Önceki yazımızda ABD'nin Ortadoğu'da İngiliz ve Fransız ortaklığına karşı kaybettiği petrol savaşının ABD'yi hırslı Alman'lara yönelttiğini yazmıştık. Bilindiği gibi ABD II.Dünya Savaşı ile beraber bir süper güç ve hatta ‘imparatorluk' kisvesine bürünmüştür. Peki, II.Dünya Savaşı yalnızca Hitler adlı bir manyağın elinden mi çıktı?
Bir kitap. Wall Street And The Rise Of Hitler. 1976'da Antony Sutton tarafından yazılmış. Kitabı biraz incelerseniz ne demek istediğimi anlayacaksınız. Hitler II. Dünya Savaşı'na girdiğinde elinde meşhur Ford desteğiyle üretilmiş tanklar ve bu tankların içine konacak yarı fiyatına Standart Oil petrolü bulunuyordu. Yani Hitler bizzat ABD tarafından parlatılan ardından ABD tarafından da imhasıyla ABD'yi zayıflayan rakipleri karşısında bir dünya gücü haline getiren ara figürdür.
ABD'nin bu galibiyeti ve savaştan bir kurtarıcı olarak çıkışı tüm dünya sisteminin değişeceğine delalet ediyordu. I.Dünya savaşıyla beraber ABD'yi Ortadoğu'da saf dışı bırakan İngiltere ve Fransa bu kez ABD'nin ezici gücüne boyun eğmek durumunda kaldılar.
Ortadoğu artık yavaş yavaş kılıf değiştiriyordu. Savaşın ardından ABD toparlanır toparlanmaz Ortadoğu rejimlerine yöneldi. ABD'nin Ortadoğu'ya belki de ilk fiili ayak basışı 1953 Musaddık darbesiyle geldi. Şah eliyle peşkeş çekilen İran petrollerini millileştiren Musaddık ‘AJAX' kodlu CİA darbesiyle hükümetten indirildi.
İkinci adım, 1958 Lübnan istilası. Fransızların 1943'e kadar resmen, ardından fiilen yönettikleri Lübnan o yıl Mısır ve Sovyet tehdidi gerekçesiyle ABD deniz piyadeleri eliyle bizzat işgal edildi. Her ne kadar Marunilerin ve bir kısım Müslümanların desteğini alsa da ABD işgali Ortadoğu'nun yeniden karışacağının ilk işaret fişeğiydi.
Lübnan'da bunlar olurken Irak karıştı. ABD ve Sovyetlerin Ortadoğu mücadelesi ilk kez su yüzüne çıkıyor, Irak'ı yöneten Kral 2.Faysal ve İngiliz yanlısı Nuri Said Paşa parmakları kopartılarak, linç edilerek devriliyorlardı. Darbe o dönem yükselişte olan Nasırcı Arap milliyetçilerinden General Kasım tarafından yapılmıştı. Yani Sovyet menşeili. Lakin Irak'la Ürdün arasında oluşturulan federasyon nedeniyle kral Faysal devrilince tüm yetkiler Ürdün kralına geçti. Bunu fırsat bilen İngilizler ABD'nin Lübnan'a yaptığı çıkarmaya nispeten Ürdün'e asker yığdı.
Federasyon elbette dağıldı. Ama o günden bu yana Ürdün İngilizlerin bölgede Kıbrıs'takinden sonra en büyük üssü konumuna geldi. İngilizler günümüzde dahi hem askeri hem istihbari açıdan Ortadoğu koordinasyonunu Ürdün üzerinden sağlarlar.
İngilizler Ürdün'ü kurtarsalar da bölgenin geri kalanında ABD'nin ezici gücüne boyun eğdiler. ABD operasyona devam ediyordu. Bu sefer tanıdık bir olay karşımızda. Guatemela'da eğitilen subaylar eşliğinde bir ABD darbesi, 1960. İsmet İnönü ile beraber İngiliz çizgisinde bir politika izleyen Türkiye Menderesle beraber ABD çizgisine girse de Menderes'in darbe öncesindeki Sovyet ve İngiliz odaklı politikaları Menderes'i ABD sicimine götürdü. İngilizler bunun intikamını 1963'te alsalar da bu başka bir yazının konusu olsun.
Sonuç olarak ABD Ortadoğu'ya bazı yerlerde petrol bazı yerlerde jeopolitik nedenlerle yerleşti. Ve günümüzde ulusalcılaşıyor, içine kapanıyor. Bunun birçok sosyolojik ve psikolojik temelli toplumsal nedeni olsa da ABD bugün Ortadoğu'dan çekilmek durumunda. Eğer ABD buraya yerleşirken İngiltere ve Fransa'nın durumu incelenirse ABD'nin çekilmesi esnasında ve sonrasında da bölgede yaşanacaklar hakkında bir öngörüye sahip olunabilir. Bu nedenle ABD'nin bölgeye yerleşme macerasını kısa ve öz bir biçimde aktarma gereği duydum.
Kısmetse diğer yazıda ABD'nin bölgeden çekilmesinin güncel sonuçlarını irdeleyeceğiz.