“Ve Rabbin sözü Amathias'un oğlu Jonah'a geldi: Doğmak, büyük bir şehir olan Nineveh'e gitmek ve vahşeti bana geldiği için vaaz vermek”
(Iona 1: 1, 2).
(Iona 1: 1, 2).
“Asur'dan bahset? İnşallah çoğu insan için ilginç olur ... ”çünkü eski Asur gerçekten muhteşem bir ülke. Kil tabletlerinin yanı sıra şehirlerini, baş kabartmalarını ve heykellerini bulan arkeologların çabaları sayesinde onun hakkında çok şey biliyoruz. Asur'un emperyalizm çağında kazıldığı gerçeğinden dolayı, bazı ülkeler cezasız kalabilenleri yağmalayabildiklerinde, arkeoloji sadece tüm heykelleri Avrupa müzelerine değil, Babil şehrinin kapılarına bile getirdi! Ama ... eğer bu olmasaydı bugün ne olurdu? Bugün, dini fanatikler bütün bunların çoğunu basitçe imha etmiş olacaklardı veya tüm bu bulgular savaşın kurbanları olacaktı. Bu yüzden bazı ülkelerin başkalarının soygunu her zaman kötü değildir. Bunun tüm insanlık için olağanüstü kültürel değerlerin kurtuluşu olduğu söylenebilir. Bu sayede taştan oyulmuş Asur krallarının heykelleri tam yükseklikte korunmuş; yüzleri ve figürleri yollarındaki tüm engelleri kaldırmak için kırılmaz bir güç ve tam kararlılık ifade ediyor. Onlara bakarken, bir kartalın yırtıcı görünümleri gibi görünüşlerini görüyorsunuz ve kasların şişkinliği olan eller aslan pençelerine benziyor. Halkalara kıvrılmış ve arkaya yatırılmış saçları olan yemyeşil saç saçları da iyi bir sebeptir - bu aslanın yeleğidir ve kralın kendisi de bir aslan gibidir, ve boğa aynı zamanda, o yüzden sarsılmaz bir şekilde yerde durur! Bunlar, Asur sanatı örneklerine baktığımızda başlarda doğan düşüncelerdir.
Asur kralları savaşmadığında, avlanırlardı. İşte burda! Yerel Asya aslanlarında. Arabalar üzerinde duruyorum. Mutluluğumuza, Asurlu heykeltraşlar ayrıntıların aktarılmasına büyük önem verdiler. Bu sayede, eğer geri kazanmazlarsa, en azından Asurilerin bizden çok uzak bir zamanda nasıl yaşadıklarını ve nasıl bir at koşumunun detayları gibi önemsizlere kadar yaşadıklarını hayal edebiliriz. Nimrud 865-860 sarayından kısma M.Ö. British Müzesi.
Fakat onlar, görkemli bir gölge de olsa, büyük bir güçten kalan soluktur. Her ne kadar, örneğin Asur kralı Sinaheriba döneminde (M.Ö. 700 civarında), Babil, Suriye ve Filistin'i Judea ile birlikte Transkafkasya'da bir dizi bölgeye dahil ediyordu. Ve onun varisleri altında Asurlar Mısır'a ve Elam'a ülkelerine (kısa bir süreliğine de olsa) katılmayı başardılar; bu, neredeyse “yaşadığı dünyanın tamamını” (Ocumene (kendileri tarafından bilinen sınırlar dahilinde bile)) fethetmeyi başardı. Ancak, bu kadar militan olmadan önce, Küçük Asya halkının Asurlularından söz edilmeden önce, ürperti, tarih bu devlet ... olağanüstü derecede barışçıldı! Ve bu durumla hikayemize başlayacağız.
