Birinci Dünya Savaşından sonra imzalanan barış antlaşmaları, devletler arasında kalıcı barışı sağlayamadı. Bu antlaşmalardan birisi de Almanya ile İtilaf devletleri arasında 28 Haziran 1919 tarihinde imzalanan Versay Antlaşmasıydı. Almanya, bu antlaşma ile egemenliği altındaki toprakları kaybetti. Ekonomik yükümlülükler altına giren Almanyanın ordusu da silahsızlandırıldı. İçinde bulunduğu durumdan kurtulmak isteyen Almanya, sanayisini yeniden güçlendirmek için ham madde arayışına girdi. Kendisi ile benzer amaçlar besleyen İtalya ve Japonya ile ittifak yaptı. Almanyanın 1 Eylül 1939 tarihinde Polonyaya girmesiyle İkinci Dünya Savaşı başladı. İkinci Dünya Savaşında devletler, Mihver ve Müttefik devletler olmak üzere gruplaştılar.
Mihver Devletler: Almanyanın İkinci Dünya Savaşındaki müttefikleri Japonya ve İtalya ile oluşturduğu birlik.
Müttefik Devletler: İngiltere, SSCB (Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği), Fransa ve ABD tarafından Mihver Devletlere karşı oluşturulan birlik.
Dünya Savaşı Niçin Başlamıştır?
Atatürkün Yurtta sulh, cihanda sulh deyişine uygun olarak Türkiye, savaşın dışında kaldı. Ancak Mihver Devletler arasında yer alan İtalyanın Arnavutluku işgali Türkiyeyi Akdenizin güvenliği konusunda kaygılandırdı. Akdenizde güvenliği sağlamak amacıyla Türkiye, İngiltere ve Fransa arasında bir yardım paktı imzalandı. Pakta Göre; Türkiye bir Avrupa devleti tarafından saldırıya uğrarsa İngiltere ve Fransadan yardım görecekti. Buna karşılık İngiltere ve Fransaya karşı Akdenizde ortaya çıkacak bir saldırıda da Türkiye, İngiltere ve Fransaya yardım edecekti. Savaşın şiddetlendiği sırada Türkiye, bir yandan İngiltere ve Fransa ile olan antlaşmasına uydu, bir yandan da denge siyaseti izleyerek Almanya ile siyasi ilişkilerini sürdürdü.1941 yılında imzalanan Türkiye-Almanya dostluk antlaşması gereğince Almanya, Türk topraklarına saldırmayacaktı. Türkiye de diğer devletler arasında tarafsızlığını koruyacaktı. Türkiye, İkinci Dünya Savaşı suresince barışçı dış politika ve denge siyaseti gereğince tarafsızlığını korumaya çalıştı. Müttefik Devletlerin, savaşa girmesi konusunda ısrarlarına rağmen Türkiye tarafsız tutumunu devam ettirdi.
1943 yılında Adana ve Kahiredeki görüşmelerde Müttefik devletler Türkiyenin savaşa katılmasını istediler. Ancak Türkiye, Müttefik Devletlere silah ve mühimmat eksiklerinin tamamlandığı takdirde savaşa katılabileceğini bildirdi. Bu talebin Müttefik Devletlerce kısa surede karşılanması mümkün olmadığı için Türkiye savaşa girmedi. Savaşın sonlarına doğru, özellikle İngiltere, Türkiyenin Almanya ile her türlü ilişkisini kesmesini istemekte idi. Diğer yandan savaşta yenik duruma düşen Almanlar bütün cephelerden geri çekilmeye başladı.Tüm bu olaylar üzerine Türkiye Ağustos 1944te Almanya ile siyasi ilişkilerini kesti.1945 yılı başlarında Kırımın Yalta şehrinde ABD, İngiltere ve SSCB devlet başkanları dünyanın savaş sonrası durumunu görüşmek üzere bir araya geldiler. Yatla Konferansında alınan kararlar gere.ince Türkiyenin savaştan sonra kurulacak Birleşmiş Milletler (BM)e katılabilmesi için 1 Mart 1945 tarihinden önce Almanyaya savaş ilan etmesi gerekiyordu. Bu gelişmeler karşısında Türkiye, izledi.i savaş dışı kalma politikasını terk ederek Almanya ve Japonyaya savaş ilan etti (23 Şubat 1945).
Savaşın sonucunun belli olduğu bir dönemdeki bu savaş ilanı, Türkiyenin fiilen savaşa girmesi anlamı taşımıyordu. Fakat Türkiyenin İkinci Dünya Savaşı sonunda aldığı savaşa girme kararı, BMye kurucu üye olarak katılmasını sağladı. ABD 6 ve 9 Ağustos 1945 tarihlerinde Japonyaya iki atom bombası attı. Kısa bir süre sonra; Japonyanın Müttefik Devletlerle barış antlaşması imzalamasıyla savaş sona erdi (2 Eylül 1945).Türkiye, İkinci Dünya Savaşına fiilen katılmamasına rağmen savaşın sosyal ve ekonomik yönden olumsuz etkilerini yaşadı. İstanbulda ve birçok şehirde İkinci Dünya Savaşı sırasında, hava saldırısı tehlikesine karşı uzun bir süre karartma uygulandı. Belli bölgelerde gece saat 23.00ten sonra sokağa çıkma yasağı getirildi. Ayrıca İkinci Dünya Savaşı sırasında ülkemizde kamu güvenliğini sağlamak ve insan sağlığını korumak amacıyla bazı tedbirler alındı. Örneğin tifo, kolera gibi salgın hastalıkları önleme çalışmaları yapıldı.Mihver Devletlerin yenilgisiyle sonuçlanan İkinci Dünya Savaşında milyonlarca asker ve sivil hayatını kaybetti. Savaş suçluları yargılanarak cezalandırıldı. Almanya ve Japonyanın sömürgeci yönetimleri son buldu. İkinci Dünya Savaşının sona ermesi, savaş süresince siyasi, ekonomik ve sosyal sıkıntılar çeken ülkemizde yeni bir dönemi başlattı.
Kaynak: Milli Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları Dizisi, 8. sınıflar İçin TC İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Kitabı, 7.Ünite, s.192, 2010