Miraç Risalesi'nde on ibreli saat örneği verilmiş, ama sayınca on bir çıkıyor, neden? Bir de o örneği biraz daha açar mısınız?
Değerli Kardeşimiz;
"O saatte on iğne var. Birisi saatleri gösterir. Biri de ondan altmış defa daha geniş bir dairede dakikayı sayar. Birisi altmış defa daha geniş bir daire içinde saniyeleri, diğeri yine altmış defa daha geniş bir dairede sâliseleri ve hâkezâ râbiaları, hâmiseleri, sâdise, sâbia, sâmine, tâsia, tâ âşireleri sayacak gayet muntazam, azîm bir dairede birer ibre farz ediyoruz."(1)
İlk dört ibreyi ifade ettikten sonra diğer altıyı sayarken rabia şeklinde başlayarak ilk dördü tekrar özetlemiş ve diğerlerine intikal etmiş oluyor. Bu yüzden on bir değil, on ibre sayılmıştır. Hem bu bir temsil ve teşbih olup rakamlar esas alınmıyor ki, birebir rakamlar tutmuyor denilsin. On değil de on beş de diyebilirdi. Teşbihin her köşesini hakikate tatbik etmek gerekmiyor.
Peygamber Efendimiz (asm)'in miraca aniden, yani zamansız çıkması ve gelmesini akla yaklaştırmak için verilmiş bir örnektir bu teşbih. Peygamber Efendimiz (asm) miraçtaki bütün o işleri zamanın en küçük biriminin hızına binerek yapmıştır. Tam nuraniyet sırrı ile zaman ve mekan âdeta yok olma kıvamına kadar gelip hassasiyet kazanıyor. Yani zaman mefhumu Peygamber Efendimiz (asm) için alabildiğine incelip letafet kesbediyor, âdeta bir anda bütün işleri görebilecek bir kıvama geliyor demektir.
Ama Peygamber Efendimiz (asm) ne kadar incelip nuranileşse de zaman ve mekan mefhumunun içindedir. Zira zaman ve mekan mefhumunun içinden kimse kurtulamaz. Zaman ve mekandan münezzeh olan sadece Allah’tır.
İşte buradaki on ibre zaman mefhumunun içindeki devranların hızına işaret ediyor. Saat ibresinin üstüne oturan bir adam, bir saat içinde o daireyi tamamlarken, aynı daireyi saniye ibresinin üstüne oturan adam bir dakika içinde dolaşır. Salise ibresinin üzerindeki adam saniye ibresindekinden daha da hızlı dolaşır vs.
İşte bu hızları anladıktan sonra, Hazreti Peygamber Efendimiz (asm)'in nasıl bir zaman ibresi ile miraç seyahatinde bulunduğunu anlarız.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü