Romanya bütçesine Nazi parası çözümü
Romanya, bütçe açığını kapatmak için Nazi Almanya'sının milyarlık borcunun peşine düşebilir
Dünya Bülteni/Haber Merkezi
Sosyalist sistemden kapitalizme geçen Romanya, AB'ye üye olmasına rağmen, içinde bulunduğu ekonomik krizden bir türlü çıkamadı.
Kamu sektöründe çalışanların maaşlarında yapılan kısıtlama, memur ve öğretmen kadrolarının daraltılması, vergilerin arttırılması gibi önlemler, bütçe açığını kapatmaya yetmiyor. Romen medyası ise hükümetin, Almanya'nın Nazi döneminden kalan borçlarının ödenmesini istediğini iddia ediyor.
Fulya Canşen'in haberine göre, Romanya medyası konuyu haftalardır tartışıyor ancak, her iki tarafın siyasetçileri çıkacak bir krizi önlemek için sessiz kalmayı tercih ediyorlar. Romen kamuoyu ise, Almanya'nın borçlarının bir kısmını ödemesiyle bütçenin rahatlayacağını düşündüğünden, hükümete hakkını araması için baskı yapıyor.
70 YILLIK, 18,8 MİLYAR EURO'LUK BORÇ
Almanya'nın yetmiş yıl öncesine dayanan eski borçlarını kamuoyuna, Romen kökenli Alman iktisatçı Radu Golban taşıdı. 1939 yılında Romanya Krallığı ile Alman Reich'ı arasında ekonomik bir anlaşma imzalandığı biliniyor. Bu anlaşmaya göre Romanya, Almanya'nın başta tarım ürünleri olmak üzere, odun, kömür, ağır metal gibi ithalat ihtiyacını karşılamakla yükümlü kılınıyor.
Almanya da Romanya'dan aldığı malların karşılığını, döviz sıkıntısı çektiği için para olarak değil, demiryolu malzemesi, silah gibi mallarla ödüyor. İktisatçı Radu Golban'ın araştırmaları sonucu ortaya çıkan bu sözleşme, o dönemde sıkça rastlanan ve Almanya'nın neredeyse bütün Doğu Avrupa ülkeleriyle imzaladığı tipik bir takas anlaşması. Golban, daha çok Almanya'nın çıkarlarını koruyan bu tür anlaşmaların Balkan ülkeleri ve Almanya arasında bir tür koloni sistemi oluşturduğunu da öne sürüyor.
İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası'nın hammadde ihtiyacı daha çok arttığı, döviz rezervi de zamanından önce tükendiği için Reich Merkez Bankası Romanya'ya borçlanmak zorunda kalmış. 1944 yılında bu borcun 1 milyar Reich Markı'ndan fazla olduğu belirtiliyor. Borcun üzerine % 2,5'luk en düşük faiz oranı konduğunda, bugün Almanya'nın sadece Romanya'ya olan borcu 18,8 Milyar Euro olarak hesaplanıyor. Bu neredeyse IMF'nin geçen yıl Romanya'ya verdiği kredinin miktarına eşit.
MACARİSTAN VE HIRVATİSTAN SIRADA
Macaristan ve Hırvatistan'ın da benzer bir takas anlaşması imzaladığı ve neredeyse Romanya kadar alacaklı olduğu da ortaya çıkarıldı.
Medyanın bütün ısrarına rağmen, Romanya Maliye Bakanlığı ve Merkez Bankası bugüne kadar konu ile ilgili hiçbir soruya yanıt vermedi. Mali skandalları ortaya çıkarmakla ünlü Blog yazarı Dan Popa, Romen resmi makamlarının bu suskunluğunu 'Almanya ile ilişkilerin bozulmasından duyulan endişe' olarak yorumluyor. Fransa ile ilişkileri Roman göçmenler yüzünden tehlikeye giren Romanya'nın bir de Almanya ile ilişkilerini bozmak istemeyeceği kesin. Ancak Almanya'nın da bu konuda suskun kalması dikkat çekici.
Sol Parti Federal Milletvekili Ulla Jelpke'nin verdiği soru önergesine Maliye Bakanlığı, 'Romanya İkinci Dünya Savaşı'ndan sonraki borçların ödenmesinden vazgeçmiştir, şeklinde çok kısa bir cevap verdi.
Paris Barış Anlaşması'nı baz alan İktisatçı Radu Golban, takas anlaşmasının savaştan önce imzalandığını hatırlatarak, Alman Maliye Bakanlığı'nın bu açıklamasını yeterli bulmuyor. Golban, Romanya'nın Nazi kurbanı değil, aksine Hitler müttefiki olduğu için, borcu alabilmek amacıyla Almanya'ya açık bir siyasi baskı yapamayacağı görüşünde. Alınacak paranın ancak Romanya faşist rejiminin kurbanlarına harcanması halinde Almanya'nın borcunu ödeyebileceğini öne süren bilim adamı, tartışmanın uluslararası platforma taşınmasının şart olduğunu söylüyor.
Kaynak: ntvmsnbc