Üst Düzey Düşünme
Derin ve Anlamlı Düşünme
21’inci yüzyılda bilgisayarların yaygın kullanımıyla, insanlar teknolojiyi makineler tarafından en iyi şekilde gerçekleştirilen rasyonellik türünden yaratıcı, üretken ve ahlaki düşünme türünün ötesine geçmek için kullanabilirler.
Çoğu eğitimci, öğrencilerinin bu tür düşünmelerde, onların olmalarını istedikleri kadar yetkin olmadıklarını kabul eder. Ders kitapları ve diğer öğretim materyalleri, çoğunlukla hatırlama ve ezber gibi alt düzey beceriler gerektiren etkinliklerden oluşur. Son on yılın akademik standartlar akımı, daha sert akademik beklentiler yoluyla ilgiyi üst düzey düşünme becerilerinin gelişimi üzerinde toplamıştır. Bu tür beceriler, üç kategoride gruplanabilir.
Analiz >
Robert Marzano tarafından tanımlandığı gibi analiz, karşılaştırma, sınıflandırma, hata analizi, genelleme ve özelleştirmeden oluşur. Bu süreçlerle meşgul olarak; öğrenenler öğrendiklerini, yeni kavrayışlar oluşturmak ve öğrendiklerinin yeni durumlarda kullanımının yollarını bulmak için kullanabilirler. Insanlar belli bir bilginin geçerlilik ve değerini belirlemek için analiz becerileri kullandıklarında, eleştirel düşünmeyle meşgul olurlar. Diğer bir analiz türü, başkalarını bir bakış açısı konusunda ikna etmede iddia ve kanıtların sunulması olan tartışmadır.
Bilgiyi Kullanma >
Bilgiye sahip olmanın amacı, onu kullanmaktır. Geleneksel eğitim uygulamaları, öğrencilerin bununla bir şey yapmaları için kayda değer miktarda bilgiye ihtiyaç duyduklarını varsaymıştır. Maalesef, öğrenciler olguları öğrenmenin ötesine nadiren geçmişler ve böylece Alfred Lord Whitehead’ın ‘etkisiz bilgi’ olarak adlandırdığı şeyi daha da fazla biriktirmişlerdir.
Bilgiyi kullanma, öğrenmenin eğlenceli ve sinir bozucu kısmıdır. Proje tabanlı öğrenme, öğrencilerin üst düzey düşünmeyi uygulamalarına ve bilgiyi kullanmalarına izin verir. Bu kategoriye dahil olan süreçler karar verme, problem çözme, deneysel sorgulama ve araştırmadır. Diğer bir tür karmaşık düşünme olan yaratıcılık, çoğunlukla problem çözmenin özel bir türü olarak tanımlanır.
Metabilişsellik >
Metabilişsellik, ya da ‘düşünme hakkında düşünme’, insanların nasıl düşündüklerini kontrol eden ve düzenleyen zihinsel süreçlerle ilgilidir. Metabilişsellik proje tabanlı öğrenmede bilhassa önemlidir, çünkü öğrenciler hangi stratejileri kullanacakları ve bunları nasıl kullanacakları hakkında kararlar almalıdırlar. Metabilişselliğin üç öğesi: farkındalık, planlama ve amaç belirleme ve izleme. Metabilişsel olarak farkında olan öğrenciler, kararları nasıl aldıklarını açıklayabilir ve başarılı olmadıkları zaman, kullandıkları stratejilerde değişiklikler yapabilirler.
Verilerle Düşünme >
21’inci yüzyılda, verileri kullanmak sayılar ekleme ve istatistiki analizler yapmadan daha fazlasını içerir. Mantıklı düşünme, yaratıcılık, işbirliği ve iletişim gerektirir. Öğrenciler; kişisel yaşamlarında iyi kararlar almak ve çağdaş yaşamın politik, toplumsal ve çevresel sorunlarına yönelik tartışmalara tamamen katılmak için her tür veriyle sorumlu bir biçimde düşünmeyi öğrenmelidir.
Referanslar
Marzano, R. J. (2000). Designing a new taxonomy of educational objectives. Thousand Oaks, CA: Corwin Press.
Marzano, R. J. (1998). A theory-based meta-analysis of research on instruction. Aurora, CO: McREL, 1998. www.mcrel.org/PDF/Instruction/5982RR_InstructionMeta_Analysis.pdf *