Karbonmonoksit zehirlenmesi nedir?
Karbon monoksit (CO), hem kokusuz hem de renksiz bir gazdır. Aşağıdakiler tarafından üretilen yanma (egzoz) dumanında bulunur:
- Sobalar
- Şömineler
- Araba egzozlar
- Kömür
- Motorlu jeneratörler
Herkes gün boyunca az miktarda karbon monoksite maruz kalır. Ancak, çok fazla teneffüs edilmesi CO zehirlenmesine neden olabilir.
Yanma dumanları yetersiz havalandırılan veya kapalı bir alanda (garaj gibi) hapsedildiğinde CO tehlikeli seviyelere çıkabilir. Bu dumanların solunması, CO’nun kan akışınızda birikmesine neden olur ve bu da ciddi doku hasarına neden olabilir.
CO zehirlenmesi son derece ciddi ve hayatı tehdit edici olabilir. Siz veya tanıdığınız birisi CO zehirlenmesi belirtileri gösteriyorsa hemen 112’yi arayın.
CO zehirlenmesinin en yaygın belirtileri şunlardır:
- Baş dönmesi
- Bal Ağrısı
- Zayıflık
- Mide bulantısı
- Kusma
- Bilinç kaybı
- Nefes alma güçlüğü
Eğer yüksek oranda CO’ya maruz kalırsanız, vücudunuz kandaki oksijeni CO ile değiştirmeye başlayacaktır. Bu olduğunda bilinçsiz hale gelebilirsiniz. Bu durumlarda ölüm meydana gelebilir.
CO zehirlenmesi belirtileri göstermese bile, bir CO kaynağına maruz kalmanız durumunda hastaneye hemen gitmelisiniz.
Risk Faktörleri
CO zehirlenmesi, havada çok miktarda CO bulunduğunda oluşur. Gerçek zehirlenme, özellikle de iyi havalandırılmayan bir yerde yaşıyorsanız,i ve bu havada nefes aldığınızda ortaya çıkar.
Aşağıdaki yerlerden birine yakınsanız çok fazla CO çekilme riski artar:
Yakıt yakma alanı, ısıtıcı gaz ocağı veya soba üstü su ısıtıcısı, araba veya kamyon egzozlarının yoğun olduğu bir alan ya da garajlar, gaz ısıtıcıları, kömür sobaları
Bu cihazlar tipik olarak güvenli bir miktarda CO üretirler, ancak bu cihazlar kapalı veya iyi havalandırılmamış alanlarda kullanıldığında, havadaki CO miktarı hızla artabilir.
Bu aletleri evinizde kullanıyorsanız, bu cihazların yanına bir CO dedektörü yerleştirmelisiniz.
Karbonmonoksit zehirlenmesi nasıl teşhis edilir?
Bir doktor veya hemşire, kanınızdaki CO miktarını belirlemek için bir kan örneği alacaktır. CO seviyeleri milyonda 70 parçaya (ppm) yükseldiğinde, belirtiler daha belirgin hale gelir. Bu semptomlar mide bulantısı, baş dönmesi ve bilinçsizliği içerebilir.
Karbonmonoksit zehirlenmesi nasıl tedavi edilir?
Bir doktorun CO zehirlenmesinden şüphelenmesi durumunda, hastaneye gittiğinizde hemen tedavi görürsünüz. Hayatı tehdit eden komplikasyonları önlemek için hızlı tedavi gereklidir. Tedavi şunları içerebilir:
Oksijen tedavisi
CO zehirlenmesini tedavi etmenin en iyi yolu, saf oksijende nefes almaktır. Bu tedavi, kandaki oksijen seviyelerini arttırır ve CO’yu kandan çıkarmaya yardımcı olur. Doktorunuz burnunuza ve ağzınıza bir oksijen maskesi yerleştirecek ve nefes almanızı isteyecektir. Kendi başınıza nefes alamıyorsanız, ventilatör aracılığıyla oksijen alacaksınız.
Oksijen odası
Doktorunuz sizi geçici olarak basınçlı oksijen odasına (hiperbarik oksijen odası olarak da bilinir) yerleştirebilir. Oksijen haznesinin iki katı normal hava basıncına sahiptir. Bu tedavi, kandaki oksijen düzeylerini hızla artırır ve tipik olarak ciddi CO zehirlenmesi vakalarında veya hamile kadınlarda CO zehirlenmesini tedavi etmek için kullanılır.
Acil Bakım
CO zehirlenmesini asla kendi başınıza tedavi etmekle yetinmemelisiniz. CO zehirlenmesi olduğuna inanıyorsanız, derhal dışarı çıkın ve 112’yi arayın.
Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.