Dünya genelinde süren Covid-19 aşı çalışmaları birçok ülkede sürerken Rusya, aşıyı tescillediğini duyurdu. 20 ülkenin 1 milyar dozdan fazla sipariş verdiği kaydedildi, ancak uzmanlar 3'üncü faz denemeleri sonlanmayan aşı için endişelerini dile getirdi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin salı günü yaptığı açıklamada dünyanın ilk Covid-19 aşısını tescillediklerini söyledi. Putin, aşının gerekli testlerden geçtiğini ve kullanıma hazır olduğunu söylese de bilim insanları, hatalı bir aşının olumsuz sorunlar ortaya çıkarabileceği konusunda uyardı.
Uzmanlar, on binlerce kişinin katılımıyla aylarca süren 3'üncü faz denemeleri sonlanmadan aşıyı piyasa sürmenin tehlikeye yol açabileceğini düşünüyor. Rusya Klinik Deneyler Kurumları Birliği, "Hızlı bir onay süreci Rusya'yı aşı yarışında lider yapmayacaktır, bu aşıyı kullananları gereksiz bir tehlikeye atacaktır" açıklamasını yaptı.
3'üncü faz deneyler sürerken gönüllülere de verilecek
Çalışmaları fonlayan Rus Doğrudan Yatırım Fonu Başkanı Kirill Dmitriev, 3'üncü faz deneylerinin Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Filipinler ve muhtemelen Brezilya'da çarşamba günü başlayacağını duyurdu.
Ancak denemelerin sonuçlanmasından önce aşı Rusya'da gönüllülere de verilecek. Başbakan Yardımcısı Tatyana Golikova, bu kapsamda doktorlar başta olmak üzere on binlerce kişinin gönüllü olarak aşılanabileceğini söyledi.
Rus Yatırım Fonu Başkanı: 20 ülkeden talep var
Dimitriev, "Gameleya Enstitüsü tarafından geliştirilen Rus aşısına yurt dışından büyük bir ilgi var. 1 milyardan fazla doz aşı için 20 ülkeden talep aldık" ifadelerini kullandı.
Taleplerin en çok Latin Amerika, Orta Doğu ve Asya ülkelerinden geldiğini söyleyen "Yabancı ortaklarımızla birlikte 5 ülkede yılda 500 milyon doz aşı üretmeye hazırız. Üretim kapasitemizi daha da artırmayı planlıyoruz" dedi.
Uzmanlar temkinli: 'Sorunlarımızı artırabilir'
Rusya'nın aşı ile ilgili yaptığı klinik çalışmaların raporları henüz yayımlanmadı. SARS ve MERS gibi başka koronavirüs çeşitlerine bugüne kadar aşı bulunamamış olması ve denemelerin genelde yıllar sürmesi gibi nedenlerle bilim insanları Kremlin'in açıklamalarını temkinle karşıladı.
Imperial College London'da immünoloji profesörü Danny Altmann, "Güvenli ve etkili olmayan bir aşının kullanılmaya başlamasıyla ortaya çıkacak zararlar, şu anki sorunlarımızı aşırı derecede artırabilir" dedi.
Nottingham Üniversitesi'nden Keith Neal ise, "Bilimsel raporlar yayımlanmadan Rus aşısının etkili olup olmadığını bilmek imkansız. Ayrıca veri kalitesinde de problemler olabilir" açıklamasında bulundu.
Dünya Sağlık Örgütü, aşı adaylarının tescillenmeden önce tüm fazlardan geçmiş olması gerektiğine değiniyor. Örgütün sitesinde Rusya'nın açıkladığı aşı hala deneme aşamasında gözüküyor.