Bilgi Kutusu Savaş |çatışma=1897 Osmanlı-Yunan Savaşı |parçası= |image= |başlık= Dömeke Savaşı(Saray ressamı Fausto Zonaro`nun fırçasından) |tarih=17 Nisan-19 Mayıs 1897 |yer= Tesalya (Yunanistan), Epir (Osmanlı Devleti) |casus= |bölge= |sonuç=Osmanlı zaferi |savaşan1= Osmanlı İmparatorluğu |savaşan2=Yunanistan Krallığı |kumandan1=Müşir Edhem Paşa (Başkumandan, Tesalya), Ahmed Hıfzı Paşa (Epir) |kumandan2=Prens Konstantin (Başkumandan, Tesalya), Albay Manos (Epir) |güç1=90.000 (Tesalya), 30.000 (Epir) |güç2=60.000 (Tesalya), 15.000 (Epir) |kayıp1= |kayıp2= |kayıp3= |notes=
1897 yılında Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasında meydana gelen savaştır. Yaklaşık bir ay sürmüş ve Osmanlı ordusunun zaferiyle neticelenmiştir.
Savaş öncesiOsmanlı Devleti`ne ait olan Tesalya ve İyon Denizi kıyısındaki Arta limanı 1878 Berlin Antlaşması uyarınca 1881 yılında Yunanistan`a verilmişti. Bu genişlemeden sonra Yunanistan`ın yeni hedefi Epir (Yanya vilayeti) ve Girit adasıydı. Bu bölgelerdeki nüfusun yaklaşık üçte ikisini oluşturan Osmanlı rumları Yunanistan tarafından Osmanlı Devletine karşı devamlı kışkırtılıyordu. Osmanlı Devleti bu isyanları bastırınca da Avrupa devletleri, Rumların ezildiğini iddia ederek olaylara müdahale ediyorlardı.
Yunanistan`ın Osmanlı idaresindeki Rumları isyana kışkırtmaya devam etmesi üzerine Osmanlı Devleti de 17 Nisan 1897`de Yunanistan`a savaş ilan etti. Yunanlar özellikle engebeli bölgelerde Osmanlı ordusunu uğraştırırken Balkanlar`daki diğer devletlerle anlaşıp Osmanlıları iyice zor durumda bırakmayı planlamaktaydılar. Osmanlı kuvvetlerini teşkil eden Müşir Edhem Paşa komutasındaki yaklaşık 120.000 askere karşılık Yunanistan Kralı 1. Yorgi`nin (ΓεÏÏγιος Α΄) veliahdı Konstantin`in (Κωνσταντίνος Α΄ της Ελλάδας) kumanda ettiği Yunan ordusu ise 75.000 kişilik bir kuvvetten meydana geliyordu.
"Bu savaş, Osmanlı Devleti ve Büyük Devletler`in iradesine aykırı olarak Yunanistan`ın yayılmacı politikalarının bir neticesi olarak meydana gelmiştir. Osmanlı Devleti Büyük Devletler`den savaşı engellemelerini beklemiş; fakat bu devletler Yunanistan`a uygulanacak zorlayıcı tedbirler üzerinde uzlaşamadıklarından iki devleti yalnız başlarına bırakmışlardır. Osmanlı Devleti barışın devamından yana olmasına rağmen Yunan çetelerinin sınırı tecavüz etmesi üzerine Yunanistan`a savaş ilan etmiştir."Mehmet Uğur Ekinci, "The Origins of the 1897 Ottoman-Greek War: A Diplomatic History." Yüksek Lisans Tezi, Bilkent Üniversitesi Tarih Bölümü, Ankara, 2006, s. iv.
Savaşın gelişmesi18 Nisan 1897`de Milona geçidindeki ilk savaşı Osmanlılar kazandılar. Ancak savaşın yavaş tempoda cereyan etmesi üzerine, büyük devletlerden gelebilecek bir müdahaleyi önlemek için Sultan 2. Abdülhamid Edhem Paşa`ya yıldırım harbi emrini verdi. Bu durum üzerine 25 Nisan 1897`de Yenişehir (ΛάÏισα), 28 Nisan`da da Tırhala (ΤÏίκαλα) zaptedildi. Yunan ordusu güneydeki Dömeke`ye (Δομοκός) doğru çekilirken Edhem Paşa kumandasındaki birlikler doğuya doğru ilerleyerek 8 Mayıs`ta çok büyük stratejik öneme sahip bir liman kenti olan Golos`a (Βόλος) girdi. Bundan sonraki muharebenin Dömeke`de olacağı ve bu savaşın da galip tarafı ortaya çıkaracağı belli olmuştu. Çünkü Yunanlılar bu müstahkem mevkiye çok fazla yığınak yapmışlardı. Savunma savaşı yapacak olan Yunanlılar, Türkleri püskürteceklerinden eminlerdi. 17 Mayıs 1897 tarihinde çok şiddetli geçen muharebe sonunda Osmanlılar galip geldi. Yunan ordusu daha güneydeki Lamia`ya (Λαμία) doğru düzensiz bir biçimde çekilirken Osmanlı kuvvetleri onları süratle takip etti. Zira Avrupa`da savaşı durdurmaya yönelik diplomatik adımlar atılmaya başlamıştı. Osmanlılar ise Avrupa`dan baskı gelmeden mümkün olduğunca ilerlemek niyetindeydiler.
Savaşın sonu
Artık Osmanlı ordusunun Yunanistan`ın başkenti Atina`ya girmesini engelleyecek ciddi bir güç kalmamıştı. Fakat Avrupa Devletleri`nin aralarında anlaşması üzerine Rus çarı 2. Nikolay (Ğиколай II) 2. Abdülhamid`e bizzat telgraf çekerek savaşın durdurulmasını talep etti. Padişahın iradesi uyarınca 19 Mayıs`ta Osmanlı ordusu fiilen savaşı kesti. 20 Mayıs 1897 tarihinde ise mütareke imzalandı.
Notlar
Linkler
- Mehmet Uğur Ekinci. "The Origins of the 1897 Ottoman-Greek War: A Diplomatic History." Yüksek Lisans Tezi, Bilkent Üniversitesi Tarih Bölümü, Ankara, 2006.