15/07/2013
Aklın sınırlarını genişletmek ve bir problem için yaratıcı çözüm
geliştirmek için nasıl düşünüleceğini kısacası düşünmeyi bilmek gerekir.
İyi bir eğitimin en önemli kazanımı "düşünmeyi bilmek" dir
Düşünme becerimiz, bilgiyi alma ve işleme üzerinde etkilidir.Eğitim zamanı çocukların bir konuyu sorgulamaları ve üzerinde düşünebilmeleri için ekonomik bir şekilde desenlenmelidir.
Peki bu nasıl sağlanır ?
Düşünme atmosferi yaratarak
Her konuda olduğu gibi düşünmeyi öğrenmek de bu konu üzerinde pratik yapmayı gerektirir. Bazı eğitimciler düşünme atmosferi yaratmak için aşağıdaki önerilerde bulunmaktadırlar.
1. Düşünme üzerinde kendi düşüncenizi gözden geçirin.
2. Yanlış bir inanç olan "zeki çocuklar düşünür" fikrini benimsemeyin.
Çünkü, zeki çocuklar çabuk cevap verebildikleri için düşünme alışkanlığı geliştiremezler. Ayrıca, nasıl okunacağını bilmek, matematik kuramlarını ezberlemek gibi akademik beceriler düşünme becerisi ile aynı şey değildir.
3. Erken başlayın. Düşünmeyi öğrenmek ve hayal gücünü genişletmek mümkün olduğunca erken hatta okul öncesi döneme kadar inen bir yaşta başlamalıdır.
4. Öğrencilere düşünecekleri bir şeyler verin.
5. Öğrencileri sanat ile tanıştırın.,
6. Onları müzelere ve konserlere götürün.
7. Onları gördükleri ve duydukları şeyler hakkında düşünmeleri için teşvik edin.
8. Onlara çok sayıda "Eğer...... olsa ne olurdu.?, .. ...ya...... ise" gibi sorular sorarak onları düşündürün.
9. Şaka yapın. Şakalar, kelime oyunları ve nükteler, kelimelerin ve durumların farklı perspektiflerden değerlendirilmesi olduğu için düşünmeyi sağlar.
10. Öğrencilere bütün yönlerden bakmayı öğretin.
11. Apaçık görülen cevap her zaman en iyi cevap değildir. Örneğin, çocukların her zaman "harçlığını artırmamızı ister misin'?" sorusuna verdikleri "evet" cevabı, bu durumun beraberinde kendilerinin sorumluluğunu artırdığını anladıkları ana kadar en iyi cevaptır.
12. Öğrencileri eğilimleri ve kalıpları bulmaları ve bağlantılar kurmaları için teşvik edin. "Bu bilgi ile geçen hafta öğrendiğim bilgi arasında nasıl bağlantı kurabilirim?" sorusunun cevabı ile bağlantılar kurma becerisi öğrenmenin anahtarıdır.
13. Alışılmadık sorular sorun. "Bütün arabaları sarıya boyarsak ne olur`?" "İnsanlara uçma becerisi nasıl kazandırabiliriz?", "Dünyanın bir tarafı daima gece öbür tarafı daima gündüz olsa neler olur?" gibi tek cevabı olmayan ve ilginç fikirler üretmeye yönelten sorular düşünmeyi geliştirir.
14. Öğrencilere ne anlama geldiğini söylemeyi öğretin. Dikkatlice seçilmiş kusursuz kelimeler fikirleri keskinleştirir. "Ahbaplık ve arkadaşlık kavramları arasındaki fark nedir?", "Bir kişiyi esrarengiz olarak tanımlarsanız ne demek istemişsinizdir?" gibi sorular kavramların ve kelimelerin taşıdıkları anlamaların ortaya konması ve kişilerin ne düşündüğünün açık bir şekilde ortaya konması açısından büyük yarar sağlar.
15. Öğrencileri diğer bakış açılarını dikkate almaları için teşvik edin. Farklı bakış açılarını dinlerken görüş açımız genişler. Aynı olay üzerine yazılmış farklı kitapların olayı ne kadar farklı yorumlar ile ele alacağını örneklerle gösterin.
16. Öğrencilerin kendilerini başkalarının yerine koymasını isteyin. Başkalarının nasıl düşündüğünü ve hissettiğini anlamaya çalışma alışkanlığını geliştirin. Bu alışkanlığı geliştirmenin yolu bir konuyu başkalarının perspektifine göre yazmak veya bir öyküdeki karakterin perspektifini ve olayı açıklamaktır.
17. Yazın. Yazmak çok okumuş, bilgili kişilerin gerçekleştirdiği bir etkinliktir. Gerçekte ise; çoğu bilim adamının aynı görüşte olduğu gibi bir düşünme etkinliğidir. Yazmak, sistematik düşünmeyi kazandırır. Sıklıkla düşüncelerimiz, onları kağıt üzerine dökmeye geçinceye kadar karışıktır ve net değildir.
Bu durumu dikkate alarak öğretmen, öğrencilerin okudukları kitap üzerindeki görüşlerini yazmaları için, o gün öğrendiklerini geçmiş bilgileri ile nasıl yorumladıklarını ve güncel olaylar üzerindeki düşüncelerini yazmaları için teşvik etmelidir.