Çözünmüş oksijen, suda veya diğer sıvılarda bulunan serbest, bileşik olmayan oksijen seviyesini ifade eder. Bir su kütlesi içinde yaşayan organizmalar üzerindeki etkisi nedeniyle su kalitesinin değerlendirilmesinde önemli bir parametredir. Limnolojide (göllerin incelenmesi), çözünmüş oksijen, yalnızca suyun kendisinden sonra ikinci önemli bir faktördür ¹. Çok yüksek veya çok düşük çözünmüş oksijen seviyesi sudaki yaşama zarar verebilir ve su kalitesini etkileyebilir.
Bileşik olmayan oksijen veya serbest oksijen (O2), başka herhangi bir elemente bağlı olmayan oksijendir. Çözünmüş oksijen, bu serbest O2 moleküllerinin su içinde bulunmasıdır. Sudaki bağlı oksijen molekülü (H2O) bir bileşiktir ve çözünmüş oksijen seviyelerine dahil değildir. Serbest oksijen moleküllerinin, tuz veya şekerin karıştırıldığında ² yaptığı gibi suda çözündüğünü hayal edebilirsiniz.
Çözünmüş Oksijen ve Sudaki Yaşam
Çözünmüş oksijen, balıklar, omurgasızlar, bakteriler ve bitkiler dahil olmak üzere birçok yaşam formu için gereklidir. Bu organizmalar, karadaki organizmalara benzer şekilde solunumda oksijen kullanırlar. Balıklar ve kabuklular solungaçları yoluyla solunum için oksijen alırken, bitki yaşamı ve fitoplankton fotosentez için ışık olmadığında solunum için çözünmüş oksijene ihtiyaç duyar 4 . İhtiyaç duyulan çözünmüş oksijen miktarı yaratıktan yaratığa değişir. Dipten beslenenler, yengeçler, istiridyeler ve solucanlar minimum miktarda (1-6 mg/L) oksijene ihtiyaç duyarken, sığ su balıkları daha yüksek seviyelere (4-15 mg/L)⁵ ihtiyaç duyar.
Bakteriler ve mantarlar gibi mikroplar da çözünmüş oksijene ihtiyaç duyar. Bu organizmalar, bir su kütlesinin dibindeki organik materyali ayrıştırmak için ÇO kullanır. Mikrobiyal ayrışma, besin geri dönüşümüne önemli bir katkı sağlar. Bununla birlikte, seyrek olarak veya hiç dönüş olmayan (tabakalaşma olarak da bilinir) bir su kütlesinde aşırı miktarda çürüyen organik madde (ölmekte olan algler ve diğer organizmalardan) varsa, daha düşük su seviyelerindeki oksijen daha hızlı tükenir