İnfertilitede (Kısırlık) Erkeğin Rolü
Erkeklerde kısırlık nedenleri ve kısırlığın en önemli belirtileri
- Erkek kısırlığının en önemli belirtisi eşini hamile bırakamamaktır
- Pek çok erkekte başka belirgin bir belirti olmayabilir
- Cinsel istekte azalma ya da ereksiyonu sürdürmede zorluk (erektil disfonksiyon)
- Cinsel işlev ile ilgili problemler (boşalamama veya az miktarda meni)
- Testis bölgesinde ağrı, şişme veya şişkinlik
- Tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonları
- Anormal meme büyümesi (jinekomasti)
- Azalan yüz veya vücut kılları veya hormonal anormallik belirtileri
- Normal sperm sayısından daha düşük sperm sayısı
Jinekomasti nedir? Erkeklerde meme büyümesi ve küçültme ameliyatı
Erkekte kısırlık (infertilite) nedenleri:
- Nedeni açıklanamayan grup %30
- Testis tümörleri
- Testiküler travma (Testis yaralanmaları)
- Varikosel %15
- Enfeksiyonlar
- Sistemik hastalıklar
- Üreme kanallarında tıkanıklık
- Geriye boşalma
- Endokrin hipogonadism
- İnmemiş testis
- Ereksiyon (sertleşme) sorunu ve hipospadias
- Obstrüktif (tıkanıklık) patolojiler
Stres, sigara uyuşturucular sperm kalitesini düşürüyor
Günümüzde çevresel faktör, ağır çalışma şartlarında maruz kalma, stres, birçok toksik madde, sigara ve erkek yaşının ilerlemesi sperm kalitesini düşürmekte ve kısırlığa neden olabilmektedir.
Alkol ve uyuşturucu maddeler sperm kalitesini ve üretimini olumsuz etkiler. Bu maddeler hormonal dengesizliklere de yol açar.
Antibiyotiklerin birçoğu, parazit ilaçları, depresyon, mide ülseri, hipertansiyon ve alerjik hastalıkların tedavisinde kullanılan bazı ilaçların, erkek üreme sağlığını olumsuz etkilediği gösterilmiştir.
Kemoterapi ve kanser tedavisinde kullanılan ilaçlar, sperm üretimine zarar verir. Bu ilaçların bir kısmının etkisi kalıcı olabilir.Kemoterapi öncesinde bu hastalardan, ileride kullanılmak üzere sperm örnekleri alınarak dondurulabilir. Testislerde sperm üreten hücreler radyasyona çok duyarlıdır.
Radyoterapi gören hastalarda sperm üretimi üç-beş yıl içinde tekrar başlayabilir. Yüksek ısı, sauna ve sıcak su banyoları sperm üretimini olumsuz etkiler.
Varikosel nedir? Neden olur? Belirtileri ve tedavi yöntemleri
Akdeniz anemisi ve kistik fibroz kısırlığa neden olabilir
Cinsiyet kromozomlarındaki birçok bozukluk infertiliteye neden olur. Bu vakaların birçoğunda testisler ve sperm üretimi olumsuz etkilenmiştir.
Bazı kas hastalıklarında, orak hücreli anemide, Akdeniz anemisinde ve mesaneye ait bozukluklarda infertilite sık görülür.
İnfertilitenin eşlik ettiği diğer bir hastalık olan kistik fibroz vakalarında ise meni miktarı ve sperm sayısı azdır. Bu vakalarda sperm kanalları gelişmemiştir.
Kısırlık için ne zaman doktora başvurmak gerekir?
35 yaşın altındaki çiftler 12 ay boyunca korunmasız düzenli ilişkiyi denemelerine rağmen hala gebelik oluşmamışsa doktora başvurmalılar. 35 yaşın üzerindeki çiftlerde bu süre 6 aydır.
Erkek faktörü değerlendirilirken temel analiz, sperm örneğinin incelenmesidir.
Sperm sayısı, hareket kabiliyeti, spermin dölleme yeteneği ve gerekli vakalarda genetik analizinin (sperm FISH ve genetik hasar testleri) yapılması önemlidir.
Sayısal düşüklük, hareket oranı düşüklüğü ya da tam hareketsizlik, şekil bozuklukları ve sperm örneğinde genetik sorunlar olması, erkek kısırlığının başlıca nedenleridir.
Tedavi öncesi erkek iyi analiz edilmelidir. Bazı vakalara özel antioksidan ve vitamin tedavisi gerekli olabilir. Bazı daha ciddi vakalarda ise; hormon tedavisi ve sperm yapımının uyarılması gerekebilir.
Tedavi edilmesi en zor olan grup; sperm sayısı çok düşük ve kalitesiz olan vakalar ve hiç sperm olmayan azospermi vakalarıdır.
Şiddetli erkek kısırlığında kullanılan tüp bebek tedavi teknikleri içinde ICSI yani mikroenjeksiyon yöntemi birçok vakaya büyük oranda çözüm olabilmektedir.
Erkeklerde kısırlık belirtileri ve nedenleri
Azospermide yani; hiç spermi olmayan erkeklerde hormon değerlendirmesi atlanmamalı. Zira hormonların azalmasına bağlı bir durumda hormon verilerek hiç ameliyata gerek kalmadan sperm elde edilebiliyor.
Sperm sayısı hafif ve orta derecede azalmış ise aşılama yapılıyor. Aşılamanın tek uygulama sonucundaki başarısı %10 ila 15 arasında değişiyor.Spermin çok az olduğu durumlarda ise mikroenjeksiyon yönteminin tercih edilmesi gerekir.
Gelişen teknoloji, çeşitli nedenlere bağlı olarak hiç sperm hücresi bulunmayan erkeklerede baba olma fırsatı veriyor. Mikro TESE isimli mikroskobik operasyon ile testislerden alınan dokulardan sperm elde etmek mümkün oluyor. Eurofertil Tüp Bebek Merkezi Medikal Direktörü Dr. Hakan Özörnek, “baba olamayacağını düşünen pek çok erkeğin, Mikro TESE yöntemiyle baba olabildiğini hatırlatıyor.
Источник:
https://www.medikalakademi.com.tr/erkek-kisirligin-belirtileri-nelerdir/
Erkek İnfertilitesi (Kısırlık)
Kısırlık tedavisi için başvuran çiftlerin %20’sinde erkek infertilitesi tek neden olabilmektedir. Bu çiftlerin %20-40’ında ise diğer sebeplerle beraber erkek infertilitesi de önemli bir neden olarak eşlik etmektedir.
Embriogenez sırasında her bir testis içerisinde yaklaşık 300 bin spermatogoni bulunur. Her biri mitotik bölünmeye girerek puberteye kadar her bir testiste 600 milyon spermatogoni vardır. Erişkin hayatta da devam eden bu bölünme sayesinde günde 100-200 milyon sperm üretilir ve sağlıklı bir erkekte tüm hayatı boyunca 1 trilyon civarında sperm üretimi olur.
Spermatogenez 70 gündür. Spermin testisten epididimis yoluyla ejekulatuar kanallara taşınması 12-21 gün zaman alır. Epididimisten geçerken spermler daha da olgunlaşır ve motilite (hareket) kazanır.
