Kelimeler tek başlarına sözlüksel birer öğedir. Türkçede kelimeler, ekler yardımıyla cümle içerisinde kullanıma girer ve öge olarak değişik görevlerde bulunurlar. Tek başlarına sözlüksel olarak isim, fiil, ödat, zarf, zamir ve edattan biri iken cümle içinde; özne, yüklem, nesne, zarf tümleci yada yer tamlayıcısı olarak görev alırlar.
Bir duygu, düşünce yada durumu tam olarak özetleyen sözcük ya da söz öbeklerine cümle denir. Bir cümlenin oluşması için en önemli şart, kip ve şahıs bildiren bir unsurun bulunmasıdır. şu demek oluyor ki eğer cümle içinde herhangi bir söz, haber veya arzu kiplerinden herhangi biriyle çekimli şekilde bulunuyorsa o, bir yargı bildiriyor demektir. Yargı bildirmek ise cümle olmanın en önemli koşuludur. Şahıs bildirmek, cümle olmak için her süre lüzumlu değildir.
Bir cümlede iki temel öge (özne ve yüklem/eylem) ve üç yardımcı öge (nesne, zarf tümleci, yer tamlayıcısı) yer alır. Türkçede cümlenin yapısını öge genişliğine bağlı olmak üzere aşağıdaki şeklinde özetleyebiliriz.