ABD'li varlık yönetim şirketi The Doman Group (TDG) Portföy Yöneticisi Öner Ayan, Çin'de bulanan ve internetten global toptan alışveriş imkanı sağlayan "AliBaba" adlı şirketin halka arzının ABD borsalarının en popüler gündemi olduğunu belirterek, "Bu, 24 milyar dolarlık satışla dünya tarihinin gelmiş geçmiş en büyük halka arzı olacak" dedi.
AA muhabirine, "AliBaba" adlı şirketin halka arzına yönelik değerlendirmelerde bulanan Ayan, şirketin bir şey üretmediğini ama kendisine has, kullanışlı bir "interface" ya da "kullanıcı uygulaması" denilen web sitesiyle "amazon.com" ve "eBay" benzeri bir alışveriş ortamı imkanı sağladığını hatırlattı.
Ayan, 24 milyar doların sadece şirketin New York Borsası'nda yatırımcılara satacağı senetlerin toplam değeri olduğunu vurgulayarak, şirketin toplam piyasa değerinin ise 170 milyar dolara yaklaştığına işaret etti. Ayan, şunları kaydetti:
"New York borsasında 'BABA' sembolüyle işlem görecek şirketin sahibi Ma Yun'un (Amerika'da bilinen adıyla Jack Ma) şahsi hisselerinin değeri ise 14 milyar doları buluyor. Halka arzı yöneten yatırım bankaları bize şirketle ilgili her türlü bilgiyi sağlıyor. Sonuçta kurumsal yatırımcılar olarak fazla hisse alabileceğimizi sanmıyorum. Bir şirket hakkında ne kadar medya haberi çıkarsa ilk satış fiyatı o kadar değerleniyor ve yatırımcılara daha da az senet düşüyor. Cuma günü senetler New York'ta işleme başlayacak, borsanın önündeki Wall Street ve Broad Steet'in kesiştiği yerde hazırlıklar başladı bile..."
Ayan, AliBaba'nın kurucusu 1964 doğumlu Ma Yun'un, aynen Apple'ın Steve Jobs'ı veya Microsoft'un Bill Gates'i gibi şirketini sıfırdan kurup geliştirmiş bir vizyoner olduğunu dile getirerek, şu bilgileri verdi:
"Hatta gençliğinde 'Çılgın Jack' diye lakabı da varmış. Yaşadığı Hangzhou şehrinde yıllarca turistlerin bulunduğu otel bölgesini ziyaret edip iyi derecede İngilizce öğreniyor ve sonunda İngilizce öğretmenliğine başlıyor. Ma Yun'un 1990'ların ortasında Amerika'yı ziyaret edip internetle tanışması kendisine Çin'de 'amazon.com' benzeri bir web sitesi kurma fikrini veriyor ama o yıllarda altyapısı hazır olmadığı için başarılı olamıyor.
Sonrasında hızlı network bağlantıları ve internet erişimi artınca Goldman Sachs'dan ve Japon Softbank'tan toplam 25 milyon dolar borçlanarak şirketini global ölçekte iş yapabilir büyüklüğe getirebiliyor. Bunu kontrollü bir ekonomi olan Çin'de yapabilmesi de kendisinin siyasi dengeleri çok iyi kullanabildiğini gösteriyor. Burada Jack Ma'nın doğup büyüdüğü Hangzhou şehrinin alt-kültürü ticaretin de önemli olduğunu düşünüyorum."
"Aşırı artan fiyatlar gerçek değerlerine inerken, arkalarında fakirleşmiş yatırımcılar bırakır"
Ayan, Şanghay'ın 200 kilometre güney batısındaki 2 bin yıllık Hangzhou şehrinin, Şanghay'dan çok önce bir ticaret merkezi haline geldiğini vurgulayarak, zamanında şehirde birçok Müslüman tüccarın yaşadığını, iç savaşlar ve kültür devrimi sırasında bunların yok olduğunu dile getirdi.
Şanghay ziyaretinde, yıllar önce Hangzhou'dan gelip yerleşmiş ailelerle tanıştığını ve bu kişileri, Kayseri'den gelip İstanbul'a yerleşen başarılı Anadolu işadamlarına benzettiğini anlatan Ayan, "Doğal limanı ve ülke içine açılan doğal deniz ticaret otobanı Qiantangjian nehrinin altında olması, şehirdeki insanları da doğal tüccar yapmış ve yüzyıllarca dünyaya buradan gemilerle ipek ihraç etmişler. Bugün Kapalıçarşı ve Mısır Çarşısı'ndaki dükkanlar yıllar önce Hangzhou'dan kervanlarla gelen ipek kumaşları, zengin İstanbul, Venedik ve Cenovalı tüccarlara satmaktaydı. İşte bu kültürden gelen 'girişimci' Ma Yun, yıllar sonra dev rakibi 'eBay'i geride bırakarak kendi internet ticareti şirketini gene bu şehirde kurdu" bilgilerini paylaştı.
Ayan, Ma Yun'un sadece toptan ticaret değil, sahip olduğu "TaoBao" adlı şirketle perakende ve kullanıcılar arası ticarete de imkan sağladığını, Yahoo'nun 2005 yılında AliBaba'ya 1 milyar dolar yatırdığını belirtti. Şirketin 2007 yılında Hong Kong'da kısıtlı işlem görmeye başladığını hatırlatan Ayan, 2012 yılında Yahoo'nun elindeki hisselerin bir kısmını geri almak için 'preferred' denilen "kuponlu veya tercihli" diye adlandırılan bir çeşit hisse çıkarıp, 40 milyar dolardan değerlendirerek sattığını anımsattı.
Ayan, o zaman "çok pahalı" düşüncesiyle geri duran yatırımcıların şu an kafalarına vurduğuna inandığını söyledi. "O yatırımcıları teselli eder mi bilmiyorum ama bu değerleme seviyeleri beni her zaman korkutmuştur" diyen Ayan, bir fon yöneticisi olarak Facebook halka arz edildiğinde de aynı ikilemde kaldığını anlattı.
Ayan, değerlendirmesini şöyle tamamladı:
"Değerlemelere göre değil de piyasanın heyecanına göre aşırı artan fiyatlar gerçek değerlerine inerken, arkalarında fakirleşmiş yatırımcılar bırakır. Belki AliBaba bu seviyelerde tutunabilir ancak 2000 yılında Amerika'da olduğu gibi ardı ardına bu pahalı değerlemelerdeki halka arzlar devam ederse Nasdaq endeksinin iki yılda 5 binden 1000'e gerilemesi gibi bir fiyat düzeltmesi kaçınılmaz olacak."