Anayasal Yanılsamalar
Marksizm ve Ayaklanma, Bolşevik lider Vladimir Lenin'in Ağustos 1917'de yazdığı ve 4 Ağustos 1917 tarihinde Published in Rabochy i Soldat No: 11 ve 12'de yayınlanan makaledir. Türkçe versiyonu İnter Yayınları tarafından "Seçme Eserler, Cilt: 6" ismiyle basılan eserde yayımlanmıştır.
Hakkında
Lenin bu makalesinde, anayasal hayal adında bir tanım ortaya atmış ve bunu "İnsanlar, gerçekte varolmamasına rağmen, normal, düzenlenmiş, yasal, kısaca: “anayasal” bir hukuk düzenini varmış gibi görmelerinden ibaret olan politik hataya anayasal hayal denir." şeklinde tanımlamıştır. Buna örnek olarak 1917'de gerçekleşen bir dizi anayasa değişikliklerini gösterir.
Birinci görüş, Rusya Kurucu Meclis’in arifesinde bulunması ve bu yüzden olup biten her şeyin geçici, pek önemli olmayan, tayin edici olmayan bir karaktere sahiptir olduğudur.
İkinci görüş, Sosyalist Devrimci Parti'nin ya da Menşeviklerin veya ikisinin oluşturduğu blokun, halk içinde ya da örneğin Sovyet kurumlarda açık birçoğunluğa sahip; bu yüzden cumhuriyetçi, demokratik, devrimci Rusya’da bu partilerin, bu kurumların iradesinin atlanılmaması gerektiğidir.
Üçüncü görüş ise, belli bir önlem, örneğin Pravda gazetesinin yasaklanması, ne Geçici Hükûmet tarafınden ne de Sovyetler tarafından yasayla saptanmamış olması sebebiyle, yalnızca tali bir olay olmasıdır. Bu olay Lenin'e göre tesadüfi bir olgudur ve asla tayin edici bir şey olarak görülemez.