Multipl skleroz (MS), beyni ve omuriliği (merkezi sinir sistemi) potansiyel olarak devre dışı bırakan hastalıktır.Multiple çoklu anlamına gelmektedir. Çoklu olarak
MS'te bağışıklık sistemi sinir liflerini örten ve beyninizle vücudunuzun geri kalanı arasında iletişim sorunlarına neden olan koruyucu kılıfa (miyelin) saldırır. Sonunda, hastalık sinirlerin kalıcı hasarına veya bozulmasına neden olabilir.
MS belirtileri yaygın olarak değişir ve sinir hasarının miktarına ve hangi sinirlerin etkilendiğine bağlıdır. Şiddetli MS hastalığı olan bazı kişiler tek başına yürüyemez veya yürüme kabiliyetini tamamen kaybedebilir, bazıları ise yeni semptomlar olmadan uzun süre gerileme yaşayabilir.
Multipl skleroz'un tedavisi yoktur. Bununla birlikte, tedaviler nöbetlerden kurtulmayı hızlandırmaya, hastalığın seyrini değiştirmeye ve semptomlarla başa çıkmaya yardımcı olabilir.
Multipl skleroz belirti ve semptomları, etkilenen sinir liflerinin konumuna bağlı olarak kişiden kişiye ve hastalık süresince büyük ölçüde farklılık gösterebilir. Semptomlar genellikle hareketi etkiler, örneğin:
Görme sorunları da dahil olmak üzere aşağıdakiler yaygındır:
Multipl skleroz belirtileri aşağıdakileri de içerebilir:
Bilinmeyen nedenlerle yukarıdaki belirtilerden herhangi biriyle karşılaşırsanız bir doktora görünün.
MS'li çoğu insan nükseden bir hastalık seyrine sahiptir. Günler veya haftalar içinde gelişen ve genellikle kısmen veya tamamen iyileşen yeni belirti veya nüks dönemleri yaşarlar. Bu nüksleri, aylar hatta yıllar sürebilen sessiz hastalık gerileme dönemleri takip eder.
Vücut ısısındaki küçük artışlar, MS'in belirtini geçici olarak daha da kötüleştirebilir, ancak bunlar hastalığın tekrar etmesi olarak kabul edilmez.
Tekrarlayan gerilemelere uğrayan MS'li kişilerin yaklaşık yüzde 60 ila 70'i sonunda sekonder progresif MS olarak bilinen gerileme periyodu olan veya olmayan semptomların düzenli bir şekilde ilerleme kaydeder.
Belirtilerin kötüleşmesi genellikle hareket ve yürüme ile ilgili sorunları içerir. Sekonder progresif MS'li kişilerde hastalığın ilerleme oranı büyük ölçüde değişir.
MS'li bazı insanlar, herhangi bir nüks olmaksızın belirtilerin kademeli olarak başlamasını ve sürekli ilerlemesini yaşayabilir. Bu primer progresif MS olarak bilinir.
Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılan bir araştırmaya göre MS'li hastalar, MS olmayan kişilere göre daha az bir yaşam süresine sahiptirler. MS'li hastalar MS hastası olmayanlara göre 2-3 kat daha yüksek ölüm oranlarına sahiptir.
Multipl sklerozun nedeni bilinmemektedir. Vücudun bağışıklık sisteminin kendi dokularına saldırdığı otoimmün bir hastalık olarak kabul edilir. MS durumunda, bu bağışıklık sistemi bozukluğu beyindeki ve omurilikteki (miyelin) sinir liflerini kaplayan ve koruyan yağ tabakasını tahrip eder.
Miyelin, elektrik kablolarındaki yalıtım kaplamasıyla karşılaştırılabilir. Koruyucu miyelin hasar gördüğünde ve sinir lifi ortaya çıktığında, bu sinir boyunca hareket eden mesajlar yavaşlayabilir veya engellenebilir. Sinir de zarar görebilir.
MS'in neden bazı insanlarda ortaya çıkıp diğerlerinde çıkmadığı bilinmemektedir. Genetik ve çevresel faktör kombinasyonu sorumlu olabilir.
Bu faktörler multipl skleroz olma riskinizi artırabilir:
Multipl sklerozlu insanlarda aşağıdaki durumlar ortaya çıkabilir: