Bir numaralı Akdeniz savaşı. Kutsal Birlik filosunun bir deniz savaşında Osmanlı İmparatorluğu'nun güçlerini yendikçe
Bir zamanlar, büyük filozof Georg Wilhelm Friedrich Hegel, "Lepanto savaşının, İtalya'yı ve belki de tüm Avrupa'yı barbarların selinden kurtardığını" söyledi. Aslında, Lepanto savaşı, Türkiye-Venedik savaşı 1570-1573 bölümlerinden sadece biriydi, ancak Avrupa henüz böyle büyük bir deniz savaşı görmemişti.
Türkiye ile Venedik arasındaki silahlı çatışmanın nedeni, Osmanlı İmparatorluğu’nun Kıbrıs adası için istilacı planlarıydı. 1489’te, Kıbrıs Krallığı’nın son kraliçesi Katerina Cornaro, haklarını adaya Venedik Cumhuriyeti’ne devretti. Böylece, Kıbrıs resmen bir Venedik malı oldu. Ancak, adayı ele geçirmeye karar veren Osmanlı Sultan II. Selim bu konuda hemfikir değildi. Bunun için, Kutsal Roma İmparatoru Maximilian II Hapsburg ile sekiz yıl süren bir ateşkes kararı bile aldı. Bu nedenle, Venedik liderliği ihtilaftan kurtulmasını umarak Maximilian’a yardım için döndüğünde, imparator Türklerle ateşkes ilan ederek reddetti. Fransa ve Portekiz yardım etmeyi reddetti.
Venedik'e yardım sözü veren tek Avrupalı yöneticiler Papa Pius V ve İspanya Kralı II. Philip idi. 1 Temmuz 1570'te Kıbrıs Rum Kesimi kıyılarında Osmanlı gemileri ortaya çıktı filoKapudan Paşa Muezinzade Ali Paşa tarafından asistan - Piyale Paşa filosunun eski Kapudan Paşa'sı tarafından komuta edildi. Türkler Limasol şehrini harap etti, ardından kara kuvvetlerini Boşnak kökenli yetmiş yaşında bir Osmanlı askeri lideri olan Lal Kara Mustafa Paşa'nın (1500-1580) komutasına düşürdü. Lal Mustafa Paşa'nın birlikleri 24 Temmuz'da Lefkoşa'yı kuşattı. 9 Eylül'de Lefkoşa düştü, bundan sonra Venedik direnişinin sadece bir kalesi kaldı - Mağusa kalesi. Mağusa'nın kahramanca savunması neredeyse bir yıl sürdü, sadece 1 Ağustos 1571'de şehir beyaz bir bayrak astı. Bununla birlikte, kalenin savunucularına Kıbrıs'ı engelsiz bırakmayı veya güvenlik garantileriyle yaşamayı seçme şansı vaat eden Osmanlılar, aslında şehre sahip olduktan sonra, Hıristiyan nüfusun katliamını sahneledi.
Kıbrıs'ın ele geçirilmesi Venedik Cumhuriyeti'nin büyük bir jeopolitik yenilgisiydi ve Papa Pius V'nin başkanlık ettiği Akdeniz'in Hristiyan devletlerinin koalisyonuna doğrudan bir meydan okuma oldu ve durumu analiz ederek, Osmanlı İmparatorluğu'na karşı yeni bir Kutsal Birlik kurma ihtiyacına ikna oldu. Bu, İspanya'yı cezbetmeyi gerektirdi, çünkü yalnızca Papalık Devleti ve Venedik, Türkleri yenemedi. 25 Mayıs 1571, Famagusta kuşatması hala Kıbrıs'ta olduğunda, yeni Kutsal Lig'in yaratılmasına dair antlaşma resmen Roma'daki St. Peter Katedrali'nde ilan edildi. Kutsal Birlik şunları içeriyordu: Papalık Devletleri, İspanya (aynı zamanda İspanya Büyükelçileri ve aynı zamanda İspanya Habsburg'lerinin de yönetimi altında olan Büyükşehir Krallığı ve Sicilya Krallığı'nı da içeriyordu), Venedik Cumhuriyeti, Cenova Cumhuriyeti, Toskana İtalyan Dükalığı, Parma, Savoy ve Malta Düzeni. Lig üyeleri, 200 galeta filosu, 100 nakliye gemileri, 50 binlerce piyade ve 4500 süvari topluluğunu, topçu, mühimmat, gerekli ekipman ve yiyecek sağlamak için harekete geçirme sözü verdi. Osmanlı İmparatorluğu ile savaşacak bu tür güçler, Kutsal Birliği her yıl toplayacaktı.
Ağustos ayının başlarında, 1571, Kutsal Birliğin filosu toplandı. Avrupa tarihindeki tüm zamanların en büyük filosuydu. 300 hakkında çeşitli gemiler toplamak mümkündü. Tarihçi A.B. Snisarenko, bunlardı: Cenova amiral Giovanni Andrea Doria'nın emrettiği 81 İspanyol mutfağı ve 12 İspanyol savaş gemileri; Amiral Marcantonio Colonna komutasındaki Papalık Devletleri’ndeki 12 mutfakları; Amiral Sebastiano Venier'in emrindeki 108 Galley, 6 Galeas ve Venedik Cumhuriyeti'nin 2 savaş gemileri; Malta Nişanı'nın 3 mutfaklarından; Savoy Dükü'nün 3 mutfakları; bir dizi başka gemi. Mürettebatın sayısı 84 binlerce insandı. Yatılı ekipleri, 12 binlerce İtalyan, 5 binlerce İspanyol, 3 binlerce Alman ve 3 binlerce milliyetçiden çeşitli uluslardan gönüllü olarak görev yaptı - Portekizce'den İngilizlere.
İspanyol filosu, yatılı takımlardan birinde, dünyaca ünlü "La Mancha'daki kurnaz Hidalgo Don Kişotu" romanının yazarı, gelecekteki ünlü yazar Miguel de Cervantes Saavedra ile Napoli'deki İspanyol denizcileri alayında görev yapan kardeşi Rodrigo'yu içeriyordu. Miguel Cervantes, İspanyol filosunun bir parçası olan Marquis mutfağında görev yaptı. Yaklaşan savaşta, bu arada, büyük cesaret gösterdi, göğsünde ve kolunda düşman ateşi ile üç kez yaralandı, fakat sol eli çaresizce asarken bile savaşmaya devam etti.
Holy League filosunun genel komutanlığı yirmi dört yaşındaki Avusturya’lı Don Juan (1547-1578) - İspanyol komutan, eski Kral Charles V’in gayri meşru bir oğlu ve metresi Barbara Blumenberg - Regensburg’daki burjuva kızı. Juan Austrian genç ve hırslı bir komutandı. 1568’te, korsanlarla savaşmak için Akdeniz’de devriye gezen bir İspanyol filosuna komuta etti ve Kuzey Afrika korsanlarının gemilerinde birkaç zafer kazandı. Daha sonra Granada’da Moriscos’un (vaftiz edilmiş Moors) ayaklanmasının bastırılmasına öncülük etti. Juan Austrian, daha birçok yetişkin ve yetenekli deniz komutanı tarafından yardım edildi.
Filonun sağ kanadı İspanyol hizmetinde bulunan Ceneviz Giovanni Andrea Doria (1539-1606) tarafından yönetildi - 32, Cenova Cumhuriyeti'nin en güçlü klanlarından birinin yaz temsilcisi. Papalık filosuna Amiral Prens Marcantonio II Colonna (1535-1584) - Colonna di Paliano'nun soylu Roma ailesinin 36 yaşındaki temsilcisi tarafından kumanda edildi. Venedik gemileri üçüncü "büyük amiral" - Sebastiano Venier (1496-1578) 'un komutasındakilerdi. Geçmişte, bir avukat, yasal bir eğitimi olmasa da, Sebastiano Venier (Tintoretto'nun portresinde) Kutsal Lig filosunun en eski komutanıydı. 1571'te zaten 75 yaşındaydı, ama iyi ruhlar, sadık bir zihin ve fiziksel güç sağladı.
Kutsal Birliğe karşı, Osmanlı İmparatorluğu bir 210 kadırga ve 66 Galiots filosuna karşı geldi. Toplam mutfak ve yatılı piyade takımlarının sayısı, doğrudan yatılı takımlarda olmak üzere, 88 bin kişi de dahil olmak üzere 16 bin kişiye ulaştı. Yani, partilerin güçleri yaklaşık olarak eşitti. Osmanlı filosuna, bir yıl önce Kıbrıs'ta saldırıya öncülük eden Ali Paşa Müezzinzade’nin Kapudan Paşa’sı emretti. Bununla birlikte, çağdaşlar Ali Paşa'yı denizcilik sektöründeki bir küfür olarak tanımladılar: filonun komutanı olmadan önce basit bir tekne bile kullanmadılar. Türk filosunun sağ kanadı, Osmanlı kökenli İskenderiye Valisi Mehmet Cirocco (1525-1571) tarafından yönetildi. Onun emri altında 53 mutfakları ve 3 haliota vardı. 91 galley ve 5 Galiots'u içeren filo merkezi Mudzinzade Kapan Paşa tarafından yönetildi.
Osmanlı Cezayirli corsairs sağlanan 61 kadırga ve 32 galliots sol kanadı komutanı Uludzh Ali (1519-1587) idi - Trablus (Libya), eski bir Cezayirli korsan kökenli Paşa - (o Giovanni Dionigi Galeni denirdi gençliğinde) Calabria İtalyan ele geçirilip köleleştirildi ve sonra İslam'a çevrildi ve önce Cezayir korsanlarından sonra da Osmanlı hizmetinde bir kariyer yaptı.
Kutsal Birlik filosu, Türk filosunun gemilerinin bulunduğu İyonya Denizi'ndeki Patras Körfezini kapattı. İlginç bir yanlış anlaşılma meydana geldi: Türklerin emri, Kutsal Birlik filosunun Kefalonya bölgesinde olduğuna ve Kutsal Birliğin emrinin - Osmanlı gemilerinin Lepanto'da olduğuna inanıyordu. 7 1571 ekim sabahı, 60 km'de beklenmeyen bir şekilde Osmanlı ve Avrupa filoları toplantısı yapıldı. Lepanto kentinden. İlk Türk gemileri hazırlanmak için vakti olmuş İspanyolları gördü.
Kutsal Birliğin gemileri savaş düzeninde sıraya girdi. 62 galerisinin ana filosu Avusturya’lı Don Juan tarafından kullanıldı. 58 galerisinin sağ kanadı Amiral Giovanni Andrea Doria tarafından yönetildi. 53 mutfaklarının sol kanadı, Venedik'in en seçkin ailelerinden birinin temsilcisi olan Venedikli general Agostino Barbarigo tarafından yönetildi. Ek olarak, Santa Cruz Markizinin emri altında bir 30 neşter grubu oluşturuldu. Partilerin gemileri birbirine doğru yöneldi. Kutsal Birliğin filosunun komutası ağır galerileri ilerletmeye karar verdi ve onlardan sonra da mutfağın ana kısmını koymaya karar verdi. Türk komutanlığı bu nüansı hesaplamamış ve bir satır ile ilerlemiştir; bu da ağır halyonların hafif darağacından ayrılmasına neden olmuştur. Ancak, Türk mutfakları, Kutsal Birliğin sol kanadını ana güçlerden zorlamayı ve sol kanadındaki gemileri kıyıya bastırmayı başardı. Sol kanadın komutanı Barbarigo, biniş savaşına başlama emrini verdi. Bu, sol kanat için bir kurtuluştu, çünkü Kutsal Birliğin her galerisinde, yatılı takımın 150 askerinden daha az yoktu; oysa Osmanlı mahkemelerinin, her birinde 30-40 askerinden daha fazla yoktu. El ele dövüşte üç kat sayı avantajı işini yaptı.
Barbarigo komutasındaki sol kanat, kendisine saldıran Osmanlıları yendi. Bu arada, savaşın ortasında, Osmanlı mutfakları, Avusturya'nın Don Juan'ına, bayrak gemisi Real'e ve Kutsal Birliği mutfaklarına, Osmanlı amiral gemisi Ali Paşa Müezzinzade'ye, Sultana'ya saldırdı. Bir çatışmada çıkan çatışma sonucu, Osmanlı filosunun komutanı Ali Paşa Muzedzinzade öldürüldü. Kafasını kesti ve Osmanlılar arasında paniğe neden olan Avrupalıların zirvesinde kaldırdı. Türkiye’deki genel mutfak grubu grubu geri çekilmeye başladı. Bu arada, Osmanlı filosunun sol kanadını komuta eden Uluj Ali gemileri, Avusturya Juanının kuzgunlarının tarafına çarptı. Bu sırada, gemiler Marquis Santa Cruz savaşına girdi. Amiral Doria komutasındaki Müttefik sağ kanat merkezin yardımına acele etti. Durumun tüm tehlikesini fark eden Uluj Ali geri çekilmeye başladı, ancak Malta Düzeni'nin amiral gemisi galera filosunu ele geçirdi.
Böylece, Lepanto savaşında, Osmanlı İmparatorluğu, tam ve ezici bir yenilgiye uğradı. Ali Paşa Müezzinzade filosu, 224 gemisini kaybetti. Bunlardan, 117 gemileri Kutsal Birliğin güçleri tarafından ele geçirildi. Türk mutfakları kuleler olarak kullanıldığından, esir Hristiyanlar yakalandı ve köleleştirildi, 12'tan daha fazla sayıda Türk kulesi serbest bırakıldı. Türk personelinin kayıplarının, binlerce asker ve denizcinin 15'inde ve gemilerle boğulan binlerce rotanın 10'inde tahmin edilmektedir. Birkaç yüz binden birkaç bine (çeşitli kaynaklara göre) Osmanlı askerleri ve denizciler ele geçirildi. Lepanto’daki zafer Avrupalılara Osmanlı İmparatorluğu’nun artık yenilmez bir güç olmadığını gösterdi. Osmanlı İmparatorluğu, uzun süre Akdeniz’de nüfuz etme mücadelesinde Avrupa devletlerinin çok aktif ve tehlikeli bir rakibi olmaya devam etmesine rağmen, güçlerine güven verdi.
Bununla birlikte, kutsal lig kuvvetleri tarafından zekice kazanılan Lepanto savaşı, Türk-Venedik savaşının genel seyri üzerinde neredeyse hiçbir etkiye sahip değildi. Kutsal Lig, Akdeniz’deki Osmanlı’yı “bitiremedi”, ancak bunun için tüm imkânları vardı. Lepanto'daki zaferden sonra, Sacred League filosu Avrupa limanlarında kışlık park yeri için ayrıldı. Avrupa gemileri bütün kış yoldayken Osmanlı İmparatorluğu yeni bir filo kurmayı başardı. 1 Mayıs 1572'te öldükten sonra, Papa Pius V öldü, Holy League ana ideologunu kaybetti ve bu farklı üyeleri tek bir sendikada birleştirdi. İspanya uzun süredir Venedik Cumhuriyeti ile ortak hareket etmekten kaçınırken, ikincisi Türklere saldırmaya karar vermedi.
Amiral Marcantonio Colonna'nın komutasındaki Papalık Devleti'nin bir filosu (portrede) Venediklilerin yardımına geldi ve ardından İspanyol gemileri getirildi. Modon bölgesinde, Türk ve Avrupa gemileri bir araya geldi, ancak tam olarak Lepanto savaşının yıldönümünde, Avusturya'lı don Juan İyonya Denizi'nden çekilmeye karar verdi. Amiral Colonna ayrıca filosuna liderlik etmeye karar verdi. Venedik liderinin İspanyol kralıyla Osmanlı İmparatorluğu'na karşı savaşı sürdürme ihtiyacını ikna etmeye yönelik girişimleri başarısız oldu, ardından Venedik Cumhuriyeti kendi başına Osmanlılarla savaşacak kaynaklara sahip olmayan 3 Mart 1573 barış antlaşması imzaladı. Türk-Venedik savaşı, böylece Venedik'in Kıbrıs adasına katıldığı Osmanlı İmparatorluğu'nun zaferiyle sona erdi. Ertesi yıl, Osmanlı İmparatorluğu, İspanya’nın stratejik çıkarlarını da vuran Tunus'u ele geçirdi.
16. yüzyılın sonlarında Avrupa için Lepanto savaşı çok büyük öneme sahipti. Avrupa devletlerinin birleşik güçlerinin Osmanlı İmparatorluğu'na karşı deniz savaşındaki ilk büyük zaferinin bir örneği olarak tarihe geçti. Avrupalı sanatçılar tarafından yakalanan Avrupalı şairler tarafından söylendi. Belki de tarihin çemberi dışındaki bu savaşın en ünlü üyesi Miguel de Cervantes Saavedra'dır. Avrupa için yapılan bu çığır açan savaşa katılmasından gurur duyduğu bilinmektedir. Hayatının geri kalanında, Miguel Cervantes ve yatılı savaşlara katılmaktan gelen izini sürdürdü - sol eli, yazarın kavga sırasında yaralandığı işe yaramadı. Bu arada, Cervantes’in talihsizlikleri orada bitmedi - eve döndüğünde, erkek kardeşi Cezayir korsanları tarafından yakalandı ve Kuzey Afrika’da uzun süre esaret altında kaldı. Sadece 1580’te aile Miguel de Cervantes’i satın almayı başarabildi.
Abone olun ve en son haberler ve günün en önemli olaylarından haberdar olun.