Alman Ordusu Grubu "A" emri taarruz etmeye hazırlanıyordu. Düşman, saldırganı aynı anda üç yönde geliştirmeye karar verdi:
1) 1. tank ordu güneydoğu yönünde grev yapacak, Grozni bölgesini kontrol altına alacak, Hazar Denizi kıyısına gidecek ve Bakü'nü ele geçirecekti;
2) 17 Ordusu, Novorossiysk'e ve daha sonra Batum'da Karadeniz kıyılarında bir saldırı başlatmasıyla görevlendirildi. 42 Ordusu'nun 11 Ordusu Birliği, Kerch Boğazı'nı zorlamak ve 17 Ordusunun sağ tarafını Taman Yarımadası'nı işgal etmeye zorlamaktı;
3) 49 inci Dağ Tüfek Kolordu, Sukhumi ve Kutaisi bölgelerine girişe sahip olan Ana Kafkasya Çeşitlerinin geçişleri boyunca greve gitmeyi amaçlıyordu. "A" Ordu Grubundaki taarruz planına göre, birlikler yeniden toplandı.
Kafkas Dağları'nda Sovyet At Zekası
Kızıl Ordu askerleri Mozdok yakınlarındaki savaş alanında bir Alman tankı Pz.Kpfw ele geçirdi. IV
Ağustos ayının ikinci yarısında toplanmayı tamamlayan Alman birlikleri saldırıyı sürdürdü. 18 Ağustos'tan 28 Eylül'e kadar süren Kafkasya için savunma savaşının ikinci etabı başladı. Bu süre zarfında üç yönden grev yapan düşman, Transkafkasya'ya sızmaya çalıştı. 1942-th ve 1-th tank ordusunun bir parçası olan 3-th tank ordusu ve 40-th ordusu kolordu, Pyatigorsk, Prokhladny, Grozny genel yönündeki Stavropol ve Nevinnomyssk bölgesinden bir saldırı başlattı. Ağustos ayının sonunda, bu Wehrmacht gruplandırması, Transkaucasian Cephe Birlikleri'nin kuzey grubunun ana güçleri tarafından durdurulduğu, Terch ve Baksan nehirlerinin Ishcherskaya'dan Baksansky geçidine (Prokhladny'nin batısındaki 52 km) ulaştı. Bu sırada öfkeli savaşlar patlak verdi. Düşman, bölgeden batıya ve Prokhladny'nin güneyindeki Ordzhonikidze'ye bir atılım yapamadı. Almanlar, burada bir taarruz geliştirmek için daha fazla girişimi bırakmak zorunda kaldı. Bundan sonra, 30 tank ordusunun ana güçleri Mozdok-Malgobey yönüne saldırmak için Mozdok bölgesinde yoğunlaştı.
Eylül ayındaki 1'te, düşmanın hareketli birimleri, Sovyet birliklerinin savunmasını kırmak isteyen Malgobek yönünde bir saldırı başlattı. Terek ve petrol sahalarıyla Malgobek şehrini ele geçirin. Gelecekte, düşman birlikleri, Grozni, Makhachkala, Derbent ve Bakü'de grev yapmak için başarılı oldular. Bu hedeflere ulaşmak için Alman komutanlığı, Stalingrad'ı ele geçirdiği iddia edildikten sonra, Kafkasya'ya Stalingrad sektöründen aktarmayı amaçladığı oluşumlar pahasına 1 Tank Ordusunu güçlendirmeyi planladı.
Kendi içinde ciddi bir engel olan Terek, sırayla görev alan Kuzey Grubu birlikleri tarafından güçlendi. Almanlara, 9 Ordusu birimlerinin yanı sıra, savaş alanına yerleştirilmiş 11 Muhafızları Tüfek Birlikleri tarafından karşı çıktılar. Almanlar nehri zorladı. Mozdok'un güneyinde ve yalnızca 23 Panzer Division'ın kuvvetleri tarafından yoğun bir şekilde dövüştükten sonra Terek sağ yakasında bir köprü kurdu. 9 Ordusu'nun komutanı, Baş Generali V. N. Martsenkevich, buna cevap verdi, bunun yerine Baş Generali K. A. Koroteev geçti.
Birliklerimiz, bir dizi karşı saldırı düzenledi, düşmanı geri itmeye çalıştı, ancak başarısız oldu. Eylül 14'te Almanlar, bu kez Brandenburg özel alayının yardımıyla başka bir köprü kurtaran yakaladı. Rostov-Grozni-Bakü demiryolu üzerindeki 1200 metre köprüsünü ele geçirdiler. Köprü, 4,5 ton patlayıcı ile kazıldı, ancak sabotajcılar patlamasını engelledi. Köprü kafasına önemli kuvvetler ekleyen Wehrmacht, Malgobek'e karşı bir saldırı başlattı. Ancak inatçı bir mücadeleden sonra Almanlar Malgobek'i yakalamayı başardı, ancak bu yönde daha fazla ilerleyemediler.
Eylül ayının ikinci yarısında, Alman ordusu Mozdok'un güneybatısındaki Grozni yönüne bir saldırı başlattı, ancak burada da başarılı olamadı. Alman komutası, Mozdok SS Viking bölümündeki 1 tank ordusunun güçlendirilmesine ve Tuapse yönünden çıkarılmasına zorlandı. Ondan sonra Naziler, Elkhotov Kapısı'ndan Ordzhonikidze ve Grozny'ye geçmeye çalışan, ancak birliklerimizin direnişini kıramayan bir saldırı başlattı. Sonuç olarak, 28 gün süren Malgobek operasyonu, düşmanın 1 tank ordusu, Grozni yönünde taarruzu terk etmek zorunda kaldı ve savunmaya devam etti. Düşman, Grozni yönündeki birliklerini Stalingrad'dan bölümler aktararak güçlendiremedi, çünkü Volga'daki Alman planları Sovyet birliklerinin şiddetli direnişiyle engelleniyordu.
"Kafkas Stalingrad"
Aynı zamanda, Kuzey Kafkasya Cephesi birlikleri Novorossiysk yönünde ve Taman Yarımadası'nda ağır savunma savaşları yaptı. 17. Panzer Kolordusu, 57. ve 5. Ordu Kolordusu ve 44. Romanya Süvari Kolordusu'ndan oluşan 4. Alman ordusu, Ağustos ayının ikinci yarısında Krasnodar bölgesinden Novorossiysk'e bir saldırı başlattı. Novorossiysk'in ele geçirilmesinden sonra Almanlar, Tuapse ve ardından Batum'da Karadeniz kıyılarında grev yapmayı planladılar. 17. Orduyu desteklemek için, Alman komutanlığı Kırım'dan 42. Ordunun 11. Ordu Kolordusu'na Taman Yarımadası'na geçmeye başladı. Temryuk ve Kerch deniz üslerinin inatçı savunması (birincisi 24 Ağustos, ikincisi 5 Eylül'de) Alman komutanının Kerç Boğazı'nı zorlaması için planlanan zamanı engelledi ve Azak ordusunun gemilerinin atılımını sağladı filotilla Azak Denizi'nden Siyah'a. Ancak, düşman birliklerinin inişini ve Taman Yarımadası'nın 42. Alman birliklerinin yakalanmasını önlemek mümkün değildi.
Novorossiysk yönünde şiddetli savaşlar yapıldı, savunmanın 47 Ordusu birlikleri tarafından deniz birimlerinin desteğiyle yapıldığı savaştı. Toplamda, Ağustos 18’a göre Novorossiysk savunucularının sayısı yaklaşık 15 bin kişi idi. Hava desteği 112 uçağı tarafından sağlandı. 20 ve 21 Ağustos Abinskaya ve Kırım köylerinde şiddetli çatışmalar yaşandı. Ağustos 21’un sonunda Almanlar, Abinsk ve Crimea’yı alarak Novorossiysk’e geçişlerde atılım tehlikesi yarattı. İki gün sonra, Naziler limanda ve Novorossiysk kentinde ateş açma fırsatı buldu. Bununla birlikte, düşman hareket halindeyken Novorossiysk'e geçemedi. 47 Ordusunun inatçı savunması, 17 Ağustos 25 Ordusunu, taarruzu askıya almaya zorladı. Alman ordusunun 17 komutası, Novorossiysk sektöründeki birliklerini güçlendirmek için bazı güçlerin Tuapse yönünden kaldırılmasını sağladı.
Eylül 1, düşman Anapa yakınlarındaki Karadeniz kıyılarına girdi. Tamansky Yarımadası'nda faaliyet gösteren piyade birimleri, cephenin ana kuvvetlerinden kesilen, Eylül 5'in emriyle deniz yoluyla Gelendzhik'e boşaltıldı ve Karadeniz birlikleri grubuna döküldü. Aynı gün, düşman Anapa ile meşguldü.
