Doğum lekeleri yeni doğan bebeklerin cildindeki damarsal sorunlardan oluşan bir anomalidir. Bu lekeler en çok boyun ya da yüz bölgesinde olur. Fakat vücudun her yerinde görülebilir. Renkleri pembeden mora kadar farklı tonlarda olabilir. Bu lekeler bebeklerde görüntü dışında zararlı etkilere sebep olmaz. Fakat lekelerin bir doktor tarafından değerlendirmesinde fayda vardır.
Doğum lekelerinin türleri
Hemanjiom: Bu lekeler ciltte kırmızı lekelenme şeklinde ya da kabartı gibi olur. Daha çok bir çileğe benzerler. Damarların etrafındaki hücrelerde gereğinden fazla büyüme olursa lekeler meydana gelir. Doğumdan sonra görülebileceği gibi, bebeğin bir kaç haftalık olmasından sonra da ortaya çıkabilir. Bu tarz doğum lekeleri kız çocuklarında erkeklere göre 5 kat daha fazla görülür. Lekelerin büyük çoğunluğu 10 yaşına kadar kaybolur. Bazı lekeler ciltte sarkmaya, kızarıklığa ve fazla deri gibi hasarlara neden olabilir. Kafa ve boyunda olanlar, çocuklar için duyma, görme ya da nefes alma gibi duyularda hasar yapabilir. Bu doğum lekeleri yakın takip edilmelidir. Geçmeyen lekelerin ilaçlar, lazer tedavisi ya da ameliyatla tedavi edilmesi sağlanmalıdır.
Somon lekeleri, leylek ısırığı: Bu lekeler ensede, alın ve kirpiklerde daha çok meydana gelir. Somon lekeleri bebeklerde 18 aylıkken kaybolur. Ancak leylek ısırıkları yetişkinliğe kadar sürebilir. Bu tür doğum lekeleri zararsızdır. İleri yaşlarda geçmediği zaman, lekelerin renginin açılması sağlanabilir.
Porto şarabı lekesi: Yüz, kafa veya boyun bölgesindeki bu lekeler ilk başta pembe ya da kırmızı renktedir. Daha sonra renkleri giderek koyulaşır. Bu lekeler genellikle kalıcıdır ve sert şişlikler oluşabilir. Bu lekelerin görüldüğü bebeklerin küçük bir bölümünde sturge weber sendromu görülebilir. Bu durumda çocukta nöbetler gelişim geriliği ve tek taraflı felce sebep olabilir. Alın ve göz çevresindeki lekelerde, glokom değerlendirilmelidir. Bunlar bir göz doktoruna gösterilmelidir. Tedavide lazerle renkleri açılabilir ve yok edilebilir. Ancak tedavi bebeğin ilk yaşına kadar uygulanmalıdır.
Sütlü kahve (cafe au lait) lekeleri: Bu lekeler vücudun her bölümünde görülebilir. Bunlar bir benek büyüklüğünden, bir kaç santim büyüklüğüne kadar ulaşabilir. Yeni doğan bebeklerin % 10 unda bu lekelerden olur. İlk önce belirsiz olan lekeler, zaman içinde koyulaşmaya başlar. Bebeklerin 3-4 tane lekesi olmasında, genetik hastalıklar açısından değerlendirilmesinde fayda vardır. Kalıcı olan lekelerin lazer tedavisiyle yok edilmeleri mümkündür.
Benler: Bebeklerde olan küçük ve kahverengi siyah renkte olan lekelerdir. Bunlar bebekle beraber büyür ve kaybolmazlar. Küçük olan benlerin kansere dönüşme ihtimali oldukça düşüktür. Ancak büyük benler cerrahi olarak alınmalıdır.
Mongol lekesi: Ciltte olan çıkıntısız, kahverengi ya da gri mavi renkte olan lekelerdir. Bunlar daha çok kalça, sırt ve popo bölgesinde görülür. Koyu tende olan bebeklerde bu tür lekeler daha fazla olur. Lekeler çoğunlukla 1-2 yıl içinde kaybolur. Tedavi için herhangi bir şey yapmaya gerek bulunmaz.
Doğum lekeleri nasıl geçer?
Doğum lekeleri için yapılacak tedavide, anatomik olarak yerleşimine, damarların genişliğine ve şikâyetin boyutuna göre farklı yanıtlar alınır. Baş ve boyunda olan doğum lekelerinin arasından, alın ve yanakta olanlar tedaviye daha olumlu yanıt vererek iyileşir. Yüzün orta bölümünde olan lekelerde iyileşme yanıtı daha yavaştır. Kol ve bacaklarda olan lekeler, gövdede olanlara göre daha geç iyileşmektedir. Küçük boyuttaki lekeler daha hızlı iyileşir. Bunun dışında doğum lekelerinin rengi de iyileşmesinde etkilidir. Mor renkteki doğum lekeleri büyük damarlardan, pembe renktekiler ise küçük damarlardan dolayı meydana gelir. Kırmızı renkte olan lekeler ise, yüzeye yakın damarlardan olduğundan, tedaviye daha iyi cevap verir.