Transkript
1 YENÝ AKREP ULUSLARARASI KARÝKATÜR VE MÝZAH DERGÝSÝ (EYLÜL 2006) YIL: 4 SAYI: 50 NEÞE BÝNARK (SAYFA:2'DE) HÜSEYÝN ÇAKMAK (SAYFA:3'DE) ÝZEL ROZENTAL (4. VE 7. SAYFALAR) ULUS IRKAD (SAYFA:13'DE) CARTOON BY: ARISTIDES HERNANDEZ-ARES (CUBA) "THE CARTOONÝSTS' PARTY" (16-19 PAGES)
2 (YENÝ AKREP) SAYFA-PAGE:2 RUHU kötürüm kalmýþ insanlardýr çizgi dýþý savaþanlar! Savaþ denen þey kendi içinde; kaos yaratan bir ucube, kime nasýl sýçrayacaðý kestirilemez bir veba, çizgilerle sýnýrlý olduðu iddia edilen ancak çizgisizleþtirilmiþ bir yamuk! Köþebentleri silinmiþ boþ bir çerçeve, içi dolarken boþalan bir resim! S-A- V-A-Þ Aralarýna tireler atýldýðýnda bile ürkütücü bir sözcük "Savaþ" ve "Barýþ" içeriðinde barýndýrdýðý tüm tezatlýklarýyla, var olduðundan beri karikatürlere konu oluyor. Karikatür sanatçýsý, acýyý resimliyor, var oluþ çabalarýný, özgürlükleri ve bunlara varmak için kat edilen yollarýn dikenlerini çiziyor, görmeyen gözlere tarama ucu batýrýyor Karikatürlerde, savaþ denilen þeyi baþlatana "aferin" denmiyor, alnýna öpücük, boynuna madalya takýlmýyor çizgilerle Karikatürler bazen bomba olarak kullanýlabiliyorsa da bombalayanlarý ve onlarýn verdikleri zararý resmetmeyi uygun buluyor. Karikatürcü, kan dökmüyor çizerken, dökülen kanlarýn hesabýný soruyor, insanlýk adýna! Kaleminin ucundan kan damlayan çizer yok, kan gölüne tarama ucu batýrýp çizenler de yok! Rastlamadým, bilmiyorum. Varsa da, birkaç çizgiden sonra dýþlanýverir zaten Bir karikatürcü için, acýnýn karikatürünü çizmenin kendisi acý verici bir duygu! Savaþýn deðil barýþýn çizgileriyle gülücükler kondurmak, çiçekler açtýrmak dururken beyaz kâðýtta, hangi karikatürcü öldürülen bebekleri çizmeyi tercih edebilir sorarým size? Birinci Dünya Savaþý yýllarýnda çizilmiþ karikatürlerde, savaþ cephelerde geçiyor, askerler arasýnda. Ýkinci Dünya Savaþý'nda da bu bakýþ bozulmuyor. Cepheden çýkýp sivilleri vuran savaþlar kâðýt üzerine düþeliberi, kopmuþ kollar bacaklar çizilmeye baþladý karikatürlerde. Hele hele çocuk ölümleri, masum sivillerin katlediliþi Geliþen dünyanýn pislikleriyle beraber karikatürler de deðiþiyor artýk, sivri diliyle, gerçeði kanýrta kanýrta belgeleyen karikatürler türedi. Artýk, savaþla ilgili bir BÝZÝM KARÝKATÜR DR. NEÞE BÝNARK BARIÞA UÇURULAN ÇÝZGÝLER karikatür çizmek için, gerçeði kara ya da ak mizah diliyle dile getirmeye çabalamaya gerek yok çizer için! Olanca çýplaklýðýyla gerçeði, sadece gerçeði çizmek bile yetiyor artýk. Almanya'da yayýmlanmakta olan Don Quichotte mizah dergisi 1-7 Eylül 2006 tarihleri arasýnda Ýstanbul Nâzým Hikmet Kültür Merkezi'nde uluslararasý bir karikatür sergisi açýyor. 30 ülkeden 80 çizer 200'e yakýn karikatürüyle katýlýyor bu sergiye Dünya çizerleri Ortadoðu'da yaþanan, adý savaþ bile olamayan bu saldýrýlarý çizerek kýnýyorlar ve "savaþa hayýr" diyorlar. Karikatürcüler Derneði de bu yýl uluslararasý Nasreddin Hoca Karikatür Yarýþmasý'nda "Barýþ" konulu karikatürlere ev sahipliði yaptý. Savaþ denen trajediye hiçbir karikatürcü seyirci kalmýyor, tüm diðer "görmüyorum, duymuyorum, konuþmuyorum" deyip de üç maymunu oynayanlar gibi Avrupa'da insan haklarýný savunanlar, uzayda bir gezegende insan haklarý ihlali olsa atlayýp gidecek, kendini gösterecek ama nedense gözler önünde sergilenen bu icraatlara tepkisiz kalýyor. Çizginin doðasýnda var, eðilip bükülmek, katlanýp kýrýlmak, zorlanýp zorlamak. Zoru baþarmak, zoru anlatmak, zora ýþýk tutmak ama zora koþmak deðil Karikatür, bildiði en kýsa yoldan anlatýyor demek istediðini, evetse evet, hayýrsa hayýr! Ve karikatürcüler çizgileriyle konuþuyor: "Savaþa Hayýr" diyorlar Ölümlere hayýr, çocuklar yaþasýn, bebekler öldürülmesin, emzik yerine kurþunlar boyunlarýna dolanmasýn bebeklerin diyor karikatürcüler Yaþamý çizmek istiyor, sevgiyi belki, acýlarý çizmek acý veriyor çizere Karikatür deðiþiyor Çizer deðiþiyor Dünya deðiþiyor Savaþ denen kötülük, kirletmeye devam ediyor beyaz kâðýtlarý Çizerlerin kalemleri olduðu kadar silgileri de var. INTERNATIONAL CARTOON WEB SITE: INT (MONTHLY) DIGITAL CARTOON MAGAZINE:
3 (YENÝ AKREP) SAYFA-PAGE:3 DÜNYA KARiKATÜR SANATINDA BENZERLiKLER SIMILARITIES IN THE WORLD CARTOON ART HÜSEYÝN ÇAKMAK Bu sayfada yayýnlayacaðýmýz karikatürler, Dünya Karikatür Sanatý'ndaki benzer karikatürlerden oluþacaktýr... Benzer karikatürleri yayýnlamamýzdaki amaç herhangi bir tartýþma ortamý veya suçlama yaratmak amacýný taþýmamaktadýr; sadece ve sadece Dünya Karikatür Sanatý'ndaki benzerlikleri ilginçlikleri ortaya çýkartmak ve tekrarlanmasýný önlemektir... The cartoons we are going to publish in this page are those examples from the World Cartoon Art which are similar to each other... By doing this, we do not have any aim of creating an atmosphere of discussion or accusing anyone... We aim only and only at showing the similarities in the World Cartoon Art and preventing their repeat... DANNY DE HAES (BELGIUM) XV. International "Hürriyet" Cartoon Contest (Frist Prize) Albume, Aydýn Doðan Foundation Publication, 1998-Turkey M. K. KURD (PAKISTAN) 39. International "Knokke-Heist" Cartoon Festival Albume, Davidsfonds-Leuven Publication, 2000-Belgium
4 (YENÝ AKREP) SAYFA-PAGE:4 TAN ORAL ÝLE YÜZ-YÜZE ÝZEL ROZENTAL Tan Oral ile tanýþýklýðým 1991 yýlýna dayanýr. O yýlýn sonunda ilk sergimi açmýþ, tanýþmadýðým halde çizgisini sevdiðim bazý karikatür ustalarýný sergimin açýlýþýna davet etmiþtim. Tan Oral, kadim dostu Behiç Ak ile birlikte gelmiþti. Kim derdi ki o gün, sonradan sayýsýz sergiyle perçinlenecek güzel ve saðlam bir dostluðun temeli atýlýyordu. Gerçekten de 91'den bu yana, gerek yurtiçinde, gerek yurtdýþýnda, Tan Oral ile birlikte pek çok etkinliðe katýlma þansýný yakaladým. Bunlarýn büyük çoðunluðu karikatür sergileriydi. Ama özellikle 1998 yýlýnda baþlattýðýmýz bir giriþim var ki, bu yazýnýn da kaleme alýnma nedenini oluþturuyor. Yüz yaþýndaki metruk bir sinagogu sanat merkezine dönüþtürmek, üstelik bu eski ibadethaneyi inançlarý konu alan kavramsal bir karikatür sergisiyle açmaya yeltenmek aklý baþýnda bir insanýn yapacaðý iþ deðildi. Ama yaptýk! Üstelik, Ýnançlar Sergisi'nden bu yana Schneidertempel Sanat Merkezi'nde otuzun üzerinde sergi düzenlendi. Farklý konularda yüzlerce karikatür, resim, fotoðraf ve kartpostal sinagogun duvarlarýna çivilendi. Çivilendi derken bunu gerçek anlamda söylüyorum, zira hemen hemen bütün sergiler için Tan Oral bir yerleþtirme planý hazýrlýyor ve açýlýþtan bir iki gün önce, ellerimizde çekiç ve çivilerle sergiyi kurmaya giriþiyorduk. Ýlk zamanlar, çekici çiviye isabet ettiremeyip parmaklarýmý þiþirdiðim, týrnaklarýmý morarttýðým çok oldu. Ama zamanla Tan Oral'ýn engin deneyim ve ustalýðýndan yararlanmayý bildim ve sonunda "gözü kapalý çivi çakma" mertebesine ulaþtým yýlýnýn sergi programýný yaparken, kendi karikatürlerimizin çivilerini çakma zamaný gelmedi mi diye düþünüyordum ki, Tan Oral yeni bir projesinden söz açtý. 'Yeni bir' diyorum zira Tan Oral'da proje çoktur. Ne var ki, 'fikirli adam tembel olur' deyiþini doðrularcasýna bu projelerin pek azý hayata geçer. Ancak bu seferki proje kolaylýkla hayata geçirilebilecek gibiydi: Bugüne dek çizmiþ olduðu çeþitli portrelerden bir seçkiyi sergilemeyi arzuluyordu. Ýþ basitti. Portreler nasýlsa þu veya bu nedenle çizilmiþ, bir dosyada hazýr bekliyordu. Tan Oral iyi bir arþivcidir. Çizimlerini kategorilere ayýrýr, öyle dosyalar. Þöyle ki tencere konulu bir sergi mi var, derhal tencere dosyasý açýlýr, yýllar içinde ne kadar tencereli karikatür çizilip birikmiþse bir bir ortaya çýkartýlýr. Tencere baþlýklý karikatür sergisi hazýrdýr! Henüz 2004 yýlýnýn Kasým ayýndaydýk, gelecek yýlýn Mart ayýna kadar bu sergi hem yetiþir hem yakýþýr dedik ve programa aldýk. Sanýrým Tan Oral'ýn sýkýntýlý günleri öyle baþladý. Mart ayýnda galerimiz boþ kalmasýn diye Þubat ayýndaki serginin süresini biraz uzattýk. Nisan ayý doluydu ama Mayýs'ýn ortasýnda yer vardý. Tan Oral'ýn sergisini yeniden, bu kez Mayýs ayýna programladýk. Ancak çok geçmeden bu serginin Mayýs ayýna da yetiþemeyeceði anlaþýldý. Sergiyi üçüncü kez erteledik. Yazý atlatalým, sanat merkezinin sezon açýlýþýný sonbaharda Tan Oral ile yaparýz bari dedik Sezon açýlýþýný da ýskaladýk ama sergi 22 Eylül'e yetiþti. Tam iki yüz doksan portre-karikatür Schneidertempel Sanat Merkezi'nin duvarlarýný süsledi. Yalnýz duvarlar mý? Bir o kadar da portre masalardaki dosyalarda teþhir edilmiþti. Sergiyi ziyaret edenler portreleri hayranlýkla uzun uzun inceliyordu. Gönül rahatlýðýyla diyebilirim ki, Schneidertempel Sanat Merkezi'nde o güne kadar gerçekleþen en kapsamlý ve zengin sergi sýralamasýnda 'Yüz Yüze' rahatlýkla ilk sýralara yerleþmiþtir. Ve güzel olan her þey gibi, ne yazýk ki bu sergi de çabuk bitti. Ancak serginin bir yadigârý var: Yüz Yüze adlý kitap Pan Yayýncýlýktan, sergi ile eþ zamanlý olarak yayýnlandý. Yüz Yüze'de, sergide teþhir edilen portrelerin pek çoðunu bulmak mümkün. Ne var ki kitap sergiden oldukça farklý bir grafik anlayýþla tasarlandý. Bu özellik Yüz Yüze'yi bir sergi katalogu olmaktan çýkarýyor. Tan Oral ile Yüz Yüze söyleþtik: PORTRE: CEMAL NADÝR GÜLER -Bu kitabýn bir macerasý var, biliyorum. Bu macerayý özetler misin? -Þimdi Ýzel, yýllar önce birþey çizmek ve çizdiðini saklamak çok zevkliydi. Konuyla ilgili kitap biriktirmek, aramak bulmak çok keyifli þeylerdi. Þimdi toplayýp biriktirdiðim karikatür kitaplarýmdan nasýl kurtulacaðýmý, yýllarca çizip dosyalarda çekmecelerde biriktirdiðim þeyleri ne yapacaðýmý bilemiyorum. Yani zevkli baþlayan bir uðraþýn çok zevkli olmayan sonucuyla karþýlaþtým. Çizdiðim portreleri de bir dosyada toplamýþtým ve dosya patlamak üzereydi. Ara sýra bir þey ararken, dosyayý karýþtýrdýðýmda bu birikim beni hem rahatsýz, hem tahrik ediyordu. Birileriyle mutlaka bunu paylaþmalý ve bu dosyadan kurtulmalýydým! -Yanýlmýyorsam yola çýkarken kafanda yüz adet portre sergileme fikri vardý? -Vardý. Þöyle; sergi için birçok isim geçmiþti aklýmdan. Türkçe'deki yüz sayýsý ile simayý çaðrýþtýran yüz benzerliði gibi... Ama bunu birçok kiþi, baþka kitaplarda kullandý. Kullanýlanlarýn hepsini eledim kafamdan. Dosyadaki çalýþmalara baktým; bunlarýn bir kýsmý gazete için belli bir sebeple çizilmiþ portreler, bir kýsmý da tamamýyla keyfime göre yapýlmýþ, yani hoþuma giden insanlarý çizmiþim, hatta bir kaðýdýn köþesine çizilmiþ küçük bir kroki bile kopartýlýp dosyaya atýlmýþ... Sonunda aþaðý yukarý üç yüzü çok aþan bir koleksiyon çýktý ortaya. -Aslýnda kitabýn uzunca sayýlacak bir hazýrlýk süreci var. Yanlýþ hatýrlamýyorsam biz bu sergiyi Mart ayýnda açmayý planlamýþtýk, yetiþemeyince sonbaharý beklemeyi uygun bulduk. Eylül baþýný düþünürken, sonuna sarkýttýk... -Çok doðru. Ben o kadar masa baþýnda oturmaya alýþkýn deðilim, ama bütün yaz bilgisayar baþýnda geçti. Bu sözünü ettiðim çizimleri bilgisayara yükledikten sonra hepsini birer birer elden geçirdim. Çünkü üç santim boyunda olan çizimler de vardý, bir sayfa büyüklüðünde olanlar da... Hatta üst üste çalýþýlmýþ karýþýk çizimler de vardý. Bütün bunlarý bilgisayarda sergilenebilir hale getirmek aylarýmý aldý. -Peki sergilenebilir hale getirirken mi kitaplaþabilir hale geldiklerini fark ettin?
5 (YENÝ AKREP) SAYFA-PAGE:5 TAN ORAL ÝLE YÜZ-YÜZE -Sergilenmek üzere ortaya çýkan malzemenin ortak karakteri yoktu, çok çeþitliydi. Ýçinde tanýdýk tanýmadýk, hatta ismini bile unuttuðum, hayatta belki bir defa gördüðüm ama etkilendiðim kiþilerden, edebiyatçýlara, yazarlara, politikacýlara, ünlü kiþilere kadar...herkes vardý ve eþ deðerdeydi. Ýþte böyle bir sergi çýktý ortaya. Her sergi gibi bunun da bir kitabýnýn oluþmasýný istiyordum. Schneidertempel Sanat Merkezi katkýda bulundu, Pan Yayýncýlýk da bastý..daha önce iki kitabýmý tasarlayan ve bu kitaplarla ödül kazanan Çaðla Turgul YüzYüze'yi de tasarladý. Çok da iyi oldu. Sergiyi hazýrlarken kendime tanýdýðým özgür tutumun kitap tasarýmý için de sürmesinin doðru olacaðýný düþündüm. Ve bütün malzemeyi ona teslim ettim. Dedim ki, iþte elde bunlar var, bunlardan bir kitap yap. -Peki bu süreç içinde hiç müdahale etmedin mi? Yani sergideki çizimlerin bazýlarý kitapta yer almýyor... -Evet, kitapta ikiyüzyirmibeþ çizim var, sergide üç yüz kadar... -Masa üstünde duranlarla birlikte... -Altý yüzü geçiyor o zaman... Çaðla da iki aya yakýn üzerinde çalýþtý. Benim beklediðim þuydu, bilgisayar ortamýnda verdiðim çizimlerin iyi bir sayfa düzeniyle kitaplaþmasý... Zaten alfabetik olmasýný kararlaþtýrdýk, sergide de öyleydi. Sonunda aradý ve ürkek bir sesle çalýþmayý görmemi istedi... -Baþtan mý çizmiþ yoksa? -Tabii ki deðil Ama bütünsel bir iþ çýkmýþ ortaya. Bir defa bütün renkli çizimleri ortak bir anlayýþa getirmiþ. Kapakta kullandýðý birkaç uçuk rengi içeride de hep sürdürmüþ... -Yani sergilenen portreyle kitaptaki portre arasýnda fark var? -Var. Renk ve kadraj farký var. Sergileme için düþünülen çerçeveler, fonlar vardý, bütün bunlar atýlmýþ! Hayallerimin dýþýnda bambaþka bir olayla karþýlaþtým! Aslýnda benim kafamdaki yapýlsaydý, serginin bir katalogu olacaktý. Oysa karþýmda kendi baþýna söz söyleyebilen baþlý baþýna bir kitap vardý artýk. -Zaten kitaba bakýnca da hiç sergi kataloguna benzemiyor. Oysa ortada göze batmayan önemli bir müdahale var... Sihirli bir el deðmiþ diyebilir miyiz? -Evet. Kitapta bir týlsým var, çünkü bir çizgi kitabý karýþtýrýlýr ve biter. Bütün yayýncýlar bunu söylüyor, olumsuz anlamda. Oysa bu kitaba defalarca bakýlabiliyor. Yani daha doðrusu bir yazý kitabý gibi elde kalabiliyor. Bu bir týlsým ve zannediyorum ki tasarýmýn bunda etkisi var... -Peki, Tan Oral'a dönecek olursak, Le Monde gazetesinin çizeri Plantu, Tüyap Kitap Fuarý'nda düzenlenen panel için Ýstanbul'a geldiðinde, kitaba þöyle bir göz attý. Ýçinde kendi portresi de vardý. Yorumunu merakla bekliyorduk. Baktý baktý ve yüzündeki hayranlýk ifadesiyle þunu sordu:"kaç tane Tan Oral var?" Bu soruyu þimdi burada cevaplamak ister misin? -Ýlginç bir bakýþ. Birçok çizer bir üslup tutturmuþ ve çizgi hayatlarýnda sürekli geliþme göstermiþlerdir. Ben kendimi pek geliþmiþ olarak görmüyorum. Ýlk çizdiðimden bu yana, kendi gözümde iyi ve kötü bulduðum çizimler vardýr. Yine bir prensip olarak, insanlara karþý kiþisel bir sorumluluk taþýdýðýmý düþünürsem, beni izleyecek herhangi bir kiþiye karþý dürüst ve samimi olmayý önemsiyorum. Dolayýsýyla iyi yaným kadar, kötü yanýmý da, eðer varsa, beðenilen veya beðenilmeyen, her neyse, olduðu gibi sunmak istiyorum. Kaç tane dendiði zaman, bir an birlikte yaþadýðým kedimle olan iliþkim aklýma geldi. Kedi benim gözüme hep ayný kýlýkta görünüyor. O ise beni çeþitli kýlýklarda görüyor. Yani üzerimde sürekli deðiþen elbiseler, bazen sakallý, bazen sakalsýz, bazen paltolu, þapkalý, bazen çýplak, çeþitli þekillerde görüyor... Fakat hepsini kabul ediyor. Þaþýrmýyor. Bu onun gözünde, benim gerçekliðimdir Hiçbir zaman bu hangi insan, kaç tane insandý diye kuþkuya düþmüyor. Böyle olunca, ve demin söylediðim ilkeyi de biraraya getirince, yani madem ki sahneye çýkartmýþým kendimi ve bunu kabullenmiþim, o zaman PORTRE: GAZANFER ÖZCAN bu iliþkide samimi ve hakiki olmayý ciddi bir prensip olarak ele alýyorum. Bir þey daha var, insanlarý - yani yine sahneye çýkmýþ bir çizgici olarak söylüyorum - onlarýn istediði doðrultuda memnun etmek gibi bir hevesim de yok. Sadece dostane bir iliþki kurmak istiyorum. Ýçtenlik orada önemli. Dolayýsýyla bütün bunlar bir araya geldiðinde, böyle bir kitap yapmaya kalktýðýmda, çizimlerin biri birine benzemeyebiliyor. Ama þöyle kitaplarým da var; baktýðýn zaman içindekiler birbirine benziyordur ama bu kez de bir kitabým diðer bir kitabýma benzemiyor! Hiçbir zaman -on tane filan oldu kitaplar- birbirine benzeyen iki tane kitap bulamazsýn. -Çok geniþ bir zaman dilimine dayanan çizimlerden söz ediyoruz. Üstelik bu çizimlerin bir kýsmý sipariþ üzerine, çeþitli etkilerle oluþturulmuþ. Yani ben Plantu'nun bir bakýþta, kitabý hiç okumadan kaç tane Tan var demesini doðal buluyorum. Ama dikkatlice bakýnca, çizgini bilen biri için farklý üslup yok aslýnda. Aksine, alfabetik sýralama da dikkate alýnýrsa bir bütünsellik var. Ama bloknotun köþesine not alýnmýþ bir portreyle dergi için çizilmiþ bir portre arasýnda fark olduðu ortada... Yine de kitapta iki farklý Tan Oral var. Biri sevecen, yumuþak, iyi huylu cici Tan Oral. Di eri ise hýnzýr, acýmasýz hatta gaddar bile denebilecek bir Tan Oral. Orada da kaleminin ucunda sivri bir i ne var sanki, acýtýyor Bunu nasýl açýklayacaksýn? -Ýtiraz etmiyorum, katýlýyorum. 'Ýçinde yüzdüðüm insan denizinin bana vuran dalgalarýndan oluþuyor bu çizimler' diye çok þiirsel bir ifade var kitapta. Ýçinde yüzdüðüm insan denizinde öyle çeþitli insanlarla karþýlaþýyorum ki, bunlar komþum da olabilir, sokaktaki bir kiþi de olabilir, bir kadýn olabilir, bir politikacý olabilir, bir edebiyatçý olabilir... Ve üzerimde hiçbir etki yapmýyor olabilir. Bazýlarý ise gerçekten sýcak duygular oluþturuyor. Bazen de tersi Þunu da eklemeliyim; çizerken gerçekten kötü çizmek gibi bir niyet hiç taþýmýyorum. Çünkü önüne oturduðum beyaz ka ýt, duygularýmý çizeceðim þeyle fazla ilgili olmuyor. O bana ait bir þey. Ama çok doðaldýr ki, o bana ait olan þey hangi renkte ise, kaðýda da o yansýmýþ oluyor. Ýþin gaddarca olduðunu ben her þey bittikten sonra fark ediyorum. Ve sesimi çýkartmýyorum.
