Büyüme Hormonu Duyarsızlığı Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Teşhisi, Tedavisi
Büyüme hormonu duyarsızlığı (GHI), vücudun ürettiği büyüme hormonunu kullanamadığı son derece nadir görülen bir grup genetik bozukluktur. GHI, büyüme hormonu reseptörü (GHR) genindeki mutasyonlardan veya büyüme hormonunun reseptörüne bağlanarak insülin benzeri büyüme faktörünün (IGF-1) üretimini önledikten sonra hücre içindeki etki yolunda yer alan genlerdeki mutasyonlardan kaynaklanabilir.
Haber Merkezi / Büyüme hormonunun büyüme etkilerinden sorumlu olan madde. Daha da nadir olarak, GH geni silinmesi olan ve rekombinant GH ile tedavi edilen çocuklarda, GH’nin reseptörüne bağlanmasını bloke eden antikorlar gelişir. Etkilenen çocuklar normal şekilde büyüyemezler.
Ergenlikten önce IGF-1 ile tedavi edilen GHRD’li çocukların büyümeleri iyileşmiştir, ancak rekombinant GH tedavisi verilen GH eksikliği olan çocukların aksine, normal büyümeleri geri kazanılmamıştır. Bu durumların tedavisi yalnızca büyüyen kemikler hala açıkken, yani ergenlik dönemi tamamlanmadan etkilidir. IGF-I reseptör mutasyonuna bağlı IGF-I duyarsızlığı, GHI’yı taklit eder, ancak daha az ciddi büyüme eksikliğine neden olur ve rekombinant GH tedavisine bir şekilde yanıt verir.
GHI, kısa boy ve gecikmiş kemik yaşının yanı sıra normal veya yüksek düzeyde dolaşımdaki GH ile karakterizedir. Diğer yaygın semptomlar ergenliğin gecikmiş başlangıcı, belirgin alın, bebeklik ve erken çocukluk döneminde düşük kan şekeri ve yetişkinlikte obezitedir. IGF-I geninin kusurlu olduğu son derece nadir bir GHI formu dışında, beyin gelişimi normaldir, çünkü görünüşe göre IGF-I, diğer durumlarda GH uyarımı olmadan fetal yaşam sırasında yapılabiliyor. Daha az nadir görülen IGF-I reseptör eksikliği durumuna sahip hastaların bazılarında, ancak kesinlikle hepsinde değil, hafif zihinsel bozukluk olabilir.
İlgili gen mutasyonlarına bağlı olarak geniş bir etki yelpazesi vardır (Nedenler bölümüne bakın). IGF-I gen mutasyonuna sahip çok az sayıda bireyde ciddi zihinsel engellilik ve sağırlık ve mikrognati ile birlikte intrauterin büyüme yetersizliği vardır. GHRD, intrauterin büyüme veya beyin gelişimi üzerinde zararlı etkiler olmaksızın ciddi büyüme başarısızlığına neden olur ve önemli bir aktivatör proteinden sorumlu olan STAT5b mutasyonu , benzer büyüme etkilerine sahiptir ancak aynı zamanda immün yeterlilikte ciddi bozulma ile de ilişkilidir. Dolaşımdaki IGF -I’in önemli bir stabilize edici bileşenini etkileyen IGFALS mutasyonu, çok düşük dolaşımdaki IGF seviyeleri ile ilişkili olmasına rağmen, büyüme üzerinde yalnızca ılımlı etkilere sahiptir .
GHI, doğumda başlayan büyüme başarısızlığının bir sonucu olarak şiddetli fakat orantılı kısa boy ile karakterizedir. Büyüme geriliği ile birlikte dişlerin sürmesinde de gecikmeler olur. Kafatasının ve yüzün büyümesi, eyer burnu ve derin gözler arasında da orantısızlık vardır. Her iki cinsiyette de cinsel gelişim orta derecede gecikir. Bu bozuklukları olan kadınlarda adetlerin başlangıcı genellikle 16 ila 19 yaşları arasında gerçekleşir. Eller ve ayaklar genel vücut büyüklüğüne oranla normalden küçüktür. Ayrıca tiz bir ses de mevcut olabilir ve yetişkinlerde, özellikle de kadınlarda obezite yaygındır.
Çocuklarda yüksek dolaşımdaki GH seviyeleri bulunur ancak yetişkinlerde stimülasyon testleri yapılmadan bu durum açık olmayabilir. Genç hastaların büyük bir yüzdesinde, bazı çok küçük çocuklarda nöbetlerle ilişkilendirilebilecek düşük kan şekeri seviyeleri (hipoglisemi) vardır. Son zamanlarda araştırmacılar, Ekvador’da (dünyadaki GHRD popülasyonunun yaklaşık 1/3’ünün tanımlandığı) GHRD’li bireylerden oluşan bir popülasyonda, DNA’larında yaşlanma değişikliklerinden korunmaya dair moleküler kanıtlarla birlikte kanser ve diyabetin bulunmadığını bulmuşlardır. Bu, düşük IGF-I düzeylerinden kaynaklanan koruyucu bir etkiye bağlı olabilir ve obeziteye rağmen diyabetin olmaması durumunda, GH’nin karşı düzenleme etkilerinin bulunmamasına bağlı olabilir.
GHI, otozomal resesif bir genetik bozukluk olarak kalıtsaldır ve GHR geninin mutasyonundan veya GH’nin STAT5b, IGF-1 ve IGFALS dahil olmak üzere reseptörüne bağlanmasından sonra hücre içindeki etki yolunda yer alan genlerdeki mutasyonlardan kaynaklanır .
Resesif genetik bozukluklar, bir bireyin aynı özellik için anormal bir genin iki kopyasını, her bir ebeveynden birer tane olmak üzere miras almasıyla ortaya çıkar. Bir kişi hastalık için bir normal gen ve bir de hastalık geni miras alırsa, kişi hastalığın taşıyıcısı olacaktır ancak genellikle semptom göstermeyecektir. Taşıyıcı olan iki ebeveynin hem değiştirilmiş geni geçirme hem de etkilenmiş bir çocuğa sahip olma riski her hamilelikte %25’tir. Anne-baba gibi taşıyıcı olan bir çocuğa sahip olma riski her gebelikte %50’dir. Çocuğun her iki ebeveynden de normal gen alma şansı %25’tir. Risk erkekler ve kadınlar için aynıdır.
Yakın akraba (akraba) olan ebeveynlerin her ikisinin de aynı anormal geni taşıma şansı, akraba olmayan ebeveynlere göre daha yüksektir, bu da resesif genetik bozukluğu olan çocuk sahibi olma riskini artırır.
GHI tanısı genellikle büyümedeki başarısızlığa, GH eksikliğini düşündüren tipik yüz görünümü ve merkezi tombulluğun eşlik ettiği, ancak yüksek GH düzeylerinin bulgusu ile konur. Mekasermin rinfabate (rekombinant IGF-I), büyüme yetersizliği GHRD veya GH’yi inaktive eden antikorlardan kaynaklanan çocuklar için onaylandı.