nedir? Nasıl? kimdir? hakkında herşey?
İşitme duyusu organı. Dış kulak, orta kulak ve iç kulak olmak üzere üç bölümünden meydana gelmiştir.
Dışkulak, sesleri toplayıp ortakulağa gönderme işini yapan bölümdür. Bu bölümün, a - Kulak kepçesi, b - Dışkulak yolu olmak üzere iki parçası vardır.
Kulak kepçesi, başın yanlarında çene oynağının arkasında, geniş, kıkırdak ve deriden meydana gelmiş, üzeri girintili çıkıntılı bir yaprak gibidir. Büyüklüğü herkese göre değişir. Bir delikle, kafanın içine doğru, dışkulak yoluna açılır.
Dışkulak yolu dıştan içe, biraz da arkadan öne bir doğrultudur. İçe doğru, “timpan zarı” ile kapalı olarak sonlanır. Bu zar, ortakulakla dışkulak yolu arasındadır. Uzuluğu 2,5 santımtre kadardır. Dış bölümü kıkırdak, kemikten yapılmıştır.
Ortakulak, dışkulak yolu ile timpan zarın gelen ses titreşimlerini, içindeki kemikçiklerle içkulağa ulaşır. Ortakulağın üç parçası vardır: a - Timpan boşluğu b — Eustaohi borusu, c - Antrüm ve mastoid hücreleri
Timpan boşluğu, dış kulağa doğru timpan ile sınırlanmıştır. Öbür duvarları kemikten yapılmıştır. Timpan boşluğu İçinde, “çekiç”, “örs” ve “üzengi” kemikleri yer alır. Çekiç, kemik: bir başçığı, bir sapı, bir boynu vardır. Başı örs kemikle eklem yapar, sapı timpan sarının özel dokusu içindedir. Örs kemik : îki köklü azı dişine benzer, iki kolu bir cismi vardır. Cisimde çekiç kemiğin başı ile eklem yapan bir çukurcuk bulunur, kollarından uzunu içe doğru kıvrılarak üzengi kemikle eklem yapar. Üzengi kemik : en içte olanıdır. Üzengiye benzer, bir başçığı bir tabanı iki de kolu vardır. Başçık örs kemiğin uzun kolu ile eklem yapar. Tabanı timpanın iç duvarındaki oval pencereye uyar.
Eustachi borusu, timpanın ön duvarı ile yutağın yan duvarı arasında dört santimetre uzunluğunda kemik ve kıkırdaktan yapılı içi mukoza ile örtülü bir borudur.
Şakak kemiğinin mastoid çıkıntısı içinden en önemli boşluk antrumdur. Bunu mastoid mağrası da denir. İçi mukoza ile uzar. Ortakulak hasta olduğu zaman hastalığın antrum'a kolayca geçmesi bu sebeptendir.
îçkulak, şakak kemiğinin kaya parçası içindedir. İşitme ve denge ile ilgili bölümdedir. Kemik ve zar labirent isimli iki kısma ayrılır. Kemik labirent: zar-labirent çevresinde bir kemik kapsülüdür. Başlıca, vestibul ,yarım daire kanallar, koklea bölümlerine ayrılır. Vestibul: altı duvarlı kemikten bir boşluktur. Dış duvarının üst bölümü oval pencere, alt bölümü yuvarlak pencere ile komşudur. Üst ve arka duvarına yarım daire kanallar açılır. Ön duvarının alt bölümünde kokleanın vestibula açılan deliği bulunur. Yarım daire kanallar : üst, arka, yan kanallar olmak üzere sayıları üçtür. Hepsi vestibula açılırlar, denge işiyle ilgilidirler. Koklea: salyongoz kabuğu görünüşünde kemik bir yapıdır. Ortasında modiolus isminde kemikten konik bir çekirdekle, bunu iki buçuk defa saranı kokleanın spiral kanalı isim ü bir kemik boru ve kokleanın spiral kanalını ikiye bölen spiral bir kemik levhadan yapılıdır, içinde işitmenin alıcı organı bulunur. Kokleanın tabanı iç kulak yolunun dibine uyar. işitme siniri iplikleri buradaki deliklerden çıkarak işitme izlemini beyne götürürler. Zar labirent: kemik labirentin boşluğu içindediı. Biçimi az çok ona uygundur. Zar labirentin, kırbacok, kesecik, yarım daire boruları gibi denge bölümü vardır. Denge ile ilgili olan kırbacık, kesecik, vesüıbül içindedir. Yarım daire borular: yarım daire kanallar içinde bulunur. Zar labirentin işitme bölümü olan koklea borusu koklea kanalı içindedir, işitme duyusunun esas alıcı organı olan korti organı koklea borusunun iç yüzeyinde bulunur, işitme siniri alıcı hücreleri bu organdadır. Kemik labirent ile zar labirent arasında perilenfa ve zar labirentin içinde endolenfa denen sıvılar bulunur.
İşitmenin oluşu : Dışkulak yolu ile timpan zarına gelen ve çarpan ses titreşimleri, kemliklerle vestibul penceresine kadar gelir. Bu titreşimler, buradan perilenfaya geçer. Zar labirent ile kemik labirent arasındaki boşluğu dolduran bu sıvı, ütregimlerden etkilenince, bu titreşimler, zar labirentteki endonlenfaya geçer. Endonlenf anın titreşiminden de bu aradaki titrek tüylü hücreler etkilenerek izlenimlerini işitme ve denge sinirine iletirler. Onlar da işitme merkezinin bulunduğu beyindeki ve beyincikteki merkezlerine bu iztanimleri götürürler.