Ruznamçe Nedir,(fars. rüz-name > ruz-na-meçe’den rüz-namçe). Esk. Küçük ruzname, kısa kayıtların tutulduğu defter.
Osmanlı devletinde, defterdarlık dairesinde günlük gelir ve giderin kaydedildiği deftere XVIII. yy.dan sonra verilen ad.
Ruznamçei evvel, birinci rüznameci. (Ruznamçe defterini tutan memurların en büyüğüydü. 1840’ta kaldırıldı.)
Ruznamçe kalemleri, mukataat, mevkufat ve cizyeden elde edilen geliri her gün kaydetmekle görevli daireler. (Mukataacılar bu gelirleri, defterlerine kaydederek, ilgili evrakı ruznamçe kalemine verirlerdi; kalem de bunları kendi defterlerine geçirirdi.)
Ruznamçei kuzat, kazaskerlik dairesinin yargı ve yönetim işleriyle uğraşan ve bunlarla ilgili defterleri tutan kalem. (Bu dairede tutulan deftere de aynı ad verilir.)
Ruznamçei sani, ikinci rüznameci. (Müteferrika çaşnigir, çavuş ve kapıcıbaşılarının ulufelerini dağıtır ve bunların kayıtlarını tutardı.
Ruznamçe temessükü, ruznamçe kaleminde gelir ve giderlerle ilgili tezkireler gözden geçirildikten sonra yazılan hüccet.
Ruznamçei Hümayun
Kazaskerler tarafından tutulan kadı ve müderris namzetleri defteri.(Matlab mülazemet defteri de denir.)
Medreseyi bitirerek icazet alan danişmentler, mülazım adıyla bu deftere yazılırdı.
Kaydı yapılan aday sırasını bekler ve bir müderrislik veya kadılık boşalınca tayini yapılırdı.
Sırası gelene müderrislik rüusu verilerek medreselerden birinin müderrisliğine veya nahiye kadılığına tayin edilirdi.
Bu usul şeyhülislam Ebussuud Efendi tarafından konuldu.