Anzak Koyu'nda geleneksel 'Şafak Ayini'
Çanakkale Kara Savaşları'nın 107'nci yıl dönümünde Anzak Koyu'nda 'Şafak Ayini' düzenlendi. Anzak torunları, 107 yıl önce savaşta hayatını kaybeden dedelerini törenle andı.
Tarihi Gelibolu Yarımadası'ndaki Arıburnu önünde bulunan Anzak Koyu'nda, Anzak Çıkarması'nın 107'nci yıl dönümünde saat 05.30'da 'Şafak Ayini' düzenlendi.
Avustralya ve Yeni Zelanda'dan gelen 300 Anzak torunu, uyku tulumları içerisinde tören saatini bekledi.
Atatürk'ün mektubu
'Şafak Ayini', açılış konuşmalarıyla başladı.
Daha sonra tören alanına kurulan led ekrandan Shell Green Mezarlığı'nı anlatan bir video ile şeref videosu izletildi.
Törende, Avustralya Büyükelçi Miles Armitage ile Yeni Zelanda Gaziler Bakanı Meka Whaitiri de birer anma konuşması yaptı.
“Gelibolu'nun Yeni Zelanda'nın tarihinde özel bir yeri var”
Bakan Whaitiri, programda yaptığı konuşmada, “Gelibolu'nun Yeni Zelanda'nın tarihinde özel bir yeri var. Parlamentonun Maori kökenli bir üyesi olarak benim için de özellikle hususi bir yeri var.” dedi.
Birinci Dünya Savaşı’nda Yeni Zelanda'dan Maori etnik kökenli 36 kişilik birliğin Gelibolu’ya gönderildiğini kaydeden Bakan Whaitiri, bu askerlerin savaşta hayatlarını kaybetmeleri üzerine Gelibolu’ya gömüldüğünü söyledi.
“Türk hükümeti ve halkının cömertliğini tasdik etmek isterim”
Whaitiri, Avustralya ve Yeni Zelandalılar için Gelibolu’da ölenlerin mezarlarına ne olduğunu bilmemenin bir trajedi olduğunu ifade eden, “(Gelibolu) Bu yeri, burada savaşan herkes için bir anıt haline getiren, güvenli ve saygılı şekilde onları anmamızı destekleyen Türk hükümeti ve halkının cömertliğini tasdik etmek isterim.” diye konuştu.
Bugüne kadar yapılan çalışmalar sonucu Çanakkale’de Birinci Dünya Savaşı’nda ölen 2 bin 332 Yeni Zelandalı askerden 413’ünün mezarlarına kimlik bilgilerinin yazıldığını belirten Bakan Whaitiri, şunları söyledi:
“Onların tamamını hatırlayacağız”
“Her yıl güneş doğduğunda ve battığında onları hatırlayacağımıza söz veriyoruz. Bugün kişisel, ulusal ve uluslararası çapta da bunu yapacağız. Onların tamamını hatırlayacağız. Türkiye’nin, milliyetlerine bakmaksızın asil ve şerefli bir şekilde askerlerin hatırasına bakmaya devam etmesinden teselli buluyoruz.”
Avustralya'nın Ankara Büyükelçisi Miles Armitage ise konuşmasında, Avustralyalıların 100 yılı aşkın süredir Birinci Dünya Savaşı’nda hayatını kaybedenleri andığını söyledi.
8 bin 700’den fazla asker
Avustralya'nın 1915’in Nisan ve Aralık ayları arasında 8 bin 700’den fazla askerini kaybettiğini kaydeden Büyükelçi Armitage, "Türk arkadaşlarımıza (koronavirüs salgınından dolayı) çok zor geçen 2 yıldan sonra bu özel yerde anma törenlerinin devam etmesini mümkün kılmalarından dolayı teşekkür ediyoruz.” diye konuştu.
Türkçe ve İngilizce okundu
Türk Silahlı Kuvvetleri adına Gelibolu 2'nci Kolordu Komutanlığı'ndan Albay Anıl Aksu, Atatürk’ün Anzak annelerine yazdığı mektubu, Türkçe ve İngilizce okudu.
Tören, Türkiye ve diğer devletlerin Anzak kaidesine çelenk sunumuyla devam etti.
Dua ile bitti
Türkiye adına çelengi Çanakkale Valisi İlhami Aktaş bıraktı.
Saygı duruşunun ardından Türkiye, Avustralya ve Yeni Zelanda ulusal marşları okundu.
Tören, Baş Papaz Darren Jaensch tarafından yapılan duayla sona erdi.
Geniş katılımlı tören
Törene, Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Ahmet Misbah Demircan, Çanakkale Valisi İlhami Aktaş, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, Yeni Zelanda Gaziler Bakanı Meka Whaitiri, Avustralya Büyükelçi Miles Armitage, Yeni Zelanda ve Avustralyalı yetkililer ile Anzak torunları katıldı.
Anzaklar ve Anzak Günü
Anzak, Birinci Dünya Savaşı başlarında Avustralya ve Yeni Zelanda Kolordusu (Australian and New Zealand Army Corps) kelimelerinin ilk harflerinin kısaltılmasıyla oluşuyor.
Anzaklar, 1915'te Çanakkale'de, daha sonra da Orta Doğu ve Avrupa'da müttefikleri adına savaştı. Anzak Günü ise Avustralyalı ve Yeni Zelandalı askerlerin 25 Nisan 1915'te Gelibolu'da karaya çıkışının yıl dönümü olarak anılıyor.