Dul Yetim Aylığı Ne Kadar?
Dul ve yetim ayılığı SGK tarafından ödenen bir aylıktır. Devlet, sigortalı olarak çalışıp ya da herhangi bir sigortadan emekli olup da vefat eden kişilerin arkada kalan yakınlarına aylık öder. Geride kalan eşe ödenen aylığa dul aylığı denir. Ölen sigortalının ya da emeklinin çocuklarına verilen aylığa ise yetim aylığı adı verilir. Bu aylık SSK, BAĞ-KUR ya da Emekli Sandığı için ödenir. Hiçbir sigorta kolu için ayrım yapılmaz ancak dul ve yetim aylığının ödenebilmesi için bazı şartların yerine getirilmiş olması gerekir. Sizlere bu şartlar ve aylığın ne kadar olduğu hakkında detaylı bilgi verelim;
Dul ve yetim aylığı bağlanması için gerekli şartlar nelerdir?
- Dul ve yetim aylığı bağlanabilmesi için en önemli şart, vefat eden kişilerin SGK tarafından emekli maaşı alıyor olması ya da sigortalı olarak çalışıyor iken vefat etmesidir. 900 gün kesintisiz olarak prim ödeyen ya da 5 yıl sigortalı olarak çalışan kişilerin yakınlarına bu aylık bağlanır.
- Dul ve yetim aylığının bağlanabilmesi için uzun vadeli olan sigorta priminin ödenmiş olması gerekir. Yani yatırılmış olan sigorta primlerinin ölüm, maluliyet ve yaşlılık sigortalarını kapsaması gerekir.
- Eşi vefat eden bir kişiye bağlanmış olan dul aylığı, bu eş yeniden evlenene ya da ölene kadar devam eder. Evlendiği ya da öldüğü zaman kesilir. Eşin almış olduğu dul aylığı, sigortalı olarak bir işe başlandığı zaman da yarıya düşer.
- Erkek çocukları için bağlanan yetim aylığı, öğrenim görmeyen erkek çocuklarına 18 yaşına, ortaöğrenim gören erkek çocuklarına 20 ve yüksek öğrenim gören erkek çocuklarına 25 yaşına kadar verilir. Erkek çocuklarının %60 oranında engelli olması ya da %60 oranında iş gücü kaybı yaşamış olması durumunda ise bu aylık ölene kadar verilir.
- Yetim aylığı bağlanmış olan kız çocuklarında ise yaş şartı aranmaz. Kız çocukları için medeni durum önemlidir. Anne ya da babası ölen kız çocuklarına bağlanan yetim aylığı, kız çocuğunun evlenmesi ya da sigortalı olarak bir işe başlaması durumunda kesilir. Bu kız çocuklarının boşanması, dul kalması ya da işinden ayrılması durumunda ise aylık ödenmeye devam edilir.
- Sigortalı olarak çalışan ya da emekli olan bir kişinin vefatının ardından, bu kişinin geliri olmayan ve 65 yaşın üzerinde olan anne ve babasına da aylık bağlanır.
- Dul ve yetim aylığı, SGK’ya yapılan başvurudan sonra bağlanır bu aylığı bağlanabilmesi için SGK ile ve ilçe müdürlüklerine başvuru yapmanız gerekir. Bu başvuruyu dilekçe ile şahsen yapabileceğiniz gibi e-devlet üzerinden de gerçekleştirebilirsiniz.
2019 yılında dul ve yetim aylığı ne kadar bağlanır?
Ölen kişinin emekli maaşı eşine, %75 oranında bağlanır. Bu oran çalışmayan ve çocuğu olmayan eşler için geçerlidir. Geride kalan eş emekli sandığında çalışıyorsa ya da emekli sandığından maaş alıyorsa %50 oranında dul aylığı bağlanır. Aynı zamanda çalışmayan ancak çocuğu olan eşler için de maaş bağlama oranı farklıdır. Örneğin; iki çocuğu olan bir eşe maaş bağlama oranı %60, kalan iki çocuğa bağlana oran ise %30’dur.
Ölen kişinin çocuklarına bağlanan yetim aylığı ise eşin maaşında kesilerek verilir. Normal şartlarda her bir çocuk için bağlanan yetim aylığı oranı %25’tir. Birden fazla çocuk olması halinde ise bu oran eşit şekilde dağıtılır ve %100’ü geçmeyecek şekilde paylaştırılır. Anne ve babanın her ikisini de ölümü halinde çocuklara bağlanacak yetim aylığı oranı %50 olarak uygulanmaktadır.
Dul ve yetim aylığı nasıl hesaplanır?
Dul ve yetim aylığı 2008 öncesi ve 2008 sonrası olarak iki şekilde hesaplanır. Bu hesaplama aynı zamanda 2008 yılından önce ve 2008 yılından sora vefat edenler için de farklı yapılır. Kanunen belirlenen oranlara göre eşlere ve çocuklara bu aylık hesaplandıktan sonra bağlanır. SGK’dan emekli maaşı alanların eşlerine ve çocuklarına aylık bağlanırken yeniden bir hesaplama yapılmaz. Örneğin; 1500 lira emekli maaşı alan bir kişinin vefat etmesi halinde eşine 1125 lira maaş bağlanır. Eşin çalışıyor olması durumunda ise bağlanacak maşa miktarı 750 liradır. Çocuklarına ise, çocuk sayısına göre belirlene oranda yetim aylığı bağlanır ve hem eşe hem de çocuklara toplam 1500 lira üzerinden bölünerek hesaplama yapılır.
Dul ve yetim aylığı 2019’da ne kadar olacak?
Dul ve yetim aylığı, her yıl enflasyon artışı oranında zamlanır. Bu zam yılda iki kez yapılır. İlk zam Ocak ayında ikinci zam ise Temmuz ayında yapılır. 2018 yılında son yapılan zamma göre %25 hissesi olan çocukların aldığı en düşük yetim aylığı 303 lira olarak zamlanmıştır. Maaş hissesi %50 olan eşler ise en düşük olarak 606 lira dul aylığı almaktadır. Bu rakamlar 2019 yılının ocak ayında açıklanacak olan son 6 aylık enflasyon rakamına göre zamlanacaktır.
2018 yılında verilen ikramiye ödemelerinden dul ve yetim aylığı alanlar da yararlanmıştı. 2019 yılında verilecek olan ikramiye ödemelerinden yine bu kişilerin de yararlanacağı açıklandı. Buna göre dul ve yetim aylığı alan kişilere, aylık aldıkları oranda ikramiye ödemesi yapılacak. Örneğin; vefat eden eşinden %50 oranında aylık alan bir eşe 5000 lira, vefat eden ebeveyninden %25 oranında yetim aylığı alan iki çocuğa ise 250’şer lira ikramiye ödemesi yapılmıştı. Aynı koşullar, 2019 yılı için de geçerli olacak.