Bende özel bir yeri olan Cemil Kavukçu hakkında bir gün bunları yazacağımı tahmin etmezdim ama Kavukçu'nun son romanı Gamba'nın uç verdiği hayal kırıklığını da burada şirinlemek gerekiyor. Belki de has öykücüler hiç girmemeli romanın sularına. Cortazar'ın (ben bu Cortazar'ın adını ilk duyduğumda kadın olduğunu düşündüm nedense ve uzun süre öyle bildim) sözünü hatırlıyorum, "Roman sayıyla maç kazanır, kısa öykü nakavt ederek!" diyordu. Kavukçu da edebiyat ringlerinin çılgın çocuğu olarak kalsın; uzun süren maçlara kondüsyonu yetmiyor anlaşılan.
Gamba, Kavukçu'nun öykülerinden bildiğimizi izlekleri takip ediyor. Genellikle taşra kökenli orta yaşlı erkekler; heyecanını kaybetmiş, hayatla bir alacak verecek davası kalmamış, bolca içen, bolca konuşan, çokça sorunlu ve çocukça masum adamlar. Buraya kadar sorun yok.
Ama öyle bir üslûbu var ki romanın; sanki Kavukçu ilmek ilmek işlediği öykülerinden sonra 'hızlı roman yazma' kursuna yazılmış ve sertifikasını da Gamba'yla almış gibi. Sık sık rastlanan, çok rahatsız edici zaman uyumsuzlukları, sürekli tekrarlanan benzetmeler, sallapati demeye dilim varmıyor ama sanki yangından mal kaçırırcasına yazılmışa benzeyen özensiz cümleler... Kavukçu anlatacağını hakkıyla anlatmış belki ama, bunun damakta herhangi bir edebiyat zevki bıraktığını söylemek zor.
Ayrıca ana gövdeyi oluşturan bisiklet yolculuğunun bir süre sonra dört adamın öyküsünü birleştirecek bir unsur olarak istihdam edildiği hissine kapılıyorsunuz; oysa romanın vaât ettiği bu değildi en başta.
Her durumda, bu denli özel bir bağım olan adamın yazdığı bir şeyi yarım bırakmam, ondan etkilenmemem olanaksızdı. Birkaç gün içinde yutarcasına okudum kitabı ama böylesine güzel, açılımlı, verimkâr bir konuyu, bu denli özensizce işlediği için en çok da kendine ihânet ettiğini düşündüm Cemil Kavukçu'nun.
İman tazelemek için dönüp Nolya'yı bir daha okuyacağım sanırım.
Not: Kavukçu romanı yazarken farkında mıydı bilmiyorum ama Gamba aynı zamanda Gabon'da bir kasabanın adı imiş. Romandaki Gamba'yı ise burada açık etmek olmaz, merak eden okusun.