LPG yi kim buldu
LPG (Liquid Petroleum Gas) ısıtma cihazlarında, pişirme cihazlarında ve arabalarda yakıt olarak kullanılan hidrokarbon gazlarının yanıcı karışımıdır. Sadece propan veya bütan olarak da bilinir. Ozon tabakasındaki hasarı azaltmak için klorofluorokarbonların yerine geçerek, aerosol itici ve bir soğutucu madde olarak giderek daha fazla kullanılmaktadır. Özellikle araba yakıtı olarak kullanıldığında genellikle otogaz olarak anılır.
LPG Gazını Kim Buldu
LPG ilk olarak Walter O. Snelling tarafından 1910’da petrolün önemli bir bileşeni olarak keşfedildi. Dr. Walter O. Snelling Amerika Maden Bürosunda kimyager ve patlayıcı uzmanı olarak görev yapıyordu. LPG’nin bulunuşu bir Ford Model T kullanıcısı Snelling’e satın aldığı benzinin eve gidene kadar yarıyarıya azaldığını ve bunun neden kaynaklandığını sormasıyla başladı. Araç sahibi, benzinin buharlaşmasıyla tüketicilerin dolandırıldığını ve hükümetin bunu araştırması gerektiğini söyledi.
Böylece, Snelling bir cam sürahiye arabadaki benzinden doldurdu. Laboratuvara geri dönerken, sürahide mantar oluştuğunu ve bunun yanında aldığı benzinin, geri döndüğünde yarıya kadar azaldığını farketti.
Hemen eski bir sıcak su ısıtıcısı ve diğer çeşitli laboratuar ekipmanlarını kullanarak benzini sıvı ve gaz bileşenlerine ayıran bir mekanizma kurdu.
Yaptığı deneysel çalışma ile Snelling, sıvı benzinin büyük bir bölümünün aslında propan, bütan ve diğer hidrokarbonlar da dahil olmak üzere LPG’den oluştuğunu keşfetti. Bu bileşenleri kontrol etmek ve buharlaşarak yok olmalarını engellemek için bu gazlarla ilgili çalışmalar yapmaya başladı.
Snelling’den bir süre sonra LPG’nin aydınlatma, metal kesme ve pişirme için kullanılabileceğini fark etti. Bu keşif, bir LPG endüstrisinin doğmasına yol açtı. Snelling, doğal benzinin rafine edilmesi esnasında ortaya çıkan LPG’nin sıvılaştırılması için yöntemler geliştirdi. LPG’nin ilk ticari pazarlamacısı American Gasol Company’yi kurdu. Snelling, 1911 yılına kadar nispeten saf propan üretmeyi başarmış ve 1913 yılında LPG teknolojisine bir ABD patenti verilmiştir.
LPG sıvılaştırma işlemi, gazın petrol tabanından ayrılması ve toplanması sayesinde yapılır. LPG petrokimyasal karışımlardan, doğal gazdan ayrıştırma veya ham petrolün rafine edilmesiyle iki yoldan izole edilir. Her iki süreç petrol kuyusu açarak başlar.
Otogaz
LPG, içten yanmalı motorları beslemek için kullanıldığında, genellikle otogaz veya otomatik propan olarak anılır. Bazı ülkelerde, buji kıvılcım ateşlemeli motorlar için benzine bir alternatif olarak 1940’lardan beri kullanılmaktadır.
Benzinden LPG’ye çevrilen ilk araba 1932 yılında yapılmıştır. Algas adlı şirketin ürettiği lpg tankı arabanın iç kısmına yerleştirmek için oldukça büyüktü ve bagajın üzerine takılmıştı. Bu nedenle pek ilgi görmedi. Los Angeles’ta Carnation Company şirketi 1936 yılında Ford kamyonu LPG ye çevirmiş, yakıt masraflarındaki düşüşü gördükten sonra şirkete ait 200 adet aracı daha LPG ye çevirtmiştir.
600 milyon otomobilinin yaklaşık 16 milyonu Otogaz kullanmaktadır. Otogaz Dünyadaki en popüler üçüncü otomobil yakıtıdır. Otogazlı binek araçların yaklaşık yarısı, en büyük beş pazarda Türkiye, Güney Kore, Polonya, İtalya ve Avustralya da yer almaktadır. Dünyada otogaz kullanımının en yaygın olduğu ülke Türkiye’dir.
LPG’li Otomobiller / Tüplü Arabalar
Arabaların LPG ye uyumlu hale getirilmesi sonradan takılan tüp, lpg dönüşüm kiti ve diğer ekipmanlarla yapılmaktadır. Fakat araba markaları fabrika çıkışı olarak orjinal LPG li araçları 1960’lı yılların sonlarında üretmeye başlamışlardır.
Toyota, 1970’lerde M, R ve Y motor ailelerinde LPG’ye göre sadece birkaç motor üretti. Citroën, Fiat, Ford, Hyundai, General Motors (Daewoo, Holden, Opel / Vauxhall, Saab), Maruti Suzuki, Peugeot, Renault (Dacia), Skoda, Tata Motors, Toyota, Volvo ve daha yakın zamanda Volkswagen, hem LPG hem de benzinle aynı derecede iyi çalışan OEM iki yakıtlı modellere sahipler.