Blog
Stonehengee Gömülen On Yabancı Kimdi?...
Stonehengedeki insan kalıntıları üzerinde yapılan analize göre, 10 insan Stonehengein üzerinde yükseldiği Salisbury Ovasından değil.
Stonehengee gömülmüş antik insan kalıntılarını barındıran Aubrey Deliği 7deki kazı çalışması. C: Adam Standford/Aerial-Cam Ltd
Stonehengein ünlü dikilitaşları çok çok uzaktaki bir yerden geliyor. Şu ana kadar bilinen buydu. Ancak, arkeologlar bu gizemli anıtta, tıpkı dikilitaşlar gibi uzun seyahatlerden sonra alana ulaşmış bir şeyler daha keşfetti: alana gömülmüş kesinlikle yerli olmayan 10 insan.
İnsan kalıntıları üzerinde yapılan yeni analize göre bu 10 insan Stonehengein üzerinde yükseldiği Salisbury Ovasından değil.
Araştırmacılar, bu yabancıların anıttaki, ıslandıklarında veya kırıldıklarında mavimsi bir renk aldıklarında dolayı bu şekilde adlandırılan, mavi taşların Gallerin batısından Salisbury Ovasına taşınmasında yardımcı olmuş olabileceğini söylüyor.
Araştırmayı Oxford Üniversitesinde arkeoloji doktorasını yaptığı sırada tamamlayan baş araştırmacı Christophe Snoeck, elde edilen bu sonuçların 5000 kıl kadar geriye uzanan Neolitik Çağdaki geniş kapsamlı ilişki ve değiş tokuşlara dair ender bir bakış açısı sağladığını söylüyor.
Stonehengein erken yıllarında, antik insanlar burayı bir mezarlık olarak kullanmıştı. Gerçekte, 1919dan 1926ya kadar süren kazılarda 58 insanın yakılmış kalıntılarına ulaşılmış, bu da Stonehengei Britanya Adasının bilinen en büyük Geç Neolitik gömüt alanlarından biri yapmıştı.
Yakılmış insan kalıntıları, deliklerden ilk kez bahseden 17. yüzyıl antikacısı John Aubreyin şerefine isimlendirilmiş 56 çukurdan oluşan Aubrey Deliklerinde keşfedilmişti. Bulunan insan kalıntılarının tümü 2008de tekrar kazılan Aubrey Deliği 7ye taşınmıştı.
Aubrey Deliği 7. C: Christie Willis
Yaptıkları yeni analizde, Snoeck ve meslektaşları Aubrey Deliği 7de bulunan en az 25 insana ait kemik parçalarını detaylıca inceledi. Araştırmacılar çalışma kapsamında, kemiklerdeki stronsiyum izotoplarını (aynı elementin çekirdeğinde eş sayıda proton, fakat farklı sayıda nötron taşıyan atomlarından her birine izotop denilmektedir) analiz etti. Kemikler stronsiyumu kişinin diyeti aracılığıyla absorbe ettiği için, araştırma ekibi antik stronsiyum izotoplarını Birleşik Krallık çevresindeki modern bitkilerde, suda ve diş kemiğinde bulunan izotoplarla karşılaştırdı. Sonuçlar şaşırtıcıydı: 25 kişiden 10u (diğer bir deyişle %40ı) yaşamlarının son yıllarını Stonehenge yakınlarında geçirmemişti.
Snoeck, 10 kişiden hepsinin değil, ancak bazısının kemiklerinde izotopların Gallerdeki seviyelerle uyuştuğunu belirtiyor. Şu an Belçikadaki Vrije Universiteit Brusselde Analitik, Çevresel ve Jeokimya araştırma biriminde doktora sonrası araştırmacı olarak çalışan Snoeck, bu 10 kişinin mavi taşları Gallerin batısından Salibury Ovasına getirme girişiminin bir parçası olabileceklerini söylüyor.
Araştırmacılar, kalan 15 kişinin hayatları boyunca anıttan uzaklıkları 20 kilometreyi aşmayacak şekilde yaşayan yerliler olduğunu bildiriyor.
Radyokarbon tarihlemeye göre, bu antik insanlar MÖ 3180 ile MÖ 2380 yılları arasında, kremasyonun Britanyada yaygın olduğu bir dönemde yaşamıştı.
University College Londondan arkeolog, eş araştırmacı Mike Parker Pearson konuya ilişkin verdiği demeçte, Gerçekten büyüleyici olan MÖ 3000 dolaylarına tekabül eden bu tarihin Gallerin batısında yer alan Preseli Tepelerinden mavi taş çıkarma çalışmaları kapsamında yaptığımız radyokarbon tarihlemeleriyle uyuşuyor olması diyor. Stonehengee gömülen insanlardan bazıları taşların taşınması sürecine dâhil olmuş olabilir ki bu da 290 kilometreyi aşkın bir yolculuk yapıldığı anlamına geliyor.
Stonehengeden bulunan yakılarak gömülmüş insan kemiği parçaları. C: Christie Willis
Kremasyon yakıtı
Snoeck ve meslektaşlarının tespit ettiğine göre farklı olan yalnızca insanların geldikleri yerler değildi, kremasyon için de farklı ağaçların odunları kullanılıyordu. Yakıt olarak kullanılmış ağaçların kalıntılarından bazıları, ölülerin kremasyonu için kullanılmış, yerli odunlardan inşa edilme bir ölü yakma yığınının varlığına işaret ediyor.
Diğer antik yakıt parçaları ise, aksine, Gallerin batısındakilere benzer, yoğun ormanlıklarda yetişmiş ağaçlardan alınmış. Araştırmacılara göre, bölgedeki bazı bireylerin başka yerlerde yakılmış daha sonra ise Stonehengee gömülmek üzere Salisbury Ovasına getirilmiş olması mümkün.
Snoeck, Sonuçlar, Stonehengein inşasında ve kullanımında hem ürünlerin hem de insanların taşınmasını kapsayan bölgeler arası ilişkilerin önemini vurguluyor diyor.
Cardiff Üniversitesinden, çalışmaya dâhil olmayan emekli arkeoloji profesörü Alasdair Whittle, bu yeni araştırmanın çok önemli bir adım olduğunu belirterek, mavi taşların taşınmasını göz önünde bulundurduğumuzda, yabancılardan bazılarının Batı Britanyadan gelmiş olması hiç de şaşırtıcı değil diyor.
İlerleyen zamanlarda, bu ilişkinin yayıldığı tarihler hakkında daha fazla şey öğrenmek, örneğin, ilişkiler yalnızca bir veya iki nesille mi sınırlıydı veya çok uzun bir zaman dilimine mi yayılıyordu gibi soruları cevaplandırabilmek faydalı olacak.
Live Science. 2 Ağustos 2018.-www.arkeofili.com