Kuran ve Müslüman Birliği
Müslümanların, Kuran'ın belirlediği ve Peygamberimiz (SAV) tarafından gösterilen ortak bir amaç için birlikte çalışması gerekir. Onlar kardeştirler çünkü Allah'ın birliği ve insanlığın birliği ortak ideolojisi ile birbirlerine bağlıdırlar.
Müminler ancak kardeştir
Müminler ancak bir tek kardeştir
Bu İslam'ın temelidir. Kuran ve Peygamber (s.a.v.)'in Sünneti, Müslümanların ümmetin birliği için çalışmasını şart koşar.
Kuran bu konuda çok nettir:
Hep birlikte Allah'ın ipine sımsıkı sarılın ve parçalanmayın.
Hep birlikte Allah'ın ipine (yani bu Kur'an'a) sımsıkı sarılın ve aranızda ayrılığa düşmeyin.
Dinlerini parça parça edip fırka olanlardan sen hiçbir şeyde onlardan değilsin.Onların işleri ancak Allah'adır.
Dinlerini parça parça edip fırkalara ayrılanlara gelince, senin onlardan hiç bir payın yoktur; onların işi Allah'adır. Sonunda onlara yaptıklarının doğrusunu söyleyecektir. ( 6:159 )
Ve sakın müşriklerden olmayın; Dinlerini parça parça edip fırka olanlardan her biri elindekiyle sevindi.
Ve sakın müşriklerden (tanrıları Allah'a ortak koşanlardan), yani Dinlerini parça parça edip fırkalara dönenlerden, her biri kendi yanında bulunanlarla sevinenlerden olmayın ! ( 30:31-32 )
Müslümanların birbirlerine karşı merhametli olmaları ( 48:29 ) ve herhangi bir yeri ağrıdığında tüm vücudun acıyı hissetmesi gereken vücut gibi olmaları gerekir (Hadis). Ama biz Müslümanlar Kuran'ın bu emrini ve Peygamberimiz (sav)'in sünnetini uyguluyor muyuz? Müslümanlar ve çeşitli İslami kuruluşlar çok çalışıyor, ancak yukarıdaki hedeflerin çok zor olduğu sinir bozucu bir şekilde açık. Müslümanlar birbirlerine karşı merhamette birlik olmak yerine, genel olarak ondan uzaktırlar. Her türlü zulme ve zulme uğrayan Müslümanların acısını ve sefaletini hissetmek yerine, çoğumuz maddi hayatın rahatlığını mutlu bir şekilde yaşıyoruz.
Geçen her gün Müslümanlara daha fazla ölüm ve yıkım getiriyor, ancak çok daha geniş ölçekte. Müslüman hükümetlerin, Müslüman kardeşlerine zarar ve ızdırap vermek için gayrimüslimlerle işbirliği yaptığını görmek üzücü. Birçok Müslüman grup da Müslüman dünyasının birçok yerinde birbirlerine karşı savaşmaktadır. Müslümanların azınlıkta olduğu bazı ülkelerde ise durumları daha da kötü. Bir azınlık olarak sistematik olarak ayrımcılığa, aşağılanmaya, zulme, işkenceye ve tecavüze maruz kalıyorlar. Biri merak ediyor: Hiç bitecek mi?
1921'de Yunanlılar Türkiye'ye saldırdığında (İngilizlerin emriyle) İkbal'in kalbi ağlamaya başladı. Bunun sadece Türkiye'ye değil, İslam'ın kendisine yönelik bir saldırı olduğunu biliyordu. Müslüman aklını hâkim sömürge zihniyetinden ve Müslümanların kendi dar çıkarlarından kurtarmaya çalıştı. Daha sonra klasik eserlerinden biri haline gelen “Tolu-i İslam” şiirini yazdı. [Bu şiirin nüshaları satıldı ve tüm geliri Türkiye'ye gönderildi.] Dedi ki:
“Hawas ne tukre tukre kar diya hay na'u-e insan ko
Ukhuwwat ka bayan ho ja mohabbat ki zaban ho ja
Hintli, Horasanlı, Afgan, Turani
Tu ay sharmindayeh sahil uchhal kar bekaraan ho ja”
“Açgözlülük insanlığı parçaladı. Siz (Müslümanlar), sevgi ve kardeşliğin rol modeli olun. Milliyetlerin (Hint, Horasan, Afgan ve Türk gibi) dar sınırlarının ötesine geçin ve (İslam'ın) sınırsız okyanusuna atlayın.”
Müslümanların bugün içinde bulundukları durumu gözlemleyen İkbal'in ruhu son derece huzursuz olmalı. Ne yazık ki! Bugün Müslümanlar arasında, Müslüman ümmetini, onu yok etmeye kararlı kötü güçlere karşı yönlendirebilecek bir İkbal yoktur. Ancak Müslüman ümmeti de iç çatışmalar nedeniyle parçalanabilir.
Aslında bugün Müslüman ümmetinin başına gelen de budur. Muhtemelen bugün dünyada Müslümanlar kadar bölünmüş bir insan yoktur. Dini, siyasi, etnik, kültürel, ırksal, dilsel ve mezhepsel çizgiler boyunca bölünmüşlerdir. Bu bölümler daha da alt bölümlere uzanır. Statü, zenginlik, şöhret ve servet, Müslümanlar arasında sosyal farklılıklar da yaratmıştır.
Müslümanlar temelde Sünniler ve Şiiler olarak ikiye ayrılır. Sünniler ayrıca Hanefi, Maliki, Shaafai ve Hanbeli'ye ayrılır. Şiiler de Kesania, Zaidia, Imamia veya Ithna 'Ashari, Ismalia vb. olarak ikiye ayrılır. Sünniler de Ehl-i hadis ve Ahle-fıkıh olarak ikiye ayrılır. Hindistan alt kıtasında (en azından) Ahle-fiqha ayrıca Deobandis ve Barelwis'e bölünmüştür. Benzer farklılıklar başka yerlerde de var. Bütün bu ayrılıklar ve farklılıklar birçok Müslümanın iddia ettiği gibi düşünce ekolleri midir? Kabul etsek de etmesek de bu farklılıklar ve bölünmeler aramızda fiziksel, duygusal ve psikolojik engeller yaratır. İkbal, bu farklılıkların insanlarda önyargı oluşturduğunu söylüyor:
“Shajar hay firqa arayee, ta'assub hay samar iska
Ye wo phal hay jo jannat se nikalwata hay adam ko”
“Bu bölünmeler bir mezhep ağacının dallarıdır; meyvesi önyargıdır. Adem'i (insanı) cennetten (huzurlu yaşamdan) çıkaran meyve budur."
Kuzey Amerika'da (dini farklılıklarımıza rağmen) medeni bir şekilde birlikte çalışmaya çalışmamıza rağmen, evdeki kardeşlerimiz o kadar şanslı değil. Orada, bu farklılıklar bazen şiddete ve cinayetlere yol açar. Neden Kuran'ın açık uyarılarına ve Peygamberimizin (s.a.v.) sünnetine karşı bu? İkbal'in yukarıdaki şiirde bahsettiği gibi, bölünmelerimizin kaçınılmaz sonucu olan önyargılar yüzünden mi?
Tüm bu bölünmeler ve farklılıklar ile dünyada ilerleyebilir miyiz? İkbal öyle düşünmüyor:
Firqa bandi hay kaheen aur kaheen zatein hain
Kya zamane mein panapne ki yahee batein hain”
“Bir yerde dini bölünmeler ve bir yerde kast temelli farklılıklar var. Dünyada gelişmenin yolu bu mu?”
