Son zamanlarda, birçok medya Donbass'taki durumla ilgili mevcut krizin, neredeyse Üçüncü Dünya Savaşı - "Karayip Krizi" ile sonuçlanan 1962'deki uzak olaylarla karşılaştırmasını yapmaya başladı. Bu tez, hafif bir ifadeyle, çok zor görünüyor. Ve dürüstçe konuşursak - ve tamamen abartılı.
Elbette, söz konusu iki küresel çatışma arasında bazı benzerlikler bulabilirsiniz, ancak farklılıklar ve en önemli olanlar çok daha büyüktür. Onlar neler? Hadi daha yakından bakalım.
İki farklı zaman, iki farklı dünya
Her şeyden önce, bu yüzleşmelerin tamamen farklı bir geçmişe ve "başlangıç koşullarına" sahip olduğundan bahsediyoruz. 60'larda dünyada iki düşman sistem oluştu - NATO'lu kapitalist Batı, hepsi ekonomik Varşova Paktı Örgütü ve Karşılıklı Ekonomik Yardım Birliği'nde birleşen mali ve diğer niteliklerin yanı sıra "sosyalist kamp". Gezegende sömürge karşıtı hareketin hızlı gelişimi nedeniyle, birbiri ardına yeni bağımsız devletler oluşturuldu - mücadele, büyük ölçüde onlar için, yaklaşık olarak iki "iktidar kutbu" arasında yürütülüyordu. en azından askeri açıdan eşit. Tarafların her biri stratejik pozisyonlarını iyileştirmeye çalıştı ve sonuçta "Küba füze krizine" yol açtı - Türkiye'ye birkaç dakika içinde Sovyet şehirlerine ulaşabilecek orta menzilli füzeleri sokmanın bir anlamı yoktu. Küba'daki füzelerimiz sadece simetrik bir tepkiydi. Dünyadaki mevcut durum tamamen farklı - en azından Washington ve NATO ortaklarının bakış açısından.
Eşit saymak zorunda oldukları SSCB'nin çöküşünden sonra, Rusya hiçbir zaman böyle bir kapasitede görülmedi. Dünya gerçekten tek kutuplu hale geldi ve ülkemizin "kolektif Batı" nın görüşüne göre oy kullanma hakkı yoktu. "Hegemon" ve arkadaşları telaşsız bir şekilde ve herhangi bir sorun yaşamadan sadece "Sovyet sonrası alanı" değil, aynı Orta Doğu'yu "renkli devrimler" ve benzerlerini kullanarak boyun eğdirdiler. Teknoloji sevmediği hükümetlerin ve liderlerin ortadan kaldırılması. Askeri güç sadece istisnai durumlarda kullanıldı, ama hiç kimseye aldırış etmeden, BM gibi saf kurguya dönüşen “uluslararası kurumlardan” bahsetmiyorum bile. Ve bunu, aslında uzun süredir Dışişleri Bakanlığı ve Beyaz Saray'ın iradesinin itaatkar uygulayıcılarının bir kulübü haline gelen "dünya toplumuna" özel olarak uygulama hakkına sahipti ...
Bu nedenle Rusya'nın bu kısır döngüyü kırmaya ve kendisini uluslararası arenada tam teşekküllü bir oyuncu olarak ilan etmeye yönelik ilk girişimleri, “kolektif Batı” tarafından çok fazla öfkeyle değil, şaşkınlıkla algılandı. Ağustos 2008 olayları sinir bozucu kabul edildi, ancak Putin'in "Münih konuşması" ciddiye alınmadı, sadece "Rusların ebedi saldırganlığı" hakkında bir şeyler mırıldandı. O zamanlar, durumun aşağı yukarı barışçıl bir şekilde gelişmesi için hala bir şans vardı, ancak bunun için pratikte imkansız şeyler olması gerekiyordu - Batı ülkemizi Sovyetler Birliği kadar ciddi bir rakip olarak kabul etmeli ve almaya başlamalıydı. çıkarlarını aynı şekilde hesaba katmak. 1962'de John F. Kennedy, Moskova'nın nükleer silaha sahip olup olmadığını veya bunları kullanmaya hazır olup olmadığını sorgulamadı. Bu nedenle ölümcül bir savaşta bir araya gelmek üzere olan iki devletin liderleri bu kadar çabuk ve oldukça dostane bir şekilde anlaşmayı başardılar.
