... konulu sunumlar: "İNTİHARIN ÖNLENMESİ. Dünya çapında intihar, 15-19 yaş grubu arasındaki ölümlerin en önde gelen beş neden arasında yer almaktadır. Bir çok ülkede intihar,"— Sunum transkripti:
1
İNTİHARIN ÖNLENMESİ
2
Dünya çapında intihar, yaş grubu arasındaki ölümlerin en önde gelen beş neden arasında yer almaktadır. Bir çok ülkede intihar, bu yaş grubundaki erkek ve kızların ölümlerinde birinci veya ikinci sırada yer almaktadır.
3
İNTİHARIN ÖNLENMESİ Bu yüzden çocuk ve ergenler arasında intiharı önlemek yüksek önceliğe sahiptir. Bir çok ülkede bu yaş grubundaki gençlerin okula devam ettiği gerçeği göz önüne alınırsa, okul uygun önleme eylemleri geliştirmek için ideal yer olarak karşımıza çıkmaktadır.
4
İNTİHARIN ÖNLENMESİ Bu doküman öncelikli olarak okul öğretmenleri ve okul danışmanları, okul doktorları, hemşireleri, sosyal çalışmacıları ve okul yatakhane yöneticileri gibi diğer okul personeline yönelik olarak hazırlanmıştır. Ancak, intiharı önleme konusuyla ilgilenen halk sağlığı çalışanları ve diğer gruplar da bu bilgileri faydalı bulacaklardır. Doküman ergenlerde intihara yönelik davranışların boyutlarını tanımlamakta, bu davranışların gerisindeki ana koruyucu ve risk faktörlerini tanımlamakta ve risk altında olanların nasıl belirleneceği ve nasıl yönetileceği ve okul topluluğunda intihar girişimi veya vakası olduğunda nasıl davranılacağını serimlemektedir.
5
İNTİHARIN ÖNLENMESİ Şu anda 15 yaş altındaki çocuklar arasında intihar yaygın değildir. 14 yaşına kadar olan intiharların büyük çoğunluğu ergenliğin ilk dönemlerinde gerçekleşirken, 12 yaş altında intihar vakası çok nadirdir. Ancak, bazı ülkelerde 15 yaş altındaki çocuklar ve yaş arası grupta intihar vakalarında endişe verici artış vardır. İntihar yöntemleri ülkeler arasında farklılık göstermektedir.
6
İNTİHARIN ÖNLENMESİ Uygulanabilir olduğunda okul tabanlı intihara yönelik en iyi yaklaşım, öğretmenler, okul doktorları, hemşireleri, okul psikologları ve okuldaki sosyal çalışmacılar arasında yürütülecek bir takım çalışmasıdır. Toplum kurumları ile işbirliği içinde çalışılması şarttır.
7
İNTİHARIN ÖNLENMESİ Şimdi veya daha sonra intihar düşüncesine sahip olmak anormal değildir. Bu düşünceler çocukluk ve ergenlik dönemlerinde normal gelişimin bir parçasıdır, çünkü kişi varoluşsal sorunlar üzerinde kafa yormakta, yaşamı, ölümü ve yaşamın anlamını anlamaya çalışmaktadır. Yapılan anketler lise düzeyindeki öğrencilerin yarıdan fazlasının intiharı düşünmüş olduğunu rapor etmektedir. Gençler bu konuyu yetişkinlerle tartışma ihtiyacı duyarlar. Çocuklarda ve ergenlerde intihar düşünceleri, bu düşünceler zorluklardan kurtulmak için tek yol olarak görüldüğünde anormal hale gelmiş olur. Bu andan itibaren ciddi bir intihar girişimi veya intihar riski vardır.
8
İNTİHARIN ÖNLENMESİ GERÇEKTE OLANDAN AZ BİLDİRİLEN BİR SORUN
9
İNTİHARIN ÖNLENMESİ Genel olarak konuşmak gerekirse, ergen erkekler kızlardan daha fazla intihar eder. Yine de, intihar girişimi sayısı kızlarda iki – üç kat daha fazladır. Kızlarda erkeklere göre daha fazla depresyon görülür, ancak kızlar sorunlarını daha kolay paylaşıp destek arayabilirler ve bu, ölümcül intihar fiillerini engeller. Erkekler genelde daha agresif ve impulsiftir, sıklıkla alkol veya yasa dışı ilaçların etkisi altında bulunabilirler ki bu ölümcül intihar girişimlerinin olası nedenidir.
