V. ŞİRKET DERECELENDİRMESİ
A. ANALİTİK DEĞERLENDİRMELER
Notlar verilirken JCR Eurasia Rating, geçmiş ve gelecek finansal durumları, yönetim kalitesini, ihraç edenin veya garantörün faaliyet performansını, özel bir ihraca veya garantiye dair özel durumları, ihracın kurumun diğer yükümlülükleriyle olan bağlarını, aynı zamanda ihraç edenin finansal gücünü ve kredi kalitesini etkileyebilecek siyasi ve ekonomik gelişmeleri inceler. Yapılandırılmış finansman durumunda, ana şirketin garantisinde olan varlıkların kalitesi ve yasal yapısının bütünlüğü de gözden geçirilir. Tarihi olarak devletlerin veya büyük ortakların güvencesinde olmuş bir sektör olan bankacılıkta ise, böyle bir desteğin potansiyel gücü de göz önünde bulundurulur.
Yatırım yapılabilir seviyedeki notlar, ödemenin zamanında yapılabilmesi ile ilgili beklentileri de yansıtır. Ancak, aynı ihraç edene ait farklı sınıflardaki yükümlülüklerin derecelendirilmesi, temerrüt veya likidasyon durumunda telâfi beklentilerini de ele alır. Temerrüt durumunda yatırımcılar tarafından alınabilecek miktar olan telâfi edilebilecek tutara ait beklentiler, yatırım yapılabilir seviyesindeki notlar için göreli olarak daha az önemlidir, ama “çentikleme” sayesinde tasfiye, likidasyon, yeniden yapılanma ve diğer faktörler yansıtılabilir. Daha düşük seviyeli kredi notlarında telâfi ihtimali, özellikle ‘DDD’ seviyesindeki notlarda, temerrüt ihtimalinin daha yüksek olması sebebiyle daha çok önem kazanır. Telâfi beklentilerini etkileyen diğer faktörler borçların teminat ve önceliklerinin sermaye yapısındaki göreli durumlarıdır.
Yabancı para notları genellikle “ülke tavanıyla” sınırlıdır. Bir ülke yönetiminin vergilendirme ve kambiyo kontrolü gücü, o ülkenin uzun vade yabancı para notunun o ülke yönetimindeki ihraç edenlerin notlarını sınırlamasına sebep olur. Eğer JCR Eurasia Rating bir ülkeyi resmen derecelendirmemişse, o ülkede JCR Eurasia Rating tarafından incelenen şirketler için bir tavan görevi görecek ülke notu belirleyebilir. Ayrıca finansal ve yasal yapılar sebebiyle şirketlerin ülke tavanını aşabilmeleri de söz konusudur. Ülkenin yerel para notu da, ülke yönetimindeki en yüksek notu temsil eder ancak şirketlerin bazı güçlü yanları daha yüksek not almalarını sağlayabilir.
JCR Eurasia Rating aynı zamanda, rüçhan hakkı olan hisse senetlerini ve ihraç edenin öncelikli borç notlarındaki öncelikli ve ikinci derecede önemli olan borçlar arasındaki farkı, rüçhan haklı enstrümanın vade ve şartları, rüçhan haklı hisse senedinin ve ikincil borçların sermaye yapısındaki yerini, karşılama oranlarını, rüçhanlı ihraçtan elde edilen gelirin kullanımını, ihraç edenin not görünümünü, kanun yapıcıların ihraç edenin rüçhanlı temettü ödemesine etkilerini de inceler. Derecelendirme amaçlı olarak, JCR Eurasia Rating rüçhanlı hisse senetlerine, oldukça alt seviyede önemi olan bir borçmuş gibi ele alır. “Çentiklemenin” derecesi veya öncelikli borçla olan çentikleme farkı, yatırım yapılabilir seviyedeki bir kurum için, spekülatif nota sahip olanlarda daha az olacaktır.
Garantisiz banka kredilerine olan yaklaşım, garantisiz bir borca olanla aynıdır. Garantili borçların derecelendirilmesinde, potansiyel telâfi ihtimali bu tür kredilere yatırım yapan yatırımcılar için öneminden dolayı bunlara daha çok önem verilir. Bu yüzden telâfi ihtimali, spekülatif notları yatırım yapılabilir seviyedeki notlardan daha çok etkilenecektir.
Değişken-oranlı vadesiz yükümlülükler ve diğer vadesiz menkul kıymetler çift derecelendirmeye sahip olacaklardır; AAA/A-1 gibi. İlk not, anapara ve faiz ödemelerinin yapılabilme kabiliyetini gösterirken, ikinci not vadesiz yükümlülüğün tam olarak ve zamanında karşılanabilmesine işaret etmektedir .