Okuma grubumuz ile listelerimizde, Kasım klasiklerinde Germinal vardı. Benim ikinci okumam olan ve çok az kitapla kıyaslanabilecek bir eserdir Germinal, bilenler bilir.
Lâtincede, tohum, tomurcuk, filiz anlamına gelir Germinal. Aynı zamanda Fransız Cumhuriyetçi Takvimi'nin 7. ayı anlamındadır. Yazarın, Germinal öncesinde Meyhane adlı kitabını okuyanlar Etienne'e aşina olacaktır. Rougone - Macquart Serisi'nin 7. kitabıdır Meyhane. Etienne burada Jervez'in oğlu olarak çıkar karşımıza. Etienne'in çocukluğunu Meyhane'de okuruz bu sayede. Yine yazarın Nana adlı eserinin (9 nolu kitap) baş karakteri Nana da Etienne'in kardeşidir. Yani kitap karakterleri arasındaki bağ büyüktür. Germinal de Rougone - Macquart Serisi'nin 13. kitabıdır. Etienne burada göçebe bir işçidir. Hayatını kazanmak için birçok işte çalışır.
1877 yılında yazılan Meyhane'den sekiz yıl sonra, bir gece Montsou yolunda bir genç yürür Germinal'in ilk sayfasında. Makinecidir, iş arar. Adının Etienne Lantier olduğunu öğreniriz. Büyümüştür, Kuzey Fransa'ya gelmiştir. İş bulmak, geçinmek için çalışmak zorundadır. Madene inip burada tumbacı olarak çalışmaya başlar. Maheu ile arkadaş olur. Maheu kıdemlidir; 7 çocuğu, babası ve bir eşi vardır. Voreux Maden Ocağı'nda ailesini geçindirmek için çalışanlardan biridir ancak 10 kişilik aileyi besleyecek kazanç tabi ki sağlayamaz. İş zordur, maden zordur. Kazalar, havasızlık, öksürük, hastalık birleşince ekmek parası kanla terle kazanılır! İşçi mahallesinde güne erken başlanır, soğan kokusu karşılar bu mahalleye girenleri. Biraz kahve, bir parça ekmekle geçer günleri buranın sakinlerinin. Gün gelir kadınlar birbirine ödünç kahve verir, gün gelir evde sadece irmik olur çorba yapılır. Ama yine de kadın, ailesini ayakta tutmaya çalışır!
İşte hâl böyleyken; madenin büyükleri, ortakları şartları değiştirir. Kötü gidişat daha da kötüye gidecektir ama büyük etkilenmez ki bu işten! Tok açın halinden anlamaz misali oturur sıcacık evinde büyük insan. Misafir ağırlar, yer, içer, kahkahalar atar büyük insan. Yakınana inanmaz, madenden çıkan kötü yakacakları işçilere dağıtması ile övünür, işçi mahallesine harcadığı paralarla hizaya getirmeye çalışır karşısındakileri büyük insan!
Maden işçilerinin hayatlarındaki karmaşa artar, açlık artar, zulüm artar ama asla aldıkları maaş artmaz. Yapacak en doğru şey direnmektir der Etienne. İşçi hakkını alacaktır! Artık devir değişecek, suyun başına onlar geçecektir! Greve liderlik eden Etienne hem okur hem de fikirlerini işçiler ile paylaşır. Madenciler ve aileleri direnişe tüm benlikleri ile katılır. Tek vücut olurlar, tek yürek olurlar, yaşadıkları acıların son bulmasından ve hak ettikleri kazancı almaktan başka istekleri yoktur. Hayalleri vardır, insanca (!) yaşamak isterler, gece aç uyumamak isterler, en azından çorbaya atacak şehriye ve eve girecek iyi yanan biraz kömür isterler. Bu grevin en büyük amacı onları yok sayanlara biz de buradayız demektir!
Tüm dünyadaki işçiler gibi onlar da ezilendir, hor görülen, değer verilmeyendir. Bahanelerle gözleri boyanmaya çalışılır, yeter ki madene insinler iş aksamasındır. İş şartları iyileştirmeye gelince herkes yok olur, biz de emir kuluyuz teraneleri ile süsler cümlelerini. Mezbahalarda bu böyledir, muz işçileri direnirken böyledir ve madende de böyledir. Çünkü işin adı değişse de açgözlü patron değişmeyecektir. Umutla ve ılımlı bir uzlaşma yolu aramak için başlanan direnişler öfkeyle başkaldırı ile sürecektir!
Direniş son ana kadar çaresizliğin önüne geçer, soğan kokuları ile insanı karşılayan mahallelerde artık sadece bekleyiş vardır. İşçilerin dirençlerini kırmak için her yol denenir, işkenceler şiddet bu yolların en zalimce en alçakça olanıdır. Havaya kalkan el işçiye vurulan tokat olur, insanı ailesinin aşkının önünde yere seren tekme olur, utanç olur. Bir de bunu yazan Zola ise, yaşananlar okurun boğazında düğüm olur!
Yine de, her kötü günün bir sonu vardır umudunu verir Zola her şeye rağmen. Çünkü; insanlar yetişecek, kara kin dolu bir ordu bir asır sonraki hasada hazırlanacaktır. Tohumlar filiz verecek, bir gün düzen değişecektir! Bir gün hak yerini bulacak, işçi hakkını alacaktır! Zola'nın mezarının başında "Germinal" diye haykıran kalabalık asla "Ekmek" diye haykırmayacak, adalet yerini bulacaktır!