Japonya’nın zorlu demografisiyle başa çıkmak
Japonya, önümüzdeki yirmi yılda, esas olarak demografik eğilimlerden kaynaklanan bir işgücü sıkıntısıyla karşı karşıya kalacak. Emekli nüfus artmaya devam ederken, çalışma çağındaki nüfus keskin bir şekilde azalacak. Hükümetin dış yardımlardan sorumlu kolu olan Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı (JICA) bir rapor yayınladı.Japonya’nın ciddi bir açığı önlemek ve büyümeye devam etmek için 2040 yılına kadar yabancı işçi sayısını dört katına çıkarması gerektiğini söyledi. Şu anda yaklaşık 1,7 milyon yabancı işçi var (işgücünün yaklaşık %2,5’i) ve hükümet bunun 2040 yılına kadar 6,7 milyona çıkması gerektiğini söylüyor. Ayrıca kurum, Japonya’nın iş gücü tasarrufu sağlayan ve iş gücünü artıran teknolojilere büyük yatırım yapması gerektiğini söyledi. Mevcut çalışanların üretkenliğini artırmak. Yatırımlar azalırsa, ihtiyaç duyulan yabancı işçi sayısı 2040 yılına kadar 21 milyon olacaktır.
Son yıllarda Japonya, orantısız bir şekilde Güneydoğu Asya’dan ve Çin’den gelen önemli sayıda yabancı işçiyi ağırladı. Japonya hükümeti, daha fazla yabancı işçinin kalıcı oturma izni aramasına izin vererek Japonya’yı göçmenler için daha çekici bir yer haline getirmeyi düşünüyor. Şu anda, yalnızca inşaat ve gemi yapımında çalışanların kalıcı oturma izni almasına izin verilmektedir. Japonya, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa gibi diğer göç noktalarından gelen rekabetle mücadele etmelidir.
Buna ek olarak, Çin, Tayland ve Malezya da dahil olmak üzere Doğu Asya’daki daha orta gelirli ülkelerden bazıları, şimdi azalan çalışma çağındaki nüfus ve artan yaşlı nüfus ile kendi demografik zorluklarıyla karşı karşıya. Bu nedenle, Japonya’nın Güneydoğu ve Güney Asya’daki daha fakir ülkelerden daha fazla işçi tedarik etmesi muhtemeldir. Bunlara Vietnam (şu anda en büyük göçmen kaynağı), Kamboçya, Myanmar, Hindistan, Bangladeş ve Nepal dahildir. JICA, hızla büyüyen ve genç nüfusuyla Afrika’yı iyi bir potansiyel göçmen kaynağı olarak da vurgulamıştır.
|küresel ekonomi|
Göçe ek olarak, Japonya daha fazla kadını çalışmaya teşvik ederek ve mevcut işçileri daha sonra emekli olmaya teşvik ederek işgücünün boyutunu artırmaya çalıştı. Yine de JICA, göçün Japonya’nın demografik sorununu çözmenin anahtarı olduğunu belirtiyor. Pandemi sırasında sınırların kapatılması, hedeflere ulaşmada bir gerileme oldu ve – JICA’ya göre – Japonya’nın yabancılar için çekiciliğini zayıflattı. JICA başkanı, “Böyle devam edersek Japonya, insanların yabancılara karşı düşmanca davrandığı ve daha az yeni gelenin geleceği ıssız bir köy haline gelebilir. Düşüşe doğru bir kısır döngü olur.”
Düşen bir Japon Yeninin Etkileri
2021’in başından bu yana, Japon yeninin değeri ABD doları karşısında keskin bir şekilde düştü. Normalde, azalan bir yen olumlu bir gelişme olarak görülür. Birincisi, ithalat fiyatlarının artmasına ve dolayısıyla enflasyonun artmasına neden olur. Japonya’nın sürekli deflasyonist baskıdan etkilendiği göz önüne alındığında, bu memnuniyetle karşılanmaktadır. İkincisi, azalan bir yen ihracat fiyatlarını düşürür, böylece Japonya’nın ihracatının rekabet gücünü artırır. Bu da ekonomik büyüme için olumlu olarak görülüyor.
Ancak, düşen yen istenmeyen sonuçlara yol açtı. Japon hükümetine göre, ithalat fiyatları bir yıl öncesine göre yaklaşık %30 arttı. Bu, tüketicilerin ödediği bazı fiyatların yükselmesine ve gerçek satın alma güçlerini olumsuz etkilemesine neden oldu. Özellikle gıda fiyatları keskin bir şekilde yükseldi ve bu da toplam tüketici harcamalarının gıda payında önemli bir artışa yol açtı. Bu önlem, 1980’lerin ortalarından bu yana en yüksek paya ulaştı. Ayrıca, her ikisi de ağır ithal edilen giyim ve tüketici elektroniği fiyatları, birkaç yıl öncesine göre güçlü bir şekilde yükseldi. Bu da hanehalklarının gerçek satın alma gücünü azalttı.
Bu arada, ihracat fiyatları düşmedi. Aksine, bir yıl öncesine göre yaklaşık %10 arttı. Bunun nedeni kısmen, daha yüksek fiyatlı ithal girdi ve emtiaların ihracata dahil edilmesidir. Dolayısıyla, yen’deki düşüş ihracat rekabet gücü üzerinde istenen etkiyi yaratmadı.
İthalat fiyatlarındaki ve bazı önemli ithal malların fiyatlarındaki artışa rağmen, Japonya’daki genel enflasyon oranı, diğer büyük sanayi ekonomilerine kıyasla çok düşük kalıyor. Japonya Merkez Bankası, tutmayı planladığını söylediği olağanüstü derecede kolay bir para politikası uyguluyor. ABD Merkez Bankası daha sıkı bir politika izledikçe, Japonya ile ABD arasındaki faiz oranı farkı arttı ve bu da ABD dolarının yen karşısında değer kazanmasına katkıda bulundu. Yen’in yakın zamanda toparlanması pek olası değil.
Yükselen Euro Bölgesi enflasyonu ve ECB’nin yapmak istediği şey
19 üyeli Euro Bölgesi’nde enflasyon Ocak ayında rekor seviyeye ulaştı ve tüketici fiyatları bir önceki yıla göre %5,1 arttı . Ancak bu, büyük ölçüde enerji fiyatlarındaki %28,6’lık artıştan kaynaklandı. Bu da kısmen, fiyatların bir yıl öncesine göre arttığı Avrupa’daki doğal gaz krizinden kaynaklandı. Öte yandan, Avrupa’da doğalgaz fiyatları Aralık ayından bu yana keskin bir düşüş yaşadı. Yine de bu, petrol fiyatlarındaki keskin artışla dengelendi.
Böylece Aralık ayından Ocak ayına kadar enerji fiyatları %6 arttı. Genel tüketici fiyatları Aralık’tan Ocak’a kadar mütevazı bir %0,3 arttı. Bu arada, değişken enerji ve gıda fiyatları hariç tutulduğunda, çekirdek tüketici fiyatları Ocak ayında bir önceki yıla göre sadece %2,3 artarak üç ayın en düşük seviyesini gördü. Çekirdek fiyatlar Aralık’tan Ocak’a %0.8 düştü.
Bunu biraz daha ayrıntılı olarak inceleyen Avrupa Birliği, enerji dışı sanayi fiyatlarının Ocak ayında bir önceki yıla göre %2,3 oranında mütevazı bir artış gösterdiğini ve bir önceki aya göre %2 düştüğünü bildirdi. Hizmet fiyatları bir önceki yıla göre %2,4 arttı ve önceki aya göre değişmedi. Bu rakamlar, enerji ve gıda ile ilgisi olmayan temel enflasyonun ya zirveye ulaştığını ya da azalmakta olduğunu gösteriyor. Tedarik zinciri verimliliğindeki gelişmeler bunu açıklayabilir.
Ülke bazında genel yıllık enflasyon Almanya’da %5,1, Fransa’da %3,3, İtalya’da %5,3, İspanya’da %6,1, Hollanda’da %7,6, Belçika’da %8,5, Yunanistan’da %5,5, İrlanda’da %5 ve 3,4 olarak gerçekleşti. % Portekizde. Bu rakamlardan bazıları, bu haftanın başlarında ulusal hükümetler tarafından bildirilenlerden farklı. Aradaki fark, Avrupa Birliği’nin, üye ülke hükümetleri tarafından kullanılan yöntemlerden biraz farklı olan, farklı üye ülkelerdeki enflasyonu karşılaştırmak için uyumlu bir yönteme sahip olmasıdır.
Avrupa Merkez Bankası (ECB), Euro Bölgesi’nde rekor yüksek enflasyon haberlerinin ardından kısa vadeli faiz oranlarının gidişatını değiştirme niyetinde olmadığını söyledi . Ancak, 2022 yılı boyunca tahvil alımlarını azaltmaya devam etmeyi planladığını yineledi. Yüksek enflasyon rakamı, bazı gözlemcilerin ABD ve Birleşik Krallık’ta olduğu gibi para politikasında sıkılaştırma çağrısı yapmasına neden oldu.
ECB politikasını değiştirmese de, ECB başkanı Christine Lagarde endişeyi kabul etti. 2022’de faiz oranlarını yükseltme fikrini reddetmedi. Ayrıca enflasyon riskinin “yukarı doğru” olduğunu söyledi. Yorumları yatırımcıları etkiledi. Buna karşılık, euronun değeri ABD doları karşısında yükseldi ve Euro Bölgesi tahvil getirileri keskin bir şekilde arttı. Ayrıca, gelecekteki fiyatlar, AMB’nin 2022’de faiz oranlarını yükseltme olasılığının arttığını yansıtıyordu. Spesifik olarak, yatırımcı beklentileri, AMB’nin 2022 boyunca gösterge oranını -%0,5’ten -%0,1’e yükselteceğini gösteriyor. Bu nedenle, amaçlanmış olsun ya da olmasın , Lagarde’ın yorumları, para politikasının yatırımcı beklentileri açısından iğneyi hareket ettirdi.
Bu arada ECB, enflasyonun bu yılın sonuna kadar %2’nin altına düşeceğini tahmin etmeye devam ediyor (Ocak ayında %5,1 idi). Çekirdek enflasyonun (değişken gıda ve enerji fiyatlarının etkisi hariç) zaten %3’ün altında olduğu düşünüldüğünde, bu göründüğü kadar büyük bir sıçrama değil.
ABD iş piyasası yukarı yönde sürprizler yapıyor ve yatırımcılar tepki gösteriyor
ABD iş piyasası şaşırttı. Yatırımcılar, Aralık ayında önemli ölçüde yukarı yönlü revize edilen 510.000 iş artışının ardından Ocak ayında 467.000 iş ekledi. Bu, özellikle ADP’nin Ocak ayında özel sektörde 300.000 iş kaybı öngördüğü göz önüne alındığında, beklenenden çok daha fazlaydı. Ayrıca, omikron salgınının Ocak ayında en azından geçici olarak istihdam artışını azaltması bekleniyordu. Sonuçta, hizmet PMI ve çeşitli tüketici hareketliliği göstergeleri Ocak ayında kötüleşti. Sürpriz rapora yanıt olarak, ABD hükümetinin 10 yıllık tahvilinin getirisi %1.9 ile 25 ayın en yüksek seviyesine yükseldi. Bu, ekonominin önceden düşünülenden daha güçlü olduğu görüşünü yansıtıyor.
Ayrıca, yatırımcılar giderek artan bir şekilde Federal Rezerv’in Mart ayında gösterge faiz oranını 50 baz puana kadar artırmasını bekliyorlar. Güçlü bir ekonominin enflasyon için daha fazla yakıt sağladığı görülüyor. Son olarak, hükümetin raporu, işgücüne katılımın Ocak ayında keskin bir şekilde arttığını ve pandeminin başlangıcından bu yana en yüksek orana ulaştığını tespit etti. Bu, pandemi ile ilgili katılımın bastırılmasının tersine dönebileceği olasılığını artırıyor. Ayrıntılara bakalım:
ABD hükümeti, her ay işgücü piyasasına ilişkin iki rapor yayınlar: bir tanesi kuruluşlarla ilgili bir ankete dayalıdır; diğeri ise hane halkı anketine dayanmaktadır. Kuruluş anketi, istihdamın Ocak ayında 467.000 arttığını ve bir önceki yıla göre 6.6 milyon arttığını buldu. Ancak istihdam, Şubat 2020’den itibaren salgın öncesi düzeyin 2,9 milyon altında kaldı. Bu, katılımın salgın öncesi düzeyin altında kaldığı gerçeğini yansıtıyor.
