Ankara Kalesi Tarihçesi
English:
Its construction date is not known clearly. It it thought to be constructed by Hittites who placed a manial area in the city. But this thought has not been verified with archeological findings. Before Hittites, Ankara Castle had been restored countless times by Romans, Byzantiums and Seljuks and it is formed of inner castle which surrounds the higher part of hills and outer castle which surrounds its around (Outer Castle have 20 towers). Outer castle covers ancient Ankara city. Inner castle is 43.000 km2. There 42 towers most of which are 5 cornered on 14-16 meter high walls. Outer walls lies down 350 m from north-south and 180 m from east-west. Southern and west sides of inner castle forms a horizontal angle. East walls follow recess ledges of hills. Northern hills are protected by walls which have been constructed with different techniques. The most significant part of protection order is 42 pentagon horoscopes which are located in every in every 15-2- meters from west and south walls. Outer and inner castle unites the hill with Eastern Castle from East and hatip river from West. Akkale (naiively "Alitaşi"), the highest point of tower is located at southern-east part of the inner castle. Inner castle which is quadrublex had constructed with Ankara pebbles and collected stones. Inner castle has two big gates. One of them is outer gate, and the other one is Hisar gate. There is also a testament on gate which belongs to Ilhanians. There is a testament on northwest side which indicates that had been done by Seljuks. Bottom sides of walls are made of marble and basalt and despite having highly damaged on bricket parts, Inner castle has come up today. When the city had been invaded in VIII. and IX. Century, Marble Watergates, Coloumns and Marble Blocks of Roman Statues which were used to restore the castle (These are seen in southern side of inner castle.).
The castle have witnessed some periods. Having invaded by Romans at Galatia (Today Ankara), at 2nd century B.C. The City had moved out of the castle. The Roman Emperor had the walls of the castle fixed at 217 B.C. The Castle had been damaged right after Severus Alexander and Valerians defeated by Persians between 222-260. Romans had begun to fix the castle after second perdiod of 7th century. Konstantinos The Emperor constructed outer castle in 688. Leon the IV fixed the castle walls and had gotten the city walls had raised. Emperor Nikephoros and Emperor Basileos had the castle fixed at 9th century.
Seljuks conquered Ankara Castle in 1073. The castle which had been taken over by Raimon commander of Crusaders taken over by Seljuks again at 1227. Sultan II modified and added some parts to the castle which was constructed by 1st Aladdin Keykubatche Governor of Egypt in 1832. Pillar tops, parts of statues and tombs were used to fix the castle.
In the castle, there are many Ankara Houses which belong to different periods. Since The Former Ankara Houses at Kaleiçi neighborhood are located in the city walls, narrow and horizontal areas, their plans were made by considering most significants benefits. They are made of wood, adobe and bricks as double or triplex. As the land was not flat, it caused problems in down floors planing u, but upper floors were built properly with oriels. While down floors have been constructed with thick walls and small windows for winter season, up floors had been constructed with thin walls and air-condition for summer season. Wide fringes and summer rooms called "Cihannüma" are well-known species of Ankara houses. Geometric compositions had been used at wooden ceiling decorative. Some of them had been used at various services. At the middle of 17th century. Evliya Celebi who came to Ankara in 1640 narrates the city and the life in the city. Evliya Celebi said "Ankara has a strong castle which had been made of quadruplex white stones on a higher part of a mountain. The Castle had been surround by triple walls. Inner castle is surrounded by rocks. It is too difficult to climb to castle from these spiky rocks. There are cannons, Weapons, Arsenal and 600 houses in inner castle. Inner castle is surrounded by second wall at below. Third outer walls are located at the hillsides of mountain. All City is protected and covered with outer walls."
