Dağıstan'ın Tabasaran bölgesindeki Rükkâl şehrinde doğdu. Asıl adı Ahmed 'dir. Tasavvufî mizacı dolayısıyla Üveysî nisbesini aldı, İstanbul'da daha çok Dağıstânî nisbesiyle tanındı. İlk tahsilini Nakşibendî- Müceddidî şeyhlerinden babası Seyyid Mehmed Saîd er-Rükkâl’den yaptı. 1861'de babası ile birlikte hacca gitti. Aynı zamanda şeyhi olan babasının Mekke'de ölümü üzerine (1870) Medine'ye geçti. Daha sonra Mekke yakınlarında oturan Halil Hamdi Paşa ile yaptığı bir görüşmenin ardından İstanbul'a geldi. Aynı yıl Denizli'ye, oradan da babasının müridlerinden Şeyh Hacı Mustafa ile görüşmek üzere Uluborlu'ya gitti. Burada bir süre ders verdi. 1884'te gittiği Sivrihisar'da verdiği derslerin yanı sıra Hakâyıku't-tecrîd iî menâzili't-tevhîd adlı eserini kaleme atdı. Yanlış bir ihbar üzerine Ankara'ya çağrıldı (l887) Ankara Valisi Âbidin Paşa durumu anlayarak kendisini bugün adını taşıyan semtte bulunan köşkünde misafir etti. İki yıl Ankara'da kalan Ahmed Hüsâmeddin daha sonra Bursa'ya giderek Maksem semtinde yaptırdığı mescid ve medresede ilim ve irşad faaliyetine başladı. Hakkında çıkarılan birtakım söylentiler yüzünden II. Abdülhamid'in emriyle Trablusgarpa sürgüne gönderildi (1897). Orada Teisîrü'l-kebîr ile bazı sûrelerin tefsirini ihtiva eden Müşahhaşâtü süveri'l-Kur'âniyye adlı eserleri telif etti.
II. Meşrutiyetin ilânından sonra Trablusgarp Valisi Recep Paşa ile birlikte İstanbul'a döndü. Yirmi gün İstanbul'da kaldıktan sonra Bursa'ya gidip Maksem'deki harap olan mescid ve medreseyi tamir ettirdi. Ertesi yıl eski “Konya valilerinden Arifi” Paşa'nın Çapa'daki konağını satın alıp İstanbul'a yerleşti. 1915'te davet üzerine gittiği Sivrihisar'da İki yıl kalarak dersler verdi. 1918’de İzmir yoluyla İstanbul'a döndü. Üç gün sonra büyük Fatih yangınında 25 evi ve istinsah ettiği yüz kadar eseri yandı. Yangından sonra tekrar Bursa'ya döndü. 1920 yılı sonlarında Balıkesir'e gitti. 1921 Şubatında tekrar İstanbul'a döndü. 12 Nisan 1925 Cumartesi günü Cerrahpaşa da ki evinde vefat etti. Ertesi gün Fâtih Camü'nde kılınan cenaze namazından sonra Edirnekapı Kabristanı'na defnedildi. Mezarı 1971’de çevre yolu inşaatı sırasında Silivrikapı Kozlu Mezarlığındaki aile kabristanına nakledilmiştir.
Ahmed Hüsâmeddin birçok kişiye Nakşibendî hilâfeti vermiştir (bunların isimleri ve faaliyet gösterdikleri bölgeler için 26 Arapça yazdığı eserleri, daha sonra Türkçe olarak yeniden kaleme almaya çalışmış, ayrıca aruz vezni ile bazı Türkçe manzumeler de yazmıştır. Telsîrü'1-Kur’ân, Lemcatü'l-âiâk fi'z-zuhûr ve'1-işrâk ve Edvârü'l-'âlem adlı eserler yangında kaybolmuş, Zübdetü'l-maköl fi'l-kevni ve'I-hayâl kurtarılmış fakat basılamamıştır. Tîhü'l-hurûi “Ala cedveti'l-ma'rûfve Tuhfetü'l-ihvân adlı iki eser ise baskı sırasında çıkan bir yangında telef olmuştur. Mevâlîd-i Ehl-i Beyt adlı eserinde Menâzilü'n-nücûm adlı bir kitabından söz edilmektedir.
