SORU: (B.A. İstanbul) 1986 yılında sahip olduğum bir evi bu yıl 2 milyar 200 milyon lira asgari beyan bedeliyle beyan ettim. Bu evin gerçek değeri olan 20 milyar liradan satmak istiyorum. Satış bedelini 20 milyar liradan göstersem, benden vergi alırlar mı? Niye daha önce düşük beyan ettim diye sorarlar mı?
CEVAP: 1986 yılından beri size ait evi sattığınızda doğacak kârdan sizin Gelir Vergisi ödemeniz sözkonusu olmayacaktır. Çünkü yılbaşından önce dört yıl, yılbaşından sonra da 5 yıldan beri sahip olunan meskenlerin satışından doğacak kazançlar 2008 yılına kadar Gelir Vergisi'nden istisna edilmiştir. 3-4 ay önce 2.2 milyar lira beyan ettiğiniz bir evi 20 milyar liradan satınca, Emlak Vergisi açısından, 1998 yılındaki beyanın düşüklüğü tenkit edilebilir. Ancak pratikte bu ihtimal çok azdır, ayrıca, bu sadece binde bir oranında Emlak Vergisi için sözkonusu olacaktır ki, bu çaptaki bir alışverişte üzerinde durmaya değmez.
LONDRA'DAKİ ÜCRET
SORU: (Ş.K. İstanbul) Ben yurtdışında yerleşik bir firmaya part-time olarak Türkiye'deki müşterileri ile firma arasında koordinatörlük yapmaktayım. Ücretim İngiltere firmasının bordrosuna dahil edilerek vergilendirildikten sonra net meblağ bana gönderilmektedir. Ben bu ücretler için burada vergi ödeyecek miyim? Bu paralar için ileride bana hesap sorarlar mı?
CEVAP: Normal şartlarda, yurtdışından gelen ve Türkiye'de vergi kesilmeden alınan ücretlerin, yıllık olarak beyan edilmesi ve vergisinin ödenmesi gerekir. Eğer bu ücretlerden yurtdışında Gelir Vergisi ödenmişse, yurtdışındaki Maliye İdaresinden alınıp, konsolosluğa tasdik ettirilecek bir belgeyle ispat edilmek şartıyla, yurtdışında ödenmiş olan Gelir Vergisi, sizin beyanınıza göre hesaplanarak vergiden indirilir ve kalan kısım ödenir. Yurtdışında, daha fazla vergi ödemişseniz, burada hiç vergi ödemezsiniz. Ancak size paranın gönderildiği ülke ile Türkiye arasında, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması varsa ve sizin durumunuzda bu anlaşma çerçevesine giriyorsa, o zaman ücretleri beyan etmenize gerek kalmaz. Ama her halükarda, sizin ileride bu paranın kaynağı sorulduğunda geçerli bir cevap verebilmeniz için, yurtdışında ödenen vergilerle ilgili bir belgeyi önceden tedarik etmesinizde fayda vardır.
Banka kasasındaki dövizi kimse sormaz
SORU: G.A.İstanbul) 22 yıl hizmetten sonra emekli olmuş bir bankacıyım. Bankadaki şahsi kasamda, emekli ikramiyem ve yılların tasarrufuyla birikmiş dövizimi, İstanbul dışındayken ailevi nedenlerden dolayı, 30 Eylül 1998 tarihinde bir hesaba yatırma fırsatı bulamadım. Bu paranın 3.5 milyar lirayı aşan kısmı için vergi ödemem gerekir mi?
CEVAP: Bu dövizi normal olarak 30 Eylül'de bankadaki hesabınıza aktarsaydınız problem olmazdı. Ama sizin fazla endişe duymanıza gerek olmadığı kanısındayım. Çünkü, bankada kasada duran paranız için kimse size hesap sormaz. Ancak bu parayla ilerde toplu olarak bir yatırım yaparsanız veya bunu bankadaki hesabınıza aktarırsanız o zaman 1999 yılı için 3.5 milyar liranın üzerindeki tutarlar için hesap sorabilirler. Mektuptaki ifadenizden, birikiminizin 3.5 milyar lirayı aşmakla birlikte, öyle çok büyük meblağlarda da olmadığı anlaşılıyor. Bu para zaman içinde harcanıp gidecektir. Sizin dikkat etmeniz gereken şey, 1999 yılında 3.5 milyar lirayı geçecek şekilde toplu bir harcama yapmamanız ya da hesabınıza bu miktarı aşacak şekilde para yatırmamanızdır.