Türkiye'deki PYP okullarında harcanan çaba ve ayrılan kaynak ile elde edilen başarı arasındaki bağ tatminkar mı, yoksa balyozla çivi mi çakılıyor?
Türkiye'de, 2018 senesinde, aday okullar hariç, 28 okulda PYP (İlk Yıllar Programı) uygulanıyor. 2011 senesinde sadece 7 okulda PYP uygulanmakta idi.
Aday okulları ile birlikte, PYP programı uygulayan okullarda hızlı bir artış gözleniyor.
Peki, gerçekten bu okullardan 12 yaşına kadar (genellikle Türkiye'deki uygulamada 10 yaşında) PYP eğitimi alan çocuklarda hedeflenen özellikler elde ediliyor mu? Büyük oranda evet.
Bu özellikler kalıcı oluyor mu? Belki.
Türkiye'deki PYP okullarında harcanan çaba ve ayrılan kaynak ile elde edilen başarı arasındaki bağ tatminkar mı, yoksa balyozla çivi mi çakılıyor? Harcanan çaba karşılığı elde edilen başarı, "değer" olarak hafif mi kalıyor? Bu sorunun cevabını ararken, öncelikle PYP'nin ne olduğu ve neyi hedeflediği ve bu hedefe ulaşmak için çizdiği yol haritası hakkında derleme bilgi verelim.
PYP Nedir?
PYP, IBO’nun (Uluslararası Bakalorya Organizasyonu) üç programından biri olan, “İlk Yıllar Programı”dır. İngilizce "Primary Years Progam" tabirinin kelimelerinin baş harfleri ile anılan program 3-12 yaş çocukları için geliştirilmişir. Türkiye'deki uygulamalarda, 5-10 yaş arası daha öne çıkmaktadır.
Programın sahibi IBO'nun, PYP ve daha üst yaş grupları için olan diğer iki program ile temel amacı, coğrafi ve kültürel hareketliliği kolaylaştırmak ve benzer akademik programlar arasında uluslararası ortak payda anlayışını geliştirmektir. Dünyanın değişik yerlerindeki PYP okulları arasında eğitim felsefesi birliği sağlamak hedeflenmektedir. Örnek olarak, Fransa'da bir PYP okulundaki öğrencinin ailesinin işi sebebiyle Türkiye'ye, Endonezya'ya, ABD'ye ya da Brezilya'ya taşındığında, oradaki PYP okulunda, aynı felsefe ile okuluna devam etmesini sağlamak, 70'li yıllarda temelleri atılan sistemi doğuran ihtiyaçlardan biri idi...
PYP, öğrencinin akademik bilgilenmesinin yanı sıra, sosyal, fiziksel, kültürel ve duygusal gelişimini de vurgulayan, böylece çocuğun bir bütün olarak yetiştirilmesini amaçlayan uluslararası ve alanlar üstü bir programdır.
Öğrencilerin neler öğrenmesi gerektiği, eğitim yöntemleri ve değerlendirme stratejileri hakkında yol gösteren uluslararası bir müfredat modeline sahiptir.
PYP uygulayan okullar belli bir çerçeve içinde kendi özgün müfredatlarını oluşturmaktadır. Bu nedenle PYP milli eğitim programının uygulanması için bir engel değildir, aksine programı uluslararası standartlarla zenginleştirme şansı vermektedir.
PYP’nin uluslararası eğitimin ne olduğu ve nasıl olması gerektiğine dair felsefesi, kabaca şu şekilde özetlenebilir: Eğitim, genç insanların bireysel yeteneklerini geliştirici ve sınıf ortamında edinilen deneyimleri dış dünyada uygulanabilir kılan ve sorgulamayı destekleyen bir yaklaşıma sahip olmalıdır. Öğrenciler, akademik ve entellektüel bilgiye ulaşmanın yanısıra, uluslararası bir bilinç edinebilmeli ve sorumlu bir vatandaş olmayı öğrenmelidir.
PYP öğretmenlere kendilerini ve programlarını geliştirmeleri için destek ve rehberlik sağlar. Bu programda öğretmenler de “hayat boyu öğrenenler” olarak kendilerini geliştirmek için çok uygun koşullar bulurlar. Aynı öğrenciye eğitim veren, sınıf öğretmenleri ve branş öğretmenlerinin birlikte çalışmasını gerektiren bu program öğrencinin bir bütün olarak yetiştirilmesine tam destek verir.
Öğretmenlerin, öğrencilerin ilgi alanlarını destekleme, kendine güven duygusunu yerleştirme ve bütün bilişsel alanlarında beceri gelişimini destekleme sorumluluğu vardır.
PYP, çocukların temelde meraklı olduklarını ve kendi deneyimlerinden sonuçlar çıkardıklarını kabul ederek çocuklara aktif öğrenen ve sorgulayan bireyler olmaları için destek verir. Araştırma ve soruşturma, PYP'nin temelleri arasında çok önemli bir yer tutar.
PYP okullanrında, çocukların çevredeki insanları ve dünyayı tanıyabilmeleri için ihtiyacı olan araştırma, inceleme ve oyun faliyetlerini gerçekleştirebilecekleri mekanlar sağlanır. Okuma yazma, sanat, el becerisine dayalı etkinlik, yaratıcı oyun, bilim ve teknoloji alanları için çeşitli kaynaklar sağlanır. PYP ile çocukların seçim yapmaları, malzemeleri yaratıcı şekilde kullanmaları, sorgulamaları, diğer arkadaşları ile işbirliği içinde çalışmaları yani gerektiğinde lider olmaları gerektiğinde ekibin bir parçası olmaları, ilgi alanlarını devam ettirmeleri ve anlamlandırma yetisi kazanmaları desteklenir.