2 Tanımlama Mevcut veya olası hataları ortaya koyan, bu hataların yaratabileceği etkileri göz önünde bulunduran ve etkilerine göre hataları önceliklendirerek oluşmalarının minimize edilmesini sağlayan bir yöntemdir. Sistem, tasarım, süreç ve/veya servisten kaynaklanan bilinen ve/veya olası hataların, sorunların müşteriye ulaşmadan önce tanımlanması, belirlenmesi ve yok edilmesinde kullanılan bir mühendislik tekniğidir.
3 Tarihçe ABD ordusunda geliştirilmiştir. Hata Türü, Etkileri ve Riskinin Analizi Üzerine Prosedürler olarak adlandırılan Askeri Prosedür MIL-P-1629, 9 Kasım 1949 tarihinde başlatılmıştır. Sistem ve donatım hatalarının etkilerinin belirlenmesi için güvenilir bir değerlendirme tekniği olarak kullanılmıştır.
4 Tarihçe Bu metodoloji bütün teknoloji ağırlıklı sektörler ile uzay sektörü, kimya endüstrisi ve otomobil sanayinde çok popülerdir. Bu metodun popüler olmasındaki başlıca sebep kullanımının kolay olması ve geniş teorik bilgi gerektirmemesidir. Orta düzeyde deneyimi olan bir risk değerlendirme takımı tarafından rahatlıkla uygulanabilir.
5 Ne amaçlı kullanılır? Her hatanın nedenlerini ve etkenlerini belirler. Potansiyel hataları tanımlar. Olasılık, şiddet ve saptanabilirliğe bağlı olarak hataların önceliğini ortaya çıkarır. Sorunların izlenmesini ve düzeltici faaliyetlerin yapılmasını sağlar. Ürünlerin ve proseslerin geliştirilmesinde öncelikli olarak hata riskinin ortadan kaldırılmasını sağlar. Önleyici faaliyetlerle ilgilenmektedir. Her sektörde uygulanabilir.
6 FMEA türleri: Sistem FMEA, Tasarım FMEA, Proses FMEA, Servis FMEA. olmak üzere dört türü bulunmaktadır.
7 1. Sistem FMEA: SİSTEM Birbiri ile ilgili olan veya karşılıklı etkileşimde bulunan elemanlar takımı. Sistem ve alt sistemleri analiz ederek, sistemin eksiklerinden doğan sistem fonksiyonları arasındaki potansiyel hata türlerini belirlemeye odaklanır. Hedefi, sistemin kalitesini, güvenirliğini ve korunabilirliğini artırmaktır. Sistem FMEA nın faydaları şunlardır: - Sistemi etkileyen potansiyel problemlerin bulunabileceği alanlar daralır, - Sistem içerisinde uygulanacak prosedürler için bir temel oluşturulmasına yardımcı olur. - Sistem içerisindeki fazlalıkların tespit edilmesine yardım eder, - Optimum sistem tasarım alternatiflerinin seçilmesinde yol gösterir.
8 2. Tasarım FMEA: TASARIM Şartları, belirtilmiş karakteristiklere veya bir ürünün veya bir prosesin veya bir sistemin şartnamesine dönüştüren prosesler takımı. Tasarım hatalarından doğan hata türlerine yönelik olarak üretime başlamadan önce ürünlerin analiz edilmesinde kullanılır. Hedefi, tasarım kalitesini, güvenirliğini ve korunabilirliğini artırmaktır. Tasarım FMEA nın faydaları şunlardır: - Tasarım geliştirme faaliyetleriyle ilgili önceliklerin belirlenmesi, - Potansiyel hataların tasarım aşamasında iken belirlenmesinin sağlaması, - Potansiyel güvenlik sorunlarının belirlenerek ortadan kaldırılmasına yardım etmesi ve değişiklik için açıklamaların kaydedilmesinin sağlanması, - Önemli ve kritik özelliklerin belirlenmesine yardım etmesi,
9 2. Tasarım FMEA: Tasarım FMEA nın uygulanması sonucunda: - Potansiyel kritik veya önemli özelliklerin bir listesi ile potansiyel hata türlerinin Risk Öncelik Sayısı tarafından ağırlıklandırılmış bir listesi elde edilir. - Test, kontrol veya teşhis yöntemleri kullanılarak potansiyel parametrelerin listesi ile kritik ve önemli özelliklere yönelik, tavsiye edilen potansiyel faaliyetlerin listesi yardımıyla hata türü ve güvenlik sorunlarını ortadan kaldıracak veya hataları azaltacak potansiyel tasarım faaliyetlerini tespit etmek mümkün olacaktır.
10 3. Proses FMEA: PROSES: Girdileri çıktılara dönüştüren birbirleri ile ilgili olan veya etkileşimde bulunan faaliyetler dizisi. Proses FMEA nın kullanımının sağladığı yararları şöyle özetleyebiliriz: Prosesinin analizine yardımcı olması ve düzeltici faaliyetlerin önceliklerini belirlemesi, Kritik veya önemli olan özellikleri tespit etmede ve kontrol planı oluşturmada yardımcı olması; Proses aşamasında ortaya çıkacak hataları belirlemesi ve düzeltici faaliyetlerle ilgili plan sunması.
11 3. Proses FMEA: Bu tekniğin uygulanmasıyla potansiyel kritik veya önemli özelliklerin bir listesi hazırlanarak, bunlara yönelik öngörülen potansiyel faaliyetlerin listesi yapılır. Potansiyel hata türlerinin risk öncelik sayısı ile belirlenen listesi üzerinde, bu hata türlerinin sebeplerini ortadan kaldıracak, ortaya çıkan hataları azaltacak ve katsayısı yardımıyla proses yeterliliğinin geliştirilemediği durumlarda, hata nedenlerinin ve belirlenmesinin etkinliğini arttıracak potansiyel bir liste oluşturulur.
12 4. Servis FMEA: Servis FMEA organizasyondaki aksaklıkların analiz edilmesinde yardımcı olur. Bu analizin uygulanmasıyla; organizasyon faaliyetleri arasında önceliklendirme yapılması ve değişiklik için açıklamaların kaydedilmesi sağlanır. İş akışının, sistem ve proses analizinin etkin bir şekilde yapılmasında, işteki hataların ve kritik önemli işlerin belirlenmesinde ve kontrol planlarının oluşturulmasında yol göstermesi gibi avantajlar sağlar.
13 4. Servis FMEA: Yapılacak olan bir FMEA tekniği uygulaması aşağıda özetlenmiş olan fonksiyonların gerçekleştirilmesini sağlar; I. Proses ya da hizmette hataların oluşturacağı en küçük bir zararın bile oluşumunun engellenmesini sağlamak için hata türlerini sistematik olarak gözden geçirir. II. Proses ya da hizmeti ya da bunların fonksiyonelliğini etkileyebilecek her türlü hatayı ve bu hatanın etkilerini tanımlar. III. Tanımlanan bu hatalardan hangilerinin proses ya da hizmet operasyonlarında daha kritik etkilerinin olduğunu belirler, bu yüzden meydana gelebilecek en büyük hasarı ve hangi hata türünün bu hasarı üretebileceğini tanımlar.
14 4. Servis FMEA: IV. Sevk öncesinde, proseste hataların oluşum olasılığını ve bunun nereden kaynaklanabileceğini (dizayn, operasyon, vb.) belirler. V. Diger kaynaklardan elde edilmesi mümkün olmayan hata oranlarını ve türlerini tanımlayarak gerekli muayene programlarının kurulmasını sağlar. VI. Güvenilirliğin deneysel olarak test edilebilmesi için gerekli muayene programlarının kurulmasını sağlar. VII. Bir ürün için değişikliklerin olabilecek etkilerini tanımlar. VIII. Yüksek riskli bileşenlerin nasıl güvenilir hale getirilebilecegini tanımlar. IX. Montaj hatalarının olabilecek kötü etkisinin nasıl giderilebileceğini tanımlar.
15 Hata Türü ve Etki Analizi sürecinde takım şu unsurları belirlemeye çalışmalıdır -Analize konu olan kısmın fonksiyonu, -Sorun çıkarma potansiyeli, -Sorunun etkileri, -Bu sorunun olası nedenleri, -Bu nedenlerin bulunabilirliği, -Bu sorunların önlenebilmesi için alınabilecek önlemler.
