Transkript
1 ONAYLARIM Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Sağlık Baş Hekim Yardımcısı D.N. LORANSKIY No: 946-A Aralık 1971 yılı MARGARİN SANAYİ TESİSLERİ İÇİN SAĞLIK KURALLARI I. GENEL BÖLÜM 1. İş bu kurallar, margarin sanayi tesislerinin donanımı, ekipmanı ve bakımı ile ilgili sağlık koşullarını belirtmektedir. 2. Tesisin sağlık koşulları derhal ve tam olarak yerine getirilmelidir: yemden yapılanma ve ana üretim süreçlerinin mekanizasyonu ile ilgi koşullar, sıhhi denetim bölümüne ve yerel sağlık epidemiyoloji memuriyet hizmetlerine danışılarak, verilen süre içinde yapılmalıdır; inşaatı yapılacak alanın planlaması ve bayındırlık işleri ya da arıtma tesislerinin yeniden yapılanma koşulları yerel sağlık epidemiyoloji memuriyet hizmetlerine ya da diğer yetkili kurumlara danışılarak, verilen süre içinde yapılmalıdır; 3. Yeni inşa edilen ya da kapsamlı bir şekilde yenilenmiş ve yeniden donatılmış margarin tesislerinin devreye alınması, sadece yetkili ve yerel devlet sağlık denetim makamları tarafından özel inceleme yapıldıktan sonra ve gerekli izinler verildikten sonra yapılabilmektedir. 2. TESİS ALANI SAĞLIK KOŞULLARI 4. Tesisin alanında ve avlusunda şunlar bulunmalıdır: yakıt ve cürüf deposu, kazan dairesi, garaj, yağlayıcılar ve yanıcı madde deposu, ambalaj tesisi, süt tankerlerim yıkama yeri, araba yıkaması için payandalı yapı ve çöp toplama yerleri. 5. İnşaat ve diğer evsel malzemeler depolarda ya da gölgeli bir alan altında saklanmalıdır. Kısa zamanlı saklama için ise branda ile özenle örtülmelidir. 6. Tesisin avlusu ile üretim kısmının arası en az 25 metre olması gerekmektedir ve rüzgar altı tarafında bulunmalıdır. Aradaki boşluk bölge yeşillendirilmelidir. 7. Alanda durgun yer altı suları ve atmosferik sular olan bölgeler olmaması gerekir. Atmosferik suların drenajı için alanın planlaması sırasında binalardan ve diğer yapılardan su toplayıcılara (alanın avlusuna geııel eğimli) yönlendirilen eğimler öngörülmelidir. Atmosferik suların drenajı için yağmur suyu drenaj sistemleri (kanalları) sistematik bir şekilde temizlenmelidir ve tam zamanında onarılmalıdır. 8. Atıkların ve kalıntıların toplanması ve geçici depolanması için su geçirmez ve sıkıca kapanabilen kapaklı çöp toplama hazneleri veya konteynırlar konulmalıdır. 9. Çöp toplama konteynırlarının yerleşimi, üretim ve depo tesislerden en az 25 metre uzaklıkta olmalıdır ve çöp toplama konteynırlarının temeli, her bir tarafı birer metre çıkıntılı olmak suretiyle asfalt ya da beton zemin üzerinde olmalıdır.
2 10. Çöp toplama konteynırlarından düzenli olarak çöp boşaltılmalıdır ve %10 katkılı tuz ruhu çözeltisi ile dezenfekte edilmelidir (bir kova su için 1 kg tuz ruhu). 11. Çöp toplama konteynırlarından çöplerin ve kalıntılarının boşaltımı özel araçlarla yapılmalıdır ve bu araçlar malların ve hazır ürünlerin taşımasında kesinlikle kullanılmamalıdır. 12. Ziyaretçiler, yük taşımacılar, sürücüler ve yükleyiciler vs için umumi tuvaletler, yardımcı binalardan ayrı bir şekilde konumlandırılmalıdır ve alana çıkış kapıları ayrı olmalıdır. Ayrı konumlandırılan tuvaletler üretim tesislerinden en az 25 metre uzaklıkta olmalıdır ve kanalizasyona bağlanmalıdır. Tuvaletler her zaman temiz ve bakımlı tutulmalıdır ve her gün düzenli olarak %10 katkılı tuz ruhu çözeltisi ile ya da diğer eşdeğer dezenfekte ürünleri ile dezenfekte edilmelidir. 13. Tesis alanının temizliği düzenli olarak her gün yapılmalıdır. Yaz döneminde alan her gün sulandırıl malıdır. Kış döneminde ise alan buz ve kardan temizlenmelidir, her yer buz tuttuğunda ise kaymayı engellemek için yerlere kum serpi hilelidir. Tesis alanında sulama muslukları olmalıdır. Alanın temizliği ise makineler yardımıyla yapılmalıdır. 3. SU TEMİNİ VE KANALİZASYON 14. İçme suyu ve geııel kullanım amaçlı su tesisatı şebekesi ile içmeye uygun olmayan suyu temin eden teknik tesisat şebekesinin bir birine bağlantılı olması kesinlikle yasaktır. Teknik tesisat şebekesi diğer tesisat şebekesinden farklı bir renge boyanmalıdır. Her üretim biriminde ve bölümünde sıcak ve soğuk su bağlantıları olan el yıkama lavaboları konumlandırılmalıdır. Ilık suyun kullanılacağı noktalara ise uygun musluklar yerleştirilmelidir. Lavaboların bulunduğu bölümde sabun, dezenfekte çözeltisi ve havlular bulundurulmalıdır. 15. Sıcak su temin etme sisteminde kullanılan su, GOST "İçme Suyu" şartlarına uygun olmalıdır. Isıtma sisteminde kullanılan sıcak su başka bir amaçla kullanılamaz. 16. Çalışanlara içme suyunun temin edilmesi soda makinesi ve çeşmeler yardımıyla yapılır. Soda üretimi için kullanılan soda makinesi "Basınçla çalışan cihaz kurallarına ve güvenli çalışma kurallar ma" uygun olmalıdır. Soda makinelerinde bardak yıkamak için yer olmalıdır. Soda makinesinin tankları, sürekli bir şekilde en az senede 1 kere kalay ve kurşun alaşımı ile kalaylanmalıdır ya da sağlık denetim makamlarının izin verdiği diğer karışımlarla kaplanmalıdır. Kalaylama karışımında kurşunun içeriği % 0.25 geçmemelidir. 17. Katı ve sıvı yağların işlendiği birimlerin ve bölümlerin (yağ depolama, arıtma, margarin, hidrojenleme vs) endüstriyel atık suları şehir kanalizasyonuna gönderilmeden önce birimlerin ve genel tesisin yağ yakalayıcılarmdan geçirilmelidir ve atık suların antıldığı özel tesisatlarda işlenmelidir (gerektiğinde). 18. Drenaj boru hattı yağ yakalayıcılara mümkün olduğu kadar kısa bağlantılı olmalıdır ve tesisatın kontrolü için yeterli miktarda kontrol eklem yerleri içermelidir.
3 19. Gaz biriminin (demir buhar yöntemi) ve kanalizasyon bölümünün endüstriyel atık suları kanalizasyona atılmadan önce lağım çukurundan sulu çamur bölümüne kadar geçmelidir. Gaz bölümünün gaz temizleme cihazlarından gelen su, kanalizasyon kuyularında birikmektedir. Zararlı gazların birikmesini önlemek amacıyla bu kanalizasyon kuyuları bacalarla donatılmalıdırlar. Bu tür bacalar gaz biriminden şehir kanalizasyonuna kadar döşenmelidir. 20. Gaz biriminden fabrikanın kanalizasyonuna giden endüstriyel atık suların tahliyesi, fabrikanın genel yağ yakalayıcılarının aşağısına yapılmalıdır. Bu atık suların yağ yakalayıcılarma ya da daha yukarıda olan bölümlere tahliyesi kesinlikle yasaktır. 21. Üretilen ürünlerin acil durumlarda bile kanalizasyona boşaltılması yasaktır. Bu tür durumlar için özel rezervuar öngörülmelidir. 22. Endüstriyel atık su kanalizasyon sistemleri düzenli bir şekilde tortudan temizlenmelidir. 23. Şehir kanalizasyon sistemine ya da göletlere (nehirlere) yapılan atık suların kontrolü, su tahliyesinin son çıkış bölümünde yapılmaktadır. Yağ içeriği, askıda katı madde, ph ve hidrojen sülfıt (hidrojen üretim yöntemine ve doğal gaz bileşimine bağlı olarak) için günlük örnek analize tabidir. 24. Arıtma tesisleri çalışır durumda tutulmalıdır ve suyu, toprağı ve havayı kirletme kaynağı olmamalıdırlar. Arıtma tesislerinin teknik ve hijyenik durumunun denetimi özel olarak yetkilendirilen kişiye verilmelidir. 25. Üretimde kullanılan suların ve fekal-evsel atık suların boşaltma ve tahliye koşulları Devlet Sağlık Denetim Organları ile mutabakata varılarak yapılmalıdır ve numaralı "Yüzey sularının atık sular ile kirletilmesinden korunma kuralları" şartlarına uygun olmalıdır. 4. AYDINLATMANIN SAĞLIK KOŞULLARI 26. Tüm üretim ve depo birimlerinde doğal aydınlatmadan maksimum bir şekilde yararlanmak için tüm önlemler alınmalıdır. Binanın içinden veya dışından doğal ışığın girdiği yerleri (pencere vs) üretim ekipmaıılarıyla, hazır ürünlerle, yarı mamullerle vs. kapaünak yasaktır, ayrıca cam bölümleri kontrplak veya kartonlarla vs. kapatmak yasaktır. Not: Ülkemizin güney bölümlerinde yaz döneminde tesisi ağır güneşe karşı korumak için çeşitli sistemler kullanılabilir (kalkanlar, vizörler, ekranlar, badana, camlar). 27. Üretim birimlerinin doğal aydmlatması inşaat normlarının ve P-A 8-60 kurallarının hükümlerine uygun olmalıdır. 28. Aydınlatma yerlerinin camlı yüzeyleri (pencerelerin, fenerlerin vs.), kirlenmeye göre yada en az üç ayda 1 kere tozdan ve isten temizlenmelidir. 29. Pencerelerde bulunan kırılmış camlar sağlam camlarla değiştirilmelidirler. Birleştirilmiş camların pencerelere takılması kesinlikle yasaktır. 30. Tesisin çeşitli bölümlerinde kullanılan yapay aydınlatmalar kombine olmalıdır ve yürürlükte olan inşaat normlarına ve kurallarına uygun olmalıdır. 31. Aydınlatma cihazları ve bağlantı parçaları daima temiz tutulmalıdır, gerektiğinde ya da en az hafta da 1 kere temizlenmelidir.
