ATARDAMARLAR
(Arterler). Atardamarlar, kalpten, oksijenlenmiş kanı, bütün vücuda yollayan, duvarları kas tabakasıyla çevrili tüplerdir. Atardamar sistemi ufak dallara ayrıldıkça, kan akımına karşı direnç artmaktadır. Normal bir kişide, dolaşımın gerekli şekilde sürebilmesi için 120 mm. cıva basıncı değerinde bir kan basıncına gerek vardır; öyle ki, bir atardamar kesildiğinde, kan fışkırır. Atardamarların en ufak uç dalları, arteryol adını alır ve bunlar, kılcal damarlar aracılığıyla, toplardamar sistemiyle devamlıdır. Atardamar sisteminin dalları arasında çok sayıda anastomoz (ağızlaşma) vardır. Bundan ötürü, bir atardamarın tıkanması, onun kanlandırdığı bölgenin beslenmemesine işaret etmez; dolaşım, bu ağızlaşmaların sağladığı yan geçitlerle sürer. bkz. Kan Dolaşımı.
Atardamarların Ve Toplardamarların Görevleri Nelerdir ?
Atardamar ve toplardamar vücudumuzun kan taşıyan başlıca damarlarıdır. Atardamarlar (arterler) kalpten aldıkları temiz kanı dokulara götürür, toplardamarlar ise kirlenen kanı toplayıp kalbe getirir.
Ana atardamarlar sol karıncıktan çıkar, kollara ayrılarak bütün vücudu dolaşır. Organlara ulaşınca incelir, yüzlerce dala ayrılır, besleyeceği dokulara varınca kılcal damarlar haline gelirler. Organlardan (kas, ciğer, deri vb.) geçerken kandaki besleyici maddeleri bırakırlar. Besleyici kanı alan organlar, toplayıcı kılcal damarlara kanı kirlenmiş halde verirler.
Toplayıcı kılcal damarlar gittikçe kalınlaşarak kalbe yaklaşırlar ve sağ kulakçığa ulaştıklarında ana toplardamar halini alırlar.Atardamarlar kalp gibi çarpar. Çeperleri düz, kaygan olduğu için kanı hızlı ve kuvvetli şekilde pompalar.Toplardamarlar daha geniştir. Atardamara göre daha çok kan taşırlar ve bu kanı daha az bir basınçla, daha yavaş olarak kalbe ulaştırırlar.