Boyun ağrısı nedir?
Boyun ağrısı, boyun bölgesi boyunca servikal omurga, kaslar, bağlar, tendonlar, sinirler ve kan damarlarından oluşan her türlü ağrı veya rahatsızlıktır. İnsanlar bazen boynun sağ tarafında ağrıdan şikâyet ederken, bazen de sol boyun ağrısından şikâyet ederler.
Aslında, boynun hangi tarafında ağrı olduğu çoğu zaman önemli değildir, çünkü ağrının nedenleri genellikle aynıdır. İnsanlar boyun ağrısını ense ağrısı olarak da tarif edebilir; böyle bir durumda bazen ensede ağrı ve sertlik de hissedilebilir.
Boyun ağrısı nedenleri arasında yanlış bir pozisyonda uyumak gibi küçük sorunlar ve artrit veya dejeneratif disk hastalığı gibi daha ciddi sorunlar bulunur. Boyundaki yapılardan herhangi biri, çeşitli farklı koşullara tepki olarak tahriş olabilir veya iltihaplanabilir ve bunun sonucu olarak ağrı ortaya çıkabilir.
Altta yatan nedene bağlı olarak boyun ağrısı kısa süreli (akut) olabilir veya üç aydan uzun süren olarak tanımlanan kronik bir ağrı olabilir. Boyun ağrınız donuk bir ağrı gibi hissedilebilir veya belirli bir bölgede keskin, sarsıcı, bıçak saplanır gibi bir ağrı hissedebilirsiniz.
Boyun ağrısı neden olur?
1- Kas gerginliği
Kitap okurken, bilgisayar başında otururken ve hatta yanlış pozisyonda uyurken olduğu gibi uzun süre yanlış bir duruş sergilemek kas gerilmelerine neden olabilir. Ayrıca uyku sırasında diş gıcırdatmaktan oluşan ve boyundan kulağa doğru bir ağırlık hissine neden olan bruksizm de kas gerginliğine neden olabilir.
Yapılması gerekenler:
Bölgeye sıcak kompresler uygulanarak, daha uygun vücut duruşları benimsenerek, boyun kaslarını güçlendirmeye ve dinlenmeye yönelik egzersiz yaparak rahatlama sağlayabilirsiniz. Ayrıca, eczacınıza veya doktorunuza danışarak analjezik ve antienflamatuar ilaçlar almak da işe yarayabilir. Bruksizm ise diş hekiminin önerdiği özel bir protez kullanımı ile tedavi edilebilir.
2- Tortikolis (boyun eğriliği)
Tortikolis genellikle geceleri olur ve bu durumda boynunuzu hareket ettirmekte güçlük çekerek uyanabilirsiniz. Tortikolis, boyun çok hızlı yana çevrildiğinde de olabilir ve bu da kas spazmına neden olabilir. Tortikoliste ağrının yerini belirlemek kolaydır ve genellikle sadece bir taraf etkilenir. Tortikolis tek tarafı etkilediği boynun sağ tarafında ağrı veya sol boyun ağrısı olarak hissedilebilir.
Yapılması gerekenler:
Sıcak su torbası uygulamak ve 15 ila 20 dakika etki etmesine izin vermek ağrının giderilmesine yardımcı olabilir. Ancak boyun eğriliğini birkaç dakika içinde ortadan kaldıran başka teknikler de vardır; bu teknikler için doktorunuza danışabilirsiniz.
3- Omurga kireçlenmesi
Omurgadaki kireçlenme, omurga eklemlerindeki kıkırdağın aşınması ve yırtılmasına bağlı olarak ağrı ve sırtı hareket ettirmede zorluk gibi semptomlara neden olur. Kireçlenme, vücudun farklı bölgelerini de etkileyebilen yaygın bir rahatsızlıktır.
Yapılması gerekenler:
Kireçlenme hedef odaklı, yani etkilediği bölgeye bağlı olarak tedavi edilir. Doktorunuzun reçete ettiği şekilde Parasetamol gibi analjeziklerle, Tramadol gibi opioidlerle, Ketoprofen veya Ibuprofen gibi antienflamatuar ilaçlarla ve hatta Glukozamin Sülfat gibi ilaçlarla tedavi edilebilir. Ayrıca, doktorunuza danışarak kıkırdağın yenilenmesine yardımcı olan çeşitli gıda takviyeleri de alabilirsiniz.