Turkish:
Yapılış tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Kentte askeri bir garnizon bulunduran Hititler tarafından yapıldığı sanılmaktadır. Ama bu düsünce arkeolojik verilere dayanarak doğrulanmamıştır. Hititlerden bu yana hep ayni yerde bulunan, Romalılar, Bizanslılar ve Selçuklular dönemlerinde birçok kez onarılan Ankara Kalesi, tepenin yüksek bölümünü kaplayan iç kale ve çevresini kuşatan dış kaleden oluşur (dış kalenin 20'ye yakın kulesi vardır) Diş kale eski Ankara şehrini çevirir. Iç kale yaklaşık 43.000 km2'lik bir yer kaplar. 14-16m yüksekliğindeki duvarların üstünde çoğu 5 köseli 42 kule vardır. Diş surları kuzey-güney doğrultusunda yaklaşık 350 m, bati-doğu doğrultusunda ise 180 m. boyunca uzanır. Iç kalenin güney ve batı duvarları bir dik açı oluşturur. Doğu duvarı tepnin girinti çıkıntılarını izler. Kuzey yamaç ise farki tekniklerle yapılmış duvarlarla korunur. Koruma düzeninin en ilgi çekici yani; doğu, bati ve güney duvarları boyunca 15-20 m. 'de bir yer alan 42 tane beşgen burçtur. Dış kale ile iç kale, doğuda doğu kalesi'nde batıda hatip çayına bakan yamaçta birleşir. İçkale'nin güneydoğu köşesinde ise kalenin en yüksek yeri olan Akkale (Halk arasında Alitaşı) yer alır. Dört katli olan iç kale Ankara taşından ve toplama taşlarla yapılmıştır. Iç kalenin iki büyük kapısı vardır. Bir dış kapı, diğeri ise hisar kapısı adını taşır. Kapı üzerinde bir de İlhanlılar'a ait kitabe bulunur. Kuzeybatı kısmında Selçukluların yaptırdığını gösteren bir yazı bulunmaktadır. Duvarların alt bölümü mermer ve bazalttan yapılmıştır, üst kesimlerine doğru bloklar arsasında tuğla bölümlerin büyük ölcüde zarar görmesine karşın, iç kale bozulmadan günümüze kadar gelmiştir. VIII ve IX. yy'larda kent istilalara uğrayınca, kaleyi hızla onarmak için, o sıralarda yıkıntı halinde olan Roma anıtlarının mermer blokları, sütun başlıkları, su yollarının mermer olukları kullanılmıştır. (Bunlara özellikle iç kalenin güney yönünde rastlanır)
Kale tarih içinde çeşitli dönemler yaşamıştır. İ. Ö. 2 yy. başında Romalıların Galatya'yı (Ankara yöresi) işgalinden sonra kent büyüyerek kale dışına taştı. Roma İmparatoru Caracaila İ.S. 217' de kalenin surlarını onarttı. 222-260 arasında İmparator Severus Alexander ve Velerianus, Perslere yenilince kale kısmen tahrip edildi. 7. yy' ın 2. yarısından sonra Romalılar kaleyi onarmaya başladı. İmparator Konstantinos 688'de dış kaleyi yaptı. IV. Leon ise 740' da kale duvarlarını onartırken içkale surlarını da yükselmiştir. İmparator Nikephoros ve İmparator Basileios da 9.yy' da kaleyi onarttılar.
Ankara Kalesi 1073' de Selçukuların eline geçti. 1101' de Haçlı komutanı Raimond tarafından alınan kale, 1227' de bir kez daha Selçukluların eline geçti, Selçuklu Sultanı 1. Alaeddin Keykubat' ın onarttığı kaleye Sultan II. Keykavus da 1249'da bazı ekler yaptırdı. Osmalılar Dönemi'nde onarım görmeyen kalenin surlarını Mısır Valisi M. Ali Paşa' nın oğlu İbrahim Paşa 1832' de onarttı. Surların bazı yerlerinde rastlanan sütun başlıkları, lahit ve heykel parçaları, onarımlarda toplama malzemeden yararlanıldığını gösterir.
Bugün kale içindeki değişik dönemlerden kalmış birçok eski Ankara Evi bulunmaktadır. Kaleiçi Mahallesi'nde bulunan eski Ankara evleri, sur duvarları ile çevrili dar ve dik bir alanda konumlandıkları için, planları dar alanlardan en çok faydalanmayı gözeterek yapılmış. İki ya da üc katlı olarak ahşap, kerpiç ve tuğladan inşa edilmişler, Arazi yapısının düz olmamsı, alt kat planlarının da düzgün olmamasına yol açmış, ama üst katlar cumba tipindeki çıkıntılarla düzgün bir plana kavuşturulmuş. Alt katlar kışlık olarak, kalın duvarlı ve küçük pencereli yapılmış olup üst katlar ise yazlık olarak ince duvarlı ve havadar yapılmıştır. Geniş saçaklar ve "Cihannüma" denilen yazlık odalar Ankara evlerinin belirleyici özelliklerindendir. Ahşap tavan süslemelerinde geometrik kompozisyonlar kullanılmıştır. Bazıları çeşitli hizmetlerde kullanılmaktadır. 17.yüzyılın ortasına doğru, 1640 yılında Ankara' ya gelen Evliya Çelebi, kenti ve kentteki yaşamı ayrıntılı biçimde anlatmaktadır. Evliya Çelebi önce ünlü Ankara Kalesi'nden "Ankara'nın yüksek bir dağın tepesine dört kat beyaz taştan yapılmış sağlam bir kalesi vardır. Kale iç içe üç kat surlarla çevrilidir. İç kalenin çevresi kayalıktır. Bu yalçın kayalardan kaleye tırmanmak çok zordur. İç kalede topları çeşitli silahlar, cephane ve 600 ev bulunur. İç Kale aşağılarda ikinci sıra surlarla çevrilidir. Dağın eteklerinde ise üçüncü sıra dış surlar yer alır. Bu dış surlarla tüm kent güvenlik altına alınmıştır" diye söz etmiştir.