Devşirme kökenli bir devlet adamı olan Sokollu Mehmet Paşa, Kanuni Sultan Süleyman’ın son dönemlerinde sadrazam olmuş ve Kanuni Sultan Süleyman’dan sonra tahta çıkan II. Selim ve III. Murat zamanında da sadrazamlık görevinde bulunmuştur. Daha önceki yazılarımızda Sokollu Mehmet Paşa’nın ileri görüşlü olduğundan bahsetmiştik. Bu yazımızda da Sokollu Mehmet Paşa dönemi projelerinden bahsedeceğiz. Sokollu Mehmet Paşa Projeleri Nelerdir?
Don Volga Projesi
- Kırım’ın güvenliğini sağlamak,
- Rusların sıcak sulara inmesini engellemek,
- Rusları Hazar bölgesinden çıkarmak,
- İran Savaşları sırasında donanmadan faydalanmak,
- Orta Asya Türkleri ile ilişkileri geliştirmek.
amacıyla Kasım Paşa tarafından başlanan proje, Rusların bölgeye saldırıları, kış mevsiminde olunması ve Kırım Hanlığının projeye destek çıkmaması üzerine Sokollu Mehmet Paşa’nın en önemli projelerinden biri olan Don Volga Projesi başarıya ulaşamamıştır.
Süveyş Kanalı Projesi
- Akdeniz ticaretini yeniden canlandırmak,
- Baharat Yolu’na eski canlılığını kazandırmak ve yolu Akdeniz’den geçirerek işlerlik kazandırmak,
- Güney Asya’da bulunan Müslümanlar üzerinde Avrupalı devletlerin etkisini azaltmak.
Süveyş Kanalı Projesi, Fransız bir mühendis olan 1869’da açılmış ve Sokollu Mehmet Paşa’nın muhteşem projesi, vefatından 300 sene sonra yabancılar tarafından açılmıştır. 1888 yılında ise kanaldan tüm gemilere geçiş hakkı verilmiştir.
Karadeniz-Marmara Projesi
Sokollu Mehmet Paşa’nın son projesi olan Karadeniz-Marmara Projesi ile Karadeniz ve Marmara suni bir kanal vasıtasıyla birleştirilmek istendi.
Söz konusu projeyle ilgili ilk çalışmayı Kanuni Sultan Süleyman başlattı. Ardından III. Murat, IV. Mehmet, III. Mustafa, II. Mahmut, Abdülmecid ve Abdülaziz döneminde birtakım çalışmalar yapılmıştır.
Bu günlerde gündem olan Kanal İstanbul Projesi gerçekleşirse Sokollu Mehmet Paşa’nın muhteşem projelerinden biri 500 yıl sonra gerçekleşmemiş olacak.