Malumunuz, 11 ayın sultanı Ramazan ayına girme arifesindeyiz. İmam-ı Rabbani hazretleri, Ramazan ayı ile ilgili buyuruyor ki: “Mübarek Ramazan ayı, çok şereflidir. Bu ayda yapılan, nafile namaz, zikir, sadaka ve bütün nafile ibadetlere verilen sevap, başka aylarda yapılan farzlar gibidir. Bu ayda yapılan bir farz, başka aylarda yapılan yetmiş farz gibidir. Bu ayda bir oruçluya iftar verenin günahları affolur. Cehennemden azat olur. O oruçlunun sevabı kadar, ayrıca buna da sevap verilir. O oruçlunun sevabı hiç azalmaz.”
Allah razı olsun ki, Ramazan ayında fakir fukaraya yardımını esirgemeyen hayırseverler var. Ancak yardım yapan bazı çevreler, yaptığı yardımı adeta bir şova dönüştürme çabasında. Birkaç kutu erzak dağıtacak diye, bütün medya kuruluşlarını arayıp haber veren şovmenler var. Sırf kendilerini gazete ve televizyonlarda görme çabası içinde olan sözüm ona bu sözde hayırseverler, yardım ettiği kişileri de rencide etmiş oluyor. Açıkçası, bu durum beni kişisel olarak çok rahatsız ediyor.
Kendimize şöyle bir soru soralım; Fakirin onurunu kırmamak için sadakayı gizli mi vermek gerekir, yoksa başkaları da yardımda bulunsun diye bir teşvik için açıktan verilmesi mi daha iyi olur?
Sadakayı, yardımları bazen açık vermek gerekirse de, genel olarak gizli vermek daha iyidir. Kur'an-ı kerimde mealen buyuruluyor ki:
(Sadakayı açık verirseniz güzel olur, gizli verirseniz, sizin için daha hayırlıdır.) [Bekara 271]
Hadis-i şeriflerde de, yardım ve sadakanın gizli verilmesine önemle yer verilmiştir. Bazı Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki: (Kıyamette, başka himaye bulunmayan günde Allahü teâlânın himayesindeki 7 kişiden biri, verdiği sadakayı gizleyen, sağ elinin verdiğinden sol eli haberi olmayan kimsedir.) [Buhari]
(Sadakayı gizli vermek Cennet hazinesindendir.) [Hatib]
(Gece kılınan namazın gündüz kılınan namaza göre üstünlüğü, gizli verilen sadakanın, aşikâr verilen sadakaya olan üstünlüğü gibidir.) [Taberani]
(Kur'anı aşikâre okuyan, aşikâre sadaka veren gibi, gizli okuyan da gizli sadaka veren gibidir.) [Tirmizi]
(Gizli sadaka Rabbin gadabını söndürür.) [Beyheki, Taberani, İbni Asakir]
Yardım ve sadaka verirken, gösterişe kaçmak ile ilgili Hadis-i şerifte de buyuruldu ki: (İyi bir amel yapanın amel defterine gizli yapılmış salih amel olarak yazılır ve sevabı 70 kat artırılır. Kişi bu ameli açıklarsa, aşikâre amel sevabı yazılır. Artırılan sevapları silinir. Bu amelini tekrar herkese söyler, adının anılmasından ve övülmekten hoşlanırsa, aşikâre amel sevabı da silinir, gösteriş, riya olarak yazılır.) [Beyheki]
İstemeyi meslek haline getirenler hariç, bir fakire herkesin gözü önünde yardımda bulunmak, sadaka vermek onun haysiyetine dokunabilir. Muhtaçların gönül rahatlığıyla yapılan yardımı alabilmeleri için hayırlar gizli verilmelidir. İslam büyükleri, sadakayı gizlice bir a’manın eline bırakır veya fakir uyurken cebine koyar veya bir çocuk vasıtasıyle fakire gönderirlerdi. Fakiri şükran borcu altına sokmamak için gizli verirlerdi.
Maksat riya ve minnetten sakınmaktır. Fakir vereni görürse, riya ve minnet karışabilir. (Gösterişe ve minnete sebep olan hayır kabul olmaz) buyurulmuştur.
Gizli sadakanın üç faydası:
1- Halk; fakirin sadakayı ihtiyaçsız aldığını sanarak suizanna düşebilir. Fakir kötülenir, halk da gıybet edebilir.
2- Hadis-i şerifte, (Veren el, alan elden üstündür) buyuruluyor. Sadaka açıktan verilince fakir zillete düşebilir. Müslümanı zillete düşürmemelidir.
3- Sadaka bir cins hediyedir. Hadis-i şerifte, (Birine gelen hediyeye, yanında bulunanlar ortaktır) buyurulmuştur. (Hakim)
Fakir yanında bulunanlara ondan bir şey vermezse hoş olmaz. Buna sebep olmak da hoş değildir. Bu nedenle, yardımlarımızı yaparken, tüm medya kuruluşlarını çağırıp, objektifler önünde yardım adı altında şov yapmayalım diyorum. Allah hayrınızı kabul etsin.