Nasıl Üretmeli, Nasıl Tüketmeli, Nasıl Yaşamalı?
Fikret Başkaya'nın yeni bir dünya için önerilerini tartışmaya açtığı Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto çalışması, Yordam Kitap tarafından yayınlandı. Başkaya'nın yeni kitabı, "Neyi, nerede, nasıl üretmeli, nasıl tüketmeli nasıl yaşamalı?" soruları ekseninde mevcut sistemin kapsamlı bir eleştirisini sunarken, müştereklere dayanan yeni bir demokrasiyi de tartışma masasına yatırıyor. Yordam Kitap ayrıca Somalı öğrencilere Germinal'in geliriyle verdiği bursu 1 yıl daha uzattı.
Türkiye'de eleştirel düşüncenin üretken isimlerinden Fikret Başkaya imzasıyla yayınlanan Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, mevcut sisteme alternatifleri ve yeni bir dünyanın imkânlarını sorgulayanlar için, üretimden tüketime, devletten topluma, teknolojiden doğaya geniş bir tartışma zemini sunuyor.
Bir meta uygarlığı olarak kapitalizmi, onun çelişkilerini, oluşturduğu ihtiyaçlar hiyerarşisini ve doğa-toplum metabolizmasında ortaya çıkardığı kırılmaları tartışarak başlayan kitap, enerji sorunu, iklim krizi gibi tartışmaları açarak ilerliyor.
İçinde yaşadığımız sistemle birlikte kişisel tercihlerimizi de sorgulamamıza yardımcı olan, açtığı yeni tartışma başlıklarıyla gündelik hayatımıza dokunan Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, tarım ve gıda dünyasında emperyalist tekellerin oluşturdukları tehditleri, bir yıkım ve katliam aracı olarak otomobilleri, israf toplumunun sembolü olarak "programlanmış eskime"yi ve benzeri kavram ve olguları eleştirel bir gözle değerlendirerek, okurlarını tartışmaya çağırıyor.
Fikret Başkaya, yeni kitabının son bölümlerinde ise mevcut sisteme dönük eleştirilerinin ötesine geçip yeni bir uygarlık için çözüm önerilerini okurlarıyla paylaşıyor. Bu bölümde cumhuriyet ve demokrasi kavramlarının içeriğini de ele alan Başkaya, "müşterekler" (komün ve kolektif mülkiyet) temelli yeni bir demokrasinin olanaklarını tartışıyor.
Nasıl Üretmeli, Nasıl Tüketmeli, Nasıl Yaşamalı? altbaşlığıyla Yordam Kitap'tan çıkan yeni kitabıyla ilgili olarak Fikret Başkaya şunları söylüyor:
"Eğer şeylerin 'gerçeğini' söylemeye niyetliyseniz, o zaman işe yalanı ve ikiyüzlülüğü teşhir ederek başlamanız, alışılmış genel algının dışına çıkmanız, şeyleri adıyla çağırma basiretini ortaya koymanız gerekecektir. Zira, 'ilerleme', 'modernleşme', 'kalkınma', 'büyüme', vb. adına artık insanlığın geleceği riske atılmış bulunuyor! Fakat, tuhaf bir çelişki de söz konusu. Dünyayı bu hale getirenler, kendilerini hâlâ insanlığın ve uygarlığın timsali olarak sunmayı başarıyorlar!"
Fikret Başkaya kimdir?
1940 Denizli doğumlu olan Fikret Başkaya, İzmir Atatürk Lisesi ve Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat ve Maliye bölümünden mezun oldu. Doktora için gittiği Fransa'nın Paris (Sorbonne) ve Poitiers üniversitelerinde, emperyalizm, kolonyalizm, azgelişmişlik, kalkınma ve kapitalizmden sosyalizme geçiş temaları üzerine çalışmalar yaptı. Yedek subay olarak başladığı askerliğini "sakıncalı piyade" olarak tamamlayan Başkaya, 1979 yılında Akademik kariyere geçti. Abant İzzet Baysal Üniversitesi İktisat Bölümü öğretim üyesi iken yazdığı Paradigmanın İflası (1991) adlı kitabından yargılandı, 20 ay hapis ve para cezasına çarptırıldı ve üniversiteden kovuldu. Haymana Cezaevi'nden tahliye olduktan sonra (Haziran 1995) Türkiye ve Orta-Doğu Forumu Vakfı'nı kurdu. Kurucularından olduğu Özgür Üniversite'yi, bu vakfın çatısı altına aldı. 1999'da yazdığı bir makaleden de 15 ay hapis ve para cezasına çarptırıldı. 27 Haziran 2002'de Kalecik Cezaevi'nden tahliye oldu. Çok sayıda kitap ve makalenin yazarı olan Başkaya, Fransızca ve İngilizceden birçok kitabın çevirisini ve onlarca kitabın da editörlüğünü yapmıştır. Özgür Üniversite'nin başkanlığını yapmakta ve orada dersler vermektedir.
Yayınlanmış kitaplarından bazıları: Paradigmanın İflası - Resmi İdeolojinin Eleştirisine Giriş; YEDİYÜZ - Bir Devlet Geleneğinin Anatomisi; Azgelişmişliğin Sürekliliği; Kalkınma İktisadının Yükselişi ve Düşüşü; Avrupa Merkezcilik, Bilim ve Sosyalizm; Küreselleşmenin Karanlık Bilançosu; Akıntıya Karşı Yazılar; Devletçilikten 24 Ocak Kararlarına - Türkiye Ekonomisinde İki Bunalım Dönemi
Germinal'in geliriyle verilen burs 1 yıl daha uzatıldı
Öte yandan, Yordam Kitap'ın gelirini Soma'da babasını kaybeden kız çocuklarına eğitim bursu olarak harcadığı emek klasiği Germinal kampanyası bir yıl daha uzatıldı. Yayınevi daha önce açıkladığı şekilde satılan kitap sayısının 6 bini bulması nedeniyle 4 kız çocuğuna verilen eğitim bursunu 1 yıl daha uzattı. Emile Zola'nın maden ocaklarını, maden işçilerinin yoksulluğunu, acımasız çalışma koşullarını ve hak mücadelelerini anlattığı başyapıtı Germinal'i yayına hazırladıkları günlerde Soma'da maden faciasının yaşanması üzerine bu kararı alan yayınevinin kampanyasına destek çığ gibi büyümüş ve 4 kız öğrenciye bu gelir burs olarak ödenmeye başlanmıştı. Biri İstanbul Darüşafaka'da 6. sınıf, diğerleri ise Soma ve Kınık'ta 3. sınıf öğrencisi olan çocuklara 5 Ağustos 2014'ten bu yana düzenli olarak her ay 200 TL yatırılıyor. Yayınevi 3 yıl olarak açıkladığı burs süresini 4. yılına uzattı.