Milyonlarca Angolalı, bu hafta, petrol zengini Orta Afrika devleti için “varoluşsal bir an” olarak tanımlanan ve kıtanın bir bölümünde demokrasi için bir sınav olarak tanımlanan önemli bir seçimde oy kullanacak.
Çarşamba günü yapılan anket, kıdemli politikacıları, radikal bir değişiklik getirebileceklerini ve soğuk savaşın gölgesinden kaçabileceklerini yeni kavramaya başlayan bir genç seçmen kuşağıyla karşı karşıya getiriyor.
Gözlemciler, Angola’nın 1975’te Portekiz’den bağımsızlığını ilan etmesinden bu yana iktidarda olan Angola’nın Kurtuluşu için Halk Hareketi’nin (MPLA) yönetiminden duyulan hoşnutsuzluğun, partinin hile ve baskı yoluyla iktidarda ancak beş yıl daha sürdürebileceği bir noktaya ulaştığını söylüyorlar. .
“Bu varoluşsal bir seçim ve çok çekişmeli bir yarış olacak. Bağımsız bir analist ve yazar olan Paula Cristina Roque, “Özgür ve adil seçimler olsaydı, muhalefetin kazanacağına şüphe yok ama hükümet buna izin vermeyecek” dedi.
Kıtada kurtuluş mücadelelerini kazanmalarından bu yana onlarca yıldır iktidarda kalan diğer partiler ve liderler, Angola’daki muadillerinin artan zorluklarını büyük olasılıkla bir uyarı olarak görecekler.
Afrika’nın başka yerlerinde olduğu gibi, Angola’da da önemli bir faktör nüfusun gençliğidir. %60’tan fazlası 24 yaşın altında. Angola’daki yeni bir komedyen ve diğer yaratıcı sanatçılar dalgasının en başarılılarından biri olan Tiago Costa, ilk kez oy veren milyonlarca gencin Türkiye’den çarpıcı biçimde farklı değerlere ve görüşlere sahip olduğunu söyledi. onların politikacıları.
“Aynı şeyleri tekrar tekrar yaşıyoruz. Angola’daki gençler soruyor: ‘Burada neler oluyor?’ Bu çocuklar, anlamadıkları veya hak etmedikleri bu konuşmalarda ve hikayelerde kayboluyor” dedi, 37 yaşındaki Costa.
“Buradaki gençlerin büyüklerinin hatalarından ders almaları gerekiyor. [and] Angola’yı, bizi her zaman bölen ve asla işini yapmayan partiler için değil, Angolalılar için bir ülke yapmak için adım atın.”
Kıdemli bir MPLA yetkilisi ve eski savunma bakanı olan Başkan João Lourenço, otoriter yönetimi 38 yıl süren José Eduardo dos Santos’un seçilmiş halefi olarak 2017’de iktidarı kazandı.
68 yaşındaki Lourenço, ekonomik büyümeyi hızlandırmaya ve büyük borçlarını ödemeye çalışsa da, 35 milyonluk nüfusun çoğunun hayatını iyileştirmeyi başaramadı. Eleştirmenler, yüksek profilli bir yolsuzlukla mücadele girişiminin yalnızca, eski cumhurbaşkanının son derece zengin kızı Isabel dos Santos gibi potansiyel olarak güçlü düşmanları hedef aldığını söylerken, Uluslararası Af Örgütü, “yasadışı cinayetler ve keyfi tutuklamalar dahil olmak üzere insan haklarına eşi görülmemiş bir baskı” tanımladı. , 24 Ağustos seçimlerine kadar”.
Analistler, MPLA’yı kurtarmakla ülkeyi kurtarmak arasında bir seçim sunulduğunda, Lourenço’nun partiyi ilk sıraya koyduğunu söyledi. Roque, “Kendilerini güçten kurtarmayacaklardı” dedi. “Uzun bir süre Angolalılar, ‘Fakiriz, mücadele ediyoruz ama barış içindeyiz, bu kadarı yeter’ dedi. Ama şimdi kızgınlar, hayal kırıklığına uğradılar ve kaybedecek bir şeyleri yok.”
27 yıllık acımasız iç savaşın 2002’de sona ermesini izleyen patlama, seçkinlere büyük ölçüde fayda sağladı. Angola’da yaşam beklentisi dünyanın en düşüklerinden biri olmaya devam ediyor, hizmetler düzensiz ve ülkenin petrol ihracatından elde ettiği muazzam kazançlara rağmen milyonlarca insan sefalet içinde yaşıyor.
