Şehirimize mallarını satmak için gelen çiftçiler sokaklara bir şeyler getiriyor. Bu özellikle Cumartesi günleri geçerlidir. Çocuklarının çoğu okullarımızda okuyor.
Hatch Hutchinson da burada yaşıyor. Şehirden üç mil uzakta olan çiftliği küçük ama temizliği ile tanınıyor. Ambarın ahşap evi çok büyük değil, hep boyanıyor ve meyve ağaçları badanalı. Alan ise baktığınızda düzgün görünüyor.
Hatch yetmiş yaşın üzerinde. Çok sonra evlendi. İç Savaş’tan ağır yaralı olarak dönen babası, kavgadan uzun süre sonra yaşamasına rağmen çalışma yeteneğini kaybetmiş ve babası hayatta olduğu sürece ailenin tek çocuğu olan Hatch, onu çiftlikte değiştirmek zorunda kalmıştır. 50 yaşına geldiğinde, Hatch kendisinden on yaş küçük bir öğretmenle evlendi ve bir oğlu oldu. Öğretmenim Hatch kadar kısaydı. Evlendikten sonra toprağa daha bağlı hale geldiler. Bu bağlılık, ancak insanların her gün giydikleri kıyafetlere bağlılığı ile karşılaştırılabilir. Genel olarak, aile hayatında mutlu olan insanlarda bir şeyi fark ettim: birbirlerine daha çok benziyorlar, neredeyse aynı düşünüyorlar.
Will Hutchinson küçük ama şaşırtıcı derecede güçlü bir çocuktu. Okulumuzda okudu ve beyzbol takımımız için oynadı. Neşeli, eğlenceli ve akıllı olduğu için herkes onu severdi. Özel bir yeteneği olan Will, gençliğinden beri komik resimler çiziyor. Balık, domuz ve inek resimleri her gün gördüğümüz insanlara kötü görünüyordu. O resimleri görmeden önce, insanların bu kadar inek, baba, domuz, balık gibi göründüğünü hiç hissetmemiştim.
Liseden mezun olduktan sonra Will, bir sanat enstitüsünde okumak için Chicago’ya gitti. Teyzesi Chicago’da yaşıyordu. Yerli Hel Weimen de oradaydı – Will’den iki yıl önce Chicago’ya gitti ve üniversiteden mezun olduktan sonra lise müdürü olarak çalışmak için memleketimize döndü.
Geçmişte Helle ve Will o kadar yakın değildi: çünkü Hel, Will’den birkaç yaş büyüktü. Ama Chicago’da tanıştılar ve arkadaş oldular; sinema ve tiyatroya birlikte gittiler. Hel daha sonra bana Will’in Chicago’da herkesin favorisi haline geldiğini söyledi. Yakışıklı bir çocuktu ve enstitünün kızları tarafından çok beğenildi.
Hel neredeyse her gece bir partiye davet edildiğini söyledi. Will komik resimlerini hızla sattı ve geçimini sağlamaya başladı. Resimler gerçek bir reklam geliri kaynağıydı ve Will eve para gönderebildi.
Memleketine döndükten sonra Hel, sık sık çiftliğe Will’in ailesini ziyarete gitti. Hel oraya her an gidebilir: gündüz veya gece, yürüyerek veya arabayla. Her zaman Will hakkındaydı. Heli, yaşlı erkeklerin çocuklarına olan derin sevgisine hayret etti; Will ile bütün gün konuşmaya hazırdılar. Kasaba halkıyla ve hatta komşularla çok az teması olan bu insanlar, gece yarısından gece yarısına, hatta bazen mehtaplı gecelerde bile yorulmadan çalıştılar. Hel, yaşlı kadının onlara yemek verdikten sonra sık sık sahaya geri döndüklerini ve çalışmalarına devam ettiklerini söyledi.
Hel çiftlikte görünmeyi başaramadı ve ikisi de işi yarım bırakıp acele etti. Yaşlı adam önderlik ediyordu ve yaşlı kadın onun peşinden koşuyordu. Hep yeni bir mektupları vardı; Will her hafta eve yazardı.
“Başka bir mektubumuz var Bay Wayman!” – Hatch elini salladı ve uzaktan bağırdı ve nefessiz yaşlı kadın ondan sonra aynı sözleri tekrarladı:
“Bay Wayman, başka bir mektubumuz var!”
Sonra mektubu getirdiler ve yüksek sesle okudular.
Will’in mektupları benzersizdi. Hel, Will’in kağıda çizmek için tembel olmadığını söyledi. Günlük hayatlarının, gördüklerinin fotoğraflarını çeken, hayatlarında hiç şehir görmemiş yaşlı adamlar her şeyden etkilenmişti. Helin’e geldiler ve ona Will’in hayatıyla ilgili en küçük şeyleri bile öğrenmek isteyen aynı küçük çocuğu hatırlatarak resimlerin anlamını açıklamasını istediler. Will her mektupta yaşlıları şehre davet etti ama Hatch şöyle dedi:
– Hayır, oraya gitmiyoruz. Ahbap, gidebilir miyiz?
Hatch hayatı boyunca çiftliği hiç terk etmemişti; ve çiftlik, özen gerektiren bir iştir: her zaman tek tarafta olmalıdır.
– İneği kim sağacak? O sorardı.
