- Geçmiş çalışmalar, aralıklı oruç tutmanın ve fiziksel olarak aktif bir yaşam tarzı yaşamanın, yaşlanmanın doğal bir parçası olan yaşa bağlı bilişsel gerilemeyi yavaşlatabileceğini göstermiştir.
- Yeni araştırmalar, egzersizin, özellikle kısa süreli yüksek yoğunluklu egzersizlerin vücuttaki nöroprotektif beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF) miktarını artırabileceğini bulmuştur.
- Çalışma, yüksek yoğunluklu egzersizin DBNF seviyesini artırmanın tek başına oruç tutmaktan daha etkili bir yol olduğunu buldu.
Yaşlanma, düşük bilişsel performans seviyeleri ile ilişkilidir. Araştırmalar, bilişsel yeteneğin 30 yaş civarında zirvede olduğunu göstermiştir.
Yaşa bağlı bilişsel gerileme ile ilişkili yaygın semptomlar şunları içerir:
- muhakeme ve problem çözme becerilerinde yavaşlama
- sözel ve sayısal yetenekte azalma
- hafızada düşüş
Bir düzeyde bilişsel gerileme kaçınılmazdır, ancak araştırmalar,
“Egzersizin bilişsel gerileme riskini azaltmak için önemli bir yeteneğe sahip olduğunu gösteren önemli miktarda kanıt var. […] “koruyucu yaşam tarzı tıbbı”, […] Santa Monica’daki Pacific Neuroscience Enstitüsü’nde Kıdemli Beyin Sağlığı Koçu ve FitBrain Programı Direktörü Dr.
Aralıklı oruç (IF) ve egzersizin her ikisinin de yaşa bağlı bilişsel gerilemeyi yavaşlattığı gösterilmiştir. Bununla birlikte, farklı süreçlerin her ikisi de beyni birincil yakıt kaynağı olarak glikoz kullanmaktan alıkoyan bir “beyin substrat geçişini” teşvik eder.
Yakıttaki bu değişiklik, nöroprotektif protein – beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF) – seviyelerindeki bir artışla ilişkilendirilmiştir.
Düşük BDNF seviyeleri, Alzheimer ve Parkinson hastalığı gibi bir dizi nörodejeneratif hastalık ile ilişkilendirilmiştir.
Şimdi, Otago Üniversitesi’nde kıdemli öğretim görevlisi olan Dr. Kate N Thomas liderliğindeki yeni araştırma, kısa süreli yüksek yoğunluklu egzersizlerin bile BDNF düzeylerini artırabileceğini buldu.
Çalışma yayınlandı
Çapraz bir denemede, araştırma ekibi yaşları 18-56 arasında değişen 12 zinde ve sağlıklı katılımcı üzerinde çalıştı. Katılımcıların yarısı kadındı, hepsinin BKİ’si 25’in altındaydı ve hepsi düzenli fiziksel aktivite yapıyordu.
Kronik hastalığı olan ve günlük ilaç kullanan kişiler araştırmanın dışında tutuldu.
Katılımcıların hepsine 4 farklı çalışma rejimi uygulandı:
- 20 saatlik oruç
- Katılımcının en yüksek oksijen tüketiminin %25’i oranında hesaplanan 90 dakikalık düşük yoğunluklu döngü
- Katılımcının en yüksek oksijen tüketiminin %100’ünde hesaplanan 6 dakikalık yüksek yoğunluklu döngü
- egzersiz ve oruç kombinasyonu
BDNF, glikoz, insülin miktarını ölçmek için çalışma boyunca belirlenen zaman noktalarında kan örnekleri alındı.
Araştırma ekibi, 20 saatlik oruçtan sonra keton gövdesi mevcudiyetinde 9 kat artış buldu, ancak bu, BDNF düzeylerinde dikkate değer bir değişiklikle bağlantılı değildi.
Buna karşılık, 90 dakikalık hafif döngülü serum BDNF’sinden sonra, katılımcının aç olup olmadığına bakılmaksızın %14’e kadar yükseldi. Araştırma ekibi artışı kan trombositlerinde %13’e varan bir artışla ilişkilendirdi.
6 dakikalık yüksek yoğunluklu bisiklet, dolaşımdaki BDNF miktarını, daha uzun düşük yoğunluklu bisiklet seanslarından 5 kat daha fazla artırdı.
Artış, katılımcının oruç tutmasına bakılmaksızın laktat seviyelerinde 6 kat artışla bağlantılıydı. Düşük yoğunluklu egzersiz sırasında laktat seviyesinde bir artış belirgin değildi.
Araştırma ekibi ayrıca egzersizin dolaşımdaki trombosit sayısını %20 artırdığını buldu ve egzersizin trombosit sayısı üzerinde oruç tutmaktan daha büyük bir etkiye sahip olduğu sonucuna vardılar.
Tıp Haberleri Bugün çalışmanın ilk yazarı Travis Gibbons ile bu çalışmadaki egzersiz türünün önemi hakkında konuştu.
O açıkladı “[…] Yoğunluk bir miktar laktat üretecek kadar yüksek olabildiği sürece her tür egzersiz mükemmel bir şekilde tamamdır. Bunu yapmak için gereken yoğunluk, her bireye göre değişir.”
Araştırmaya katılanların çok çalıştıklarını ancak en yüksek çalışma hızlarında çalışmadıklarını söylemeye devam etti. Benzer sonuçlara ulaşmak isteyen herkese en basit önerisi, “20-40 [seconds]”
“[P]insanlar oldukça iyi bir tempo duygusuna sahipler ve en azından o süre boyunca sürdürülebileceğini düşündükleri bir yoğunluğu seçecekler” dedi.
“İnsanları açık havada aktif olarak yaşamaya teşvik eden verileri görmeyi seviyorum. Günümüzün (Batılılaşmış) sağlık sorunlarının birçoğunun cevabı hemen kapımızın önünde. Gibbons, yaşlanma boyunca basitçe kalkıp dışarı çıkmanın ‘sağlığı’ korumanın hastalığa çare aramanın aksine çok daha basit, etkili ve adil bir yol olduğu giderek daha açık hale geliyor” dedi.
Kaliforniya, Santa Monica’daki Providence Saint John’s Sağlık Merkezi’ndeki Pacific Neuroscience Institute’un kişisel eğitmeni ve beyin sağlığı koçu olan ve çalışmaya dahil olmayan Dr. Ryan Glatt, Gibbons’ı yineledi.
“[M]Bilişsel geriliği olan veya olmayan çoğu birey, beyin sağlığı için en uygun ‘egzersiz reçetesine’ sahip olmayabilir; bu, klinik uygulamadaki boşluğu doldurmak için bir fırsatın var olduğu yerdir.
— Dr.Ryan Glatt
“[…] bu çalışma, […] Glatt, yoğunluk ve süre gibi egzersiz değişkenlerinin diyet davranışlarıyla birlikte beyin sağlığının BDNF ifadesi gibi unsurlarını nasıl etkileyebileceğine dair anlayışımızı ilerletmesi açısından ilginç” dedi. MNT.
“Bu çalışmanın en ilginç yanı, oruç tutma ve egzersizin birleştirilmiş ve ayrı kollarıdır; bu, bireyler genellikle beyin sağlığını iyileştirmek için yaşam tarzlarının birden fazla alanında neler yapabileceklerini merak ettikleri için önemlidir, örneğin yaşam tarzının tek bir alanında değil. Diyet” diye devam etti.
“[I]İnsanların, nörodejenerasyon semptomatik hale gelmeden önce beyin sağlığına öncelik veren yaşam tarzları geliştirmesi uygundur.
— Travis Gibbons, çalışmanın yazarı
Çalışma, örneklem büyüklüğünün küçük olması ve kontrol grubunun olmaması nedeniyle sınırlıdır.
“[T]Glatt, düşük istatistiksel gücü ve çok modlu çalışma tasarımı nedeniyle yaptığı çalışmanın yanıtladığından daha fazla soru yarattığını belirtti.
Ancak yazarlar, egzersizin günlük yaşama kolayca dahil edilebilecek “erişilebilir, karşılanabilir, verimli ve adil bir müdahale” olduğunu savunuyorlar.
“Başka bir soru, biliş veya beyin fonksiyonunun diğer yönleri ölçülmediği için, bu çalışma bağlamında BDNF ifadesinin öneminin ne olduğu olabilir.[…]Glatt ekledi.
Gelecekteki araştırmaların “bu faydaların ne kadar önemli olduğuna, ne tür faydaların var olduğuna (bilişsel, beyin işlevi veya yapısı veya ruh hali) ve bu faydaların ne kadar sürebileceğine” odaklanması gerektiğinin altını çizdi.
Bu çalışmanın bir sonraki adımı, egzersiz ve orucu birleştirmenin nöroprotektif etkileri değiştirip değiştirmediğini anlamaktır.
Gibbons, “Bu, beyine özgü adaptasyonlar için en iyi uyaranı elde etmek için egzersizin ideal ‘zamanlaması’ hakkında stratejilere daha fazla bilgi verecektir” dedi.
Ekip ayrıca egzersizin beyindeki kanı nasıl etkilediğini anlamakla da ilgileniyor ve egzersiz sırasında beyinden kan örneği almalarını sağlayacak araştırmalar üzerinde çalışıyor.
Gibbons, “Şimdiye kadar, beynimizdeki kanın aslında dolaşımımızın geri kalanından çok farklı olduğunu görüyoruz” dedi.