Yağışların %65'i 'kayboluyor'
Türkiye Ziraat Odaları (TZOB) tarafından hazırlanan ve 2003-2006 yıllarını kapsayan Zirai ve İktisadi Raporuna göre, Türkiye genelinde yıllık yağış ortalaması 509 milyar metreküp düşerken, akışa geçen yüzey su potansiyeli 186 milyar metreküp, kullanılabilir su potansiyeli ise 112 milyar metreküp düzeyinde bulunuyor.
Yıllık yerüstü su potansiyeli 95 milyar metreküp, tüketilen yerüstü su miktarı 33 milyar metreküp, yeraltı su potansiyeli 14 milyar metreküp, tüketilen yeraltı su miktarı 6 milyar metreküp civarında bulunuyor. Komşu ülkelerden Türkiye'ye yılda yaklaşık 3 milyar metreküp su geliyor.
Yılda yaklaşık 73 milyar metreküp su ise hizmette olduğu halde tesis eksikliğinden dolayı tüketilemiyor.
Rapora göre, su kullanımı sektörel bazda incelendiğinde, kullanılan suyun yüzde 11'i sanayide, yüzde 15'i içme ve kullanmada, yüzde 74'ü de tarımsal sulamada tüketiliyor.
Sanayi atıkları nedeniyle Gediz, Büyük Menderes, Ergene, Meriç, Susurluk, Ankara Çayı ve Sakarya nehirlerinde "kirlilik" ciddi boyutlarda bulunuyor.
Rapora göre, Türkiye'deki endüstri kuruluşlarının yüzde 98'inde arıtma tesisi yok ve endüstrinin yılda ürettiği 930 milyon metreküplük atık suyun ancak yüzde 22'si arıtılabiliyor.
Organize sanayi bölgelerinin yüzde 14'ünde arıtma tesisi bulunmuyor ve turistik tesislerin yüzde 81'inde arıtma tesisi yok.
Türkiye'deki 3 bin 215 belediyesinden sadece 141 belediyede kanalizasyon sistemi ve bunun da sadece 43 tanesinde arıtma tesisi bulunuyor. Bu durum kanalizasyon sularının yüzde 98,67'sinin hiç arıtılmadan kanalizasyon sularına bırakıldığını gösteriyor.
Rapora göre, Türkiye'nin yüzölçümünün (77 milyon 945 bin hektar) yaklaşık 35,9'una tekabül eden 28,05 milyon hektarı tarım arazisi durumunda bulunurken, bunun 25 milyon 753 bin hektarı sulanabilir nitelikte.
Ancak, sadece 8 milyon 500 bin hektar alan teknik ve ekonomik açıdan yeraltı ve yerüstü sularıyla sulanabilir tarım arazisi durumunda bulunuyor.
Raporda, hidrologlara göre, su sıkıntısı ile karşı karşıya olan ülkelerin, yıllık kişi başına düşen su miktarının 1000 metreküp ile 2000 metreküp arasında olan ülkeler olarak tanımlandığı belirtilerek, "Bu tanımlama ışığında ülkemizin kişi başına düşen kullanılabilir su hektarı 1652 metre küptür. 2025 yılına kadar ülke nüfusumuzun 80 milyona varacağı tahmin ediliyor. Bu durumda kişi başına kullanılabilir su miktarımız 1400 metreküpe düşecek. Böylece, Türkiye'nin suyu kıt ülkeler sınıfında yer alacağı ifadesi ortaya çıkıyor" denildi.