Teknik Analiz Nedir?
Teknik Analiz, geçmişteki fiyat hareketlerini inceleyerek, gelecekteki fiyatları tahmin etme sanatı ve bilimidir.
Teknik analiz, endeksler, vadeli işlemler ve kripto paraların fiyatlarının analiz edilmesinden ibarettir.
Teknik analiz, bir grafik üzerinde çeşitli göstergeler uygulanarak geleceği değerlendirmek için yapılır.
Teknik analiz günlük (1 dakika, 5 dakika, 10 dakika, 15 dakika, 30 dakika veya saat), veya aylık ve yıllık zaman dilimlerinde incelenir. Yatırım fırsatlarını analiz etmek için iki temel yöntem vardır; temel analiz ve teknik analiz. Şirketlerin finansal ve finansal olmayan yönleri veya temelleri görmezden gelen ve gerçek fiyat hareketlerine odaklanan teknik bilgileri esas alır.
Teknik Analizin Temeli
Teknik Analizi fiyat davranışını analiz etmek için etkili bir araç yapan şey, Charles Dow tarafından verilen teoriler ile açıklanmaktadır:
- Her şey anında fiyatlara yansır,
- Fiyat hareketleri rastgele oluşmazlar,
- Ne, nedenden daha önemlidir.
Her şey Anında Fiyatlara Yansır
“Her fiyat, işlem anında tüm piyasa katılımcılarının (büyük ticari çıkarlar ve küçük spekülatörler, temel araştırmacılar, teknisyenler ve kumarbazlar) değerinde bir anlık görüş birliğini temsil eder” – Dr Alexander Elder.
Teknik analistler, mevcut fiyatın, fiyatı etkileyebilecek tüm olası varlık bilgilerini tamamen yansıttığına inanmaktadır. Piyasa fiyatı, yatırımcılar, portföy yöneticileri, analistler, satış pazar stratejisti, teknik analistler, temel analistler ve diğerleri dahil olmak üzere tüm katılımcıların toplam bilgilerini yansıtır. Bu kadar etkileyici kimliklere sahip etkileyici bir dizi insanın belirlediği fiyata katılmamak mantık dışı olur. Teknik analiz, fiyat ve geçmişte yaptıklarına göre ve benzer koşullarda gelecekte benzer şekilde performans göstereceğini varsayar.
Fiyat hareketleri rastgele oluşmaz
Teknik analiz, trendi takip eden bir sistemdir. Teknisyenlerin çoğu, yüzlerce yıllık fiyat listelerinin bize tek bir temel gerçeği gösterdiğini kabul eder; fiyatlar, trendler doğrultusunda hareket ederler. Fiyatlar her zaman rastgele olsaydı, teknik analiz kullanarak para kazanmak çok zor olurdu. Bir teknisyen, trendin temelinde bir trend tanımlamanın, yatırım yapmanın veya ticaret yapmanın ve trend ilerledikçe para kazanmanın mümkün olduğuna inanır. Teknik analiz birçok farklı zaman dilimine uygulanabildiğinden, hem kısa hem de uzun vadeli eğilimleri tespit etmek mümkündür.
“Ne” Nedenden daha önemlidir
“Bir analistin, her şeyin fiyatını bildiğini ama hiçbir şeyin değerini bilmediği” söylenir.
Teknik analistler esas olarak iki şeyle ilgilenirler:
- Mevcut fiyat,
- Fiyat hareketinin tarihi.
Herhangi bir varlığın değeri, birileri onun için para ödeme yaptığında oluşur. Bundan dolayı teknik analiz sadece fiyata odaklanan bir yaklaşımı temsil eder. Fiyat, herhangi bir ticari varlık için arz ve talep arasındaki sonuçu gösterir. Analizin amacı, gelecekteki fiyatın yönünü tahmin etmektir. Analistler için, denklemin neden kısmı çok geniştir ve verilen temel sebepler çoğu zaman şüphelidir. Analistler neye odaklanıp neden vazgeçilmesini gerektiğine inandıkları bir yaklaşım üzerinde dururlar. Örneğin; Neden fiyat yükseldi? Bu oldukça basittir, satıcılardan (arz) daha fazla alıcı (talep) bulunduğu içindir.
Teknik analiz prensipleri evrensel olarak uygulanabilir. Destek, direnç, trend, ticaret aralığı ve diğer hususların ilkeleri herhangi bir çizelgeye uygulanabilir. Teknik analiz her zaman kullanılabilir; kripto paralar, hisse senetleri, vadeli işlemler ve emtialar, sabit gelirli menkul kıymetler, forex, vb.
Teknik Analiz: Temel varsayımlar
Teknik analiz alanı üç varsayıma dayanmaktadır:
- Psikoloji fiyatları etkiler.
- Fiyat trendleri taşır.
- Tarih tekerrür eder.
2Temel Mantık
Piyasa Her şeyi Fiyatlar
Teknik analiz, ekonomik koşulları ve temel analizi gözardı ederek sadece fiyatları göz önünde bulundurduğu bir yaklaşım sergilediği için eleştirilir. Herhangi bir zamanda, bir kripto paranın fiyatı manipülasyondan etkilenmez ama yatırımcı psikolojisinden etkilenir. Piyasa, kitlesel psikoloji ve insan duygularının akışından her zaman etkilenir. Duygular aşırı olaylara hızla yanıt verirken, normal zamanlarda daha yavaş yanıt verebilir. Teknik teori, piyasadaki belirli bir kripto paranın arz ve talebin ürünü olduğunu kabul ederek fiyat hareketini bu doğrultuda analiz eder.
Fiyat trendleri taşır
“Trend ile ticaret” teknik analizin arkasındaki temel mantıktır. Bir trend kurulduktan sonra, gelecekteki fiyat hareketinin trend ile aynı yönde olması daha muhtemeldir. Teknik analistler, yalnızca bu varsayıma dayanan stratejileri izlemektedir.
Tarih Tekerrür Eder
Analistler, fiyat hareketlerinde kendilerini tekrar eden kalıpları göstermek için yıllardır grafikleri ve elindeki paternleri kullanmışlardır. Fiyat hareketlerinin tekrarlayan doğası piyasa psikolojisiyle alakalıdır; başka bir deyişle, piyasa katılımcıları zaman içerisinde benzer piyasa uyaranlarına tutarlı bir tepki verme eğilimindedir. Teknik analiz, piyasa hareketlerini analiz etmek ve eğilimleri anlamak için grafik modellerini kullanır.
3Teknik Analizin Güçlü ve Zayıf Yönleri
Teknik Analizin Önemi
Bütün finansal araçlara uygulanabilir
Teknik analiz evrensel uygulanabilirliğe sahiptir. Bu özelliği; kripto paralar, hisse senetleri, vadeli işlemler ve emtialar, sabit getirili menkul kıymetler, forex, vb. araçlarda uygulanabilir.
Fiyatı İzlemek
Temel gelişmelerin ardından fiyat hareketleri beklenir. Analistler fiyat hareketlerini dikkate alarak geleceğe dair varsayımlarda bulunur. Fiyat hareketleri, öncü bir gösterge olarak kabul edilir ve genellikle ekonomide 6 ila 9 ay arasında etkisi devam eder. Piyasayı takip etmek, fiyat hareketleri hakkında fikir verir. Piyasa -beklenmedik- ani reaksiyonlara eğilimli olsa da, önemli hareketlerden önce genellikle -ipuçlarıyla- olabilecekler hakkında fikir verir. Sermaye Birikme süreçlerini, yaklaşmakta olan bir yükselmenin kanıtı olarak ve dağılım dönemlerini de yaklaşan bir düşüşün kanıtı olarak değerlendirilebilir.
Arz, talep ve fiyat hareketi
Analistler bir kripto paranın fiyat hareketini analiz etmek için en yüksek, en düşük ve kapanış fiyatlarından yararlanır. İyi bir analiz ancak yukarıdaki bilgilerin tümü mevcut olduğunda yapılabilir.
Ayrı ayrı bakıldığında bunlar bir anlam ifade etmeyecektir. Bununla birlikte, hepsi ele alındığında, açılış, en yüksek ve en düşük fiyat, arz ve talep dengelerini yansıtır.
Destek ve Direnç
Destek ve direnç seviyelerini analiz edebilmek için grafikler kullanılır. Destek, fiyatlardaki düşüşün durmasının beklendiği seviye olarak açıklanabilir. Destek seviyelerinde finansal üründeki satışın durması, alıcıların bu seviyeden tepki vermeleri olarak yorumlanır. Ancak, önemli destek seviyelerinin kırılması halinde, yani aşağı yönlü destek noktalarının geçilmesi halinde, satışların hızlanacağı ve destek noktasının artık bir direnç noktası haline geleceği unutulmamalıdır. Bir destek noktasının kırılması demek, destek seviyesinin altına fiyatların sarkması demek değildir. Bir destek seviyesinin kırıldığını net olarak bu seviyenin altında kapanış yaptığında söyleyebiliriz. Direnç kavramı, fiyatlardaki yükselişin durmasının beklendiği seviye olarak açıklanabilir. Direnç seviyelerinde finansal üründeki alışın durması veya yavaşlaması, satıcıların bu seviyeden tepki vermeleri veya kar realizasyonu yapmaları olarak yorumlanır. Fiyatlar, işlem aralığının üst bandının üzerine çıkarsa, talep görüyor demektir. Fiyatlar alt bandın altına düşerse, o zaman arz yönünde bir eğilimi oluyor demektedir.
Görsel Fiyat Geçmişi
Fiyat grafiği, bir yatırım aracının fiyat hareketinin belirli bir süre hesaplanmasını kolaylaştıran en önemli verileri sunar. Grafiklerin okunması, sayı tablosunu okumaktan daha kolaydır. Çoğu yatırım aracı grafiğinin alt kısmında hacim çubukları görüntülenir.
Bu grafikle, aşağıdakileri tanımlamak kolaydır:
- Önemli olaylardan önceki ve sonraki pazar tepkileri,
- Geçmiş ve şimdiki fiyat dalgalanmaları,
- Önemli hacim veya işlem seviyeleri,
- Kripto paraların endekse göre relatif gücü.
Giriş noktasının belirlenmesi
Teknik analiz, uygun bir giriş noktasının izlenmesinde yardımcı olur. Karar verilen kripto paranın ne zaman alınıp ne zaman satılacağına karar vermek için teknik analiz kullanılır. Bu bağlamdaki zamanlamalar performansta çok önemli bir rol oynamaktadır. Teknik analiz, destek ve direnç seviyelerinin yanı sıra diğer fiyat aralıklarının da tespit edilmesine yardımcı olabilir. Direnç üzerine bir çıkışın olup olmadığını anlamak veya destek seviyelerinin yakınlarında alım yapmak gelir artırıcı bir yöntem olabilir.
Öncelikle yatırım yapacağınız kripto paranın fiyat geçmişini analiz etmelisiniz. Seçtiğiniz, örneğin bitcoin ise, son üç yıllık hareketleri incelemelisiniz. Bu dönem boyunca öncelikle, kripto paranın fiyat geçmişini analiz etmeli ve bu üç yıl boyunca genelde yatay bir şekilde işlem görmüşse, piyasada analiz edilmelidir. Eğer ki kripto para önemli ölçüde yükselmişse, geri çekilme için beklemek mantıklı olacaktır. Veya kripto para düşme eğiliminde ise, alım zamanı gelmiş olabilir.
4Teknik Analizin Zayıflıkları
Analistlerin önyargıları
Teknik analiz atomu parçalamak kadar zor değildir. Kişisel önyargılarımız analizlere yansıyabilir. Analiz yaparken bu önyargıların farkında olmak önemlidir.
Eğer analist piyasayı her zaman olumlu değerlendirme eğilimindeyse bu davranış yaptığı analizin başarısına gölge düşürebilir. Öte yandan, analist sürekli olumsuz bir havada ise, bu durumda da yaptığı analizler yine objektiflikten uzak ve karamsar bir bakış açısına neden olacaktır.
Yorumlara Açıktır
Teknik analiz, bilim ve sanatın birleşimidir ve her zaman yoruma açıktır. Teknik standartları olmasına rağmen, çoğu zaman iki analist aynı tabloya baktığında, iki farklı senaryo çizebilir ya da farklı modeller görebilir. Her ikisi de destek ve direnç seviyeleri ile tespit ettikleri noktaları haklı çıkarmak için önemli ipuçları bulabilirler.
Bardağın yarı boş mu yoksa yarı dolu mu olduğu kişiye göre değişir.
Çok Geç Olabilir
Teknik analiz yapmakta çok geç kaldığınız için kendinizi eleştirebilirsiniz. Trend belirlendiğinde, önemli bir hareket zaten gerçekleşmiştir. Bu kadar büyük bir hamlenin ardından, risk oranı büyük olmayabilir. Gecikme, Dow Teorisinin getirdiği özel bir eleştiridir.
Traderın Beklentisi
Teknik analiz çalışırken bir dizi formasyon ve gösterge ortaya çıkar. Örneğin: Baş ve omuz formasyonunda boyun çizgisi kırıldığında bir satış sinyali verilir. Bu bir kural olsa bile, beklenen olmayabilir ve bu hacim ve momentum gibi diğer faktörlere maruz kalabilir. 50 günlük ortalama bir hareketlilik Bitcoin’in desteğini ve direncini belirlemek için harika olabilir, ancak 70 günlük bir ortalama hareketliliği Ripple için daha iyi çalışabilir. Her ne kadar birçok teknik analiz prensibi evrensel olsa da, her birinin güvenilirliğinin kendine özgü özellikleri bulunmaktadır.
Riski kontrol ederken Teknik analiz kullanılmalı
Teknik Analiz, analiz yaparken yanlış yapmanızı engellemek için gereken disiplini sağlayabilen önemli bir metottur. Dünyadaki yapılabilecek en kolay şey bir ticaretin yanlış tarafına geçmek ve bu konuda inatçı olmaktır. Bu da yapabileceğiniz en kötü şeydir. Bazen en doğru karar, aldığınız pozisyondan çıkmanızdır. Unutmamak gerekir ki, riski kontrol etmek, karı maksimize etmekten daha önemlidir!
Riski kontrol etmek, karı maksimize etmekten daha önemlidir!
Sıfır ve sonsuzluk arasında bir asimetri vardır. Bu ne anlama gelir? Çoğumuzun çok sınırlı bir sermayesi bulunuyor, ancak binlerce kripto para nedeniyle de sınırsız fırsatları vardır. Eğer bir fırsatı kaybedersek, yarın daha binlercesi olacaktır. Sermayemizi kaybedersek, yarın binlerce olan fırsatlardan birini değerlendirebilecek miyiz? Muhtemelen yapamayacağız. Fırsatları da değerlendiremeyeceğiz. Sermayemiz bizim için fırsatlardan daha değerlidir, çünkü yarının fırsatlarından yararlanmak için sermayeye sahip olmamız gerekir. Riski kontrol etmek, karı maksimize etmekten daha önemlidir!
Teknik Analiz, disiplin ile uygulanırsa, risk yönetimi için size spesifik parametreler verir. Sermayenizin sizin fırsatınız olduğunu unutmayın.
Riski kontrol etmek, kârı maksimize etmekten daha önemlidir. Sermayeniz fazla olabilir ve bunu bir kere kötü yönetirseniz tamamen yok olmasına sebep olabilirsiniz. Neye yatırım yapılmalı? Neye ya da nereye yatırım yapmanız gerektiğini gün içinde bir çok kez düşünüyor olabilirsiniz. Nasıl bir yol izlemeli? Teknik Analiz tüm bu soruları yanıtlar.
5Özet
Pareto prensibi
Teknik analiz Pareto prensibi üzerine çalışır. Bu prensibe göre piyasanın %80’i psikolojik, %20’si ise mantıksaldır. Temel analizde ise pazarın %20’si psikolojik ve %80’i mantıksal doğrultuda çalıştığı kabul edilir. Psikolojik ve mantıksal durumlar tartışmalara her zaman açık olacaktır. Pazar tarafından gösterilen fiyat tüm pay sahipleri hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlar. Pay sahipleri, arz ve talebin gücünü, her şeyi göz önünde bulundurup ortak bir alım-satım fiyatında karar kılarak ispatlamıştır. Teknik analiz değiştirici kuvvetin ne olduğunu belirlemek için fiyatları inceler ve doğrudan “Değeri nedir?”, “Neredeydi ve nereye gidiyor?” gibi sorulara odaklanır. Teknik analiz prensipleri ve kuralları evrensel olarak uygulanabilir olsa da, teknik analiz bilime göre sanata daha çok benzerdir. Bir sanat olmasıyla birlikte, yorumlanmaya tabidir. Her yatırımcının yaklaşımı değişkendir ve her yatırımcı yalnızca kendi tarzına uygun olanı kullanmalıdır. Bir stil geliştirmek getireceği ödül ile aynı zamanda; zaman, çaba ve özveri gerektirir.
Kaynak: “Bitay Teknoloji A.Ş. – Bitay Akademi” https://www.bitay.com