14.01.2006 - 01:00 | Son Güncelleme: 14.01.2006 - 01:00
Cumhuriyeti Çok Sevmiştimin hatırlattıkları...
Hasan Cemalin Cumhuriyeti Çok Sevmiştim adlı ve ekleri ile birlikte 573 sayfayı bulan son kitabını, geride bıraktığımız aralık ayında, güz dönemi ara sınavları dolayısı ile biraz da zorlanarak, fakat ilgiyle okumak fırsatını buldum. (*)
Hasan Cemalin Cumhuriyeti Çok Sevmiştim adlı ve ekleri ile birlikte 573 sayfayı bulan son kitabını, geride bıraktığımız aralık ayında, güz dönemi ara sınavları dolayısı ile biraz da zorlanarak, fakat ilgiyle okumak fırsatını buldum. (*) Hasan Cemal bu kitabında, Cumhuriyette 1973-1992 arasında yaşadıklarını anlatıyor. Cumhuriyet Gazetesinin ilk sayısının 7 Mayıs 1924te yayınlanmaya başladığı hatırlanırsa, bu 19 yıllık sürenin Cumhuriyet tarihinin sadece bir bölümü olduğu teslim edilir. Ne var ki, 1944 doğumlu bir gazeteci için, 19 yıl oldukça uzun bir süre. Kitap, akıcı bir üslupla, o yıllarda Cumhuriyet gazetesinde cereyan eden olayların perde arkasını, Hasan Cemalin açısından anlattığı için tartışma konusu olması gayet doğal. Yine de Hasan Cemalin bu son eserinin, Türk Basın Tarihine katıkısı yönünden önemi küçümsenemez. Cumhuriyeti Çok Sevmiştimi okurken, hafızam beni çeşitli gazetelerde ve bu arada Cumhuriyette makale yazdığım yıllara götürdü. İlk makalem, Hukuktaki öğrencilik dönemimde 1945te, o yıl şehir tiyatrosunda oynanan Gogolün Müfettiş piyesi üzerine Tanda yayınlandıktan sonra, 1940lı yılların sonlarında birkaç makalemde ise, Habib Edip Törehanın çıkardığı ve Mithat Perinin yazıişleri müdürlüğü yaptığı Yeni İstanbul gazetesinde yayınlandığını hatırlıyorum. Güncel konularda sürekli yazı yazmam ise, 1950de İÜ Hukuk Fakültesinde İdare Hukuku Asistanı olduktan sonra ve 1952de Falih Rıfkı Atayın kurduğu Dünya gazetesinde, her pazartesi günü, 2. sayfanın ortasında yer alan Hukuk Konuları başlıklı sütunda çıkan makalelerimle başlar. Bu arada, ara sıra Ahmet Emin Yalmanın başında bulunduğu Vatana da yazı yolladığımı ve 1958-59 akademik yılında, New Yorkun Collumbia Üniversitesinde Visiting Scholar olarak bulunduğum dönemde, Vatana muntazam olarak, bana ayrılan Amerikan Mektupları başlıklı sütun için, ABDnin siyasal, hukuki ve sosyal yapısı ile New Yorktaki akademik yaşam ve BM hakkında yolladığım yazılarımın, yayınlandığını söylemeliyim. Cumhuriyete yazı yazmam ise 1960 yılının son aylarına rastlar. Anayasa Ön Tasarısını hazırlamakla görevlendirilen Ord. Prof. Sıddık Sami Onar Başkanlığındaki 10 kişilik komisyonda, Merhum Onarın, Cumhuriyet Senatosunu Genel Oya değil, Mesleki Temsile dayandırmak istemesine, üyelerden Prof. Dr. Tarık Zafer Tunaya ile birlikte, o zaman komisyonun en genç ve Doçent üyesi olarak karşı çıktığım ve kamuoyundan büyük destek aldığımız için, kendimizi Komisyon dışında bulduk. Bu karara ve Komisyon Başkanının keyfi tutumuna kamuoyunda savaş açtığımız için de MBK tarafından 147ler listesine eklenerek, üniversitedeki görevlerimizden de olduk. Bunun üzerine, Cumhuriyetin sahibi ve Başyazarı Merhum Nadir Nadinin Şövalyece bir jestte bulunarak, bana haftada bir Cumhuriyetin ikinci sayfasındaki orta sütunu açtığını ve kısa süre sonra da haftalık yazılarımı ikiye çıkarması üzerine, 6 Ocak 1961de toplanan Kurucu Meclise Barolar Temsilcisi olarak seçildikten sonra da bu yazılarımı sürdürdüğümü, 1961 Anayasasının Kurucu Mecliste, 27 Mayıs 1961 günü, Referandumda da 9 Temmuz 1961de onaylanmasından sonra, Ord. Prof. Onarın iftirasına uğradığımızı anlayan MBKnın Tunaya ile beni Honore ederek (!) Tarıkı NATOya beni de BMye Müşavir olarak atamaları üzerine de Cumhuriyete muntazam olarak New Yorktan makale yazıyor ve Cumhuriyetteki Misafirliki Cevat Fehmi Başkurtun Genel Yayın Müdürlüğünden sonra 1963te bu göreve başlayan Merhum Ecvet Güresinin döneminde de, 1964 yılının ilk TRT Yönetim Kuruluna seçildiğim zamana kadar sürdürüyorum. Üniversitedeki akademik kariyerime paralel olarak, dünyanın ve ülkemizin çeşitli konularını ele alan Makale yazarlığımın 1964 yılının ikinci yarısından sonraki öyküsünü ise, münasip bir fırsatta, bir başka yazımda özetlemeye çalışacağım. ..... (*) Hasan Cemal, Cumhuriyet Gazetesindeki İç Savaşın perde arkası; Cumhuriyeti Çok Sevmiştim, Doğan Kitapçılık AŞ, Aralık 2005