Süt Dişlerinin Çekimi - Süt dişlerinin çekim nedenleri - Süt dişlerinin çekilmesini gerektiren durumlar
Süt dişlerinin çekim nedenlerini sıralamadan önce, geçici ve kalıcı (sürekli) dişlerin çıkış sıra sim gözden geçirmek yararlı olacak.
Çocuk doğduğunda (ender kuraldışı durumlar dışında) dişsizdir. 6.-30. aylar arasında ilk geçici dişler (ya da süt dişleri) ortaya çıkar.
Bunun hemen ardından, kalıcı (sürekli) dişlerin tomurcuklan oluşur. Bunlar, süt dişlerinin altında gelişir ve 6-11 yaşlar arasında kendiliğinden düşen bu dişlerin köklerini eritir. Ne var ki bu, 20 geçici diş için geçerlidir. Sonradan 3 azı dişi (yarım çene başına) eklenir; bunlardan 20 yaş dişi, 16 yaşından sonra çıkar.
SÜT DİŞİNİN ÇEKİLMESİNİ GEREKTİREN DURUMLAR
Çoğunlukla, süt dişi çürüyerek yıkılır ve koruyucu bir tedavinin sözkonusu olamayacağı durumlar ortaya çıkar. Bu diş, komşular için, altta bulunan tomurcuk için ya da çocuğun sağlığı için tehlikeli oluyorsa, mutlaka çıkarılmalıdır.
Bazen de, kalıcı dişlerin gelişmesini ya da yer değiştirmesini kolaylaştırmak amacıyla uygulanan bir çene ortopedisi tedavisi, süt dişinin çekilmesini zorunlu kılabilir.
GİRİŞİM YÖNTEMİ
Röntgen filmi
Dişin açıkça hareketli olduğu (sallandığı) durumlar dışında, alttaki kalıcı dişin varlığını doğrulamak ve çıkarılacak dişin köklerinin yapısını değerlendirmek amacıyla, mutlaka röntgen filmi çekilmelidir.
Ruhsal durum
Çocuğun ruhsal durumu çok önemlidir ve diş hekiminin önce çocuğun güvenini kazanması gerekir. Çocuğun yakınlarının dışarda durması daha iyi olur. Çok sinirli bazı çocuklarda, girişimden önce bazı yatıştırıcı ilaçlar verilmesi öğütlenebilir.
Uyuşturma
Açıkça sallanan dişlerde, yalın bir uyuşturma Cetilklorür püskürterek) yeterlidir; ama genellikle, kök ucu çevresi yerel uyuşturum yapılması uygundur.
Bu konuda erişkinlere gösterilen aynı özen gösterilmelidir; çünkü yetersiz bir uyuşturma, çocuğun hekime güvenini kesinlikle yitirmesine neden olabilir.
Çekim
Kolay ve hızlı olmasına karşılık, köklerin inceliği ve birbirlerinden uzaklaşarak gitmesi nedeniyle, özenle uygulanmalıdır.
Ameliyat sonrası önlemleri
Bu önlemler, özellikle kanamalardan sakınmaya dayanır. Bunun için, yaklaşık 1/2 saat süreyle, çocuğun, çekim yerine yerleştirilen kalınca bir gazlı bezi ısırması sağlanır; böylece, oraya parmaklarını ya da mendilini götürmesi de önlenmiş olur.
Diş yuvası iltihaplarına ve ameliyat sonrası iltihaplarına, sağlıklı çocuklarda çok ender raslanır.
YALIN KALICI DIŞ ÇEKİMLERİ
KALICI DİŞ ÇEKİMİNİ GEREKTİREN DURUMLAR
Yalın kalıcı diş çekimleri şuralarda uygulanır:
Yukarda, yerel uyuşturma. Damak tarafında, sol üst azı dişleri düzeyinde gerçekleştirilmiş Aşağıda üst çene içinde gömülü kalmış köpekdişinin çıkarılması. Çekim, dişi kemik yuvasından sökecek olan bir yükseltici yardımıyla gerçekleştirilir.
— diş yıkıldığında (diş çürükleri, kırıkları) ve koruyucu tedavi olanağı kalmadığında;
— ilaç tedavisiyle ya da cerrahi tedaviyle iyileştirilemiyen enfeksiyon kökenli bozunlarda;
— herhangi bir tedaviyle kurtarılamayacak kadar sallanan dişte;
— diş, estetik ya da işlevsel bir protez uygulanmasına engel oluşturduğunda;
— çene ortopedisi tedavisi için çekilmesi gerektiğinde (çoğunlukla 1. küçük azı dişleri ve 20 yaş dişleri çekilir);
— diş, genel bir bozukluğa neden oluyorsa (kalp-damar, romatizma, göz, sinüs, sinir bozuklukları) .
GİRİŞİM YÖNTEMİ
Ameliyat öncesi sorguyla, aşağıdaki hastalıkları bulunan kişilerde alınacak özel önlemler saptanır:
— kan hastalıkları, özellikle pıhtılaşma bozuklukları;
— kalp-damar hastalıkları;
— alerji tepkileri;
— şeker hastalığı.
Kan kanseri hastalarında ya da yerel radyum tedavisi görmüş hastalarda çekim yapılmamalıdır.
Diş çukuru arkası röntgen filmi, dişin kök ve kök ucu yapısını anlamayı sağladığı için mutlaka gereklidir.
Uyuşturma
Dişin çevresinde iğneyle yerel uyuşturma, en çok başvurulan yoldur. Alt azı dişleri için, dişe giden sinirin yerel uyuşturulmasına başvurulur: Alt diş siniri, diş kanalına girmeden önce, Spix dikeni düzeyinde uyuşturulur.
Yalın bir diş çekimi için, genel uyuşturmaya başvurulması kuraldışı bir durumdur ve gerektiğinde, yalnızca bir uyuşturma uzmanı tarafından hastanede uygulanmalıdır.
Çekim
Çekime önce diş-diş yuvası bağının kesilmesi, sonra da dişin yerinden oynatılmasıyla başlanır. Asıl çekim, dişçi kerpeteniyle tamamlanır. Bu aygıt aslında, ağız bölümü ve kolları dişe göre değişen bir tür kıskaçtır.
Ameliyat sonrası önlemleri
En yalın çekimler için bile, ilaç tedavisi ve ameliyat sonrası gözlem temel koşuldur.
Antibiyotik tedavisinin gerekmediği durumlarda şunlar öğütlenir:
— girişimin hemen ertesi gününde başlanarak ılık, mikrop kırıcı bir sıvıyla ağzın çalkalanması;
— girişimi izleyen saatlerde, ağrı varsa, ağrı kesici bir ilaç verilmesi.
Uyuşturmaya ya da çekime bağlı ihtilatlar ortaya çıkabilir. Bunlar, bazen yerel ameliyat travmasına bağlı özel durumların sonucudurlar; bazen de, hastanın genel durumuna bağlıdırlar.