Kaynak: In Albert’s Shadow: The Life and Letters of Mileva Marić, BBC-100Women
Mileva Marić, 6 yaşlarındayken –daha okula bile gitmeden- okumayı öğrenen, Almanca ve Sırpçayı akıcı bir şekilde konuşabilen ve küçük yaştan itibaren matematiğe olan yeteneğiyle dikkat çeken Sırp bir fizikçiydi.
Zürih Federal Teknoloji Enstitüsü’nde, Albert Einstein’ın sınıfındaki tek kadın öğrenciydi. Üniversitede birlikte okudular, ikisi de yetenekli öğrencilerdi ve bir seferinde Mileva uygulamalı fizikte en yüksek notu -5- alırken, buna karşın Albert 1 almıştı.
Mileva’nın biyografileri Albert ile ortak çalışmalarının uzun yıllara dayanan ve Mileva’ya pek hakkı verilmeyen bir emekdaşlığın başlangıcı olduğunu ortaya koyuyor.
Birbirlerine yazdıkları mektuplardan 43’ü hala duruyor.
Albert yazdığı mektuplardan birinde: “İkimiz birlikte izafi hareket üzerindeki çalışmamıza muzaffer bir sonuç getireceğiz.” derken bu olduğunda ne kadar mutlu olacağını söylüyor.
Boşandıklarında, eğer Albert bir Nobel ödülü kazanırsa Mileva’nın parayı alacağına dair anlaşmalarına rağmen Albert parayı oğullarına bırakacağını vasiyetine ekledikten sonra, Mileva Albert’a çalışmalardaki kendi payını ortaya çıkaracağını söylüyor.
Albert Einstein ise Mileva Marić’e şunları yazıyor:
“Birisi tamamen önemsiz olduğunda bu insana söylenecek hiçbir şey yoktur, mütevazi ol ve sessiz kal dışında. Bu, benim sana yapmanı tavsiye ettiğim şey.”
The Life and Letters of Mileva Marić
Mileva Marić’in çalışmaları, Einstein kadar bilim dünyası tarafından da gölgede bırakılmaya çalışıldı ve Mileva piyano, fizik ve başka alanlarda özel dersler vererek geçimini sağlamak zorunda kaldı.
*Bu yazı içeriğinin bir kısmının kaynağı olan BBC-100Women’da yazının başlığı “Einstein- ama düşündüğünüz değil”di; fakat Dünyadan Bihaber olarak Mileva Marić’i bu başlıkla anlatmayı uygun bulmadık. O, diğer tüm bilim insanları gibi, kendi adıyla anılmayı hak ediyor.