Şanzıman nedir?
Motorun iyi şekilde çalışması ve aracı yürütmesi, belli bir dakika/devir aralığında çalışmasına bağlıdır. Aktarma sistemi olarak da bilinen şanzıman, motora bağlı bir sistem olup, motordan aldığı gücü çekişin olduğu tekerlere aktarma ve motoru da optimum dakika/devir aralığında tutma işlevini yerine getirir.
Şanzıman bu görevi çeşitli vites kombinasyonlarıyla yürütür. Araç aynı dakika/deviri farklı viteslerde üretebilirken, bu üretilen güç, aracı farklı hızlara taşıyabilir. Örneğin, 1. viteste motor, çekiş tekerlerine kıyasla çok daha yüksek bir hızla dönmesine rağmen, kısıtlı bir hıza ulaşabilecekken (örnek: 20-30 km/saat @ 5000 d/d); 5. viteste motorun çok daha yavaş bir hızda dönmesinme rağmen aracı yüksek hızlara taşıyabildiği görülür (örnek: 120-130 km/saat @ 2500 d/d). Vites boşa alındığında ise, motor ile çekiş tekerleri arasında bir bağlantı söz konusu değildir. Bu durumda, herhangi bir vitese bağlı olmaksızın, tekerler serbest şekilde dönmeye devam eder.
Otomatik şanzıman
Otomatik şanzıman, otomotivin en karmaşık yapıya sahip olan sistemlerinden biridir. Yukarıda verilen bilgilerden yola çıkarak, manuel şanzımanla aynı görevleri yerine getirdiğini söyleyebiliriz. Manuel şanzımanda motorun devir hızına göre uygun vitesi seçme işini sürücü yerine getirirken, otomatik şanzıman aynı görevi kendisi yürütür ve bir anlamda sürücüye rahatlık sağlar. Vites kolunun .D. (Drive) konumuna getirerek, sürücü aracı hareket ettirir. Araç hızlandıkça şanzıman otomatik olarak vites büyütürken; yavaşladıkça, vites küçültür.