Elektrikli araçların biliyorsunuz bataryaları var. Bu bataryalar lityum-iyon bataryaları ve özel toprak elementlerinden yapılıyorlar. Özel toprak elementleri de özellikle Çin ve Afrika'da çok bulunuyor. Her neyse, bu bataryaları üretmek için özel toprak elementlerine ihtiyaç duyuyorsunuz ve bunları üretmenin gidip bu elementleri madencilik yaparak çıkartmaktan başka yolu yok. Yalnız bunları çıkarmak öyle kolay bir iş değil, çok geniş bir alanı kazmak gerekiyor ve çevreye radyoaktif zararları söz konusu. Uranyum gibi Toryum gibi radyoaktif elementler yayılıyor çevreye bunları çıkarırken. Bizim çevre dostu elektrikli araçlarımız o kadar da çevre dostu değil. Daha da kötüsünü söyleyeyim, bu madenciliğin çok büyük bir oranı Çin'de gerçekleşiyor. Çin'e bu konuda dünyaca biraz bağlıyız aslında. Bu özel toprak elementleri iki yerde bolca var: Çin ve Afrika. Bu yüzden Çin Afrika üzerinde de yayılmaya çalışıyor son dönemde.
Elektrikli araçlar için bir diğer çok önemli husus kullanılan mıknatıs. Bu mıknatıslar konusunda da tamamen Çin'e bağlıyız. Özel toprak mıknatısları diyorlar bunlara (rare earth magnet). Elektrikli araçlar, doğal olarak elektrik motorları kullanıyorlar. Elektrikli araçlarda asenkron motor (mıknatıs yok), kalıcı mıknatıslı senkron motor (pmsm) ve fırçasız doğru akım motoru (bldc) kullanılabiliyor. Bunların biri önde biri arkada da olabiliyor (önde asenkron motor arkada pmsm). Asenkron motor dışında bahsettiklerimin üretimi için kalıcı mıknatıslar gerekiyor. Bu mıknatıslar öyle ucuz da değil, kilosu 50 dolar civarları olsa gerek. Bu yüzden Toyota, Tesla gibi markalar artık bu özel toprak elementlerine olan ihtiyaçlarını kısmaya çalışıyorlar.
Bu işin bir de enerji kısmı var. Tamam elektrik enerjisiyle çalışıyor ama o enerjiyi nasıl üretiyorsun sen. Bakın Türkiye'deki elektrikli araçlar için şebekeden çektiğin enerji ya barajlardan (hidroelektrik santrallerden) gelen enerjidir ya da termik santralden geliyordur.. Eğer barajlardan geliyorsa iyi, temiz enerji diyebiliriz. Ancak bir dizel santralden, doğalgaz santralinden, taş kömür- linyit santralinden vs geliyorsa işler kötü. Bindiğin elektrikli araç çevre canlısı değil. Aksine çevreye oldukça fazla zararı var.
Bu işi Türkiye'de çevreye zarar vermeden yürütmenin tek oluru var o da nükleer santral kurmak. Nükleer santraller temiz enerji üretir ve çoook fazla enerji üretirler. 1kg Uranyum-235 izotopunun ürettiği enerji yaklaşık 1500 ton taş kömürünün ürettiği enerjiye eşit. Bunlar için uranyum zenginleştirme tesisleri gerek orası ayrı. Uranyum elementinin binde 7'si U-235 izotopu, kalan kısmı U-238 izotopu. Çekirdek enerjisi 235 izotopuyla üretiliyor. Bir nükleer santral kurmak öyle zırt diye olacak iş de değil zaten. Çok kompleks santraller bunlar. Bu işe gireceksen Fransa'dan danışmanlık alacaksın. Fransa'da üretilen enerjinin %70 civarı nükleer santral enerjisi. Çok fazla nükleer santralleri var ve çok temiz enerji üretiyorlar.
Nükleer santral ile elektrik üretmek daha mantıklı gibi
Zaten 2050 kadar füzyon reaktörü yapmayı ve stabil çalıştırmayı yapacaklarını söylüyorlar , Çin yapay güneşi füzyon reaktörü işte , yakıt son derece ucuz helyum , patlama olasılığı yok , reaktör atığı radyoaktif değil vs vs
Hani 45 yaşında emekli olmuş boş yaşayan dayılar diyor ya eskiden şöyle böyleydi diye bundan 100 sene önce araba ve cep tel yoktu birisi bunları konuşsa deli derlerdi 100 sene sonra kim bilir neler olacak ama insla bizim cahil dayılar olmayacak