Burun Nedir?
Burun, solunum sisteminin ilk organıdır. Burnun görevleri arasında en önemlisi solunum için alınacak havanın girişini sağlamasıdır. Bunun yanı sıra içinde bulunan özel mukoza sayesinde koku organı olarak da fonksiyon görür.
Burnun Görevleri
- Burnun görevleri arasında en önemli olanı solunum için havayı almaya yardımcı olmaktır.
- Koku almak
- Burun boşluğundan geçen havayı temizlemek, ısıtmak, nemlendirmek
- Sesin niteliğini ayarlamak.
Burnun Yapısı
Burun, kemik ve kıkırdaktan yapılmış, kas ve deri ile örtülü bir organ olup yüzün ortasında öne doğru bir çıkıntı halinde uzanır. Burnun büyüklük ve şekli kişiden kişiye değişir. Dış görüntüsü bakımından üç yüzlü piramide benzer. Piramidin geniş ve simetrik olan iki yüzü , burun yan yüzlerini oluşturur. Bu yüzler önde birleşerek burun sırtını meydana getirir.
Yan yüzeylerinin burun deliklerini dıştan çevreleyen kısımlarına burun kanatları denir. Piramidin üçüncü yüzü aşağıya bakar ve yüzlerin en küçüğüdür. Burada ortada septum nasi denilen bir bölme ile birbirinden ayrılmış burun delikleri bulunur. Burun delikleri yanlarda burun kanatları ile sınırlanmıştır.
Burun iskeletinin bir kısmı kemik, bir kısmı kıkırdaktan oluşmuştur. Burun yumuşak kısmının iskeletini yapan kıkırdaklar nefes alırken burun duvarlarının içeri doğru çekilmesine engel olur. Burun deliklerinin devamlı açık kalmasını sağlar.
Burun boşlukları iki tane olup kemik ve kıkırdaktan yapılmış bir bölme ile birbirinden ayrılmıştır. Burunda her iki boşlukta bulunan kıvrımlı oluşumlara konka denir. Konkaların aralarında dar geçitler vardır. Bu geçitlerden birine göz yaşı kanalı açılır. Gözyaşı bu yolla burun boşluğuna nakledilir. Bu geçitlere paranasal sinüsler de açılır. Konkaların burun solunumu sırasında havanın arkaya iletimi, havanın nemlendirilmesi, ısıtılması ve temizlenmesi gibi görevleri vardır.
Burun Boşluğu
Burun boşluğunun iç yüzünün her tarafı mukoza ile örtülüdür. Bu mukoza burun boşluğuna açılan tüm sinüsleri ve kanalları örten mukoza ile devam eder. Burun boşluğu mukozası titrek tüylerle kaplıdır. Burun boşluğunun üst kısımları burun tavanının hemen hemen orta kısımlarına kadar epitel ile döşenmiştir. Burun boşluğu etrafında bulunan kemiklerde çeşitli büyüklükte boşluklar bulunur. Bu boşluklara sinüsler denir.
Burun boşluğu üç bölümde incelenir;
- Vestibulum Nasi: Burun boşluğunun giriş kısmıdır. içinde burun kılları ve yağ bezleri bulunur. Burun kılları, solunum havası içerisinde bulunan yabancı cisimlerin tutulmasını sağlayarak iç bölümlere geçmesini engeller.
- Regio Respiratoria: İlk bölümün arkasında yer alır. Prizmatik epitelle kaplı, damar bakımından zengin ve solunum ile ilgili bölümdür. Burna gelen hava bu bölümde temizlenir, ısıtılır ve nemlendirilir.
- Regio Olfactoria: Burun boşluğunun üst bölümüdür. Sinir doku bakımından zengindir. Bu bölümde koku almakla ilgili hücreler bulunur.
Burun boşlukları en arkada geniş bir açıklıkla yutağa bağlanır.