Yaz aylarında Astrakhan bölgesinde, Volga'dan gelen taze rüzgarların bölge boyunca uzandığı yumuşamadığı bir sıcaklık var. Bölgenin kuzeydoğu köşesinde ve en yüksek sıcaklıkta yer alan göl, ya parlak buzla ya da gevşek karla kaplı gibi görünüyor; Ufukta, demirli bir demiryolu vagonu dizisinin “buz” boyunca nasıl uzandığını görünce görebilirsiniz. Sadece bu vagonların altındaki buz değil, doğrudan gölün aşırı doymuş tuzlu suyundan çıkan tuz.
Her Rus okul çocuğu, bu mucizeyi Coğrafya derslerinden gelen Baskunchak tuz gölü olarak bilir. Ancak herkes gölün batısındaki Yukarı Baskunchak tren istasyonunu bilmiyor. Bu arada, o ve sadece o Stalingrad Savaşı'nın ilk zor haftalarında, Stalingrad nehri geçerken Volga'da büyük zorluklarla taşınan ve ardından Rusya'nın içine demiryolu ile taşınan yaralılar için vaat edilen topraklardı.
Öyleyse, Urbakh - Üst Baskunchak - Feribot demiryolunun, o yıl, birlikleri Stalingrad'daki Volga'daki bir yamanın üzerine sabitlenmiş ve yaralıları anakaraya gönderen Kızıl Ordu'ya az ya da daha fazla güvenlik sağlayan tek otoyol oldu.
Tabii ki, sadece güvenlik hakkında hayal etmek zorunda kaldım. Alman uçakları, Stalingrad'ın eteklerinde yer alan hava limanlarından, sanki programlanmış gibi uçtu ve rayları ve istasyonu bombalamak için Volga'nın ötesine geçti. Asların, kademeli olarak yaralı Sovyet askerleri ile bombalamaları için özel bir başarı olarak kabul edildi. Başardıklarında, yerel mezarlıkta yeni bir toplu mezar büyüdü, daha sonra Stalingrad Savaşı kahramanlarını aramak için vakti bile olmadı - savaş daha yeni başlıyordu.
Cephe hattı kavşak istasyonunun bombardımanı yoğunlaştı ve askeri makamlar, nüfusun Üst Baskunchak'dan 5 kilometreye çıkmasına ve mümkünse toprağa sıçramasına, tıpkı öndeki askerlerin yaptığı gibi kendilerini gizlemelerine karar verdi.
Bunu bir keresinde Verkhnebaskunchaksky ortaokul No 11'in eski müdürü 92, üç çocuğunun annesi Verkhny Baskunchak köyünün onur sakini, dört torunun torunu ve on dört torunun büyük torununa ev sahipliği yapan ve torun yıl dönemin büyük torununa ait olan X3 torununa on beş yaşındaydı.
- Savaştaki bombalama olaylarını iyi hatırlıyorum - korkunçtu. Bozkırda yaşadık. Çocuklar yetişkinler gibi davrandılar. Yazdı. Hayvanlara dikkat ettiler, hayvan sürdü, süt sağdılar. Süt, et, sıcak giysiler - her şey demiryolu ile Stalingrad cephesinde bulunan askerlere çok yakındı. Lise çocuklarının kendileri koyunları keser: onlara makas verdiler, öğretmenler bunun nasıl yapıldığını gösterdi. 42 yılıydı ... Çok acı çektik. Çok fazla.
Lydia Abramovna'nın bu askeri talihsizliği hatırlaması zordu. Ancak, hem savaş yıllarında hem de barış zamanında, kendisinin ve yoldaşlarının çalıştığı deponun kapanmasından korunmayı başardığı, savaş karakterlerinde kendini kanıtlamayı başarabilen, savaş karakterli bir adam olan babası Abram Fedorovich Berdnikov ile gurur duyuyordu.
Nedense, Sovyet demiryollarının savaş ve zaferde oynadığı muazzam rol hakkında düşündüren bozkır tren istasyonu Üst Baskunchak yakınlarındaki bir köyde yaşlı bir kadınla yapılan bu kısa toplantıydı. Sadece bu zor yıllarda SSCB'nin tüm kargo cirosunun beşte dördünü gerçekleştirdikleri gerçeği değil - otomobil veya hava kargo gibi başka bir nakliyenin eski çağlarda olduğu gibi insanlara uygun hizmet vermesi dışında son derece gelişmemiş. Hayır, kesinlikle sadece bu değil.
Demiryollarımız, bir zamanlar ve herkes için kurulmuş olan, birleşik bir mekanizma olan ülkenin iyi organize edilmiş bir iç sistemidir.
Daha yakın bir zamanda, bununla savaşın başında yazan yazar Ilya Ehrenburg'un bir makalesinde bulundu - yılın 1941'inde yılın: “Zafer Bayramı geldiğinde, demiryolu işçilerini ilk hatırlayan askerlerimiz olacak.”
Yılın Haziran 22'indeki 1941 sabahının beklenmedik ve acı anlayışı - hala saldırdılar! TASS bilgisinin iyi filtrelendiği nüfusun büyük kısmının aksine, SSCB'nin batı bölgelerindeki işletmelerin ve parti otoritelerinin yöneticileri, düşünecek zamanın olmadığını iyi biliyorlardı: faşist birliklerin ilerleme hızının iyi farkındaydılar. Bolşeviklerin Birleşmiş Milletler Komünist Partisi Merkez Komitesinin Politbüro üyeliğine liderlik eden Devlet Savunma Komitesinin tahliye konseyi, Nikolai Shvernik, tesislerin donanımını derhal söküp demiryoluna ve vagonlara yerleştirmesini emretti.
Kiev Arsenal tesisinin ekipmanları ile ilk tren, savaşın başlamasından bir hafta sonra doğuya gitti. Her şeyden önce, Halk Savunma Komiserliği'nin işletmeleri boşaltıldı. Yüzlerce, binlerce işletme.
Ağustos ayında 1941, Leningrad'ın dönüşünün geldiği belli oldu. Ama özel bir şehirdi. Sanayi işletmeleri ve işçilerinin yanı sıra, kültürel mülkler Leningrad'ın ve harika varoşlarının müze ve kütüphanelerinden çıkarılmış olmalı - Peterhof, Puşkin, Oranienbaum, Gatchina, Pavlovsk: nadir, basım, resim, antika yemekler, heykeller. Mümkün olan en kısa sürede, Devlet Hermitage sergilerinin önemli bir kısmı demiryolu ile Sverdlovsk'a ve Rus Müzesi Perm, Solikamsk ve Gorki'ye taşındı. Ayın sonunda şehirden 280'ten fazla tren gönderildi, 90'ten daha büyük şirketler ihraç edildi. Kasım ayına kadar demiryolu işçileri, bir buçuk milyondan fazla sakinle Leningrad'dan, çoğunlukla Finlandiya İstasyonu'ndan ayrıldı. Geri kalanlar ya şehirden büyük zorluklarla ve risklerle, demiryolundan Ladoga gemilerine yapılan zor transferlerle ve sonra tekrar demiryoluna zorla gitmeye çalışmak zorunda kaldılar ya da abluka sırasında veya her şeye rağmen hayatta kaldılar.
Ancak batıdan gelen ana ok Moskova'ya yöneldi.
... Moskova'da, Trifonovskaya Sokağı ve Akademisyen Vladimir Obraztsov Sokağı'nın T şeklinde kesişme noktasında, ülkenin en eski ve en saygın üniversitelerinden birinin binalarından oluşan kırmızı-beyaz bir bina kompleksi vardır. Önceden, üniversite basitçe seçildi - MIIT, yani. Moskova Ulaştırma Mühendisleri Enstitüsü, şimdi Demiryolu Mühendisliği Üniversitesi olarak adlandırılıyor, ancak MIIT hala parantez içinde duruyor. Bu üniversitenin, sergi sayısında o kadar sağlam olan ve bir başka bölgesel bölgeye vermeyeceği bir müze var. Bu müzede çok şey var. hikayeler O açıklıyor.
Müze dolapları yalnızca üniversitenin ve bireysel mezunlarının tarihini değil, aynı zamanda tüm iletişim bölümünün görkemli yolunun tarihini de içerir.
