BİZANS DÖNEMİ ve İsim Değişikliği
Hadrianopolis İmparator Diokletianus’un gerçekleştirdiği idari reformlar ve mülki teşkilatlandırma sonrasında Trakya Eyaletinin altı vilayetinden birini teşkil eden Haemimontus’un başşehri olmuştur. Bu durum Hadrianopolis’in kurulduğu M.S. 2. yüzyılı izleyen 3. yüzyılda da ne denli önemli bir konumda bulunduğunu göstermektedir.
Hadrianopolis 4. yüzyıldan itibaren çevresinde yaşanan pek çok savaşa tanık olmuş, zaman zaman bu savaşların odak noktası durumuna gelmiş ve işgaller yaşanmıştır.
Örneğin Castantinus ile Liciunus’un orduları bu şehir etrafında savaşmış- lar, M.S. 314 yılında Liciunus mağlup olmuş ve Hadrianopolis’e sığınmıştır. İkinci savaşta ise, Liciunus, İstanbul’a çekilmiş ve kendisini Roma’da yine mağlup eden Constantinus Roma’yı bırakarak Constantino polis adını verdiği İstanbul’u başşehir yapmıştır.
İstanbul başkent olunca, burasını Orta Roma’ya bağlayan yol üzerindeki (Via Egnatia Yolu) Hadrianopolis daha da önem kazanmıştır.
4.yüzyılın ortalarında ise Trakya, Hunlar’ın ve Gotlar’ın istilasına uğrar. Ostrogotlar Trakya’yı istila ettiklerinde Hadrianopolis’te Got Askerlerinin başında bulunan iki komutan da bunlara katıldı. Fakat müstahkem bir
şehir durumundaki Hadrianopolis’i zaptedemediler.
Gotlar M.S. 378 de ikinci Hadrianopolis üzerine yürüyünce; Trakya topraklarında ve şehir yakınlarında İlkçağ’ın en büyük muhaberelerinden biri yaşandı.
Romaİmparatorluğu M.S. 395 yılında ikiye bölünüp bütün Balkan Yarımadası gibi Hadrianopolis şehri de Bizans’ın (Doğu Roma İmparatorluğu) payına düştükte sonra, kent sıklıkla el değiştirdiği bir sürece girmiştir. Örneğin, M.S. 5. Yüzyıl da Hun Hakanı Atilla Kumandasındaki askerlerin eline geçti.
M.S. 6. yüzyılda Avarların idaresine girdi. Bizanslılar Hadrianopolis’i Avarlardan tekrar geri aldılar ve Avarlar bu toprakladan çekildiler.
M.S. 7. yüzyılın ortalarından itibaren Hadrianopolis Bulgarlar’ın saldırılarına sahne oldu. Bu saldırılarda kent bir kaç kez el değiştirdi, yakılıp yıkıldı.
M.S. 812 yılında Bulgar Hanlarından Krum Hadrianopolis’i kuşattı 811 yılında ele geçirdi. Bu savaşlarda Bulgar Askerlerinin öldürdükleri Bizans İmparatoru Nikephoros’un kafatasını gümüş ile kaplatıp şarap kupası olarak kullandıkları anlatılır.
Krum bu Hadrianopolis halkını da esir almış ve tamamen çevre köylerdeki halkla birlikte Tuna Nehri’nin ötesine Banat toprakları denilenyere sürmüştür ki; kaynaklar o dönemde kentin nüfusunun 12 bin civarında olduğunu yazarlar.
Krumölünce yerine geçen Omurtag, Bizanslılarla uzun süreli bir anlaşma yaptı ve Hadrianopolis yeniden Bizans toprakları içinde kaldı.
M.S914’te Bulgar Kralı Simeon Hadrianopolis’i aldıysa da şehir bir süre sonra yine Bizanslılar’ın oldu.
Örneğin;M.S. 1003’te Bulgar Kralı Samuel yortu törenleri sırasında Hadrianopolis’i aldı ve halk (adet olduğu üzere) kılıçtan geçirildi. Aynı savaşlarda bu kez Samuel’in askerleri yenildi ve 15 bin esirin gözleri oyuldu.
Kral Samuel ordusunun bu durumunu görünce hastalanmış ve ölmüştür. Sonraki yıllarda Hadrianopolis Peçeneklerin kuşatmalarıyla karşı karşıya kaldı. M.S. 1050’de Peçenekler Hadrianopolis önlerinde mağlup oldu-ar. 1077’de yeniden kuşattılar. Sonuçta bütün bu savaş ve işgallere rağmen Hadrianopolis Bizans’ın elinde kalmıştır.
M.S. 1361’de Osmanlı Türklerince fethedilene kadar.
Kaynak : Ahmet Usal