10
KORUYUCU FAKTÖRLER Aile Desteği Aile üyeleri ile iyi ilişkiler Aileden destek
11
KORUYUCU FAKTÖRLER Bilişsel yapı ve kişilik; İyi sosyal beceriler Kişinin kendine, kendi durumuna ve başarılarına güveni Zorluklar ortaya çıktığında (örn.: okul işleri) yardım arama Önemli seçimler yapılacakken tavsiye arama Diğer kişilerin deneyim ve çözümlerine açık olma Yeni bilgilere açık olma
12
KORUYUCU FAKTÖRLER Kültürel ve sosyodemografik faktörler; Sosyal entegrasyon (örn.: spor aktiviteleri, kilise faaliyetleri, kulüp ve diğer faaliyetlere katılım) Okul arkadaşları ile iyi ilişkiler Öğretmenler ve diğer yetişkinlerle iyi ilişkiler İlgili kişilerden destek
13
RİSK FAKTÖRLERİ VE RİSK DURUMLARI Kültürel ve sosyodemografik faktörler Ailedeki düşük sosyoekonomik durum, düşük eğitim seviyesi ve işsizlik risk faktörleridir. Yerli insanlar ve göçmenler bu gruba dahil edilebilir ( Dilsel ve kültürel dışlanma- kültürel çatışma -İşkence ve izolasyon ) Yerlilerde göçmen olanlara nazaran daha yüksek intihar riski vardır. Cinsel yönelime ilişkin cinsiyet uyumsuzluğu ve kimlik konuları da intihar davranışları için risk faktörleridir. Kültürleri, aileleri ve akranları veya okulları ve diğer kurumlar tarafından açık bir şekilde kabul edilmeyen çocuklar ve ergenler ciddi kabul sorunları yaşar ve ideal gelişim için kendilerini destekleyici model bulamazlar.
14
RİSK FAKTÖRLERİ VE RİSK DURUMLARI Çocukluk boyunca aile yapısı ve negatif yaşam olayları
15
RİSK FAKTÖRLERİ VE RİSK DURUMLARI Ebeveyn psikopatolojisi, afektif ve diğer psikiyatrik hastalıkların bulunması Ailede alkol ve madde kullanımı veya anti-sosyal davranış Ailede intihar ve intihar girişimi öyküsü Şiddet içerikli ve suistimalci aile (çocuğun fiziksel ve cinsel suistimali dahil) Ebeveyn tarafından sunulan eksik bakım, aile içinde zayıf iletişim Ebeveynler arasında gerilim ve agresyonlu sık tartışmalar Ebeveynlerin ayrılması, boşanması veya ölümü
16
RİSK FAKTÖRLERİ VE RİSK DURUMLARI Farklı mesken alanlarına sık taşınmalar Ebeveynler tarafında çok yüksek veya çok düşük beklentiler Ebeveynlerin yetersiz veya aşırı otoritesi Ebeveynlerin çocuğun duygusal bozukluğu ile ilgilenmeye zamanının olmayışı veya red ve ihmal içeren olumsuz bir duygusal ortamın varlığı Katı aile Evlatlık olma veya üvey aile
17
RİSK FAKTÖRLERİ VE RİSK DURUMLARI Bilişsel yapı ve kişilik Kararsız mizaç, Kızgın veya agresif davranış, Anti-sosyal davranış, Dışa dönük davranış, Fazla atılganlık, Asabiyet, Katı düşünme ve başa çıkma yapıları, Zorluklar meydana geldiğinde zayıf problem çözme yetisi, Gerçekleri kavrayamama, Hayali bir dünyada yaşama eğilimi, Büyüklük ve değersizlik duyguları arasında değişen fanteziler,
18
RİSK FAKTÖRLERİ VE RİSK DURUMLARI Hayal kırıklığına hazır olma, Anksiyete, özellikle hafif fiziksel hastalık veya hafif hayal kırıklığı işaretlerinde, Kendini üstün görme, Üstünlük taslama şeklinde kendisini maskeleyebilen aşağılık ve kendinden emin olmama duygusu, okul arkadaşları veya yetişkinlere (ebeveyn dahil) karşı yadsıma ve provokatif davranışlar, Cinsel kimlik ve cinsel oryantasyona ilişkin belirsizlik, Ebeveynle, diğer yetişkinlerle ve arkadaşlarla kararsız ilişkiler
19
RİSK FAKTÖRLERİ VE RİSK DURUMLARI Psikiyatrik bozukluklar
20
RİSK FAKTÖRLERİ VE RİSK DURUMLARI Depresyon Depresif semptomlar ve anti-sosyal davranışın kombinasyonu, ergen intiharının en önemli nedenlerinden biri olarak görülmektedir. Yapılan araştırmalara göre kendini öldürmüş olan kişilerin dörtte üçünde bir veya birden fazla depresyon semptomu görülmüştür ve bunların çoğu ciddi depresyon hastalığından şikayetçidir. Depresyon geçiren okul öğrencileri tıbbi yardım aradıklarında genelde fiziksel semptomlar sergilerler. Baş ağrısı ve karın ağrısı gibi somatik şikayetler ve bacakta ve göğüste vurucu ağrılar da sık görülür. Depresyondaki kızların toplumdan çekilme ve sessiz kalma, tepkisiz ve aktif olmama eğilimleri vardır. Buna karşın depresif erkekler yıkıcı ve agresif davranışlar sergiler ve öğretmenlerinden ve ebeveynlerinden daha fazla dikkat ve ihtimam ister.