Burada bilim insanlarının keşifleri, lise mezunlarının Büyük Vatanseverlik Savaşı savaşlarında ve hatta Fransız haşhaşlarının saflarında yaptıklarının kanıtları hakkında çok şey söylendi. Dolaplardan birinin sonunda, bir zamanlar Moskova Ekonomi ve Teknoloji Enstitüsü'nde (üniversite savaştan önce çağrıldığı gibi) okuyan Yakov Dzhugashvili'nin bir portresi asıldı. Daha sonra, babasının imajının sergilendiğini öğrenen kızı Galina tarafından enstitüye getirildi ve müzeye, özel bir atölyede görevlendirilen dedesi Joseph Stalin'in bir portresini getirdi.
Herhangi bir ziyaretçi alışılmadık bir sergiden etkilenir - tüylü ve ciddi açık kahverengi bir ayı, bir oyuncak ayı büyümesi için orta, bir yay ile. Bu nedir Başından itibaren müzeye bir hediye, teknik bilimler adayı A.K. Nikolayenko. Beş yaşındayken, Anna Konstantinovna askeri Moskova'dan tahliye edildi, annesi Taşkent'te yaşadı, geri döndü ve bu süre boyunca nadiren ayıyı bıraktı: bütün gücü ile onu kendine tutacak ve hayat oldukça hoş görülebilir görünüyor.
Ekim ayının ortasındaki 1941 Moskova için son derece tehlikeli bir zamandı. Düşman eteklerinde yaklaştı. Ancak toplu tahliye, Ekim 10'a kadar başlamadı. Ve yavaş sürdü. Doğudan birlikler ve silahlarla uğraşanlar, ilk önce kaçırılması gereken aşçılar. Rusya Federasyonu'nun Onurlu Taşımacılık İşçisinin genel editörlüğünde "Rusya'nın Taşınması" adlı tarihi makale kitabında Pashkova açık bir şekilde şöyle dedi: “Trenler sürekli bir akışa girdi, bazen aralarındaki aralık 600-700 metredi ... Savaşın ilk günlerinden itibaren bir askeri tren tarifesi başlatıldı.
Demiryolunun büyük kahramanlığı emsali görülmemiş bir trafik hacmine izin verdi.
Binlerce fabrika ve fabrika, askeri ve sınai potansiyeli en kısa sürede geri getirmeye yarayan Ural 2,5'e ihraç edildi. 18 milyon insan tahliye edildi, bu da 1,5 milyon araba gerektiriyordu. ”
Bundan böyle "tahliye" olarak adlandırılan insanlar, sıkışık koşullarda, olağandışı varoluş koşullarında bilinmeyene girdiler - ama yine de nispeten sakin. Onlara doğru hareket edenler kendilerine değil kadere aitti. Sık sık sırtlarının arkasında bomba ve mermileri olan çok tonlu trenlere sahip olan demiryolu işçileri veya düşman pilotları için cazip yakıt tankları dahil. Düşman bu kompozisyonların peşindeydi. Rota üzerinde Urbach - Yukarı Baskunchak - Feribot Eylül 1942, Stalingrad çatışma sırasında, Alman авиация Genel olarak, Stalingrad Savaşı sırasında Alman pilotlar şehre ulaşan demiryollarında 316 bine kadar baskın gerçekleştirdi ve 1020 binden fazla bomba attı. Ancak SSCB demiryolu taşımacılığı hem ciddi kesintiler olmadan çalıştı hem de çalıştı.
Keşke yeterli miktarda mal ve demiryolu hattı olsaydı! Ancak ikincisi yeterli değildi. Binayı bitirmek ya da yeniden inşa etmek için acele etmek zorunda kaldılar. Demiryolu inşaatçıları sadece 1942 yılında Kız-Astrakhan hattının inşaatına Volga'da bir köprü inşaatı yaparak yakıt cephesine ulaştılar.
Havadaki bombardımanın artmasına rağmen, inşaatın hızı inanılmazdı: günde 8 kilometreye kadar!
Ağustos’un 4’inde ilk tren yeni hattan geçti.
