Çocuk yetiştirmek kolay bir iş değildir. Ebeveyn olduğunuzda, çocuğunuza karşı her zaman hoşgörülü olamayacağınızı anlarsınız. Küçük çocuğunuzun iyi bir insan olarak büyümesini istiyorsanız, bir çocuğu disipline etmek son derece önemlidir. Bununla birlikte çocuğunuzu disipline etmek için tokatlamak veya cezalandırmak zorunda değilsiniz, (maalesef bu tekniği kullanan birçok ebeveyn var) kibar ve nazik olabilir ve yine de onu disipline edebilirsiniz. Çocuğunuzla iyi bir ilişki kurarken onu disipline etmenin en iyi yolu pozitif disiplin teknikleri kullanmaktır.
İçindekiler
- Her Ebeveynin Bilmesi Gereken 6 Pozitif Disiplin Stratejisi
- Pozitif Disiplin Nedir ve Neden Önemlidir?
- Çocuğunuz İçin Ne Zaman Pozitif Disiplin Tekniklerini Uygulayabilirsiniz?
- Her Ebeveynin Bilmesi Gereken Pozitif Disiplin Stratejileri
Her Ebeveynin Bilmesi Gereken 6 Pozitif Disiplin Stratejisi
Pozitif Disiplin Nedir ve Neden Önemlidir?
Olumlu disiplinde, olumlu davranışa olumsuz olandan daha fazla önem verilir. Pozitif disiplin yöntemleriyle çocuklara kendilerini nasıl kontrol edecekleri ve eylemlerinin sorumluluğunu nasıl alacakları öğretilebilir. Olumlu disiplin yöntemleri, çocukları davranışlarının kendilerini ve diğer insanları nasıl etkileyebileceği konusunda bilinçlendirmek için de kullanılabilir. Pozitif disiplin, bir çocuk için çok önemlidir, çünkü onu aşmaması gereken sınırların farkına varmasını sağlayabilir. Ayrıca ona duygularını nasıl kontrol edeceğini de öğretebilir. Çocuklar, sınırları ve sınırlamaları olduğunda kendilerini güvende ve korunmuş hissederler. Onlara hata yapmaları ve hayatta nasıl hareket edeceklerini öğrenmeleri için güvenli bir yer sağlar.
Çocuğunuz İçin Ne Zaman Pozitif Disiplin Tekniklerini Uygulayabilirsiniz?
Çocuğunuzu disipline etmeye erken yaşta başlayabilirsiniz. Küçük çocuğunuz oyuncağını düşürür ve ağlamaya başlarsa, ona her zaman nazikçe ağlamayı bırakmasını söyleyebilir ve yapması gereken tek şeyin onu almak olduğunu ona gösterebilirsiniz. Bu ona, birine bağımlı olmak veya duygularına teslim olmak yerine işleri kendi başına yapmayı öğretecektir. Çocuğunuza pozitif disiplini öğretmek için bazı şeyleri anlayabileceği bir yaşa gelmesine izin verin fakat erkenden, yani 1 yaşına geldiğinde başlayabilirsiniz.
Her Ebeveynin Bilmesi Gereken Pozitif Disiplin Stratejileri
Çocuğunuzu disipline etmek için denemeniz gereken bazı pozitif disiplin yöntemleri şunlardır:
1. Kötü Çocuk Yok, Sadece Kötü Davranış
Çocuğunuz ona ‘yaramaz çocuk ya da kötü çocuk’ demek yerine başka bir çocuğa vurarak yaramazlık yaparsa, ona davranışının kötü olduğunu söyleyin. Kibarca “Başkalarına vurmamalısın ve yaptıkların için özür dilemelisin” diyebilirsiniz. Bu şekilde çocuğunuz davranışını değiştirmesi gerektiğini öğrenecektir.
2. Ona Nasıl Davranacağını Göster
Çocuğunuzun “Bunu yapma!” demek yerine yanlış bir şey yapmak üzere olduğunu fark ederseniz, ona ne yapması gerektiğini söyleyin. Çocuğunuza nasıl davranması gerektiğini göstererek nasıl düzgün davranacağını öğretin.
3. Kararlı Olun Ama Empatik Olun
Empati göstermek, çocuğunuza nasıl hissettiğini anladığınızı göstermenin harika bir yoludur fakat yine de doğru şekilde davranması gerekir. Mesela çocuğunuz ‘Önce o başlattı! Topu paylaşmayacak.’ “Topla gerçekten oynamak istediğini ve topu sana vermeyeceğini anlıyorum ama diğer çocuğa vurmak onu almanın doğru yolu değil” şeklinde yanıt verebilirsin. Evet, küçük çocuğunuz ikna olmayacak fakat davranışını iyiye çevirmek istiyorsanız, kendinizi birçok kez tekrarlamanız gerekecek. Çocuğunuza karşı sabırlı olun ve öfkenizi kaybetmeyin.
4. Molaları Tanıtın
Molalar, çocuğunuz için davranışlarını (yani yaramazlık yaptıysa) iç gözlem yapabileceği bir soğuma dönemi gibidir. Fakat bir ebeveyn olarak, molanın bir ceza olmadığını ona hatırlatmanız gerekir. Bunu yapmanın en iyi yolu, çocuğunuzun bir süre oturabileceği tenha bir yere bir sandalye kurmak ve aktivitelerini ve davranışlarını düşünmektir. Onu bir seferde beş dakikadan fazla bu şekilde bırakmayın.
5. Seçenekler Sunun
Bu durum çocuğunuza bir kontrol hissi verecek ve ona her zaman ne yapması gerektiğini söylüyormuşsunuz gibi hissettirmeyecektir. Çocuğunuz başka birine vurmuşsa iki seçenek sunabilirsiniz. Mesela “Vurduğun için özür dilemek mi yoksa sakinleşene kadar mola mı vermek istiyorsun?”
6. Hataları Derse Dönüştürün
Çocuğunuz bir başkasından oyuncağını kaparsa, neden yapmaması gerektiğini anlamasına yardımcı olmak için geçmiş deneyimlerini de kullanabilirsiniz. Mesela “Arkadaşınızın oynadığınız oyuncağı kaptığını hatırlıyor musunuz? Bu seni çok kötü hissettirdi, değil mi? Birinden bir şey aldığınızda, onlarda da aynı şekilde hissettiriyor.” Bu yaklaşımı kullanmak, çocuğunuzun oyun arkadaşlarının duygularını anlamasına yardımcı olacak ve iyi kalpli ve şefkatli bir insan haline gelecektir.
7. Sınırları ve Beklentileri Belirleyin
Çocuğunuz oynamayı seviyorsa, bu harikadır fakat oyun zamanı konusunda kesin kurallar belirlemeniz gerekir. Mesela çocuğunuz ödevini bitirdikten sonra oynayabilir veya tüm sebzelerini bitirdikten sonra dondurma yiyebilir.
8. Sipariş Vermeyin
Çocuğunuza ne yapacağını emretmek veya söylemek yerine, onun istediğinizi yapmasını sağlamanın yeni yollarını benimsemeyi öğrenebilirsiniz. Mesela çocuğunuz kıyafetlerini katlamadan yatağın üzerine bıraktıysa, her zaman “Giysilerimizi nereye koyalım?” Diye sorabilirsiniz. “Giysilerini dolaba koy!” yerine
9. Sonuçlarla Yüzleşin
Çocuğunuz sizi dinlemeyi reddediyorsa ve hala yaramazlık yapıyorsa, onun kötü davranışının sonuçlarıyla yüzleşmesini sağlayabilirsiniz. Mesela çocuğunuz belirli bir şovu izlemeyi seviyorsa, yaramazlık gününde bu ayrıcalığı elinizden almak etkili olabilir. Fakat çocuğunuza kaba davranmayın.
10. İyi Davranışı Ödüllendirin
Çocuğunuzu bu şekilde davranmaya devam etmeye teşvik edebileceğinden, iyi davranış her zaman ödüllendirilmelidir. Çocuğunuzu ödüllendirmek, çocuğunuza rüşvet vermekle karıştırılmamalıdır. Çocuğunuzu iyi davranırsa ödül vererek motive etmeye çalışırsanız bu bir rüşvettir. Çocuklara rüşvet vermek onlara manipülatif olmayı öğretir; onlara rüşvet vermeye devam ederseniz fakat karşılığında bir şey verirseniz istediğinizi yapacaklardır. Bundan sakının ama iyi bir şey yaptığında onu ödüllendirin.
Çocuklar inatçı olabilir ve sabrınızı test edebilir. Fakat bir ebeveyn olarak, onlara doğru davranış biçimini öğretmek sizin sorumluluğunuzdadır. Olumlu disiplininizde tutarlı ve kararlı kalırsanız, çocuğunuz nasıl davranması gerektiğini kısa sürede öğrenecek ve sizin şaplak atmaya ya da bağırmaya başvurmanıza gerek kalmayacak.