İsrail Siyaseti ve İsrail Devleti Yönetim Şekli
İsrail veya resmi adı ile İsrail devleti, parlamenter demokrasi ile yönetilmektedir. İsrail devletinin yönetiminde cumhurbaşkanı, başbakan, bakanlar kurulu ve Knesset adı verilen meclis etkilidir. İsrail devleti kendini Yahudi halkı için bir ulus devleti olarak tanımlamaktadır.
İsrail siyasetinde siyonizm ideolojisi ağır basmaktadır. İsrail’de siyonist görüşler işçi siyonizmi, revizyonist siyonizm ve dini siyonizm olmak üzere üçe ayrılmaktadır. İsrail siyasetinde Yahudilerin yanı sıra Hristiyan ve Müslüman vatandaşların da haklarını savunmak için kurulan siyasi partiler bulunmaktadır.
İsrail Yönetim Şekli Nedir?
İsrail yönetim şekli, parlamenter sistemdir. İsrail yönetim biçimi, ülkenin kurulduğu 1948 yılından beri parlamenter demokrasi olarak devam etmektedir. İsrail’de cumhurbaşkanı, 7 yılda bir seçilmektedir. İsrail başbakanı, cumhurbaşkanı tarafından seçimlerde en çok oy alan parti içerisinden seçilmektedir. İsrail’de başbakan, hükümetin başı ve çok partili sistemin lideri konumundadır. İsrail’de yasama, Knesset adı verilen tek kamaralı bir meclise aittir. İsrail yönetim sistemi içerisinde yargı, yasama ve yürütmeden bağımsız olarak işlemektedir. İsrail’de yazılı bir anayasa bulunmamaktadır.
İsrail Devleti Anayasası Nasıldır?
İsrail devletinde anayasa bulunmamaktadır. İsrail’de anayasanın yerine devlet sistemi ve ilkeleri, 11 temel kanun ile belirlenmiştir. İsrail devletinin siyasi sisteminin açıklandığı 11 temel kanunu; İsrail yasama meclisi, sınırlar, hak ve özgürlükler, meslek özgürlüğü, ülke ekonomisi, devlet başkanının görevleri gibi konuları içermektedir.
İsrail'in 11 Temel Kanunu Nedir?
İsrail’de 11 temel kanun aşağıda listelenmiştir.
- Knesset: 1958 yılında kabul edilen Knesset kanununda yasama meclisinin işlevleri belirtilmektedir. Knesset ile ilgili temel kanun 1987 yılında güncellenmiştir.
- İsrail toprakları: 1960 yılında kabul edilmiştir. İsrail topraklarının sınırlarını belirlemektedir.
- Devlet başkanı: 1964 yılında kabul edilmiştir. İsrail devlet başkanının statüsü, görevleri, çalışma şekli ve nasıl seçildiğini belirlemektedir.
- Hükümet: 1968 yılında kabul edilmiştir. Hükümetin görevleri, nasıl seçildiği gibi alanları düzenlemektedir.
- Devlet ekonomisi: 1975 yılında kabul edilmiştir. Para basma yetkisinin devlette olduğunu belirler ve devlete yapılan veya devletin yaptığı ödemeleri düzenler.
- Askeri: 1976 yılında kabul edilmiştir. Askere alma konusu ile ilgilenir ve askeri güçlerin hükümete bağlı olması gerektiğini belirtir. İsrail Savunma Kuvvetlerinin ülkenin tek silahlı gücü olduğunu açıklar.
- Kudüs hukuku: 1980 yılında kabul edilen Kudüs hukuku ile ilgili temel kanun, Kudüs’ün başkent statüsünde olduğunu belirtir. Kudüs'ün birlik ve beraberliği, farklı dinlere mensup kişilerin hakları konularıyla ilgilenir.
- Yargı: 1984 yılında kabul edilmiştir. İsrail siyasal sistemi içerisinde yargının yetkilerini ve niteliklerini, yargıya bağlı kurumları konuları ile ilgilenir. Yargının yasama ve yürütmeden bağımsız olduğunu belirtir.
- Devlet denetçisi: 1988 yılında kabul edilmiştir. Devlet adına görev yapan bakanlıkların, kamu kuruluşlarının, kişilerin ve kurumların görevleri ile ilgilenmektedir.
- İnsan onuru ve özgürlüğü: 1992 yılında kabul edilmiştir. İsrail’de temel insan hakları, ülkeye girme ve ülkeden çıkma hakkı, kişilerin mahremiyet özgürlüğü konuları ile ilgilenmektedir.
- Meslek özgürlüğü: İsrail vatandaşlarının herhangi bir meslekte çalışma ve ticarete girme hakkı olduğunu belirtmektedir. 1994 yılında kabul edilmiştir.
- Referandum: 2014 yılında kabul edilmiştir. İsrail’de hangi durumlarda referandum yapılabileceğini belirtmektedir.
- Ulus devlet: 2018 yılında kabul edilmiştir. İsrail devletini, Yahudi dinine mensup halkın ulus devleti olarak belirtmektedir.
İsrail Devleti Yönetim Organları Nelerdir?
İsrail devleti yönetim organları, yasama, yürütme ve yargıdır. İsrail’de yasama yetkisi Knesset adı verilen tek kamaralı bir mecliste bulunmaktadır. 120 koltuktan oluşan İsrail’in yasama organı Knesset, cumhurbaşkanı ve başbakanı seçme, yasaları kabul etme ve başbakan tarafından kurulan kabineyi onaylama yetkisine sahiptir.
İsrail’de yürütme yetkisi başbakan ve bakanlar kurulunda bulunmaktadır. Knesset tarafından seçilen İsrail başbakanı, İsrail hükümetinin başında yer almaktadır. Başbakanın kurmuş olduğu bakanlar kurulu, Knesset tarafından onaylandıktan sonra resmi olarak göreve başlamaktadır.
İsrail’de yargı, yasama ve yürütmeden bağımsızdır. İsrail’de yargı sistemi, laik ve çeşitli dinler için dini mahkemeler olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. İsrail mahkemelerinde görev yapacak yargıçlar, Yargı Seçim Kurulu tarafından atanmaktadır. İsrail’de adli mahkemeler, sulh ceza mahkemeleri, bölge mahkemeleri ve yüksek mahkeme olmak üzere üçe ayrılmaktadır. İsrail’de Yahudi, Müslüman ve Hristiyan topluluklar için ayrı dini mahkemeler bulunmaktadır. İsrail dini mahkemelerinde görevli din adamları devlet memuru olarak görev yapmaktadır.
İsrail Cumhurbaşkanı Kimdir?
İsrail cumhurbaşkanı, Isaac Herzog’dur. Isaac Herzog, 7 Temmuz 2021 tarihinde İsrail cumhurbaşkanlığı görevine gelmiştir. 7 yıl görev süresi olan İsrail cumhurbaşkanı Isaac Herzog, İsrail meclisi olan Knesset’te yapılan seçim sonucunda seçilmiştir. Isaac Herzog’un İsrail cumhurbaşkanlığı görevi, 2028 yılında yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimleri ile sona erecektir.
İsrail cumhurbaşkanı, başbakanı atama, uluslararası veya ikili anlaşmaları imzalama, büyükelçiliklerin kimlik bilgilerini onaylama görevlerini üstlenmektedir. İsrail Bankası başkanını atama görevi de İsrail cumhurbaşkanının sorumluluklarından biridir.
İsrail Başbakanı Kimdir?
İsrail başbakanı, Yair Lapid’dir. Yair Lapid, 1 Temmuz 2022 tarihinden itibaren resmi olarak İsrail başbakanlığı görevinde bulunmaktadır. İsrail başbakanı Yair Lapid’in görev süresi 4 yıldır. İsrail’de birçok başbakan, Knesset’in istediği zaman hükümeti feshetmesi ve yeni seçim talep etmesi ile 4 yıllık görev süresini tamamlamadan görevden alınmaktadır.
İsrail başbakanı, cumhurbaşkanı tarafından İsrail yasama meclisi Knesset içerisinden bir üyenin aday gösterilmesi ile seçilmektedir. İsrail cumhurbaşkanı tarafından aday gösterilen kişinin hükümet kurması için 28 gün süresi bulunmaktadır. 28 gün içerisinde hükümet kuran İsrail başbakanlığına aday kişi, kurduğu hükümeti güvenoyu alması için Knesset’e sunmaktadır. İsrail başbakanı, hükümet kurma ve bakanlar kurulunu yönetme yetkilerine sahiptir
Eski İsrail Başbakanları Kimlerdir?
