Doç. Dr. Candan Badem
İdeoloji, sistematik dünya görüşü demektir. İnsanlar dünya görüşleri üzerinde fazla düşünmemiş veya fikirlerini sistemleştirmemiş olsalar dahi (ya da pragmatik/eklektik olduklarını düşünseler bile) belli başlı ideolojilerden birinin etkisindedir. Üretim araçlarına sahip olan kapitalist sınıf ideoloji üretim araçlarına da sahiptir ve bu yüzden emekçiler çoğu zaman egemen sınıfın ideolojilerinin etkisi altındadır. Hayatta her şey ideolojik olduğu gibi, bir ideolojisi olduğunu kabul etmemek ve hatta ideoloji sözcüğünü beğenmediği fikirler anlamında kullanmak da belli bir ideolojik tercihin sonucudur. Hiç kuşkusuz bu tercih biz Marksistlerin yani bilimsel sosyalistlerin tercihi değildir. Biz bilimsel sosyalistler Marx ve Engels’in ta 1848’de Komünist Manifesto’da haykırdıkları gibi, görüşlerimizi ve amaçlarımızı gizlemeye tenezzül etmeyiz. Liberal, milliyetçi, sosyal demokrat ve dinci ideologlar ise çoğu zaman ideoloji sözcüğünü sosyalizm (ya da sevmedikleri her türlü fikir) ile eş anlamlı olarak kullanırlar. Çünkü sosyalistler ideolojilerinin emekçilerin çıkarlarını temsil ettiğini söylerken kapitalist ideologlar ise kendilerini ideolojiler üstü veya herkesin ideolojisi gibi göstermeye çalışırlar. Bu ideologlar hatta kapitalizme karşıymışlar veya kapitalizmi ıslah edeceklermiş gibi de davranırlar. Burjuva ideolojisinin savunucularından olan Napoleon Bonapart’ın ideolog sözcüğünü olumsuz anlamda rakipleri hakkında kullanan ilk burjuva siyasetçilerden olması da tarihin ironilerinden biridir.