Bilim
22.04.2021 04:37:00
Nikola Tesla Kimdir?
Nikola Tesla, 10 Temmuz 1856 yılında Hırvatistan’ın Smijan şehrinde yaşayan bir ailenin dördüncü çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası bir kilise papazı, annesi ise ev işlerini kolaylaştırmak için sürekli buluşlar yapan bir ev hanımıydı. Tesla ile ilgili yazılan pek çok makalede, üstün zekasını ve mücitliğini annesinden aldığı söylenir.
Asıl adı Nikola Draganic olan Tesla’nın çocukluğu, gençliği ve ölüme kadar olan hayatı zekası kadar parlak geçemedi. Hayatı boyunca bir aile kuramadı. Bir dönem alesi yaşadığı sorunlardan sonra Tesla soyadını aldı.
Avusturya İmparatorluğu'nda doğup büyüyen Tesla, 1870'lerde mühendislik ve fizik alanında ileri bir eğitim aldı ve 1880'lerin başında telefonculukta ve Continental Edison'da yeni elektrik enerjisi endüstrisinde çalışırken uygulamalı deneyim kazandı. 1884 yılında vatandaşı olacağı Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti. New York'ta kısa bir süre kendi yoluna koyulmadan önce Edison Machine Works'te çalıştı. Ortaklarının fikirlerini finanse etmeleri ve pazarlamaları için Tesla, New York'ta çeşitli elektrikli ve mekanik cihazlar geliştirmek için laboratuvarlar ve şirketler kurdu. Kendisinin alternatif akım (AC) indüksiyon motor ve 1888'de Westinghouse Electric tarafından lisanslanan ilgili çok fazlı AC patentleri kendisine önemli miktarda para kazandırdı ve şirketin pazarlayacağı çok fazlı sistemin temel taşı oldu.
Edison Machine Works 1925
Nikola Tesla, insanlarla iletişim kurmakta zorlanırdı. İçine kapanık bir çocukluk yaşamış, parlak nesnelere takıntısı ve kimsenin saçına dokunamazdı. Kolay sinirlenen bir yapıya sahipti. Okul ve iş hayatında yaşadığı sosyal iletişim problemi bir çok kez psikolojik açıdan sıkıntılar yaşamasına neden oldu ve depresif bir hayat sürdü. Abisinin ölümü ile suçlanması, hayatının en büyük takıntısıydı ve şizofreni başlangıcı belirtileri vardı.
Abisinin ölümü Tesla'yı derinden etkiledi. Sadece abisinin ölümü değildi Tesla’yı olumsuz etkileyen. Abisi attan düşerek ölmüştü ve ailesi atı korkuttuğu gerekçesiyle hep Tesla’yı suçladı. Bu nedenle içine kapanık bir çocuk olarak yetişti. İnsanlarla sosyal iletişimde zorluklar yaşadı. Henüz 6 yaşındayken kendi su çarkını yapan Tesla, papaz olan babasının mesleğini yapmak yerine, çok arzuladığı teknik eğitimi almaya başladı. Liseyi bitirdikten sonra, Prag Üniversitesi’nde eğitimine devam etti. Yetenekleri, zekası ve sahip olduğu becerileri ile karşılaştırıldığında okulda aldığı eğitim bir süre sonra Tesla’ya yetmiyordu.
Üniversitede okuduğu yıllar boyunca elektrik üzerine bilgisis ve ilgisi artmaya başladı. Böylelikle zamanla asosyalliği ve takıntılı davranışlarından az da olsa sıyrılmaya başladı. Kimileri Tesla'nın üniversiteyi bitirdiğini iddia etse de Tesla, üniversite 1879 yılının ilk döneminden itibaren Tesla'nın okula devam etmediğini bildirmişti. Ailesi ile de bağını koparan Tesla, oto mühendislik firmasında çalışmaya başlamış ancak depresyon dönemine girmekten kaçınamamıştır. Tesla, babasının talebi üzerine Prag'da Charles Ferdinand Üniversitesi'de eğitime başlasa da ölümünün ardından okulu bırakarak telefonculukta ve Continental Edison'da yeni elektrik enerjisi endüstrisinde tecrübe edinmeye başladı. Burada regülatör benzeri kontrol cihazları icat etti.
Nikola Tesla’nın oldukça geniş bir hayal gücü, fikirlerle dolu bir zihni vardı. Büyük teknoloji firmalarının sahipleri ile iletişime geçmek, fikrini anlatmak ve çalışmaları için kendisini destekleyecek birilerini bulmak istiyordu. Fikirlerini dikkate alacak bir firma ile birlikte başarılı projeler gerçekleştireceğini biliyor, fikirlerini hayata geçirmek için sabırsızlanıyordu.1884 yılında New York’a giden Tesla’nın hiç parası yoktu ve bir yıl boyunca farklı işler yaparak geçimini sağladı. Western Union firmasında çukur kazma işçisi olarak çalıştı. Bu süre zarfı içinde hayallerini bırakmadı ve doğru akım motoru, jeneratör, transformatör ve neon lambalar için projeler hazırladı. Tam bir yıl sonunda Edison ile tanışma fırsatı buldu. Fikirlerini Edison’a anlattı ve onu etkilemeyi başardı. Edison Tesla’ya DC motorlarını geliştirmesi için iş teklif etti ve bunun için kendisine 50 Bin Dolar ödemeyi taahhüt etti. Tesla proje üzerinde onlarca farklı çalışma yaptı ve sonunda bir yöntem geliştirerek Edison’a sundu. Ancak Edison taahhüt ettiği 50 Bin Dolar’ı Tesla’ya ödemedi. 6 ayın sonunda Edison ile yaptığı işbirliğini sonlandırdı.
