantıda İbrahim diktirdiği Adige bayrağıyla Nalo Zaur'un da olduğu odaya girdiğinde Xase'nin ambleminin bayrağın kendisi olmasına da ilham olmuştu.
Navurjan İbrahim Spartak Nalçik taraftarıydı ve hiçbir maçını kaçırmazdı. Bayrağıyla tribünlerdeki yerini aldığında Adigelerin ona bu nedir diye sorduğunu hatırlıyorum. Onlara bu bizim bayrağımız demiş ve takımının maçlarında artık Adige bayrağının dalgalanmasına da vesile olmuştu.”
Navurjan İbrahim 14 Ağustos 1992'de Gürcistan’ın Abhazya’ya saldırması üzerine çıkan savaşta kardeşlerine yardımcı olmak için savaşa katılmak ister ve ailesi ile konuşur. Onlara: “Abhazya’da savaş başladı. Birçok gönüllü, savaşa katılmak için kayıt oldular. Ben de kayıt olacağım. Kökleri olmayan ağaç büyümez.” der ve devamında “Biz ve Abhazya tek parçayız, onlara yardımcı olmazsak bir kısmımız ölecek, kuruyacak.” diyerek endişelerini de ifade eder. İbrahim’in annesi heyecanlı bir şekilde: “İbrahim senin genç bir eşin var, ona danış” der. İbrahim sessiz kalır, susar.
Navurjan İbrahim iki aylık evli olduğu eşini ailesine bırakarak önce 16 Ağustos'ta Çeçenistan'a gitti. Caharkale(Grozni)’den 21 Ağustos'ta Konfederasyon gönüllüleriyle birlikte zorlu dağ engellerini aşarak Abhazya'ya geçti. Savaşta Gagra civarındaki Mamzışha sırtlarında konuşlanan Gürcüleri ilk olarak İbrahim'in grubu karşıladı. İbrahim Navurjan aynı ayın 25'inde Mamzışha tepesinde girdiği çatışmada şehit düştü. Abhazya'nın özgürlük savaşında Adigelerden ve tüm Kafkasyalı Konfederasyon gönüllülerinden şehit düşen ilk kişi Navurjan İbrahim oldu.
"Navurjan İbrahim vurulduğunda 26 yaşındaydı. Adı anıldığında onu tanıyanlar hala saygıyla yerlerinden doğrulurlar. O 26 yılı da öyle yaşamıştır. Yüzlerce yıl ataları nasıl gömüldüyse o şekilde, yamçısıyla gömülmüştür."
Navurjan İbrahim, bu çağa ait olmayan yiğit adamlardan biriydi. Abhazya kahramanlarımızdan Navurjan İbrahim’in şehadetinin 27. yılında kendisini rahmetle ve minnetle anıyoruz.
https://www.cerkes.org.tr/abhazya-sehidi-navurjan-ibrahimin-olum-yildonumu
-
26 AĞUSTOS 1992 - ABHAZYA ŞEHİDİ HUADE ADAM'IN VEFATININ 27. YILI
Huade Adam, 14 Ağustos’ta Gürcü işgalcilerin Abhazya’yı işgal girişimleri üzerine Abhazya’daki kardeşlerinin yardımına koşan Adigey Cumhuriyeti'nden gelen gönüllülerin liderlerindendi. Maykop’ta Abhazya için yapılan destek mitinginde kürsüye çıkan Huade Adam kalabalığa şu ifadelerle seslenmişti:
“Abhazya’dan yeni döndüm. Durum çok vahim ve Abhazya’daki kardeşlerimiz büyük bir felaketle karşı karşıyalar. Orada Gürcistan İmparatorluğu tarafından tam bir soykırım yapılmaktadır. Yarın geç olacaktır, bugünden gidilmeli. Gelecek nesillerimiz bize Ubıhlar gibi Abhazlar da yok edilirken siz Adigeler neredeydiniz diye sorduklarında ne cevap vereceğiz? Adige kadınının doğurduğu erkek benimle gelecektir.”
Huade Adam önderliğindeki Adige gönüllüler 23 Ağustos 1992’de Abhazya’ya varıp, hemen burada oluşturulan Kafkas Halkları Konfederasyon birliklerine katılmışlar ve Gumısta nehri kenarındaki Eşera cephesinde konumlanmıştılar.
26 Ağustos 1992’de Gürcülere karşı yapılacak vur-kaç operasyonundan önceki gece Çeçen gönüllülerin komutanı Şamil Basayev, Huade Adam’a: “Allah aşkına gelme, bize senin silahın değil sözün, kalemin lazım. Sana bir şey olursa Adigey susar” demişti. Huade Adam ise bu teklifi reddederek: “Bölgemden bu kadar gönüllünün gelmesine ben sebep oldum. Onlar benim arkamdan geldiler. Şimdi nasıl kendimi kollayıp geri çekilirim” diye cevap vermişti.
26 Ağustos’ta yapılan bu operasyonda düşmana ağır zararlar verilse de, maalesef Huade Adam şehit düştü. Adigey Cumhuriyeti Adigeysk şehri valisi Sohum’a gelip Huade Adam’ın naaşını teslim alarak Adigeysk şehrine götürdü. Huade Adam’ın cenazesi Adıgeysk şehrine 10 km mesafedeki Psiehatlukay köyünde toprağa verildi.
Abhazya kahramanlarımızdan Huade Adam’ı rahmet ve minnetle anıyoruz.
https://www.cerkes.org.tr/abhazya-sehidi-huade-adamin-olum-yildonumu
-
20.09.1993 - ABHAZYA ŞEHİDİ ABAĞBA BAHADIR’IN VEFATININ 26. YILI
1967 yılında Bilecik’in Künçez köyünde doğan Abağba Bahadır, Abhazya’daki Gürcü işgaline karşı anavatanını savunmak için Türkiye’den gelen 33 kişilik ilk grubun içindeydi. Şamil Basayev taburu ile birlikte Gagra operasyonu, Şrom operasyonu ve Kuaçara operasyonuna katılan Abağba Bahadır Abhazya Kurtuluş savaşında büyük başarılar göstermişti. 30 Kasım 1992’de girdiği bir çarpışmada ağır yaralanan Abağba Bahadır, aylar süren tedavisinin sonunda yeniden cepheye koştu ve 20 Eylül’de Sohum’a düzenlenen son saldırıda hayatını kaybetti. Mezarı Gudauta’dadır.
Abağba Bahadır 30 Kasım 1992’de yaralandıktan sonra hastanede tedavi görürken şunları söylemişti:
"Ben Eskişehir`den Abağba Bahadır, Apsuva'yım. Dünyaya Apsuva olarak, Abaza olarak geldim. Vatanım faşist işgalci Gürcü güçleri tarafından işgal edilince üzerime vazife sayıp vatanımı savunmak için hemen buraya geldim. Burası bizim anavatanımız, atavatanımız…
Biz buraya gelirken arkamızdan birtakım insanlar bunlar askercilik oynamaya, ramboculuk oynamaya diye bir şeyler söylemişler. Burada duyduk bunları biz. Benim şahsen çok gücüme gitti.
Ben Devlet dairesinde çalışıyordum. Güzel bir geleceğim vardı. 4 milyon lira maaş alıyordum. Diğer arkadaşlarımın da işi gücü vardı. Türkiye`de kalsaydık burada ölmezdik, burada yara almazdık, burada sakat kalan arkadaşımız olmazdı. İşimizle geçinirdik, akşamları kahvemizde okeyimizi oynardık, sabah işe giderdik. Bir de güzel bir kız bulup evlenirdik, bu imkanlarımız vardı ama içimiz rahat etmedi. Buraya gelen insanlar ramboculuk oynamaya gelmedi. Buraya gelen insanlar buranın halkı gibi kendilerini buranın, bu toprağın bir ferdi kabul ettiler, o yüzden geldiler . Öyle konuşan arkadaşlara buradan selam olsun. Yanlış konuşuyorlar. Şu unutulmamalıdır ki, faşizm her zaman hüsrana uğramıştır. Gürcü faşizminin sonu da hüsran olacaktır. Burası anavatanımızdır. Kendi halkımızın kaderini kendi halkımız belirleyecektir. Teşekkür ederim.”
Abhazya şehidi Abağba Bahadır’ı saygı ve rahmetle anıyoruz
https://www.cerkes.org.tr/abhazya-sehidi-abagba-bahadirin-vefatinin-26-yili
-
1966 yılında Kayseri'nin Pınarbaşı ilçesi Yukarı Karagöz (Makarhable) köyünde doğan Yeğoj Hanefi Aslan, Nisan 1993’te anavatanı Kafkasya’ya dönmüş ve Abhazya'ya yerleşmişti. Batı cephesi 1. Tugay 5. Taburun Pitsunda-Ldzaa bölüğü ile savaşa katıldı. 22 Eylül 1993’de Sohum girişinde Gürcü ordusunca kiralanan, Rus ordusuna ait bir uçaktan atılan bombayla şehit edildi. Mücadele arkadaşlarının zor şartlara olan dayanıklılığı ve verdiği büyük moralle andığı Yeğoj Hanefi’nin naaşı Gudauta şehri kardeşlik mezarlığına defnedilmiştir.
Abhazya şehidi Yeğoj Hanefi’yi saygı ve rahmetle anıyoruz.
https://www.cerkes.org.tr/abhazya-sehidi-yegoj-hanefinin-vefatinin-26-yili
-
25 Ağustos 1992’de Gürcü işgalcilere karşı vatanını savunmaya giden 33 kişilik ilk gönüllü grubunun içinde bulunan Tsıba Efkan, 3 Kasım 1992’de Şamil taburu ile katıldığı Şrom operasyonunda şehit düşmüştü. Abhazya şehidi Tsıba Efkan’ı rahmet ve minnetle anıyoruz.
https://www.cerkes.org.tr/abhazya-sehidi-tsiba-efkanin-vefatinin-27-yili
-
25 Ağustos 1992’de Gürcü işgalcilere karşı vatanını savunmaya giden 33 kişilik ilk gönüllü grubunun içinde bulunan Kuadzba Vedat, 30 Kasım 1992’de Şamil taburu ile katıldığı Koçara operasyonunda şehit düşmüştü. Abhazya şehidi Kuadzba Vedat’ı rahmet ve minnetle anıyoruz.
https://www.cerkes.org.tr/abhazya-sehidi-kuadzba-vedat-akarin-vefatinin-27-yili