876 ) İNGİLİZLERİN GASP ETTİĞİ OSMANLI GEMİLERİ !..
Sultan Abdülaziz, 1861 yılında tahta geçti. Osmanlı tarihinde deniz tutkunu ve deniz gücüne en çok önem veren padişah olarak tanındı. Padişah, İngiltere ve Fransa'ya borçlanarak gemiler satın aldı. Nitelik açısından değil ama sayı olarak İngiltere ve Fransa'dan sonra üçüncü büyük donanmayı kurdu. Her ne kadar kimi uzmanlar Aziz dönemi donanmasına "müze donanması"(üstte) diyorlarsa da, yine de güçlü bir donanma kurulma çabasının yoğunluğunda birleşiyorlar.
Sultan Abdülaziz tahttan indirildiğinde Osmanlı donanmasının 30'u zırhlı, 76'sı ahşap olmak üzere 106 savaş gemisi vardı. Ne gariptir ki, Abdülaziz'in tahttan indirilme kararı, satın alınması için her türlü özveride bulunduğu Donanma Komutanlık gemisi "Mesudiye" zırhlısında 29 Mayıs 1875 tarihinde alındı.
Tahta geçirilen Sultan Murad'ın hastalığı bahane edilerek 93 gün sonra, tahta İkinci Abdülhamid geçti (31 Ağustos 1876).. Yeni padişahın ilk işi de donanmayı Haliç'te çürümeye terk etmek oldu..
1908'de ilan edilen II. Meşrutiyet döneminin yeniliklerinden biri de 14 Temmuz 1909'da "Donanmayı Hümayun Muaveneti Milliye Cemiyeti"nin kurulmasıydı. Donanma yaptırma derneği hızla gelişti, ülkenin her yanında şubeler açtı. Cemiyet her fırsatta halktan para topluyordu. Herkes, ama herkes ; yoksul, zengin bu kampanyaya katıldı, varını yoğunu verdi. Cemiyet, kahvehanelerde çalınan gramofon dinleme bedeli olarak ahaliden artırmayla para topladı, yardım sağladı. Bakkallar bile bir okka şekeri müşterilerine artırmayla satarak yeni yardım usulleri buldular..
Oldukça büyük miktarda para toplayan Cemiyetin gerçek amacı Yunan donanmasında bulunan "Averoff" (üstte) zırhlısı ayarında bir dretnot satın almaktı ancak bu gemiye eşdeğer gemi bulunamadı. Bunun üzerine öncelikle Almanya'dan iki eski zırhlı satın alındı. Adları "Barbaros Hayreddin" ve "Turgut Reis" olarak değiştirildi. Sonra dört tane daha alındı.
Bir ülkenin savaş sanayisini ayakta tutmanın yolu, ürettiklerini başka ülkelere satmaktan geçer. Bu da dünyanın her köşesinde birbiriyle çatışan ülkeler yaratmakla gerçekleştirilebilir. İngiltere için de en iyi müşteri Osmanlı ve Yunanistan olabilirdi..
İngilizler, Çarlık Rusya'sının sıcak denizlere çıkma politikasından ne dereceye kadar rahatsız oluyorlarsa ; Akdeniz'deki büyük Osmanlı donanmasından aynı derecede rahatsızlık duyuyordu. Onlara göre Osmanlı Devleti, Rusya'ya karşı güçlü ve kalabalık bir kara kuvveti yapmalı, deniz savunmasında ise İngiltere'ye bağımlı yaşamalıydı..
Özgürlük kazanan Yunanistan, Osmanlı Devleti'ne kıyasla bir küçük parçaydı ama, bu Osmanlı'yı besleyen ana deniz yolunun tam da üzerindeydi. Yunanistan artık coğrafi olarak Osmanlı ekonomisine egemendi..
Osmanlı'nın donanmasız bir deniz imparatorluğu halinde oluşu, Yunanistan'ın özgürlüğünü kazanışının birinci nedeniydi. Böylece, iki ülke arasındaki silah ve gemi alımı hızlandırıldıkça hızlandırıldı..
