Depresyonun 11 Belirtisi
Gerçekten depresyonda mısınız, yoksa sadece hüzünlü müsünüz? Farkı söylemek her zaman kolay olmuyor. Hele ki bir de keyifsiz olmanız için iyi bir sebep varsa. İşten çıkarılmak, kronik bir hastalık, sevgiliden ayrılmak gibi sebepler davranışlarınızın değişmesine zemin hazırlayabilir ve bu davranışlar her zaman depresyon işareti olmayabilir. Wisconsin-Madison Üniversitesi Psikiyatristi Ken Robbins "Üzüntü bir duygudur ama depresyon bir hastalık" diyor.
Depresyon Kısaca
Yaşam editörleri tarafından hazırlanan hastalık kartlari ilgili hastalığa ait en çok merak edilen sorulara kısaca yanıt verir.
- Dikkat
- Normal
Endişelenmeli miyim?
Depresyonun belirtileriyle baş etmek zordur ve bütün işlerinizi etkiler. Bu yüzden tıbbi yardım almanızda fayda olacaktır.
Kaç Günde Geçer?
Depresyon neredeyse her zaman sizinledir ve en az 2 hafta sürer.
Hangi Doktora/Bölüme Gidilir?
Depresyon durumunda Psikiyatri (Ruh Sağlığı ve Hastalıkları) bölümüne gidilir.
Depresyon hüzünlü olmaya göre iki açıdan farklıdır:
-ciddiliği: depresyonun belirtileriyle baş etmek zordur ve bütün işlerinizi etkiler.
-süresi: belirtiler neredeyse her zaman sizinledir ve en az 2 hafta sürer.
Aşağıdaki depresyon belirtileri bir insanın normal, geçici duygularla değil, bir hastalık olan depresyonla baş etmeye çalıştığını gösterir. Depresyon belirtileri kişiden kişiye değişebilir. Depresyonda olan bir kişi aynı anda 11 belirtiye de sahip olmaz ve bunların yoğunluğu farklıdır. Depresyon orta veya ciddi düzeyde olabilir. Eğer aşağıdakilerden birkaçı sizde varsa ve iki haftayı aşkın bir süredir devam ediyorsa bir psikiyatriste başvurmanızda yarar var.
1 Sürekli üzgün, kaygılı ya da “boş” hisler
Bu belirti ruh halinizin şu an için iyi olmadığı anlamına gelebilirdi. Ama bu hislerin uzun sürmesi depresyonun işareti. Eğer depresyon olmasaydı, bu duygular bir süre sonra kaybolacaktı.
İşaretleri: Boş bakan gözler, hayata ilginin kaybolması, mutluluk ve diğer duyguları hissetmede ya da göstermede yetersizlik, hissizlik
Depresyonda olan insanlar bu belirtinin tam olarak farkında olmazlar. Kendinize şunu sorun: “En son ne zaman mutlu hissetmiştiniz?”
2 Umutsuz, Değersiz ya da Çaresiz Hissetmek
Depresyondaki bir insan her şeyin kötü gittiğini düşünür ve problemler ortaya çıktığında suçu kendine yükler. Şiddetli bir depresyonun en yaygın belirtisi budur. Orta düzey depresyonda bu belirti daha nadir görülür.
İşaretleri: Olayların pozitif taraflarını görememe, olaylarda ve seçimlerde kontrole sahip olmadığını hissetme, geçmişteki hataları hatırlayıp kendini suçlama
Şunlara benzer cümleler kuruyor musunuz?: “Umut yok”, “Bu konuda bir şey yapamam”, “Seçme şansım yok”, “Hiç kimse umursamıyor”, “Kısılıp, kaldım”, “Keşke şöyle yapsaydım/Şöyle yapabilirdim”
3 Sık Ağlama Nöbetleri
Bu kişilerde ağlamanın direkt veya açık bir tetikleyicisi olmaz, hıçkırıklar genelde bir anda ortaya çıkar.
İşaretleri: Sebepsiz yere ağlama
Depresyondaki her insan ağlamaz, hatta bazıları hiç ağlamaz. Kadınlarda bu belirti çok daha yaygındır. San Francisco Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmaya göre ağlamak depresyonun şiddetine bağlı değil ve çok ağlayan insanlarda günlerini daha az depresif geçirirler. Ama yine de her gün ağlamak normal bir şey değil.
4 Gerginlik ve Hareketlilik
Depresyondaki bazı insanlar aşırı uçta davranışlar sergilerken, bazıları da tam tersine çok durgun olurlar. (bkz. 5. Belirti)
İşaretleri: Bir türlü rahatlayamama, çabuk öfkelenme, huzursuzluk, yerinde duramama
Depresyondaki insan için, her şey büyür. Küçük değişiklikler ya da rahatsızlıklar çakıl taşları gibi değil, kocaman sınırlar gibi görünür. Bunların normal yaşamını ciddi şekilde etkileyeceğini düşünür.
