Soru: Annem 25 Kasım 1963 doğumlu. 17 Mart 1997’de Bağ-Kur’lu oldu. Primlerini eksiksiz yatırıyor. Doğum borçlanması yapabilir mi? İlk çocuğun doğum tarihi 27 Kasım 1983, ikinci çocuğun doğum tarihi 12 Eylül 1985’tir. Ne zaman emekli olabilir? Adem PARLAR Cevap: Bağ-Kur’lular doğum borçlanması yapamıyor. Doğum borçlanması, sigortalı olarak çalışan kadınların, doğum sonrasında çocuklarına bakmak için, sosyal güvenlikten mahrum kaldıkları süreyi (doğumdan sonraki iki yıllık süre) kazandırmak için getirilmiş bulunuyor.
[[HAFTAYA]]
Bağ-Kur’lular doğumdan sonra çalışmadıkları halde bile primlerini ödediklerinden, esasında borçlanacakları sosyal güvenlikten mahrum kalınan günleri de bulunmuyor. Sonuç olarak, anneniz doğum borçlanması yapamaz. Anneniz emekli olmak için; 20 tam yıl prim ödeme ve 53 yaş şartlarına tabi. Ara vermeden prim ödeyerek, 20 yıla tamamlayacağı 17 Mart 2017’de emekli olabilir. Ayrıca ara vermeden 17 Aralık 2012’ye kadar prim ödeyerek, ödemesini 15 yıla tamamlaması şartıyla 56 yaşını dolduracağı 25 Kasım 2019’da yaş haddinden emekli olması da mümkün. Tercih sizin.
Sözleşmenin her nüshası için ayrı ayrı
Damga Vergisi ödenmesi gerekiyor Soru: İşyeri kira sözleşmeleri için Damga Vergisi ödenmesi gerekiyor mu? Mal sahibi ve kiracı olmak üzere iki nüsha yapıldığında verginin iki kere mi ödenmesi lazım? Bahadır AKSAR Cevap: İşyeri kira sözleşmeleri Damga Vergisi’ne tabidir. Damga Vergisi’nin oranı binde 1.65‘tir. Verginin, kira sözleşmesi içindeki tutar üstünden hesaplanması gerekiyor. Damga Vergisi Kanunu’nun 5’inci maddesine göre; bir nüshadan fazla düzenlenen kağıtların her nüshası ayrı ayrı aynı nispet ve miktarda Damga Vergisi’ne tabidir. Yasanın bu hükmüne göre; iki nüsha düzenlenen işyerinin, kira sözleşmesinin her nüshası için ayrı ayrı aynı nispet ve miktarda Damga Vergisi ödemesi gerekiyor.
Yetim aylığı için annenizin SSK’ya, dedenizin Emekli Sandığı’na tabi olması gerek
Soru: Annem emekli aylığı alıyor. Babası vefat etti. Annesi babasının emekli maaşını almakta. Annesinin vefat etmesi durumunda annem babasının emekli maaşını alabilecek mi? Ebru KESLER Cevap: Anneniz dulsa, SSK veya Bağ-Kur emeklisi ise ve babası da Emekli Sandığı’na tabi ise (anneanneniz Emekli Sandığı’ndan aylık alıyorsa), babasından dolayı yetim aylığı alabilir. Aylık bağlatmak için annesinin vefatını beklemeye de gerek yok. Annesi hayattayken de aylık bağlatabilir.
PRİM BORCU CEBRİ İCRA YOLUYLA ALINIR
Soru: 19 Ağustos 2006’da Bağ-Kur’lu oldum. Hiç prim ödemedim. 16 Haziran 2008’de Bağ-Kur’um sona erdi. Bu tarihler arasında borçlu olduğuma dair Bağ-Kur’dan tebligat geldi. Hiçbir sağlık kuruluşundan ilaç da dahil yararlanmadım. Bu borcu ödemediğim takdirde hukuki bir sorun oluşur mu? Furkan URGANCI Cevap: Bağ-Kur prim borcunuzu ödemezseniz kurum, hakkınızda kanuni takip başlatır ve prim alacağını cebri icra yoluyla alır. Aralık ortasına kadar prim borçları için ödeme kolaylığı yasası çıkarılacak. Yasa sizin gibi borçlular için bir fırsat. Yasadan yararlanarak borcunuzdan kurtulmanızda yarar var. Sağlık yardımı alıp almamanızın prim borcunun aranmasıyla bir ilgisi yok. Zaten 60 günden fazla prim borcu olan Bağ-Kur’lu, istese de sağlık yardımı alamıyor.
