Woodrow Wilson
- Meslek : ABD Eski Başkanı
- Doğum : 1856
- Ölüm : 1924
ABD eski başkanı ve aynı zamanda üniversite profesörü olan Başkan Woodrow Wilson, Amerika dış politikasında aktif bir rol benimseyerek önemli bir değişime neden oldu. Wilson’un ikinci döneminde ABD I. Dünya Savaşı’na girdi, Avrupa’ya savaş güçleri gönderdi ve ABD’nin küresel bir güç haline gelmesinde önemli bir dönüm noktası oldu. Presbiteryen bir vaizin oğlu olan Wilson, Virjinya eyaletindeki Staunton’da doğdu. Princepton Üniversitesi’nde eğitim gördü. Baltimore’daki John Hopkins Üniversitesi’ndeki 1886 yılındaki tarih doktorasını tamamladı. 1890’da Princepton’a döndü. Öğrencileri arasında çok popülerdi. 1902’de rektör, 1910 yılında Demokrat Parti’den New Jersey valisi oldu. 1912 yılında başkanlık seçimlerini kazandı ve 1916 yılında tekrar seçildi.
Wilson, 1914 yılında Avrupa’da I. Dünya Savaşı’nın patlak vermesinin ardından ABD’nin tarafsız kalmasını savundu. Gerçekten de 1916 yılında yapılan seçimlere “O bizi savaştan uzak tuttu” sloganıyla girdi. Ancak seçilmesini izleyen altı ay içinde Alman denizaltıları Amerikan gemilerine saldırdılar. Bu durum Amerikan kamuoyunda Alman karşıtlığının yükselmesine neden oldu. Wilson kongreye 2 Nisan 1917’de savaş ilan edilmesini önerdi. Amerika’nın beklentilerini ünlü “14 Nokta” konuşmasında açıkladı. Amerika’nın savaşa katılımı savaşın yönünün İttifak Devletleri aleyhine dönmesini sağladı. Kasım 1918’de ateşkes ilan edildi. Sonraki yıl Wilson Avrupa’yı ziyaret eden muvazzaf ilk ABD başkanı oldu. Barış görüşmeleri için Paris’e gitti. Antlaşma maddelerinin içinde Wilson’un dikkat çektiği on dört noktanın çoğu bulunuyordu. 1919 yılında Wilson felç geçirdi. Artık hükümeti yönetecek güçte değildi. Versay Anlaşması onaylanmadı ve ABD Milletler Cemiyeti’ne katılmadı. Wilson Washington’da öldü.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Ahmed Arif Hikmet Bey Efendi
Tanzimat’tan sonra eğitime getirdiği yeniliklerle bilinen Osmanlı Şeyhülislam’ı Arif Hikmet Bey, İstanbul’da doğdu. Müderris payesi alarak ilmi ve edebi çalışmalara başlayan Arif Bey, hacca gittikten sonra sırasıyla Kudüs (1816), Mısır (1820) ve Medine (1823) kadılıklarında bulundu. 1829’da nüfus tahrir işlerine nezâret etmek üzere Rumeli’de görevlendirildi. Seyyid olması dolayısıyla bir yıl sonra nakîbüleşraf, 1833’te Anadolu kazaskeri, 1838’de Rumeli kazaskeri oldu. Ertesi yıl Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliyye azalığına, hemen ardından da Rumeli müfettişliğine getirilerek Osmanlı Devleti topraklarında eğitimin yaygınlaştırılması maksadıyla kurulan Meclis-i Maârif-i Muvakkat’a üye seçildi. Mekkizade Mustafa Asım Efendi’nin vefatı üzerine 11 Aralık 1846’da şeyhülislâm tayin edildi. Bu görevde yedi buçuk yıl kadar kalan Arif Bey, Sultan Abdülmecid devrindeki Softalar Vak‘ası’nda müsamahakâr davrandığı için görevden alındı. İstanbul’da vefat etti.
-
Tokat Ulu Camii
Tokat’ın merkezinde kendi adıyla anılan mahallede (Camiikebir) yer alır. Bir deprem veya yangın neticesinde harap olan Selçuklu yapısı 1679 yılında aslına sâdık kalınarak yeniden yapıldı. İlk yapının Dânişmendliler tarafından XII. yüzyılda inşa edildiği sanılır. Bugünkü yapının da ilkinin temelleri üzerinde yapıldığı düşünülür. Düzgün kesme taş malzemeyle inşa edilen yapı 22,5 × 28 m. ölçüsünde dikdörtgen bir plana sahipti ve üstü ahşap çatı ile örtüldü. Kuzey cephesi kalenin yer aldığı tepenin yamacına yaslanacak şekilde yapıldı. Güneydoğu köşesi önünden geçen yol sebebiyle pahlanmış olup güney kenarına klasik özelliklere sahip bir çeşme, doğu ve batı kenarlarına da birer son cemaat mahalli yerleştirildi. Birer mihrap nişi ile şekillenen bu son cemaat yerlerinden doğudaki kare, batıdaki yuvarlak taşıyıcılara oturan sivri kemerlerin taşıdığı ahşap çatılara sahipti. Ortaya yakın konumda camiye açılan basık kemerli kapılar bulunur. Doğu duvarında kâgir zarif bir kuşevi yerleştirilen yapının kapılarının iki yanında altta dikdörtgen, üstte yuvarlak kemerli açıklıklara sahip ikişer pencere yer alır.
-
Mescid-i Kıbleteyn
Medine’nin kuzeybatısındaki Vebere harresinde bulunan Mescid-i Kıblateyn’in ilk adı içinde bulunduğu kabile bölgesinden dolayı Benî Selime Mescidi’ydi. Daha sonra Resûl-i Ekrem’in burada öğle veya ikindi namazını kıldırdığı sırada nâzil olan Bakara sûresinin 144. âyeti uyarınca kıblesini Kudüs’teki Mescid-i Aksâ’dan Kâbe’ye çevirmesi üzerine “iki kıbleli mescid” anlamına gelen bugünkü adını aldı, o tarihten sonra Hz. Peygamber’in unvanları arasına da “imâmü’l-kıbleteyn” eklendi. Ömer b. Abdülazîz, Medine valiliği sırasında Mescid-i Kıbleteyn de dahil olmak üzere Resûlullah’ın namaz kıldığı bütün mescidleri yeniledi. Memlük Sultanı Kayıtbay zamanında Medine bina emini olan Şâhin el-Cemâlî Mescid-i Kıbleteyn’in tavanını yeniletirken avlusunu da bir duvarla çevirtti. Ömer b. Abdülazîz’den sonraki ilk ciddi imar Kanûnî Sultan Süleyman devrinde gerçekleşti. Bu dönemde cami iki kıblesinde de yer alanı revaklarla birlikte 425 m2’lik bir alan kaplıyordu ve üzeri yine ahşap bir çatıyla örtüldü. Medine’yi ziyaret eden Faslı âlim ve seyyah Ayyâşî’nin Mescid-i Kıbleteyn’in, etrafında yapı bulunmayan, bağ ve bahçeler içerisinde mâmur bir cami olduğunu söylemesi Kanûnî devrinde yapılan yenilemenin henüz korunduğunu gösterir.
-
Mehmet Rıfat Börekçi
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Diyanet İşleri Bakanı olan Rıfat Börekçi, Ankara’da dünyaya geldi. Asıl adı Mehmed Rıfat’tır. İlk eğitimini sıbyan mektebinde alan Börekçi, daha sonra ise Ankara Rüşdiyesi’ni tamamladı. Eğitimini tamamlamasının ardından İstanbul’a gitti ve Beyazıt dersiamlarından Atıf Bey’in derslerine katılarak icazet aldı. İlerleyen dönemlerde Ankara’ya dönen Börekçi, açılan bir imtihanı kazanarak Fazliye Medresesi’ne müderris oldu. Takvimler 22 Ekim 1898 gününü gösterdiği sıralar ise Ankara İstinaf Mahkemesi üyeliğine tayin edildi. Yaklaşık altı yıl sonra bu görevi sona eren Börekçi, kısa bir süre sonra tekrardan aynı göreve getirildi ve 18 Mart 1907 yılına karar bu vazifeyi sürdürdü. Aynı yıl içerisinde Ankara müftüsü oldu. Görevleri esnasında kendisine sırasıyla mûsıle-i sahn ve mûsıle-i Süleymâniyye Bursa müderrislikleri, İzmir pâye-i mücerredi ve mahreç pâyeleri verildi. Son olarak bir de nişân-ı Osmânî aldı.
-
Yunus Nadi Abalıoğlu
Cumhuriyet gazetesinin kurucusu olan gazeteci Yunus Nadi Abalıoğlu Fethiye’de dünyaya geldi. Abalızade Hacı Halil Efendi’nin oğlu olan Yunus Nadi, Rodos Süleymaniye Medresesi ve İstanbul Galatasaray Sultani’nde okudu. Eğitimine bir süre Hukuk Mektebi’ne devam ettikten sonra 1900’de Baba Tahir’in çıkardığı Malumat gazetesinde çalışarak gazetecilik mesleğine giriş yaptı. II. Abdülhamid yönetimine karşı dernek kurduğu gerekçesiyle tutuklanan Abalıoğlu, üç yıl hüküm giyerek Midilli Adası’nda hapsedildi. Cezası bittikten sonra İstanbul’a dönüp İkdam ve Tasvir-i Efkar gazetelerine yazılar yazdı. 1910 yılında ittihat ve Terakki’nin Selanik’teki yayın organı olan Rumeli’ye başyazar oldu.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun