Nikotin
Tütünün yapısındaki temel alkaloit olan organik bileşik. Alkaloitler, insan vücudunda belirgin fizyolojik etkileri olan azotlu organik bileşiklerdir. Nikotin, tütün bitkisinin (Nicotiana tabacum) her yerinde bulunursa da, özellikle yapraklarında çoktur. Bütün olarak tütün bitkisinin ağırlığının yüzde 5ini nikotin oluşturur. Hem tütün bitkisinin, hem de nikotinin adını 1550de Fransa büyükelçisi olarak bulunduğu Portekizden tütün tohumlarını Parise gönderen Jean Nicot vermiştir.
Ham nikotin 1571de elde edildi, 1828de katışkısız bileşik halinde üretildi; kesin molekül formülü 1843te belirlendi ve la- boratuvarda bireşimsel olarak üretimi 1904te başarıldı. Nikotin, bilinen birkaç sıvı alkaloitten biridir. Saf nikotin renksiz, kokusuz ve yağsı görünümlü bir sıvıdır. Işıkta ya da açık havada kaldığında kahverengi bir renk kazanır ve güçlü bir tütün kokusu verir. Kimyasal formülü Cı0Hı4N2dir.
Nikotin ticari olarak artık tütün parçalarından elde edilir. Sinek ve böcek öldürücü ilaçların yapımında ve veterinerlikte kullanılır. Nitrik asit ve başka yükseltgeyici maddelerin etkisiyle besinleri zenginleştirmede kullanılan niyasine dönüşür.