21
RİSK FAKTÖRLERİ VE RİSK DURUMLARI Anksiyete bozuklukları Araştırmalar, erkeklerde anksiyete bozuklukları ve intihar girişimleri arasında tutarlı bir korelasyonun var olduğunu göstermiştir, ancak kızlarda daha zayıf bir bağlantı bulunmuştur. Anksiyete görece olarak intihar davranışı üzerindeki etkisi bakımından depresyondan bağımsızdır, bu da intihar davranışı riski altındaki ergenlerin anksiyetesinin tespit edilip tedavi edilmesi anlamına geldiğini göstermektedir. İntihar düşüncelerine sahip gençler arasında psikosomatik semptomlara da sık rastlanır.
22
RİSK FAKTÖRLERİ VE RİSK DURUMLARI Alkol ve ilaç kullanımı İntihar eden çocuk ve ergenler arasında alkol ve yasa dışı ilaç suistimalcileri büyük bir oran teşkil etmektedir. Bu yaş grubunda, dört intihar hastasından birinin intihar eyleminden önce alkol veya ilaç kullandığı bulunmuştur.
23
RİSK FAKTÖRLERİ VE RİSK DURUMLARI Yeme bozuklukları Bedenlerinden memnun olmamalarından dolayı bir çok çocuk ve ergen kilo vermeye çalışırlar ve ne yeyip ne yememeleri gerektiği konusunda endişelidirler. Ergen kızların % 1 - % 2'sinde anoreksi veya bulimia görülür. Anoreksik kızlar sıklıkla depresyona kayabilir ve anoreksik kızlar arasında intihar riski, genel olarak gençlerin intihar riskinden 20 kat daha fazladır. Son bulgular erkeklerin de anoreksi ve bulimiadan şikayetçi olduğunu göstermiştir.
24
RİSK FAKTÖRLERİ VE RİSK DURUMLARI Psikotik bozukluklar Her ne kadar az sayıda çocuk ve ergen şizofreni ve manikdepresif bozukluk gibi ciddi psikiyatrik bozukluklardan şikayetçi olsa da, etkilenenlerde intihar riski oldukça yüksektir. Çoğu psikotik gençte aslında içki sorunları, aşırı sigara içme ve ilaç kullanma gibi ciddi risk faktörleri bulunmaktadır.
25
RİSK FAKTÖRLERİ VE RİSK DURUMLARI Önceki intihar girişimi Yukarıdaki psikiyatrik bozukluklar olsun olmasın bir veya birden fazla intihar girişimi geçmişi, intihar davranışı için önemli bir risk faktörüdür.
26
RİSK FAKTÖRLERİ VE RİSK DURUMLARI Olumsuz yaşam olayları İntihar girişimlerini veya intiharı tetikleyebilecek riskli davranışlar şunlardır:
27
RİSK FAKTÖRLERİ VE RİSK DURUMLARI Ailevi üzüntü, sıkıntılar Arkadaşlardan, kız ve erkek arkadaşlardan, ve okul arkadaşlarından vs. ayrılma Sevilen birisinin veya diğer önemli bir kişinin ölmesi Bir aşk ilişkisinin sona ermesi Kişiler arası anlaşmazlıklar veya kayıplar Yasal veya disiplinsel sorunlar Akran grubu baskısı veya kendini-yıkıcı ergen kabulü Okul notları konusunda hayal kırıklığı ve çalışmalarında başarısızlık Kabadayılık ve şiddete yönelme Sınav dönemlerinde okulda yüksek talep İşsizlik ve parasızlık İstenmeyen hamilelik, kürtaj HIV veya diğer cinsel yollarla bulaşan hastalık enfeksiyonu Ciddi fiziksel hastalık Doğal afetler
28
OLASI İNTİHAR RİSKİ ALTINDA BULUNAN ÖĞRENCİLER NASIL BELİRLENECEKTİR Sıkıntının belirlenmesi Çocuğun veya yetişkinin performansını, okula devamını veya davranışlarını etkileyen herhangi bir ani ve dramatik değişiklik ciddiye alınmalıdır, örneğin:
29
OLASI İNTİHAR RİSKİ ALTINDA BULUNAN ÖĞRENCİLER NASIL BELİRLENECEKTİR Her zamanki aktivitelere ilgi gösterilmemesi Notlarında toplam bir düşüş Eforda azalma Sınıfta kötü davranışlar Açıklanamayan veya tekrar eden okula gelmeme veya okulu asma Aşırı sigara veya içki içme veya ilaç / uyuşturucu kullanma (cannabis dahil) Polis müdahalesi ve öğrenci şiddetine neden olan olaylar
30
OLASI İNTİHAR RİSKİ ALTINDA BULUNAN ÖĞRENCİLER NASIL BELİRLENECEKTİR Eğer bu faktörlerden herhangi birisi bir öğretmen veya okul danışmanı tarafından belirlenirse, okul ekibi durumdan haberdar edilmeli ve öğrencinin ciddi bir değerlendirmesini yapmak üzere gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.
31
OLASI İNTİHAR RİSKİ ALTINDA BULUNAN ÖĞRENCİLER NASIL BELİRLENECEKTİR İntihar riskinin belirlenmesi İntihar riskini belirlerken, okul personeli sorunların her zaman çok boyutlu olduğunun bilincinde olmalıdır.
32
OLASI İNTİHAR RİSKİ ALTINDA BULUNAN ÖĞRENCİLER NASIL BELİRLENECEKTİR Önceki intihar girişimi Önceden intihar girişiminde bulunulması en belirgin risk faktörlerinden biridir. Sıkıntı durumunda bulunan gençler eylemlerini tekrarlama eğilimindedir.
33
OLASI İNTİHAR RİSKİ ALTINDA BULUNAN ÖĞRENCİLER NASIL BELİRLENECEKTİR Depresyon Diğer bir ana risk faktörü depresyondur. Depresyon tanısı bir hekim veya çocuk/yetişkin psikiyatristi tarafından konulmalı, ancak öğretmenler ve okul personeli, depresif hastalığın bir parçasını teşkil eden farklı semptomlardan haberdar olmalıdır.
34
OLASI İNTİHAR RİSKİ ALTINDA BULUNAN ÖĞRENCİLER NASIL BELİRLENECEKTİR Riskli durumlar Diğer önemli bir görev, daha önceden belirtildiği gibi, intihar düşüncelerini harekete geçiren ve intihar riskini artıran çevresel durumların ve olumsuz yaşam olaylarının belirlenmesidir.
35
İNTİHARA MEYİLLİ ÖĞRENCİLERLE OKULDA NASIL İLGİLENİLECEKTİR? Bazı okul personeli sıkıntıda bulunan ve intihar davranışı sergileyen öğrencilerle nasıl ilgilenileceği konusunda bilgili olsa da, diğerleri böyle olmayabilir. Bilgili olmayan grubun becerileri geliştirilmelidir. İntihar durumundaki bir öğrenci ile kurulacak irtibatta sağlanacak denge, mesafeli ve yakın olma, empati ve saygı arasında bulunma durumudur. Öğrencilerde intihar krizlerinin belirlenmesi ve yönetimi öğretmenler ve diğer okul personeli arasında anlaşmazlığa neden olabilir, zira bu kişiler gerekli becerilerden yoksun olabilir, zamanları olmayabilir veya kendi psikolojik sorunları ile yüzleşmekten korkuyor olabilirler.
