Kanser ve Stres Yönetimi Teknikleri
Kanser gibi bir hastalık genellikle bir insanın yaşamının en stresli deneyimlerinden biridir. Kanserle başa çıkmak; iş, aile, finansal kaygılar da eklenince daha güç olabilir ve stresi arttırabilir. Kanser teşhisi sonrasında her zamanki günlük stres faktörleri ile başa çıkmanız da zor hale gelebilir.
Kanser ve stres ilişkisi üzerine yapılan araştırmalarda; stres, kansere neden olarak gösterilmemiştir. Fakat kronik stres bağışıklık sistemini zayıflatıp, diğer sağlık sorunlarına yol açabilir ve refah duygusunu azaltabilir.
Stresle Nasıl Başa Çıkılır?
Strese neden olan pek çok faktör vardır. Bazı stres faktörleri öngörülebilir ve bu nedenle de bazen önlenebilir. Hayatınızda sık sık küçük değişiklikler yaparak stres sayısını düşürebilirsiniz. Stresi azaltmak için aşağıdaki ipuçlarını göz önünde bulundurun:
- Zamanlama çatışmalarını önlemek: Randevuları ve etkinlikleri takip etmek için bir gün planlayıcısı veya elektronik takvim kullanın. Aktivite planı oluşturmak, bir aktiviteye başlamadan önce diğerini zamanında bitirmenizi sağlar. Aynı gün veya hafta içerisinde hazırlık gerektiren çok fazla aktivite veya faaliyet planı yapmayın.
- Sınırlarınızın farkında olun: Eğer zaman veya enerjiniz yoksa görevlerinizi yerine getirmesi için insanlardan ricada bulun. İş yerinde, iş yükünüzü yönetmenizi imkansız kılacak projeler için gönüllü olmayın. “Hayır” diyemeseniz de, bunun yerine yapabileceğiniz başka bir iş olup olmadığını sorun. Buna; görevin küçük bir kısmını yapmak ya da görevi tamamlamak için daha fazla zamana sahip olmayı örnek verebiliriz.
- Yardım isteyin: Aileniz, arkadaşlarınız veya iş arkadaşlarınızdan yardım istemekten çekinmeyin. Yardıma ihtiyacınız olan özel görevler hakkında önceden düşünün ve destek alın. Örneğin; ailenizden veya arkadaşlarınızdan çocuğunuzu okuldan almasını isteyebilirsiniz.
- Görev öncelikleri: Ev ya da işyerinde yapmanız gereken görevlerin listesini oluşturun. Yapmanız gereken şeyleri ve sizin için önemli olan şeyleri göz önünde bulundurarak, önem derecesine göre bunları sıralayın. Her şeyi yapmak için zamanınız yoksa listesinin başında yer alan görev ve faaliyetlere öncelik verin.
- Kontrol edebileceğiniz şeyler üzerine yoğunlaşın: Örneğin; bir randevuya yetişmek, trafiğe takıldığınız takdirde en iyi planlama ile bile sizin kontrolünüz dışında bulunmaktadır. Stres seviyenizi düşük tutmak için kontrol edemeyeceğiniz faktörlerin farkında olun. Sorunlara tepki göstermek yerine nasıl kontrol altına alabileceğinizi düşünün.
- Finansal sorunlar ile ilgili yardım alın: Onkoloji sosyal hizmetler memuru veya kansere bağlı sigorta ve finansal konularda aşina bir mali danışmanla konuşun. Mali yardım için beklemeyin. Bu konuda araştırma yapın ve bilgilenin.
Stres Yönetimi Stratejileri
Hayatınızdaki stres faktörü sayısını azaltmayı deneyebilirsiniz, ancak stresi tamamen önlemek mümkün değildir. Stres yönetimi stratejileri, daha rahat ve daha az kaygılı hissetmenize yardımcı olabilir. Aşağıda stresi azaltmaya yardımcı olacak bazı ipuçları yer almaktadır:
- Düzenli egzersiz: Haftada birkaç kez, yaklaşık 30 dakika orta tempoda yürüme bile stresinizi azaltmaya yardımcı olabilir. Bir egzersiz programına başlamadan önce mutlaka doktorunuzla konuşun.
- Sosyal faaliyetleri planlamak: Aileniz ya da arkadaşlarınızla sosyalleşmek için zaman ayırmak, stresi azaltmak için iyi bir yoldur.
- İyi yemek ve bol uyku: Yeterince dinlenmek ve sağlıklı bir beslenme programı oluşturmak, size daha fazla enerji verecektir ve günlük stresle başa çıkmanıza fayda sağlayacaktır.
- Bir destek grubuna katılın: Destek gruplarına katılarak kendi duygu ve deneyimlerinizi paylaşabilir, başkaları ile korkularınız hakkında konuşabilir ve diğer kişilerin deneyimlerini duyma şansı yakalayabilirsiniz. Aynı zamanda güvenilir bir dost, bir danışman ya da bir sosyal görevli ile konuşabilirsiniz.
- Günlük dinlenme programı yapın: Kitap okumak, müzik dinlemek gibi rahatlatıcı ve dinlendirici etkinliklere vakit ayırın.
- Eğlenceli şeyler yapın: En sevdiğiniz restoranda yemek yiyin ya da en sevdiğiniz televizyon programını izleyin. Kahkaha stresi azaltır; komik bir film izleyin ya da komik bir kitap okuyun.
- Bir dergide yazın: Hayatınızda gerilmeler, stres ve olaylar hakkında yazılı duygularınızı ifade etmek, stresi yenmenize özel bir yol sağlar.
- Yeni bir hobi edinin: Yeni ve zorlu bir etkinlik size başarı duygusu verir ve günlük endişelerinizden uzaklaşmanızı sağlar. Örneğin; bir sanat dersi alabilir ya da bir müzik aleti çalmayı öğrenmeye başlayabilirsiniz.
Gevşeme Teknikleri
Pek çok kişi stresi azaltmak için gevşeme tekniklerini öğrenmekte ve düzenli pratik yapmaktadır. Bir danışman ile bir kaç seans içinde gevşeme tekniklerinin çoğunu öğrenebilirsiniz. Ayrıca bazı hastane ve kanser merkezlerinde gevşeme tekniklerini öğreten sınıflar vardır. Bu teknikleri her gün ya da tıbbi bir prosedür gibi belirli stres zamanlarında yapabilirsiniz.
- Rahat ve derin nefes alma: Bu teknik derin ve yavaş nefes almayı içerir.
- Zihinsel imgeleme veya görselleştirme: Bu teknik zihninizde rahatlatıcı ve huzurlu görüntüler oluşturmanıza yardımcı olur.
- Progresif kas gevşetme: Belirli bir bölgeden başlayarak vücudun tüm kaslarını kademeli olarak gevşetmeyi içeren bir tekniktir.
- Meditasyon: Bu teknik ile zihninizi dinlendirebilir ve iç duygunuza sakince konsantre olmayı öğretebilirsiniz.
- Biofeedback: Bu teknik size rahatlamayı ve vücuttan gelen sinyallere dikkat ederek strese vücudun tepkisini kontrol etmeyi öğretir.
- Yoga: Yoga teknikleri ile zihninize odaklanabilir ve stresinizi azaltabilirsiniz.