Süfyan Kızılarslan / Ajans Bizim / Amerika Birleşik Devletleri / Washington
ABD'de, yanlarında anne-babaları olmadan sınırı kaçak geçerken yakalanıp barınaklara alınan çocuk sayısı bu yıl rekor sayıya ulaştı.
Resmi istatistiklere göre, önceki rekorların kırıldığı 2016'daki sayı 59 bin, 2019'da ise 69 bin idi. Sadece Mart ayından bu yana geçen zaman içinde 92 bin çocuk HHS barınaklarına transfer edildi. Bunların büyük bölümünün yaşı da 15 ila 17 arasında değişiyor.
Daha çok ABD-Meksika sınırına yakın yerlerde bulunan geçici barınma merkezlerine Temmuz ayında toplam 147 bin refakatçisi olmayan çocuk sevk edilmiş. Bu tüm zamanların en yüksek rakamı.
Göç dalgasının armasında Joe Biden yönetiminin, Trump döneminde uygulanan ve Covid önlemleri kapsamında daha da sıkılaştırılan katı sınır politikasını gevşetmesinin de etkisi var. Trump döneminde olsaydı bu çocuklar hiçbir gerekçeye bakılmaksızın doğrudan sınırdışı edilecekti.
Yetersiz barınaklar
Refakatçisiz çocuklarla ilgilenen HHS Mülteci Yeniden Yerleştirme Ofisi'nden üst düzey bir yetkili, "Program bu yılın başında benzeri görülmemiş bir zorlukla karşı karşıya kaldığını" söylüyor. Yetkili, HHS'nin geleneksel barınaklardaki kapasiteyi artırmak, New Mexico ve Kuzey Carolina'da iki yeni yer belirlemek için çalıştığını aktarıyor.
Mevcut barınaklar, buraya sevk edilen kaçak göçmenlerin 72 saatten fazla tutulmayacağı öngörülerek hazırlanmış. Ancak, şimdi uzun süreli kalışlarla kapasite dolmuş durumda ve ''tehlikeli bir şekilde'' aşırı kalabalık hale gelmiş.
Yönetim ise bölgedeki bir düzineden fazla kongre merkezi, askeri tesis, çalışma kampı gibi yerlere bu çocuklara ayırarak geçici çözümler üretmiş. Zira ebeveyni olmadan güney sınırından gelen bu çocukların barınacak başka yeri yok. Sınırdışı edilmediği için de çocukları buralara yerleştirmek tek ''acil çözüm'' olarak gözüküyor.
Kalma koşulları da bölgelere göre değişiyor. Barınma amacıyla hazırlanmamış derme çatma yerler bazı riskler taşıyor. Biri Huston'da bir depo olmak üzere iki yer havalandırma, duşlara erişim sorunu, beslenme gibi gerekçelerle ilkbaharda aniden kapatıldı. Bu barınaklardan en donanımlı olanı da Teksas'taki Fort Bliss ordu üssünün içindeki bir çadır kompleksi gibi gözüküyordu. Ancak göçmen gençler, zihinsel sağlık sorunları, yetersiz hizmetler ve uzun süreli kalışlar kaçış girişimlerine ve panik ataklara neden olmuş.
''Sponsorlu yerleştirme''
Departman, ayrıca bu yıl ''sponsorlu yerleştirme'' yöntemine başvurmaya başlamış. Bir çocuğun barınmasını üstlenen de zaten ABD'de ikamet eden bir aile mensubundan başkası değil.
Böylece, çocukların, 2020'deki ortalama 102 gün olan kampta kalma süresi 30 güne düşmeye başlamış. Bu yöntemle HHS bakımındaki 107 binden fazla çocuk sponsor ailelerin yanına yerleştirilmiş durumda.
En yüksek yerleştirme sayısına sahip eyaletler, toplu olarak 45.000'den fazla refakatçisiz çocuk alan Teksas, Florida, California ve New York.
Aralık ortası itibarıyla HHS'nin gözetiminde yaklaşık 12 bin refakatçisiz çocuk var. Bu rakam Nisan ayında 22 bin 500'e göre yüzde 46 daha az. HHS'in acil konut alanlarındaki çocuk sayısı ise 2 bin 800'e düşmüş durumda.
Ağırlıklı olarak 12-17 yaş
HHS gözetimine giren göçmen çocukların büyük çoğunluğu Orta Amerika'dan geliyor. Geçen yılki rakamlara göre, bunların yüzde 47'si Guatemala'dan, yüzde 32'si Honduras'tan ve yüzde 13'ü El Salvador'dandı. Meksikalı çocuklar, HHS tesislerine nakledilen refakatçisiz küçüklerin sadece yüzde 1'ini oluşturuyordu.
İstatistiklere göre, geçe yıl HHS tarafından gözaltına alınan tüm göçmen çocukların yaklaşık dörtte üçü 15 ila 17 yaşları arasındaki gençlerdi. 13 ve 14 yaşındakiler yüzde 13'ünü oluştururken, kalan yüzde 16'sı 12 veya daha küçüktü ve hükümetin "hassas yaştaki" çocuklar olarak adlandırdığı bir gruptu.
Verilere göre, 2021 yılında HHS tarafından denetlenen konut tesislerine gönderilen refakatçisiz küçüklerin kabaca üçte ikisi erkekti. Kızlar, HHS'ye yapılan transferlerin yüzde 34'ünü oluşturuyordu.
Bir tür aile birleştirme yöntemi
Göç uzmanları, bu yıl ABD'de gözaltına alınan refakatçisiz küçüklerin tarihi sayısının kısmen, ezici yoksulluk, açlık, ekonomik fırsatların yokluğu, şiddet ve doğal afetlerin neden olduğu yerinden edilme gibi bazı Orta Amerika topluluklarındaki kalıcı koşullardan kaynaklandığını söyledi.
Uzmanlar, Biden'ın seçilmesinin yanı sıra yönetimi tarafından açıklanan bazı politika değişikliklerinin de kaçakçıların göçmen gençlere ABD'de kalmalarına izin verilme şanslarının Trump dönemindekinden daha yüksek olduğunu söylüyor.
Bir başka güçlü itici faktör ise aile birleşimi arzusudur. Hükümet tahminlerine göre, ABD bakımına giren refakatçisiz çocukların yüzde 80'inden fazlasının ABD'de aile bireylerinden biri var ve bunların çoğu da kaçak.