Karaciğer hasarını saptamak için genellikle aspartat aminotransferaz (AST) testi kullanılmaktadır. Sıklıkla başka bir karaciğer enzim testi olan, alanin aminotransferaz (ALT) ile birlikte veya karaciğer bozukluklarını araştırmak ya ya da tanı koymaya yardımcı olmak için kullanılan karaciğer panelinin bir bölümü olarak istenir. ALT, AST’ye göre daha spesifik olmasına rağmen AST ve ALT’nin karaciğer hasarını saptamaya yönelik en önemli testlerden ikisi olduğu düşünülür. Ara sıra AST doğrudan ALT ile karşılaştırılır ve AST/ALT oranı hesaplanır. Karaciğer hasarının farklı nedenleri arasında ayrım yapmak üzere bu oran kullanılabilir.
Çok yüksek AST düzeylerinin (normalin üst sınırının 10 katından fazla) nedeni genellikle akuthepatite, sıklıkla bir virus enfeksiyonuna bağlıdır. Akut hepatitte AST düzeyleri genellikle yaklaşık 1-2 ay yüksek düzeylerde kalmakta normale dönmesi 3-6 ay alabilmektedir. İlaçlara ve karaciğerin toksik maddelere maruziyeti sonucu ve yine karaciğere gelen kan akımında azalmaya neden olan (iskemi) hastalıklarda AST düzeyleri belirgin derecede yükselebilmektedir.
Kronik hepatitte, AST düzeyleri genellikle o kadar yüksek olmayıp normalin üst sınırının 4 katından düşüktür. AST sıklıkla normal ve hafifçe artmış düzeyler arasında gidip geldiğinden AST seyrini belirlemek için doktorlar tipik olarak sık sık AST testi isteyecektir. Özellikle safra kanalları tıkanmışsa, sirozda ve bazı karaciğer kanserleri gibi bazı karaciğer hastalıklarında bu çeşit ılımlı yükselişler görülebilmektedir. Kalp krizleri sonrasında kas hasarında da ALT’ye göre çok yüksek oranda olmak üzere AST’de yükselebilmektedir.
Karaciğer hastalığı tiplerinin çoğunda ALT düzeyi AST’ye oranla daha yüksektir. Bu hastalıklarda AST/ALT oranı düşecektir. Birkaç istisna mevcuttur. Alkolik hepatitte, sirozda, akut hepatitin ilk bir –iki günü içinde veya safra kanalı hasarında AST/ALT oranı genellikle yükselmektedir.
AST testi sıklıkla ALT testiyle birlikte veya bir karaciğer panelinin bileşeni olarak yapılmaktadır. Diğer karaciğer testleriyle ilişkili olarak AST sonuçları hakkında daha fazla bilgi için Karaciğer paneli makalesine bkz .
Kas içine ilaç enjeksiyonu veya aşılar, hatta zorlu egzersizler de AST düzeylerini yükseltebilmektedir.
Seyrek görülen olgularda bazı ilaçlar karaciğer veya kaslara zarar verebilerek AST düzeylerini yükseltebilmektedir. Hem reçeteye tabi ilaçlar hem de bazı “doğal” sağlık ürünleri kullanımında da nadiren AST yükselebilmektedir. Doktorunuza almakta olduğunuz tüm ilaçlar ve sağlığa katkı ürünlerinden söz ettiğinizden emin olun.
Bu makalenin en son gözden geçirilme tarihi 15 Mart 2011. | Bu makalenin en son değiştirilme tarihi 5 Aralık 2011.
Gözden geçirilme tarihi, en güncel bilgileri yansıtmasını sağlamak için makalenin baştan sona en son gözden geçirildiği tarihi gösterir. Gözden geçirme makalede herhangi bir değişiklik yapmayı gerektirmeyebildiğinden iki tarih her zaman aynı olmayabilir.
Değiştirilme tarihi makalede bir veya birden fazla değişiklik yapılmış olduğunu gösterir. Bu değişiklikler sayfanın tümüyle gözden geçirilmesine bağlı olabilir veya olmayabilir. Buna bağlı olarak iki tarih her zaman aynı olmayabilir.