Ermeniler ve Modernite
Bogos Levon Zekiyan
Aras Yayıncılık
Ermeni toplumu kitle eğitiminde, kız çocuklarının eğitiminde ve Avrupa’nın ilerleme idealinin hedefleri arasında yer alan bazı diğer alanlarda elde ettiği başarılar bir yana, daha teknik ve özelleşmiş entelektüel faaliyet alanlarında da Batı’yla çok yakın bir temas kurmuştu. Dolayısıyla, örneğin Fransız sembolizminin yankıları İstanbul’daki Ermeni edebiyat çevrelerine, Avrupa’nın bazı köşelerine göre daha erken ulaşıyordu. Bu duruma ilişkin bir başka örnek de, Marinetti’nin fütürist Manifestosunun, Paris’te ortaya çıktıktan yalnızca birkaç ay sonra Ermenice’ye çevirilip yayınlanmış olmasıdır.
Matbaanın, sermaye gücünün, kitlelerin ve sekülerleşmenin gelişiminde, kadınların özgürleşmesinde, çok ciddi çatışmalar ve travmalar söz konusu olmamıştır. Daha açık bir ifadeyle, Ermeniler, örneğin dini inançlarını reddetmeden sekülerleşebilmiş, kadınlık durumunu ve anneliği reddetmeden kadının özgürleşmesi yolunda ilerleyebilmişlerdir. Ne var ki bu sekülerleşme ve özgürleşme süreçleri hiçbir şekilde pürüzsüz ve sorunsuz bir yol izlememiştir.
Boğos Levon Zekiyan, 1943 İstanbul’da doğdu. 1949-59 İlköğrenimini Sakızağacı’ndaki Mığhitaryan Okulu’nda, ortaöğrenimini Venedik’teki Moorat-Raphael Koleji’nde tamamladı. 1962/68 Roma’daki Pontificia Universitâ Gregoriana'da Felsefe ve Teoloji bölümlerini bitirdi. Aynı üniversitede Doğu Teolojisi ve İnanç Sistemleri üzerine çalıştı. 1971-85 İstanbul’da İtalyan Lisesi, Pangaltı Mığhitaryan Lisesi ve Getronagan Lisesi’nde öğretmenlik, Venedik’te Moorat-Raphael Koleji’nde öğretmenlik ve müdürlük yaptı. 1994 Ermenistan Ulusal Bilimler Akademisi yurtdışı üyesi. 2000 Erivan Devlet Üniversitesi, doctor honoris causa.