Adına şiirler, şarkılar yazılan güzelliği ile ünlü çiçek; Cezayir Menekşesi gerek görünümü gerekse de hikayesi ile oldukça ilgi çekici bir çiçek.
Güzel kadınların gözlerine sıfat olan, ölümcül güzelliği ile -ki neden böyle söylediğimizi birazdan anlayacaksınız- kendinden söz ettiren Cezayir Menekşesi hakkında biraz botanik bilgi vermemiz gerekirse Apocynaceae familyasından Vinca cinsini oluşturan yer örtücü bahçe bitki türlerinin ortak adı diyebiliriz. (Tanım, Wikipedia – Cezayir Menekşesi)
Cezayir Menekşesi Özellikleri
- Renkleri mor tonlarıdır ancak beyaz renkte çiçekleri olan Cezayir Menekşeleri de vardır.
-
Çiçekleri 5 parçalı halde karşılıklı yer alır.
- Yaz kış yapraklarını korur.
- Cezayir Menekşesi ılıman iklim sever.
- Nemli ortamlarda gelişimini daha güzel tamamlar.
- Işık sever, ışık alan yerlerde gelişir ancak çok fazla güneşe ihtiyaç duymazlar.
- Besin maddelerince zengin toprakları severler.
- Cezayir Menekşesini çoğaltmak için fazla bir çabaya gerek yoktur. Bitki köklerini salar ve yerde yeni çiçekler oluşturur.
- Sürgünleri kolay köklenir ve 15 cm yüksekliğe erişir.
- Parlak yeşil yaprakları yaklaşık 4 cm uzunluğundadır.
Cezayir Menekşesi eğimli bölgelere erozyonu önlemek için ekilebilir.
Cezayir Menekşesi Türleri
Cezayir Menekşesi Avrupa, Kafkaslar ve Türkiye’de doğal olarak yetişen türlere sahiptir. en bilinen türleri işe şöyledir;
- Orta Cezayir menekşesi (Vinca difformis)
- Otsu Cezayir menekşesi (Vinca herbacea)
- Büyük Cezayir menekşesi (Vinca major)
- Küçük Cezayir menekşesi (Vinca minor)
Cezayir Menekşesi Bakımı
Cezayir Menekşesi dikimi ilkbahar veya sonbahar başında yaklaşık 30–45 cm aralıklarla yapılmalıdır. Bakımı kolaydır. Çok fazla bir çaba istemez. Adeta dayanıklılığı ve yaşama hırsı ile şaşırtır insanı.
Cezayir Menekşesi çok yıllık ve dayanıklı bir çiçektir.
Cezayir Menekşesi toprağı örten, kirli havalara dayanan, bakımı ve üretimi kolay bir bitki olduğu için kent bahçelerindeki tarhlarda, bordürlerde, havuz kenarlarında, ağaç altlarında ve kayalık bahçelerde kolayca yetiştirilebilir. Yapraklarını yaz kış dökmez.
Kış mevsiminde ve gölgede de yetişebilir. Çok toprak seçmez fakat toprağının besin maddelerince zengin olması faydalıdır. Bahçede grup olarak yetiştirilebilir. Kök salar ve saldığı yerde yeni bir bitki oluşturur.
Cezayir Menekşesi Nasıl Çoğaltılır?
Daha önce de belirttiğimiz gibi uzayan kökler ile çoğalması mümkün, bunun yanı sıra Cezayir Menekşesini çoğaltmak için tohumla üretimin yanı sıra çelikle üretim de yapılır.
Tohumla Cezayir Menekşesi üretmek için mart ayı en uygun zamandır.
Cezayir Menekşesi Faydaları
Şifalı bir bitki olarak bilinen Cezayir Menekşesi yalnızca güzelliği ile değil faydaları ile de büyüler. Cezayir Menekşesinin faydalarını şu şekilde sayabiliriz;
-
Cezayir Menekşesinin iştah açıcı özelliği vardır.
- Diş ağrısına iyi gelir.
- Dolaşım sistemi sorunlarına faydalıdır. İdrar söktürür. Bağırsak iltihabına iyi gelir.
- Mikrop öldürücü özelliği vardır
- Tansiyonu ve kan şekerini düşürür.
- Hafıza problemlerine iyi gelerek unutkanlığa fayda sağlar.
- Sakinleştirici etkisi vardır. Sinirleri yatıştırır ve davranış bozukluklarını giderir.
Tüm bu rahatsızlıklar üzerinde tedavi etkisi olduğu kanıtlanmamıştır. Yanlış kullanımı zehirleyebilir. Bu sebeple doktorunuza danışmadan kullanmamanız önerilir.
Cezayir Menekşesi Hikayesi
Gelelim merakla beklenen o hikayeye. Böylesine büyüleyici bir çiçek neden ölümle birlikte anılabilir ki diyebilirsiniz. Efsaneye göre eskiden idam mahkumlarının boynuna Cezayir Menekşeleri asılırmış. Bu sebeple de idamlarla bağdaştırılırmış. Ne kadar doğrudur bilinmez elbette.
Bir başka efsaneye göre de İtalyanların bebek mezarlarına bu çiçeği koydukları yönünde. Bu sebeple ölüm çiçeği olarak da anılan bu çiçek, ölümcül bakışları tanımlamak için birçok söz yazarının ve şairin en sevdiği ifade olmuştur. Ölümcül güzelliği dile getirmek için kullanılır.
Anlatılan bir diğer hikaye ise Kara Davut’un idam ettireceği bir kadınla alakalıdır. İlk defa bir kadın mahkum idam ile suçlandığı bu olayda henüz sabah olmadan darağacına getiriliyor kadın. Ve o anda Kara Davut’un gözlerine bakarak ben suçsuzum diyerek ağlıyor. Kara Davut bu gözleri çok tanıdık buluyor aynı zamanda da çok etkileyici.
Son sözleri “Beni asma baba, ben suçsuzum.” olan kadın asılıyor ve bu sefer mavi gözleri çok daha korkunç bakıyor.
Daha önce hiç evlenmemiş olan Kara Davut’a ilk defa biri “baba” diyor ve bu olay aklından hiç gitmiyor. Sonra birden bire aklına düşüyor. Hayatta bir eşi, arkadaşı olmayan Kara Davut gün aşırı parka giderek kedileri beslerken etrafında mavi çiçekli bir sarmaşığın dolaştığı kırık bir kanepede oturur, etrafı seyredermiş. İşte o kadının gözleri, sarmaşığın çiçekleri ile aynıymış. Bu çiçekler Cezayir Menekşesi imiş.
Kara Davut bu anımsamanın ardından o mavi çiçeklerden bir tanesini kökleri ile sökerek kadının mezarının üzerine diker. İşte o günden beri Cezayir Menekşeleri etkileyici gözleri simgeler.
Ece Ayhan’ın Fayton adlı şiirinde de bu olaylara bir gönderme yapılır.
O sahibinin sesi gramofonlarda çalınan şey
incecik melankolisiymiş yalnızlığının
intihar karası bir faytona binmiş geçerken ablam
caddelerinden ölümler aşkı pera’nın
Esrikmiş herhal bahçe bahçe çiçekleri olan ablam
çiçeksiz bir çiçekçi dükkanının önünde durmuş
tüllere sarılmış mor bir karadağ tabancasıyla
zakkum fotoğrafları varmış cezayir menekşeleri camekânda
Ben ki son üç gecedir intihar etmedim hiç, bilemem
intihar karası bir faytonun ağışı göğe atlarıyla birlikte
cezayir menekşelerini seçip satın alışından olabilir mi ablamın.
Yazının en başından beri sizin de aklınızda o sözler var değil mi?
Dinlenmiyor şu gönlümün kavuşmak endişesi
Gözlerin Cezayir Menekşesi
O zaman yazımızı bu güzel şarkı ile noktalayalım 🙂