Kişilik Bozukluğu Nedir? Kişilik Bozukluklarının Belirtileri Nelerdir?
Kişilik Bozukluğu Nedir? Kişilik Bozukluklarının Belirtileri Nelerdir?
Kişilik bozukluğu, bir bireyin düşünce, duygu ve davranışlarında istikrarlı ve uzun süreli sapmaların olduğu bir psikiyatrik durumdur. Bu bozukluklar, genellikle ergenlik döneminden itibaren başlar ve erişkinlikte devam eder. Kişilik bozuklukları, bireyin sosyal ve mesleki işlevselliğini etkileyebilir ve ilişkileri olumsuz yönde etkileyebilir.
Kişilik bozuklukları genellikle gruplara ayrılır ve her bir grup farklı belirtiler ve özellikler sergiler. Amerikan Psikiyatri Birliği’nin (APA) tanısal ve istatistiksel el kitabı olan DSM-5 (Psikiyatrik Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı) temel alındığında, kişilik bozuklukları aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilir:
- Paranoid Kişilik Bozukluğu: Diğer insanların kötü niyetli veya saldırgan olduğuna dair sürekli bir şüphe ve kuşkuya sahip olma eğilimi.
- Şizoid Kişilik Bozukluğu: Sosyal ilişkilerden kaçınma, duygusal soğukluk ve duygusal tepkilerin sınırlı olması.
- Şizotipal Kişilik Bozukluğu: Sıra dışı düşünce ve davranışlar, tuhaf inançlar, sosyal ve kişisel ilişkilerde rahatsızlık.
- Antisosyal Kişilik Bozukluğu: Toplumun kurallarını sürekli olarak ihlal etme, başkalarının haklarını umursamama, suç eğilimi.
- Borderline Kişilik Bozukluğu: Kendine zarar verme, duygusal kararsızlık, düşük benlik saygısı, yoğun ve istikrarsız ilişkiler.
- Histriyonik Kişilik Bozukluğu: Dikkat çekmeye yönelik aşırı davranışlar, duygusal olgunluğun eksikliği, ilişkilerde dramatiklik.
- Narsistik Kişilik Bozukluğu: Kendini aşırı önemseme, başarı, güç ve özel ilgi arzusu, empati eksikliği.
- Bağımlı Kişilik Bozukluğu: Karar vermede güçlük, başkalarının onayına aşırı bağımlılık, karşı koyma güçlüğü.
- Obsesif-Kompulsif Kişilik Bozukluğu: Mükemmeliyetçilik, düzenlilik, aşırı düşünce ve davranış kontrolü.
- Yıkıcı Kişilik Bozukluğu: Öfke patlamaları, kav
Kişilik Bozukluğunun Belirtileri
Kişilik Bozukluğunun Belirtileri
Kişilik bozuklukları farklı türlerde ortaya çıkabilir ve her biri farklı belirtiler gösterebilir. Ancak genel olarak, kişilik bozukluğu olan bireylerde aşağıdaki belirtiler yaygın olarak görülebilir:
- İlişki problemleri: Kişilik bozukluğu olan bireyler, sağlıklı ve istikrarlı ilişkiler kurma konusunda zorluk yaşarlar. İlişkilerde sık sık çatışma, kavga, ayrılık veya bağlılık sorunları yaşayabilirler. Başkalarıyla uyum sağlamakta güçlük çekebilirler.
- Duygusal dengesizlik: Kişilik bozukluğu olan bireyler, duygusal dalgalanmalar, hızlı öfke patlamaları veya duygusal kararsızlık yaşayabilirler. Kendi duygularını kontrol etmekte zorlanabilirler ve bazen aşırı duygusal tepkiler verebilirler.
- İçe kapanma veya sosyal geri çekilme: Bazı kişilik bozukluklarına sahip bireyler, sosyal etkileşimlerden kaçınma veya sosyal geri çekilme eğilimindedir. İnsanlarla ilişki kurmakta zorlanabilir, izole olabilir ve yalnızlık hissi yaşayabilirler.
- Düşünce ve davranış sapmaları: Kişilik bozuklukları olan bireylerde düşünce ve davranışlarda sapmalar gözlenebilir. Sıra dışı düşünceler, tuhaf inançlar, aşırı şüphecilik, takıntılı düşünceler veya davranışlar sergileyebilirler.
