Rishi Sunak İngiltere Başbakanı Olarak Göreve Başladı
Rishi Sunak, iki ay içinde İngiltere'nin üçüncü başbakanı olarak bugün göreve başladı. Sunak, giderek büyüyen bir ekonomik kriz, çatışma içinde olan bir Muhafazakar Parti ve derinden kutuplaşmış bir ülke devraldı
Rishi Sunak, iki ay içinde İngiltere'nin üçüncü başbakanı olarak bugün göreve başladı. Sunak, giderek büyüyen bir ekonomik kriz, çatışma içinde olan bir Muhafazakar Parti ve derinden kutuplaşmış bir ülke devraldı.
Kral III. Charles’ın hükümeti kurmasını istediği 42 yaşındaki eski hedge fonu patronu, İngiltere Parlamentosu’ndaki çekişme ve kavgalara bir son vermeye çalışacak.
Karşı karşıya olduğu zorlukların kendisini korkutmadığını söyleyen Sunak, yaptığı açıklamada, güveni yeniden inşa etme ve ekonomik kriz içinde olan İngiltere'ye liderlik yapma sözü verdi.
"Korkmuyorum"
Downing Sokağı'ndaki Başbakanlık Konutu önünde, yanında ailesi ve siyasi destekçileri olmadan yaptığı konuşmada Sunak, "Her şeyin ne kadar zor olduğunun farkındayım" dedi.
Sunak, "Tüm olanlardan sonra güveni yeniden inşa etmek için çalışmam gerektiğini biliyorum. Söyleyebileceğim tek şey, korkmadığım. Kabul ettiğim bu görevin gerektirdiklerini biliyorum ve benden talep edilenleri yerine getirmeyi umuyorum" dedi.
İngiltere Parlamentosu'ndaki en zengin kişilerden biri olan Sunak'ın ekonomik yavaşlama, yüksek borçlanma maliyetleri ve vatandaşların enerji faturalarını ödemelerine destek olmak amacıyla oluşturulan altı aylık program nedeniyle, kamu maliyesinde ortaya çıkan 40 milyon sterlinlik açığı kapatmak için harcamalarda kesintiye gitmesi bekleniyor.
Sunak, 2019 yılında Muhafazakar Parti'yi görev başına getiren seçimlerde vaat edilen politika manifestosundan uzaklaşması durumunda yeniden seçime gitme çağrılarıyla karşı karşıya kalabilir. 2019'daki seçimlerde o dönem parti lideri olan Boris Johnson, ülkede yoğun yatırımlar yapılacağı sözü vermişti.
Ekonomistler ve yatırımcılar, Sunak'ın başbakanlık görevine gelmesinin piyasaları sakinleştireceğini söylüyor, ancak milyonlarca İngiliz'in hayat pahalılığıyla mücadele ettiği bu dönemde önünde az sayıda kolay seçenek olduğu uyarısı yapıyor.
Kral III. Charles'ın hükümeti kurma talebini kabul ettikten kısa süre sonra konuşan Sunak, "Ekonomik istikrar ve güveni bu hükümetin önceliği yapacağım. Bu, zor kalarların alınacağı anlamına geliyor" dedi.
Sunak, kamunun ihtiyaçlarını siyasetin üzerinde tutma sözü de verdi.
Yeni İngiltere Başbakanı, hanehalkları ve şirketleri harcamalarını kısmaya zorlayan yüksek enflasyon ve rekor düzeydeki enerji maliyetleri sorununun çözülmemesi durumunda meslektaşlarına "varoluş kriziyle" karşı karşıya kalacakları uyarısı yaptı.
Mali çalkantı
Son 200 yılın en genç ve ilk azınlık İngiltere Başbakanı olan Sunak, görevi, görevde kaldığı 44 günde mali piyasalarda çalkantılara neden olan bütçe krizinin mimarı Liz Truss'tan devraldı.
Sunak'ın siyasi açıdan hassas olarak değerlendirilen alanlar olan sağlık, eğitim, savunma, sosyal yardım ve emeklilik maaşlarındaki harcamaların tümünü gözden geçirmesi gerekecek.
Downing Sokağı'na akın eden gazeteciler, siyasetçiler ve fotoğrafçılar önce görevden ayrılan Truss, sonra da yeni Başbakan Sunak'ın konuşmalarını dinledi.
Başbakanlık görevine geldikten alta hafta sonra sonra Downing Sokağı'nda veda konuşmasını yapan Truss, siyasetçiler tarafından alkışlandı.
Truss, sterlinin hızla değer kaybetmesi, borçlanma maliyetlerinin ve konut kredisi (mortgage) oranlarınınsa hızla yükselmesiyle sonuçlanan kısa başbakanlık görevi sırasında izlediği politikalardan ötürü özür dilemedi.
Truss'ın ekonomik büyümeyi tetikleme planının yanlış olmadığını ancak bazı hatalar yapıldığını söyleyen Sunak, "Bu hataları düzeltmek için partimin lideri ve sizin başbakanınız olarak seçildim" dedi.
Sunak şimdi kabinesini kuracak. Bazı Muhafazakar Partililer, Sunak'ın kabinesinin partinin tüm kanatlarından siyasetçileri kapsamasını umuyor.
Sunak'ın Maliye Bakanı Jeremy Hunt'ı bu görevde tutması bekleniyor. Hunt, Truss'ın ekonomi planının neredeyse tamamını rafa kaldırarak çalkantılı tahvil piyasalarını rahatlatmıştı.
Öte yandan yatırımcılar, Sunak'ın 31 Ekim'de yeni bütçe ile borçlanma ve büyüme tahminlerine ilişkin planları açıklayıp açıklamayacağını bilmek istiyor. Bu bilgi, 3 Kasım'da İngiltere Merkez Bankası'nın faiz oranı kararını belirlemesinde önemli rol oynayabilir.
Siyasi oyunlar
Yatırım bankacılığı firması Goldman Sachs'in eski analistlerinden Sunak, İngiltere Parlamentosu'na 2015 yılında girdi. Sunak'ın, ekonominin resesyona doğru ilerlediği bu dönemde Westminster'deki entrikalara giderek daha fazla öfke duyan seçmenleri rahatlatmak için partisinde birlik sağlaması gerekiyor.
Sunak, yaz aylarında Maliye Bakanlığı görevini bıraktığında partisi içinde birçokları tarafından Boris Johnson'ın sonunu getiren bir ayaklanmayı tetiklemekle suçlanmıştı.
Muhafazakar Parti'nin kısa süre içinde yeni bir lideri görev başına getirmesi birçoklarını rahatlatsa da kimileri, güven eksikliği hissetmeye devam ediyor. Bazılarıysa ekonomik sıkıntı çeken ailelerin milyoner Sunak'a yakınlık duyup duymayacağı, hatta oy verip vermeyeceğini sorguluyor.
Bir zamanlar ekonomik ve siyasi istikrar simgesi olan İngiltere'nin iç çekişmelere sahne olmasını izleyen çok sayıda yabancı siyasetçi ve yetkiliyse Sunak'ın başbakanlığını memnunlukla karşıladı.
Sunak aynı zamanda İngiltere'nin Hint kökenli ilk başbakanı oldu.
ABD Başkanı Joe Biden, Hint asıllı Sunak'ın İngiltere Başbakanı oluşunu "önemli bir dönüm noktası" olarak tanımlarken Hindistan'daki liderler de bu gelişmeden memnun oldu. Sunak'ın milyarder kayınpederi N.R. Narayana Murthy, damadının İngiltere'ye iyi hizmet edeceğini söyledi.
Yazılım devi Infosys'in kurucusu olan N.R. Narayana Murthy, "Kendisiyle gurur duyuyoruz ve başarılar diliyoruz" dedi.