bir efsane ve masal motifidir. hemen hemen her kültürde farklı adlarla anılansa da bir benzeri vardır.
http://www.circassiancanada.com/...
şu şekilde anlatılamaktadır:
"kaf dağında bulunduğu söylenen zümrüdü anka kuşu da bir başka masal motifidir. bu motifin çıkış noktasını da ön asya söylencelerinde bulabiliriz. zümrüdü anka beydeba'nın kelile ve dimne'sinden, feridüttin attar'ın mantıküttayr'ına dek doğunun büyük klasiklerinde yer alan bir motiftir ve doğal olarak halk hikayelerini ve masalları da etkilemiştir. süleyman peygambere ilişkin söylencelerden beri eski dünyanın geçmişiyle ilgili tarih biliminin kayıt bulamadığı çağlardan beri büyülü bir kuş olarak hüdhüd (çerçence hüddüd), zümrüdüanka, simurg, semender adıyla yer alan bu motif kafkas söylencelerinde de yer alır. özellikle dağıstan masallarında, halk hikayelerinde kanatları mücevherden, uçuşu rüzgardan hızlı, kendi kendini yakıp sonra külleri arasından çırpınıp uçan bir kuş olarak anlatılır."
bu tanımda zümrüdü anka kuşunun kendi küllerinden yeniden doğduğu bilgisi yoktur. bu yönüyle batı mitolojisindeki phoenix veya phenix adındaki kuşla benzerdir.