Uçuş güvenliği için birçok farklı bilgi ve yöntem kullanılmaktadır. Bunlardan biri de Notam (Notice to Airmen) olarak adlandırılan uygulama. Peki Notam nedir, hangi amaçlar için ve durumlar için kullanılır? Notam uygulamasının geçmişi hakkında neler biliyoruz?
Notam, yani “Notice to Airmen”, “Havacılara Duyuru” anlamına gelir. Havacılık sektöründe kullanılan bu terim, uçuş ekiplerini ve diğer ilgili tarafları, uçuş güvenliğini etkileyebilecek önemli değişiklikler ve bilgiler hakkında bilgilendirmek üzere oluşturulan bildirileri ifade eder.
Notamlar, devam eden veya yaklaşmakta olan hava şartlarının yanı sıra hava yolları, havaalanları veya navigasyon sistemlerindeki değişiklikler gibi zorunlu gereksinimleri veya durumları da içerir. Kısacası, bir Notam uçuş güvenliği ile doğrudan ilgili her türlü önemli bilgiyi içermelidir.
Bir Notam, çeşitli durumlarda ve hem rutin hem de acil durumlarda kullanılır. Aşağıda, Notamların kullanıldığı bazı tipik durumlar ve nedenler verilmiştir:
- Havaalanının durumu: bir havaalanının veya iniş alanının kullanılabilirliği, bakım çalışmaları, iniş alanı yüzeyi veya aydınlatma sistemindeki değişiklikler hakkında bilgi sağlamak için Notam yayınlanabilir.
- Navigasyon yardımcıları: Radyo navigasyon yardımcılarının durumu değiştiğinde (örneğin tamirat veya bakım nedeniyle kullanılamaz hale geldiğinde) bir Notam yayınlanır.
- Hava durumu: Aşırı hava durumu (örneğin kasırgalar, sel, yoğun sis) hava trafiğini ve uçuşları etkileyebileceğinden, bunlar hakkında Notamlar yayınlanabilir.
- Uçuş yolları: Bir uçuş yolunun durumu veya rotaları etkileyebilecek herhangi bir değişiklik (örneğin hava yolu güzergahında değişiklik, uçuş seviyesinde değişim) bir Notam ile duyurulur.
- Güvenlik: Belirli bir bölgedeki anormal veya beklenmedik güvenlik durumları (örneğin militar tatbikatlar, uzay faaliyetleri) hakkında bir Notam yayınlanabilir.
Notam sistemi, uçuş güvenliğini iyileştirmek ve havacılık endüstrisindeki bilgi akışını hızlandırmak için ortaya çıktı. İlk Notam, 1920’lerde, hava taşımacılığının hızla arttığı ve daha karmaşık hale geldiği bir dönemde yayınlandı. O zamandan beri, Notam sistemi sürekli geliştirildi ve genişletildi, ve bugün hem sivil hem de askeri havacılıkta rutin bir uygulamadır.
Notamların yayınlanmasını ve dağıtımını denetleyen kuruluşlar, genellikle ulusal sivil havacılık otoriteleridir. Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO), Notam’ın içeriği ve formatı konusunda belirli standartlar ve prosedürler belirler ve yönetir.
Notam (Notice to Airmen): Uçuş ekibi, hava trafik kontrolörleri ve diğer ilgili tarafları, uçuş güvenliğini etkileyebilecek önemli değişiklikler veya bilgiler hakkında bilgilendirmek için yayınlanan resmi duyurulardır.
ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü): Birleşmiş Milletlere bağlı olan ve uluslararası sivil havacılık standartları ve prensipleri belirlemekle görevli olan bir örgüt. 1944’te kurulmuştur ve genellikle Montreal Sözleşmesi olarak da bilinir.