Eylül ayı başındaki kanlı savaşlar Novorossiysk için devam etti. Düşük aktiviteden yararlanma havacılık düşman, Karadeniz Filosu gemilerine savunmaya katıldı. 5 Eylül'de, şehre ilerleyen Alman oluşumlarının bombardımanı Kharkov lideri ve muhrip Soobrazitelny tarafından gerçekleştirildi. Ancak, 7 Eylül'de Alman 9. Piyade Tümeni yine de Novorossiysk'e gitti. Üç günlük şiddetli sokak dövüşünden sonra, 10 Eylül gecesi, Sovyet birlikleri Tsemess Körfezi'nin doğu kıyısına tahliye edildi. Düşmanın Novorossiysk'e atılımı için, G.P. Kotov 47. ordunun komutanlığı görevinden çıkarıldı ve A.A. Grechko yerini aldı.
Böylece, inatçı bir mücadeleden sonra, Wehrmacht Novorossiysk şehrinin ve Taman Yarımadası'nın çoğunu ele geçirmeyi başardı. Fakat düşman Tuapse'de Karadeniz kıyısında bir taarruz geliştiremedi. Karadeniz Grubu, Transkafkasya Cephesi’nin şiddetli çatışmalardaki birlikleri, düşmanları Dolgaya Dağı - Adamovich’in tam çimentolu fabrikalarının başında durdurdu. Ordu Grubu "A" emri güçlerin yeniden toplanmasını sağladı ve yine Novorossiysk’in altındaki Sovyet birliklerini kesmek ve yok etmek için Gelendzhik’te yer alan Abinsk bölgesinden grev yaparak saldırganlığa yol açtı. Eylül ayının sonuna kadar süren şiddetli savaşlarda, düşman görevi yerine getiremedi. Novorossiysk bölgesinde, düşman, birliklerimizin sıkıca kapattığı, burada geçen Tuapse'deki tek sahil yolunu kullanamadı. Gelecek aylarda sürecek olan savaşın ardından Almanlar Novorossiysk geçitlerini geçmeyi başaramadılar ve Tuehr'de kuzeyden ilerleyen Wehrmacht grubu ile birleşmişti.
Devam eden Novorossiysk savaşı, Büyük Savaş'ın en şiddetli ve kahramanlık köylerinden biri haline geldi. Novorossiysk bir tür "Kafkas Stalingrad" oldu. STZ ve Barrikady Stalingrad'daydı, Proletary çimento fabrikası Novorossiysk'teydi. Tsemesskaya körfezinin doğu kıyısını koruyan Sovyet birlikleri, düşmanın Novorossiysk'i liman ve deniz üssü olarak kullanmalarına izin vermedi.
82-mm tabur harcı model 1937 g'nin (BM-37) hesaplanması, savunma Nalçik-Ordzhonikidze operasyonu sırasında, Ordzhonikidze şehri bölgesindeki düşman tahkimatlarına ateş ediyor
Ana Kafkasya Menzilinin Geçişlerinde Mücadele
Grozni ve Novorossiysk istikametine yapılan saldırıların yanı sıra, düşman, Ana Kafkasya Aralığının orta kısmının geçişleri arasından Karadeniz kıyılarına girmeye çalıştı. Bu görev, özellikle yüksek dağ koşullarında harekete geçmek üzere hazırlanan 49'inci Dağ Tüfek Kolordu tarafından çözülecekti. Almanlar, Nevinnomyssk ve Cherkessk bölgelerinden Kutaisi ve Sukhumi istikametinde Büyük Kafkas Dağları'nın geçişleri boyunca ilerlemeye başladı. Gelecekte, bu birlikler 17 Ordusu'nun Karadeniz kıyılarında Batum'a ilerlemesinde yardımcı olacaklardı.
