COVID-19 sürecinde orta vadeli tarımsal tahminler için belirsizliklerin arttığı vurgulanan OECD-FAO Tarımsal Görünüm raporuna göre, pandeminin önümüzdeki birkaç yıl içinde talebi azaltması ve gıda güvencesini daha da zayıflatması bekleniyor.
Küresel COVID-19 pandemisine karşı mücadele; işgücü piyasalarında, girdi endüstrilerinde, tarımsal üretimde, gıda işleme, nakliye ve lojistikte potansiyel darboğazların yanı sıra gıda ve hizmetlerine olan talepteki değişimlerle birlikte, küresel gıda tedarik zincirlerinde benzeri görülmemiş belirsizliklere neden oluyor.
Kısa vadede, ekonomik ve sosyal etkileri, küresel tarımsal üretim ve gıda tüketimi için genel olarak olumlu orta vadeli görünümü kesintiye uğratıyor.
OECD-FAO Tarımsal Görünüm Raporu
OECD-FAO Tarımsal Görünüm 2020-2029 Raporu, OECD Genel Sekreteri Angel Gurría ve BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Genel Direktörü QU Dongyu tarafından açıklandı.
Gıda güvencesi, iklim değişikliği, kırsal geçim kaynakları ve küresel kaynak kullanımının uzun vadeli zorluklarını ele almak için sürdürülebilir bir küresel gıda sisteminin geliştirilmesinde politika yapıcıları desteklemek için kanıta dayalı girdiler sunan rapor; ulusal, bölgesel ve küresel düzeyde tarım ve balık piyasaları için on yıllık beklentileri ortaya koyuyor.
Rapora göre, hükümetler iş gücü sıkıntısı gibi acil ihtiyaçlarını ele alan dengeli tarım politikaları oluşturma ve geçmişin “daha iyi bir şekilde inşa edilmesi” için tarım sektörüne yönelik dayanıklı koşulları yaratma zorluğu ile karşı karşıya.
Arz artışı, talep artışını geride bırakacak!
OECD-FAO Tarımsal Görünüm 2020-2029 Ortak Raporu, önümüzdeki on yıl süresince arz büyümesinin talep büyümesini geride bırakacağını ve çoğu emtia için reel fiyatların mevcut seviyelerinde veya daha da altında kalmasına neden olacağını ortaya koyuyor. Arz ve talebin itici faktörlerindeki dalgalanmalar, bu genel gidişat etrafında güçlü fiyat değişkenliğine yol açabilir.
Aynı zamanda, COVID19 nedeniyle düşük gelirli ülkelerde ve hanelerde harcanabilir gelirlerdeki düşüşün, bu görünümün ilk yıllarında talebi azaltması ve gıda güvencesini daha da zayıflatabileceği düşünülüyor.
Kişi başına gıda erişimi ne olacak?
Genişleyen küresel nüfus, talep büyümesinin ana itici gücü olmaya devam etmektedir, ancak tüketim kalıpları ve öngörülen eğilimler ülkeler arasında gelir düzeyine ve gelişmişlik seviyelerine göre değişiyor. Kişi başına ortalama gıda erişimi 2029 yılına kadar günde yaklaşık 3.000 kcal ve 85 g proteine ulaşması bekleniyor.
Beslenmede hayvansal ürünlerin, yağların ve diğer gıdaların daha yüksek tüketimine doğru devam eden geçiş nedeniyle, gıda sepetindeki temel gıda ürünlerinin payının 2029 yılına kadar tüm gelir grupları için azalacağı tahmin ediliyor. Özellikle, orta gelirli ülkelerdeki tüketicilerin ek gelirlerini beslenme ürünlerini daha yüksek değerli ürünlere kaydırmak için kullanmaları bekleniyor. Bu arada, yüksek gelirli ülkelerdeki çevre ve sağlık kaygılarının hayvansal proteinlerden alternatif protein kaynaklarına geçişi desteklemesi bekleniyor.
Gıda güvencesi için şeffaf ticaret önemli!
Açık ve şeffaf uluslararası pazarlar, özellikle ithalatın toplam kalori ve protein tüketiminin büyük bir bölümünü oluşturduğu ülkelerde, gıda güvencesi için giderek daha önemli hale gelecek. OECD Genel Sekreteri Angel Gurría “İyi işleyen, öngörülebilir bir uluslararası ticaret sistemi, küresel gıda güvencesini sağlamaya yardımcı olabilir ve ihracatçı ülkelerdeki üreticilerin gelişmesine izin verebilir. Deneyim, ticaret kısıtlamalarının gıda güvencesi için bir reçete olmadığını göstermiştir.” dedi.
FAO Genel Direktörü Qu da, “Dinamik, üretken ve esnek tarım ve gıda sektörleri oluşturmak için daha iyi politikalara, daha fazla inovasyona, artan yatırımlara ve daha fazla kapsayıcılığa ihtiyacımız var” diye konuştu.
Tarımsal üretimde büyüme, iyileştirmelerden gelecek
Önümüzdeki on yıl içinde küresel mahsul üretim büyümesinin yaklaşık yüzde 85’inin, daha yüksek girdi kullanımı, üretim teknolojisine yapılan yatırımlar ve daha iyi ekim uygulamaları gibi iyileştirmelerinden kaynaklanması bekleniyor. Yılda birden fazla hasat, mahsul çıktısının yüzde 10’unu oluşturacak ve sadece yüzde 5’i ekili arazinin genişlemesine yol açacak. 2024 yılına gelindiğinde, yetiştiriciliğinin dünya çapında en önemli balık kaynağı olarak avcılığı aşması bekleniyor.
Küresel hayvancılık üretiminin, hayvan sayısındaki öngörülen artıştan daha hızlı bir şekilde yüzde 14 oranında artması bekleniyor. Yem kullanımı, su ürünleri yetiştiriciliği ve hayvancılık üretimine paralel olarak genişleyecektir, çünkü yem verimliliğindeki gelişmeler, bahçe tarımının azalması nedeniyle yem yoğunluğunun artmasıyla dengelenecektir.
Sürdürülebilir gıda sistemleri için sürekli yatırım ihtiyacı!
OECD-FAO ortak raporu, belirsizlikler karşısında üretken, esnek ve sürdürülebilir gıda sistemleri oluşturmak için sürekli yatırım ihtiyacının altını çiziyor.
COVID-19’un ötesinde, mevcut zorluklar arasında Doğu Afrika ve Asya’daki çekirge istilası, Afrika domuz ateşinin devam eden yayılması, daha sık aşırı iklim olayları ve büyük ticaret güçleri arasındaki ticari gerilimler yer alıyor. Gıda sisteminin ayrıca gelişen beslenmelere ve tüketici tercihlerine uyum sağlaması ve tarımsal gıda tedarik zincirlerindeki dijital yeniliklerden yararlanması gerekecek. İnovasyon, birçok zorluk karşısında gıda sistemlerinin direncini arttırmada kritik olmaya devam edecek.
Mevcut politikaların ve teknolojilerin devam ettiği varsayımıyla, tarımsal sera gazı emisyonlarının yılda yüzde 0,5 oranında artması ve tarımın karbon yoğunluğunda bir azalmaya işaret etmesi bekleniyor. Hayvancılık bu küresel artışın yüzde 80’ini oluşturacak. Bununla birlikte, ek çabalar olmadan, bu yavaşlama, tarım sektörünün iklim değişikliğiyle mücadele için Paris Anlaşması hedeflerine katkıda bulunmak için neler yapabileceği ve yapması gerektiği konusunda hala yetersiz kalacak.