1938'de Gas Light adlı bir oyundan türetilen “gaslight” terimi karşı tarafı kendinden şüpheye düşürmek ve onun psikolojisini bozarak kendisine bağımlı hale getirmek olarak tanımlanabilir.
Çaresizlik, değersizlik, suçluluk hissetmeye sebep olduğu gibi kişide davranış değişiklikleri ve algı çarpıtmaları ortaya çıkabilir. Gaslighting uygulayan kişi karşısındaki insanın duygu, düşünce ve inançların yanlış olduğuna ikna ederek zamanla özgüvenini ve özsaygısını yaralar.
Duygusal manipülasyon işaretleri nelerdir?
- Bir şeyleri yanlış yorumladığınızdan veya fazla hassas olduğunuzdan aşırı derecede endişelenmek
- Her şeyin sizin suçunuz olduğunu düşünmek
- Sözlerin ve eylemlerin uyuşmaması
- Hafızanız hakkında kafanız karışmış veya belirsiz hissetmek.
Gaslighter'ların sizi manipüle etmek için kullandığı cümleler
- Bu senin iyiliğin için.
- Bak bana yine ne yaptırdın, ki zaten bu senin suçun.
- Sen böyle davranmasaydın bütün bu gerginlik hiç olmayacaktı.
- Aslında gerçekte birbirimizden çok da farklı düşünmüyoruz ama şu anda benim istediğim gibi davranmak hem senin ve benim hem de geleceğimiz adına önemli bir adım olacak.
- Çok hassassın her şeyi dramatikleştiriyorsun.
- Şaka yapıyordum, şaka yapmayı öğren.
- Bunu sana asla yapmam. Gerçekten benim hakkımda bu kadar küçük mü düşünüyorsun?
- Yanlış hatırlıyorsun ve durumu çarpıtıyorsun.
Gaslighting deneyimi, özellikle diğer istismar biçimleriyle birleştiğinde, hem kısa hem de uzun vadede sizi duygusal, psikolojik ve hatta fiziksel olarak etkileyebilir.
Gaslighting'in etkileri:
- Özgüven eksikliği
- Sürekli özür dileme ve insanları memnun etme
- Karar vermede veya kararlara bağlı kalmada zorluk
- Onaylanma ihtiyacı
- Anksiyete ve depresyon
Ne yapabilirsin?
Duygusal istismardan korunmanın en güvenli ve en verimli yolu kendinizi bu durumlardan ve kişilerden uzaklaştırmaktır.
Yukarıda bahsedilen patolojik iletişim içindeyseniz aşağıdaki örnek cümleler size yardımcı olacaktır:
- Yaşadığımı bildiğim şeyler hakkında sizinle tartışmayacağım.
- Bunu farklı hatırlıyorum.
- Olanlarla ilgili hislerim ve algılarım, anlamasanız veya aynı fikirde olmasanız bile benim için geçerlidir.
- Seni duyuyorum ama ben bunu böyle yaşamadım.
- Beni geçersiz kılmaya devam ederseniz, bu konuşmaya devam etmeyeceğim.
DAMLA ALTUN ÖKLÜK
UZMAN KLİNİK PSİKOLOG
Instagram: psikolog_damlaaltun
Telefon: 0541 960 52 52
Mail: firstname.lastname@example.org