Alcatraz Adası, aslında San Francisco Körfezi'nde sudan yükselen bir dağ zirvesidir. Bu koy bir zamanlar vadiydi, ancak on binlerce yıl önce su seviyesi yükseldi ve vadinin üstünü kapattı. Adanın çoğu kumtaşı ve çok az verimli toprak içeriyor, bu yüzden pek bitki örtüsü yetişmez. Adanın çevresindeki sular çok tehlikelidir. Genellikle 16 derece gibi çok düşük sıcaklığa sahip olup akımı çok güçlüdür. Bu bölgeyi ürkütücü yapan bir diğer detay adanın etrafındaki suların bolca büyük beyaz köpekbalığı içermesidir. Adada bulunan Alcatraz hapishanesi tarihin en ünlü hapishanelerinden biri oldu.
Alcatraz hapishanenin inşası
Hapishane 1912'de inşa edildi ancak aslen 1840'larda askeri bir hapishaneydi. 1850'lerin sonlarında adaya askeri mahkumlar hapsedilmeye başlandı. İç Savaş sırasında, İspanyol-Amerikan Savaşı sırasında ve Boxer Ayaklanması'nda Çinli siviller için kullanıldı.
1934'te, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en yüksek teknolojili hapishane olması için tamamen yeniden düzenlendi. Hapishane 600 mahkum barındıracak şekilde inşa edildi ancak tarihinde en fazla 300 mahkum tutulmuştur. Açık olduğu zamanlarda askeri hapishane olduğu zamanlardan kalan hücre bloklarının bazıları tel örgü ile kapatılmıştı.
Alcatraz hapishanesinin tasarımı 1912 için yenilikçiydi, kalın beton duvarlar ve parmaklıklı pencereler içerdi ve ada başlı başına mahkumların kaçmasını engelleyen ikinci bir bariyerdi. Binanın içinde dış duvarla hiçbir bağlantısı olmayan demir hücreler vardı. Her hücre hapishane içinde hapishane gibiydi.
1934'te San Francisco'daki Alcatraz hapishanesi yeniden şekillendirildi ve demir çubuklar yerine metal testere gibi aletlerle kesilemeyen çelikler getirildi. Demir çubukları çelikle değiştirmek yaklaşık 200.000 dolara mal olmasıyla hapishanenin 1912'de inşa edilme maliyetini geçti. Hapishanedeki tek iyileştirme yeni çelik çubuklar olmadı. Her hücredeki eski anahtar sistemi yerine birden fazla hücreyi uzaktan açabilen modern bir kaldıraç sistemi getirildi. 1934'te hala oldukça yeni bir teknoloji olan metal dedektörler kuruldu.
Alcatraz korku sözcüğü olur
San Francisco'daki Alcatraz hapishanesinde paralel 3 hücre bloğu vardı: A, B ve C. Blok A en kısa bloktu, B ve C blokları binanın neredeyse tamamını kaplıyordu. Her hücre bloğu 3 seviyeliydi. Her hücre 1,5 metre genişliğinde olup bir yatak, tuvalet, lavabo ve küçük bir yazı masası içeriyordu. Her hücrenin arka duvarında mahkumların kişisel eşyalarını sakladığı 2 raf vardı. Hücre duvarlarından üçü betondan, ön duvar ise yalnızca çelik çubuklardan yapılmıştı. Her hücrede tek bir mahkum tutulurdu.
Alcatraz'da ünlü olsalar bile tüm mahkumlara aynı muamele yapıldı. Ünlü Al Capone işlerini önceki hapishanede yürütmeye devam etmişti. Atlanta'da gardiyanlara rüşvet vermişti. Alcatraz hapishanesine getirildiğinde de aynı şeyi yapabilmeyi bekliyordu, ancak Alcatraz'da Al Capone ayrıcalıklı muamele görmedi. Alkatraz Kuşçusu Robert Stroud başka bir hapishanedeyken hücresinde kuş yetiştirmesiyle ünlenmişti ve Alcatraz'a nakledildiğinde 17 yıllık cezasında hücresine kuş sokması yasaktı. Ayrıca otobiyografisini yayınladığında, suç faaliyetleriyle ilgili bölümler içerdiği için okumasına izin verilmedi.
Güçlü akıntılarla çevrili olan ve beton ve çelikle güçlendirilmiş San Francisco'nun Alcatraz hapishanesi Amerika'nın en sofistike, kaçması zor hapishanesi oldu. Güvenlik önlemlerinin yanı sıra "Alcatraz" adı insanlar için başlı başına bir korku aracıydı. Alcatraz adı en kötü suçları işlemiş, en azılı suçlulara ev sahipliği yaparak Amerikan yaşamının en çirkin yüzünü temsil etti.
Anlatıldığı kadar kötü olmayabilir
Hapishane öyle bir ün ve gizem havası kazanmıştı ki, bazı gangsterler itibarlarını arttırmak için Alcatraz'a kilitlenmeyi istiyordu. Hapishaneyi çevreleyen gizem havası Hollywood bu konuda filmler yapmaya başlayınca daha da büyüdü. Filmlerde Alcatraz hayaletli bir yer gibi tasvir edildi, içerideki hayat dramatize edildi ve mahkumlar yüceltildi. Ancak gerçekler filmlerin gösterdiğinden farklıydı.
Hapishanenin hücre başına bir adam politikası bazı tutuklulara çekici geliyordu çünkü onları diğer tutsakların saldırısından koruyordu. Alcatraz'ın ilk müdürü James A. Johnston, hapishane isyanlarının nedeninin genellikle kötü yemek olduğunu biliyordu, bu yüzden Alcatraz'da iyi yemek sunmaktan gurur duydu ve tutuklular istedikleri kadar yardım alabiliyordu. İyi davranışlı tutuklular aylık filmler ile 15.000 kitap ve 75 popüler dergi bulunan kütüphaneye erişim gibi ayrıcalıklara sahip oldu. Genel olarak bazı tutuklular Alcatraz'daki koşulların diğer hapishanelerden çekici olduğunu düşünüp oraya aktarılmak bile istedi.
Alcatraz'dan kaçan insanlar
30 yıllık tarihinde sadece üç kişi Alcatraz'dan kaçmayı başardı. Kaçmaya çalışan 36 kişiden 23'ü yakalandı, altısı vuruldu ve diğerleri boğuldu. Ortadan kaybolan mahkumlar olmuş, hatta duvarları kaşıkla kazıyan tutuklular rapor edilmiştir. Frank Morris ile John ve Clarence Anglin kardeşlerin 1962'deki başarılı (varsayılan) kaçışı 1979 yapımı "Alcatraz'dan Kaçış" filmine esin verdi. Kurnaz üçlü çürüyen beton hücre duvarlarını keskinleştirilmiş kaşıklarla kazmış ve gardiyanları kandırmak için yataklarına saç tutamlarıyla süsledikleri sahte başlar yerleştirmişti. Eşyaları San Francisco Körfezi'nde yüzer halde bulundu, ancak hiçbir ceset bulunamadı, bu da başarıyla kaçtıklarını düşündürür.
Alcatraz Adası'ndan kaçılsa bile insanların suda hayatta kalacağına inanılmıyordu. 1962'de John Paul Scott adlı bir tutuklu mutfak penceresinin parmaklıklarını bükerek Alcatraz'dan kaçıp kıyıya dek yüzdü. Golden Gate Köprüsü'nün eteğine ulaştığında o kadar bitkindi ki polis onu hipotermik şokta bilinçsiz halde buldu. Bugün yüzlerce kişi Alcatraz'dan Kaçış triatlonuna katılarak 2,5 km yüzdüğü bir etkinlik yapıyor.
Hapishane ve bulunduğu Alcatraz Adası bugün Amerikan toplumunda meydana gelen değişiklikleri yansıtan bir kale, deniz feneri, ulusal park görevi görüyor. 1973 yılında ziyarete açılan Alcatraz'ı her yıl 1,4 milyondan fazla kişi geziyor.
Alcatraz neden kapatıldı?
Alcatraz hapishanesi 1963'te kapatıldı. Hapishaneyi işletmek beklenenden çok daha fazla paraya mal oluyordu. Bu yüzden mahkumlar diğer tesislere sevk edildi. Alcatraz'da 29 yıl boyunca toplamda 1576 hükümlü yatmıştır. Hapishanenin Morris ve Anglin kardeşlerin kaçısından sonra kapatıldığı düşünülse de karar çok önce alınmıştı.
Hapishanenin ortalama yatış süresi yaklaşık 8 yıldı. Kimse hiçbir zaman doğrudan Alcatraz'a atılmadı. Genellikle gelişen bir süreç olurdu. Alcatraz'da yatıp doğrudan şartlı tahliye edilen sadece iki kişi olmuştur.