Başlangıçta, düşman birliklerinin saldırısı başarılı oldu. Temmuz ayında pasoların savunmasını organize etme emri alan 46 Ordusu Komutanlığı'nın emri, bunun için gerekli önlemleri zamanında almadı. Saldırının başlamasından sonraki ilk günlerde, Alman Dağ Kolordu 49'in bazı kısımları Yukarı Teberda, Zelenchukskaya, Storozhevaya, Akhmetovskaya yerleşim bölgelerini işgal etti. Özel olarak eğitilmiş dağcı grupları kullanan düşman, Elbrus Dağı'ndan Umpyrsky Geçidi'ne kadar olan bölgedeki pasoları işgal etmeye başladı. Ağustos ayının 20'lerinde Hitlerliler, Klukhor, Marukh, Sancharo ve diğer bazılarının geçişlerini ele geçirdi. 3 Ordusunun 46 Piyade Birlikleri'nin çıkarılması, geçişlerin güney yamaçlarına geri itildi. Böylece, düşman, Büyük Kafkas Dağları Sıradağları'nın güney yamaçlarına ulaşmayı başardı; Sukhumi'yi ele geçirme tehdidi ve Karadeniz kıyılarına bir atılım tehdidi yarattı.
Yüksek Komutanlığın merkezi, Transkafkasya Cephesi komutanına, düşmanın Ana Kafkasya Menzilindeki atılımını engellemek için acil önlemler almasını emretti. Düşman saldırısını engellemek için ek güçler dağıtıldı, alt birimler için hava kaynakları düzenlendi, dağlarda savaşlara yol açan alt geçitler, geçitler ve dağ izleri patladı ve savunmasız bölgelerde çöktü. Askeri-Gürcü, Askeri-Osetyalı ve Askeri-Sukhumsk yollarının savunmasının düzenlenmesine özel önem verilmiştir. 1 Eylül Merkez, önemli bir örgütsel karar verdi - Kuzey Kafkasya ve Transkafkasya cephelerini birleştirmek için. Birleşik cepheye Transkafkasya denirdi. Kuzey Kafkas Cephesi, Transkafkasya Cephesi Karadeniz Grubu'nun temelini oluşturdu ve bu da cephenin kıyı sektöründeki savunmanın istikrarını önemli ölçüde artırdı. I.Tulevev cepheye komuta etmeye başladı, Karadeniz birlik grubu Ya.T. Cherevichenko başkanlık etti ve S.M. Budyonny Genel Merkez'in emrinde Moskova'ya çağrıldı. Genel olarak, Budyonny’nin önderliğinde, ön kuvvetlerin Don’un güneyindeki Almanlar tarafından planlanan kuşatmadan kaçındıkları söylenebilir. Ancak, Alman dağ korucularının pasolardan atılması onun için affedilmedi.
Sonuç olarak, bir ay süren şiddetli çatışmalardan sonra, ana Kafkasya Aralığının orta kısmının geçişleri ile düşmanın saldırısı durduruldu. Alman birliklerinin geçişlerin güney yamaçlarına ulaşmayı başardığı Klukhor ve Sankhor istikametlerinde, düşman sırtın kuzey yamacına geri fırlatıldı.
Böylece, Eylül ayının sonunda, Kuzey Kafkasya ve Transkafkasya Cepheleri kuvvetleri tarafından bir buçuk ay süren şiddetli çatışmaların ardından, Transkafkasya'daki Alman ordusunun yolu, saldırganlıklarının üç yönünde de engellendi - Karadeniz kıyısındaki Ana Kafkasya Bölgesi'nin ordusunda, Ordzhonikidze'ye yaklaşımlarda Novorossiysk. Bu, Kafkasya savaşında savunma savaşının ikinci aşaması sona erdi.
Ordu Grubu "A" komutanı Führer'e mevcut kuvvetlerin verilen görevleri yerine getiremediğini bildirdi. Hitler Albay-General Jodl'u durumu olay yerinde inceleme ve Ordu Grubu A'nın saldırılarına devam etme ihtimalini belirleme görevi ile cepheye gönderdi. Yodl Mareşal Liszt’in görüşü ile hemfikir. Zaten bazı generallerine güvenmeyen Hitler, Mareşal Listesini bir ordu grubunun komutanlığı görevinden çıkardı ve yerine Albay General von Kleist atandı. Ancak bu önlem durumu Wehrmacht lehine değiştiremedi.
Teğmen A.S. komutasındaki savaşçılara tırmanmak. Efremova dağ geçidini savunmak için buzullara tırmanıyor. Kuzey Kafkasya, 1942
Savunma aşamasının tamamlanması
28 Eylül 1942, Kafkas Savaşları'nın savunma savaşının son aşamasına başladı. Ağır kayıplara rağmen, insan gücü ve kaynak eksikliği, iletişimin uzunluğu, Alman komutanlığı Kafkasya'yı ne pahasına olursa olsun ele geçirmeye çalıştı. Almanlar, Ana Kafkasya Bölgesi'nin batı kısmı boyunca Transkafkaslara girmek için Tuapse yönünde tekrar saldırmaya karar verdi. Bu görevi başarmak için, düşman komutanları, 17 Ordusunun sol tarafında, 14 bölümlerinden oluşan güçlü bir grup oluşturdular. Almanlar, Shahumyan'daki 18 Sovyet ordusunu Khadyzhensk ve Goryachiy Klyuch bölgelerine saldırma ve imha etmeyi, ardından Tuapse'ye gitmeyi ve ardından Karadeniz grubunun birliklerini mağlup ettikten sonra, kıyı boyunca Sukhumi ve Batum'a saldırganlık yapmayı planladılar.
Ancak, bu zamana kadar Kafkasya'daki genel güç dengesi gerçekten önemli ölçüde değişti. Düşman, Kuzey Kafkasya'daki taarruz operasyonları sırasında rezervlerini çoktan harcadı ve kuvvetli takviye alamadı, aynı zamanda Transkafkasya Cephesi birlikleri önemli ölçüde arttı, rezervler yarattı ve taarruza geçiş için hazırlıklara başladı. Tuapse sektörü, Transkaucasian Cephesi'nin Karadeniz grubu birlikleri tarafından kapsandı.
Eylül ayındaki 25'te Alman birlikleri bir saldırı başlattı ve Tuapse sektöründe yeniden öfkeli çatışmalar başladı. İlk iki gün boyunca, düşman başarılı olamadı, ancak daha sonra bazı bölgelerde Sovyet ordusu 18-5 km'nin ayrı bölümlerine girmeyi başardı. Ekim 10’a kadar Almanlar, istasyonun güneyindeki demir yoluna ve karayoluna ulaştı. Khadyzhenskaya. Tuapse yönünde durum gittikçe daha tehlikeli hale geliyordu. Ekim 3 oranı 15, Transcaucasian Front komutanına Karadeniz Grubu'nun rolünü ve Karadeniz yolunda ortaya çıkan durumun ciddiyetini hafife aldığını belirtti. Düşman birliklerinin Tuapse'ye bırakılmasıyla, Karadeniz Grubu birlikleri, ölüm tehdidini oluşturan Transkafkasya Cephesi kuvvetlerinin geri kalanından kesilecek. Merkez, Transkafkasya Cephesi'nin komutanından Tuapse istikametine kadar daha fazla dikkat istedi.
Ekim 19'te Almanlar Elizavetpolsky Geçidi'ne bir saldırı düzenledi ve ele geçirdi, ancak düşmanın ilerlemesi durduruldu. Diğer sektörlerde, Alman birliklerinin saldırıları püskürtüldü. Ekim ayının sonlarında, Wehrmacht Tuapse yönündeki saldırıyı geçici olarak askıya almak zorunda kaldı. Sadece kasım ayının ikinci yarısında, tekrar saldırmaya başladı ve 30 km'de Tuapse yönünde geçti. Ancak, bu Alman ordusunun başarılarının sonu oldu. 18 Ordusunun bir kısmı, müteakip tüm saldırı saldırılarını reddetti ve ardından taarruza geçti. Tuapse'yi yakalamak için Naziler başarılı olamadı. Main Caucasus Range’in batı kesiminde şiddetli çatışmalar Aralık ayının ortasına kadar devam etti ve sonuç olarak, Transkafkasya cephesinin kuvvetleri tüm Alman saldırılarını kovmadı, aynı zamanda Tuapse’e girmeye çalışan düşman gruplarını da yıktı.
Aynı zamanda acımasız, Transkaucasian Front'un sağ kanadında yürüdü, düşmanın Grozni yönündeki bir taarruz girişimini sürdürdü. Bu dönemde buradaki güç dengesi, Malgo-Bozd-Mozdok istikametinde aktif saldırı eylemleri için hazırlanan Transkafkasya Cephesi Kuzey Grubu'nun lehinedir. Ancak Nalçik-Ordzhonikidze sektöründe, savunma önceki savaşlarda zayıflamış olan 37 Ordusu tarafından işgal edildi. Almanlar bu yönde bir darbe hazırladı. Ekim 25'te Alman 1-I tank ordusu, daha sonra Grozni'ye, Bakü'ye ve Gürcistan Askeri Karayolu'ndan Tiflis'e geçmek amacıyla Nalçik-Ordzhonikidze sektörüne saldırdı.
