Modern şehirlerin sorunlarının merkezinde, kentsel yaşamın örgütlenmesine kapitalist yaklaşım yatmaktadır. Bu durumda kapitalist yaklaşım, böyle bir piyasa ekonomisi olarak değil, kenti yalnızca maddi kazanç prizmasından algılaması olarak anlaşılmalıdır. Şehri neo-Marksizm açısından inceleyen en saygın bilim insanlarından biri olarak kabul edilen İngiliz araştırmacı David Harvey, modern dünyadaki kentsel gelişim hızının ulusötesi ve ulusal şirketler tarafından belirlendiğine inanıyor. Bir şirket için, bir şehir kâr aracıdır, bu nedenle kapitalistler üç ana prensip tarafından yönlendirilir: karları artırmak, tüketim altyapısının kullanılabilirliğini artırmak ve bir kentin ticari ve endüstriyel bir tesis olarak verimliliğini artırmak. Ancak bu ilkeler modern şehirlerin sosyal ve sosyo-kültürel gelişimi ile ilgili sorunları tamamen görmezden geliyor. Özellikle şirketler, büyük şehirlerdeki çevrenin durumuna, ulaşım sorunlarına ve şehirlerin sadece görünüşünü değil aynı zamanda iç kültürünü de değiştiren göçmen yerleşim bölgelerinin ortaya çıkmasına kesinlikle dikkat etmiyor. Sonuç olarak, şehirlerin rahat bir insanın yaşamına uygunluğu azalır.
Tanınmış bir başka bilim adamı Manuel Castells, modern dünyada kentin emek kaynaklarının çoğaltılması için bir alana dönüştüğünü vurguluyor. Bu, şehirlerin fazla nüfus edilmesini ve sosyal dışlanmanın büyümesini gerektirir. Ekolojik durum daha da kötüye gidiyor, ancak kentsel alan oluşturmada yer alan şirketler için bu sorunlar tamamen alakasız. Konutların nispeten ucuz olduğu modern gettoların tüm kitleleri oluşmakta, bu nedenle hızla en dezavantajlı kategoriler - göçmenler, düşük gelirli gençler ve marjinal insanlar tarafından doldurulmaktadır. Kentsel mekan, dolayısıyla bir meta haline dönüşür. Eteklerinde, sanayi tesislerinin ve demir yollarının yakınında bulunan konutlar, merkezdeki konutlardan daha ucuzdur. Büyük bir şehrin merkezinde "kentsel alan" parçası olması zaten büyük bir başarı. Moskova'nın merkezindeki daire sahipleri gerçek milyonerler. Konutlarının maliyeti, Rusya'nın herhangi bir ilinde günlerin sonuna kadar rahat bir yaşam için yeterli.
Aynı zamanda, kentsel alandan kar elde etme arayışı şehirlerin ekolojik ve kültürel çevresini de öldürüyor. Bir "nokta yapı" nedir, mimari görünüşün şeklini değiştirir ve park sorunları, trafik sıkışıklıkları, iletişimin aşırı yüklenmesi, okulların, anaokullarının ve kliniklerin aşırı kalabalık olması şeklinde hızlı ve yavaş hareketli bombalar bırakır. Özellikle modern Rusya'da bir konut kompleksi inşaatına, sakinleri için her zaman tam teşekküllü bir altyapı oluşturulması eşlik etmediğini düşünürseniz. Genelde, yeni kiracılar kelimenin tam anlamıyla ilçelerin eski sakinlerine “başlarına oturup” çünkü okulları, anaokullarını, klinikleri ve arabalarını aşırı yüklerler çünkü ilk boş caddelerde trafik sıkışıklığı yaratırlar.
Fransız filozof Jean Baudrillard, daha sonra alışveriş merkezlerinin çevresindeki alanların “cansız çöllere” dönüştürülmesiyle, modern şehirlerin “pazarlanması” süreçlerine yanlışlıkla değil, dikkat etti. İnsanların ilgisini çeken nesnelerin yaratılması, her şeyden önce - büyük alışveriş merkezleri, hipermarketler, eğlence merkezleri, otoyollar - insanlar tüketim için en cazip yerlerde yoğunlaştıkça, şehrin bütünlüğünün tahrip olmasına katkıda bulunur. Öte yandan, modern koşullarda, geliştiricilerimiz tarafından oluşturulan konut ve ticari altyapının tüm nesneleri talep edilmemektedir. Her büyük modern şehirde çok sayıda yeni boş bina var. Yirmi katlı evin tamamında birkaç daire işgal edilebilir. Pek çok insan, bu tür evlerde, ayrıca ofislerde veya perakende satış yerlerinde parası alamaz.
Otomobil, ortalama bir insanın yaşam konforunu artıracak şekilde tasarlanıp, hareket hızını ve olanaklarını arttırdı. Bugün, megacities trafik sıkışıklığı içinde sıkışmış. Kendi arabalarına sahip olan birçok insan çok daha hızlı olduğu için metroyla seyahat etmeyi tercih ediyor. Manevra potansiyeli yüksek olan bisiklet ve motosikletlerde bazı değişiklikler. Kentsel trafik sıkışıklığı koşullarında otomobil hızının temel avantajının en aza indirildiği ortaya çıktı. Bazen istenen noktaya gitmek, araç kullanmaktan daha hızlıdır.
Modern kentin, ulusal güvenlik sorunlarıyla doğrudan ilgili olan bir diğer önemli özelliği, sosyal bağların yıkılması ve kentsel çevrenin atomizasyonu. Geleneksel şehirde, her insan onun yerinde idi, gelişmiş bir sosyal bağlantı sistemi vardı. Başka yerlerden gelen ziyaretçiler, kent yaşamının ritmine adım adım dahil oldu, kent ortamında “dağıldı”, yaşam biçimini ve vatandaşların değer sistemlerini benimsendi. Bu şekilde, Odesa, Rostov ve Bakü sakinlerinin çok uluslu toplulukları kuruldu; bunun için “vatandaşlıkları” belirli bir şehre bağlı kaldı.
Modern büyük kentte, mevcut sosyal ilişkiler sistemleri tahrip edildi, sakinlerin “kentsel kimlikleri” yavaş yavaş azaldı, yeni gelenlerin sayısı karşılaştırılabilir hale geldi ve hatta eski şehir nüfusunu önemli ölçüde aştı. Sosyolog Zygmunt Bauman, birbirlerini tanımayan ve birbirleri için ilgi çekici olmayan, modern, büyük bir şehirde “yabancı alanda” görür. Birbirleriyle iletişim kursalar bile “yabancı” kalırlar, sosyal dışlanma büyüyor. Çok az insan girişteki tüm komşuları bile tanıyor. Bu anlaşılabilir bir durumdur - kiracılar sürekli değişmektedir, çünkü modern metropolde nüfusun hareketliliği çok yüksektir. Şehre gelen diğer ülkelerden gelen göçmenler artık kentsel çevre ile bütünleşmek istemiyorlar, ancak eski zaman nüfustan şüphelenen kapalı yerleşim bölgeleri yaratıyorlar ve ikincisi de göçmenleri korku veya düşmanlıkla algılıyor.
Bu arada, garip bir şekilde, vatandaşların geleneksel sosyal organizasyon modelini yeniden üreten modern metropol bölgelerindeki göçmen yerleşim bölgeleri ve gecekondu bölgeleridir. Hem göçmenler hem de “gecekondu insanları” sosyal çevrelerinde yakın temas içindedir, bu da uyum ve organizasyonlarını arttırır. Bugün ortalama atomize ortalama insanın bir bireyci olduğu anlamına gelen “normal” vatandaş için, bu tür “topluluklar” yabancı, anlaşılmaz ve tehlikeli bir şeye benziyor. Ve bunun da gerçeği paylaşıyor - sonuçta, sosyal olarak depresif bölgelerin göçmenleri ve sakinleri yüksek bir tehlike aracı olarak hareket ediyor. Bunlar arasında daha yüksek düzeyde bir sosyal olumsuzluk, suç, çeşitli sapkın davranış biçimleri yaygındır. Ancak sokaktaki atomize adam potansiyel olarak tehlikelidir. Rus filozof ve kültür bilimcisi Boris Markov'un dediği gibi “kalabalığın içinde yalnızlık”, “toplum hastalığına” tanıklık ediyor. Atomizasyon, otoriteler ve şirketler için faydalıdır, çünkü kendi kendine organize olan vatandaş grupları potansiyel bir siyasi tehlike kaynağıdır, göz ardı edilemeyecek ve ciddi bir güç oluşturan politik aktörlerdir. Batının büyük şehirlerinde, Rusya, atomizasyon hüküm sürüyor ve sadece göçmenlerin ve sosyal dışardan gelenlerin çevreleyen bölgeleri, kentsel çevrenin genel eğilimine bir istisna teşkil ediyor.
Sosyologlar, modern megacitelerdeki göçmen yerleşim bölgeleri ve sosyal gettolar olarak anlaşılan “yerel alanlardan” bahseder. Bu alanlarda insanlar birbirleriyle daha fazla iletişim kurmaya zorlanır, ancak bu, “yerel alanların” varlığının kent için olumlu sonuçları olduğu anlamına gelmez. Aksine, “yerel alanlar” en çok çevresindeki kentsel çevreye ve diğer vatandaşlara yönelik artan bir saldırganlık düzeyi ile karakterize edilir. Bu saldırganlık, sosyal ve kültürel faktörlerde yer almaktadır. Sosyal faktör, modern gettolarda yaygın olan işsizlik, yoksul yaşam koşulları, yoksulluk ve yoksulluk. Sakinlerinin iyi bir eğitim alması, prestijli bir iş bulması, yaşam kalitesini değiştirmesi zordur - kendi varlıklarında böyle ciddi gelişmeler için ne araçlar ne de kültürel ve sosyal sermaye yoktur. Toplumsal gettoların çevresi, uyuşturucu bağımlılığı, alkolizm, fuhuş, kumar vb. Her çeşit kötülüklerin yetiştirilmesine katkıda bulunur. Öte yandan, getto sakinleri bu kısır döngüden “kaçmaya” çalışanlar genellikle radikal örgütlerin veya suç gruplarının militanları oluyor.
Kültürel faktör, “yerel alanların” sakinleri ve çevresindeki vatandaşlar arasında var olan ciddi zihinsel, değer ve davranışsal farklılıklardır. Bu farklılıklar ya farklı etnik ve dini ilişkilere ya da belirli bir yaşam biçimine dayanmaktadır. “Zihinsel olarak yabancı” olmak için, Oslo'daki Somali diasporasına veya Paris'teki Faslılara ait olmak gerekli değildir. Suçlu ve yarı-suçlu çevrenin alt kültüründe yetişen, yerli uyruğun “sosyal tabanının” bir temsilcisi de olabilir. Nihilizm, yanlış yapma ve suçlanma eğilimi, daha zengin ve “başarılı” vatandaşlara karşı saldırganlık, sosyal gerçeklikten düşme, aşırılık yanlısı fikirlere karşı daha fazla duyarlılık - tüm bu özellikler, bir dereceye kadar veya modern sosyal getto sakinlerinin bir başka özelliğidir. Getto sakinleri, dini ve politik kıyafetler içinde sık sık giyinip atfedilen müreffeh bir çevre için nefret duyuyorlar - “kâfirlerin”, “burjuvazinin”, “sömürücülerin” reddedilmesi olarak (birçok “sömürgecinin” çalışmamasına rağmen, ).
Kontrolsüz göçü gerçekten teşvik eden AB liderliği, en azından Avrupa vatandaşlarının gerçek çıkarlarıyla ilgileniyor. Dahası, Avrupa Birliği'nde hüküm süren çokkültürlülük ve hoşgörü paradigması, göçmenler ve yerel nüfus arasındaki mevcut kültürel farklılıkları sadece şiddetlendirmektedir. Hızla bütünleşmeye katkıda bulunmak yerine, ev sahibi toplumda davranış normlarına hakim olmak, kültürel olarak yabancı bir ortamda kendini gösteren gelenek ve geleneklerini korumak için tüm koşullar yaratılmıştır. Ve zaten göçmenler - yerleşim bölgelerinin ve modern gettoların sakinleri - ev sahibi ırkçılık toplumunu suçluyor, genel kabul görmüş normlara ve davranış kurallarına uymak için herhangi bir gereksinimi ırkçı olarak sınıflandırıyor.
İkinci, üçüncü kuşak göçmenler, farklı ülkelerden farklı zamanlarda gelenlerin çocuklarıdır. Ebeveynlerini veya büyükbabalarını vatanları olarak benimseyen ülkeyi çoktan hissediyorlar. Aslında, olduğu gibi. Burada doğdular, akrabaları buraya gömüldü, burada çocukluk ve gençlik yıllarını geçti. Ancak bu ikinci ve üçüncü kuşak göçmenlerin ev sahibi toplumun medeni kimliğini algıladıkları anlamına mı geliyor? Kouachi kardeşler de Fransa'da büyüdü ve terörist olmalarını ve vatandaşlarını öldürmelerini engellemedi. Brüksel'deki terörist saldırılarla suçlanan Najim Laashraoui de Belçika'da büyüdü. Potansiyel aşırılık yanlıları ve teröristler, nüfusun çoğunluğunun çalışmamayı tercih ettiği, sosyal yardımlar için varlığını, aynı anda yarı-ceza ve cezai faaliyetlerde bulunmayı tercih ettiği göçmen gettolarında sosyal dışlanma koşullarında yaşamla bir araya geliyor.
Göçmenler için “yeni vatan” ın bir bütün olarak Almanya veya Fransa olmadığı, ancak çocukluk ve gençliğin geçtiği, yaşam değerleri ve tutumlarının özümsendiği, yalnızca kendi yerleşim bölgeleri olan şehir gettosu olduğu ortaya çıktı. Bu getto ne kadar sosyal sorunlu olursa, içindeki sosyal çevre o kadar agresif olur ve sakininin suçlu veya aşırılıkçı değerleri kabul etmesi daha olasıdır. Polisin bile, aynı kuvvetlerin özel banliyölerine bağlı olarak aynı Brüksel'deki pek çok banliyöde isteksizce girmesi tesadüf değildir. Yani, bu yerleşim bölgeleri zaten kendi kuralları ile var olan bölgelere dönüştü ve aslında ortak sosyal alandan çıktı. Bunlar, Fransız, Belçika ve Alman topraklarında “küçük Cezayirli”, “küçük Somali”, “küçük Senegali” dir. Enklavların görünümü gittikçe artan şekilde Avrupa'ya değil Afrika veya Orta Doğu şehirlerine benzemektedir. Avrupa kentsel alanı bu şekilde dönüştürülür, yeni bir toplumsal gerçeklik kabul edilir ve Batı toplumlarının sosyal ve siyasal yaşamının temellerinde köklü bir değişiklik olmadan üstesinden gelinemeyecek risklerle karşılaşılır.