Meme Kanseri Tarama ve Tanı
Meme Kanseri Nedir?Meme kanseri meme hücrelerinin kontrolsüz büyümesidir. Meme kanserini nasıl oluştuğunu anlamak, herhangi bir kanserin nasıl gelişebildiğini anlamaya yardımcı olur.
Kanser, hücrelerin çoğalmasını kontrol eden ve onların sağlıklı kalmasını sağlayan genlerdeki mutasyonlar veya anormal değişikliklerin bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. Genler her bir hücrenin kontrol merkezi olarak rol oynayan çekirdeğinde bulunur.
Normalde vücudumuzdaki hücreler, düzenli bir hücre çoğalma süreci içinde kendilerini yenilerler: yaşlı olanlar ölürken sağlıklı yeni hücreler bunların yerini alır. Ama zamanla, mutasyonlar hücredeki bazı genleri “harekete geçirirken” bazılarının “görevini sonlandırır”. Bu değişen hücreler kontrol ya da sıra olmaksızın bölünmeye devam etme yeteneği kazanarak kendisine benzeyen çok sayıda hücre üretmeye ve tümör oluşturmaya başlar.
Bir tümör iyi huylu (sağlık için tehlikeli olmayan) veya kötü huylu (tehlikeli olma potansiyeli olan) olabilir. İyi huylu tümörleri kanser olarak kabul edilmez: bunların hücreleri normale yakın görünürler, yavaş büyürler, çevre dokuları istila etmezler ve vücudun diğer kısımlarına yayılmazlar. Kötü huylu tümörler kanserdir. Kontrol edilmezlerse, kötü huylu hücreler orijinal tümörün ötesinde vücudun diğer bölümlerine yayılabilir.
"Meme kanseri" terimi memedeki hücrelerden gelişmiş kötü huylu bir tümörü tanımlamaktadır. Genellikle meme kanseri ya süt üreten bezler olan süt keseciklerinin hücrelerinden veya süt keseciklerinden meme başına sütün taşındığı kanallardan başlar. Daha az sıklıkla meme kanseri memenin yağ ve bağ dokularını içeren bölümünden başlayabilir.
Zamanla, kanser hücreleri çevredeki sağlıklı meme dokusunu istila edebilir ve koltuk altındaki lenf bezlerine yayılabilir. Kanser hücreleri lenf düğümlerine yayılırsa, vücudun diğer bölümlerine yayılmak için de bir yol bulmuş olurlar. Meme kanserinin evresi, kanser hücrelerinin orijinal tümörün ne kadar uzağına yayıldığını ifade etmektedir.
Meme kanserine her zaman genetik bozukluk neden olmaktadır. Ancak, kanserlerinin sadece % 5-10’i anne veya babadan kalıtımsal olarak geçen bir bozukluğa bağlıdır. Bunun yerine, meme kanserlerinin % 85-90’i yaşlanma sonucu oluşan genetik anormalliklere bağlıdır.
Herkes bünyesinin sağlıklı olmasını sağlayacak bazı tedbirler alabilir. Bunlar; dengeli beslenme, normal sağlıklı kilonun korunması, sigara içilmemesi, sınırlı alkol alınması ve düzenli egzersiz yapılmasıdır.
Meme kanseri gelişmesi sizin ya da başka bir kimsenin hatası değildir. Suçluluk duygusu veya kendinize meme kanserinin siz veya herhangi başka bir kişi bir şey yaptığı için oluştuğunu söylemek anlamlı değildir. Bu tedbirler meme kanseri olma riskinizi tamamen ortadan kaldırmasa da olumlu yönde etkisi olacaktır.
Meme kanserinin evresi tümörün özelliklerine bağlıdır. Memedeki tümörün büyüklüğü, koltuk altındaki lenf bezlerine yayılma durumu ve başka organlara sıçramış olması değerlendirmede kullanılır. Tümör evresini bilmenin avantajları şunlardır:
Meme kanserinin evreleri nelerdir?
- Prognozu (hastalığın uzun vadeli olası sonuçlarını) ortaya koyar
- En iyi tedavi seçeneklerinin belirlenmesini sağlar
- Meme kanserinin evreleri 0’dan 4’e kadar sınıflanır. Evre sıfır istila özelliği olmadan orijinal bölgesinde var olan kanseri gösterirken, evre 4 kanserin meme dışında vücudun diğer organlarına da yayılmış olduğunu tarif eder.
Başlangıçta meme kanseri herhangi bir belirtiye neden olmayabilir. Bir kitle hissedemeyeceğiniz kadar küçük olabilir ya da hissedebileceğiniz alışılmadık herhangi bir değişikliğe sebep olabilir. Çoğu zaman, bir tarama mamografinde görülen anormal bir alan, daha fazla test yapılmasına öncülük eder.
Belirtileri nelerdir?
Bununla birlikte, bazı durumlarda meme kanserinin ilk belirtisi sizin veya doktorunuzun hissedebildiği memenizdeki yeni bir şişlik veya kitledir. Ağrısız, sert ve düzensiz kenarları olan bir şişliğin kanser olması daha muhtemeldir. Ancak bazen kanserler hassas, yumuşak ve yuvarlak olabilir. Dolayısıyla sıra dışı olan herhangi bir şeyin doktorunuz tarafından kontrol edilmesi önemlidir.
Memede aşağıda belirtilen sıra dışı değişikliklerin herhangi birinin varlığı meme kanserinin bir belirtisi olabilir:
- Memenin bir kısmında veya tümünde şişme
- Ciltte tahriş veya çöküntü
- Meme ağrısı
- Meme başı ağrısı veya meme başında içe dönme
- Kızarıklık, pullanma, meme başı ya da meme cildinde kalınlaşma
- Meme başında süt dışında bir akıntı
- Koltuk altı bölgesinde bir şişlik
Her ay kendi kendinize meme muayenesi yapınız ve bir değişiklik fark ederseniz meme hastalıkları konusunda tecrübeli bir Genel Cerrahi Uzmanına müracaat ediniz. Kırk yaş üzerinde iseniz her yıl mamografi ve çektiriniz ve meme hastalıkları konusunda tecrübeli bir Genel Cerrahi Uzmanına muayene olunuz. Ne kadar erken meme kanseri tanısı konabilirse tedavi şansı o kadar fazla olmaktadır.
Memelerinizin bakımı ile ilgili birçok test vardır. Tıbbi testler, özellikle sonuçları beklerken, sinir bozucu olabilmelerine rağmen, memelerinizin sağlıklı kalması ve meme kanseri gelişirse uygun tedavinin yapılması için önemlidir.
Hangi tetkikler yapılıyor?
Daha önce meme kanseri tanısı almamış ve erken tanının avantajlarından yararlanmak istiyorsanız, kısa bir süre önce meme kanseri tanısı almışsanız veya tedavi ve takibi devam eden bir meme kanseri hastası iseniz meme kanseri ile tıbbi tetkiklerin yan yana gittiğini bilmenizde fayda var.
Meme kanseri ile ilgili tetkiklerin çoğu aşağıdaki kategorilere dahildir.
- Tarama tetkikleri: Her yıl çekilen mamografi gibi tarama tetkikleri sağlıklı görünen ve meme kanseri şüphesi olmayan kişilerde rutin olarak uygulanmaktadır. Amaç, herhangi bir belirti gelişmeden ve kanserin genellikle daha kolay tedavi edilebildiği erken dönemde kanseri saptamaktır.
- Tanı tetkikleri: Biyopsi gibi tanı tetkikleri, belirtileri olan veya bir tarama testi sonucu meme kanseri şüphesi olan insanlara uygulanmaktadır. Bu tetkikler, meme kanseri mevcut olup olmadığını ve eğer varsa, meme dışına yayılıp yayılmadığını belirlemek için kullanılmaktadır. Tanı tetkikleri tedavi ile ilgili kararlara kılavuzluk etmesi amacıyla kanserle ilgili daha fazla bilgi toplamak amacıyla da kullanılmaktadır.
- Takip testleri: Meme kanseri tanısı konduktan sonra, tedavi sırasında ve sonrasında tedavinin ne kadar iyi sürdüğünü takip etmek için pek çok tetkik kullanılmaktadır. Takip tetkikleri herhangi bir kanser yineleme belirtisini kontrol etmek için de kullanılabilir.
- Tarama, tanı ve tedavi sürecinde kullanılan tetkikler aşağıda sıralanmıştır.
- Kendi kendine fizik muayene
- Fiziksel meme muayenesi (doktor tarafından)
- Mamografi
- Meme ultrasonografisi
- Meme MR (manyetik rezonans görüntüleme)
- Bilgisayarlı tomografi (BT)
- Duktal lavaj
- PET-BT
- Termografi
- Dijital tomosentez
- Margin Probe
- Moleküler meme görüntüleme
- Kemik taramaları (kemik sintigrafisi)
- Meme biyopsisi
- Akciğer grafisi
- Tam kan testi (hemogram)
- Kan kimyası
- Tümör belirteçleri
- Biyolojik patoloji testleri (FISH, IHC, HER2 Dual IHS, HER2 CISH, UPAPI)
- Prognostik testler (Oncotype DX, MammaPrint, Mammostrat)
Meme kanseri tarama veya tanısı amacıyla hastanemize müracaat eden kişilere meme hastalıkları konusunda uzmanlaşmış Genel Cerrahi Uzmanları tarafından öncelikle bir fizik muayene yapılmakta ve mevcut kitle ile ilgili tüm parametreleri değerlendirilmektedir. Daha sonra hastalar gerekli radyolojik tetkikleri için meme hastalıkları konusunda uzmanlaşmış bir Radyoloji Uzmanına yönlendirilmektedir. Hastanın yakınmalarına göre gerekirse kan tetkikleri de yapılabilmektedir. Radyolojik sonuçları takiben hasta gerekirse ileri tetkiklere yönlendirilmekte, gereğinde biyopsi yapılmaktadır.
Liv Hospital Ulus’ta nasıl bir tedavi uygulanıyor?
Bu işlemleri takiben meme kanseri açısından kişinin mevcut profili çıkarılmaktadır. Tedavi veya cerrahi işlem gerekiyorsa bunun planlaması yapılmakta, tedavi gerektirmiyorsa takip programı oluşturulmaktadır.