İskitler, bin yılı aşan bir süre tarih sahnesinde yer almayı başaran kavimlerden biridir. İskitler, doğuda Çin Seddi'nden batıda Tuna Nehri'ne kadar oldukça geniş bir sahaya yayılmıştır. Bıraktıkları kültürel miras bakımından "Kurgan Kültürleri"nin temsilcileri arasında öne çıkarlar.
İskitler Kimdir?
İskitler, M.Ö. 8. yüzyılda Hazarlar üzerinden Tuna boylarına ulaşmayı başarmıştır. Doğu Avrupa ile Karadeniz'in kuzeyine hakim olan İskitler, M.Ö. 6. yüzyıldan sonra giderek gücünü kaybederek Anadolu topraklarından çıkmak durumunda kalmışlardır. M.Ö. 3. yüzyıla kadar Kuzey Karadeniz civarında yaşamışlardır. Sarmatlar ile Gotlar tarafından yıkılarak asimile olan bir kavimdir.
İskitler Nerede Yaşamıştır?
İskitlerin tarihi kadar yaşadıkları coğrafyada merak edilmektedir. İskitler, M.Ö.VII yüzyılda Avrupa ile Asya'nın batı bölümünde, Tuna ve Volga ırmakları arasında bulunan bölgede yaşamış bir Orta Asya kavmidir. İskitler kavmi, doğuda Çin Seddi'nden batıda Tuna Nehri'ne kadar, 40. ve 50. paraleller arasında, ortalama 7000 kilometreden daha büyük bir alanda hüküm sürmüştür. Karadeniz'in kuzey bölümlerinde daha önceleri yaşayan Kimmerler, Türkistan ve Batı Sibirya'dan gelen İskitler tarafından dağıtılarak Güney Rusya bozkırlarının dışına sürülmüşlerdir.
İskitler Türk müdür?
İskitler, Yunan kayıtlarında Skytai, Asur kaynaklarında İşkuza ve Pers kaynaklarında ise Sakalar olarak bilinirler. İskitlerin kökenlerinin Sümerlere dayandığı, Sümerlerin tarih sahnesinden silinmeleriyle batıya göçen Ön Türk toplumlarından bir tanesi oldukları düşünülmektedir. Yunanlılar, İskitler ile yakın ilişkiler kurmuşlar ve yazılı belgelerinde İskitlere dair bilgiler vermişlerdir. Medeniyetler Tarihi konusunda otorite olarak kabul edilen Herodot da İskitler zamanında yaşamış dünya çapında ünlü tarihçidir. Ünlü tarihçi İskitlerin Türk olduğuna dair mühim kanıtlar sunmuştur.
Yapılan bulgu ve araştırmalarda İskitlerin, Turanid bir kavim olduğu ortaya konulmuştur. Turanid ırk, Sibirya bölgesinden Asya steplerine inen beyaz ırk topluluklarının burada Kızılderililerin ataları olduğu bilinen Amerindien ırkla melezleşmesi ile meydana gelmiştir. Persleri kültürel yönden etkileyen Soğd kültürü ile Perslerden önde tanışmışlardır. Değerli Tarihçi Herodot, İskitlerin kültürel özellikleri ve fiziksel görünümleriyle Perslere benzemediğini ortaya koymuştur.
İskitlerin Türk olduklarının bir diğer önemli kanıtı kurganlardır. Oda biçiminde mezarlara, soylu kişiler için yapılan altında ahşap veya taştan küçük bir gömü odası bulunan mezar anıtına kurgan adı verilmektedir. Kurganlar, ilgili topluluğun Turanid kavminin bir parçası olduğunu gösterir. Ölümden sonraki hayata olan inancı simgeleyen kurganlar, devlet büyüklerinin mezarlarını korunaklı bir hale getiren anıtlardır. Hizmetkarlarının mezarı ise kurganların yakınına konumlandırılmıştır.
İskitler Tarihi Hakkında Bilgi
İskitlerin adına, tarihine ve İskitler hakkında çeşitli tarihi bilgilere Grek kaynaklarında, Pers çivi yazılı metinlerde Asur ve Çin yıllıklarında rastlanmaktadır. İlgili kaynaklar, metinler ve yıllıklar; dil, kültür ve coğrafya açısından birbirinden farklı kavimlere aittir. Buna bağlı olarak da İskit adı bu belgelerde değişik şekillerde geçer. Yunanlılar tarafından İskit, İranlılar tarafından ise tarihte "Saka" olarak anılmaktadırlar. Hintliler ise "Caka" tabirini kullanmışlardır.
İskitler, kendi bölgelerinde dönemlerinin en ileri uygarlığını kurmuşlardır. Daha sonraki zamanlarda ise türlü sebeplerle imparatorluk dağılmış ve kavim başka ülkelere göç etmiştir. İskitler, savaşlarda süvari birlikleri kullanımında uzmanlaşmış ilk haklar arasındadır. Koyun, at ve sığır sürüleri yetiştirmişler ve at üzerinde ok, yay ile savaşmışlardır. Metal işlemeciliği, anıt mezarlar ve etkileyici sanat tarzları ile zengin bir kültürleri vardır. İpek Yolu'nda ticari olarak önemli görevler üstlenmişlerdir.