Büyük Frederick’in Prusyalı ordusu neden Rus “demir halkını” uçağa çeviremedi?
“Bunlar demir insanlar! Öldürülebilirler, ancak kırılması imkansız! ”- bu sözlerle Prusya kralı Frederick II, 18. yüzyılın en kanlı savaşlarından birini özetledi. Zorndorf savaşında - Doğu Prusya'daki küçük bir köy - Ruslar ve Prusyalılar toplamda yaklaşık 30 bin kişiyi kaybetti.
Savaş, hem askerlerin hem de seyirciler tarafından takdir edilen Rus askerlerinin dayanıklılığının sembollerinden biriydi. Dahası, askerler yukarıdan gelen emirlerde değil, kendi inisiyatifleriyle esneklik gösterdi. Aslında, hemen hemen bütün savaş, Rus ordusu, Prusya süvarilerinin ilk saldırısından sonra arkaya kaçtıktan ve sadece alacakaranlıkta döndüklerinden, baş komutanı yukarıdan kontrolsüz olarak savaşmak zorunda kaldı.
Ve genel olarak, bölümlerinden Zorndorf'un savaşı olan Yedi Yıl Savaşı, ordunun kendisini siyasete rehin bulmasının bir örneği oldu. Ve - aynı zamanda - değerli bir komutanın olmadığı anda, cesaretin nasıl çözülmez bir güç haline geldiğinin bir örneği. Bu gibi anlardaki “demir insanlar” ölümüne karşı durmaya karar verir, böylece gerçek yenilgiyi gerçek ahlaki bir zafere dönüştürür.
"General telaşlı ve kararsız"
Sık sık olduğu gibi, ülkenin yürüttüğü savaşlarda olduğu gibi, bağımsızlığını savunduğu ya da saldırganı itdiği için değil, dış politika müttefikleri de onu zorladığından, Yedi Yıl Savaşı, Rusya’ya herhangi bir ün kazandıramadı. Ve bu, Rus ordusunun üç yüksek zafer kazanmasının yolunda gitmesine rağmen. Birincisi Gross-Egersdorf’ta bir zafer oldu: Ağustos 19’ta, Mareşal Stepan Apraksin’in komutasında Rus ordusu Mareşal Johann von Levald’ın komutasındaki Prusyalıları yenmeyi başardı. İkincisi Zorndorf’un savaşı. Üçüncüsü, Prusya kralı Frederick II'ye hemen hemen tüm orduna mal oldu, Kunesdorf'ta zafer kazandı. Orgeneral General Peter Saltykov komutasındaki Rus birlikleri kelimenin tam anlamıyla Prusyalıları ezmeyi başardı, böylece savaştan hemen sonra Friedrich'in savaştan hemen önce üç binden fazla askeri yoktu.
Rusya, 1746 ile Avusturya ile yapılan ittifak anlaşmasının yanı sıra St. Petersburg’un 1756’e katıldığı savunma Avusturya-Fransız anlaşmasıyla birlikte Prusya karşıtı koalisyona katılmak zorunda kaldı. Rus birlikleri, koalisyondaki bütün silahlı kuvvetlerin toplam sayısının üçte birinden fazlasını oluşturuyordu: Viyana ve Paris, kimin omuzlarında savaşın yükünü değiştireceklerini buldu. Bu şartlar altında, Rus komutanlarının St. Petersburg'daki siyasi süreçlerin nüanslarını ve Avrupa güçlerinin başkentlerini göz önünde bulundurmaya zorlanması şaşırtıcı değildir. Bu, özellikle, Stepan Apraksin'i öldürdü. Groshegersdorf Victoria’dan sonra, İmparatoriçe Elizaveta Petrovna’nın ciddi bir şekilde hasta olduğu ve Prusya’nın ve kralının ateşli hayranı olan varisi Pyotr Fyodorovich’in tahtı almaya hazırlandığı haberi aldı. Alan Mareşal, Peter'in katılımıyla dış politika kursunun değiştiğini, bir geri çekilmenin oynandığını ve yanıldığını fark etti. İmparatoriçe iyileşti ve ihanet suçlamaları üzerine soruşturma ve yargılamada sona erdi. Bunun savaş üzerinde olumsuz bir etkisi oldu: Gross-Egersdorf'tan sonra, Rus ordusu ve Avusturyalı müttefikleri Prusyalı birlikleri bitirme şansına sahipti, ancak kaybedildi. Ancak, komutanın Rus ordusunda değiştiğini öğrenen Frederick, bu da düşmanın savaş yeteneğini geçici olarak azaltan diğer değişikliklerin kaçınılmaz olduğu anlamına geliyor, bu fırsatı değerlendirmekte tereddüt etmedi.
