İsveç'in büyük bankalarının attığı bu adım, iklim krizi ile mücadele değerleriyle örtüşmediği tartışılırken, SEB iklimi kurtarmak istediğini garanti ettiğini söyledi.
Gerçekte, petrolü daha önce hiç olmadığı kadar kuzeyden çıkarmak isteyen şirketlere para pompalanıyor.
Son iki yılda, büyük İsveç bankaları Kuzey Kutbu'ndaki petrol şirketlerine 43 milyar SEK yatırım yaptı.
Fair Finance Guide'dan Jakob König, "acil bir iklim krizinin ortasındayken İsveç bankalarının iklime inanılmaz derecede zarar veren bu işe para yatırmaya devam etmesi bir skandal" olduğunu dile getirdi.
Dünyanın hiçbir yerinde iklim değişikliği Kuzey Kutbu'ndan daha hızlı ilerlemiyor. Aynı zamanda, eriyen buzun gölgesinde, daha fazla petrol ve gaz için yoğun bir av sürüyor.
Raporlarda göründüğü üzere, Norveç yakında Barents Denizi - Wisting'de yepyeni bir petrol sahasına izin verebilir.
Yeni alan, Nordkap ile Svalbard arasında, hassas kutup buzulunun ve kuş zengini Bjørnøya'nın yanında yer alıyor ve burada petrol arama noktaları inşa edilirse dünyanın en kuzeyi olacak.
Norveç petrol planları, bilim çevrelerinde sert eleştirilere neden oluyor.
Uluslararası Enerji Konseyi, Paris Anlaşması'nın hedefine ulaşma ve iklim krizinin en kötü sonuçlarından kaçınma şansı varsa, dünyanın yeni petrol kaynakları açmayı derhal durdurması gerektiğine karar verdi.
İsveç parası
Petrol planları, Norveç'in Paris Anlaşması'ndaki yükümlülüklerine aykırı olduğuna inanan Norveç çevre hareketinden de sert eleştiriler alıyor.
Norveç Greenpeace'den Frode Pleym, dünyanın sıfır emisyona ulaşacağı 2050'den çok sonra, Wisting'in petrol üreteceğini söylerken "Bu bir felaket" olarak tanımlıyor.
Ancak dev yatırımların gerçeğe dönüşmesi için büyük miktarlarda para gerekiyor.
İsveç'in önde gelen bankaları SEB, Nordea, Handelsbanken ve Swedbank'ın son iki yılda petrol bulma arayışını ne ölçüde desteklemeye devam ettiğini gözden geçirmek için İsveç Tüketicileri tarafından yürütülen Adil Finansman Kılavuzu'a bakmak yeterli.
43 milyar SEK
Büyük İsveç bankalarının her birinin sözde sürdürülebilirlik vaatleri var. SEB, internet sitesinde bankanın yeşil geçişteki önemli rolünden bahsediyor ve müşterilerinin iklim sorununun çözümünün bir parçası olduğuna dair güvence veriyor.
"Bu inancı yansıtmak için SEB, stratejisini Paris Anlaşmasına ve BM'nin Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine uyarlıyor" diyor.
Gerçek, farklı görünüyor.
İnceleme, Temmuz 2020'den bu yana bankaların birlikte Kuzey Kutbu'nda faaliyet gösteren petrol şirketlerine 43 milyar SEK'den fazla yeni finansman sağladığını gösteriyor. Finansmanın büyük kısmı yeni kredilerden, kalanı ise tahvil ihracı desteğinden oluşuyor.
"Son derece sorumsuzca"
"Acil bir iklim krizinin ortasındayken İsveç bankalarının iklime inanılmaz derecede zarar veren bu işe para yatırmaya devam etmesi bir skandal." diyen Fair Finance Guide uzmanı Jakob König, bu çalışmaların yapıldığı bölgelerde hayvan yaşamı ve biyoçeşitlilik için yıkıcı sonuçlara yol açabileceği Kuzey Kutbu gibi çevreye duyarlı bir bölgede, yapılıyor olması akıl almaz yorumunda bulundu.
En fazla desteği Norveçli Aker BP ve İsveçli Lundin Energy aldı. Lundin kısa süre önce Aker BP'ye satıldı. Ancak Norveçli yarı devlet petrol devi Equinor da milyarlarca dolarlık kredi aldı. Hem Aker BP hem de Equinor, kutup buzulunun yakınındaki tartışmalı Wisting alanını açmak için bastırıyor.
"Dünyanın en kuzeydeki petrol çıkarımını finanse etmek son derece sorumsuzca" diyen Frode Pleym, İsveç bankalarının bunu gerçeğe dönüştürmede önemli bir rol oynadığının altını çizdi.
SEB zirvede
SEB, 22 milyar SEK'ten fazla destekle tüm bankalar arasında en fazla destek veren banka konumunda. İkinci sırada, neredeyse 15 milyar ile Nordea geliyor. Dönem boyunca, Swedbank ayrıca fosil yakıt şirketlerine milyarlarca meblağ borç verdi.
Handelsbanken bu konuda duyarlı davranarak şirketlere hiç destek vermeyen tek banka. Banka daha önce Kuzey Kutbu'nda petrol ve gaz çıkaran şirketlerin tüm yeni finansmanını durdurduğunu açıklamıştı.
Jakob König, ne kadar çok banka hayır derse, petrol şirketlerinin iklimi etkileyen ve doğada yıkım meydana getirecek bu çalışmaların yapılması zor hale gelecektir dedi.
Bankaların finansmanı, petrol ve arama şirketlerine verilen yeni kredileri ve şirketlerin Temmuz 2020 ile Haziran 2022 arasında tahvil ihracını desteklemeyi ifade ediyor. Mali veriler, bankaların fosil finansmanı hakkında yakında çıkacak bir İskandinav raporunda görülecek.
İnceleme, Doğa Koruma Derneği ve Greenpeace ile işbirliği içinde Fair Finance Guide tarafından yapılıyor.
Semihhan AYDEMİR / İsveç GündemiGüncelleme Tarihi: 03 Ekim 2022, 10:54