Yansıtıcı Testler
Kişinin anlamsız bir nesneye veya belirsiz bir fotoğrafa bakmasını ve ne gördüğünü tarif etmesini gerektiriyor. Belirsiz bir nesneyi tarif ederken veya onun hakkında bir hikâye uydururken kişilerin hem bilinçli hem bilinçdışı duygu, ihtiyaç ve dürtülerini yansıttığı varsayılıyor.
Yansıtıcı testler Freud tarafından geliştirilmemiş olmasına rağmen, bilinçdışı düşünceleri ortaya çıkardıkları varsayılıyor.
En çok kullanılan iki yansıtıcı testi:
- Rorschach Mürekkep Lekesi Testi
- Tematik Algı Testi (TAT)
Tematik Algı Testi
Tematik algı testinde, kişiye bir resim gösterilir ve resimdeki kişinin ne düşündüğü, ne hissettiği ve ne yaptığı ile ilgili bir kurgu veya hikaye anlatması istenir.
Tematik Algı Testi veya TAT, kişiye belirsiz durumlarda bulunan insanlarla ilgili 20 resmin ne yaptığı veya düşündüğü ile ilgili bir hikâye anlatmasının istenmesini kapsar.
Henry Murray tarafından geliştirilen Tematik algı testi (TAT), normal bireylerin ve kişilik problemi olan hastaların motivasyon ve kişilik özelliklerinin değerlendirilmesi için kullanılır.
İKİ ÖZELLİK
1- Geçerlilik
El yazısı analizi eğlencelidir ancak zayıf bir zeka testidir çünkü iyi bir testin iki özelliğinden biri olan geçerliliğe sahip değildir.
Geçerlilik, testin ölçmesi beklenen şeyi ölçtüğü anlamına gelir.
Örneğin, bir kişilik testinin geçerli olması için kersek için geçerli olan genel özellikler yerine, kişiye özel kişilik özelliklerini ölçmesi gerekir. El yazısı analizleri bir kişiye özel özellikleri ölçmediği, tanımlamadığı ve öngörmediği için kişilik testi olarak herhangi bir geçerliliği yoktur.
İyi bir zeka testi, geçerliliğin yanı sıra aynı zamanda güvenilir de olmalıdır.
Zekanın Tanımı: https://sosyola.com/zekanin-tanimi/
2- Güvenilirlik
Herhangi bir kişilik testinin kullanılabilirliğini değerlendirirken başlıca soru hiçbir zaman değişmez: Testin geçerliliği ve güvenilirliği ne kadar iyi?
Güvenilirlik, farklı zamanlarda tutalı puanlar almak anlamına gelir. Bir kişinin bir zeka testinde aldığı puan, aynı kişinin daha ilerideki bir tarihte benzer bir testten aldığı puana benzer olmalıdır.
Örneğin, el yazınızın zaman içinde aşağı yukarı hiç değişmediğini varsayarsak el yazısı analizleri güvenilir olabilir. Ancak el yazısı analizleri güvenilir olsa dahi, grafoloji geçerlilik özelliğinden yoksun olduğu için bir kişinin kişilik özelliklerinin değerlendirilmesinde tahmin yürütmekten öteye geçemez.
Yani Rorschach testi ve TAT gibi yansıtıcı testlerin kullanılabilirliği de geçerlilik ve güvenilirliklerine bağlıdır.
Yansıtıcı Testlerin Kullanılabilirliği
Rorschach mürekkep lekesi testi gibi yansıtıcı testler 75 yılı aşkın bir süreden beri kullanılıyor. Ancak yansıtıcı testlerin kişilik özelliklerinin ve problemlerin değerlendirilmesinde faydalı olduğunu söyleyen terapistler ile yansıtıcı testlerin güvenilirliğini geçerliliğini sorgulamaya devam eden araştırmacılar arasındaki tartışmalar hala sürüyor. Bu tartışma yansıtıcı testlerin avantajlarını ve dezavantajlarını kapsıyor.
Avantajlar
Yansıtıcı testlere tabi tutulan kişiler hangi cevapların en iyi, en doğru veya sosyal açıdan arzu edilir olduğunu bilmez çünkü uyarıcılar-mürekkep lekesi veya TAT resimleri-belirsizdir ve doğru ya da yanlış cevapları yoktur. Bu yüzden Rorschach ve TAT gibi yansıtıcı testlerin bir avantajı, sosyal olarak arzu edilir bir cevapları olmadığından çarpıtıcı veya aldatıcı olmamalıdır.
Hastalar Rorchach’ın anlamsız mürekkep lekelerine cevap verdiklerinde veya belirsiz Tematik algı testi resimlerinde neler olduğuna dair hikâyeler uydurmaya başladıklarında doktorlar hastaların gizli duygularını düşüncelerini veya hislerini bu belirsiz uyarıcılara yansıtacağını varsayıyor. Bazı doktorlar bu varsayıma dayanarak, bu testlerin hastaların farkında olmadığı gizli ve bilinçdışı düşünce ve isteklerinin değerlendirmesine yönelik bir başka yöntem olmasının ikinci bir avantaj olduğuna inanıyor. Başka araştırmacılar ise Rorschach testinin, hastadan bilgi elde etme açısından benzersiz ve faydalı bir görüşme tekniği olduğunu savunuyor. Sonuç olarak Rorschach testinin avantajı, hastalardan doğru veya yanlışların olmadığı bir ortamda bilgi almasıdır.
Dezavantajlar
Yansıtıcı testlerin bir dezavantajı doğru veya yanlış cevabı olmayan belirsiz uyarıcılar kullanmalarıdır. Rorschach testlerinin mevcut puanlama yöntemi birçok farklı değişkenin (kartların içeriği, konusu, rengi ve ayrıntıları gibi) analiz edilmesi ve değerlendirilmesine dayandığı için anlaşmazlıklar genellikle yorum ve sınıflandırma konusunda yaşanıyor. Örneğin, Rorschach’ın kullanıldığı ve doktorların sonuçları puanlayıp yorumlamasından sonra tamamen normal bireylerin psikolojik açıdan karışık olarak sınıflandırıldığı çeşitli araştırmalar bulunuyor. Rorschach popüler kişilik değerlendirme testlerinden biri olmasına rağmen, Rorschach testlerine dayanarak yapılan puanlama ve tepkilerin yorumlanmasında ciddi sorunların olduğunu gösteren sayısız araştırma bulunuyor.
Puanlama ve yorumlamadaki olası problemler yüzünden yansıtıcı testler nispeten düşük güvenilirliğe ve geçerliliğe sahip olma eğilimi gösterir, bu da bu testlerin en büyük dezavantajıdır.
Bu eleştirilere rağmen bazı deneyimli doktorlar yansıtıcı testlerin özellikle başka değerlendirme teknikleri ile birleştirildiğinde hastanın kişiliği ve problemleri ile ilgili güvenilir ve geçerli bilgiler sağlayabileceğini savunuyor. Sonuç olarak, yansıtıcı testleri kullanarak hastaların kişiliği ve problemlerinin değerlendirilmesinde, kesinlikle doktorun eğitimi ve deneyimi önemli bir rol oynar.