4- Romatoid artrit
İltihaplı romatizma hastalığı olarak da bilinen romatoid artrit, eklem ağrısı gibi semptomlara neden olan otoimmün bir hastalıktır. Romatoid artrit kronik, yani ömür boyu süren bir hastalıktır. Bununla birlikte, semptomlara yönelik tedaviler doğru uygulandığında, hastalık yaşam kalitenizi etkilemeyecek ve normal bir hayat süreceksinizdir.
Yapılması gerekenler:
Limonlu atkuyruğu ve patlıcan gibi bitkiler, ibuprofen ve selekoksib gibi iltihap önleyici ilaçlar, prednizolon gibi kortikosteroidler ve metotreksat veya leflunomid gibi bağışıklık bastırıcılar kullanarak tedavi olabilirsiniz. Fizik tedavi de ağrıyı ve iltihabı azaltmanın harika bir yoludur. Hangi tedavinin sizin için uygun olduğuna doktorunuz karar verecektir.
5- Menenjit
Menenjit, beyni ve omuriliği kaplayan zarlar olan meninkslerin ciddi bir iltihabıdır. Genellikle bu hastalığa virüsler veya bakteriler neden olur ve örneğin kötü tedavi edilen bir gripten sonra ortaya çıkabilir. Ancak bazı durumlarda özellikle bağışıklık sistemi zayıfladığında güçlü darbeler veya mantarlardan da kaynaklanabilir.
Menenjitin en sık görülen semptomlarından biri, şiddetli ağrı ve çeneyi göğse koymada zorluk ile birlikte boyun tutulmasıdır.
Yapılması gerekenler:
Menenjit tedavisi nedenine bağlıdır ve hastane ortamında antibiyotikler, antiviraller veya kortikosteroidlerle tedavi edilebilir.
6. Boyun fıtığı
Boyun fıtığı, omurganın en üst bölümü olan servikal bölgedeki 7 omurdan birinde veya birkaçında meydan gelen bir hasardan dolayı ortaya çıkar. Boyun fıtığının ana semptomu olan boyun ağrısıyla birlikte diğer semptomlar omuzlara, kollara ve ellere yayılabilen uyuşukluk ve karıncalanmadır. Tüm bu semptomlar boynu hareket ettirirken ağrı hissetmenize ve zorlanmanıza da neden olacaktır.
Yapılması gerekenler:
Ağrılı bölgedeki boyun kaslarına masaj yapılarak ve ısı uygulanarak semptomlar hafifletilebilir. Doktorunuz ağrıyı dindirmek için parasetamol gibi ağrı kesiciler ve siklobenzaprin gibi kas gevşetici ilaçlar reçete edebilir. Sinir köklerinin sıkışmasını azaltmaya çalışmak için duruşunuzu düzeltmeniz ve boyun hareketlerinizi iyileştirmek için esneme hareketleri yapmanız da önemlidir.
Boyun ağrısı için ne zaman doktora görünmeli?
Boyun ağrısı, kalp krizi gibi ciddi nedenlerden dolayı da kaynaklanabileceğinden aşağıdaki durumlarda doktora görünmeniz önerilir:
- Ağrı göğüs, sırt, omuz, kol veya çeneye yapılıyorsa
- Anksiyete, soğuk terleme, baş dönmesi, mide bulantısı, kusma, nefes darlığı veya halsizlik gibi başka kalp krizi semptomlarınız varsa
Ayrıca aşağıdaki durumlarda boyun ağrısı için vakit kaybetmeden tıbbi yardım almalısınız:
- Ateşiniz, kızarıklığınız, şiddetli baş ağrınız, ışığa duyarlılığınız ve çenenizi göğsünüze değdirmenize izin vermeyen boyun tutulması varsa
- Kafanıza bir darbe de dahil olmak üzere travmatik bir kaza, yaralanma veya düşme yaşadıysanız
Aşağıdaki durumlarda da yine doktora görünmeniz önerilir:
- Yürüme veya dengenizi korumada zorluk yaşıyorsanız
- Boyun ağrınız baş hareketinizi kısıtlıyorsa veya aktivitelerinize veya uykunuza müdahale ediyorsa
- Soğuk veya sıcak torba gibi evde uygulanan tedavilere rağmen ağrı bir haftadan fazla sürüyorsa
- Kolda veya elde uyuşma, karıncalanma veya güçsüzlük varsa
- Dışkı ve idrar yapma alışkanlığınızda değişiklik varsa
Boyun ağrısı için hangi doktora gidilir?
