Stres hormonu kortizol, günlük veya diurnal bir patern gösterir. Sabahın erken saatlerinde artar, uyanmaya yardımcı olur. Sabahları en yüksektir ve sonra gün boyunca düşmeye başlar. Bununla birlikte, bu patern sürekli strese maruz kalan çocuklar ve yetişkinler arasında farklıdır. Kronik sıkıntı yaşayan bireylerde ise, sabah seviyeleri gün boyunca oldukça düşüktür. Birisi her zaman yüksek stres düzeyleriyle karşı karşıya kaldığında, kortizol tepkisi bağışıklık kazanır ve sistem yanıt vermeyi durdurur. Bu, uyanık olmaları ve günün zorluklarını karşılamak için duygusal olarak hazır olmaları gereken kortizol seviyelerine sahip olmadıkları anlamına gelir.
Yoksulluk, düzenli bir meskenden mahrum olma, ebeveyn boşanması veya madde bağımlılığı gibi deneyimler, çocuğun beyin kimyasında da stres hormonlarının etkilerini susturarak değişikliklere yol açabilir. Yürütme işlevine ve stres hormonlarına olan bu etkileri, çocuklukta devam edebilecek sosyal ve duygusal zorluklarla birlikte bir kartopu etkisi yaratır. Yapılan yeni bir araştırmada, bu zorlukların çocukların gelişimini nasıl değiştirebileceği incelendi.
Araştırmacılar, başlangıçta üç yaşında olan 306 çocuğu beş buçuk yaşına gelene kadar iki yıldan daha uzun bir aralıkta değerlendirdiler. Çocuklar bir dizi ırksal, etnik ve sosyoekonomik geçmişe sahipti. %57'si düşük gelirliydi veya yoksulluğa yakındı. Gelir, zorluklar için önemli bir belirteçti. Bununla birlikte, çocukların anneleri, aileler arası geçiş, mesken mahrumiyeti ve istismar veya ebeveynin hapsedilmesi gibi olumsuz yaşam olayları da dahil olmak üzere, çocuklarda kötü sağlık ve davranış sonuçlarla ilişkili olabilecek diğer risk faktörleri için incelendi.
Atipik Kortizol Düzeyi
Araştırmacılar, çocukların yürütme işlevi becerilerini bir dizi etkinlikle ve tükürük örnekleriyle belirlenen diurnal kortizol hormonuyla test ettiler. Yürütücü işlevi değerlendirmek için, her çocuğun yönergeleri takip etme, dikkatini toplama ve dürtüye aykırı hareketler yapma yeteneğini ölçen okul öncesi dostu etkinlikleri seçtiler.
Çocuklar bu etkinliklerde talimatları takip etmede daha iyi olduklarında, daha iyi sosyal becerilere sahip olma ve stresli olduklarında duygularını iyi yönetme eğilimindedirler. Ancak daha düşük geliri ve daha fazla sıkıntısı olan ailelerin çocukları hem düşük yürütme işlevine hem de atipik bir günlük kortizol düzenine sahip olma eğilimindeydi. Bunların her biri, anaokuluna başlamak üzereyken daha fazla davranış problemine ve çocuklarda sosyal-duygusal yeterliliğin azalmasına katkıda bulunuyordu.
Araştırmacılar, düşük gelir ve zorlukların sadece çocukların uyumunu etkilemediğini, aynı zamanda kendi self-regülasyon sistemlerini de etkilediğini belirttiler. Bulguların, ebeveynlik programları, erken çocukluk dönemi ve okul temelli müdahaleler için bilgi sağlayabileceğini söylediler.
Liliana J. Lengua, Stephanie F. Thompson, Lyndsey R. Moran, Maureen Zalewski, Erika J. Ruberry, Melanie R. Klein, Cara J. Kiff. Pathways from early adversity to later adjustment: Tests of the additive and bidirectional effects of executive control and diurnal cortisol in early childhood. Development and Psychopathology, 2019; 1.+ Tüm Referansları Göster