Elon Musk'ın uydu interneti şirketi Starlink'in geçen hafta fırlattığı 49 uydudan 40'ı, arzulanan nihai yörüngeye ulaşmasını engelleyen jeomanyetik bir fırtına sebebiyle yok edilecek.
Florida'da yer alan Kennedy Uzay Merkezi'ndeki 39A Fırlatma Kompleksi'nde (LC-39A) SpaceX Falcon 9 roketiyle 3 Şubat'ta fırlatılan uydular, başlangıçta alçak Dünya yörüngesine ulaşmıştı.
Şirket, uyduların Dünya'nın yaklaşık 210 km. üzerinde, yerberi noktasındaki ilk yörüngede kontrollü uçuş gerçekleştirdiğini ve ilk kontroller sonrası hedeflenen yörüngelere ulaşmak için yörünge yükseltme manevraları yapılmasının beklendiğini belirtmişti.
Ancak cuma meydana gelen bir jeomanyetik fırtına, "önceki fırlatmalara kıyasla yüzde 50'ye varan oranlarda daha fazla sürtünmeye" neden oldu ve konuşlandırılan uyduların 40'ının Dünya çevresindeki hedeflenen nihai yörüngelerine ulaşmasını engelledi.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Space X, "Bu fırtınalar atmosferin ısınmasına ve alçak konuşlanma irtifalarımızdaki atmosferik yoğunluğun artmasına sebep oluyor. Aslında uydulardaki GPS, yükselme hızının ve fırtınanın şiddetinin, atmosferik sürtünmenin önceki fırlatmalara kıyasla yüzde 50'ye varan oranlarda artmasına neden olduğunu gösteriyor" açıklamasında bulundu.
Starlink ekibi, uydulara "fırtınadan korunmak" için sürtünmeyi en aza indirme amacıyla (bir kağıt gibi) uçacakları güvenli moda girmesi komutunu verdiğinde bile, ön analizler, fırtınanın yol açtığı sürtünmenin uyduların güvenli moddan çıkıp yörünge yükseltme manevralarına başlamasını engellediğini gösteriyor.
Şirkete göre ilk analizden, uyduların atmosfere tekrar girdiğinde yanmış olabileceği anlaşılıyor.
Şirketin açıklamasında, "Yörüngeden çıkan uyduların diğer uydular için çarpışma riski sıfır. Ve tasarım gereği atmosfere yeniden girdiklerinde yok oluyorlar, yani hiçbir yörüngesel enkaz yaratılmıyor ve hiçbir uydu yere çarpmıyor" dendi.
Starlink, yörüngeden çıkan uydularla başa çıkmak için kurduğu sistemlerin yörüngede enkazı azaltmada "öncü" olduğunu iddia ediyor.
SpaceX says "up to 40" of the Starlink satellites launched on Feb. 3 were "significantly impacted by a geomagnetic storm" and will reenter the Earth's atmosphere: pic.twitter.com/9mWSooV3Pd— Michael Sheetz (@thesheetztweetz) February 9, 2022
Şirketin uydu fırlatmaları, geçen ay yayımlanan bir çalışmanın ardından, yakın zamanda eleştirilere maruz kalmıştı. Araştırmada Dünya'daki yer merkezli gözlemevlerinden gökbilimcilerin çektiği fotoğrafların "SpaceX'in daha çok uydu konuşlandırmasıyla" giderek daha fazla etkilendiğini açığa çıkarmıştı.
Söz konusu araştırmada, SpaceX'in Starlink uydu takımının Kaliforniya'daki Zwicky Geçici Tesisi'nden (ZTF) 2019 Kasım ve 2021 Eylül arasında yapılan astronomi araştırmaları üzerindeki etkisi değerlendirilmiş ve geçen uyduların bıraktığı çizgilerin gözlemevinin çektiği bazı gökyüzü görüntülerinin kalitesini etkilediği anlaşılmıştı.
Bilim insanları, bu tür 5 bin 300 uydu çizgisinin, tehlikeli asteroitlerin tespit edilmesini potansiyel açıdan engelleyebilecek Starlink uydularına atfedilebildiğini söylüyor.
Araştırmacılar, "Bununla birlikte analiz edilen süreç boyunca uydu çizgilerindeki artışa karşın ZTF'nin mevcut bilim faaliyetleri henüz güçlü biçimde etkilenmedi" notunu da düşüyor.
* İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe’nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
Independent Türkçe için çeviren: Kerim Çelik
© The Independent