Türkiye'de işsizler ve yaşlılar gibi sosyal korumaya muhtaç olan kesimlerin milli gelirden yeterli payı alamadığı ortaya çıktı.
Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) yeni yayımlanan “Dünya Sosyal Koruma Raporu”na göre, Türkiye'nin Gayri Safi Yurtiçi Hasılası'ndan (GSYH) yaşlıların sosyal korunmasına yüzde 8.3, çalışma yaşındakilerin korunmasına yüzde 0.7, çocukların korunmasına ise yalnızca yüzde 0.4 ayrılıyor.
Türkiye bu oranlarla, Avrupa ve Orta Asya bölgesindeki 49 ülke içinde, yaşlıların korunmasında 28'inci, çalışma yaşındakilerin korunmasında 47'nci, çocukların korunmasında ise 44'üncü oldu.
ÇOCUKLARDA DURUM
Yaşlılara yardım için GSYH'sinin yüzde 12'sinden fazlasını ayıran Yunanistan, İtalya, Fransa, Avusturya, Portekiz, Ukrayna, Sırbistan, Finlandiya, Güney Kıbrıs, Slovenya, İspanya ve Karadağ ilk sıraları paylaştı.
Çalışma yaşındakilerin korunmasında ise GSYH'nin yüzde 6'sından fazlasını ayıran Danimarka, Finlandiya, Belçika, Hollanda, İsveç, İspanya ve İrlanda üst sıralarda yer buldu.
Çocukların korunmasında ise şu ülkelerin GSYH'den yüzde 3'ün üzerinde harcama yaptığı kaydedildi: İngiltere, Danimarka, İsveç, Lüksemburg, İzlanda, İrlanda, Finlandiya, Norveç ve Macaristan.
SOSYAL GÜVENLİK HARCAMALARININ GSYH’DEKİ PAYLARI (%)
FONDAN YARARLANAMIYOR
Kalkınma Bakanlığı'nın öngörülerine göre, İşsizlik Sigortası Fonu'nda biriken para bu yıl sonunda 116 milyar lirayı bulurken, 2020'de 160 milyar liraya yaklaşacak. Ancak ILO verilerine göre, işsizlerin yalnızca yüzde 1.4'ü bu fondan yararlanabiliyor. Hükümetin istihdam kampanyalarında kullanılan İşsizlik Sigortası Fonu yılda 11.6 milyar lira prim geliri, 10.4 milyar lira faiz geliri elde ediyor.
Sigorta giderlerine ise yalnızca 4.3 milyar lira harcanıyor. Asgari ücrete göre belirlenen işsizlik ödeneği, ödenen primlere göre 711-1422 TL arasında belirleniyor.
Avusturya, Almanya, İrlanda, Belçika, Finlandiya'da işsizlerin tamamı, Fransa'da yüzde 94.7'si, Hollanda'da yüzde 73'ü, İtalya'da yüzde 37.8'i, Yunanistan'da yüzde 21'i, Arnavutluk'ta yüzde 6.9'u işsizlik yardımı alıyor.
Yardım alanlar yine yoksul
Türkiye, yaşlıların sosyal korunmasında Rusya, Lüksemburg, Romanya ve Belarus ile aynı sıraları paylaşırken, çalışma yaşındakilerin korunmasında Kazakistan, Bosna, Arnavutluk ve Makedonya ile son sıralarda yer aldı. Diğer yandan, sosyal yardım miktarlarının da eleştiri konusu yapıldığı raporda şu ifadelere yer verildi: “Sosyal korumada küresel çapta ilerlemeye rağmen, yardımların yeterliliği esaslı bir sorun olarak duruyor. Ermenistan, Belize, Bolivya, Kolombiya, Hindistan ve Türkiye gibi ülkelerde katılımlı olmayan emekli maaşlarının değeri ulusal yoksulluk sınırının yüzde 50'sinin altında kalıyor. Bu ülkelerde sosyal yardım alan kişiler hâlâ yoksul.”