Meşrutiyetle yönetilen Tayland’da süren hükümet karşıtı protestolara katılan 103 kişi, krala ve kraliyet ailesine hakaret veya tehdit suçundan yargılanıyor. 2020 yılının başlarından bu yana demokratik anayasa talebiyle gösterilerin yapıldığı Güneydoğu Asya ülkesinde krala hakaret suçunu işleyenler, 15 yıla kadar hapisle cezalandırılabiliyor.
Tayland’da bir buçuk yıldır monarşi protesto ediliyor. Protestocuların pek çoğu krala hakaret suçlamasıyla karşı karşıya.
Taylandlı insan hakları avukatı Arnon Nampa, Kral Maha Vajiralongkorn’u sorguladığı, tabu yıkıcı konuşmadan bu yana geçen bir yılda, monarşiyi kötülemek suçlamasıyla aylarca hapis yattı. Arnon, pişman olmadığını ve suçlamaların hükümet karşıtı hareketi engelleyemeyeceğini söyledi. Reuters’a konuşan Arnon, “Bence buna değdi. Artık toplum önüne bakabilir ve insanlar monarşi hakkında konuşabilir” dedi.
Taylandlı insan hakları avukatlarına göre, geçen bir yılda 695 protestocu halkı tahrik ve kamu düzenini bozmakla suçlanırken, 103 protestocu da krala hakaretle suçlandı. Protestolara danışmanlık yapan Arnon ise 12 ayrı hakaret suçlamasıyla karşı karşıya kaldı ve 113 gün hapis yattıktan sonra kefaletle serbest bırakıldı.
Tayland’da tartışmalı bir figür: Kral Maha Vajiralongkorn
Tayland kültüründe kral, yarı-ilah konumunda. Bu yüzden kralı eleştirmek bir tabu ve aynı zamanda bir suç. Kral Maha Vajiralongkorn ise Tayland’da tartışmalı bir figür. 2016 yılında iktidara gelen kral, sık sık skandallarla adını duyuruyor. Evli olan Maha, sevgilisini önce hapse attırıp sonra ona kraliçelik unvanı vermesi ve salgın sürecinde uzun bir süre Almanya’da kalması gibi olaylarla gündeme gelmişti.
Siyasi analist Titipol Phakdeewanich’e göre, Tayland’daki ordu ve kraliyet yapılanması, krala hakaret suçunu yıllardır kullanıyor. Phakdeewanich, “Devlet, daha önce insanları korkutup, açık bir şekilde monarşi hakkında konuşmaktan alıkoymada kısmen etkili olan eski bir taktiği kullanıyor. Ancak, bazı insanlar bunu umursamıyor” diye konuştu.
Polis sözcüsü Kissana Phathanacharoen suçlamaların siyasi olduğunu reddederken, hükümet sözcüsü Anucha Burapachaisri de göstericilere yöneltilen suçlamaları savundu. Anucha, “Bazen göstericiler barışçıl değillerdi. Taşkınlık olduğu zaman polis düzeni sağlamak zorunda” dedi.
Tayland’da eylemler, insan hakları savunucusu avukat Arnon’un geçen yıl 3 Ağustos gecesi yaptığı konuşmadan önce başlamıştı. Konuşma sonrasında daha fazla kişinin sokağa dökülmesiyle birlikte protestolar aylarca devam etti. Salgın ve tutuklamalarla beraber yavaşlayan gösteriler, geçen haftalarda eski hükümet yanlılarının da katılımıyla yeniden hareketlenmeye başladı.
Arnon, gençlik hareketinin mücadelesine devam edeceğini söyledi ve ekledi: “Eğer bu bir futbol maçıysa, son düdüğe oldukça uzağız.”
Kaynak: Reuters
Derleyen: Oğuz Solak