Asur'un ilk başkenti, bütün gücünün ismini taşıyan nispeten küçük Ashur şehriydi. 1900 BC'de, bir zamanlar sokaklarında, orada birkaç savaşçı görecektik, ancak bu arada açıklanması kolay olan birçok tüccar var. Ne de olsa, Ashur Dicle Nehrinin ana merkezinde bulunuyordu; o zamanlar ticaret yolları kuzeyden güneye doğru uzanıyordu. Kuzeyden altın ve gümüş, bakır, kalay ve köleler gibi değerli metaller Mezopotamya'ya taşındı. Aksine, bereketli Güney'in armağanları kuzeye gönderildi: tahıl ve bitkisel yağ ve el sanatları. Ashur halkı, çok zeki, kurnaz ve korkusuz insanlar olsalar bile, anahtarcı olarak hareket ettikleri aracı ticaretten daha karlı hiçbir şeyin olmadığını hemen anladılar. Ne de olsa soyguncularla savaşmak zorunda kaldılar; yabancı dilleri ve gelenekleri bilmeleri ve ona köle satan sayısız vahşi kabilenin liderleriyle ortak bir dil bulmaları gerekiyordu; Yabancı krallara, görkemlere ve rahiplere saygılı olmak, çünkü en pahalı mallarını bütün bu insanlara satmaları!
Gördüğünüz gibi, eski Asur atlıları kesintisiz olarak idare edildi, metal plakalardan kask ve zırhları vardı ve bir mızrakla dörtnala hareket edebildiler.
Şehrin tüm işlerini Aşşur'da yapan tüccarlardı. Her şeyden önce, dualar ticaret yapan rahipler tarafından sadece tanrılara hizmet edildi. O zamanlar Ashshur'da krallar yoktu, çünkü bu tandemde - “sizin için, bedenlerimiz için” sadece onlara yer yoktu. Şehir büyüdü, zenginleşti ve gerçekten riskli askeri kampanyalara ihtiyaç duymadı. Zengin şehir aynı zamanda Asurluların verimli bozkırlarda yaşadığı için. Buradaki toprak, ek sulama gerektirmeyen zengin mahsuller vermiştir, bu nedenle, Mısır'da olduğu gibi, kanal kazmak ve toprak barajlarını doldurmak gerekli değildi. Köylü aileleri büyüktü ve arazilerini kolaylıkla ekildiler. Yardım için, komşularına, hatta rahiplere ve Asurlu köylü kendisini ve ailesini kendi başına iyi besleyebiliyorsa, neden tanrıları rahatsız etmediler. Ve eğer öyleyse, o zaman bağımsızdı ve ödenen vergiler nispeten küçüktü. Ve bu bağımsız ve çok iyi yapılması gereken köylülük Asur devletinin temel desteği idi. Mısır'da olduğu gibi, köylülerin pozisyonları pratik olarak yüzyıllarca değişmedi ve ilkel düzen ne kadar sürdüyse - yani, babanın aile üyeleri üzerindeki sınırsız gücü, aynı topluluğa ait köylüler arasındaki güçlü manevi bağlar. Köyler, düzenli olarak şehre yiyecek sağladıkları ve ... genç erkekleri Aşur ordusuna bağlamışlardı. Ancak şehir pratik olarak köy işlerine karışmamıştı.
Nimrud'dan başka bir rahatlama, yaklaşık. 883-859 yıl. kadar. n. e. Bergama Müzesi, Berlin. Gördüğünüz gibi, Asur savaş arabaları, Mısır arabalarının jantlarından daha büyük bir jant jantlarına sahipti ve savaş arabasının kendisinde bir cephanelik vardı - oklar ve ağır bir mızrak ile iki fay.
Bu kenti daha fazla yaşayabilirdi, ancak 1800 civarında komşu Babil ve yeni Mitanni krallığının yanı sıra Hititler, Asurlu tüccarları zengin pazarlardan çekmeye başladı. Aşur sakinleri zorla pozisyonlarını yeniden kazanmaya çalıştı оружияAncak rakipler daha güçlüydü ve bağımsızlığını kaybettiği gerçeğiyle sona erdi. Ve hepsi Dicle Nehri üzerindeki bu ticaret kentinin önemini yitirmesi ve birkaç yüzyıl boyunca gölgeye girmesi ile sona erdi.
