90’lerde Yugoslavya, bütün dünyaya, eski Sovyetler Birliği’nin parçalanmasının biraz daha farklı bir siyasi şartlar dizisinde neden olabileceğini gösterdi: eski Yugoslavya’nın kurucu kesimlerinde uzun süredir devam eden ve kanlı bir iç savaşlar patlak verdi; topluluk.
Çeşitli topraklarda ve topraklarda (Bosna Hersek, Hırvatistan, Doğu Slavonya, Federal Yugoslavya Cumhuriyeti, Makedonya, Arnavutluk, Adriyatik'in bitişik bölgesi, vb.), BM, AGİT, NATO, AB’nin katıldığı 1992’te bir dizi operasyon gerçekleşti. , WEU ve bireysel operasyonlar için koalisyon üyeleri olarak bir dizi ülke.
Aynı zamanda, bir dizi operasyon zorla eylemler yapmıştır (eski Yugoslavya topraklarının bir kısmının deniz ve hava blokajı, Arnavutluk'taki operasyonun ayrı bileşenleri, FRY'deki hava basıncı operasyonu, vs.). Operasyonların bir diğer kısmı ise önleyici konuşlandırma niteliğindedir (Makedonya). Klasik barışı koruma anlayışına karşılık gelen operasyonlar ve bireysel bileşenleri vardı (örneğin, Bosna’daki uluslararası kontrol altında Dayton sonrası seçim örgütü vb.). Bu işlemlerin tümü BM tarafından yürütülmedi (bkz. AGİT, NATO ve WEU'nun bireysel operasyonlardaki rolüne ilişkin bölüm 1) ve bazılarının (FRY yetkilileri üzerinde baskı uygulayacak hava operasyonu) bir BM yetkisi yoktu. Genel olarak, eski Yugoslavya ve Arnavutluk'taki operasyon kompleksi, BM barış gücünün uygulanmasında birçok yenilik ve değişiklik getirmiştir.
Bu bölgedeki operasyonlarda yer alan Rus birliğinin ölçeği ve gücü (900'teki 1992 birliklerinden 1500'teki 1994'teki azami sayıya ve şu anda 1000'teki az miktarda aşan) önemli, Moldova ve Güney Osetya'daki operasyonlarla karşılaştırıldığında (2000'te, sırasıyla 460 ve 462 Rus barış gücü askerleri var), ancak belirleyici olmaktan çok uzak. Karşılaştırma için, SFOR Operasyonu güçlerinin temel bileşeninin sivilleri içermeyen farklı ülkelerden 33400 askeri personelini oluşturduğunu belirtmek yeterlidir.
Bununla birlikte, birçok yönden, Rusya'nın eski Yugoslavya'daki operasyonlara katılımı olmuştur ve benzersizdir.
Birincisi, bu, Rus ordusunun ve yalnızca Batılı ordunun “gözlemcileri” değil, aynı zamanda yıllarca “büyük savaş” için eğitilmiş NATO savaş birimlerinin BM tarafından belirlenen görevlerin çözümünde birlikte hareket ettiği atipik bir durumdur.
İkincisi, askeri operasyonların bu operasyonlarda bir bütün olarak kullanım derecesinin Çöl Fırtınası hariç, önceki on yılların tüm operasyonlarının çoğundan ortalama olarak çok daha yüksek olduğu ortaya çıktı. Sonuç olarak, askerî profesyonellik için artan gereksinimler ve Rus ordusunun diğer ülkelerin ordusuyla gerçek bir şekilde mücadele edebilme yeteneği ve sadece daha önce Varşova Paktı altında müttefik olanlarla değil çalıştı.
Üçüncüsü, etnik ve tarihsel tek tek ülkelerin bir ya da başka bir savaş gücü ile yakınlığı ya da birbirine bağlanması, özel bir zorluk, barışı koruma görevlilerinin çatışmalara taraflara tarafsız ve eşitlikçi bir tutumun korunmasıydı. Her ne kadar Rus barış güçlerinin gayri resmi "Sırp yanlısı" yönelimi, bazı Batılı koalisyon üye ülkelerinin gayri resmi "Hırvat yanlısı", "Müslüman yanlısı" veya "Sırp karşıtı" yönelimini dengelemiş olsa da, Rusya genel olarak bu çatışma kompleksinde milliyetçi bir “kart” oynamıyor ”Ve tarafsız bir aracıyla ilgili bir pozisyon alır.
