Sedef hastalığında, yaygın bir kronik bağışıklık aracılı iltihaplı deri hastalığıdır ve sedef hastalığı olan kişilerin 3’te birini çocuklar oluşturmaktadır. Çocuklarda görülen sedef hastalığında, hastalarda lezyonların dağılımı ve morfolojisi farklılık gösterebilir. Çocuklarda görülen belirtiler, yetişkinlerde görülen belirtilerden farklı olabilir. Ayrıca sedef hastalığında, birtakım diğer rahatsızlıkları da beraberinde getirebilir.
Sedef Hastalığı Nedir?
Sedef hastalığında, hem çocuklarda hem de yetişkinlerde cildi, tırnakları ve eklemleri etkileyen yaygın bir kronik bağışıklık aracılı inflamatuar hastalıktır. Sedef hastalığı, çocuklukta vakaların neredeyse üçte birinde başlar ve çocuklarda görülme sıklığı 1970’ten bu yana iki kattan fazla artmıştır. Sedef hastalığı, pullu plaklarla karakterizedir ve kronik bir nüksetme ve düzelme sürecine sahiptir. Hastalığın şiddeti değişiklik gösterebilir ve lezyonlar neredeyse tüm vücudu kaplayabilir. Çocuklarda ve ergenlerde sedef hastalığı, hayat kalitesini önemli ölçüde düşürebilir. Bunun yanı sıra, sedef hastalığı olan çocuklarda, sedef hastalığı olmayan çocuklara kıyasla;
- Obezite,
- Şeker hastalığı,
- Hipertansiyon,
- Eklem romatizması,
- Crohn hastalığı,
- Psikiyatrik bozukluklar gibi durumların da oluşma olasılığı vardır. Bu sebeple erken teşhis ve tedavi oldukça önemlidir.
Sedef Hastalığının Sıklığı Nedir?
Yaygınlık oranları yaşa, cinsiyete, coğrafi konuma, yaygınlığın tanımına, çalışma tasarımına ve vaka tanımına bağlı olarak biraz değişiklik gösterir. Sedef hastalığının erişkinlerin yaklaşık %30-50’sinin 20 yaşından önce sedef hastalığı geliştirdiği tahmin edilmektedir. Bazı çalışmalar ayrıca kadınlarda görülme oranının 20 yaşından küçük erkeklere göre daha hızlı arttığını göstermiştir. Bu bulgu, muhtemelen kadınların cildine daha fazla dikkat etmesinden kaynaklanmamaktadır. Çocuklarda görülen sedef hastalığı oranı 1970 ve 2000 arasında iki kattan fazla artmıştır. Bu durumun, psikososyal stres, enfeksiyonlar ve obezite gibi tetikleyici faktörlerden kaynaklandığı düşünülmektedir. Diğer tetikleyici faktörler arasında deri travması veya tahrişi ve Crohn hastalığı veya juvenil idiyopatik artritli (JIA) çocuklarda lityum, β-adrenerjik antagonistler ve tümör nekroz faktörü alfa (TNF-α) inhibitörleri gibi bazı ilaçların kullanılması yer alır. Çoğu çalışma, pediatrik sedef hastalığında cinsiyet yanlılığı olmadığını bildirmektedir. Ortalama başlangıç yaşı 8 ile 11 yaş arasında değişmektedir.
Sedef Hastalığının Belirtileri
Çocuklarda görülen sedef hastalığı, yetişkinlerde görülen ile farklılık gösterebilir. Çocuklarda görülen lezyonlar, yüz ve kıvrım alanlarında daha yaygın olarak görülmektedir. Bunun yanı sıra lezyonlar vücudun herhangi bir yerinde gelişebilir. Küçük çocuklar genellikle tahriş edici çocuk bezi dermatiti tedavisine yanıt vermeyen bir pişik ile gelir. Sedeften kaynaklanan çocuk bezi döküntüsü bebeklerde görülür ve çocuk bezi bölgesinde kasık kıvrımlarını içeren keskin sınırlı, minimum düzeyde yükselmiş eritemli plaklarla kendini gösterir.
Kronik plak
Daha büyük çocuklarda belirtiler, %75’e kadar kronik plak sedef hastalığı ile kendini gösterir. Bu, çocuklarda ve yetişkinlerde en sık görülen sedef hastalığı tipidir ve üzerinde gümüşi-beyaz skala bulunan iyi tanımlanmış eritematoskuamöz papüller veya plaklarla karakterizedir. Lezyonlar boyut olarak değişiklik gösterir ve öncelikle kafa derisi, yüz, dirsek ve diz yüzeylerinde gelişir. Kafa derisi çocuklarda en sık tutulan alan ve sıklıkla ilk başvuru bölgesidir.
Guttat
Guttat sedef hastalığı, çocuklarda en sık görülen ikinci sedef hastalığı türüdür. Guttat sedef hastalığı, beta-hemolitik streptokok veya viral enfeksiyondan yaklaşık 2 hafta sonra gövdede papüllerin patladığı akut bir sedef formu olarak tanımladılar.
Püstüler psoriazis
Püstüler sedef hastalığında, çocukların sadece %1.0-5.4’ünde görülür. Püstüler sedef, lokalize veya genelleşmiş yüzeysel steril püstüllerle karakterizedir ve bu duruma ateş ve halsizlik eşlik edebilir. Yetişkinlerde püstüler sedef hastalığı daha yaygın olmasına rağmen, halka şeklinde püstüler sedef, çocukluk çağında daha sık görülür.
Sedef hastalığının daha az yaygın olan diğer alt tipleri ters sedef hastalığı, palmoplantar sedef hastalığı, izole yüz sedefi, lineer sedef ve eritrodermik sedeftir. Eritrodermik sedef hastalığı, vücut yüzey alanının %90’ından fazlasında eritem ve ölçeklenme ile kendini gösterir. Durum çocuklarda oldukça nadirdir ve şiddetli hipotermi, hipoalbüminemi ve kalp yetmezliği nedeniyle yaşamı tehdit edebilir.
**Sedef hastalığına tırnak plağı ve tırnak yatağındaki değişiklikler eşlik edebilir. Tırnak değişiklikleri sedef hastalığında çocukların% 40’ına kadar ve erkeklerde kızlara göre daha sık bildirilmiştir. Tırnak değişiklikleri cilt sedef hastalığından önce gelebilir, aynı zamana denk gelebilir veya sonrasında gelişebilir.
Sedef Hastalığının Teşhisi
Sedef hastalığında teşhis öncelikle belirtilere dayanmaktadır. Bunun yanı sıra biyopsi tanıyı doğrulamak için kullanılabilir. Teşhiste kullanılacak yöntem, belirtilere ve çocuğun mevcut sağlık durumuna göre değişiklik gösterebilir. Arıca, ayrıcı tanı için de çeşitli testler kullanılabilir.
Sedef Hastalığının Tedavisi
Çocuklarda görülen sedef hastalığının tedavisi zor olabilir ve belirli bir tedavi rejimine dikkatli bir şekilde uyulmasını gerektirir. Sedef hastalığında, özellikle topikal ajanlara kötü tedavi uyumu yaygındır. Hastayı ve ailesini sedef hastalığının kronikliği, tetikleyici faktörler ve tedavi yöntemleri konusunda eğitmek, tedaviyi reçete etmenini yanı sıra önemlidir. Sedef hastalığında çocukların izlenmesi gerekir; böylelikle tedavinin etkisi gözlemlenmiş olur. Sedef hastalığının tedavisi, kişiden kişiye değişiklik göstermesiyle birlikte tedavide kullanılan yöntemler şunları içerebilir:
Topikal Tedaviler
Sedef hastalığında çocukların çoğu, sedef hastalığında birinci basamak tedavi olarak kabul edilen topikal tedavi ile yönetilebilir.
Topikal Kortikosteroidler: Topikal steroidler, tüm yaş gruplarında sedef hastalığını tedavi etmek için en sık reçete edilen ilaçlardır.
D Vitamini Analogları Tek Başına ve Topikal Kortikosteroidlerle Kombinasyon: Topikal olarak uygulanan kalsipotriol ve kalsitriol ile yapılan çalışmalar, sadece hafif yan etkileri olan pediatrik sedef hastalarında etkinlik göstermiştir. 2 yaşın altındaki çocuklarda D vitamini analogları önerilmemektedir.
Fototerapi: Çocuklarda görülen sedef hastalığında fototerapi kullanımı bildirilmiştir. Dar bant ultraviyole B ışığı (nbUVB) , topikal tedavi ile zayıf bir şekilde kontrol edilen plak ve guttat psoriazisi olan pediatrik hastalarda etkili ve iyi tolere edilen bir alternatif tedavi gibi görünmektedir.
Sistemik Tedaviler ve Biyolojik Ajanlar: Topikal tedaviye dirençli orta ila şiddetli sedefi olan çocuklarda sistemik tedaviler uygulanabilir. Bununla birlikte, sistemik tedavilerin çoğu çocuklarda kullanım için onaylanmamıştır.
Metotreksat: Metotreksat (MTX), yetişkinlerde şiddetli sedef hastalığının tedavisi için onaylanmıştır. Bununla birlikte, çocuklarda MTX yalnızca JIA, inflamatuar bağırsak hastalığı (IBD) ve bazı malignitelerin tedavisi için onaylanmıştır.
Siklosporin: Siklosporin, yetişkinlerde sedef hastalığının tedavisi için onaylanmış bir bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçtır. Hızlı bir etki başlangıcına sahiptir. Bu tedaviye, farmakokinetikteki farklılıklar ve çocuklarda daha büyük vücut yüzey alanı / ağırlık oranı nedeniyle, çocuklar yetişkinlerde önerilenden daha yüksek dozlara ihtiyaç duyabilir.