Yayımlanan eserleri şunlardır:
1) Hakayıku't-tecrîd fî menâzıri't-tevhîd 27 Nakşibendiyye, Kâdiriyye, Çiştiyye ve Sühreverdiyye tarikatlarının silsileleriyle sülük mertebelerinden ve tarikat âdabından bahseden Arapça bir eserdir.
2) Müşahhaşâtü süveri'1-Kur'rîniyye. Eserin Abese, Meryem, Hac, Enbiyâ, Kehf ve Tâhâ sûrelerinin tefsirlerini ihtiva eden yirmişer sayfalık altı bölümü yayımlanmıştır: eş-Şohbetü'l-mele'i'1-a'lâ iî tefsiri sureti 'Abese ve tevellâ 28; Rûhu'1-hi-kem fî tefsiri keiimeti Meryem 29; Huccetü'î-hucec iî tefsiri sûre-ti'I-Hac lİzmir 1332); Burhânü'l-aşliyâ fî tefsiri sûreti'l-Enbiyâ' (İzmir 1332); Hikmetü'l-envâr fî tefsiri Kehfi'l-esrâr
30; Nûrü'l-esrâr fî tefsiri sureti Tâhâ 31
3) Mevâlîd-i Ehl-i Beyt 32 Mevâlîdü Ehli beyti'n-nübüvveadlı Arapça eserin bazı eklerle Türkçe'ye tercümesidir. Eserin sonunda yer alan Ahmed Hüsâmed-din'in biyografisi 33 ile “Hatm-i Kibriyâ-yı Ca'feriyye” ve manzum “Silsile-i Ehl-i Beyt” bölümleri, eseri neşreden müellifin oğlu Ali Rıza tarafından ilâve edilmiştir. Mevâlîd-i Ehl-i Beyt, müellifin diğer oğlu Kâzım Öztürk tarafından İslâm Felsefesine İşık Veren Seyyidler adıyla sadeleştirilerek ayrıca yayımlanmıştır 34
4) Esrâi 35 Müellifin Vecîzetü'1-hurûf 'alâ menâtıkı's-süver adlı Arapça eserinin Amme cüzüne ait bazı bölümlerinin Türkçe tercümesidir.
5) Edvârü'l-câlem. Bazı sûrelerin tefsirini ihtiva eden Arapça eserin yangından kurtarılan Nâs ve Felak sûrelerine ait kısımları Edvâr-ı Âlemden Parçalar adıyla Kâzım Öztürk tarafından yayımlanmıştır. 36
6) Mezâhirü'î-vücûd alâ menâbiri ş-şuhûd
37 Kehf. İsrâ, Nebe' ve Mülk sûrelerinin tefsiridir. Kâzım Öztürk'ün Kur'ân'm 20. Asra Göre Anlamı adıyla yayımladığı kitaplar bu eserin günümüz Türkçesi'ne aktarılmış şekilleridir. 38
7) Esrâr-ı ceberûti'1-a'lâ 39 Önceki eserde geçen ıstılah ve tabirlerin açıklamalarını ihtiva eden eser sadeleştirilerek Tevil adıyla yayımlanmıştır. 40
8) Zübdetü'l-merâtib 41 Müellifin Hakâyıku't-tecrîd adlı eserinin yine kendisi tarafından yapılmış takriri tercümesi olup kızı Fâtımatüzzehrâ'nın tuttuğu notlardan meydana gelmiştir.
9) Makâsıd-ı Sâlikîn 42 Tasavvuf ve seyrü sülük hakkında özlü bilgiler veren Türkçe bir eserdir. Ahmed Hüsâmeddin'in bazı söz ve vecizeleri Tuba Ağacından Çiçekler adıyla yayımlanmıştır. 43