Fransız İhtilali sonrasında Fransa ve Avrupa’da neler yaşanmıştır? Avrupa’da eski düzene dönme çabaları ve tepkiler hakkında bilgi.
Viyana Kongresi (1815)
1804’te Fransa’da imparator seçilen Napolyon Bonapart Fransa’nın hakimiyet alanını genişletmek istedi. Bu nedenle 1804 yılı ile 1815 yılları arasında Fransa ile bazı Avrupa devletleri arasında savaşlar yapıldı. İhtilal Savaşları ya da Napolyon Savaşları adı verilen bu savaşların sonunda Fransa yenilgiye uğradı. Avrupalı devletler, siyasi dengeleri yeniden kurmak için Viyana Kongresi’ni topladılar. Bu kongreye İngiltere, Rusya, Avusturya, Prusya ve Fransa katıldı.
Avrupa’nın mutlakiyetle yönetilen krallıkları, Avrupa haritasını yeniden çizdiler. Bu kongrede sınırlar yeniden belirlenirken milliyet, dil, din gibi unsurlar gözetilmediği için kalıcı bir barış ortamı sağlanamadı.
Restorasyon Devri
Viyana Kongresi’ne katılan Rusya, Prusya, Avusturya ve ingiltere arasında, Avrupa’da kurdukları bu yeni düzeni korumak amacıyla Dörtlü İttifak’ kuruldu. Viyana Kongresi sonrasında 1815’ten 1827’ye kadar süren bu döneme Avrupa’da Restorasyon Devri denilmiştir.
Bu dönemde Fransız İhtilali’nin yayılmasını engellemek amacıyla Meternik (Metternich) Sistemi denilen program oluşturuldu. Buna göre, Avrupa’da çıkacak her ayaklanmaya karşı birlikte hareket edilmesi öngörüldü.
1830 İhtilalleri
Fransa kralı X. Şarl (Charles)’ın, yeniden mutlakiyet yönetimi kurmaya çalışması üzerine Fransa’da 1830 ihtilali başladı. İhtilal sonucunda Lui Filip (Louis Philip), anayasaya bağlı kalacağına yemin ederek kral seçildi. Böylece Fransa’da meşruti krallık rejimi tekrar kuruldu.
Fransa’da yaşanan bu ihtilal Avrupa’daki diğer devletlerde de etkili oldu. Viyana Kongresi’nde sınırlar yeniden çizilirken Belçika toprakları Hollanda’ya bırakılmıştı. 1830 yılında Belçikalılar Hollanda’ya karşı ayaklandılar. Bu ayaklanma sonucunda Belçikalılar bağımsız bir devlet durumuna geldiler.
Lehistan, Viyana Kongresi’nde Rusya’nın sınırları içinde kalmıştı. 1830’da bağımsızlık için ayaklanan Lehliler, başarılı olamadı.
1830’da İtalya ve Almanya’da da ayaklanmalar yaşandı. Dörtlü ittifak Devletleri birlikte hareket ederek bu ayaklanmaları bastırdılar.
1830 ihtilalleri sonucunda Avrupa ülkelerinde özgürlükçü demokrasiler güçlendi, parlamenter sisteme geçiş hızlandı.
1848 İhtilalleri
XIX. yüzyılda Avrupa’da gelişen Sanayi inkılabı sonucunda ortaya çıkan işçi sınıfının haklarının Fransız Kralı Lui Filip tarafından göz ardı edilmesi üzerine 1848 ihtilali çıktı.
İhtilal sonucunda;
* Fransa’da Cumhuriyet İlan edilerek tüm halka, seçim hakkı tanındı.
* 1848 ihtilali sonrasında Fransa’da cumhurbaşkanı seçilen Lui (Louis) Napolyon, 1852’de meclisi kapatarak kendini imparator İlan etti. Böylece Fransa yeniden imparatorluk yönetimine döndü.
* 1848 ihtilali’nin diğer Avrupa ülkelerinde de görülmesi üzerine bu ülkelerde halka yeni anayasal haklar verilmek zorunda kalındı.
* 1848 ihtilalleri İtalya ve Almanya’da da siyasi birlik kurma çalışmalarına zemin hazırladı.
* 1848 yılında Almanya’da Prusya Krallığı öncülüğünde başlayan siyasi birlik kurma çalışmaları, 1871’da Alman Milli Birliği’nin kurulmasıyla sonuçlandı.
* İtalya’da Piyemonte Krallığı öncülüğünde başlayan milli birlik kurma çalışmaları 1870’te İtalyan Milli Birliği’nin kurulmasıyla sonuçlandı.
* İşçi sınıfının çalışma şartlarında ve anayasal haklarında iyileştirmeler yapıldı.
İtilaf ve İttifak Bloklarının Kurulması
Almanya’da milli birlik kurma çalışmaları sırasında Seden Savaşı sonucunda Fransa’dan Alsace- Lorraine topraklarını ele geçirmesi, Avrupa’da devletler arası dengelerin sarsılmasına neden oldu. Bunun üzerine Almanya, Fransa’ya karşı Rusya ve Avusturya ile anlaşarak 1872’de Üçlü İmparatorlar Birliği’ni kurdu. Bu birlik 1878 Berlin Kongresi sırasında Rusya’nın Almanya’dan yeterli desteği alamaması üzerine bozuldu.
Bunun üzerine Almanya, 1883’te İtalya ve Avusturya ile anlaşarak Üçlü İttifak’ı kurdu.
Almanya’nın sömürgeleşmesi İngiltere’nin siyasi ve ekonomik çıkarlarını sıkıntıya sokmaktaydı. İngiltere bu durumdan rahatsız olunca 1894’te Rusya ile, 1907’de ise Fransa ile anlaşarak Üçlü İtilaf Grubu’nu kurdu.
Bu bloklaşmanın ardından, 1914’te I. Dünya Savaşı başladı.