Gini katsayısı (Gini endeksi veya Gini oranı), bir popülasyondaki ekonomik eşitsizliğin istatistiksel bir ölçüsüdür. Katsayı, gelirin dağılımını veya servet dağılımını bir nüfusun üyeleri arasında ölçer. Gini katsayısı, en sık kullanılan ekonomik eşitsizlik ölçütlerinden biridir. Katsayı, 0 ila 1 (veya % 0 ila % 100) arasında herhangi bir değer alabilir. Sıfır katsayısı, bir nüfus içindeki kusursuz bir şekilde eşit gelir ya da servet dağılımını gösterir. Bir katsayısı, bir popülasyondaki bir kişi tüm geliri alırken diğer insanlar hiçbir şey kazanmadığında mükemmel bir eşitsizliği temsil eder.
Ek olarak, bazı nadir durumlarda, katsayı % 100’ü geçebilir. Bu teorik olarak, bir nüfusun geliri veya serveti negatif olduğunda ortaya çıkabilir. Ancak, yukarıda belirtilen senaryolar gerçek dünyada oldukça nadirdir. Veriler, katsayının genellikle % 24 ile % 63 arasında değiştiğini göstermektedir. Lütfen Gini katsayısının bir ülkenin gelirinin veya servetinin mutlak bir ölçüsü olmadığını unutmayın. Katsayı, yalnızca bir nüfus içindeki gelir veya servet dağılımını ölçer.
Gini Katsayısı İlkeleri
Gini katsayısı, en çok kullanılan ekonomik eşitsizlik ölçütlerinden biridir, çünkü aşağıdaki ilkelere uygundur:
Anonimlik
Katsayı, bir popülasyondaki yüksek gelirli ve düşük gelirli bireylerin kimliklerini açıklamaz.
Bağımsızlık Ölçeği
Gini katsayısının hesaplanması ekonominin büyüklüğüne, nasıl ölçüleceğine veya bir ülkenin ne kadar zengin olduğuna bağlı değildir. Örneğin, hem zengin hem de fakir ülkeler, benzer gelir dağılımı nedeniyle aynı katsayıyı gösterebilir.
Nüfus Bağımsızlığı
Katsayı, popülasyonun büyüklüğüne bağlı değildir.
Transfer İlkesi
Katsayı, gelirin zenginden fakir bir bireye aktarıldığı durumları yansıtır.
Gini Katsayısı Sınırlamaları
Evrensellik ve ölçeklenebilirlik gibi sayısız avantajına rağmen, Gini katsayısı için hala bazı sınırlamalar bulundurur:
Örnek Önyargı
Gini katsayısı hesaplarının geçerliliği, bir numunenin boyutuna bağlı olabilir. Örneğin, ekonomik olarak çeşitliliği az olan küçük ülkeler veya bölgeler sıklıkla düşük katsayılar gösterirken, ekonomik olarak büyük farklı ülkeler genellikle yüksek katsayılar gösterir.
Veri Yanlışlığı
Gini katsayısı sistematik ve rastgele veri hatalarına açıktır. Bu nedenle, yanlış veriler katsayının geçerliliğini bozabilir.
Aynı Gini Katsayısı Ancak Farklı Gelir Dağılımı
Bazı durumlarda, katsayı farklı gelir dağılımına sahip ancak eşit gelir seviyesine sahip ülkeler için aynı olabilir.
Bir Popülasyondaki Yapısal Değişiklikleri Yansıtmaz
Katsayının dezavantajlarından biri, bir popülasyondaki yapısal değişiklikleri göz önünde bulundurmamasıdır. Bu tür değişiklikler bir popülasyondaki ekonomik eşitsizliği önemli ölçüde etkileyebilir. Genel olarak durum, gençlerin yaşlılara göre daha az kazanma eğiliminde olmaları nedeniyle ortaya çıkmaktadır.