Geniz Eti (Adenoid) Nedir?
Geniz eti ya da adenoid, burun boşluğunun arkasındaki üzüm salkımına benzer doku kütlesine verilen addır. Lenf düğümleri gibi geniz etleri de bağışıklık sisteminin bir parçasıdır ve aynı tip dokudan yapılır.
Burundan giren bakteri ve virüs cinsi mikropları yakalar ve vücudun mikroplarla mücadele etmesine yardımcı antikorların üretilmesini sağlar. Geniz etinin sorun yaratması için burundan hava geçişini kesintiye uğratacak veya kulağı havalandıran östaki borularının ağzını kapatacak boyutlara ulaşması gerekiyor.
Vücudun savunma sistemlerinin de bir parçası olan geniz eti, çocuğun daha sık enfeksiyona yakalanmasına neden olabilir. Geniz eti, bakteriyel tabakanın gelişmesiyle beraber vücut için bakteri kaynağı haline gelebilmektedir. Büyüyen geniz eti, burun havayolunun tıkanmasına sebep olur ve burun solunumu yapılmasını olanaksız kılar.
Beyaz kan hücreleri, vücuttaki yabancı istilacılara tepki vererek adenoidler ve diğer lenfoid dokularda dolaşır. Herkesin doğumda ve çocukluk döneminde adenoidleri vardır, ancak ergenliğe doğru ilerlerken küçülmeye başlarlar. Yetişkinlikte çoğu insanın geniz etleri kaybolmuştur.
Eğer çocuğunuzda sık tekrarlayan geniz eti büyümesi ya da geniz eti iltihabı mevcutsa, geniz eti ameliyatı yapılması önerilebilir. Çocuklar, geniz eti alındıktan sonra daha sık hastalanmazlar çünkü vücutta aynı görevi yerine getiren başka dokular açığı kapatabilmektedir.
Geniz Eti Nedenleri Nelerdir?
Adenoidit
Genellikle bakteri ya da virüslerden kaynaklı geniz etinin enfeksiyonlanması.
Büyümüş Adenoidler
Çocuklarda, enfeksiyon veya bilinmeyen sebeplerle geniz eti (adenoidler) büyüyebilir. Çok büyük adenoidler nefes almayı veya mukus akışını sekteye uğratabilir.
Tıkayıcı Uyku Apnesi
Uyurken genişlemiş geniz eti boğazdan hava akışını aralıklı olarak engelleyebilir. Bu, bir kişinin birkaç saniyeliğine nefes almayı durdurmasına ve her gece birkaç kez ortaya çıkmasına neden olabilir.
Kulak Enfeksiyonları (Otitis)
Çocuklarda genişlemiş geniz eti, sıvıyı kulaklardan boğaza boşaltan östaki borularında tıkanma meydana getirebilir. Bu tüpler boşaltılamazsa, tekrarlayan kulak enfeksiyonları yaşanabilir.
Geniz Eti Belirtileri
Geniz eti büyümesi vakalarında çeşitli semptomlara rastlanabilir:
- Burundan nefes almada güçlüğe bağlı sürekli ağızdan nefes alma
- Genizden konuşma
- Nefes alırken duyulan hırıltı
- Uyku sırasında horlama
- Uyku esnasında birkaç saniye süreyle nefesini tutma (Uyku apnesi)
- Belirtilere şahit olan ailelerin, çocuğun uykuda olduğu esnada video çekmesi, doktorun teşhis edebilmesi adına önemli derecede yarar sağlamaktadır.
Geniz Etinin Sebep Olabileceği Rahatsızlıklar
- Duyma kaybı
- Horlama ve uykuda solunum durması
- İdrar kaçırma
- Orta kulak iltihabı
- Sinüzit
- Huzursuz uyuma
- Gelişme geriliği
- Büyüme hormonunda meydana gelen değişikliklere bağlı gelişen büyüme sorunları
- Yüzde oluşabilen şekil bozuklukları
- İştahsızlık
- Dikkat dağınıklığı
- Kaliteli uyku uyuyamayan çocuklarda görülen hiperaktivite ve davranış bozuklukları
- Okul hayatında başarısızlık
- Kronik sinüzit ve geceleri sonu gelmeyen öksürük atakları
- Ağızdan alınan nefes alışverişleri sebebiyle vücuttan sıvı kaybı ve meydana gelen ağız kokusu
- Ağız solunumuna bağlı olarak gelişen diş çürükleri
- Burun kanaması
Geniz Eti Tedavileri
Çocuklarda geniz eti tedavisi, ilk önce antibiyotikler yardımıyla başlanır. Eğer geniz eti iltihaplı değilse, doktorunuz bir süre beklenmesini tavsiye edebilir çünkü geniz etinin boyutlarında meydana gelecek bir miktar değişiklik normaldir. Ayrıca zamanla çocuğunuzun geniz eti kendiliğinden küçülebilir.
Çocuklarda ilaç tedavileri ile giderilemeyen burun tıkanıklığı, ağız açık uyuma, horlama, orta kulak iltihabı gibi semptomların varlığında geniz eti büyüklüğü araştırılmalıdır. Yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde hava yolunda daralma mevcutsa cerrahi operasyona karar verilebilir.
Antibiyotikler
Antibiyotikler bakterileri öldürür ve bakterilerin neden olduğu sinüs veya kulak enfeksiyonlarını iyileştirir.
Adenoid Cerrahisi
Geniz etinin (adenoidlerin) diğer sağlık sorunlarına neden olacak kadar büyük olduğu durumlarda, adenoidleri çıkarmak adına cerrahi operasyon gereklidir.
Geniz Eti Ameliyatına Hangi Durumlarda Karar Verilir?
Hekiminiz, nefes alma güçlüğü, uyku apnesi, sık sık tekrarlanan geniz eti iltihabı, konuşma bozukluğu mevcut olduğu takdirde geniz eti ameliyatı yapılmasını önerebilir.
Ayrıca medikal tedavilere rağmen geçmeyen, en az 3 ay tıkayıcı hava yoluna neden olan enfeksiyonların tedavisi cerrahi yöntemlerdir.
Geniz eti ameliyatı, yaklaşık 20 dakika süren, kesi gerektirmeyen basit bir ameliyattır. Etkin ve düzgün cerrahi kullanılarak çıkartılmış geniz etinin, tekrarlama olasılığı söz konusu değildir.
Geniz Eti Ameliyatı Sonrası Büyüme Hızı Artar mı?
Ameliyatın ardından yeme-içme konusunda herhangi bir diyet uygulamak gerekli değildir. Sadece 3 gün süresince yumuşak gıdalar tüketilmesi tavsiye edilir ve bol sıvı tüketimi oldukça önemlidir. Burun temizliği yapılırken, deniz suyu veya serum fizyolojik spreylerin kullanılması tercih edilir.