İş Hukuku Nedir?
İş hukuku; özgürlüklerin ve hakların korunması, emirlerin yerine getirilmesi, anlaşmazlıkların çözülmesi ve ticari kaygılar, bu ticari kaygıların devlet kurumları ve bireylerle olan ilişkileri için standartlar oluşturulması ile ilgili bir kod bölümüdür. Ülkeler, ticari kuruluşlar için kendi düzenlemelerini ve yasalarını yürürlüğe koymaktadırlar. Benzer şekilde, kendi şirket bünyeleri adına geçerli olan mevcut kural ve düzenlemeleri bilmek de ticari kuruluşların sorumluluğundadır.
İş hukuku, bir ülkedeki iş uygulamalarının düzenlenmesinde hayati bir rol oynamaktadır.
Tazminat Sorunları: İş hukuku, bir kuruluştaki çeşitli tazminat konularını ele almak için kesinlikle gereklidir. Müvekkillerin ne pahasına olursa olsun tazminat ve menfaat yasalarını ihlal etmemesini sağlamak şirket avukatlarının sorumluluğundadır. Herhangi bir tutarsızlık durumunda sonuçlar şirket ya da kurum adına yıkıcı olabilmektedir.
Hissedarların Haklarını Korumak: İş hukuku, bir şirketin hissedarlarının haklarının korunması söz konusu olduğunda hayati bir rol oynar. Deneyimli bir iş hukuku avukatı, azınlık hissedarlarla ilgili ihtilaflar, anayasal belgeler ve tahkim yoluyla birçok sorunu çözebilmektedir.
İş Kurma: İş hukuku, herhangi bir ticari kaygı için oldukça gerekli bir rol oynar. İş kurmak birçok yasal süreci, kiralamayı ve izinleri içermektedir. Bir iş hukuku avukatı, ilgili tüm düzenlemeler konusunda bilgilidir ve endişenin faaliyetlerini başarılı bir şekilde kurmasına yardımcı olabilir.
İş Hukuku Konuları Nelerdir?
Büyük veya küçük ölçekli her ticari işletme, kendi yasal düzenlemelerini ortaya koymak ve devlet tarafından yürürlüğe konulan yasal düzenlemelere uymakla yükümlüdür. İş hukukunun içerikleri şirketlere ve ülkelere göre değişmesine rağmen birkaç temel içeriğe sahip olduğunu söylemek mümkündür. Bunların sıralamasını şu şekilde yapabiliriz:
● İş hukuku: iş etiği, maddi hukuk, usul hukuku, mahkeme sistemi yapısı ile ilgili kanunları içermektedir.
● İş hukuku, farklı işletme türleri için vergilendirme sistemini gerektirmektedir.
● Rekabet düzeyini ele almaktadır.
● İş hukuku aynı zamanda; çalışan hakları ve ayrıcalıkları, işyeri güvenliği, fazla mesai kuralları ve asgari ücret kanunu ile ilgili düzenlemeleri de içermektedir.
● İşletmelerin çevre ve doğa üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmaya yönelik tutumlar içerebilmektedir. Pestisitleri düzenlemeyi, hava ve su kirliliğini sınırlamayı, kimyasal kullanımının azaltılması gibi ilkeler bulunmaktadır.
● İş hukuku, bir ticari kuruluşun resmi kuruluş sürecini ve tüzel kişilerin satışına ilişkin düzenlemeleri belirler.
● Hak atama, taslak hazırlama ve iş delegasyonları, sözleşme ihlali, işlemler, sözleşmeler ve sözleşmenin ihlaline ilişkin cezaları içerir.
● İş hukuku; iş ortaklıkları, kuruluşlar, şahıs şirketleri, sorumlu şirketler ve şirketler ile ilgili yasaları tanımlar.
● İş ve gayrimenkul ile ilgili yasaları açıklar ve bu yasalara uyma yükümlülüklerini barındırır.
● İş hukuku; bilgisayar teknolojisinin diğer iş alanları üzerindeki genel etkisini analiz etmektedir.
● İflas ve menkul kıymetlerin idaresi ile ilgili kanunları içermektedir.
İş Hukukunun Temel Amacı Nedir?
İş hukukunun ortaya çıkmasında birçok sebep bulunmasına rağmen asıl ortaya çıkış amacının işçiler ve işçi haklarının korunması olduğunu söylemek mümkündür. İş hukukunda borçlar hukukunda bulunan sözleşme tarafların yerini somut işçi ve işveren doldurmaktadır. Ayrıca, iş hukukunun amaçları ve işlevleri arasında düzeni sağlamak, hak ve özgürlükleri korumak, standartlar oluşturmak, işletmeler ve bunların bireyler, devlet kurumları ve diğer işletmelerle etkileşimleri söz konusu olduğunda anlaşmazlıkları çözmek yer almaktadır.
İş Hukuku uygulama alanı; işçi, vatandaş ve tüketici olarak rolleri olan işletmeler, bireyler ve ailelerle ilgili düzenlemeleri ve tüzükleri içerir. İş dünyası giderek küreselleştikçe, çeşitli hükümetlerin ve ulusların iş kanunları çatışabilir. İşletme sahiplerinin, iş hukukunun hem yurt içinde hem de yurt dışında ticareti nasıl etkilediğini yeterli şekilde anlaması oldukça önemlidir. İş hukuku standartları, diğer ülkelerin yasalarına uyma, etik olmayan ve yasal davranışlar arasında ayrım yapma ve küresel vatandaşlığın temel taşı olarak sosyal sorumluluğu tesis etme beklentilerine sahip olmayı da içermektedir. Son zamanlarda, iş hukukunun yeni alanları, modern teknolojinin etkilerini yönlendirmek zorundadır.
Aynı zamanda, her başarılı kuruluşun pazarda rekabet edebilmek için iş yasalarını kavraması gerekir. Şirketler, faaliyetlerinin yasal yönlerini ele almak için bu dereceye sahip bir avukat kadrosuna ihtiyaç duymaktadır. Bunun yanı sıra, iş hukuku diplomasına sahip herhangi bir kişi, piyasayı ve hükümet kurallarının ve düzenlemelerinin o piyasa üzerindeki etkilerini dikkate alarak çerçeveyi oluşturduğu için diğerlerinden daha mantıklı politikalar geliştirebilmektedir. Bu konuda kapsamlı bilgiye sahip profesyonel kişiler, şirketin yaşayabileceği olumsuzluklardan uzaklaşmalarına yardımcı olabilmektedirler.
İş Hukuku Dalları Nelerdir?
İş Hukuku, bireysel iş hukuku ve toplu iş hukuku olmak üzere iki farklı dalda incelenmektedir. Toplu iş hukuku ise kendi içerisinde sendikalar hukuku, iş mücadelesi hukuku ve toplu iş hukuku olmak üzere birkaç alt dalda incelenmektedir.
● Bireysel İş Hukuku: Genellikle işçi sayısı az olan küçük işletmelerde iş görme, işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıklar ya da tartışmalar, iş sözleşmesinde yer alan maddelerin dışına çıkmak ve ihlal etmek, işçilerin görevleri olan işlerine karşı sadık olmamaları ve bağlı kalmamaları, iş görememe ve benzeri kanunlar işe düzenlenen iş hukukuna bireysel iş hukuku adı verilmektedir.
● Toplu İş Hukuku: Genellikle iş sayısı fazla olan orta ve büyük işletmelerdeki; hak, menfaat, uyuşmazlıklar ve tartışmalar, ortaya çıkabilecek grevler, arabuluculuk ve hakem kuralları gibi çeşitli kanunların düzenlendiği iş hukuku dalına toplu iş hukuku adı verilmektedir.
İş Hukukunun Temel İlkeleri Nelerdir?
Yukarıda da bahsedildiği üzere, iş hukukunun ortaya çıkmasındaki başlıca neden işçi haklarının korunmasıdır. Bunun yanı sıra, toplumsal fayda ve sosyal adalet anlayışının uygulanması da iş hukuku kavramının önde gelen amaçları arasında yer almaktadır. İşçi ile karşısında daha güçlü konumda yere sahip olan işveren arasındaki eşitlik dengesinin sağlanması için bazı ilkelerin yürürlüğe konulmasına ve uygulanmasına gerek duyulmuştur.
Bu ilkeler iş hukukunun temel ilkeleri olarak adlandırılmıştır. İş hukukunun temel ilkeleri hakkında bilgi sahibi olmak bu konu hakkında yeterli bilgiye sahip olmanızı sağlamaktadır. Aşağıda genel olarak iş hukukunun temel ilkeleri arasında yer alabilen bazı uygulamaları bulmanız mümkündür:
● İşçinin korunması
● İşçi yararına yorum
● İşçinin kişiliğinin tanımlanması
● Sözleşme özgürlüğünün sınırlanması
● İş hukuku eğitimi
İlginizi Çekebilecek Diğer Makalelerimiz