Albert Einstein daha çok muazzam dehasıyla bilinmesine rağmen, o bile her insan gibi niteliklere ve kusurlara sahip bir insandı ve her insan gibi hatalar yaptı. Büyük fizikçinin kendisinin de kabul ettiği en büyük bilimsel hatası bugün aklımıza gelen bir kusur olmayabilir. Einstein’ın en büyük kusuru, kendi deyimiyle, kozmosun durmasını istemesiydi.
Bu konuda yanılsa da, dünya görüşü onu denklemlerini düzeltmeye itti. Ancak bu düzeltme, insanlığın kozmosu anlamasına yardımcı olmak için yeniden ortaya çıktı. 1915’te Einstein, özel görelilik kuramının sınırlarını aştı. Genel görelilik teorisini yayınladı.
Bu, her şeyi kapsayan bir yerçekimi teorisi haline geldi ve sadece evrenimizi değil, bizimkinden çok farklı kozmosu da açıklıyor. Ama bizim dünyamız için hazırladığı yerçekimi tanımında, en azından onun görüşüne göre, bir yanlışlık vardı. O zamanlar, Einstein ve bilim adamlarının çoğu, evrenin durağan olduğuna inanıyorlardı : Her zaman böyleydi ve büyük ölçekte hiç değişmedi. Samanyolu her zaman olduğu gibi vardı ve bunu hiçbir şey değiştiremezdi.
Ancak küçük galaksimizi ölümsüz kılmak için sayıları bir araya getirdiğinizde ortaya garip bir sonuç çıkıyor. Her şey tam noktasında bitiyor, bir kara deliğe dönüşüyor ki bu denklemlerden bir şey ama gözlemlenemiyor. Samanyolu çökmez, bu nedenle felsefi çatışmayı çözmek için Einstein denkleme fazladan bir parametre ekledi: kozmolojik sabit.
Kozmolojik sabit nedir?
Bu kozmolojik sabitin, her şeyin bir tekilliğe doğru yozlaşmadığı gerçeği dışında gözlemsel bir önemi yoktu. Bununla birlikte, bir şeyi gözlemlemeden önce var olduğunu öne sürmek fizikte duyulmamış bir şey değildir.
O yüzden var olmayan bir şeye bağlı olan bir fiziksel parametre oluşturduğunuzda yapılacak en doğru şey tekliflere ve düzeltmelere açık olmak olabilir. Ancak Einstein bu konuda kendisine meydan okunduğunda oldukça sinirleniyordu. Her zaman yanlış bir şekilde eleştiren ve çoğu zaman aşağılayan bilim adamları, Einstein’ın hem kendi teorisinin hem de gözlemlerinin bu fikirle çelişmeye başladığını gösterdiler. Yirmi yıl içinde, fikir birliği ezici bir çoğunlukla ona karşıydı, bu yüzden kozmolojik sabiti terk etmeye karar verdi ve bunu “en büyük hatası” olarak nitelendirdi.
Ancak hikaye burada bitmiyor ve son bir sürpriz daha var. 1998’de astronomlar evrenin genişlemesinin hızlandığını keşfettiler. Gizemli görünmez itme, karanlık güç olarak adlandırıldı. Ve benzetme buraya geldiğinden, onu genel görelilik denkleminde tanımlamanın mevcut en uygun yolunu varsayabilirsiniz: kozmolojik bir sabit ! Bu yeni kozmolojik sabit Einstein’ın sabiti ile tam olarak aynı olmasa da sabit olduğu gerçeği değişmez.
Belki karanlık güç gelecekte durumu ve denklemleri değiştirebilir ama Einstein’ın en büyük hatası, hataların bir keşif kapısı olduğu inancını somutlaştırmasıdır.