Döviz kur manipülasyonu, bir ülkenin para biriminin değerini, yapay ve kasıtlı olarak etkilemek için yapılan bir dizi faaliyeti kapsar. Bu faaliyetler, para biriminin değerini yükseltmek veya düşürmek için tasarlanabilir ve çeşitli yöntemler kullanılarak gerçekleştirilebilir.
Döviz kur manipülasyonunun yaygın yöntemleri
- Merkez bankası tarafından doğrudan müdahale: Merkez bankaları, para birimini satın alarak veya satarak döviz kurunu etkileyebilir.
- Döviz piyasasında büyük hacimli işlemler: Spekülatörler, para biriminin değerini etkilemek için büyük hacimli alım veya satım işlemleri yapabilir.
- Yanlış bilgi yayma: Yanlış bilgi veya söylentiler yaymak, para biriminin değerini etkileyebilir.
- Hükümet politikaları: Hükümetler, para biriminin değerini etkileyebilecek ticaret veya yatırım politikaları uygulayabilir.
Döviz kur manipülasyonunun nedenleri
- Rekabet avantajı elde etmek: Bir ülke, para birimini zayıflatarak ihracatını daha cazip hale getirebilir.
- İthalatı ucuzlatmak: Bir ülke, para birimini zayıflatarak ithalatı daha ucuz hale getirebilir.
- Sermaye girişini teşvik etmek: Bir ülke, para birimini güçlendirerek yabancı yatırımcıları çekebilir.
- Döviz kuru istikrarını sağlamak: Merkez bankaları, aşırı döviz kuru dalgalanmalarını önlemek için manipülasyona başvurabilir.
Döviz kur manipülasyonunun riskleri
- Piyasa istikrarsızlığı: Manipülasyon, döviz piyasasında istikrarsızlığa ve dalgalanmalara neden olabilir.
- Yatırımcı güveni zedelenmesi: Manipülasyon, yatırımcı güvenini zedeleyebilir ve yabancı yatırımı caydırabilir.
- Ticaret savaşları: Manipülasyon, diğer ülkelerden misilleme önlemlerine ve ticaret savaşlarına yol açabilir.
Döviz kur manipülasyonu, uluslararası ticaret ve finans kurallarına aykırı bir uygulamadır. Uluslararası Para Fonu (IMF) ve diğer uluslararası kuruluşlar, döviz kur manipülasyonunun önlenmesi için çalışmalar yürütmektedir.