Baş ve yüzdeki kırmızı lekeler ve yağlı pullar, seboreik egzama için tipiktir; bunlar bazen daha fazla, bazen daha az ortaya çıkar. Erkeklerde kadınlara göre daha sık görülür. Cilt iltihabı bulaşıcı değildir. Özel kremler ve şampuanlar ile hafifletilebilir.
Bir bakışta
- Seboreik egzama, bulaşıcı olmayan bir cilt iltihabıdır.
- Bu hastalığa seboreik dermatit de denir.
- Etkilenenlerde, özellikle yüz ve kafada, nadiren kaşınan kırmızı lekeler ve yağlı pullar oluşur.
- Doktorlar, diğer şeylerin yanı sıra, artan sebum oluşumunun (sebore), mantar gibi cilt mikroplarının ve zayıflamış bir bağışıklık sisteminin egzama gelişimine yol açtığını varsaymaktadır.
- Seboreik egzama ilk kez ergenlik veya yetişkinlik döneminde ortaya çıkarsa, genellikle tekrarlamaya devam eder.
- Genellikle iltihaplı bölgelerin mantar önleyici ilaçlar veya kortizon içeren kremlerle tedavi edilmesine yardımcı olur.
Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kişinin kendi kendine teşhis yapabilmesi veya tedavi etmesi için kullanılmamalıdır.
Seboreik egzama nedir?
Seboreik egzama, seboreik dermatit olarak da bilinir. Bu bulaşıcı olmayan cilt iltihabı, özellikle kafa ve yüzde kırmızı lekelere ve yağlı pullara neden olur. Bunlar genelde kaşınmaz. Doktorlar, artan sebum oluşumuna (sebore) ek olarak, mantar gibi cilt mikroplarının ve zayıflamış bir bağışıklık sisteminin de egzama gelişimine katkıda bulunduğunu varsaymaktadır.
Ergenlik veya yetişkinlik döneminde ilk kez seboreik egzama geliştirenler, genellikle daha sonra bununla tekrar tekrar uğraşmak zorunda kalır. Genellikle iltihaplı bölgelerin mantar önleyici bir madde veya kortizon içeren bir kremle tedavi edilmesi faydalı olur. Egzama yaşamın ilk aylarında gelişirse, genellikle bir yıl içinde kendi kendine iyileşir.
Bebeklerde seboreik egzamaya "sebore" de denir. Sebore, çocuklarda nörodermatit hastalığını haber verebilen iltihaplı, şiddetli kaşıntılı cilt değişiklikleri olan konak ile karıştırılmamalıdır.
Seboreik egzamanın semptomları nelerdir?
Sarımsı, yağlı, parlak pullarla kaplı kırmızı lekeler, seboreik egzama için tipiktir. Kaşıntı genellikle şikayetlerden biri değildir.
Genellikle bu lekeler, örneğin birçok sebum bezi olan cilt bölgelerinde görülür, örneğin
- Saçlı kafa derisinde ve saç hattında
- Kaşlarda ve aralarında
- Yanaklarda, özellikle burun delikleri ve ağız köşeleri arasındaki cilt kıvrımlarında
Ancak egzama vücudun diğer bölgelerine de yayılabilir. Daha sonra genellikle göğüs kemiğinin üzerindeki alan ve torasik omurga bölgesindeki sırt yüzeyi etkilenir. Ayrıca örneğin meme altında, koltuk altlarında veya kasık bölgesinde cilt kıvrımları gelişebilir. Erkeklerde bazı durumlarda genital bölgede de lekeler oluşabilmektedir.
Emzirme çağındaki bebeklerde tipik olarak kafa derisinde sıkıca yapışan, sarımsı yağlı pullar görülür. Bebeklerde de hastalık yayılabilir, örneğin yüzde, bebek bezi bölgesinde veya cilt kıvrımlarında.
Seboreik egzamanın nedenleri nelerdir?
Seboreik egzamaya çeşitli faktörlerin neden olduğuna inanılmaktadır. Örneğin, sebum bezlerinde artan sebum oluşumu kısmen sorumlu olabilir. Ama aynı zamanda, malassezia furfur mantarının ciltte normalde zararsız olan kolonizasyonu sorumlu olabilir.
Diğer olası faktörler bakteriler, stres, kalıtsal yatkınlık ve hormonlardır. Parkinson gibi sinir hastalıkları ve zayıflamış bir bağışıklık sistemi de rol oynayabilir. Bağışıklık sistemi zayıflamış olan insanlarda ayrıca daha şiddetli bir seboreik egzama türü gelişme riski daha yüksektir. Bu formda hastalık tüm cilde yayılır. Bu durumda tedavisi kolay değildir ve diğer faktörlerin yanı sıra AIDS hastalığı nedeniyle bağışıklık sistemi zayıflamış olan insanları daha çok etkiler.
Seboreik egzamanın görülme sıklığı nedir?
Seboreik egzama yaygındır: 100 kişiden 3 ila 10'unu etkiler. Bu hastalığa erkekler kadınlardan daha sık yakalanır. Tipik olarak, egzama ilk kez genç erişkinlikte veya 50 yaşından sonra ortaya çıkar.
Hastalık kronik seyreder. Semptomlar bazen çok, bazen daha az şiddetlidir. Egzama bir süreliğine tamamen kaybolabilir. Bu genellikle yaz aylarında olur. Ancak daha sonra geri döner - örneğin kışın veya kişi stresli olduğunda.
Bebeklerde seboreik egzama gelişirse, genellikle yaşamın ilk yılında tamamen ve etki bırakmadan iyileşir.
Seboreik egzama nasıl teşhis edilir?
Tipik bölgelerde pullu, kaşıntısız cilt kızarması varsa, doktor genellikle hastalığı kolayca teşhis edebilir. Ayrıntılı bir görüşme (anamnez) ve vücudun muayenesi genellikle teşhis için yeterlidir. Doktor önce seboreik egzamaya benzer diğer cilt hastalıklarına, örneğin nörodermatit (atopik dermatit) veya sedef hastalığı gibi hastalıklara dair ihtimalleri ortadan kaldırmaya çalışır. Ancak bu hastalıklarda cilt çoğunlukla vücudun diğer bölgelerinde değişir. Nörodermatitte iltihaplı yerler kaşınır. Kızarıklığın sınırları kesin değildir ve bazen küçük de olsa su toplar.
Daha ileri tetkikler sadece nadir durumlarda gereklidir: İmpetigo gibi bakteriyel bir cilt enfeksiyonunun mevcut olup olmadığı laboratuvarda sürüntü testi ile kontrol edilebilir. Doku örneği (biyopsi) genellikle gerekli değildir.
Seboreik egzama nasıl tedavi edilir?
Ergenler ve yetişkinler, cildin iltihaplı bölgelerine ilaç uygulayabilir. Şikayetler, örneğin aşağıdaki yollarla hafifletilebilir:
- Katran içeren şampuanlar
- Salisilik asit içeren kremler
- Mantar önleyici kremler veya şampuanlar
- İltihap önleyici kremler
- Kortizonlu jeller
Çoğu zaman, etkilenenlerin herhangi bir ilaç almasına gerek yoktur. Seboreik egzaması olan bazı insanlarda güneş ışığı semptomları hafifletebileceğinden, UV-B ışığı ile fototerapi yapılabilir.
Şu anda seboreik egzamayı kalıcı olarak iyileştirebilecek bir tedavi yoktur.
Bebekler etkilenirse, genellikle tedavi gerekmez: Bebeklerde egzama kendi kendine iyileşir ve onları etkilemez. Bebeğin kafasındaki kepek tabakaları, bir gece boyunca biraz zeytinyağı ile ıslatılarak ve ardından bebek şampuanı ile yıkanarak giderilebilir. Örneğin bebek bezi bölgesinde etkilenen cilt kıvrımlarına çinko macunu uygulamak yardımcı olabilir.
Seboreik egzama tedavisinde kullanılan maddeler hakkında detaylı bilgiyi gesundheitsinformation.de. sitesinde bulabilirsiniz.
Seboreik egzama ile hayat ve günlük yaşam nasıldır?
Seboreik egzama zararsız olmasına rağmen, ergenler ve yetişkinler için bir yük olabilir. Genellikle yüzde pullu lekeler oluşur ve başkaları tarafından görülebilir. Hastalık, hayat boyu sürebilir. Seboreik egzamadan çok rahatsız olan insanlar, doktorlarına hastalıkla daha rahat bir şekilde nasıl baş edebileceklerini sorabilir - örneğin davranış terapisi yoluyla.
Cildin iltihaplı bölgelerini kalın bir makyaj tabakası altında sürekli olarak gizlemek cilt gözeneklerini kapatacağı için tavsiye edilmez. Ancak ara sıra biraz makyaj yapmak sorun değildir. Çok yağlı olmayan hafif bakım ürünleri cilt bakımı için uygundur.
Seboreik egzaması olan insanların özel güneş korumasına ihtiyacı yoktur. Kendi cilt tiplerine uygun biçimde UV ışınlarından korunmak yeterlidir. Işığın ve havanın cilde temas etmesine izin vermek de rahatlatıcı olabilir - örneğin sahilde. Düşük yağ içeriğine sahip koruyucu losyonlar, çok yağlı güneş kremlerinden daha uygundur.
- Kastarinen H, Oksanen T, Okokon EO, Kiviniemi VV, Airola K, Jyrkkä J et al. Topical anti-inflammatory agents for seborrhoeic dermatitis of the face or scalp. Cochrane Database Syst Rev 2014; (5): CD009446. Aufgerufen am 14.06.2020.
- Moll I. Duale Reihe Dermatologie. Thieme: Stuttgart 2016.
- Naldi L, Diphoorn J. Seborrhoeic dermatitis of the scalp. BMJ Clin Evid 2015: pii: 1713. Aufgerufen am 14.06.2020.
- Okokon EO, Verbeek JH, Ruotsalainen JH, Ojo OA, Bakhoya VN. Topical antifungals for seborrhoeic dermatitis. Cochrane Database Syst Rev 2015; (5): CD008138. Aufgerufen 14.06.2020.
- Pschyrembel. Klinisches Wörterbuch. De Gruyter: Berlin 2017.
Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (Sağlık Hizmetlerinde Kalite ve Verimlilik Enstitüsü) (IQWiG) ile birlikte hazırlanmıştır. Tarih: