Güneş’e Dokunmak
İlk kez bir uzay aracı güneşle temas kurdu. Yakın zamanda yapılan bir uçuş sırasında, NASA’nın Parker Güneş Sondası, Güneş’in atmosferine girip, koronasına dokunarak yıldızın plazması ve atmosferiyle doğrudan temas kurmayı başardı.
Parker, 28 Nisan 2021’de Güneş’le yakın karşılaşmalarından biri sırasında gezegenler arası uzaydan ayrıldı ve güneş bölgesine geçti. Oradayken, sonda Alfvén kritik yüzeyi olarak adlandırılan bu sınırın tam olarak nerede olduğunu gösteren ilk ölçümleri aldı. Sonda, daha önce sadece tahmin edilen değerleri ölçerek, Güneşin atmosferinde ne olduğuna dair ilk doğrudan gözlemleri yaptı. Fizikçiler, 14 Aralık’ta Physical Review Letters’da yayımlanan makalede, bu sınırın Güneş yüzeyinin yaklaşık 13 milyon kilometre üzerinde olduğunu bildirdi.
Alfvén kritik yüzeyi, daha aşağısında Güneş’in yerçekimi ve manyetik kuvvetlerinin doğrudan güneş rüzgârını kontrol ettiği hayali yüzeydir; Güneş’in dış sınırının başladığı kabul edilen noktadır. Pek çok bilim insanı, Güneş’in manyetik alanındaki ani dönüşlerin bu bölgeden ortaya çıktığını düşünüyor.
Sonda, Alfvén kritik yüzeyinin altında Güneş’in plazmasıyla doğrudan temas halinde beş saat geçirdi. Bu yüzeyin altında, Güneş’in manyetik alanının basıncı ve enerjisi, parçacıkların basıncı ve enerjisinden daha güçlüydü. Uzay aracı, karşılaşma sırasında yüzeyin üstünden ve altından üç ayrı kez geçti. Bu, ilk kez bir uzay aracının güneş koronasına girmesi ve Güneş’in atmosferine temas etmesiydi.
Şaşırtıcı bulgulardan biri, Alfvén yüzeyinin dalgalı oluşuydu. Güneş’in aktivitesi değiştikçe, Alfvén kritik yüzeyinin seviyesinin, korona nefes alıp veriyormuş gibi yükseldiği ve düştüğü anlaşıldı. Sonda ayrıca, koronanın hemen içinde, ısıtma ve yayılımı etkileyen, bilinmeyen bir fizik olayına işaret edebilecek potansiyel güç artışına dair bazı kanıtlar kaydetti.
Onlarca yıldır Güneş’i ve koronasını gözlemleyen araştırmacılar, güneş rüzgâr plazmasını ısıtmak ve hızlandırmak için orada ilginç fiziksel etkileşimler olduğunu bilse de, bu fiziğin tam olarak ne olduğunu henüz söyleyemiyorlar.
Uzay aracıyla yapılan doğrudan gözlemlerle elde edilen yeni bulgular, koronal ısıtma ve güneş rüzgârı oluşumunun fiziği hakkında aydınlatılacak çok şey olduğunu gösteriyor. Güneş’e dokunma hedefine ulaşan Parker Güneş Sondası, artık güneş atmosferinin daha da derinlerine inecek ve oralarda daha uzun süre oyalanacak.
Son derece yüksek enerjili parçacıklar akışının arkasından Samanyolu’nun da göründüğü video, sondanın kaydettiği tonlarca resmin bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş.
Yıldızımıza eşi görülmemiş derecede yakın ve büyüleyici bir bakış!
REFERENCES
- 1. https://www.sciencenews.org/article/parker-solar-probe-sun-atmosphere-first-spacecraft
- 2. https://phys.org/news/2021-12-parker-solar-probe-spacecraft-sun.html