İngiltere'ye 40'a yakın irili ufaklı savaş gemisi sipariş edilmişti. Başlangıç için o zamanın parasıyla dört milyon sterline iki dretnot ısmarlanmıştı. "Reşadiye"nin (üstte) yapımına 1911 yılında başlanmış, ancak Balkan Savaşı patlak verince İngilizler gemi yapımını durdurmuşlardı..
Balkanlar'da olduğu gibi Güney Amerika'da da silahlanma yarışı hızlandırılmıştı. Özellikle Arjantin ve Brezilya arasında amansız bir deniz gücü kurma çekişmesi vardı. Bu sırada Brezilya yeni bir dretnot sipariş etti. Yapımına başlanmadan adı bile konmuştu : "Rio de Janeiro"..
İngiltere ile Almanya arasındaki silahlanma rekabeti nedeniyle 1913 yılında teslimi planlanan geminin inşa süresi uzuyordu. Bu arada Arjantin ve Brezilya barıştı ve ekonomik sıkıntıdaki Brezilya gemiyi istemedi. "Rio" açık artırma ile satışa çıkarılacaktı.
İlk Balkan Savaşı'ndan yenik çıkan Osmanlı ile Yunanistan Rio'nun açık artırmasında bir araya geldiler. Doğrusunu söylemek gerekirse, o dönemde bu geminin başka alıcısı da yoktu..
Geminin alınabilmesi için banka kredisine gereksinim vardı. Fransız Perrier Bankası İstanbul'a % 12,5 faizle 4 milyon sterlin kredi açmayı kabul etti. Geminin değeri ise 2.275.000 İngiliz lirasıydı..
28 Aralık 1912 tarihinde Armstrong'larla yapılan anlaşma tamamlanmıştı. "Rio de Janeiro", bundan böyle "Sultan Osman I" adıyla anılacaktı. Süvarisinin kimliği de saptanmıştı : "Hamidiye"nin efsanevi kahramanı Rauf Bey !..
Hükümet Elswick'teki Vickers Ltd. şirketine ilk dretnotu sipariş etti. Geminin adı Padişah Sultan Reşad'ın adıydı. Ama kısaca "Reşadiye" deniyordu. İnşaatı kontrol için bir komisyon seçildi ve başkanlığına Binbaşı Vasıf Ahmet atandı. Komisyon 1912'nin son günlerinde İngiltere'ye giderek "Reşadiye"nin yapımını gözlemeye başladı.
"Reşadiye" 23.000 ton olacak, 21 mil hız yapacaktı. On adet 32'lik, on altı adet 15'lik topu ve üç adet torpidosu olacaktı. Bedeli 2.304.702 Osmanlı lirasıydı.
Gemi bedeli taksitler halinde ödenmeye başladı. Ancak geminin inşaatı pek hızlı gitmiyordu. Vasıf Bey 1912 sonlarında Türkiye'ye döndü ve "Reşadiye" komutanlığına tayin edilerek 23 Nisan 1913'de yeniden İngiltere'ye gitti.
"Sultan Osman I" ise 27.500 tonluktu, hızı 23 mildi, on dört adet 30.5'luk, yirmi adet 15'lik topu ve üç adet torpili vardı. Çok güçlü bir dretnot idi ama oldukça da pahalıydı..
Her iki gemi de 1914 yılı ortalarında tamamlanmış olacak ve teslim edilecekti. Bu olasılığa karşı, Yunanlılar da ABD'den iki savaş gemisi aldı.
"Sultan Osman I"in komutanlığına, binbaşılığa terfi etmiş olan, Rauf Bey tayin edildi. Rauf Bey 8 Ocak 1914 tarihinde, gemiyi teslim almak için "Reşadiye" vapuruyla, yanında pek çok subay ve astsubay, İngiltere'ye hareket etti.
Vickers tezgâhlarına bir zırhlı daha sipariş edildi, adı "Fatih" kondu ve ilk taksidi de ödendi. Böylece Osmanlı donanması Yunanistan'ın "Averoff" zırhlısına karşı üç büyük ve modern gemi sahibi olacaktı..
Fakat İngilizler gemilerin yapımını geciktirmeye başladılar. "Sultan Osman I" çok önceden "Rio" adıyla inşa edilerek denize indirilmişti, geminin donanımı sürmekteydi. "Reşadiye" ise Londra Büyükelçimiz Tevfik Paşa'nın kızı Naile Hanım tarafından burnunda şampanya şişesi yerine gülsuyu şişesi kırılarak 3 Eylül 1913'de törenle denize indirilmişti (altta) . Böylece "Reşadiye" dretnotu dünya gemicilik tarihinde ilk olarak burnunda gülsuyu şişesi kırılan gemi oldu..
Ancak.. İngiltere deniz rekabetinde Almanya'nın gerilerinde kalmak kuşku ve endişesini yaşamaktadır. İngiliz Hükümeti'nce, tersanelerinde yabancı devletler hesabına inşa edilen savaş gemilerine "kritik" zamanlarda el konulabilirdi. Deniz Bakanı Winston Churchill uzun süredir "Sultan Osman I"in yapımını izlemekteydi. Osmanlı Devleti'nin Almanya'ya yanaşmaya başladığını sezinlemesinden itibaren bu dev gemi İngiltere adına hayati bir obje olmuştu. Haziran ayı başlarında, İngiliz deniz kuvvetleri, Armstrong'lara, çevreye pek yayılmayan, bir "sinyal" vermişti. 27 Temmuz'da gemiyi teslim alacak Türk heyeti İngiltere'ye varmıştır. 31 Temmuz'da Churchill tersaneye bir yazı gönderdi : "Görünen koşullar çerçevesinde, Majestelerinin hükümeti olarak, tersanenizdeki herhangi bir geminin yabancılara teslim edilmesine izin vermiyoruz !.."
Parası ödenen "Sultan Osman I" gemisi resmi emirle gasp edilmişti !.. Aynı şey "Reşadiye" için de geçerliydi. 1 Ağustos 1914 öğleninde, yani gemiye Türk bayrağı çekilmesine 20 saat kala, İngiliz milletinin çıkarları adına, İngiliz bahriyesi her iki gemiye de el koyuyordu !..
Son taksitler de hemen ödendi ve 2 Ağustos 1914 tarihinde son taksidin ödenmesinden yarım saat sonra, İngiltere Hükümeti "Sultan Osman I" ve "Reşadiye" zırhlılarına el koyduğunu ilan etti..
Vasıf Bey, Rauf Bey ve gemileri almak için İngiltere'ye gelmiş bulunan tüm personel, "Reşit Paşa" vapuruyla, 22 Ağustos 1914'de İstanbul'a döndüler..
Bu olay Osmanlı'da büyük tepkiler yaratır. Enver Paşa olay için "İngiliz kalleşliği" der..
David Walder, "Çanakkale Olayı" adlı çalışmasında şunları yazar :
"Olaydan birkaç yıl sonra Winston Churchill 'Büyük Savaş'ın Tarihi' adlı kitabında üstü kapalı olarak aslında Türklerin Yunanistan'a değil Rusya'ya saldırmayı tasarladığını söz konusu edecektir. Yani iki gemisine el konmasından önce, Türkiye, Rusya'ya saldırmayı tasarlıyordu. Bu tür planlar, Churchill tarafından biliniyordu ve işin garip yanı bunları ondan başka bilen yoktu !.."
İngilizler "Reşadiye"ye "Erin", "Sultan Osman I"e ise "Agincourt" adını verdiler. "Agincourt", Norveç denizinde yapılan top atışlarında neredeyse kendi kendisini batırıyordu. Gemide büyük bir mühendislik hatası yapılmıştı. İki gemi de İngilizlere yâr olmadı, fazla kullanılamadı..
Bu konu Lozan Antlaşması'nın 58. maddesinde yer alacak ve ne yazık ki Türkiye ödediği 12 milyon altından feragat edecektir...
EROL MÜTERCİMLER'in "Komplo Teorileri" adlı kitabından derlenmiş bir yazıdır.
zaman: 00:00
|Tepkiler:|
KAYNAK OLARAK KULLANDIĞIM KİTAPLAR..
-------------------------------------------------------
1.DEVLET-İ ALİYYE.I...HALİL İNALCIK 2.OSMANLILAR..HALİL İNALCIK
3.İMP.'UN EN UZUN YÜZYILI..İLBER ORTAYLI
4.SON İMP. OSMANLI..İLBER ORTAYLI
5.TARİHİN IŞIĞINDA..İLBER ORTAYLI
6.OSM. TOPLUMUNDA AİLE..İLBER ORTAYLI
7.OSM.'YI YENİDEN KEŞFETMEK..İ.ORTAYLI
8.BATILILAŞMA YOLUNDA..İLBER ORTAYLI
9.OSMANLI TARİHİ..A.DE LAMARTINE
10.OSMANLI..CAROLİNE FİNKEL
11.OSM.İMP.TARİHİ..NICOLEA JORGA
12,BÜYÜK TÜRK..NICOLEA JORGA
13.YENİLMEZ TÜRK...NICOLEA JORGA
14.TÜRKİYE TARİHİ..ED.SİNA AKŞİN
15.OSM.DÜNYASI VE İNSANLARI..GÜLGÜN ÜÇEL
16.OSMANLI ORDUSU..GÜLGÜN ÜÇEL-AYBET
17,BU MÜLKÜN SULTANLARI..NECDET SAKAOĞLU 18.YENİÇERİLER..REŞAT EKREM KOÇU
19.SON PADİŞAH..YILMAZ ÇETİNER
20.SORULARLA OSM. ..ERHAN AFYONCU
21. SOKOLLU ...RADOVAN SAMARCIC
22. OSM.İMP.TARİHİ...A.CEVDET PAŞA
23. OSM.GERÇEĞİ..ERDOĞAN AYDIN
24. FATİH VE FETİH..ERDOĞAN AYDIN
25.KADINLAR SALTANATI..A.REFİK ALTINAY
26.DOĞU'YA BAKIŞ..GERALD MACLEAN
27.AT SIRTINDA ANADOLU..FREDERIC BURNABY
28.ABDÜLMECİD..HIFZI TOPUZ
29.ŞAH SULTAN ..İSKENDER PALA
30.FLORANSA BÜYÜCÜSÜ..S.RUSHDIE
31.TARİHİMİZLE YÜZLEŞMEK..EMRE KONGAR
32.PARİS'TE BİR OSM.SEFİRİ..ŞEVKET RADO
33.TARİHİN SAKLANAN YÜZÜ..ÇETİN ALTAN
34.OSM.İMP.'DA SON 300 YIL..ALAIN PALMER
35.KONSTANTİNİYYE..PHİLİP MANSELL
36.TÜRKİYE'NİN SİYASİ İNTİHARI..CENGİZ ÖZAKINCI
37.BU VATAN BÖYLE KURTULDU..EROL MÜTERCİMLER
38.16.YÜZYILDA İSTANBUL..METİN AND
39. ERKEN MODERN OSMANLILAR.. VIRGINIA H. AKSAN-DANIEL GOFFMAN
40."POPÜLER TARİH" VE "NTV TARİH " DERGİLERİ
41.İKİNCİ ADAM..Ş.SÜREYYA AYDEMİR
42.HAYAT..AYŞE KULİN
43.DEVRİM VE DEMOKRASİ..NUMAN ESİN
44.BİR NUMARALI TANIK..KURTUL ALTUĞ
45.İHTİLALİN MANTIĞI..Ş.S.AYDEMİR
46.KUTSAL İSYAN...HASAN İZZETTİN DİNAMO
47.KUTSAL BARIŞ...HASAN İZZETTİN DİNAMO
48.ÇÖL KRALİÇESİ...JANET WALLACH
49.YÖNETMENLER,FİLMLER,ÜLKELER..A.DORSAY
50.AY HIRSIZI...SUNAY AKIN
51.ONLAR HEP ORADAYDI...SUNAY AKIN
52.KULE CANBAZI...SUNAY AKIN
53.LÜZUMSUZ BİLGİLER ANSİKLOPEDİSİ..TAMER KORUGAN
54.PRENS..NİCCOLO MACHİAVELLİ
55.İSTANBUL'DA BİR ZÜRAFA..SUNAY AKIN
56.KIZ KULESİNDEKİ KIZILDERİLİ..S.AKIN
57.AH BEYOĞLU,VAH BEYOĞLU..SALAH BİRSEL
58.İSTANBUL-PARİS..SALAH BİRSEL
59.YAVUZ'UN KÜPESİ..ERHAN AFYONCU
60.OSMANLI PADİŞAHLARININ HAYAT HİKAYELERİ...YILMAZ ÖZTUNA
61.BİZİM DİPLOMATLAR..BİLAL N.ŞİMŞİR
62.KİM VAR İMİŞ BİZ BURADA YOĞ İKEN..CEMAL KAFADAR
63.RÜZGARIN GÖLGESİ..CARLOS RUIZ ZAFON
64.MELEĞİN OYUNU..CARLOS RUIZ ZAFON
65.ORTA DOĞU..TAYYAR ARI
66.ABD-ORTA DOĞU-TÜRKİYE..HALUK GERGER
67.ORTA DOĞU.. BERNARD LEWIS
68.ON BİR CUMHURBAŞKANI ON BİR ÖYKÜ.. CÜNEYT ARCAYÜREK
69.ÖFKELİ YILLAR...ALTAN ÖYMEN
70.ATATÜRK'TEN SONRA BUGÜNLERE NASIL GELDİK ?..CÜNEYT ARCAYÜREK
71.ÇANKAYA...CÜNEYT ARCAYÜREK
72.DEMOKRASİNİN İLK YILLARI..C.ARCAYÜREK
73.YENİ İKTİDAR,YENİ DÖNEM..C.ARCAYÜREK
74.BİR İKTİDAR,BİR İHTİLAL..C.ARCAYÜREK
75.NEREDEYSE BİR BALİNA..STEVE JONES
76.MOSSAD GİZLİ TARİHİ...GORDON THOMAS
77.BARIŞA SON VEREN BARIŞ...DAVID FROMKIN
78.SULARIN GETİRDİĞİ PADİŞAH..CAHİT ÜLKÜ
79.TANK SESİYLE UYANMAK..HASAN CEMAL
80.BİR MANİNİZ YOKSA.. ...AYFER TUNÇ
81.ALATURKAFRANKA..ERCAN ÇİTLİOĞLU
82.SUÇUMUZ MÜKEMMEL OLMAK..S.DUMAN
83.DARBE...STEPHEN KINZER
84.ÖZAL HİKAYESİ..HASAN CEMAL
85.TURGUT NEREDEN KOŞUYOR ? ..E.ÇÖLAŞAN
86.YEDİ TEPE ANADOLU...ALİ CANİP OLGUNLU
87."K", "DERBEDER BİR KAHİN"...CANSU YILMAZÇELİK
88.LATİFE HANIM...İPEK ÇALIŞLAR
89."K",YIKIK BİR SARAYDIR DÜNYA..PERİHAN ÖZCAN
90.BEYAZ PERDEDE KIRMIZI FİLMLER.. ATİLLA DORSAY
91.TEK ADAM..Ş.SÜREYYA AYDEMİR
92.DAHİLER VE AŞKLARI...ÖZCAN ERDOĞAN
93.HAYATIM KİTAP..YAŞAR AKSOY
94.BOĞAZİÇİ ŞINGIR MINGIR..SALAH BİRSEL
95.BİR EKONOMİK TETİKÇİNİN İTİRAFLARI...JOHN PERKİNS
96.CUMHURİYET TARİHİ YALANLARI 1. VE 2. CİLT...SİNAN MEYDAN
97. KOMPLO TEORİLERİ..EROL MÜTERCİMLER
98.ÖNCE KADINLAR VE ÇOCUKLAR..SUNAY AKIN
99.BİR ÇİFT AYAKKABI..SUNAY AKIN
100. BENİM CUMHURİYET'İM..EMİNE UŞAKLIGİL
101.DARAĞACINDA ÜÇ FİDAN..NİHAT BEHRAM
102.NEREYE..CAN DÜNDAR
103.İSTANBUL'DAN SAYFALAR..İLBER ORTAYLI
104.BİZİM İZMİRİMİZ..MELİH GÜRSOY
105.GİZLENEN TARİH..BRİAN HAUGHTON
106.BERGAMA DÜŞLERİMİN ŞEHRİ,İZMİR SEVDAM..SELAHATTİN TURAL
107.GÖLGEDEKİLER..CAN DÜNDAR
108.KIRMIZI BİSİKLET..CAN DÜNDAR
109.YAKAMDAKİ YÜZLER..CAN DÜNDAR
110.GEÇMİŞ AYRINTIDA SAKLIDIR..CEMİL KOÇAK