Nedir
Hamilelik ve Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, biriyle cinsel ilişkiye girerek yayılan enfeksiyonlardır. Ağız, anüs ve vajinayı içeren bir cinsel etkinlikte cinsel yolla bulaşan bir hastalığa yakalanabilirsiniz.
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, hamile olun ya da olmayın, tedavi gerektiren hastalıklardır. Fakat hamileyseniz, risk altındaki bir tek siz değilsiniz; birçok cinsel yolla bulaşan hastalık, size ve özellikle bebeğinize zararlı olabilir. HIV/AIDS gibi, cinsel yolla bulaşan bazı hastalıklar tedavi edilemez ve ölümcül olabilir.
Sağlık uzmanınız, doğum öncesi ilk ziyaretinizde muhtemelen cinsel yolla bulaşan bazı hastalıklar için testler yapar ama hastalık kapmış olabilecek biriyle cinsel ilişkiye girdiyseniz art arda muayenelerle test ve tedavi edilmeniz gerekir. Bir cinsel yolla bulaşan hastalığa maruz kaldığınızdan şüpheleniyorsanız, derhal doktorunuza söyleyin. Hızlı tedavi sizi ve bebeğinizi korumanın en iyi yoludur.
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar:
- Herpes
- HIV/AIDS
- Genital siğiller (insan papillom virüsü veya HPV neden olur)
- Hepatit B
- Klamidya
- Sifilis (Frengi)
- Belsoğukluğu
- Trikomonas
Cinsel Yolla Bulaşan Hastalık, Hamileliğimi Nasıl Etkiler?
Hamilelikte cinsel yolla bulaşan hastalıklar, hastalığın çeşidine bağlı olarak size ve gelişmekte olan bebeğinize zarar verebilir.
HIV/AIDS: Etkili ilaçlar sayesinde, HIV enfeksiyonunun, bebeğinize bulaşması neredeyse bütünüyle önlenebilir. Fakat hastalık geçtiyse sonuçlar yıkıcı olabilir, bebekte HIV enfeksiyonu ortaya çıkabilir.
Herpes: Hamile bir kadında herpes enfeksiyonu, doğuma hazır hale gelene kadar nispeten güvenlidir. Cinsel organlardaki etkin herpes lezyonları büyük ölçüde bulaşıcıdır ve bebek doğarken ona bulaşabilir. Ayrıca daha hiçbir cilt belirtisi ortaya çıkmadan, virüs çoğalıp bulaşıcı hale gelebilir. Dolayısıyla, herpes enfeksiyonuna yakalanan kadınlar yeni doğanlarına, herpes bulaşmasını önlemek için sezaryen doğum yapar.
Belsoğukluğu: Belsoğukluğu, cinsel yolla bulaşan çok yaygın bir hastalıktır ve özellikle vajinal sıvı kültür testi gerçekleştirilirken teşhis edilir. Enfeksiyon, hamilelik sırasında kapılırsa vajinal akıntıya, idrar kesesini boşaltırken yanmaya veya karın ağrısına neden olabilir. Tedavi edilmemiş belsoğukluğu olan hamile bir kadının, düşük ya da erken doğum riski yüksektir. Annesinde etkin bir enfeksiyon olan bir bebekte körlük, eklem enfeksiyonu veya yaşamı tehdit eden bir kan enfeksiyonu ortaya çıkabilir.
HPV (Genital Siğiller): Bu da cinsel yolla bulaşan çok yaygın bir hastalık. Genital siğiller, genelde küçük karnabahar benzeri topaklar halinde ortaya çıkar, bunlar yanabilir ya da kaşınabilir. Hamilelik sırasında genital siğil kaparsanız, tedavi doğuma kadar ertelenebilir. Bazen, hamilelikten kaynaklanan hormonlar siğilleri büyütebilir. Doğum kanalını tıkayacak kadar büyürlerse, bebeği sezaryenle doğurmak gerekebilir.
