Sinonim: iki uçlu duygulanım bozukluğu.
Kişinin belirli bir döneminde depresif bir modda bulunup ardındaki dönemde neşeli bir mod ile takip eden akıl hastalığıdır. (Bkz; Bi–polar)
Lityum ile tedavi edilebilir.
Epidemiyoloji
- 12 aylık prevalans yaklaşık % 0.29’dur (kadınlar % 0.32, erkekler % 0.25).
- Hastaların ortalama ömürleri 55 yıl (SD 17 yıl).
- 2 yıllık mortalite 1.52’ye çıkarıldı
- Yaşam süresi yaşa bağlı olarak hastalık yüzünden 3-5 yıl kadar kısalır.
- Bipolar bozukluk ağırlıklı olarak 17 ila 21 yaşları arasında başlar.
- 40 yaşın ötesinde, bipolar bozukluğun ilk belirtisi nadirdir.
- Kadın ve erkek arasında hastalık riski açısından fark yoktur.
- Hızlı döngü riski, hastalığın süresi ile birlikte artar. Kadınlar çok daha fazla etkileniyor.
- Tek yumurta ikizleri bipolar afektif bozukluğu olan bir kadın, eğer kardeşi hasta ise bu kadının bipolar afektif bozukluk riski % 73’tür.
- Kişinin çocuğunda da bipolar duygulanım bozukluğu geliştirme riski; % 11.
- Bir çocuğun her iki ebeveyninde de bipolar afektif bozukluk var ise, bipolar afektif bozukluk geliştirme istatistiksel riski yaklaşık % .
Teşhis
- Duygusal bozukluklar
- Tek Kutuplu Depresyon
- Tekrarlayan kısa süreli depresyon
- Distimi
- Kişilik bozuklukları
- Borderline kişilik bozukluğu
- Dissosyal Kişilik Bozukluğu
- Narsistik kişilik bozukluğu
- Diğer ruhsal bozukluklar
- İç hastalıkları
- Tiroid bozuklukları (hipotiroidizm / hipertiroidizm)
- Hiperkortizolizm
- Nörolojik hastalıklar
- Ensefalomiyelit disseminata (= multipl skleroz, depresyon oluşumu ve yorgunluk sendromu)
- Pick hastalığı (frontotemporal demans)
- Frontal beyin tümörleri (frontal beyin süreçleri kişilik değişiklikleri ile ilişkilidir)
- Epilepsi (kişilik değişiklikleri)
- Nöroller (sanrı / megalomani oluşumu)
- Farmakolojik nedenler
- Psikostimülanlar (örn. Kokain, amfetaminler, ecstasy)
- Antidepresanlar
- Antihipertansif ilaçlar (örn. ACE inhibitörleri)
- Anti-Parkinson ilaçları
- Hormon preparatları (örn. Kortizon, ACTH),
Sınıflandırma
- Bireysel fazların süresi, sıklığı ve yoğunluğuna bağlı olarak, iki bipolar bozukluk arasında bir ayrım yapılır:
- Bipolar I bozukluk
- Bipolar II bozukluğu
- Diğer küçük biçimler hızlı döngüye sahiptir ve karışık durumlardır.
4 tip bipolar nedir?
Belirtiler şunları içerir:
- Bipolar I. Bipolar I bozukluk dört tip arasında en yaygın olanıdır. …
- Bipolar II. Bipolar II bozukluk, daha az şiddetli hipomanik dönemler ile depresif dönemler arasında gidip gelme ile karakterize edilir.
- Siklotimik bozukluk. …
- Belirtilmemiş bipolar bozukluk.
Bipolar 1 ve 2 nasıl farklıdır?
Bipolar 1 ve 2 çok benzer görünebilir, ancak önemli bir fark vardır: Bipolar 1 olan kişiler yaşamları boyunca en az bir mani dönemi geçirirken, bipolar 2 olan kişiler geçirmez. Manik bir dönem sırasında, bipolar 1’li kişiler günlük yaşamlarını bozan daha şiddetli semptomlara sahip olma eğilimindedir.
Bipolar tip 2 daha mı kötüdür?