Dördüncüsü, Rusya’nın eski Yugoslavya’daki operasyonlarını yürütmekte olan diğer ülkeler ve örgütlerle olan işbirliği, Rusya’nın NATO’nun genişlemesi ve NATO’nun BM’nin 1999’te FRY’de görevlendirmesi konusundaki eylemleri olmadan gerçekleştirdiği tartışmalar üzerinde önemli bir iz bıraktı. Yugoslavya’da, Balkanlar’daki ve bir bütün olarak Avrupa’daki büyük güçlerin çıkarlarının kesişmesi ve çarpışmasından etkilenmiş ve etkilenmiştir.
İlk defa, Rus paraşütçüler birlikleri ve oluşumları, 1992'taki Yugoslavya'daki BM barış koruma misyonuna dahil edildi. O zamanlar, Rusya'da özel olarak eğitilmiş barışı koruma birlikleri yoktu (önceki BM operasyonlarından yalnızca “BM'nin bayrağı altında” mücadele etmeyen eylemler yaşamış olan küçük bir grup askeri gözlemci hariç). Yugoslavya’ya iniş için özel bir Rus motorlu tüfek taburu, "BM barış gücü operasyonlarına katılmak için Rus birliklerinin Yugoslavya’ya gönderilmesi üzerine" ve BM Güvenlik Komutanlığı Komutanlığı’ndan bir emir [i] 'nin, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle hava kuvvetleri tarafından oluşturuldu. Birliğin boyutu, 900 erkekte, hafif silahlarla donanmış ve 150 araçlar ve 15 zırhlı personel taşıyıcılarıyla donatılmış olarak belirlendi. Tabur kuruldu ve 6 haftalarında kısaltılmış eğitim ve öğretim yapıldı.
Basit bir şarta bağlı yapı (karargah, personel şirketi, beş motorlu tüfek şirketi) olarak, hafif silahlar ve iletişim, keşif ve güçlendirme birimlerinin olmayışı, Rusya’nın kuvvet temelli barışı koruma operasyonlarında yeterli deneyime sahip olmadığını ve “klasik” barışı korumaya hazırlandığını belirtti. içinde silâh sadece "güç gösterisi" için kullanılır. Ancak Yugoslavya'daki iç savaşın gerçek durumu, UNPRED / UNPROFOR operasyonu sırasında bile, SFOR / SFOR'a geçmeden önce bile, muhatap temas kurallarını değiştirmeye ve koşulların muharebe gücünü güçlendirmeye zorladı. Tabur Rusya'dan 54 modern BTR-80, 82 mm topçu parçası ve savaşmak için mobil füze rampaları istedi ve aldı. tanklar ve taşınabilir hava savunma sistemleri. Savaşan tarafların “ayrılması” ciddi bir savaş kurallarına göre harekete geçilmesini gerektiriyordu.
1994'te, 554 th Ayrı motorlu tüfek taburu, 629 Ayrı motorlu tüfek taburu ile güçlendirildi ve Yugoslavya'daki toplam Rus askeri sayısı, 1500 insanına ulaştı. 95 zırhlı savaş araçlarında.
15 Aralık 1995 BM Güvenlik Konseyi, eski Yugoslavya'daki 1031 kararını kabul ettiğinde, Rus birliği yeni bir statü aldı, yapısını değiştirdi (tugayı) ve ölçeğini değiştirdi. Öncelikle, Rusya Federasyonu’nun barışı koruma operasyonlarına katılımına ilişkin yeni bir yasayla aynı yıl içinde Rusya Federasyonu’nun kabulü ile ilgili olarak, Rusya’nın barışı koruma görevlilerinin BM operasyonuna katılımı sorunu, Rusya parlamentosu tarafından görüşülmek üzere gündeme geldi. Rusya Federasyonu Federal Meclisi, Rusya'nın faaliyete katılımı [ii] ve Şubat ortasındaki 1996 kararını doğruladı. Rusya Federasyonu Başkanı, kararı ile, izin verilen birlik sayısını 1600'e yükseltti [iii].
Yugoslavya'daki Rus tugay, 1750 kilometrelik savaşçı partilerin ayrılma çizgisini içeren 275 kilometrekare sorumluluk alanını aldı. Rusya barışı koruma görevlilerinin yakın çevresinde, ABD tugayları, Türk tugayları ve İsveç, Finlandiya, Danimarka, Norveç ve Polonya'dan barışı koruma birimlerinden oluşan birleşik Kuzey tugayları görev yaptı.
Bosna'da Rus birliği tarafından yürütülen görevler arasında beş kontrol noktasında izlenmesi, çok sayıda yol ve bölgede devriye gezme, keşif, nesnelerin aranması ve denetlenmesi de yer aldı. SFOR / IFOR operasyonlarına katılım sırasında, BM ile mutabakat halinde NATO kuvvetlerinin öncü rolü üstlendiği Rus tugayının kitlesel savaşlarda yer almadığı 1997-1999'teki operasyonlara katılım. 4 insanları öldürdü ve 11 yaralandı, esas olarak mayınların patlaması sonucu meydana geldi.
Siyasi önem meselesi bir emir zinciri oluşturmaktı. “İdeolojik” nedenlerden ötürü, Rus birliğine NATO yapılarının komutasına doğrudan tabi kılınmasının, BM'nin emri uyarınca genel operasyonların koordinasyonunu yürüten NATO emri olmasına rağmen, yanlış olarak kabul edildi. Özel bir askeri duruma diplomatik kanallar aracılığıyla karar verildi: Rus tugayının komutanı General L. Shevtsov, eski Yugoslavya'daki tüm operasyon komutan yardımcısı statüsünü aldı ve Orta Avrupa’daki NATO kara kuvvetlerinin komutanına doğrudan rapor verdi.
Avrupa’nın NATO Yüksek Merkezindeki (SHAPE) Rus komuta grubu, yalnızca askeri değil, aynı zamanda politik ve diplomatik nitelikte olan görevleri de çözdü. Bunların arasında, özellikle, Dayton Barış Anlaşması'nın uygulanmasının Bosnalı askeri-politik liderlikle koordinasyonunun yanı sıra Bosnalı siyasi güçlerin temsilcileri ve SFOR Operasyonunun askeri liderliğinin katıldığı ortak uzlaşma komisyonları toplantılarının düzenlenmesi ve toplantılarının düzenlenmesi.
Mart ayına kadar, BM Güvenlik Konseyi'nin yaptırımı olmadan başlatılan FRY’deki NATO hava operasyonu, Rusya-NATO ilişkilerinin dondurulmasına ve Rus barış güçlerinin ve askeri koalisyon ülkeleri arasındaki işbirliğinin genel sonucu olan Bosna’daki NATO komutanlığı altındaki bir operasyondan Rus barış güçlerinin resmi olarak geri çekilmesine yol açtığında genellikle olumlu. Kriz Bosna'daki operasyonun gelişmesinin iç faktörlerinden kaynaklanmadı, ancak Rusya-NATO ilişkilerinde “makropolitik” gerilimlerin barışçıllık yaratma alanı için bir projeksiyon haline geldi.