Eski İsrail başbakanları, İsrail meclisi tarafından göreve getirilmiş ve başbakanlık görevini tamamlamış kişilerdir. İsrail’in kuruluşundan bu yana 14 farklı başbakan görev yapmıştır. 1 Temmuz 2022 tarihinda başbakanlık görevine gelen Yair Lapid, İsrail’in 15. başbakanıdır.
İsrail’in eski başbakanları; David Ben-Gurion, Moşe Şaret, Levi Eşkol, Yigal Allon, Golda Meir, İzak Rabin, Menahem Begin, İzak Şamir, Şimon Peres, Benjamin Netanyahu, Ehud Barak, Ariel Şaron, Ehud Olmert, Naftali Bennett’tir. İsrail’in eski başbakanı, David Ben-Gurion, İsrail Devleti’nin ilk başbakanı ve İsrail Bağımsızlık Bildirgesi’ni okuyan kişidir.
İsrail’in 11. başbakanı Ariel Şaron, 2001-2006 yılların arasında başbakanlık yapmıştır. İsrail başbakanı Ariel Şaron, Lübnan İç Savaşı sonrasında savunma bakanı olarak görev yapmış ve Sabra ve Şatilla Katliamında İsrail’in tutumunu nedeniyle sorumlu tutulmuştur.
İsrail başbakanı Benjamin Netanyahu, ülkenin 9. ve en uzun süre görevde kalan başbakanıdır. İsrail başbakanı Netanyahu, 15. yıl başbakanlık görevinde kalmış ve 2021 yılında bu görevden ayrılmıştır.
İsrail Parlamentosu (Knesset) Nasıldır?
İsrail parlamentosu, İsrail devletinin yasama organıdır. 120 üyeden oluşan İsrail parlamentosu, Knesset adı ile de bilinmektedir. İsrail parlamentosu üyeler, 4 yılda bir seçilmektedir. İsrail başbakanı ve bakanlar kurulu üyeleri Knesset içerisindeki üyeler içerisinden seçilmektedir. İsrail parlamentosu, cumhurbaşkanı ve devlet denetçisini seçme yetkisini de elinde bulundurmaktadır. Knesset adı verilen meclisin bir diğer görevi de başbakan tarafından kurulan hükümeti onaylamaktadır. İsrail parlamentosu, 1958 yılında Knesset isimli temel kanun ile düzenlenmiştir.
İsrail'deki Başlıca Siyasi Partiler Hangileridir?
İsrail’deki başlıca siyasi partiler aşağıda listelenmiştir.
- Likud: 1973 yılında kurulmuştur. Muhafazakarlık ve ulusal liberalizm görüşlerini savunmaktadır. 2021 yılında yapılan seçimlerde 29 koltuk sahibi olmuştur. Muhalefet partisidir.
- Yesh Atid: 2012 yılında kurulmuştur. Liberalizm ve laiklik görüşlerini savunmaktadır. 2021 yılında yapılan seçimlerde 17 koltuk kazanmıştır. İktidar partisidir.
- Shas: 1984 yılında kurulmuştur. Dini muhafazakarlık, Sefarad, Mizrahi ve Haredi Yahudiliği çıkarlarını için çalışmaktadır. 2021 yılında yapılan seçimlerde 9 koltuk kazanmıştır. Muhalefet partisidir.
- İsrail Direnç Partisi: 2018 yılında kurulmuştur. Sosyal liberalizm görüşünü savunmaktadır. 2021 yılında yapılan seçimlerde 8 koltuk kazanmıştır. İktidar partisidir.
- Yeni Sağ: 2018 yılında kurulmuştur. Ulusal muhafazakarlık ve ekonomik liberalizm görüşlerini savunmaktadır. 2021 yılında yapılan seçimlerde 7 koltuk sahibi olmuştur. İktidar partisidir.