Niagara şelalesine bir hidroelektrik terminali kurma hayali ile yaşayan Tesla bu hayali yıllar sonra gerçekleşti ve bir çok büyük firmanın projesini geride bırakarak yapılan hidroelektrik santrali Tesla’nın projesi oldu. Edison Machine Works firmasından ayrılan Nikola Tesla, kendi projelerini geliştirmek için bir teknoloji şirketi kurdu ve şirketi finanse etmesi için R. Lane ve B. Vail ile anlaştı. 1885 yılının Mart ayında, New Jersey şehrinde Tesla Electric Light and Manufacturing firmasını kurdu.
Bu girişim çabası da Tesla’ya başarı ve mutluluk getirmedi. Yaptığı projeler özellikle doğru akım elektrik üreticilerini çok rahatsız ediyordu ve bu durum yatırımcılarını da yansıdı. Tesla’nın doğru akım yerine alternatif akım motorları ve elektrik iletim projesi yatırımcıları tarafından ilgi görmedi ve Tesla’ya olan desteklerini çektiler. Bu durum Tesla’yı yine en başa döndürerek sıfır noktasına getirdi ve bunun sonucunda ciddi boyutlarda maddi zorluklar yaşamaya başladı. Sahip olduğu pek çok patenti maddi imkansızlıklar nedeni ile kaybetti.
Yeteneklerini, buluşları ve hayatının tamamını insanlığa adayan Tesla, bir çok girişimde kendisini yalnız bırakan insanlar yüzünden başarısız oldu. Bu durum onu hayallerini gerçekleştirmek için sahip olduğu istek, arzu ve çalışkanlığını azaltmadı. Her defasından baştan başlayıp, projeler üretmeye ve insanlığa faydalı çalışmalar yapmaya devam etti.
Nikola Tesla’nın Buluşları Nelerdir?
Henüz çocuk yaşlarda hayal kurmaya ve hayallerini gerçekleştirmek için çalışmalara başlayan Nikola Tesla, onlarca farklı buluşa imza attı. Hayatı boyunca pek çok zorluklarla karşılaşıp, pek çok girişimi başarısızlıklarla sonuçlansa da, gerçekleştirdiği projelerinin pek çoğunun da patentini alarak, çalışmalarını tescilledi. İşte bu buluşlardan öne çıkanlar;
1882 Yılı: Dönen Manyetik Alan
Üniversitedeki hocasının alternatif akımla çalışan bir motor yapılmasının imkansız olmasını söylemesi ile başladı. Her zaman farklı fikirlere sahip olan Tesla, bu konuda da haklıydı ve ilk büyük icadını yaparak, alternatif akımla çalışacak motor için bir manyetik alan tasarladı.
1883 Yılı: Dönen Manyetik Alan
Yapmış olduğu manyetik alanı, geliştirmiş olduğu alternatif akım motorunda uygulayıp AC jeneratörlerini ve transformatörleri geliştirdi. Bilinen en erken alternatif akım motoru olan bu makineler, sağlamlığı ve diğer teknolojilerden daha düşük maliyetli olması gibi pek çok avantajı bir arada sunması nedeniyle günümüzde de endüstride en fazla kullanılan elektirikli makinelerdir.
1890 Yılı: Tesla Bobini
Tesla’nın geliştirdiği, sunumlarında ve şovlarında kullandığı yapay şimşek üretebilen bi motordur. Birden çok faz ile çok yüksek voltajlara ulaşan motor yapay bir şekilde şimşekler oluşturuyordu. Bu bobin, yüksek gerilim, düşük akım ve yüksek frekansta alternatif akımlar üretmek amacıyla kullanılmaktadır. Nikola Tesla’nın yaptığı çalışmalar floresan lamba, röntgen ışınları, MR cihazlar gibi günümüz teknolojilerinin temeli olarak ele alınmaktadır.
1897 Yılı: Radyo Sinyalleri
Houston sokağında bulunan laboratuvarında telsiz sistemleri geliştirmeye başlayan Tesla, ilk denemesini 40 km uzakta bulunan bir tekne ile iletişim kurarak yaptı ve başarılı oldu. Ancak bu icadı, kendisini ve çalışmalarını yakından takip eden Marconi tarafından çalındı. Yakın geçmişe kadar, radyo sinyallerinin mucidi olarak Macroni bilinse de 1943 yılında ABD mahkemesi kararı ile Tesla’nın radyo sinyalleri patenti onaylandı.
Tesla, hayatını bilime ve teknolojiye adamış büyük bir dahiydi. Bir çok projesini kafasında tasarladı ve deneyler yaptı. İnsanlığa faydalı olacak çalışmaları, o dönemin büyük teknoloji şirketlerini rahatsız ettiği için hayatı boyunca büyük zorluklar yaşadı. Psikolojik olarak çok sağlıklı olmayan Tesla’nın hayatı maddi imkansızlıklar ile daha da zor bir hal aldı.
Günümüzde kullanılan pek çok teknolojinin fikir babası ya da mucidi olan Nikola Tesla, 1943 yılında 86 yaşındayken, New Yorker otelinin 3327 numaralı odasında tek başında hayata gözlerini yumdu. Cenazesine, hayatı boyunca çalışmalarına destek veren ve onu yalnız bırakmayan binlerce kişi katıldı.