Akma dayanımı Re (akma dayanımı) bir malzeme parametresidir ve çekme testinin (örn. Standart seri ISO 6892 (metalik malzemeler için) veya standart seri ISO 527 (plastikler ve kompozitler için)) yardımıyla belirlenir. Akma dayanımı MPa (Megapaskal) veya N/mm² cinsinden verilir.
Bir üst akma noktası ReH ve daha alt bir akma noktası ReL sıklıkla belirlenebilir.
Üst akma noktası, çekme gerilimi altındaki bir malzemede kalıcı plastik deformasyonun oluşmadığı gerilimi gösterir. Malzeme deforme olur, ancak çekme gerilimini bıraktıktan sonra orijinal şekline geri döner. Üst akma noktası aşıldığında plastik, yani kalıcı şekil değişikliği başlar; gerilme testinde numune geri çevrilemez şekilde uzatılır.
Akma dayanımı oranı, akma dayanımı Re vegerilme dayanımı Rm'den hesaplanabilir:
Re / Rm
Akma dayanımı oranı , gerilme dayanımına kadar sertleşmenin bir ölçüsüdür. Akma mukavemeti oranı, malzemenin arızalanması açıkça ortaya çıkıncaya kadar bir yapı için ne kadar gerilme gerilmesinin mevcut olduğunu gösterir.
Genellikle malzemelerdeki akma noktası belirgin değildir ve bu nedenle çekme testlerinde net bir şekilde belirlenemez. Bu durumlarda, daha sonra eşdeğer akma mukavemetleri veya akma mukavemetleri belirlenir. Kural olarak, akma mukavemeti %0,2 plastik uzamada belirlenir, dolayısıyla parametre Rp 0,2 ile gösterilir.
Net ilk düşüşünden önceki en yüksek gerilim, üst akma noktası ReH olarak adlandırılır. Bu noktadan itibaren malzeme plastik olarak deforme olur. Akma noktası çok belirgin ise, malzeme akmaya başlar ve gerilim biraz azalır, ancak uzama daha da artar. Akış sırasındaki en düşük çekme gerilmesi, düşük akma noktası ReL'ye karşılık gelir. Bu etki yalnızca alaşımsız veya düşük alaşımlı çeliklerde görülür.
Üst akma noktası, akıştan önceki en yüksek çekme gerilmesidir ve metal çekme standardı ISO 6892-1 tarafından aşağıdaki gibi tanımlanır: Maksimum gerilime ulaştıktan sonra, gerilme tekrar üst akma noktasını aşmadan en az % 0,5'lik bir gerilim düşüşü ve ardından en az % 0,05'lik bir akış olmalıdır.
Düşük akma noktası ReL, üst akma noktası ReH'den sonra malzeme akış alanındaki en küçük gerilimdir, bu nedenle geçici etkiler (örneğin, yürürlükteki değişiklik nedeniyle) hesaba katılmamalıdır.
Üst akma noktasının tespit edilmemesi (kuvvet düşüşünün %0.5'ten az olması) veya akışın daha geniş bir alan üzerinde yaklaşık olarak sabit bir kuvvetle meydana gelmesi durumunda, bu gerilim değeri genellikle sadece akma noktası Reolarak anılır.
Minimum akma dayanımı , bir yandan, uygun ısıl işlemle belirli bir malzeme için kararlı bir şekilde ulaşılan veya aşılan minimum akma dayanımının değeri ve diğer yandan bileşenlerin ve destekleyici yapıların inşası için temel olarak kullanılması gereken bir maksimum gerilme değeridir, böylece kalıcı deformasyon bileşenlerin ve yapıların amaçlanan kullanımı güvenli bir şekilde önlenebilir.
Minimum akma dayanımı, malzeme tedarikçisi için ulaşılması gereken minimum değer ve tasarımda aşılmaması gereken malzeme kullanıcısı için maksimum değer olur.
Akma noktası, malzemenin elastik davranışının sonu ve plastik davranışın başlangıcı anlamına gelir. Bu, akma noktası aşıldığında, malzemenin geri döndürülemez bir şekilde, yani kalıcı olarak plastik olarak deforme olduğu anlamına gelir.
Kural olarak, akma noktası yerel veya kısmen aşıldığında bile bileşenler ve yapılar artık güvenli bir şekilde kullanılamaz.
Akma mukavemeti Rp0,2, plastik ekstansometre geriliminin % 0,2'lik ekstansometre ölçüm uzunluğunun bir yüzdesine karşılık geldiği tek eksenli çekme testindeki çekme gerilimidir.
Soğuk haddelenmiş veya soğuk şekillendirilmiş malzemelerin belirgin bir akma noktası yoktur. Bu malzemeler için genellikle % 0,2 kalıcı gerilme (Rp0,2) belirlenir ve belirtilir. Bu % 0,2 verim noktası, her zaman gerilim-gerinim diyagramından açıkça belirlenebilir (bu, her zaman bir üst akma noktasında geçerli değildir).
% 0,2 prova gerilimi, numunenin plastiğe maruz kaldığı gerilmedir, yani % 0,2'lik geri döndürülemez gerinim (numunenin başlangıç uzunluğuna bağlı olarak).