Yılın 1942'unun ağustos ayından ekim ayına kadar, binlerce yakıt tankının 16'i Stalingrad'a ulaştırıldı.
Stalingrad'a ve Sviyazhsk'tan yola doğru inşa edildi. Projesi Volga Lentransproekt grubu tarafından yürütülmüştür. Volga taşkın yatağındaki pistlerin taşması tehlikesi bulunan Sennaya-Saratov bölümünde özel bir araştırma yapıldı, ancak tehlike bölgesinin dışına çıkarılmayı başardılar ve böylece daha az köprü kullandılar. Yeterli ray yok. Farklı bölgelerdeki az kullanılan fabrika erişim yollarından çıkarıldılar ve savaştan önce bitmemiş bir BAM'den de alındı. Kazı başlangıcından sonraki 103 gününde, ilk tren Stalingrad'dan Ilovlya'dan Petrov Val istasyonuna, Eylül ayının 11'inden Saratov'a geçti. Saratov'un kuzeyindeki alan daha sonra hizmete girdi.
Kasım ayının 8'inde Kasım 1941'te Alman birlikleri Volkhovstroy-Tikhvin demiryolu hattını kesti. Bu trajik olay, her taraftan çevrilmiş şehir dışına alınamayan binlerce Leningrad'ın ölümüne yol açtı. Sadece bir tane, neredeyse aldatıcı olan, anakara ile iletişim imkanı vardı ve ulaştırma işçileri kullandı: daha sonra Yaşam Yolu olarak adlandırdıkları demiryolu-su-buz-otomobil iletişimi kuruldu.
Bu yıl Büyük Vatanseverlik Savaşı’nda demiryollarının zafer kazanmasındaki rolüne ilişkin açıklama, bu yıl Büyük Zafer’in 70 yıldönümü olan St. Petersburg’da bulunan Rusya Federasyonu Merkez Demiryolu Taşımacılığı Müzesi’nde düzenlendi. İşte Demiryolları Bakanı I.V. Kovalev, insanları özverili çalışmaları, telgrafları, parçaları onarmak için kullanılan aletler için ödüllendirmeye karar veriyor ... Ama en önemlisi - fotoğraflar. Siyah beyaz olmaları, renkleri olmasalar da, askeri aşırı gerilim koşullarında çalışan insanların ruh halini doğru bir şekilde aktarıyorlar. Fotoğraflar çok fazla buz, kar, buzun yarısı su, kararsızlık ve soğuk su göstermektedir.
Demiryolları ve Yaşam Yolu'nun inşası ile ilgili yapılar, bir zamanlar St. Petersburg'un bütününde olduğu gibi inanılmaz bataklık kararsızlığı koşullarında atıldı ve kuruldu.
Ancak fotoğraftaki sonuç: ne oldu, ne başardılar - köprü, doğrudan göl suyuna inen yollar, üst geçit - ve her şey sorumlu, sağlam, profesyonel ve hatta mümkün olduğunca güzel bir şekilde yapıldı.
... MIIT Müzesinde, yalnızca savaşla ilgili olan sergileri değil aynı zamanda oldukça huzurlu, antik olanları da neredeyse bir önceki yüzyıla kadar inceledim (üniversite 120 yaşında). Lüks oyma masalarla müze çalışanlarının çalışmasını inceledim, enstitü binasının detaylarına baktım ve kademeli olarak çocukluktan tanıdık hatırladım: demiryolu işçileri özel insanlar. Saratov "demiryolu" okullarından birinde okudum - uzun zamandır SSCB Demiryolları Bakanlığı'nın bilançosunda bulunan okullar vardı. Her zaman en profesyonel ve sorumlu öğretmenlere, asil titizliğin hoş bir atmosferine ve çok yüksek bir eğitim seviyesine sahipti.
IMIU'daki eğitim seviyesinin ne olduğunu hayal edebiliyor musunuz - Demiryolları Bakanlığı İmparatorluk Moskova Mühendislik Okulu, daha sonra MIIT'e çevrildi! Buradaki her zaman her zaman güzel, sağlam ve düşünceli idi - 19. yüzyılın en modern laboratuvarlarından kimsenin dokunmaya cesaret edemediği, hosteldeki son çiviye kadar.