Rusya ile Batı arasındaki yeni kriz alanı: Kaliningrad
Baltık Denizi kıyısında Litvanya ve Polonya arasında yer alan toprağı Kaliningrad'a transit geçişin engellenmesi, Rusya ve Batı'yı karşı karşıya getirdi.
Kaliningrad, konumu gereği yeni bir krizin doğmasına yol açtı.
Litvanya'nın Avrupa Birliği'nin (AB) yaptırım listesinde olan bazı malların toprakları üzerinden Kaliningrad'a transit geçişini engelleme kararı alması 4 aydır devam eden Ukrayna-Rusya savaşında, Rusya ve Batı'yı bir kez daha karşı karşıya getirdi.
Kaliningrad, Ukrayna'daki savaş nedeniyle AB'nin Rusya'ya uyguladığı yaptırımlardan birine ev sahipliği yaparken coğrafi konumu gereği "anahtar" konumdaki bölgede yaşanan krizin çatışmaya dönüşmesi ihtimali endişe yarattı.
İkinci Dünya Savaşı sonunda kadar Almanya toprağı olan Kaliningrad, yaşanan gerginlikle stratejik olarak ne kadar önemli olduğunu hatırlattı.
Litvanya'nın transit geçişi engelleme kararı
Geçen hafta Kaliningrad'a transit geçişin engellendiğini açıklayan AB üyesi Litvanya'nın Dışişleri Bakanı Gabrielius Landsbergis, Litvanya'nın kendi adına bir şey yapmadığını söyleyerek "Yapılanlar, Avrupa Komisyonu rehberliğinde gerçekleşti. Her şey 17 Haziran'dan bu yana devam eden AB yaptırımlarının devamı niteliğinde." dedi.
AB de Litvanya'nın bu açıklamasını destekler nitelikte bir tutum sergileyerek Kaliningrad'a uygulanan engelin Ukrayna-Rusya savaşının bir neticesi olarak uygulanan yaptırımların bir parçası olduğunu onayladı.
Rusya'dan tehditkar tepki geldi
Alınan engelleme kararına ilişkin Rusya tarafından peş peşe açıklamalar geldi.
Rusya Güvenlik Konseyi Sekreteri Nikolay Patruşev, Litvanya'nın Kaliningrad kararının "düşmanca" olduğunu belirterek "Litvanya'nın kararına yakında yanıt verilecek. Yanıtımız, Litvanya halkı için ciddi ve hissedilir olacaktır." değerlendirmesini yaptı.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, durumun son derece ciddi olduğunu vurgulayarak "Karar alınmadan önce derin analiz gerektiren bir konu. Bu analizi yapmak da birkaç gün sürecektir." ifadesini kullandı.
Rusya'nın AB'nin "içinde" bulunan toprak parçası Kaliningrad'ın bir diğer önemli özelliği ise Rus Baltık Denizi Filosu ve Rus birliklerinin bölgede "İskender" tipi balistik füze sistemi ile konuşlanmış olması.
Moskova tarafı, mayıs ayında nükleer kapasiteye sahip füzelerle Kaliningrad yakınlarındaki askeri üslerinde tatbikat yaptığını aktarırken Rusya Savunma Bakanlığı da 100 Rus askerinin "elektronik fırlatma" tatbikatı yaptığını açıkladı.
Kaliningrad neden önemli?
Kaliningrad'ın coğrafi konumu hem stratejik hem de askeri anlamda Rusya'ya avantaj sağlarken bölge aynı zamanda "Rusya'nın Baltık Denizi'ndeki yıl boyunca buzsuz olan tek limanı" olarak ifade ediliyor.
Bir yandan Rusya, Kaliningrad'da AB ülkelerinin ortasında nükleer kapasiteye sahip füzeleri konuşlandırırken diğer yandan Kaliningrad, AB ve NATO üyesi Polonya ve Litvanya'nın tam ortasında yer alıyor.