CEVAP
Yoksulluk olmasa da, ev nafakadan olduğundan, evi olmayanın kredi ile ev alması caiz olur, fakat zaruretsiz, otomobil yada tecim için, kredi çekmemelidir. Dosya harcaması diye bir miktar para alınarak, faizsiz kredi veriliyorsa, bu şekilde verilen krediyi de almak caiz olur.
Sual: Her türlü alışverişte, kredi kartı kullanmak caiz midir?
CEVAP
Kredi kartı kullanmak caizdir. Kredi kartı ile bir malı taksitle daha pahalı almak da caizdir. Zaruretsiz kredi kartından nakit çekip faiz ödemek caiz değildir. Bir de, yoksulluk olmadıkça, kredi kartı borcunu vaktinde ödemeyip, kalanı için ceza ödemek caiz olmaz. Bunun benzer biçimde elektrik, su faturalarını da ödemeyip ceza vermek caiz değildir. Para bulamamışsa yada unutarak geciktirmişse günah olmaz.
Faizle kredi çekmek
Sual: Ev ve yiyecek benzer biçimde nafakaya dâhil olan şeyler için hariç, zaruretsiz kredi çekip faiz ödemek caiz olmuyor. Nafakaya dâhil olmayanların caiz olması için bir yol, bir deva yok mudur?
CEVAP
Yoksulluk olunca faizle de kredi çekmek caiz olur, şundan dolayı (Yoksulluk, haramları mubah kılar) buyuruluyor. O şekilde bir iş var ki, zarurete girer mi girmez mi bilinmiyorsa, bu şekilde durumlarda, faizsiz para almanın birkaç yolu şöyledir:
1- Günümüzde kredi kartıyla alışveriş yapılıyor. Bir mal, taksitli olarak kredi kartıyla 500 liraya alınmışsa, bu malı başkasına 450 liraya satabiliriz.
2- Kredi kartıyla bir altını taksitli olarak 500 liraya almışsak, başka kuyumcuya peşin olarak 450 liraya satabiliriz.
3- Gerçekleşme edecek faiz için, işlem harcaması, işlem tutarı, komisyon benzer biçimde bir şey denirse gene faizsiz alınmış olur, şundan dolayı alışverişte, hediyede, yeminde, nikâhta, adakta niyete, maksada değil söze bakılır.
4- Otomobil, iş yeri, makine benzer biçimde bir şey alırken, katılım bankası yada herhangi bir banka, almak istenilen şeyi kendisi alıp vadeli olarak daha pahalı satarsa, örneğin 3 bin liralık malı, 4 bin liraya satarsa faiz olmaz, caiz olur.
Kısaca dinimize uymak isteyene, bir deva bulunur.
Nafaka ve faiz
Sual: Din kitaplarında, (Nafaka, yiyecek, giyecek ve meskendir) diye bildiriliyor. Bunların birini temin edemeyen bir kimse, yoksulluk karşısında, faizsiz ödünç bulamazsa, nafakasını temin edecek oranda faizle borç para alması caiz olur mu?
CEVAP
Evet, yoksulluk olunca nafaka için caiz olur. (Eşbah şerhi, Uyun-ül-besair)
Otomobil almak
Sual: Günümüzün şartlarında, banka kredisiyle otomobil almak caiz midir?
CEVAP
Günümüzün şartlarında, İstanbul benzer biçimde büyük şehirlerde, Müslümanın kendisini ve ailesini günahtan korumak için, otomobil almak koşul olur; şundan dolayı haramdan kurtulmaya çalışmak farzdır. Haram işleme tehlikesi yoksa otomobil alması gerekmez. Yoksulluk olunca bankadan kredi çekmek de caiz olur. Mühim olan arabanın yoksulluk olup olmadığını tespit etmektir.
Kredi kartı puanı
Sual: İki yada daha çok ortaklı şirketlerde, etken olarak çalışan yada arka planda olan ortaklar, firmanın belirlediği oranda maaş alıyorlar. Firmanın kâr ve zararına ortak oluyorlar. Ortaklardan biri kendi adına yada şirket adına düzenlenmiş olan banka yada şirket kredi kartını, şirkete mal tedariki için kullanıyor. Bu kartlarla harcamalarından dolayı puan adı altında, nakit para yada belli alışveriş karşılığında gene puana endeksli tayyare bileti yada şu kadar şu mekânda dinlence benzer biçimde değişik menfaatler veriyor. Bu alınan menfaatler, şirkete mi aittir, yoksa kredi kartı sahibine mi? Bir de, firmanın ortaklarından birine yada çalışanlarından birine, firmalardan çeşitli hediyeler geliyor. Bu hediyeler şirkete mi aittir, yoksa armağan gönderilen hiç kimseye mi aittir?
CEVAP
Kredi kartıyla şirkete alınan mallardan elde edilmiş menfaatlerin ve şirketi temsilen almış olduğu hediyelerin hepsi firmanın hakkıdır. Çalışan yada ortaklarından biri, ben kendi kredi kartımla aldım yada armağan benim adıma geldi diyerek bu armağanları kendi alırsa, şirkete hıyanet etmiş olur. Bir hadis-i şerif meali şöyledir:
(Allahü teâlâ, buyuruyor ki: Ortaklardan biri, diğerine hıyanet etmediği müddetçe, ben iki ortaktan üçüncüsüyüm. Hıyanet ederse aralarından çekilirim.) [Ebu Davud]
Bir ortaklıktan Allahü teâlâ çıkarsa, oraya şeytan girer ve o şirkette huzursuzluklar adım atar. Bu hediyeler benim gayretimle geldi, bu puanlar benim kredi kartıma aittir diyerek sahiplenmeye çalışmaktan oldukca sakınmalıdır.
Kredi kartının armağanları
Sual: Kredi kartı kullanınca verilen armağan puanları, telefon kontörlerini kullanmak caiz midir?
CEVAP
Evet, bir mahzuru yoktur.
Krediyle ev yaptırmak
Sual: S. Ebediyye’de, (Hiçbir ülkede, hiçbir kimseden, bankadan ve kooperatiften, yoksulluk olmadıkça, hiçbir sebeple ödünç para alıp, faiz ödemek caiz değildir) deniyor. Hiçbir ülke dendiğine bakılırsa, Fransa, Almanya benzer biçimde gayrimüslim ülkelerde de mi krediyle ev almak caiz olmuyor?
CEVAP
Yiyecek, giyecek ve barınacak yer [ev] nafakaya dâhildir. Bunun için evi olmayan kimsenin, Fransa, Almanya benzer biçimde gayrimüslim ülkelerde krediyle [faizle] ev alması caizdir. Bu sebeple gene S. Ebediyye’de deniyor ki:
Fransa, Almanya dar-ül-harbdir. Mülteka’da bildiriliyor ki, (Dar-ül-harbde, Müslümanla kâfir içinde faiz olmaz.) Mecmaul-enhür’de deniyor ki, (Hadis-i şerifte, (Dar-ül-harbde, Müslümanla kâfir içinde faiz yoktur) buyuruldu.)
Görüldüğü benzer biçimde, evi olmayanın, kiralık ev tutabilse de, ev nafakaya dâhil olduğundan, Müslümanların çoğunlukta bulunmuş olduğu bir mahalleden krediyle ev alması caiz oluyor. (Caiz olmaz) demek, bu saygın kitapları kabul etmemek olur.
Talebe kredisi
Sual: İhtiyacı olan bir talebe, verilen talebe kredisini alabilir mi?
CEVAP
İhtiyaç olunca caiz oluyor.
Ev nafakaya dâhildir
Sual: S. Ebediyye’de, (Kira ile ev tutmak varken, ev satın almak yoksulluk değildir) deniyor. Bu ifade, (Kira ile ev tutmaya gücü yetenin faizli krediyle ev alması caiz değildir) anlamına gelmez mi?
CEVAP
Evet, o anlamdadır, fakat burasını S. Ebediyye kitabını hazırlayan merhum Hocamıza sormuştuk. Bu hükmün, gayrimüslim ülkeler için geçerli olmadığını, örneğin Avrupa’daki bir Müslümanın, ev nafakaya dâhil olduğundan krediyle ev alabileceğini bildirmişlerdi. Kısaca kira ile ev tutabilen de, krediyle ev alabilir.
Bir önceki yazımız olan Zengin olmak ve iflas etmek başlıklı makalemizde etmek, iflas ve olmak hakkında bilgiler verilmektedir.