Miles Copeland'ın "Devletler Oyunu" isimli kitabının tüm okurlarca okunmasında büyük yarar olduğunu düşünüyoruz.
Miles Copeland, öyle
bildiğiniz gizli CİA casuslarından değil, internette hakkındaki onca
bilginin yanında blogu ve bol sayıda fotoğrafı da mevcut.
Tavsiye
ettiğimiz eser, İskenderiye'nin yoksul bir postacısının oğlu olarak
dünyaya gelen ve 1952 yılında "Hür Subaylar" hareketinin lideri olarak
Mısır Kralı Faruk'u devirip Muhammed Necip'i iktidar koltuğuna oturtan
ve kalp krizinden hayatını yitirdiği 1970 yılına kadar Mısır'ı yöneten
tek adam Cemal Abdünnasır'ın ABD diplomatları ile ilişkileri ve bölgesindeki politikalarını konu alıyor.
Yazar
Copeland eserinde önemli sayılabilecek tespitlerini de eserinde
belirtmiş. Bunlardan bir kaçını burada zikretmekte fayda var:
-
Yalana ve kandırmacaya alıştırılmış, ekonomisi kötü yönetilen, açlık ve
işsizliğin olduğu ülkelerde insanlar oyunu kurallarına göre oynamazlar.
Oyunu kendi kurallarına göre oynarlar. Bu ülkelerin liderleri ya ucuz
demagoji yapıp "kahrolsun Emperyalizm, özgürlük istiyoruz" tarzında
nutuklar atacak, ya ülkesinin yıkıntı haline gelmesine seyirci kalacak,
ya da varlığını dıştan korumayla sürdürmeye devam edecektir.
-
Etnik ayrışmanın yoğun olduğu ve iktidarın tüm olanaklarından cömertçe
faydalandıkları ortamlarda temel amaçları bir kenara bırakmak ve
ilerlemeyi rafa kaldırmak zorunlu hale gelir.
- Devletler Oyununda zayıf bir oyuncunun taktiği, güçlü oyuncunun birini diğer güçlü oyuncuya saldırması için kışkırtmaktır.
-
Büyük bir havuzda yüzen herkes birbirini görmez, ama çarpışmamak için
biri diğerini bu kalabalık ortamda izlemek zorundadır. Hakkımızda kötü
emeller beslemediğine inandığımız ülkeler, kişiler hakkında da bilgi
sahibi olmamız gerekir.
- Bir tek zayıf oyuncu çok şey yapmasa da, zayıf oyuncuların birliği çok şey yapabilir.
- Bir birlik teşkil edeceksiniz, birleşmeyenler için hayatı çekilmez hale getirmelisiniz.
-
1950'lerden önce Arap dünyasını tanıyan Amerikalılar sadece,
misyonerler, eğitimciler, arkeologlar ve zengin romantiklerdi. Bölgede
etkimizi en çok Beyrut Amerikan Üniversitesiyle, kardeş kurumları olan
İstanbul Robert Kolej ve kahire Amerikan Üniversitesi yoluyla
gerçekleştiriyordu.
- Mısır'ın bizim için (yabancı sermaye için)
iyi bir yatırım alanı olması yetmez. Yatırım yapılabilecek yerlerin en
iyisi olması gerekir.
Kitabın en önemli mesajı içeren bölümü de şöyle;
-
Mısır'a benzeyen ülkeler bunca yardım verilmesine karşın rüzgarlara
neden böylesine açıktı, çünkü içine giremedikleri sistemin
artıklarıydılar. Sadece ikinci sınıf vatandaştılar. Bir Afrika
ülkesindeki Amerikan büyükelçisi: "Bu insanlar hiçbir zaman buzdolabı,
radyo ya da herhangi bir şeyi dışarıdan satın alabilecekleri fiyattan
daha ucuz üretemeyecekler ve Batı ekonomilerinde, hammadde kaynakları
olmaktan öteye gidemeyecekler. Bizim yardımımızla ne kadar gelişirse
gelişsinler, bizi geçmeleri mümkün değil. Bu kısıtlanmışlığı,
bastırılmışlığı
20 yıl gördükten sonra Batı mantığı ve değerlerini, yerine bir şey
koyamasalar bile reddetmeleri bana sürpriz gelmiyor." diyordu. Bu, işin
biraz iç yüzünü ve azgelişmiş bir ülkenin nasıl mantıksız şeylerin
sınırlarına gelebileceğini gösteriyordu.
Değerli kitap okurları. Ne dersiniz. Yukarıda içeriğinden kısaca bahsetmeye çalıştığım eser okunmaya değer mi?
Zihniniz berrak, yolunuz açık olsun efendim.