Hatch, kendisi ve karısından başka kimsenin ineklere dokunabileceğini hayal edemezdi. Yaşadığı sürece kimsenin çiftliği kontrol etmesine izin vermezdi. Çiftliklerini şiddetli bir kıskançlıkla seviyorlardı.
Hel sessizce, “Açıklaması çok zor,” dedi ama kendisinin yaşlı adamları çok iyi hissettiğini ve anladığını hissettim.
Bir bahar gecesi Hel üzücü bir haberle bana geldi: Will Hutchinson öldü!
Telgraf Hatch Hutchinson’a gönderilmesine rağmen, geceleri demiryolunda kuyruğa giren telgraf operatörü Hel’e getirdi. Will’in o akşam ziyaret ettiği ortaya çıktı ve döndüğünde arabayı devirdi; misafirler muhtemelen memnundu. Hel onunla gitmemi istedi. Arabamı teklif ettim ama Hel kabul etmedi ve bana yürüyerek gitmemi tavsiye etti. Kuşkusuz zamanı uzatmak istedi.
Bir şekilde yola çıktık. Ilık bir bahar gecesiydi. O gecenin her anını hatırlıyorum: taze yeşil yaprakları ve yukarıda adlandırdığımız nehirleri. Ay ışığının aydınlattığı sular canlı görünüyordu. Ağır düşünceler içinde yürüyorduk. Sonunda çiftliğe ulaştık. Yolda durdum, Hel kapıda sarardı. Uzaktan bir köpeğin uzanma sesini ve ağlayan bir çocuğun sesini duydum. Hel kapının önünde on dakika durdu. Sonra kapıyı çalmaya başladı. Yumruğunun sesi, sanki top kükrüyormuş gibi korkunçtu.
Hatch kapıyı açtı ve Helin’in yaşlı adama her şeyi anlattığını duydum. Benim için her şey açıktı. Geldiğimiz kadarıyla, Hel her kelimeyi tek tek düşündü. Yaşlı adamın haberlere nasıl yavaş yavaş hazırlanabileceğini merak etti. Ama kapı açıldığında, her şeyi unuttu ve aniden her şeyi yaşlı adamın yüzüne söyledi.
Ve bunun gibi.
Hatch tek kelime etmedi. Uzun bir gecelik giyiyordu. Kapı açıktı. Ay ışığı Kandara’ya düşmüştü. Sonra kapı hızla kapandı ve Hel üzerinde kaldı. Bir süre öyle durdu ve sonra bana geri döndü.
– Evet! ..
– Evet! ..
Karanlıkta durduk ve dikkatimizi kaybettik. Evden hiç ses gelmiyordu. On dakika, belki yarım saat geçti. Ayağa kalktık ve dikkatle dinledik. Ayrıca ne yapacağımızı bilmeden uzun süre ayakta kaldık. Gidemedik.
– Bu korkunç bir acı! – Hel fısıldadı.
Yaşlı adamların Will’in ölümünü hiç düşünmediğini anladım. Bir süre sonra Hel aniden dirseğime dokundu:
– Bir göz at!
Beyaz giyimli iki figür evden çıktı ve depoya gitti. Daha sonra Hatch’in o akşam çiftçilik yaptığını öğrendik. Kısa süre sonra ahırı terk ettiler ve tarlaya yöneldiler. Avludan atladık ve ahırın gölgesine saklandık.
İkisi de beyaz gecelikler içindeydi: Yaşlı adamın elinde bir ekici vardı ve yaşlı kadın bir çuval taşıyordu. Ve tek oğullarının ölüm haberini alan bu insanlar, şimdi ay ışığında mısır ekiyorlardı.
O kadar korkunç bir manzaraydı ki, korkmuş saçlarım diken diken oldu. Ekim bittikten sonra gelip duvarın kenarına oturdular ve ayaklarını dinlendirdiler. Her şey sessizlik içinde oluyordu.
Hayatımda ilk kez bazı gerçeği fark ettim. Ama bu gerçeğin ne olduğunu pek açıklayamam. Bu, insanların dünyaya bağlılığı meselesidir. Yerde sessiz bir çığlık duydum – toprağa tohum eken yaşlı adamların çığlıkları. O gece yaşlılar hayatı yeniden yeşillendirmek için ölümü toprağa attılar ve tohum yerine ölümü gömdüler. Kuşkusuz, dünyadan bir şey umuyorlardı. Ama ne anlamı vardı?
Tarla yaşamını ölü oğullarının yaşamına bağlamak için yapmaya çalıştıkları şeyi kelimelere dökmek zordur. Tek bildiğim, olabildiğince uzun süre durduğumuz ve sonra sessizce ayrıldığımız. Ama yaşlı adamlar o gece yerden beklediklerini almış olmalılar: çünkü Hel ertesi gün cesedi nasıl getirecekleri konusunda yaşlı adamlara danışmak için çiftliğe geldiğinde, ikisi de şaşırtıcı derecede sakin ve alçakgönüllü görünüyordu. Hel, hayatta kalmaları için çok önemli bir şey bulduklarını düşünüyordu.
Hel, “Çiftliğe ve Will’in mektuplarına sahipler, böylece her zaman okuyabilirler,” dedi Hel.
Çevirmen: Mahir N. Qarayev