AİLE: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan bir çocukla yaşamanın zorlukları vardır. Bu zorluklarla baş etmenin ilk adımı çocuğunuzun durumunu kabul etmek. Sizi rahatsız eden şeylerin çocuğunuz tarafından istenerek yapılmadığını, amacın onu ortadan kaldırmak değil, kontrol etmek olduğunu anlamak gerekir. Bu çocukların diğer çocuklardan daha fazla kontrole ve disipline gereksinimi var. Ders çalışılan mekânın dağınık olması, fazla şey bulunması zaten dikkat süresi kısa olan çocuğun dikkatini daha fazla dağıtır. Ders çalışmaları arasında 20-30 dakikada bir aralar vererek hem çocuğun gereksinimini gidermiş hem de otoritenizi korumuş olursunuz.
a) Aşırı hareketlilik kontrol edilmelidir. Başkalarıyla kıyaslama ve örnek gösterme işe yaramaz.
b) Enerjisini boşaltıcı etkinlikler bulunmalıdır. Spor aktiviteleri önemlidir.
c) Çocuğun yatma, yeme, ders çalışma saatleri belirli ve düzenli olmalıdır.
d) Yorgun olduklarında hiperaktiviteleri artar.
e) Disiplin önemlidir. Kurallara uyma zorlukları vardır. Ama net, tutarlı ve uygulanabilir kurallara gerek duyarlar.
f) Fiziksel olmayan cezalar verilmelidir.
g) Dikkat süresini uzatacak aktiviteler gerekir. Bulmacalar, resim eşlemeler birlikte yapılabilir.
ÖĞRETMEN: Aşırı hareketliliğin ve dikkat dağınıklığının en belirgin olduğu ortam sınıftır. Bu nedenle, öğretmenler tedavinin önemli bir öğesidir ve onların işbirliği olmadan başarıya ulaşmak güçtür:
1- Başarısız oldukları alanlara karşın, bu çocukların başarılı oldukları alanlar vardır. Öğretmen bunları bulup, çocuğa gösterebilmelidir.
2- Ön sıralarda oturtup, hareketlerini kontrolüne yardımcı olmak gerekir.
3- Çocuğun özürünü göz önünde bulundurmak, ama yapabileceğinin en iyisini istemek gerekir. Teneffüslere onların diğer çocuklardan daha çok ihtiyacı vardır.
4- Eşyalarını unuturlar. Kendi ve başkalarının malına saygılı olmak öğrenilebilir.
5- Dikkatsizlikleri ve el becerilerindeki sakarlıkları yüzünden arkadaşları arasında gülünç duruma düşebilirler. Öğretmen bunlardan dolayı ortaya çıkabilecek ilişki bozukluklarını ve örselenmelerini çözümleyebilmelidir.
6- Dinlediklerini daha iyi öğrenirler ve sözel anlatımda daha başarılı olurlar. Başarılarını ölçmek için sözlü sınav şansı verilmelidir. Bu çocuklarla uğraşmak ek çaba gerektirir, ama bu çocukları kazanmak, onları mutlu ve başarılı görmek tüm çabalara değecektir.
ÇOCUK RUH SAĞLIĞI UZMANI: İlaçlar ve dikkat artırıcı çalışmaların yanı sıra çocuğu destekleyici terapi gerekir. İlaç kullanmanın amacı çocuğun dikkatini ve algılamasını artırarak, sınıf içindeki davranışlarında ve akademik başarısında düzelme sağlamaktır. Ek ruhsal sorunların tedavisi gerekir. Devamlı eleştirilmek çocukların kendilerini beceriksiz, işe yaramaz görmelerine neden olur. Psikoterapi, çocuğun güçlüklerle başa çıkmasına ve öğrenmeye istekli olmasına destek olur. Ayrıca ilaç tedavisi, boş zaman etkinliklerine uyum, insanlar arası ilişkide düzelme konusunda da olumlu etkilere sahiptir. İlaç tedavisine doktor tarafından karar verilir ve doz ayarlaması çocuğa göre yapılır. İlaçların bilinen yan etkileri bazı çocuklarda tikler oluşması, iştah azalması ve veriliş saatine bağlı uykusuzluktur. İlaç kesilince geçerler. Çocukluk döneminde kullanılan, antibiyotik, ateş düşürücü gibi ilaçların bir çoğundan daha güvenlidir. Ömür boyu süren bir tedavi değildir. Bozukluğun ağırlığına ve tedaviden yararlanma oranına göre süre belirlenir. İlaçlar sadece ''okul zamanı'' ilaçları değildir.
Yazar: Prof.Dr. Bengi Semerci
Kaynak: http://www.sabah.com.tr