Normal testiküler fonksiyon FSH ve LH hormonlarına ihtiyaç duyar. LH, Leydig hücrelerini stimüle ederek testesteron sentezini ve salgılanmasını uyarır.
FSH ise Leydig hücrelerinde LH reseptörlerinin oluşumunu indükleyerek LH fonksiyonunu indirekt olarak destekler.
Seminifer tubüllerde spermatogenez ve epididimiste de sperm maturasyonu (olgunlaşması) için yüksek konsantrasyonda Testesterona ihtiyaç vardır.
Erkek İnfertilitesi Çeşitleri
Erkek kısırlığının en yaygın görülen 3 nedeni şunlardır:
Düşük Sperm Sayısı
Sperm sayısı erkekler arasında büyük farklılıklar gösterir, ortalama olarak normal bir sperm sayısı 1 mililitre içinde yaklaşık 15 ila 200 milyon sperm hücresidir. 1 mililitre içinde 15 milyondan az olan sperm sayısı düşük olarak kabul edilir.
Zayıf Hareketlilik
1 mililitre içinde milyonlarca sperm olsa bile sperm hücrelerinin hareketliliğinde problem varsa yine sorun demektir.
Çünkü döllenme için sperm hücresinin yumurtaya doğru ilerlemesi gerekir ve bazı erkeklerin spermleri ya çok yavaştır ya da hiç hareket etmez.
Normal vajinal ilişkide döllenme için +4 (hızlı hareketli) ve +3 (yavaş hareketli) sperm sayısı toplamının en az %32 olması gerekir.
Anormal Sperm Morfolojisi
Spermlerin normal bir şekle sahip olmaması anlamına gelir. Normal bir sperm hücresinin uzun kuyruğu, gövdesi ve oval yapıda başı bulunurken, anormal morfolojili sperm hücersinin kuyruğu yoktur veya kısadır veya şekilsiz başları olabilir.
Bu erkeğe bağlı kısırlık sorunlarından herhangi birinin teşhis edilmesi, baba olma hayallerinizin bittiği anlamına gelmez! Sperm sayısını ve hızını arttırmaya yönelik çözümler vardır veya aşılama (IUI, inseminasyon) veya tüp bebek tedavisi (ART) ile bebek sahibi olabilirsiniz.
Erkek İnfertilitesi (Kısırlık) Nedenleri
Spermde yapısal ve sayısal kromozomal anomali, Düşük sperm üretimi, anormal şekil veya zayıf hareketlilik
Testisleri içeren anatomik anormallikler
Sperm taşıyan kanallarda tıkanma
Düşük testosteron gibi hormonal problemler
Testis travması
Genetik veya immünolojik durumlar
Sigara içmek, alkol ve esrar kullanımı, Sigara dumanı ve DNA’da hasar yapabilecek toksinlere maruz kalma. Sauna veya çok sıcak duş almak gibi sıcağa çok sık maruz kalmak, vücut sıcaklığını artırabilir ve sperm üretimini etkileyebilir.
Hipotalamus-Hipofiz-Testis aksında olan değişiklikler: 30 yaş sonrası FSH artışı, Testesteron seviyelerinde yaşa bağlı azalma, semen miktarında azalma yapar
İlerleyen erkek yaşı: Testisler ve prostatta yaşlanma ile semen üretimi ve semenin biolojik özelliklerini etkileyen morfolojik değişiklikler oluşur.
Yaşlanma ve Erkek İnfertilitesi
Erkekte spermatogenezdeki mitotik bölünme tüm yaşam boyu devam eder. Ancak sperm konsantrasyonu (sayısı) dışında semen volümü (hacmi), sperm motilitesi (hareketi) ve normal sperm morfolojisi yaşla azalır. İlerleyen yaşla beraber cinsel ilişki sıklığının da azalması göz önüne alındığında erkek yaşı ilerledikçe fertilite (doğurganlık) oranlarında azalma olur.
Yaşlanan erkekte serum Testesteron düzeyi erkek yaşı ilerledikçe azalır, SHBG (sex hormone binding globulin) seviyesi ve Östrojen düzeyi abdominal obesiteye bağlı artabilir.
50 yaş üstü azalan androjen konsantrasyonuna bağlı androjen eksikliği bulguları ortaya çıkar: Erektil disfonksiyon, azalmış libido, azalan enerji, güç, istek, hayat kalitesinde düşme, zihinsel yetilerde değişiklik, jinekomasti, osteoporoz, azalan kas kitlesi, testiküler atrofi erkek fertilite oranlarını olumsuz yönde etkiler.
Erkek İnfertilitesine Neden Olan Hastalıklar
Testislerde varikosel (genişlemiş damarlar), İnmemiş testisler, genetik bozukluklar, diyabet gibi sağlık sorunları veya klamidya, bel soğukluğu, kabakulak veya HIV gibi enfeksiyonlardan dolayı sperm üretimi, fonksiyonu veya sperm kalitesi etkilenebilir.
Kistik Fibrosis gibi bazı genetik hastalıklar, erken boşalma gibi bazı cinsel problemler,Bazı antibiyotikler, antihipertansifler, anabolik steroidler veya diğerleri belirli ilaçları almak da doğurganlığı etkileyebilir.
Radyoterapi ve kemoterapi dahil olmak üzere kanser tedavisi ile ilgili yöntemler ciddi şekilde sperm üretimini bozabilir.
Erkek İnfertilitesi Tanısı
Düzenli 1 yıllık cinsel beraberliğe rağmen gebelik elde edilemediyse hikayede araştırılması gerekenler:
İnfertilite (kısırlık) süresi ve önceki gebelik öyküsü
Cinsel ilişki sıklığı ve seksüel disfonksiyon
Çocukluk hastalıkları ve gelişim öyküsü
Daha önceki cerrahi operasyonlar, sebepleri, diğer sistemik hastalıklar (şeker hastalığı gibi)
Geçirilmiş cinsel yolla bulaşan hastalık hikayesi
Çevresel faktörler ve ısı maruziyeti
Kullanılan ilaçlar ve allerjenler
Meslek, sigara, alkol ve ilaç bağımlılığı
Fizik Muayene
Penis muayenesi ve üretra açıklığının yerinin belirlenmesi
Testis palpasyonu ve büyüklüğünün ölçülmesi
Vas ve epididimisin varlığı ve sertliği
Varikosel varlığı
Vücut duruşu, tüy dağılımı, meme gelişimi gibi seks karakterlerinin tespiti
Rektum muayenesi
Kriptorşidizm (inmemiş testis) veya kabakulak orşiti testikuler atrofi sebebidir.
Sekonder seks karakterlerinin gelişim zamanı ve şekli endokrin bozuklukları düşündürür.
Duktus obstriksiyonu cisel yolla bulaşan hastalıklar nedeniyle oluşabilir.
Diabetes Mellitus (şeker hastalığı) retrograd ejekulasyon sebebidir, kistik fibrosis vas deferensin konjenital yokluğuna sebeptir, inguinal herni (kasık fıtığı) ameliyatı, skrotal cerrahi vas deferense travma sebebi olabilir.