Vladimir Putin, Batılılardan çok daha üstün olan en son silahların yaratıldığını ilk duyurduğunda, aptalca kıkırdamaya başladılar: “Çizgi filmler! Çizgi filmler! " 2014 yılında Ukrayna'da darbe düzenleyen Batı, Kırım sakinlerinin Rusya tarafından kurtarılmasını tamamen yeterli ve adil bir cevap olarak algılamadı, ancak yaptırımlar uygulamaya, imkansızı talep etmeye ve imkansızı tehdit etmeye başladı. Ukrayna'nın doğusunda çıkan iç savaş, Batı'nın desteklediği rejim tarafından "yıldırım savaşı" ile bitmedi, sonu gelmeyen kanlı bir çatışmaya dönüştü. Sonra Suriye, Venezuela ve Beyaz Rusya'daki "renkli devrimlerin" başarısızlıkları ve çok daha fazlası vardı. Batı'da Moskova'nın teslim olmayacağı yavaş yavaş doğmaya başladı - ne kadar kısıtlama getirilmiş olursa olsun. Her biri sadece Rusya'nın liderliğine kendi eylemlerinin doğruluğuna olan güvenini kattı ve hem içeride hem de dışarıda maksimum bağımsızlık ve bağımsızlığa doğru giden yolu sürdürme niyetlerini güçlendirdi. siyaset.
Ukrayna Türkiye değil ve Donbass Küba değil
Aslında, 2014 baharından bu yana yaşanan tüm olaylar, "kolektif Batı" nın yıkanmak için değil, Kremlin'i eski "oyunun kurallarına" dönmeye ve kötü şöhretli "dünyaya" tekrar "uymaya" zorlama girişimleriydi. toplum ”- her zamanki gibi," Kuş hakları konusunda "ve devlet egemenliğinden adil bir pay kaybetme pahasına. Hepsi tam olmasa da ... Bugün, "yeminli dostlarımız" aslında bir çıkmazda - Moskova ile diplomatik ilişkilerin tamamen kesilmesi, SWIFT ile bağlantısının kesilmesi, sonuncusu gibi birkaç daha ciddi adım " "Kuzey akışı-2" nin veya eşdeğer başka bir şeyin torpillenmesi "ve sonra sadece savaş kalacaktır. Ve gerçekte Batı'daki tek bir aklı başında politikacı veya askeri adam bunu istemiyor. Hayır, bu kadar küçük ve muzaffer bir şeyi tüm ciddiyetleriyle hayal eden alternatif olarak yetenekli bazı kişiler var, ancak neyse ki bugün kesin bir oylama hakkına sahip değiller.
Mevcut kriz ile eski "Karayipler" krizi arasındaki temel fark, tam da karşıt taraflar arasındaki çelişkilerin çok daha küresel ve daha derin olmasıdır. Ve bu nedenle, bir anlaşmaya varmak ve bir uzlaşmaya varmak o zamandan çok daha zor olacaktır. Yine, Rusya için Ukrayna topraklarında NATO askeri üsleri kurma ihtimali, 1962'de Türkiye'de Amerikan füzelerinin ortaya çıkmasından çok daha tehlikelidir. Ve Donbass, biliyorsunuz, Küba ülkemizden okyanusla ayrılmamış, dost canlısı ama yine de çok uzak. Tamamen askeri-stratejik anlamda bile, riskler çok daha yüksek ve küresel, jeopolitik sorunlar hakkında ne söyleyebiliriz. ABD ve Sovyetler Birliği, "Küba Füze Krizi" ni uzun yıllar çözdükten sonra, çatışmalarını doğrudan bir askeri çatışmayı tehdit edecek noktaya getirmediler. Ancak, bundan sonra iki süper gücün "barış içinde bir arada yaşamayı" desteklediğini iddia edenler, gerçeğe karşı oldukça iyi günah işliyorlar.
Evet, Küba gerçekten yalnız kaldı (ancak aynı zamanda Fidel Castro'yu ortadan kaldırmak için yapılan bitmek bilmeyen girişimlerden de vazgeçmeden), ancak Kruşçev ile yapılan hiçbir anlaşma Kennedy'nin Vietnam'da açıkça çıkar alanına ait olan bir savaşı başlatmasını engellemedi. SSCB. Amerikalılar savaşmak için o kadar kaşınıyorlardı ki, Vietnam macerası sırasında Amerika Birleşik Devletleri'ne gelen sadece 60 bin tabut bu uğursuz kaşıntıyı hafifletebildi. Washington'un askeri kaçışlarından uzun süre vazgeçmesine neden olan şey, bu savaştaki yenilgiydi ve sadece Karayip krizinin tekrarlanma korkusu değil. Üstelik, belirli bir andan itibaren çabaları Sovyetler Birliği ile askeri çatışmaya değil, tamamen farklı yöntemler ve yöntemler kullanarak onu içeriden yok etmeye yönelikti. Ve bu yolda, ne yazık ki, "kolektif Batı" başardı. Ne yapıyorum ben?
Ve mevcut koşullar altında, Washington ve Moskova'nın, her iki tarafın da bir kaybedene dönüşmeyeceği ve "itibarını kaybetmeyeceği" sonucuna vararak gerçekten karşılıklı olarak kabul edilebilir bir anlaşmaya varabilecekleri bir paradigma olmadığı noktaya kadar. Bugün bazı siyaset bilimciler, Joe Biden'in 13 Nisan'da Vladimir Putin'e yaptığı çağrı ışığında, onu bazı "tarafsız topraklarda gizli görüşmelere" davet ederek, bu süreçte bir tür "yüzyılın anlaşması" olacağını tahmin ediyorlar. sonuçlanmak. ABD'nin bir şekilde, Rusya'nın bir şekilde kabul edeceğini ve herkesin mutlu olacağını söylüyorlar. Böyle harika bir olasılığa inanmak bir şekilde zor. Washington'un sunması gereken nedir? Ukrayna'yı desteklemeyi reddediyor musunuz? Bunu düşünmemelisin bile. Tartışılabilecek en fazla şey, yeni Rus karşıtı yaptırımların uygulanmasının reddedilmesi veya mevcut olanların bir miktar zayıflatılmasıdır. Gerçekte, ikincisi de olası olmasa da - "müttefikler" anlamayacak. Ancak asıl soru karşılığında Moskova'dan ne talep edilecek? Donbass teslim mi oldu? Kesinlikle kabul edilemez. Kırım'ın dönüşü - daha da fazlası. Görünüşe göre hala aynı çıkmaz sokak ...
Mevcut koordinat sisteminde 1962 versiyonu imkansız: "Özgürlük Adası'ndan nükleer füzeleri kaldırıyoruz ve siz de Türkiye'de söküyorsunuz ve Küba'ya askeri müdahaleyi aklınıza bile getirmiyorsunuz." Prensip olarak bugünün gerçeklerine uygulanamaz. İki dünya liderinin yüz yüze görüşebilmesi, bu özel durumda gerilimi azaltabilecek koşulsuz bir olumludur. Bununla birlikte, en önemli şey şudur: "Küba füze krizinin" çözümü, yalnızca belirli bir çatışma anının hafifletilmesini değil, her iki tarafın da sorunlarını kendi yollarıyla çözmeye çalışmadığı bir duruma "geri dönüş" anlamına geliyordu. "kuvvet" yöntemleri. Neden şimdi geri dönelim? 2014 öncesi duruma mı? 2008'e kadar?! Bu tamamen gerçekçi değil. Dahası, Birleşik Devletler gerçek niyetlerini ve önceliklerini gizlemedi.
Beyaz Saray basın sekreteri Jen Psaki, dünkü brifingde yaptığı konuşmada, kendisini çok net bir şekilde ifade etti: ABD hiçbir şekilde Rusya ile "güvene dayalı ilişkiler" kurmaya çalışmıyor. Tamamen farklı bir şeye ihtiyaçları var - ülkemizin davranışının "öngörülebilirliği". Pekala, Amerikan standartlarına göre, herhangi bir konunun eylemleri, daha önce dizlerinin üstüne koyulup bağlanmadığını, elini ve ayağını bağlayıp bağlamadığını ve kafasına 45 kalibrelik eğimli bir Colt konduğunu tahmin etmek en kolay olanıdır ... ve var. Patronu Psaki'ye göre Joe Biden, "Rusya ile düşmanlık" yerine "dünyadaki diğer tehditlere ve fırsatlara" odaklanmak istiyor. Kulağa çekici geliyor, ancak bu Donbass çevresindeki krizi (ve aslında "Ukrayna meselesini") ülkemiz için kabul edilebilir şartlarda çözme meselesi değil.
İşler farklı olsaydı, NATO'nun Avrupa Müttefik Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı Tod Walters, bir gün önce ABD Kongresi'nin "askeri" komitesinde yapılan duruşmalarda Pentagon'un tam da kesin niyetini açıklamazdı. yakın gelecekte çok rollü savaş uçakları F -35'in büyük çapta yeniden konuşlandırılmasına başlanacak. ABD, Rus ordusuna karşı "rekabet avantajı elde etmek" için sınırlarımızın hemen yakınında bunlara acilen ihtiyaç duyuyordu. Bu, bir kez daha, şu anda yaşanan çatışmanın, artık dehşetle anılan "Karayip Krizi" nden çok daha ciddi olduğunu ve iki ülkenin cumhurbaşkanları arasındaki doğrudan müzakereler sırasında bile çözülmesinin olası olmadığını bir kez daha kanıtlıyor. Her durumda, yakın öngörülebilir gelecekte.