Sefillerden sonra okuduğum en iyi eserlerden biri. Hakkında söylenen her şeyden daha fazlası. Steinbeck betimleme işini çok ama çok iyi biliyor. Okurken kitabın içinde olmayalı uzun zaman olmuştu. Sanki Tom karakteri bendim. Kalemi çok güçlü.
Alma mazlumun ahını çıkar aheste aheste sözünün sanki olaya dökülmüş hali. Amerikalı bir aile zamanında Kızılderililerle savaşıp topraklarını ellerinden almışlar ve bununla hep övünen atalar. Ve gün geliyor kapitalist sistemde onları topraklarından ediyor. Ve Kaliforniya'ya doğru yola çıkıyorlar bir sürü zorluk, gittikleri yerde kabul edilmemeleri "oki" denilmeleri. Karınlarını doyurmak için verilen kavga açlık,sefalet ne ararsan var. Kitapta hiç iyi bir şey yok. Büyük Buhran dönemini anlatıyor yazar.
Yazardan kendi içleriyle hesaplaşmalarını da anlatmasını beklerdim. Tüm kitap boyunca acaba dedim? Bu dünyada ne yaşatırsan yaşamdan ölmezsin demiş atalarımız. Bence de doğru söylemişler. Bu kitabı idrak çerçevesinde okuyan her birey bunu görebilir. Güzel bir alıntıyla sonlandırıyorum.
Herkese keyifli okumalar dilerim.
"- Sakin ol. Sabırlı olman şart. Bak, Tom, o tip insanların hepsi yok olduktan sonra bizim gibiler hala yaşıyor olacak. Asıl yaşayan insanlar biziz, Tom. Onlar bizi yok edemez. Halk biziz... biz devam ederiz."