Ad, kişileri diğerlerinden ayırmaya ve onları toplum içerisinde tanıtmaya yarayan bir işarettir. Soyad, belli bir ailenin bireylerini diğer ailenin bireylerinden ayırmaya yarayan ve kuşaktan kuşağa geçen addır. Burada adın varlığı, aynı aileye mensup kişilerin birbirinden ayrılmasını sağlarken, soyadın varlığı da faklı aileleri birbirlerinden ayırmaya yaramaktadır. Bu durum kişileri, başka kişilerin yapmış oldukları hukuki işlemlere karşı korurken, aynı zamanda kişilik kazanmalarını sağlamaktadır. Ancak bazı kişiler belli sebeplerden ötürü ad ve soyadlarını değiştirmek isterler. Biz de bu sebeplere sahip kişiler için; Soyad nasıl değiştirilir? Soyad değişikliği için neler yapmak gerekir? Ad nasıl konur, nasıl değiştirilir ve neler yapmak gerekir? Sorularına cevap vermek istiyoruz.
Ad (İsim) Nasıl Konulur?
Bilindiği üzere yeni doğan çocukların adlarını anne ve babaları koymaktadır. Şayet anne ve baba ad konusunda anlaşamazlarsa hakimden müdahalesini isteyebilirler ve çocuğun adı bu şekilde konulur.
Anne ve babası belli olmayan çocuklara adlarını (isimlerini) nüfus müdürü koymaktadır.
Evlat edinen çocuklara (evlatlık) yeni ad verilebilir. Eski adı da aynen korunabilir. Burada inisiyatif evlat edinene bırakılmıştır.
Soyadı Nasıl Konulur?
4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu 187. maddesi hükümlerine göre kadın, evlenmekle kocasının soyadını alır; ancak evlendirme memuruna veya daha sonra nüfus idaresine yapacağı yazılı başvuruyla kocasının soyadı önünde önceki soyadını da kullanabilir. Şeklinde düzenlenmiştir. Kadın sonradan da eski soyadını nüfus idaresine giderek, yeni soyadının önüne yazdırılmasını talep edebilir.
Bununla birlikte evlilik birliği içerisinde veya evlilik sonrası 300 gün içerisinde doğan çocuk babasının soyadını alır. Evlilik birliği dışında doğan çocuklar ise analarının soyadını alır. Evlilik kocanın ölümüyle sonra ererse kadın, dul kadın kocasının soyadını kullanmaya devam eder. Yeniden evlenirse yeni kocanın soyadını alır. Boşanma durumunda kadın menfaati olduğunu ispat ederse, hakim tarafından kocanın soyadını kullanmaya devam edebilir. çocuğun velayeti kime verilirse verilsin, çocuk babasının soyadını taşımaya devam eder. Evlatlık, evlat edinmeyle birlikte evlat edinenin soyadını alır ancak; evlat edinen ergin ise dilerse evlat edinenin soyadını alır.
Ad ve Soyadı Nasıl Değiştirilir?
Özad (İsim) ve soyadı değişikleri hakim kararına bağlıdır. Hakimin karar verebilmesi için;
- 1. Haklı bir neden olmalıdır. Bu haklı sayılan sebepler nelerdir? İşte bazı sebepler:
- Şahsın isminin örf ve adetlere uymaması
- İsim alay edilecek bir isimse
- Şahıs çevresi tarafından başka bir isim ile anılıyorsa
- Şahsın din ya da cinsiyet değişikliğinde bulunması
- İsmin kendi karakterine uymadığı düşüncesi
- Kişinin kardeşinin de aynı isme sahip olması
- İsmin unisex olmasından kaynaklı olarak cinsiyet karışıklığına sebep olması
- Aynı isim ve soy isimde bir akrabaya sahip olunması
- Aynı isme sahip olan bir şahsın aranması
- 2. İlgili talepte bulunmalıdır. Vekil (Avukat) bu talebi yapabilir ancak; bunun için vekile, özel yetki verilmelidir.
- 3. Mahkeme karar vermiş olmalıdır.
İmla hataları nedeniyle yapılan yanlışlarda mahkemeye başvuru yapmaya gerek yoktur. Nüfus müdürlüklerine başvuru yapılarak, ad veya soyadı değişikliğinin yapılması talep edilebilir.
Hakim ad ve soyadı değişikliği yapılmasına karar verirse bunların ilanı gerekir. İlan kurucu unsur arasında yer almamaktadır. Açıklayıcı niteliktedir, üçüncü kişilere durumu bildirir. İlan yapılmazsa üçüncü kişiler bu durumdan zarar görebilir. Bu kişiler, ad değişikliği nedeniyle yapmış oldukları hukuki işlemlere karşı, ad değişikliğini öğrenmelerinden itibaren 1 yıl içerisinde itiraz yoluna giderler.
Adlar (isimler) arasında karışıklık oldu. Bu durumda olayla ilgili doğru kişinin tespit edilmesi için, tespit davası açılabilir. Bir kişinin ad ve soyadına karşı gasp ve/veya saldırı olursa bazı davalar açılabilir. Bu davalar; Men, tazminat, vekaletsiz iş görme ve sebepsiz zenginleşme davalarıdır.