Bazı sektörler, Ocak ayında, 151.000’lik bir artışla eğlence ve konaklama başta olmak üzere, özellikle güçlü bir istihdam artışı yaşadı. Önemli kazanımları olan diğer sektörler ise profesyonel hizmetler (86.000 artış), ulaştırma ve depolama (54.200 artış) ve perakende ticaret (61.400 artış) oldu. Toplam istihdamın yaklaşık %40’ını oluşturan bu dört sektör, Ocak ayındaki istihdam artışının %75’ini oluşturdu. Büyük omikron salgınının özellikle bu tür işletmeleri bozmasının beklendiği düşünüldüğünde, eğlence ve konaklama ile perakende sektöründeki iş artışının gücü biraz şaşırtıcı. Bu arada imalat, otomotiv sektöründe kaybedilen 4.900 işi de içeren 13.000 iş ekledi.
Kuruluş anketi ayrıca Ocak ayında bir önceki yıla göre ortalama saatlik kazançlarda %5,7’lik bir artış gösterdi. Bu, elbette, bildirilen %7’lik enflasyon oranından daha düşüktü. Böylece reel (enflasyondan arındırılmış) bazda saatlik kazançlar gerilemiştir. Özellikle, eğlence ve konaklama sektörü saatlik kazançlarda %13’lük bir artış yaşadı. Bu sektörün aynı zamanda herhangi bir endüstrinin en yüksek boş iş oranına ve en yüksek işten ayrılma oranına sahip olduğu göz önüne alındığında, bu şaşırtıcı değil. Çok emek yoğun bir sektörde, şirketler yeterli işçi çalıştıramazlarsa hizmetlerini sunamazlar. Bu nedenle, eğlence ve konaklama şirketleri, ihtiyaç duydukları emeği çekmek için çok daha fazla ödemeye isteklidirler. Bu arada, ücretler profesyonel hizmetlerde %6,9, nakliye ve depolamada %6,8, perakendede %5,4 ve imalatta %5,1 arttı.
Hanehalklarını kapsayan ayrı bir anket, işgücüne katılımda büyük bir artış bildirdi ve katılım oranı Aralık’taki %61,9’dan Ocak’ta %62,2’ye yükseldi. Bir önceki yıla göre %61.4 idi. Yine de katılım oranı Şubat 2020’de %63.4 idi. Pandeminin başlangıcından bu yana yaşanan düşüş, kısmen birçok yaşlı işçinin erken emekli olma kararını yansıtıyor. Bu arada, işgücünün büyüklüğü istihdam edilen sayısından daha hızlı büyürken, işsizlik oranı Aralık’taki %3,9’dan Ocak’ta %4’e yükseldi.
Yukarıda belirtildiği gibi, 10 yıllık tahvilin getirisi, istihdam raporuyla ilgili haberlerin ardından keskin bir şekilde arttı. Ancak daha kısa vadeli tahvil getirileri daha da arttı . Bu, Federal Rezerv’in yakında kısa vadeli faiz oranlarını önemli ölçüde artıracağı görüşünü yansıtıyor. Gelecek haftanın enflasyon raporu, Federal Rezerv politikasının yönünü veya en azından Fed politikasının beklentilerini yönlendirebilecek daha fazla bilgi sağlayacaktır.
