Τετάρτη, 2 Ιουνίου 2010
Yatalak Sığır (The downer cow)
Süt hummasına yakalanmış fakat başarılı sağıtım yapılmamış hayvanlar “yatalak sığırlar” (downer cows) olarak adlandırılır. Bu hayvanlar tez canlı görünür, isterler fakat arka ayakları felçli olduğundan ayağa kalkabilmeleri mümkün değildir. Bazıları ön ayakları üzerine kalkarak, sürünerek yürümeye çalışır. Yatalak sığır sendromu metabolik hastalıklardan farklı değildir. Sadece doğum felcinin devamı olan bir durumdur.
Hayvanın 4-6 saat kadar yatalak kalması bile, sert zemine temas eden vücut kısımlarında kan dolaşımı engellendiğinden, kas çürümelerine (işemik nekroz) ve sinirlerde iltihaba yol açar. Kan enzim profilinin ölçülmesi sonucu serum glutamik oxalo transaminase (GOT) ve creatine phosphokinase (CPK) gibi enzimlerin yıkıma uğramış kas hücrelerinden kana geçmesi ile yükseldiği görülür. İdrarda pozitif myoglobin reaksiyonunun görülmesi hastalığın ilerlemiş halini yansıtır ve böyle hayvanın iyileşmesi mümkün değildir. Doğum travması sonucu siyatik sinirin tahribi sonucu felç gelişebilir. Hayvanın ani düşmesi ile leğen kemiği kırılmış olabilir. En sonunda hayvanda meme ve döl yatağı iltihapları gelişir.
Bazı hallerde, kırık, çıkık yoksa, bir haftalık yataklık süresinden sonra bile iyileşme görülebilir.
Yatalak hayvan nadiren doğum felci klinik bulguları gösterir. Kan kalsiyum, fosfor, magnezyum ve glikoz seviyeleri normal
sınırlar içersindedir. Eğer değilse damar içi tedavi iyi sonuç verebilir. Fosfat eriği verilmesi bazen çok etkilidir.
Sağıtım için çok iyi gözlem ve bakım gereklidir. Yumuşak, kalın yataklıklar kullanılmalıdır ve hayvan her 2-4 saatte bir diğer tarafa çevrilmelidir. Arka bacaklara masaj yapılarak, açıp kapayarak kan dolaşımının hızlandırılması sağlanmalıdır. Ayağa kalkma gayreti gösterenlere yardım edilmeli ve sağ ve soluna dayanaklar konulmalıdır. Sabırla, yavaş yavaş ekzersizler yapılmalıdır