

Sularındaki İlaç Kalıntıları: "Amerikalıları Tehdit Ediyor"


San Diego, California
Associated Press'in araştırması, içerisinde antibiyotik, antikonvülzan, antidepresan ve seks hormonlarını da içeren birçok ilaç çeşidinin, 41 milyon Amerikalı'nın içtiği su kaynaklarında bulunduğunu gösterdi.
İçme sularında; birçok tıbbi ilaca ve asetaminophen ve ibuprofen gibi reçetesiz satılan ilaçlara rastlanması, bilim adamlarının, insan sağlığı konusundaki endişelerini artırıyor.
SU ŞİRKETLERİ: OLUMSUZ SONUÇLARI GİZLİYOR
Beş aylık araştırma sonucunda, AP, Güney Kaliforniya'dan, Kuzey New Jersey'e, Detroit'den, Michigan, Louisville, Kentucky'ye kadar; 24 ana metropol bölgesinde, içme sularında ilaç bulunduğunu tespit etti.
Su sağlayan şirketler, AP'nin ortaya çıkardığı farmakolojik sonuçları, baskı yapılmadıkça nadiren açıklıyorlar. Örneğin, bu şirketlerin başında gelen, California ana su sağlayıcısı, şunları söylüyor:
"Halk, bu bilgileri nasıl yorumlayacağını bilmiyor ve bu, gereksiz bir korku olabilir."
ABD Çevre Koruma Ajansı'nda, su konusunda yönetici asistan olan Benjamin H. Grumbles:
"Bunun endişe artırıcı olduğunun farkına vardık ve bu durumu ciddiye almaktayız" diyor.
AP'NİN ARAŞTIRMA SONUÇLARI: KORKUNÇ
AP Ulusal Araştırma grubu, yüzlerce bilimsel raporu gözden geçirdi. Federal içme suyu veri tabanını analiz etti. Çevresel çalışma alanlarını ve arıtma tesislerini ziyaret etti. 230'dan fazla resmi görevli, akademisyen ve bilim adamıyla görüştü.
Aynı zamanda, ülkenin 50 büyük şehrinde ve bir düzine ana su sağlayıcı firmasında ve diğer 50 eyaletteki daha küçük su tedarikçisi firmalarla anketler yaptılar.
AP tarafından tespit edilen bazı anahtar test sonuçları şunlardır:
- Philadelphia ve Pennnsylvania'daki resmi görevliler, arıtılmış içme suyunda yapılan test sonuçlarına göre; ağrı kesici, iltihap, yüksek kolesterol, astım, epilepsi, zihinsel hastalık ve kalp problemleriyle ilgili ilaçların da yer aldığı, 56 ilaç kalıntısı ve yan ürün arıtılmış içme sularında bulunduğunu belirttiler. 63 ilaç kalıntısı ve yan ürün de, şehrin su havzasında bulundu.
- Antiepilepsi ve antidepresan ilaç kalıntıları, 18,5 milyonluk Güney Kaliforniya bölgesinde, arıtılmış içme suyunda tespit edildi.
- ABD Coğrafik Araştırma Merkezi'ndeki araştırmacılar, Passaic Valley Water Comission içme suyu arıtma tesisini analiz ettiler. Bu tesis, Kuzey New Jersey'de 850,000 kişiye su sağlıyor. Buradaki içme suyunda boğaz iltihabı, ağrı kesici, sakinleştirici ilaç kalıntıları bulundu.
- San Francisco, California'da, içme suyunda seks hormonu tespit edildi.
- Washington D.C ve etrafındaki bölgede, içme sularında yapılan test, 6 ilaç için pozitif sonuç verdi.
Şüphesiz durum, AP'nin ana nüfus bölgelerinde, belgeleriyle ortaya koyduğu pozitif test sonuçlarında da görüldüğü gibi, öne sürülenden çok daha kötü.
SU ŞİRKETLERİ DENETİMSİZ
Federal hükümet, herhangi bir denetime ihtiyaç duymuyor ve sudaki ilaçlarla ilgili güvenlik sınırları koymuyor. Bağlantı kurulan 62 ana su tedarikçisi şirketle kontağa geçildi, ancak sadece 28 tanesi için içme suyu kontrolü yapıldı. Houston, Teksas; Chicago, Illinois; Miami, Florida; Baltimore, Maryland; Phoenix, Arizona; Boston, Massachusetts; ve 9 milyon kişiye su sağlayan New York City Çevre Koruma Departmanı da dâhil olmak üzere, geriye kalan 34 tanesinde ise, hiçbir test yapılmadı.
DOĞAL KAYNAKLARDA DA: İLAÇ KİRLİLİĞİ
AP'nin araştırmaları, aynı zamanda ülkedeki suyun büyük kısmını sağlayan doğal kaynakların, su havzalarının da kirletildiğini ortaya koydu. 62 ana kaynaktan, 35 su havzasında, AP'nin araştırmasına göre 28 farklı ilaç tespit edildi.
28 metropol bölgesinden altısındaki resmi görevliler, henüz kendi içme sularına herhangi bir test uygulamadıklarını söylediler.
New York Eyalet Sağlık Departmanı ve USGS şehir ve taşradaki su kaynaklarını test ettiler. Az miktardaki konsantrasyonlarda; kalp ilacı, iltihap ilacı, östrojen, antikonvülzan, sakinleştirici ve yatıştırıcı ilaçlar buldular. Şehir suyu resmi görevlileri tekrarlanan görüşme taleplerini reddettiler.
KIRSAL BÖLGE VE ŞİŞE SULARI DA: GÜVENLİ DEĞİL
Uzmanlara göre, kırsal bölgelerde, kendi kuyusundan su çeken tüketicilerin durumu da açık değil.
Şişelenmiş su ve ev filtre sistemleri kullananlar dahi tehlikeden uzak değiller. Şişe dolumu yapan şirketlerin bir kısmı, musluk suyuna herhangi bir arıtma yapmadan ve ilaç testine tabi tutmadan şişelemekteler. Ev filtresi kullananlar içinde durum farklı değil.
Bu kirlilik, ABD ile sınırlı değil. Dünya çapında göllerde, nehirlerde ve su depolarında 100'den fazla farklı ilaç kalıntısı tespit edildi. Çalışmalar, Asya, Kanada, İsveç gölleri ve Kuzey Denizi dâhil olmak üzere Avrupa'da ki sularda ilaç kalıntıları bulunduğunu ortaya koydu.
YERALTI SULARI NASIL ETKİLENMİŞ?
ABD'de sorun, yüzey sularıyla sınırlı değil. İlaç kalıntıları, aynı zamanda ülkenin su kaynaklarının % 40'nı oluşturan, derin yer altı sularına da nüfuz etmektedir. Yer altı sularından örnek alan Federal bilim adamları; çok az seviyede hormon, antibiyotik ve diğer ilaçların kalıntılarını, bu sularda buldular.
Belki de bunun nedeni, Amerikalılar'ın, artan miktarlarda ilaç tükmesi ve bu ilaçları, metabolize olmadan ya da kullanmadan çevreye atmasıdır. IMS Health ve Nielsen Şirketine göre; geçen 5 yıl içinde; reçetesiz ilaç alımları, 3,3 milyar seviyesinde seyrederken, Amerikan ilaç reçetelerinin sayısı, % 12 artarak 3,7 milyarlık rekor bir seviyeye yükselmiştir.
VÜCUDA ALINAN İLAÇLAR: TAMAMEN EMİLMİYOR
Amerika'da sulardaki ilaç kalıntılarına dikkati çeken ilk kişilerden biri olan, EPA'daki (Çevre Koruma Ajansı) bilim adamlarından Christian Daughton:
"İnsanlar ilaç aldıklarında, o ilacın tamamen vücut tarafından emildiğini ve yok olduğunu sanıyorlar, ancak elbette bu böyle olmuyor", diye belirtti.
Yaygın bir şekilde kullanılan; sakinleştiriciler, kolesterol ve epilepsi ilaçları gibi bazı ilaçlar, modern içme sularına ve atık su arıtma işlemlerine karşı dayanıklıdır. Günümüzde, evde beslenen hayvanların birçok hastalığı tedavi edilmekte ve bu tedavilerin bir kısmında, insanların kullanıldığı ilaçlar kullanılmaktadır. Hayvan Sağlık Enstitüsü'nün verdiği analiz bilgilerine göre; geçen beş yıl içerisinde, veteriner ilaçlarının enflasyona endeksli değeri, % 8 artış göstererek, % 5,2 milyar dolara yükselmiştir.
Geçen yaz bir konferansta, ilaç firması Merck'te, çevresel teknoloji direktörü olan Mary Buzby ise şunları söyledi:
"Hiç şüphe yok ki, çevrede ilaç kalıntıları tespit edildi ve bu bileşiklerin, çok az konsantrasyonlarda olsalar bile, insan sağlığına ve suda yaşayan organizmalara, gerçekten büyük bir tehlikesi bulunmaktadır."
İNSAN SAĞLIĞI VE VAHŞİ YAŞAM: TEHDİT ALTINDA
En son yapılan laboratuvar araştırmalarında, çok az miktarda bile bu ilaç kalıntılarının vücuda alınımının; insanlarda embriyonik böbrek hücrelerini, kan hücrelerini ve göğüs kanseri hücrelerini etkilemektedir. Bu kanser hücreleri, çok hızlı bir şekilde çoğalmakta; böbrek hücreleri çok yavaş büyümekte ve kan hücreleri, enflamasyonla ilişkili biyolojik faaliyetler göstermektedir.
Ayrıca araştırmalar; akan su yollarındaki ilaç kalıntılarının, Amerika ve tüm yeryüzündeki vahşi yaşama zarar verdiğini göstermiştir. Özellikle, erkek balıklar, dişileşmekte, yumurta sarısı proteinleri oluşturmakta ve bu da dişileri sınırlamaktadır. Aynı zamanda ilaç kalıntıları, araştırmalara göre; laboratuvardaki zooplanktonlar ve vahşi doğadaki toprak solucanları gibi, yaşam piramidinin en alt tabakasındaki gözcü türleri de etkilemektedir.
SONUÇ
Birçok şey bilinmiyor. Çoğu bağımsız bilim adamı, kalıntı konsantrayonlarının, insanlara zararlı olduğunun, kesinlikle ispatlanacağını düşünmektedirler. Bilim camiası, on yıllar içinde diğer spesifik gıdaların aksine; her gün fazla miktarda tüketilen su sayesinde, ilaçların veya ilaç kombinasyonlarının, insan sağlığına zarar vermesinden endişe duymaktadırlar.
Belki vücudumuz, tek seferde alınan büyük dozlara aldırış etmeyebilir, ancak yarım yüzyıl boyunca sürekli alınan küçük miktarlardan dolayı; alerjilerin tetiklenmesine veya sinir sisteminin zarar görmesine sebep olabilir. Hamile kadınlar, yaşlılar veya hastalar, daha hassas olabilirler. New York Devlet Üniversitesi, Çevre ve Sağlık Enstitüsü direktörü Dr. David Carpenter:
"İçtiğimiz su yüzünden, diğer insanların ilaçlarına maruz kalıyoruz ve bu iyi bir durum değil" diyor.
Güncelleme: 14/03/2008
Kaynak: "Prescription Drugs Found in Drinking Water Across U.S.", edition.cnn.com, Çev. Kader Demirpehlivan, 10/03/2008.