

NASA'nın Gözlemi: "La Nina'nın Etkisi Büyük!"


Bu görüntüdeki mavi bölge; La Nina olayı sırasında, Pasifik okyanusunda, ekvator boyunca, deniz yüzeyi ısısının soğukluğunu gösteriyor.
Kuzeybatıdaki soğuk, yağmurlu, düzlüklerdeki dondurucu hava ve Güneydoğuda görülen kuraklıklar, La Nina'nın ne kadar etkin olduğunu gösteriyor.
Kışın etkinliğini artırmasıyla, orta seviyede seyreden La Nina, zirveye ulaşıyor. La Nina, Ocak ayında en yüksek seviyesine ulaşıyor. Ve bizler de, bu oşinografi olayının tüm etkilerini görmeye başlıyoruz.
Deniz yüzeyinin ısı derecesi, Pasifik Okyanus'undaki ekvator boyunca(özellikle doğuda Pasifik ortasına doğru), normalden daha fazla soğuduğunda, La Nina olayı meydana gelir. Şu an, yaşamakta olduğumuz La Nina'nın en etkili olduğu alan, Pasifik Okyanusu'nun doğu bölümüdür.
Sudaki ısının, normalden daha düşük olmasının, La Nina'yla ilişkilendirilmesinin sebebi, doğudan deniz yüzeyine doğru esen rüzgârlarının artmasıdır. Normal şartlar altında bu rüzgârlar, daha soğuk olan suyu, okyanusun derinliklerden yüzeye çıkarırlar. Rüzgârların hızında artış olduğunda, daha fazla soğuk su, okyanusun dibinden yüzeye çıkarak yüzeyi soğutur.
Greenbelt, NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nden David Adamec şöyle anlatıyor:
"La Nina olayının ortaya çıkmasıyla beraber, deniz yüzeyi ısıları, Pasifik Okyanusu'nun doğusunda, normalden, ortalama 2 derece daha düşüktür. Bunun, çok fazla ses getirmeyeceğini biliyorum. Fakat, bu suyun, Amerika boyutundaki bir alanı kapladığını unutmayalım. Bu sanki, tam da okyanusun o bölgesine bir klima cihazı koymak gibidir. Atmosfer de, bu klimanın etkisini hissedecektir. Bu klimanın bulunduğu yer, ekvatoral Pasifik Okyanusu'nda olmasına rağmen, Amerika ve tüm yerküredeki hava durumu üzerinde etkisi büyüktür.
La Nina'nın sebep olduğu sudaki düşük ısı, Güney Amerika'dan Endonezya'ya, bütün yağmur rejiminin değişmesine neden olur. Yağmur rejiminin değişmesi, buradan geçen jet akıntısının gücünü etkiler. Jet akıntısı ise, hava durumunu düzenlemektedir.
La Nina olayı sonucunda, suların daha da soğuması, okyanusun bu bölümünde yaşayan organizmaların gelişimini hızlandırmaktadır. La Nina olayları, Pasifik'teki normal hava şartlarının etkisini, daha da güçlendiriyor. Suyun derecesi daha da düştüğünde, genel anlamda soğuk ve bereketli(bol) sularda, bitkisel planktonun gelişiminde hızlanma gözlemleniyor.


La Nina'nın etkileri, kendisini, ABD de iklim değişikliği olarak gösteriyor. Bu haritada, La Nina ile bağlantılı olarak, kış aylarında oluşan tipik hava modelleri görülmektedir.
Okyanus derinliklerindeki soğuk suyu yüzeye yükselten sirkülasyon, aynı zaman da sudaki besleyici maddeleri su yüzüne çıkarır. Okyanus yaşamını hızlandıran bir reaksiyon başlatarak, bu besin değeri yüksek maddeler, besin zincirinin en alt tabakasındaki organizmaları besler.
La Nina ve El Nino hadiseleri, her üç ya da beş yılda bir ortaya çıkmaya meyillidirler. La Nina olayları, El Nino'dan önce gerçekleşir. Ancak, bu döngü her zaman bu şekilde olmayabilir.
"La Nina olaylarının süresi de çeşitlilik gösterir" diyen Adamec sözlerine şöyle devam ediyor:
"Bizim La Nina'nın etkisini azaltıp azaltmayacağını gözlemlememiz gerekiyor. Çünkü, bu olaylar birden fazla yılda sürebilir. Ve eğer durum böyle olursa, Amerika'nın güneyi, özellikle de güneydoğusunu, daha kuru bir hava bekliyor. Bu iyi bir durum değil. Eğer La Nina, normal bir hava olayı gibi davranırsa, şubat ayı itibariyle etkilerinin zayıflamaya başladığını görmemiz gerekir."
NOAA'nın İklim Tahmin Merkezi, Şubatta başlayan aşamalı bir azalmayla, bu La Nina'nın 2008'in ilkbaharına kadar devam edeceğini tahmin ediyor.
NASA da, La Nina'yı daha iyi anlayabilmek için, rüzgâr ve yağmur modellerindeki değişimleri, gözden geçiriyor.
Şuanki La Nina olayı, birçok şeyi etkilemektedir. Deniz yüzeyi derecesinde görülen küçük bir değişim, aslında Amerika'da ve tüm Dünya'nın iklimi, balık endüstrisi ve küresel ekonomi üzerinde büyük bir etkiye sahiptir.
Güncelleme: 15/02/2008
Kaynak: "NASA Observes La Nina: This 'Little Girl' Makes A Big Impression", nasa.gov, Çev.Meryem Bayrakçı, 16/01/2008.