BM: “Çin Şincan’da İnsan Haklarını İhlal Ediyor”
Birleşmiş Milletler yayınladığı bir raporda, “Çin’in Şincan bölgesindeki Uygurlara ve diğer Müslümanlara karşı ciddi insanlık suçları işlemiş olabileceğini” bildirdi. Çin ise raporu "saçmalık" olarak nitelendirerek, iddiaları reddetti
Birleşmiş Milletler yayınladığı bir raporda, “Çin’in Şincan bölgesindeki Uygurlara ve diğer Müslümanlara karşı ciddi insanlık suçları işlenmiş olabileceğini” bildirdi.
Çin'e karşı yumuşak duruşu nedeniyle bazı diplomatlar ve insan hakları örgütleri tarafından eleştirilen BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, dört yıllık görev süresinin dolmasına dakikalar kala konuya ilişkin raporu açıkladı. Bachelet Mayıs ayında Çin'i ziyaret etmişti.
BM İnsan Hakları Ofisi 48 sayfalık raporunda, Şincan'da "hükümetin terörle mücadele ve 'aşırıcılıkla' mücadele stratejilerini uygulaması bağlamında ciddi insan hakları ihlalleri işlediği” kaydedildi.
Raporu hazırlayan araştırmacılar, "insanlığa karşı suç" düzeyine varabilecek işkence vakaları için güvenilir kanıtlar bulunduğunu belirtti.
BM ofisi raporunda, "Uygur ve diğer ağırlıklı olarak Müslüman grupların üyelerinin keyfi ve ayrımcı bir şekilde gözaltına alınması, uluslararası suçlar, özellikle de insanlığa karşı suçlar teşkil edebilir" ifadelerine yer verdi.
Çin hükümetine eğitim merkezlerinde, cezaevlerinde veya gözaltı tesislerinde keyfi olarak tutulan herkesin serbest bırakılması için derhal adım atılması çağrısı yapılan raporda, "2017'den bu yana aile planlaması politikalarının zorla uygulanması yoluyla üreme haklarının ihlal edildiğine dair inandırıcı göstergeler var" denildi.
BM raporunda, Şincan bölgesindeki cezaevlerinde insanlık dışı yöntemlerin uygulandığı, cinsiyete dayalı şiddete ilişkin bulgular olduğu kaydediliyor.
Zorla tıbbi müdahale ile ayrımcı bir aile planlamasının ve doğum kontrol politikalarının uygulandığı da rapora yansıyan bulgular arasında.
İnsan hakları grupları Pekin'i, Şincan'ın batı bölgesinde sayıları yaklaşık 10 milyon olan Uygurlara karşı, toplama kamplarında zorla çalıştırma da dahil olmak üzere, suistimallerde bulunmakla suçluyor. Amerika da Çin'i soykırım yapmakla suçluyor.
Çin’den BM raporuna 131 sayfalık yanıt
Çin ise, Sincan'daki ihlalleri ve rapordaki bulguları şiddetle reddediyor. BM raporunun yayınlanmasının ardından 131 sayfalık bir cevap yayınlayan Çin, raporun yanlış bilgilerle dolu olduğunu savunarak, raporu “maskaralık ve “saçmalık” olarak nitelendirdi.
Raporun açıklanmasından önce konuşan Çin'in New York'taki Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Zhang Jun, Pekin'in rapora karşı olduğunu defalarca dile getirdiğini söyleyerek, BM insan hakları şefinin Çin'in iç işlerine karışmaması gerektiğini kaydetti.
Zhang dün gazetecilere verdiği demeçte, "Hepimiz çok iyi biliyoruz ki, sözde Sincan meselesi tamamen siyasi motivasyonlarla uydurulmuş bir yalandır ve amacı kesinlikle Çin'in istikrarını baltalamak ve Çin'in kalkınmasını engellemektir" dedi.
Uygurlar “soykırım” denilmemesinden memnun değil
Sürgündeki Uygur gruplarının örgütü olan Dünya Uygur Kongresi'nden Dilxat Raxit, raporun Uygurlara yönelik "zulmün somut kanıtlarını" doğruladığını, ancak daha ileri gitmesini dilediğini söyledi.
Raxit Reuters'e gönderdiği e-postada "BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği'nin Çin'deki bu aşırı zulümleri soykırım olarak nitelendirmemesinden üzüntü duyuyorum" dedi.