Vejetaryen diyetler, sık görülen bazı hastalıklara kapılma riskini düşürüyor, kilo vermeyi kolaylaştırıyor ve daha çevreci bir yaklaşıma sahip. Ne var ki, ortada çok fazla efsane ve yanlış bilgi dolaşıyor. Vejetaryenlik hakkında en yaygın sorulara açıklık getirmeye çalışalım.
KAÇ TÜR VEJETARYENLİK VAR?
Vejetaryen diyetlerin birkaç farklı türü vardır. Vegan olarak adlandırılan "sıkı" vejetaryenler, hayvansal hiçbir ürünü ağızlarına koymazlar. Diyetlerinin ana mönüsünü meyveler, sebzeler, baklagiller, tahıllar ve çerezler oluşturur. Lacto-vejetaryenler, bitkisel yiyeceklere ilaveten süt ve süt ürünlerini de tüketirler. Cosmotürk'ün haberine göre, lacto-ovo vejetaryenler ise, diyetlerinde bitkisel yiyecekler ve süt ürünlerinin yanı sıra yumurta da bulundururlar.İster tavuk ister balık olsun, hayvan eti yiyen hiç kimse vejetaryen olarak nitelendirilemez. Bununla birlikte, vejetaryen diyetlerin sağlık açısından faydaları daha bilinir hale geldikçe, insanlar et tüketimini azaltmaya başladılar. Örneğin, kırmızı et yerine tavuk ve balık tüketmek, veya kırmızı eti haftada sadece bir-iki kez küçük porsiyonlar halinde tüketmek yaygınlaşıyor. Sadece beyaz et tüketen insanlar da yarı-vejetaryen bir diyetin uygulayıcısı olarak tanımlanmaya başlıyorlar.
İNSANLAR NEDEN VEJETARYEN OLUR?
Bunun çeşitli sebepleri var. Birçok insan vejetaryen diyet uygulamayı kilo vermek ve daha sağlıklı olmak için tercih ediyor. Bazıları, deli dana hastalığı gibi, son zamanlarda meydana gelen bazı üzücü olaylar nedeniyle et yemeyi bırakıyor. Ama büyük bir çoğunluk için bu, etik ve/veya tinsel bir konu. Kimileri, modern çiftlik/kesimevlerinde hayvanlara eziyet edildiğinden şikayetçi, kimileri dünyanın açlık sorunu ve çevresel konularla ilgili. Bir kısım insan ise sadece et sevmiyor. Ama vejetaryenlerin çoğu için, yukarıda saydığımız nedenlerin toplamı geçerli.
VEJETARYENLİK İLE DÜNYADA AÇLIK KONUSUNUN NE İLGİSİ VAR?
İnsan nüfusunun beslenmesi için hayvan yetiştirmek, son derece verimsiz bir yöntemdir. Bir örnek verecek olursak: ABD'de etinden faydalanmak için yetiştirilen hayvanlar, ABD nüfusunun beş katını doyuracak kadar tahıl ve soya fasulyesi tüketiyorlar. Hayvan yetiştirmek için kullanılan bir araziden, dört dönüm başına yaklaşık 75 kg et elde edilir. Oysa, aynı dört dönüm arazide yaklaşık 9 ton patates yetiştirilebilir. Eğer Amerikalılar et tüketimlerini sadece %10 azaltabilselerdi, yılda 12 milyon ton tahıl açlık çeken ülkelere dağıtılabilirdi. Verilecek örnekleri çoğaltmak mümkün. Öyle görünüyor ki, vejetaryenlik ile dünyanın açlık sorunu yakından ilgili.
Vejetaryen diyetin sağlık açısından faydaları neler?Vejetaryen diyetler, doymuş yağ, kolesterol ve hayvansal protein yönünden daha fakir olurlar. Buna karşılık, Vitamin C ve E gibi anti-oksidan vitaminler ve carotenoidler yönünden zengindirler. Genel bağlamda, vejetaryenler esasen, obezite, kalp hastalığı, yüksek tansiyon, osteoporoz ve bazı kanser türlerine -özellikle akciğer ve kolon kanseri- yakalanma risklerini azaltırlar.
BİR VEJETARYEN DİYETİ HER ZAMAN SAĞLIKLI MIDIR?
Her zaman değil. Bir vejetaryen et yerine, örneğin, yağ oranı yüksek peynirler yiyorsa, bunun sağlık açısından pek faydası olduğu söylenemez. Ayrıca, kızarmış patates, şekerleme gibi besinlerin de etle bir ilgisi yoktur. Vejetaryen veya değil, sağlıklı bir diyetin doymuş yağ ve kolesterol açısından düşük ve meyve, sebze, tam tahıl ve yağsız proteinler içermesi gerekir. Eti hayatınızdan çıkarmak, otomatikman sağlıklı beslenmeye başladığınız anlamına gelmez.
