Bağışıklık sistemini güçlendirmek, toplumda yaygın bir endişe haline gelmiştir. Özellikle kış aylarında artan solunum yolu enfeksiyonlarından korunabilmek için vitamin ve mineral suplemanlarının kullanımı da artabilmektedir. Son olarak, İngiliz Tıp Dergisi’nde yayınlanan ve D vitamini suplemantasyonu ile akut solunum yolu enfeksiyonları riskinin azaltılabileceğine ileri süren bir derleme, bu konuyu bir kez daha gündeme getirmiştir.
D vitamini suplemantasyonunun, akut solunum yolu enfeksiyonlarına etkisini inceleyen, örneklemi rasgele seçilmiş ve kontrol grubu olan önceki araştırmaların sonuçları birbirinden oldukça farklıdır. İngiliz Tıp Dergisi’nde yayınlanan bu meta analiz araştırması ise D vitamini suplemantasyonu ile akut solunum yolu enfeksiyonları ilişkini inceleyen, örneklemi rasgele seçilmiş, çift-kör, plasebo kontrollü ve akut solunum yolu hastalıklarının geçerli göstergelerini inceleyen araştırmaların sonuçlarını değerlendirmiştir. Meta analiz, yukarıdaki kriterlere uygun toplam 24 araştırmanın sonuçlarını derlemiştir.
Bu meta analizin sonuçlarına göre, D vitamini suplemantasyonunun akut solunum yolu enfeksiyonu görülme riskini azalttığı bildirilmiştir. Günlük veya haftalık D vitamini suplementasyonunun, bir seferde yüksek doz D vitamini suplementasyonundan yani bolus uygulamadan daha etkili olduğu da belirtilmiştir. 25-hidroksivitamin D düzeyleri düşük ve D Vitamini yetersizliği olan bireylerin suplemantasyondan daha fazla yarar sağladığı da bildirilmiştir.
D Vitamini, akut solunum yolu enfeksiyonları ile nasıl ilişkili?
Düşük serum 25-hidroksivitamin D, D vitamini yetersizliğinin temel göstergesidir. Gözlemsel araştırmalar, serum 25-hidroksivitamin D düzeyi düşük olan bireylerde, akut solunum yolları enfeksiyonlarına direncin de düşük olduğunu göstermiştir. 25-hidroksivitamin D’nin, viral ve bakteriyel mikroorganizmalara karşı, antimikrobiyal peptit salınımını uyararak solunum yollarını etkileyen patojenleri kontrol edebildiği bildirilmektedir.
Meta analizin sonuçları ne diyor?
Özellikle D vitamini yetersizliği olan bireylerde, günlük, haftalık veya bolus D vitamini suplemantasyonu, akut solunum yolları enfeksiyonları riskini azaltabiliyor. Dolayısıyla, D vitamini yetersizliğinin yaygın olduğu toplumlarda besinlerin D vitamini ile zenginleştirilmesinin sağlık politikası olarak değerlendirilebileceği de belirtiliyor.
Sağlık ve Beslenme Otoritelerinin Önerileri
İngiltere’nin Bilimsel Beslenme Danışma Komitesi 2016 raporunda, 5 yaş ve üzeri bireylerde, güneş ışınlarının yetersiz olduğu Ekim-Mart ayları süresince günlük 10 µg D vitamini suplemantasyonu önermektedir. Tüm yıl boyunca güneş ışınlarından yeterince yararlanamayan bireyler için ise günlük 10 µg D vitamini suplemantasyonu önermektedir. Amerika, Finlandiya gibi ülkelerde besinlerin D vitamini ile zenginleştirilmesi bir sağlık politikası olarak uygulanırken, İngiltere’de ise gönüllü zenginleştirme uygulanmaktadır. İngiliz beslenme vakfı (BNF) da özellikle kemik sağlığı ilişkisi nedeniyle besinlerin D vitamini ile zenginleştirilmesinin, yetersizliğin yaygın görüldüğü toplumlarda bir sağlık politikası olarak değerlendirilebileceğini belirtmektedir.
Kaynaklar:
1. https://www.nutrition.org.uk/nutritioninthenews/headlines/vitamin-d-for-the-common-cold.html
2. https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/
3. https://www.gov.uk/government/publications/sacn-vitamin-d-and-health-report