Araştırmacılar daha önce bilinmeyen, bitkilerin karbonu atmosfere geri bırakırken verdiği 'gizli kararları' keşfetti. Bunun anlamı ne?
ScienceAlert’e konuşan Batı Avustralya Üniversitesi bitki biyokimyası uzmanı Harvey Millar, "Beklenmeyen bir şekilde bitkilerin solunumlarını kontrol ettiğini gördük. Metabolik bir kanal kullanarak, fotosentezden elde ettikleri karbonun ne kadarını biyokütle oluşturmak için tutacaklarını kontrol ediyorlar. Bu, karbon dioksiti atmosfere geri bırakmak için piruvat adı verilen bir bileşiği yakmaya karar vermeden önceki adımda gerçekleşiyor” dedi.
Temel biyolojiye geri dönersek; fotosentez sırasında bitkiler şeker veya sakaroz üretir. Bitki tipik olarak fazla miktarda sakaroz yapar; bazıları depolanır, bazıları kullanılır. Buna sitrik asit döngüsü denir.
Bu döngünün bir parçası olarak on iki karbon atomlu sakaroz, altı karbonlu glikoza parçalanır. Daha sonra glikoz, üç karbonlu piruvata ayrılır. Piruvatın enerji için kullanılması, atık ürün olarak karbon üretir. Bitkide ‘karar’, bu aşamada verilir.
Miller, “Piruvat, kararın verildiği son aşamadır. Bitki piruvatı yakarak karbon dioksit salgılayabilir veya fosfolipitler, depolanmış bitkisel yağlar, amino asitler ve biyokütle yapmak için kullanabilir” dedi.
Araştırmadan elde edilen bulgular, önemli akademik dergilerden Nature Plants’ta yayınlandı.
Keşif, fare kulağı teresi (Arabidopsis thaliana) adı verilen klasik bir bitki modeli üzerinde çalışırken yapıldı. Batı Avustralya Üniversitesi bitki moleküler bilimcisi Xuyen Le liderliğindeki araştırmacılar, sitrik asit döngüsü sırasında nereye gittiğini izlemek için piruvatı C13 (bir karbon izotopu) ile etiketledi ve farklı kaynaklardan gelen piruvatın farklı şekilde kullanıldığını buldu.
Yapılan keşif, bitkinin piruvatın kaynağını izleyebileceğini ve buna göre hareket ederek piruvatı serbest bırakmayı veya başka amaçlar için muhafaza etmeyi seçebileceği anlamına geliyor.
Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.