Matthias Corvinus Hayatı
Matthias Corvinus, 1443’de Kolozsvar, Transylvania’da doğar. Matthias (Macaristan: Hunyadi Matyas) Corvinus, Kuman ve Macar kökenli bir askeri lider olan John Hunyadi’nin (Janos Hunyadi’nin) ikinci oğludur. Hunyadi ailesi ise bir Roma soyundan gelmektedir.
Babasının ve ağabeyinin ölümünden sonra, Matthias, geniş bir toprak mülkiyetinin ve Türk savaşçılarına karşı savaşan simge isimlerden birinin ardılı oldu.
Tahta Geçiş
Matthias Corvinus’un, askeri eğitimi, sadece on iki yaşındayken babasının seferlerine katılması ile başlar. 1454’te Belgrad kuşatmasında şövalye ilan edildi.
Ocak 1458’de ise 40,000 Macar asilzade, donmuş Tuna nehrinde toplanıp. Oybirliği ile Macaristan Kralı olarak Matthias Hunyadi’yi seçti.
Matthias, 15 yaşında iken Macaristan Kralı seçilmişti. Bölge, tehditlerle çevriliydi: Türkler ve Venedikliler güneyden, imparator III. Frederick batıdan, Polonya’dan Casimir IV kuzeyden bu tehdide sebep oluyordu.
Fetihler
Sırbistan ve Macar tahtlarını hakimiyetine alarak krallığını Bosna’ya kadar genişletti. Bu genişleme Matthias’ı, kafir Osmanlılara karşı savaşan bir haçlı askeri ününü arttırdı. Hatta Papa II. Pius, Matthias’ı Türklere karşı pekte gösterilmeden yapılan bir haçlı seferinin unvansız bir askeri olarak serbest bıraktı.
Bosna’nın Alınışı
Matthias, Türk general Ali Paşa’yı yenerek Bosna’yı almıştır. Bölgedeki güçlü kalelerden birini uzun bir kuşatmadan sonra (1463 Aralık) ele geçirdi.
Bohemya Krallığı İçin
1467’de, Matthias ve Moldavya Prensi III. Stephen arasında gerçekleşen Baia Muharebesi’nde, Matthias ağır yenilgi alır.
Moravia, Silesia ve Lusatia’yı fetheden Matthias, Bohemya kralı (1469) olarak taç giyinmiştir. Ancak Bohemya kralını seçen heyet bu durumu kabul etmez. Daha sonra 1478’de yapılan bir anlaşma ile hem II. Ladislaus hem de Matthias Bohemya kralı olarak tanınır.
Matthias, III. Frederick’e karşı yaptığı iki savaştan (1477, 1479) sonra üçüncü bir sefere çıkılır (1482). Viyana’yı 1485 yılında alır. Ancak alınışından kısa bir süre sonra Viyana, tekrar kaybedildi.
Ordu, Vergi, Halk
Askeri başarıları büyük ölçüde güçlü bir ordunun varlığına dayanıyordu. Matthias’ın ilk adımlarından biri, büyük mülk sahiplerine özel muafiyetler getiren, mali ve vergi reformu (1467) idi. Birkaç yıl sonra hazine, düzenli olarak “olağanüstü” vergiler toplayarak iyi organize olmuş bir ofise dönüşmüştür. Sonuç olarak, devlet hazinesi önemli bir toplama ulaştı. Hazineyi dolduran vergiler ise çoğunlukla köylülerin sırtından ediniliyordu.
Büyük Kütüphane
Matthias’ın babası Rönesans’ın getirdiği ilerlemeden büyülenmişti. Hatta Hümanist akademisyenleri, oğullarının eğitiminde görevlendirmiştir. Ve Matthias bir İtalyan prensesi olan Aragonlu Beatrice (Napoli’nin egemen ailelerinden) ile evlendiğinde, kapılarını İtalyan sanatçıları ve akademisyenlerine açtı.
Corvinus, gerçek bir Rönesans hükümdarı idi. Buda’daki kütüphanesi, Avrupa’nın en iyilerinden biriydi. Eşi sadece Vatikan’ın kendi kütüphanesiydi. Kitaplar – toplamda 2,500 – hemen hemen hepsi elyazmasıydı. Baskı gerçeğin kopyası oluşu ile değersiz görülüyordu.
1490’da Türkler tarafından istila edilen bölgedeki bahsi geçen kütüphaneden çalınan kitaplar Avrupa çapında dağıldı. Corvinus’un ölümünden sonra ise kütüphanenin kalıntılarından çıkarılan el yazması kitapların bir kısmı Osmanlı tarafından İstanbul’a, Sultan’ın sarayına taşındı.
Osmanlı Hakimiyeti ile Mücadele
Matthias, 1471’de güney Macaristan’daki Sırp Despotate, Vuk Grgureviç yönetimini destekleyerek Türklere karşı sınırların korunması için bölgeyi güçlendirdi.
1479’da, büyük bir Türk ordusu, Transilvanya’yı işgal etmiş, geri dönüş yoluna girmişken yol üstündeki; Szaszvaros’ta yok edildi (modern Oraştie, 13 Ekim 1479).
1480 yılında Matthias, kuzey Sırbistan’daki Türkleri sürdü ve Bosna topraklarını yeniden işgal etmek üzere Jajce ve Srebernik adlı iki yeni garnizon kurdurdu. Aynı yıl Türk filosu Napoli Krallığı’nda Otranto’yu ele geçirdi. Bunun üzerine Papa’nın talebi ile Macar general Balasz Magyar’ı 10 Mayıs 1481’de bölgeye göndermiştir.
II. Mehmet’in 1481’de ölmesi ile Avrupa’nın Türkiye’nin içişlere müdahalesi için uygun ortam oluştu. II. Mehmet’in oğulları Bayezid ve Cem arasında bir iç savaş başlamıştı. Bu oyuna hemen dahil olundu.
Matthias’ın Ölümü
Matthias’ın imparatorluğu, ölümünden sonra çöktü, çünkü gayrimeşru bir oğlu, ülkenin kralı olarak kralın kabul etmediği Janos Corvinus dışında hiçbir çocuğu yoktu.
Corvinus, 1526’nın felaketle sonuçlanan yenilgisinden Macar topraklarının bir oyulmasına yol açtı ve merkezi kısım doğrudan Osmanlı yönetimi altına alındı.
Aynı zamanda kendisi Macar (ya da en azından, Transilvanya’dan Macar-Wallachian kökenli karışık) olan son büyük hükümdardı.