SSCB’nin Afganistan’ı İşgali (1972) - Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi
SSCBnin Afganistanı İşgali (1972)
Afaganistanın jeopolitik konumu bu işgalin yapılmasında öncelikli nedendi. Petrolün 2/3′nin taşındığı Basra Körfezinin kontrol noktası olan Hürmüz Boğazı, Afganistana 300 mil uzaklıktaydı. Bu durum da işgalin bir diğer sebebiydi.
Afganistandaki iç çatışma ve ekonomik sıkıntıyı fırsat bilen SSCB, 1978′de Afganistanla Dostluk Antlaşması imzaladı. Afganistanda kısa bir süre sonra iç çatışma şiddetlenmişti. Bunun üzerine Afgan yönetimi SSCBden yardım istedi. SSCB, bunun üzerine bölgeye asker gönderdi, ama bu takviye yeterli olmamıştı. Bunun üzerine SSCB, 1979′da burayı işgale başladı. SSCB bu sayede Hint Okyanusuna ve Orta Doğu petrollerine yaklaşıyordu. Bu yüzden uluslararası kamuoyunda tepki gördü. Pakistan ve Orta Doğuda bu durumdan rahatsız olmuştu. ABD Kongresi bu olay üzerine SALT II Antlaşmasını onaylamadı. ABD, SSCBye direnen Afgan mücahitlere ekonomik ve askeri destek verdi. SSCB, Afganistanda ABDnin Vietnamda yaşadığı gibi bir maceraya sürüklendi. 1982′de Afganistan, Pakistan, SSCB ve ABD arasında 1988′de anlaşma sağlandı. SSCB geri çekildi ve bu işgalin ardından, otorite boşluğunu fırsat bilen çeşitli gruplar arasında iktidar mücadelesi de başlamış oldu. Bu durum hâlâ sürmektedir.