Sual: Taharetlenirken veya su içine oturunca içeri su kaçıp oruç bozulursa yahut lavman yaptırmak zorunda kalınca, bu orucu kurtarmak için başka mezhebi taklit gibi bir çare var mıdır?
CEVAP: Evet, var. Taharetlenirken veya küvet gibi bir yerde su içine oturulunca, içeri su kaçarsa, Hanbelî mezhebi taklit edilir ve oruç bozulmaktan kurtulmuş olur.
Hanbelî'de, serinlemek için suya dalmak mekruhtur. Fakat içeri su kaçsa da oruç bozulmaz. (El-fıkhü alel mezahibil-erbea)
Hanefî'de lavman, orucu bozar. Ancak kabızlık çeken, bu sıkıntıdan kurtulmak için Mâlikî'yi taklid ederek, oruçluyken lavman yaptırırsa, oruca devam eder, çünkü Mâlikî'de lavman orucu bozmaz. (Mizan-ül-kübra)
SÜLÜK ORUCU BOZAR MI?
Sual: Sülük, sivrisinek, tahtakurusu gibi haşereler, abdesti ve orucu bozar mı?
CEVAP: Sülük, çok kan emerse, abdesti bozar. Sinek, sivrisinek, pire, tahta biti gibi haşereler, çok emseler de abdest bozulmaz. (S. Ebediyye)
Sivrisinek, tahtakurusu gibi haşereler, kan emerken içeri bir sıvı salgıladıkları bilinmediği için orucu bozmaz. İkincisi, bu haşerelerin, içeri bir şey salgıladıkları bilinse bile, bundan sakınma imkânı olmadığı için, yine orucu bozmaz. Sülüğün, kan emmeden önce veya emerken, içeri bir şeyler salgıladığı söyleniyor. Bu, kesin biliniyorsa orucu bozar, bilinmiyorsa bozmaz. İhtiyaten, oruçlu iken sülük kullanmamalıdır.
FITRA VERİRKEN
Sual: S. Ebediyye'de okuduğumuza göre, yemin kefareti için, (On fakire her gün bir fıtra değerinde başka mal vermek de olur) deniyor. Kefaret orucunu tutamayan hastalar için de, (Bir günün kefareti için, altmış fakire bir gün veya bir fakire altmış gün bir fıtra değerinde başka mal vermek de olur) deniyor. Başka mal denince, din kitabı vermek daha uygun oluyor. İlmihâl'de, (Sadaka-i fıtır verirken, bir fıtra değeri kadar altın, gümüş veya fülüs [kâğıt para] ve her çeşit mal verilebilir) diyor. Her çeşit malın içine din kitabının da girdiğini anlıyoruz. Fıtra yerine din kitabı verebilir miyiz?
CEVAP: Evet, muteber bir din kitabı, mesela İslam Ahlakı kitabı da verilebilir. Ancak, bütün âlimlerin sözüne uyabilmek için, ya fıtra olarak bizzat arpa, buğday, un vermeli veya değeri kadar altın veya gümüş vermelidir. Kâğıt para da verilebilirse de, evla olanı bunları vermektir. Çünkü (Başka mal veya kâğıt para verilmez) diyen âlimler de vardır.
M. ALi Demirbaş/Türkiye Gazetesi