- İşçi Partisi: 1968 yılında kurulmuştur. Sosyal demokrasi ve işçi siyonizm görüşünü savunmaktadır. 2021 yılında yapılan seçimlerde 7 koltuk sahibi olmuştur. İktidar partisidir.
- Birleşik Tevrat Yahudiliği: 1992 yılında Agudat Yisrael ve Degel HaTorah siyasi partilerinin birleşimi ile ortaya çıkmış siyasi bir partidir. Dini muhafazakarlık görüşünü benimsemekte ve Aşkenazi Haredi çıkarları için çalışmaktadır. 2021 yılında yapılan seçimlerde 7 koltuk sahibi olmuştur. Muhalefet partisidir.
- Yisrael Beiteinu: 1999 yılında kurulmuştur. Milliyetçilik ve laiklik görüşlerini benimsemekte ve Rusça konuşanların çıkarlarını gözetmektedir. 2021 yılında yapılan seçimlerinde 7 koltuk sahibi olmuştur. İktidar partisidir.
- Dini Siyonist Parti: 1998 yılında Atid Ehad, Noam ve Otzma Yehudit partilerinin birleşmesi ile kurulmuş bir siyasi partidir. Dini siyonizm, dini muhafazakarlık ve aşırı milliyetçilik görüşlerini savunmaktadır. 2021 yılında yapılan seçimlerde 7 koltuk kazanmıştır. Muhalefet partisidir.
- Yeni Umut: 2020 yılında kurulmuştur. Ulusal liberalizm görüşünü savunmaktadır. 2021 yılında yapılan seçimlerde 6 koltuk kazanmıştır. İktidar partisidir.
- Meretz: 1992 yılında kurulmuştur. Sosyal demokrasi ve laiklik görüşlerini savunmaktadır. 2021 yılında yapılan seçimlerde 6 koltuk kazanmıştır. İktidar partisidir.
- Birleşik Arap Listesi: 1996 yılında kurulmuştur. İslamcılık görüşünü savunmaktadır ve İsrail’de Arap çıkarlarını gözetmektedir. 2021 yılında yapılan seçimlerde 4 koltuğa sahip olmuştur. İktidar partisidir.
İsrail Hükümeti Hangi Partilerden Oluşmaktadır?
srail hükümeti, iktidar ve muhalefet partilerinden oluşmaktadır. Yesh Atid, İsrail Direnç Partisi, İşçi Partisi, Yisrael Beiteinu, Yeni Umut, Meretz, Yeni Sağ ve Birleşik Arap Listesi Partisi, İsrail’deki iktidar partileridir. İsrail hükümetinde iktidar partilerinin koltuk sayısı 59’dur.
İsrail’deki muhalefet partileri; Likud, Shas, Birleşik Tevrat Yahudiliği, Dini Sosyalist Parti, Yeni Sağ, Otzma Yehudit partileridir. İsrail hükümetinde muhalefet partilerinin koltuk sayısı 61’dir. Mevcut İsrail hükümeti, 2021 yılında yapılan seçimler sonrasında oluşturulmuştur.
İsrail Devleti Bakanlıkları Nelerdir?
İsrail devleti bakanlıkları aşağıda listelenmiştir.
- Kültür ve Spor Bakanlığı
- Savunma Bakanlığı
- Eğitim Bakanlığı
- Dışişleri Bakanlığı
- İçişleri Bakanlığı
- Enerji Bakanlığı
- Sağlık Bakanlığı
- Adalet Bakanlığı
- Bilim ve Teknoloji Bakanlığı
- Turizm Bakanlığı
- Ulaşım ve Yol Güvenliği Bakanlığı
- Tarım ve Kırsal Kalkınma Bakanlığı
- Başbakanlık
- Alternatif Başbakanlık
- İletişim Bakanlığı
- Toplum İşleri Bakanlığı
- İnşaat ve İskan Bakanlığı
- Çevre ve Kalkınma Bakanlığı
- Diaspora İşleri Bakanlığı
- Ekonomi ve Endüstri Bakanlığı
- Çevre Koruma Bakanlığı
- Finans Bakanlığı
- Göç ve Absorpsiyon Bakanlığı
- Yabancı İşleri Bakanlığı
- İstihbarat Bakanlığı
- Kudüs İşleri ve Miraz Bakanlığı
- Çalışma, Sosyal İşler ve Hizmetler Bakanlığı
- Knesset ve Hükümet Arasında İrtibat Bakanlığı
- Kamu Güvenliği Bakanlığı
- Bölgesel İşbirliği Bakanlığı
- Dini Hizmetler Bakanlığı
- Sosyal Eşitlik ve Emekliler Bakanlığı
İsrail Dış Politikası Nasıldır?
İsrail dış politikası, İsrail ile uluslararası devletler arasındaki ilişkileri kapsamaktadır. İsrail Devleti’nin 164 Birleşmiş Milletler üyesi ile diplomatik ilişkileri bulunmaktadır. İsrail’in dış politikası kurulduğu ilk yıllarda “kendini bağımsız bir devlet olarak kabul ettirmek” üzerine kurulmuştur. İsrail kurulduktan sonra ilk olarak Amerika Birleşik Devletleri ile yakın ilişkiler kurmuş ve Amerika Birleşik Devletleri İsrail'i tanıyan ilk devlet olmuştur.
İsrail kurulduğu ilk yıllarda Orta Doğu’da bulunan Arap ülkeleri ile toprak paylaşımı konusunda sorunlar yaşamıştır. Uzun yıllar süren toprak anlaşmazlıkları neticesinde Orta Doğu’da bulunan Arap ülkeleri ile de dış ilişkilerini ilerletmek isteyen İsrail, Mısır ile 1979 yılında, Ürdün ile 1994 yılında barış antlaşması imzalamıştır. 2020 yılında İsrail, Arap Birliği içerisinde yer alan Sudan, Fas, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn ile anlaşma imzalamış ve diplomatik ilişkileri ilerletmiştir. Günümüzde İsrail, Orta Doğu ülkeleri de dahil birçok ülke tarafından tanınmaktadır.
İsrail'i Tanıyan İlk Ülke Hangisidir?
İsrail devletini tanıyan ilk ülke, Amerika Birleşik Devletleri’dir. Amerika Birleşik Devletleri, İsrail Devletini kurulduğu gün olan 14 Mayıs 1948 tarihinde tanımıştır. İsrail devleti ilk tanıyan Müslüman ülke Türkiye’dir. Türkiye, İsrail’i 1949 yılında tanımıştır. İsrail’i ilk tanıyan Arap ülkesi, Mısır’dır. Mısır, İsrail 1973 yılında tanımıştır.
İsrail'in Taraf Olduğu Uluslararası Antlaşmalar Nelerdir?
İsrail’in taraf olduğu uluslararası anlaşmalar; Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü, Avrupa Konseyi, Avrupa Nükleer Araştırma Örgütü, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu, Birleşmiş Milletler Tarım ve Gıda Örgütü, İnter-Amerikan Kalkınma Bankası, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası, Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü, Uluslararası Ticaret Odası, Uluslararası Hür Sendikalar Konfederasyonu, Uluslararası Kalkınma Birliği, Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu, Uluslararası Finans Kurumu, Uluslararası Çalışma Örgütü, Uluslararası Para Fonu, Uluslararası Denizcilik Örgütü, Uluslararası Mobil Uydu Organizasyonu, Intelsat SA, Interpol, Uluslararası Olimpiyat Komitesi, Uluslararası Göç Örgütü, Uluslararası Standardizasyon Örgütü, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği, Amerikan Devletleri Örgütü, Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı, Daimi Tahkim Mahkemesi, Birleşmiş Milletler, Akdeniz İçin Birlik, Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği, Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü, Evrensel Posta Birliği, Dünya Gümrük Örgütü, Dünya Sağlık Örgütü, Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü, Dünya Meteoroloji Örgütü, Dünya Turizm Örgütü, Dünya Ticaret Örgütü’dür.
İsrail NATO Üyesi Mi?
İsrail NATO üyesi ülkelerden biri değildir.
İsrail’in Nüfus Politikası Nasıldır?
İsrail nüfus politikası, İsrail’in kurulduğu 1948 yılından günümüze kadar değişmiştir. İsrail’in kurulduğu ilk yıllarda, dünyadaki Yahudiler İsrail’e göç etmeye başlamış ve ülke nüfusu düzenli olarak artmıştır. 2010 yılı itibari ile ise İsrail’de iş imkanlarının gelişmesi ve yaşam standartlarının yükselmesi ile İsrail birçok ülkeden vatandaşın çalışmak üzere göç ettiği bir ülke olmuştur.
Günümüzde İsrail nüfusu %73 İsrail doğumlu kişilerden, %18,4 Avrupa ve Amerika’dan göç eden Yahudi kökenli kişilerden, %8,6 ise Asta ve Orta Doğu’daki Yahudi kökenli kişilerden oluşmaktadır.
İsrail’in Ekonomi Politikası Nasıldır?
İsrail ekonomi politikası, serbest piyasa ekonomi modeli üzerine kurulmuştur. İsrail ekonomisinde başlıca sektörler teknoloji ve endüstriyel üretimdir. İsrail, teknoloji alanında Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunan Silikon Vadisi’nin ardından ikinci en büyük merkez konumunda yer almaktadır.
İsrail’de elmas kesme sektörü, İsrail ekonomisi içerisinde önemli bir yere sahiptir. İsrail, elmas kesme ve parlatma alanında dünyadaki sayılı merkezlerden biri olarak gösterilmektedir. İsrail’de elmas endüstrisi tüm ihracatın %23,2’sini oluşturmaktadır.
İsrail ekonomi politikasının amacı, İsrail ekonomisinin sürekli büyümesi ve dünyadaki pazarlara entegre olmasıdır. Dünya’nın en büyük 30. ekonomisi olan İsrail, birkaç yıl içerisinde dünyadaki en büyük 15. ekonomik güç olmayı hedeflemektedir.
İsrail’in Eğitim Politikası Nasıldır?
İsrail eğitim politikası, İsrail toplumunun tüm bireyleri için üst düzey bir eğitim imkanı sağlamak ve dekomtratik değerleri öğretmektedir. İsrail eğitim sisteminde bilim, sanat gibi konuların yanı sıra kültür ile ilgili konuların öğrencilere aktarılması da önem taşımaktadır. İsrail’de eğitim süreci içerisinde İsrail tarihi ve Yahudi kültürü önem verilen noktalardır.
İsrail eğitim sistemi ilkokul, ortaokul ve lise olmak üzere üç aşamadan oluşmaktadır. Zorunlu eğitimin ilkokuldan liseye kadar sürdüğü İsrail’de eğitim liseye kadar devam eden zorunlu eğitim için ücretsizdir. İsrail’de üniversite okuyan kişiler, İsrail Devleti’nin maddi olarak destek olması nedeniyle üniversite eğitimi almak için az bir miktarda ücret ödemektedir.
İsrail'de Seçimler Nasıl Yapılır?
İsrail’de seçimler, cumhurbaşkanlığı ve parlamento için ayrı ayrı yapılmaktadır. İsrail’de parlamento seçimleri, 18 yaşını geçmiş İsrail vatandaşlarının oy kullanması ile yapılmaktadır. İsrail’de parlamento seçimleri her dört yılda bir yapılmakta ve İsrail vatandaşları istedikleri partiden aday olan kişilere oy vermektedir.
İsrail’de cumhurbaşkanlığı seçimi, İsrail parlamentosu üyelerinin oy kullanması ile yapılmaktadır. 7 yılda bir yapılan İsrail cumhurbaşkanlığı seçimlerinde adaylar yine parlamento içerisinden olmak zorundadır.
İsrail Seçimlerinde Kimler Oy Kullanabilir?
İsrail seçimlerinde, 18 yaşını geçmiş tüm İsrail vatandaşları oy kullanabilmektedir.
İsraillilerin Politik Görüşleri Nasıldır?
İsraillilerin politik görüşleri, Yahudilik ve demokrasi kavramı üzerinde yoğunlaşmaktadır. İsrail’de 2021 yılında yapılan seçimlerde koalisyon ile iktidara gelen partilerin liberalizm görüşünü savunduğu görülmektedir. İktidar partileri içerisinde 17 koltukla mecliste en çok koltuk sayısına sahip Yesh Atid partisi liberalizm ve laiklik görüşlerini benimsemektedir. İktidar koalisyonu içerisinde yer alan bir diğer parti olan İşçi Parti, ekonomik liberalizm ideolojisini savunmaktadır.
