Adenomyozis ve Bilmeniz Gerekenler
Adenomyozis nedir? Ne demektir? Gebeliğe engel midir? Belirtileri nelerdir? Kansere dönüşür mü? Bitkisel tedavisi var mıdır? Nasıl tedavi edilir? Tüm bu soruların cevaplarını aşağıda bulabilirsiniz.
Adenomyozis nedir?
Adenomyoz olarak da bilinen adenomyozis normalde uterusun (rahmin) sınırını çizen doku (endometriyal doku) uterusun kas duvarına doğru büyüdüğünde ortaya çıkar. Yer değiştiren doku, her adet döngüsü sırasında normal olarak hareket etmeye devam eder. Genişlemiş bir rahim ve ağrılı, ağır adet dönemlerine neden olabilir.
Adenomyozun nedeni bilinmemektedir, ancak hastalık genellikle menopozdan sonra düzelir. Adenomyozdan ciddi rahatsızlığı olan kadınlar için hormonal tedaviler yardımcı olabilir. Rahim çıkarılması (histerektomi) adenomyozu tedavi eder.
Adenomyozis neden olur?
Adenomyozun nedeni bilinmemektedir. Aşağıdakiler de dahil olmak üzere birçok teori vardır:
- İnvaziv doku büyümesi: Bazı uzmanlar, adenomyozun, uterusun astarından uterus duvarlarını oluşturan kas içine doğrudan endometriyal hücrelerin invazyonundan kaynaklandığına inanmaktadır. Sezaryen gibi bir operasyon sırasında yapılan uterus insizyonları, endometriyal hücrelerin uterus duvarına doğrudan invazyonunu teşvik edebilir.
- Gelişimsel kökenler: Diğer uzmanlar, uterus ilk kez fetüste oluştuğunda, gelişim aşamasında çeşitli nedenlerle böyle bir sorun olduğunu düşünmektedirler.
- Doğumla ilgili rahim iltihabı: Başka bir teori, adenomyozis ile doğum arasında bir bağlantı olduğunu düşündürmektedir. Postpartum dönemde uterus kaplamasının iltihaplanması, uterusu çevreleyen hücrelerin normal sınırında bir kırılmaya neden olabilir. Rahim üzerindeki cerrahi prosedürler de benzer bir etkiye neden olabilir.
- Kök hücre kökenleri: Yeni bir teori, kemik iliği kök hücrelerinin uterus kasını istila ederek adenomyoza neden olabileceğini önermektedir.
Adenomyozisin nasıl geliştiğine bakılmaksızın, büyümesi kadın vücudunda dolaşımdaki östrojene bağlıdır.
Kimler risk altındadır?
Adenomyoz için risk faktörleri şunları içerir:
- Yaş: Bu probleme her yaştaki kadın yakalansa da, tanı alan kadınların çoğu 40 ve 50 yaş civarındadır.
- Gebelik: Adenomiyozisli kadınların yüksek bir yüzdesinde çoğul gebelikler olmuştur.
- Rahim ameliyatı: Sezeryan doğum da dahil olmak üzere uterusta daha önce ameliyat olması bu hastalık riskini önemli ölçüde artırabilir.
Östrojene bağlı olan adenomyoz vakalarının çoğu 40’lı ve 50’li yaşlarda kadınlarda görülür. Bu kadınlarda adenomyoz, genç kadınlara kıyasla daha uzun süre östrojene maruz kalma ile ilişkili olabilir. Bununla birlikte, mevcut araştırmalar durumun genç kadınlarda da yaygın olabileceğini düşündürmektedir.
Adenomyozis belirtileri nelerdir?
Belirtiler, durumun kapsamı ve semptomların ciddiyeti de dahil olmak üzere, insanlar arasında geniş ölçüde değişkenlik gösteren bir durumdur. Kadınların yaklaşık üçte biri herhangi bir belirti yaşamaz, diğerleri için ise belirtiler günlük yaşamın önüne geçebilir.
Olası adenomyozis belirtileri aşağıda sıralanmıştır:
- Ağır adet kanaması
- Cinsel ilişki sırasında ağrı
- Regl dönemi harici kanama
- Kötüleşen rahim krampları
- Hassas bir rahim
- Bel ve kasık ağrısı
- Mesane ve rektum üzerinde baskı hissi
- Bağırsakta ağrı
Ne zaman doktora görünmeli?
Düzenli aktivitelerinize müdahale eden adet dönemlerinizde uzun süreli, ağır kanama veya şiddetli kramplarınız varsa, doktorunuzu görmek için randevu almalısınız.
Adenomyozis nasıl teşhis edilir?
Doktorunuz aşağıdakilere dayanarak adenomyozdan şüphelenebilir:
- Belirti ve bulgular
- Büyümüş, hassas bir rahmi ortaya çıkaran pelvik muayene
- Uterusun ultrasonla görüntülenmesi
- Uterusun manyetik rezonans görüntülemesi
Bazı durumlarda, doktorunuz anormal uterin kanamanızın başka bir ciddi durumla ilişkili olup olmadığını doğrulamak için bir rahim dokusu örneğini test edebilir (endometriyal biyopsi). Ancak endometriyal biyopsi, doktorunuzun adenomyoz tanısını doğrulamasına yardımcı olmaz.
Adenomyozu doğrulamanın tek yolu histerektomi sonrası uterusu incelemektir. Bununla birlikte, ultrason ve manyetik rezonans görüntüleme gibi pelvik görüntüleme bunun belirtilerini tespit edebilir.
Diğer uterus hastalıkları adenomyoza benzer belirtilere neden olarak adenomyozu teşhis etmeyi zorlaştırabilir. Teşhisi zorlaştıran koşullar; fibroid tümörleri, uterus dışında büyüyen uterus hücreleri (endometriozis) ve uterus astarındaki büyümeleri (endometriyal polipler) içerir.
Doktorunuz adenomyoz probleminiz olup olmadığını ancak belirtileriniz için olası diğer nedenleri dışladıktan sonra sonuçlandırabilir.
Adenomyozis nasıl tedavi edilir?
Tedavi olmazsanız, hastalığınız geçmeyebilir ve belirtileriniz daha da kötüleşebilir.
Eğer bir kadında semptom yoksa, hamile kalmaya çalışmıyorsa veya menopoza yaklaşıyorsa tedavi gerekli olmayabilir. Çünkü menopoza giren çoğu kadınlar için belirtilerin tümü kaybolacaktır.
Bununla birlikte, adenomyoz sorunu olan kadınlara yönelik birçok farklı tedavi seçeneği vardır. Bunlar aşağıda sıralanmıştır:
- Anti-enflamatuar ilaçlar: Doktorunuz ağrıyı kontrol etmek için anti-enflamatuar ilaçlar önerebilir. Bir iltihap önleyici ilacını adet döneminiz başlamadan bir ila iki gün önce almaya başlayarak ve adet döneminiz boyunca alarak, kan akışını azaltabilir ve ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilirsiniz.
- Hormon ilaçları: Doğum kontrol hapları veya hormon ilaçları, ağır kanamayı ve adenomyoz ile ilişkili ağrıyı azaltabilir.
- Uterin arter embolizasyonu: Bu kasıktaki ana artere bir tüp yerleştirmeyi ve adenomiyozisten etkilenen alana küçük parçacıkları enjekte etmeyi içerir. Bu, kan dolaşımının etkilenen bölgeye ulaşmasını engeller. Böyle olduğunda, adenomyozisi küçültecek ve semptomları azaltacaktır.
- Histerektomi: Adenomyozisin tek kesin tedavisi uterusun tamamen çıkarılmasıdır. Ama hala hamile kalmak gibi bir arzusu olan kadınlar için iyi bir tercih değildir.
Adenomyozis komplikasyonları
Adet dönemleriniz sırasında sıklıkla uzun süreli, ağır kanamanız varsa, yorgunluğa ve diğer sağlık sorunlarına neden olan kronik anemi geliştirebilirsiniz.
Zararlı olmasa da, adenomyoz ile ilişkili ağrı ve aşırı kanama yaşam tarzınızı bozabilir. Geçmişte keyif aldığınız aktivitelerden kaçınabilirsiniz, çünkü acı çekebilirsiniz ya da kanamaya başlayabileceğinizden endişe duyabilirsiniz.
Adenomyoziste uzun vadeli görünüm
Adenomyozis hayatı tehdit edici bir durum değildir. Belirtilerinizi yatıştırmak için birçok tedavi mevcuttur. Histerektomi, semptomları tamamen ortadan kaldırabilen tek tedavidir. Bununla birlikte, menopozdan sonra bu durum genellikle kendi kendine geçer.
Adenomyozis endometriozis (çikolata kisti) ile aynı değildir. Bu durum, endometriyal dokular uterusun dışına implante olduğunda ortaya çıkar. Adenomyozisli kadınlar da endometriozise sahip olabilir veya geliştirebilir.
Kaynak ve ileri okuma:
- https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/adenomyosis/symptoms-causes/syc-20369138
- https://www.webmd.com/women/guide/adenomyosis-symptoms-causes-treatments
- https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/14167-adenomyosis
Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz: