Tanımı
Kavun Sineği zararlısında Dişiler, erkeklerden biraz daha büyük olup, vücut yapılışı bakımından farklılık gösterir. Dişilerde boy 7-7,5 mm, erkeklerde 5,5-6,0 mm arasında değişir. Kavun sineği üç larva dönemi geçirir ve larvalar bacaksızdır. Her üç larva döneminde de larvaların büyüklükleri, beslenme durumu ve şartlarına bağlı olduğundan çok değişiklik göstermektedir. Birinci dönem larvanın rengi saydamdır. Kavunun içerisinde zor belirlenir. Kışı, bir yıl önce kavun yetiştirilmiş alanda toprağın içerisinde pupa halinde geçirir. Kavun bitkilerinin fenolojisi ile ilgili olarak yani ilk kavun meyvelerinin oluşmasıyla topraktaki pupalardan kavun sinekleri çıkmaya başlar. Erginler ilk çıktıklarında renkleri çok açık sarıdır. Kısa bir süre sonra renk koyulaşır. Kendilerini güneş ve rüzgarın etkisinden koruyacak kavun bitkileri üzerindeki kuytu yerleri arayıp bulurlar.
Yumurtlamaya başlamadan önce ve yumurtlama döneminde körpe kavun meyvelerinin kabuklarını delerek bu kısımlardan çıkan meyve özsuyu ile beslenirler. Yumurtalarını körpe meyvenin kabukları altına tek tek bırakır. Yumurtlama süresi 10-17 gün devam eder. Yumurta-nın açılmasıyla genç larva, yumurtanın bırakıldığı yönde kavunun etli kısmı içinde çekirdek evine doğru beslenmeye başlar. Vücudu genişliğinde bir galeri meydana getirerek ilerler. Çekirdek evine ulaşmadan veya çekirdek evi ile kavunun etli kısmı arasındaki sahaya girdikten sonra büyümesini tamamlayarak durgunlaşır, hareketsiz kalır ve gömlek değiştirerek ikinci larva dönemine geçer. İkinci gömleği değiştirdikten sonra son dönem larvalar, çekirdek evi içerisinde her yöne doğru düzensiz galeriler açarak beslenirler. Bu dönemde larvalar çok obur ve hareketli-dir. Kavunu terk etmek için galeri açar, ve meyve kabuğunu delerek dışarı çıkarlar. Olgun larva-lar, toprak yüzeyine düştükten sonra, terk ettikleri meyvelerin civarında dolaşarak buldukları elverişli bir yerde toprağa başlarını sokarak toprakta ilerler ve toprak yapısına göre değişik derinliklerde (1-14 cm) pupa olurlar. Kavunu terk etmeyen bazı larvalarda kavun içerisinde pupa olurlar. Pupanın gelişme süresi 10-20 gündür. Yılda 2-3 döl vermektedir. Bazen 5-6 döl de verebildiği literatürde kayıtlıdır.
Zarar şekli
Kavun sineği, kavunlarda önemli zarara neden olmaktadır. Dişilerin beslenebilmeleri için veya yumurta koyacakları zaman genç meyvelerin kabuk kısımlarını delerek meydana getirdik-leri yaralar meyvenin gelişmesini engellemez. Bu kısımlardan mikroorganizmaların girip meyve-yi çürütmelerine imkan yoktur. Bu bakımdan erginlerin zararı düşünülemez. Zararlı olduğu devre larva dönemidir. Birinci dölün larvalarının zararı oldukça önemlidir. Larvalar çekirdek evini delik deşik ederek bozarlar. Beslenme sonucunda tahrip edilen bu kısımlar dokuların kırıntıları ve larva pislikleri ile dolarak koyu kahverengi bir görünüş arzeder. Ortaya çıkan pis koku kavun içerisine yayılır, tat ve aromanın bozulmasına neden olur, larvaların çıkmak için açtıkları delikler ile bozulma ve kokuşma hızla kavunun her tarafına yayılır. Kavunun direnci azaldığından kabuk üzerindeki çıkış deliklerinden saprofit mantarlar da kavuna arız olarak çürümelere neden olurlar. Karpuzlardaki zarar kavunlardakilerden tamamen farklıdır. Larvaların yumurta bırakılan boşluk-lar civarında zarara başlamaları dolayısıyla buradaki dokular gelişemez. Meyvenin dış görünüşü eğri büğrü şekilsiz bir hal alır. Etli kısımda zarar gören dokular düğüm halinde ve çok serttir. Doğu ve Güney Anadolu bölgelerinde yer yer bulunur, pek yaygın değildir.
KONUKÇULARI
Cucurbitaceae familyuası bitkilerinde zarar yaparlar. Kavun, acur ve karpuzdaki zararı daha büyüktür.
Doğal düşmanları
Kavun sineği larvalarının predatörü olarak karınca türleri (Cataglyphis bicolor Fabr., C.magalocola Först. Ve Pheidole pallidila Nyl. (Hym.: Formicidae) saptanmıştır.
MÜCADELESİ
Kültürel Önlemler
Bostan sahipleri genellikle kurtlanmış kavun ve karpuzları ya öylece bırakmak veya koparıp atmaktadırlar. Böylece sinekler biyolojilerini kolayca tamamlamakta ve yoğunlukları artmaktadır. Bu nedenle yapılacak kontrollerde kurtlanmış meyveler derin çukurlara gömülmeli ve üzerleri mümkünse kireçlenip kapatılmalıdır.
Kimyasal Mücadele
Bir yıl önce ekili alanlarda Kavun sineği zararı görülmüş ise ertesi yıl kavunlar fındık- ceviz büyüklüğünü aldığında 1. ilaçlama, bundan 15 gün sonra 2. ilaçlama yapılmalıdır. Kavunun vejetasyon süresi çok uzun olan yerlerde 3. ilaçlama yapılabilir. Van ili yöresinde bir ilaçlama ile sonuç alınmaktadır. Bunun nedeni, bu ildeki kavun yetiştirme tekniği diğer illerdekinden farklıdır. Van ili yöresinde kavunlar, portakal, büyüklüğünü aldığı zaman meyveler toprakla örtülmek te ve sinekle teması kesildiğinde 2. ve 3. ilaçlamalara gerek kalmamaktadır.
Önerilen Makale : İncir Kurdu