Klamidya: Klamidya, düşük ve erken doğum riskini artırabilir. Buna maruz kalan yenidoğanlar, ciddi göz enfeksiyonları ve zatürree kapabilir.
Sifilis (Frengi): Sifilis en sık kan testiyle teşhis edilir ama sifilitik cilt lezyonu da test edilebilir. Sifilis, doğmamış çocuğunuza kolayca geçebilir. Ayrıca bebeğinizde ölümcül olabilecek ciddi bir enfeksiyona yol açma ihtimali vardır. Bebekler genelde erken doğar. Hayatta kalıp tedavi edilmeyen bebeklerde beyin, gözler, kulaklar, kalp, cilt, dişler ve kemikler dahil birkaç organda birden sorun ortaya çıkabilir.
Hepatit B: Hepatit B, hepatit B virüsünün neden olduğu bir karaciğer enfeksiyonudur. Hamile bir kadın hepatit B’ye yakalanırsa, enfeksiyonu bebeğine plasenta yoluyla geçirebilir ve yenidoğanı da hepatit B’ye yakalanabilir. İlaveten, hepatit B’li kadınlarda erken doğum ihtimali yüksektir. Neyse ki erken görüntüleme ve hepatit B aşısının daha yaygın kullanımı, hepatit B enfeksiyonunu önleyebilir.
Cinsel Yolla Bulaşan Bir Hastalığım Olup Olmadığını Nasıl Öğrenebilirim?
Sağlık uzmanınızı doğumdan önce ziyaret ettiğinizde, size cinsel yolla bulaşan birtakım hastalıklar için test yapar. Fakat cinsel yolla bulaşan bir hastalığınız olduğunu düşünüyorsanız sağlık uzmanına söyleyin. Hamilelik sırasında yeni bir cinsel partner edinirseniz bilhassa dikkatli olun.
Tedavi
Hamilelik Sırasında Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Nasıl Tedavi Edilir?
Hamilelik sırasında cinsel yolla bulaşan bir hastalığın tedavisi, enfeksiyonun ne kadar ilerlediğine ve hamilelik sürenizin ne kadar kaldığına bağlıdır. Sifilis, belsoğukluğu ve klamidya gibi çoğu bakteriyel cinsel yolla bulaşan hastalıklar, aşı olarak veya ağızdan verilen antibiyotiklerle tedavi edilir. Kadınlar ve yenidoğanlardaki yaygın cinsel yola bulaşan hastalık tedavileri şunlar:
HIV/AIDS: Tedavi edilemeyen bir hastalık olsa da bir dizi ilaç alarak virüsün bebeğinize geçmesini önleyebilirsiniz.
Herpes: Doktorunuz size, bu lezyonları önlemek için virüs önleyici haplar yazabilir. Doğumda etkin herpes lezyonları olan kadınlar, enfeksiyonu bebeğe geçirmemek için büyük ihtimalle sezaryen doğum yapar.
Belsoğukluğu: Enfeksiyonlu hamile kadınlar, antibiyotikle tedavi edilebilir. Belsoğukluğunun genelde belirtisi görülmediğinden, belsoğukluğu göz enfeksiyonunu önlemek için bütün yeni doğan bebeklerin gözlerine doğumdan sonra ilaç damlatılır.
HPV (Genital Siğiller): Hamilelik sırasında genital siğil kaparsanız tedavi, doğumdan sonraya ertelenebilir.
Klamidya: Klamidyalı anneler, antibiyotikle tedavi edilir. Belsoğukluğu göz enfeksiyonunu önlemek için bütün bebeklerde kullanılan ilaç, klamidyanın da göze bulaşmasını engeller ama daha sonra ortaya çıkabilecek zatürreyi önlemeyebilir.
Sifilis (Frengi): Doktorunuz, hamilelik sırasında enfeksiyonu bebeğinize bulaştırma riskinizi azaltacak ve sifilisin sizde ilerlemesini durduracak antibiyotikler yazar.
Hepatit B: Hepatit B’niz varsa doktorunuz yenidoğanınıza, enfeksiyonun bulaşmasını önlemek için antikor aşısı yapar.
Trikomonas: Hamile kadınlar, enfeksiyonu geçirmek için ilaçlarla tedavi edilebilir.
Eğer cinsel yolla bulaşan bir hastalık için antibiyotik verilmişse belirtiler ortadan kalksa bile tüm ilacınızı almanız önemli. Ayrıca, hastalığınızı tedavi etmek için asla başkasının ilacını almayın. Böyle yaparak enfeksiyonun tedavisini daha zorlaştırabilirsiniz. Aynı şekilde, ilacınızı başkalarıyla paylaşmamalısınız.
Korunma
Kendimi Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklardan Nasıl Koruyabilirim?
Cinsel yolla bulaşan hastalıklara yakalanmamanız için bazı basit adımlar:
- Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunmanın en emin yolunun, cinsel ilişkiye girmemek olduğunu aklınızda bulundurun.
- Her cinsel ilişkiye girdiğinizde, özellikle birden fazla cinsel partneriniz varsa lateks bir prezervatif kullanın. (Kayganlaştırıcı kullanıyorsanız su bazlı olmasına dikkat edin.)
- Cinsel partner sayınızı sınırlayın. Ne kadar çok partneriniz olursa cinsel yolla bulaşan bir hastalığa yakalanma ihtimaliniz o kadar artar.
- Monogami uygulayın. Yani tek bir kişiyle cinsel ilişkiye girmeyi deneyin. Riskinizi azaltmak için ilişkiye girdiğiniz kişinin de bir tek sizinle cinsel ilişkiye giriyor olması gerekli.
- Cinsel partnerlerinizi özenle seçin. Cinsel yolla bulaşan bir hastalığı ya da birkaç cinsel partneri olduğundan şüphelendiğiniz biriyle cinsel ilişkiye girmeyin.
- Cinsel yolla bulaşan hastalıklar için kontrol yaptırın. Enfeksiyonu başkasına veya bebeğinize geçirme riskine girmeyin. Sırf hamileliğinizin başında cinsel yolla bulaşan hastalıklar için test edilmeniz, hamileliğiniz süresince başka bir hastalığa yakalanmayacaksınız demek değil. Son cinsel yolla bulaşan hastalık testinizden sonra korunmasız cinsel ilişkiye girerseniz bir dizi teste daha gerek olur. Ayrıca, partnerinizin başka kişilerle korunmasız cinsel ilişkiye girip girmediğini de göz önünde bulundurmanız lazım.
- Cinsel ilişkiye girmeden önce alkol ya da uyuşturucu kullanmayın. Sarhoş ya da uyuşturucu etkisi altında olursanız güvenli cinsel ilişkiye girme ihtimaliniz düşer. Hem, alkol ve uyuşturucular bebeğinize zarar verebilir.
- Cinsel yolla bulaşan hastalıkların belirtilerini öğrenin. Kendinizde ve cinsel partnerlerinizde bunları gözleyin.
- Cinsel yolla bulaşan hastalıklar konusunda bilgi edinin. Hastalıklar hakkında ne kadar bilgi sahibi olursanız kendinizi o kadar koruyabilirsiniz.
Önleme
Cinsel Yolla Bulaşan Bir Hastalığı Yaymayı Nasıl Önleyebilirim?
- Bir sağlık uzmanıyla görüşüp tedavi olana kadar cinsel ilişkiye girmeyin.
- Tedavi için sağlık uzmanınızın talimatlarını uygulayın.
- Cinsel ilişkiye her girdiğinizde, özellikle yeni partnerlerinizle prezervatif kullanın.
- Sağlık uzmanınız sorun yok diyene kadar cinsel ilişkiye devam etmeyin.
- Sağlık uzmanınıza tekrar gidip yeniden test olun.
- Cinsel partnerinizin ya da partnerlerinizin de tedavi gördüğünden emin olun.