Çıngıraklı Yılan
ÇINGIRAKLI YILAN
Çıngıraklı Yılanın Bilimsel Sınıflandırması
Alem (Kingdom): Hayvanlar (Animalia)
Şube (Phylum): Kordalılar
Sınıf (Class): Sürüngenler
Takım (Order): Pullular
Familya (Family): Engerekgiller
Cins (Genus): Crotalus
Bilimsel Adı: Crotalus
Çıngıraklı yılanlar, kuyruklarının ucunda çıngırak bulunan zehirli yılanlardır. Çıngıraklı yılanlar avlarını etkisiz hale getirmek için güçlü zehirlerini kullanırlar. Bu zehir, kanın pıhtılaşmasını sağlar ve iç dokuları tahrip eder ve her türden hayvanı hızlıca öldürür. Bu ailedeki en tehlikeli yılan, zehirinde nörotoksin bulunan Mojave çıngıraklı yılanıdır.
İlginç Bilgiler
- Zehirleri insanları ciddi şekilde yaralayabilir veya öldürebilir fakat çıngıraklı yılanlar herhangi bir insan temasından kaçınmayı tercih ederler.
- Bu yılanlar ısırdıklarında ne kadar zehir kullanacaklarını kontrol edebilirler.
- Çıngıraklı yılanlar, tüm yılan türleri arasında en yeni tür ve en gelişmiş olanlardır.
- Çıngıraklı yılanlar avcıları uzak durmaları için uyarmak için kedi gibi tıslama sesi çıkarır.
- Çıngıraklı yılanlar her iki ila üç haftada bir yalnızca bir öğün yemek yerler.
Çıngıraklı Yılanın Fiziksel Özellikleri ve Davranışı
36 çıngıraklı yılan türü ve 65 ila 70 alt tür vardır. Bunların tümü, güney Kanada’dan Arjantin’e kadar Amerika kıtasına özgüdür. En büyük çıngıraklı yılanlar Amerika Birleşik Devletleri’nin doğu tarafında yaşayanlar var. Bazıları 2,5 metre uzunluğunda olabilir ama genel olarak 0,7 – 1,5 metre uzunluğundadırlar. Doğu elmas sırtlı çıngıraklı yılanı türünün en büyüğü olarak 2,5 metre uzunluğa kadar büyüyebilir ve 4,5 kg ağırlığa sahip olabilir. En küçük çıngıraklı yılanlardan biri Florida’nın cücesidir. Cüce, evcil bir kedi ile yaklaşık aynı uzunlukta, ortalama 30 – 45 cm uzunluğundadır.
Çıngıraklı yılanların çıkıntılı pulları olan kalın gövdeleri vardır. Renklenmeleri habitatlarına göre değişir. Ancak çoğunun daha açık renkli bir arka plan üzerinde koyu desenleri veya karmaşık geometrik şekilleri vardır.
Kuyruklarının sonunda içi boş keratin odacıklarından oluşan kendine özgü bir çıngırak görebilirsiniz. Bir çıngıraklı yılan kuyruğunu salladığında bu odalar birbirine çarparak tıkırtı sesi çıkarır. Çıngırak, yılan derisini her döktüğünde yeni bir parça kazanır. Ancak çıngıraklar genellikle günlük yaşamda çarpma ve sürtünmelerle kırılırlar.
Çıngıraklı yılanların çıngırakları ve ayırt edici desenlerinin yanı sıra üçgen bir kafaya sahiptir. Gözlerinde kediye benzer dikey gözbebekleri vardır.
Çıngıraklı yılanlar saldırgan olmalarına rağmen, insan temasından kaçınırlar. İnsanlara sadece kışkırtıldıklarında güçlü dişleri ve zehirleriyle saldırırlar. Bir çıngıraklı yılanı köşeye sıkıştırır veya ürkütürseniz, sizi uyarmak için kuyruklarını salladıklarında çıngırak sesini duyacaksınızdır.
Bu yılanlar da kedi gibi tıslarlar. Tıslama sesi boğazlarının derinliklerinden gelir. Aynı zamanda, tıslama sesini çıkarmak için hava alıp verirken vücutlarının şiştiğini ve söndüğünü görebilirsiniz.
Bir çıngıraklı yılan kendini tehdit altında hissettiğinde, dar bir daire şeklinde durur. Saldırıya hazırlanmak için başlarını kaldırırlar. Yılanın toplam vücut uzunluğunun üçte biri kadar uzaktaki yırtıcı hayvanlara saldırabilirler.
Çıngıraklı Yılan Nerede Yaşar?
Tüm çıngıraklı yılan yaşam alanları arasında en büyük payı ABD’nin güneybatı eyaletleri ve Meksika’nın kuzey kesimleri paylaşmaktadır. Arizona, en çok çıngıraklı yılan türüne ev sahipliği yapmaktadır.
Güneybatı’nın çöl kumlarında ve kuru ikliminde başka yerlere göre daha fazla çıngıraklı yılan yaşar. Ancak birçok alt tür, farklı iklimlerde ve ortamlarda yaşayabilir. Çimenli bölgelerde, kayalık tepelerde, bataklıklarda, çayırlarda, çalılık alanlarda ve hatta deniz seviyesinden 3000 metre yükseklikte bile yaşayabilirler.
Çıngıraklı yılanlar, kayalık yarıkların içindeki yuvalarda yaşarlar. Daha soğuk iklimlerde ise kışın, yuvalarında kış uykusuna yatarlar. Yılanlar için bu dinlenme dönemine brumasyon denir.
Aynı yılan ailesinin kuşakları, bazen 100 yıldan daha uzun bir süre aynı yuvayı kullanabilirler. Gündüz yuvayı terk ettiklerinde, sıcak kayaların üzerinde veya açık alanda güneşlenirler. Yaz aylarında hava aşırı derecede ısındığında, aktivitelerini akşama planlayabilirler.
Bazı çıngıraklı yılanlar ağaçlarda çok zaman geçirir. Bir ağaca tırmanabilir ve metrelerce yüksekliğe ulaşabilirler.
Yılanların deseni ve renkleri bulundukları ortama göre değişiklik gösterir. Bu renkler ve desenler, onları avcılardan korumak için kamuflaj görevi görür.
Çıngıraklı Yılanın Beslenmesi
Çıngıraklı yılanlar çok çeşitli küçük memelileri yerler. Sıçanları, fareleri, kuşları, tavşanları ve kertenkele ve kurbağa gibi diğer küçük canlıları tercih ederler. Çıngıraklı yılanlar, keskin bir koku alma duyusu kullanarak avlarını izler ya da , av yakınlarından geçene kadar beklerler. Bu yılanlar yetişkinlikte birkaç haftada bir beslenirler.
Bir çıngıraklı yılan için av bulmak zor değildir. .Çok keskin bir görüşe ve güçlü bir koku alma duyusuna sahiptirler. Ayrıca burun ucunun yakınında ısı algılama çukurları vardır. Bu çukurlar çevredeki sıcakkanlı hayvanları algılar. Av için avlanmalarına yardımcı olan bu gelişmiş duyulara rağmen, çıngıraklı yılanların işitmesi çok zayıftır. Ancak, yakınlarında yürüyen bir insan veya hayvan olursa titreşimleri algılayabilirler.
Avlarını yakalamak için çıngıraklı yılanlar hızla saldırır ve güçlü dişlerini kullanarak zehirlerini hayvana enjekte eder. Zehir, avı hemen felç eder. Yılanın saldırması ve avını hareketsiz hale getirmesi sadece yarım saniye sürer. Daha sonra avını bir bütün olarak yutar ve yemeklerini sindirmek için yuvasına veya başka bir güvenli ve sessiz yere çekilir. Sindirim birkaç gün sürer ve çıngıraklıyı halsizleştirir.
Her yıl yaklaşık 8.000 çıngıraklı yılan insanları ısırsa da, insanlara av olarak saldırmazlar. Bu sadece savunma amaçlıdır. Bu ısırılan insanlardan bir yılda ortalama 5’i ölür.
Çıngıraklı Yılanın Avcısı ve Tehditleri
Vahşi doğada çıngıraklı yılanların en büyük yırtıcılarından biri kral kobradır. Kara yılanları da çıngıraklı yılanlara saldırır ve onları yerler. Baykuşlar, kartallar ve şahinler diğer avcıladır. Bunlar gibi güçlü yırtıcı kuşlar, saldırmak için uçuştan aşağı inerler ve yılanı pençelerinde taşırlar. Kediler, tilkiler, çakallar ve hatta hindilerin vahşi türleri de çıngıraklı yılanı yemeyi severler.
Büyük hayvanlar ve insanlar çıngıraklı yılanlardan kaçınma eğilimindedir. Yılanların tıslaması ve çıngırak sesi büyük yırtıcıları korkutur. Ancak bizon gibi toynaklı hayvanlar, gerekirse bir çıngıraklıyı ezip geçerek saldırıya uğramalarını engellerler. Yılanın zehirli ısırığı insanları öldürebilmesine rağmen, birçok insan çıngıraklı yılanları yakalamaya çalışmaktadır. Bazı lokantalar çıngıraklı yılan eti pişirirler. Bazıları ise derilerini bot, ayakkabı, kemer, çanta ve diğer eşyalarda kullanır. Çıngıraklı yılana yönelik bir başka tehdit ise kentsel gelişimdir. İnsanların yaşam alanlarının genişlemesi yılanın yaşam alanını daraltmıştır ve yılanların avlanma alanları azalmıştır. Çıngıraklı yılanların en büyük tehditlerinden biri de trafiktir. Birçoğu üzerinden araba geçmesiyle ölür. ABD’de bazı çıngıraklı yılan türleri nesli tükenmekte olan veya savunmasız olarak listelenmiştir.
Çıngıraklı Yılanın Popülasyonu
Çıngıraklı yılan popülasyonları Amerika Birleşik Devletleri’nde sayı olarak “sabit” olarak listeleniyor.
Çıngıraklı yılanlar etobur mu, otobur mu?
Çıngıraklı yılanlar etoburdur. Küçük memelileri yerler. En sevilen yemekler arasında kertenkeleler, kurbağalar, kuşlar, sıçanlar, fareler ve tavşanlar bulunur. Avlarına zehir enjekte etmek için dişlerini kullanırlar. Zehir, hayvanı hemen felç eder. Çıngıraklı yılan, daha sonra avını bütünüyle yutar ve sindirim için kendi inine veya başka bir sessiz alana girer. Sindirim birkaç gün sürer. Yılan, iki ila üç hafta boyunca başka bir öğüne ihtiyaç duymaz.
Çıngıraklı yılan insanı öldürebilir mi?
Zehir ölümcül olabilse de çıngıraklı yılanlar insanları nadiren öldürür. Günümüzde doktorlar panzehir kullanıyorlar. İnsanlar bazen çıngıraklı yılan ısırığından bir uzvunu kaybedebilir veya organ hasarauğrar. Ancak Amerika Birleşik Devletleri’nde her yıl ısırılan 7.000 ila 8.000 kişiden ortalama 5 kişi ölmektedir. Çocuklar, zehir dozunun dolaştığı daha küçük bir vücut boyutuna sahip oldukları için çıngıraklı yılan ısırıklarına karşı en savunmasızdırlar.
Çıngıraklı yılan görünce ne yapılır?
Bir çıngıraklı yılan görürseniz, önce yerinde bekleyin. Bu hareket yılanın isterse uzaklaşmasına izin verir. Çıngıraklı yılanlar insanlarla temas kurmak istemezler ve şansı verilirse çoğu zaman uzaklaşırlar. Yılan yerde daire şekline gelirse , çınlamaya veya tıslamaya başlarsa, geri çekilmek için yavaşça ondan uzaklaşın. Yılan ısırığına yakalanırsanız, panzehir için derhal bir hastanenin acil servisine gitmelisiniz.
Bir çıngıraklı yılanın sesi nasıldır?
Çıngıraklı yılan adını kuyruğunu kullanarak çıkardığı tıkırtı sesinden alır. Kuyrukta keratinden yapılmış çok odacıklı bir çıngırak vardır. Bu odalar oyuktur ve yılan kuyruğunu hareket ettirdiğinde birbirlerine çarparlar. Ses, bir bebeğin oyuncak çıngırağına çok benzer. Aynı zamanda, çıngıraklı yılanlar genellikle evcil bir kedi gibi tıslama sesi çıkarır. Bu tıslama yılanın boğazından gelir. Bir çıngıraklı yılan, tehdit edildiği ortamlar dışında sessiz bir hayat yaşar.