ikinci Dünya Savaşı öncesinde gelişen ishallerin en önemli nedenleri, yoksulluk ve savaşlardı. îkinci Dünya Savaşı’ndan sonra refah düzeyindeki artış, havayolu ulaşımının gelişmesi, uluslararası ticaretin ve seyahatlerin artması ile seyahat ishali kavramı ortaya çıkmıştır.
Seyahatle ilişkili ishal (Sİİ) terimi ilk olarak Dr. Benjamin Kean tarafından 1950 ve 1960lı yıllarda kullanılmıştır. Seyahat Sağlığı Derneği (The International Society of Travel Medicine (ISTM)) kurulmuş, 1994 ve 2003 yıllarında seyahat sağlığı ve ilişkili enfeksiyon hastalıkları ile ilgili ilk rehber yayınlamıştır.
Günümüzde, yılda yaklaşık 800 milyon kişi seyahat etmekte, bunların %20-60’ı ishal olmaktadır. Seyahat ishali özellikle su kaynaklarının güvenli olmadığı ülkelere seyahatlerde sık görülmektedir.
Klasik seyahat ishali 24 saat içinde üç veya daha fazla sayıda yumuşak kıvamlı, sulu dışkılama ile karakterize edilir. İshal varlığı ve karın ağrısı, bulantı, kusma veya kanlı dışkılama semptomlarından bir veya daha fazlasının varlığı ile tanımlanmıştır.
İshalin ortalama başlangıç zamanı seyahatin 6 ve 7. günleridir. Seyahat ishali genellikle 3-4 gün içinde kendiliğinde azalır.
Turistin karşılaşacağı enfeksiyon riskini çeşitli faktörler etkiler. Bunlar enfeksiyonun gidilen bölgedeki endemisite oranı, seyahat süresi, mevsim, bağışıklık durumu, seyahat öncesinde alınan koruyucu önlemler ve kişisel tercihlerdir.
Turistler enfeksiyon riski açısından üç gruba ayrılabilir:
- Kötü koşullarda seyahat edenler. En yüksek risk grubudur (maceracı, sırt çantası ya da bisikletle gezenler vb).
2.Kentsel ya da kırsal bölgelere organize turlarla seyahat edenler.
3.Kısa süreli ve kentlerde iyi hijyenik koşullarda seyahat edenler (iş insanları vb).
Seyahatle ilişkili ishallerin gelişmesi için riskli seyahat bölgeleri de üçe ayrılarak İncelenmektedir:
1.Düşük riskli bölgeler: ABD, Kanada, Japonya, Avustralya, Yeni Zelanda, Kuzey ve Batı Avrupa ülkeleri.
2.Orta riskli bölgeler: Doğu Avrupa, Karayip Adaları, Güney .Afrika.
3.Yüksek riskli bölgeler: Orta ve Güney Amerika, Meksika, Asya kıtasının büyük bir kısmı, Ortadoğu, Afrika.
Hangi mikroorganizmalar seyahat ishaline neden olmaktadır?
İshal etkenini saptamaya çalışan yayınlar sınırlı olsa da, enterik bakteriler en sık görülen ishal nedenidir. Özellikle escherichiacoli (ETEC, EAECJ), campylobacter, salmonella ve shigellaspp daha sık, vibriocholera ise daha az sıklıkta görülmektedir.
Viral etkenlerden en sık norovirüs ve rotavirüs görülmekle birlikte tanı konulmasında sorunlar yaşanmaktadır. Norovirüs salgınları özellikle tatil amacıyla yapılan gemi yolculuklarında bildirilmiştir.
Parazitler daha az sıklıkta görülmektedir. Parazitozlar içinde en sık giardia intestinalis ve halk arasında amipli dizanteri olarak bilinen entamobea histolytica bağlı olanlar uzun seyahatlerde daha sık olarak görülmektedir.
Akut besin zehirlenmelerinin %5’i ani başlayan bulantı, kusma ve ishal gibi belirtiler vermekte, besinlerle alınan staphylococcus aureus, bacillus cereus, clostridium perfringens gibi bakterilerin toksinleri ishale neden olmaktadır.
Seyahat ediyorsanız önlem olarak yanınızda probiyotik bulundurun.
Çoğu seyahat ishalinin tedavisinde probiyotikler etkili olmaktadır. Bu nedenle seyahat edeceğiniz zaman yanınızda probiyotik bir destek ürünü götürmeniz faydalı olacaktır. İshal, alınacak basit önlemlerle kendiliğinden ya da probiyotik kullanarak geçebilir, iyileşmeyen olgularda doktor tedavisi gerektirebilir.