Genç sporcuların, aileleri tarafından ne kadar ve nasıl desteklendiği, onların performansını önemli şekilde etkileyecek etkenlerin neredeyse başında gelir. Aileleri saha içinde ya da dışında onlara destek olurken coşkulanır, bağırır, arka çıkar, eleştirir, sevgi gösterir, zorlar, önemser ya da daha fazlasını talep eder. Her aile, sporcu çocuğunun yanında olduğunu farklı yollarla gösterir. Dr. Kay Porter (Porter Performance Systems), genç sporcuların ailelerinin neler yapmaları ve yapmamaları gerektiğini fark ederek, çocuklarını daha olumlu şekilde destekleyebileceklerini söylüyor. Koçlar da aşağıdaki yazıyı ailelere dağıtarak onları yönlendirebilirler.
Mutlaka Yapın!
- Çocuğunuzun kendi seçtiği spor alanında ilerlemesine izin verin. Ona sadece seçenekler önerin. Eğer çocuğunuz herhangi bir sporla uğraşmamayı seçtiyse, bu kararını destekleyerek onun yanında olun.
- Çocuğunuza koçuna saygı göstermeyi öğretin. Bunun için, siz de çocuğunuzun koçuna saygı göstererek ona örnek olabilirsiniz. Koçlarının tavsiyelerini dinlemek ve onun talimatlarına uymak, çocuğunuzun performansı ve ilerlemesi için önemlidir.
- Çocuğunuzun hata yapmasına ve bu hatalardan ders çıkarmasına izin verin, hatta bunun için istekli olun. Çocuğunuz bir hata yaptığında, daha başka ne yapabileceğini, bu hatasından ne öğrendiğini sorun. Onlara, sizin fikirlerinizi (eleştiri ya da suçlama değil) duymak isteyip istemediklerini sorun (sizin ne gördüğünüz, başka ne yapabileceği hakkındaki görüşünüz ve buradan nasıl ders çıkarılabileceğine dair fikriniz gibi).
- Sporcu çocuğunuza karşı ilgili, anlayışlı ve samimi olun. Onun bir öğrenme süreci içinde olduğunu ve fiziksel yeteneklerinin sınırları bulunduğunu kabul edin. Çocuğunuzun küçük başarılarını ve ilerlemelerini bile takdir edin ve bunları görmekten keyif aldığınızı belirtin.
- Düşüncelerinizde esnek olarak, karşı tarafı dinleyerek, bazen haklı ya da kontrollü bırakarak ona örnek olun. Bazen hatalar yapmaktan ve kesin görüşlerinizin dışına çıkmaktan çekinmeyin, hatta bunlar için istekli olun.
Asla Yapmayın!
- Kendi gençlik hevesleriniz ile çocuğunuz hakkında hayal kuruyor olabilirsiniz. Ama, sizin bir zamanlar futbol yıldızı ya da jimnastikçi olmak istemeniz, çocuğunuzun sporla ilgileneceği anlamına gelmez. Çocuğunuzun, sizin sevdiğiniz spor alanını seçmeyebileceğini kabul edin.
- Çocuğunuzdan en mükemmelini beklemeyin. Mükemmelliği hedef alarak yaşamak oldukça zordur. “Onların performansı yüzünden sen de kötü oynuyor sayıldın” gibi diğer çocukları suçlayıcı bir ifade kullanmak, çocuğunuza zarar verir. Sizin toplum içindeki görünümünüz, çocuğunuzun sorumluluğu değildir.
- Çocuğunuz ya da çocuğunuzun oynadığı takım kazanamadığında, ekipmanı, koçu, diğer oyuncuları, hakemleri hatta hava koşullarını bile suçlamayın. Başkalarını suçlamak, bir çocuğa sadece sorumluluk almamayı öğretir. Eğer çocuğunuz performansı için başkasını suçlamayı öğrenirse, neyi daha farklı yapabileceğini bulamaz ya da hatalarından ders çıkaramaz.
- Çocuğunuzu zorlamayın! Kendi becerilerini aşacak şekilde zorlanan çocuklar, kendilerine olan güvenlerini kaybedebilir, dirençli olabilir, ailelerine gücenebilir, kendilerinden ve yeteneklerinden şüphe edebilir ve çaba göstermekten vazgeçebilirler. Ayrıca yeme ve uyku düzenleri de bozulabilir.
Aileler, zaman zaman bu listeye bakarak, genç sporcu çocuklarının kendileri gibi sadece eğlenmek için sporla ilgilenebileceklerini hatırlayabilirler. Birçok çocuk sadece eğlenceli buldukları için sporla ilgilenir. Spor, genç sporcu çocuğunuz için bile zorunlu bir işe ya da göreve dönüştüğünde, hem sporun hem büyümenin keyfine varamaz. Hayatı bazen daha az ciddiye almak, hepimizin spor hayatındaki rekabeti eğlenceli yaşamasına yardım edebilir.
Özden Sevil
Psikolog
Klinik Psikoloji Y.L. Öğrencisi
Kaynak
Porter, K. Do’s and Don’ts for Parents of Young Athletes http://appliedsportpsych.org/Resource-Center/Parents/articles/do-dont adlı siteden alınmıştır.