Fetal ense kalınlığı nuchal translucency" (NT) olarak da bilinir ve bebeğin down sendromu başta olmak üzere, kromozomal problemleri hakkında fikir veren bir testtir.
Anne rahmindeki bebeğin ense bölgesinde yer alan doku içi sıvının ölçülmesi başta down sendromu ve bebeğin kalp hastalıkları açılarından önemli ip uçları sunabilir.
Kıbrıs asıllı Rum perinatalog Kypros Nicolaides tarafından özellikle 2000li yıllarından başlarından itibaren modern tıbbın ve obstetrik izlemlerin içine dahil olmuş olan bu yöntem daha çok ikili tarama testine entegre edilmiştir.
Ense kalınlığı ne zaman ölçülür?
Ense kalınlığı 11-14. gebelik haftaları arasında ölçülmektedir. Gebelik haftası ilerledikçe bebeğin ense kalınlığı bir miktar artmaktadır. Bu nedenle ikili tarama test için kan alındığı zaman, bebeğin ense kalınlığı not edilerek bebeğin down sendromu açısından riskli bir durum olup olmadığı ortaya konmaktadır.
Artmış kalınlık ne demektir?
Down sendromunda bebeğin ilk aylarından itibaren ense arkasındaki ödem (sıvı) artmıştır. Bu nedenle en kalınlığının artışı down sendromu açısından riskli bir durum oluşturmaktadır. 11-14. gebelik haftaları arasında 3-3,5 mm den fazla olması, ense kalınlığının artmış olduğu yönündedir. Ense kalınlığı ölçümü perinataloji dalında eğitimli bir kadın doğum hekimi tarafından yapılmalıdır.
Ense kalınlığı ultrasonda nasıl ölçülür?
Ense kalınlığının arkasındaki alan hipoekoik alan içten içe ve milimetrik olarak ölçülmelidir. Bu bölge ense arkasında her bebekte olan doku içi sıvıyı içermektedir. Bunun için doğum hekiminin bilgi ve tecrübesi yanı sıra ultrason cihazının teknik donanımları da yeterli olmalıdır.
Test ne zaman yanlış yapılır?
Ense kalınlığı ölçülürken bazen amnion zarı ile karıştırılarak yanlış sonuçlar elde edilebilir. Ense kalınlığı down sendromu gibi krozomal anormallikler haricinde, kalp hastalıkları ve kistik higroma adı verilen lenf hastalıklarında artmaktadır.
Ense kalınlığı trizomi 18, 21, 13, turner sendromu, kalp hastalıkları, akciğerlerde diyafram fıtığı, omfolosel gibi karın ön duvar fıtıkları, bazı genetik hastalıklarda, iskelet sistemi problemlerinde ve böbrek hastalıklarında da artabilir. Ancak ense kalınlığı en fazla down sendromu riskini göstermek amacıyla kullanılmaktadır. Çünkü down sendromu ultrason eşliğinde bakıldığında bebekte hiçbir görünümsel problem olmayabilir. Yani böbrek ultrasonda tamamen normal ve sağlıklı görünmesine rağmen down sendromu olabilir. Down sendromunu kesin olarak teşhis edilmek için, ikili ve üçlü testlere ve fetal ense kalınlığına gerek duyulmuştur.
Fetal ense kalınlığı artmış gebelerde izlem nasıl olmalıdır?
Ense kalınlığı artmış olan fetüslerde genel olarak ikili tarama test sonucu da yükselmektedir. Bu durumda bu hastalara CVS (koryon villus biyopsisi) yapılabilir.
Ancak CVS yapılabilmesi için öncelikle bebeğin kayıp oranları hakkında ailelere bilgiler verilmekte ve onayları alınmaktadır. Daha sonra işlem yapılabilir. CVS işleminde bebeğin plasental dokusundan örnek alınarak kültür sonrası genetik test yapılmaktadır.
Bazı hekimler de 16.-17. gebelik haftasını bekleyerek hastalarına amniyosentez işlemini önermektedirler.