Uluslararası sivil toplum kuruluşu Save the Children (Çocukları Kurtarın Vakfı), Taliban'ın Afganistan'ı ele geçirmesinden bu yana geçen altı ayda, ülke genelinde "çocukların hayatını karartan bir insani kriz" yaşandığını bildirdi.
Örgüt yeni yayınladığı fotoğrafların, Afgan ailelerin hangi çocuklarını besleyebilecekleri ve hangi çocukların ise tencerenin kaynaması için sokaklarda çalışması gerektiği konusunda imkansız kararlar vermek zorunda kaldığını belirttiğini aktarıyor. Ayrıca fotoğrafların hayatta kalmak için mücadele eden küçük bedenlerin hikayesini anlattığını kaydediyor. Fotoğrafçı Jim Huylebroek'in objektifinden kareler, "Hayatın Kıyısında Çocuklar" adlı bir serinin parçasını oluşturuyor ve Afganistan'da sorunlar silsilesinin başlamasından bu yana ülkenin içinde bulunduğu gıda krizine bir bakış açısı sunuyor.
Save the Children, Afganistan'daki çatışmanın yol açtığı yıkım ve sonrasında gelen ekonomik çöküş nedeniyle yaklaşık beş milyon çocuğun açlığın eşiğinde olduğunun altını çiziyor ve kuraklığın durumu daha da kötüleştirdiğine dikkati çekiyor.
Bu arada, Uluslararası Kurtarma Komitesi (IRC), 2022'nin ikinci yarısına kadar nüfusun yüzde 97'sinin yoksulluk sınırının altında yaşamasının beklendiğini aktarıyor.
IRC, insani krizin ciddiye alınmaması halinde, bunun ülkede 20 yıllık savaştan çok daha fazla ölüme yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Ülkenin kuzeyindeki Belh kentinde 12 yaşındaki Lale, annesi ve dört kardeşiyle birlikte inşası yarım kalmış bir binanın bodrum katında kendi kurdukları bir çadırda yaşıyor.
Babası Malik, ırgat olarak çalışmak için iş arıyor.
Bazen kaldıkları yeri ısıtmak için erkek kardeşleri dışarı gidip çalı çırpı toplamak zorunda kalıyor.
Baba Malik, "Çocuklar okul sonrası dışarı çıkıp çöp topluyor. Sokaklara çıkıyorlar ve okul masraflarını veya yiyecek masraflarını karşılayabilmek için teneke kutu toplayıp satıyorlar" diyor ve ekliyor:
“Hayalim onlar için bir yer bulup inşa etmek. Böyle evsiz kalmamaları için, yaşayabilecekleri, başlarını sokabilecekleri bir ev inşa edebilmek”.
Lale ise gelecekte okula gidebilme umudunu hala koruyor:
"Okula gitmek istiyorum. Öğretmen veya doktor olmak, hayatımızın iyi olmasını, daha iyi yemek yiyebilmeyi istiyorum".
Malik, bazen günde sadece bir öğün, zaman zaman da iki öğün yemek yediklerini dile getiriyor.
Save the Children, Malik ve ailesi gibi ihtiyaç sahiplerine kışlık battaniye, çocuk kıyafetleri ve yakıt sağlıyor.
Başkent Kabil'de yaşayan 12 yaşındaki Arzu da kapatıldığı için okula gidemedi.
Arzu'nun annesi, babası ve 18 aylık en küçük erkek kardeşi hasta ama aile doktora gidemiyor.
Zira Arzu'nun babası aylardır çalışamıyor ve aile yiyecek almak için başkalarından borç para alıyor.
Çoğu zaman günü sadece kuru ekmek yiyerek geçiriyorlar.
Arzu'nun annesi Ferişte, Afganistan'daki insanların yiyecek bulamadığını, çaresiz olduğunu, yiyecek hiçbir şey olmadığını söylüyor. Tek istediğinin çocuklarının bu kriz durumundan çıkabilmesi olduğunu dile getiriyor.
Yardımların durmasından ve finansal varlıkların dondurulmasından zarar görenler sadece okullar değil.
Save the Children'a göre, ülke genelinde hastaneler, sağlık çalışanları için fon eksikliği ve hasta çocuklar için hayati öneme sahip ilaçların bulunmaması nedeniyle çöküşün eşiğine geldi.
Örgüte göre ilaç bulunsa bile genellikle ailelerin karşılayamayacağı kadar pahalı oluyor ve ailelerin çocuklarına yiyecek bulamamasının sorunlar zincirine kötü bir halka daha eklediğini belirtiyor.
Anne Ferişte, “Umudum, onların okuyup kendilerini geliştirmesi. İnsan ancak bu umuda sahip olabilir" diyor.
Kuraklık Afgan ailelerin belini büken önemli felaketlerden bir diğeri. İmkanı olanlar kuyu kazdırıyor ancak buna gücü yetmeyenler uzak mesafeden su getirmek zorunda.
Düzenli olarak kirli su içen çocuklar ise sık sık ishal oluyor. Ancak aileleri çoğu zaman ilaç alacak para bulamıyor.