Hem normal koşullarda hem de acil durumlarda bir arabayı yavaşlatmanın en güvenli yolu ayak frenini kullanmaktır. Peki motor freni nedir? Burada, sürücülerin bir arabayı yavaşlatmak için kullanabileceği diğer seçeneğe bakıyoruz yani; motor freni. Detaylar için “Motor Freni Nedir?” yazımızı okumaya devam edin.
Motor freni nedir?
Motor freni temel olarak, ayak frenini kullanmak yerine gaz pedalını bırakıp vites küçülterek aracı yavaşlatma işlemidir. Motor freni teknik olarak, tekerleklerin döndüğü hızı yavaşlatmak için motordaki yavaşlatıcı kuvvetleri kullanıyor. Bu olay, gaz pedalı bırakıldığında meydana gelir ve bir vakum oluşturmak için hava giriş valfini kapatır ve sonrasında silindirlere giden hava akışını kısıtlar, enerjiyi emer ve aracı durduracak bir fren kuvveti oluşturur.
Motor freni yalnızca araç vitesteyken çalışır. Debriyaj devre dışı bırakıldığında, gaz pedalının bırakılmasıyla oluşturulan yavaşlatıcı kuvvet aktarma organlarına aktarılmaz, bu nedenle tekerlekler aynı hızda hareket etmeye devam eder. Daha düşük bir vitese geçerseniz motor frenini şiddetlendirebilirsiniz. Devir ne kadar yüksek olursa, şanzıman aracılığıyla o kadar fazla tork aktarılır ve bu da otomobilin kontrollü bir şekilde daha hızlı durdurulmasına yardımcı olur.
Motor Freni Nasıl Yapılır?
Manuel bir arabada motor freni basit bir işlemdir, ancak yeni sürücülerin ustalaşması birkaç deneme gerektirebilir.
Beşinci viteste saatte 80 km hızla gittiğinizi ve bir trafik ışığına yaklaştığınızı varsayalım. Kademeli olarak yavaşlamak istiyorsanız, ayağınızı gazdan çekin ve ikinci veya üçüncü gibi daha düşük bir vitese geçin (vites küçülürken devir ayarlamayı unutmayın). Bu, frenlere dokunmanıza gerek kalmadan aracı yavaşlatacaktır.
Etkili bir motor freni, bir yumuşaklık ve zamanlama meselesidir, bu nedenle pratik yapmak gerekebilir.
Motor freninin faydaları nelerdir?
Motor freninin en önemli faydalarından biri, frenlerdeki aşınmayı azaltmasıdır. Kaliper frenler ve kampanalı frenler sürtünmeye dayalı çalıştığından, fren pedalına her basıldığında aşınırlar. Ayak freni ile motor freni birlikte kullanılarak, güvenli bir şekilde sürüş yapabilir ve ayrıca fren balatalarınızın aşınma miktarını sınırlayabilirsiniz. Frenlerinizin ömrünü uzatır ve size daha iyi bir sürüş sağlar.
Başka bir nokta ise, özellikle yokuş aşağı olmak üzere sürücü olarak size sağladığı kontrol miktarıdır. İnişten önce düşük bir vites seçerek, otomobilin hızını sadece frenler aracılığıyla değil motor aracılığıyla da kontrol edebilirsiniz, böylece kaliperlerin aşırı ısınması veya en kötü senaryoda tamamen çalışmayı durdurması daha az olasıdır.
Motor freni de buzlu koşullarda çok faydalıdır. Yollar kaygan olduğunda, özellikle panikleyip fren pedalına basarsanız, tekerlekleri kilitleme ve patinaj yapma riskiniz vardır. Motor freni, frenleri kullanmadan yavaşlamanıza yardımcı olarak bu riski azaltabilir, böylece karlı veya buzlu koşullarda tekerlekler dönerken arabanın hızını kontrol edebilirsiniz.
Motor freni arabama zarar verir mi?
Motor freni size yüksek devir sağlar, bu nedenle bazı sürücüler motora zarar verdiğinden endişe eder. Bu, RPM’nin kırmızı çizgiye ne kadar yakın olduğuna ve orada ne kadar kaldığına bağlıdır.
Motor freni yapmak için vites küçültürken devir sayacının kırmızı çizginin üzerinde olmadığından emin olmalısınız. Yüksek devirde çok uzun süre geçirmek motoru aşırı ısıtarak, radyatöre ve soğutma sistemine yük bindirebilir. Ancak; RPM’nin kırmızı çizginin altında olması koşuluyla, yüksek ses duyulsa bile motor için herhangi bir risk yoktur.
Motor freni yaparken hatırlanması gereken bir diğer şey de şanzıman sistemi için risktir. Hızlı bir şekilde yüksek bir vitesten düşük vitese atlarken, dişlilere ve debriyaj plakasına gereksiz yük bindirebilir. Sert hareketlerden kaçınılmalıdır.
Şanzıman üzerindeki yükü azaltmak için, motor devrini artırmak için gaz kelebeğini kullanarak vites küçültürken devri eşleştirin, ardından ayağınızı yavaşça ve yumuşak bir şekilde debriyajdan bırakın. Bu, rahatsız edici bir sarsıntı olmadan ve şanzıman sisteminde minimum aşınma ile daha düşük bir vitese geçebileceğiniz anlamına gelir.
Motor freni ne zaman normal frenlemeden daha iyidir?
Normal sürüş koşullarında, aracı yavaşlatmanın neredeyse her zaman en güvenli ve en hızlı yolu ayak frenini kullanmaktır. Normal sürüş koşullarında da motor freni yapabilirsiniz, ancak bu yalnızca bir güvenlik önlemi olarak değil, fren aşınmasını önlemenin bir yolu olarak kullanılabilir.
Bununla birlikte, motor freninin ayak frenini kullanmaktan daha güvenli ve daha verimli bir seçenek olduğu bazı durumlar vardır.
Yokuş Aşağı Sürüş
Uzun süre yokuş aşağı gidiyorsanız, aracı yavaşlatmak için frenleri aşırı kullanmamanız çok önemlidir. Araç yerçekimi kuvvetiyle ivme kazandıkça, onu yavaşlatmak için daha fazla frene ihtiyaç duyulur, bu da frenlerin aşırı ısınma ve sürtünme nedeniyle ‘tutmamaya’ başlayabileceği anlamına gelir.
Bu durumda motor freni gerçek bir kurtarıcı olabilir; Üçüncü ve hatta ikinci vites, otomobilin sabit bir hızda kalmasına yardımcı olacak ve inişinizi yavaşlatmak için frenlere hafifçe dokunmanız yeterli olacak.
Karda ve Buzda Sürüş
Karda ve buzda sürüşe alışmak çok zaman alabilir ve bu zorlu koşullarda aracın kontrolünü kaybettiğimizi hissettiğimizde hepimiz otomatik olarak fren pedalını kullanmak isteriz. Mesele şu ki, tekerlekler kilitlenirse veya aniden yavaşlarsa, araba kayma eğilimine daha kolay gireceğinden, yollar kaygan olduğunda ayak frenini kullanmak durumu daha da kötüleştirecektir.