Haşd ve Tişrin Arasında İran-Irak Kavşağı
2014 yılında kurulan Haşdi Şabi (Haşd) ile 2019’da Ekim Hareketi (Tişrin) olarak bilinen hükûmet karşıtı protestoların patlak vermesi arasındaki bağlantı, iki olay arasında varsayılan ayrım nedeniyle genellikle gözden kaçmaktadır.
2014 yılında Halk Seferberlik Güçleri veya Haşdi Şabi’nin (bundan sonra Haşd olarak ifade edilecek) olduğu dönemler ile 2019’da Ekim Hareketi (bundan sonra Tişrin olarak ifade edilecek) ve ayaklanma olarak bilinen hükûmet karşıtı protestoların patlak vermesi arasındaki bağlantı, iki olay arasında varsayılan ayrım nedeniyle genellikle gözden kaçmaktadır. Şöyle ki biri, devletin ordusunun çöküşü sırasındaki saldırılara karşı bir halk seferberliği iken diğeri; hükûmetin başarısız yönetimine, yozlaşmasına ve mezhepçi siyasetine karşı bir halk ayaklanmasıdır. Ancak İran faktörü, her iki durumda; Haşd ve Tişrin meseleleri ayrı ayrı anlaşılmaya çalışılırken dahi dikkate alınması gereken çok önemli bir unsurdur. Nitekim ilkinde İran’ın; sahada önceden var olan oyuncular aracılığıyla planlarını ve nüfuzunu daha da iyileştirme çabası ön plana çıkarken ikincisinde Irak siyasetindeki konumundan kaynaklanan belirgin yerel öfke ve hayal kırıklığı nedeniyle daha savunmacı bir yaklaşım benimsediği görülmektedir. Bu sebeple okuyacağınız bu çalışma, Haşd ve Tişrin’in neyi temsil ettiğini açıklamaktan ziyade iki mesele arasındaki geçiş sürecini, İran’ın Irak’taki etkisi perspektifinden tartışmaya odaklanacaktır.
...
Haşdi Şabi, Ekim Hareketi, Tişrin, İran, Irak, Hizbullah