Bireysel Kontrolün Yararları:
- Daha iyi, kolay ve ucuz olarak kan şekeri kontrolü sağlanmasına ve devam ettirilmesine yardım ederek uzun vadede kronik komplikasyonları azaltır, yaşam kalitesini artırır.
- Hipoglisemilerin erken tanı ve önlenmesine yardım eder.
- İnsülin doz ayarını kolaylaştırır.
- Ketoasidoz gelişme sıklığı azalır.
- Hipoglisemi ve ketoasidoz erken fark edilerek önlenebildiği için hastaneye yatış süresi ve sıklığı azalır.
Evde Kan Şekeri Takibi
- Amerikan Diyabet Birliği(ADA) tip1 diyabetli çocukların günde 4 kez veya daha sık kan şekerini ölçmelerini önermektedir.
- Kan şekeri 300mg/dl’nin üzerinde ise, bir hastalık veya stres durumu varsa, bireyde davranış değişiklikleri başladıysa, ketoasidoz belirti-bulgu başladıysa keton ölçümü yapılmalıdır.
- Keton kanda veya idrarda stripler yardımı ile ölçülmektedir.
- Hemoglobin A1C Kan şekeri takibinde önemli bir başka ölçümdür.
- Hemoglobin alyuvar adı verilen kırmızı kan hücrelerinde bulunur. Kanda sürekli bulunan şeker alyuvarların içine girerek hemoglobine bağlanır ve alyuvarlar ölene kadar yani 120 gün ( 3 Ay) boyunca onlara bağlı kalır.
Hemoglobine bağlanan şeker ölçülebilir ve buna A 1C adı verilir.
- Bağlanmış şekerler alyuvarlar ölünceye kadar ayrılmadığından ölçülen A1C geçmiş 3 aydaki kan şekeri ortalamasını verir.
- Kanda ne kadar çok şeker varsa A1C değeri o kadar yüksek bulunur.
- Bu nedenle Yılda 4 kez mutlaka A1C ölçümü yaptırılmalıdır.
A1C testi önemli bir araç olmakla birlikte kişinin yaptığı günlük kan şekeri ölçümlerinin yerini almaz.
İnsülininizi A1C testine göre ayarlıyamazsınız. Bu nedenle kan şekeri kontrolleriniz ve kaydınızı etkin kontrolünüzü için çok önemlidir.
Yaş Gruplarına Göre Tip 1 Diyabet İçin Kan Şekeri ve A1C Hedefleri
- Hedefler yarar-zarar ilişkisi gözönünde bulundurularak bireyselleştirilmelidir.
- Sık hipoglisemi olan ya da hipoglisemik durumu fark edemeyen çocuklarda bu hedefler daha yüksek tutulmalıdır.
- Açlık kan şekerleri değerleri ile A1C değerleri arasında uyumsuzluk olduğunda tokluk kan şekeri değerleri de ölçülmelidir.
ul>
Ayak Bakımı
Diyabetlilerin ayaklarına özen göstermesi, ayrı bir ayak bakımı uygulaması gerekir.Ayak bakımına yeterince özen gösterilmemesi ciddi problemlerin ortaya çıkmasına neden olabilir.
Diyabet ayakları iki yönde etkileyebilir:
Bu durum ayaklarda his kaybına sebep olur. Bu nedenle de ayakta meydana gelen kesikler veya yaralar farkedilmez.
2.Diyabet ayrıca ayaklarınıza giden kan damarlarında hasara neden olabilir.
Azalan kan akımı ayak yaralarının daha geç iyileşmesine sebep olur.
Yapılması Gerekenler-1
- Ayaklar her gün kesik,kızarık,su toplaması yönünden kontrol edilmeli.
- Birey tabanlarını rahat göremiyorsa ayna kullanmalı ya da başka bireyden yardım istemelidir.
- Ayaklar he gün ılık su ve sabunla yıkanmalıdır.
- Ayaklar yıkanırken asla sıcak su kullanılmamalı.
Yapılması Gerekenler-2
- Ayaklar özellikle parmak araları yumuşak bir havlu ile nazikçe kurulanmalı.
- Yumuşatıçı ve nemlendirici bir losyon ya da merhem kullanılarak cilt yumuşatılmalıdır.
- Ayak parmaklarının arasına losyon sürülmemelidir.
Yapılması Gerekenler-3
- Ayak tırnakları banyodan sonra yumuşak iken düz olarak kesilmelidir, köşeler daha derin alınmamalıdır.
- Kestikten sonra törpü ile pürüzsüz hale getirilmelidir.
Yapılması Gerekenler-4
- Her zaman temiz, ayağı sıkmayan , açık renk ve pamuklu çoraplar giyilmelidir.
- Ayakkabıda taş, düğme, iğne gibi ayağı zedeleyebilecek yabancı cisimler olup olmadığını kontrol edilmelidir.
- Yeni ayakkabılar alışana kadar günde 1-2 saat giyilmelidir.
- Her zaman ayağa iyi oturan rahat ve yumuşak ayakkabılar seçmeye özen gösterilmelidir.
- Ayaklarda oluşan sertlik ve nasırlar için mutlaka bir hekime başvurulmalıdır.
Yapılması Gerekenler-5
- Evde bile çıplak ayak dolaşılmamalıdır.
- Yüzerken ve plajda ayaklar korunmalıdır.
- Burnu açık öne doğru sivrilen ,yüksek topuklu ayakkabılar parmak arası sandaletler giyilmemelidir.
- Kesinlikle sigara içilmemelidir.( Sigara içmek kan dolaşımını azaltır ve bu durum diyabetlilerde uzvun kaybına neden olabilir.)
- Kızarıklık ve yaralanma durumunda hemen hekime başvurulmalıdır.
- Amerikan Klinik Endokrinologlar birliği üç ayda bir rutin diyabet takibiyle birlikte atak muayenesinin yapılmasını,
- Amerikan Diyabet Birliği (ADA) ise yılda bir kez koruyucu duyuyu, ayak yapısını, damar ve deri bütünlüğünü içeren ayak muayenesi yapılmasını önermektedir.