Yanlış yönlendirilen Apraksin'in yerine geçen, bir zamanlar Rus askerlik hizmetine giren İskoç asil Genel Başlıca Willim Fermor'un oğlu Şef Baş Willim Fermor oldu. Ünlü bir Rus askeri tarihçisi Anton Kersnovsky, Fermor Jr. hakkında konuştu: “General Fermor mükemmel bir yönetici, şefkatli bir patron (Suvorov onu“ ikinci baba ”olarak hatırladı), ama aynı zamanda telaşlı ve kararsızdı.”
Gerçekten de, komutan tarafından kendisine verilen görevi yerine getirmeye çalışan kıdemli subaylardan birinin rolünde Fermor, Minich'in Kırım kampanyaları sırasında ve Stavuchana savaşında ve İsveç kampanyasında ve yılın 1741 kampındaydı. Başkonsolos Fermor, Yedi Yıl Savaşları'na katılmasının başlangıcında bile, hem Großegersdorf savaşında hem de Koenigsberg ve Doğu Prusya'nın yakalanmasını organize ederek iyi bir gösteri yaptı. Yine de, general öncelikle insanların refahı ve güvenliğinden endişe duyuyordu. Bir askeri lider için bu kadar kötü olmadıkça, hem astları hem de kendimi zafer uğruna feda etmenin katı gerekliliği ile çelişmediği sürece. Kesin olarak bu karar vericiydi, bu cesaret belli insanları ölümüne göndermek için, Genel Başsavcı Fermor, görünüşe göre Zorndorf savaşında yeterince yoktu. Ve onun yerine karar astları tarafından verildi.
Tüketici genel Willim Fermor. Sanatçı Alexey Antropov. wikipedia.org
İnternethaber.com "Prusyalı geliyor!"
Rus ordusunu Avrupa'nın en zayıflarından biri olarak kabul eden Yedi Yıl Savaşının arifesinde Frederick, eğer Gross-Egersdorf'tan sonra bu görüşü değiştirmediyse, en azından Rusları yeterince ciddiye almaya başladı.
Fermor'un belirleyici bir savaş için seçtiği Oder'in kıyısındaki tüm avantajlarını değerlendiren kral, Rus Scot'un neyi kaçırdığını hemen gördü. Ne yazık ki, Rusların kusursuz pozisyonunda bir tane vardı, ama kritik bir kusur vardı: Düşmanın başını değil, arkadan ideal saldırıyı ideal tuzağa düşürdüğü için saldırıya mal oldu. Hiç kimsenin Büyük adını vermemiş, ancak askeri dehasını defalarca kanıtlamış olan Friedrich böyle bir şansı kaçıramazdı.
“Fermor, kralın yaklaşımı ve Oder'i geçme niyeti hakkında doğru haberler aldı” diyor Zorndorf savaşının doğrudan katılımcılarından biri olan yürüyüşe Rus ordusunda yürüyüş yapan Prusyalı Christian Tegre, Lutheran papazı anılarında. - Korgeneral Kumatov derhal bir gözetleme heyeti ile görüşmek üzere taburcu edildi. Ancak bu Frederick'in Oder'i güvenli bir şekilde geçmesini engellemedi; Kumatov, suçunu bilmediğim krala baktı. ”
O sırada hem Fermor hem de karargahında zayıflığı belirgin hale gelen Rus pozisyonlarına saldırı, sabahın erken saatlerinde Ağustos 14 1758’e atandı. Tege, savaşın başlangıcını şöyle açıklıyor: “Askerlerimiz beni bağırdı:“ Prussak geliyor! ” Güneş çoktan parlıyordu; atlarımıza atladık ve tepenin tepesinden Prusya ordusunun bize yaklaştığını gördüm; Gözleri güneşte parlıyordu; korkunç bir manzaraydı ... Prusyalı davulların korkunç bir savaşı bize geldi, ama müzik duyulmadı. Prusyalılar yaklaştığında, ünlü ilahi Ich bin ja, Herr, deiner Macht'da (“Tanrım, senin gücündüm”) oboların seslerini duyduk ... Düşman gürültülü ve ciddiyetle yaklaşırken, Ruslar çok sessiz ve sessiz kaldılar. "Onlar arasında yaşayan bir ruh yok gibiydi."
“Savaş değildi, ölümüne katliam oldu”
İlk vuruş, vurulmayan gözlemsel kolordu devraldı: Frederick önce kimin vurulması gerektiğini çok iyi biliyordu. Ancak, en büyük sürprizine göre, askerler sadece topuklularına koşmakla kalmadı, aynı zamanda kuvvetli bir şekilde geri adım atmayarak, saldırganlarla ilk önce yoğun tüfek ateşi ve sonra süngülerle karşı karşıya gelmeye bile başlamadı. Ve Prusya ordusu için bu tür sürprizlerle, bu savaş ilk dakikadan son dakikaya kadar sürdü!
Zorndorf Savaşı Haritası. wikipedia.org
Rus tarihçi Baron Alexander Weidemeier, Elizabeth Petrovna Saltanatı kitabındaki savaşın gidişatını şöyle açıkladı: “Başlıca General Manteuffel komutasındaki ileri Prusya ordusu bir saldırı başlattı; ancak, atandığı gibi, sol kanat tarafından desteklenmemiş olmak, bu ordu çok ileri gitti ve bu sayede Rusları geride bırakmayan, sol kanatlarına maruz bıraktı. Bu hataya dikkat çeken General Fermor, Prusyalılara çok hızlı vuran ve Zorndorf'a çekilmek zorunda kalan süvarileri gönderdi. Bu saldırının başarısını gören General Fermor, sağ kanattaki Rus kanadının piyadelerine, Carré'yi dağıtırken düşmanı kovalamalarını emretti; ancak, süvarileriyle birlikte Rus süvarisine koşturan Prusyalı general Zeidlits, onu devirdi ve sağ Rus kanadının piyadelerini, çok fazla hasar görerek geri çekilmeye zorladı. Aynı gün öğlen saatlerinde her iki tarafta bir dinlenme izlendi; çünkü her iki ordu da yorulmuştu ... "
Birlikler biraz dinlendiğinde, savaş yeni bir güçle kaynıyordu. “Rus süvari sağ kanattan fırladı, ancak Prusyalıların top ateşi geri çekilmeye zorlandı; Weidemeyer “Düşman süvari peşindeydi, büyük hasar gördü ve pili geri aldı” diyor. “... Yaygın korku, ne talepleri ne de subayların tehditlerini koruyamadıkları Prusyalılar arasında yayıldı ve savaş alanını utanç verici bir uçuşla terk ettiler; merkezde bile birçok raf karışıklık yarattı. Fakat Seidliler süvari ile birlikte ... ve sonra Prusya birliklerinin pozisyonunu ayarladı ... Bu arada, sağ Prusya kanadının piyade solu Rus içinden geçti ve ona süvarilerin yenilgisine ihanet etti. Her iki tarafta da azami acılarla savaştılar; Sonunda el ele mücadele girdi; Her iki kötü ordu da büyük bir kargaşa içindeydi, ancak hızlı dönüşlere alışan Prusyalılar kısa sürede sıraya girdi ve Rusların inatçı direnişine rağmen onları devirdi. Geri çekilen, Mitsel nehrine koştu, tersi ... kıyıya gitmek için; ama köprüler ... Rusların geri çekilmesini kesmek için, Frederick'in emriyle önceden tahrip edildi; bununla birlikte, kralın orduyu imha etmek için kullandığı araçlar onu kurtardı. Mitsel'e gelen ve köprü bulamayan Ruslar, kendilerini savunabileceklerini veya nehirde yok olabileceklerini gördü. Yavaş yavaş sırayla gelmeye başladılar ve tüm orduyu birbirine bağlayan noktalar olarak hizmet eden çeşitli mühimmatlar yaptılar. ”
Monografide "Öykü Büyük Frederick, "Rus tarihçi Fyodor Kony şöyle söyledi:" Ruslar aslanlar gibi savaştılar. Bütün safları yerinde kaldı; Prusyalılar arasındaki her adımı zorlayan diğerleri hemen öne çıktı. Tek bir asker teslim olmadı ve ölüler yere düştü. Sonunda, tüm çekimler harcanıyor: soğuk savaşmaya başladılar silah. Rusların inatçılığı Prusyalıların öfkesini daha da kızdırdı: herkesi merhamet etmeden doğradılar ve bıçakladılar. Silahları fırlatan birçok asker birbirlerinin dişlerini kemirdi. Frederick, savaş başlamadan önce af verme emri vermedi. “Kendimiz için ayağa kalkıyoruz kardeşler!” Diye bağırdı Ruslar “Almanlara af vermeyeceğiz ve ondan almayacağız: Tüm Rusya'yı ve Ana Kraliçeyi feda edelim!” Tarihte hiçbir zaman böyle bir savaş örneği olmadı. Bu bir savaş değildi, silahsızlara merhametin olmadığı yerde ölüm katliamıydı. ”
Zorndorf savaşında Rus ordusu, çalışanlarının yarısını Prusyalı - üçüncüsünü kaybetti. Mutlak anlamda, bu gibi görünüyor. Kony'nin monografisi şöyle diyor: “Zorndorf davasında Prusyalılar, 31 000 insanına, Ruslara - 50 000'e kadar; birincisinin verdiği zarar ölenlere ve 13 000'e kadar olan mahpuslara, 19 000'e kadar olanlara kadar uzatıldı. Prusyalılar, 85 toplarına, 11 bayraklarına ve konvoyumuzun çoğuna el koydu. Ruslar 26 silahlarını, 8 bayraklarını ve iki standardı yendi. ” Tarihçilerin sonraki hesaplamalarına göre, Prusyalılar savaşta 11 000 kişisini kaybetti, Ruslar - 16 000. Fakat Zorndorf savaşını XVIII - XIX. Yüzyıllardaki en kanlı sayısına atfetmeyi mümkün kılar.
“Rus ordusu bunu imkansız hale getirdi ...”
Savaşın sonucu taraflar tarafından lehlerine yorumlandı. Prusya'nın derinliklerine bölünmüş olan Rus kuvvetlerini durdurmayı başaran Frederick, üst elin kazanan kişi olduğuna inanıyordu. Aynı zamanda, Elizabeth'e sonuçları bildiren Fermor, şunları yazdı: “En Zarif İmparatoriçe, bir kelime ile düşman yenildi ve hiçbir şeyle övünemez!”
Frederick ve Fermor'un çağdaşlarının politik ve saray çıkarlarını göz önünde bulundurması gerekmeyen tarihçiler savaşı Süleyman'ın değerlendirmesine veriyorlar: “savaşı koruyan Ruslar için yasal olarak Prusyalılar için zafer kaldı.” Diyorlar. Ancak askeri tarih uzmanları tarafından bile nadiren hatırlanan ana zafer, hala Ruslara aittir. Tarihçi Fyodor Nesterov, “Zamanların Bağlantısı” kitabında çok doğru bir şekilde yazdı: “Bu konudaki disiplin (Prusya. - Yetkilendirilmiş Ed.) Ordusu acımasızdı, ancak tek başına disiplin ordunun yalnızca ortalama bir gücünü sağlayabilir ve onu hareket ettiremez” imkansız ", normu aştı. Zorndorf’taki Rus ordusu bunu “imkansız” yaptı çünkü düşünülemez şartlar altında savundu, herhangi bir tüzük tarafından sağlanmadı ... Kargaşa içindeki subaylar askerlerinin kontrolden çıkmasına izin verdiler, ancak ilk gelene emir verdiler ve onları gerçekleştirdiler. Askerler, bilmedikleri subayların emirlerine itaat eder, disiplin cezası vermekten korktukları için değil: şimdi hiçbir şeyden korkmuyorlar. Ancak onlara güven duydukları için, görevlerini daha iyi yerine getirebilmek için kaosun ortasında örgütlenmeye, liderliğe ihtiyaçları var. Ama şimdi düşman düşürüldü ... ve herkes onun alayının pankartına acele etti. Akşam yemeğinde bir çağrı yapılır, bir anma töreni yapılır - ve yine Friedrich'in gözleri önünde yerinde durup duran, ahırsız bir manevra olan Friedrich'in gözleri önünde sımsıkı bir şekilde yürüdü, sanki tüm topçularını ezmeden voleybolu ve Piyade’nin ölçülü ve metodik saldırısı. ”
Zorndorf'un savaşı haklı olarak Rus silahlarının değerli zaferleri arasında sayılabilir. Zamanla, politik rüzgârlar farklı bir yönde esmeye başlar, çağdaşların değerlendirmeleri tarihçilerin ağırlıklı sonuçlarına yol açar ve yalnızca asker cesaret ve memur kahramanları Victoria'nın değişmez garantisi olarak kalır.