Kana rengini veren ve oksijenin hücrelere taşınmasını sağlayan proteine hemoglobin denir. Hemoglobin, kanda kırmızı kan hücreleri (alyuvar) kadar taşınır. Kanda bulunan hemoglobin proteinin sıradan seviyenin altına düşmesi veya alyuvarların sayısının azalması durumuna anemi (kansızlık) adı verilir. Aneminin çoğu tipi bulunmaktadır. Daha Sonra ortaya çıkabileceği gibi doğumsal da olabilmektedir. Peki, Anemi nedir? Kansızlık neden olur, belirtileri ve tedavisi nedir? İşte ayrıntı haberimizde…
KANSIZLIK NEDİR?
Anemi veya anemi nedir sorusunun cevabı: Kanda yeterince sağlıklı kırmızı kan hücresi ya da hemoglobin olmadığında ortaya çıkan bir durumdur şeklinde verilebilir. Hemoglobin, kırmızı kan hücrelerinde bulunan, oksijenin taşınmasında sorumlu moleküldür. Vücutta fazla az sayıda veya olağandışı yapıda kırmızı kan hücresi varsa ya da hemoglobinlerin yapısı anormal veya miktarı düşükse anemi belirtileri ortaya çıkar. Dermansızlık, halsizlik gibi anemi belirtileri, ceset dokularına yeterince oksijen götürülememesi sonucunda gelişir.
KANSIZLIK NIÇIN OLUR?
Vücudun hayatta kalabilmesi için kırmızı kan hücrelerine ihtiyacı vardır. Kırmızı kan hücrelerinin yapısında demir molekülleri içeren ve kompleks bir protein olan hemoglobin bulunur. Hemoglobin molekülleri, akciğerlerden vücudun geri kalan kısmına oksijen taşır. Anemi, kanda yeterince kırmızı kan hücresi bulunmadığında ortaya çıkar. Bir Takım hastalıklar ve durumlar kırmızı kan hücrelerinin sayısında azalmaya niçin olabilir. Çoğu kansızlık türü vardır ve tek bir nedeni yoktur. Kesin nedeni bütünüyle vermek bazen güç olabilir. Peki anemi niçin olur? Anemi nedenleri şu şekilde sıralanabilir:
Vücutta yeterince kırmızı kan hücresi üretilememesiKanama nedeniyle kırmızı kan hücrelerinin kaybında artmaKırmızı kan hücrelerinin vücutta normalden daha kısa sürede yok edilmesi
Farklı anemi tiplerinin öbür nedenleri vardır. Anemi tiplerine bağlı nedenlerden bazıları şunları içerir:
Demir eksikliği anemisi: Demir eksikliği anemisi en yaygın görülen kansızlık türüdür. Demir eksikliği anemisi vücutta görülen demir kıtlığından kaynaklanır. Kemik iliğinin kırmızı kan hücrelerinin ihtiyaç duyduğu hemoglobini yapabilmesi için demire ihtiyacı vardır. Yeterli demir olmadan kırmızı kan hücrelerinin üretimi için gereken hemoglobin üretilemez. Bu alıcı anemi, demir takviyesi almayan birçok gebe kadında ortaya çıkar. Keza, ağır adet kanamaları, mide ülseri ve kanser demir eksikliği anemisine neden olabilir.
Vitamin eksikliğine bağlı anemi: Demirin yanı sıra, vücudun yeterince sağlıklı kırmızı kan hücresi üretmek için folat ve B12 vitaminine ihtiyacı vardır. Bu vitaminlerin eksik alındığı bir diyet, kırmızı kan hücresi üretiminin azalmasına niçin olabilir. Hem, yeterli miktarda B12 alan bir takım insanlarda vitaminin bağırsaklarda emilmesi konusunda bezginlik vardır. Bu emilim bozukluğu, pernisiyöz anemi olarak da aşina B12 vitamin eksikliği anemisine yol açabilir.
Kronik rahatsızlık anemisi: Kanser, HIV/ AIDS, romatoid artrit, böbrek hastalığı, crohn hastalığı gibi bazı iltihabi hastalıklar, kırmızı kan hücrelerinin üretimini engelleyebilir.
Aplastik anemi: Aplastik anemi nadir görülen ancak hayatı tehdit eden bir kansızlık türüdür. Cisim yeterince kırmızı kan hücresi üretmediğinde ortaya çıkar. Aplastik aneminin nedenleri arasında enfeksiyonlar, bir takım ilaçlar, otoimmün hastalıklar ve toksik kimyasallara maruz kalma sayılabilir.
Kemik iliği hastalığına bağlı anemiler: Lösemi ve miyelofibroz gibi değişik hastalıklar kemik iliğinde kan hücresi oluşumunu etkileyerek kansızlığa neden olabilir. Bu alıcı kanserlerin ve kanser yarı bozuklukların etkileri, hafif olabileceği gibi hayatı korkutma edici de olabilir.
Hemolitik anemiler: Hemolitik anemiler, kırmızı kan hücrelerinin yıkımı üretiminden daha seri olduğunda ortaya çıkar. Bazı kan hastalıkları kırmızı kan hücresi yıkımını arttırır. Hemolitik anemi ırsi olarak ebeveynlerden servet alınabilir ya da sonradan ortaya çıkabilir.
Orak hücreli anemisi: Orak hücresel anemi ırsi bir hemolitik anemi türüdür. Kırmızı kan hücrelerinin anormal orak şeklinde oluşmasıyla sonuçlanan yanlış bir hemoglobin formundan kaynaklanır. Bu anormal şekilli kan hücreleri vaktinden önce ölür. Bu da kırmızı kan hücrelerinin kronik yetersizliğine neden olur.
