Saç dökülmesi nedir?
Saç dökülmesi ve incelmesi, insanların çoğunda giderek daha yaygın hale gelmektedir. Bunun nedenleri arasında bazen genlerin neden olduğu, bazen saçınıza uyguladığınız işlemlerin veya yanlış ürünlerin sonuçları yer alabilmektedir. Peki bu sorun tamamen tedavi edilebilir mi? İlaçlar güvenli midir yoksa saç dökülmesine karşı doğal alternatif yöntemleri denemeli misiniz? Bu ve bunun gibi sorularınızın cevabınız öğrenmek için, doğru yerdesiniz.
Saç dökülmesi neden olur?
Saçınız aşırı derecede döküldüğünde, bu durum kelliğe neden olabilir. Saç dökülmesi çoğu kişide esas olarak saç derisini etkilerken, bazı sağlık sorunlarında tüm vücuttaki kıllar da etkilenebilir.
Saç dökülmesini tetikleyen faktörler arasında aşağıdakiler bulunabilir:
- Yaygın olarak erkek tipi veya kadın tipi kellik olarak adlandırılan ailede saç dökülmesi geçmişi
- Doğum, hamilelik, tiroid sorunları ve menopoza bağlı hormonal değişiklikler
- Alopesi areata (saçkıran) ve trikotillomani (saç koparma hastalığı) gibi tıbbi durumlar
- Kanser, artrit, kalp sorunları, yüksek tansiyon ve gut tedavisinde kullanılan ilaçlar
- Radyasyon tedavisi
- Saçı çok sıkı bağlamak ve sıkı bağlamayı içeren saç stilleri
- Düzleştirme, fön işlemi gibi yüksek ısıyla şekillendirme
- Beslenme eksikliği
Aşağıdaki gibi bazı faktörler de saç dökülme olasılığınızı artırabilir:
Saç dökülmesine eşlik edebilecek belirtiler
Saç dökülmesine eşlik edebilecek semptomlar aşağıdakileri içerebilir:
- Başın üst kısmındaki saçların kademeli olarak incelmesi
- Dairesel veya düzensiz kel noktalar
- Bölgesel saç dökülmesi
- Saçların seyrekleşmesi
- Tüm vücutta kıl dökülmesi
- Saç derisinde pullu lekeler
Bu semptomlar, altta yatan nedene bağlı olarak bir kişiden diğerine değişebilir. Yukarıdaki belirtilerden herhangi birini fark ederseniz, doktorunuza görünmeniz en iyisidir.
Saç dökülmesi için hangi doktora gidilir?
Saçlarınız dökülüyorsa bu konuda öncelikli olarak aile hekimine muayene olmakta fayda vardır. Eğer gerek görürse, aile hekiminiz sizi bir dahiliye uzmanına veya bir dermatoloğa yönlendirecektir.
Saç dökülmesinin nedeni nasıl teşhis edilir?
Doktorunuz, dökülmenin nedenini bulmak için aşağıdaki testlerden birini veya birkaçını yaptırmanızı isteyebilir:
- Kan testi
- Dökülme sürecinin aşamasını belirlemek için saçınızın birkaç telinin incelemesi
- Saç derinizden alınan numunenin veya saç tellerinizin test edildiği saç derisi biyopsisi
- Kökünden kopmuş saçları incelemek için ışık mikroskobu
Asıl neden belirlendikten sonra, tedavi seçeneklerini doktorunuz sizinle görüşecektir.
Saç dökülmesi nasıl tedavi edilir, nasıl geçer?
Uygulanabilecek tedavi seçenekleri aşağıdakileri içerebilir:
- Hem erkekler hem de kadınlar için onaylanmış minoksidil, erkekler için finasteride, kadınlar için spironolakton gibi etkin maddeleri içeren ilaçlar
- Daha ciddi vakalarda saç ekimi ameliyatı veya saç restorasyonu
- Saç yoğunluğunu iyileştirmek için lazer tedavisi
Bu tedaviler, sorunun üstesinden gelmenize yardımcı olsa da ailede genetik olarak saç dökülmesi varsa, tekrarlama şansı yüksektir. Ayrıca, saç dökülmesini tedavi etmek için kullanılan ilaçların çoğu, libido azaltan, saç derisi tahriş eden ve erkeklerde prostat kanseri riskinde artışa neden olan yan etkilere sahiptir.
Saç ekimi ameliyatı ve lazer tedavisi gibi diğer tedavi yöntemlerinin maliyeti ise sizin için yüksek olabilir. Bu nedenle, zamanınızı ve paranızı bu tür tedavilere harcamak yerine, saç deriniz ve cildiniz için tamamen güvenilir olan doğal alternatifleri tercih etmek daha iyidir.
Aşağıda, saç dökülmesine karşı doğal çözüm olabilecek yöntemleri sizler için listeledik.
Saç dökülmesine ne iyi gelir?
Saç seyrelmesi ve dökülmesine iyi gelen vitaminler ve doğal yöntemler şunlardır:
1- Vitaminler
H vitamini, D vitamini ve E vitaminlerindeki eksiklikler saç dökülmesiyle doğrudan ilişkilidir. Bu vitaminleri takviye alarak veya bu vitaminlere sahip gıdaları tüketerek, saç büyümenizi desteklemeye ve saçlarınızı güçlendirmeye yardımcı olabilirsiniz. Bununla birlikte, bu vitaminlerin sizde eksik olup olmadığını öğrenmek için, bir kan testi yaparak mevcut değerlerinizi öğrenebilirsiniz. Ayrıca A vitamini takviyesinin aşırı kullanımının saçkıran gibi ciddi yan etkilere neden olabileceğini unutmayın.¹
2- Hindistan cevizi yağı
Hindistan cevizi yağı saçlarınızın derinliklerine nüfuz edebilir ve protein kaybını önleyebilir. Bu yağ, şekillendirme ve sert ürünlerin kullanımı gibi genellikle fiziksel işlemlerin neden olduğu saç hasarını ve kırılmasını azaltmaya yardımcı olur.²
Nasıl uygulayabilirsiniz?
- 1-2 yemek kaşığı saf Hindistan cevizi yağını, saç derinize ve saçınıza nazikçe masaj yaparak yedirin.
- Hafif bir temizleyiciyle durulamadan önce, en az bir saat bekletin. Tercihen gece yatarken yağı sürüp sabah da duş almanız, yağın saçınız tarafından emilmesine ve saçınızın beslenmesine daha fazla faydalı olabilir.
- Saçlarınızı duruladıktan sonra saç kremi sürün.
Bu yöntemi haftada en az iki kez yapabilirsiniz.
3- Bektaşi üzümü
Amla yağının içerisinde de bulunan Bektaşi üzümü, saç köklerindeki dermal papilla hücrelerinde proliferatif (büyümeyi hızlandırıcı) etkiye sahiptir. Bu etki, saçınızın uzaması konusunda destekleyicidir.³
Nasıl uygulayabilirsiniz?
- Saç derinize ve saçlarınıza yetecek miktar kadar taze Bektaşi üzümü suyu uygulayın ve 30 dakika bekletin.
- Hafif bir temizleyici kullanarak durulayın.
- Duruladıktan sonra saç kremi sürün.
Bu yöntemi, haftada 1-2 kez yapabilirsiniz.
4- Yoğurt
Yoğurt, asidik bir pH’a yol açtığı bilinen zengin bir probiyotik kaynağıdır. Asidik bir pH, saç derisini iyileştirerek, saçların daha parlak olmasını sağlar. Saçlarınızın kırılmasını ve dökülmesini tetikleyebilecek hasarı önler.⁴ Yoğurdun etkisinden tam olarak faydalanmak için, her gün bir kâse probiyotik yoğurt tüketebilir veya yarım su bardağı yoğurdu saçlarınıza ve saç diplerinize masaj yaparak sürebilir, 20 dakika bekledikten sonra yıkayabilirsiniz.
5- Çemen otu
Çemen otu saç büyümesini teşvik edici özelliklere sahiptir. Sadece saç dökülmesini önemli ölçüde azaltmakla kalmaz, aynı zamanda yeni saç oluşumunu da sağlamaktadır.⁵
Nasıl uygulayabilirsiniz?
- Yarım fincan çemen otu tohumunu bir gece suda bekletin.
- Islatılmış tohumu öğütün ve saç maskesi olarak uygulayın.
- 30-60 dakika bekletin ve saçınızı suyla durulayın.
Bu işlemi, haftada bir defa yapabilirsiniz.
6- Soğan suyu
Nasıl uygulanır?
- Yarım soğanı ezin ve daha sonra suyunu elde etmek için süzün.
- Elde ettiğiniz suyu saç derinize uygulayın ve 30-60 dakika boyunca bekletin.
- Daha sonra saçlarınızı durulayın.
Bunu haftada 1-2 kez yapabilirsiniz.
7- Yeşil çay
Yeşil çay, epigallokateşin-3 gallat (EGCG) adı verilen bir polifenol içerir. EGCG, saç derisindeki dermal papilla hücrelerinin büyümesini uyarır ve androgenetik alopesi tedavisinin yanı sıra önlenmesine de yardımcı olabilir.⁷ Yeşil çayı düzenli olarak tüketmeniz hem saçlarınıza hem de diğer sağlık sorunlarınıza iyi gelebilir.
Nasıl uygulayabilirsiniz?
- 2-3 yeşil çay poşetini, 4 bardak dolusu sıcak suya koyun.
- 5-10 dakika bekletin ve süzün.
- Suyun soğumasına izin verdikten sonra, bir sprey yardımıyla suyu saçlarınıza ve diplerine sürün.
- 10 dakika bekledikten sonra saçlarınızı yıkayabilirsiniz.
Bunu haftada 2-3 kez yapabilirsiniz.
8- Yumurta sarısı maskesi
Yumurta sarısındaki suda çözünür peptitler, saç dökülmesini tedavi etmek için faydalı olabilecek saç büyümesini uyarıcı özelliklere sahiptir.⁸
Nasıl uygulayabilirsiniz?
- Bir yumurta sarısını çırpın.
- Saç derinize uygulayın ve en az 30 dakika bekletin.
- Güzel kokulu bir şampuan kullanarak durulayın ve bir saç kremi uygulayın.
Bunu haftada bir defa yapabilirsiniz.
9- Kına
Saç dökülmesi için kına, topikal olarak uygulandığında saçların yeniden uzamasına yardımcı olabilir. Telogen effluviumun neden olduğu saç dökülmesinin tedavisinde neredeyse, minoksidil (saç dökülmesini tedavi etmek için kullanılan bir ilaç) kadar iyi çalışır.⁹
İhtiyacınınız olacak malzemeler:
- 6 yemek kaşığı kına
- 1 tatlı kaşığı zerdeçal
- 1 çay bardağı demlenmiş yeşil çay
- 1 yemek kaşığı doğal zeytinyağı
- Yarım su bardağı su
Nasıl uygulayabilirsiniz?
- Verilen malzemeleri karıştırarak, orta yoğunlukta bir karışım elde edin.
- Karışımı öncelikle saç diplerinize uygulayın ve kalan karışımı saçınızın uzunluğunuza yayın.
- Saç renginizin ve ten renginizin tonuna (açıklığı veya koyuluğuna) göre, karışımı 30 dakika boyunca bekletebilirsiniz.
- Süreyi saçlarınız koyu renkte ise 40-50 dakikaya çıkarabilirsiniz. Bu süre boyunca saçınızı herhangi bir nesneyle sarmadan hava almasını sağlamayı unutmayın.
Kına kullanacağınız için saçınızın renk alabileceğini lütfen unutmayın, dolayısıyla saç renginize uygun bir kına rengi kullanabilirsiniz.
10- Köri yaprakları
Köri yaprakları, saçınızın doğal pigmentasyonunu korumaya yardımcı olurken aynı zamanda saç büyümesini de teşvik eder.¹⁰
İhtiyacınız olacak malzemeler:
- Bir avuç köri yaprağı
- Yarım bardak Hindistan cevizi yağı
Nasıl uygulanır?
- Köri yapraklarını yıkayın. Bir miktar su ekleyerek, yaprakları blenderden geçirin ve macun haline getirin.
- Yarım bardak Hindistancevizi yağına, elde ettiğiniz macunu ekleyin. Ardından tamamen karışana kadar 10-15 dakika ısıtın.
- Tamamen karışınca ocağı kapatın ve soğumasını bekleyin.
- Soğuduktan sonra, yağı elde etmek için karışımı süzdürün.
- Elde ettiğiniz yağı, saç derinize uygulayın ve saçınıza dağıtın. 30-60 dakika bekletin.
- Hafif bir şampuanla durulayın ve saç kremi uygulayın.
Bunu haftada bir defa yapabilirsiniz. Köri yapraklarını direkt yağın içine atıp, ısıtabilir ve macun haline getirip süzdürebilirsiniz. Ancak bu durumda ısıtma süresi daha fazla olabilir.
Saç dökülmesi önlenebilir mi?
Saç dökülmesini en aza indirmek için aşağıdaki yöntemleri deneyebilirsiniz:
- Saçınızı sıkı bağlamaktan kaçının.
- Saçınızı tararken ve yıkarken nazik olun.
- Saçınıza, yüksek ısı içeren işlemleri uygulamaktan kaçının.
- Saç dökülmesine karşı şampuan, ilaç veya takviyeler konusunda doktorunuza danışın.
- Dışarı çıkarken şapka ve eşarp kullanarak saçınızı zararlı güneş ışınlarından koruyun.
- Sigara içiyorsanız, lütfen bırakın.
- Kemoterapi görüyorsanız doktorunuzdan bir soğutma başlığı isteyin.
Saç dökülmesi hakkında sık sorulan sorular
1- Saçı kısaltmak saç dökülmesini önler mi?
Hayır, saçınızı kısa kesmek saç dökülmesini azaltmaz veya önlemez.
Sadece saçınızı kısalttığınız için daha gür göründüklerini düşünürsünüz.
2- Saçlar uzun olduğu için saç dökülür mü?
Hayır, uzun saçlara sahip olmak saçınızı çekmediğiniz ve yıpratıcı işlemlere maruz bırakmadığınız sürece saçınızın dökülmesine neden olmaz.
3- İlaca bağlı saç dökülmesi nasıl önlenir?
Belirli bir ilacın saçınızın daha fazla dökülmesine neden olduğunu fark ederseniz, doktorunuzla görüşerek alternatif ilaçlar deneyebilirsiniz.
4- Saç dökülmesini durdurmak için ne yemeli?
5- Saçlar neden kışın dökülür?
Hava kuru olduğu için kış aylarında saçlarınız daha çok dökülür. Kuru iklim, saç derinizdeki tüm nemi emme eğilimindedir. Kuru bir saç derisi, saçınızın da kurumasına neden olarak saç kırılma ve dökülme olasılığını artırır. Kış aylarında evlerde kurulan ısıtma sistemi saçınıza verilen zararı daha da kötüleştirebilir ve böylece saçınızın daha fazla dökülmesine neden olabilir.