Bakteriyofaj olduklarını yılında "bakteri yiyiciler" dir virüsler olduğunu bulaştırmak ve yok bakteriler . Bazen faj olarak adlandırılan bu mikroskobik organizmalar doğada her yerde bulunur. Bakteriyofajlar, bakterileri enfekte etmenin yanı sıra, arkeler olarak bilinen diğer mikroskobik prokaryotları da enfekte eder . Bu enfeksiyon, belirli bir bakteri veya arke türüne özgüdür. Örneğin, E. coli'yi enfekte eden bir faj, şarbon bakterilerini enfekte etmeyecektir. Bakteriyofajlar insan hücrelerini enfekte etmediklerinden, bakteriyel hastalıkları tedavi etmek için tıbbi tedavilerde kullanılmıştır .
Bakteriyofajların üç ana yapı türü vardır.
Bakteriyofajlar virüs olduklarından, bir protein kabuğu veya kapsid içine alınmış bir nükleik asitten ( DNA veya RNA ) oluşurlar . Bir bakteriyofaj ayrıca, kuyruk lifleri kuyruktan uzanan kapside bağlı bir protein kuyruğuna sahip olabilir. Kuyruk lifleri, fajın konakçıya bağlanmasına yardımcı olur ve kuyruk, viral genlerin konakçıya enjekte edilmesine yardımcı olur . Bir bakteriyofaj şu şekilde olabilir:
- kuyruksuz kapsid kafasındaki viral genler
- kuyruklu kapsid kafasındaki viral genler
- dairesel tek sarmallı DNA'ya sahip filamentli veya çubuk şekilli bir kapsid.
Bakteriyofajlar genomlarını paketler
Virüsler hacimli genetik materyallerini kapsidlerine nasıl sığdırır? RNA bakteriyofajları, bitki virüsleri ve hayvan virüsleri , viral genomun kapsid kabına sığmasını sağlayan kendi kendine katlama mekanizmasına sahiptir. Sadece viral RNA genomunun bu kendi kendine katlanma mekanizmasına sahip olduğu görülmektedir. DNA virüsleri, paketleme enzimleri olarak bilinen özel enzimler yardımıyla genomlarını kapside sığdırır.
Bakteriyofajların iki yaşam döngüsü vardır
Bakteriyofajlar, lizojenik veya litik yaşam döngüleri ile çoğalabilirler. Lizojenik döngü, ılıman döngü olarak da bilinir çünkü konakçı öldürülmez. Virüs genlerini bakteriye enjekte eder ve viral genler bakteri kromozomuna yerleştirilir . Gelen bakteriyofaj litik döngü , virüs konak içinde çoğaltır. Konakçı, yeni kopyalanan virüsler kırıldığında veya konakçı hücreyi parçaladığında ve salındığında öldürülür.
Bakteriyofajlar, bakteriler arasında gen transfer eder
Bakteriyofajlar, genetik rekombinasyon yoluyla bakteriler arasında gen transferine yardımcı olur . Bu tip gen transferi, transdüksiyon olarak bilinir. Transdüksiyon, litik veya lizojenik döngü yoluyla gerçekleştirilebilir. Örneğin litik döngüde faj, DNA'sını bir bakteriye enjekte eder ve enzimler bakteriyel DNA'yı parçalara ayırır. Faj genleri, bakteriyi daha viral genler ve viral bileşenler (kapsidler, kuyruk vb.) Üretmeye yönlendirir. Yeni virüsler gibibirleşmeye başlarsa, bakteriyel DNA istemeden bir viral kapsid içine girebilir. Bu durumda faj, viral DNA yerine bakteriyel DNA'ya sahiptir. Bu faj başka bir bakteriye bulaştığında, önceki bakterinin DNA'sını konakçı hücreye enjekte eder. Donör bakteri DNA'sı daha sonra rekombinasyon yoluyla yeni enfekte olmuş bakterinin genomuna eklenebilir. Sonuç olarak, bir bakterinin genleri diğerine aktarılır.
Bakteriyofajlar bakterileri insanlara zararlı hale getirebilir
Bakteriyofajlar, bazı zararsız bakterileri hastalık etkenlerine dönüştürerek insan hastalıklarında rol oynarlar. E. coli , Streptococcus pyogenes (et yeme hastalığına neden olur), Vibrio cholerae ( koleraya neden olur) ve Shigella (dizanteri neden olur) gibi bazı bakteri türleri , toksik maddeler üreten genler bakteriyofajlar yoluyla kendilerine aktarıldığında zararlı hale gelir. Bu bakteriler daha sonra insanları enfekte edebilir ve gıda zehirlenmesine ve diğer ölümcül hastalıklara neden olabilir .
Bakteriyofajlar süper böcekleri hedef almak için kullanılıyor
Bilim adamları süper böcek Clostridium difficile'yi (C. diff) yok eden bakteriyofajları izole ettiler . C. diff tipik olarak sindirim sistemini etkiler ve ishal ve kolite neden olur. Bu tür enfeksiyonu bakteriyofajlarla tedavi etmek, sadece C. diff mikroplarını yok ederken iyi bağırsak bakterilerini korumanın bir yolunu sağlar . Bakteriyofajlar, antibiyotiklere iyi bir alternatif olarak görülmektedir . Aşırı antibiyotik kullanımı nedeniyle, dirençli bakteri türleri daha yaygın hale geliyor. Bakteriyofajlar, ilaca dirençli E. coli ve MRSA dahil olmak üzere diğer süper böcekleri yok etmek için de kullanılmaktadır .
Bakteriyofajlar dünyanın karbon döngüsünde önemli bir rol oynuyor
Bakteriyofajlar, okyanusta en bol bulunan virüstür. Pelagiphage olarak bilinen fajlar SAR11 bakterilerini enfekte eder ve yok eder. Bu bakteriler, çözünmüş karbon moleküllerini karbondioksite dönüştürür ve mevcut atmosferik karbon miktarını etkiler. Pelagiphage'ler, yüksek hızda çoğalan ve enfeksiyonu önlemek için çok iyi adapte olan SAR11 bakterilerini yok ederek karbon döngüsünde önemli bir rol oynar. Pelagiphage'ler, SAR11 bakteri sayılarını kontrol altında tutarak küresel karbondioksit üretiminin aşırı bol olmamasını sağlar.
Kaynaklar:
- Encyclopædia Britannica Online, sv "bakteriyofaj", erişim tarihi 7 Ekim 2015, http://www.britannica.com/science/bacteriophage.
- Norveç Veterinerlik Bilimleri Okulu. "Virüsler E. Coli'yi Zararsız Hale Getirebilir." Günlük Bilim. ScienceDaily, 22 Nisan 2009. www.sciencedaily.com/releases/2009/04/090417195827.htm.
- Leicester Üniversitesi. "Süper böceklere karşı savaşta bakteri yiyen virüslerin sihirli mermileri". " Günlük Bilim. ScienceDaily, 16 Ekim 2013. www.sciencedaily.com/releases/2013/10/131016212558.htm.
- Oregon Eyalet Üniversitesi. "Dünyanın karbon döngüsünün dengede tutulduğu sonu olmayan bir savaş." Günlük Bilim. ScienceDaily, 13 Şubat 2013. www.sciencedaily.com/releases/2013/02/130213132323.htm.