2 BAZI KAVRAMLARDavranışsal Boyut: Yeni bir tepki kazanımıBilişsel Boyut: Uyaranlar arasındaki ilişkinin kazanımı,Sinirsel Boyut: Sinir ağlarındaki değişiklikDolayısıyla KK’nin bilişsel bir yönü de var (Zihinsel temsiller arasındaki zihinsel bağın da öğrenilmesi bakımından)
3 BAZI KAVRAMLARKşlu T ile Ksuz T arasındaki benzerlik ve farklar:KT, KU sırasında ortaya çıkar. (Beklentisel tepki)KT, KST’den daha zayıf (nicelik olarak)KST ile KT bazı durumlarda farklıdır (Örneğin tad-tiksinmesi öğrenmesi) (niteliksel fark)
4 Klasik Koşullamayı Çalışma Yöntem/Teknikleri Göz kırpma koşullanması:(Tavşanlar ve insanlar)Göz kaslarına takılan elektrotlar yardımıyla Koşullanmanın olup olmadığı değerlendirilir.Deri İletkenliği Tepkisi (DİT):Koşullanmanın göstergesi DİT artışışıdır.3) Koşullu Tat Tiskinmesi (Garcia):Ksuz T doğrudan ölçülememektedir.tek defada, aradan uzun süre geçsede öğrenilir.4) Değer Koşullanması (Martin ve Levey)???:Duygusal olarak nötr bir uyarıcının hoş ya da nahoş uyarıcılarla eşleştirilmesi sonucu oluşur.
5 Klasik Koşullamayı Çalışma Yöntem/Teknikleri 5) Korku Koşullanması :Küçük Albert (Watson ve Ryner, 1920)Koşullu Duygusal tepki6) Otoşekillendirme ve İşaret Arama (Sign Tracking)Klasik koşullanma sadece refleksif değildir.Brown-Jenkins 1968; Güvercinler üzerindeyaptıkları deney.
6 Koşullu Uyaran Türleri Dış dünyadaki 5 duyuya ilişkin tüm çevresel uyarıcılar,İç dünyadaki uyaranlar (bir organ ya da dokununuyarılması gibi3) Zaman (yaygın-dağınık uyaranlar): KU yoktur. Sabit zaman aralıklarıyla KSU verilir. Burada KSU sonra geçen zaman bir sonraki KSU için KU olur.-Marguis’in bebeklerle yaptığı çalışma: 3 saatya da 4 saatte bir beslenen bebekler.4) Mekan (yaygın-dağınık uyaranlar): Veteriner odası
7 Koşulsuz Uyaran Türleri Organizma için biyolojik önem tatıyan herşeyKsuz Uyaran kazanılmış öneme sahip de olabilir: müzik2) Zihinsel İmgeler: Ksuz Uyaranı hayal etme dahi etkili olabilir: Elektirik Şoku ya da sigara içildiğinde kustuğunuzu hayal etmek gibi...3) Başka bireye verilen Ksuz Uyaranın gözlenmesi (arkadaş etkisi ve tat kaçınma koşullanması).
8 İstenmeyen Tepkileri Söndürülmesi A) Sönme: Öğrenmenim sönme mekanizmasıyla ortadan kaldırılabilmesi için dikkat edilmesi gereken hususlari) KU bazen KSZ bazen de KSZ uyarıcı olmadan verilmişse sönme yavaş olur.ii) Korku koşullanmasında KSZ uyarıcıya maruz kalmamak için geliştirilen Kaçınma mekanizması sönmeyi engeller.iii) Üst düzey (ikincil) koşullanma ile çok farklı uyarıcılar KU uyarıcı ile eşleşip KU haline gelebilir.iv) Sönme çok kısıtlı bir çevresel ortamda gerçekleşmişse, farklı ortamlarda kendiliğinden geri gelme olabilir.
9 İstenmeyen Tepkileri Söndürülmesi B) İstenen Tepkileri “Karşıt Koşullama”:Jones’in “Küçük Peter” çalışması (tavşan fobisi)-Şeker verilerek yapılan sistematik duyarsızlaştırma çalışması.Bunun içini) Mevcut koşullu tepkiyle uyumsuz yeni bir tepki şeçilmelidir. (Korku-Mutluluk)ii) Uyumsuz tepkiye yol açacak uyarıcının tanımlanması (Şeker)iii) Yeni tepkiye yol açacak uyarıcı bireye sunulurken istenmeyen uyarıcının yavaş yavaş (uyarıcı şiddetinin azdan başlayıp gitgide arttırılması şeklinde) verilmesi(İstatistik dersi korkusunun duyarsızlaştırılması)
10 Klasik Koşullanmanın Eğitsel sonuçları i) Uygulama Önemlidir: davranma fırsatı (konuşma, yazma) olursa bilgi daha iyi öğrenilir. Tekrar öğrenmede önemlidir.ii) Öğrenci akademik konularla pozitif ortamlarda karşılaşmalı ve akademik konuları hoş duygularla eşleştirmelidir:-Öğrencinin okulda ilk gününden başlayarak olumlu bir sınıf ortamı oluşturulmalı!(ödev ve öğretmen <-> ceza, alay, başarısızlık)-Okul çoğunlukla başarının deneyimlendiği bir yer olmalı!-Ders planlanması yapılırken öğrencilerin seviyelerineuyunluk-Zor görevlerde (sunum yapma) yardım
11 Klasik Koşullanmanın Eğitsel sonuçları iii) Kötü alışkanlıklarda U-T bağı yenisiyle değiştirilmelidir (Guthrie, 1935)-Bıktırma yöntemi: Bireyin alışkın olduğu tepkiyivermekten yorulana dek uyarıcı verilir (şaka yapma)-Eşik yöntemi: Uyarıcının kişinin alıştığı şekilde tepkiveremeyeceği kadar zayıf sunulması (test korkusu)-Uyumsuz tepki yöntemi: Uyarıcıyı zıt tepkinin ortayaçıkacağı durumda verme (rekabetçi davranış)-iv) Öğrenmeyi ölçümleme davranış değişikliklerini aramayı içerir: Davranış değişikliği gözlenmedikçe öğrenmenin olmadığı varsayılmalıdır.