Aylık ortalama geliriniz 96 TL’den az ise engelli aylığı bağlatabilirsiniz
Soru: Gözlerimden rahatsızım. Eşim Bağ-Kur’lu olmasına karşın primlerini ödeyemiyor. Rapor alarak engelli maaşı bağlatabilir miyim? SELAHATTİN Cevap: 2022 sayılı Kanun’un engellilere aylık bağlanmasıyla ilgili hükmüne göre; 18 yaşını dolduran ve kanunen bakmakla mükellef kimsesi bulunmayan engellilerden her ne ad altında olursa olsun her türlü gelirleri toplamının aylık ortalaması 96 liradan (31 Aralık 2010’a kadar geçerli tutar) az olanlara, engel derecesine göre 2022 sayılı Yasa’da belirlenen tutarlarda engelli aylığı bağlanmaktadır. Yüzde 40 ve üzerinde engel raporunuz varsa, bulunduğunuz yerdeki Sosyal Hizmetler İl/İlçe Müdürlüğü’ne engelli aylığı bağlanması için başvurun. Her türlü geliriniz toplamının aylık ortalaması 96 liradan az ise engelli aylığı bağlanır.
Destek primi borçları da ödeme kolaylığından yararlanacak
Soru: SSK emeklisiyim. Bir emlak ofisinde prim karşılığı çalışmaktayım. Adıma 2 sınıf vergi mükellefiyetim var. Bu çalışmamı Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirecek miyim? Geçmiş yıllara ait borç tahakkuk edecektir. Yeni çıkacak olan kamu alacaklarının yeniden yapılandırılması kanunundan yararlanmam mümkün mü? Necmettin DOĞAN Cevap: Emekli aylığını kestirmeden kendi nam ve hesabına çalışanlar, sosyal güvenlik destek primi ödememek zorunda. Vergi mükellefi olarak kendi nam ve hesabınıza emekli aylığınızı kestirmeden çalıştığınızdan, emekli aylığınızdan sosyal güvenlik destek primi kestirmeniz gerekiyor. Bunun için bulunduğunuz yerdeki sosyal güvenlik il müdürlüğüne durumunuzu anlatan bir dilekçe ile başvurun. Af yasasının kapsamı henüz belli olmadı. Ancak, destek primi borçlarının da kapsama gireceğini düşünüyoruz.
En fazla iki doğumunuzu borçlanarak 1440 gün kazanabilirsiniz
Soru: 3 Eylül 1976 doğumluyum. 2 Şubat 1993’te SSK’lı oldum. Ocak 1994’te işten ayrıldım. 1997’de evlendim. 1997-2003 arası 3 çocuğum oldu. 3 çocuğum için borçlansam, kaç gün süre kazanabilirim? Ne kadar daha prim ödersem emekli olabilirim? Nurettin DEMİRCAN Cevap: En fazla iki doğum için borçlanma yapılabiliyor. Doğum borçlanması yapabilmek için, doğum sonrasında iki yıl süresince sigortalı çalışmamak gerekiyor. Aralarında iki yıllık süre olan iki doğumunuzu borçlanarak 1440 gün süre kazanabilirsiniz. Emekli olmak için 20 yıl sigorta, 5600 gün prim ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. 3832 gün daha prim ödeyerek, doğum borçlanmasıyla birlikte 1768 güne yükselecek olan priminizi 5600 güne tamamlamanız şartıyla, 3 Eylül 2025’te emekli olabilirsiniz.