“Bu iyi haber … Persliler Güneşi saklıyorsa Gölgede Savaşacağız demektir.” ( Eski Yunan tarihçisi Herodotos’un aktardığı, Pers okçularının attıkları oklarla güneşi bile örtebilecekleri söylenen Spartalı Dieneces’e atfedilen sözler .)
M.Ö. 6.yüzyılda Batı Asya’nın parlayan yıldızı Perslerdi. Kendilerine bir imparatorluk kurarken, Yunan şehir devletleriyle 50 yıl sürecek bir dizi çatışmanın fitilini ateşlediler.
PERSLER KİMLERDİ ?
Persler, kabaca bugünkü İran’ı kapsayan coğrafyada kurulan küçük Pers Krallığı’nın halkını oluşturuyordu. Büyümeleri yakınlarındaki bir krallık olan Media’yı işgal ettikleri M.Ö. 550 yılında başladı. M.Ö. 485’te , I. Dareios’un komutasında antik dünyanın en geniş ve en güçlü imparatorluğunu kurdular.
Yunanlarla ilk çatışmalar M.Ö. 546’da , Perslerin Anadolu’nun batısındaki Lydia Krallığı’na son vermeleri ve Anadolu’nun batı kıyılarındaki İonia bölgesinde Yunan şehir devletlerini egemenlikleri altına almalarıyla başladı.
Yunan şehir devletleri başlangıçta , M.Ö. 500 – 499’daki İonia Ayaklanması’na kadar fazla direnç gösterememişlerdi. Ancak bu ayaklanmada Atina ve Eretria’nın asker ve gemi desteğini aldılar. Yunanlar, Pers şehri Sardeis’i yıktılar, ancak Atina ve Eretria desteğini çekince ayaklanma da başarısızlıkla sonuçlandı.
MARATON SAVAŞI
Persler, IOnia’ya yardım eden Atina ve Eretria’yı asla affetmedi. M.Ö. 490 yılında Kral I. Dareios Eretria’ya karşı bir taarruz başlattı ve onları bozguna uğrattı. Daha sonra ordusu deniz yoluyla Atina’nın kuzeydoğusundaki Maraton’a geldi.
Atinalılar ve müttefikleri 10.000 kişilik bir orduyla Persleri karşılamak üzere yola çıktı. Yunanlar sayıca az olmalarına karşın kullandıkları üstün taktikler ve hoplitlerden oluşan falanksların güçleri sayesinde muhteşem bir zafer kazandılar . Bir koşucu zaferi haber vermek üzere 40 km uzaklıktaki Atina’ya gönderildi. Haberi verdikten hemen sonra tükenmiş bir halde yere yığılıp öldü. Modern maraton yarışları adını bu olaydan almıştır.
İKİNCİ İSTİLA : 300 Spartalı Efsanesi
Persler Yunanistan sevdasından vaz mı geçmişlerdi ?
Hayır !
Kral I. Dareios Maraton SAvaşı’ndan kısa bir süre sonra öldü, fkat Perslerin aldığı yenilgi oğlu Kserkes’in aklından çıkmıyordu. M.Ö. 480 yılında, Yunan topraklarına başka bir saldırı düzenledi ama bu sefer karadan. Kserkses Asya ile Avrupa’yı ayıran Çanakkale Boğazı’nı geçebilmek için mühendislere gemilerden oluşan iki devasa köprü inşa ettirdi.
İlk karşılaşma Termofil (Thermopylai ) isimli dar bir dağ geçidinde gerçekleşti. Başlangıçta küçük Yunan ordusu Perslerin ilerleyişini durdurabildi. ” üç gün üç gece süren , Spartalıların önce mızrakları, ardından kılıçları, onlar da devre dışı kalınca çıplak elleriyle ” destansı bir mücadele sergilediler. Fakat bir Yunan hain Perslere geçidin çevresindeki gizli yolu gösterdi. Çıkış için hiçbir yol olmadığını anlayan Spartalı komutan Leonidas az sayıdaki bir kuvvetle kalıp savaşarak ölüme yürüdü ve böylece geri kalan Yunan ordusunun kaçmasını sağladı. Bu, antik tarihteki en ünlü kahramanlık örneklerinden biriydi. Persler daha sonra savunmasız Atina’ya yürüdüler. ZAferle coşmuş bir şekilde şehre girdiler. Akropolis’i yağmaladılar ve ateşe verdiler. Ancak karada hezimete uğrayan Yunanlar denizde kıvraktı. Az sayıda olmasına rağmen manevra gücü yüksek gemileriyle Pers donanmasını Salamis Savaşı‘nda Akdeniz’e gömdüler.
İZLENMESİ GEREKEN FİLM :
2007 yılı yapımı ” 300 Spartalı ” adlı film bu savaşı anlatır. Filmde Sparta Kralı Leonidas , 300 savaşçısıyla söz konusu geçitte 80 bin Pers askerine karşı kahramanca direnir ama sonunda mağlup olur. Kserkses, farklı cinsel eğilimlere sahip bir karakter olarak resmedildiği için film, İrah halkının yoğun protestosuyla karşılaştı ve İran’da yasaklandı.
( Kaynak : Ali Çimen : Kısa Dünya Tarihi . s. 45 )
SPARTA :
Askeri üstünlüğü ile tanınan çalışkan Sparta halkı, her şeyin en iyisine sahip olmaya kilitlenmişti. Yunanistan’ın en savaş odaklı şehir devletinde yeni doğanlar arasında güçsüz ya da sakat olanlar uçurumdan atılırdı. Çocuklar sekiz yaşından itibaren katı bir askeri eğitime tabi tutulur, burada koğuşlarda kalır ve az miktarda yemekle beslenirlerdi. Yemek çalmaya teşvik edilmelerine rağmen yakalandıklarında meydan dayağı yıyorlardı. Bu gaddar eğitimin sonucunda Sparta ordusu M.Ö. 5. yüzyılda Persleri geriye püskürten Yunan güçlerinin başını çekmiş, ancak buna rağmen M.Ö. 3. yüzyılın sonlarına doğru ordunun gücü azalmaya başlamıştı. ( Kaynak : Dünyanın Kanlı Tarihi, Jacop Field )
Bu konuda bakınız . Atina Sparta Savaşları
328 views
Ara 02, 2020 1Çağdaş Türkiye ve Dünya Tarihi derslerinde hangi belgeseli izleyeceğinize dair bir fikir vermeye çalışan webdetarih sitesine bakmadan geçmeyin. İzleyen bir pişman izlemeyen bin pişman..


9.Sınıflar 4 halife dönemi birazdan burada olacaktır.