Editör
- Katılım
- 13 Eyl 2019
- Mesajlar
- 173
- Tepkime puanı
- 59
Kaygıyı kontrol altına alma ...
Kaygı ile başa çıkmanın ilk adımı onu doğru tanımlamaktan geçer. Kaygı durumlarındaki tepkimelerin diğer zamanlardaki tepkimelerden ne tür farklılıklarının olduğu doğru bir biçimde betimlenmelidir. Kaygının şiddeti, etkileme biçimi ne düzeyde gerçekleşmektedir? Tepkimeleri kontrol altına alma adına neler yapılabilir? Bu tür sorulara cevap ve açıklayıcı olma adına aşağıdaki sistemler önerilebilir.
a) Zihinsel Kontrol Düzeneği Kurma
*Düşünce biçimi objektif kriterlere dayandırılmalıdır: Öğrencinin kendini tanımlarken ifade ettiği başarı durumu eğer diğer insanlarca da paylaşılıyorsa, kurulan mantık doğru demektir. Eğer çevredeki insanlar öğrencinin kendini tanımlama biçiminde olayı abarttığını ve yanlış değerlendirdiğini ifade ediyorlarsa, öğrencinin kendi değerlendirmeleri üzerinde tekrar düşünmesini sağlamada yarar vardır. Çevredeki insanlar (özellikle eğitim alanı üzerine bilgi ve uzmanlık sağlamış olanlar) değerlendirmeleri yanlış buluyorlarsa, onlara inanmak gereklidir.
*Değerlendirmeler sadece tespit olmamalı, sorunu çözücü bir niyetlilik de taşımalıdır: Yaklaşım tarzı, sadece sorunu ortaya koyuyor ve hiçbir çözücü nitelik taşımıyorsa, bu düşünce tarzının hiçbir faydası yoktur. Kaygıyı olumlu bir düzeye indirgemek için, kurulan cümlelerde şu anlatımlara yer verilmelidir: “Şu ana kadar çok da başarılı olamadım ama çalışma sistemimi daha başarılı kurgularsam puanlarımda mutlaka artış olacaktır.” , “Yanlışım çok fazla sayıda ama bu durum en azından belirli bir düzeyde işlem yaptığımın, denemelerle çözüme yaklaştığımın göstergesidir.” , “Bu aldığım başarısız deneme sonucu, planlı çalışma düzeneğimde bazı değişiklikler yapmam gerektiğinin işaretidir”. Bu tarz cümleler sorunun çözülmesi adına olumlu adımlardır; kendini aşağılamanın, üzüntü ve gözyaşı dökmenin değişime dair olumlu hiçbir etkisi yoktur.
*Hayat hep başarı üzerine kurulu değildir, başarısızlıklar başarıdan alınan hazzı artırır: Çevremizi iyice incelersek göreceğiz ki, her insanın hayatında inişler ve çıkışlar vardır. Bu durum, insan olmanın belirgin bir özelliğidir. Muhakkak ki -bizlerin zamanında yaptığı gibi- öğrenciler de hatalı davranışlarda bulunacak ve olumsuz sonuçlarla karşılaşacaklar. Önemli olan hata yapmak değil, bu hatadan gerekli sonuçların çıkarılmasıdır. Eğer, yanlış yapılan bir soruyu sonradan doğrusuyla öğrenebiliyorsa, bu durum öğrenciniz için bir kayıp değil kazanımdır.
*Tekil olayları genelleştirerek düşünmeyin: Başarısız olunan bir gün, bir ders veya bir durum asla genelleştirilmemelidir. Bu gün yaşanan başarısızlık bugüne aittir. “Zaten bu çocuk hep böyledir” gibi her şeyi bir anda tek bir kategoriye indirgeyen cümlelerden uzak durulmalıdır.
*Başarısızlıkları duygusal planda değil, mantık çerçevesinde değerlendirmek gerekir: Deneme sınavında yüksek puan almak her şeyin bitmişliğini değil sadece o sınavdaki performansı gösterir; başarsız puan aldığında da ortada kaybedilmiş bir şey yoktur. Başarı ve başarısızlık kendi bütünlüğü içinde mantıklı değerlendirilmeli; bugünkü başarısızlıkların bugüne ait olduğu ve gerekli çabayla değiştirileceği gözden kaçırılmamalıdır.
b) Bedensel Kontrol Düzeneği Kurma
*Yeme-içme alışkanlıklarının kaygı üzerinde etkileri vardır: Yenilen yiyecekler ve alınan kalori, bazı yiyeceklerin uyarıcı niteliği taşıması ile kaygının ortaya çıkma şiddeti arasında ilişki vardır. Bu etkiler, düzenli ve disiplinli bir yeme düzeneğiyle olumlu kılınabilir. Sabah kahvaltısı mutlaka yapılmalıdır. Öğlen ve akşam yemeklerine çok yüklenilmemeli, az ve sık yemek yeme tercih edilmelidir. Protein içeren doğal mevsim yiyecekleri tercih edilmeli, mevsim dışı hormonlu gıdalardan uzak durulmalıdır. Uyku düzeneğine olumsuz etki yapan ve ayrıca kaygı düzeyini yükselten asitli ya da kafeinli içeceklerden elden geldikçe uzak durulmalıdır.
*Spora zaman ayrılmalıdır: Sporun beden gevşemesinde ciddi faydası vardır. Özellikle sabah yürüyüşlerinin beden ve ruh sağlığındaki olumlu etkisi sayılmayacak kadar çoktur; yürüyüşün güne zinde başlama ve yaşama mutluluğunu artırıcı etkisinin yanında kaygı düzeyini oldukça olumluya sevk eden yönleri vardır. Gün içinde yapılan, kısa zamanlı fizik egzersizleri de beden ve ruh gevşemeleri için tavsiye edilebilir.