5 Bitkinlik ve Azalan Enerji
Gergin ve hareketli olmayan (bkz. 4. Belirti) depresyondaki bir insan kendini sürekli yorgun, bitkin ve enerjisiz hisseder.
İşaretleri: Verimsiz hissetme, egzersiz gibi aktiviteleri bırakma, işleri erteleme
Bitkinlik zihin-vücut problemidir. Negatif ruh hali ve motivasyonu kaybetme sorunun bir tarafıyken, diğer tarafı da psikolojik olarak enerjinin azalmasıdır. Bunlar birbirlerini etkileyerek durumu daha da kötü hale getirebilir.
6 Bir Zamanlar Hoşa Giden Aktivitelere İlgini Kaybolması
Depresyonda olan insanların ilk söylediği belirtilerden biridir.
İşaretleri: eskiden tat alınan bir aktiviteyi (bir hobi, yemek pişirme, spor maçları izleme) yapmakta gönülsüzlük, dışarı çıkmama, arkadaşları veya aileyi görmek istememe
Depresyondaki bazı insanlar sekse olan ilgilerini kaybederler. Bazıları da seksi alkol ve sigara gibi bağımlılık haline getirebilir.
7 Konsantre Olmada, Detayları Hatırlamada, Karar Vermede Zorluk Çekmek
Depresyonda olan insanlarda mental keskinlik kaybolur. Dikkat dağınıklığı ve hafıza problemleri baş gösterir.
İşaretleri: Randevuları ya da yapılacak işleri unutma, objeleri yanlış yere koyma, isimleri unutma, karar vermeyi erteleme
Depresyona bağlı bilişsel problemler bunama gibi görülebilir. Ama depresyonun geçmesiyle bunlar çözüme kavuşacaktır.
8 Çok Uyumak ya da Yeterince Uyuyamamak
Düzensiz uyku ve depresyon yakından ilgilidir. Depresyon bazı kişilerde insomnia’ya, bazılarında ise tam tersine sürekli uyuma isteğine yol açar.
İşaretleri: Uyku düzeninin kaybolması, çok geç kalkmak ya da alışılmadık derecede erken kalkmak, zamanında uyanamamak, uykuyu alamamak, dinlenmemiş hissetmek
Depresyon uyku problemlerinin başlıca nedenidir. Çünkü biyolojik uyku ritmine direkt olarak etki eder.
9 İştahsızlık Ya da Çok Yemek
Belirti yine kişiden kişiye zıt şekilde kendini gösterir. Kişi ya yemeğe olan ilgisini kaybeder ya da duygusal olarak yemeğe koşullanır.
İşaretleri: Uzun süre bir şey yemeyip, aç hissetmeme, sürekli bir şeyler atıştırma, yemekten tat alamama, kilo alımı, kilo kaybı
Depresyon yeme bozukluklarının yaygın bir sebebidir. Depresyon yeme bozukluğuna ya da yeme bozukluğu depresyona yol açabilir.
10 Ölme İsteği ya da İntihar Düşüncesi
Depresyon intiharla ilgisi olan durumlardan biridir. İntihar acıyı dindirmek için mantıklı bir yol gibi görünür.
İşaretleri: Ölümden korkmama, intiharın her şeyin çözümü olacağı hissi
İntihar düşüncesi depresyondaki insanlarda ortaya çıkabilir. Kişinin farkına varması gereken şey, depresyonu çözdüğünde bu düşüncenin kaybolacağı. Hayattan tat almaya başladığında yaşama isteği ve sevinci tekrar ortaya çıkacaktır.
11 Ağrılar, Kramplar ve Sindirim Problemleri
Depresyon strese yol açar. Kronik stresin fiziksel etkileriyle uyku ve yeme bozuklukları birleşince birçok sağlık problemi ortaya çıkabilir.
İşaretleri: Tedavi ve ilaçla geçmeyen ağrılar ya da mide problemleri
Bu fiziksel belirtiler depresyonla ilgisiz olabilir. Bu yüzden diğer birkaç belirtiyle birleşince depresyon teşhisi konulabilir.
Sonsöz
Eğer yukarıdaki depresyon belirtilerinden birkaçına sahipseniz, bir psikoloğu ya da psikiyatristi görmenizde yarar var. Depresyon tedavilerinin çok büyük bir kısmı başarılı oluyor. Tedaviyle beraber kafanızdaki problemleri çözmeye başlayacaksınız ve daha mutlu olacaksınız. Böylece depresyon belirtileri de birer birer kaybolacak. Ayrıca sağlıklı beslenme ve egzersizin depresyonu hafifletmede büyük etkisi var. Bunlara dikkat ederseniz sorunları çözmek için ihtiyacınız olan enerjiye kavuşursunuz. Unutmayın depresyon bir hastalıktır ve tedavi edilebilir. Depresyondan kurtulmak için harekete geçtiğiniz anda daha güzel bir hayata ilk adımı atmış olacaksınız.