Genel bakış
- Çin tarihinin Savaşan Devletler döneminde üç rakip inanç sistemi (Konfüçyüsçülük, Taoizm ve Hukukçuluk) ön plana çıktı.
- Konfüçyüsçülük, ahlaki bir dürüstlük, sosyal düzen ve evlat sorumluluğuna odaklanan etik değerleri ile bilinir.
- Taoizm, insanları dünyevi işlere fazla karışmamaya çağıran ve evrensel uyuma odaklanan bir felsefedir.
- Hukukçuluk, otokratik ve merkezi bir kural sistemi üzerine inşa edilen ve sert cezaların ile bilinen bir teoridir.
- Bu üç felsefe akımı, erken dönemlerdeki Çin imparatorluklarını derinden etkiledi; hatta bazıları resmi devlet ideolojisi haline geldi.
Konfüçyüsçülük
Üstat dedi ki: Baba yaşarken, oğlunun niyetini gözleyin. Baba öldüğünde, oğlunun davranışını gözleyin. Rahmetli babasının [usulünü] üç yıl boyunca değiştirmeyen birine iyi evlat denir.
Üstat dedi ki: Onları politikalarla yönlendirin ve cezalarla hizaya getirin, göreceksiniz ki insanlar bunlardan kaçınacaklar ve utanç duymayacaklardır. Onları erdemle yönlendirin ve li [ritüelleştirilmiş görgü kuralları ve törenler] ile hizaya getirin, göreceksiniz ki insanlar utanç duygusuna sahip olacak ve üzerine düşenleri yerine getirecektir.
Hukukçuluk
Taoizm
[Tao] bilen kişi konuşmaz; konuşan kişi bilmez. Bilge adam ağzını ve kapılarını kapatır.