Mariela Castro
Espin, bir seksoloji
konferansına katılmak üzere İsveç'in Göteborg kentine geldiğinde,
"Proleter" yazarı Pear Johansson'la
görüştü.
Mariela Castro Espin, ülkesinde sosyalizmin geleceği hakkında ne
düşünüyor?
- Sosyalizmin güçlendiğini
görüyorum, yeni şeyler öğrenen ve kendini yeni gerçeklere uyarlayan bir
sosyalizm.
M. Castro Espin, her ikisi
de devrimin kahramanları olan Küba lideri Raul Castro'yla Wilma
Espin'in kızı.
- Benim yetiştiğim ortamda
yaşamak çok ilginç, birçok ilginç insanla karşılaştım, tanıştım. Aynı zamanda
oldukça da zor. Entelektüel kişiliğimi koruyabilmek için bir hayli mücadele
etmek zorunda kaldım. Zaman zaman kendine has görüşleri olan birisi olmaktan
çok "falancanın kızı" olarak görülüyorsunuz.
M Castro Espin, Cenesex'in
şefi (Cenesex, Küba'da seks konusunda toplumu aydınlatan kurum ). Aynı zamanda
eşcinsel, biseksüel, transseksüellerin (EBT) eşit hakları için mücadele ediyor.
- Homofobi tüm Küba
toplumunda, her kurum ve düzeyde oldukça yaygın. Yine de, homofobinin yok
edilmesi yolunda epey mesafe katettik. Bugün Küba halkı homoseksüellere karşı
daha dingin, sinirleri yatışmış bir tutuma sahip. Bu kazanımda Küba Kadın
Federasyonu'nun (KKF) rolü büyük.
Kadının özgürleşmesi
- Küba'da EBT'lerin
durumunda belirgin bir düzelmenin kadının özgürleşmesiyle ilişkili olduğunu,
onun bir sonucu olduğunu söylediniz. Ne demek istediğinizi biraz açar mısınız?
- 60'lı yıllarda, Küba
Kadınlar Federasyonu'nun başlattığı kadın hakları mücadelesi, eşcinseller ve
diğer ezilenlerin de haklarının genişlemesini getirdi. Tüm ezilenler için
eşitlik istemeden kadınların eşitliğini savunmak olanaksız.
M Castro Espin, yakınlarda
Kongresi yapılan Küba Kadınlar Federasyonu'nun ulusal yönetimine seçilmiş. KKF,
yakınlarda vefat eden annesi Wilma Espin önderliğinde 1959 yılında kurulmuştu.
Maço kültürü?
İsveç'te,
Latin Amerika ve özellikle Karayipler'de maço kültürün çok yaygın olduğu
kanaati var. Ne diyorsunuz?
M. Castro Espin bunu bir
ölçüde kabul ediyor, yalnız Küba'da resmin değiştiğini söylüyor.
- Küba erkeği devrimden bu
yana değişiyor. Hem yaşlılar hem de gençler. Tabii, gençler daha hızlı.
- Ev işlerinin paylaşımı
tartışılıyor mu?
- Evet, daha 60'lı yıllarda
Küba Kadın Federasyonu bu tartışmayı başlattı. 70'li yıllarda aile yasası kabul
edildi. Amaç evde eşitliği sağlamaktı. Yasaya göre kadın-erkek eşit sayılıyor
ve ev işlerinin paylaşılmasını öngörüyor.
- Kadın ve erkek çocuğun
yetiştirilmesinde eşit sorumluluğa sahipler. Yeni doğum yapan anne ve çocuğun
babası, ücretlerinden hiçbir kesinti yapılmadan bir yıl çocuk bakım izni alma
hakkına sahipler. Ne var ki, maalesef, erkekler bu haklarını nadiren
kullanıyorlar.
"Yasa başka şey, bunun
gerçek hayatta uygulanması daha başka" diyor M. Castro.
- 60'lı ve 70'li yıllarda,
erkekler, kadın-erkek eşitliğine karşı büyük bir direnç gösterdi ve bayağı
çatışmalar yaşandı. Sonuçta kadınların kendilerine ait bir meta olmadığını
öğrenmeye mecbur kaldılar.
Problemler ve çözümler
Sovyetler'in yıkılması
ertesinde, Küba ekonomisi çok zor duruma düştü. Bu koşullarda turizm bir çözüm
yolu olarak gündeme geldi. Fakat, beraberinde fuhşa ve iki ayrı para sisteminin
doğmasına yol açtı.
- Turizmin ülkemize olumlu
ve olumsuz getirileri oldu, ancak olumsuz getirilerinden korkup kendimizi
dünyadan soyutlayamayız. Fuhuş mu ortaya çıktı, nedenlerini araştırıyoruz ve bu
nedenleri yok etmeye çalışıyoruz. Kadınların satın alınabilir olduğunu varsayan
ataerkil kültüre karşı mücadele etmek şart.
[Bu ropörtaj Mehmet
Yücel tarafından özetlenmiş veTürkçeleştirilmiş, BiaNet’te yayınlanmıştır]