Devamında şunları söylüyor:
"Tum syed bhi ho Mirza bhi ho Afgan bhi ho
Tum sabhi kuchh ho batao ki musalman bhi ho”
“Sen Syed'sin; sen Mirza'sın; sen Afgansın. Sen her şeysin. Söyle bana, sen de Müslüman mısın?”
Burada İkbal, Müslümanlara (özellikle Hindu etkisi nedeniyle Hindistan alt kıtasında) nüfuz etmiş olan kast sistemini temsil etmek için “Syed” kelimesini kullanır. Yönetici seçkinleri temsil etmek için “Mirza” kelimesini ve Müslümanların bölge, dil ve ırka dayalı farklılıklarını temsil etmek için “Afgan” kelimesini kullanıyor.
Bütün bu farklılıklar Kuran'a aykırıdır. İkbal, “Söyle bana, sen de Müslüman mısın?” diye sorduğunda. İsimlerine yapıştırılan bu etiketler nedeniyle (takvadan dolayı değil) diğer Müslüman kardeşlerine kıyasla kendilerini gururlu ve üstün hissedenlerin, gerçek Müslüman olarak adlandırılmaya hakları olmadığını ima eder.
Kuran, dinde (İslam'da) ayrılık yaratanların müşriklerden olduğunu söyler:
“Müşriklerden, yani dinde ayrılık yaratanlardan ve fırka olanlardan olmayın. Her (mezhepçi) taraf kendisinden (doğru yolu izlediğinden) oldukça memnundur.” ( 30:32 )
“Din'de (İslam'da) ayrılık yaratanlar ve fırkalara ayrılanlar ey Peygamber! En azından senin hiçbir payın yok.” ( 6:159 )
Peygamber (s.a.v)'in şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir:
"Kim ümmetten bir adım uzaklaşırsa, namaz kılsa ve oruç tutsa bile boynundaki İslam boyunduruğu çıkarılmıştır."
Bu nedenle Kuran, tüm Müslümanları birlik olmaya ve Allah'ın ipine (Kur'an'a) sımsıkı sarılmaya çağırmakta ve kendi aralarında hiçbir ayrılık yaratmamaları konusunda onları sert bir şekilde uyarmaktadır ( 3:103 ).
Küresel tabloya bir bütün olarak bakarsak, Müslümanların sayısının bugün istikrarlı bir şekilde 1,6 milyarı aştığını görürüz. Müslümanlar dünyanın en zengin kaynaklarına ve yeryüzünün en verimli topraklarına sahiptir. Buna rağmen yeryüzündeki en savunmasız ve en bağımlı insanların da Müslüman olması ne kadar ironik.
Dini düzeye gelince, camilerin sayısının her yerde arttığını görüyoruz. Camilere giden Müslümanların sayısı da artıyor. Yıllık hac yapan Müslümanların sayısı her yıl artıyor ve aslında sayıyı sınırlamak için kontrol edilmesi gerekiyor. Müslüman örgütlerin sayısı giderek artıyor. Müslümanlar arasında ne zaman bir teşkilatta ayrılıklar ortaya çıksa, başka bir teşkilat kurar ve başka bir cami inşa ederler. Müslümanlar arasında böylesine büyük bir dinsel şevk olduğunu fark eden İkbal, şunları söylemeye yöneltildi:
“Banadi shab bhar mein imaan ke hararat walon ne mescidi
Mun apna purana papi hay barson mein namazi ban na saka”
“İmanlarında şevk olanlar, mescidi bir gecede inşa ettiler, fakat kalb günahkardır, senelerce secde etmemiştir.”
Müslümanları birlik olmaya çağıran tüm konuşmalara ve hutbelere rağmen sonucun en hafif tabirle hüsran olduğunu görüyoruz. Nedenmiş? Bu sorunu teşhis etmenin tek yolu, İkbal'e göre kök nedeni bulmaktır.
