Hepimiz çocukların ve gençlerin gelişmesini istiyoruz, ancak onların gelecekteki başarıya en iyi şekilde nasıl hazırlanabilecekleri konusunda net bir fikir birliği yok.
Eğitimci ve öğretmen eğitmeni Brian Oshiro; çocuklarımızın yeni bilgileri kolayca alabilecek ve karmaşık sorunlara cevap verebilecek esnek zihinlere sahip olmalarını istiyorsak, eleştirel düşünme becerilerini geliştirmemiz gerektiğini söylüyor.
Oshiro, “Öğrencilere, mutlaka tek bir doğru cevabı olmayan sorularla uğraşma fırsatı vermeliyiz. Bu, sınıf dışına çıktıklarında karşılaşabilecekleri durumlar için daha gerçekçi olacaktır.” diyor.
Çocukları eleştirisel düşünme için nasıl teşvik edebiliriz?
İşte bunu yapmanın 4 temel yolu…
1. “Ne” sorusunun ötesine geçin “Neden” ve “Nasıl” diye sorun.
Diyelim ki çocuğunuz okulda iklim değişikliğini öğreniyor. Öğretmenleri, onlara “iklim değişikliğinin temel nedenleri nelerdir?” gibi bir soru sorabilirler. Bu soru hızlı bir web araması ile cevaplanabilir ve soruyu soran kişi çocuğun cevabı bildiği gibi bir yanılgıya düşebilir. Oysaki soruya verilen cevap yüzeyseldir ve bu çocuğun konuyu düşünerek cevap verdiği anlamına gelmez.
Evde çocuğunuza “X nasıl tam olarak iklim değişikliğine neden olur?” ve “Neden bu konuda endişelenmeliyiz?” gibi sorular sorun ve bunları cevaplamasını isteyin. Cevaplamak için, gerçeklerin ötesine geçmeleri ve gerçekten bu konuyu düşünmeleri gerekir.
Diğer sorular şöyle olabilir: “İklim değişikliği yaşadığımız yeri nasıl etkileyecek?” veya “Kasabamız neden özellikle iklim değişikliği konusunda endişelenmeli?”. “Bu sorular çocuklara kendi hayatlarını sorgulatacak” diyor Oshiro.
2. “Bunu nereden biliyorsun ?”
Oshiro, “Bir tür kanıt sağlamalılar ve bazı mantıksal geri dönüşlere karşı cevaplarını savunabilmeliler” diyor. Bu geri dönüşleri cevaplamak, çocukların önceki ifadelerini düşünmelerini ve bilgilerini nereden aldıklarını değerlendirmesini gerektiriyor.
3. Bakış açılarının diğer insanlardan nasıl farklı olabileceğini düşünmelerini isteyin.
“İklim değişikliği X ülkesinde veya X şehrinde yaşayan insanları nasıl etkileyecek?” veya “X ülkesinde veya X şehrinde yaşayan insanlar neden bu konuda endişelenmeli?” gibi sorular sorun. “Böylece çocuklar başkalarının önceliklerini ve endişelerini düşünmeye zorlanacak ve o insanların bakış açılarını anlamaya çalışacaklar” diyor Oshiro. Bu durum çocuklarda yaratıcı problem çözmenin temeli oluşturacaktır.
4. Onlara bu problemi nasıl çözeceklerini sorun.
Çocuklara iklim değişikliğini nasıl çözebileceğimizi sormak yerine iklim değişikliğine neden olan X etmenini nasıl tespit edebilir ve çözebiliriz diye sormak çocukların soruya cevap verirken bilgilerini sentezleyerek cevap vermek zorunda kalmalarını sağlayacaktır.
Bu zorunluluk onların farklı ve çeşitli yaklaşımlar ortaya koymalarına neden olacaktır. Soruyu tekdüze düşünmek yerine bilimsel, finansal, politik vb açılardan çözümlerin ne olabileceği konusunda düşünmeye sevk edecektir.
Çocuklara eleştirel düşünme becerisini kazandırmayı kendiniz için bir proje ödevi gibi düşünün.
Bu projeye istediğiniz zaman herhangi bir konuda başlayabilirsiniz; Çocuklarınızın ne okuduğu konusunda uzman olmanıza gerek yok. Bu onlara kendileri için düşünmeyi öğretmekle ilgilidir.
Bu projede rolünüz onların sorularını yönlendirmek, dinlemek ve cevap vermektir. Bu arada, “çocuklarınız konuyu size anlatabilmek için bunu nasıl sindirilebilir parçalara böleceklerini de düşünmek zorunda kalıyor” diyor Oshiro ve ekliyor “Öğrenmeyi pekiştirmenin en harika yolu.”
Eleştirel düşünme elbette sadece çocuklar ve gençler için değildir. Yaşam boyu öğrenen bir öğrencisiyseniz, bildiğinize dair varsayımlarınızı sınamak için kendinize bu tür soruları sorun.
Kendinize her gün bir kaç ekstra soru sorarak eleştirel düşünmeyi geliştirebilir ve destekleyebiliriz.
Matematiksel