SEMBOLLERİN GEOMETRİSİ
İlk dersimizde bir simya amblemini oluşturan bireysel sembolleri bulmaya çalıştık. Araştırmamız gereken ikinci nokta bu bireysel sembollerin amblem üzerinde nereye konduğudur. Semboller belli bir ambleme nadiren gelişigüzel yerleştirilirler. Genellikle birbirleriyle geometrik bir ilişki içindedirler.
En yaygın düzenleme Atalanta Fugiens'in 43. amblemindeki iki kuşta veya Rosarium philosophorum'un yedinci oymasında yükselen ruh figüründe olduğu gibi alt ve üst ilişkisidir.
Bu dikey kutupsallık genellikle Makrokozmos ila Mikrokozmos veya ruhani ve dünyevi fikrini taşır. Kursumuzun bu aşamasında bu yorumu daha ileri götürmeyeceğiz. Şimdilik kendimizi amblemde gizli geometrik motifleri tanımayla sınırlandıralım. Bu yönlere aşina olduktan sonra yorumlar daha kolay olacaktır.
Dikey kutupsallığa sahip amblemlerde görülen bir başka motif de sembollerin sağa veya sola yerleştirilmesidir.
Doğanın Taçlanması (Crowning of Nature) adlı eserden bir örnek:
Sağ ve sol kutupsallık çok yaygındır ve çok çeşitli şekillerde kullanılmıştır. Rosarium Phisophorum adlı eserin ikinci ve üçüncü figürlerindeki daha karmaşık sağ sol düzenlemesine bakalım.
İkinci amblemde soldaki kırmızı kral sağ elinde bir dal tutarken sağdaki beyaz kraliçe de sağ elinde bir dal tutmaktadır, sol elleri uzanıp birbirini tutmuştur. Üçüncü amblemde soldaki kırmızı kral sağ elinde bir dal tutarken sağdaki beyaz kraliçe dalı sol eliyle tutmaktadır. Biri sol, diğeri de sağ eliyle birbirlerinin dalına dokunmaktadır.
Bu önemsiz bir ayrıntı gibi görünebilir. Ama değildir. Simya amblemlerinde bu tür ayrıntılar çok önemlidir. Bize ipuçları verirler, örneğin aktif veya pasif elementlerin anlatılıp anlatılmadığını gösterirler. Çalışmamızın bu aşamasında, yorum yapmayıp sadece bu sol ve sağ kutupsallığını tanımayı öğreneceğiz. Bu kutupsallıkla ilgili çağrışımlar genellikle çok ince detayları gösterebilir. Kuşkusuz birçok amblem tek boyutlu değildir ve bu iki geometrik kutupsallık aynı amblemde bir arada bulanabilir. Örneğin Rosarium'dan alınan örnekte yukarıdan bir kuş inmektedir. Alt ve üst, sağ ve sol kutupları bir tür haç veya kare oluşturabilirler. Mylius'un Philosophia reformata serisinin 24. amblemi bir haç şeklinde yerleştirilmiş olarak görülebilir.
Daha sonraki örneklerde bunları görmeye çalışacağız.
Bazı amblemlerde bu kutupsallıklar biraz daha geliştirilmiş olabiliyor. Kendi başlarına karşı karşıya duran bir kutupluluk oluşturmaktan ziyade, bazen aralarındaki boşlukta başka bir sembol veya semboller gurubu olabilmektedir. Amblemin orta bölümü genellikle dönüşümün meydana geldiği alan olarak görüldüğü için amblemin anahtar unsurları genellikle bunlardır. Bu ara alan sağ ve sol, yukarı ve aşağı arasında bulunabilir.
Genellikle yukarı/aşağı ila sağ/sol kutupları arasında etkin alan bulunur. Birçok sembolün yarattığı yığılma bazen bu etkin alanı görmenizi engelleyebilir, ancak amblemlere bakmada tecrübe kazandıkça, altta yatan bu geometrik yapı sizin için apaçık olacaktır. Aşağıdaki amblemi birinci dersten biliyorsunuz
Dikkate almamız gereken başka geometrik şekillerde mevcuttur. Ancak bunları başka bir derste öğreneceğiz.
ALIŞTIRMALAR
Şimdi alıştırmalara geçelim. Burada birinci derste yaptığınız gibi bireysel sembolleri belirlemenizi, genel tasarımdaki geometriyi bulmanızı ve bu geometri içinde sembollerin
birbiriyle ilişkisini gösterecek şekilde küçük bir tablo oluşturmanızı istiyorum. Mylius'un Philosophia reformata serisinden yukarıda gördüğünüz 24. amblemin analiz tablosu aşağıdaki gibidir.
Dikey:
Düz uçan karga - sırt üstü karga Yatay
Kral - Kraliçe
Skeptre (Erk asası) - Zambak Dalı Diğer:
Yerdeki kralın işaret ettiği dikdörtgen bir taş.
1. ALIŞTIRMA: Avicenna'nın eseri Maier Symbola aurea mensae'dan.
2. ALIŞTIRMA: Basil Valentine, birinci anahtar:
3. ALIŞTIRMA:Splendor Solis' in 9. amblemi:
4.ALIŞTIRMA: British Müzesi'ndeki bir elyazmasından, Harley 2407.
5. ALIŞTIRMA: Mylius'un Philosophia reformata'sında Azoth serisinden.
6. ALIŞTIRMA:Khunrath'un Ampitheatrum'unda Erdişi.