VEJETARYEN DİYET UYGULAMAYA NASIL BAŞLANIR?
Bu kişiden kişiye değişir. Bazı insanlar sadece bunu yapmaya karar verir ve daha fazla sorgulamadan uygular. Diğerleri, diyetlerini kademeli olarak değiştirir. Önce haftanın bir-iki günü et yemeyerek başlayıp, sonra haftanın sadece bir-iki günü et yemek, bunun mümkün olduğunu görünce de et yemeyi tamamen bırakmak yöntemlerden biri. Ama dediğimiz gibi, diyetini nasıl değiştireceğine karar verip uygulamak kişiye bağlı.
YA AİLENİN DİĞER ÜYELERİ ET YEMEYİ TERCİH EDİYORSA?
Bu o kadar da zor bir durum değil. Vejetaryenlerle et yiyenlerin aynı masada barış içinde yemek yemeleri mümkün. Yeter ki biri diğeri üzerinde baskı uygulamaya kalkmasın. Yemeklerin çoğu, sebzelerin, tahılların ve etlerin bir karışımıdır. Yapılacak şey, bu malzemelerin ayrı ayrı servis edileceği yemekler yapmak veya yemeği yaparken bir kısmını ayırdıktan sonra etini katmak. Dışarıda yemek ise, gün geçtikçe daha da kolaylaşıyor. Artık çoğu restoranın, hatta fast-food restoranlarının bile vejetaryen mönüleri mevcut.
VEJETARYENLİK ZİHİNSEL VE FİZİKSEL KAPASİTEYİ OLUMSUZ ETKİLEMEZ Mİ?
Bu soruyu, kısa bir araştırmayla bulduğumuz bazı ünlü vejetaryenleri sıralayarak yanıtlayalım: Leonardo Da Vinci, Charles Darwin, Socrates, Eflatun, Sir Isaac Newton, Thomas Edison, Drew Barrymore, Candice Bergen, Kim Basinger, Paul McCartney, Woody Harrelson, Steve Vai, Alec Baldwin, Bryan Adams, Peter Gabriel, Leonard Nimoy, Liv Tyler, Jerry Seinfeld, Ralph Waldo Emerson, Mark Twain, Henry David Thoreau.
- Kız öğrenci eşarp ile okulun tuvaletinde intihara kalkıştı
- Yönetmen Uzun, evinde ölü bulundu
- Kız öğrenci eşarp ile okulun tuvaletinde intihara kalkıştı
- Sezaryen doğum yapan kadının böbreğini kaybettiği iddia edildi!
- Sahte reçeteyle 20 milyon lira dolandırmışlar
- Diş hekimi ve asistanı dehşeti yaşadı!
- Sahte doktora İrem Derici soruşturması
- Beyin kanaması geçiren astsubay toprağa verildi
- Domuz sandığı arkadaşını vurdu
- SGK'dan 'malulzedelere' güzel haber!
- 10 yıllık diz ağrılarından takılan protezle kurtuldu
- Babasının rehin aldığı çocuğu polis operasyonla kurtardı
- Ocakta unuttuğu yemek ölümüne sebep oluyordu
- Yazar Özdemir yoğun bakıma alındı
- Mezar sorup bekçiyi hastanelik ettiler
İnsanlar neden vejetaryen olur?
Vejetaryen diyetler, sık görülen bazı hastalıklara kapılma riskini düşürüyor, kilo vermeyi kolaylaştırıyor ve daha çevreci bir yaklaşıma sahip. Ne var ki, ortada çok fazla efsane ve yanlış bilgi dolaşıyor. Vejetaryenlik hakkında en yaygın sorulara açıklık getirmeye çalışalım.
- 16:28 - Kız öğrenci eşarp ile okulun tuvaletinde intihara kalkıştı
- 15:18 - Yönetmen Uzun, evinde ölü bulundu
- 14:05 - Kız öğrenci eşarp ile okulun tuvaletinde intihara kalkıştı
- 13:55 - Sezaryen doğum yapan kadının böbreğini kaybettiği iddia edildi!
- 13:49 - Sahte reçeteyle 20 milyon lira dolandırmışlar
- 10:04 - Diş hekimi ve asistanı dehşeti yaşadı!
- 09:43 - Sahte doktora İrem Derici soruşturması
- 09:29 - Beyin kanaması geçiren astsubay toprağa verildi
- 09:12 - Domuz sandığı arkadaşını vurdu
- 08:42 - SGK'dan 'malulzedelere' güzel haber!