- Kendine zarar verme veya intihar düşünceleri: Bazı kişilik bozuklukları, özellikle borderline kişilik bozukluğu, bireylerde kendine zarar verme eğilimini artırabilir. Kendini kesme, intihar düşünceleri veya intihar girişimleri gibi davranışlar görülebilir.
- İçsel çatışma ve stres: Kişilik bozukluğu olan bireyler genellikle içsel çatışma ve stres yaşarlar. Kendi kimlikleri, değerleri ve amaçları konusunda belirsizlik hissi taşıyabilirler. Bu da genellikle anksiyete, depresyon ve benlik saygısında düşüş gibi diğer psikolojik sorunlara yol açabilir.
Bu belirtiler, kişilik bozukluklarının genel özelliklerini yansıtmaktadır, ancak her bireyde farklı şiddet ve sıklıkta ortaya çıkabilir.
Kişilik Bozukluğu Kaç Yaşında Başlar?
Kişilik Bozukluğu Kaç Yaşında Başlar?
Kişilik bozuklukları, genellikle ergenlik döneminden itibaren başlar ve erişkinlikte devam eder. Ergenlik dönemi, genellikle 12 ila 18 yaş arasını kapsayan bir dönemdir ve bireylerin kimlik gelişimi ve kişilik özelliklerinin oturması için önemli bir süreçtir.
Bununla birlikte, kişilik bozukluklarının belirtileri çocukluk döneminde bile başlayabilir. Özellikle bazı kişilik bozuklukları için, çocukluk çağında belirtiler gözlenebilir. Örneğin, çocukluk çağında başlayan narsistik kişilik özellikleri, ilerleyen dönemde narsistik kişilik bozukluğuna dönüşebilir.
Kişilik bozuklukları genellikle erken yetişkinlik döneminde daha belirgin hale gelir ve bu dönemde tanı konulması daha yaygındır. Bununla birlikte, kişilik bozukluğu olan bireylerde semptomlar ve belirtiler çoğunlukla yaşam boyu devam eder.
Her birey farklıdır ve kişilik bozukluklarının başlama yaşı ve semptomların şiddeti bireye bağlı olarak değişebilir. Kişilik bozukluklarının tanısı, uzman bir sağlık profesyoneli tarafından kapsamlı bir değerlendirme ve gözlem yapılmasıyla konulur.
Kişilik Problemi Ne Demek?
Kişilik Problemi Ne Demek?
“Kişilik problemi” terimi, bireyin kişilik özelliklerinde veya davranışlarında yaşadığı sorunları ifade etmek için kullanılan genel bir ifadedir. Kişilik problemleri, bireyin sağlıklı işlevselliğini etkileyebilen, ilişkilerinde zorluklar yaşamasına, duygusal sıkıntılara neden olabilen veya yaşam kalitesini düşüren sorunlardır.
Kişilik problemleri genellikle kişilik özelliklerinde veya davranışlarda istikrarlı ve uzun süreli sapmalarla ilişkilidir. Bunlar, kişilik bozukluğu olarak sınıflandırılabilecek daha yaygın ve belirgin sorunlardan farklı olabilir. Kişilik problemleri, bireyin düşünce, duygu ve davranışlarında sapmalar veya çelişkiler yaşamasını içerebilir.
Örneğin, bir kişinin sürekli olarak kendine güvensizlik, sosyal çekingenlik ve düşük benlik değeri gibi sorunlar yaşaması bir kişilik problemi olarak değerlendirilebilir. Bu tür sorunlar, bireyin ilişkilerini etkileyebilir, sosyal etkileşimlerde zorluklar yaşamasına neden olabilir ve genel yaşam kalitesini düşürebilir.
Kişilik problemleri, bir bireyin yaşamındaki stres, travma, çevresel etkiler veya genetik faktörler gibi çeşitli nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Bu problemler genellikle psikoterapi ve destekleyici tedavi gibi yaklaşımlarla ele alınabilir. Bir uzman psikolog veya psikiyatrist, kişilik problemlerinin değerlendirilmesi, tanılanması ve tedavisi konusunda yardımcı olabilir.