Hz. Ömer,
Sâ'd bin Âmr'i
hatırladıkça göz yaşlarını tutamaz ve derdi ki:
-"Âh Sâ'd, âh!
Senin gibi imanı kuvvetli,
Dindar Valilerle, ben değil Arabistan'ı, bütün dünyayı hem de polissiz,
zabıtasız idare edebilirim."
Hz. Ömer (r.a.)
Humus ileri gelenlerine gönderdiği
bir mektubunda,
Muhitlerinde bulunan fakirleri tesbit ederek kendisine bildirmelerini istedi.
Humus'lılar da
Şam civarında bulunan yoksulları
bir liste halinde yazarak
Halife'ye bildirdiler.
Hazret-i Ömer, listeyi açıp bakınca,
birinci sırada Vali olarak gönderdiği
Sâ'd bin Âmr'in adının yazılı olduğunu görünce çok şaşırır ve
listeyi getirenlere sorar,
onlar da :
"- Efendim, Valimiz fakirdir,
devamlı olarak (rüşveti alan da veren de ateştedir) meâlindeki hadîsi okur ve
en küçük bir hediyemizi dahi kabul etmez" dediler.
Bu haberi tebessümle karşılayan
Hazreti Ömer, tekrar Hımıs'lılara sordu :
"- Kendisinde Allah korkusu bu kadar hükmeden Valinizin kusurları da vardır elbette, değil mi?"
Hımıs'lılar:
"- Evet, dediler.
Bu kadar kuvvetli îmâna sahip
olmasına rağmen,
gözümüze çarpan bilhassa şu dört kusuru vardır:
► Birincisi : Vazifesine sabah namazından hemen sonra değil de, kuşluk vaktinde gelir.
► İkincisi : Geceleri aramızda hiç görünmez.
► Üçüncüsü : Haftada bir gün evine çekilerek kapıyı arkasından sürgüler, ziyaretçi dahi kabul etmez.
► Dördüncüsü : Ashâb'dan Hubeyb'i, müşriklerin nasıl şehid ettiklerini hatırlayınca, üzüntüsünden hastalanır ve baygınlık geçirir."
Hazreti Ömer,
Şam fakirlerine bir miktar
erzak ve yardım gönderdikten sonra,
Vali Sa'd bin Âmir'i yanına çağırttı ve
bu dört kusurunun sebebini sordu:
Halife'ye önce hicâb ederek konuşmak istemeyen Vali,
Hz. Ömer ısrar edince,
-"Sen Valisin, bana hesap vereceksin" dedikten sonra şu cevabı verdi :
*"- Yâ Emirel Mü'minîn!
Vazifeme ancak güneş yükselirken gelebiliyorum;
Çünkü hiç kimsesi olmayan
hasta ve yaşlı bir müslümanın,
evdeki bütün hizmetlerini kendim görmek zorundayım.
Geç kalışım bundandır.
*- Geceleri insanlar arasında görülmediğime gelince;
Gündüzleri halk için çalışan bir
hâkimin geceleri de
Hak için çalışmasına müsaade edersiniz herhalde.
Bu suretle, gündüzleri hükme bağladığım dâvaların sabaha kadar tekrar vicdanımda muhasebesini yapar;
yanlış kararlarım varsa,
tashih imkânı bulurum.
*- Haftada bir gün evime çekildiğimin sebebi ise,
başka giyecek elbise bulamadığımdan, yıkadığım elbiselerim kuruyuncaya kadar, kimseye görünmemek mecburiyetinde kalmamdır.
Bu sebeple kapımı arkasından kilitliyorum.
*- Hubeyb'in şehadetini hatırlayınca bayıldığıma gelince;
onu hiç sorma...
Çünkü şehîd Hubeyb'i, İDAM ederlerken, ben de o topluluğun arasında idim;
belki mânii olabilirdim;
fakat o gün henüz İslâma girmemiş olduğumdan,
hâdiseye sadece seyirci kaldım.
İdam esnasında, onun gösterdiği cesaret ve celâdeti hatırladıkça,
Hubeyb'in ne kadar kuvvetli imâna sahip büyük bir mücahid olduğunu daha iyi anlıyorum.
Ve niçin mâni olmadım diye, teessürümden bayılıyorum."
Emirül-Mü'minin,
Sa'd bin Âmr'in bu izahatı karşısında ziyadesiyle memnun oldu ve
böyle bir idareciye sahip olması
sebebiyle de Allah'a şükretti.
Hazreti Ömer, Sâ'd bin Âmr'i hatırladıkça gözlerinden akan yaşları tutamaz ve halkın içinde alenen ağlamaktan kendini alamazdı ve derdi ki:
-"Âh Sâ'd âh,
Allah korkusu, din duygusu seni ne kadar yükseltmiş,
millete faydalı bir uzuv yapmış!..
Senin gibi îmânı kuvvetli,
Dindar Valilerle,
Değil Arabistan'ı,
bütün dünyayı hem de polissiz, zâbıtasız idare edebilirim.
Yeter ki, onlara işte böyle dinleri
hâkim olsun.."