1804–1813 Rus-İran Savaşının ardından, çok sayıda Hanlık’a bölünmüş haldeki Azerbaycan’da, bu hanlıkların büyük bir kısmı Rus İmparatorluğu hâkimiyetini kabul etmiştir. Türkmen çay Antlaşması ile İran, Rusya’nın Revan Hanlığı, Nahçıvan Hanlığı ve Taliş Hanlığının güney bölümü üzerindeki hakimiyetini tanımış, böylece Azerbaycan 1828′de Rus İmparatorluğunun toprağı olmuş, Komünist İhtilâl İmparatorluğu (sözde) yıkınlınca, Kafkasya Kurultayı (1918 – 1920) toplanmış, 28 Mayıs 1918′de Azerbaycan Demokratik Cumhuriyetini kurmuşlardır. Bu devlet Orta Doğu’da ilk cumhuriyettir. Ancak 1920′de Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği adını alan yeni ve çok daha gaddar Rus emperyalist imparatorluğu tarafından istilâ edilmiştir. Gelmiş geçmiş en gaddar rejim olan Komünizm’in yok olması, dayandığı SSCB’ni de yok edince, 20 Ocak 1990 Kara Ocak günü son komünist + Rus vahşetini yaşayan Azerbaycan, 30 Ağustos 1991′de bağımsızlığını yeniden ilân etme kararı almıştır.
Ermenistan Sovyet Cumhuriyetinin, Azerbaycan Sovyet Cumhuriyetine bağlı Dağlık Karabağ’da hak iddia etmesi, etnik çatışmalara yol açtı ve bu karmaşa üzerine 18 Ekim 1991’de Azerbaycan bağımsızlığını ilân etti.
Bugüne kadar Kafkaslarda Türkçülük hareketlerinin merkezi hep Bakü olmuştur. Bu düşüncenin önde gelenleri Hüseynzade Ali Turan, Alimerdan Topçubaşov, Ebulfeyz Elçibey idi.