Sorunuzu sorun, uzman kadromuz sorunuzun cevabını hemen e-posta adresinize göndersin.
Sedef hastalığı, cilt hücrelerinin çok hızlı bir şekilde yenilenmelerine neden olan ve özellikle cilt hücrelerinin devamlı olarak oluşturulduğu yerlerde pul pul dökülmeler ve kırmızı plaklar şeklinde kendini gösteren bir hastalıktır.
Sedef hastalığının nedeni kesin olarak bilinmemektedir, ancak hastalık bulaşıcı değildir.Ciltte oluşan kırmızı plaklar veya “lezyonlar”ın yanı sıra, tırnaklarda sedef hastalığından etkilenebilir, ve psoriatik Artrit olarak bilinen, artritin özel bir çeşidi de ortaya çıkabilir. Sedef hastalığıyla birlikte yaşamak stresli olabilir, ancak çoğu durum hafif düzeydedir ve tedavi edilebilir.Pek çok tedavi yöntemi, sedef hastalığının semptomlarının başarılı bir şekilde kontrol altına alınmasına yardımcı olmaktadır.
Sedef Hastalığı Çeşitleri
Sedef hastalığının şiddeti, görüldüğü bölgeler, ve görünüşü, çeşidine bağlı olarak değişiklik gösterir. Plak tipi psöriazis en yaygın formudur, her beş sedef hastasından dördünde bu tip görülür. Bunun dışında, guttate, püstüler, ters sedef hastalığı çeşitleri ise daha az yaygındır, eritrodermik psöriazis ise çok nadir görülür.
Plak psöriazis:
Ölü derinin ince tabakalar halinde veya pul pul dökülmesine ve kırmızı plaklar oluşmasına neden olur. Plak psöriazis rahatsızlığı olan kişilerin ciltleri genellikle kurudur ve ciltlerinde çatlaklar oluşur.
Guttate psöriazis:
Guttate psöriazis, genellikle ciltte küçük kırmızı lekeler olarak kendini gösterir, ve birkaç hafta veya birkaç ay içinde kaybolur. Bu sedef hastalığı çeşidi, kol ve bacaklarda, gövdede veya başta görülür, ve bazen çocukluk veya adolesan dönemde geçirilen bir bakteriyel enfeksiyon guttate psöriazisi tetikleyebilir. Hastalığın görüldüğü bölgelerde oluşan plaklar, plak tipi sedef hastalığındaki kadar kalın değildir.
Ters psöriazis:
Genellikle aşırı kilolu kişilerde görülür ve deride kıvrımların fazla olduğu bölgelerde ortaya çıkar. Özellikle koltuk altı ve kasıklarda, sürtünme ve terleme ters psoriazis oluşumunu artırabilir.
Eritrodermik psöriazis:
Çok nadir görülen ve ağrılı bir sedef hastalığı çeşididir. Deride geniş bir alana yayılır ve ateşli bir görünüm oluşur. Bu psoriazis formu oldukça ciddi bir durumdur ve acil olarak tıbbi tedavi gerektirir.
Sedef Hastalığı ve Artrit
Her üç sedef hastasından birinde psoriatik artrit gelişmektedir. Yapılan bir araştırmaya göre, sedef hastalarının kortikosteroid kullanmaları psoriatik artrit riskini artırıyor; hamilelik ise bu riski düşürüyor.
Psoriatrik artrit :
Psoriatik artrit, eklemler zarar görmeden önce, erken dönemde tedavi edilmelidir. Eklemlerde ağrı, şişlik, ve hareket güçlüğü görülebilir. Ellerdeki ve ayakalardaki küçük eklem yerlerinde daha sık ortaya çıkar, ancak büyük eklemlerde risk altındadır. Bu semptomların dışında, diğer artrit çeşitleri sabah tutukluğuna neden olabilir.
Sedef Hastalığının Nedenleri
Sedef hastalığının nedeni tam olarak bilinmiyor, ancak sedef hastalığı bulaşıcı değildir. Sedef hastalığının görülme riski, genetik etkenlere, ve enfeksiyon, güneş yanığı veya ilaçlar gibi dış etkenlere bağlıdır.Yapılan araştırmalarda, bazı genlerin sedef hastalığı riskini artırdığı, ancak genetik olarak sedef hastalığına yatkın bazı kişilerde ise hastalığın hiçbir zaman ortaya çıkmadığı belirlenmiştir.
Risk Faktörleri
Sedef hastalığı, hem erkeklerde hem kadınlarda her yaşta görülebilir, ancak yetişkinlerde daha sık ortaya çıkar. Sedef hastalığındaki en büyük risk faktörü, genetik yatkınlıktır. Eğer ailenizden yakın bir kişide sedef hastalığı varsa, sizde de görülme riski oldukça yüksektir. Sedef hastalarının yaklaşık üçte birinin kan bağlantısı nedeniyle bu hastalığa yakalandıkları bilinmektedir.Çevresel faktörler de oldukça önemlidir. Soğuk iklimlerde yaşayan kişilerde sedef hastalığı görülme riski daha fazladır, ve genellikle erken yaşlarda ortaya çıkar. Etnik kültür ise sedef hastalığı riskini etkileyen diğer bir faktördür.
Belirtileri ve Semptomları
Deride kuru, kırmızı plaklar sedef hastalığının en belirgin semptomlarından biridir. Deri kendini normalden daha hızlı yeniler, ve bunun sonucunda fazla deri hücreleri kalın bir katman oluşturur. Sedef hastalarının yaklaşık yarısında, tırnaklarda çukur, pul pul dökülme, veya renk değişimine neden olan düzensiz tırnak büyümesi görülür. Sedef hastalarının küçük bir bölümünde ise artrit semptomları ortaya çıkabilir.
Sedef hastalığı küçük kırmızı tümsekler şeklinde ortaya çıkar ve daha sonra büyük plaklara dönüşerek pul pul dökülmeye başlar. Hastalığın görüldüğü bölgeler genellikle simetriktir, yani bedenin her iki tarafında aynı yerde ortaya çıkar. Kafa derisi, yüz, kollar, eller, bacaklar, kasıklar, ayaklar, ve derinin kıvrımlar oluşturduğu bölgeler sedef hastalığına karşı daha hassas yerlerdir.
Diğer Durumlar Hakkında
Pek çok durum cildinizin görünüşünde değişikliğe yol açabilir. Eğer cildinizde meydana gelen bir değişiklikle ilgili kaygılarınız varsa, doktorunuzla görüşerek cildinizde oluşan durumu net olarak tanımlayabilir ve doktorunuz uygun tedavi yöntemini belirleyebilir.
Değişik kırmızı noktalar ve cilt durumları, bulundukları yere, rengine, ve görünüşüne göre ayırt edilebilir. Kırmızı ve kuru bir cilDin nedeni genellikle, enfeksiyonlar, gül hastalığı, veya tahriş edici maddeler olabilir. Seboreik dermatit, deride kepek ve kabuklu sarı plaklar oluşmasına neden olur ve genellikle sedef hastalığıyla karıştırılır. Reiters Sendromu ve Lupus (Sistemik Lupus Eritematozus), sedef hastalığına benzer cilt durumları ve artrit oluşumuna neden olabilirler.Bunlara ek olarak, pek çok durum ve Mantar enfeksiyonları, tırnakların sedef hastalığındakine benzer bir görünüşe sahip olmasına neden olabilir.
Doktora Ne Zaman Gitmeli?
Semptomlar uzun süredir devam ediyorsa, ve cildinizde oluşan rahatsızlık yayılma gösteriyorsa doktorunuzla görüşmelisiniz. Kaşınan veya pul pul dökülen kırmızı ve kuru bir cilt; üzerinde çukurlar oluşmuş veya rengi değişmiş tırnaklar; veya göz enfeksiyonunun eşlik ettiği eklem ağrıları mutlaka doktor muayenesi gerektiren semptomlardır.Ayrıca, alerjik reaksiyonlar, melanoma, lupus, ve kaposi sarkomu acil tedavi gerektiren durumlardır.
Eğer ateşiniz varsa, cildinizde koyu renkli tümsekler veya noktalar oluşmuşsa, bir ilaca karşı reaksiyon meydana gelmişse, veya ciltte görülen değişikliklerle beraber eklem ağrılarınız da varsa, mutlaka doktorunuzla görüşmelisiniz.Ağrılı eklem semptomları pek çok durumda ortaya çıkabilir, ancak iki haftadan daha uzun bir süre devam eden eklem ağrıları, sabah tutulmaları, şişlik veya hareket kabiliyetinin kısıtlanması durumunda doktorunuzla görüşmeniz gerekir.
Hastalığın Tanısı
Sedef hastalığı ve diğer cilt hastalıklarının ayırt edilmesi için, doktorunuz öncelikle cildinizde hastalığın görüldüğü bölgeyi, tırnaklarınızı, ve başınızı inceleyecektir. Cildinizden alınacak küçük bir örnekle, hücreler mikroskop altında incelenebilir. Ayrıca, doktorunuz şu anki ve geçmişteki sağlık durumuzla ilgili sorular yöneltebilir.Eğer eklemlerinizde ağrı veya tutulma varsa, doktorunuz fiziksel veya x ışınıyla muayene edebilir. Eklem sıvısından veya kanınızdan alınacak bir örnekle, diğer artrit çeşitlerinin olup olmadığı belirlenebilir.