Kalori Nedir?
Günlük yaşamda “kalori” kelimesi çok kullanılmasına karşın, termokimyada birim “kilokaloridir”. Bir kilokalori, 1 kg suyun sıcaklığını 1 °C yükseltmek için gereken ısı enerjisidir.
Yiyeceklerdeki kalori düzeyini ölçmek için kullanılan gereç “bomba kalorimetre”dir. Yiyecek maddesi, su tankının içinde bulunan, yüksek basınçlı oksijenle dolu bir kapalı kutuya konulur ve yakılır. Yiyecek maddesi yandıkça suyun sıcaklığı, ölçülebilecek kadar yükselir. Bu ölçü, hesaplanan kalori miktarının temelini oluşturur.
İnsan vücudu, yiyecekleri kalorimetre gibi tümüyle yakmaz. Örneğin proteinler, üre gibi azot kökenli ve tümüyle sindirilemeyen maddeler içerir. Ayrıca, yenilen gıdaların tümü, bağırsak tarafından emilmez. Bu yüzden kalorimetre ölçüleri, vücut koşullarına uyacak biçimde ayarlanmalıdır.
Yiyecek bir anlamda, insan makinesini işleten yakıttır. Sindirim sonucu elde edilen enerji başka yerlerde; vücudu korumakta, iş yapmakta ve büyümeye yardımcı olmakta kullanılır. İnsan vücudu tıpkı içten yanmalı motorlar gibi gıdaların %25’ini mekanik enerjiye çevirir. Geri kalanını da vücut sıcaklığını koruyabilmek için ısı enerjisine dönüştürür.
Her 3.500 kalori insan kütlesinin yaklaşık 373 g’ına eşittir. Vücut kütlesini koruyabilmek için belirli bir kaloriye gereksinim vardır. Dolayısıyla tüketilen her 3.500 kalori, bu kütleden 373 g eksiltir.
Yağlar, aynı miktardaki karbonhidrat ve proteinlerden iki kat fazla kalori içerir ancak kaynağı ne olursa olsun, alınan bütün kaloriler baskül rakamlarını etkiler.