Ormansızlaşma konusuna dikkat çekmek için, "Indiana Jones" filmlerinin yıldızı Harrison Ford, göğsünün kameraya mumladığını gösterdi. İzleyicilere saçlarının pecs'ten [kaynak: AP] yanmış olduğu gibi, "Buralarda sökülmüş olan her yağmur ormanı bizi gerçekten üzüyor" dedi. Ford'un kamu hizmeti duyurusu, ormansızlaşmayı engellemeyi amaçlayan Uluslararası Koruma Örgütü adı verilen çevre organizasyonunu destekliyordu.
Ağaç Resim Galerisi
Öyleyse neden ormansızlaştırma göğüs kılından fedakarlık yapmak için bir film yıldızı motive eder?
orman açma Orman veya yağmur ormanlarının geniş alanlarının kaldırılması veya yok edilmesidir. Ormansızlaşma, günlüğe kaydetme, tarım, doğal afetler, kentleşme ve madencilik gibi birçok nedenden kaynaklanmaktadır. Ormanları temizlemenin birkaç yolu vardır - yakma ve araziyi temizlemenin iki yolu vardır. Ormansızlaşma tüm dünyada gerçekleşmesine rağmen, Brezilya'nın Amazon yağmur ormanlarında özellikle kritik bir konudur. Orada, tropikal ormanlar ve içindeki bitki ve hayvan türleri endişe verici bir hızla yok oluyor. Örneğin, Aralık 2007'de, uzmanlar Amazon tahribatını sadece bir ay içinde 360 kilometreden (932 kilometre kare) ölçtü [kaynak: BBC News].
Ormansızlaşmanın etkileri uzun süren ve yıkıcıdır. Habitatların ve hayvanların tüm türleri, habitatlarının tahrip edilmesi nedeniyle ortadan kayboldu. Ormansızlaşma katastrofik sellere de neden olabilir. Ve bilim adamları, ormansızlaşmanın iklim değişikliği üzerinde önemli bir etkisi olduğunu görüyorlar, ya da küresel ısınma.
Ormansızlaşma çok yıkıcı ise, o zaman neden bitti? Ormanların yok edilmesini sağlayan nedir? Ormansızlaşmanın nedenleri ve etkileri ile mevcut koruma girişimleri ve çözümleri hakkında daha fazla bilgi edinmek için okumaya devam edin.
Bir bakışta: Ormansızlaşma Gerçekler ve Rakamlar
[kaynaklar: FAO ve Uluslararası Koruma]
Doğal afetler bir rol oynasa da, çoğunlukla insan faaliyetleri ormansızlaşma suçlamasıyla suçlanıyor. Öyleyse, insanların niçin ve neden insanların bölgeleri nasıl enforme ettiğine bir bakalım.
Günlüğüya da kereste, ürün ya da yakıt için keresteyi hasat etmek için bir ormandaki ağaçların kesilmesi, ormansızlaşmanın birincil itici gücüdür. Günlüğe kaydetme ortamı çeşitli şekillerde etkiler. Kamyonlara ve büyük ekipmanlara, ağaçlara ve ağaçlara ulaşım için ormana girmeleri gerektiğinden, kaydediciler karayolları için geniş alanları temizlemelidir. Seçici günlüğü - Sadece en değerli ağaçların düştüğü yerlerde - yardımcı olamadığı gibi, düşen bir ağaç onlarca çevredeki ağaçları indirebilir ve ormanın koruyucu gölgesini [kaynak: Uşak] incelebilir. Orman kanopisi orman ekosistemi için önemlidir çünkü bitki, hayvan ve böcek popülasyonlarını barındırır ve korur. Ayrıca toprak erozyonunu yavaşlatan orman tabanını da korur.
Tarım aynı zamanda deforestaton kullanıyor. Çiftçiler tarlaları ya da büyükbaş hayvanlar için araziyi temizlerler ve çoğu zaman ağaç kesmek ve onları yakmak için eğik çizgileri ve yakma tekniklerini kullanarak araziyi temizlerler. Göçmen çiftçiler bir orman alanını temizlerler ve topraklar mahsuller için çok fazla bozunana kadar kullanırlar. Daha sonra yeni bir orman yamauna geçip temizlerler. Terkedilmiş toprak, dokunulmadan bırakılırsa, nihayetinde yeniden doğacaktır, ancak orijinal haline geri dönmesi uzun yıllar alacaktır.
Hidroelektrik barajlar oldukça tartışmalıdırlar çünkü topluluklara güç verirken aynı zamanda ormansızlaşmaya da katkıda bulunurlar. Rakiplere zarar vermek, bu yapıların inşasının sadece olumsuz bir çevresel etkiye sahip olmadığına, aynı zamanda alanın kaydedicilere ve daha fazla yollara açıldığına inanmaktadır [kaynak: Colitt]. Bir hidroelektrik barajı inşa etmek için, arazinin taşması gerekir, bu da dekompozisyona ve sera gazlarının salınmasına neden olur. Yerel halk da baraj projeleri tarafından yer değiştirebilir ve bu insanlar başka yerlere yeniden yerleştiğinde daha fazla ormansızlaşmaya neden olurlar.
YangınlarHem kazayla hem de amaçlanan ormanlık araziyi çok çabuk yok eder. Kayıttan etkilenen bölgeler, kuru ve ölü ağaç sayısı nedeniyle yangınlara daha duyarlıdır. Küresel ısınma nedeniyle daha yumuşak kışlar ve uzun sıcak mevsimler de ateş yakıyor. Örneğin, genellikle her kıştan çıkan bazı böcek türleri hayatta kalabilmekte ve ağaçta beslenmeye devam edebilmektedir. Bu beslenme, ağaçların ölmesine ve kurumasına neden olur ve onları çırağa dönüştürür [kaynak: Environmental Defence Fonu].
madencilik ayrıca ormansızlaşma ile sonuçlanır. Kömür, elmas veya altın madeni kazmak, sadece ormanlar için değil, kamyon ve ekipman için de tüm orman örtüsünün kaldırılmasını gerektirir. Son zamanlarda Venezuela, Crystallex'in çevre kaygıları yüzünden madeni kazmak için izin verdiği bir şirketi reddetti [kaynak: Walter ve Bailey].
Palmiye yağı son zamanlarda biyoyakıt potansiyeline dikkat çekiyor ve birçok ambalajlı gıda ve güzellik ürününde kullanılıyor. Fakat palmiye yağı, ormansızlaşmanın başka bir nedenidir.Yükselen fiyatları onu daha da değerli kılıyor ve buna karşılık, Endonezya ve Malezyalı çiftçiler hasat için ağaçların dönümünü yok ediyorlar. Bu nedenle, bazı ülkeler şu anda palmiye yağı yasağını biyoyakıt olarak tartışıyor.
Şehirler daha fazla insanı barındırmak için büyüdükçe, evler ve yollar için daha fazla yer açmak için ağaçlar kesiliyor. Bu kentsel yayılma Dünya nüfusunun yüzde 50'sinin şehirlerde yaşadığı şu anda dünya çapında ormansızlaşma meydana geliyor [kaynak: CNN].
Peki tüm bu ormansızlaşma hem yerel hem de küresel olarak bizi nasıl etkiler? Ormansızlaşmanın olumsuz etkilerini öğrenmek için okumaya devam edin.
Ormansızlaşma, buhar motoruna mı yol açtı?
Madencilerin kömür almak için daha derine ve daha derine gitmesi gerektiğinde, verimsiz buhar motoru daha verimli hale gelmek için gerekliydi. Yakında modern buhar motoruna dönüştü ve Sanayi Devrimi'nin temeli oldu.
Ormansızlaşma, toprak erozyonuna neden olabilen orman kanopisini ortadan kaldırır.
Bilim adamları, ormansızlaşma ve küresel ısınma arasında giderek daha fazla bağlantı buluyorlar. Dört yıllık ormansızlaşmanın yarattığı karbon ayak izi, havacılık tarihinde 2025 yılına kadar her bir hava uçuşunun karbon ayak izine eşittir [kaynak: Kristof]. Bunu basit bir mantığa dönüştürelim: Ağaçlar karbondioksit emer. Yani daha az ağaç, daha fazla karbondioksitin havada gevşek olduğu anlamına gelir. Daha fazla karbondioksit, küresel ısınmaya yol açan artan bir sera etkisi anlamına gelir. (Sera etkisi nedir? Sera etkisi nedir?)
indirimli biyoçeşitlilik başka bir ormansızlaşma endişesidir. Muhtemelen, ormansızlaşmanın en büyük kurbanları olan yağmur ormanları, dünya yüzeyinin sadece yüzde 7'sini kapsamaktadır. Bununla birlikte, bu yüzde 7 içinde dünya üzerindeki tüm bitki ve hayvan türlerinin neredeyse yarısını yaşıyor. Bu türlerin bazıları sadece küçük spesifik alanlarda yaşamakta ve bu onları nesli tükenmeye karşı özellikle savunmasız hale getirmektedir. Peyzaj değiştikçe, bazı bitki ve hayvanlar hayatta kalamazlar. En küçük çiçeklerden büyük orangutanlara kadar türler nesli tükenmekte ve hatta nesli tükenmekte. Biyologlar, pek çok hastalığı tedavi etmenin anahtarının, bu nadir bitkilerin ve hayvanların biyolojisinde kaldığına ve korunmanın çok önemli olduğuna inanmaktadır [kaynak: Lindsey].
Toprak erozyonuDoğal bir süreç ise ormansızlaşma ile hızlanır. Ağaçlar ve bitkiler, araziden kaçarken suyu yavaşlatmak için doğal bir engel oluştururlar. Kökler toprağa bağlanır ve yıkanmasını önler. Bitki örtüsünün olmaması, toprağın daha hızlı aşınmasına neden olur. Bitkilerin kalan daha az besleyici toprakta büyümesi zordur.
Ağaçlar su buharını atmosfere saldığı için, daha az ağaç daha az yağmur anlamına gelir ve bu da su tablası (veya yeraltı suyu seviyesi). Alçaltılmış bir su masası, bu tür kuru topraklarda ekinleri canlı tutamayacak çiftçiler için yıkıcı olabilir [kaynak: USA Today].
Öte yandan, ormansızlaşma da sele neden olabilir. Kıyı bitki örtüsü, bir fırtına dalgasıyla ilişkili dalga ve rüzgarların etkisini azaltır. Bu bitki örtüsü olmadan, sahil köyleri zarar veren sellere karşı hassastır. Myanmar'daki 2008'deki siklon, bu gerçeği felakete yol açacak etkiyi kanıtladı. Bilim adamları, son on yılda kıyı mangrov ormanlarının kaldırılmasının, siklonun daha fazla güçle vurulmasına yol açtığına inanmaktadır [kaynak: Birleşmiş Milletler].
Ormansızlaşma, hem fiziksel hem de kültürel olarak yerli halkı da etkiler. Birçok yerli insanın yaşadıkları topraklarda gerçekte hiçbir yasal hakları olmadığından, ormanı kar için kullanmak isteyen hükümetler aslında onları “tahliye edebilir”. Bu popülasyonlar yağmur ormanından ayrıldıkça, kültürlerini de [kaynak: Plotkin] 'in ardında bırakıyorlar.
Bir sonraki sayfada, ormansızlaşmadan kaynaklanan hasarın tersine çevrilip giderilemeyeceğini ve bir çözüm için çalışan gruplara bakacağız.
Paskalya Adası'nda ne oldu?
En yaygın teori ormansızlaşmadır. Paskalya Adası sakinleri adanın kapladığı dev avuçlara dayanıyordu. Tarımsal amaçlar, yakıt ve yapılar için ağaçları keserler. Sonunda, ağaçlar tükendi. Doğal kaynaklar bittiğinde, insanlar da vardı. Hollandalı yerleşimciler 1700 civarında geldiğinde, boş ve çorak bir manzara buldular.
Aralık 2007'de, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı Bali, Endonezya'da gerçekleşti. 10 gün süren yoğun tartışmalardan sonra, 180'den fazla ülke Bali Yol Haritasına karar verdi. Bali Yol Haritası katılımcı ülkeleri emisyon azaltımına yönlendirecek ve Danimarka'daki 2009 Birleşmiş Milletler zirvesinde [kaynak: Harris] bağlayıcı bir anlaşmaya varmayı amaçlayacak. Amerika Birleşik Devletleri ve Çin başlangıçta zorunlu indirimleri kabul etmediler, ülkeleri kendi hedeflerini belirlediler, ancak sonunda [kaynak: USA Today] 'i kabul ettiler.
Yol haritası, özellikle tropikal yağmur ormanları için ormansızlaşmayı azaltmak için özel önlemler içermektedir. Gelişmekte olan birçok ülke ekonomisi ormanlarına güveniyor ve topraklarını istedikleri gibi kullanabilmeleri gerektiğini savunuyorlar. Buna cevaben, yol haritası, emisyonlarını belirli bir yüzde oranında azaltan ülkeleri finansal olarak ödüllendirmek için politikaları araştıracaktır (oran henüz belirlenmemiştir). Ancak bu teklif bile tartışmalarla karşı karşıya. En yüksek ormansızlaşma oranına sahip ülkeler en çok ödül kredisi alacağı için, eleştirmenler birçok ülkenin kendi tabanlarını [kaynak: Tickell] yükseltmek için ağaçları kesmek için acele etmesinden korkuyorlar.
ABD dışında, ormansızlaşma ile mücadele etmek için çalışan düzinelerce sivil toplum kuruluşu da var. İyi bilinen birkaç kuruluş şunları içerir:
Ormanları gerçekten kurtarabilir miyiz? Ağaçlar bittiğinde, araziyi yeniden kurmak mümkün mü? En tahrip olmuş bölgeler, eğer yalnız bırakılırsa, sonunda verimli manzaraya dönüşeceklerdir. Kesinlikle daha fazla ağaç dikebiliriz - bir süreç denir ağaçlandırma. Aslında, birçok kar amacı gütmeyen kuruluş, yeniden ağaçlandırmayı desteklemek için patladı. Örneğin, Carbonfund.org şu anda Nikaragua ve Louisiana eyaleti [kaynak: Carbonfund.org] gibi yeniden ormanlaştırma alanları üzerinde çalışıyor.
Bu arada, orman korumasındaki yeni hareketler yıllar içinde yayıldı. İçerirler:
[kaynak: Forests.org]
Ormansızlaşma ve ilgili konular hakkında daha fazla bilgi için, bir sonraki sayfadaki bağlantıları araştırın.
Yarasalar yağmur ormanlarını koruyabilir mi?
Az bilinen bir gerçek: Yarasalar ya da kelebekler gibi yarasalar tozlaşır. Meyve ya da nektar yiyorlar, bu da onları tohumların dağıtılması ve geniş bir alana polen çiçeklerinin dökülmesi için mükemmel araçlar haline getiriyor. Ormansızlaştırılmış bölgelerde yapay yarasalar inşa ederek araştırmacılar, yarasaların bölgeyi yeniden ağaçlandırmak için tohumları dağıtacağını umuyorlar. Latin Amerika'daki bu roostlar hakkında yakın zamanda yapılan bir çalışma, 60 farklı tohum çeşidinin dağıldığını göstermiştir [kaynak: Science Daily].