Görüntülemenin ilerleyici multipl skleroz (MS) teşhisinde ve prognozu değerlendirmedeki rolü yeni bir incelemenin konusu olmuştur. Yazarlar, uzayda ve zaman içinde hastalığın yayılmasını saptamadaki yüksek duyarlılığı ve MS taklitlerini dışlama konusundaki kayda değer yeteneği göz önüne alındığında, MRI’nın ,MS hastası olduğundan şüphelenilen hastaların tanısal çalışmalarında merkezi konumda olduğunu belirtmişlerdir. Bununla birlikte bilim insanları, primer progresif MS tanısının hala zor ve geriye dönük olarak ancak klinik değerlendirme temelinde mümkün olduğunu belirtmişlerdir. Primer progresif MS ile ilişkili görüntüleme özelliklerinin tanımlanması ve relapsing-remitting MS'den sekonder progresif MS'ye evrimi öngören özellikler önemli, karşılanmamış bir ihtiyaç olmaya devam etmektedir. Araştırmacılar progresif MS teşhisinin, inflamatuar hastalık aktivitesinin neden olduğu biriken sakatlığın, sekonder progresif MS ile ilişkili dejeneratif süreçlere atfedilebilen olandan ayırt etmedeki zorluklarla sınırlı olduğunu ifade etmişlerdir. Ayrıca, yazarlar, sekonder progresif MS teşhisi için kabul edilmiş hiçbir klinik kriter olmadığını belirtmişlerdir. Çalışmanın yazarları, bu ihtiyacın, progresif MS'in patobiyolojisiyle ilgili patofizyolojik mekanizmaları yansıtan görüntüleme özelliklerini tanımlamak için yeni MRI sekanslarının tanımlanmasıyla kolaylaştırılan görüntüleme alanında kapsamlı araştırmayı teşvik ettiğini ifade etmişlerdir. Mevcut derleme, Kasım 2019'da İtalya'nın Milano kentinde yapılan ve nörologlardan ve nöroradyologlardan oluşan bir uzman panelinin progresif MS'te MRG'nin rolünü ele aldığı bir çalıştayın sonuçlarını bildirmektedir. Istituto di Ricovero e di Cura a Carattere Scientifico (IRCCS), San Raffaele Scientific Institute’den, baş yazar Massimo Filippi‘nin, yaptığı inceleme 14 Aralık'ta JAMA Neurology'de çevrimiçi olarak yayınlanmıştır. Yazarlar, MS'in primer progresif ve sekonder progresif formlarını ayırt eden hiçbir kesin, kalitatif klinik, immünolojik, histopatolojik veya nörogörüntüleme özelliğinin olmadığı sonucuna varmış olmakla birlikte, her ikisinin de nörot üretici fenomenler ve aynı zamanda yaşlanma ve komorbiditelerden etkilenen ileri ve geri dönüşümsüz klinik sakatlık birikimi ile karakterize olduğunu belirtmişlerdir.
Gri cevher tutulumu ve nörodejenerasyon
Primer progresif MS'nin kesin tanısı, relapsing-remitting MS tanısından daha zor olmakla birlikte araştırmacılar, kısmen, primer progresif MS’in bir dışlama tanısı olduğunu çünkü klinik ve radyolojik olarak diğer koşullar tarafından taklit edilebileceğini ifade etmişlerdir. Yazarlar, spesifik olmasa da, bazı omurilik görüntüleme özelliklerinin primer progresif MS için tipik olduğunu bildirmişlerdir. Bunlar, gri madde ve iki veya daha fazla beyaz madde kolonunu içeren yaygın anormallikleri ve lezyonları içermesine karşın bunun doğrulanması gerekmektedir. Primer progresif MS'li hastalarda ve relaps başlangıçlı MS'li hastalarda, hastalık başlangıcındaki MRI özellikleri, uzun vadeli yeteneği ve progresif bir hastalık seyrini öngörmektedir. Bu özellikler, kritik merkezi sinir sistemi bölgelerindeki lezyonları ve hastalık başlangıcından sonraki ilk yıllarda yüksek inflamatuar aktiviteyi içermektedir. Araştırmacılar bu ölçümlerin klinik uygulamada değerlendirilebilir olduğunu belirtmişlerdir. MS yerleşmiş hastalarda, gri cevher tutulumu ve nörodejenerasyon, hızlandırılmış klinik kötüleşme ile ilişkili olmasına karşın, araştırmacılar tespit doğrulaması ve standardizasyonun bireysel hasta düzeyinde uygulanması gerektiğini vurgulamışlardır. Çalışmanın yazarları, subpial demiyelinizasyon gibi yeni aday görüntüleme biyobelirteçleri ve yavaş genişleyen lezyonların veya paramanyetik kenar lezyonlarının varlığının progresif MS'yi tanımlayabileceğini ancak daha fazla araştırılması gerektiğini ifade etmişlerdir. Orta Teksas MS Kliniği müdürü ve Texas Üniversitesi Dell Tıp Fakültesi, Round Rock, Texas klinik doçenti olan Edward Fox doku kaybının progresif MS'in ana nedeni olduğunu açıklamıştır. Fox, beynin MRG'sinde, hem kortikal hem de koyu gri yapılarda gri madde atrofisinin genellikle bilişsel yavaşlama ve iş ve sosyal durumlarda daha düşük performans gösterdiğini belirtmiştir.
Sue Hughes, Which Imaging Criteria Identify Progressive Forms of MS?, Medscape, Dec 30, 2020.+ Tüm Referansları Göster