Ortalama olarak, insanlar her gece yaklaşık iki saat rüya görürler, ancak rüyaların çoğunu çabucak unuturlar. Rüyalar zihnimizin birincil olarak REM dönemleri sırasında oluşturduğu canlı görsel ve işitsel yaşantılar; REM uykusu sırasında uyandırılan denekler, zamanın yaklaşık %80-85’inde canlı görsel rüyalar rapor etmektedirler.Ve bu rüyalar hatırlanmaktadır.
Normal uyanık bilinç durumunda yapılan düşünmeye benzer daha az çarpıcı deneyimler ise REM dışı uyku sırasında gerçekleşmektedir. Rüyalar temel olarak uykunun REM evresi sırasında gerçekleşen canlı imgeler ya da yaşantılardır. Freud’a göre rüyalar iki tür içeriğe sahiptir: Açık (rüyanın görünürdeki yüzeysel içeriği) ve gizil (rüyanın maskelenmiş bilinçsiz anlamı). Bilinçli düşünceleri andıran, daha az canlı yaşantılar ise REM uykusu sırasında ortaya çıkar.
REM rüyalarının niçin bu kadar canlı olduğunu açıklamaya çalışan bir kuram, bunu, beynin REM uykusu sırasındaki genel uyarılmışlık düzeyine bağlamaktadır: Uykunun son evresinde gerçekleşir. Beynin faaliyeti normal uyanık bilinç durumuna çok benzemektedir fakat uyku sırasında dışarıdan gelen duyum girdisine göreli olarak duyarsız olan beyin, bellekten gelen içsel imgelere baş vurmaktadır. Rüyaların yapısını ve içeriğini açıklamak için bazı kuramlar geliştirilmiştir.