Vertigo (Baş Dönmesi) Nedir?
Vertigo kendinizin, etrafınızdakilerin ya da hem sizin hem etrafınızdakilerin döndüğünü hissetmenize neden olan, çoğunlukla bulantı ve denge problemlerinin eşlik ettiği bir durumdur. Bir boşluktaymışçasına dönüyor, devriliyor, sallanıyor ya da düşüyormuş gibi hissedebilirsiniz. Vertigo baş dönmesi olarak adlandırılmakla birlikte, hareket yanılsamasını ifade eden özel bir terimdir. Bütün vertigo durumlarında baş dönmesi görülmekle birlikte, her baş dönmesi vertigo değildir.
Vertigo, iç kulağı veya beynin dengenin sağlanmasına yardımcı ilgili bölümlerini etkileyen rahatsızlıklardan kaynaklanır. Baş dönme hissine ek olarak, bulantı, denge kaybı, duyma veya görme ile ilgili problemler ve baş ağrısı olabilir. Uzmanlar sıklıkla kişinin problemi tarif etmesine dayanarak ve fiziksel muayene sonuçlarına göre tanı koyarlar, fakat bazen başka birden fazla test de gerekebilir. Bazen vertigoyu tetikleyen etkenlere göre basit önlemler almak veya bir ilaç kullanımıyla vertigo önleyebilmektedir. Vertigo’dan şüphenildiği durumlarda mutlaka bir Kulak Burun Boğaz (KBB) doktoruna gidilmelidir.
Vertigonun gerçekten var olup olmadığının tespiti çok önemlidir. Baş dönmesi veya bayılma belirtileri ile karıştırılmamalıdır. Vertigo hastalarında kendileri, çevreleri ve ya her ikisi birden dönüyormuş hissi uyandıran rahatsız edici bir durum mevcuttur. Bazen kişi, sadece bir yana doğru çekiliyormuş gibi hisseder. Denge kaybı sonucu, yürüme güçlüğü oluşur.
Vertigoya çoğunlukla şunlar eşlik eder:
- Vertigo nöbeti sırasında anormal göz hareketi ile karakterize nistagmus (gözlerde bir yöne doğru hızlı titreme hareketi).
- Bulantı veya bulantı sonrası bazen kusma
- İç kulak hastalıklarına bağlı vertigolarda bazen bu belirtilerin yanısıra;
kulakta çınlama, ileri düzeyde işitme kaybı, etkilenen kulakta doluluk baskı hissi de oluşur.
Vertigo, vücutta dengeyi sağlamakla görevli bölümlerinin hastalıklarından da kaynaklanabilir. Bu bölümler:
- İç kulak yapıları
- Beyin sapı ve/veya beyincik
- Beyin sapı içindeki sinir ağı
İç kulaktaki yapılar, vücudun durmasını ve hareket etmesini algılayan bazı yapılar içerir. Yapıların algıladığı bilgiler sinirsel iletimle beyne gönderilir.
Bu bilgiler beyin sapında işlenerek postür duruşu ayarlanır ve beyincikte hareketler koordine edilerek denge sağlanır.