550 Milyon Yıl Önce Meydana Gelen İlk Toplu Yok Oluş Olayının Nedenleri Aydınlatılıyor!
Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.
Virginia Tech jeobiyologları tarafından yapılan yeni bir araştırma, bilinen ilk kitlesel yok oluşun sebebini araştırdı. Araştırmacılar, olayın küresel oksijen miktarının azalmasına dayandığını ve bunun 550 milyon yıl önce Ediyakaran Dönemi'nin sonuna doğru mevcut hayvanların çoğunun kaybına yol açtığını buldu.
Virginia Tech Bilim Koleji Yerbilimleri Bölümü'nde doktora sonrası araştırmacı olan Scott Evans'ın öncülük ettiği araştırma, bu zaman aralığındaki hayvanların %80'inin soyunun bu ilk kitlesel yok oluşta sona erdiğini göstermektedir. Evans şunları söylüyor:
Birçok farklı hayvan türünün kaybı gerçekleşti. Ancak vücut yapıları ve davranışlarına göre önemli miktarda oksijene ihtiyaç duyanlar özellikle çok etkilenmiş görünüyor. Bu, jeolojik kayıtlardaki diğer tüm kitlesel yok oluşlar gibi bu yok oluşun da çevresel olarak kontrol altına alındığını gösteriyor.
Evans'ın çalışması, Ulusal Bilimler Akademisi'nin hakemli bir dergisi olan Proceedings of the National Academy of Sciences'da yayımlandı. Çalışmanın kaleme alınmasına, Yerbilimleri Bölümü'nden Profesör Shuhai Xiao ve California Üniversitesi Riverside'ın, Evans'ın yüksek lisans ve doktora derecesini aldığı, Yer ve Gezegen Bilimleri Bölümü'nden Mary Droser liderliğindeki birkaç araştırmacı katkı sağlamıştır. Virginia Tech Fralin Yaşam Bilimleri Enstitüsü'nün bir parçası olan Küresel Değişim Merkezi'ne bağlı Xiao şunları söylüyor:
Küresel ısınma ve oksijensizlik olayları gibi çevresel değişiklikler, hayvanların büyük ölçüde yok olmasına ve ekosistemin derinden bozulup yeniden düzenlenmesine yol açabilir. Bu, fosil kayıtlarda belgelenen ilk yok oluşla ilgili bu çalışma da dâhil olmak üzere Dünya tarihi çalışmasında defalarca gösterilmiştir. Bu nedenle bu çalışma, mevcut çevresel değişikliklerin biyosfer üzerindeki uzun vadeli etkisi hakkında bizi bilgilendirmektedir.
Küresel oksijenin azalmasına tam olarak ne sebep oldu? Bu sorunun cevabı hala tartışılmaktadır. Evans şöyle açıklıyor:
Bunun nasıl olduğunu gerçekten bilmiyoruz. Volkanik patlamalar, tektonik plaka hareketi, asteroit çarpması gibi birçok farklı olay ve bunların kombinasyonu etkili olmuş olabilir. Ancak nesli tükenen hayvanların küresel oksijen miktarının azalmasına tepki verdiğini gözlemliyoruz.
Evans ve Xiao, çalışmalarını tam zamanında yaptılar. Bağımsız bir çalışmada Virginia Tech bilim insanları, oksijen yetersizliği anlamına gelen "anoksi"nin dünyanın tatlı sularını etkilediğini keşfettiler. Peki nedeni neydi? İklim değişikliği nedeniyle suların ısınması ve arazi kullanımından kaynaklanan aşırı kirletici madde akışı. Isınan sular, tatlı suyun oksijen tutma kapasitesini azaltırken akıntıdaki besinlerin tatlı su mikropları tarafından parçalanması oksijeni yutar. Evans şöyle açıklıyor:
Çalışmamız, Dünya tarihindeki diğer tüm kitlesel yok oluşlarda olduğu gibi, hayvanların bu yeni ve ilk kitlesel yok oluşunun büyük iklim değişikliğinden kaynaklandığını gösteriyor. Bu da, mevcut iklim krizimizin hayvan yaşamına yönelik tehlikelerini gösteren uzun bir uyarıcı olaylar listesinde yer alıyor.
Edikaryan Dönemi, 635 milyon yıl önce Kriyojen Dönemi'nin bitiminden 539 milyon yıl önceki Kambriyen Dönemi'nin başlangıcına kadar 96 milyon yıl sürmüştür. Kitlesel yok oluş, Proterozoyik Çağ'dan Fanerozoyik Çağ'a kadar olan jeolojik kayıtlarda önemli bir kırılma noktasından hemen önce gelmektedir.
Hayvanlar tarihinde, Xiao'nun "Büyük Beşli" olarak adlandırdığı, öne çıkan beş kitlesel yok oluş bulunmaktadır. Bunlar şöyle sıralanabilir:
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.Kreosus
Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.Patreon
Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.YouTube
YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.Diğer Platformlar
Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
- Ordovisyen-Silüriyen Yok Oluşu (440 milyon yıl önce),
- Geç Devoniyen Yok Oluşu (370 milyon yıl önce),
- Permiyen-Triyas Yok Oluşu (250 milyon yıl önce),
- Triyas-Jura Yok Oluşu (200 milyon yıl önce) ve
- Kretase-Paleojen Yok Oluşu (65 milyon yıl önce).
Evans ve ekibi yazılarında şunu belirtiyor:
Kitlesel yok oluşlar, bu gezegendeki yaşamın evrimsel yörüngesinde önemli adımlar olarak kabul ediliyor.
Kitlesel yok oluşun tetikleyici nedeni ne olursa olsun, sonuç çevresel koşullarda gerçekleşen çok sayıda büyük değişimlerdi. Yazarlar şunları söylüyor:
Özellikle, bu kitlesel yok oluştan sorumlu mekanizmanın küresel oksijen miktarında azalma olduğu konusunda destek alıyoruz. Bu, abiyotik kontrollerin bu gezegendeki 570 milyon yıllık hayvan tarihi boyunca çeşitlilik modelleri üzerinde önemli etkileri olduğunu gösteriyor.
Kayadaki fosil izleri, araştırmacılara bu olayda yok olan canlıların nasıl görünebileceğine yönelik fikir veriyor. Evans'ın deyişiyle, bu canlılar "garip" gözüküyorlardı. Evans son olarak şunları ekliyor:
Bu organizmalar hayvanların evrimsel tarihinde çok erken ortaya çıkıyorlar. Çoğu durumda; büyük, bazen hareketli, çok hücreli bedenler inşa etmenin farklı yollarını deniyor gibi görünüyorlar. Dış görünüşlerini yeniden yaratmanın birçok yolu var ancak bu yok oluştan önce bulduğumuz fosiller bugünkü hayvan sınıflandırma biçimlerimize pek uymuyor. Özünde bu kitlesel yok oluş, hayvanların şu anki haline evrilmesine zemin hazırlamış olabilir.
İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.Soru & Cevap Platformuna Git
- 19
- 7
- 6
- 4
- 3
- 3
- 2
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/02/2024 18:46:18 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13593
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Yer Bilimleri> Jeoloji
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Biyoloji> Evrimsel Biyoloji> Evrim Tarihi> Yok Oluş Olayları
- Bilim Ağacı> Beşeri Bilimler> İletişim> Gazetecilik (Habercilik)> Bilim Haberciliği
- Dünya Yok Oluş Bilim Küresel Haber Oksijen Habercilik Asteroid Kitlesel Yok Oluş