Kronik kurşun zehirlenmesine yan anemi Gündem haberler için bizi peşine düşüp takip edin. Haberler.com gündemin sıcak konularını sizler için derliyor.
KANSIZLIK BELİTİLERİ NELERDİR?
Kansızlık belirtileri aneminin tipine, ciddiyetine ve kanama, mide ülser, adet problemleri veya kanser gibi altta yatan sağlık durumu problemlerine kadar değişim gösterir. Altta yatan sorunların spesifik belirtileri çoğunlukla kansızlığa ast belirtilerden önce ayrım edilebilir. Ceset aynı zamanda kansızlığa tabi erken belirtileri telafi etme konusunda doğaüstü bir yeteneğe sahiptir. Anemi hafifse veya uzun bir süre içerisinde yavaş bir şekilde gelişirse, herhangi bir semptom fark edilmeyebilir.
Çoğu kansızlık tipinde iki taraflı olan semptomlar şunları içerir: Haberler.com son dakika haberler, gündem haberler ve objektif haberler için okumaya devam edin.
Kolay yorulma ve enerji kaybıÖzellikle egzersizle olan alışılmadık derecede seri veya derme çatma kalp atışıNefes darlığıGöğüs ağrısıBaş ağrısıBaş dönmesiCiltte soluklukBacaklarda kramplarUykusuzluk
Bazı anemi formlarının spesifik semptomları olabilir. Bu belirtiler şu şekilde sıralanabilir:
Demir eksikliği anemisi: Kağıt, buz ya da toprak gibi acayip maddeleri yeme ricası, kaşık çivi olarak adlandırılan tırnakların yukarı doğru eğriliği, ağız köşelerinde çatlaklar
B12 Vitamini eksikliği: Ellerde ya da ayaklarda karıncalanma ve uyuşma, dokunma duyusu kaybı, sendeleyerek yürüme ya da yürümede zorluk, kollarda ve bacaklarda sertlik, terslik, bunama
Kronik kurşun zehirlenmesine bağlı kansızlık: Diş etlerinde mavi-siyah çizgi, karın ağrısı, kabızlık, kusma
Hemolitik kansızlık (Kronik kırmızı kan hücresi yıkımının neden olduğu anemi): Sarılık (cilt ve gözlerde sararma), kahverengi ya da kırmızı renkli idrar, bacaklarda yaralar, bebeklik döneminde gelişimsel gerilik, safra taşı oluşumuna bağlı belirtiler
Orak hücresel anemisi: Yorgunluk, enfeksiyonlara hassaslık, çocuklarda çoğaltma ve gelişmede geç kalma, özellikle eklemlerde, karın bölgesinde ve uzuvlarda şiddetli ağrı atakları
Aplastik anemi: alev, sık enfeksiyonlar ve deri döküntüleri
Folik asit eksikliği anemisi: sinirlilik, ishal ve pürüzsüz bir dil
KANSIZLIĞA NE İYİ GELİR?
Kansızlık bağışıklık sistemini zayıflatma eğilimindedir ve bu nedenle kişi enfeksiyonlara ve inflamatuar hastalıklara daha meyilli olabilir. Yeterli C vitamini dozu bağışıklık sistemini güçlendirir ve bununla birlikte demirin emiliminde muavin olur. C vitamini ihtiyacını karşılamak için portakal yemek yemek ya da her gün bir kadeh limon suyu içmek iyi olur.
Ispanak, kereviz, hardal yeşili ve brokoli gibi yeşil sebzelerde bulunan yüksek miktarda klorofil iyi bir demir kaynağıdır.Ispanakları ham olarak tüketmekten ziyade pişirilmesi daha doğrudur. Çünkü ham ıspanağın içeriğindeki oksalik asit vücutta demir emilimini engelleyebilir. Taze pancar ya da nar suyu, olağanüstü kan yapıcı ve kan temizleyi olarak işlev görür. Pancar folik asit bakımından da zengindir. Susam tohumu, özellikle de siyah susam tohumu demir alımını arttırmanın iyi bir yoludur.
KANSIZLIĞIN TEDAVİSİ NASIL OLUR?
Anemi tedavisinde kullanılan dağıtılmış yöntemler vardır. Hepsinde kırmızı kan hücresi sayısının artırılması hedeflenir. Böylece kanın taşıdığı oksijen miktarı arttırılır. Çare aneminin tipine ve nedenine tabi olarak planlanır.
Demir eksikliği anemisi: Demir takviyeleri ya da diyet değişiklikleri. Demir eksikliği kan kaybından kaynaklanıyorsa kanama bulunmalı ve durmalıdır.
B12 eksikliğine bağlı kansızlık: Çare perhiz takviyeleri ve B12 enjeksiyonlarını içerir.
Talasemi: Tedavi folik asit takviyesi, dalağın çıkarılması ve ara sıra kan nakli ve kemik iliği naklini içerir.
Kronik rahatsızlık anemisi: Bu kansızlık tipi, kronik altta yatan önemli bir durumla ilişkili olabilir. Spesifik bir tedavisi yoktur ve odak, altta yatan durumdur.
Aplastik kansızlık: Hastaya kan nakli veya kemik iliği nakli yapılır.
Orak hücreli anemi: Tedavide, oksijen desteği, analjezik ilaçlar ve damar içi akışkan takviyesi yapılır. Bazen antibiyotik tedavisi, folik asit takviyeleri ve kan nakli gerekli olabilir.
Hemolitik anemiler: Hastalar kırmızı kan hücresi yıkımını daha fena ayla getirecek ilaçlardan uzak durmalıdır. Hastaya kırmızı kan hücrelerine saldıran, bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlar verilir ve enfeksiyonlar tedavi edilir.Haberler.com – Gündem