Bu arada tahvil getirileri de arttıKanada’da, Avrupa genelinde ve Japonya ve Çin’de. Küresel getiriler, Federal Rezerv politikası üzerinde etkileri olan ABD iş haberlerine açıkça yanıt verdi. Üstelik bu, İngiltere Merkez Bankası’nın gösterge faiz oranını yükselttiği ve ECB’nin gelecekteki faiz artırımlarına giderek daha uygun hale geldiği haberlerinin ardından geldi. Böylece, sıkı işgücü piyasaları, hızlanan enflasyon ve değişen para politikası ile karakterize edilen küresel ekonomi ve finansal sistem daha senkronize hale geliyor. Ayrıca, ABD istihdamının omikron salgınının ortasında bile güçlü bir şekilde artması da önemlidir. Bu, salgının ekonomik etkisinin azalmakta olduğu anlamına geliyor. Bu, önümüzdeki yıl gelecekte yeni varyant salgınları olması durumunda, bunların ekonomik aktivite üzerinde büyük bir etkisi olmayabileceğini gösteriyor.
ABD verimlilik artışı ve enflasyon üzerindeki etkisi
Amerika Birleşik Devletleri’ndeki işgücü kıtlığı, ücretlerin hızlanmasına neden oldu. Bu, artan işgücü maliyetlerinin yüksek enflasyonu şiddetlendirecek ve uzatacak bir ücret-fiyat sarmalını başlatabileceğine dair korkulara yol açtı. Ancak, önemli olan sadece işçilik maliyetleri değildir. Verimlilik de bir rol oynar. Örneğin, bir işçinin saatlik ücreti %5 artarsa ve üretkenliği (çalışılan saat başına çıktı) da %5 artarsa, bir şirketin ürün veya hizmetini üretmenin saatlik işçilik maliyeti hiç artmayacaktır. Yani, ücretlerdeki artış, üretkenlikteki bir artışla tamamen dengelenecektir. Bu, şirketin karlılığı korumak için fiyatları yükseltmesine gerek olmadığı anlamına gelir. Biz ekonomistler, bu fenomeni birim işgücü maliyetlerini (ULC’ler) tahmin ederek ölçeriz. Bu, bir çıktı biriminin işgücü maliyetidir.
İyi haber şu ki, ücretler hızlanmış olsa da üretkenlik de arttı. Sonuç, ULC’lerin mütevazı bir şekilde artması ve böylece potansiyel enflasyonist baskıyı hafifletmesidir. İlgili rakamlar : 2021’in dördüncü çeyreğinde, tarım dışı üretim bir önceki yıla göre %7, çalışılan saatler ise %4,9 arttı. Böylece, emek verimliliği %2 arttı. Bu arada, saatlik ücret %5.1 arttı. Böylece, ULC bir önceki yıla göre sadece %3,1 arttı. Bir önceki çeyreğe göre sadece %0.3 arttı. Ayrıca, 2021’in tamamı için ULC, 2020’ye göre %3,3 arttı.
Pandemi sırasında işgücü kompozisyonundaki bir değişiklik nedeniyle üretkenlik verilerinin büyük olasılıkla çarpıtıldığı belirtilmelidir. Yine de, ULC’lerdeki nispeten mütevazı artışlar, enflasyonu kontrol altına almak için iyiye işaret ediyor. Buna karşılık, hızla yükselen bir ULC, enflasyonu bastırmak için kötü bir işaret olacaktır.
Anahtar verimliliktir. Pandemi sırasında bilgi teknolojisine yapılan yatırımlarda bir hızlanma oldu. Bu muhtemelen üretkenlik üzerinde olumlu bir etkiye sahipti. Bir diğer kilit nokta ise ücretlerin hızlanmasına rağmen fiyatlar kadar hızlanmamasıdır. Böylece reel (enflasyondan arındırılmış) olarak ücretler düşüyor. Aslında, hükümet raporlarıdördüncü çeyrekte, gerçek tazminat bir önceki yıla göre %1.5 düştü. Ücret-fiyat sarmalını önlemeye yardımcı olmakla birlikte, reel ücretlerdeki düşüş tüketiciler için daha az satın alma gücü anlamına gelir. Bu devam ederse, muhtemelen ekonomik büyüme üzerinde olumsuz bir etkisi olabilir.