Yazılı kurallara ve yazılı olmayan kurallara uyulmaması durumunda uygulanan yaptırımları karşılaştırınız.
Toplumsal düzen kurallar çerçevesinde sağlanır. Bu toplumsal düzen kuralları; hukuk kuralları, din kuralları, ahlak kuralları, örf ve adet gibi kurallar ile sağlanır. Bu kurallar içinde sadece hukuk kuralları yazılı kurallar ile sağlanır. Daha doğrusu hukuk kurallarına uymamak bir yaptırıma tabidir ve bu yaptırım yazılı ve açıktır. Örneğin bir adam öldürdüğünüzde hukuk kuralları gereği önce tutuklanır sonra yargılanır ve en hapse mahkum edilirsiniz. Bu da hukuk kurallarının açık ve yazılı olmasının bir sonucudur.
Otobüste seyahat etmekte olduğumuzu düşünelim. Ve siz genç iseniz ahlak ve görgü kuralları gereği yerinizi sizden daha yaşlı veya engelli veya hamile birine vermelisiniz. Ama siz bu kurallara uymazsanız size bunun bir yaptırımı olmaz. Tutuklanmaz ya da başka bir ceza almazsınız. En fazla toplumun tepkisine maruz kalırsınız. Yazılı olmayan kuralların yaptırımı olmadığı için her zaman tam anlamıyla uygulanması söz konusu olmayabilir.
Bir başka örnek verecek olursak zina yapmak din kuralları gereği yasaktır. Ama hukuk kuralları zinayı cezai anlamda bir yaptırıma bağlamamıştır. Bu yüzden herkes tarafından zina ettiği açıkça bilinen biri ile toplumda rahatlıkla dolaşabilmekte ve ceza almamaktadır. Din kuralları da yazılı olmadığı için bir yaptırıma tabi değildir ve bu yüzden de uygulamada her zaman etkili olmayabilmektedir. Buna karşılık zina yapmak hukuk kuralları ile yaptırıma bağlanmış olsaydı zina yapmak toplumun uzak duracağı bir eylem haline gelirdi.