Solunum virüsleri astımlı hastalar için ciddi bir tetikleyicidir. Kontrol edilemeyen astım hastalığı COVID-19 komplikasyonları için bir risk faktörü olabilir.
COVID-19, SARS-CoV-2 virüsünün neden olduğu oldukça bulaşıcı bir hastalıktır. Hastalık öncelikle solunum sistemini etkilediğinden, COVID-19 geliştiren orta ve şiddetli astımı olan kişilerde ciddi semptomlar geliştirme riski daha yüksek olabilir. Bu riski azaltmanın en iyi yolu, astımı kontrol etmek ve koronavirüsten kaçınma alışkanlıklarını sürdürmektir.
Astım, solunum yollarını etkileyen ve inflamasyona neden olan kronik bir akciğer hastalığıdır. Bu inflamasyon ile nefes almada zorluğa ve nefes alırken hırıltıya neden olabilir. Astım krizi sırasında bronşiyal kaslar gerilir ve havanın akciğerlere girip çıkması zorlaşır.
Astımın bazı tetikleyicileri vardır. Bunlar bir alerjene veya virüslere maruziyet, egzersiz yapmak, duygusal stres altında olmak gibi çeşitli faktörleri içerir. Genellikle, bir kişi bir solunum virüsüne maruz kalmışsa, enfeksiyon vücudun bağışıklık yanıtını harekete geçirir. Astımı olan kişilerde bu yanıt, inflamatuvar maddelerin aşırı üretimine yol açabilir.
COVID-19 gibi solunum yolu viral enfeksiyonları astım semptomlarını tetikleyebilir ve kötüleştirebilir. Astımda meydana gelen bronşiyal inflamasyondan ziyade COVID-19, akciğer dokusunda inflamatuvar bir sürece neden olur. CDC’ye göre, astımlı insanlar virüse yakalanırlarsa, grip gibi diğer solunum yolu enfeksiyonlarından daha fazla komplikasyon riski altında olabilirler.
COVID-19 astımı olan kişiler için tehlikeli mi?
Astım, COVID-19’a yakalanmak için güçlü bir risk faktörü gibi görünmemektedir. Bununla birlikte hastaların astımı iyi kontrol edememesi, hastalığın riskinin artmasına yol açabilir. Mevcut çalışmalar COVID-19 hastaları arasında yüksek bir astım prevalansı olduğunu göstermemiştir. Bu durum astımlı kişilerde, ACE2 ekspresyonundaki farklılıklar veya inhale kortikosteroidlerin koruyucu etkisine bağlı olabileceği düşünülmektedir.
Astım semptomlarını kontrol altında tutmak, astımı olan kişilerin kendilerini korumak için alabilecekleri en iyi yöntemlerden biridir. ACAAI’ye göre, astım ilaçlarının virüse yakalanma veya COVID-19’un sonuçlarını kötüleştirme riskini artıracağına dair bir kanıt yoktur.
İnsanlar pandemi sırasında astım ilaçlarını her zamanki gibi almaya devam etmeliler.
Farmakolojik astım tedavileri
Astımı olan kişilerin bir tedavi planına sahip olmaları gerekir. Astım tedavi planının iki temel bileşeni vardır:
- Uzun etkili ilaçlar: İnsanların tablet veya enjeksiyon şeklinde aldıkları bu ilaçlar inflamasyon ve diğer astım semptomlarını hafifletir. Astımı olan kişiler, semptomları olsun ya da olmasın, düzenli olarak almalıdır.
- Kısa etkili ilaçlar: Bireyler bu ilaçları semptomları olduğunda kullanırlar. Genellikle bunları bir inhaler yoluyla alırlar.
Hastalığı önleme veya uzun süreli kontrol edebilmek, astım ataklarını başlamadan önce durdurmanın anahtarlarıdır. Tedavi genellikle tetikleyicilerinizi tanımayı, tetikleyicileri önlemek için adımlar atmayı ve ilaçlarınızın semptomları kontrol altında tuttuğundan emin olmak için kendinizi izlemeyi içerir. Astım alevlenmesi durumunda, akut tedavi ilaçlarını kullanmanız gerekebilir.
Astım ilaçlarını talimatlara uygun olarak almak
Astımı olan kişiler, ataklarda kullandıkları inhalerlerini, ICS’leri (inhale kortikostreoit), sistemik kortikosteroidleri veya monoklonal antikorları da dahil olmak üzere tüm astım ilaçlarını almaya devam etmelidir. Kontrolsüz astım, astımı olan kişiler için COVID-19 hastalığında ciddi bir sağlık tehdididir.
Sistemik kortikosteroitlerin veya ICS’lerin kullanım gerekliliği astım hastalarının virüse karşı direncinin azalmasına immün sistemi baskılayarak neden olabilir. Ek olarak COVID-19’da inhale veya sistemik kortikosteroit kullanımının riski konusunda henüz bir kanıt yoktur. Ancak ICS’in ACE-2 ve TMPRSS (transmembran proteaz serin 2) azaltılmasına neden olduğuna dair erken kanıtlar bulunmaktadır. Aslında, sistemik kortikosteroidlerin COVID-19’a karşı korunmaya yardımcı olabileceği de düşünülüyor, ancak henüz kanıtlar net değildir.
Monoklonal antikorların tedavide kullanımı hastalığın şiddetini veya SARS-CoV-2’ye duyarlılığı etkileyebilir. Bu tarz ilaçların kullanımı şiddetli astımı olan hastalarda endikedir. Şu ana kadar onaylı ilaçlar; omalizumab, mepolizumab, benralizumab, reslizumab ve dupilumab’tır. Bu ilaçlar enflamatuvar yolaklar üzerinde etkilidirler ve astım alevlenmelerini azaltamada önemli rol oynarlar. Ayrıca bunlar sistemik kortikosteroitlere alternatif ilaçlardır. Ancak COVID-19’da güvenliğine dair bir kanıt yoktur. Eozinofiller veya interlokinler üzerine etkili olan ilaçların COVID-19’da etkisine dair bilinmeyenler vardır. Bazı çalışmalar şiddetli hastalarda COVID-19 hastalarında eozinopeni geliştiğini bildirmiştir.
Bu ilaçların şimdiye kadar immünosüpresif etkileri bildirilmiştir. Ancak astım ilaçlarının kullanımını pandemi sırasında durdurmak astım alevlenmesini ve SARS-CoV-2 enfeksiyon riskinin artmasına neden olabilir. Bu yüzden pandemi sırasında bu ilaçların kullanımını kesmemek gerekir.
Sonuç
Kontrolsüz astım COVID-19 için çok daha yüksek bir risktir. İnsanlar pandemi sırasında astım ilaçlarını her zamanki gibi almaya devam etmelidir. COVID-19 gelişen orta ila şiddetli astımı olan kişiler, kanıtlar hala sınırlı olmasına rağmen, hastalıktan kaynaklanan komplikasyon riski açısından daha yüksek olabilir.
Kaynak
Liu, S., Zhi, Y., & Ying, S. (2020). COVID-19 and Asthma: Reflection During the Pandemic. Clinical Reviews In Allergy & Immunology. doi: 10.1007/s12016-020-08797-3
COVID-19 and asthma: Risks and precautions. (2020). Retrieved 20 June 2020, from medicalnewstoday.com/articles/covid-19-asthma
Abdelmaksoud, A., Goldust, M., & Vestita, M. (2020). Omalizumab and COVID19 Treatment: Could It Help?. Dermatologic Therapy. doi: 10.1111/dth.13792
Asthma and COVID-19: risks and management considerations – CEBM. (2020). Retrieved 20 June 2020, from cebm.net/covid-19/asthma-and-covid-19-risks-and-management-considerations/
Carli, G., Cecchi, L., Stebbing, J., Parronchi, P., & Farsi, A. (2020). Is asthma protective against COVID‐19?. Allergy. doi: 10.1111/all.14426