Vejetaryenlik nedir?
Vejetaryenlik çeşitli nedenlerle hayvansal ürünleri tüketmemektir. Vejetaryenliğin vegan, ova-lakto vejetaryen, lakto vejetaryen gibi türleri vardır.
Vejetaryenlik ya da etyemezlik çok genel olarak çeşitli nedenlerle et, balık, kümes hayvanları tüketmemektir.
Vejetaryen beslenme tarzı farklı nedenlerle seçilebilir. Dini ve ahlaki nedenlerin yanı sıra beslenmeye ilişkin kaygılar da hayvansal ürünlerden uzak durmaya neden olabilir. Bazı kişiler de hayvanlar üzerinde yapılan deneyler veya endüstriyel üretim şekilleri nedeniyle et yememeyi tercih edebilirler.
Veganlar: Vejetaryenliğin en gelişmiş, ancak katı versiyonudur. Hiçbir hayvansal ürünü kullanmazlar. Hayvanların ürettiği yumurta, süt ve bal da bu ürünlere dahildir. Et endüstrisine ve hayvanların endüstri ürünü olarak yetiştirilmesine karşıdırlar. Hayvanlar üzerinde deney yapılarak elde edilen ilaç, makyaj ürünlerini kullanmazlar. Kürk, deri ve yün giymezler. Birçok vegan kökü olup meyve vermeyen sebzelerin de tüketilmesini, canlı varlıklarına son verildiği gerekçesiyle reddederler. Veganlik bir yaşam biçim olarak düşünülebilir.
Lakto vejetaryenler: Bitkisel besinlerin yanı sıra hayvansal kaynaklı besinlerden süt ve süt ürünlerini tüketirler.
Ova vejetaryenler: Bitkisel besinlerle birlikte yumurta yerler. Et ve süt ürünlerini tüketmezler.
Lakto Ova vejetaryenler: Hayvan canlı iken ürettiği süt ve yumurtayı tüketirler, et yemezler. En sık görülen vejetaryenlik tipidir.
-Doymuş yağ, kolesterol ve hayvansal protein içerikleri düşük, posa, antioksidan ve fitokimyasallar açısından zengin bir beslenme tarzıdır.
-Posa alımı yeterli olduğu için kabızlık görülme sıklığı azdır.
-Vejetaryen beslenme biçimini benimseyenlerde kalp-damar hastalıkları, şişmanlık, şeker hastalığı ve kanser görülme sıklığı oldukça azdır.
Vejetaryan beslenme biçiminin zararları
-Besin çeşitliliğinin sağlanamadığı durumlarda protein, vitamin ve mineral eksiklikleri görülür.
-Özellikle veganlarda demir eksikliği ve B12 vitamini yetersizliği çıkabilir.
-B12 vitamini eksikliğine bağlı olarak yorgunluk, eğer gelişme çağında ise büyüme ve gelişmede yavaşlama ve sinir sisteminde kalıcı zararlar görülebilir.
-Süt ve süt ürünleri tüketmeyen vejetaryenlerde kemik ile ilgili sorunlar yaşanır.
-Omega 3 yağ asitinin az alınması nedeniyle beyin gelişimi olumsuz etkilenebilir.
-Saçlarda dökülme, cillte bozulma
Vejetaryenlerin sağlık olarak sorun yaşamamaları ve temel vitamin, minarel, kalsiyum, lif ve protein ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için bazı besin gruplarını mutlaka tüketmeleri gerekir.
Bunlar, soya fasulyesi, soya sütü, kuru baklagiller, ceviz, badem, fındık gibi yağlık tohumlar, tam tahıllı ekmekler, yeşil yapraklı sebzeler, kuru meyveler, yulaf olarak sıralanabilir.
İşte size sağlıklı bir vejetaryen pizzanın yapılışı