BM: DEAŞ'çılar kendi ülkelerinde yargılansınlar!
Birleşmiş Milletler (BM) Yargısız ve Keyfi İnfazlar Özel Raportörü Agnes Callamard, Suriye ve Irak'ta tutulan DEAŞ militanı yabancı teröristlerin, bölgede uluslararası suçları görüşecek geçiş hukuku olmaması sebebiyle kendi ülkelerine gönderilmesi ve orada yargılanması gerektiğini bildirdi.
Birleşmiş Milletler (BM) Yargısız ve Keyfi İnfazlar Özel Raportörü Agnes Callamard, BM Genel Merkezi'nde basın mensuplarının Irak ve Suriye'de YPG/PKK kontrolündeki Hol kampında tutulan yabancı DEAŞ savaşçıları ve ailelerine ilişkin sorularını yanıtladı.
DEAŞ militanları ve ailelerinin, bulundukları ülkede mi yoksa kendi ülkelerinde mi yargılanacağı hususunda birçok tartışmanın mevcut olduğunu kaydeden Callamard, yargılama yetkisi noktasında da farklı görüşlerin dile getirildiğini ifade etti.
Callamard, Irak ve Suriye'nin, terör örgütü DEAŞ adına savaşan yabancıları kendi topraklarında suç işlemeleri nedeniyle yargılama hakkına sahip olduklarına dair güçlü argümanları olduğunu fakat bunun yabancı savaşçıların kendi ülkelerinde yargılanamayacağı anlamına da gelmediğini bildirdi.
"Kendi ülkeleri en mantıklı yer"
Irak ve Suriye'de adil yargılama için uygun şartların olmadığına dikkati çeken Callamard, Irak hapishanelerinde DEAŞ militanlarına karşı sistematik işkence yapıldığını, Suriye'de de benzer bir durum olabileceğini söyledi.
Callamard, şu ifadeleri kullandı:
"Bölgede şu anda uluslararası ceza kapsamında işlenen suçları ele alan ve uluslararası standartları karşılayan bir geçiş hukuku yok. Bu yüzden şu aşamada tek seçenek yargılamaların başka bir yerde yapılması ve kendi ülkeleri en mantıklı yer. Tabii ki 'ad hoc (geçici)' ya da 'hibrit' mahkemeler de düşünülebilir ancak bunu uygulamak oldukça uzun sürecektir. Bu durumda ne yapacağız? DEAŞ savaşçılarının yargılanması için Fransa, Almanya ya da İngiltere'nin en iyi seçenek olduğunu söylemiyorum ama şu an için tek seçenek bu.''
Mevcut sorunların ve ülkelerine dönen militanların daha fazla propaganda ve radikalleşmeye neden olacağı endişelerinin farkında olduğunu belirten Callamard, ''Çözüm kolay değil ve Suriye'nin kuzeydoğusunda yaşamıyoruz diye sorun ortadan kalkacak da değil. Bir noktada bu sorunla yüzlememiş gerekli.'' dedi.
"Çocukların, kamplarda tutulmaları için hiçbir neden yok"
Bölgede savaşla ilgisi olmayan, suça karışmayan DEAŞ militanlarının aileleri ve çocuklarının varlığını da anımsatan Callamard, bu kişilerin kontrol edilerek ülkelerine gönderilmesi gerektiğini söyledi.
Callamard, bu çocukların Suriye'nin kuzeydoğusunda bulunan kampta tutulmaları için hiçbir neden olmadığını bildirdi.
"DEAŞ'çılar vatandaşlıktan çıkarılarak uluslararası hukuk ihlali işleniyor"
Yabancı savaşçıları vatandaşlıktan çıkarmanın kolay ancak uluslararası hukuku açıkça ihlal eden bir yol olduğuna dikkat çeken Callamard, özellikle tek ülke vatandaşlığına sahip bireylerin bu uygulamayla "vatansız" kalmasının kabul edilemeyeceğini kaydetti.
BM Özel Raportörü Callamard, sözlerini şöyle sonlandırdı:
"Bazı savaşçılar iki uyruklu olabilir ama bu durum herkes için geçerli değil. Yabancı DEAŞ savaşçılarını vatandaşlıktan çıkararak çok fazla uluslararası hukuk ihlali işleniyor ve bu şekilde onları başkalarının sorunu haline getirmiş oluyoruz, esasen yapılan bu. Onlar bizim ülkelerimizde yetişti, bizim ülkelerimizde türlü propagandalarla DEAŞ savaşçısı oldu ve şimdiyse biz sorumluktan kaçmak istiyoruz. Bu nasıl bir küresel güvenlik, nasıl bir vizyon ve küresel bir koalisyon olarak nasıl bir ortak sorumluluk? Şunu da unutmayalım tüm bu ülkeler DEAŞ karşıtı koalisyonun bir parçası. Bu durum bana son derece mantıksız geliyor ve insan hakları açısından da kesinlikle doğru değil.''