Göç nedir? Canlıların bir yerden başka bir yere, genellikle mevsimlere bağlı olarak yaptıkları dönemsel (periyodik) toplu hareketlere göç denir. Coğrafi konumu nedeniyle Türkiye önemli göç yolları üzerinde yer almaktadır. Kuşların göç etmelerindeki temel neden kışı daha sıcak ve besin açısından daha zengin bölgelerde geçirmektir. Kışı geçirdikten sonra kuşlar bu tropik bölgelerdeki rekabetin yoğunluğundan dolayı üreme bölgelerine geri dönerler.
Leylekler göçmen kuşlardandır. Yazları ılık ülkelerde geçirirler; kış yaklaşırken, güneye, sıcak ülkelere göç ederler. Büyük kuşlar göç ederken sıcak hava sarmallarına gerek duyarlar. Gündüzleri ve çoğunlukla sadece kara parçaları üzerinden uçarak göçerler. Denizler üzerinden geçmemek için belli dar boğazlarda toplandıkları için buralarda kolayca gözlenebilirler.
Bunların en ünlüsü İstanbul Boğazı’dır. Daha az tanınmış bir darboğaz olan Borçka ise Türkiye’nin öteki ucunda, Artvin’dedir. Son olarak, bu türler güney sınırımızdan çıkarken Hatay’ın Belen dolaylarında yoğun şekilde görülebilirler.
Mayıs: Yavru leyleklerin yumurtalardan çıkma zamanı. Bu ayda anne-baba leylekler sürekli yavrulara yiyecek taşır. Solucan, kurbağa, büyük böcekler, küçük fareler ve balıklar leyleklerin başlıca besinleridir.
Haziran: Bu ayın ortasında yavru leylekler iyice büyümüş olur. Fakat hâlâ uçmayı başaramazlar. Anne-babalarından yiyecek beklerler
Temmuz: İlk uçuş denemelerinin yapıldığı bir aydır Haziran. Yuvanın içinde zıplayan, kanat çırpan yavrular görürüz bu ayda. Yavrular iyice büyüdüğü için yuvaya sığmayan leylek ailesinin büyükleri artık, yakındaki ağaçlarda uyumaya başlarlar.
Ağustos: Uçuş denemelerinin daha sık yapıldığı, yavruların havada birkaç saniyeden fazla kalabildiği günler başlamıştır. Yavru leylekleri bu ay içinde yere düşerken, yuvaya konmaya çalışırken, direğe çarparken görebiliriz. Ayın sonuna doğru uçmayı başaran yavrular, onluk gruplar oluşturarak güneye doğru göç etmeye hazırdırlar.
Eylül: Sonbahar gelince, anne-baba ve yavru leylekler güneye göç ederler. Birlikte havada önce yükselir, sonra güneye doğru süzülmeye başlarlar. Güneye olan bu yolculukları yaklaşık 4 hafta sürer.
Ekim: Bu ay, leyleklerin ülkemizden göç edebilmeleri için değerlendirecekleri son fırsatlar sunar. Bizler, sonbahar yağmurlarında ıslanmaya başlarken, onların çoktan güneşli ve sıcak ülkelere doğru yola çıkmış olmaları gerekir..
Kasım, Aralık, Ocak: Leylekler, bu üç ay boyunca bütün bir kışı Güney Afrika’da geçirirler. Burada, bizim ülkemize, kuzey ülkelerine göre daha çok besin bulacaklardır. Yeni bir göç için leyleklerin iyice dinlenip beslenmeleri gerekir. Zira, şubat ayı içinde kuzeye doğru yeni bir yolculuk başlayacaktır.
Şubat: Yaşlı leylekler GÜney Afrika’dan kuzeye doğru diğer leyleklerden daha erken bir zamanda yolculuğa çıkar ve 4-5 hafta içinde Türkiye’de ulaşırlar.
Mart: Kış aylarını ülkemizde geçiren leylekler ve Güney Afrika’dan ilk gelen leylekler bu ay içinde yuvalarını yenilemek için heyecanla sağa sola doğru uçmaya başlarlar. Bu ayın sonuna doğru ülkemize göç eden leyleklerin sayısı iyice artar. Kışı Türkiye’de geçiren leylekler ise yuvaların sahipleri gelince, kavga eder gibi başlarlar aralarında didişmeye: Laklak, laklak, laklak, laklak Sonunda aralarında bir anlaşmaya varan leylekler, yeni bir yuva yapmak ve bir an önce yumurtalarını bu yuvanın içine bırakmak için sabırsızlanırlar.
Leylekler ile ilgili TRT’nin hazırladığı ” Çatımızda ki Misafirler” belgeselini buradan izleyebilirsiniz.