Silahlanma hakkının anayasal güvence altında olduğu ABD'de, Başkan Barack Obama'nın silah satışının kısıtlanması gerektiği yönündeki birçok açıklamasına rağmen, silah lobilerinin Kongre'deki ağırlığı nedeniyle uzun yıllardır silahlanmayı kısıtlayacak yasalar çıkarılamadı.
Sadece 2015 yılında 51 binden fazla silahlı saldırının düzenlendiği ve bu olaylarda 13 bin kişinin hayatını kaybettiği ABD'de Başkan Obama, dün silah satışlarıyla ilgili yeni kararını açıklarken, silahlanmayla ilgili tartışmalar yeniden gündemin en önemli maddesi haline geldi.
ABD Anayasası'nda 15 Aralık 1791'de Haklar Bildirgesi ile benimsenen İkinci Düzenleme'de yer alan, "Düzenli bir milis gücü, hür bir eyaletin güvenliği için zorunlu olduğundan, halkın silah bulundurma ve taşıma hakkı ihlal edilmeyecektir" hükmü, Amerikan halkının silahlanma hakkının en temel hukuki dayanağı olarak biliniyor.
Bu anayasal temel, zamanla genel kabul görmüş toplumsal bir olguya dönüştüğü için hemen her ABD vatandaşının silah sahibi olması "normal" karşılanıyor. Bu çerçevede, son araştırmalara göre, ülke genelinde sivillerin elinde yaklaşık 300 milyon ateşli silah bulunduğu tahmin ediliyor. Araştırma şirketi PEW’in son çalışmasına göre, ABD nüfusunun üçte biri evinde bir ya da birden fazla ateşli silah bulunduruyor.
Sandy Hook sonrası hazırlanan yasa Kongre'de reddedildi
Başkan Obama'nın dün anlatırken gözyaşlarına hakim olamadığı, 14 Aralık 2012'de Sandy Hook İlkokulunda düzenlenen ve 20 çocuğun hayatını kaybetmesine neden olan saldırı, Amerikan toplumunda silahlanma karşıtı yasal düzenlemelerin yapılması gerektiği hissiyatını doğurmuştu.
Ancak Obama yönetiminin farklı kesimlerle yürüttüğü çalışmaların sonucunda saldırıdan 1 ay sonra hazırlanan "Saldırı Silahlarını Yasaklama Kanunu", Kongre'de 40'a 60 oyla reddedildi.
Aynı şekilde silah almak isteyenlerin sabıka kayıtlarına daha ayrıntılı bakılmasını öngören yasa teklifi Nisan 2013'te Kongre'den geçememişti.
Her ne kadar Obama, büyük tepki çeken ve silah kontrol tartışmalarını alevlendiren saldırının ardından silah kontrolüyle ilgili Kongre'nin onayına gerek olmayan 23 başkanlık emrini 2013 yılı sonunda imzalamış olsa da Kongre düzeyinde bir yasa çıkarılması mümkün olmamıştı.
Kongre'de Cumhuriyetçiler ağırlıkta
Silahsızlanmayla ilgili tartışmaların bir kez daha gündeme geldiği bugünlerde gözler yeniden Kongre'ye çevrildi. Temsilciler Meclisi ve Senato'dan oluşan ABD Kongresi'nde Cumhuriyetçi Parti'nin ağırlığı dikkat çekiyor. 435 milletvekilinden oluşan Temsilciler Meclisi'nde Cumhuriyetçiler 247, Demokratlar ise 193 koltuğa sahipken Senato'da da 54'e 44 Cumhuriyetçilerin üstünlüğü göze çarpıyor.
Geleneksel olarak silah lobilerine yakınlığıyla bilinen Cumhuriyetçi Parti'nin ABD Kongresi'ndeki mevcut üstünlüğü, silah karşıtı yasa hazırlıklarının önündeki önemli engellerden biri olarak görülüyor.
Bu durumun farkında olan Başkan Obama, dün açıkladığı silahlanma karşıtı kararları, Kongre'nin onayına gerek olmayan "başkanlık emri" şeklinde uygulamaya koymaya hazırlanıyor.
Kongre'deki silahlanma karşıtları da son yıllarda bağış toplama anlamında ciddi ivme yakaladı.erinden satılan silahlar için de sabıka kaydı incelemesinin yapılacağını belirtmişti.