Aşil tendonu ve calcaneus; ayakta durma, koşma ve atlamada plantar fleksiyonun kontrol edilmesinde önem taşıyan bir işlevsel birim oluşturur. Proksimalde aşil tendonu 6 cm genişliktedir; distalde ise, insersio yerinin hemen üzerinde biçimi yuvarlaklaştırıp eni 3 cm'e kadar daralır. Aşil tendonu kılıf içermez, ama 6-8 tabakalık bağ dokusundan oluşan kayıcı bir örtü içerir. Buna paratendon denir. Tendonda olan yaralanma inflamasyonuna veya yırtılmasına neden olabilir. Aşil tendinopati tendonun inflamatuar durumudur. İnflamasyon topuk yanında, bacağın arkasında ağrıya neden olur. Tendonun rüptürü topuk yanında ağrıya neden olur.
Mekanizması: Antrenman yöntemi, spor hekimliği ve spor hijyeni gibi etkenler sonucu oluşur.
Antrenman Yöntemine ait faktörler:
" Aşilin aşırı kullanımı- antrenmanın süre veya şiddeti çok hızlı artırılırsa, yokuş yukarı çok fazla koşma
" Antrenman yöntemi veya içeriğindeki ani değişiklikler- hazırlıksız plyometrik antrenmana geçilmesi
" Antrenman ortamındaki ani değişiklikler- açık alandan salon antrenmanına geçilmesi
" Çok sert, çok yumuşak veya kaygan zeminde koşu veya atlama çalışmaları
" Uzun süren futbol antrenmanı veya atlama-sıçrama çalışması
" Yetersiz ısınma
" Destekleyici egzersizlerin antrenmanda yer almaması-Gergin baldır kasları
Spor hekimliğine ait faktörler:
" Anatomik yatkınlık-ayak bileği çevresindeki bağların zayıflığı
" Aşil tendon bölgesindeki mikrotravmalar veya ilk belirtilerin hafife alınması
" Asimetrik yüklenme
" Uygun soğuma süresinin kullanımı.
Semptomlar
" Ağrı, şişlik
" Tendonda hassasiyet
" Parmak ucunda yükseldiğinizde ve tendon gerildiğinde ağrı
" Ayakbileği hareketinde limitasyon
Tedavi
· Ağrı ve şişlik gidene kadar 2-3 gün 3-4 saatte bir 20-30dk buz uygulaması
· Bantalama önerilebilir.
· Yatarken bacağı yastık üzerine koyarak yükseltmek
· Doktor anti-inflamatuar ilaç kullanımı önerebilir.
· Tendon iyileşene kadar veya daha uzun süre ayakkabı içine topuk yükseltme. Yükselti aşil tendonunda aşırı gerimi önler.
· İyileşirken yaptılan spor veya aktivite değiştirilmelidir. Örneğin koşu yerine yüzme
· Aşil tendona germe ve kuvvetlendirme egzersizleri
· Aşırı pronasyon varsa ayağı stabil tutmak için ortez
· Tendon yırtığı cerrahi gerektirebilir.
Spor veya aktivitelere ne zaman dönülebilir?
Kalça ve diz problemlerindeki gibi spora dönüş için gerekli kriterler tamamlanmalıdır.
Önleme
En iyi korunma yöntemi egzersiz öncesi aşil tendon veya baldır kaslarını germe egzersizidir.Yokuş yukarı koşmaktan kaçınılmalıdır.
Egzersiz
1. Çarşafla germe: Ayak uzatılarak oturulur. Ayağın altından bir çarşaf geçirilir ve çarşaf diz düz tutarak öne doğru çekilir. Bu pozisyonda 30 sn tutulur ve 3 defa tekrarlanır.
2. Ayakta baldır germe: Duvara dönerek eller göz hizasında tutulur. Yaralanmış bacak sağlam bacağın önüne alınır.
3. Ayakta soleus germe: Duvara dönmüş olarak eller göğüs hizasında tutulur. Her 2 diz hafifçe bükülür ve yaralanmış ayak geriye alınır. Baldırda gerilme hissedene kadar duvara doğru yavaşça eğilme hareketi yapılır. Sonrakinde de yaralanmış ayak parmakları hafifçe kaldırılır ve topuk yerde tutulur. Bu pozisyonda 30 sn tutulur ve başlangıç pozisyonuna dönülür. 3 defa tekrarlanır.
4. Plantar facia germe: Yaralanmış ayağın ön kısmıyla basamakta durulur ve yavaşça ayak arkında gerilme hissedene kadar topukla basamağın alt kısmına kadar ulaşılır. Bu pozisyonda 30 sn tutulur ve gevşenir. 3 defa tekrarlanır.
5. Parmakları kaldırma: Normal ağırlık taşıma pozisyonunda topuklar üzerinde durulur ve parmaklar yerden kaldırılır. Bu pozisyonda 30 sn kalınır. 3 set 10 tekrar uygulanır.
6. Topuk kaldırma: Sandalye arkasından tutunarak ayakta dengede durulur. Parmak uçlarında yükselinir, 5sn bu pozisyonda kalınır ve daha sonra aşağı inilir. 3 set 10 tekrar uygulanır.
Tek bacak üzerinde denge: Destek almadan tek bacak üzerinde dengede durmaya çalışılır. Gözler açık başlanır daha sonra egzersiz gözler kapalı uygulanır. Bu pozisyonda 30 sn durulur. 3 defa tekrarlanır.
Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün
Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün
Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün
Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün
Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün
Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün
Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün
Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün
Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün
Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün
Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün
Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün