Suudi Arabistan’ın bir zamanlar yemyeşil çayırlarında bulunan tarihöncesi insanların ayak izleri, Afrika’dan nasıl ayrıldığımız konusunda yeni ipuçları sunuyor.
İlk başta sadece bir parmak kemiğiydi. Şimdi ise Suudi Arabistan’da çalışan arkeologlar, Afrika’dan sanılandan daha önceki bir göçü işaret eden diğer izler buluyorlar.
Suudi Arabistan’ın kuzeybatı bölgesinde Tabuk isimli bir kentin yakınında insan ayak izleri bulundu. Krallığın Kültür ve Enformasyon Bakanlığı tarafından gönderilen basın açıklamasına göre, ayak izleri, bir zamanlar eski bir göl yatağında farklı yönlere dağılmış olarak bulundu.
Bulgular, Tokyo Ulusal Müzesi’ne yaptığı ziyarette Suudi Arabistan Turizm ve Ulusal Miras Komisyonu Başkanı Prens Sultan bin Salman tarafından açıklandı. Japon müzesi, eski Suudi eserler sergileyen bir sergiye ev sahipliği yapıyor.
Prensin yaptığı açıklamada, ayak izlerinin yaklaşık 85.000 yıl öncesine dayandığı belirtildi. Arkeolog Huw Groucutt bölgede çalışıyor ve araştırmacıların hala ayak izlerini analiz ettiğini ve önümüzdeki aylarda bir makale yayımlamayı planladıklarını söylüyor.
Arkeologların takip etmesi için insan ayak izlerinin sağladığı ipuçları bir ilk değil. 2006’da Avustralya’da 20.000 yıllık 700 fosil ayak izi bulundu ve Mart ayında Kanada’nın batı kıyısında 13.000 yıllık ayak izleri bulundu.
Eğer bilim insanları, ayak izlerinin 80.000 yıldan daha eski bir tarihte yapıldığını bulursa, bu aynı zamanda, eski bir Suudi Arabistan gölü yakınındaki Al Wusta adlı bir göl kenarında bulunan insan parmak kemiği ile aynı tarihlere denk gelecek.
Geçen ay yayınlanan parmak kemiği üzerine yapılan bir araştırma, bunun 88.000 yıl önce yaşamış bir insana ait olduğunu ortaya koydu. Bu parmak kemiği de tıpkı ayak izleri gibi eski bir tatlı su gölü alanında bulunmuştu.
Ayak izleri, Arap Yarımadası’nın Afrika kıtasını ilk kez terk eden insanlar için önemli bir basamak olabileceğine dair kanıtlara katkıda bulunuyor. İnsanlara ait izler, Doğu Afrika’da yaklaşık 200.000 yıl önce ortaya çıkıyor, ancak kıtadan kitlesel göçün uzun bir süre önce 60.000 yıl önce gerçekleştiği sanılıyordu. Daha yeni bulgular (bu yılın başlarında İsrail’de bulunan 180.000 yıllık çene kemiği gibi) daha erken bir göç olduğunu işaret ediyor.
Arap yarımadasına doğru kaç insanın göç ettiği tam olarak belli değil. Bu geniş ve kumlu bölge, 80.000 yıl önce yemyeşil bir otlaktı. Bugüne kadar bölgede binlerce antik göl ve su memelileri gibi hayvanların kanıtları bulundu.
Arkeologların şu ana kadar ziyaret ettikleri 200 antik göl alanının yaklaşık %80’inde arkeolojik buluntular ortaya çıktı. Bulgular arasında taş alet parçaları da yer alıyor.
Arkeologlar, Suudi Arabistan’ın eski insan göçünü anlamak için giderek daha önemli bir yer olmasını bekliyor. Ülke, yakın zamanda yabancı bilim adamlarının arkeolojik alanları kazmalarına izin vermeye başladı.
Petraglia, burada çalışan eski arkeolog ekibinin eski göllerde çalışmaya devam etmeyi planladığını ve sonuç olarak çalışmalarını mağaralara genişleteceğini söylüyor.
National Geographic. 14 Mayıs 2018.