Luanda’nın genişleyen yoksul mahallelerinde daha iyi koşullar için kampanya yürüten bir aktivist olan Laura Macedo, “Konuştuğum çoğu insan, Lourenço’nun bu beş yıl boyunca onlar için hiçbir şey yapmadığını söylüyor” dedi. “Çoğu muhalefete oy vermeyi planlıyor”.
Lourenço’nun başlıca rakibi, Angola’nın Tam Bağımsızlığı için Ulusal Birlik’ten (Unita) Adalberto Costa Júnior’dur. Görevdeki kişiden sadece sekiz yaş daha genç olmasına rağmen, Costa Júnior kendini genç sivil toplumun ve MPLA yönetimi yıllarında kaybedenlerin bir temsilcisi olarak konumlandırmaya çalıştı.
Unita bir zamanlar batının vekiliydi, ABD ve müttefikleri tarafından finanse edilip silahlandırıldı, ancak sonunda iç savaşı Sovyetler Birliği ve Küba tarafından desteklenen MPLA’ya kaptırdı.
Costa Júnior döneminde parti merkeze kaydı, ancak MPLA’nın sosyalist ideolojik arka planına ve Rusya ile devam eden bağlantılarına zıt olarak, hala batı ve ticaret yanlısı olarak görülüyor.
Devasa petrol rezervleriyle Angola, şimdi bir kez daha büyük güç rekabetinin kilit bölgesi. Pekin, José Eduardo dos Santos’un genellikle kalitesiz inşa edilmiş veya kötü tasarlanmış altyapı projelerini ödemek için Çin’e büyük borçlar vermesinin ardından son yıllarda zemin kaybetti. Hem Rusya hem de ABD Luanda’da nüfuz kazanmak için çaba sarf etti.
Ukrayna’daki çatışma, kıtadaki rekabeti yoğunlaştırdı. Angola, Rus işgalini kınayan bir BM genel kurul hareketini desteklemeyi reddeden 17 Afrika ülkesi arasında yer aldı ve bazılarının kıtada “yeni bir soğuk savaş” tanımlamasına yol açtı.
Hem Rusya dışişleri bakanı Sergei Lavrov hem de ABD dışişleri bakanı Antony Blinken, kıtadaki ilişkileri güçlendirmek amacıyla son aylarda Afrika’yı gezdi. İkisi de Luanda’da durmadı, ancak ikisi de Orta Afrika’ya dikkat etti.
Unita yetkilileri, iktidara gelmeden önce beş yıl daha beklemeye hazır olduklarını söylüyorlar, ancak MPLA’nın zorlukları, kıtadaki çatışma sonrasında iktidara gelen diğer birçok partinin veya liderin karşılaştığı zorlukların altını çiziyor.
Uganda’da 1986’dan beri hüküm süren 77 yaşındaki Yoweri Museveni, genç ve şehir sakinleri arasında destek kazanan eski müzisyen Bobi Wine liderliğindeki güçlü bir muhalefet hareketiyle karşı karşıya. Yakın tarihli bir anket, Zimbabve’deki muhalefet lideri Nelson Chamisa’yı, 1980’de iktidara gelen Zanu-PF partisinin üç puan önüne koydu.
Güney Afrika’daki ANC, 1994 yılında ırkçı apartheid rejiminin düşmesinden sonra Nelson Mandela tarafından hükümete getirildi, ancak aynı zamanda büyük bir destek kaybı yaşadı. Son anketler, partinin 2024’teki seçimlerde %38’e düşebileceğini, potansiyel olarak yönetimine son verebileceğini veya Afrika’nın en sanayileşmiş ülkesinde yeni bir koalisyon siyaseti çağını zorlayabileceğini öne sürdü.
Afrika siyasetinde uzman olan Birmingham Üniversitesi’nde demokrasi profesörü Nic Cheeseman, mevcut sorunların Kovid-19 pandemisinin kıta üzerindeki etkileri ve gıda ve yakıt fiyatlarındaki son küresel artışlarla birleştiğini ve tehdit eden bir hoşnutsuzluk dalgasına yol açtığını söyledi. her yerde hükümetleri istikrarsızlaştırmak – otoriter ve demokratik.
“Seçimlere hile karıştırıp iktidarı elinde tutabilirsin ama bu öfkeden kurtulmaz. O zaman risk, hayal kırıklığının isyanlar, siyasi şiddet ve huzursuzlukla başka şekillerde ortaya çıkmasıdır” dedi.
Bu, yeni enerji kaynaklarına hevesli olan batının almaya hazır olacağı bir risk olabilir.
“Angola’nın petrolü var. Batının enerji güvenliğine ihtiyacı var. Dolayısıyla MPLA hileli seçimler yoluyla iktidarı elinde tutsa bile, batı istikrarı demokrasinin önüne koymaya devam edecek” dedi.