Dolaşım Sistemi
Dolaşım Sistemi
Canlının yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmesi için besin ve oksijenin hücrelere, hücrelerde oluşan karbondioksit ve diğer metabolizma artıklarının da boşaltım organlarına taşınması gerekir. Bu taşıma işlemi dolaşım sistemi ile sağlanır. Dolaşım sistemi kalp, damarlar ve kandan oluşur.
Kalp dört odacıktan oluşan bir organdır. Üstteki iki odacık kulakçık (atrium), alttaki iki odacık karıncık (ventrikül) adını alır. Kalbin sağ tarafındaki odacıklar sağ kulakçık ve sağ karıncık, sol tarafındaki odacıklar sol kulakçık ve sol karıncık adını alır. Kalbe giren damarlara toplardamar, kalpten çıkan damarlara atardamar denir. Kulakçıklar toplardamarlarla, karıncıklar atardamarla bağlantılıdır. Sol kulakçığa akciğerden gelen ve oksijence zengin kan taşıyan akciğer toplardamarı, sağ kulakçığa tüm vücuttan gelen ve karbondioksitçe zengin kan taşıyan alt ve üst ana toplardamarlar bağlanır. Sol karıncıktan aort atardamarı çıkar ve tüm vücuda oksijence zengin kanı taşır. Sağ karıncıktan ise akciğer atardamarı çıkar ve akciğerlere oksijence fakir kan taşır.
Küçük ve Büyük Kan Dolaşımı
Kan dolaşımı kalple akciğerler ve kalple tüm vücut arasında olur. Kalple akciğerler arasında olan dolaşım küçük kan dolaşımı, kalple tüm vücut arasında olan dolaşım büyük kan dolaşımı olarak adlandırılır.
Kan dolaşım sisteminde atardamar, toplardamar ve kılcal damar olmak üzere üç çeşit damar bulunur. Atardamarlar kanı kalpten alarak doku kılcallarına iletir.
Kanı doku ve organlardan kalbe getiren damarlardır. Kılcal damarlar kan ile doku sıvısı arasında madde alışverişini sağlar.
Kan, vücudu bir ağ gibi saran damarlar içinde dolaşır. Kanın görevleri genel olarak taşıma, düzenleme, savunma ve korumadır. Kan hücreleri; oksijen taşıyan alyuvarlar (eritrositler), savunmada görev alan akyuvarlar (lökositler) ve pıhtılaşmada görev alan kan pulcuklarından (trombositler) meydana gelir. İnsanlarda kan nakillerinde dikkate alınan A, B, AB ve O olmak üzere dört farklı kan grubu vardır.
Lenf Sistemi
Doku sıvısında kalan maddelerin kan dolaşımına katılması lenf sistemi ile olur.
Lenf sistemi; lenf sıvısı, lenf damarları ve lenf düğümünden oluşur. Lenf sıvısı kan dolaşımına katılamaz, doku arası boşluklarda birikirse ödem oluşur.
Dolaşım Sistemi Rahatsızlıkları
Dolaşım sistemi rahatsızlıklarından bazıları; kalp krizi, damar tıkanıklığı, yüksek tansiyon, varis, kangren, anemi ve lösemidir. Dolaşım sisteminin sağlığı için dikkat edilmesi gerekenlerin başında yeterli ve dengeli beslenme, spor yapma, stresten uzak kalma, sigara ve alkol kullanmama gelmektedir.
Bağışıklık ve Bağışıklık Sistemi
Vücudun hastalık yapan mikroorganizmalara karşı kendini korumak ve savunmak için gösterdiği tepkiye bağışıklık denir. Bağışıklık doğal bağışıklık (özgül olmayan bağışıklık) ve kazanılmış bağışıklık (özgül bağışıklık) olarak iki grupta incelenir.
Doğal bağışıklık (özgül olmayan bağışıklık) antijenlerin yapısına ve türüne bağlı olmadan yapılan savunmadır. Vücudun doğal savunma mekanizmaları ağız, burun, mide, deri ve gözdeki salgılardır.
Kazanılmış bağışıklık (özgül bağışıklık) kemik iliğinde oluşturulan T ve B lenfositlerinin antijenleri tanıma özelliği ile yapılan savunmadır. T lenfositleri hücresel bağışıklıkta, B lenfositleri ise humoral (sıvısal) bağışıklıkta etkilidir.
Kazanılmış bağışıklıkta bağışıklık aktif ve pasif olmak üzere iki yolla edinilir. Aşı ile aktif bağışıklık, serum ile pasif bağışıklık sağlanır.
Açık Lise Seçmeli Biyoloji 1 (Biyoloji 5) Testleri, Konu Başlıkları ve Konu Özetleri Anasayfası
Açık Lise Yazı ve Haberler
Doğru soru sormak, doğru cevaplara ulaşmanın ilk koşuludur. Yorum yazın, soru sorun, cevaplayalım.
Etiketler: Açık lise seçmeli biyoloji 1, biyoloji 5, Dolaşım sistemi, özet konu anlatımı
Eklenme Tarihi: 20 Kasım 2018