Çin işkencesi Uygur Türk'ü yazarı şehit etti
İslam Dünyası Mısır’ın seçilmiş ilk Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’nin şehadetine ağlarken, bir diğer haber de Doğu Türkistan Türk'ü dünyaca ünlü yazar Nurmuhammed Tohti'nin Çin toplama kampında şehit olduğu haberi geldi.
Dünyaca ünlü Uygur Türk'ü yazar Nurmuhammed Tohti yaklaşık 70 gün önce kapatıldığı toplama kampında 70 yaşında hayatını kaybetti. Tohti'nin naaşı ayaklarındaki kelepçe ile 3 Haziran 2019'da ailesine teslim edildi. Uygur Türk'ü yazar Nurmuhammed Tohti, Mart ayı sonunda sorgu için evine gelen polislerce gözaltına alındıktan sonra toplama kampına kapatılmıştı Tohti'nin sorgu ve işkence sırasında şehit edildiği ortaya çıktı. Uygur gazeteci ve aktivist Abduveli Eyüp'ün bildirdiğine göre, Nurmuhammed Tohti ölümünden 70 gün önce, Çin yerel polisi tarafından toplama kampına alındı ve gözaltına alındıktan hemen sonra kalp krizi geçirdi. Toplama kampı doktorları sağlık koşullarını görmezden geldiler. Toplama kampının Çinli yetkilileri 70 gün boyunca Tohti’ye acı çektirerek ve işkence ederek yavaş yavaş ölmesini beklediler. Böylece Tohti, 70 gün süren gözaltı, sorgu ve işkence sonunda hayatını kaybetti.
SORGU VE İŞKENCE
Uygur Türk'ü yazar Nurmuhammet Tohti, Nisan ayında sorgu için evine gelen polislerce gözaltına alındıktan sonra toplama kampına kapatılmıştı. Tohti'nin sorgu ve işkence sırasında şehit edildiği ortaya çıktı. 1949 Hotan doğumlu olan Uygur Türk'ü yazar Nurmuhammet Tohti’nin, Nisan ayında sorgu için evine gelen polisler tarafından gözaltına alındıktan sonra toplama kampına kapatıldığı ve uğradığı kötü muamele sonucu eski ağrılarının tekrarlandığı bildirildi. Tohti, hastalanmasına rağmen götürüldüğü kampta 70 gün süren gözaltı, sorgu ve işkence sırasında hayatını kaybetti.
NURMUHAMMED TOHTİ KİMDİR?
Aralık 1949'da Hotan ilçesinin Tevekkül kasabasında doğdu. Hotan şehrinde Liseyi bitirdikten sonra çiftçi oldu. 1973-1977 arasında, “Sincan Üniversitesi” nde (Doğu Türkistan'ın başkentinde) matematik okudu ve Hotan Normal Koleji'nde ders verdi. Ayrıca, Doğu Türkistan Yazarlar Birliği’nde profesyonel bir yazar olarak görev yaptı.
Tohti'nin yazma kariyeri, 1984'te, “Bir Yavruların Anısına” başlıklı ilk nesrinin “Yeşim” dergisinde yayınlanmasıyla başladı. Gerçekçi ve özgün yazı üslubu ve toplumu birebir yansıtması, onu Uygurlar arasında popüler yaptı. Tohti, birçok medyada pek çok hikâye, haber makalesi ve soruşturma makalesi yayınladı.
“Özel Profesyonel Aile”, “Yargı Günü”, “Altın”, “Cömert Nehir-Yorung'qash” gibi hikâyeleri edebiyatseverler tarafından büyük bir ligiyle karşılandı ve çok beğenildi.
Beş uzun hikâye, 50'den fazla hikâye, yaklaşık 30 soruşturma ve anıdan oluşan özgün ve güçlü eserlerinde, zengin bir Uygur Türkçesi ve etkileyici bir gerçekçilik içeren özgün bir edebiyat tarzı oluşturdu.
Röportaj makalelerinde, kendilerine duydukları güveni artırmak için Uygur okurlarına önde gelen Uygur girişimcileri, politikacıları ve aydınları tanıttı.
Sadece Uygur yaşamının olumsuz tarafını gerçekçi bir şekilde hikâyelerinde kaydetmedi; aynı zamanda insanları insanlığa inanmaya teşvik etmek için olumlu hikâyeler hakkında da yazdı.
Nurmuhammed Tohti’nin eserlerindeki eşsiz stili onu ve hikâyelerinin kahramanlarını Uygur okurları arasında unutulmaz yaptı.