Mors alfabesi nedir?
Telgrafçılıkta haberlerin iletilmesini sağlayan işaret düzenidir. Mors alfabesinde her harfin karşılığı nokta ve çizgilerden ibaret şekillerle gösterilir. Aynı şekilde noktalama işaretleri ve rakamların da kendine has noktalı çizgili işaretleri vardır. Telgraf çekilirken nokta ve çizgiler manipleye kısa ve uzun süre basmakla elde edilir. Manipleye uzun basmak çizgi, kısa basmak da nokta demektir.
Telgraf çekmeye alışmış bulunanlar bunu büyük bir kolaylıkla tatbik eder ve önlerindeki bir metni mors alfabesini kullanarak gönderileceği yere çekerler. Alıcı makinede devamlı olarak dönen bir kağıt şerit vardır, makineye bir de kalem bağlanmıştır. Bu kalem, manipleye uzun basılınca çizgi çizer, kısa basılınca nokta koyar. Böylece mors alfabesiyle gönderilen haber alınmış olur.
1840’ta Amerikalı Samuel F. B. Morse ve yardımcısı Alfred Vail tarafından elektrikli telgraf haberleşmesinde kullanılmak üzere geliştirilmiştir. Başarılı olarak 1920’ye kadar kullanılmıştır. Daha sonra aynı maksatla değişik alfabeler de ortaya atılmıştır. İlk defa ABD’de Baltimore ve Washington arasında 1844 Mayısında kullanılmış ve ilk iletilen mesaj, İncil’den yaratıcının büyüklüğünü bildiren bir cümle olmuştur.
1851’de Mors alfabesi standartlaştırılarak milletlerarası şekle getirilmiştir. Mors alfabesi özellikle, deniz ulaşımında, radyo, telgrafta, hareketli vasıtaların haberleşmesinde ve ışıkla karşılıklı haberleşmede kullanılır. Ancak, uyduların uzak mesafeler için bile ses haberleşmesini mümkün kılması, alfabenin eski önemini zayıflatmıştır.
Telgrafla mesaj alıp vermek için harflerin, rakamların ve noktalama işaretlerinin yerine geçen, nokta ile kısa çizgilerden oluşan haberleşme sistemidir. Morse (mors) Alfabesi noktalarla çizgilerden ibarettir. Bu noktaların, çizgilerin yan yana dizilmesiyle alfabenin bütün harfleri elde edilir. Örneğin, bir nokta bir çizgi (.—) A demektir. Şöylece, bütün harfler, bütün noktalamalar için noktalardan, çizgilerden meydana gelen işaretler vardır.
Telgrafı çekecek olan memur, «maniple» adı verilen bir anahtara ya uzun, ya da kısa olarak basar. Telgrafın alındığı yerde kağıt bir şerit dönmekte, karşısında da bir kalem bulunmaktadır. Telgrafı çeken uzun basınca, kalem bu kağıt üzerine çizgi, kısa basınca da nokta çizer. Böylece haber bir yerden başka bir yere iletilmiş olur.
Amerikan mors kodu
Günümüzde ticari amaçlarla kullanılmayan bu kod, bazı kaynaklarda demiryolu kodu olarak da anılır. Amerikan Mors Kodu Telgraf operatörlerinin kullanımında olan Mors kodudur. Ünlü bilim adamı Thomas Edison da gençliğinde telgraf operatörlüğü yapmıştır.
Modern uluslararası mors kodu
Modern Uluslararası Mors Kodu, 1848 yılında Alman Friedrich Clemens Gerke tarafından geliştirildi. Bu kod türü ilk kez Hamburg ile Cuxhaven arasında Almanya'da kullanıldı. 1865 yılına dek birtakım küçük değişiklikler yapıldı ve aynı yıl Paris'teki Uluslararası Telgraf Konferansı'nda Uluslararası Mors Kodu olarak kabul edildi. Bu mors kodu halen yürülükte olan koddur. ITU (Uluslararası Telekomünikasyon Birliği) tarafından kabul edilmiştir.
Sözlükte "mors alfabesi" ne demek?
1. Telgrafçılıkta kullanılan, nokta ve çizgilerden oluşan abece.
Mors alfabesi kelimesinin ingilizcesi
n. morse alphabet, Morse code, dot and dash