Kuran diyor ki:
“Ey insanlık! Size Rabbinizden bir hidâyet ve kalblerinizdeki hastalığa bir şifa gelmiştir.” ( 10:57 )
Dolayısıyla Kuran'a göre tüm dertlerimizin hastalığı kalbimizdedir ve bu nedenle tedavi de oradan başlamalıdır. İkbal diyor ki:
“Zaban se kah bhi diya la ilaha illah to kya hasil
Dil-o-nigah Musalman naheen'den kuchh bhi naheen'e”
“Dilinizle “la ilahe” diyerek ne elde edebilirsiniz? Kalbin Müslüman değilse, o zaman bir hiçtir.”
İman kalplerimizin derinliklerine girmelidir. Kuran'a göre sadece inandığımı söylemek yeterli değildir ( 49:14 ).
Kuran'da şöyle buyrulmuştur: "İnsanlardan öylesi vardır ki, 'Allah'a ve ahiret gününe inandık. fakat onlar müminlerden değillerdir.” ( 2:8 ). Bedeviler, 'İnandık' derler. (Ey Resul) Onlara, inanmadığınızı, ancak (İslam'a) teslim olduğunuzu ve imanın henüz kalplerinizin derinliklerine girmediğini söyleyin. ( 49:14 )
Ayrıca iman körü körüne iman değildir. Kuran, imanın ancak ilim ile kuvvetlendiğini açıkça bildirir: "Kendilerine ilim verilenler , (Kur'an'ın) Rabbinizden gelen bir hak olduğunu bilsinler de ona inansınlar ve kalbleri sükûnet bulsunlar. alçakgönüllülükle (açık) kılın.” ( 22:4 )
O halde, aklın edindiği imanın (ilmin) kalbe girmesi için, kalb mütevazi ve açık olmalıdır. Kalbi hastalıklı olanlarla, kalplerini mühürleyip katılaştıranlara iman giremez ( 22:53 ).
Kuran, Müminlerin başkaları üzerinde bir itibarı ve gücü olduğunu söyler: “Eğer mümin iseniz, o zaman hâkimiyet ve güç sahibi olursunuz” ( 3:139 ). Ve kâfirler, Müminlere asla boyun eğdiremeyecek ve onlara hâkim olamayacaklardır: "Kâfirlere, Müminlere asla bir zafer ve üstünlük bahşetmeyeceğiz." ( 4:141 )
Açıkçası, biz Müslümanlar olarak kendimizi Kuran'ın bu çok açık ayetleriyle karşılaştırırsak, o zaman tek bir sonuca varırız: Kuran'ın bahsettiği Müminlerden değiliz. Kalplerimizin çoğu açık ve alçakgönüllü değil. Aslında Kuran, kalbi açık ve alçakgönüllü kılmak yerine, duygularının ve egolarının onları kontrol etmesine izin verenlerin olduğunu söyler. Diyor ki: "Kendi duygularını tanrı edineni gördün mü?" ( 25:43 )
Allame İkbal, bu ayeti esasen şu şekilde tercüme etmiştir:
“Zabaan se gar kiya tauheed ka da'wa to kya hasil
Banaya saman bute pindaar ko apna khuda tu ne”
"Tevhid'i (Allah'ın birliğini) dilinle iddia etsen ne fayda? Duygunu bir idol yaptın ve onu tanrın olarak kabul ettin.”
Kaçımız (beş şartı yerine getirmenin yanı sıra) kalplerimizin derinliklerine inmeye ve Allah'ı (yani Allah'ın Kitabı'nı) takip ettiğimizden daha sık duygularımızı takip ettiğimizi dürüstçe itiraf etmeye istekliyiz? Allah, iradelerimizin tam ve eksiksiz teslim edilmesini ister:
Ey iman edenler, hepiniz esenliğe girin ( 2:208 ).
“Ey iman edenler! Tam anlamıyla İslam'a girin."