Boyun ağrısı için gitmeniz gereken doktor, aile hekiminiz ya da bir ortopedi veya bir nöroloji uzmanıdır. Ortopedi uzmanı, omurgayı etkileyenler de dahil olmak üzere kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarında uzmanlaşmış bir doktordur. Nörolog, beyin ve sinir hastalıkları konusunda uzmanlaşmış bir doktordur.
Boyun ağrısı nasıl geçer?
Boyun ağrısı tedavisi, ağrının nedenine ve şiddetine bağlıdır. Tedavi hedefleri, boyun ağrısının giderilmesini sağlamak ve altta yatan herhangi bir sorunu düzeltmektir. Küçük boyun ağrıları için doktorlar genellikle önce aşağıdaki gibi küçük çaplı tedaviler kullanırlar:
- Boynu desteklemek ve üzerindeki baskıyı azaltmak medikal boyunluk (Bu kısa vadeli bir yaklaşımdır, çünkü birkaç haftadan daha uzun süre kullanılması zararlı olabilir.)
- NSAİİ’ler (steroid olmayan anti-enflamatuar ilaçlar), kas gevşeticiler ve belirli sinir ağrısı türleri için antidepresanlar dahil olmak üzere ağrı ve şişliği hafifleten ilaçlar
- Boyun kaslarını güçlendirmeye ve esnekliği ve işlevi geliştirmeye yardımcı olan fizik tedavi (Fizik tedavi uzmanları ayrıca ağrıyı gidermek için masaj ve transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu dahil olmak üzere çeşitli yöntemler kullanır.)
- Ağrıyı hafifletmek ve küçük yaralanmalardan kaynaklanan şişliği azaltmak için dinlenme, buz torbası ve boynu yüksekte tutma
- Boynu nazikçe germek için çeşitli egzersizler
- Geçici ağrı kesici için tetik nokta enjeksiyonları ve epidural steroid enjeksiyonları
Bu tedavilerin 6 ila 8 haftasından sonra boyun ağrısı devam ederse, doktorlar ameliyat önerebilir. Buna iyi yanıt verecek belirli bir neden varsa, ameliyat daha erken bir seçenek olabilir. Cerrahi seçenekler ağrının nedenine bağlıdır, olası cerrahi seçenekler dekompresyon cerrahisi, disk replasmanı ve spinal füzyonudur.
Boyun ağrısına ne iyi gelir?
Küçük çaplı sorunlar için boyun ağrısına iyi gelen şeyler aşağıdakileri içerir:
- Dinlenmek:
Boynunuzu dinlendirmek, atmanız gereken ilk kişisel bakım adımıdır. Boynunuzu zorlayan spor veya aktivitelere ara verin.
- Doğru durmak:
Başınız, omurganız ve kalçalarınız üzerinde hizalanmış, öne doğru eğilmemiş şekilde iyi bir duruş sergileyin.
- Buz veya ısı uygulamak:
Boyna uygulanan buz genellikle iltihabı azaltmada daha iyidir. Ancak bazı insanlar sıcaklığın rahatlığını sever. Bu durumda size uygun olanı tercih edebilirsiniz. Her birini bir seferde en fazla 20 dakika kullanın.
- Rahatlamak:
Stres ve gerginliği azaltmak için meditasyon ve yoga gibi gevşeme teknikleri uygulayın.
- Egzersiz yapmak:
Boynunuzu ısı tedavisi ile ısıttıktan sonra hafifçe esnetme egzersizleri yapın.
- Ağrı kesici almak:
Ağrı kesici almak hem ağrıyı hem de iltihabı tedavi eder. Ancak reçetesiz de olsa bir ilacı almadan önce doktorunuza veya eczacınıza danışın.