Bebeklerde yürüme gecikmesi neden olur?
Çocuğunuza yürümeyi öğretmek, ömür boyu sizinle kalacak bir deneyimdir. Pek çok ebeveyn için bu ilk adımlar, kısacık bir anın parçasıdır. Her ihtiyaç ve heves için aylarca tamamen size bağımlı olduktan sonra, ilk adımlar bağımsızlığa doğru büyük bir adım atıyor. Bazıları erken, bazı bebeklerde geç yürüme ‘ye başlıyor.
Elbette, yürümeye başlayan çocuğunuzun her ihtiyacını karşılamanız için hala size ihtiyacı olacak, ancak bu ilk adımdan itibaren bu ihtiyaçlar anında ele alınmalıdır. Yemekler, şişeler, çocuk bezleri ve daha fazlası heyecan verici bir eğer yapabilirsen beni yakala oyununa dönüşüyor.
Birçok ebeveyn için bu ilk adımların hatırası bulanıktır. Yuvarlanmadan emeklemeye ve yürümeye geçiş o kadar hızlı gerçekleşir ki her anıyı izole etmek zordur. Ancak, diğerleri için, anılar pek olumlu değil. Bir çocuk geç yürümeye başladığında, heyecan duyguları genellikle kaygı ve korku duyguları tarafından kesilir. Doğru gelişimle ilgili sorular, bebeğinizin bir süre daha bebek olarak kalmasının takdirinden daha ağır basar.
Bebeklerde Geç Yürüme Sebepleri Nelerdir?
Bir bebeğin belirlenen gelişimsel dönüm noktalarına göre yürümemesinin birçok nedeni vardır . Genellikle bebekler 9-15 ay arasında herhangi bir dönemde yürümeye başlayabilir, ancak bazı durumlarda bazı bebekler daha erken, bazı bebekler bu aralıktan daha geç yürürler. Eklem hipermobilitesi, düşük kas tonusu, Down sendromu ve erken doğan veya otizm riski taşıyan bebekler genellikle daha sonra yürümeye başlar.
Genel olarak, bir bebek 18 aya kadar bağımsız yürüyemiyorsa, neden bir gecikme olduğunu ve bu gecikmenin altında yatan bir nedeni anlamak için daha fazla değerlendirme gerekebilir.
Yürümeyi öğrenmenin aşamaları
Erken destekli ayakta
- Motor gelişimi iyi olan bebekler 5-6 aylıktan itibaren dik pozisyonda tutulduklarında bacaklarını uzatır ve ayakları üzerinde ağırlık alırlar.
- Dik pozisyonda desteklendiğinde bacaklarını uzatmayan bir grup bebek vardır. Bunun yerine aktif olarak kalçaları ve dizleri bükerler ve hatta bazen bacakları dümdüz tutarlar.
- Bir bebek 8-10 aylıkken dik pozisyonda desteklendiğinde bacaklarına ağırlık almıyorsa, ele alınması gereken herhangi bir motor kontrol, güç ve esneklik sorununu belirlemek için bir fizik tedavi konsültasyonu önemlidir.
Destekle ayakta durmak
- Motor kontrolü, kuvveti ve esnekliği iyi olan bebekler 8-10 aylıktan itibaren el desteği ile ayağa kalkmaya başlarlar. Ortalama preterm bebek, düzeltilmiş yaş kullanıldığında bile 1-2 ay sonra ayağa kalkar.
- Bu aşama güç, denge kontrolü ve koordinasyonu geliştirmek için önemlidir.
- Ayağa kalkmak, bacak ve gövde kaslarını güçlendirir, stabilite ve denge kontrolünü eğitir.
- Bebekler el desteği ile ayakta durmayı ilk öğrendiklerinde dengeleri zayıftır ve kolayca devrilebilirler. Ancak pratikle bir elini kaldırmayı ve oyuncaklara ulaşmayı öğrenirler.
- Ayrıca bükülüp arkalarına bakabilirler.
- Dengesi ve kas gücü iyi olan bebekler dizlerini bükebilir ve oyuncaklara uzanabilir.
Bacakları açık duran, dizlerini arkaya kilitleyen ve ağırlığını bir ayağından diğerine aktarmayan bebekler, bacak kaslarını güçlendirmek için genellikle dizlerini bükmeye teşvik eden aktivitelere ihtiyaç duyarlar.
Destekle yürümek
- Bebekler destekle ayakta iyi bir dengeye sahip olduklarında, yanlara doğru adımlar atmaya ve mobilyalara tutunarak yürümeye başlarlar.
- Bu erken yürüme pratiği, bebeği ağırlığını bir bacağa vermesi ve diğeriyle bir adım atması için eğitir. Bebek her adımda gövdesini tek bacak üzerinde dengeleme ve destekleme yeteneğini geliştirir.
- Dengeleri ve özgüvenleri arttıkça, bebekler boşlukları aşmaya başlar ve hatta kısa bir süreliğine bırakabilir.
- Bir sonraki desteğe ulaşmak için uzağa uzanmak, bebeğe denge becerilerini geliştirmesi için başka bir fırsat sağlar.
- Bebekler ayrıca bir sandalyeyi veya kutuyu öne itmekten hoşlanırlar. Bu aktivite, bebeğin denge ve bacak gücünü geliştirmesi için başka bir fırsattır.
Desteksiz ayakta durmak
- Bebekler genellikle bağımsız olarak ayağa kalkmadan önce desteksiz yürümeye başlamazlar. Bu, iyi bir denge ve biraz cesaret gerektirir.
- Eğer bir yürümeye başlayan çocuk kendini bırakmaya ve tek başına durmaya istekli değilse, istenen bir hedefe ulaşmak için iki ele de ihtiyaç duyulduğundan, dengesiz desteklere ve bırakmaya teşvik eden aktivitelere tutunmak için birçok fırsat sağlamaya yardımcı olur.
İyi düşmeyi öğrenmek
- Yürümeye başlayan çocuğun dizlerini bükebilmesi, kollarını uzatabilmesi ve düştüğünde başını dik tutabilmesi önemlidir.
- Ayakta durma dengesi zayıf olan ve kendilerini desteklemek için bacaklarını sabit tutmaya meyilli olan küçük çocuklar genellikle bir direk gibi devrilip başlarını çarparlar. Böyle bir durumda, yürümeye başlayan çocuğa dizlerini bükmesi, kalçalarına oturması ve geriye doğru düşerken başını dik tutması için eğitmek önemlidir.
Bebeklerde geç yürüme
Yürüme, bacakların büyük kaslarını içeren bir kaba motor beceridir. Genellikle, bebek gelişimi açısından, önce yuvarlanma, bağımsız oturmayı öğrenme, emekleme, bağımsız ayakta durma ve odanın içinde gezinmek için mobilya veya diğer destekleri kullanma olacaktır.
Bazen geç yürüme, bebeğin kaba motor gelişiminin diğer alanlarındaki gecikmeyi takip edebilir. Bir örnek olarak, geç taramayı takip edebilir. Örneğin, bebeklerin emeklemeyi atlamaları nadir değildir. Yine de, yürümek temel bir kaba motor beceridir ve bir çocuk, küçük bir gecikmeyle bile, diğer büyük kaba motor kilometre taşlarını tamamlamışsa, ebeveynlerde ve bakıcılarda benzer şekilde endişe uyandırmak zorundadır.
Bebeklerde geç yürüme ana nedenlerinden bazıları şunlardır:
Kalıtsal : Daha geç yürüyen ebeveynler ile çocuklarının yürümesinde gecikmeler arasında bir bağlantı olabilir. Bazı bebekler daha geç yürür ve genellikle altta yatan bir neden yoktur.
Kişilik : Bazı bebekler yürümek için acele etmezler ve bazıları bağımsız yürümede ustalaşmak için gereken riskleri almak konusunda daha temkinlidir. Kendilerine zaman ayırmaktan ve gelişim adımlarını kendi zamanlarında öğrenmekten memnun olabilirler. Bir neden olarak ölçülemese de, bazı bebeklerde geç yürümenin bir nedenidir.
Çevre : Küçük yaşta hastalık veya uzun süreli hastanede yatış geçirmiş olan bebekler, yürümeye yardımcı olan kaba motor becerilerini hareket etme ve uygulama fırsatlarına sahip olmayabilirler. Hareket etme, yerde oynama ve gelişen kaba motor becerilerini kullanma fırsatı verilmeyen ortamlardaki bebekler de yürümede gecikme yaşayabilirler. Bebeklere hareket etme ve oynama fırsatı verilmesi ve hareket kabiliyetini sınırlayan taşıyıcılarda (bebek arabası, bebek sandalyesi) uzun süre kalmaması önemlidir.
Prematürelik : Erken doğan bebekler tüm gelişimsel dönüm noktalarını daha yavaş karşılayabilir. Genellikle ve prematürelik derecesine bağlı olarak, erken doğan bebekler doğdukları tarihe göre değil, doğum tarihlerine göre kilometre taşlarına göre izlenmelidir.
Nadir bir hastalık veya genetik sendrom : Bazen yürüme gecikmesi (diğer kaba motor gecikmelerle birlikte) nadir görülen bir hastalık belirtisi veya semptomu olabilir. Bunlara örnek olarak Barth sendromu , Rett sendromu ve Russell-Silver sendromu dahildir . Nadir bir hastalıktan şüpheleniliyorsa, bir çocukta kaba motor gecikmenin nedenini belirlemek için genetik analiz önerilebilir.
Altta yatan sağlık veya fiziksel durum : hipotoni (düşük kas tonusu), bebeklerde yürüme gecikmesinin başlıca nedenidir. Hipotoni ayrıca nadir görülen bir hastalık olan Williams sendromuyla da ortaya çıkabilir . Yürüme gecikmesi de hafif serebral palsinin bir işaretidir.
Son derece hassas, çok temkinli bebekler genellikle bir şeyler yapmanın yeni yollarını keşfetmekte ve rahatlık alanlarından çıkmakta isteksizdirler. Genellikle daha az aktiftirler ve kendilerini ayağa kalkmaya, oyuncaklara uzanarak dengelerini zorlamaya, seyir halindeyken boşlukları aşmaya veya ayakta dururken el desteğini bırakmaya motive olmazlar.
Genel kural, bir bebek 18 aya kadar yürümüyorsa, bebeğin neden yürümediğini belirlemek için bir pediatrik fizyoterapist veya çocuk doktoru tarafından yapılan bir değerlendirmenin önemli olmasıdır . Bu konsültasyon, kalça esnekliği ve stabilitesinin bir değerlendirmesini içermelidir.
Bağımsız yürüme yaşı kritik olmasa da, yürümeyi geç öğrenen bebeklerin ayağa kalkma, destekle ayakta durma ve mobilyalara tutunarak yürüme (genellikle bebek gezintisi olarak adlandırılır) konusunda çok fazla deneyime sahip olması önemlidir. Bu aktiviteler kalça eklemlerini şekillendirmeye, bacak kaslarını güçlendirmeye, dengeyi eğitmeye ve bebeğe dik olmanın getirdiği görsel deneyimi sağlamaya yardımcı olur.
Çoğu durumda, bir bebeğin gelişiminin diğer alanlarında gecikme olmaksızın yürümede bir gecikme endişeye neden olmaz. Bazı bebekler, beceriyi kendileri için ustalaşmak için daha fazla teşvik ve çaba gerektirir.
Çocuğunuzun yürüme becerileri de dahil olmak üzere gelişimiyle ilgili herhangi bir endişeniz varsa veya gerçekten de kaba motor becerilerinden herhangi biriyle ilgili endişeleriniz varsa, iletişime geçeceğiniz ilk kişi aile doktorunuzdur.