4 32. Üretim ünitesinin değiştirilmesi halinde ya da aydınlatma cihazlarının yer değiştirmesinde veya ekipmanların değiştirilmesi durumunda, aydınlatma cihazları uygun bir şekilde yeniden yapılanmalıdır ve aydınlatma normlarından uzaklaşmadan yeni koşullara adapte edilmelidir. 33. Lokal ışıklandırma cihazları, düz ve yansıyan parlamayı absorbe etmek üzere uygun konstriiksiyon ve yerleştirmeye sahip olmalıdır. Taşınabilen lambaların kullanımı yasaktır ve lambalar doğrudan açık ekipmanın altında kullanılmamalıdır. Not: Cihaz iç yüzeyinin denetimi için üzerinde koruma fileleri bulunan düşü voltajlı taşınabilir lambalar kullanılabilir. 34. Aydınlatma sistemlerinin durumu ve işletme kontrolü, bu konuda teknik elemanlara verilmelidir. 5. HAVALANDIRMANIN SAĞLIK KOŞULLARI 35. Teknolojik koşulları dikkate alarak, çeşitli birimler, hazır ürün depolan, yardımcı üniteleri ve ofis üniteleri, yürürlükte olan inşaat normlarına ve kurallarına uygun olarak mekanik veya doğal havayı temizleyen havalandırma sistemi ile donatılmalıdır. 36. Üretim binalarının havalandırmasını doğru bir şekilde sağlamak için yılın farklı mevsimlerinde meteorolojik şartlan ve rüzgar yönlerini dikkate alan detaylı talimatlar hazırlanmalıdır. 37. Buhar, tozlar, gazlar vs. maddelerin çıkabilme ihtimali olan cihazlar ve konteynırlar (katı yağı süzmesi için fıltre-presler, katı yağ toplayıcıları, hidrojen kompresörlerin carterleri, sodyum hipoklorit ve sodyum klorid çözeltisini hazırlama tankları, katalizörlerin ve beyazlatılmış toprakların kurutma makineleri, küreli değirmenler vs.) maksimum bir şekilde sızdırmaz olmalıdırlar ya da lokal emme cihazları ile donatılmalıdırlar. 38. Havalandırma sistemleri, izin verilen ses sınırlarını geçmemelidir. 6. ÜRETİM VE YARDIMCI ALANLARIN SAĞLIK KOŞULLARI 39. Yenilenmiş tesislerde esas üretim birimleri kesinlikle yarı bodrumlu alanlarda ya da bodrumda bulunmamalıdır. 40. Tesislerin birimleri ve bölümleri teknolojik sürecin akışına yerleştirilmelidir ve karşılıklı bağlantı için uygun olmalıdır; aşırı toz, gaz ve nem olan üniteler izole edilmelidir. 41. Tüm üretim bölümlerindeki tavanlar ve duvarlar sıvalı ve beyaz badanalı olmalıdır ve bakımlı olması sağlanmalıdır. 42. Üretim bölümlerinin panelleri, en az 1,8 metre yükseklikte fayansla döşenmelidir ya da yağlı boya ile boyanmalıdır. 43. Duvarın, kolonların ve kapı pervazlarınm astarının ve boyasının bozulmasını engellemek için köşe koruma malzemeleri ve kapıların duvara çarpmasını engellemek için zemine takozlar konulmalıdır. 44. Tüm üretim bölümlerinin boya ve badanaları sene de en az 1 kere yapılmalıdır. Bunun yanı sıra, eğer tavanlarda, duvarlarda ya da köşelerde kirli lekeler, rutubet lekeleri ya
5 da is lekeleri veya diğer lekeler varsa, bu lekelere yoğunluk durumuna göre boya badana yapılmalıdır. Duvarlarda ve tavanlarda küfün oluşması durumunda, boya ve badanadan önce gıda üretim tesislerinde kullanabilen mantar önleyici antiseptikler sürülmelidir. Ürünleri yabancı maddelerden korumak şartıyla, sıvası parçalanmış bölümler derhal yeniden sıvalaıımalıdır ve üzerine boya badana yapılmalıdır. 45. Tüm üretim birimlerindeki zeminler su geçirmez olmalıdır. Zemin yüzeyi düzgün, kaygan olmayan, üzerinde kırık ve çukur oluşmamış, ayrıca temizlenmesi ve yıkanması kolay olmalıdır ve atık su giderleri için de yeterli eğilime sahip olmalıdır. 46. Asit ve alkali saklanan depo ünitelerinde ve alanlarında zemin, asite ve alkaliye dayanıklı malzemeden döşenmelidir. 47. Üretim bölümlerinin panelleri her gün sabun ve alkali çözeltisi ile ıslatılmış bir bezle silinmelidir ve hafta da en az 1 kere sabunlu sıcak suyla yıkanmalıdır. 48. Üretim birimlerinin tüm kapıları her gün sabunlu sıcak suyla silinmelidir ve ardından kurulanmalıdır. Özellikle kapı kulpları ve kapının alt bölümleri daha sık yıkanmalıdır. Dış kapılar gerekli olduğu zaman yıkanmalıdır, fakat bu yıkama hafta da eıı az 1 kere yapılmalıdır. 49. Merdiven korkulukları, vardiya başına en az 1 kez temizlenmelidir. Merdiven basamakları ıslak paspaslarla silinmelidir ve vardiya başına en az 1 kez yıkanmalıdır. 50. Üretim bölümlerindeki zeminler günde birkaç kez sabunlu sıcak suyla ya da alkali çözeltisi ile yıkanmalıdır ve ardından kurulanmalıdır. 51. Atık su giderleri ve atık su olukları her gün çok titiz bir şekilde temizlenmelidir, sabunlu sıcak suyla ya da alkali çözeltisi ile yıkanmalıdır ve içinde %5-10 oranında tuz ruhu olan su ile dezenfekte edilmelidir. 52. Üretim bölümlerindeki pencerelerin iç cam yüzeyleri kirlendiği zaman temizlenmelidir, fakat bu temizlenme hafta da en az 1 kere yapılmalıdır. 53. Korniş, pencere eşikleri, radyatörler ve arkadaki boşluklar her gün kirden temizlenmelidir. 54. Örgülü çitler, diğer çitler ve havalandırma kanalları düzenli olarak ve kirlendiği anda, yetkili personel tarafından (elektrikçiler, tesisatçılar) motorlar ve devre kesiciler tamamen kapatılmak şartıyla temizlenmelidir. 55. Asansör kabinleri, asansörcü kontrolünde ve tüm güvenlik yönetmeliklerine uymak şartıyla her gün temizlenmelidir ve yıkanmalıdır. 56. Üretim bölümlerinin girişinde ayakkabı temizleme aparatları ve dezenfekte çözeltisi ile ıslatılmış paspaslar bulunmalıdır. 57. Üretim birimlerin, yardımcı ve iç birimlerin temizliği tüm vardiyalarda temizlik personeli tarafından yapılmalıdır, çalışma yerlerinin temizliği ise - işçiler tarafmdan yapılmalıdır. Not. Üretim işlerinde temizlik işçilerinin kullanımı kesinlikle yasaktır. Temizlik işçilerine temizlik malzemeleri ve çeşitli temizlik ürünleri (karbonat, sabun vs.) sağlanmalıdır. Üretim bölümlerinde kullanılan temizlik malzemeleri işaretlenmelidir ve farklı dolaplarda tutulmalıdır; bu malzemeleri diğer amaçlar için kullanmak kesinlikle yasaktır.
6 58. Temizlikte ve dezenfekte işleminde kullanılan bezler ve küçük malzemeler her vardiyadan sonra özel yıkama bölümlerinde temizlenip yıkanmalı, kaynatılıp kurutulmal ıd ır lar. 59. Üretim bölümleri ve yardımcı bölümler temiz ve düzenli tutulmalıdır. Bir vardiyadan diğer bir vardiyaya değişim sırasında ünitelerin teslimi, hijyenik durum defterine hijyenik koşulların kontrol sonuçları kaydedilerek yapılmalıdır. 60. Yeni gelen işçilerin temizlik konusundaki eğitimi ustabaşı, usta ya da vardiya mühendisi tarafından yapılacaktır. 7. İÇ ÜNİTELERİN SAĞLIK KOŞULLARI 61. Temizlik tuvaletlerde, duşlarda, kadınlar için hijyen odalarında ve giyinme odalarında sıcak su, deterjanlar ve dezenfekte ürünleri kullanılarak günde birkaç kere yapılmalıdır. Tuvaletler, pisuarlar ve alaturka tuvaletler düzenli bir şekilde ürik asit tuzlarından tuz ruhu yardımıyla temizlenmelidir. 62. Tuvaletlerin temizlik ve dezenfekte işlemleri için farklı boya ve işaretleri olan temizlik malzemeleri verilmelidir (kovalar, faraşlar, bezler, fırçalar vs.). Tuvalet temizliğinde kullanılan temizlik malzemeleri diğer iç bölümlerin temizliği için kullanılan temizlik malzemelerinden ayrı tutulmalıdır. Tuvalet temizliği için kullanılan malzemeler iç bölümlerin temizliğinde kullanılamaz. 8. EKİPMANIN SAĞLIK KOŞULLARI 63. Ekipman ve diğer donanımlar, kolay erişim sağlanabilecek şekilde yerleştirilmelidir. 64. Kolay temizlik ve dezenfekte işlemi için ekipmanların yüzeyi düzgün olmalıdır. 65. Ürünlerle temas eden tüm ekipmanın parçaları, gıda mühendisliği ve gıda sektörlerinde kullanılmak üzere SSCB Sağlık Bakanlığı tarafından izin verilen malzemelerden üretilmelidir. 66. Onarım ve yeniden yapılanma işlemlerinden sonra ekipmanların ve donanımların devreye alınma işlemi sadece ekipmanların ve donanımların yıkandıktan ve dezenfekte edildikten sonra, bölüm başkam ya da vardiya amiri (ustabaşı) tarafından incelenip izin verilmelidir. 67. Ekipman ve donanımların küçük onarım işleri, ürünlere yabancı maddelerin girişini engellemek şartıyla üretim durdurulmadan yapılabilir. 68. Tesisatçının ve diğer tadilat yapan işçilerin malzemeleri taşınabilir araç-gereç kutularında tutulmalıdır. Yedek parçaların, çivilerin, onarım ve tadilatta kullanılan malzemelerin ve gereçlerin saklanması için özel kiler sağlanmalıdır. Bu malzemeleri çalıştığı birimlerde ve üretim bölümlerinde saklamak kesinlikle yasaktır. 69. Cihazlar, ekipmanlar ve donanımlar sistematik bir şekilde temizlenmelidir, yıkanmalıdır ve dezenfekte edilmelidir. 70. Yağların saklandığı tankın 30 günde en az 1 kez yağı tam olarak boşaltılmalıdır, yağ tabakasını kaldırmak için hortum yardımıyla buharlama işlemi yapılmalıdır, temizlik
7 malzemeleri kullanılarak fırçalarla temizlenmelidir, su ile durulanmalıdır ve sıcak suyu gömlekten geçirterek kurutulmalıdır. 71. Emülgatör tanklarından hafta da 1 kez emülgatör boşaltılmalıdır, temizlik deterjanları kullanılarak yıkanmalıdır ve sıcak su ile durulanmalıdır. 72. Tartı üzerinde bulunan yağsız bileşenlerin kutusu ya da dozajlama cihazı ve bileşenleri musluğa temin eden boru hattı - iş bitince her gün kutu ve boru hattı süt kalıntılarından yıkayarak ılık su ile temizlenir, sonra temizlik malzemeleri kullanılarak temizlenir, sıcak su ile durulanır ve en az 15 dakika boyunca hortumdan bubarlama işlemi yapılır ya da tuz ruhu solüsyonuyla dezenfekte edilir ve su ile durulanır. Yağsız bileşenlerin boru hattının temizliği sirkülasyonlu bir şekilde yapılması önerilir. 73. Tartı üzerinde bulunan yağlı bileşenlerin kutusu ya da dozajlama cihazı ve bileşenleri musluğa temin eden boru hattı - kutu ve boru hattı hafta da bir kere buharla buharlama işlemine tabi tutulur ve temizlik malzemeleri kullanılarak temizlenir, sıcak su ile durulanır ve en az 15 dakika boyunca hortumdan buharlama işlemi yapılır. 74. Tuz çözücü - 10 günde en az 1 kere tuz çözücüsünden tuz solüsyonu ve çözülmeyen tuzlar boşaltılmalıdır ve temizlik malzemeleri kullanılarak fırçalarla temizlenmelidir, sonra sıcak su ile durulanmalıdır ve hortumdan buharlama işlemi yapılarak ya da tuz ruhu solüsyonuyla dezenfekte edilir. Her tuz partisinin erimesinden sonra mitkal kumaşından yapılan filtreler temiz filtreler ile değiştirilmelidir. 75. Yerinden çıkarıcı soğutma silindirleri sürekli margarin üretim hattı. Hattın temizliği sirkülasyon yöntemi ile temizlik deterjanları kullanılarak sıcak su ile her gün yapılır ve ardından durulanır. Hafta da en az 1 kere temizlenme işleminden sonra tuz ruhu solüsyonu ile dezenfekte edilir. 76. Soğutma tamburu- vakumlu komplektor sisteminde çalışan margarin üretim hattı. Karıştırıcılar - iş bitince her gün emülsiyonu sıcak su yardımıyla yağ yakalayıcılara akıtılarak 15 dakika boyunca buharlama işlemi yapılır. Hafta da en az 1 kere karıştırıcılar temizlik malzemeleri kullanılarak temizlenir. Sıcak su ile bol durulamadan sonra karıştırıcılara buharlama işlemi yapılır ve su açma-kapama armatürleri sökülmüş bir şekilde bırakılır. Emülsiyon boru hattı - iş bitince her gün emülsiyon boru hattından buharlama işlemi kullanılarak emülsiyon kalıntıları boşaltılır ve sonrasında demonte edilmeden sıcak su ile yıkanır. Hafta da en az 1 kere emülsiyon boru hattı sökülür ve temizlik malzemeleri kullanılarak yıkanır. Yıkama işleminden sonra sökülmüş boru hattı parçaları sıcak su ile yıkanır ve buharlama işlemi yapılır ya da 15 dakika boyunca % 2'lik tuz ruhu solüsyonu ile dezenfekte edilir; tuz ruhu ile yapılan işlemden sonra su ile durulanır ve kurutulur. Emülsiyon pompaları - iş bitince her gün emülsiyon pompaları sökülür ve temizlik malzemeleri kullanılarak yıkanır, sıcak su ile durulanır ve sonraki vardiyaya kadar sökülmüş bir şekilde bırakılır ya da emülsiyon boru hattı ile birlikte sirkülasyonlu bir şekilde yıkanır; hafta da en az 1 kere yıkamadan sonra pompalar 15 dakika boyunca tuz ruhu solüsyonu ile dezenfekte edilir, tuz ruhu ile yapılan işlemden sonra su ile durulanır ve kurutulur. Soğutma tamburları - iş bitince her gün soğutma tamburları donmuş emülsiyon kalıntılardan temizlenir. Hafta da en az 1 kere soğutma tamburları amonyaktan arındırılır ve
8 temizlik malzemeleri kullanılarak yüzeyi ve kızaklar yıkanır, sonra sıcak su ile durulanır ve 15 dakika boyunca buharlama işlemi yapılır. Hazne ve vakumlu komplektör - iş bitince her gün talaşlardan temizlenmelidir ve buharlama işlemi yapılmalıdır. Eritilmiş margarin özel rezervuara akıtılmak ve kijyeniği kusurlu bölüme gönderilir. Haznenin ve vakumlu komplektörlin buharlama işlemi emülsiyon kalıntılarından tamamen temizlenene kadar yapılır. Bundan sonra hortum yardımıyla hazne üzerinden vakumlu komplektor sıcak su ile yıkanır ve kurutulur. Hafta da en az 1 kere hazne ve vakumlu komplektör temizlik malzemeleri kullanılarak demonte edilmiş bir şekilde yıkanır, sonra haznenin ve vakumlu komplektor ün tüm demonte edilmiş parçaları sıcak su ile durulanır ve buharlama işlemi yapılır ya da 15 dakika boyunca tuz ruhu solüsyonu ile dezenfekte edilir. Tuz ruhu ile yapılan işlemden sonra hazne ve vakumlu komplektör su ile durulanır ve kurutulmak için demonte bir şekilde bırakılır. 77. Süt alımı ekipmanları ve bağlantıları - sütün pastörizasyon tankının bölmesine aktarımından hemen sonra süt alma tankı ve sütün aktarımının yapıldığı boru hattı ilk baştan ılık su ile yıkanır, sonra temizlik malzemeleri kullanılarak sıcak su ile yıkanır, sonra sıcak su ile durulanır, buharlama işlemi yapılır ya da tuz ruhu solüsyonu ile dezenfekte edilir. Dezenfekte işleminden soma su ile durulanır. Süt pompaları - süt pompaları her gün sökülür ve temizlik malzemeleri kullanılarak yıkanır, sonra sıcak su ile durulanır, buharlama işlemi yapılır ya da en az 15 dakika boyunca tuz ruhu solüsyonu ile dezenfekte edilir, sıcak su ile durulanır ve kurutulur. 78. Sütün depolanması ve fermantasyonu ile ilgili ekipman ve bağlantıları - süt depolama tankları ve ilgili boru hattı hemen boşaltıldıktan sonra temizlik malzemeleri kullanılarak yıkanır ve sonra da buharlama işlemi yapılır ya da dezenfekte edilir. Üretildiği malzemeye bağlı ve montaj şekline bağlı olarak süt boru hatları sökülerek ya da sökülmeden yıkanır. Sökülmeden yapılan yıkama sırasında boru hattının kapalı bir sisteme bağlantısının yapılması gereklidir. Bu kapalı sistem üzerinden sütün kalıntılarını temizlemek için su akıtılır ve sonra da 20 dakika boyunca sirkülasyonlu bir şekilde yıkama solüsyonu geçirilir. Yıkama solüsyonu boru hattından akan su ile çıkartılır, sonra sirkülasyon yöntemi ile dezenfektan solüsyonu verilir ve sonra da yine akan su ile durulanır. Hafta da bir kere, gerektiği anda süt boru hattı demonte edilir ve boruların her bölümü ayrı ayrı olarak temizlik malzemeleri kullanılarak yıkanır. Yıkama işleminden sonra borular sıcak su ile durulanır, buharlama işlemi yapılır ya da 15 dakika boyunca tuz ruhu solüsyonu ile dezenfekte edilir ve sonra da su ile durulanır. Sonra boru parçaları özel raflarda kurutulmak üzere bırakılır. Lastik contalar ayrı bir şekilde yıkanır ve dezenfekte edilir. Sütün fermantasyonunun yapıldığı banyolar boşaltıldıktan sonra temizlik malzemeleri kullanılarak yıkanır, sonra gömlek üzerinden buharlama işlemi yapılır ya da tuz ruhu solüsyonu ile dezenfekte edilir. Tuz ruhu ile yapılan işleminden sonra banyolar sıcak su ile durulanır ve kurutulur. Banyonun muslukları sökülür ve ayrı olarak yıkanır ve dezenfekte edilir. 79. Sütü ısıtan ve soğutan pastörize cihazın temizliği sirkülasyon yöntemi ile yapılır. Soğuk su ile durulanır, soma da 30 dakika boyunca 70 C'deki sıcaklıkta %1'lik nitrik asit çözeltisi ile yıkanır, su ile durulanır ve daha sonra dakika boyunca 70 0 C'deki sıcaklıkta %0.5 -% l'lik alkali çözeltisi ile durulanır.
9 Yıkama işleminden sonra cihaz ve boru hatları sıcak su ile durulanır ve kurutulur. Hafta da en az 1 kere cihaz demonte edilerek yıkanır. 80. Ekipmanın yıkanması sırasında, SSCB Sağlık Bakanlığı tarafından gıda endüstrisinde kullanılmasına izin verilen temizlik deterjanları kullanılır. Deterjanların konsantrasyon oranları deterjanlarda bulunan kullanım kılavuzlarında veya etiket üzerinde belirtilmiştir; soda külü (sirkülasyon yöntemi ile yapılan yıkamada %1-%2'lik çözelti şeklinde, elle yıkama sırasında %0,5'lik çözeltisi şeklinde); sodyum hidroksit (sirkülasyon yöntemi ile yapılan yıkamada %1-%2'lik çözelti şeklinde, elle yıkama sırasında %0,15- %0,2'lik çözeltisi şeklinde). Alüminyum ekipman temizlenirken sodyum hidroksit kullanılamaz. 81. Temizleme çözeltisinin sıcaklığı sirkülasyon yöntemi ile yapılan yıkamada C olmalıdır, elle yıkama sırasında ise C olmalıdır. 82. Ekipman dezenfeksiyonu için %0,5-%1'lik tuz ruhu çözeltileri, ldoramin solüsyonları ve diğer çözeltiler kullanılır. 9. HAMMADDENİN, MALZEMELERİNİN, TEKNOLOJİK SÜRECİN YE HAZIR ÜRÜNÜN SAĞLIK KOŞULLARI 83. Tüm gelen hammaddeler, yardımcı maddeler ve üretilen ürünler yürürlükte olan GOST standartlarına ya da teknik özelliklere uymalıdır ve sertifikalara ya da kalite belgelere sahip olmalıdır. Hammadde ve yardımcı malzemeler ancak laboratuar incelemesinden sonra üretimde yer alır. 84. Margarin üretiminde, bu amaçta kullanmak üzere SSCB Sağlık Bakanlığı tarafından izin verilen emülgatörler, boyalar, aromatik maddeler ve gıda asitleri kullanılmaktadır. 85. Gelen reııklendiriciler, aromalar ve asitler sertifikalara sahip olmalıdırlar ve üretici fabrikasının ambalajında saklanmalıdır. Renklendiricilerin, aromaların ve asitlerin diğer kaplara yasaktır. Bu maddelerin depolaması, ayrı kapalı dolaplarda ve vardiya amiri ya da ustabaşı sorumluluğunda yapılmalıdır. 86. Hammaddenin üretim sürecine hazırlayışı yarı bir ünite yapılmaktadır. Hammaddelerinin ve yardımcı maddelerin boşaltımı, kapların yüzeylerinin ön temizliği yapıldıktan sonra yapılmalıdır. 87. Katı yağ ve yağlardan boşaltılan fıçılar ve teneke kutular derhal temizlenmelidir, yıkanmalıdır ve buhar işleminden geçirilmelidir. 88. Hammaddelerden boşaltılmış olan yumuşak ve sert kaplar, derhal üretim bölümünden kendileri için ayıran saklama deposuna götürülmelidirler. 89. Süt taşıma tankerleri veya sütlü kavanozlar fabrikaya mühürlü olarak gelmelidirler. 90. Üretim sürecinde kullanılmadan önce süt filtrelenmelidir ve pastörize edilmelidir. Süt en kısa zamanda işleme tutulmalıdır. Süt fabrikasından çıkışından sonra süt, kapalı tanklarda 24 saat boyunca ve 2-4 C ortam sıcaklığında saklanmalıdır. 91. Toz şeker elekten geçirilmelidir; suyu ya sütün içinde çözülmelidir, filtrelenmelidir ve C ( C) sıcaklığında pastörize edilmelidir.
10 92. Tuz, ayrı kutularda veya kapaklı sandıklarda saklanmalıdır, çözülmüş bir şekilde ise filtreler ile donatılmış kavanozlarda saklanmalıdır. Üretime sadece çözülmüş ve filtrelerden geçirilmiş bir şekilde verilmelidir. 93. Üretime verilmeden önce, boyalar, aromalar, vitamin ve emülgatörler sağlam filtrelerden ve eleklerden süzülmelidir ve elenmelidir. 94. Hammadde ve yarı mamullerin ölçümü için özel ölçekler, kepçeler, kürekler ve benzeri ürünleri olmalıdır; ürünlerini elle seçmek yasaktır. 95. Gıda ürünleri ile dolu kaplar ve kutular, özel raflar olmayan zemine konulmamalıdır. 96. Margarin plastik işleminde ve paketleme bölümünde istihdam edilen işçilere temiz ve beyaz eldivenler verilmelidir. Eldivenlerin değişimi her vardiya yapılmaktadır. 97. Yere düşen margarin ve ekipmanlardan çıkan üretim kalıntıları yıkamadan önce "Hijyeniği kusurlu" yazısı olan metal konteyıııra toplanmalıdır. Hijyeni kusurlu olan maddelerin konteynırları her gün temizlenmelidir, yıkanmalıdır ve buhar işlemine tutulmalıdır. 10. HAMMADDENİN, YARDIMCI MADDELERİN VE HAZIR ÜRÜNLERİN DEPOLANMASININ VE TAŞINMASININ SAĞLIK KOŞULLARI 98. Hammaddelerin, yardımcı maddelerin ve hazır ürünlerin depo üniteleri temiz olmalı, sağlam çatılara ve zeminlere sahip olmalıdır. Duvarların ve tavanların badanası sene de en az 1 kez yapılmalıdır. Depo üniteleri sistematik bir şekilde havalandırılmalıdır ve düzenli olarak temizlenmelidir. 99. Gıda hammaddelerinin ve ürünlerinin depolama ünitelerinde gıda dışı malzemelerin depolanması yasaktır Depo üniteleri, hazır ürünlerin yüklenmesi ve hammaddelerin boşaltımı için Özel alanlara sahip olmalıdır Hazır ürünlerin yüklenmesi ve hammaddelerin boşaltımı, yağmurdan ve kardan korumak amacıyla tentenin altında yapılmalıdır. Hammaddelerle ve hazır ürünlerle dolu kutuları doğrudan toprak üzerine, kar üzerine, karla kaplı ya da ıslak zemine, döşemelere, platformlara ve diğer yerlere koymak yasaktır Hammaddeleri ve hazır ürünleri taşımak için özel araçlar verilmelidir. Bu araçları başka amaçla kullanmak kesinlikle yasaktır. Taşıma araçları temiz tutulmalıdır, yabancı koku içermemelidir ve raflarla donatılmalıdır. Açık taşıma araçlarına yüklenen ürünler mutlak bir şekilde yukarıdan ve yanlardan branda ile örtülmelidir Kutulara ve ağaç varillere paketlenmiş hazır ürünler, zeminden santimetre yükseklikteki raflarda ve duvarlardan en az 50 santim uzaklıkta ve yığınlar arasında 50 santim boşluk olmak koşuluyla üst üste olarak ve ana geçiş bölümü 150 santim olan depo buzdolaplarıııda saklanmalıdır Çuvallara, ağaç varillere, kutulara ve diğer kaplara paketlenen hammaddeler ve yardımcı maddeler yığınları arasında geçiş mesafesi sağlanarak raflar üzerinde saklanmalıdır Hazır ürünler için kutular temiz, kuru, dayanıklı ve yabancı kokusuz olmalıdır. Kutuların içi parşömen ile ya da yapay parşömen ile kaplı olmalıdır.
11 106. Ambalajlamaya verilmeden önce tekrar kullanılabilir kaplar titiz bir şekilde yıkanmış ve kurutulmuş olmalıdır, ağaç variller ise ayrıca keskin buhara tabi tutulmalıdır Margarin ambalajlamasmda kullanılan kutular, ağaç variller ve diğer ambalaj kapları raflar üzerinde tutulmalıdır Süt taşıması için kendi tankerlerini kullanan fabrikalar, tankerlerin taşıma rezervuarlarmı yıkamak için donatılmış alana sahip olmalıdır. Tanklarm kullanılma izni, temizlik ve dezenfekte işleminin kalitesi kontrol edildikten sonra laboratuar tarafından verilmektedir Ürünlerin hijyen durumu ve taşıma sırasındaki koruma sorumluluğu yüke eşlik eden yetkili kişilerin üzerindedir. İL KEMİRGENLER VE BÖCEKLERE KARŞI ÖNLEMLER 110. Tesisin ünitelerinde kemirgenlerin ve böceklerin (sineklerin, hamam böceklerinin) varlığına izin verilmemesi gerekmektedir Kemirgenlerin ve böceklerin ortaya çıkmasını önlemek için tesis alanında, üretim bölümlerinde, depo ve iç ünitelerde sağlık koşullarına özen gösterilmelidir Yılın sıcak mevsimlerinde tüm açık tutulan yerler (pencereler, kapılar ve benzeri) böceklerin girişini engelleyecek çıkarılabilen metal sinekliklerle korunmalıdır Haşere ile mücadeleden önce hammaddeler, hazır ürünler ve malzemeler kapalı alandan dışarıya çıkarılmalıdır. Haşere ile mücadele işlemine sadece duvarlar, tavanlar ve pencere pervazları tabi tutulurlar. Kapalı alan haşere ile mücadele işleminden sonra havalandırılmalı ve titiz bir şekilde temizlenmelidir. Not: Haşere ile mücadele işlemi sırasında florar içerikli ilaçlar, formalin ve "sinek mantarı" kağıdı kesinlikle yasaktır Kemirgenlerin (fare, sıçan) varlığını önlemek amacıyla yerde olan boşluklar, tavanlarda, duvarlarda, zeminlerde ve teknik tesisatm etrafında olan boşluklar tuğla ile, çimento ile ya da demir ile kapatılmalıdır; havalandırma boşlukları ve kanalları metal ağlarla kapanmalıdır. Kemirgenlerin bulunması halinde, mekanik imha yöntemleri (tuzaklar, kapanlar) kullanılmalıdır. Not: Kemirgenlerin imhası için kimyasal maddelerin kullanımına sadece bu işlerin uzmanı tarafından yapılması şartıyla izin verilmektedir Tüm tesisler, kemirgenler ve böcekler ile mücadelede önlemlerin uygulanması için sıhhi ve epidemiyolojik departmanın yerel dezenfeksiyon bölümü ile akdedilmiş sözleşmeye sahip olmalıdır. 12. MARGARİN ENDÜSTRİSİ TESİSLERİNDEKİ ÇALIŞANLARIN KİŞİSEL HİJYEN KURALLARI 116. Çalışanlar kişisel hijyen kurallara uymalıdırlar: