Bursa'da “Osmanlı Düşüncesinde İslamcılık” Semineri
Konuşmasına son dönem Osmanlı tarihinin bilinmesinin bu günün anlaşılması açısından önemli olduğunu belirterek başlayan Aziz AVAR, Osmanlı'nın Viyana bozgunundan sonraki durumunu irdeleyerek özetle şunları kaydetti:
"O zamana kadar askeri, siyasi, ekonomik olarak gücün zirvesinde bulunan Osmanlı'nın, Viyana bozgunu ile dünyadaki güç dengelerinin değişimi başlamış oldu. Bu durumda Osmanlı karşısında batı düşünce sistemi ve teknolojisi yükselmeye başladı. Osmanlı ise bu durumun farkında olarak bir yenilenme çabası içerisine girme ihtiyacı hissetti. Nizam-ı cedid olarak başlayan askeri alandaki yenilenme hareketi yetersiz olacağı düşüncesiyle sistemli bir toplu değişim hareketi başta 2.Mahmut olmak üzere düşünüldü. Bu değişiklikler de batı merkezli bir yapı halinde devlet eliyle başlatılmış oldu.
Fransız İhtilali sonrasında Avrupa'da başlayan uluslaşma hareketleri ise giderek toplumları yeni bir dizayna dönüştürüyordu Osmanlı ise Avrupa merkezli reform hareketleriyle tanzimat'a geçmişti. Gayri müslimlerin yeni bir takım haklara sahip olmalarıyla birlikte düşünüldüğünde, Osmanlı tüm ulusları ve kavimleri içerisinde barındıran bir osmanlıcılık mantığıyla kendisini korumaya çalışırken batı da her alanda kendini yenilemeye devam etmekteydi.
Milliyetçilik akımının büyük etkisiyle birlikte Osmanlı'nın temelleri giderek daha şiddetli sarsılmaya başladı ve Osmanlıcılık düşüncesi hızla etkisini kaybetti. Gerek Abdulhamid'in gerek Abdulaziz'in takip ettiği bu siyasetin yürümeyeceği açıkça beli olduktan sonra genç osmanlılar da yavaş yavaş dönüşmeye başladı. 'Eğer gayri müslim unsurları bir arada tutamıyorsak bari müslümanları bir arada tutalım' düşüncesiyle "İslamcılık" fikri giderek benimsenmeye başladı ve sonuçta iki farklı islamcılık anlayışı ortaya çıkmış oldu. Bunlardan birincisi devlet eliyle yönetilen resmi İslamcılık, diğeri ise İdeolojik islamcılık diyebileceğimiz, halkın ıslahına yönelik çalışmaları önceleyen ve ilmiye sınıfının ve aydınların öncülüğünü ettiği İslamcılık.
Resmi İslamcılık'ı Osmanlının sınırlarının korunması ve geleceğe ait bir toplunun toparlayıcı bir ideolojisi olarak değerlendirebiliriz. Abdulhamit bu çabayı sürdürürken, Avrupa'daki müslüman halkları kontrol altında tutmak isteyerek halifeliği koruması, diğer boyutta da Osmanlı topraklarındaki müslüman tebayı bir arada tutma çabası olarak ta niteleyebiliriz. Tabii bu arada Cemaleddin Afgani'nin de içerisinde bulunduğu ilmiye sınıfının İstanbul'a çağırılarak Osmanlı'nın nasıl kurtulacağı müzakereleri ve Hicaz demiryolunun yapımı Abdulhamid'in icraatleri arasında yerini almaktaydı. Cemaleddin Afgani ise osmanlının ayakta tutulabilmesi için kullanılırken aynı zamanda kontrol altında tutuluyordu . Afgani'nin ittihadı islam düşüncesi, şura ile yönetimin belirlenmesi, şartlı yönetim gibi düşüncelerinin olmasına rağmen Afgani'nin İttihad-ı islam düşüncesinin kullanılması Osmanlı'nın ayakta tutulması açısından önemliydi. Ancak Abdulhamit'in indirilmesi ve 2.Meşrutiyetle beraber Reşit Rıza, Abduh çizgisinde Islahatçı, ideolojik bir boyutun ortaya çıktığı gözlemlenmektedir.
İdeolojik İslamcılık'ın ortaya çıkışı ise tarih olarak 1908'e denk gelmektedir. Başlama adımı ise Sırat-ı Müstakim dergisi olarak anılır. Derginin çıkış nedenlerinden birinin de o güne kadar baskı altında olmalarından kaynaklanan bir yaklaşımla, meşruti bir yönetimin gerekliliği olarak gözlemlenmektedir.
Sadece saltanatı ayakta tutmaya yönelik yaklaşımlar sergileyen Resmi İslamcılık'a karşı İdeolojik İslamcılık, medreselerin ıslahını eğitimin yeniden inşaasını, içtihadın yeniden açılmasını, mezhepler arası farklılıkların tekrar ele alınmasını ve bunun için meslekler oluşturulması sıralıyordu. Çünkü toplum kendini değiştirmediği sürece yönetim de değişmezdi.
Zamanın İslamcı aydınlarının İttihad ve terakki ile uzaktan veya yakından bir şekilde bağlantıları varken, Cumhuriyet rejiminde düşüncelerin tamamen değişmesi neticesinde kimi Akif gibi sessiz protestoda bulunmuş, kimi de Şemsettin Günaltay gibi Başbakanlık bile yapmıştır."
- Rıdvan Çağrıcı ile Cezaevleri Sorunu ve Müslüman Mahpuslar Üzerineİslami Hareket davasından 29 yıl cezaevinde tutulduktan sonra Nisan 2015’te serbest bırakılan Rıdvan Çağrıcı Haksöz-Haber’e konuştu.
- "Hollanda Ayrımcılığı Kılıfına Uydurmuş"Otuz yılı aşkın süredir Hollanda’da bulunan Hüseyin Kerim Ece, Yeni Şafak'a konuşmuş. Hollanda’da İslamofobik tavırlar olduğunu belirten Ece, “Burada ayrımcılık resmen yasak. Ancak kılıfına uydurulmuş sayısız ayrımcılık örnekleri var” diyor.
- “Hakkımızı Almak İçin Mücadele Zamanı”Hollanda’nın ilk başörtülü avukatı Famile Fatma Arslan, “Şimdi haksızlığa karşı harekete geçme zamanı. Türk vekillerle, iş adamlarımızla ve gazetecilerimizle bir araya gelmeyi planlıyorum. Düzgün bir üslupla hakkımızı arayacağız” diyor.
- Bugünün Avrupası 1930’ların Antisemit Avrupası GibiProf. Lucassen: “Antisemitizmin kullanımı ve şu anda terörizmin öne sürülmesi aynı şey. Karşıdakini başkalaştıran bir tavır, 1930’larda Yahudilere yapılanlar gibi. Bunlar üçüncü dünya savaşına sebep olabilecek şeyler”
- ‘Yitirdiğimiz Her İnsanlık Değerimiz, Kıyametimizin Bir Alametidir’“Hayat; Yüce Yaratıcının insana vermiş olduğu en değerli hatta değer biçilemez bir hazinedir. Bu kadar değerli bir hazinenin her bir anı çok dikkatli ve titizlikle harcanmalıdır.”
- “Zekât Bir Sosyal Güvenlik Kurumu mudur?”“Zekât bir servet vergisidir. Oysa modern vergilemede iktidarın ölçüsü gelirdir. Bu yönü ile de zekât atıl servet bırakmaz, istihdam hacmini genişletir, servet dağılımına yardımcı olur, yatırımları teşvik eder, sosyal dayanışmayı sağlar.”
- Beşer İfadesi Kur'an'da Neden Kullanıldı?İnsanın yaratılış süreci tartışmaya açıktır. Tartışılamayacak olan husus ise, insanoğlunun bir amaca binaen, akıl ve irade sahibi olarak, Yüce Allah tarafından yaratıldığı ve tekrar ona hesap vermek üzere döneceği gerçeğidir.
- ‘Tevhitten Sonraki İlk Görev Servetin Adil Yönetimidir’Yazısında Kur’an’ın Tevhid’den sonra üzerinde en çok durduğu konunun servetin adil yönetimi olduğunu belirten Faruk Beşer, ilk inen sûrelerden hareketle buna örnekler veriyor.
- ETKİNLİK TAKVİMİ
- Referandum Gerçekte Anayasa Değişikliği İçin Değil!
- “Olağanüstü Hal Koşulları Cinayete Gerekçe Olamaz!”
- Siyonist İsrail'in 'Ezan Yasağı' İstanbul ve Ankara'da Protesto Edildi
- Türkiye Sorunlarını Almanya'ya Taşımasın Diyen Yeşiller Partisi “Hayır!” Dedi
- “Çağdaş İslam Düşüncesini Yeniden Düşünmek”
- Diyarbakır'daki Nevruz Olayında 2 Polis Görevden Uzaklaştırıldı
- 28 Şubat Kafası Hâlâ Orduevlerinde!
- Esed Güçlerinden Hama'da Sağlık Merkezine 'Klor Gazlı' Saldırı
- Üniversite Tercihlerinde En Çok Hangi Bölümlere Rağbet Var?
- Azez'de Bomba Yüklü Araçla Saldırı
- Hükümetten Galatasaray'a 'Hakan Şükür ve Arif Erdem' Tepkisi
- ETKİNLİK TAKVİMİ
- Hükümetten Galatasaray'a 'Hakan Şükür ve Arif Erdem' Tepkisi
- ABD, Türkiye'ye Vermediği Silahları PYD/YPG’ye Verdi
- Galatasaray Kulübü Hakan Şükür ve Arif Erdem'in İhracını Reddetti
- Cahide-Halil İncekara Kardeşlerimizin Çocukları Oldu
- “AB Müzakereleri İçin Referanduma Gidebiliriz”
- Siyonist İsrail BMGK Kararlarına Uymuyor
- “Türkiye’de Vesayet ve Referandum İlişkisi”
- Vahap Coşkun, Referandum Sürecinde Tarafların Handikaplarını İşledi
- Hollywood’dan PYD/YPG’ye Film Kıyağı!
- Papa Francesco: Avrupa Birliği Kendisini Sorgulamalı
- Siirt’te AK Parti’li Kadınlara Taşlı ve Köpekli Saldırı!