Bağırsak mikrobiyotasından ne haber?
Bağırsak mikrobiyotası, gastroenteritten sorumlu virüsler ile etkileşime giren karmaşık bir ortamı oluşturan bir mikroorganizmalar (bakteriler, virüsler, mantarlar..) karışımıdır. Herkesin farklı bir mikrobiyal ekosistemi olduğu için bu etkileşimler ile birlikte semptomların yapısı ve şiddeti de kişiden kişiye değişiklik gösterir11.
Bu makale hakkında
Hangi virüsün sorumlu olduğuna bakılmaksızın viral gastroenterit bağırsak mikrobiyotasını oluşturan türlerin çeşitliliğinde bir azalmaya yol açar ve üç türün sayısına etki eder12: Prevotella, Staphylococcus ve Atopobium. Sonuçta ortaya çıkan denge bozukluğu ("bağırsak disbiyozisi" olarak adlandırılır) hastalarda gözlemlenen bazı semptomların kaynağıdır. Örneğin rotavirüsün neden olduğu gastroenteritin özelliği olan yoğun ishal (diyare) mikrobiyal bariyerin bozulmasına yol açan mikrobiyotadaki düzen bozukluğunun sonucudur.
Bağırsak mikrobiyotası hem dost hem düşman mı?
Tüm olayı tek başına disbiyozis açıklayamaz: örneğin, norovirüs "konakçı" bakteriler ile birleşebilir (yani mikrobiyotada faydalı ve doğal olarak mevcut olan) veya "zararlı" bakteriler (patojenler) ile birlikte hareket edebilir ve enflamasyona yol açabilir. Dolayısıyla vücut interferonlar gibi doğal antiviral maddeler üretir. Ancak güçlü stimülasyonun bir sonucu olarak bu maddeler vücuda karşı hareket geçerek saldırır ve şiddetli bağırsak lezyonlarına yol açar. Bu maddeler arasındaki etkileşime etki eden altta yatan mekanizmalar hala iyi anlaşılamamıştır ve birçok araştırma ve çalışmanın konusudur . Ancak norovirüs ile bağırsak mikrobiyotası arasındaki ilişkiler ayrıca faydalı da olabilir: fareler ile yapılan deneyler antibiyotiğin yol açtığı bağırsak disbiyozisinin norovirüs enfeksiyonun önleyebileceği veya hafifletebileceğini göstermiştir.
Genetiğin rolü
Bu bulgular çevre kaynaklı virüsler ve bağırsaklarımızda yaşayan mikroorganizmalar arasında karmaşık ilişkilere dair bir genel görüş sağlamaktadır. Aslında, bu ilişkilerde üçüncü bir oyuncu da var gibi görünmektedir: genlerimiz. Kemirgenler ile yapılan çalışmalara bakıldığında, norovirüs enfeksiyonları ile savaşmak söz konusu olduğunda herkes eşit değil: genetik yapımıza, bağırsak mikrobiyotamıza ve eşzamanlı enfeksiyonların olup olmadığına bağlı olarak kişiye özel bir duyarlılık mevcuttur ve bu durum semptomlarda büyük çeşitliliğe ve uzun süreli etkilere yol açar.
11 Dinleyici EC et al. Time series analysis of the microbiota of children suffering from acute infectious diarrhea and their recovery after treatment. Front Microbiol. 2018 Jun 12
12 Chen SY, Tsai CN, et al. Intestinal microbiome in children with severe and complicated acute viral gastroenteritis. Sci. Rep. 7:46130.