Eğer bu kitabın yazarının kim olduğunu bilmeden elime alsaydım sanırım Dostoyevski olduğunu anlamam çok uzun sürmezdi. Sayfalarını çevirirken soruşturmalar, tahliller, detaylar, tespitler, bilhassa yazarın unutulmayan eseri " Suç ve Ceza" dan tanıdık beyin kıvrımlarında gezinirken buluyorsunuz kendinizi. Dostoyevski'nin bu kitabı 25 günde yazdığı ve buna ek olarak, kumarla başı dertte olduğu bir dönem yazdığı söylenir. Kitabın ana karakteri Aleksey Ivanoviç. Okuduğum süre boyunca Aleksey'in hikayesini değil Dostoyevski'nin hikayesini okuduğuma bahse girerim. İçindeki kumarbazı keşfederek yola çıkan, ruhunun en derin, en karanlık yerlerini göz önüne koyan, gerek kumar oynayan insanları tahlil edişi gerekse Polina'ya olan aşkını itiraf edişiyle Aleksey'i değil Dostoyevski'nin bizzat kendisini gördüm sayfalarda. Ivanoviç için risk almak yani yazarın tabiriyle "yazgıya kafa tutmak" bir yaşam biçimi haline gelmiştir. Kitap, Roulettenburg'da lüks bir otelde yaşayan aileyi anlatarak başlıyor. General, emekli olduktan sonra aldığı parayı rulet oynayarak bitirmiştir ve halasının mirasına konmak için onun ölüm haberini beklemekle meşguldür kendileri. Bu süre zarfında General'in üvey kızı Polina'ya karşı zavallı bir aşk besleyen ana karakterimiz de kendi iç çatışmalarıyla yaşamaktadır. Polina, " Kendini aşağı at" dese, düşünmeden Schlangenberg'in en yüksek tepesinden seve seve atlayabilecek kadar aklı başında olmayan bir adamın aşkı bu. En az kumar tutkusu kadar büyük bir tutkuyla bağlı Ivanoviç, Polina'ya. Olay örgüsü, ölüm haberi beklenen halanın otele gelişi ve mirasını kumarda kaybedişiyle devam ediyor. Kitaptaki karakterlerin paraya bu denli sahip olma isteklerinin temel nedeni ise "saygınlık". İşte burada Dostoyevski suratımıza acımadan vuruyor içimizdeki kazanma hırsını. " Senin binlerce aptal kaygın, sürekli birilerinin senin hakkında ne düşündüğü tasaların var. Sen insansın; varlıkların en üstünü olduğunu düşünüp esasında en aşağılığı, en acizi, en yeniğisin." diyor adeta. Dostoyevski hislerini, izlenimlerini kağıda dökerken haddinden fazla yeteneklidir. Bu yüzden psikoloji çatısı altında da okunabilecek bir eser.