Gülelim
mi ağlayalım mı ?
Dr.Ergun GÖKNEL
ABDnin
çiçeği burnunda Dışişleri bakanı Condoleezza Rice devri alem
seyahatinde uğradığı Türkiyede 6 Şubat 2005 günü Dışişleri
Bakanımız Abdullah Gül ile yaptığı görüşmede, Gülün
ABDdeki Türkleri kötü gösteren diziler, filmler konusunda ciddi
adımlar atmanız gerekir. sözüne verdiği cevap ilginç:
Film
ve dizilerle ilgili şikayetinizi çok iyi anlıyoruz. Bu konuda Bush
yönetimi de mağdur. Ancak bu filmlerin çoğu Hollywood yapımı.
Hollywoodun üzerinde etkimiz olamıyor. Olsaydı Michael
Mooreun Fahrenheit 9/11 filmini engellerdik.
Gümrükteki
saatlerin tavuk yemi olduğu konusundaki hikayede olduğu gibi:
Yerseniz!
İlerideki
günlerde, İkinci dünya Savaşı sonrası Yunanistanda olduğu
gibi Türkiyede de iç savaş olduğunu söyleyen Rice anlaşılan
sadece yakın dünya tarihi değil, yakın ABD tarihi bilgisinden de
yoksun.
Hatırlatması
bizden
1937 yılında
Kongrede Un-American Activities Committee (HUAC), Amerika karşıtı
ve yıkıcı faaliyetlerle mücadele etmek amacıyla kurulmuştu.
1947de bu komitenin tek görevi Hollywoodda üretilen filmleri
ve bu filmlerin üretiminde payı olan senarist, rejisör, aktör ve
diğer çalışanların siyasi geçmişini olduğu gibi halihazır
durumunu da kontrol etmekti. Önemli olan Sovyet taraftarı olabilecek
çalışmaları engellemekti.
1954 yılına
kadar süren ve Senatör McCarthynin adıyla anılan bu akım, pek
çok değerli insanın hayatını yok etmişti. Komitenin gazabına uğrayanlar
iş bulamıyor ve hatta baskıya dayanamayıp intihar bile ediyorlardı.
1947 ile
1954 yılları arasında, kırk kadar anti-komünist propaganda filmi
yapılacaktı. Bu filmler zarar ettiği halde, stüdyolar tarafından
çevrilmeye devam ediyorlardı. Bu şekilde olabilecek boykotlardan
kurtulacaklarını düşünüyorlardı. Ayrıca yapımcılar sosyal
problemleri konu olarak alan filmleri yapmaya çekiniyorlardı.
Bankalar
da kredi musluklarını ancak muhafazakâr ve müdahale görmeyecek
filmler için açıyorlardı.
1969 yılında
HUAC Internal Security Committee (Dahili Emniyet Komitesi)
olarak ad değiştirdi. Altı yıl sonra da feshedilerek, görevleri
House Judiciary Committeye (Kongre Adalet Komitesi) devredildi.
Kısacası
ABD yönetimi istediği zaman ve istediği şekilde sansür güçlerini
devreye sokarak tüm film çalışmalarını denetleme olanağına bugün
de sahiptir. Ayrıca Hollywoodda çevrilen filmlerin uzun vadeli
ABD politikalarına hizmet etmesi için yönlendirilmediğini kimse
iddia edemez. Bu yönlendirme o kadar uzun vadeli olarak planlanmaktadır
ki, toplumun yıllarca sonra ABD yönetiminin hareket tarzına tepki göstermemesi
için, olacaklara giderek alıştırılmaktadır. Böylece yıllar
sonra, mesela Irakta olduğu gibi esirlere işkence yapıldığı
zaman, bu insanlık dışı davranış toplum tarafından yadırganmamaktadır.
Hepsinin
üzerine son günlerde meydana çıkan bir gerçeği de unutmamak
gerekir. Elli kadar, uluslar arası basına mensup gazetecinin ABD
lehine haber ve yorun üretmek için, ücret almakta
olduğu da meydana çıkmıştır.
Kısacası
ABDnin demokratlığı bir yere kadar geçerlidir. Dünya
hakimiyeti için demokratlık hikayesi bir köşede unutulup gider.
Sansürler, komiteler geçerli hale gelir. İnsanları etkilemek için
para vererek propaganda yaptırılır.
Tarihteki
en yakın örnekte görüleceği gibi, Irak işgali gibi bir dünyaya
kulak asmaz tavırla, sözde demokrasi getirilmek istenir.
ABD Dışişleri
Bakanı Riceın tavukların önüne koyduğu yemi yemeyenler de
vardır ve her zaman olacaktır. Yeni Bakanın ileri sürdüğü gerekçelere
ve Hollywood üzerinde etkimiz olamıyor sözlerine ancak gülebiliriz.
Bu sözlere
güldüğümüz gibi, Riceın sözlerine inananlara da ancak ağlamak
elimizden gelir.