Asıf Gazanfer, şebeklerin davranışını fark edilebilir seslerle eşleştiriyor.
Sinirbilimciler onlarca yıldır insan dışı primatların konuşamama sebebinin, (gırtlağın yakınında yer alan) dil kemiklerinin bizimkinden farklı konumda bulunması olduğunu düşünmüşler. Fakat bu görüş, 1960’lı yıllarda maymun kadavraları üzerinde yapılan araştırmalara dayanıyormuş ve o zamanlar gırtlağın canlı şekilde görülmesini sağlayan araçlar yokmuş.
Princeton Üniversitesinde çalışan sinirbilimci Asıf Gazanfer, X-ışınları kullanarak laboratuvarlarındaki şebeklerden biri olan Emiliano’yu yemek yerken, esnerken, bağırırken ve dudaklarını şapırdatırken kayıt altına aldıklarını söylüyor. Bu videolar ile beraber şebeğin ses anatomisini saniye saniye takip eden araştırmacılar, gırtlakta meydana gelebilecek tüm kıvrımların yer aldığı bir katalog oluşturmuşlar. Sonradan yapılan ek analizler, şebeğin beş ayrı ünlü harfle ses çıkarabileceğini göstermiş.
Maymunların da telaffuz edebildiğini gören araştırmacılar, eğer yapabilselerdi maymunların nasıl iletişim kuracaklarını merak etmişler. Bu amaçla, maymunun ses yapısına göre ses üreten bir program kullanmışlar. Gazanfer’in meslektaşlarından birinin karısının aklına o bilindik ifade gelmiş: Programa “Benim evlenir misin?” cümlesi girilince, net fakat olağanüstü derecede ürpertici bir sonuç ortaya çıkmış. Neye benzediğine dair örnek verilecek olursa, Yüzüklerin Efendisi filmindeki Gollum gibi denebilir.
Elde edilen bulgu tüyler ürpertici olmasının yanında, primatların konuşma kabiliyetine yönelik bildiklerimizi de tersyüz ediyor. Primatların konuşmasını önleyen şey anatomi değilse ne olabilir? Gazanfer, kendisini bekleyen sıradaki zorlu görevin bu soruya cevap bulmak olduğunu söylüyor.
Yazar: Jessica Boddy/Popular Science. Çeviren: Ozan Zaloğlu.