- 08:29 - 10 yıllık diz ağrılarından takılan protezle kurtuldu
- 07:49 - Babasının rehin aldığı çocuğu polis operasyonla kurtardı
- 07:37 - Ocakta unuttuğu yemek ölümüne sebep oluyordu
- 07:27 - Yazar Özdemir yoğun bakıma alındı
- 07:21 - Mezar sorup bekçiyi hastanelik ettiler
- 07:14 - Kayseri'de lösemi olan Batuhan Güzel'in hastalığını aile hekimi fark etti!
- 18:38 - Gözlük kullanan doktorlar neden lazer yaptırmıyor?
- 18:11 - Çocuklarda alt ıslatmanın nedenleri nelerdir? Çocuklarda alt ıslatma tedavisi nedir?
- 17:45 - Maymun beynine doğrudan bilgi enjekte edildi
- 17:33 - Erzincan'da yeni İl Sağlık Müdürü Yrd. Doç. Dr. Erkan Hirik oldu
- 16:26 - "Mavi Melekler" hastalara ilaç oluyor
- 16:16 - Lüks araçla takla attı! Burak Yılmaz'ın sağlık durumu nasıl?
- 16:09 - Memura 378 lira aile yardımı
- 15:20 - Emekliye çifte zam
- 15:12 - Sepsise karşı yeni bir tedavi yöntemi geliştirildi
- 14:27 - Hastaneler yeni doğan bebekleri nüfusa kaydedebilecek
- 11:55 - Kanser hastalarına kemoterapi yerine akıllı ilaç tedavisi
- 11:32 - İlaçlar tehlikeye girebilir! Fiyatlar 15 Şubat'ta değişecek
- 11:06 - Rüzgar’ı tedavi edecek doktor bulunamıyor
- 14:50 - Hayalinizdeki işi bulmak artık çok kolay!
- 09:32 - İllere göre E-reçete oranları (KHGM)
- 09:26 - TİTCK'dan ilaç firmalarının dikkatine duyuru-08.12.2017
- 16:52 - Tıbbi malzeme listeleri tıbbi malzeme alan tanımlarına yönerge doğrultusunda yapılan C grubu başvurularına ait barkodların sisteme tanımlanması duyuru 68
- 16:42 - MEDULA Kullanım Kılavuzu güncellendi-08.12.2017
- 16:00 - Kalp ritmini ölçen 'akıllı tişört' geliştirildi
- 15:18 - Digital paraya geçiliyor, artık kağıt falan kalmayacak
- 14:44 - Görme engelliler için 'zeka küpü' hazırladı
- 14:12 - YÖK, 75 yaş düzenlemesinin detaylarını açıkladı
- 13:37 - Prof. Dr. Eyüp Gümüş: 3 yıl içinde eski hastaneler yenilenecek
- 12:49 - Sürücü kursu müdürü, kazada hayatını kaybetti
- Üniversite mezunu hemşireler reçete yazabilecek
- Sağlık Bakanlığı 2017 yılı fiyat tarifesi
- Sağlık personeli dinlenme odalarında düzenleme yapılması hakkında duyuru
- Sağlık raporlarının düzenlenmesi hakkında genelge
- Özel sağlık kurum ve kuruluşlarının denetimine ilişkin yönerge
- Hemşirelere doktor olmanın yolu açılıyor
- Sağlıklı bir diyet için 10 öneri
- Bu belirtilere dikkat! Erkeklerde kanser uyarısı veren 15 belirti
- Evde hazırlanan konservelerdeki ölümcül tehlike!
- Bilimsel olarak kanıtlanmış 20 kilo verme yöntemi
- Uzman doktorun hazırladığı "Anı Kaydet" filmi kısa film festivalinde...
- 13 milyon çalışan, aylık 100 lira zorunlu kesintiyle BES'e girecek
- Akıllı telefonlar tat ve koku iletecek
- Haşlanmış yumurta nasıl soyulur?
- Doktora danışmadan ilaç alan migren hastaları dikkat!Prof.Dr. Neşe Çelebisoy, bazı migren hastalarının kendi inisiyatiflerinde, herhangi bir hekime başvurmadan ilaç alma eğiliminde olduğunu anlatarak "Hastaların bu duruma gelmesini hiçbir şekilde istemiyoruz." dedi.
- El cerrahisi zamanla yarışıyorBurtom Konur Cerrahi Tıp Merkezi Plastik,Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Uzmanı Op.Dr.Alper Aksoy el yaralanmalarında acil müdahalenin önemi ile ilgili bilgiler verdi.
- İnsülin yanlış kullanıldığında hastanın hayatını tehlikeye atabilir!HRÜ Endokrinoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Eren: - "İnsülin çok ciddi bir ilaç, yanlış kullanıldığında hastanın hayatını tehlikeye atabilir. Bunun için sorumluluğu tek başına hastaya bırakmamak gerekir."
- Her 100 kişiden 3'ünde skolyoz varOrtopedist Emre Karadeniz, doğuştan olduğu gibi gelişim sürecinde veya ergenlik döneminde ortaya çıkabilen omurga eğiriliği yani skolyozun, Türkiye'de her 100 kişiden 3'ünde görüldüğünü söyledi.
- Sağlıkta yeni dönem: “Değer Bazlı Sağlık” hizmetleri ödenecek...Dünya sağlık profesyonellerinin son yıllarda üzerinde çalıştığı “Değer Bazlı Sağlık” kavramı; Hasta Güvenliği ve Sağlık Finansmanı Araştırmaları Merkezi öncülüğünde Sosyal Güvenlik Kurumu, Sağlık Bakanlığı ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi desteği ile 22-
- Kilo almak için ne yapmalı?BKİ (beden kitle indeksi, vücut ağırlığının boy uzunluğuna oranı) sonucu 18,5 ve altı olan bireyler obezite sınıflandırmasında zayıf (düşük kilolu) sınıfa girerler. Bu durum beslenme ile yetersiz enerji alınması, alınan enerjinin vücut tarafından kullanıl
- Şehir hastaneleri mi? Şehir efsaneleri mi?Sağlıkta yaşanan dönüşümün son virajı diyebileceğimiz Şehir Hastaneleri birer birer açılmaya başlandı. Şu ana kadar dört şehir hastanesi hizmet vermeye başladı. İnşaatı devam eden ve önümüzdeki süreçte açılacak olanlar da var.
- Düzenli ve sürekli tüketim ile balın faydalarıBal, arılarının genellikle çiçeklerden topladıkları balözlerinden yapıp kovanlardaki petek gözlerine doldurdukları, genellikle kahverengiye yakın sarı renkte olan, doğal olduğu için sağlığa çok faydalı, koyu sıvı tatlı bir besindir.
- Sağlık turizminden 9 ayda 600 milyon dolar gelir elde edildiTürkiye'ye sağlık turizmi kapsamında gelen ziyaretçi sayısı, bu yılın üçüncü çeyreğinde 315 bin 258'e ulaşırken, tedavi için gelenlerden yaklaşık 600 milyon dolar gelir elde edildi.
- 'Bir cerrah ameliyat başına 60-70 bin lira alıyor!' diyen dekan yardımcısına alacak davası!Akdeniz Üniversitesi’nde günlük 22 saat mesai yaptıklarını beyan edip döner sermayeden toplamda ‘1 milyon lira’ ek ücret alan 3 öğretim üyesi hakkında alacak davası açıldı.
- Kalite puanı 85’in altında olan sağlık kuruluşuna yetki belgesi verilmeyecekSağlıkta kalite değerlendirmeleri sürecinde sağlık kuruluşunun almış olduğu kalite puanı, sağlık turizmi konusunda yetkilendirilmesinde belirleyici bir kriter oldu.
- Sağlık turizmi geliri wellness ile yüzde 20 artırılabilirTYD Başkan Yardımcısı Çakır: "Türkiye, sağlık turizminde 5'inci sırada yer almasına rağmen wellness'te (sağlıklı yaşam) çok gerilerde"
- Gözlük kullanan doktorlar neden lazer yaptırmıyor?Lazerle göz tedavisi olanlar lens ve gözlüklerinden kolayca kurtulurken, "Gözlük kullanan doktorlar neden lazerle tedavi olmuyor" sorusuna yanıt verildi.
- Erzincan'da yeni İl Sağlık Müdürü Yrd. Doç. Dr. Erkan Hirik olduErzincan Sağlık İl Müdürlüğü’ne atanan Yrd. Doç. Dr. Erkan Hirik, görevi Dr. Mesut Turan’dan devir aldı.
- Memura 378 lira aile yardımıKamuda çalışan 3 milyondan fazla memura verilecek aile yardımlarına zam yapıldı. Ocak’tan itibaren yeni rakamlar geçerli olacak.
- Hastaneler yeni doğan bebekleri nüfusa kaydedebilecekNüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürü Sinan Güner, Nüfus Hizmetleri Kanunu'nda yapılan değişikliklerle ilgili AA muhabirinin sorularını yanıtladı.