Retroperitoneal cerrahiler nöral yolların zedelenmesine ve ejekulatuar disfonksiyona neden olabilir.
Erkek İnfertilitesi Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Anatomik olarak duktal obstriksiyon (kanallarda tıkanıklık) ve hipogonadotropik hipogonadizm tanısı konulduysa tedavi ile düzelir. Ancak primer testikuler yetmezlik söz konusu ise düzelmez.
Ameliyat
Örneğin, bir varikosel sıklıkla cerrahi olarak düzeltilebilir veya tıkanmış vaz deferens tamir edilebilir. Daha önceki vazektomiler tersine çevrilebilir. Spermin ejakülatta bulunmadığı durumlarda, sperm genellikle sperm-geri alma teknikleri kullanılarak testislerden veya epididimden doğrudan alınabilir.
Enfeksiyonların Tedavisi
Antibiyotik tedavisi üreme sisteminin bir enfeksiyonunu tedavi edebilir, ancak her zaman doğurganlığı geri getirmez.
Cinsel İlişki Sorunları İçin Tedaviler
İlaç tedavisi veya danışmanlık, erektil disfonksiyon veya erken boşalma gibi durumlarda doğurganlığı iyileştirmeye yardımcı olabilir.
Hormon Tedavileri ve İlaçlar
İnfertilitede belirli hormonların yüksek veya düşük seviyelerinin veya vücudun hormon kullanma biçimindeki sorunlardan kaynaklandığı durumlarda doktorunuz hormon replasmanını veya ilaçlarını tavsiye edebilir.
Yardımcı Üreme Teknolojisi (ART)
ART yani tüp bebek tedavisi yöntemleri spermi normal ejakülasyon, cerrahi ekstraksiyon veya donör bireyler aracılığıyla spesifik vaka ve isteklerinize bağlı olarak elde etmeyi içerir. Spermler daha sonra dişi genital yoluna sokulur veya in vitro fertilizasyon veya intrasitoplazmik sperm enjeksiyonunu gerçekleştirmek için kullanılır.
Nadir durumlarda, erkek doğurganlık sorunları tedavi edilemez ve bir erkeğin bir çocuğun babası olması imkansızdır. Doktorunuz, sizin ve eşinizin, bir donörden sperm kullanmayı veya bir çocuğu evlat edinmeyi düşünmenizi önerebilir.
Kadınlarda Kısırlık: https://www.dryesimyercok.com/kadinlarda-kisirlik-infertilitesi/
Jin.Op.Dr.Yeşim Yerçok
Kadın Hastalıkları Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı
Randevu için Tel: 0216-3851715
Источник:
https://www.dryesimyercok.com/erkeklerde-kisirlik-infertilite/
Erkeklerde Kısırlık: Artan Infertilite Problemine Karşı Doğal Çözümler
Modern yaşam şartları, özellikle erkeklerde artan kısırlık sorununun sebebi olabilir mi? Pek çok bulgu, cevabın evet olduğuna işaret ediyor. Yakın zamanda yayınlanan bir rapora göre, Kuzey Amerika, Avustralya, Avrupa ve Yeni Zelanda’da erkeklerin sperm sayısı son 40 yılda en az %50 oranında düşerken, bu değişimin azaldığına dair bir işaret de bulunmuyor.
Peki erkeklerde artan kısırlık oranının sebebi nedir? Doğal kısırlık tedavileri, bu oranın düşürülmesine yardımcı olabilir mi?
Erkeklerde kısırlık neden artıyor: Araştırmalar ne diyor?
Araştırmacılar 1973 ve 2011 yılları arasında sperm sayısı ve konsantrasyonu konusunda yayınlanan 7,500’ten fazla araştırmayı incelemiş (1) ve kriterlerine uygun olan 185 araştırma üzerinde toplu analiz gerçekleştirmiş.
Bu araştırmaların arasında hem kısır olduğu bilinen hem de kısır olup olmadığını bilmeyen erkeklerin katıldığı çalışmalar yer almış ve kısırlık şüphesi taşıyan erkeklerin katıldığı çalışmalar araştırmadan çıkarılmış.
Seçilen çalışmalar belirlenen zaman aralığı arasında dağıtılırken, 50 farklı ülkeden yaklaşık 43,000 erkeğin verileri incelenmiş.
Bulgular oldukça sarsıcı. Analize göre, yalnızca son 40 yıl içerisinde toplam sperm sayısında neredeyse %60 oranında düşüş gerçekleşmiş. Daha da önemlisi, araştırmacıların yalnızca 1995’ten sonra yayınlanan çalışmalara göz attığı düşünülecek olursa, kısırlık oranındaki artış hiç de düşüyor gibi görünmüyor.
Erkek infertilitesi yalnızca üremeyle ilgili bir konu da değil. Çoğu zaman, sperm sayısındaki düşüş, artan prematüre ölüm riskinin de bir göstergesi (2).
Hatta araştırmacılar sperm sayısındaki düşüşe, erkek sağlığı için “felaket habercisi” gözüyle bakıyor.
Her ne kadar araştırmacılar sperm sayısının neden düştüğüne dair bir senaryo çizememiş olsalar da, aralarında çevresel değişimler ve yaşam tarzı değişikliklerinin de bulunduğu pek çok teori ortaya atılmış durumda.
Erkeklerde kısırlığın nedenleri
Erkeklerde kısırlık hormon dengesizliklerinden ilaçlara ve kromozom bozukluklarına uzanan pek çok farklı nedenden kaynaklanabiliyor olsa da, bu yazının konusu çevresel değişimlerden ve yaşam tarzından kaynaklanan sebepler (3).
Araştırmalara göre günümüzde Kuzey Amerika’da yaşayan erkeklerde kısırlık oranı %4 ile %6 arasında değişiyor (4). Diğer yandan çocuk sahibi olmak isteyen çiftlerin 1/3’ünde, kısırlığın sebebi erkeklerdeki üreme problemlerinden kaynaklanıyor (5).
Erkeklerde kısırlık sorunun artmasının sebepleri söz konusu olduğunda, pek çok bilim insanının yaşam tarzı ve çevresel değişimler gibi doğal olmayan sebeplerden şüpheleniyor olmasının sebebi, bu düşüşün genetik nedenlerden kaynaklanamayacak kadar hızlı bir oranda artıyor olması.
Kısırlığa neden olan doğum öncesi faktörler
Endokrin bozucu kimyasallar:
Bilim insanlarına göre kimyasal maddelere maruz kalınması sonucu oluşan doğum öncesi endokrin bozulması, artan erkek infertilitesinin en önemli sebeplerinden biri (6, 7). Çünkü ftalat, antibakteriyel jellerin içerisinde yer alan triklozan ve BPA gibi endokrin bozucu kimyasallara her an maruz kalıyoruz.
EDC de denilen endokrin bozucu bu kimyasallar, vücudun tüm hormonlarını ve biyolojik süreçlerini düzenleyen endokrin sistemine saldırıyor.
