Yüksek öğrenim ve dil becerileri bunamayı önlemeye yardımcı olabilir
Hafif bilişsel bozukluğu olan kişilerde bilişsel gerileme belirtileri görülür ancak bu durum tipik günlük görevleri yerine getirmelerini engelleyecek kadar değildir.
Hafif bilişsel bozukluğu (MCI) olan kişiler tipik olarak bunamaya ilerler, ancak bazıları bunun yerine normal bilişe (NC) dönebilirler. Yeni araştırmalar, hafif bilişsel bozukluğu olan kişilerin kaçınılmaz olarak bunama geliştirmeyebileceğini, aslında yüksek öğrenim ve ileri dil becerilerine sahip olmanın normal bilişe dönme şansını iki katına kadar artırdığını buldu.
Bilişsel rezervin hafif bilişsel bozukluktan (MCI) normal bilişe (NC) dönüş ya da HBB’den demansa ilerleme ihtimali üzerindeki etkisi bilinmemekteydi.
Yapılan yeni çalışmada demans için belirlenmiş risk faktörleri olan yaş ve genetiği göz önüne alındığında bile daha yüksek eğitim düzeyinin, hafif bilişsel bozukluğu olan kişilerde bunamayı ilerletmek yerine normal bilişe dönme şansını artırdığı görülmüştür.
Çalışma ayrıca dil becerilerinin de demansa ilerleyişte koruyucu olduğunu buldu. Araştırmacılar, hafif bilişsel bozukluk teşhisi konan 472 kadının neredeyse üçte birinin, teşhisten sonra ortalama sekiz buçuk yıl içinde en az bir kez normal bilişe döndüğünü ve bunların yüzde 80’inden fazlasının bunama geliştirmediğini keşfettiler.
Risk faktörleri olan yaş ve genetik konusunda fazla etkili olamadığımız halde, yaşamın erken dönemlerinde kazanılan eğitim ve dil becerileri yoluyla bilişsel rezerv oluşturmanın demans riskini azaltmada etkili olması umut vericidir.
Bu çalışma HBB’den demansa ilerlemeye karşı HBB’den NC’ye dönüş oranını öngören özelliklerin belirlenmesi, HBB ve demansı önlemek veya geciktirmek için popülasyon düzeyinde gerekli müdahaleleri belirmeye rehberlik edebilir.
KAYNAK:
– Iraniparast, M., Shi, Y., Wu, Y., Zeng, L., Maxwell, C. J., Kryscio, R. J., … & Tyas, S. L. (2022). Cognitive Reserve and Mild Cognitive Impairment: Predictors and Rates of Reversion to Intact Cognition vs Progression to Dementia. Neurology.