New member
Annem ilgiyi sever. Yakın zamanda bankasından bir yıl boyunca mütevazı miktarda faiz aldı. Bankalar alkışlıyor. Bunun hakkında konuşmalıyız.
Annem emekli. Okumayı, yürüyüş yapmayı ve parasına dikkat etmeyi seviyor. Ve ilgiyi seviyor. Geçen gün sevinçten yüzü gülüyordu. Bankadaki birikimlerinin faizini alıyordu: mütevazı bir 150 euro. Tüm yıl boyunca.
Dijital varlık yöneticisi Growney tarafından yakın zamanda yayınlanan bir çalışmada, Bundesbank verilerinin analizi, Almanya’daki tasarruf sahiplerinin varlıklarının 70 milyar avro daha yüksek olabileceğini gösteriyor. Neden? Muhtemelen tasarruf sahiplerinin çoğunun anneme benzemesi nedeniyle: ne kadar düşük olursa olsun, çek hesaplarına olan ilgiden memnunlar.
Annem yalnız değil
Annem, küçük miktarlarla kandırılan büyük bir tasarrufçular grubuna ait. Ve muhtemelen Almanlar bunun için kendilerini suçlayacaklar.
Her ne kadar Avrupa Merkez Bankası, tarihinde hiçbir zaman sekiz aydan kısa bir sürede politika faizini sıfırdan yüzde 4,25’e çıkarmak için bu kadar acele etmemiş olsa da, neredeyse hiç faiz geliri getirmeyen cari hesaplarıyla sıkışıp kalmış durumdalar.
Bankalar ve tasarruf bankaları bu Alman ataletinden muzdariptir, yoksa adil faiz oranları korkusu mu demeliyiz? – kıyasla. Artan faiz oranlarını neden sadık müşterilerine yansıtsınlar ki? Zaten kaçmıyorlar. Sorun: Faiz hayırseverlik değildir. Faiz bir iştir.
Faiz oranları adil olmalı
Tüm tasarruf sahipleri bir konuda net olmalıdır: Bankanıza veya tasarruf bankanıza para verdiğinizde karşılığında faiz kazanırsınız. Banka size kredi şeklinde borç verirse, sonuçta sizden yüzde yedi, sekiz ya da dokuz gibi cömert bir faiz oranı ister.
Peki bankalar ve tasarruf bankaları tüm paranızla ne yapıyor? Elbette hiç kimse onu yastığınızın altından çalamaz – ama bunu söylemeye gerek yok. Buna “velayet” diyorlar ve bunun da bir bedeli var.
Şirketler olarak bankalar karlarını maksimize etmek isterler
Finansal kurumlar, örneğin sermaye piyasalarındaki tahvillere veya hisse senetlerine para yatıran ve düşündüğünüzden çok daha yüksek getiri sağlayan şirketlerdir. Örneğin kısa vadeli ABD devlet tahvillerinin getirisi şu anda yüzde altıya kadar çıkıyor. Bankalar da paralarını Avrupa Merkez Bankası’na park edip yüzde 3,75’i risk almadan alabilecekler.
Paranızı bankanıza bedava verirseniz güzel bir kazanç elde eder ve eliniz boş ayrılırsınız.
Tasarruf sahiplerinin işi gerçekten kolay değil
Bu arada bankalar sizden mümkün olduğu kadar çok para istiyor. Bu yüzden yüzde dörtlük mucizevi faiz tekliflerinin reklamını yapıyorlar, ancak bunun yalnızca üç veya altı ay boyunca ve yalnızca yeni müşteriler için geçerli olduğu gerçeğini küçük harflerle gizliyorlar. Birkaç ay sonra faiz oranı yüzde 0,75’e düşüyor, bu da ilk yıl ortalama faiz oranının yüzde 1,56 ile 2,38 arasında olduğu anlamına geliyor. İkinci yıldan bahsetmiyorum bile.
Banka çok iyi bir iş yapıyor, siz ise çok kötü bir iş yapıyorsunuz. Ancak tek taraflı faiz oranları adil değil.
Bankaların ve diğer insanların parasının gücü
Ancak artık tasarruf sahiplerinin bankaların gücünün insafına kaldığını düşünen herkes yanılıyor. Konfor alanınızın dışına çıkın, hangi yatırım ürünlerinin mevcut olduğunu ve piyasanın hangi faiz oranlarını sunduğunu öğrenin.
Fiyatları piyasa belirliyor: Basmakalıp gibi görünen şeyler hâlâ doğru. Giderek daha fazla insan gecelik para için en yüksek faiz oranlarına sahip bankaya geçtiğinde, diğer bankalar bunu hemen fark eder ve bunun nedeni para çıkışıdır. Ancak hiçbir banka likit varlıklarını kaybetmeyi göze alamaz. Çünkü kârlarının büyük bir kısmını sermaye piyasalarında kullandıkları başkalarından gelen paralarla elde ediyorlar.
Örnek verecek olursak: Deutsche Bank’ın yıllık kârı 2020’den 2022’ye kadar 495 milyon eurodan beş milyar euroya çıktı. Amerikan bankası Goldman Sachs net gelirini 9,5 milyar USD’den 11,3 milyar USD’ye çıkardı.
Yüzde 0,3 yerine yüzde üç
Anneme dönelim: Ona, yeni müşterilere yüzde üç faiz oranı sunan, ancak yalnızca ilk altı ay için bir banka önerdim. Eğer depozito açarsanız bu faiz altı ay daha uzatılacaktır. Annem birikimlerinden 0,3 yerine yüzde 3 gibi muazzam bir pay alacaktı. Bir yıl sonra 150 avroluk faiz 1.500 avroya, yani on katına çıkacaktı. Ek bir emekli maaşı. Veya ekstra bir tatil.
Bir yıl sonra kendisine yeni faiz oranı tekliflerini araştırmasını tavsiye edeceğim. Ve belki devlet tahvillerinden veya bir ETF tasarruf planından bahsedebiliriz. Dediğim gibi annem ilgiyi sever.