Anket şirketlerinden referandumda evet çıkacağını açıklayana da, hayır çıkacağını belirtene de itibar etmek mümkün değil. Geçmiş seçimlerde yaptıkları hatalar onların inandırıcılığını tümüyle ortadan kaldırdı.
++
Bana kalırsa anket şirketlerinin sürekli yanılmalarının ardında şu gerçekler yatıyor:
-Anketi genellikle seçime girecek partiler yaptırıyor. Anket düzenleyen şirket, sponsor partinin hoşuna gidecek bir sonuç ortaya koymadığı takdirde yeni bir anket anlaşması yapamayacağını bildiği için gerçek sonucu açıklamıyor, partinin hayalinden geçen sonucu ortaya koyuyor.
-Anketin bilimsel yöntemlerle yapılması gerekiyor. Bunun için de iyi yetişmiş elemanlara ihtiyaç var. Ne var ki gazete ilanlarıyla bulunan tecrübesiz gençlerle derme çatma anketler gerçekleştiriliyor ve bu nedenle yanılgı kaçınılmaz hale geliyor.
-Vatandaşlar anketi yapanın sorusuna yanıt verirken gerçek düşüncesini gizliyor. Sandıkta yüzde yüz hayır oyu kullanacak bir kişi, evet diyeceğini belirtiyor. Ya da bunun tam tersi oluyor.
-Anket düzenlemek pahalı bir iş. Seçmenin genelini temsil edecek çeşitli yaş, eğitim ve gelir düzeyindeki kişilerin hedef seçilmesi zorunlu. Ancak telefonla rastgele anket yapanlar bile var. Dahası, hiç anket yapmadan, anket yaptırana manipülasyon imkanı vermek için oy dağılımı masa başında yazılıyor.
++
İşte, son ABD seçiminde de gördük.
Hillary Clinton’ın 15 puan önde olduğunu, seçimi rahat kazanacağını açıklayan şirketler bile oldu.
Sonuçta Clinton gibi o şirketler de kaybetti.
++
Diyeceğim özetle şu:
Anket sonuçları gerçeği ifade etmeye değil, seçmeni yanıltmaya yönelik bir işlev görüyor.
Çoğu zaman parayı veren anketi kazanıyor.
Sandıkta kimin kazanacağına ise anketçiler değil, seçmenler karar veriyor.