16 Hata Türü ve Etki Analizi dokuz temel aşamadan oluşmaktadır: 1. FMEA amaçları ve düzeylerinin belirlenmesi için FMEA planlaması. 2. FMEA'nin gerçekleştirilmesi için özel prosedürlerin, temel kuralların ve kriterlerin tanımlanması. 3. Fonksiyonlara, etkileşim alanlarına, faaliyet aşamalarına, faaliyet türlerine ve çevreye göre sistemin analizi. 4. Proseslerin, karşılıklı bağlantıların ve bağımlılıkların gösterilmesi için hata ağacı şemalarının, görev ve güvenilirlik şemalarının oluşturulması ve analizi. 5. Potansiyel hata türlerinin tanımlanması. 6. Hata türlerinin ve etkilerinin değerlendirilmesi ve sınıflandırılması. 7. Hataları önleyecek ve kontrol edecek önlemlerin tanımlanması. 8. Önerilen önlemlerin etkilerinin değerlendirilmesi. 9. Sonuçların belgelendirilmesi.
17 Muhtemel Zarar Modu: Sistem içerisinde zarara neden olabilecek işlemler esnasında meydana gelebilecek raslantısal ve doğal olaylardır. İşletmenin bütünü içerisindeki parçalar ayrı ayrı ele alınır, olası zarar verici olaylar tespit edilir, bu olaylara zarar modları denilmektedir.
18 Zararların Etkileri- Sonuçları: Gerçekleşmesi olası durumların meydana getirdiği zararların işletme üzerindeki etkisinin belirlenmesidir. P, S, D, RÖS, harfleriyle gösterilen sembollerin anlamları aşağıda verilmiştir: P: Her bir zarar modunun oluşma olasılık değeri; S: Zararın ne kadar önemli olduğunun değeri, şiddet, ciddiyet D: Zarar meydana getirecek durumun keşfedilmesinin zorluk derecelendirilmesi, RÖS: Risk öncelik sayısı RÖS değeri P, S ve D değerlerinin çarpımıyla elde edilir. RÖS = P(olasılık) x S(şiddet) x D(fark edilebilirlik) FMEA analizi yardımıyla olası zarar meydana getirecek durumlar önceden sezilerek önlemler geliştirilir ve böylece olası zararların artış olasılığı giderilir.
19 Zararların Etkileri- Sonuçları: RÖS: Risk öncelik sayısı RÖS değeri P, S ve D değerlerinin çarpımıyla elde edilir. RÖS = P(olasılık) x S(şiddet) x D(fark edilebilirlik) FMEA analizi yardımıyla olası zarar meydana getirecek durumlar önceden sezilerek önlemler geliştirilir ve böylece olası zararların artış olasılığı giderilir.
FMEA Hata Türleri ve Etkileri Analizi 2007 FMEA Tanımı FMEA (HTEA), bir ürün veya prosesin potansiyel hatalarını ve bunların sonucu olabilecek etkilerini tanımlama, değerlendirme, potansiyel hatanın ortaya
1.GİRİŞ Her sektörde arzın arttığı ve iletişim teknolojilerinin çok geliştiği günümüz ekonomisinde işletmeler, varlıklarını devam ettirebilmek için sadece ucuz mal ya da hizmet üretimini değil, hem ucuz
(REFEREED RESEARCH) KONFEKSİYON ÜRETİMİNDE HATA TÜRÜ VE ETKİLERİ ANALİZİ FAILURE MODE AND EFFECT ANALYSIS IN CLOTHING PRODUCTION Yrd. Doç. Dr. Önder YÜCEL Ege Ü. Bayındır MYO e-mail: firstname.lastname@example.org
ENDÜSTRİYEL RİSK ANALİZİ ve MÜDAHALE PLANLAMALARI RISK ANALYSIS of INDUSTRIAL ACCIDENTS AND RESPONSE PLANS Prof. Dr. Halil Rıdvan ÖZ Genetik ve Biyomühendislik Bölümü Fatih Üniversitesi TEHLİKE Kişisel
Eğitim Notu Konu : ISO 9000 2000 KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ STANDARDI Hazırlayan : Vahit YAVUZ* *EGE Danışmanlık ve Ticaret Ltd. Şti. ANKARA- İZMİR İSTANBUL 1 KALİTE ; - Bir ürün veya hizmetin belirlenen veya