1350 civarında. Mısırlılar Asurlara yardım ettiler ve yardımlarıyla yine Mitanni ve Babil'den bağımsız oldular. Ancak bu yeterli değildi, Akdeniz kıyılarına ve zengin kıyı şeridi şehirlerine götüren yolları kontrol etmek gerekliydi. Fıratlar üzerindeki geçişi kontrol etmek daha da önemliydi, çünkü tüccarların hiçbiri onları geçemedi. Ancak bütün bunları başarmak için bir orduya ihtiyaç vardı. Ve sadece bir ordu değil. Böyle Ashur oldu. İhtiyaç duyulan ordu, tek bir askeri lider tarafından yönetildi. Daha sonra gücü geleneksel olarak miras kalan belediye başkanı Ashshura (“ish-shiakkum”) kraliyet unvanını almaya karar verdi ve aynı zamanda baş komutan oldu.
Nimrud'un Rölyefi. British Müzesi. Bu kabartmada gösterilen üç savaşçı Asurilerin iyi eğitimli bir ordusu olduğuna dair mükemmel bir kanıt. Burada bir "troyka troika" görüyoruz: iki okçu ve bir büyük şövale kalkanı olan bir kalkan gemisi. Açıkçası, bu tür savaş birimlerinin savaş koordinasyonunun en iyi şekilde olması için iyi bir hazırlık yapılması gerekiyordu.
Yakında askeri başarı Asurlular geldi. Topraklarının bir bölümünü ekleyen Mitanni krallığını ve 1300 - 1100’i ezdiler. M.Ö. Fırat'ın içinden geçen ve deniz yönündeki yolların geçişini kontrol altına aldı. En yakın rakipleri ezdikten sonra Asurlular askerlerini uzun yürüyüşlere göndermeye başladılar. Bir kampanyadan dönen, kral savaş ağası çoğu zaman kendisini bir kale başkenti yaptı ve hazineleriyle birlikte kapattı. Asur şehirleri arasında en ünlüsü olan Nineveh, bu tür başkentlerin başkentleri arasında en lüks olan oldu. Eh, Ashur kendisi yavaş yavaş arka plana kayboldu. Askerler kadar tüccarlar da yeni şehirlerin sokaklarını doldurmaya başladı. Ticaret yapmanın ve el işi yapmanın çok daha kolay olduğu ortaya çıktı!
Asur kabartmaları genellikle okçuları betimler. İşte Nineveh'in güneybatı sarayından bir kabartma (oda 36, paneller 5-6, British Museum); 700 - 692 M.Ö.
İlginç bir şekilde, Asur'daki krallar güçlüydü, ama güçleri açıkça zayıftı. Güçlü bir krala ne asalet ne de rahiplerin ihtiyacı vardı. Babil kralı Tukulti-Ninurta'nın ünlü komutanı ve kazananı bile (1244 - 1208 BC) sadece onu deli ilan etmekle kalmadı, aynı zamanda tahtından mahrum etti. Ve hepsi devlette sınırsız gücünü kurmaya çalıştığından ve Babilliler örneğini izleyerek görkemli mahkeme görgü kurallarını sundu. Ülke, daha önce olduğu gibi zengin tüccarlar ve rahipler tarafından yönetiliyordu; hala çarın askeri ihtişamını ve çalınan ganimetlerini kabul ettiler, ancak iktidarı onunla paylaşmak istemediler. Özellikle barış döneminde, hiç kimse özellikle bir krala duyulan ihtiyacı hissetmiyordu. Ancak, şimdi bizimle durum böyle. Eh, iyi yapıyorsa, yetkilileri ve yetkilileri hatırlar. Onları sadece bize bir şey olduğunda hatırlıyoruz, değil mi?
Gregoryen Mısır Müzesi, İtalya. "Savaşçının kask içindeki kafası", Nineveh, yaklaşık. 704-681 yıl. M.Ö. Bir savaşçının kafasında kask ve kulaklıklarla dolu.
1100 civarında. Süryani göçebe Aramiler tarafından saldırıya uğradılar ve Fırat'taki bütün eşyalarını kaybettikleri için onları çok sert vurdular. Ancak 900 BC civarında. yine fetih savaşları yapmaya başladılar ve gelecek yüz yıl boyunca Batı Asya'da değerli rakipleri yoktu.
