Yeni Delhi, Hindistan – Uzun kuyruklu bir kertenkele, Gunja ve Chand Singh’in Hindistan başkentinin Tughlakabad köyündeki yeni evinin asbest levha tavanındaki boşluklara girip çıkıyor.
Saat 15:00 civarında ve çift yatak odalarında oturmuş küçük oğulları Arjun’un az önce yaptığı çayını yudumluyor.
Hindistan’ın dört milyon çöp toplayıcısından Gunja ve Chand, Ekim ayında çıplak tuğla evlerine taşındılar ve evleriyle gurur duyuyorlar.
Mart 2022’de bir arsa satın alacak kadar para biriktirmeleri 15 yıl süren yorucu çalışmaları ve fedakarlıklarını gerektirdi. Evi inşa etmek ve okula giden iki genç oğluyla birlikte yaşadıkları yakındaki gecekondu mahallesinden çekmek 12 yıl, arsayı kendilerine satan adamdan borç aldılar.
Eski gecekondularını – eski evlerini – ve bitişikteki godown’u, üç duvarlı ve plastik ve bambu çatılı bir depo alanını, her ikisi de yeni evlerine kısa bir yürüme mesafesinde tuttular. Chand, kendisinin ve işe aldığı işçilerin mahallelerden geri dönüşümcülere satmak için topladığı kağıt, karton, plastik ve diğer atık malzemeleri ayırdığı yerdir.
Chand, atık toplama işinin yanı sıra, kendisine ödeme yapılmadığı ancak Gunja’nın ayrıştırıp geri dönüştürücülere satması için atılmış kumaş şeritlerini eve götürmesine izin verilen bir giysi üretim birimini süpürürdü.
Chand, toplayıp satabildiği atık miktarına bağlı olarak günde 200 ila 500 Hint rupisi (2,44 ila 6,10 ABD Doları) – bazen 1.000 rupi (12,20 ABD Doları) – kazanırken, Gunja günde 150 ila 400 rupi (1,83 ABD Doları ila 4,88 ABD Doları) kazanıyordu. fabrikadan çıkan hurda kumaşları renk ve malzemeye göre ayırıp satmak.
“Her çanta 150 rupi ila 200 rupi (1,83 ila 2,44 $) getirecekti. Bazı günler iki çantam olurdu,” diyor Gunja. Bu kazançlarla, bir aylık kuru gıda – yemeklik yağ, mercimek, pirinç, un, masala – ve süt satın alabildiler ve ayda 4.000 ila 5.000 rupi (48.82 ila 61 $) tasarruf ettiler.
Gunja, “Evi satın almak için bile para biriktirebildik” diyor. “Ancak COVID-19 karantinasından bu yana gelir gerçekten düştü.”
İşler düşerken giderler arttı.
Daha az kazanmak
Hindistan 228,9 milyon yoksul insana ev sahipliği yapıyor ve dünyanın en yüksek sayıda insanı – 83 milyon – aşırı yoksulluk içinde yaşıyor. Ancak aynı zamanda, büyük ölçekli yukarı doğru hareketlilik gibi benzersiz bir ayrıcalığa da sahiptir. 2006 ve 2021 yılları arasında yaklaşık 415 milyon Hintli, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın “çok boyutlu yoksulluk” olarak adlandırdığı durumdan çıktı. Bu önlem, BM’nin günde 1,90 dolarlık yoksulluk tanımının ötesine geçiyor ve beslenme, okullaşma ve yemeklik yakıt, sanitasyon, barınma ve içme suyuna erişim dahil olmak üzere 10 göstergeye odaklanıyor. Ancak küresel olarak, koronavirüs pandemisi, yoksulluğu azaltmadaki ilerlemeyi beş ila dokuz yıl geriletti. En çok etkilenen insanlar, Hindistan gibi gelişmekte olan ülkelerdeki yoksullar oldu.
Hindistan’da Mart 2020’de başlayan bir dizi katı sokağa çıkma yasağı, gıda fiyatlarını yükseltirken üretim, tedarik ve dağıtım ile birçok küçük işletme ve işi aksattı. Salgının ilk yılında 21 milyondan fazla insan işsiz kaldı ve hanelerin yaklaşık yüzde 97’sinin geliri düştü. 2022’de devam eden Rusya-Ukrayna savaşı, yakıt ve yaşam maliyetlerinin artmasıyla ekonomiye bir darbe daha vurdu.
Singh’ler de dahil olmak üzere, ekonomik merdivende yükselmeyi başaran birçok aile artık hayatta kalma modunda.
13 yaşında evlenen Gunja, hayatının çoğunu çöpleri ayırarak geçirdi. 32 yaşındaki çok gülümsüyor ve aklındakini konuşuyor. Pek çok evli Hindu kadın gibi, saçlarının arasına vermilyon ve boynuna bir “mangal sutra” (hayırlı iplik) takıyor.
Okumayı veya yazmayı hiç öğrenmedi ama hırslı ve profesyonel bir Bhojpuri şarkıcısı olmayı arzuluyor. Sık sık Instagram’da şarkı söylediği videoları ve günlük hayatından kesitler yayınlıyor. Aralık 2020’de Gunja kendi YouTube kanalını oluşturdu ve çift, 10 orijinal şarkı kaydetmesi ve bir tanesinin videosunu çekmesi için bir stüdyoya ödeme yaptı. Ancak Chand’ın geliri tekrar düzelene kadar bu rüyayı askıya almak zorunda kaldı.
Gunja, “Daha önce,” diyor, “sabah erkenden yola çıkar, 40 ila 50 evden çöp toplamak için üç tekerlekli arabasını pedal çevirirdi.”
Ancak son yıllarda, geri dönüştürülmüş malzemelerin fiyatlarının düşmesiyle, aynı miktarı kazanmak için ölçeği büyütmek zorunda kaldı. Bunu yapmak için, günde 100 ila 200 evden atıkları toplamak ve ayırmak için iki veya üç günlük ücretli işçi tutması gerekiyor. Daha sonra toplanan atıkları ayırır ve geri dönüşümcülere satar. Gunja, daha düşük fiyatlar, işçiler ve ödenecek bir kredi arasında, “eskisi kadar kazanmıyor” diyor.
Ardından, yaklaşık dokuz ay önce fabrika kapandı ve Gunja, ayrıştırılmış kumaş satışından elde ettiği aylık 10.000 rupi (122 $) kazancını kaybetti.
Gunja, elindeki nakit paranın ona verdiği özgürlüğü özlüyor. “Şimdi [Chand]’dan küçük-küçük şeyler için bile para istemek zorundayım,” diyor, hafif bir utançla. Kazandığı para aynı zamanda ailenin şimdi kaybettiği bir tampondu.
İşe geç kalan birinin aciliyetiyle konuşan 37 yaşındaki Chand, “Tavana bak,” diyor. Yatağının üstündeki 2,5 cm genişliğinde (1 inç genişliğinde) uzun bir yarığı işaret ediyor. “Kırıldı ama çok fazla masraf var ve şu anda tamir etmeye gücüm yetmez. Önce evin borcunu temizlemem gerekiyor.”
Geri ödemeler için taciz edildi
Gunja ve Chand’ın yaşadığı evin maliyeti yaklaşık 800.000 Hint rupisi (9.764 $), ancak çift sadece 200.000 rupi (2.441 $) ödeyebildi. Geri kalanı aylık taksitler halinde ödenmesi gerekiyor, ancak geri ödemelerde geciktiler ve onlara parayı ödünç veren adam Gunja’yı arayıp taciz ediyor.
“Ayda 30.000 rupi [366,16 $] istiyordu ve ödeme için beni rahatsız ediyordu. Ona o kadar ödeyemeyeceğimizi söyledim,” dedi Gunja, genellikle gülümseyen yüzü endişeliydi.
Chand, karısını aramamasını istedi ve ayda 10.000 rupi (122 $) ödeme için pazarlık yaptı. Buna rağmen, şimdi üç taksitin vadesi geldi. Aralık ayında işler pek iyi gitmedi.
“Bugün hiçbir şey kazanmadım, bir rupi bile. Kışın çok az kooda [çöp] olur,” dedi Chand Aralık ayında.
Delhi’nin kışında sıcaklıklar 3-4C’ye (37-39F) düşer ve herkesin ısınmaya gücü yetmez. Birçoğu geceleri yanmak ve ısınmak için kağıt ve karton arar.
Toplanacak daha az atık, yalnızca, özellikle en iyi fiyatları getiren karton ve su şişeleri için daha düşük oranların yarattığı zorlukları artırıyor.
“Eskiden kilogram başına 10 ila bazen 24 rupiye (0,12 ila 0,29 ABD Doları) plastik su şişeleri ve karton satıyordum, ancak şimdi yerel karton oranı 5 ila 7 rupiye (0,06 ABD Doları ila 0,085 ABD Doları) düştü çünkü insanlar iyi şeyler alıyor. Chand, dünyanın en büyük atık kağıt varış noktası olan Hindistan’dan ithalatçılardan satın almayı tercih eden geri dönüştürücülere atıfta bulunarak, “Yurtdışında” diyor.
Endişeli, aniden ayağa kalkar. Chand, biraz para kazanabileceğini umarak, “Ben vaftizhaneye gidiyorum,” diyor. Ancak atık toplama işlemi sabahın erken saatlerinde yapılır ve saat çoktan 16.00 olmuştur.
Uygun fiyatlı bir ders kitabı
Gunja’nın yeni yatak odasındaki çividen çelik bir süt kutusu sarkıyor. Mandıradan taze süt almayı bırakalı dört ay oldu çünkü süt inekleri için kullanılan sığır yeminin daha pahalı hale gelmesi sonucunda fiyatı litre başına 100 rupiye (1,22 $) iki katına çıktı. “Çocuklarıma her gün bir bardak süt verir, çay yapardım. Ama şimdi yarım litrelik bir paket pastörize sütü yarım dolardan daha ucuza alıyorum, bu da her sabah birer fincan çay içmemize yetiyor,” diyor Gunja. Chand öğle yemeği için eve dönene kadar sahip olacağı tek şey o fincan çay.
Hindistan’da tahılların, temel gıda maddelerinin ve sütün maliyeti on yıldır istikrarlı bir şekilde artıyor. Ancak son üç yılda yükseliş çok sert oldu.
Fiyatlar istikrar kazanmaya başlasa da, Singh ailesi eskisi gibi yemek yiyemiyor. Gunja, çocuklarının gerçekten yemeyi sevdiği şey olmasına rağmen bakliyat ve mercimek almayı bıraktığını söylüyor. Al Jazeera’nın ziyaret ettiği gün, pilav ve patates-brinjal tavada kızartma yapmıştı. Lezzetliydi, belirgin şekilde baharatlıydı ve normalde yemeğe eşlik edecek olan eksik mercimek kasesini herkesin aklından çıkarmak istercesine pişirilmişti.
“Harcamalarımız çocuklar küçükken kontrol altındaydı. Artık yaşlandıklarına göre harcamalar da arttı,” diyor Chand. Daha fazla satın almaları gerekiyor ama artık her şey daha pahalıya mal oluyor. Her ay kıyafetlerine, harçlıklarına, televizyon kablo bağlantısına ve mobil veriye harcadığı yaklaşık 4.000 rupiyi (48.82 $) listeliyor.
Oğulları 14 yaşındaki Karan ve 12 yaşındaki Arjun, yakınlardaki İngilizce eğitim veren bir devlet okuluna gidiyor. Okul ücreti yok ama kitaplara ve okul sonrası özel eğitime ihtiyaçları var. Gunja, özel bir öğretmen için aylık 1.200 rupi (14.65 $) ücret ödüyordu, ancak bunu karşılayamadığı için bir yıl önce durdurdu.
Gunja, “Karan derslerde çok iyi ve orduya katılacağını umuyorum” diyor. Ancak bunun için önce iki ay içinde merkezileştirilmiş 10. Sınıf sınavını geçmesi gerekiyor. Ve bunun için çalışmak için belirli bir kitap alması gerekiyor.
Öğretmen, sırayla Gunja’yı hatırlatmaya devam eden Karan’a hatırlatmaya devam ediyor. Aklının başında İngilizce ders kitabı var ama ödeyecek 1.300 rupisi (15.87 $) yok.
Musluğu olmayan bir lavabo
Gunja ve Chand’ın iki yatak odalı evi eski, yeni ve eksik birçok şeyin karışımı.
Her yatak odasında – kendisinin ve çocuklarının – büyük bir aynası vardır. Bunlar, Delhi’nin en lüks kolonilerinden (mahalleleri) birinde atık toplayıcı olan erkek kardeşinin hediyeleri. Aynalar odaları daha büyük hissettiriyor ve dikkati kum ve betonla bir arada tutulan çıplak tuğla duvarların tehlikeli hissettirdiği evin geri kalanından uzaklaştırıyor.
Mutfakta duran Gunja, “Bir lavabom var ama henüz musluğu takmadım,” diyor. Bunun yerine, bir yeraltı tankından su çekmek için bir kova kullanıyor.
Banyo ve tuvalette de musluk yok çünkü Gunja ve Chand’ın evi, 14. yüzyıldan kalma Tughlaqabad Kalesi gibi korunan bir anıtın etrafındaki hükümet arazisine yasadışı bir şekilde inşa edilmiş.
19 milyonluk bir şehir olan Delhi, zamanla şehrin yedi milyon göçmen nüfusuna uygun fiyatlı barınma sağlayan gecekondu mahalleleri ve yasadışı kolonilere dönüşen büyük ihtilaflı toprak parçalarına sahip kaleler ve köylerin etrafına inşa edilmiştir.
Güçlü bir toprak topluluğu olan Gujjars, Tughlaqabad Kalesi çevresindeki arazinin asıl sakinleri olduklarını iddia ediyor ve mahkemede bir mülkiyet savaşı veriyor. Henüz bir sonuç yok, ancak topluluk, Gunja ve Chand da dahil olmak üzere küçük arazileri herhangi bir belge olmadan ve koloninin yasallaştırılması ve elektrik bağlantısı, borulu su kaynağı olması durumunda fiyatın dörtte biri karşılığında satıyor. Kanalizasyon sistemi.
‘Önce konut kredisini ödememiz gerekiyor’
Ev sahipleri ayrıca her şeyi organize etmek ve bundan para kazanmak için özünde Hintli jugaad özelliğini (geçici düzenleme) kullandılar.
Her 15 günde bir tanker gelir ve Gunja ile Chand’ın yer altı su tankını 500 rupiye (6,10 $) doldurur. Gunja, 15.000 rupi (183 $) ödeyebildiğinde üstten bir su deposu, su pompalamak için bir motor ve musluklar alacağını söylüyor.
Bir aylık elektrik onlara 200 rupiye (2,44 $) mal oluyor ve yakındaki ana elektrik hattına bağlı bir kabloyla geliyor. Bu “güç hırsızlığı” tehlikelidir ve yaşadıkları gecekondu mahallesini kasıp kavuran üç yangından en az birinin nedeni olduğu bildirilmektedir.
Mayıs 2020’de, eski evleri de dahil olmak üzere yaklaşık 1.700 gecekondu küle döndü ve evlerini muşamba, plastik, bambu, karton ve ip şeritleriyle yeniden inşa etmek zorunda kaldılar.
Chand gerçekçi bir tavırla, “Hükümet evimizi, bu koloniyi yıkmak istiyorsa yapabilir,” diyor.
Gunja ev için olduğu kadar şarkıcılık kariyerine başlama konusunda da endişelidir.
“Tek şarkım” diyor, “büyük bir hit oldu ve stüdyo onu kaldırdığında bir milyon izlenmeye ulaşmak üzereydi.” Bir milyon tıklama, yerel etkinliklerde para ve ücretli konserler anlamına gelir. Ancak Gunja, stüdyonun karı onunla paylaşmak istemediğini söylüyor.
Parayı kayıtlarına yatıran Chand, onu desteklemek istediğini söylüyor.
“Eşim okuma yazma bilmiyor. Bir şey yaparsa, bir şeyler öğrenirse ve kazanmaya başlarsa, o zaman çocuklarımın hayatı düzelir” diyor. “Ama önce konut kredisini ödememiz gerekiyor.”
More Stories
İsviçre’deki tarihi banka anlaşması
Xi-Putin zirvesi Ukrayna savaşında bir atılım sağlayacak mı?
UBS, devlet aracılı anlaşmasında Credit Suisse’i 3.24 milyar dolara satın alacak