Mehmet Kaplan, 5 Mart 1915’te Eskişehir’e bağlı Sivrihisar’da doğdu. 1939 yılında Yüksek öğretmen Okulu Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü bitirdi. Ord. Prof. Dr. Mehmet Fuad Köprülü tarafından Türkiyat Enstitüsü’ne asistan adayı olarak alındı. Ardından doçent ve profesör oldu. Bir süre Erzurum Atatürk Üniversitesi’nde dekanlık yaptı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde “Yeni Türk Edebiyatı” kürsüsünde dersler verdi, bölüm başkanlığı yaptı. Kültür ve Millî Eğitim Bakanlığı komisyonlarında görev aldı. 23 Ocak 1986’da İstanbul’da öldü.
Edebi Kişiliği
- Mehmet Kaplan, Türk edebiyatı üzerine yaptığı dikkate değer araştırma ve incelemelerin yanı sıra deneme ve eleştiri yazılarıyla tanınır.
- Kaplan’ın ilk yazıları 1930’ların sonunda Gençlik, İnkılapçı Gençlik dergilerinde göründü. 1943-1946 arasında İstanbul dergisinde yayınlanan inceleme ve eleştiri yazılarıyla tanındı. 1947’den sonra Hareket, Şadırvan, İstanbul, çağrı, Hisar, Türk Edebiyatı gibi dergilerde yazdı.
- Edebiyat tarihi incelemelerine metin analizi yöntemini getirmiş, “Şiir Tahlilleri” adlı çalışması bu alanda yol açıcı bir örnek olmuştur.
Eserleri
Nesillerin Ruhu
Büyük Türkiye Rüyası
Edebiyatımızın İçinden
Türk Milletinin Kültürel Değerleri
Kültür ve Dil
Tevfik Fikret ve Şiirleri
Namık Kemal Hayatı ve Eserleri
Şiir Tahlilleri
Hikâye Tahlilleri
Tanpınar’ın Şiir Dünyası
Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar