Kronik bronşit
Bronşit, akciğerlerdeki hava yollarının iltihaplanmasıdır (veya tahrişi). Kronik, 3 aydan uzun sürdüğü anlamına gelir. Hava yolları ciğerlerinizde havanın geçtiği tüplerdir. Bunlara bronş tüpleri de denir. Hava yolları tahriş olduğunda, içlerinde kalın mukus oluşur. Mukus hava yollarını tıkar ve ciğerlerin içine hava girmesini zorlaştırır. Bu nefes almayı zorlaştırır. Kronik bronşit bir tür kronik obstrüktif akciğer hastalığıdır (KOAH) ve sıklıkla amfizem ile ortaya çıkar.
Bronşit ayrıca mukus (bazen balgam olarak da adlandırılır) üreten bir öksürüğe ve göğsünüzde bir sıkışma hissine neden olur.
Kronik bronşit belirtileri
Kronik bronşitin ana semptomu, aylarca gitmeyen kalıcı bir öksürüktür. Öksürük neredeyse her zaman mukus üretir. Öksürük ayrıca hırıltılı solunum (nefes alırken) ve nefes darlığı ile ilişkilidir.
Kronik bronşite neden olan nedir?
Sigara içmek kronik bronşitin ana nedenidir. Tütün dumanı akciğerlere solunduğunda, solunum yollarını tahriş eder ve mukus üretir. Kimyasal duman, toz ve diğer maddeler gibi akciğerlerini tahriş eden başka şeylere uzun süre maruz kalan insanlar da kronik bronşit geliştirebilir.
Kronik bronşit nasıl teşhis edilir?
Doktorunuz kronik bronşiti teşhis edebilir. Size belirtileriniz hakkında sorular soracaktır, örneğin:
- Mukuslu öksürüyor musun?
- Nefes almakta zorlanıyor musunuz?
- Göğsünüz sıkı hissediyor mu?
- Ne kadar zamandır bu semptomları yaşıyorsunuz?
- Sigara içiyor musun?
- Her gün kaç sigara içiyorsunuz?
- Kaç yıldır sigara içiyorsun?
- Akciğerlerinizi tahriş edebilecek başka şeylerde nefes alıyor musunuz?
Doktorunuz kronik bronşitiniz olduğunu düşünüyorsa, akciğerlerinizin hasarlı olup olmadığını test edecektir. Akciğerlerinizin ne kadar iyi çalıştığını görmek için solunum fonksiyon testiniz olabilir. Bu test sırasında, ciğerlerinizdeki hava miktarını ölçen bir makineye nefes alıyorsunuz. Doktorunuz ayrıca kan testleri ve göğüs röntgeni isteyebilir.
Kronik bronşit önlenebilir mi?
Sigara içiyorsanız, yapabileceğiniz en önemli şey durmaktır. Ne kadar çok sigara içerseniz, ciğerlerinize o kadar zarar verir. Sigarayı bırakırsanız daha iyi nefes alırsınız, o kadar öksürmezsiniz ve akciğerleriniz iyileşmeye başlar. Ayrıca akciğer kanseri olma riskinizi de azaltabilirsiniz ve ayrıca kronik bronşit belirtileri de azalır. Sigarayı bırakmanıza yardımcı olması için doktorunuzdan yardım isteyin.
Saç spreyi, sprey deodorant ve sprey boya gibi aerosol ürünler gibi akciğerlerinizi tahriş edebilecek diğer şeylerden kaçının. Ayrıca toz veya kimyasal dumanları solumaktan kaçının. Akciğerlerinizi korumak için, boya, boya sökücü, vernik veya güçlü duman içeren başka bir şey kullanıyorsanız, burnunuzun ve ağzınızın üzerine bir maske takın.
Kronik bronşit tedavisi
Doktorunuz kronik bronşitinizi tedavi etmek için bronkodilatör adı verilen bir ilaç reçete edebilir. Bu ilaç akciğerlerinizdeki hava yollarını genişletir (veya açar) ve daha iyi nefes almanıza yardımcı olur.
Bu ilaç genellikle bir hap olarak alınmak yerine solunur. İnhaler, ilacı ciğerlerinize sokmak için kullanılan cihazdır. İnhalerinizi doğru şekilde kullanmak önemlidir, böylece ilaçtan en iyi şekilde yararlanabilirsiniz. Doktorunuz size inhalerinizi nasıl kullanacağınızı gösterecektir.
Şiddetli nefes darlığınız varsa, doktorunuz hap formunda almanız için başka ilaçlar da (ince mukozaya yardımcı olan ilaçlar gibi) reçete edebilir.
Bu ilaçlarla kronik bronşit belirtileri düzelmezse, doktorunuz steroid reçete edebilir. Steroidleri inhaler olarak veya hap şeklinde alabilirsiniz.
Antibiyotikler kronik bronşite yardımcı olur mu?
Genel olarak, antibiyotikler kronik bronşite yardımcı olamaz. Kronik bronşitinizle birlikte akciğer enfeksiyonu geçirirseniz antibiyotiklere ihtiyacınız olabilir. Akciğer enfeksiyonunuz varsa, daha fazla mukus öksürebilirsiniz. Bu mukus sarı veya koyu yeşil olabilir. Ateşiniz olabilir ve nefes darlığınız daha da kötüleşebilir.
Oksijen tedavisi ne olacak?
Kronik bronşitin verdiği zarar nedeniyle, akciğerleriniz vücudunuza yeterli oksijen alamayabilir. Kronik bronşitiniz şiddetli ise ve ilaç kendinizi daha iyi hissetmenize yardımcı olmazsa doktorunuz oksijen reçete edebilir. Doktorunuz sizin için oksijen reçete ediyorsa, en fazla yararı elde etmek için gece gündüz kullandığınızdan emin olun. Oksijen daha iyi nefes almanıza ve daha uzun yaşamanıza yardımcı olabilir.
Kronik bronşit ile yaşamak
Düzenli egzersiz yapmak nefes almanıza yardımcı olan kasları güçlendirebilir. Haftada en az 3 kez egzersiz yapmaya çalışın. Yavaş ve kısa bir süre egzersiz yaparak başlayın. Ardından her gün egzersiz sürenizi ve ne kadar hızlı egzersiz yaptığınızı yavaşça artırın. Örneğin, haftada 3 kez 15 dakika yavaşça yürümeye başlayabilirsiniz. Ardından, daha iyi şekil aldıkça, yürüme hızınızı artırabilirsiniz. Ayrıca yürüdüğünüz süreyi 20 dakika, sonra 25 dakika, sonra 30 dakikaya kadar artırabilirsiniz. Size uygun bir egzersiz planı oluşturmak için doktorunuzdan yardım isteyin.
Pulmoner rehabilitasyon adı verilen bir egzersiz programı nefesinizi iyileştirmenize yardımcı olabilir. Pulmoner rehabilitasyon genellikle bir solunum terapisti (akciğer tedavilerini bilen bir sağlık çalışanı) tarafından verilir.
“Büzülmüş dudaklı solunum” adı verilen bir solunum yöntemi de size yardımcı olabilir. Bunu yapmak için, derin bir nefes alırsınız ve sonra dudaklarınızı birisini öpecek gibi tutarken ağzınızdan yavaşça nefes alırsınız. Dudak büzülmüş solunum sıklıkla kronik bronşit ile birlikte gelen hızlı solunumu yavaşlatır. Daha iyi hissetmenize yardımcı olabilir.
Kronik bronşit, akciğer enfeksiyonu riskinizi artırır, bu nedenle her yıl grip aşısı yaptırdığınızdan emin olun. Ayrıca, zatürreye karşı korunmaya yardımcı olmak için doktorunuz tarafından yönlendirildiği gibi bir pnömokok aşısı yaptırın.