Dolayısıyla bugün biz Müslümanların karşı karşıya olduğu sorunlar, asıl nedenin, yani Allah'a itaat ile kendi duygu ve nefsimize itaat arasındaki kalplerdeki iç sürtüşmenin dış belirtileridir. İşte Kuran'da kalp hastalığı olarak adlandırılan işte bu iç çatışmadır. İkbal de Kuran'ın bu temasını benimser:
“ Batil du-ee pasand hay hak la sharik hay
Shirkat miyan-e haq-o-batil na kar qubool”
“Batil (Hak'ın aksine) taviz vermeyi sever ama Hak taviz vermez. Hak ile Batıl arasındaki orta yolu kabul etmeyin.”
Bu nedenle biz Müslümanlar Kuran'da yer alan GERÇEK'ten taviz vermeye devam ettikçe, kollektif zihinsel, psikolojik ve duygusal hastalıklarımıza çare bulma ümidi yoktur. Kalbimizde ve zihnimizde her zaman kaç tane psikolojik, duygusal ve zihinsel idol taşıdığımızı bilmiyoruz. Kuran, kalbimizi her türlü ilahtan temizlememizi ve arındırmamızı ister. Bu süptil şirk biçimleri bağımlılık yapar ve yavaş bir zehir gibi kalplerimiz ve zihinlerimiz üzerinde öldürücü bir etkiye sahiptir. İkbal, benzersiz Tanrı vergisi üslubunda şöyle der:
“Dile murda dil naheen hay ise zida kar dobara
Ki yahee hay ummaton ke marge kuhan ka chara”
“Ölü olan kalp, kalp değildir. Onu tekrar yaşat. Ulusların asırlık hastalıklarını tedavi etmenin tek yolu budur.”
Ölü kalp nasıl canlandırılır ve canlandırılır; İkbal, bunun ancak Kuran ile mümkün olduğunu söyler:
"Gar tu mi khahi Musalman zeestan - neest mumkin cuz ba Kuran zeestan"
"Müslüman bir hayat yaşamak istiyorsanız, Kuran'a göre yaşamaktan başkası mümkün değildir."
Aişe (r) dedi ki: "Peygamber (s.a.v) yürüyen bir Kur'an'dı." Dolayısıyla Sünnet, Kuran'a göre yaşamak ve onu sadece ahiret için ödül kazanmak için okumak değildir.
İkbal, Sahabemiz (R) hakkında şunları söylüyor:
“Wo mu'azzziz onlar zamane mein Musalman hokar
Aur tum khwar huey tarike Kuran hokar”
"İslam'dan dolayı dünyada itibarları ve güçleri vardı. Ve Kuran'ı terk ettiğiniz için zillete ve mağlubiyete uğruyorsunuz."
Ve Peygamberimiz (s.a.v.) kıyamet günü Allah'a şikayet edecek:
Rasûl de, "Ey Rabbim, kavmim bu Kur'an'ı terk etti " dedi. ( 30:30 )
Ve Resûl (s.a.v.): "Ey Rabbim! Benim kavmim bu Kur'an'ı terk etti" der.
İkbal'in şu mesajıyla bitirelim:
"Manf-e-at ek hai, qaum ki nuqsaan bhi ek'tir
Ek hi sab ka nabi deen bhi iman bhi ek
Harame paak bhi Allah bhi Kuran bhi ek
Kuchh bari baat thi hote jo Musalman bhi ek”
“Bütün Müslümanların ortak bir kazancı ve ortak bir kaybı vardır. (Peygamberimiz'in bütün Müslümanların bir vücut gibi olduğuna dair hadisini hatırlayın.) Herkes için bir Peygamber (asm) ve herkes için bir İman. Herkes için bir Kabe, bir Allah ve bir Kuran. Müslümanlar da bir olsa ne güzel olurdu!”
Kalplerimizi İslam yolunda birleştirmesi için Allah'a dua edelim. Bunu yaparsak, itibarımızı, gücümüzü ve ihtişamımızı yeniden kazanacağımıza Allah'ın vaadidir ( 24:55 ). Allah vaadinden caymaz ( 2:80 ).