Makalede Neler Var ?
Paramphistomum
Sığırlarda Paramphistomum Hastalığı, bir trematoda bağlı paraziter bir hastalıktır: Paramphistomum daubneyi (bazen işkembe kurdu da denir) halkalı olmayan, huni şeklinde, canlı formda pembemsi renkte bir tür yassı kurttur. Bu parazitlerin, suda yaşayan karından bacaklı canlıları da devreye sokan yaşam döngüsü, büyük karaciğer kurdunun yaşam döngüsüyle örtüşür.
Sığırlarda Paramphistomum Hastalığı Sebepleri ve risk faktörleri
Bu parazitin özel bir şekli olan metaserkarya su bitkilerinin (en çok da düğün çiçeğigillerin) üzerine yapışır. Sığırlar da bu otları yiyerek parazitleri yutarlar. Parazitin bu evrelerinden önceki larva evrelerindeki konak canlılar suda yaşayan yumuşakçalardır (su salyangozu). Dolayısıyla, bu parazitin yaşam döngüsü suda yaşayan yumuşakçaların üremesine ve hayatta kalmasına uygun ortamların varlığına bağlıdır. Bu sebeple, bu parazitin bulaştığı işletmelerin özel bir coğrafik dağılımı vardır.
Sığır, üzerinde metaserkaryalar bulunan bir bitki yediğinde, ilk gelişim evrelerindeki parazitler (erişkin olmayan
paramphistomumlar) ince bağırsağın duvarına yapışır. Gelişmemiş bu parazitler daha sonra geriye doğru hareketle kırkbayıra ve işkembeye yönelirler. Parazitler olgunlaşmak için bu organları tercih eder (foto 28.1 ve 28.2). Metaserkaryaların sığır tarafından yutulmaları ile olgunluğa erişmeleri arasında geçen süre (hastalık öncesi dönem) 6 hafta ile 4 ay arasında değişir.
Metaserkarya Nedir: Serkaryanın omurgalı konağa girmesiyle serkaryadan gelişen, iç parazit karaciğer kelebeklerinin hayat devresinde bir safha.
Sığırlarda Paramphistomum Hastalığı Belirtileri
Erişkin kurtlar hastalığa ya hiç yol açmaz ya da çok az sebep olur (bunlar kısmen kanla beslenir ama tükettikleri kan miktarı azdır). Kurtların muhtemelen süreğen gaz birikmesine veya hazımsızlığa yol açtıkları sanılmaktadır.
Siyah İshal Nedeni: Buna karşılık, ince bağırsağın proksimal segmentlerinin duvarına yerleşmiş larvalar, eğer sayıları yüksekse, yangıya ve kötü kokulu ve siyahımsı bir ishale yol açabilirler. Buna bazen yutakta görülen ödem de (şişe şekli) eşlik edebilir.
Parazitin yaşam döngüsü dikkate alındığında, sığırda ishal daha çok yaz sonunda veya sonbaharda görülür.
Sığırın içinde barınan parazitler larva evresindeyse dışkıda parazit yumurtalarının aranması negatif sonuç verir.
Sığırlarda Paramphistomum Hastalığı Kontrol altına alınması
Sığırda yalnızca çok büyük miktarda parazit tespit edilmişse özel bir tedavi uygulanır.
Oksiklozanid erişkin parazitlere karşı etkiliyken, niklozamid yalnızca olgunlaşmamış paramphistomumlara karşı etkilidir. Sığırlara parazitin geçmesini önlemenin en iyi yolu onları su salyangozlarının barındıkları yerlerden uzak tutmaktır.
Sığırlarda Paramphistomum Hastalığı Fotoğrafları
Şekil 28.1: Paramphistomumların yaşam döngüsü.
Foto 28.1 ve 28.2: İşkembede erişkin paramphistomumlar. Parazitler kırmızıya boyanarak işkembe papillalarından ayırt edilmelerini sağlıyor. Parazitler mukozaya vantuzlarıyla tutunurlar.