Gökyüzü Günbatımında Neden Renk Değiştirir ?
Alev Neden Sarıya Çalan Turuncu Renktedir ?
Krema kaplı yaş günü pastasına saplanmış mumlar üzerindeki parlak sarı alevler… Gaz ocağının üzerini yalayan koyu mavi alevler… Şöminede yanıp sönen kırmızı, yeşil ve mavi renkler arasında çatırdayan odunlar üzerinde, sarı – turuncu renkte dans eden alevler… Ateş gökkuşağı renklerindedir. Bazı renkler laboratuvar dışında nadiren görülür.
Alevin ne renk alacağı iki şeye bağılıdır: alevin sıcaklık derecesi ve yakılan materyal.
Eski bir rezistanslı elektrik ocağını yanarken izlemiş olan herkes, rengin sıcaklık derecesiyle değiştiğini bilir. Bir tas çorba ısıtmak için ocağın altını açtığınızda, soğuk siyah rezistans yavaşça parlamaya başlar. Önce koyu kırmızı renk çıkar ve yavaşça parlayarak turuncuya çalan kırmızıya dönüşür. Bu renk çok sıcak olduğu anlamına gelir.
Elektrikli set üstü ocağı çok hararetli çalışıyor olabilir ama bu rezistansın yandığı, alev aldığı anlamına gelmez. Sadece çok sıcaktır.
Eğer ocak rezistansı, sıcaklığı çok daha fazla olan fırınlarda / maden ocaklarında yakılan birer çelik parçası olsaydı, renk parlak sarımsı beyaza dönüşürdü.
Yanan bir mumun renkleri de, kısmen de olsa, sıcaklık derecesine bağlıdır.
Ateşin oksijene ihtiyacı vardır. Mumun üzerine bir kavanoz kapattığınız zaman alev söner. Mum yanarken alevin orta kısmına pek oksijen gitmez. Bu yüzden daha koyu renkte görünür. Ancak alevin bol oksijen alan dış kısmı ve üstü daha canlı yanar.
Fitil yandıkça ve mum eridikçe, karbon parçaları yukarı çıkar. Bu çok küçük karbon parçaları ısındığı zaman, mangalda yanan kor ateş ya da elektrikli ocağın rezistansı gibi parlar. Ancak mum alevi, elektrik ocağı rezistansından çok daha sıcak olduğundan, ( mum alevi 1.371 santigrat dereceden daha fazladır) kırmızı yerine sarı renkte yanar. Mum alevinin daha çok sarı renkte olmasının sebebi budur. Alevin fitile en yakın kısmı, yani gerçekten yandığı kısım, alevin en sıcak olduğu yerdir ve bu sebeple mavidir.
Doğalgaz veya propanla çalışan ocaklar, saf ve temiz yandığından is bırakmaz. Bu yüzden gazlı ocaktan çıkan alevin rengi mavidir. ( Kesintisiz yanan sarı alevler bir şeylerin ters gittiğinin habercisidir. Derhal yetkili servisi arayın.)
Mavi yanan gaz alevi üzerine biraz tuz serpiştirirseniz alev sarıya dönüşecektir. Neden mi? Sofra tuzunda bulunan sodyum, alev içinde ısındığında parlak sarı ışık yayar.
Farklı metaller ve metalik tuzlar alev içinde ısındığında, farklı dalga boylarında ( renklerde ) ışık yayar. Tıpkı mikrodalga fırın içinde patlayan mısır gibi, kimyasal madde içindeki elektronlar da uyarılı ve enerji kazanır. Elektronlar normal enerji seviyelerine geri döndüğünde, ışık fotonları gibi, taşıdıkları fazla enerjiyi bırakırlar. Sodyum atomları sarı renk salarken, farklı alaşımlardaki bakır, yeşil veya turkuaz, renkte daha yüksek enerji salınımı yapar.
Genellikle mumdan daha düşük bir sıcaklık derecesinde yanan odun ateşi, daha sıcak bir renk olan turuncumsu sarıdır. Kalsiyum tuzları, fosfor ve ağaçta ya da ateşe atılan materyallerde bulunan diğer elementler, çatırdayan aleve kırmızı ve mavimi yeşil renkler gibi kendi öz renklerini katar.
Bilim insanları, bazı kimyasal maddelerin ne olduğunu belirlemek için alev testini kullanılır. Gaz lambası üzerine serpiştirilen potasyum iyodür, alevi eflatuna, baryum ise yeşile dönüşecektir.