İskoçya, 18 Eylül 2014 tarihinde yapılacak olan referandumla 300 yıldır dahil olduğu Britanya’dan ayrılıp ayrılmamayı oylayacak. Referandumdan bağımsızlık yönünde bir karar çıkarsa, bağımsız İskoçya 24 Mart 2016 tarihinde ilan edilecek.
Referanduma gelen sürecin tarihini 700 yıl önceki Bannockburn Savaşı’na kadar götürmek mümkün olsa da, 18 Eylül 2014 tarihinin ortaya çıkışı için 2013’ün sonuna İskoçya’daki bölgesel hükümetin başbakanı ve ayrılıkçı İskoç Ulusal Partisi’nin (SNP) lideri Alex Salmond’un açıkladığı, 649 sayfalık “İskoçya’nın geleceği için misyon bildirisi” raporuna bakmak gerekiyor.
Referandum tarihi yaklaştıkça da, hem ülke içinde; hem de Britanya içinde kamplaşmalar da artmaya başladı. İngiltere, referanduma karşı olmamakla birlikte, bağımsızlık fikrine karşı olduğunu açıkladı. İskoçya içinde ise birlik taraftarları ve bağımsızlık taraftarları arasında ekonominin geleceği temelli tartışmalar artarak sürüyor.
Başbakan Yardımcısı Nicola Sturgeon bağımsızlık yoluna altı “zorlayıcı sebebin” kilometre taşı olduğunu söyledi. Ona göre bağımsız İskoçya daha fazla istihdam yatarır, “İskoçların önceliği için vergi gelirlerini harcar, kamu hizmetlerini korur, “oy verdikleri hükümet olur”, petrol fonu kurulur ve İskoçya’nın koşulları doğrultusunda bir emeklilik yaşı olur.
Sturgeon “Referandum İskoçların kaderinin İskoçların elinde olması veya geleceğini İngiltere’de bir şehrin eline bırakmak arasında seçim” olduğunu söyledi.
İngiltere’nin İskoçya’dan sorumlu Bakanı Alistair Carmichael “Seçmenlerin referandumun bir seçim olmadığını hatırlamasına ihtiyaç var. Eğer yaptığınız seçim yanlışsa beş yıl içinde değiştiremezsiniz. Bir zamanlar İngiltere, Galler ve Kuzey İrlanda birlikten artık dönüş olmayacak. Seçmenlerin bağımsızlığın bir kumar olduğunu anlaması gerekiyor” dedi.
İskoçya’daki son kamuoyu yoklamaları bağımzılığa ‘hayır’ diyenleri, ayrılıkçıların yüzde 21 önde olduğunu gösteriyor. Bağımsızlık halinde İskoçya’nın sterlin para birimini koruyamayacağı ya da Avrupa Birliği gibi uluslarası kuruluşlara yeniden üye olması gerektiği gibi konuların birlik yanlılarına desteğin artmasına neden oluyor.
İskoçya, 18 Eylül 2014 tarihinde yapılacak olan referandumla 300 yıldır dahil olduğu Britanya’dan ayrılıp ayrılmamayı oylayacak. Referandumdan bağımsızlık yönünde bir karar çıkarsa, bağımsız İskoçya 24 Mart 2016 tarihinde ilan edilecek.