Ekonomimizin can damarları KOBİ'lerin pazarda tutunabilmelerini sağlayan atar damarı ise nakit para akışıdır. Nakit akışını dengede tutabilmek küçük ve orta büyüklükteki işletmeler için işin neredeyse her aşamasında zorlayıcıdır. Bunlara alacaklı hesaplarından tutun da; kredi limitlerini uzatmaktan, envanter yönetimine kadar giden bir gelir-gider silsilesi dahil birçok aşama dahildir.
Başarılı bir nakit akışı yönetiminin esası para akışını işletmenizin içinde ve dışında düzenleyebilmektir.
Nakit girişini artırmak aynı zamanda işletmeniz için gereken sabit sermaye miktarını azaltmak anlamına gelir.
Yükseltilmiş ve istikrarlı nakit akışı, tahmin edilebilir bir iş modeli oluşturulmasında; planlama ve bütçeleme konularında kolaylık sağlayarak gelecekte işletmenin büyümesine de katkı sağlar.
Aşağıda nakit para akışınızı artıracak 10 yolu görebilirsiniz:
Alacaklarınız ne kadar çabuk devredilirse şirketinizi ve işinizi büyütmek için daha fazla sermayeniz olur. Faturalandırmanızı erkenden ve sıklıkla gerçekleştirebilmek için internet üzerinden kurulabilen faturalandırma programlarından birine üye olarak fatura kesimlerinizi otomatik hale getirebilirsiniz.
Bu tür programlar alacak tarihlerini tasnif ederek-30'günden az, 30-59 gün arası, 60 ve 90 gün arası olmak üzere- iş takibinizi kolaylaştırır; vadesi geçmiş ödemelerinizi size hatırlatır ve düzenli bir akış sağlar.
Tedarikçinize ödeme yaparken size tanınan maksimum vadeyi tercih edin. (Örn; 60 veya 90 gün) Bunu bir bakıma tedarikçinizden aldığınız faizsiz kredi çerçevesi olarak değerlendirin. Bu süre size alacaklarınızı tahsil ederken; kısa vadeli kredilerinize para harcamadan geçirme avantajı sağlayacaktır.
Eğer tedarikçiniz size erken ödeme indirimi sunuyorsa (çoğunlukla fatura tarihini takiben 2 hafta içinde), kabul edin. Şöyle düşünün: 30-günde gelen %2'lik bir avantaj tüm yıla kota edildiğinde %24'lük bir fiyat indirimine denk geliyor. Tedarikçiniz bunu teklif etmediyse bile siz sorabilirsiniz. Alacaklarını hızlandırmak adına bu uygulamayı kabul edebilir.
Çoğu şirket; reklam ajansı, PR ajansı, mali müşavir, avukatlar, emlak yönetimi yapan şirketler, vb.; belirli bir müşteri portföyünde projeden-projeye olmak üzere çalışır. Bu tip bir şirketseniz eğer, bu tarz müşterilerle daha sürdürülebilir bir ilişki kurmak adına her ay belli bir ücret karşılığı onlara katma değerli birtakım hizmetler sunabilirsiniz. Bu hizmetlerin yanında indirimli hizmet ve teşvikleri de dahil ederek sadece proje bazlı çalıştığınız müşterilerinizi sabit birer müşteri haline getirebilirsiniz. Bu durum kar marjınızda azalmaya neden olacak olsa da içeri giren para akışını çok daha öngörülebilir kılacaktır.
Fiyatlarınız artan giderlerinize ayak uydurabiliyor mu? En son ne zaman fiyat artışına gittiniz? Birçok KOBİ fiyat tarifesini artırmakta tereddüt eder. Bunun en büyük sebebi müşteri kaybetme korkusudur. Ancak tersine, müşteri tedarikçisinin az da olsa ufak ama düzenli bir fiyat artırımına gitmesini bekler. Bunun yanı sıra rekabet ortamında her zaman tetikte olun. Eğer rakipleriniz sizden daha fazla ücretlendirme yapıyorsa, siz de yapın.
Alımlarınızı tedarikçiler arasında bölüştürerek para biriktirebilirsiniz. Ek hizmetler için gerekli ödemeleri ve emtia harcamalarını ne şekilde yapabileceğinizi yakından inceleyin. Örneğin, bilgisayar yazılımınızı katma değerle pazarlayan bir aracıdan alırken yazıcı kartuşu, kablolar veya kullanıma hazır yazılım gibi ürünleri internet üzerinden posta yoluyla tedarik etmeyi tercih edin. Rekabetçi ücretler ödediğinizden emin olabilmek için aldığınız ürünlerin resmi piyasa fiyatlarını araştırın.
2014 yılı itibariyle Türkiye'de 19.000'den fazla şirket e-Fatura'yı iş süreçlerine entegre ederek verimini yükseltti. E-faturanın KOBİ'lere kazandırdığı avantajları ise maliyet ve zaman tasarrufu, kağıt, zarf, mürekkep, matbaa, kargo/kurye masraflarını sıfıra indirmesi ve operasyonel yükü azaltması olarak sıralayabiliriz. Bu masraflar KOBİ'ler için aylık ve yıllık düzlemde yüksek meblağlar demek. En önemli avantajı ise faturalarınızın otomatik olarak arşivlenebiliyor oluşu. Yasal olarak her faturanın 10 yıl saklanması şart koşuluyor. Bu uygulama, şirketinizi hem katma değer sağlayan alanlara kaydırabilecek hem de genel performans yükselişine katkı sağlayacaktır.
Sigorta, telefon hizmeti veya diğer düzenli giderleriniz olabildikleri en iyi fiyat aralığında mı ödeniyor? Her yıl sigorta poliçeleriniz başta olmak üzere sağlayıcılarınızdan fiyat teklifi alın ve anlaşmalarınızı yeniden inceleyin. Mümkün olduğunca paranızı giderler söz konusu olduğunda en verimli şekilde bölüştürün. Fiyat açısından hassas olan hizmetleri özellikle takip edin. (Örn; yurtdışı telefon paketi veya internet erişim hizmetiniz) Alınan bu tip hizmetlerin faturalarını bilahare inceleyerek en uygun ödemeyi yaptığınızdan emin olun.
Envanterlerinizde stok fazlası olması önemli ölçüde nakit akışını sekteye uğratabilir. Düzenli olarak envanterlerinizi ölçümleyerek sektör standartlarında olup olmadıklarını kontrol edin. Bunu basit olarak envanter dönüşüm hızınızı hesaplayarak yapabilirsiniz (satılan malların gideri/envanterlerin ortalama değeri). Tedarikçiler tarafından gelen cazip indirim fırsatlarına aldanmadan, ihtiyacınızdan fazlasını almamaya özen gösterin. Bu nakit akışını bloke edecektir. Belirli aralıklarla eski veya miadını doldurmuş stokları sorgulayın; ya gelen siparişler için kullanmak üzere öteleyin ya da maliyetine satarak likiditeyi artırmış olun.
Leasing çoğunlukla satın almadan daha masraflı bir yöntemdir. Ancak buna karşılık gelen elde kalan nakit durumu faydalı hale sokacaktır. Örneğin bilgisayar ekipmanı olsun, araba veya işinizi genişletmek amaçlı gerekli gereçler olsun; kiralandıklarında sizi kredi limitinizi sınırlamaktan kurtaracak ve günlük iş ihtiyaçlarınızı rahat karşılamanızı sağlayacaktır. Buna ek olarak, leasing ödemeleri işletme masrafı olarak bildirilebildiğinden bu kalemler satın alınmamış olmalarına rağmen vergi indirimden yararlanmaya devam edebilirsiniz.