Hepatit, safra kesesi taşları, orak hücre hastalığı, alkolik karaciğer hastalığı ve tümörler dahil olmak üzere birçok nedene sahip olan sarılık hakkında merak edilen tüm detaylar haberimizde… Yetişkinlerde sarılık nedir? Belirtileri ve tedavisi…
YETİŞKİNLERDE SARILIK NEDİR?
Sarılık, cilt, sklera (gözlerin beyazları) ve mukoza zarlarının sarardığı bir durumdur. Bu sarı renge, sarı-turuncu safra pigmenti olan yüksek bir bilirubin seviyesi neden olur. Safra, karaciğer tarafından salgılanan sıvıdır. Bilirubin, kırmızı kan hücrelerinin parçalanmasından oluşur.
Sarılık, çoğunlukla çok fazla bilirubin üretimine neden olan veya karaciğerin ondan kurtulmasını önleyen altta yatan bir bozukluğun bir sonucu olarak ortaya çıkar. Bunların her ikisi de bilirubinin dokularda birikmesine neden olur.
Sarılığa neden olabilecek altta yatan durumlar şunlardır:
Karaciğerin akut iltihabı: Bu, karaciğerin bilirubini konjuge etme ve salgılama yeteneğini bozarak birikmeye neden olabilir.
Safra kanalının iltihabı: Bu, safranın salgılanmasını ve bilirubinin çıkarılmasını önleyerek sarılıklara neden olabilir.
Safra kanalının tıkanması: Bu, karaciğerin bilirubini atmasını önler.
Hemolitik anemi: Büyük miktarlarda kırmızı kan hücresi parçalandığında bilirubin üretimi artar.
Gilbert sendromu: Bu, enzimlerin safra atılımını işleme yeteneğini bozan kalıtsal bir durumdur.
Kolestaz: Bu, karaciğerden safra akışını keser. Konjuge bilirubin içeren safra, atılacağı yerde karaciğerde kalır.
Sarılığa neden olabilecek daha nadir durumlar şunlardır:
Crigler-Najjar sendromu: Bu, bilirubinin işlenmesinden sorumlu spesifik enzimi bozan kalıtsal bir durumdur.
Dubin-Johnson sendromu: Bu, konjuge bilirubinin karaciğer hücrelerinden salgılanmasını önleyen kalıtsal bir kronik sarılık şeklidir.
Yalancı sarılık: Bu zararsız bir sarılık şeklidir. Cildin sararması fazla bilirubinden değil beta-karoten fazlalığından kaynaklanır. Yalancı sarılık genellikle aşırı miktarlarda havuç, kabak veya kavun yemekten kaynaklanır.
SARILIK BELİRTİLERİ
Bazen kişide sarılık belirtileri olmayabilir ve durum tesadüfen fark edilebilir. Semptomların şiddeti, altta yatan nedenlere ve hastalığın ne kadar hızlı veya yavaş geliştiğine bağlıdır.
Enfeksiyondan kaynaklanan sarılığınız varsa, aşağıdaki belirtilere sahip olabilirsiniz:
– Ateş
– Titreme
– Karın ağrısı
– Grip benzeri belirtiler
– Ten renginde değişiklik
– Koyu renkli idrar ve / veya kil renkli dışkı
Sarılık bir enfeksiyondan kaynaklanmıyorsa, kilo kaybı veya cilt kaşıntısı gibi semptomlarınız olabilir. Sarılık pankreas veya safra yolu kanserlerinden kaynaklanıyorsa, en yaygın semptom karın ağrısıdır. Bazen, varsa karaciğer hastalığı nedeniyle de sarılık olabilir.
Bunlar:
– Kronik hepatit veya karaciğer iltihabı
– Piyoderma gangrenozum (bir tür cilt hastalığı)
– Akut hepatit A, B veya C
– Poliartralji (eklem iltihabı)
SARILIK TEDAVİSİ
Sarılık genellikle yetişkinlerde tedavi gerektirmez (bebeklerde daha ciddi bir sorundur). Sarılık tedavisi, sarılık semptomlarından ziyade nedeni hedefler.
Aşağıdaki tedaviler kullanılır:
Anemiye bağlı sarılık, demir takviyeleri alarak veya daha fazla demir açısından zengin gıdalar yiyerek kandaki demir miktarını artırarak tedavi edilebilir. Demir takviyeleri reçetesiz olarak temin edilebilir.
Hepatite bağlı sarılık, antiviral veya steroid ilaçların kullanılmasını gerektirir.
Doktorlar tıkanıklığın neden olduğu sarılığı tıkanıklığı cerrahi müdahale ile çıkararak tedavi edebilir.
Sarılık bir ilacın kullanımından kaynaklanıyorsa, tedavi alternatif bir ilaca geçmeyi içerir.
Sarılık tedavilerinin bazı komplikasyonları/yan etkileri vardır.
Bunlar:
– Kabızlık
– Şişkinlik
– Karın ağrısı
– Gaz
– Mide bulantısı
– Kusma
– İshaldir