Kimyasallar endokrin sistemini bozduklarında ise gelişim, üretkenlik, sinir sistemi ve bağışıklık sistemi üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratabiliyor.En büyük hasarın ise bu kimyasallara doğum öncesi ya da erken hamilelik döneminde maruz kalındığında ortaya çıktığına inanılıyor.
EDC’lerin bu kadar tehli olmasının sebebi, çok küçük miktarlarının bile çok ciddi sonuçlara yol açabilmesi. Ne var ki, sağlık üzerindeki etkilerinin ortaya çıkması yıllar hatta on yıllar alabiliyor.
Sigara kullanımı:
Sigaranın insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri oldukça fazla. Sigara içmek günümüzde Amerika’daki en önemli önlenebilir ölüm nedeni olmakla birlikte HIV, yasadışı uyuşturucu kullanımı, alkol bağımlılığı, trafik kazaları ve silah kullanımına bağlı kazaların toplamından daha fazla ölüme neden oluyor (8).
Sigara bağımlılığı yetişkinlerde infertilitenin en önemli nedenlerinden biri olduğu gibi, anne karnındayken sigara içilmesi de kısırlık konusunda rol oynuyor. Yapılan bir araştırmaya göre anne karnındayken sigaraya maruz kalan Avrupalı erkeklerde sperm yoğunluğu, maruz kalmayanlara oranla %20 daha düşük (9). Diğer yandan pasif içiciler de bu durumdan payını alıyor.
Yetişkinlerde kısırlığa neden olan faktörler
Tarım ilaçları:
Son 40 yıl içerisinde zirai ilaçların kullanımı arttı. Aynı dönemde erkeklerde kısırlığın da artmış olması yalnızca bir tesadüf olamaz, değil mi?
Zirai ilaçların tamamı kısırlık üzerinde etkili olsa da, henüz yeterince araştırma yapılmadığı için bu etkinin nedenini tam olarak bilmiyoruz. Böcek ilaçlarının kalıntıları, ilaçlamadan sonra uzun süreler boyunca yiyeceklerin üzerinde kalabiliyor. Diğer yandan bu ilaçlar sürüklenme ile ilaçlanmayan yiyeceklere de bulaşabiliyor.
Sigara kullanımı:
Tütün dumanında 4,000’den fazla toksin bulunurken, bu maddelerin birleşimi erkeklerde üretkenliği olumsuz etkiliyor. Araştırmalara göre eğer sigara kullanıyorsanız, düşük sperm kalitesi, sperm fonksiyonunda azalma, disfonksiyonel üreme sistemi, sperm olgunlaşma bozuklukları gibi sorunlarla karşılaşmanız çok olası (10).
Sigara kullanımı kadar içtiğiniz sigara miktarı da önemli. Ağır içicilerin saydığımız problemlerle karşılaşma oranı normal içicilere göre daha yüksek olsa da, sigaranın olumsuz etkileri her durumda geçerliliğini koruyor (11, 12).
Stres:
Kronik stres, genel sağlık durumunuzun yanı sıra üreme kabiliyeti üzerindeki olumsuz etkileriyle de dikkat çeken bir konu.
Stres altındaki erkekler boşalma esnasında düşük sperm konsantrasyonuna sahip olmakla birlikte, sperm kalitesi de daha düşük; dolayısıyla yumurtayı döllemeleri daha zor. Bu durum diğer sağlık problemleri hesaba katıldığında dahi geçerliliğini koruyor (13).
Obezite:Artış gösteren kısırlık probleminin nedenlerinden biri de artan obezite. Obez kadınların hamile kalmasının zorlaştığı biliniyor; bununla birlikte yapılan araştırmalar obezitenin spermin yumurtayı dölleme yetisini azalttığını da gösteriyor (14). Nedeni ise sperm kalitesindeki bozulmalar.
Obezite, ayrıca hormonal değişiklikler ve cinsel fonksiyon bozuklukları gibi erkek üretkenliğini azaltan farklı sağlık problemlerine de neden olabiliyor (15).
Geleneksel kısırlık tedavisi ve kısırlığa çare olabilecek 5 etkili öneri
Erkeklerde kısırlık tedavi edilebilir mi? Cevap aslında evet. Geleneksel tedavi yöntemleri söz konusu olduğunda uygulanacak olan tedavinin içeriği/detayları, kısırlığın doktorunuz tarafından belirlenen nedenine bağlı olarak değişebiliyor.
Eğer üreme organlarınızda herhangi bir hasar ya da anormallik varsa, ameliyat tercih edilebilir. Hormon düzensizlikleri gibi konular içinse ilaç tedavisinin yanı sıra doğal reçeteleri deneyebilirsiniz. Son olarak herhangi bir çözüm yolu işe yaramıyorsa, IVF (in vitro fertilization) teknolojisi yani yapay döllenme gibi yöntemler denenebilir.
Yaşam tarzınızda yapacağınız bazı değişiklikler de, üreme yetinizi arttırmak konusunda olumlu etkiler yapabilir. İşte kısırlığa çare olabilecek 5 öneri:
- Endokrin bozucu kimyasallardan kaçının.
Bebeği taşıyan kişi kadın olsa da, hamile kalmaya çalışırken çiftin her iki bireyinin de endokrin bozucu kimyasallardan uzak durması gerekiyor.
Kimyasallardan korunmanın en kolay yolu ise plastik kullanımını azaltmak ve kimyasal temizleyiciler yerine evde yapacağınız doğal temizlik malzemelerini kullanmak.
Tüm kimyasalları hayatınızdan çıkarmanız mümkün olmayabilir, ancak ne kadar uzak durabilirseniz o kadar kâr.
Çocuk yapmaya çalışın ya da çalışmayın, sigarayı bırakın. Çünkü sigara içmek vücudunuzun her bir parçasına zarar veriyor (16).
- Tarım ilaçlarından kaçının.
Tıpkı endokrin bozucu kimyasallar gibi, tarım ilaçlarından da tamamen kaçınmanız söz konusu değil; yine de uzak durmanız mümkün. Başlangıç için Dirty Dozen yani kara listeye girmiş ürünleri tüketmeyi bırakıp, tercihinizi organik sebze ve meyvelerden yana yapabilirsiniz.
Sürekli gergin mi hissediyorsunuz? Stresin etkilerini azaltmak için düzenli spor, yoga, akupunktur ve meditasyon gibi stres azaltıcı etkileri kanıtlanmış yöntemleri deneyebilirsiniz. Böylelikle yalnızca üreme konusunda değil, sağlıklı olmak ve iyi hissetmek için de önemli bir adım atabilirsiniz.
Diyet yapmak, kilo vermenin en önemli adımlarından biri. İyi haber; stresi doğal olarak azaltan besinlerin pek çoğu, erkek infertilite semptomlarını da olumlu etkiliyor. Balık, C ve E vitaminleri, meyveler ve sebzeler iltihaplanmayı azaltırken, sperm sayısını da arttırıyor ve hormonlarınızı düzenliyor.Diğer yandan kilo almanıza neden olan işlenmiş gıdalar, rafine şekerler ve tahıllar da doğurganlığı ekiliyor. Eğer çocuk sahibi olmaya çalışıyorsanız, alkol, kafein ve uyuşturucu maddelerden uzak durmanızda fayda var.
Uyarılar
Çocuk sahibi olmakta zorlanıyorsanız, hevesiniz kolayca kırılabilir. Eğer erkek kısırlığından şüpheleniyorsanız, sebebin bu olduğundan emin olmak için uzman birine görünmenizde fayda var.
İşinin uzmanı bir profesyonel hastalık geçmişinizi ve yaşam tarzınızı inceleyerek size uygun farklı tedavi yöntemleri sunabilir.
Pek çok çift uzman görüşü aldıktan sonra bir yıl içerisinde çocuk sahibi olabiliyor.
Özetle:
- Yakın zamanda yapılan bir araştırmaya göre, Kuzey Amerika, Avustralya, Avrupa ve Yeni Zelanda kökenli erkeklerin sperm sayıları son 40 yıl içerisinde en az %50 oranında azalmış.
- Araştırmacılar, bu durumdan, hem doğum öncesi hem de yetişkinlik döneminde maruz kalınan çevresel değişimleri ve yaşam tarzıyla ilgili faktörleri sorumlu tutuyor.
- Erkeklerde kısırlığı arttıran doğal olmayan faktörler endokrin bozucu kimyasallar, sigara kullanımı, tarım ilaçları, stres ve obezite olarak sıralanıyor.
- Yaşam tarzınızda yapacağınız bazı değişiklikler üretkenliği, tedavi gerektirmeden arttırabiliyor.
- Uzman bir doktora görünmek, kısırlık konusunda detaylı bilgi almanızı ve çözüm yollarınızı keşfetmenizi sağlayabilir.
Bu makale Dr.Axe sitesinde yer alan “Increasing Rates of Male Infertility + 5 Natural Remedies” isimli makaleden çevrilmiştir.
Источник:
https://habit.com.tr/erkeklerde-kisirlik-artan-infertilite-problemine-karsi-dogal-cozumler/
Kısırlık (İnfertilite) Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Korunma Yolları ve Tedavisi
Sağlıklı bir bebek sahibi olmak, evlenip yuva kurmuş her çiftin ortak hayalidir. Ancak bazı durumlarda çiftlerden ikisinin de bunu çok istemesine rağmen bu hayalleri gerçekleşmeyebilir. Kadınların genel olarak doğurganlık açısından en verimli olduğu dönem 25’li yaşlarıdır.
35 yaşından sonra kadının doğurganlık özelliğinde azalma olduğu tespit edilmiştir. Elbette ki sadece yaşın ilerlemesi bir kadının anne olmasına engel teşkil etmez. Çiftler hiçbir korunma yöntemi kullanmamasına rağmen çocuk sahibi olamıyorlarsa, bu durumda kısırlıktan söz edilebilir. Kısırlığın ise birçok nedeni ve etkeni bulunmaktadır.
Dış (Ektopik) Gebelik Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi
Genel olarak yeni evli çiftler, evlendikten sonra birkaç ay geçmesine rağmen hamile kalınmaması durumunda panik olup doktora başvurmaktadır. Uzmanlar ise anne baba adaylarını bu konuda ısrarlar uyarıyor; genç çiftler kısırlık teşhisi konusunda çok aceleci davranmamalıdır. Çitler en az bir yıl boyunca gebelik gerçekleşmiyorsa bunun sebeplerini araştırmaya başlamalıdır.
İnfertilite (Kısırlık) Nedir?
İnfertilite yani kısırlık çağımızın en sık rastlanan sorunları arasında yer almaktadır.
Çiftlerin herhangi bir doğum kontrol yöntemi kullanmamasına, normal bir cinsel yaşam sürmelerine rağmen, istekleri dışında, 1 yıl (Dünya Sağlık Örgütü’ne göre 2 yıl) gibi bir süre içerisinde gebeliğin gerçekleşmemesi durumuna infertilite yani kısırlık denmektedir.
Sağlıklı bir cinsel yaşam ortalama haftada iki kez yaşanan cinsel birliktelik olarak kabul edilmektedir. Çocuk sahibi olamamaya neden olan kısırlık sadece annede, sadece babada veya her iki tarafta da eşit olarak görülebilir.
Kısırlığın Nedenleri (Sebepleri) Nelerdir?
Son yıllarda oldukça artan kısırlığın birçok nedeni bulunmaktadır. Genel olarak düzensiz beslenme, düzensiz yaşam, stres gibi faktörler gebeliğe engel olmaktadır. Ancak kısırlığın nedenleri erkekte ve kadında olmak üzere iki ayrı grupta incelenebilir.
Kadınlarda Kısırlığın Nedenleri
- Kadınlarda en sık görülen kısırlık problemi, yumurtlamada meydana gelen aksaklıklardır. Yani adet döneminin düzensiz, seyrek veya hiç olmaması durumudur. Zaten yumurtanın oluşması için gerekli olan hormonlar vücutta eksikse ergenlik döneminden itibaren adet kanaması görülmez veya çok düzensiz olur. Adet düzensizliğine sebep olan diğer bir problem de polikistik over sendromudur. Bu kişiler erkeklik hormonu salgıladıklarından yumurta normal bir şekilde oluşamaz. Dolayısıyla düzenli adet ve gebelik de görülmez.
- Eğer tüplerde bir hasar veya tıkanıklık varsa yumurta ile sperm birleşemediğinden döllenme oluşamaz. Bu sorunun bilinen en büyük nedeni cinsel yolla bulaşan hastalıklardır. Çünkü sağlıklı bir kadında rahim ağzında bir mukus salgılanır, spermler bu mukus sayesinde ilerler ve yumurtaya ulaşır. Eğer bu mukus salgısı bozulur veya rahim ağzında herhangi bir hasar oluşursa döllenme gerçekleşemez ve kısırlık ortaya çıkmaktadır.
- Kadındaki kısırlığın diğer bir nedeni de endrometriozistir. Yani rahim içini döşeyen endrometrium dokusunun, rahim dışında gelişmesi durumudur. Normal yerleşiminden farklı olarak rahim dışında oluşan bu doku odakları bir süre sonra rahmin tıkanmasına ve yumurtlamada aksaklıklara yol açmaktadır.
- Gebeliğin gerçekleşmesine neden olan sorunlardan biri de kadın hastalıklarıdır. Polip, miyom gibi rahmin içine doğru büyüyen tümörler, rahim içindeki iltihaplanma, çift rahme sahip olma gibi durumlar gebelik gerçekleşse bile bebeğin gelişmesine engel olacağından düşüklere yol açmaktadır. Cerrahi müdahale ile tedavi edilebilir bir sorundur.Alerjik nedenler de kısırlığa sebep olan bir faktördür. Fakat alerjik nedenlerin tespit edilmesi ve tedavisi oldukça zordur.
- Kadınlarda görülen kısırlığın en önemli sebeplerinden biri de ilerlemiş yaştır. Kadının yaşının ilerlemesiyle birlikte yumurtalarının kalitesinde düşüş görülmektedir. Günümüzde kadınların geç evlenmesi ve ilerleyen yaşlarda anne olmaya çalışması yumurtalık yaşlanması sebebi ile görülen kısırlığın sayısında da artış olmasına yol açmıştır.
- Her hastalığın sebepleri arasında karşımıza çıkan sigara kısırlıkta da küçümsenmeyecek kadar önemli bir yere sahiptir. Sigara içen bir anne adayının öncelikle bu alışkanlığından kurtulması gerekmektedir. Çünkü nikotin yumurtaların kalitesini bozmakla kalmayıp, tüp bebek yöntemlerinde bile hamileliğin gerçekleşme şansını düşürmektedir.
- Aşırı zayıflık ve şişmanlık, düzensiz cinsel ilişki, vajinismus, antisperm antikorlarının salgılanması, tiroid hormonu bozuklukları, genital enfeksiyonlar, rahim ve yumurtalıklarda daha önceden geçirilmiş ameliyatlar, prolaktin adı verilen süt hormonunun fazla salgılanışı gibi daha birçok neden kadınlarda kısırlığın oluşmasında önemli sebepler arasında yer almaktadır.
Erkeklerde Kısırlığın Nedenleri
- Erkekte meydana gelen kısırlığın en genel ve önüne geçilebilir sebebi çevresel faktörlerdir. Düzensiz beslenme, stres, aşırı sigara ve alkol tüketimi, sürekli oturmak, çok sıcak ortamda çalışmak, kimyasal maddeleri solumak kısacası yanlış yaşam tarzı kısırlığa davetiye çıkarmaktadır.
- Sperm üretimindeki bozukluklar veya sperm kanallarının tıkalı oluşu kısırlığa yol açmaktadır. Sperm üretimindeki bozukluk deyince spermlerin şekli, sayısı hareket yeteneğindeki bozukluklar akla gelmelidir. Döllenmenin gerçekleşebilmesi için sağlıklı bir erkekte sperm sayısının en az 20 milyon ve bunların da en az yarısının hareketli olması gerekmektedir. Bazı ilaçlar, hormon bozuklukları, enfeksiyon hastalıkları ve tabi ki sigara canlı sperm sayısını olumsuz yönde etkilemektedir.
- Bazı durumlarda ise sperm sayısının normal olmasına rağmen yine de kısırlık görülebilmektedir. Eğer spermler, üretim yeri olan testislerden herhangi bir sorun veya tıkanıklık sebebiyle çıkamaz ise yine kısırlık ortaya çıkmaktadır.
- Çiftler arasında görülen kısırlığın % 15’lik bir kısmında ise sorunun nedeni bilinmemektedir. Uzmanlar bu vakalarda henüz kanıtlanmasa da stres gibi psikolojik faktörlerin rolü olduğunu düşünmektedir.
Kısırlığın Belirtileri Nelerdir?
Aslında diğer hastalıklarda olduğu gibi kısırlıkta herhangi bir belirtiden söz edilemez. Çünkü kısırlık kendini gösteren, kişiye rahatsızlık veren bir durum değildir. Ancak uzmanlar dolaylı olarak kısırlığın ergenlik döneminde fark edilebileceğini savunmaktadırlar.
Ergenlik döneminde kız çocuklarında görülen aşırı kıllanma, düzensiz adet kanamaları; erkek çocuklarındaki meme büyümeleri gibi hormonal bozukluklar ileriki yaşlarda kısırlığa neden olabilmektedir. Bu gibi durumlarda ailelerin dikkatli davranması ve zamanında müdahale etmesi gerekmektedir.
Bunun yanında cinsel birliktelik esnasında ze alamama veya cinsel ilişkiye girme ihtiyacı duymama gibi durumlar da kısırlığın belirtileri arasında sayılmaktadır.
Kısırlığı Önleme Yolları Nelerdir?
Kısırlığı önlemenin yolları aslında nedenlerinde yatıyor. Herhangi bir hastalığa yol açan etkenleri bildiğimizde, ondan korunmanın yollarını da öğrnemiş oluyoruz. Kadın ve erkek olmak üzere kısırlığı önlemin başında sigara ve alkolden uzak durmak geliyor.
Bu ürünlerin içindeki maddeler vücuttaki sağlıklı hücrelere zarar veriyor. Daha sonra hayatımızda stresi uzaklaştırmamız gerekiyor.
Sağlıklı ve düzenli beslenmek, belirli aralıklarla doktor kontrolünden geçmek, cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı tedbirli olmak, aşırı sıcak ortamlarda bulunmamak kısırlığı önlemenin yolları arasında yer alıyor.
Kısırlığın Tedavisi Nedir?
Yapılan son araştırmalara göre toplumumuzdaki çiftlerin % 15’i çocuk sahibi olmakta zorlanmaktadır. Kısırlık tedavisi çiftlerin yaşına, kaç yıldır çocuk sahibi olamadıklarına, var olan sağlık problemlerine göre değişiklik göstermekte ve kişiye göre planlanmaktadır.
Çocuk sahibi olamayan çiftlerde genel olarak sorunun % 40’ı erkekten kaynaklanmaktadır. Erkekte görülen kısırlığın sayısı her geçen gün artmaktadır.
Fakat geçirilmiş iltihabi hastalıklar, genetik ve çevresel faktörlerin etkisiyle oluşan erkek kısırlığının tedavisi mümkündür.
Hatta son yıllarda görülen gelişmeler sayesinde çok az canlı sperm hücresi olan bir erkeğin bile baba olma şansı bulunmaktadır.
Kadındaki kısırlık tedavisi erkeğe nazaran biraz daha kapsamlı ve zordur;
- Kadınlardaki kısırlık tedavisinde en çok uygulanan yöntem yumurtlama tekniğidir. Yumurtlama düzeninde bir bozukluk saptanması durumunda, kadının her ay düzenli olarak yumurtlamasını sağlayacak tedaviler uygulanmaktadır. 3-6 ay arasında değişen bu tedavi sürecinde hastaya ağızdan alınan haplar ve deri altından yapılan iğneler uygulanmaktadır. Bu süreç sonunda eğer olumlu yanıt alınmaz ise hastaya uygun farklı bir tedavi yöntemine geçilmektedir.
- Kadındaki kısırlığın diğer bir tedavi yöntemi aşılamadır. Yukarıda anlattığımız yumurtlama sürecinde aynı anda yumurtlama takibi ve aşılama yapılabilir. Bunun için adetin 3. günü başlanan ilaç ve iğneler sayesinde yumurtanın büyümesi sağlanır. Belirli aralıklarla yapılan ultrason görüntüleri ile yumurtanın büyüklüğü takip edilir. İdeal büyüklüğe gelen yumurta eğer çatlamıyorsa çatlama iğnesi yapılır. Aşılama yapılacaksa çatlama iğnesinden sonra 36 saat geçmesi beklenir; aşılama yapılmayacaksa çiftlere iğneden bir gün sonra ilişkiye girmesi söylenmektedir.
- Çocuk sahibi olamayan kadında polip, miyom, çikolata kisti gibi patalojik sorunların olması durumunda cerrahi müdahale gerekmektedir. Yapılan başarılı ameliyatlar sayesinde kadın bu sorunlardan kurtulur ve eğer başka bir engel yoksa gebe kalabilmektedir.
- Şu an en çok tercih edilen ve en iyi verim alınan tedavi yöntemi ise tüp bebek yöntemidir. Bu yöntem sayesinde yumurtlama dönemi bozuk, tüm kanalları tıkalı bir kadın ve sperm sayısı çok düşük bir erkek bile çocuk sahibi olabilmektedir. Tüp bebek tekniğinden kısaca bahsetmek gerekirse; IVF ve ICSI olmak üzere iki ayrı teknikten oluşan tüp bebek yönteminde anneden alınan yumurta hücresi özel bir laboratuvar ortamında 50-100 bin sperm hücresi arasına konur ve bu spermlerden birinin kendi kendine döllenmesi beklenir. Daha sonra döllenen yumurta hücresi rahim içerisine yerleştirilir ve burada gelişimini tamamlaması sağlanır.
Doğum Kontrolü Nedir? Doğum Kontrol Yöntemleri ve Faydaları Nelerdir?
Tüp bebek yönteminde genel mantık tıkanıklık gibi herhangi bir nedenle spermlerin yumurtaya ulaşamayıp döllenmenin gerçekleşmediği durumlarda, tıbbi müdahale ile yumurta ve spermlerin buluşturulması esasına dayanır.
Bu işlem sperm ve yumurtanın aynı ortama bırakılıp kendi kendine döllenmesini beklemekle sağlandığı gibi; mikroskop altında, çok ince bir iğne yardımıyla, erkekten alınan bir spermin yumurtaya enjekte edilmesi ile de yapılabilmektedir.
Bu yöntemin adı ise mikroenjeksiyondur(ICSI). Klasik tüp bebek yöntemi (IVF) ile mikroenjeksiyon (ICSI) arasındaki tek fark budur.Sperm sayısının çok az olduğu kişilerde mikroenjeksiyon yöntemi daha avantajlıdır.
Çünkü kaliteli sperm sayısının az olduğu durumlarda, normal tüp bebek yöntemi (IVF) ile döllenmenin kendi kendine olması beklendiğinden oldukça zor ve hatta bazen imkansız olabilmektedir.
Источник:
https://bilgihanem.com/kisirlik-infertilite-nedir/
Erkeklerde Kısırlık (İnfertilite) Nedenleri Ve Tedavisi – Sağlık Ocağım .NET
Çocuk sahibi olamama, dünya genelinde birçok çifti ilgilendiren sorulara, endişelere ve kuşkulara yol açan bir durumdur. Fakat bu durum kabullenilmesi gereken de bir sağlık sorunu olabilir. Günümüzde tıbbın gelişmesi sayesinde kısırlık problemi olan erkeklerde ve kadınlarda % 70 çaresi olan bir durumdur. Erkeklerde kısırlığın nedenleri 4 ana başlık altında incelenir.
Erkeklerde kısırlığa neden olan hormonal faktörler
Hipotalamus-hipofiz hastalıkları (sekonder hipoganodizm) :Bu durumlarda spermlerin oluşması ve gelişiminde rol oynayan beyinden salgılanan hormonlar ile ilgili problemler söz konusudur. Genellikle hormon tedavisi gerektiren bu durumların tespit edilmesi kısırlık tedavisinde önemlidir.
Bu sorun erkeklerdeki kısırlık nedenlerinin % 1-2’sinden sorumludur. Hormonal kısırlık nedenleri genetik bozukluklardan kaynaklanır ve kalıtsal olabilir. Hormonal bozukluklar genetik olabileceği gibi, ilaçlar, damarsal bozukluklar, tümörler ve bazı sistemik hastalıklar nedeni ile sonradan da oluşabilir.
Erkeklerde kısırlığa neden olan testis ile ilgili faktörler
Testisler ile ilgili kısırlık nedenleri erkek kısırlık nedenlerinin % 30-40’ından sorumludur.
Klinefelter sendromu : En sık görülen kalıtsal kısırlık nedenidir. Bu sendrom 500-700’de bir erkekte görülür ve en sık azospermi (menide sperm yokluğu) şeklinde kendini gösterir.
Y kromozumu mikrodelesyonu (erkeklerde genetik kısırlık) : Azospermi (menide sperm yokluğu) ve ciddi derecedeki oligosperminin (menide sperm azlığı) genetik nedenlerindendir. Bu durum kısırlık problemi olan erkeklerin % 15-20’sinde görülen bir durumdur.
Kriptorşidizm (inmemiş testis) : Anne karnındaki dönemde testislerin skrotuma inmemesi durumudur ve bu durum tek testiste ya da her iki testiste de oluşabilir. İnmemiş testisler karında ya da kasık bölgesinde kalır. Bu testislerde sperm yapımı bozuk olur ve tümör oluşma riski daha fazladır.
Testis kanseri : Kısırlık problemi tespit edilen erkeklerde testis kanseri riski daha yüksektir.
Varikosel : Skrotumda bulunan damar ağının genişlemesidir. Bu durum sol testis tarafında sağ testis tarafına göre daha sık görülür. Varikosel hastalığının tek başına kısırlık nedeni olup olmadığı ve varikosel ameliyatının kısırlığı ortadan kaldırmasında katkısı olduğu tartışılmaktadır.
Post testiküler sorunlar : Erkeklerde kısırlık nedenlerinin % 10 20’sinden sorumlu tutulmaktadır. Sperm taşıyan kanalların kistik fibrozis gibi hastalıklar ile beraber doğuştan yokluğu şeklinde veya bazı sorunlara bağlı bu durum gelişebilir.
Tıkanıklığa bağlı azospermi (meni yokluğu) : Hormon değerleri ve testis hacmi normal olan azospermik hastalardır. Kanalların bağlanması ya da geçirilen enfeksiyonlara bağlı tıkanması sonucu sonradan da oluşabilir. Bu hastalarda cerrahi operasyonlar ile sperm bulunur.
Tıkanıklığa bağlı olmayan azospermi (meni yokluğu) : Bu hastalardaki problem testislerde spermin olmamasıdır. Bu hastalarda cerrahi operasyon ile sperm bulma imkanı tıkanıklığa bağlı azospermi sorunu olan hastalara göre daha düşüktür.
Ayrıca bu hastalarda genetik bozukluğa rastlanma oranı daha yüksek olduğu için, bu hastalarda genetik inceleme yapılmalıdır.
Erkeklerde kısırlığa neden olan diğer faktörler : Erkeklerde kısırlığa neden olabilecek diğer nedenler ise, sigara kullanımı, alkol ve madde kullanımı, toksinlere maruz kalma, akut ve kronik hastalıklar, genital organ enfeksiyonları, kemoterapi ve radyoterapi tedavileri, nörolojik bozukluklar, spinal kort yaralanmaları, strese bağlı erken boşalma sorunları, psikoterapik ve antihipertansif ilaç kullanımı, geçirilen travmalar, cinsel yolla bulaşan hastalıklar, sıcak küvet banyoları ve saunalar, kabakulağın neden olduğu orşit, dengesiz beslenme ve ereksiyon bozuklukları gibi birçok etken erkek kısırlığına yol açabilir.
Erkeklerde kısırlık (infertilite) nasıl teşhis edilir?
Çiftin çocuk sahibi olamamasında sebep erkek mi, kadın mı araştırılması sırasında erkek ile ilgili araştırmalar çok geniş değildir.
Bu araştırmalarda öncelikle 3-5 günlük cinsel ilişki perhizi sonrası semen analizi (spermiyogram) testi yapılır. Bu testi yapmak için erkeğin masturbasyon yolu ile meni örneği alınır ve laboratuvar incelemesine gönderilir.
Semen analiz testinde sperm bozuklukları ve kısırlığa neden olabilecek başka bozukluklar var mı bunlar incelenir ve değerlendirilir.
Doktor muayenesinde testlere geçmeden önce kadının ve erkeğin öyküsü (anamnezi) alınır. Bu anamnez sırasında geçirilmiş enfeksiyon varlığı, sigara, alkol kullanımı varlığı var mı araştırılır.
Hastanın öyküsü alındıktan sonra spermiyogram testi istenir ve test sonuçlarına göre spermiyogram testinde çıkan bozukluğa neden olan faktöre yönelik tetkikler yapılır.
Kısırlık teşhisi erkekte ve kadında kadın doğum uzmanlığında başlar ve yapılan fizik muayene ve spermiyogram testi sonrası çıkan sonuca göre erkek üroloji uzmanlığına yönlendirilir.
Erkeklerde kısırlık muayenesinde üroloji uzmanı fizik muayene ve yapılan değerlendirme sonrası başka tetkikler ister.Örneğin, hormon sistemi için hormon testleri, görüntüleme yöntemleri ile sperm kanallarında sorun olup olmadığına (tümör, kanser, kitle, enfeksiyon ve benzeri) nedenler ile tıkanma var mı, bunlara yönelik tetkikler yapılır. Genetik bir bozukluk olup olmadığının incelenmesi için genetik uzmanlığı tetkikleri yapılır.
Örneğin, Y kromozumu (erkekliği belirleyen kromozom) bu kromozomdaki bazı bilinen bölgelerdeki kusurlar ciddi anlamda çocuk sahibi olmayı engelleyebilir. Bu durumun tanısı için genetik testler yapılır.
Erkeklerde kısırlık (infertilite) nasıl tedavi edilir?
Erkeklerde kısırlık tedavisi
Erkekte doğurganlıkta bir sıkıntı olduğu tespit edildiğinde çıkan sonuca yönelik tedavi planı yapılır. Tüm hastalıklarda olduğu gibi, kısırlık tedavisinde de sebebin bulunması önemlidir.
Erkeğin doğurganlık faktörünün bozulmasına neden olabilecek her türlü faktör değerlendirilir ve sebebin kesin kararı verildikten sonra tedavi için gereken yöntemlerin yapılması gerekir.
Fakat erkeklerdeki kısırlık problemleri için çok fazla tedavi seçeneği yoktur.
Örneğin, sperm olmaması durumunda bir tedavi seçeneği bulunmamaktadır. Bu tip bir durumda o erkeğin çocuk sahibi olabilmesi için verici denilen, başka birinin spermi ile aşılama yöntemi ile çocuk sahibi olması önerilir. Kısırlık problemi olan erkekte geçirilmiş bir enfeksiyon öyküsü var ise bu durumun tedavisi yapılabilir.
Spermin hareket edeceği kanalarda bir tıkanma var ise cerrahi yöntemler ile kısırlığın tedavisi yapılabilir. Bazı durumlar da hiç bir tedaviye gerek duyulmadan yardımcı üreme teknikleri ile kısırlık sorunu çözülebilir.
Yardımcı üreme tekniği nedir denildiğinde, erkekten bir şekilde spermi alıp laboratuvar koşullarında bu spermin döllenme işlemi gerçekleştirilerek aşılama yöntemi ile çiftin çocuk sahibi olması sağlanır.
Kısırlık sadece erkeğin ya da kadının sorunu değildir. Kısırlık çiftin sorunudur ve bu nedenle bu tip bir problemde erkek ve kadın birlikte değerlendirilmelidir. Kısırlığın tedavisi bilinen tüm faktörler ya da araştırılması yapılabilen tüm faktörler araştırıldıktan sonra, ortaya çıkan nedene yönelik tedaviler ile tedavi edilir.
Yaşın ilerlemesi erkeklerde kısırlığa neden olur mu?
Doğurganlığın azalma nedenine bakıldığında, şimdiye kadar bilinen kadının yaş ile birlikte doğurganlığının azalması söz konusu iken, erkeklerde 70-80’li yaşlara kadar çocuk sahibi olunabildiği bilinmekte idi.
Fakat son yıllarda yapılan araştırmalarda erkeklerde de doğurganlık yaşının önemli bir yeri olduğu görülmüştür. Kadınlarda doğurganlık dönemi erkeklere göre daha kısıtlıdır. Çünkü yumurta olarak azalma ve ileride menopoza girme gibi dönemleri vardır.
Fakat erkeklerde de yaş ile birlikte spermde azalma ve kalitesinde düşme riskleri vardır.
Erkekler kadınlara göre daha ileri yaşlara kadar çocuk sahibi olabilir iken, sağlıklı bir çocuğun dünyaya gelmesi için erkeklerinde çok ileri yaşlarda çocuk yapmaktan kaçınmaları önemlidir. Çocuk sahibi olma zamanının geçmesinde kadın ve erkek arasında yaklaşık 10-15 yıl fark vardır.Fakat erkeklerinde çocuk sahibi olmak için 40-45 yaşlarından sonrasına kalmamaları önemlidir. Erkeklerde ileri yaş nedeni ile çocuk sahibi olmanın bazı riskleri vardır.
Bu riskler, doğurganlığın azalması, çocuk sahibi olmanın zorlaşması, sperm kalitesinin bozulması, sağlıksız embriyo gelişimi ve bu embriyoların tutunamaması gibi riskleri söz konusudur.
Sigara ve alkol kullanmak (içmek) erkeklerde kısırlık yapar mı?
Sigara kadınlarda ve erkeklerde doğurganlığın azalması ya da kaybında önemli bir faktördür. Sigaranın kısırlık üzerindeki etkisi, çalışmalara göre sperm kalitesinin bozulmasına neden olduğu görülmüştür.
Bu çalışmalarda sigara içen veya içmeyen erkekleri değerlendirmek yol gösterici olmaz iken, bir erkeğin sigara içtiği ve içmediği dönemlerdeki sperm analizlerinin incelenmesi sigaranın kısırlık üzerindeki etkisini ortaya çıkarır.
Alkol kullanımına bakıldığında, alkolün sperm kalitesi üzerinde olumsuz etkisinin olduğu yapılan çalışmalara göre bilinmektedir. Aslında alkol sağlıklı bir cinsel yaşamı da önleyerek doğurganlığın azalmasına neden olmaktadır. Alkol, diyabet hastalığı gibi erkeklerde ereksiyon sorunlarına yol açtığı için de kısırlığa neden olabilir.
Erkek hastalıkları ile ilgili benzer sağlık konuları
Источник:
https://www.saglikocagim.net/erkeklerde-ksrlk-infertilite-nedenleri/