Bipolar II bozukluk, bipolar I bozukluğun daha hafif bir formu değil, ayrı bir tanıdır. Bipolar I bozukluğunun manik dönemleri şiddetli ve tehlikeli olabilirken, bipolar II bozukluğu olan bireyler daha uzun süre depresyonda kalabilir ve bu da önemli sonuçlara yol açan önemli bozulmalara neden olabilir.
Bipolar 1 mi yoksa 2 mi?
Bipolar I bozukluk maniden depresyona kadar uzanan şiddetli duygudurum dönemlerini içerir. Bipolar II bozukluk, şiddetli depresyon dönemleriyle dönüşümlü olarak daha hafif hipomani dönemlerini içeren daha hafif bir duygudurum yükselmesi biçimidir.
Belirtiler
Bipolar bozukluklar, depresif ve manik durumlar arasındaki (döngüsel) değişim ile karakterizedir. ‘Bipolar’ adından da anlaşılacağı gibi, öforik veya disforik durumların (muhtemelen) hızla değişen bir semptomatolojisidir.
Tedavi
Tedavinin temelleri
- Bipolar bozukluğu olan kişiler, manik dönemlerde genellikle hastalık konusunda çok mantıksız olduklarını gösterdiklerinden, doktor ve hasta arasında güvene dayalı bir ilişki büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle yoğun eğitici tartışmalar yapılmalıdır. Bunlar şunları içermelidir:
- Akut tedavi ve faz profilaksisinin açıklaması
- Etkili gecikmelere referansla etki mekanizmalarının temsili
- Yan etkiler ve etkileşimler hakkında bilgiler
- Beklenen tedavi süresi hakkında bilgi
- Vücut eğitimi
- Birçok hasta ilaç tedavisi konusunda eleştirel veya olumsuzdur. Bu çekinceler ele alınmalıdır.
İlaçlar
Faz profilaksisi
Faz profilaktik ilaçlar, ilaç tedavisinin temelidir. Bipolar bozukluk için profilaktik tedavi, lityum gibi duygudurum düzenleyicileri veya karbamazepin, valproik asit veya lamotrijin gibi antikonvülsanlar ile gerçekleştirilir. Lityum en etkili ilaç olarak kabul edilir. Uzun süreli kullanımı ile böbrek yetmezliği, hipotiroidizm, hiperkalsemi ve hiperparatiroidizmin erken teşhisi için laboratuvar kontrolleri önemlidir.
Mani
- Lityum tuzları manik durumları hafifletir veya rahatlatır ve hem manik hem de depresif atakların nüksetmesini önler.
- Valproik asit ve karbamazepin manilere karşı etkilidir. Bu lamotrijin için belirlenmemiştir. Mani için daha ileri tedavi önerileri:
- Aripiprazol, ketiapin, olanzapin veya risperidon mani ve karışık durumların tedavisi için uygun, lityum veya valproat ile faz profilaksisi için de kullanılabilir
- Olanzapin, tahriş olmuş manide de kullanılabilir.
- Haloperidol: acil durumlarda mani tedavisinde ve kısa süreli tedavide monoterapi olarak kullanılabilir.
- Allopurinol: Akut mani tedavisinde haloperidol ile kombinasyon halinde veya lityuma ek olarak kullanılabilir.
- Benzodiazepinler: manik dönem sırasında ajitasyonu azaltmaya yardımcı olmak için verilebilir. Bağımlılık riski nedeniyle tedavi sadece zamanla sınırlandırılmalıdır.
Depresyon
Karbamazepin ve lamotrijin, akut bipolar depresyonu tedavi etmek için kullanılabilir. Bununla birlikte, ikincisi çok yavaş eklenmelidir, bu da hastayı zaman açısından dezavantajlı bir duruma sokar. Bipolar depresyonun akut tedavisi için valproik asit kullanımı önerilmemektedir, çünkü akut antidepresan etkisi açıkça görülmemektedir. Bipolar depresyonun akut tedavisinde lityum monoterapi olarak önerilemez. Depresyon için diğer tedavi önerileri şunlardır:
- Kılavuzlara göre, bipolar depresyonun akut tedavisinde bir antidepresanın monoterapi olarak verilip verilemeyeceğine dair net bir öneri yoktur. Belirli bir hazırlık için de herhangi bir öneri yoktur.
