- Herhangi bir yerde uzun yıllar boyunca görülen ortalama atmosfer olaylarına (sıcaklık, rüzgar, yağış) iklim denir.
- Atmosfer olaylarının belirli bir yerde kısa süreli değişiklik gösteren şartlarına hava durumu denir.
- Hava durumu ile iklim arasındaki fark orta enlemlerde fazla olurken Ekvator çevresiyle, kutuplar çevresinde bu fark azdır. Bunun temel nedeni ekvator ve kutup çevrelerinde
- tek tip iklim görülürken orta enlemlerde farklı iklimler ve farklı hava olayları görülür.
- Bir yerin iklimi üzerinde; enlem, yer şekilleri, okyanus akıntıları, deniz ve kara dağılımı, basınç, rüzgarlar gibi faktörler etkili olur.
- iklimin çevreye ve insan hayatına bazı etkilerini şöyle sıralayabiliriz;
- Toprak türlerini,
- Doğal bitki örtülerini,
- Dış kuvvetlerin dağılışını ve etkisini ,
- Kayaların çözülme türlerini,
- Akarsu akım ve rejimlerini,
- Deniz suyu tuzluluğunu ve sıcaklığını,
- Tarımsal faaliyetleri ve ürün çeşitlerini,
- Nüfusun dağılışını,
- Yapı tiplerini ve kullanılacak yapı malzemelerini,
- İnsanların ekonomik faaliyetlerini, (turizm, sanayi)
- Hayvan türlerini,
- İnsanların hayat tarzlarını ve giyimlerini,
- Kalıcı kar, orman ve yerleşme sınırlarını etkiler.
ÖRNEK: Ilıman kuşakta yaşayan insanların mevsimlere göre giysi değiştirme ihtiyacı, sıcak ve soğuk kuşakta yaşayan insanlara göre daha çoktur.
Ilıman kuşakta gözlenen bu durum aşadakilerden hangisine kanıt olabilir?
A) Yıllık sıcaklık farklarının fazlalığına
B) Kışın çok kar yağdığına
C) Yazın zaman zaman aşırı sıcaklar görüldüğüne
D) Hava olaylarının sık sık mevsim normallerinin dışına çıktığına
E) Yazın tropikal hava akımlarının etkili olduğuna
1987 ÖSS
ÇÖZÜM: Sıcak ve soğuk kuşakta tek tip mevsim yaşandığı için giysilerde farklılaşmalar pek görülmezken orta kuşaktaki iklim ve mevsim farklılıkları giyim çeşitliliğini zorunlu kılar.
Yanıt A