Aktivist, duyarlı, çevreci, dayanışmacı, enerjik ve kararlı.
Jane Fonda sözünü tuttu. 82 yaşındaki ikonik aktris (yaşını belirtmemiz önemli), iki hafta önce, Washington’daki ABD Kongre Binası önünde, iklim krizine dikkat çekmek için yapılan Fridays for Future eyleminde gözaltına alındığında, iklim kriziyle ilgili farkındalığı artırmak için gerekirse her cuma göz altına alınmaya hazır olduğunu söylemişti.
Ve o zamandan bu yana, tam üç cumadır, elleri kelepçeli olsa da, yüzünde kocaman bir tebessüm, zafer nidaları atarken görüyoruz Jane Fonda’yı. Bazen o zafer nidalarına, trolcü ve esprili kişiliğinden cümleler de karışıyor. En son göz altına alınırken, kameraların etrafında olmasını fırsat bilerek Stanley Kubrick özel ödülünü kendisine veren BAFTA’ya teşekkür etmişti mesela.
1968 yapımı Barbarella’nın Jane Fonda’sı gündeme böyle düştüğünden beri, beni daha da heyecanlandırıyor. 2015 yılından beri devam eden, Netflix’in ilk orijinal komedisi “Grace and Frankie”de yaşlılığa karşı mücadele veren kadını hatırlıyorum. Dizinin güzelliği de buradan geliyor olsa gerek; Jane Fonda’nın başarılı oyunculuğunun yanı sıra, baş karakter Grace’in kendisini canlandıran Jane Fonda gibi vazgeçmemesi, mücadeleye kararlılıkla devam etmesi… Bu haberleri gördükten sonra iyice emin oluyorum.
Aslında Jane Fonda’nın siyasi aktivizm geçmişi, uzun yıllar ve anılar barındırıyor.
Cuma protestoları sırasında Washington’dan gelen bu haberler bizi geçmişe götürüyor. 1960 yılında Sivil Haklar Hareketi’ni desteklemiş ve Vietnam Savaş’ına karşı olduğunu her fırsatta dile getirerek, protestoların bir parçası olmuştu. Aradan 60 sene geçmiş olsa da Jane Fonda’nın mücadelesinde değişen bir şey yok: kendisi sözünü söylemeye devam ediyor. Sokaktan da vazgeçmiş değil.
Hepimizin olduğu gibi Jane Fonda’nın da gündeminde iklim krizi var. (Tabii bizim coğrafyadaki gündemimiz iklim krizi artı milyon tane başka şey.) Fonda, dünya için sadece endişelenmiyor; elektrikli araba kullanıyor, geri dönüşüm yapıyor ve plastikten kurtulduğunu belirtiyor. Yine de yaptıklarını yeterli görmeyen örnek alınası oyuncumuz, farkındalık oluşturmak ve hatta gerçekçi çözümler üretilmesi ve uygulanması için eylemlere katılmak amacıyla Washington’a taşınıyor.
ABD Kongre Binası önünde eylemde gözaltına alınmadan önce; İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg’den ilham aldığını ve protestolarını 14 hafta boyunca her cuma sürdürmeyi planladığını duyuruyor.
“Greta’nın söylediği gibi buna bir kriz olarak davranmalıyız, sanki evimiz yanıyormuş gibi hareket etmeliyiz” diyen Fonda, krizin kolektif eylem gerektirdiğini, bunun için de şöhretini kullanmaya karar verdiğini ve her cuma gözaltına alınsa bile, tutuklanana kadar eylemlere katılacağını ekliyor.
Fridays for Future hareketinden ilhamla Jane Fonda’nın başlattığı, bir başka sivil itaatsizlik örneği olarak Fire Drill Fridays hareketi, iklim krizinin ”izole” bir mesele olmadığını, ekonomiyi ve toplumun her alanını kapsadığını vurguluyor. Bu nedenle her cuma, iklim krizi çatısı altında farklı odaklar belirleyecek, tartışmaya açacak. Fire Drill Fridays bilim insanlarının, aktivistlerin, uzmanların ve gençlerin hikayelerini paylaştığı ve aynı zamanda iklim krizine çözüm taleplerini duyurdukları, çağrıda bulundukları bir platform. Tartışma konularının iklim kriziyle bağlantısının ayrıntılı bir şekilde açıklayan platform, insanların online olarak katılabilmesi için gösteriden önce her perşembe akşamı uzmanların katıldığı bir canlı yayınla bilgilendirmeler yapıyor.
Greta Thunberg’i gördükçe, ”büyük”lerden devre dışı bırakıp geleceğe dair tüm umutlarımızı gençlere bırakmamız gerektiğini düşünmeye başlamıştık ki, Jane Fonda koşup geldi, dünyanın yardımına yetişti.
Bakar mısınız, bundan daha cool bir fotoğraf olabilir mi?