FIRAT KALKINMA AJANSI İÇ DENETİM REHBERİ 1 GİRİŞ Bu rehber, Fırat Kalkınma Ajansında iç denetim faaliyetlerinin, 3 Ağustos 2009 tarih ve 27308 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kalkınma Ajansları Denetim
435 TOPLAM VERİMLİ BAKIMA GEÇİŞTE İLİŞKİ DİYAGRAMI KULLANIMI A. S. Anagün 1 ve E. Soy 2 ÖZET Toplam Verimli Bakım (TVB), üretim, bakım ve mühendislik bölümlerinin önderliğinde ve üst yönetimden alt kademeye
İŞÇİ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİNDE RİSK ANALİZLERİ NASIL YAPILIR? Vasfi Seber Elektrik Mühendisi Kaza; ani, istenmeyen ve planlanmamış, genellikle ölüm, yaralanma veya maddi hasarla sonuçlanan bir olaydır veya
TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TS 18001 Nisan 2008 ICS 03.100.01; 13.100 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMLERİ - ŞARTLAR Occupational health and safety management systems - Requirements TÜRK STANDARDLARI
11 Eylül 2014 Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu Sayı : 5992 İYİ UYGULAMA REHBERİ Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan: SUNUŞ OPERASYONEL RİSK YÖNETİMİNE İLİŞKİN REHBER Operasyonel riskin
Sayfa No: 1/30 GIDA GÜVENLİĞİ TS EN ISO 22000 GIDA GÜVENLİĞİ STANDART ŞARTLARINA UYGUN OLARAK HAZIRLANMIŞTIR. İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi TEL : (0) 422 3410660-70 FAKS : (0) 422 341 07 28
T.C. MALİYE BAKANLIĞI MALİYE BAKANLIĞI İÇ KONTROL İZLEME VE DEĞERLENDİRME REHBERİ Ocak 2014, Ankara Strateji Geliştirme Başkanlığı T.C. MALİYE BAKANLIĞI MALİYE BAKANLIĞI İÇ KONTROL İZLEME VE DEĞERLENDİRME
TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TS EN ISO 9000 Mayıs 2007 ICS 01.040.03; 03.120.10 KALİTE YÖNETİM SİSTEMLERİ - TEMEL ESASLAR, TERİMLER VE TARİFLER Quality management systems Fundamentals and vocabulary
İLERİ ÜRÜN KALİTE PLANLAMASI (APQP) Bu el kitabının amacı tedarikçilere İleri Ürün Kalite Planlaması ve Kontrol Planı hakkında gerekli bilgileri sağlamaktır. Bu kapsamda müşteri ihtiyaç ve beklentilerini
RİSK DEĞERLENDİRME İÇİNDEKİLER Risk Değerlendirme Temel Kavramlar Risk Değerlendirme Süreci Risk Değerlendirme Ekibi ve Dokümantasyon Risk Değerlendirme Uygulaması İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ Doç. Dr. Metin
1. Risk yönetiminin faydaları arasında hangisi yoktur? a) Kayıpları önler b) Belirsizliği önler c) Üretim yavaşlar d) Güvence sağlar 2. Aşağıdaki risk tiplerinden hangisi doğrudur? a) Kontrol dâhilinde
DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ RİSK YÖNETİMİ YÖNERGESİ İzmir/25.11.2014 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ RİSK YÖNETİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar, İlkeler Amaç MADDE
TEPE AKADEMİ İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri Ders Notları Konu Konunun genel amacı Öğrenme Hedefleri Konunun alt başlıkları ISO 9000 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri Katılımcıların,
RİSK DEĞERLENDİRME MODELLERİ ÖN TEHLİKE ANALİZİ (PRELİMİNARY HAZARD ANALYSİS - PHA) Bu metod da olası sakıncalı olaylar önce tanımlanır daha sonra ayrı ayrı olarak çözümlenir. Her bir sakıncalı olay veya
T.C. İstanbul Üniversitesi Sosyal bilimler Enstitüsü Üretim Yönetimi Anabilim dalı Yüksek Lisans Tezi ISO 22000 SİSTEMİNİN BİR GIDA FİRMASINDA UYGULAMASI Meryem Yazıcı 2501050596 Tez Danışmanı Doç. Dr.