Türk hükümeti ve PKK, Suriye devriminin ikinci yılı olan 2012’den bu yana Türkiye’nin iç savaşını Suriye’ye ihraç ediyor.
Yasin El Hac Saleh
Bu yılın Kasım ayında, Türkiye, rejime karşı çıkan Suriyeli silahlı oluşumları, Kürt Partisi’nin Suriye kanadının kontrolü altında, kısa bir süre önce ve ondan sonra yedi yıl boyunca gerçekleşen, ağırlıklı olarak Kürtlerin yaşadığı Ras al-Ain kasabasına yönelik pervasız bir saldırı için kışkırttı ve silahlandırdı.
Bu kontrol, Temmuz 2012’de, Esad rejiminin savaşta sertleşmiş Öcalan örgütünü silahlandırıp ülkenin kuzeybatı ve kuzeydoğusundaki ağırlıklı olarak Kürt bölgelerini teslim etmesiyle başladı. Bu devir teslimin ve alımın ardında örgüt, asıl savaşının yirminci yüzyılın seksenleri boyunca ve doksanlı yılların çoğunda iyi bağlara sahip olduğu Suriye rejimiyle değil, Türk yönetimiyle olduğunu düşünüyor. Rejimin bu devir teslimdeki amacı, kendisini Suriye devriminin aktif sıcak yataklarıyla yüzleşmeye, Arap ve Kürt protestolarını ayırmaya ve örgütün tarihsel olarak Suriyeli Kürtler de dahil olmak üzere diğer Suriye ortamlarından daha izole edilmiş Kürt ortamlarında üstünlük sağlamaya adamaktı.
Bu, o zamana kadar Suriye-Suriye çatışması olan, barışçıl, daha sonra barışçıl ve silahlı olan Suriye çatışmasının ulusal çerçevesinin çöküşünün başlangıcında meydana geldi ve senkronizasyonu devrimle yüzleşme politikasında büyük bir dönüşe işaret etmeyen eşzamanlı değişiklikler arasındaydı ve büyük olasılıkla bence İran partisinin Esad yönetiminin üst kademelerindeki zaferini gösteriyor. Aradan geçen Temmuz ayı, kriz hücresi memurlarının (Asef Shawkat, Hisham Ikhtar, Daoud Rajha ve Hassan Turkmani) öldürülmesini, büyük olasılıkla bir iç tasfiyeyi; helikopterler tarafından atılan varil bombalarının ilk kullanımını; isyancı şehirleri ve kasabaları bombalamak için uçak kullanımının genişletilmesini; belki de Scud füzelerinin şehirlere karşı da ilk kullanımını; ve o zamana kadar sıcak yatakları çoğalan barışçıl protestoların düşüşünün başlangıcını içeriyordu. Bu bükülme değişimlerinin toplamı hiçbir yerden çıkmadı.
Rejimin hala yaygın olan silahlı ve barışçıl bir devrimin artan baskısı altında olmasının yanı sıra, Temmuz ayı eski Başbakan Riad Hicab’ın firarına ve Ürdün’e gitmedeki başarısına tanık oldu ve ardından silahlı muhalif gruplar Halep şehrine saldırdı ve doğu mahallelerinin kontrolünü ele geçirdi.
Aynı ay, Selefi-cihatçıların Suriye’ye sızarak bir akıma dönüşmesinin de dönüm noktası olabilir ve Irak ve Lübnan sınırlarından esas olarak Türkiye sınırından geldi . Bunun, halihazırda gerçekleşmiş olan Kürt grubuyla ve belki de daha az ölçüde olan Suriye rejimiyle yüzleşmek için dolaşımdaki cihatçılara güvenmiş olabilecek Türk yetkililerin gözünü kapatmadan, hatta kolaylaştırmadan yapılması pek olası değildir. Ancak bu suçlu yabancılar, her şeyden önce, kendisini iki cephede, rejimin ve onun İranlı koruyucularının cephesinde ve toprak ve toplumla canlı bir bağı olmayan olmaktan ayrı olmayan güçlü bir aşırılık yanlısı dinamikle yönlendirilen gezici cihatçıların cephesinde, zehirli bir din ve suç karışımına doğru savaşırken bulan Suriye devrimi için bir felaketti. IŞİD’le karşı karşıya gelen Suriyeli isyancılar vardı ve 2014’ün başlarında IŞİD’le yüzleştiler ve onu kuzey ve batı Halep’teki bölgelerden kovdular, ancak hiçbir Suriyeli isyancı, Amerikalıların istediği gibi, IŞİD’le tek başına ve rejim olmadan yüzleşmeye hazır değildi. Sadece Öcalan örgütü buna hazırlıklıydı. Bu, ABD’nin Suriye’ye doğrudan müdahalesinin yapıldığı Eylül 2014’ten itibaren kabul edildi.
Bu, NATO müttefikleri olan Amerikalıları ve Türkleri Suriye’de zıt pozisyonlara soktu. 2013 gibi erken bir tarihte, Amerikalılar Suriye çatışmasına (İslami) terörizmle mücadele perspektifinden bakmaya başlarken, Türkler Mısır, Tunus, Libya ve Yemen’de olduğu gibi, “Arap Baharı”na yönelik uluslararası politikaya, yani devrimler ve Suriye’de beklenen değişim konusundaki pozitifliğe hala daha yakındılar. Türklerin yakın çevrelerinde Sünni yönetimi arzulamaları, Suriye politikalarında muhtemelen ek bir faktördü. Bu bağlamda Türkiye, 2016 yılının başına kadar, mülteci sayısı üç milyon yedi yüz binden fazlaya, toplam Suriyeli mültecilerin yarısından fazlasına, yaklaşık yedi milyona ulaşana kadar Suriyeli mültecilerle ilgili açık kapı politikası benimsemiştir.
IŞİD’in Rakka’da Amerikalılar ve onların vekili Halk Koruma Güçleri tarafından devrilmesi ve Suriye’de Kürt örgütünün kontrol ettiği bölgelerin genişletilmesinden sonra Türk yönetimi daha da gerginleşti. Teröristleri, Amerikalılarla işbirliği yapan Öcalan örgütüdür ve Amerikalı teröristler, Suriye’ye akınları önceki yıllarda Türkler tarafından tolere edilen cihatçılardır .
Ağustos 2016’dan bu yana Suriye’ye askeri müdahalede bulunan Türkiye, Ruslardan bir yıl, Amerikalılardan iki yıl sonra Kürt örgütüne karşı iki askeri operasyon başlattı: 2018’de “Zeytin Dalı” ve Afrin ve komşu bölgelerini, ardından 2019’da “Barış Baharı”nı işgal ederek yukarıda adı geçen Raşel-Ayn’ı işgal etti. Bu iki süreç boyunca, Türk iç savaşı, Türk hükümetinin vekiller aracılığıyla savaşmasından sonra, ana partileri tarafından Suriye’ye aktarıldı. Ulusal Ordu olarak adlandırılan, ulusal taraftan ya da ordu tarafından isminde bir payı yok gibi görünen Suriyeli vekiller, geçen Ekim ayında bu ajanlar tarafından kontrol edilen bölgelerde Hay’at Tahrir el-Şam’ın (eski adıyla Nusra Cephesi) şok edici genişlemesine tanık olanlara güvenmeye devam etti.
Bugün, Kürt destekli Suriye Demokratik Güçleri’ne (SDG) karşı geniş çaplı bir Türk askeri operasyonu haberleri, Türklerin kamuoyunda açıkça söylemeye başladıkları gibi, Esad rejiminin SDG tarafından kontrol edilen Suriye toprakları üzerindeki doğrudan kontrolünü düzenlemek amacıyla, Türkiye Cumhurbaşkanının Beşar Esad ile görüşmeye hazır olduğuna dair tekrarlanan haberlerle yarışıyor. Ancak iki rejim arasında uzlaşma yolunda en az dört büyük dosya var ve bunlardan sadece biri SDG’dir. Birincisi, Türk hükümetinin Suriye’ye geri dönmeleri için teklif vermek üzere muhalifleriyle yarıştığı mülteciler meselesi. İkincisi, koalisyondaki resmi muhalefetin dosyasıdır ve bunun temel direği Müslüman Kardeşler’dir ve çoğu Müslüman Kardeşler’den olan Mısırlı muhaliflere olduğu gibi, onlar ve onların siyasi ve medya organları kurban edilecek gibi görünmektedir. Üçüncü dosya ise yıllardır Türkiye’nin vasalı olarak çalışan “Milli Ordu”nun kontrol ettiği bölgeler, ancak bu bölgenin nüfusu bir milyonu aşabilir , dördüncüsü ise diğerlerinden daha fazla yüzeye çıkan SDG dosyası, ancak kontrol alanında belki de beş milyonu yaşıyor, bunların çoğu mevcut durumu rejimin geri dönüşüne tercih ediyor. Ne de olsa, Türkiye’nin U dönüşü, Türkiye’deki kökeni olan bir sorunu çözmek için küçük bir rejime çok büyük bir şey sunma yolunda ilerliyor gibi görünüyor: Kürt milliyetçi hareketine karşı mücadele.
İç savaşımızı Türk iç savaşıyla aşılamaktan on yıldan fazla bir süre sonra, son savaşın tarafları karşılığında ganimetten memnun görünüyorlar. Türkiye, rejimin, liderliği yutulmayı pek umursamayan SDG’yi yutmasını istiyor. Belki Türkiye küçük bir şey kazanır ve rejim daha büyük bir şey kazanır. Her iki ülkedeki iç savaştaki diğer iki taraf da kaybediyor: Kurtuluş mücadelesinde mahkumlarını öldürmekle meşgul olan Esad rejimine güvenenler ve adalet mücadelesinde mahkumlarının bir kısmına adaleti inkar eden bir Türk yönetimine güvenenler.
Kaynak: