Enfeksiyonlara ve alerjiye bağlı olmayan, daha nadir görülen nezle türleri de vardır. Bunlar çoğunlukla erişkinlerde görülür; kokular, solunan havadaki kimyasallar, hava koşullarındaki değişiklikler, bazı ilaçlar ve besinler, kronik hastalıklar gibi çeşitli uyaranların rolü olabilir.
Belirtiler
- Burun akıntısı
- Geniz akıntısı
- Burun tıkanıklığı
- Hapşırma
- Öksürük
Alerjik nezleden farklı olarak burunda, gözlerde ve boğazda kaşıntı yoktur.
Nedenleri
Mikrobik ve alerjik olmayan nezlelerde kişinin hassas olduğu uyaranlar nedeniyle burun dokusu şişmekte ve aşırı salgı üretmektedir. Uyaran şunlardan biri veya birkaçı olabilir:
- Havadaki rahatsız edici maddeler: Toz, duman, parfüm gibi güçlü kokular, kimyasal buharlar vb
- Hava koşullarındaki değişiklikler: Isı ve nem değişiklikleri
- Enfeksiyonlar: Soğuk algınlığı veya grip virüsleri
- Gıdalar: Sıcak ve acı besinler veya içecekler, alkollü içecekler
- Bazı ilaçlar: Aspirin, romatizmal (anti-inflamatuar) ilaçlar, bazı tansiyon ilaçları, sakinleştiriciler, depresyon ilaçları, doğum kontrol hapları, burun açıcı spreyler
- Hormon değişiklikleri: Gebelik, ergenlik, adet dönemleri, doğum kontrol hapı kullanımı, hipotiroidi
Neden olabileceği sorunlar
- Nazal polip gelişimi
- Sinüzit
- Orta kulak iltihabı
- Günlük aktivitelerin kısıtlanması: Nezle okul ve iş düzenini etkileyebilir, sosyal aktiviteleri kısıtlayabilir.
Önlemek için
- Nezleyi tetikleyen etkenlerden korunun
- Burun açıcı sprey ve damlaları fazla kullanmaktan kaçının
- Doktorunuzun önerdiği tedavileri kullanın
Tanı
Başta alerjik rinit olmak üzere diğer nezle nedenleri ekarte edilmelidir. Bu nedenle doktorunuz bazı sorular soracak, sizi muayene edecek ve bazı testler isteyecektir. Alerjik olmayan nezle teşhisine özgü bir test yoktur; testler diğer bilinen nedenleri elemek içindir.
- Nezlenin alerjiye bağlı olmadığınız anlamak için deride ve kanda alerji testleri yapılır.
- Şikayetlerin kronik sinüzite veya septum deviasyonuna bağlı olmadığını anlamak için endoskopik muayene ve bilgisayarlı tomografi incelemesi gerekebilir.
Bazen bir tedavi denenerek de teşhise ulaşılmaya çalışılabilir.
Tedavi
- İlaç tedavileri:
- Fizyolojik serum ile burun temizleme: Aşırı üretilen burun salgılarının temizlenmesi için sprey veya yıkama şeklinde uygulamaların şikayetlere yararı olabilir.
- Kortizon içeren burun spreyleri: Ancak hekim önerisi ile kullanılması gereken bu ilaçların bazı alerjik olmayan nezle türlerinde yararı olmaktadır.
- Antikolinerjik sprey: Burun salgılarını azaltmaya yöneliktir.
- Dekonjestan ilaçlar: Burun tıkanıklığını azaltmaya yöneliktir.
- Cerrahi tedavi: Bazı hastalarda septum deviasyonunun düzeltilmesi, hipertrofik konkaların küçültülmesi, varsa burun poliplerine yönelik cerrahiler şikayetlerin hafifletilmesinde yararlı olur.