6 (YENÝ AKREP) SAYFA-PAGE:6 TAN ORAL ÝLE YÜZ-YÜZE Yani öyleyse öyle! -Aslýnda çizim farklýlýðý ve renkliliði derken bütünlük de söz konusu... Ama kitaptaki bazý portrelerde bir üst yazý var. Hepsinde deðil. Olanlar ayrýcalýklý mý? -Onlar tamamýyla tasarýmcýnýn önerisinin bir sonucu. Kitaba rastgele serpiþtirilmiþ o anlýk çaðrýþýmlar. Ama kitaba baktým, aslýnda hoþ olmuþ. Bir baþka boyut getiriyor arada bir böyle açýklamalarýn olmasý... -Sergide bir masanýn üzerinde duran iki kalýn dosyada sergi duvarlarýna sýðdýramadýðýn portreler vardý. Bunlara biraz deðinmek ister misin? -Schneidertempel'in belli bir sergileme kapasitesi var. Yani orada iki yüz doksan tane çizimi bugüne kadar hiç sergilemedik. Oysa benim bilgisayar çýktýsý olarak hazýrladýðým karikatür sayýsý bunun çok üzerindeydi. Kalanlarý izleyiciden esirgemeye içim elvermedi. Onlarý da böyle bir dosya olarak koydum. Bir tanesi buydu. Diðerine gelince; benim 1979 yýlýndaki bir cinliðimin eseri. Kendi kendime dedim ki, parlamentodaki millet vekillerinin tümünü çizsem -zaten bir kýsmý çizilmiþti- ve bunlarý mecliste sergilesem, yani bu hem politik dünya için, hem de karikatür dünyasý için hoþ bir þey olur. O yýllarda Mustafa Ekmekçi'nin yazýlarýný resimliyordum, kendisine söyledim, o da meclis baþkanýyla konuþtu... Serginin ne zaman açýlacaðý bile belliydi... Birden bire 12 Eylül askeri darbesi meclisi daðýttý! Meclis daðýlýnca bütün bu çizimler koca bir dosya olarak elimde kaldý. Cinlik ise þurdaydý; o zaman mecliste dört yüz tane milletvekili vardý. Herhalde bunlar kendi çizimlerini satýn almak isterler, eh bir milyon verseler dört yüz milyon gibi bir para yapýyor ki, o yýllarda böyle bir paranýn ne anlama geldiðini bile bilmiyordum... Ama bu paranýn bana köþeyi döndüreceðine kesin gözüyle bakýyordum. Tabii çok doðal olarak askerler buna izin vermediler. Ýkinci dosyada da iþte bunlar vardý. -Þimdi bu söyleþiyi okuyacak bazý genç çizerler buna yeniden heves edebilir. Sence askerler bu kez müsaade ederler mi? -Çizerler heves etmeseler iyi olur bence Bilirsin, Ecevit, bu darbe bana karþý yapýldý demiþti. Aslýnda ne Ecevit ne Demirel Darbe sadece bana karþý yapýlmýþtý! Ve bunun öcünü de, zamanýnda, yeterince Evren Paþa çizerek aldým doðrusu Gerek Baskýn Oran'ýn, gerek Cüneyt Arcayürek'in kitaplarýnda bu çizimler bol bol yer aldý. Bu iki kitap da askeri baský rejiminden doðal rejime geçme noktasýnda yayýnlanan önemli kitaplardýr. -Fakat Yüz Yüze'ye bakýyorum; Enver Paþa'yý saymazsak, kitapta hiç asker yok! -Orgeneral Çevik Bir var. -Sergide vardý ama kitapta yok. Kenan Evren de yok. Üstelik sergide de yoktu. Neden? -O, bir sergilik, bir kitaplýk ayrý bir dosyada duruyor; ibret dosyasýnda! Yani bir gün sadece onlarý sergilemeyi ve kitaplaþtýrmayý düþünebilirim belki -Peki Hocam, hazýr o döneme gelmiþken, 1980 sonrasýna Cumhuriyet Gazetesi'nin yükselme devri diyebiliriz, o dönemde hemen hemen hiç muhalefet yapýlamazken, kapatýlma korkusuyla yayýn yönetmenleri tir tir titrerken, karikatürcüler yine - özellikle de Cumhuriyet'te- hýnzýrlýklarýný sürdürüyorlardý. Örneðin anayasa refarandumu öncesinde bir "mavi" hikayesi vardýr. Senin o dönemde tavrýn neydi? -O zamanlar, gelen antidemokratik rejimden deðil, ona eyvallah diyorcasýna bir etki yaratýyor olmaktan korkuyorduk. Zaten muhaliftik ve bu muhalefeti göstermeye çalýþýyorduk. Ama þunu da kabul etmek lazým, gazetenin baþýna birþey gelmesini de istemiyorduk. Býçak sýrtýnda bir tutum vardý o sýralarda. Hem kendi demokratik düþüncemizden taviz vermeyecek, hem de kör kör parmaðým gözüne gazetenin kapatýlmasýna sebep olmayacaktýk. O yýllarda - yeri geldi diye söyleyeyim - Ciddiyet PORTRE: ÝDÝ AMÝN (UGANDA ESKÝ DÝKTATÖRÜ) diye bir mizah sayfasý yapýyorduk, orada Vural Sözer'in hemen hemen 12 Eylül'ün çok yakýn bir sonrasýnda çok güzel küçük bir yazýsý yayýnlandý. Onu tekrarlamak istiyorum: Bir kahvede iri yarý bir pehlivanla tutuþulan bir iddianýn anlatýmýný yapýyordu. "Gayret pehlivan, hadi aslan dayan bravo!" diye yazý boyunca bir bilek güreþi tarif ediliyordu. Yazýnýn sonunda anlaþýlan olay þuydu: Felçli bir eski pehlivanýn iki parmaðýyla bir toplu i neyi masanýn üzerinden almasý... bunu anlatýyordu. Yazý boyunca müthiþ bir olay izliyorsun ve sonu böyle bitiyordu. Þimdi bu, anlayan için altýndan kalkýlamayacak þeyler taþýyan ve çok acý gerçekten... ama benim aklýmda kaldý. -Aslýnda ben yaptýðýn iþin gerçek gazetecilik olduðunun ne kadar farkýnda olunduðunu sorgulamaya çalýþýyorum... -Herhalde farkýndadýrlar. Yalnýz yaptýðým iþle ilgili olarak biraz asosyalim. Yani þöyle söyleyeyim: Birçok çizer politikacýlarla içli dýþlýdýr, çoðunu tanýr. Çalýþtýklarý gazetenin yönetimiyle de daha içli dýþlýdýrlar. Benim asosyal olmam belki de biraz çekingen yapýmdan kaynaklanýyor olabilir. Öte yandan doðru oldu una da inanmýyorum bunun. Eðer insan elimde kalemle herkese laf atabilirim diye ortaya çýktýysa, bu kiþinin kendisini olabildi ince nesnel tutmasýnda fayda var, çünkü insanýz hepimiz... Yüzgöz olduðun zaman kayýracaksýn karþýndakini. Ýster istemez... ayýp denen birþey var! Ama asosyal olunca, yani iliþkide oldu un çevrenin içinde kendini yalnýz bir noktada tutunca daha özgürsün, daha rahat kalem oynatabiliyorsun. O yüzden yaptýðým iþ gazetecilik mi diye soracak olursan, eðer böyle bir tutum, yani objektif olarak önemli bulduðu, ilgisini çektiði, insanlarý ilgilendirdiðini düþündüðü her olaya karþý tepki vermek gazetecilikse, evet! Ve bunu doðru yapmak için de gerçekten bir yalnýzlýða ve nesnelliðe gerek vardýr diye düþünüyorum. -Yaptýðýn iþin gazetecilik olup olmadý ýný tartýþmýyoruz... -O halde yeri gelmiþken bir sýkýntýmdan söz edeyim: Gerçekten gazetecilik ruhuyla çizdiðimi söyleyebilirim. Bazen öyle bir olay oluyor ki, veya öyle bir olayýn olacaðýný seziyorum ki, bunu dile getirmeden durmam çok zor. Ama þöyle de bir þanssýzlýðým var; herkesten önce tepki verdiðimi biliyorum, fakat herkesten sonra yayýmlanýyor. O kadar çoktur ki geriye çektiðim çizgi sayýsý... Ben birþey söylemiþimdir, o gün arka sayfada ilân vardýr, ertesi gün de pazardýr... Zaten ben bir gün önce çizmiþim doðal olarak...
7 (YENÝ AKREP) SAYFA-PAGE:7 TAN ORAL ÝLE YÜZ-YÜZE Bir bakarým olayýn tepkisi dört gün sonra gelir... O dört gün içinde herkes tepkisini vermiþtir. Þimdi annemin bir lafý vardýr: "Bayramdan sonra naðra, hoþgeldin Bayram aða" derdi. Herþey bittikten sonra tepki vermenin bir anlamý yok. O zaman geri çekmiþimdir. Böyle bir sýkýntýsý da var bu iþin. -Yani mutfaðýn dýþýnda tutulduðunu söyleyebilir miyiz? -Zaman zaman mutfaðýn içine alýnmak istendim ama ben kaçtým. Ýlgimi çekmedi yani. Orada baþka türlü bir sorumluluk sahibi oluyor insanlar. Bense yaptýðým iþin gereði sorumsuz yada özel bir sorumluluk sahibi olmayý seçiyorum. Bir þey daha ekleyeyim: Bu arada yeri gelmiþken gazeteye bir prim vermem gerekir. Bu özgürlüðü diðer gazetelerde çalýþan bazý arkadaþlarýmýn elde edemediklerini, yazý iþlerinin baskýsý altýnda olduklarýný biliyorum. Kendilerinden tarif edilmiþ bir görev bekleniyor. Cumhuriyet'in öyle bir rahatlýðý, sanmýyorum ki senin söylemeye çalýþtýðýn gibi ciddiye almýyor veya fark etmemiþ gibi davranýyor olmalarýndan olsun, ama ne kadar eleþtirirsem eleþtireyim, özünde çok saðlam ilkeleri olan, yerleþmiþ bir geleneði olan bir yaný var gazetemin. Dolayýsýyla benim çizdiklerime bugüne kadar gazeteden, özellikle yönetici kadrolardan iyi yada kötü hiçbir þekilde tepki gelmiyor. Bu önemli. Çizerin rahat davranmasýný, iþini iyi yapmasýný, kiþisel sorumluluðunu ancak bu sorumsuzlukla elde edebileceðini getiren bir þey bu -Hocam anladým, sen sorumluluðu sevmiyorsun! Bu kitabýn bile sorumlusu ben deðilim demeye getireceksin nerdeyse Ama tepki gelmemesi biraz da farkýnda olmama göstergesi deðil midir? -O tür tepkiler gelir. Yani oradaki yazar arkadaþlarýmdan, hoþ laflar duyuyorum. Çok önemli bir tepkinin karþýlýðý telefonla da gelebiliyor. Ben tepki derken, gazetecilikte mesleki açýdan, yani yol gösterici, engelleyici ya da eleþtirici bir þeyden söz ediyorum. Bunun olmamasý önemli. Dediðim gibi ancak o zaman çizer özgürce çalýþabilir. Ben basýn karikatürünü öyle düþünüyorum. Basýnýn genellikle insanlar üzerinde inandýrýcý bir baskýsý vardýr. Yani birçok kiþi herhangi bir düþünceyi veya haberi savunurken gazetede okuduðunu kanýt olarak gösterir. Dolayýsýyla mizanpajýyla, yarattýklarý havayla, fotoðrafýyla, baþlýðýyla, takýndýðý edebi tavýrla, insanlar üzerinde ciddi bir etki yaratan, ikna etmeye çalýþan mükemmel bir yapýsý var bütün gazetelerin. Þimdi böyle bir yapýnýn içinde bir yere bakýyorsunuz, doðru dürüst bile çizilmemiþ kýrýk dökük eðri büðrü çizgilerle bir þey söyleniyor. Dikkat ettiðiniz zaman da söylenen, ciddiye alýnmasý gereken aykýrý bir þey. Gazete genel yapýsýyla, yani baþlýðýyla, fotoðrafýyla, köþe yazýsýyla, baþlýðýn altýna koyduðu ilkeleriyle, kimlik köþesindeki isimleriyle, birbiri ile rezonans halinde, ciddi, ikna edici bir aðýrlýktayken, birden bire, bir yerde dizonans halinde bir köþe görülür! Cýlýz bir þekilde aykýrý bir ses çýkarýyordur. Bu gazetenin tüm inandýrýcýlýðýna da önemli bir katkýdýr. Aykýrý bir sesin çýkmasý önemli, çünkü müzikteki 'contre puan' gibi onun daha iyi anlaþýlmasýný getirecektir. Bir de tartýþmasýz ikna olmak gibi bir tehlikeyi de önleyecek bir iþlevi oluyordur diye düþünüyorum. Bütün bunlarýn olabilmesi için de ordaki, yani dýþarýdan bakýldýðýndaki sorumsuzluk ve özgürlük önemli,. YüzYüze kitabýn da sorumlusu tamamý ile benim elbette! -Peki, kitaptakilerden mutlu musun? Yani içinde görmek istediðin fakat kitapta yer almayan kiþiler var mý? -Var, tabii var. Hatta yakýn dostlarýmdan filan da var. Küçük mahçubiyetler de geçiriyorum bu yüzden -Bir iki tane örnek verebilir misin? -Vermeyeyim Çünkü birçok kiþi var öyle. Yani çok yakýnýmda olan kiþiler... Kitabý aldýðým zaman hakikaten bu insanlar da buraya konmalýydý dediðim oluyor, ama demin de dediðim gibi böyle bir þekilde yola çýkmadým. Yani sevdiklerimi memnun etmek gibi bir yola çýkýþ olmayýnca bütün bunlarý göze almak gerekiyordu. Belki de yakýnlarýmý ayrý bir kitapta toplamalýyým. PORTRE: TAN ORAL (ÝZEL ROZENTAL'IN ÇÝZGÝSÝYLE) -Yani Yüz Yüze 2 -"Kalp Kalbe" daha doðru olur -Ancak ilgimi çeken bir portre var. Týpký Spielberg'in ünlü Schindler'in Listesi filmindeki kýrmýzý paltolu küçük kýz gibi, bu kitapta da öne çýkan kýrmýzý dudaklý bir genç kýz portresi var. Öyküsü var mý bu portrenin? -Hikâyesi yok. Sevda Deniz o. Bir mimarlýk öðrencisi, karikatür de çiziyor. O suretle tanýþmýþtýk. Pek üstüne baþýna dikkat etmezdi tanýdýðýmda. Sonra tersi oldu. Ve birgün geldiðinde - güldü ü zaman da kocaman gülüyor, çok yakýþýyor kendisine - dudaklarý kýrmýzý boyalýydý ve gülünce de portredeki manzara çýktý. Gittikten sonra çizmiþ olmalýyým... -Kitaba bakýp da "ah gençlik!" diye iç geçiren oldu mu hiç? -Oldu! Kitap kýrk yýla uzanan bir zaman dilimi içinde çizildi i için birçok kiþide, çizimleriyle kendileri arasýnda on yýl, yirmi yýl, otuz yýl gibi farklýlýklar var. Bazý çizimler sahibini andýrýyor da olsa artýk kendine benzemiyor. Karikatürün kabahati yok tabii, zaman acýmasýz. Bunlardan biri de eski çizimini görünce çok mutlu oldu ve kaptýðý gibi "ben bunu herkese gösterece im" diyerek neþeyle uzaklaþtý -Eklemek istediðin? -Aklýmda bir proje daha var. Bu sergi ve kitapta yer alan çizimler, benim benzettiklerim... Bir þiþman dosya daha var: Beni benzetenler... Bayaðý da benzetilmiþim! O da böyle patlamak üzere olan bir dosya Günün birinde onu da bu þekilde sergi ve kitap yapmak isterim. Çünkü burada çizer sabit, çizgiler ve süjeler sürekli deðiþiyodur. Orada süje sabit, çizerler deðiþiyor. Bakalým o da ilginç olabilir.
8 (YENÝ AKREP) SAYFA-PAGE:8 MEKTUP-LETTER-MEKTUP-LETTER GÖNDERMEYECEKSEN GÖNDERME, KARDEÞÝM! Sayýn Hüseyin Çakmak, tekrardan merhaba. "Bu konularda artýk konuþmanýn gereksizliðini anladýðýmdan ve Türk Karikatür Sanatý nýn geliþmesinin önündeki engellerin çýð gibi büyüdüðünü gördüðümden, artýk konuþmayacaðým, yazmayacaðým. Yazdýkça, konuþtukça, olaylar baþka baþka yönlere çekiliyor" þeklinde bir cümle kullanarak bitirmiþtim, Yeni Akrep'in 48. sayýsýnda yayýnlanan yazýmý. Fakat, bu kararýmdan vazgeçiyorum ve size yeni bi e-mektup gönderiyorum ve bundan sonra da göndermeye çalýþacaðým. Yeni Akrep'in 48 sayýsýnda yazým yayýnlanýnca, Karikatürcüler Derneði gizli baþkaný Metin Peker'i bir telaþ almýþ ki, sormayýn gitsin. "Kim bu Derviþ Kerimoðlu?" diye, insan avcýlýðýna soyunmuþ. Öfkeden ne yapacaðýný bilemiyormuþ. Niye öfkeleniyor ki? Yanlýþ birþey mi yazdýk? Gerçekleri aktardýk kamuoyuna, gizli birþey kalmasýn þu cihanda diye. Karikatürcüler Derneði gizli baþkaný Metin Peker, benim kim olduðumu arayýp dursun, nereye isterse sorsun, bir türlü bulamaz. Beni biliyor ama kim olduðumu tahmin etmiyor. Ben, bu köþede sizlere baþka bir mevzu hakkýnda malumat aktarmak istiyorum. Malumat: Karikatürcüler Derneði'nin aylýk yayýn organý Karikatürk Bülten. Ben, Karikatürk Bülten'in yayýnýna son verdiðini sanýyordum çünkü bana ve birçok dernek üyesine iki yýldýr gönderilmiyordu. Sonra bir de baktým ki, tekrardan gönderilmeye baþlandý. Tabii, bu duruma þaþtým kaldým çünkü yýllardýr Ýstanbul'daki "Stil Matbaacýlýk"ta basýlan Karikatürk Bülten, aniden, Ankara'daki "Kuban Matbaasý"na transfer olmuþ. Orda basýlýyo þimdi. Aslýnda bu duruma þaþmamak gerek çünkü Ankara'da, Karikatürcüler Derneði gizli baþkaný Metin Peker biraderimiz ikamet ediyor. Karargahý bulunuyo orda. Haliylen, Karikatürk Bülten'i denetimine alcek, kontrol etçek, burnunu her bi þeye sokcek. "Karikatürk Bülten'i þuna gönderiniz, þuna göndermeyiniz diye, telefoniye emirler vercek. Ama, yine de helal olsun sana Karikatürcüler Derneði gizli baþkaný Metin Peker. Bin kere helal olsun! Çaktýrmadan iþi iyi götürüyorsun köftehor. Götür birader götüüüür. Götürdüklerinde gözü olan varsa, iki gözü birden çýksýn. Þimdik, benim anlatmak istediðim konu þu: Karikatürk Bülten bana uzun bir süreden beri gönderilmeye baþlandý ama absürd bir þekilde gönderilmeye baþlandý. Bir ay gönderiliyo, altý ay gönderilmiyo. Önceleri, postacý adresimi falan bulamýyo sandým ama hiç te öyle deðilmiþ. Ýstanbul'daki, Adana'daki, Trabzon'daki, Eskiþehir'deki, Ýzmir'deki, hatta ve hatta Ankara'daki birçok dernek üyelerine de gönderilmiyormuþ meðerse. Benim için geçerli olan kurallar, bu arkadaþlarýmýz için de geçerliymiþ meðerlim. Böyle bi durum sözkonusu. Hani, bi zamanlar televizyonlarda bi musluk reklamý vardý ya: "Artema: Aç kapa, aç kapa." Onun gibi biþiy yani. Karikatürcüler Derneði gizli baþkaný Metin Peker, Karikatürcüler Derneði üyelerine, þu mesajý iletmek istiyor herhalde: "Musluk benim elimde, ister açarým, ister kapatýrým." Karikatürk Bülten de bülten olsa bari. Ahý gitmiþ, vahý kalmýþ. Ýçi boþ, dýþý kof; ne fikir yazýsý, ne eleþtiri yazýsý, nede üyelerinin etkinlik haberlerinden birkaç cümle. Bayatlaþmýþ ve küflenmiþ ne kadar haber varsa, döndüre döndüre yayýnlanýyo. Hani, bu iþlerden anlamasak Ay'da yaþýyoruz sanacaðýz kendimizi. Onun gibi biþiy yani. Karikatürcüler Derneði gizli baþkaný Metin Peker'e bir çift lafým olacaktýr: "Birader, insanlarla dalga geçme. Hele hele Karikatürcüler Derneði üyeleriyle hiç ama hiç dalga geçme. Karikatürk Bülteni göndereceksen adam gibi gönder, göndermeyeceksen gönderme kardeþim. Boþ ve kof içerikli Karikatürk Bülten'in meraklýsý deðiliz. "Kuban Matbaacýlýk"ta bastýrdýðýn tüm Karikatürk Bültenler sana kalsýn. Karikatürk Bülten'leri naftalinle ve depola, ileride kesekaðýdý yapar havadan para kazanýrsýn. Kazandýðýn paralarla, Kral Karun gibi hayat yaþarsýn. Derviþ Kerimoðlu (Ýstanbul) Türkiye Karikatürcüler Derneði Ýzmir Temsilciliði'nden "DiLDE iletiþim, iletiþimde DiL" KARiKATüR SERGiSiNE ÇAÐRI Sevgili Karikatürcü Dostlar! Eylül 2006 tarihleri arasýnda Ýzmir'de, Konak Belediyesi ve Dil Derneði'nce: "5. Ýzmir Türkçe Günleri" adý ile bir etkinlik düzenlenecektir. Bu etkinliklere, Türkçe dostu Ýzmirli ve bazý konuk yazarlar, tek baþlarýna ya da ortaklaþa konuþmalarý ile katýlacaklar ve Türkçemizin içinde bulunduðu durumu tartýþacaklardýr. Bu etkinlikler arasýnda, þiir saati ve müzik dinletileri de yer alýrken, konuyla ilgili bir de karikatür sergisi açýlmasýnda, Düzenleme Kurulu ile Karikatürcüler Derneði Ýzmir Temsilciliði anlaþmýþlardýr. Sergi yeri: Konak Belediyesi Dr. Selahattin Akçiçek Eþrefpaþa Kültür Merkezi olacaktýr. Sergide toplam 30 karikatür yer alacaktýr. Tüm karikatürcü arkadaþlarýmýzý, bu sergiye davet ediyoruz. KOÞULLAR: Konu: "Dilde Ýletiþim, Ýletiþimde Dil" Etkinlik boyunca kullanýlacak slogan "Sözüm de, Yazým da Türkçe" olacaktýr. (Ek bir fikir vermek üzere, bazý bildiri ve görüþme baþlýklarý þöyledir: "Dil ve Ýletiþim", "Televizyon Nece Konuþuyor?", "Teknoloji ve Dil", " Türkçem Ne Yaptýk Sana?", "Türkçem, Benim Ses Bayra ým", "Baþka Dil Gece Bize", "Kýlavuzu Karga Olanýn " Teslim bitimi: 7 Eylül 2006 Teknik: Serbest, bilgisayar çýktýsý veya kaliteli fotokopi de olabilir. Karikatürler, internet yolu ile de yollanabilir, bu durumda her bir yapýt, en az A4 boyutunda, JPEG Formatýnda, 300 dpi çözünürlükte, fakat en çok 5 MB büyüklükte bir dosya olarak, ayný tarihe kadar adresine gönderilmelidir. Sayý: En çok üç adet. En baþarýlý 30 karikatür, olabildiðince çok sayýda sanatçýdan seçilecektir. Boyutlar: En dar A4, en geniþ A3 olmalýdýr. Armaðan: Yapýtlarý sergiye seçilen sanatçýlara, sergilenen yapýtlarý ve bildiri özetlerini içeren birer CD arma an edilecektir. Kiþisel Bilgileriniz: Yapýtýn arkasýna ya da internet gönderisine, lütfen adýnýzý, soyadýnýzý adres, telefon ve e-posta adresinizi yazýnýz. Gönderi adresi: Elden teslim veya posta ile katýlýmlar için: Karikatürcüler Derneði Ýzmir Temsilciliði, Fevzipaþa Bul. No 14/606, Hisarönü, Ýzmir.
9 (YENÝ AKREP) SAYFA-PAGE:9 DÜZENLENEN VE SONUÇLANAN KARiKATÜR YARIÞMALARI/SERGiLERi THE RESULTS OF THE CARTOON COMPETITIONS/EXHIBITIONS Not: "Yeni Akrep" karikatür ve mizah dergisine yarýþma albümü göndermeyen organizatörlerin yarýþma duyurularý ve sonuçlarý yayýnlanmaz... Karikatür yarýþmasý þartlarýný detaylý olarak yayýnlama ücreti: Tam Sayfa: 300 Dolar., Yarým Sayfa: 150 Dolar... Note: The announcements and the results of competitions of those organizers who do not send us their album of the contest, are not published in the "Yeni Akrep" magazine of cartoon and humour. The price of a full page announcement of the details of a cartoon contest is 300 dollars. Half page: 150 dollars... INTERNATIONAL CARTOON COMPETITION (TATARISTAN) Theme: "Move! You in the world not one!" (A caricature against intolerance and misunder standings, ideologies inter- racial,interethnic hatred, against nazism and xenofobia). The second theme: "Persons, which" (Cartoons to known persons, world stars of policy, art, sports which have pleased us, have surprised, have afflicted lately...) Size: 20x30 up to 30x40 cm... Deadline: 15 SEPTEMBER 2006 Prizes: Grand Prize: 1000 uro., Three best works are awarded with general prizes, each author receives a rank of the student, and also a plaquette, the diploma and the monetary premium at a rate of 500 uro. Address: Russia, Republic Tatarstan, , Kazan, P. O. 168 (Russia) Detail Info: 18. INTERNATIONAL OLENSE CARTOENALE (BELGIUM) Theme: "Room With a View" Category: A) Youth Category up to 15 Years Inclusive; B) Adult Category 16 Years and Older... Technics: Free Original... Size: (A4) cm Work: Max. 5 Cartoons... Deadline: 18 SEPTEMBER 2006 Prizes: 1st Prize: 750 uro., 2nd Prize: 300 uro., 3rd Prize: 200 uro., 4th Prize: 150 uro., 5th Prize: 125 uro., Prizes in the Youth category: 1st Prize: 200 uro., 2nd Prize: 175 uro., 3rd Prize: 150 uro., 4th Prize:100 uro... Address: Olense Kartoenale Gemeentehuis Dorp 1 (B-2250) Olen (Belgium) Detail Info: INT. "THE ART OF HI-TECH" CARTOON CONTEST (RUSSIA) Theme: Prestigio brand: "The Art of High-Tech" (Further referred to as contest) They have to be related to computer technologies and/or products and their application in everyday life. Deadline: 20 SEPTEMBER 2006 Prizes: Grand Prize: USD 1000., 1 Place: USD 800., 2 Place: USD 600., 3 Place: USD 400., 4 Place: Leather USB Flash Drive., Special Prize: Mini USB Flash Drive. Address: and Detail Info: INTERNATIONAL "ARDABIL" CARTOON CONTEST (IRAN) Theme: "Peaceful Nuclear Energy" Work: Maximum 5 works... Size: JPEG (color) and GIF (B&W) format with Pixels and 72 DPI... Technique: Free... Deadline: 21 SEPTEMBER 2006 Prizes: First winner: $500 and Statue., Second winner: $300 and Statue., Third winner: $200 and Statue., 40 memorials will be awarded to 40 works. Works will be catalogued and sent to all participants. Address: Detail Info: 28. YOMIURI INTERNATIONAL CARTOON CONTEST (JAPAN) Themes: A) "Trouble" B) "Free" Work: Max. number of entries is 3 per participant... Any more will be excluded from selection... Size: Max. A3 Original... Technique: Free... Deadline: 22 SEPTEMBER 2006 Prizes: Grand Prize: Y2,000,000., Hidezo Kondo Prize: Y1,500,000., Gold Prize: Y500,000., Special Prizes: Y200,000., Selected Works Prizes: Y100,000., Junior Section will receive non-cash prizes... Address: Yomiuri International Cartoon Contest Section, The Yomiuri Shimbun, 1-7-1, Otemachi, Chiyoda-ku, Tokyo (Japan) INTERNATIONAL "BALÝ" CARTOON EXH. (INDONESIA) Theme: "Bali is My Life" (Balinese culture) Technics: Material and technique: free (allowed to use digital technique) Paper Size: A3... Deadline: 25 SEPTEMBER 2006 Prizes: None... Catalogue: All participants... Address: BOG-BOG Bali Cartoon Magazine., Jl. Kedondong Gg. I No. 3 Denpasar 80231Bali (Indonesia) Detail Info: Note: Your works can be sent via post or ... If sending via e- mail, scan the picture and send at resolution 300 dpi
10 (YENÝ AKREP) SAYFA-PAGE:10 DÜZENLENEN VE SONUÇLANAN KARiKATÜR YARIÞMALARI/SERGiLERi THE RESULTS OF THE CARTOON COMPETITIONS/EXHIBITIONS Not: "Yeni Akrep" karikatür ve mizah dergisine yarýþma albümü göndermeyen organizatörlerin yarýþma duyurularý ve sonuçlarý yayýnlanmaz... Karikatür yarýþmasý þartlarýný detaylý olarak yayýnlama ücreti: Tam Sayfa: 300 Dolar., Yarým Sayfa: 150 Dolar... Note: The announcements and the results of competitions of those organizers who do not send us their album of the contest, are not published in the "Yeni Akrep" magazine of cartoon and humour. The price of a full page announcement of the details of a cartoon contest is 300 dollars. Half page: 150 dollars... INT. SANTA CRUZ CARTOON AND CARICATURE BIENNIAL (SPAIN) Theme Cartoon: "Planet Earth..." Theme Pesonal Caricature: "Free" Work: Cartoon: 1, Caricature: 1 Size: 35x50 cm Technich: Original... Deadline: 29 SEPTEMBER 2006 Prizes: Personal Caricature: First Prize "Excmo Ayuntamiento:" uro., Second Prize: uro,. Third Prize: uro., Humorous Drawing: First Prize "Excmo Ayuntamiento:" uro., Second Prize: uro., Third Prize: uro... Address: "Registro del Organismo Autónomo de Cultura," located in Centro de Arte La Recova, Plaza Marcos Redondo nº2, Santa Cruz de Tenerife (Spain) Detail Info: INT. "GALLARATE" HUMOR AND CARTOON CONTEST (ITALY) Theme: "The School..." Work: ) Entries: max. 3 works. The works must be original and accompanied by the author's photo or caricature, entry-form and biography... Size: A4 (21x29,7 cm) Technique: Free... Photocopies are not applicable. Deadline: 30 SEPTEMBER 2006 Prizes: The Jury will award the following prizes: Grand Prix "Marco Biassoni"; 10 Special Prizes Address: Pro Loco Gallarate Vicolo del Gambero n Gallarate (VA) Italy Info: INT. "HUMORGRAFE" CARTOON EXHIBITION (PORTUGAL) Theme: Holy Grail of the Cartoon..." Technics: Free Size: Free... Size: Preferably in black and white- jpeg 300 dpi... Work: Max. 5 cartoons... Deadline: 30 SEPTEMBER 2006 Mail Address: Osvaldo Macedo de Sousa., (25th Anniversary as Cultural Producer on Graphic Humour) Praceta Dos Inglesinhos nº1-2º Esq Caxias (Portugal) Address: Detail Info: INTERNATIONAL "UCGE" CARTOON COMPETITION (TURKEY) Theme: "Shopping is Life!" (Shopping is love, shopping is surprise, shopping is happiness And shopping is actually what you draw...) Size: 21x29 cm (A4) Deadline: 02 OCTOBER 2006 Prizes: First Prize: YTL+Plate (~1200$)., Second Prize: YTL+Plate (~700$)., Third Prize: 500 YTL+Plate (~200$) Honourable Mention for 2 competitors: 250 YTL+Plate... Address: ÜÇGE Kestel Sanayi Bölgesi Bursa (Turkey) Detail Info: 1ST INT. CARTOON HUMOUR COMPETITION (CHINA) Themes: A) Ideal-Draem... B) Free... Technics: Works must be originals (Photocopies are not accepted!) Size: A4 or A3... Work: 3 cartoons for each theme... Deadline: 06 OCTOBER 2006 Prizes: First Prize: 500 RMB., Second Prize: 300 RMB., Thirt Prize: 200 RMB... Address: Zhu Cheng Room 2510, FLT & Research Press Building(5th Floor), No.19 Xi San Huan Bei Road, Hai Dian District., Beijing (China) Detail Info: THE INTERNATIONAL CARTOON SALON 100% NATURAL (ROMANIA) Theme: "The Rain" Technics: The working technique is free Work: Only original works are accepted... Size: A4... Deadline: 30 OCTOBER 2006 Prizes: 1st Prize: 1000 uro., 2nd Prize: 600 uro., 3rd Prize: uro Euro., Mentions: 150 uro... Address: Gec Bucovina Suceava, Str. Nicolae Balcescu, Nr. 1, Cod Postal: (Romania) Detail Info:
11 (YENÝ AKREP) SAYFA-PAGE:11 BiZE GELEN YAYINLAR-NEWCARTOONPUBLICATIONWE RECEIVED 37. INTERNATIONAL UMORISTI MAROSTICA CARTOON EXHIBITION ALBUME-2005 Publisher: Gruppo Grafico Marosticense., Albume Editors: Liliana Contin, Piero Zanotto., Size: 22x22 cm., 96 Page., Full Coloured., (Marostica-Italy) 1st INTERNATIONAL EXHIBITION OF GRAPHIC HUMOR OF EXPRESSION CATALOGUE-2005 Publisher: Unio De Periodistes Valencians, FECO-Spain., Catalogue Dessin-Graphic: ima'gine., Catalogue Illustracio: Lido Contemori (Italy) Size: 22.5x24 cm., 106 Page., Full Coloured., (Valencia-Spain) KÝTABIN ADI BUDUR "TAN ORAL KÝTABI" AYDIN ENGÝN Türkiye Ýþ Bankasý Kültür yayýnlarý Yayýnlarý., 16x23.5 cm., 620 sayfa., Grafik Tasarým: Melek Koç., Kýsmen Renkli., (Ýstanbul-Türkiye) 38. INTERNATIONAL UMORISTI MAROSTICA CARTOON EXHIBITION ALBUME-2006 Publisher: Gruppo Grafico Marosticense., Albume Editors: Liliana Contin, Piero Zanotto., Size: 22x22 cm., 96 Page., Full Coloured., (Marostica-Italy) TABRÝZCAR ABRÝZCARTOONS WEB PAGE SPOR KARÝKATÜRLERÝ-VEHBÝ ALTUNÇUL Polypress Publication., Redaktör: Stefan Bohun., 21x28 cm., 47 Page., Full Coloured., (Bratislava-Slovakia) INTERNATIONAL %100 NATURAL- ECOLOGICAL CARTOON CONTEST ALBUME-2003 Publisher: Ecological Group for Cooperation-GEC Bucovina., Albume Editor: George Licurici., Redactor Chief: Victor Savinescu., Scan Image: Valentin Maxim., Size: 16.5x23.5 cm., 154 Page., Full Coloured., (Suceava-Romania)
12 (YENÝ AKREP) SAYFA-PAGE:12 KIBRIS'TAN MÝZAH ÖYKÜLERÝ ULUS IRKAD BÝZ TAKSÝM'Ý ÇOK SEVMÝÞTÝK 1950'li yýllarda, bilhassa yýllarda doðan kuþaðýn içerisinde "Taksim" adlý birçok þahýs vardýr. Hele hele çevreye bir göz atsanýz, bu konuda bolca delil ve materyal bulmamak için neden de yok. Örneðin, 1964 yýlýnda doðan çocuklarýn birçoðunun ismi Cengiz Topel'dir. Biliyorsunuz, Cengiz Topel, uçaðý "Mansura Çarpýþmalarý"nda düþürülen ve daha sonra da Kýbrýslýrum askerler ve fanatikler tarafýndan esir edilip iþkenceyle öldürülen Türkiyeli Hava Pilot Yüzbaþý'dýr. Biz, toplum olarak, oldum olasýya, moda olan þeyleri öylesine sever ve benimseriz ki, o olayýn veya kiþinin veya o zamanlarda isim yapan önemli, popüler kiþilerin isimlerini hemen çocuklarýmýza da veririz yýlýnda doðan çocuklarýn isimlerinin "Bülent" veya "Bülent Ecevit" veya "Ecevit" olduðunu bilmeyen mi var? Ne modacý bir toplumuz biz, bir bilseniz, aklýnýz durur. Esasýnda, ben, "Taksim"e getirmek istiyorum konuyu. Unutmamýþken de, Ýstanbul'daki en meþhur meydanýn isminin de "Taksim" olduðunu söyleyelim de, yazýnýn önemi biraz daha da artsýn. Türkiye'deki Taksim Meydaný'nýn isminin bizim Kýbrýs'ýn taksiminden mi konmuþtu yoksa herhangi bir olaydan ötürü taksim mi dendiðini bilemeyeceðim ama, herhalde bir ilgisi vardýr diye düþünüyorum. Bir zamanlar Türkiye'de "Ya Taksim, Ya ölüm" diye mitinglerin yapýldýðýný ve Kýbrýs Türk Toplumu liderlerinin bu mitinglerde boy gösterdiklerini de belirtmeliyim. EOKA olaylarý sýrasýnda, iki toplumun birbirlerine en çok zarar verdikleri bir zamanda, Ýngiliz'in adayý bölerek bu olaylarý sona erdirmek istediðini ve bunun da bir Amerikan-Ýngiliz Planý olduðunu herkes bilmektedir. Ýþte bu politikanýn adýna "Taksim" demiþlerdi sonrasýndaki olaylar sýrasýnda, bazý köylerin sýrf bu yüzden boþaltýlarak baþka bölgelere taþýndýðýný bilmem bilmeyen var mý? Mesela, Baf'taki Lemba köyü Zavallý köylüler, EOKA Olaylarý sýrasýnda, taksim olaylarý yüzünden, Baf'ýn Lemba köyünden, kilometrelerce uzaklýktaki þimdiki Afanya yani Beyköy'e göç ettirilmiþlerdi zorunlu olarak. Çünkü Köy çevresinde o zamanlar da istenmedik acý olaylar yaþanýyor ve köy sakinleri can ve mal yönünden büyük zararlar görüyorlardý yýllarýndaki olaylar bittikten sonra köylerine dönen bu Lembalýlar, bu defa da Olaylarý sýrasýnda, ikinci kez göçmen olarak, bu defa da Baf þehrine gelmiþler, 1974'ten sonra, bu kez de Baf þehri sakinleriyle birlikte, adanýn Kuzeyi'ne göç etmiþlerdir. Ama, bu kez fýrtýna daha sert esmiþ ve Kýbrýslýrum vatandaþlarýn Kuzey Bölgesi'nde yaþayanlarý da, tam iki yüz bin kiþi, göçmenlikle tanýþmýþtý. Kýbrýslýrumlar Güney'e taþýnýrken, Kýbrýslýtürkler de Kuzey'e taþýnmýþlardý. Elbette ki Kýbrýs'ýn baþka bölgelerinden de göçmen olan vatandaþlar bulunmaktaydý, kusura bakýlmasýn onlarýn isimlerini yad edemiyorum. Þunu da vurgulamakta yarar görüyorum; Biz Kýbrýslýrumlar ve Türklerin de bu olaylarda oldukça büyük yanlýþlarý vardýr. Hani "Kýbrýslýlarý emperyaliz böldü" denir ya, kusura bakýlmasýn ama mevzilerde birbiriyle çarpýþanlar ve birbirlerini vuranlar Amerikan veya Ýngiliz askerleri deðildi. Kýbrýslý Türkler ve Rumlardý. Bizim içimizdeki milliyetçilik zehiri, emperyalizmden daha da zehirliydi galiba Yani, Kýbrýslýrum'u ve Kýbrýslýtürk'ü olarak esasýnda biz taksimi sevmiþtik. Öncelikle, Kýbrýslýrumlar milliyetçilik virüsüne kapýlmakla bunu baþardýlar; biz Kýbrýslýtürkler de azýnlýk ve tepkisel milliyetçiliðimizle bunu baþararak "pek iyi derecede" karne almaya hak kazandýk. 15 Temmuz 1974, Baf'tayýz. Bendeniz, 16 Temmuz (darbe gününden bir gün sonra) gününden itibaren mevzide nöbet beklemekteyim. Bir aralýk, Baf Camii Bölgesi'nde yaklaþýk bir gece nöbet tutuyor ve Cunta Birlikleri ile EOKA'cýlarýn Baf'a giriþlerini, havaya ateþ ediþlerini ve havada yanan binlerce kurþun'un yarattýðý kývýlcýmlarýn, ateþ yaðmuru gibi, üstümüze dökülüþünü hatýrlýyorum. EOKAcý fanatik güçler, Makarios yandaþlarý Cumhuriyetçilere ve diðer Sol güçlere karþý oldukça acýmasýz bir þekilde saldýrmaktaydýlar. Evlatlarýný kaybeden Kýbrýslýrum annelerin çýðlýklarý ta yanýbaþýmýza kadar, mevzilerimize kadar, gelmekteydi. Bir aralýk Baf'ýn Lazana Bölgesi'ndeki mevzileri kazma emri alýyoruz çünkü o saatlerden itibaren aramýza ihtiyat birliklerine katýlmýþ ve silahlar da 17 yaþýnda ve küçük olduðumuzdan dolayý elimizden alýnmýþtýr. Gönderildiðimiz nöbet yerlerine gitmekte ve oralarda ya nöbet tutmakta yada mevzileri kazýp, derinleþtirmekteydik. Lazana mevzilerini kazarken, bir aralýk, o 1974 Temmuz sýcaðý içerisinde, o kadar susamýþ olacaðým ki, orada bulunan bir su haznesinden su içmeye çabalýyordum. Yaný baþýmda, babam yaþlarýnda bir adamýn arkadaþlarý ile dertleþmesine kulak misafiri oldum: -Artýk yeter yahu. Gelsin bu Nato bizi idare etsin ve taksim olsun. Herkes ne yapacaðýný bilsin. O, 17 yaþ bilinci içinde ve Baf'a gelen tek-tük TÝP (Türkiye Ýþçi Partisi) gazetelerinden, Yeni Ortam'larýn okuyucularýndan biri olarak, bu lafý içime yedirememiþtim. O zamanlar da kendimi Anti-Taksimci bir solcu olarak sayýyordum. Ama kendimden büyük birine de laf söyleyemezdim ya. Fakat, toplum içerisinde bu tip insanlarýn da çok olduðunu sezmiþtim. Nato gelsin, taksim olsun ve herkes rahat etsin! 20 Temmuz 1974 günü, karadan ve denizden büyük saldýrýlarla karþý karþýya kalýyorduk. Orasý da belli ki, Türkiye Baf'a gelmeyecekti. Mevzilerde çoluk çocuk can ve baþla savaþmaktaydýk ama artýk her þey bitmiþti. Teslim olmaktan baþka çare yoktu ve belki de Baf'ýn misyonu 21 saat savaþtýktan sonra, oradaki Yunan ve Kýbrýsrum birliklerini oyaladýktan sonra, teslim olmaktý. Ýþte, söylentiye göre, bizim Yusuf Hoca da oðlularý ile birlikte ayný mevzide bulunuyordu. Yusuf Hoca bizim pederin belki de yýllardýr arkadaþýydý. Ýþte o da evlatlarý ile mevzide bulunurken, bu sýrada birileri ona ve evlatlarýna teslim olma emri aldýðýmýzý uzaktan baðýrarak, ateþ-kes olduðunu, bomba ve infilak sesleri arasýnda anlatmaya çaðýrýyordu. Yusuf Hoca, söyleneni güçlükle almaktaydý ki, þöyle bir diyalog geliþti: -Yusuf Hoca, teslim olduuuk! -Ne? -Teslim olduk? -Taksim mi oldu?... Yusuf Hoca bu sýrada sevinçle mevzisinden kalkarak, elleri havada baðýrmaya baþlar: -Yaþasýn, Taksim oldu, taksim oldu! Gerçi Taksim 20 Temmuz 1974'te olmamýþtý ama birkaç hafta sonra, Ýkinci Harekat ile gerçekleþtirilecekti. Söyledim ya, biz esasýnda Taksim'i çok sevmiþtik. Çocuklarýmýzýn adýný taksim koyarak veya Taksim'i çaðrýþtýracak "Teslim Olmayý" bile taksime çevirerek taksimi sevmiþtik. Biz taksimi Kýbrýslýrum'u Türk'ü de içinde olmak üzere çok sevmiþtik. MIROSLAW HANJOS-CARTOON WEB PAGE