Konu: Sabetaycılığın Esasları
- 22.Kasım.2012 #1
Ziyaretçilerimize Uyarı!: Kullanıcıların Profil Bilgileri Misafirlere Kapatılmıştır. Görmek için KAYIT olmalısınız.~
Sabetaycılığın Esasları
Selanikli bir Dönme yeleğini tamir ettirmek için bir terziye bırakır. Yeleğin cebinde İspanyol Yahudicesi (ladino) ile yazılmış bir belgenin unutulmuş olduğunu gören terzi belgeyi Journal de Salanique'in yayın yönetmeni Sadi Levy'e gösterir. O da belgenin bir kopyasını hemen kaydeder. Belge çok kapalı bir cemaat olan Dönmeler'le ilgili ele geçen ilk yazılı belgelerden biridir. Ve bu belge 1897 yılında Paris'te Şarkiyat Kongresi'nde tebliğ olarak sunulmuştur. (Bu tebliğin Türkçe metni için Tarih ve Toplum dergisinin 168. sayısında M. Dannon imzasıyla yayınlanan çevrisine bakılabilir)
Bu belgede maddeler halinde 'Sabetaycılık'ın gizli esasları ve gizli rituelleri ile ilgili son derece açıklayıcı bilgiler bulunuyor. Selanikli Dönme'nin cebinden çıkan belge üç bölümden oluşuyor. Bunlar oruçla ilgili dualar inançla ilgili esaslar üçüncüsü ise Sabetaycı bayramlarına ilişkin esasları belirliyor.
@Tek ve eşsiz olan ve onun dışında hiçbir benzeri mevcut olmayan yaratıcıya olan imanı korumaya itina göster.
@Gerçek mesih olan mesih'ine inan; şanını artıran david'in soyundan gelen senyörümüz Kralımız Sabetay Sevi haricinde hiçbir kurtarıcı yoktur.
@Ne tanrının ne de mesih'in adına sahte yemin etme zira senyörün adı ondan alınmıştır ve bu kutsal varlığa saygısızlık edilmez.
@Tanrının ve mesih'in adı geçtiği zaman saygı duyulur. Hemcinsine göre üstün olan doğası nedeniyle her kim olursa olsun ona saygı göstermelidir.
@Mesih'in sırrını anlatmak ve incelemek için toplantıdan toplantıya koşuşturulmalıdır.
@Onlardan (müslümanlar) ne kadar nefret ederse etsinler başka ulusların mensuplarını öldürmek için bile olsa kendi aralarında katil olamaz.
@16 Kislev günü herkes bir araya gelir ve herkes mesih'le ilgili başkalarından duyduğunu ve mesih'e olan inancın gizemi hakkında ne anladıysa yanındakilerine anlatır.
@Zina onlar arasında hüküm süremez. Beriya kuralı mevcut olsa bile buna rağmen hırsızlar yüzünden tedbir almak gerekir.
@Yalan şahitlik yapılmaz mümin olmasalar bile hem cinsine yalan söylenmez ve birbirini ele vermek olmaz.
@Türban inancı taşıyan birini inandığı bir yer bile olsa zorla bir yere sokulmaya izin verilmez zira üstat mücadeleciler gurubuna ait bir kimse eksiksiz bir kalp haliyle ve istençli bir ruhla hiçbir şekilde zorlamadan kendiliğinden oraya girer.
@Aralarında kıskançlık yoktur ve kendilerine ait olmayan şeyleri açgözlülük ve hırsla istemezler.
@Kislev ayının 16'sındaki bayram büyük sevinçle kutlanır.
@Kişiler birbirine karşı iyiliksever ve merhametli olmalıdır ve hemcinsinin istenci için kendi istenci gibi çaba sarf etmelidir.
@Her gün gizlice mezamir okunmalıdır.
@Her ayın doğuşu izlenmelidir ve ayın çehresini güneşle karşı karşıya gelmek üzere çevirmesi ve ay ile güneşin yüz yüze bakmaları için dua edilmelidir.
@Türklerin gözlerini örterek gizleme adetlerine ramazan orucu tutmak için ve keza kurban kesmek için sıkışmadıklarına dikkat edilmelidir. Gözün gördüğü her şey kusursuz olarak yerine getirilmelidir.
(Gizlilik/takiyye özellikleri)
@Onlarla (müslümanlar) evlilik sözleşmesi yapılmamalıdır.(soyun korunması özelliği)
@Oğulların sünnetine itina gösterilmelidir ve bunu aziz halkın utancını kaldırmak için yapmalıdır. (Alaettin Gövsa Sabatay Sevi S.59-61)
- 22.Kasım.2012 #2
Ziyaretçilerimize Uyarı!: Kullanıcıların Profil Bilgileri Misafirlere Kapatılmıştır. Görmek için KAYIT olmalısınız.~
Sabetayistlerin Özellikleri...
Diyanet İşleri Başkanlığına göre Sabetaycılık bir İslam mezhebi ya da tarikatı değildir ve İslam düşüncesi içinde yer almaz.
Gizliliğin sürdürülmesi amacıyla bu inanca inananlar bulundukları ülkenin yaygın dininde ve bu dinin cemaat/tarikatlarında görünmeyi tercih ederler. Sabetaycılar belli kurallar dahilinde tamamen müslüman ismi almakta ve kendilerini her bakımdan "şüphe edilmeyecek ölçüde" müslüman göstermektedirler. Kendilerini yahudiliğe bağlı bir fraksiyon olarak tanımlasalar da Yahudiler tarafından resmi olarak bu dine bağlı kabul edilmezler. Kur'an da ise inanmadıkları halde Müslümanım diyenler Münafikun Suresi'nde ele alınmaktadır. Taraftarları Sabatayistler Sabataycı Sabetaycı Avdetî Dönme Selanikli Meamin Maminim Takiyyeci Munafık gibi farklı isimlerle de anılır. İlk dönemlerde Musevi ibadet ve ayinlerine sadık kalmışlarsa da asıl Yahudilerden tamamen ayrılmış ve onlara "koferim" (kafirler) ismini vermişlerdir. Yahudiler ise renkleri değişen bir balık olduğundan "Sazanikos" (Sazan) demişlerdir. Sabetay Sevi bağlıları çeşitli ülkelerde günümüze kadar varlığını sürdürmüştür. Kutsal şehirleri Selanik'tir.
- 22.Kasım.2012 #3
Ziyaretçilerimize Uyarı!: Kullanıcıların Profil Bilgileri Misafirlere Kapatılmıştır. Görmek için KAYIT olmalısınız.~
Sabetayistlerin Özellikleri... (Evlilikler)
Cemaat dışından izinsiz evlenenler aforoz edilir böyleleri Kararmış diye anılır. Sabetaycıların kendi aralarında evlenmeleri onlara has resesif özellikte genetik problemlerin doğmasına yol açmıştır.Bu ailelerde akraba evliliklerinden dolayı genelde ruh hastalıkları ve intiharlar(sevilen insana kavuşamamaktan) bolca gözükmektedir...hatta Adnan Menderes gibi adamların "metres" tutma sebepleride buna yorumlanmaktadır...soydaşlarıyla evlenmek sevdiklerini metres almak şiar edinilen bir durum haline gelmişti..ancak yüzyılla beraber gelen kültürel yozlaşmalar akını sabetayistleride vurmuş ve tek tükte olsa bu kuralın ihlali görülmüştür...
Sabetaycilar'in Şemseddinzâde Osman Efendi taifesine mensup Ali Efendi'nin 18-20 yaşlarındakı kizi Râbia Manastırlı Hacı Feyzullah Efendi'ye kaçmış dönmeligi bırakarak Müslüman olmak ve onunla evlenmek istedigini bildirmiştır. Israrli girişimlere ragmen kızın babasi Ali Efendi bu evliliğe razı olmamiş bunun üzerine durum Selanik Valiliği tarafindan Babiâli'ye bildirilmistir. Osmanli Bakanlar Kurulu 29 Aralık 1891 tarihinde yaptiğı toplantıda kız babasının bu izdivaca muvafakat vermemesine rağmen kızın reşid ve kendi evliliğine karar verebilecek yaşta olduğunu gerekçe göstererek bu evliligi onaylamış; ancak Selanik'te olaylar çıkmaması için genç çiftin ilk vapurla ve gizlice İstanbul'a getirilerek evliliğin Selanik'ten uzakta yapilmasını istemiştir...
Çocuklar
Çocuklara evlenme çağına kadar gizli hiç bir şeyden bahsedilmez. Bunun dışında sünnetler topluluktan bir doktora yaptırılıyor çünkü operasyon normalden biraz farklı oluyor.
Toplulukta eğitime de büyük önem verildiği edinilen bilgiler arasında. Hareketin mensupları arasında eğitime çok ağırlık verildiği biliniyor. Bütün çocuklara çok iyi eğitim verilmeye çalışılıyor. Bu durum geleneksel aile yapısının bir sonucu olarak görülüyor...
- 22.Kasım.2012 #4
Ziyaretçilerimize Uyarı!: Kullanıcıların Profil Bilgileri Misafirlere Kapatılmıştır. Görmek için KAYIT olmalısınız.~
Sabatay mezhepleri
1.Karakaşlar Kuniosos
2.Yakubiler
3.Kapancılar ya da Kapaniler veya İzmirliler
Sevinin ölmesi/kayboluşu sonrasında Selanikte yerleşen dini cemaat çeşitli olaylar sonucunda farklı dini pratikleri benimseyen üç ana gruba/mezhebe/fraksiyona ayrıldı. Bu üç ayrı grup mezhep taassubuyla farklı yerlerde ibadet ediyor kolay kolay kız alıp vermiyor ve hatta ölülerini bile aynı mezarlığa gömmüyorlar. Aralarındaki gizli rekabet ve husumet hala sürmektedir. Değişik adlar alan bu grupların nesl-i şerîf denilen en yüksek asil ailelere mensup birer reisi var. Bunlar cemaat ihtiyarlarının reyleriyle seçilirler ölünceye kadar bu mevkide kalırlar.
Sevinin kayınbiraderi olan Yakov Qeridoyu onun halifesi kabul eden Yakubiler daha sonraları ortaya çıkan ve Mesihi ruha sahip olduğunu iddia eden Baruhya Rusonun (Osman Baba Osman Ağa Osman Bevvap) hilafetine inanan karakaşlar ve sadece Seviye inanan Kapancılardır.
Osman Baba Bektaşi tarikatında Dede'lik derecesine kadar yükselmiş olup mezarı Bulgaristan'ın Khaskovo köyününün güney batısında (Google Earth: 41.8500 25.4667) bulunmaktadır.
Kapan'ın İbranicede İzmirim anlamına geldiği söylenmektedir.
Kapancılar sakallarını yakubiler başlarını traş ederler. Fanatik karakaşlar ise sakallarını da saçlarını da traş etmezler.
Jacob Frankın 1726-1791 (Jacob Leibowicz) kurduğu Frankistler de sabetaycı harekete olan benzerliklerinden dolayı not edilmelidir. Jakob Frank adındaki haham 1759'da Polonya'lı yahudilerin kitlesel vaftizini yaptırarak hristiyanlığa döndürmüş. Bunların dış görünümü hristiyan gerçekte yahudidirler. Frankistler günahın kurtarıcı gücü olduğuna inanır. Bir vaazında Sizi gelmiş geçmiş tüm yasalardan tüm töre anane ve inançlardan kurtarmaya geldim diyor.
- 22.Kasım.2012 #5
Ziyaretçilerimize Uyarı!: Kullanıcıların Profil Bilgileri Misafirlere Kapatılmıştır. Görmek için KAYIT olmalısınız.~
Sabetaycı olduğu söylenen kişiler
Sabetaycı olduğu söylenen kişiler bu bilgileri hiç bir zaman doğrulamamıştır. Türkiye'de Sabetaycı olduğunu söyleyerek resmi makamlara Musevi olmak üzere başvuran Ilgaz Zorlu adında tek bir kişi bulunmaktadır. Resmi rakam bu nedenle bir kişidir. Yayınlanan listerin güvenirliği her zaman sorgulanmıştır. Bu listeler soyadı benzerliği kişinin memleketi veya ecdadının memleketi gömülen mezarlıklar kişinin çevresi ve arkadaşlıkları gittiği okullar evlilikleri Yalçın Küçük tarafından ortaya atılan isim kuralları onomastik gibi doğruluğu kolayca sorgulanabilecek ölçütlere göre hazırlanmaktadır.
İsim kuralları teorisine göre Türkiyede Sabetaycılar isimlerini belli kurallara göre seçmişlerdir:
1.İbranice ile Türkçe arasındaki ses benzeşmelerini dikkate alarak
2.Tevratta geçen ismin Arapça ve Türkçe karşılığını alarak
3.İbranice ve Türkçedeki aynı sessiz harflerden oluşan isimleri yakınsatarak
4.Soyisimler bir sonraki jenerasyonda isim olarak seçilerek
5.Ladino ve Yiddish dilindeki Musevi isim ve soyisimlerin Türkçesi kullanilarak
6.Tevratta varolan isimlerin sonuna -zade -gil -han -oğlu vb. ek getirerek
Konu Bilgileri
Bu Konuya Gözatan Kullanıcılar
Şu anda 1 kullanıcı bu konuyu görüntülüyor. (0 kayıtlı ve 1 misafir)