NATO’nun FRY’deki eylemleriyle ilgili politik şikayetler şöyle özetlenebilir:
İttifak, ülkenin yasal olarak seçilen hükümet iradesine karşı ve BM Güvenlik Konseyi'nin yetkisi olmadan, egemen bir devletin toprakları üzerinde zorlayıcı bir operasyon başlatarak BM Şartını ihlal etti;
Operasyon, üye ülkelerin toprakları olan 1949’in Washington Antlaşması’na uygun olarak, doğrudan NATO’nun doğrudan sorumluluk bölgesi dışında yapıldı;
Operasyon, gerekli siyasi güç kullanımının sınırlarını aştı, çünkü bütün siyasi etki kanalları tükenmedi;
Operasyon bölgesel örgütlerin ayrıcalıklarını ihlal ediyor, çünkü öncelikle AGİT’in kolektif güvenliğin önde gelen bölgesel örgütü olarak kenara itilmiş olması ve AGİT’in görevinin de yok olması, ikincisi, NATO’nun kendisini hiçbir zaman (ve BM tarafından tanınmamış) bölgesel güvenlik örgütü tarafından tanınmaması ve - üçüncüsü, zorlayıcı eylemlerin unsurlarını içeren operasyonlar (bombalama ve abluka etme), BM Güvenlik Konseyi’nin münhasır yargı yetkisine aittir; bölgesel örgütlere ve anlaşmalara değil;
Operasyon, Arnavutluk’taki Arnavut nüfusunun soykırımının (böyle bir müdahalenin temeli olabilir) soykırımının BM ya da AGİT’in (bombalamadan) başlatılmasından sonra (bu tür bir müdahalenin temeli olduğu), Kosova’nın nüfusunun soykırımının gerçeği olarak sınıflandırılması açısından tartışmalı. operasyondan önce mültecilerin akışını önemli ölçüde aştı;
Son olarak, NATO ve Batı güçleri, Rusya’nın protestolarını açıkça göz ardı ederek ve diğerleri arasında Birleşmiş Milletler’de zorla müdahaleye karşı çıkan Çin ve Hindistan gibi güçlerin pozisyonunu görmezden gelinerek tehlikeli bir emsal oluşturdu.
Rusya’nın, eski Yugoslavya’daki olaylara (sadece bombalama önlemlerinin tutarlı olmasına ve kamuoyu tarafından desteklenmesine rağmen) tutarlı olmasına rağmen, Rusya’nın Avrupa güvenlik sorunlarıyla ilgili önemli kararlar alma sürecinden atılmasını engellemek için değil Yugoslav topraklarını bombalama kararı ile ilgiliydi).
Rus liderliğinin genel olarak Yugoslav ihtilafında askeri güç kullanımı ve özellikle de S. Miloseviç hükümetine karşı da dahil olmak üzere zorlayıcı eylemlere duyulan ihtiyacın tanınması dışında bırakılmadığını fark etmek gerçekçi olmalıdır. Siyasi sorun, öncelikle Kuzey Atlantik İttifakı'nın (ve bir dizi Batı gücünün önderliği) uluslararası toplumda güç kullanımına ilişkin kararlar alma kural ve prosedürlerinin ihlal edilmesinden ibaretti. Bombalamanın başlamasından 11 hafta sonrasına kadar BM Güvenlik Konseyi, Kosova ve FRY'deki uluslararası operasyonlarla ilgili kararlaştırılan bir kararı kabul etmeyi başardı. Rus askeri-politik liderliği, Rusları uluslararası müdahale güçlerine (ısrarla Bosna'dan General Zavarzin tarafından yönetilen ünlü paraşütçü baskınına) karşı koydu. Kosova’daki Priştine havaalanına Barışı korumada Rusya ile NATO arasında yapılan işbirliği hemen dondurulmadı. Aynı zamanda, Miloseviç hükümeti üzerinde bir tür etki olarak bombalamanın durdurulmasına rağmen, operasyondaki diğer zorlayıcı unsurlar (örneğin, çatışmaya taraflara silah temininde sıkı bir şekilde kontrol edilen ambargo) kaldı.
Rusya’nın Kosova’nın Kosova’da, ağırlıklı olarak Arnavutluk’taki sorumluluk alanındaki ayrılığı, barışı koruma işlevlerini yerine getirme zorluğuna yol açarak, yerel halk tarafından koşullu unsurları kısmen engelledi. Bununla birlikte, Rusya eski Yugoslavya'daki barış sürecine aktif olarak katılan ülkelerin sayısına geri döndü.
Eski Yugoslavya'daki karmaşık operasyonlardan bazı dersler şöyle özetlenebilir:
Çatışma bölgelerinde operasyonlar yürütmede çeşitli uluslararası kuruluşların belirli bir uzmanlık alanı olmuştur. BM, çatışma gerçek bir iç savaş ölçeğine sahipse barışı (barışı uygulama) sağlamak için askeri operasyonların örgütlenmesi ile modern koşullarda başa çıkmamaktadır. Bunun için "işlenmiş" bir bütünleşik askeri organizasyona ihtiyacımız var. NATO’nun katılımı bir bütün olarak BM çevrelerinde etkili olarak değerlendiriliyor ve görünüşe göre NATO’nun saflarındaki uzlaşma varlığında uygulanmaya devam edecek. WEU, NATO’nun “kanatları altındaki” operasyon unsurlarını yürütmek için “sera” koşullarında bile kendisini etkili bir şekilde kuramadı. AGİT, siyasi altyapının yenilenmesi ve çatışma bölgelerinde serbest seçim yapılması için nitelikli önlemler aldı. Öte yandan BM, çatışmaya ve müdahaleye ilişkin güçlerin çıkarları hakkında genel bir siyasi anlaşma sağlar ve bu işlev (büyük güçlerin çatışma üzerindeki çıkarlarının koordinasyonu) giderek önem kazanmaktadır.
Yugoslavya, uluslararası toplum örgütleri (BM. AGİT) ve büyük güçler arasındaki etkileşimin kuralsızlaştırılmasının aşamalarının (ilk böyle bir kuralsızlaştırmanın, Birleşmiş Milletler ve Bosna Hersek’te Bosna’daki Dayton Anlaşması’nın sonuçlanması sırasında, ikincisi - NATO’nun Fransa’nın konuşmasına rağmen) ve uyumlu etkileşimlerinin aşamaları. Deneyimler, daha önce olduğu gibi, uluslararası toplumda BM'nin, AGİT'in ve barışı koruma sürecindeki diğer çok taraflı mekanizmaların pozitif katılımının, bireysel güçlerin iradesi ve gücünün yerini alamayacağını göstermektedir. Daha önce olduğu gibi, uluslararası topluluk birbirlerine olan çabalarına karşı çıkmak yerine “büyük güçler” ve “büyük örgütlerin” ortak eylemini norm olarak görüyorlar.
Aynı zamanda, görece yeni bir etkileşim formülü olarak, Birleşmiş Milletler tarafından geçici koalisyon koalisyonlarına operasyonların aktarılması pratiğini geliştirdiği (ve görünüşe göre daha da genişleteceği). Rusya'nın bu tür koalisyonlara katılım pratiğini geliştirmesi ve BDT'deki barışı korumaya koalisyon katılımını geliştirmek için başvurması uygun.
Eski Yugoslavya'daki operasyonlar, geniş çaplı güç gruplarının gerçek zamanlı olarak anlaşmazlığa yol açan çatışmalardaki yakın siyasi etkileşimine ihtiyaç duyulduğunu (ve olasılığını) gösterdi (bu, NATO ülkeleri tarafından belirsiz şartlarda göreceli olarak başarılı bir konsepte sahip olmak değil, aynı zamanda ülkelerin geçici koalisyonlarında kararlaştırmaya karar vermenin uygulamasıdır). Bosna, Arnavutluk ve Kosova’da operasyonları yürüten). Bu, siyasi istişare mekanizmalarını kullanması ve CSTO ülkeleri arasında fikir birliğini sağlaması gereken Rusya için önemli bir örnektir.
[i] 26’dan sipariş Şubat 1992.Tesli olarak, CIS’in birleşik askeri altyapısını korumak için bilinen ümitleri nedeniyle, koşullu ilk başta “Rus” olmadığı için, tüm eski Sovyetler Birliği’ni, tüm BDT ülkelerini temsil etti ve daha sonra Yugoslavya’da konuşmaya başladı. ayrı Rus ve ayrı Ukraynalı birlikler.
[ii] Rusya Federasyonu Federal Meclisi Federasyonu Federasyon Konseyi’nin Ocak 5
[iii] Bir yıl sonra, “tavan”, 1400 insanına ve 90'in sonunda gerçek sayıya düştü. 1340 kişiyi geçmedi.