Bu makaledeki ortak yazarlar Janice Litza, MD. Dr. Janice Litza Wisconsin’de yer alan, Amerika’da uzmanlıkta daha kalifiye olunduğunu gösteren Board Sertifikası’na sahip bir Aile Hekimi’dir. Doktorluğunun yanı sıra, Wisconsin-Madison Halk Sağlığı ve Tıp Fakültesi’nden 1998 yılında Doktorluk derecesini aldıktan sonra 13 yıl boyunca, Klinik Profesör olarak eğitim vermiştir.
Bu makalede atıfta bulunulan 22 referans vardır ve bu referanslara sayfanın sonunda ulaşılabilir.
Solunum sistemine saldıran grip yani influenza, ciddi ve potansiyel olarak ölümcül bir hastalık olabilir.[1] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git Grip son derece bulaşıcıdır. Çoğu grip vakası ilaçsız ya da komplikasyonsuz bir şekilde iyileşir. Günümüzde çoğu kişi, hastalığı ya da ciddi komplikasyonları önlemek için yıllık grip aşısı oluyor. Grip aşısı genellikle güvenlidir ama bazı kişiler aşıya olumsuz reaksiyonlar gösterebilir.[2] X Güvenliir Kaynak Centers for Disease Control and Prevention Kaynağa git Gri aşısına gösterilen olumsuz bir reaksiyonu, alerjik reaksiyonlar için tıbbi tedavi görerek ya da daha az ciddi yan etkilere evde çare bularak tedavi edebilirsin.
Adımlar
Kısım 1 / 2:
Ciddi Reaksiyonlar İçin Tıbbi Tedavi Görmek
-
1Alerjik reaksiyonlar için acil tıbbi yardım al. Nadir durumlarda grip aşısı ciddi ya da hayatı tehdit eden alerjik bir reaksiyona yol açabilir.[3] X Kaynağı araştır Bu genellikle aşıyı olduktan sonraki birkaç dakika ila birkaç saat içinde ortaya çıkar. Aşağıdaki belirtilerden herhangi biri varsa ve ciddiyse acil servisi ara bir an önce en yakın hastaneye git:[4] X Güvenliir Kaynak Centers for Disease Control and Prevention Kaynağa git
- Solunum güçlüğü.
- Ses kısıklığı ya da hırıltı.
- Gözlerin etrafında, dudaklarda ya da boğazda şişme.
- Ürtiker.
- Solgunluk.
- Güçsüzlük.
- Hızlı kalp atışı ya da baş dönmesi.
-
2Olası alerjik reaksiyonlar için doktorunla bağlantı kur. Grip aşısına karşı ciddi ya da hayatı tehdit eden bir alerjik reaksiyonun belirtileri göstermesen bile yine de ciddi yan etkiler yaşayabilirsin. Bunlar da tıbbi tedavi gerektirir. Aşağıdaki ciddi yan etkilerden herhangi birini gösterirsen nasıl ilerlemen gerektiğiyle ilgili doktorunu ara:[5] X Kaynağı araştır
-
3Reaksiyonu hafifletmek için ilaç al. Tıbbi tedavi, gösterdiğin olumsuz ya da ciddi reaksiyonun türüne göre değişir. Doktorun sana ilaç verebilir ya da takip edilmen için hastaneye yatmanı isteyebilir. Ciddi bir reaksiyon için aşağıdaki tedavilerden birini alabilirsin:[8] X Güvenliir Kaynak Immunization Action Coalition Kaynağa git
- Anafilaksi için epinefrin enfeksiyonları.
- Ürtiker ve/veya kaşıntı için ağızdan alınan ya da enjekte edilen antihistaminikler.
- Kardiyovasküler reaksiyonlar ya da bilinç kaybı için hastaneye yatmak.
-
4Belirtilerini yakından takip et. Çoğu durumda, grip aşısına gösterilen olumsuz reaksiyonlar tedavi görmeden geçecektir. Ama enjeksiyon ya da tedavi sonrası yaşayabileceğin belirtilerin olumsuz reaksiyon olup olmadığını anlamak için gözünü dört açman çok önemlidir. Belirtilerin geçmezse ya da kötüye giderse acil olarak tıbbi tedavi gör. Bu, olumsuz reaksiyon ve ciddi komplikasyon riskini en aza indirebilir.[9] X Güvenliir Kaynak Centers for Disease Control and Prevention Kaynağa git
Reklam
- Gösterdiğin yan etkiler ya da kendini nasıl hissettiğin konusunda tereddütlerin varsa doktorunla bağlantıya geç. Olumsuz bir reaksiyona karşı tedbirli olmak daima iyidir.
