Depresyon Uyku Yapıyormu? Depresyon İlaçları Uyku Yapar Mı? Depresyon ve Uyku Bozuklukları Neylan’a (1995) göre majör depresyonu olan hastaların %90’ında uyku bozulmuştur ve depresyon klinik olarak remisyona(Düzelme) girdikten sonra da uykunun fizyolojisindeki bozukluk devam edebilmektedir. Depresyon ve uyku bozuklukları arasındaki ilişki: Depresyon ve uyku bozuklukları arasındaki ilişki için üç hipotez değerlendirilebilir.(Neylan,1995).İlk olarak,uyku bozukluklarının depresyonun bir epifenomeni olduğunu ileri sürebiliriz.Bunun sonucu olarak,depresyon sırasında uyku bozukluğunu tedavi etmek aynı zamanda depresyonuda tedavi etmek anlamına gelmektedir. İkinci hipotez,duygudurum bozukluğunun,primer(birincil) uyku bozukluğunun bir epifenomeni olabileceğidir.Son olarak,uyku bozukluğu ve depresyonun çakışan mekanizmalara sahip olduğu düşüncesi,pek çok deneysel veri nedeniyle muhtemelen en çok tatmin edici hipotezdir.(Reynolds ve Kupfer,1987). Depresyondaki uyku özellikleri: Depresyonun klinik alt tipine bağlı olarak,hastalar uyku bozukluklarının değişik biçimlerinden yakınabilirler.Şu anda gördüğümüz gibi,uykuya dalmanın gecikmesi,uyuma süresinin uzaması ve sabah erken uyanmadan oluşan insomnia oldukça yaygındır.Bu form,unipolar duygudurum bozukluklarında yaygındır(Depresyon nöbetleriyle giden hastalık).Atipik ve bipolar bozukluklar(Bipolar=Manik Depresif Bozukluk) başka tür uyku bozukluklarıyla ortaya çıkabilirler;gündüz uyku eğiliminin artması nedeniyle toplam uyku süresinde artışların görülmesi mümkündür.Polisomnografik(uyku süresince çekilen beyin elektrosu) çalışmalar,bu uyku değişikliğinin yalnızca kantitatif değil,aynı zamanda kalitatif olduğunu doğrulamıştır.Başlangıç REM (Hızlı göz haraeketlerinin olduğu uyku dönemi) latensi kısalmıştır ve hastalar,uykuya daldıktan sonra 50 dakikadan az bir süre içinde REM’e girmektedirler.(Nahon ve Hedouin,1988).Bu da depresyonun bir belirtisi olarak değerlendirilmektedir.Etkin bir tedaviden sonra,yavaş dalga uykusunun ve hızlı göz hareketleri(REM) latensinin azalması devam edebilmektedir. Bunun ötesinde,bu anomalilerin devam etmesi sonraki tekrarlamalar bir işaret olabilmektedir(Giles ve arkadaşları,1987).Depresif durumun devam etmesi ile tekrarlar arasındaki sınırı kesin olarak tanımlamak çok güç olduğundan bu veriler dikkatle ele alınmalıdır.Aslında,uyku bozukluklarının daha sonraki gelişmeler için bir gösterge olmaktan çok,etkin olmayan bir tedavinin işareti olması muhtemeldir. Depresyon sırasında uyku bozukluklarının etkileri: Uyku bozukluklarına neden olan her hastalık,genel sağlık sorunlarından dolaylı olarak sorumludur ve bu depresyon içinde doğrudur.Şu anda gördüğümüz gibi,depresyon sırasındaki uyku bozuklukları nedeniyle homeostazı(vucudun dengesi) onarma kapasitelerine sahip olmadıkları için,hastaların kıramadıkları bir tür kısır döngü mevcuttur.Bu nedenle,hastaların normal yaşamlarını(mesleki,sosyal ya da cinsel) sürdürmeleri mümkün olmamaktadır ve böylece bu belirtilere ek olarak kalitesiz yaşam spektrumuyla karşı karşıya kalmaktayız. İyi yaşam kalitesini nelerin oluşturduğunu tanımlamak oldukça güçtür.Öte yandan,çoğu insan iyi yaşam kalitesini kolayca tanımlayamasalar bile,bunun olmadığı durumları kolayca fark edebilirler.Depresyondan yakınan hastaların iyi kalitede bir yaşam sürdürdüklerini asla görmüş değiliz.Depresyon nedeniyle hospitalize(yatırılan) edilen hastalar genellikle semptonların(şikayetleri-belirtileri) içinde en kötülerinden biri olarak değerlendirdikleri uyku bozukluklarının daha iyi tedavi edilmesini talep etmektedirler. Depresyon ve uyku bozuklukları arasındaki bağlantı ne olursa olsun,depresyon sırasında yaşam kalitesini ve tedavi gerekliliklerini güçlü bir biçimde etkileyen uyku bozukluğunun genellikle var olduğunu belirtmek istiyoruz. Depresyon sırasındaki uyku bozukluklarının tedavisi: Depresyon tedavisinde, klinik tip ne olursa olsun,başlıca amaç hızlı ve mümkün olan en az yan etki ile depresyonu tedavi etmektir.Bunun sonucunda,depresyonun bir semptomu olarak uykusuzluk,tedavide kendi başına bir öncelik taşımamaktadır.Bu,başlangıçta bir hipnotik(uyku ) ilacının verilmemesi gerektiği anlamına gelmemektedir. Ancak,uyku bozukluğunun tipine göre antidepresan ilaç seçimi değişmektedir.Trisiklik antidepresanlar daha etkin bir biçimde iyi uyku kalitesini geri kazandırabilir,ancak öte yandan,gündüz sedasyona neden olabilir.