Bangladeş'teki yüz binlerce Rohingya mültecinin yeni yerleşimlere nakli konusunda Bhasan Char adasında planlanan konutların görüntüleri ortaya çıktı. Medyanın uzak tutulmaya çalışıldığı adadaki konut görüntülerinde adaya taşınması planlanan Rohingya mültecileri bekleyen yaşam koşullarının kötülüğü Guardian tarafından yayınlandı.
Bangladeş hükümetinin planına göre, Myanmar'da acımasız bir askeri saldırıdan kaçan ve şimdi Cox'un Bazar'daki kamplarında yaşayan 700 bin Rohingya mültecisinin bir kısmı adaya taşınacak. Bhasan Char, Bangladeş'teki Meghna Nehri'nde, sadece tekneyle erişilebilen, daha önceden ıssız ve uzak bir adası.
Kayda alınan görüntülerde Rohingya mülteci ailelerin her biri için hazırlanan yerleşim yerlerinin 2 metre x 2.5 metre ölçüsünde betonarme küçük odalar olduğu ve pencerelerde demir parmaklıklar olduğu görüldü. Her blokta bir banyo mevcut ve her blok yaklaşık 25 konuttan oluşuyor.
Bhasan Char adasına inşaat için gündelik işçiler dışındaki herkese erişim kesinlikle yasak ve ada donanmanın sıkı kontrolü altında. Yalnızca Birleşmiş Milletler (BM) ve Bangladeş hükümet yetkililerinin adada inşa edilen koşulları görmelerine izin veriliyor.
Hapishane birimleri
Güvenlik gereği ismi gizli tutulan bir kaynak, Guardian'a verilen görüntüler ile ilgili Bhasan Char'daki koşulları şöyle anlatıyor:
“Ürkütücü; Yüzlerce binlerce hapishane benzeri birim Rohingyalılar için hazırlanıyor. ”
“Ada tamamen ordu tarafından idare ediliyor ve adadaki sivil tek insanlar gündelik işçiler. Burası bir mülteci cenneti olmaktan çok bir hapishane kampına benziyor.”
Anakaradan 30 kilometre uzaklıktaki Bhasan Char, son yirmi yıl boyunca sadece nehrin ortaya çıkmasına neden oldu. Bhasan Char'ın anakaradan üç saat süren bir tekne yolculuğundan sonra ulaşılabilir bir konumda olması tartışmalı bir konu. Üstelik ada şiddetli sel ve depreme eğilimli bir yapıda. Endişeler arasında, adadakilerin ne kadar serbest dolaşabileceği de bulunuyor.
Adadaki yaşam koşulları
Ana karadaki en yakın yerleşime 52 kilometre, en yakın adaya 30 kilometre mesafede bulunan adaya ulaşım ancak motorlu teknelerle 2 saat yolculukla sağlanabiliyor. Kötü hava koşullarında yolculuk süresi daha da uzuyor.
Bangladeş donanmasının ölçümlerine göre denizden ortalama yüksekliği 2,84 metre civarındaki adada nehir erozyonu yoğun görülüyor.
Orman Bakanlığı verilerine göre deniz akıntıları her yıl adadan büyük miktarda toprağın koparak ayrılmasına yol açıyor.
Arakanlı Müslümanlar ve uzmanlar doğal afetlerin adadaki yerleşimleri yok edebileceğinden endişeli.
İnşa edilmesi planlanan yerleşime haftada bin mültecinin yerleştirilmesi planlanıyordu.
Bangladeş mülteci komisyonu suskun
Bangladeş mülteci komisyon üyesi Abul Kalam planlara daha fazla yorum yapmayı reddetti.
İnsan Hakları İzleme Örgütü kısa süre önce adanın izolasyonunun “adayı bir gözaltı merkezine dönüştüreceğini” söyledi.
İnsan Hakları İzleme Örgütü'nden Asya asıllı Phil Robertson, Guardian'a “Bangladeş'in ıssız bir adacığı, betonarme beton blokların içinde, Rohingyalıların doldurulduğu bir yerleşime dönüştürülmeye çalışılıyor, hem hareket özgürlüğü hem de uzun vadeli yaşam sürdürülebilirlik konusundaki kaygıları artırdı” dedi.
“Ekrandaki konut blokları sağlam görünüyor, ancak bir tayfun adaya çarpar ve su basarsa nasıl davranacaklar? Dhaka, adaya taşınmayı kabul eden herkesin serbestçe gitmesine ve geri dönmesine izin verecek mi? ”
Bangladeş hükümeti yardım değil deney yapıyor
Rohingya'ya odaklanmış olan insan hakları örgütü Restless Beings 'ın ortak direktörü olan Mabrur Ahmed, “Yüzlerce ve binlerce Rohingya'yı var oldukları yerden ayırarak son 15 yılda altı kez şekli değişen bir adaya yerleştirme fikri, Bangladeş hükümetinin yardım teklifinden daha çok bir deney gibi görünüyor” dedi.
Arakanlı Müslüman'ın topraklarına dönüşüyle ilgili planının gelecek ay yapılacak genel seçimlerin ardından yeniden ele alınabileceği bildirildi.
Arakanlı Müslümanların topraklarına dönüşü için Myanmar ile vardığı anlaşmayı uygulamaktan vazgeçtiğini duyuran Bangladeşli yetkililer, 15 Kasım'da, Arakanlıların mevcut koşullarda Myanmar'a geri dönmek istemediklerini ve onları buna zorlayamayacaklarını, dolayısıyla yeniden yerleşim planının şimdilik rafa kaldırıldığını kaydetti.