ISRC: ULUSLARARASI YAPITLARI TANIMLAMA SİSTEMİ
Uluslararası Standart Kayıt Kodu, ISRC, ISO standartlarında oluşturulmuş bir kimlik tanımlama sistemidir.
ISRC, ISO tarafından geliştirilmiş ve uluslararası standart olarak 1986 yılında adapte edilmiştir ve 1989 yılında IFPI, ISO tarafından, ISRC için Uluslararası Kayıt Merkezi olarak tanınmıştır.
1989 yılında bütün Avrupa ülkelerinde ulusal kayıt otoritelerinin tanınmasıyla, Ağustos ayında kısa müzik videoları (klipler) için uygulanmaya başlamıştır.
Burada görülen başarıyla IFPI, bütün dijital ses kayıtları için de bir alt kodlama sitemi ile ilgili çalışmalar yürütmeye başlamıştır. Bu çalışmalara Japon Müzik Endüstrisi ve Amerikan Müzik Endsütrisi ağırlık vermiş olup bir çalışma grubu oluşturulmuştur. 1990 yılı itibariyle sistemle ilgili aşağıdaki kararlar alınmıştır:
- Üye kuruluşlar, dijital ses kayıtlarında her bir track için ISRC numarası tayin etmelidir.
- ISRC, tüm digital ses kayıtlarının teyp masterlarının hazırlandığı sırada alt-koda kaydedilmelidir.
Bu tavsiyeler ISRC Uluslararası Ajansı olan IFPI tarafından uygun bulunarak 1 Ocak 1992 den itibaren uygulama başlatılmıştır.
ISRC UYGULAMASI
ISRC, fiziki ürünlerin (taşıyıcılar) değil, ses ve müzik video kayıtlarını tanımlamaktadır ve mevcut ürün katalog numara sistemiyle çelişmeyecek şekilde düzenlenmiştir.
Bir kayda ait hakkın ilk sahibi tarafından verilir. ISRC, ses kaydının tüm varoluşu boyunca onu tanımlar. Telif hakları organizasyonları ve yayın kuruluşlarıyla ses ve müzik video üreticilerinin kullanımı için geliştirilmiştir.
On iki karakteri içeren ISRC, Ülke kodu (2 karakter), kayıt kodu veya yapımcı kodu (3 karakter), referans yılı (2 karakter) ve tanımlama kodundan (5 karakter) oluşur.
Ülke Kodu; Kayıt sahibinin bulunduğu ülkeyi yani örneğin ISRC’nin verildiği zamanki kaydın sahibinin ya da yapımcısının bulunduğu ülkeyi tanımlar. IFPI, Ulusal Grup Temsilcilerine ISO 3166’ya göre alpha-2 kod listesini sağlar.
Kayıt Kodu (Yapımcı Kodu); Kayıt kodu, ISRC numarası verildiği andaki kaydın yapımcısını tanımlar.
Yıl Kodu; Bütün master aşamasında kaydın sona erdiği anda, söz konusu olan yılı tanımlar.
Tanımlama Kodu; 5 tam sayıdan oluşan tanımlama kodu, kayıt kodunda yer alan yapımcısı tarafından ya da sahibi tarafından tahsis edilen bir koddur. Tanımlama Koduna ait rakamlar sıra takip ederler ve aynı yıl içerisinde yeniden verilmezler . Kodlar mutlaka beş karakterden oluşmalıdır.
ULUSLARARASI ISRC AJANSININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ
ISRC uygulamasının sürdürülmesi Uluslararası Ajansı olan IFPI’nin görevidir. Bu görev gereği aşağıdakileri gerçekleştirmekle yükümlüdür:
- Sistemin kullanımını denetlemek,
- ISRC sisteminin uygulanması ve kontrolünü ISO 3901’e uygun şekilde sağlamak,
- Ulusal ISRC Ajansları görevlendirmek, görevlendirilmiş ISRC Ajanslarının listesini tutmak,
- Konuyla ilgili etkinlikler hakkında ISO’ya yıllık raporlar hazırlamak,
- Yılda en az bir kez Danışma Kurulu toplantısı düzenlemek,
- Bütün dünyada bu sistemin kullanılmasını teşvik etmek.
ULUSAL ISRC AJANSLARININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ
- Kendi ülkelerindeki yapımcıları, ISRC kodu kullanmanın yararları konusunda bilgilendirmek ve ISRC kodu kullanmalarını teşvik etmek,
- 1 Ocak 1992’den itibaren yapımcılar tarafından basılan dijital kayıtlari için ISRC kodu alınması için çabalamak,
- Ülke kodları hakkında yapımcıları bilgilendirmek,
- Bütün yapımcılar için kayıt kodu (yapımcı kodu) tahsis etmek ve onları bu kodlarla ilgili bilgilendirmek,
- Ülkede üretilen yapımlardaki yapıtlara ISRC kodu verilmesini takip etmek
- Sistemin paratikte uygulanması için yapımcılara rehberlik yapmak ve hataları önlemek için problemlerin çözümünde Uluslararası Kayıt Yetkilisi (IFPI)ile bağlantıya geçmek,
- Bütün yapımcı kodları ( kayıt kodları)için ve ISO 3901’e göre tahsis edilmiş yapımcılar için bir kayıt tutmak,
- Ülkede ISRC konularında denetimci veya hakem rolü oynamak,
- Yılda bir kere IFPI’ye rapor sunmak,
- Mümkün oluğu takdirde ses kayıtlarının tanımlanması ve hak sahiplerinin belirlenmesiyle ilgili bilgiler için bir arşiv oluşturma
YAPIMCILAR TARAFINDAN DİKKATE ALINMASI GEREKEN HUSUSLAR
- ISRC, kayda ait bütün dokümantasyonda yer almalıdır,
- ISRC’nin tahsis edilmesi ve ilgili düzenlemelerin uygulanması konusunda sorumlu tek bir kişinin görevlendirilmesi gerekmektedir,
- Ulusal ISRC Ajansı tarafından yapımcıya bir kayıt kodu tahsis edilecektir,
- Yapımcı, Tanımlama Kodu’nu vermekle yükümlüdür,
- Yapımcı, verilen bütün ISRC kodlarının kayıtlarının tutulmasından sorumludur.
BAŞVURU İÇİN
ISRC için başvuracak olan yapımcıların aşağıdaki dilekçeyi antetli kağıda doldurup, belirtilen evrakları hazırlamaları gereklidir. ISRC konusundaki sorularınızı lütfen firstname.lastname@example.org adresine elektronik posta ile bildiriniz. ISRC Kullanım Klavuzunu buraya tıklayarak görebilir yada bilgisayarınıza kaydedebilirsiniz.
Raporlama ve bildirimlerinizde kullanacağınız örnek excel tablosu için tıklayınız.