Ekim 26 Alman birlikleri Nalçik'i ele geçirdi ve Ordzhonikidze'ye karşı bir saldırı geliştirmeye başladı. Askeri durumun zor koşullarında, 37 Ordusu birlikleri, düşmanları inatçı savaşlarda tüketip direnişini artırırken, Ana Kafkas Tarlası'nın eteklerine çekilmek zorunda kaldı. Yakında Kuzey Kuvvetler Grubu'ndan gelen 9 Ordusu 5 Ordzhonikidze'ye yaklaşırken, Nazilerin Gizel bölgesindeki saldırılarını durdurdu. Ertesi gün, askerler güçlü bir karşı saldırı başlattı ve Almanlar Alagir'e çekilmeye başladı. Geri çekilen Alman birliklerinin peşinde olan Sovyet birimleri ve 12 Kasım öncesi savaşlardaki birimler, 13 Alman Tank Bölümünü yendi, Brandenburg alayı, 23 Alman Tank Bölümüne, Romen Dağ Tüfek Bölümündeki 2 ve diğer düşman birliklerine ciddi zarar verdi. Bu tank grubunun yenilgisi sırasında, Sovyet birlikleri, 140 tanklarını (hatalı), 7 zırhlı araçlarını, 70 silahlarını, 95 harçlarını, 183 motosikletlerini, 2350 araçlarını (arızalı çoğu) ve birçok farklı askeri teçhizatı ele geçirdi.
Gizel bölgesindeki 1 Tank Ordusunun yenilgisi düşmanı, Grozni ve Bakü petrol bölgelerine daha fazla girme girişimlerini bırakmaya zorladı. Ek olarak, von Mackensen’in birliklerinin ve 9 Ordusu birimlerinin müteakip karşı saldırılarının Kasım ayın ikinci yarısında yenilgisi, 3 Tank Kolordu'nun Stalingrad sektörüne geçişini engelledi. Aralık ayında, Alman komutanı Kuzey Kafkasya'dan Stalingrad'a - bir tanker ve bir motorlu - sadece iki bölüm gönderebildi ve bunun yerine Kırım'dan bir piyade ve bir havaalanı bölümünü transfer etmelerini sağladı.
Böylece, Ekim-Aralık aylarında, Alman komutanlığı Tuapse ve Grozni baltalarına tekrar saldırmaya çalıştı. Ancak, Sovyet birliklerinin inatçı direnişiyle karşılaştığımızda, düşman gözle görülür bir başarı elde edemedi. Yenileme alan, Transkafkas Cephesi ordusu 1942'in sonbahar aylarında, eylemlerini önemli ölçüde yoğunlaştırdı, bir dizi karşı saldırıya neden oldu, düşmanı savunmaya devam etmek için niyetlerini sürekli olarak değiştirmeye zorladı. Yavaş yavaş, durum istikrara kavuştu ve ardından girişim birliklerimizin yanına doğru hareket etmeye başladı. Wehrmacht, Kafkasya'daki taarruz operasyonları için tüm olasılıkları tüketti.
Modern askeri tarihçi A. Isaev'in belirttiği gibi: “Genel olarak, Kafkasya savaşı, başarılı Sovyet savunma operasyonları için tipik olan senaryoya göre gelişti: saldırıya devam edecek güç birikimi ile savunma. Kafkasya'daki mücadelenin bir özelliği de, zaman değişiminin bölgedeki olanaksızlığıydı. Sovyet birlikleri, operasyonun sadece kısa bir aşamasında önemli bir mesafeyi geri çekmeyi başardı. ”
Kuzey Osetya köyü Gizel'de bulunan Gizeldon nehrinin kıyısındaki tanksavar tüfeği PTRS-41 ve makineli tüfek ustası
Kuzey Kafkasya'daki Alman taarruzunun durdurulduğu Vladikavkaz şehrinin (o sırada Ordzhonikidze) bir bölgesi olan Gizel köyündeki savaş. 7 Kasım 1942
sonuçlar
Kafkasya savaşında savunma süresi beş ay sürdü, yani Stalingrad Savaşı’ndan daha fazla. Kuzey Kafkasya Stratejik Savunma Operasyonları sırasında (Temmuz 25 - 31 Aralık 1942), Kuzey Kafkasya ve Transkafka Cepheleri birlikleri, Karadeniz Filosu kuvvetleri Armaviro-Maikop (Ağustos 6 - 17), Novorossiysk (Ağustos 19 - 26, Mozdok. -Malgobek (Eylül 1-28), Tuapse (Eylül 25 - Aralık 20), Nalchik-Ordzhonikidze (Ekim 25 - Kasım 11) savunma operasyonları. Sonuç olarak, Wehrmachtları, Novorossiysk'in güneydoğu kesiminde, Ordzhonikidze'ye yaklaşırken, Ana Kafkasya Bölgesi'nin geçişlerinde Mozdok'un doğusunda durduruldu. Ön cephede 320 ile 1000 km ve 400 - 800 km arasındaki yoğun savaşlar yapıldı.