- Bipolar depresyon seyrinde semptomlar nispeten hızlı bir şekilde manik veya karışık bir bölüme dönüşebilir. Antidepresan uygulamasının bunda nasıl bir rol oynadığı henüz belirlenememiştir. Fluoksetin, paroksetin veya bupropion nispeten düşük devrilme riskine sahiptir. Trisiklik antidepresanlarla tedavi daha büyük risk altında görünmektedir.
- Aripiprazol akut tedavi için önerilmez.
- Olanzapin monoterapi olarak kullanılabilir ve bipolar I hastalarda etkilidir.
- Ketiapin monoterapi olarak önerilmektedir.
- Karışık durumların ilaç tedavisi zordur. Genellikle kombinasyon tedavisi kullanılır. Atipik nöroleptikler burada mevcuttur. Aynı zamanda antidepresanlar ve faz profilaktikleri ile tedavi edilir.
Psikoterapi
- Bipolar bozukluklarda, psikoterapi genellikle nüksün sürdürülmesi, stabilizasyonu ve önlenmesi için tamamlayıcı bir terapi olarak görülmektedir. Farmakoterapiye vazgeçilemeyen bir alternatif değildir. Bipolar bozukluklar için etkili psikoterapi şunları içerir (minimum gereksinim):
- Hastalık, ilaç tedavisi vb. Hakkında psikoeğitim
- Özellikle ruh halindeki değişikliklerle ilgili olarak kendini gözlemleme yeteneği
- Kişisel erken uyarı işaretlerini ve ruh hali değişimlerini kendi kendine yönetme becerisini geliştirme
- Stres Yönetimi
- Yaşam ritminin normalleşmesi ve stabilizasyonu (özellikle gündüz-gece ritmi, yeterli uyku, başka bir manik faz tehdit ederse uyarıcıyı koruma, yeterli ilaç alımı)
- Özellikle nüksler olmak üzere kriz ve acil durumlara hazırlık
- Etkinliğin kanıtı şunlar için mevcuttur:
- bilişsel davranışçı terapi
- kişilerarası terapi
- sosyal ritim terapisi
Elektrokonvülsiyon Tedavisi (ECT)
EKT, kas gevşemesi ile kısa anestezi altında beyin nöbetinin tetiklendiği terapötik bir prosedürdür. EKT, şiddetli tedaviye dirençli maniler için kullanılır.
Prognoz ve seyir
Bipolar bozukluk hastadan hastaya ne kadar farklı olursa olsun, her zaman belirli bir duygudurum durumunun baskın olduğu (manik veya depresif) evreler veya dönemler halinde ilerler. Bireysel evreler genellikle düzensiz aralıklarla gelir ve gider. Depresif evreler tedavi olmaksızın ortalama dört ila on iki ay sürer; manik evreler ise çok daha kısadır. Bazen manik ve depresif dönemler birleşir, hatta aynı anda ortaya çıkar (karma evre). Akut hastalık dönemleri arasında, hastalığın ilerleme şekline bağlı olarak, hastanın hiçbir şikayetinin olmadığı az ya da çok uzun süreler vardır. İntihar girişimleri ve intiharlar neredeyse her zaman depresif veya karma evrelerde veya hemen sonrasında meydana gelir.
Sanrılar gibi psikotik belirtiler bipolar bozukluğun olumsuz seyrine işaret eder: Hastalar, psikotik belirtileri olmayan bipolar hastalarına kıyasla iki ila üç kat daha sık nüksetmekte ve yaklaşık üçte ikisi bir sonraki mani sırasında tekrar psikotik belirtiler geliştirmektedir. Hızlı döngülü bir seyirde, dengesiz ruh hali genellikle evreler arasında devam ettiği için uzun vadeli prognoz genellikle kötüdür. Bu nedenle etkilenenler günlük yaşamla başa çıkmakta ciddi sorunlar yaşamaktadır. Bireysel olarak uyarlanmış bir terapi ile bipolar bozukluğu olan hastaların çoğu yaşam kalitesini yeniden kazanmaktadır.
Yorum yazabilmek için oturum açmalısınız.