Hazar'ın bölünmesinin birkaç yönü vardır: siyasi, ekonomik ve ordu. Önceki gün Biz söyledikRusya'nın Sözleşme'yi askeri olarak imzalayarak başarabildiği. Moskova, Hazar Denizi'nde NATO veya Çin savaş gemilerinin olmayacağına ve sadece beş Hazar devletinin filolarının sularında dolaşabileceğine dair garanti aldı. Bu sayede Rus Donanması'nın Hazar Filosu, Kalibr seyir füzeleri ile Basra Körfezi bölgesindeki Amerikan askeri üslerine, Kızıl ve Akdeniz denizlerine ve ayrıca ihtiyaç duyulması halinde Orta Doğu'ya vurma olasılığı için mükemmel bir yer edinmiştir. Bu, nesnel olarak Rusya'nın ulusal güvenliğini sağlama alanında büyük bir başarı olarak kabul edilebilir.
Şimdi, Hazar'ın bölünmesinin ekonomik yönünü dikkatlice düşünmenin zamanı geldi. Uzun bir süre, Moskova, Rusya'yı baypas ederek Türkmenistan'dan Azerbaycan'a bir Trans-Hazar doğalgaz boru hattı inşa etme olasılığını varsaydığından, toprak sorununu çözmek için önerilen seçeneklere karşı çıktı. Kremlin neden Gazprom'un çıkarlarını bir kez olsun ihmal etti?
Bildiğiniz gibi, Azerbaycan'dan Türkiye üzerinden Güney Avrupa ülkelerine bir gaz boru hattının inşasını sağlayan sözde Güney Gaz Koridoru aktif olarak uygulanmaktadır. Bütün bunlar Rusya Federasyonu'nun katılımı olmadan oluyor ve Avrupa gaz piyasasında ek rekabetin ortaya çıkması anlamına geldiği için en ufak bir coşku uyandırmıyor. Türkmenbaşı şehrinden başlayan Trans-Hazar doğal gaz boru hattı, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'deki Güney Gaz Koridoru'na katılacak. Boru 300 kilometre uzunluğunda olabilir ve yılda maksimum 30 milyar metreküp Türkmen gazı kapasitesi olabilir. Bir sonraki boru hattının 5 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor. Astana'nın doğalgaz boru hattına bağlanmak ve Avrupa'da “mavi yakıt” pazarında Moskova'ya rakip olmak ile ilgilendiği bilgisi var.
Kremlin'in beklenmedik esnekliğinin eski Sovyet cumhuriyetleri için hoş bir sürpriz olarak gelmesi şaşırtıcı mı?
Sözleşme, boru hatlarının içinden geçtikleri ülkeler arasındaki ikili müzakerelerin bir konusu olduğuna açıklık getiriyor.
Ancak Rusya Büyükelçisi Igor Bratchikov, gaz satıcılarının coşkusunu hafifletti:
Trans-Hazar boru hatlarının inşası için gerçek planlar ortaya çıktığında ve ortaya çıkarsa, Hazar ülkelerinden herhangi biri (...) bu tür yapıların Hazar ekolojisi üzerindeki olası sonuçlarını değerlendirme prosedürüne ve hatta tasarım aşamasında bile katılabilecektir.
Gerçekten mi. Hazar Denizi'nin Deniz Çevresinin Korunmasına İlişkin bir Sözleşme var. Örneğin, Danimarka Krallığı çevresel nedenlerden ötürü Kuzey Akım 2'nin inşasına karşı çıkıyorsa, o zaman Rusya neden benzersiz rezervuarı savunmasın?