Başbakan Erdoğan'ın her fırsatta "En az 3 çocuk yapın" dediği Türkiye'de her üç çocuktan ikisi şiddetli maddi yoksunluk içinde yaşıyor. Bu oran batı bölgelerinde dört çocuktan ikiye düşerken, Bölge'de dört çocuktan üçe çıkıyor. Türkiye'deki çocukların yaşam koşulları, Avrupalı yaşıtlarının çok gerisinde kalıyor.
Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi'nin (Betam) hazırladığı "Üç çocuktan ikisi şiddetli maddi yoksunluk çekiyor" başlıklı araştırmanın verilerine göre, çocuklarda şiddetli maddi yoksunluk oranı Türkiye'de yüzde 63.5 düzeyindeyken, bu oran Yunanistan'da yüzde 16.5, İtalya'da ise yüzde 12.4'e geriliyor.
Çocuklarda şiddetli maddi yoksunluk sıklığı Türkiye'nin batısında yüzde 50-55 düzeyinde, Bölge illerinde ise yüzde 75'in üzerinde bulunuyor. Bölgelere ayrıntılı bakıldığında, doğu ile batı arasındaki derinlik dikkat çekiyor. Buna göre, şiddetli maddi yoksunluk çeken çocukların oranı Ege'de yüzde 50.9 düzeyindeyken, Güneydoğu Anadolu'da yüzde 80.9'u buluyor. Çocuklar arasında şiddetli maddi yoksunluk İstanbul'da yüzde 61.7, Akdeniz'de ise yüzde 64.5'e çıkıyor. Araştırmada, hem İstanbul'un hem Akdeniz'in yoğun göç alan bölgeler olduğuna dikkat çekiliyor.
Araştırma sonuçları, Türkiye'de protein ihtiyacını karşılayamayan çocukların oranının 64.7, ısınma ihtiyacını karşılayamayanların oranının 39.9, giyim ihtiyacını karşılayamayanların oranının ise yüzde 40.0 düzeyinde olduğunu gösterdi.
Betam araştırmayı, Türkiye'deki Gelir ve Yaşam Koşulları Anketleri verilerini Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) ölçütlerini kullanarak yapıyor. Buna göre, kira ve faturaların ödenmesi, evin ısınma ihtiyacının yeterince karşılanması, beklenmedik harcamaların karşılanması, her iki günde bir et, balık ya da protein eşdeğer gıdaların tüketilmesi, evden uzakta bir haftalık tatil masrafının karşılanması, bir arabaya, bir çamaşır makinesine, bir renkli televizyona, bir telefona sahip olunması olarak belirlenen 9 kalemden 4'ünü yerine getiremeyen bireyler şiddetli maddi yoksunluk içerisinde kabul ediliyor.
TÜRKİYE'DE 893 BİN ÇOCUK ÇALIŞTIRILIYOR
Adana Kent Konseyi, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı nedeniyle çocuk işçiliğine dikkat çekti. Adana Kent Konseyi Çocuk İşçiliği İle Mücadele ve Çalışan Çocukları İzleme Komitesi Başkanı, Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Adnan Gümüş, 2012 verilerine göre Türkiye'de 893 bin çocuğun çalıştırıldığını bildirdi.
Komite üyeleriyle birlikte toplantı düzenleyen Prof. Dr. Adnan Gümüş, Türkiye İstatistik Kurumu'nun 2012 yılı Çocuk İşgücü Anketi sonuçlarına göre ülke genelinde 6-17 yaş arasındaki toplam 15 milyon 247 bin çocuktan 893 bininin tarım, sanayi ve hizmet sektörlerinde ekonomik kazanç karşılığı çalıştırıldığını söyledi. Gümüş, aynı döneme ilişkin olarak çalışan çocuklardan 445 bininin okula gidemediğini vurgulayıp, "Çocukların yeri iş değildir. Çamur içinde, elektrik, susuz, tuvaletsiz çadırlar değildir. Sağlıklı evlerde, sağlıklı beslenerek, nitelikli okullarda eğitim görmelidir" dedi.
23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nda tüm çocuklar için nitelikli yaşam ve eğitim imkanlarının sunulmasını isteyen Gümüş, şunları söyledi: "Komitemiz, 2013 aralık ayında kuruldu. Amacımız, çocukların öncelikli ihtiyaçlarına cevap vermek amacıyla, çocuk emeğinin sömürülmesinin önüne geçmek, ilgili mevzuatın tam ve doğru olarak uygulanıp, uygulanmadığının takipçisi olmaktır. Çocuk işçiliği ve çocuk emeğinin sömürüsüne karşı mücadele yöntemleri geliştirmektir. Bu konularda yönetimlerin görevlerini yapmaları, çocuk işçiliğini önlemede daha fazla insiyatif kullanmalarını, çaba göstermelerini sağlayıcı araştırmalar yapıp, raporlar hazırlayacağız ve çağrılar yapacağız. Halkın konuya daha fazla dahil olması için bilgi, farkındalık ve katılımı destekleyici etkinlikler düzenleyeceğiz. Çalışan çocukların üzerinde bir hareket planı oluşturarak, kapsamlı istatistikler oluşturacağız, çözüm önerilerinde bulunacağız. Çalışan çocukların karar alma mekanizmalarına katılımını sağlayacağız."
TÜZEL: ÇOCUK İŞÇİLİĞE DAHA NE KADAR GÖZ YUMACAKSINIZ?
HDP İstanbul Milletvekili Levent Tüzel, Esenyurt’ta bulunan Naz Alüminyumda sigortasız çalıştırılırken geçirdiği iş kazasında parmakları kopan 17 yaşındaki O.T. ve çocuk işçi ölümlerini Meclis gündemine taşıdı. Geçtiğimiz yıl plastik enjeksiyon makinesine sıkışarak can veren, 13 yaşındaki Kimya İşçisi Ahmet Yıldız’ı da hatırlatan Tüzel, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisinin verilerine göre, 2013 de yaşamını yitiren 1235 işçinin 59’unun çocuk işçi olduğunu, bunların 18’inin, 14 yaş ve altı, 41’inin 15-17 yaş arasında olduğunu kaydetti.
Tüzel, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik’in yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde, “Bakanlığınız, Naz Alüminyum ve benzeri çocuk emeği sömüren fabrikalara daha ne kadar göz yumacaktır?” diye sordu. Tüzel, Bakana ayrıca şu soruları yöneltti:
*Bakanlığınız, Naz Alüminyum ve benzeri çocuk emeği sömüren fabrikalara daha ne kadar göz yumacaktır?
*Esenyurt’taki Beysan Sanayi Sitesi’nde bulunan Naz Alüminyum isimli fabrika ne zaman kurulmuştur? Kaç işçi çalışmaktadır?
*Naz Alüminyum fabrikası gibi, kaçak, sigortasız, kayıtsız küçük yaşta çocuk çalıştıran kaç fabrika vardır? Denetlendi ise, ne zaman denetlenmiş ve neler tespit edilmiştir? Bu işyerine denetim/ler sonrasında bir yaptırım uygulanmış mıdır?
*Bakanlığınızca yapılan denetimlerde böyle kaç işyeri tespit edilmiştir? Bunlara ne işlem yapılmıştır?
*Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının, iş kazası davalarında kamu adına taraf olması gerekmez mi? Bu yönde yasal bir çalışmanız var mı?
*Çocuk işçiliğin önlenmesi ve benzeri durumların yaşanmaması için Bakanlığınızca hangi önlemler alınmaktadır?