Alman birlikleri, Taman yarımadasında, Don ve Kuban'ın zengin tarım alanlarını yakalamayı başardılar; bu süre zarfında, Ana Kafkasya Çeşitinin eteklerine, Ordzhonikidze ve Tuapse bölgelerine dağıldılar. Almanlar geniş bir alanı ele geçirdi: Rostov Bölgesi, Kalmyk Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Krasnodar ve Ordzhonikidze (Stavropol) Toprakları. Düşman Kabardey-Balkarya, Kuzey Osetya ve Çeçenya ve İnguşetya'ya girdi. Bunlar Wehrmacht'ın önemli başarılarıydı. Ancak, Kafkasya savaşının sonuçlarına Almanya lehine karar verilmedi. Düşmanın güçlü saldırılarını sürdüren Sovyet birlikleri asıl göreve karar verdiler - Almanların Grozni ve Bakü'nün petrol bölgelerine gitmesine izin vermediler. Acımasız savunma savaşlarında, düşmanlarına ağır kayıplar verdiler, grev kuvvetlerini bloke etti. Karadeniz Filosu gemileri, kıyı topçuları ve havacılık ile deniz kuvvetleri kara kuvvetlerine etkin yardım sağlamıştır. Karadeniz İkmal Grubu birlikleri, askeri teçhizat, mühimmat, yakıt, yiyecek. Toplamda, 1942'in ikinci yarısında 200 binden fazla insan ve 250 bin ton çeşitli kargolar deniz yoluyla taşınmıştır.
Sonuç olarak, Kuzey Kafkasya ve Transkafkasya Cepheleri birlikleri, Karadeniz Filosu, Azak ve Hazar askeri filolarıyla işbirliği içinde Edelweiss planını bozdu. Nazilerin Kafkasya ve Karadeniz kıyılarındaki yolu kapatıldı. Kafkaslara karşı hızlı kampanya sırasında Sovyet birliklerini yok etmeye güvenmekte olan düşman bunu başaramadı ve 100'ın üzerinde bin kişiyi kaybettikten sonra savunmaya devam etmek zorunda kaldı. Kafkasya, "siyah altın" ve diğer zenginlikleriyle Türkiye ile kara ve deniz sınırlarını fethetmeye devam etti. Bu nedenle, 1942’te Wehrmacht kampanyasının asıl amacına ulaşılamamıştır. Kafkasya ve Stalingrad savaşları, genel olarak Büyük Vatansever ve Dünya Savaşı'nda köklü bir değişim tespit etti. Savaşta stratejik girişim Sovyetler Birliği'ne geçti.
Kaynaklar:
Beshanov V.V. 1942 Yılı - “eğitim”. Minsk, 2003.
Kafkasya Savaşı (1942 - 1943). M. - Vladikavkaz, 2002.
Grechko A. A. Kafkasya Savaşı. M., 1967. // http://militera.lib.ru/memo/russian/grechko_aa_1/index.html.
Isaev A.V. Birdenbire gittiğinde. Öykü BOB, biz bilmiyorduk. M., 2006.
Sovyetler Birliği'nin Büyük Vatanseverlik Savaşı Tarihi 1941-1945 (6 birimlerinde). M., 1960-1965.
Kirin ID Kafkasya Muharebesinde Karadeniz Filosu. M.: Voenizdat, 1958. // http://militera.lib.ru/h/kirin/index.html.
Samsonov, M.S. Stalingrad Savaşı. M., 1989.
Vladikavkaz'da (o sırada Ordzhonikidze) ele geçirilen Alman tankı Pz.Kpfw IV'te Sovyet tanker. Fotoğraf kaynağı: http://waralbum.ru/