Tarihsel kayıtlara göre Çin’deki en eski bahçeler, zevk ve avlanmak için aristokrasi tarafından inşa edilen geniş parklardır. Hanedanlık metinlerinde nadir yetişen bitkiler ve hayvanların yanı sıra fantastik kayalarla ölümsüzlerin efsanevi dağ cennetleri arasındaki ilişki daha fazla yer almıştır. Bahçeler Çin’in tarihi boyunca üst sınıf üyeleri tarafından inşa edilmeye devam etmiştir.
Edebiyatın ünlü bahçelerini betimleyen şiirler ve tarih kitapları, çoğu zaman sahiplerinin estetik anlayışının bir yansıması olarak kabul edildi. Özellikle Çin’in güneyinde bulunan Suzhou bölgesindeki özel bahçelerin sayısı on ikinci yüzyıldan sonra düzenli olarak artmıştır. Ilıman iklimi ve bölgenin büyük tarımsal ve ticari zenginlikleri, üst sınıf üyelerini bahçelerin yetiştirilmesinde kaynaklarını artırmaları için teşvik etti. 13. yüzyılın sonlarında ve on sekizinci yüzyılın başlarında, bu bölgedeki pek çok resmî istihdam kabul edilmemiştir ve bu nedenle kendilerini sanat alanına adamıştırlar. Bahçe, genellikle benzer düşünen arkadaşların şirketlerinde sessiz düşünmeyi ve edebi uğraşları kutlayan alternatif bir yaşam tarzının odağı haline gelmiştir.
Geleneksel Çin bahçeleri, doğa ile iç içe olan bir dünyada olma hissini uyandırmak için tasarlandı. Böylece, insan, manzaranın içinde dolaşabilme duygusunu yakalayabildi.
Bahçe kayalarının bileşimleri, dağ sıraları ve yükselen tepeler olarak görülmüştür. Minyatür ağaçlar ve çalılar antik ağaç ve ormanları; küçük göletler ve yaylalar, güçlü nehirleri ve okyanusları temsil ediyordu. Başka bir deyişle, bahçe doğanın daha büyük dünyasını mikro kozmosta sundu. Renkli çiçekleri, düzenli geometrik şekilli çiçek tarlaları ve tekil manzaraları. Versay, gerçek manzaraların yeniden yaratılması hedefine uygun olarak, hepsinden kaçınmıştır. Bunun yerine, bir Çin bahçesinin birçok yönü bir kerede ortaya çıkıyor. Bir bahçenin manzarası, ışığın ve mevsimlerin değişen etkileriyle sürekli değişmekte olup, bu da kişinin bir bahçe deneyiminin önemli bir bölümünü oluşturur ve sadece duyulara değil, tüm duyulara yardımcı olur.
Bahçe tasarımındaki en önemli hususlardan biri; yin ve yang’ın farklı yönlerini ifade eden unsurların uyumlu düzenlenmesidir. Düzgün dikdörtgen şekilli kayaların, düz kil karoların yanına yerleştirilmesinde karşıtlıkların yan yana gelmesi ve harmanlanması gibi..
Genellikle yaşlı bir ağaç ya da bambu ile birleştirilen bireysel kayaların tasviri, kalıcı bir resimsel tür haline gelmiştir. On dördüncü yüzyıla gelindiğinde, bahçelerin tasvirleri hemen hemen her zaman fantastik bir kaya ya da “yapay dağ” ın temsillerini içeriyordu ve bilim adamlarının kayaları çoğu zaman imgelerin ilham kaynağı olarak gerçek sahneyi katıyordu.
Farklı şekiller, dokular ve renkler ile bahçe kayalar; Çin bahçelerinin odak noktası olarak her zaman değerli olmuştur.
Kaynakça:
https://www.metmuseum.org/toah/hd/cgrk/hd_cgrk.htm
Yazar: Börte Büşra Yavuz