Kronik Süpüratif Otitis Media (KSOM) Komplikasyonları
Antibiyotiklerin
sık olarak kullanıldığı günümüzde, KSOM komplikasyonları sıklığı
giderek azalmıştır. Ancak komplkasyonların nadir görülmesinin diğer
önemli bir nedeni KSOM ameliyat tekniklerinin başarılı bir şekilde
uygulanmasıdır.
KSOM komplikasyonları iki grupta incelenebilir:
1. Intratemporal (şakak kemiğinin içinde görülen) komplikasyonlar:
- Petrozit (petroz kemiğin iltihabı)
- Yüz felci
- Labirentit (iç kulakta iltihabı)
2. İntrakranial (kafa içi) komplikasyonlar:
- Lateral sinüs tromboflebiti
- Menenjit
- Beyin absesi
Bunların haricinde tekrarlayan enfeksiyon atakları sonucunda sekel olarak işitme kaybı, edinsel kolesteatom ve timpanoskleroz (orta kulak yapılarının sertleşmesi) ortaya çıkabilir.
Petrozit (Petroz kemiğin iltihabı)
Enfeksiyon orta kulak ve mastoid kemik sınırlarının ötesine uzandığı zaman petröz apekse ulaşarak petrozite neden olabilir. Göz arkasında ağrı, kulak akıntısı ve abdusens sinirinin felci (gözü dışa baktıran sinirin felci)) belirtilerinden oluşan Gradenigo sendromu ortaya çıkabilir. Baş ve şakak kemiğinin bir tomografi taraması, hastalığın yaygınlığını tanımlamak ve kafa içine yayılımını belirlemek amacıyla faydalıdır Tedavi, petrozektomi ameliyatı ve sistemik antibiyotik kullanımı şeklindedir.
Yüz felci
Yüz felci kolesteatom olan veya olmayan KSOM' lu hastalarda görülebilir. Hastalıklı mukozanın çıkarılması, granülasyon dokusu ve iltihapların mastoidektomi ameliyatı ile temizlenmesi işlemi derhal yapılmalıdır.
Labirentit (iç kulak iltihabı)
Enfeksiyon iç kulağa yayılması sonucu ortaya çıkar. Bu yayılım hızlı veya uzun bir süre içinde gerçekleşebilir. Yuvarlak pencere, oval pencere veya yarımdaire kanallarından birtanesinin enfeksiyon tarafından eritilmesi aracılığıyla iç kulağa enfeksiyonu yayılabilir.
Labirentit 4 şekilde sınıflandırılır:
-
Akut seröz: baş dönmesi ve işitme kaybının görüldüğü erken dönem
-
Akut süpüratif: bulantı, kusma, ileri derecede işitme kaybı, kulak çınlaması ve baş dönmesinin görüldüğü iltihabın olgunlaştığı dönem
-
Kronik: iltihaba bağlı iç kulakta hasarların kalıcı hale geldiği uzun dönem
-
Labirentin skleroz: iç kulak yapılarında yapısal değişiklikler ve iyileşme odaklarının olduğu, labirent yapılarında fibröz doku ve yeni kemik oluşumunun ortaya çıktığı dönem.
Hastalarda başlangıçta hızlı bileşeni etkilenen kulağa vuran nistagmus (gözlerin istemsiz hareketi) görülürken; membranöz labirent yıkılması tamamlandıktan sonra etkilenen kulağa doğru vuran nistagmus ortaya çıkar. Tedavi menenjit veya ensefalit gibi ciddi kafa içi komplikasyonları önlemek için agresif cerrahi debridman (labirentektomi dahil) ve antibiyotik tedavisini içerir. BOS (beyin omurilik sıvısı)' na geçebilen geniş spektrumlu antibiyotiklerin kullanılması uygundur. Kültür ve antibiyogram sonuçlarına göre antibiyotik tedavisinde değişiklik yapılabilir.
Kronik labirentit baş dönmesi, kulak çınlaması ve işitme kaybı ile karakterizedir. En sık, enfeksiyon lateral kanaldan (dış yarım daire kanalından) iç kulağa ulaşır. Tedavi mastoidektomi, kültür – antibiyogram sonucuna göre uygun medikal tedavi şeklindedir.
Lateral sinüs tromboflebiti (toplar damarın iltihabı)
Enfeksiyon mastoid kemik boyunca uzananarak sigmoid veya lateral sinüs gibi toplardamarlara ulaştığında enfekte trombüslerin ortaya çıkmasına, hatta; bu dmara içi iltihap odaklarından kopan embolileri uç damar tıkanıklıklarına neden olarak doku ölümlerine neden olabilir (septik distal infarktlara neden emboliler ortaya çıkabilir). Hastalar mental durum değişiklikleri, nöbetler ve ateş ile başvururlar. Mastoidektomi ameliyatı ve trombüslerin cerrahi eksiyonu sonrasında kültür sonucuna göre antibiyotik tedavisinin düzenlenmesi şeklinde tedavi uygulanır.
Menenjit
Menenjit enfeksiyonun direkt olarak veya hematojen (kan yoluyla) yayılımı sonucunda ortaya çıkar. Menenjit şüphesi varsa, lomber ponksiyonnla eyin omurilik sıvısı (BOS) alınarak, kültür ve duyarlılık tedsti sonucuna göre geniş spektrumlu antibiyotik tedavisi başlanır. Hasta stabil hale geldikten sonra orta kulaktaki iltihap alanları mastoidektomi ameliyatları şeklinde, cerrahi olarak temizlenir.
İntrakranial (kafa içi) apseler
Ekstradural (beyin zarı olan dura materin dış kısmında bulunan), subdural (dura materin alt kısmında bulunan) veya parankimal (beyin dokusuna ait) apseler şeklinde kafa içi apseler görülebilir
Ekstradural apsesi olan bir hasta meninjit belirtileri ve bulguları ile ortaya çıkabilir veya asemptomatik olabilir. Kafa içi apse tanısı için mutlaka görüntüleme yöntemlerinden faydalanılmalı ve kafa içi apse tanısı konulduğunda beyin cerrahisi uzmanı ile birlikte apse drene edilmelidir.
Subdural absesi olan hastalar daha çok meningeal bulgular, nöbetler ve hemipleji (vücudun bir yarısında felç) ile gelirler. Beyin cerrahisi uzmanına hastanın danışılması, görüntüleme yöntemlerine başvurulması, apsenin boşaltılması ve antibiyotik tedavisinin başlanması standart yaklaşım şeklidir. Hasta stabilize olduktan sonra, enfeksiyon odağı olan orta kulaktaki enfeksiyon alanları cerrahi olarak temizlenir.
Enfeksiyon tegmen timpani veya tegmen mastoideum aracılığıyla, beynin temporal lobu ya da serebelluma (beyincik) yayılması sonucunda beyin apseleri görülebilir. Beyin apsesi, başlangıçta "sessiz" kalabilir. Görüntüleme yöntemlerinde kafa içine yayılımdan şüphelildiğinde, beyin cerrahisi uzmanı tarafından apsenin drenajı yapılır ve antibiyotik tedavisi başlanır.