Aynı zamanda, Asur kralları da o zamanlar için birbiri ardına zafer kazanmalarını sağlayan yeni bir savaş yöntemi kullandı. Her şeyden önce, düşmanlarına her zaman beklenmedik bir şekilde ve şimşek hızıyla saldırdılar. Asurlular en sık mahkumları almadılar (ve özellikle de başlangıçta!): Eğer saldırıya uğramış şehrin nüfusu onlara direndiyse, o zaman başkalarının düzenlenmesi için tamamen tahrip edildi. Asurlular için “ortadan kaybolmuş” lafları hiçbir şekilde soyut bir kavram değildi. Tepelere sığacak elleri kesmişler, onlarla canlı cilt yırtılmış, sınırları çerçevelenmiş, her iki cinsiyetten gençler yakılmış. Çok popüler, Asur saraylarının duvarlarındaki mevcut kısmaların kanıtladığı gibi, halkın bir tehlikeye düşerek, tam olarak resmedilmesiydi. Dünyanın öbür tarafındaki İnkalar gibi, yok olmuş vatanlarını mahrum ettiler, onları başka yerlere yerleştirdiler, çoğu zaman uzakta, insanların başka dilleri konuştukları yerlere. Bunun, hoşnutsuzluğun çarpışmasını önlediği açıktır. Eh, ülkelerini fetheden Asurlular, on yıllarca yağmaladılar.
Bu tür rahatlamalara bakıldığında, Asurluların tamamen sadistler ve manyaklar olduğu düşünülmeye başlanır, çünkü dünyadaki her şey eğitime bağlıdır. Önümüzde Asurların cildi esirlerinden kopardığı bir sahne var. Yavaşça, böylece biraz daha uzun süre kendilerini eziyet ediyorlar ve çocuklar hepsine bakıyorlar. British Müzesi.
Ancak ilginç olan: tüm bunlar için ne Asur kralları, ne tüccarlar, ne de rahipler gerçekten büyük devletlerinin sakinlerini tek bir bütün halinde toplayabildiler. Ve sonra her şey başarılı fetihler yoluna çıkan diğer ülkelerle sonradan olanlarla başladı. Ordudaki savaşçılar daha fazlasını istedi ve ... tarla ekecek ve zanaat yapacak hiç kimse yoktu.
Ve işte başka bir işkence sahnesi. Önce eller kesildi, sonra bacaklar, sonra da sonuncusu için testler yapsa bile kazığı koymak mümkün ... Balavat'taki Kral Salmanassar II sarayının kapısındaki kapılar. British Müzesi.
Ancak bu kapılar yeniden yapılandırılmış görünüyor. Her iki tarafında kanatlı Asur chelovekobyamki Lammas veya Shed vardır. Günümüzde hayatta kalan kanatlı baraka dünyadaki birçok müzede görülebilir: Paris'teki Louvre, Londra'daki İngiliz Müzesi, New York'taki Metropolitan Müzesi ve Chicago'daki Doğu Enstitüsü. Alçıdan yapılmış barakanın yaşam kopyaları da AS Puşkin Devlet Güzel Sanatlar Müzesi'nde sergilenmektedir. Moskova'da Puşkin. Bağdat'taki Irak Ulusal Müzesi'nde varlar, ancak onları görmeye yalnızca kim gidecek ve orada mı?
Süryanilerin çok fazla askeri lideri ve aynı zamanda vergi toplayabilen az sayıda memuru vardı. Bununla birlikte, bir kez bu yola çıktıktan sonra Asurlar artık ondan aşağı inemezlerdi, çünkü işgalciler etraflarındaki tüm halklar tarafından nefret edildi ve baskılarına yalnızca silahlı kuvvetleri nedeniyle katlanmak zorunda kaldılar. Yani, askerlerin daha fazlasına ihtiyacı vardı. Ancak, ticaret şehirlerinin yalnızca vergi ödemesi konusunda ayrıcalıklarının olmadığı, aynı zamanda sakinlerinin de askerlikten muaf tutulduğu yazılı olmayan bir gelenek vardı. Asurlular bu imtiyazları korumak istemediler ama aynı zamanda onları iptal edemediler, çünkü olası ayaklanmalardan ve mallarının potansiyel alıcılarında kesintilerden korkuyorlardı.
Ancak, tüm bu taşlaşmış korku, uzmanlara bir konuda yardımcı oldu: Asur askerlerinin ve krallarının görünüşünü ve kıyafetlerini yeniden yapılanmalarında çok doğru bir şekilde aktarmayı başardılar. Angus McBride tarafından şekillendirilmiştir.
Bu tür özgür şehirler arasında Asurluların saygılı davrandığı Babil tarafından çok önemli bir yer işgal etti, çünkü geçmişte kültürü, dini ve ondan yazmayı benimsemişlerdi. Bu büyük şehre o kadar büyük saygı duyuyorlardı ki, Asur devletinin ikinci başkenti olmuş. Nineveh'te hüküm süren krallar, Babil rahiplerine zengin hediyelerle rüşvet vermeye çalıştı, şehri saraylar ve heykellerle süslemeye çalıştı ve bütün bunlara rağmen şehir, fatihlerini kabul etmedi ve güçlerine karşı komploların merkezi olmaya devam etti. Standoff, 689’teki Asur kralı Sinahribib’in Babil’i zemine imha etmesini ve hatta bir zamanlar bulunduğu yeri su basmasını emretti. Kralın bu korkunç eylemi, Nineveh'in kendisinde bile hoşnutsuzluğa neden oldu ve şehir daha sonra Sinaheriba Assarhaddon oğlu altında yeniden inşa edilmesine rağmen, Babil'in Asur'la olan ilişkisi sonsuza dek kötüye gitti. Bu nedenle, Asur, Küçük Asya'nın ana dini merkezinin yetkisine artık güvenemedi.
Babil Asurlular için hem kıskançlık hem de gizli hayranlığın bir nesnesiydi. Ancak, Berlin'deki Pergamon Müzesi'nde görülebilecek olan Babil'deki tanrıça İştar kapısının yeniden yapılanmasına bakarsak, bu hiç şaşırtıcı değil.
Daha sonra kuzeyde genç ve güçlü bir Urartu devleti ortaya çıktı ve Asurilerle savaşmaya başladı (800 - 700 BC). Urartu'nun darbeleri altında, Asur gücü bir kereden fazla yenilginin eşiğindeydi. Ancak, orduyu yenilemek için köylüler yeterli değildi ve MÖ 750 civarındaydı. Asurlular, milisleri, özel olarak askeri el sanatları konusunda eğitilmiş bir paralı asker ordusuyla değiştirdiler. Fakat bu orduyu korumak için, Asur kralları avcı kampanyalarına tekrar tekrar gitmek zorunda kaldılar. Böylece daire kapandı ve bu sonun başlangıcıydı.
Doğal olarak Asurlar, Ninevâsının duvarlarını Babil olanlardan daha kötü olmayan bir biçimde inşa etmeye çalıştılar, ancak bu onları kurtarmadı!
Daha önce milislere giden serbest köylülerin konumu şimdi çarpıcı bir şekilde değişti. Büyükler onları esir almaya başladı, çünkü artık bir önceki rolü oynamadılar ve sayıları gözle görülür biçimde azaldı. Ve ortaya çıktı ki, Asurluların kendileri ülkede ... azınlıktaydı ve çoğunluğunun köleliklerinden nefret edip farklı topraklardan sürülen savaş esirleri olduğu ortaya çıktı. Asur’un gücü hızla zayıflamaya başladı ve 614’te Medlerin isyancıları Aşur kentine baskın düzenledi ve iki yıl sonra Babillilerle birlikte Nineveh şehrini mağlup etti. Her şey Mukaddes Kitapta söylendiği gibi ortaya çıktı: “Elini kuzeye doğru uzatacak ve Asşur'u yok edecek ve Nineveh'i çöl gibi kuru bir yerde harabelere çevirecek ve sürüleri ve her tür hayvanı içinde duracak; pelikan ve kirpi gecesini oyulmuş süslemelerinde geçirecek, sesleri pencerelerde duyulacak; Kapı direklerinde yıkım olacak, çünkü sedir derisi üzerlerinde olmayacak ”(Peygamber Zephaniah 2: 13, 14). Fakat Asurilerin istediği tek şey, kimsenin alım satımını engellememesini istedi!
Devam edecek