Suriye'ye barış getirmesi öngörülen görüşmeler (Cenevre 2) geçen hafta İsviçre'nin Montrö kentinde başladı. Başta İran da davetliler arasındaydı. Ama Suriye muhalefetinin (Suriye Ulusal Koalisyonu) itirazı ve ABD'nin çözüm için bir geçiş hükümeti kurulmasını Tahran'a ön şart olarak dayatması İran'ın geri çekilmesine neden oldu.
Washington'ın İran'a ilişkin (nükleer silahlanma dışında) üç temel kaygısı var: 1-Geliştirdiği ittifaklarla İran, bölgesel ve uluslararası etki alanını genişletme eğiliminde. Şimdiye kadar bunlar ABD karşıtıydı. 2- İran, Suriye'deki çatışmalara doğrudan Devrim Muhafızları'na bağlı Kudüs Birlikleri ve Basij milisleri; dolaylı olarak Lübnan'ın Hizbullah savaşçıları aracılığıyla müdahale ediyor. 3- İran'ın Doğu Akdeniz'de artan nüfuzundan ABD'nin Arap müttefikleri ve İsrail tedirginler. ABD, etkinliğini ve inandırıcılığını korumak için bu kaygıları yönetmek durumunda.
Uç beyliği gibi davranıyor
Üstelik İran'ın Suriye'deki etkisi sadece kendi gücünden kaynaklanmıyor. Esed rejimini ayakta tutan en önemli etmen Rusya'nın doğrudan ve İran üzerinden Şam'a sağladığı destek. Her iki ülke de Ortadoğu'da kendi çıkarlarını gerçekleştirmek ve bu bölgede Batı ile rekabetlerinde Suriye'yi bir 'uç beyliği' olarak kullanma eğilimindeler.
İran'ın Suriye'yi nüfuz alanına katması, bu ülkenin ve genelde Şii etkisinin Körfez bölgesine yayılması demek. Bu durumdan tedirginlik duyan Suudi Arabistan, Kuveyt ve Katar gibi ülkeler Suriye'de rejimle savaşan Sünni isyancılara destek vermeye başladılar. Bölgede kendisine liderlik fırsatı doğduğuna inanan Türkiye yönetimi de bu halkaya katıldı. Ne var ki Suriye muhalif güçlerinin bir bölümünün, tamamıyla kendi gündemlerine bağlı uluslararası cihatçılar olduğu anlaşıldı. Suriye muhalefetine giden yardımlardan yararlanan bu topluluğun kendi siyasi örgütlerini kurması üzerine Suriye iç savaşı kanlı bir curcunaya dönüştü.
Acımasız bir totaliter diktatörlüğe karşı, özgürlükçü ve seküler bir isyan olarak başlayan başkaldırı, iç ve dış güçlerin kapıştığı mezhepçi bir kıyıma dönüştü. İpin ucu kaçıp hiçbir gücün kontrolü sağlayamayacağı anlaşılınca İran ve ABD kendilerini aynı düşmanla karşı karşıya buldular. "Irak ve Şam (Levant) İslam Devleti" gibi adlar altında örgütlenen Sünni cihatçılar ve El Kaide ile ilişkili örgütler sadece Suriye'de değil, hem İran'ın hem de İran'ın himayesindeki Irak'ta da egemenlik alanları (kurtarılmış bölgeler) oluşturmak istiyorlar.
Lübnan’da iç savaş endişesi
Bu cihatçı grupların Irak'ta çok miktarda bulunan silah karşılığında Suriye'de militan yetiştirip Irak'a gönderdikleri, eğittiklerinin bir bölümünü de Suriye iç savaşında cepheye sürdükleri rapor ediliyor. Bu militanların gücü ve güveni o kadar arttı ki Lübnan'da Hizbullah liderlerine suikast düzenlemekten, hatta Beyrut'ta İran Sefareti'ne saldırmaktan çekinmiyorlar. Bu durum, Lübnan'da uzun yıllar süren iç savaşı yeniden başlatabilir. Tüm bu gelişmeler şu ana kadar karşı kamplarda bulunan İran ile ABD'yi ortak güvenlik kaygıları nedeniyle yaklaştırmış bulunuyor.
Bu durumun yol açacağı ortak politikalar ve eylem programları, Ortadoğu'da bütün dengeleri değiştirebilir. Çatışmaları soğutmak, anlaşmazlıkları gidermek giderek önem kazanacak.
Kürt sorununda hâlâ kalıcı bir barış/çözüm üretememiş ve Suriye iç savaşına bir biçimde bulaşmış olan Türkiye bu yeni duruma ayak uyduracak dış politika uyarlamalarını yapmak durumunda. Hele Sünni-Şii fay hattında artan gerilimde taraf olmaktan kesinle kaçınmak gerekir. Sınır aşan TIR'lardan, Irak Bölgesel Kürt Yönetimi'yle Bağdat'la inatlaşarak yapılan enerji anlaşmalarına kadar bir dizi risk içeren konu yeniden değerlendirilmeli. Ama önce içerideki kavga sona ermeli. Yoksa "dış güçlerin yıkıcı etkisinden" söz etmemizin inandırıcı bir yanı olmaz.
- BIST 96.636
- Altın 144,667
- Dolar 3,5715
- Euro 4,0214
- İstanbul 20 °C
- Diyarbakır 14 °C
- Ankara 13 °C
- İzmir 23 °C
- Berlin 20 °C
- Fenerbahçeli futbolcu Ozan Tufan gözaltına alındı
- TSK'da 'FETÖ' operasyonu: 144 kişiye gözaltı kararı
- Hülya Koçyiğit ameliyattan çıktı
- İngiltere'de bombalı saldırı: 22 ölü
- Nokta dergisi yöneticilerine 22 yıl hapis
- Hülya Koçyiğit hastaneye kaldırıldı
- Katalonya bağımsızlık ilan edecek
- Dışişleri'nden ABD'ye yazılı ve sözlü protesto
- Trump İsrail'de: 'İran tehdit, teröristlere destek veriyor'
- Suriye ordusu, Humus'un tamamını ele geçirdi
- Sırrı Süreyya Önder: Aktif siyasette son dönemim
- İncirlik krizinde NATO devrede
- Facebook'un 'gizli kuralları' sızdırıldı
- İran: Trump tarafından saldırıya uğruyoruz
- Musul'da IŞİD'in elinde dört mahalle kaldı
Suriye Ortadoğu'yu değiştirecek
- Reuters kareleriyle Erdoğan’ın ‘partiye dönüş’ kongresi
- Goran lideri son yolculuğuna uğurlandı
- Süleymaniye’de yas
- Reuters fotoğraflarıyla Trump-Erdoğan görüşmesi
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- Erdoğan CNN International'a konuştuErdoğan, ABD Başkanı Trump'ın referandum sonucu nedeniyle kendisini tebrik ettiğini söyledi. Erdoğan, Trump ile yaptığı görüşmeden olumlu sinyaller aldığını belirtti.
- Arzu Yılmaz: 'Bağımsızlık Kürtler için tarihsel bir misyon'Deng Dergisi, gündemdeki önemli konuları Kürdistan Amerikan Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü Başkanı Dr. Arzu Yılmaz ile konuştu.
- Beşikci: Kerkük elbette bir Kürd şehridirSosyolog İsmail Beşikci, Kerkük’te Kürdistan bayrağının göndere çekilmesine Irak, İran ve Türkiye’nin gösterdiği tepkiye değinerek, önemli olanın Kürdlerin Kürd bayrağı gibi temel konularda birlikte hareket etmeleri olduğunu söyledi.
- Vahap Coşkun: 'Yeni bir çözüm sürecinin koşulları yok'Akademisyen Vahap Coşkun'a göre Rakka Operasyonuna YPG'nin katılımı ve Türkiye'nin bu konudaki tavrı, bir de 16 Nisan sonrası PKK'nın izleyeceği tutum Kürt sorununa ilişkin belirleyici rol olacak.
ÖZEL MAKALE
- Sıçrama Tahtası; Kürtler ve Ermeniler"Saîdê Kurdî’nin, Hamidiye Alaylarının yasallaştırılması talebi, Kürtler üzerinde uygulanmak istenen politikaları boşa çıkarmayı amaçlamaktadır."
- Furkan Vakfı üyelerine polis ‘müdahalesi’Adana’da ‘Kutlu Doğum Haftası’ nedeniyle açıklama yapmak isteyen Furkan Vakfı üyelerine polis biber gazı ve tazyikli suyla ‘müdahale etti.’
- Türkiye ve Kurdistan: Geleceğe Dair (3); MEDYA"Medyanın etkisi sonucunda ortaya çıkan izler günlük olarak görülmeyebilir. Çünkü her gündem, bir köşeden ya da bir şekilde yönelmek istediği şeye yönelik olarak söyler, yazar ve gösterir. Sonuçta da bu yönde içte bir kamuoyu meydana getirir."
- İslam medeniyetinde birlik ve çeşitlilik"Tek millet, tek dil, tek bayrak, tek devlet anlayışının İslam’la birleştiği noktalar var mı? Ve çeliştiği noktalar? Neler olduğunu ve bugünkü Müslümanların da bu hataya nasıl düştüğünü Risale-i Nur’dan ve Kur’ân dan birkaç ayet ile izah edeceğim."
KÜLTÜR SANAT
- Hülya Koçyiğit hastaneye kaldırıldıYeşilçam oyuncusu Hülya Koçyiğit, kanser tedavisi için ABD'de hastaneye kaldırıldı.
- Derin Tarih toplatılıyorBakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı, “Atatürk'ün hatırasına alenen hakaret" suçlamasıyla 'Derin Tarih' dergisinin Mayıs sayısı hakkında soruşturma başlattı. Bu kapsamda 'Derin Tarih' dergisinin Mayıs sayısı hakkında el koyma ve toplatma kararı verildi.
- Zülfü Livaneli’den Gülmen ve Özakça için yetkililere çağrıZülfü Livaneli, 63 gündür açlık grevinde olan akademisyen Nuriye Gülmen ve öğretmen Semih Özakça için yaptığı çağrıda “Tüm yetkilileri bu sessiz ve acı çığlığı duymaya davet ediyorum” dedi.
- Penguen: Çok üzgünüz, ancak buraya kadarSevenlerine veda edeceğini duyuran Penguen, ‘Bu macera bitiyor ama mutlaka başka maceralarda görüşeceğiz’ diyerek veda gerekçelerini açıkladı.