Kısım 2 / 2:
Daha Az Olumsuz Yan Etkileri Evde Hafifletmek
-
1Sık görülen olumsuz reaksiyonları tanı. Grip aşısına gösterilen ciddi reaksiyonlar nadirdir. Ama yine de enjeksiyon ya da burun spreyiyle (burun yoluyla yapılan grip aşısı şu anda tavsiye edilmemektedir) yapılan aşıya olumsuz bir tepki gösterebilirsin. Grip aşısının sık görülen yan etkilerini tanımak, bunları tedavi etmenin en iyi yolunu bulmana yardımcı olabilir. Olumsuz reaksiyonlar arasında şunlar vardır:[10] X Güvenliir Kaynak Centers for Disease Control and Prevention Kaynağa git
-
2Ağrı ya da şişme için ibuprofen al. Grip aşısının çoğu yan etkisi iki gün içinde geçer. En sık görülen olumsuz reaksiyonlar, enjeksiyon bölgesinde meydana gelir. Bunlar genellikle kızarıklık, ağrı ya da hafif şişme olmasıdır. İbuprofen gibi bir ağrı kesici almak, rahatsızlıkları ve şişmeyi azaltabilir.[12] X Kaynağı araştır
- Aspirin, ibuprofen ya da naproksen sodyum gibi nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar (NSAİİ) al. Bunlar, ağrıyı hafifletebilir ve şişmeyi veya yangıyı azaltabilir.
- Ürünün ambalajında belirtilen ya da doktorun tarafından verilen dozla ilgili talimatlara uy.
-
3Soğuk bir kompres yap. Enfeksiyon bölgesinde kaşıntın, ağrın ya da rahatsızlığın olabilir. Hatta, baş dönmesi ya da güçsüzlük bile yaşayabilirsin. Enjeksiyon bölgesine ya da yüzüne soğuk kompres yapmak, grip aşısına gösterdiğin bu olumsuz reaksiyonları hafifletebilir.[13] X Güvenliir Kaynak Immunization Action Coalition Kaynağa git
- Enfeksiyon bölgesinde şişme, rahatsızlık hissi ya da kızarıklık varsa soğuk bir el bezi ya da bir buz torbası koy. Belirtilerin geçene kadar bir defasında 20 dakika olmak üzere gerektiği kadar kullan.
- Baş dönmen, sersemlik hissin ya da terlemen varsa soğuk ve ıslak bir elbezini başına ya da boynuna koyabilirsin.[14] X Güvenliir Kaynak Immunization Action Coalition Kaynağa git
- Cildin çok fazla soğursa ya da uyuşursa kompresi oradan al.[15] X Güvenliir Kaynak Mayo Clinic Kaynağa git
-
4Hafif bir kanamaya bandajla kompres yap. Aşıdan sonra aşı bölgesi biraz kanayabilir. Bazı durumlarda, aşıdan sonra aşı bölgesi iki gün hafifçe kanayabilir. Bu olursa kanama durana kadar oraya yapışkan bir kompres koy.[16] X Güvenliir Kaynak Immunization Action Coalition Kaynağa git
- Kanama bir ya da iki gün içinde durmazsa ya da kötüleşirse doktorunla bağlantı kur.
-
5Baş dönmesi için otur ve bir şeyler atıştır. Grip aşısından sonra bazı insanların baş dönmesi yaşayabilir, hatta bayılabilir. Genel olarak, bu olumsuz reaksiyonlar bir ya da iki günden daha uzun sürmez. Baş dönmesini tedavi etmenin ve bayılmayı engellemenin en iyi yolu dinlenmektir. Dinlenirken bir şeyler atıştırmak, kan şekerini yükseltebilir ve kendini daha iyi hissetmene yardımcı olabilir.[17] X Kaynağı araştır
- Başın dönüyorsa birkaç dakika otur, hatta yere uzan. Giysilerini gevşetmen, ya da başını dizlerinin arasına alarak oturman, baş dönmenin geçmesine yardım edebilir.[18] X Güvenliir Kaynak Immunization Action Coalition Kaynağa git
- Kan şekerini yükseltmek ve baş dönmeni azaltmak için küçük bir atıştırmalık ye.[19] X Kaynağı araştır Bir parça dil peyniri, fıstık ezmeli kızarmış ekmek ya da elma dilimleri gibi sağlıklı bir atıştırmalık yemeyi hedefle.
-
6Parasetamol ya da ibuprofenle ateşini düşür. Birçok insanın, grip aşısından sonra hafif ateşi (38 derecenin altı) çıkar. Bu, sık görülen bir reaksiyondur ve genellikle bir ila iki gün içinde geçer.Ateş seni rahatsız ediyorsa ibuprofen ya da parasetamol almak, hem ateşini düşürmeye hem de ateşten dolayı yaşıyor olabileceğin kas ağrıları gibi rahatsızlıkları azaltmaya yardım edebilir.[20] X Kaynağı araştır
- Ateşini ibuprofen ya da parasetamol ile tedavi etmek için ambalajda belirtilen ya da doktorun verdiği talimatlara uy.
- Ateşin iki gün sonra normale dönmezse ya da 38 derecenin üzerine çıkarsa hemen doktorunla bağlantı kur.
-
7Kaşıntı giderici bir ilaç kullan. Enjeksiyon bölgesinde kaşıntı olması da grip aşına gösterilen yaygın olumsuz reaksiyonlardandır. Çoğu durumda bu da bir ya da iki gün içinde geçecektir. Ama, bu kaşıntı seni rahatsız edebilir. Enjeksiyon bölgesindeki kaşıntı hissini azaltmak için antiprüritik yani kaşıntı giderici ilaçlar kullanabilirsin.[21] X Güvenliir Kaynak State of Massachusetts Kaynağa git
Reklam
- Kaşıntıyı azaltmak için dört ila 6 saatte bir hidrokortizon krem sürebilirsin. Kaşıntı şiddetliyse doktorun sana prednizon ya da metilprednizolon tablet yazabilir.
- Enjeksiyon bölgesindeki kaşıntıyı kontrol etmek için dört ila altı saatte bir, difenhidramin (Benadryl) ya da hidroksizin (Atarax) kullan.
İpuçları
- Yumurta alerjisi olan insanların grip aşısı olduktan durumlarının izlenmesi için sonraki 30 dakika boyunca orada kalmaları gerekiyordu ama artık bu gerekli değil. Hafif bir yumurta alerjin varsa grip aşısı olduktan hemen sonra gidebilirsin. Şiddetli yumurta alerjisi olan insanlar hâlâ aşı olabilir ama aşıya ciddi alerjik reaksiyonlar verip vermediklerini kontrol etmek için izlenmeleri gerekebilir.[22] X Güvenliir Kaynak Centers for Disease Control and Prevention Kaynağa git
Uyarılar
- 6 aydan daha küçük olan bir bebeğe aşı yaptırma.
- Tepkilerin herhangi birinden emin değilsen doktorunla temasa geç. Tedbir almak daima iyidir.
- Geçmişte grip aşısına hafif bir reaksiyon gösterdiysen aşıyı vurulmaktan kaçınma. Aşı olduktan sonra hastalandıysan bile grip aşısı olabileceğini çünkü formülün her yıl değiştiğini aklında bulundur.
Referanslar
- ↑ http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/flu/basics/definition/con-20035101
- ↑ https://www.cdc.gov/flu/prevent/general.htm
- ↑ http://www.healthline.com/health/flu-shot-side-effects#Serioussideeffects3
- ↑ https://www.cdc.gov/flu/prevent/general.htm
- ↑ http://www.healthline.com/health/flu-shot-side-effects#Serioussideeffects3
- ↑ http://www.healthline.com/health/flu-shot-side-effects#Commonsideeffects2
- ↑ http://www.immunize.org/catg.d/p3082.pdf
- ↑ http://www.immunize.org/catg.d/p3082.pdf
- ↑ https://www.cdc.gov/flu/prevent/keyfacts.htm
- ↑ https://www.cdc.gov/flu/prevent/general.htm
- ↑ https://www.cdc.gov/flu/prevent/keyfacts.htm
- ↑ http://www.healthline.com/health/flu-shot-side-effects#Commonsideeffects2
- ↑ http://www.immunize.org/catg.d/p3082.pdf
- ↑ http://www.immunize.org/catg.d/p3082.pdf
- ↑ http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/chronic-daily-headaches/in-depth/headaches/art-20047375
- ↑ http://www.immunize.org/catg.d/p3082.pdf
- ↑ http://www.healthline.com/health/flu-shot-side-effects#Commonsideeffects2
- ↑ http://www.immunize.org/catg.d/p3082.pdf
- ↑ http://www.healthline.com/health/flu-shot-side-effects#Commonsideeffects2
- ↑ http://www.healthline.com/health/flu-shot-side-effects#Commonsideeffects2
- ↑ http://www.mass.gov/eohhs/docs/dph/cdc/immunization/mso-emergency-treatment.pdf
- ↑ https://www.cdc.gov/flu/prevent/egg-allergies.htm