Yunanistan'ın siyasi hayatına olduğu kadar, Türk-Yunan ilişkilerine ve Kıbrıs tarihine de damgasını vuran bir lider Karamanlis... Türk siyasi hayatında büyük rol oynayan Adnan Menderes, Süleyman Demirel ve Bülent Ecevit'le bir araya gelip, tarihi kararların altına imzasını atan Yunanlı siyasetçi... Gerek Yunanistan'ın siyasi ve ekonomik hayatında, gerek Kıbrıs ve Ege'de noktası sayılan kararların altında da hep Konstantin Karamanlis'in imzası var.
Karamanlis, sadece Yunanistan değil, Avrupa siyaset sahnesinden de kayan bir yıldız... Bir Türk büyükelçisinin deyimiyle ‘‘milliyetine bakmadığınız gerçek bir devlet adamlarından biri.’’ Karamanlis'le birlikte bir dönem kapandı... 91 yaşında hayata veda eden Karamanlis'in hayatı büyük olaylar ve tarihin seyrini etkileyen kararlarla dolu. Karamanlis, iki dünya savaşının yanı sıra, Yunan iç savaşını da yaşadı. 28 yaşında genç bir avukat olarak Yunan Parlamentosu'na girip 12 kez milletvekili seçilen, 14 yıl başbakanlık ve 8 yıl da cumhurbaşkanlığı koltuğunda oturan Karamanlis, 60 yıl Yunan siyaset sahnesinde baş aktör olarak yerini koruyup Avrupa siyaset dünyasında rekor kıran tek siyasetçi...
Neredeyse 100 yıla damgasını vuran bu ünlü Yunanlı siyasetçinin hayatı, 1907'de Bulgaristan sınırında küçük bir köyde, Serez'de başlıyor... Babası mütevazı bir öğretmen olan Karamanlis, savaş yıllarında 7 çocuklu kalabalık bir ailede zaruret içinde büyüyor.
TÜRKİYE'YE SIĞINDI
Karamanlis, zirveden sürgünlere kadar 60 yıl sürecek siyaset hayatına, çiçeği burnunda bir avukatken atılıyor ve zirveyi hedefliyor. Karamanlis'in ilk sürgün yılları, Yunanistan'ın Almanlar tarafından işgali sırasında Türkiye'de başlıyor ve Mısır'da devam ediyor. Karamanlis, 1955'le 1963 yılları arasında 10 yıl süren ilk parlak başbakanlık döneminde, ülkede öylesine bir kalkınma gerçekleştiriyor ki, Yunan siyasi hayatında da ilk damgasını vuruyor.
ENOSİS'E KARŞI ÇIKTI
Karamanlis, 1958'de Rumların Enosis hayallerine karşı çıkıp, Kıbrıslı Türkleri yönetiminde söz sahibi yapan ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kurulmasını sağlayan Zürih Anlaşması için dönemin Türk başbakanı Adnan Menderes'le anlaşıyor. Bu anlaşma yüzünden Karamanlis Yunanistan'da ‘‘Kıbrıs’ı satmakla’’ suçlanıyor.
Karamanlis'in buluştuğu ilk Türk lider Adnan Menderes... Kıbrıs'ta kan dökülmeye başladığı zaman, o günlerde yakın dostlarına şöyle yakınıyor Yunan Başbakanı: ‘‘Biz Türklerle neyi paylaşamıyoruz? Aynı medeniyetlerin ortakları ve komşularıyız. Biraz silkelenip gerçeği görelim. Meandros'lu Adnan (Meandros Menderes'in Yunanca adı) ile Karamanlı Karamanlis buluşuyor... Yani Karamanlis Yunan, Meandros'lu Adnan Türk öyle mi? Biz içiçe bir toplumuz, Türk-Yunan dostluğu içiçe. Dostluğu yaşatmak, iki toplum için de zorunludur.’’
1963-1974 yılları arası ise, Karamanlis'in gönüllü sürgün yılları... 1974'te Türk askeri Kıbrıs'a ayak basıp EOKA'cıların oyununu bozunca, Enosis'ci senaryonun arkasındaki Yunan cuntası da devriliyor. Ve, Karamanlis, demokrasi kahramanı olarak milyonların coşkulu karşılamasıyla, Barış Harekatı'ndan 3 gün sonra dönüyor yurduna...
TÜRKİYE SAYESİNDE...
Ve arka arkaya tarihe damgasını vurmaya başlıyor. Önce, cuntacı liderler yargılanıyor ve öbür boyu hapse mahkûm ediliyor... Karamanlis özellikle Papadapulos ve Kıbrıs'ta Makarios'a karşı darbeyi gerçekleştiren Yuannides'in bir daha hapisten çıkmaması için bütün ağırlığını koruyor. Nitekim bugün yaşlı ve hasta oldukları halde iki cuntacı hâlâ demir parmaklıkların ardında.
CUMHURİYETE GEÇİŞ
Karamanlis'in tarihi değiştiren kararlarından biri de monarşiye son verecek halk oylamasına gitmesi... Sağ ideolojinin en güçlü temsilcisi olan Karamanlis'in yıllarca komünist avının sürdüğü Yunanistan'da, Komünist Parti'yi yasallaştırması da demokratikleşme yönünde attığı bir başka tarihi adım... Ve Yunan Başbakanı, hepsinden de önemli olan kararını 1977'de, AET'ye tam üyelik başvurusunu yaparak alıyor.
Karamanlis, Yunanistan'ın en başarılı ve en çok saygı gören siyasetçisi olduğu halde, bunu bakışı kabul etmek istememiş...
‘‘Ben diğer ulusal liderlerden daha fazla bir şey yapmadım’’ demiş Karamanlis ve eklemiş: ‘‘Sadece daha az yanlış yaptım.’’
Karamanlis, 60 yıllık siyasi hayatında bir tek ilkeden hiç sapmamış:
‘‘Aklı selim'i politikaya uygulamak.’’ İşte Karamanlis'i devlet adamı yapan temel ilkesi...
Yunanistan 3 gün yasta Yunan politikasının son
50 yılına damgasını vuran eski cumhurbaşkanı Konstantin Karamanlis bugün devlet töreniyle toprağa veriliyor. Karamanlis için üç günlük yas ilan edildi.
Yunanistan'ın eski cumhurbaşkanlarından ve önde gelen politik simalarından Konstantin Karamanlis'in, önceki gün sabaha karşı 91 yaşındayken kalp yetmezliğinden yaşama gözlerini yumması üzerine dün, ülkede üç günlük yas ilan edildi. Karamanlis, bugün devlet töreniyle toprağa verilecek.
Ülkede tüm bayraklar yarıya inerken, Yunan radyo ve TV'leri, Karamanlis'in ölüm haberini, yayınlarını keserek verdi ve eğlence programlarını yayından kaldırdı. Tüm Yunan gazeteleri de, Karamanlis'in ölümünü, birinci sayfada manşetten verdiler. Gazeteler, genelde, ‘Karamanlis tarih oldu’ şeklinde manşet attılar.
Ailesi, Karamanlis'in naaşının, defin gününe kadar son nefesini verdiği Ygeia Hastanesi'nde kalmasını planlıyordu. Ancak, konuyla ilgili bir açıklama yapan İçişleri Bakanı Papadopulos, hükümetinin, Karamanlis'in naaşının, hastaneden alınarak, Atina'nın Politia semtindeki evine götürülmesini ve törene kadar orada kalmasının kararlaştırdığını söyledi. Papadopulos, işyerlerinin ve resmi dairelerin Cuma günü kapalı olacağını da sözlerine ekledi.
Yaptığı açıklamada Başbakan Kostas Simitis, ‘Konstantin Karamanlis, Yunanistan’ın son 50 yılına damgasını vuran bir politik kişiliktir. O, Yunanistan'ın diktatörlükten demokrasiye yumuşak geçişinde önemli bir rol oynamıştı. Karamanlis, Avrupa Ailesi'nde Yunanistan'a bir yer ayrılmasını sağlamış ve ülkenin Balkanlar'daki komşularıyla ilişkileri normalleştirmiştir' diye konuştu.
Nisan ayı başında solunum güçlüğü nedeniyle hastahaneye kaldırılan Karamanlis'in sağlık durumu gitgide kötüleşmişti ve son günlerde yaşam destek cihazı yardımıyla yaşıyordu.
tarih gibi ömür
8 Mart 1907: Karamanlis, Kiupki'de fakir bir ailenin oğlu olarak doğdu.
1935: Parlamentoya girdi.
Kasım 1946: Çaldaris hükümetinde çalışma bakanı oldu.
1952: Papagos hükümetinde bayındırlık bakanı oldu.
Ekim 1955: Kral Paulos tarafından başbakanlığa atandı.
Şubat 1956: ERE'nin başkanlığında seçimleri kazandı.
1959: Başbakan Adnan Menderes ile buluşarak, Kıbrıs'ın bağımsızlığı konusunda anlaştı.
Eylül 1959: AET'ye giriş çalışmalarını başlattı.
11 Haziran 1963: Kral ile anlaşmazlığa düşünce, istifa ederek, Paris'e yerleşti.
21 Nisan 1967: Cunta darbesi üzerine, muhalefet başlattı.
23 Temmuz 1974: TSK'nın Kıbrıs Barış Harekatı'nı başlatmasıyla ülkesine döndü.
24 Temmuz 1974: Ulusal Birlik Hükümetini kurdu.
14 Ağustos 1974: Ülkesini NATO'dan çekti.
Kasım 1974: Kurduğu Yeni Demokrasi, seçimlerde büyük başarı kazandı.
1975: Süleyman Demirel ile görüştü.
1980: Cumhurbaşkanı seçildi.
1985: Papandreu desteğini çekince, cumhurbaşkanlığı görevinden istifa etti.
1990: Yeniden devlet başkanı.
1995: Görev döneminin bitmesiyle, evine çekildi.