İsrailliler arasında siyonizm görüşü oldukça yaygındır. Yahudi milliyetçiliği anlamına gelen siyonizmin etkileri İsrail politikası içerisinde siyasi partilerde görülmektedir. Muhalefet partileri arasında yer alan ve mecliste toplamda 16 koltuğa sahip olan Shas, Birleşik Tevrat Yahudiliği gibi partilerin Yahudi muhafazakarlığı görüşünü benimsediği görülmektedir.
İsrail Siyasi Tarihindeki En Önemli Olaylar Nelerdir?
İsrail siyasi tarihindeki en önemli olaylar, İsrail’in kuruluşu ile birlikte yaşanmıştır. 1948 yılında İsrail’in ilk cumhurbaşkanı David Ben-Gurion göreve gelmiştir. 1950 yılında Geri Dönüş yasası çıkarılmış ve dünyadaki tüm Yahudilere, İsrail’e dönme ve vatandaşlık alma hakkı tanınmıştır.
1967 yılında İsrail Doğu Kudüs, Gazze, Batı Şeria, Golan Tepeleri ve Sina’yı ele geçirmiştir. 1973 yılında The Yom Kippur War adı verilen İsrail-Arap Savaşı çıkmış ve savaş aynı sene son bulmuştur. 1978 yılında Mısır Devlet Başkanı, Anwar Sadat Kudüs’ü ziyaret etmiş ve İsrail ile Mısır arasında barış anlaşması imzalanmıştır. 1987 yılında Birinci İntifada olarak adlandırılan İsrail’in Filistin topraklarını eve geçirme süreci başlamış ve bu süreç 1993 Oslo Anlaşmasına kadar devam etmiştir.
2000 yılında Filistin lideri Yaser Arafat ile İsrail başbakanı Ehud Barak arasındaki toprak krizi neticesinde İkinci İntifada başlamış ve 2005 yılına kadar devam etmiştir. 2006 yılında dönemin İsrail başbakanı Ehud Olmert, Hizbullah militanlarına karşı İkinci Lübnan Savaşını başlatmıştır. 1 ay süren İsrail ile Lübnan arasındaki savaş ateşkes ile sonuçlanmıştır. İsrail tarafından 2008 yılında İsrail’e atılan füzelere karşılık olarak Gazze’de Hamas’a karşı bir savaş başlatılmıştır.
İsrail ve Türkiye İlişkileri Nasıldır?
İsrail ve Türkiye ilişkileri, 1949 yılında Türkiye’nin İsrail’i bir devlet olarak tanıması ile başlamıştır. Türkiye’nin İsrail’de ilk temsilciliği 7 Ocak 1950 tarihinde açılmıştır. İsrail ve Türkiye arasındaki ilişki 2010 yılında uluslararası sularda bulunan ve Gazze’ye gönderilen insani yardım konvoyuna yapılan saldırıda 10 Türk vatandaşının hayatını kaybetmesi ile olumsuz etkilenmiştir. İsrail tarafından yapılan saldırı neticesinde Türkiye, İsrail’in özür dilemesi ve ölen kişilerin ailelerine tazminat ödemesini talep etmiştir. Gazze’ye yönelik kısıtlamaların kaldırılması da Türkiye’nin İsrail’den talep ettiği maddeler arasındadır. İsrail ve Türkiye arasındaki ilişkiler 2016 yılında imzalanan “Tazminata İlişkin Usul Anlaşması” ile düzelmiştir.
İsrail ve Türkiye arasındaki ilişki, İsrail Devleti tarafından 2018 yılında “Büyük Dönüş Yürüyüşü” adı verilen gösterilerdeki Filistinlilere yapılan saldırı sonucunda olumsuz etkilenmiştir. Türkiye Cumhuriyeti, İsrail Tel Aviv’de bulunan büyükelçisini geri çekmiştir. İsrail ile Türkiye arasındaki iletişim 2018 yılından bu yana büyükelçiliklerde bulunan geçici maslahatgüzarlar tarafından sağlanmaktadır.Paylaş: