Dünyanın sıcaklşığı artıkça kara ve deniz buzları hızla erimeye ve deniz seviyeleri yükselmeye devam ediyor. Geçtiğimiz yüz yılda, deniz seviyeleri 17 cm yükseldi. Bu yüzyılda da, denizler ısınması ve buzulların erimeye devam etmesi ile deniz seviyeleri 2 metre yükselerek bir çok şehri sular altında bırakacak.
Eylül 2012'de, Kuzey Buz Denizi'ndeki buzlar bilinen en küçük halleri ve hacimlerine gerilediler. Bölge sıcaklığı 1960'lardan bu yana 2 derecelik artış gösterdi. Güneş ışınlarını yansıtacak daha az kar ve buz ve sıcaklığı soğuracak daha fazla deniz bu döngüyü hızlandırarak daha sıcak bir dünyaya ortam hazırlıyor. Dünyanın tepesinde asırlardır yer alan beyaz şapka, önümüzdeki 20 yıl içinde yaz aylarında tamamen yok olabilir.
Kuzey Buz Denizi daha büyük iklim olaylarında da etkin rol alıyor. Kuzey Kutbundaki soğuk hava ile, ılıman bölgeler arasındaki büyük sıcaklık farkı (alçak-yüksek basınç) "jet stream" olarak adlandırılan hava akımının Kuzey Amerika, Avrupa ve Rusya üzerinden geçişini sağlıyor. Azalan sıcaklık farkları nedeni ile "Jet Stream" in yavaşlayacağı ve hava sistemlerinin bir bölge üzerinde daha uzun süre kalacağı ön görülüyor. Hava sistemlerinin hareketinin yavaşlaması ile bir bölgede uzun süre kuraklık yaşanırken, diğer bir bölge sellere teslim olabilir.
Kuzey Buz Denizindeki ısınma Grönland'daki devasa buz katmanına etkileri nedeniyle de önem arz ediyor. Grönland'daki buz katmanının erime hızı 1990'lardaki yıllık 51 milyar ton'dan günümüzdeki 263 milyar ton seviyesine kadar ulaştı.
Grönland'daki bu hızlı erime hayret verici olsa da, dünyanın diğer bir bölgesinde, Antartika'da da durum oldukça ciddi. Kıtayı çevreleyen ve karasal buzların okyanusa ilerleyişini durdurmak için bir fren görevi 54 büyük buz katmanı'da incelme ve zayıflama belirtileri gösteriyor. Örneğin 2002'de yok olan Larsen B buz katmanı sonrasında desteklediği buzullar da öncesine göre 8 kat hızla erimeye başladı.
Karasal buzların okyanusa katılması deniz seviyelerini de yükseltiyor. Yalnızca Antartika ve Grönland'daki buzullar, tamamen eridikleri takdirde deniz seviyelerini 12 metre yükseltecek kadar fazla buz içeriyor. Deniz seviyeleri için bu yüzyıl için tahmin edilen 2 metre'nin yarısı, yalnızca 1 metrelik bir yükselme, dünyanın lider pirinç üreticilerinden Bangladesh'deki pirinç tarlalarının yarısını, ve Viet Nam'daki Mekong Deltasını tamamen yok edecek.
Dağlardaki buzulların erimesi de deniz seviyelerinin yükselmesine neden olsa da bu buzulların milyonlarca insanın hayatını etkileyen çok önemli bir rolü daha var. Bu buzullar dünyadaki bir çok şehir ve kasabanın içme suyu, tarlalar için sulama ve hidro elektrik santrallerinin gücü için temel ve tek kaynak. Eriyen dağ buzulları yüzünden bütün bu kaynaklar da tehdit altında. Dünya Buzul İzleme Servisi tarafından 37 referans noktada yapılan bir çalışma gösteriyor ki dağ buzulları 2000 ile 2009 yılları arasında 1980-1989 yıllarına göre 3 kat daha hızlı erimiş. (Verileri İngilzce olarak burada görebilirsiniz)
Kutuplar dışında dünyanın en büyük buz rezervi, Asya'nın su kuleleri lakabını almış Himalaya dağlarında. Bu dağlardaki buzullar Asya'da yüz milyonlarca insanın hayatının önemli bir parçası olan nehirlere hayat veriyor. Çin Bilim Akadamesinin araştırmaları Doğu ve Orta Himalayalardaki buzulların erimelerinin de hızlandığını gösteriyor.
Alp dağlarındaki buzullar da Avrupa için benzer bir su kulesi görevi üstleniyor ve malesef onlar da küçülüyorlar. Alpler'deki en büyük buz kütlesi, İsviçre'nin muhteşem Aletsch buzulu 1900'den bu yana 2 km geriye çekildi. 2100 yılında Alperdeki buzların yüzde doksanı erimiş olabilir. Benzer bir durum geçtiğimiz yüzyılda İspanyadaki Pyrenees dağlarında görüldü ve dağlardaki buzulların % 90'ı tamamen yok oldu.
Amerika Birleşil Devletlerinde de durum aynı. Alaska'daki buzulların neredeyse tamamı geri çekildi veya inceliyor. Örneğin Gulkana buzulunda 1966 yılından bu yana toplanan veriler erimenin 90'lı yıllardan bu yana hız kazandığını gösteriyor. 20 yıl içerisinde buzullar Montana'daki Ulusal Buzul Parkı'nın yalnızca adında olabilir. Parkta bulunan 150 buzuldan yalnızca 25 tanesi geriye kaldı.
Dönence bölgesinde bulunan buzulların neredeyse tamamı Güney Amerika'daki Andes dağlarında bulunuyor. Artan sıcaklıklar 1970 yılında bu yana bölgedeki buzulların erimesini 3 kat hızlandırdı. Bir zamanlar popüler bir kayak bölgesi olan Bolivya'nın Chacaltaya buzulu artık yalnızca eski haritalarda yer alıyor. Zongo buzulundan eriyerek denize karışan tatlı su 10 hidro elektrik santraline güç vererek Bolivya'nın elektrik ihtiyacının % 25'ini karşılasa da Zongo buzulu yılda 9 metre geri çekiliyor.
Pasifik dönencesinde kalan son buzul Endonezya'nın Puncak Jaya dağında ve bu buzulda hızla eriyor. Dağdaki buzulların % 80'i 1936 ve 2006 yılları arasında eriyerek yok oldu.
Afrikadaki buzullarda hızla kaybediliyor. Bugün Kenya dağında geçmişte bulunan buzulların % 10'undan daha azı kaldı. Komşu Uganda'daki Rwenzori dağları'nda da 20 yıl içerisinde buzdan eser kalmayacak.
Beklenenden hızlı eriyen buzullar, ve beklentilerin altında kalan karbon salınımı azaltımları arasındaki bu rekabet gelecekteki kullanılabilir suyun, yani insanlığın ve hayatın kaderini belirleyecek.
Kaynak: Treehugger