Kalbi Duran Bir Kişiye İlkyardım Olarak Yapılması Gerekenler
Kalbi Duran Bir Kişiye İlkyardım Olarak Yapılması Gerekenler
Kalbi duran bir şahısta ilk yapılması gerekenler:
A-Bilinç kontrol edilir, acil yardım için lokal acil tıp organizasyonuna telefon edilir (Türkiye Cumhuriyetinde tel: 112).
B- Hava yolu: Hava yolu açılır ve açıklığı korunur.
C-Solunum: Bak, dinle ve hisset yöntemleri ile solunum kontrol edilir, eğer solunum yoksa iki etkili solunum yaptırılır. İki etkili solunumun başarılması için solunum çabası beş kez tekrarlanabilir.
D-Dolaşım: Dolaşım kontrol edilir, nabız veya dolaşım belirtileri yoksa kalp masajına başlanır ve solutma işlemine devam edilir.
Kalbi duran olguların bilincini kontrol etmek amacıyla omuzlarından hafifçe sarsarak, yüksek sesle Nasılsın?, Adın ne ? vb. sorular sorulur.
Şayet yanıt varsa (bilinç açıksa), daha ileri bir tehlike söz konusu değilse, olgular hareket ettirilmez, koşullar kontrol edilir ve gerekli ise yardım çağırılır. Düzenli aralıklarla olguların durumu yeniden değerlendirilir.
Olgular, bulundukları pozisyonda tam değerlendirilemiyorsa sırtüstü yatar pozisyona çevrilir, bu sırada omuriliği koruma amacıyla çok dikkatle, vücudu bükmeden, kalıp halinde ve yavaşça çevirmeye dikkat edilir. Sırt üstü pozisyona getirilen olgularda baş geriye doğru itilip, çene öne doğru çekilerek üst hava yolları açılır (Resim 1). Ağız içindeki tüm yabancı cisimler temizlenir.
Hava yolu açık tutularak, bak, dinle, hisset yöntemi ile solunumun olup olmadığı kontrol edilir. Solunumun olmadığına karar vermeden önce, 10 saniye kadar bu yöntem uygulanır. Göğüs hareketlerine bakılır, solunum sesleri dinlenir, hava giriş-çıkışı ile oluşan akım, yanakta hissedilir.
Solunum Yoksa: Derhal yardım çağırılır. Yerinden çıkmış diş protezleri de dahil olmak üzere hastanın ağzındaki solunum yolunu tıkayabilecek tüm maddeler temizlenir. Yapay solunuma başlanır. Bunun için:
1- Baş enseden arkaya doğru bükülür, çenenin öne doğru kaldırılması sağlanır.
2- Kazazedenin burun delikleri kapatılır.
3- Derin bir soluk alınır, 2 saniye süre ile kazazedenin ağzına hava ağızdan ağza solunumla üflenir.
3- Başın pozisyonunu bozmadan kurtarıcı ağzını olgunun ağzından uzaklaştırır.
4- Olgunun soluk vermesi beklenir.
5- Derin bir nefes daha alınarak, ikinci solunum da gerçekleştirilir.
Etkili solunum yaptırmakta güçlükle karşılaşılıyorsa olgunun solunum yollarının açıklığı ve ağız içinde yabancı cisim varlığı kontrol edilmelidir açılıp açılmadığı ve / veya solunum yollarını tıkayan herhangi bir yabancı cismin varlığı akla gelmeli, olgular bu açıdan hızla değerlendirilmelidir.
İlk Yardım uygulaması sırasında kalp fonksiyonlarının değerlendirilmesi:
Kalbin çalışmakta olduğunu anlamak için boyunda şah damarı kontrol edilebilir ancak bu konuda eğitim almamış kişiler kazazedenin yaşam belirtilerini kontrol ederek karar vermelidirler. Normal solunum yapan, öksüren veya hareket edebilen kişilerin kalbi durmamıştır ancak bu belirtiler yoksa ve solunumu da durmuşsa kazazedenin kalbinin durduğuna nabız kontrolü ile vakit kaybetmeden karar verilebilir ve kalp masajına başlanabilir.
Kalp Masajı Uygulama Tekniği:
Sırt üstü sert bir zeminde yada yerde yatan olgunun sağ veya sol tarafına geçen kurtarıcıgöğüsün ortasındaki kemiğin alt yarısını ve ucunu belirler, bir elinin ayasını göğüs ortasındaki kemiğin alt yarısına, ucundan yaklaşık 3 cm daha geriye yerleştirirken ikinci elini de ilk elinin üzerine yerleştirir, üst elin parmakları istenirse alt elin parmaklarına kitlenebilir (Resim 2). Göğüse dirsekleri bükmeden, gövdenin tümünün hareketi ile göğüs kemiğini 4-5 cm çöktürecek şeklide hastanın yattığı zemine dik olarak bastırılarak kalp masajı yapılır. Kalp masajı dakikada 80 100 olacak şekilde uygulanmalıdır. Etkili bir kalp masajı için hasta düz ve sert bir zeminde yatıyor olmalıdır. Kurtarıcı sayısı ne olursa olsun 15 kalp masajı yapılır ve daha sonar 2 sunni solunumla ilk yardım ambulans gelene kadar sürdürülür
Erişkin İlk Yardım(Temel Yaşam Desteği) Protokolü
Bilinci Kontrol Et
Hava yollarını aç
Ağız içini kontrol et
Solunumu Kontrol Et
Solunuma Başla
Dolaşımı Değerlendir
(10 Saniyeden daha fazla zaman kaybetme)
Kalp Masajı ve Solunumla İlk Yardımı Sürdür.
Resim 1 Resim 2