Elektrik / Elektronik Araçlar hakkinda Doğrultmaç, doğrultmaç türleri, katı yapılı doğrultmaçlar, doğrultmaç uygulamaları ile ilgili bilgilerGerilimi TRANSFORMATÖR'lerle değiştirilebildiği için, ALTERNATİF AKIM'ın dağıtımı daha kolaydır. Bununla birlikte, birçok uygulamada, bir değişmez doğru akım çıkışı veren kaynak gerekir. Doğrultma, alternatif akımı, doğru akıma çevirme işlemidir. Alternatif akım,
| ||LinkBack||Seçenekler||Stil|


#1


Doğrultmaç, doğrultmaç türleri, katı yapılı doğrultmaçlar, doğrultmaç uygulamaları
Gerilimi TRANSFORMATÖR'lerle değiştirilebildiği için, ALTERNATİF AKIM'ın dağıtımı daha kolaydır. Bununla birlikte, birçok uygulamada, bir değişmez doğru akım çıkışı veren kaynak gerekir.
Doğrultma, alternatif akımı, doğru akıma çevirme işlemidir. Alternatif akım, sürekli olarak akış yönünü değiştirir. Bir yönde en yüksek değerine çıkar, sıfıra düşer ve sonra ters yönde gene en yüksek değerine çıkar (Bk. SİNÜS DALGASI). Böyle sürekli değişen akımı tek yönlü akıma çevirmek için. bir yöndeki akımın geçmesine izin verip, öteki yöndeki akımı geçirmeyecek bir aygıt gereklidir. Bu tür aygıtlara DİYOT adı verilir.
Bir diyota alternatif akım uygulandığında, akım. yalnızca tek yöndeki yarı çevrimlerle geçer. Ortaya kesikli, ama tek yönde bir akım çıkar. Buna, yarı dalga doğrultma adı verilir. Alternatif akım çevriminin iki yarımı da kullanılırsa, verim artar. Bu da, her biri çevrimin bir yarımını geçirecek biçimde düzenlenmiş iki diyot kullanmakla sağlanır ve tam dalga doğrultma diye tanımlanır.
Doğrultmaç türleri:
Doğrultma için aranan tek yönlü iletimi sağlayan aygıtlar, iki grupta toplanabilir: Termoiyonik tür; yarıiletken tür.
Diyotun en yalın biçimlerinden biri, iki elekt-rotlu termoiyonik VALF'dır. İletkenliği sağlayan elektronlar, katodun ısıtılmasıyla üretilir ve anoda doğru (bu elektrot artı yüklü olduğu sürece) çekilir. İki elektrodun bir alternatif akım kaynağına bağlanmasıyla, ardışık yarı çevrimler iletilir. Yani bu sistem, yan dalga doğrultma verir. Buna ikinci bir anot eklenerek, tam dalga doğrultma yapılabilir.
Termoiyonik valflar, ya havası boşaltılmış (vakumlu tür), ya cıva buharı ile doldurulmuş (cıvalı ark türü) ya da düşük basınçta asal gazla doldurulmuş (sıcak katot gazlı doğrultmaç) olabilir. Sıcak katot gazlı diyotlarda, doldurulmuş olan gaz,iletim sırasında iyonlaşarak, iletici ek elektronlar üretir. Gazla doldurulmuş olan aygıtlar, havası boşaltılmış olanlardan daha verimlidir ve yüksek akımlı doğru akım kaynaklarında kullanılır.
Bir başka önemli termoiyonik aygıt da, cıvalı ark doğrultmacıdır. Elektronlar, bir metal cıva havuzu olan katodun yüzeyinde, kıvılcımla ısınan sıcak bir noktadan salınırlar. Lamba içindeki anot, alternatif
akım kaynağı tarafından artı yükle yüklendikçe, elektronları çeker.
Doğrultmacın çıkışı, küçük, ikinci bir elektrik uyarımıyla denetlenebilir. Bunun için, tüp içinde üçüncü bir elektrot ya da ızgara kullanılır. Bu tür aygıtlara tiratron adı verilir.
Katı yapılı doğrultmaçlar:
Bu tür doğrultmaçlar, ikiye ayrılabilir: Metal yapılı doğrultmaçlar; YARIİLETKEN aygıtlar.
Metal doğrultmaçta tek yönlü iletkenlik, metal ile üstünde yeralan kaplama arasında gerçekleşir. İki temel ticari türü vardır: Bakır oksitli doğrultmaç; selenyumlu doğrultmaç. Metal ile kaplama arasındaki tabaka, akımın bir yönde iletilmesine izin verirken, ters yönde geçen akıma büyük DİRENÇ gösterir.
Bakır oksitli aygıtlarda, bakır bir diskin üstünde, bakır oksit kaplama vardır. Selenyumlu doğrultmaçlar ise, genellikle üstüne kurşun kaplanmış selenyum tabakasından oluşur. Her iki aygıt da disk biçiminde yapılır. Disklerin sayısı, istenilen kapasiteye erişilmesi için artırılabilir. Üretimi kolay olan bu doğrultmaçlar, ucuz ve sağlamdır. Bakım istemezler. Bakır oksitli çeşitleri, çoğunlukla düşük güçteki aygıtlarda, selenyumlu çeşitleri ise, orta ve yüksek gerilimli uygulamalarda kullanılır.
Doğrultma uygulamalarında, yarıiletkenler de kullanılmaktadır. Silis ya da germanyum, içlerine uygun miktarlarda yabancı maddelerin katılmasıyla, elektriği iletir hale getirilebilir. Katkı maddelerinin ayarlanmasıyla. artı yüklü p-tipi ya da eksi yüklü n-tipi yarıiletken üretilebilir. Yarıiletken diyot, p-n bağlantısından oluşur ve bunların arasındaki birleşme bölgesi, tek yönlü bir iletime izin verir. Bu, yükr sek verimlilik gösteren, p-n bölgeli doğrultmaçtır. Doğrultmaç çıkışının da denetlenmesi istenirse bir pnpn bağlantısı olan TİRİSTOR (ya da tayristor) kullanılır.
Düzeltme ve kararlılık:
Yalın bir doğrultulmuş çıkış, bir dizi yarım SİNÜS DALGASI'ndan oluşur ve doğru akım olarak sınıflandırılmasına karşın, düz değildir. Genlikteki bu alçalıp yükselmelere, dalgacık adı verilir. Bazı dalgacıklar, uygulamada büyük önem taşımaz, ama sözgelimi radyo ve yükseltici devrele
rinde, istenmeyen uğultular oluşturur.
Doğrultulmuş çıkış, bu tür uygulamalar için, FİLTRE devresinden geçirilerek düzeltilir. Bir KONDANSATÖR, düzeltilmemiş çıkışla doldurulur ve bir sonraki akım dalgasının doruk noktasıyla yeniden dolana kadar, yavaşça .boşalır. Böylece, daha az dalgalı bir doğru akım elde edilir. Daha iyi bir sonuç elde etmek için. bir metal çekirdek üstüne sarılı bir bobin, yani bir indüktör ya da şok bobini kullanılır (Bk. İNDÜKTANS). Bu bobin, doğru akımın engellenmeden geçmesine izin verirken, alternatif akımın arta kalan dalgacıklarını yok eder. Bobinden geriye kalabilecek herhangi bir dalgalanmayı soğur-mak ve iyi bir doğru akım çıkışı elde etmek için, sisteme bir kondansatör daha eklenebilir.
Alternatif akımın girişteki alçalma ve yükselmeleri, doğrultulmuş çıkışta da yükselme ve alçalmalara neden olur. Kararlı bir çıkış istenirse, çıkış geriliminin ya da akımının, bazı yöntemlerle dengelenmesi sağlanmalıdır. Bu, doğrultulmuş çıkışın, girişten bağımsız iletim özellikleri olan aygıtlardan geçirilmesiyle gerçekleştirilir.
Söz konusu aygıtlara örnek olarak şunlar gösterilebilir: Neon doldurulmuş soğuk katotlu ışıma tüpleri; değişmez gerilim transformatörleri; ZENER DİYOT'ları; bir valf direncinin ikinci bir valfla denetlendiği termoiyonik valf devreleri.
Doğrultmaç uygulamaları:
Doğrultmanın uygulanabildiği durumlar, doğal olarak, doğru akımlı elektrik gücüne gereksinim duyulan alanlardır. Sayısız biçimler alabilecek bu uygulamaların başlıca-ları arasında şunlar sayılabilir: Elektriksel çekim; ELEKTROLİZ; akü şarj etme; anotlama işlemi gibi endüstriyel uygulamalar; metal anlaştırma; gaz üretimi; Ölçme aygıtları; radyo; televizyon; yükseltici.
Doğrultmaç türü ve onunla birlikte kullanılacak dengeleme devrelerinin yapısı, 'oluşturulan güç kaynağının kullanılacağı yere bağlıdır. Ne var ki, birkaç yüz kilovatlık yüksek güç uygulamalarında, genellikle cıva arklı doğrultmaçlar kullanılır. 10-100 kW aralığındaki uygulamalarda, kızgın katotlu ara buharlı doğrultmaçlardan yararlanılır. Bu doğrultmaçlar, 1-10 kW'lık uygulamalar için de uygundur; ama bu aralıkta, metal doğrultmaç daha ekonomik olur.Evlerde kullanılan radyo alıcıları gibi küçük güçlü aygıtlarda, ana doğrultucu olarak, ya yarıiletkenli diyotlar ya da lamba diyotlar bulunur.
Nüve Forum
Kaynak:4
2.cilt / s.587-590
__________________
[CENTER][URL="http://www.nevart.net/"][IMG]http://www.nuveforum.net/galeri/data/500/2602.jpg[/img][/url]
Güzel Sanatlar Fakültesi/Lisesi Yetenek Sınavlarına Hazırlık Kursu
Resim Yağlı Boya Hobi Kursu
Hızlı ve Etkili Okuma Kursu
Çocuklar için Hızlı Okuma Kursu
Çocuklar için Resim Kursu
Diksiyon Kursu
Nefes Teknikleri Kursu
Kişisel Gelişim Kursları[/CENTER]
#sadece remşit#
|Tags|
|doğrultmaç, doğrultmaçlar, katı, türleri, uygulamaları, yapılı|
|Seçenekler|
|Stil|


Bütün zaman ayarları WEZ +2 olarak düzenlenmiştir. Şu anki saat: 06:24 .