Prodüktif Öksürük Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri
Prodüktif öksürük, balgamlı olarak da tanımlanan ve fazla mukusun öksürük yoluyla dışarı atıldığı öksürük türüdür. Birçok faktöre bağlı olarak ortaya çıkabilir. Tedavi yöntemleri, altta yatan nedenlere bağlı olarak değişmektedir.
İçindekiler
Prodüktif Öksürük
Mevsimsel değişiklikler, uzun süre kirli havaya maruz kalmak, viral ve bakteriyel enfeksiyonlar akciğerlerin daha fazla çalışmasına neden olarak aşırı mukus üretilmesine neden olur. Prodüktif öksürük, fazla mukusun vücuttan atılmasını sağlayan doğal bir reflekstir. Bu açıdan doktorlar bu tarz öksürüklerin bastırılmaması ve serbest bırakılması gerektiğini savunurlar. Çoğu zaman hastalık belirtisi değildir. Fakat 3 haftadan uzun süren, balgamın renkli ya da kanlı olduğu, başka semptomların eşlik ettiği durumlarda altta yatan bir hastalık bu duruma neden olabilir.
Prodüktif öksürüğün görüldüğü bazı hastalıklar şöyledir;
- Viral ve bakteriyel akciğer enfeksiyonları,
- Soğuk algınlığı,
- Bahar alerjisi,
- Astım, bronşit ve faranjit gibi kronik rahatsızlıklar,
- Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH),
- Pnömoni,
- Akciğer apsesi,
- Akciğer ve solunum yolu tümörleri.
Prodüktif öksürüğün şiddetli olduğu durumlarda göğüs ve karın ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı, kusma, bilinç kaybı, kan basıncının yükselmesi, akciğer ve solunum yolu organlarında yırtılma gibi durumlardan biri görülebilir.
Belirtileri
Belirtiler altta yatan hastalığa göre farklılık gösterebilir. Genel özellikleri:
- Burun akıntısı,
- Nefes alırken zorlanma,
- Boğazda gıcık hissi,
- Göğüs ağrısı,
- Boğazda balgam birikmesidir.
Teşhis ve Tedavi Yöntemleri
Teşhis, hastanın şikayetlerinin dinlenmesi, fiziksel muayene ve balgam kültürünün alınması ile koyulur. Doktor gerekli gördüğü durumlarda tam kan sayımı, göğüs röntgeni, kardiyo pulmuner testler, akciğer fonksiyon testi, solunum fonksiyon testi ve bilgisayarlı tomografi gibi testlerden birini ya da birkaçını isteyebilir. Tedavi süreci kesin tanı ile birlikte belirlenir. Astım ve bronşit gibi kronik rahatsızlıklarda solunumu rahatlatmak için buhar makineleri ve inhaleler, enfeksiyona bağlı durumlarda antibiyotikler, alerjene bağlı durumlarda antihistaminikler önerilebilir. Pnömoni ve akciğer apsesi görüldüğü durumlarda bronkodilatörler ile tedavi gerçekleştirilebilir. Solunum yollarını rahatlatmak için doktorunuz uygun görürse kortikostreroid içeren burun spreyleri ve tabletler önerebilir. Daha ağır durumlar için mukolitik ajanlar reçete edilebilir.
Tedaviye Yardımcı Doğal Terapiler Hangileridir?
İlaçla tedavi sürecini hızlandırmak, solunum yollarını rahatlatmak ve fazla balgamı atmak için uygulanan bazı doğal tedavi yöntemleri bulunmaktadır. Bu yöntemler aşırı mukusu incelterek daha kolay atılmasına yardımcı olur. Buhar banyosu en bilinen yöntemlerden biridir. Buhar banyosu için eczanelerde hazır satılan makinelerden alabileceğiniz gibi evde kendiniz de hazırlayabilirsiniz. Evde hazırlanacak buhar banyoları iki farklı şekilde yapılabilir. İlkinde sıcak suyu açıp buharla dolduruğunuz banyoda duş almanız önerilir. Duşun ardından sıcak banyoda lavanta ile göğüs bölgesine masaj yapılır ve banyo sonrası istirahat önerilir. Bu buhar banyosu özellikle uyumadan önce yapılırsa gece uykudan uyandıran prodüktif öksürüğü önler. İkincisi balgamın boğazınızda biriktiğini hissettiğinizde yapabileceğiniz daha pratik bir yöntemdir. Bu yöntemde bir kap içerisine sıcak su ve mentol içeren nane gibi bitkiler atıp buharı solunur. Buharın çok sıcak olmamasına dikkat edilmelidir. Bu yöntemle mukus gevşetilerek dışarı atılması kolaylaştırılır.
Buhar terapisi yanında uygulanabilecek besin terapileri de bulunmaktadır. En yaygın olanlar arasında, bal terapisi, soğan suyu, tavuk çorbası, bitki çayları ve meyve suları yer alır.
- Bal terapisi; bal doğal bir antiseptiktir. Çoğu bilim adamı öksürük şurupları ve balgam söktürücülerden daha etkili olduğunu doğrulamaktadır. Bu yüzden günlük olarak bal tüketmek enfeksiyon riskini en aza indirerek üst solunum yollarını temizler. Öksürük anında ılık su içine katılmış bir kaşık bal balgamı söktürür ve öksürüğü azaltır.
- Soğan suyu; Soğan içinde barındırdığı enzimler ile mukusun doğal olarak parçalanmasını ve atılmasını sağlar. Soğan suyu için sıcak su içine dilimlenmiş 1 soğan atılarak demlemeye bırakılır ve ılık olarak içilir. Dikkat edilmesi gereken nokta soğan kaynatılmamalıdır. Yoksa içerdiği enzimler ölür. Balgam hissettiğinizde 1 bardak soğan suyu içerek doğal yollardan atılmasını kolaylaştırabilirsiniz.
- Tavuk çorbası; bağışıklığı güçlendirerek balgamı inceltir. İçine 1 kaşık karabiber atarak etkisini arttırabilirsiniz.
- Bitki çayları ve meyve suları; Balgamı inceltmeye ve solunum yollarını temizlemeye yardımcı olur.
Kaynaklar
- https://medlineplus.gov/ency/article/003072.htm
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5364784/
- https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/16901-cough–dry-coughs
- https://medical-dictionary.thefreedictionary.com/productive+cough
- http://grintuss.com/cough/dry-cough-and-productive-cough/