36
Genel Önleme Bir intihar eylemi gerçekleştirilmeden önce; Herhangi bir intihar önleme eyleminin en önemli yönü, sıkıntı halinde bulunan ve/veya intihar riski yüksek olan çocukların ve ergenlerin erken tanısıdır. Bu hedefe ulaşmak için, aşağıda tanımlanan araçlarla söz konusu okul personeli ve öğrencilerin durumu ele alınmalıdır. Bir çok uzman gençlere intiharı açık bir şekilde anlatmanın akıllı bir iş olmadığı görüşünü paylaşmaktadır. Bunun yerine, intiharla ilişkili konuların pozitif bir ruh sağlığı yaklaşımı ile ele alınmasını önermektedirler.
37
Genel Önleme Okuldaki öğretmenlerin ve diğer okul personelinin ruh sağlığının güçlendirilmesi: Her şeyden önce, öğretmenlerin ve diğer okul personelinin iyi oluş hallerinin ve dengelerinin güvence altına alınması önemlidir. Bu kişiler için işyeri reddedici, agresif ve bazen şiddet dolu olabilir. Bu yüzden, bu kişilerin ruhsal konulardaki anlayışını geliştirecek, kendilerine, öğrencilerine ve çalışma arkadaşlarına uygun tepki vermeleri önerisinde bulunacak ve olası ruhsal hastalıklar konusunda onları bilgilendirecek bilgilere ihtiyaçları vardır. Ayrıca destek ve eğer gerekiyorsa tedaviye erişim imkanları da bulunmalıdır.
38
Genel Önleme Öğrencilerde kendine güvenin artırılması: Pozitif kendine güven çocukları ve ergenleri ruhsal sıkıntıya ve ümitsizliğe karşı korur ve onlara zorlu ve stresli yaşam durumları ile başa çıkma becerisi kazandırır.
39
Genel Önleme Önerilen bazı yaklaşımlar şunlardır: Gençte pozitif kimlik taklidine yardım edecek pozitif yaşam deneyimleri vurgulanmalıdır. Geçmişteki pozitif deneyimler, gençlerin ileriye dönük kendine güvenlerine imkan tanır. Çocuklara ve ergenlere daha fazla ve daha iyi yapma konusunda sürekli baskı yapılmamalıdır. Yetişkinlerin çocukları sevdiklerini söylemeleri yeterli değildir, çocuk sevildiğini hissetmelidir. Sevilmek ve sevildiğini hissetmek arasında büyük fark vardır. Çocuklar sadece oldukları gibi kabul edilmemeli, ayrıca onlara oldukları gibi değer verilmelidir. Sadece var oldukları için özel olduklarını hissetmelidirler. Eğitim sistemi de her öğrencinin kimlik duygusunun geliştirilmesi ve pekiştirilmesi için çalışmalıdır.
40
Genel Önleme Duyguların ifade edilmesinin desteklenmesi Okulda kabadayılığın ve şiddetin önlenmesi Bakım hizmetlerine ilişkin bilgilerin sağlanması Müdahale: bir intihar riski belirlendiğinde
41
Genel Önleme İletişim İntiharın önlenmesinde ilk adım hiç şüphesiz güvenilir bir iletişimdir. İntihar sürecinin gelişmesi sırasında, intihar eğilimindeki gençler ve bu gençlerin etrafındakiler arasındaki iletişim önemlidir. İletişim yokluğu ve bağlantının kopması şunlara neden olur:
42
Genel Önleme İlişkide sessizlik ve artan gerilim: Yetişkinin, çocuğu veya genci, intihara ilişkin düşüncelerini tartışmayı intihara neden olabilecek bir etken olarak düşünmesi genelde sessizliğin ve diyalog eksikliğinin nedenidir.
43
Genel Önleme Açık zıt hisler: Normal olarak bir yetişkinin, bir çocukla veya yetişkinle intihar konusunda iletişim kurması, bu kişinin kendi psişik çatışmalarını su yüzüne çıkartabilir. Stres durumu altındaki ve/veya intihar eğiliminde bulunan bir çocuk veya yetişkinle karşılaşmanın psikolojik yükü genelde oldukça ağırdır ve beraberinde bir dizi hissi reaksiyon getirir.
44
Genel Önleme Doğrudan veya dolaylı saldırganlık: Yetişkinlerin sıkıntı hali bazen, intihar veya stres durumunda bulunan çocuk veya yetişkine aşırı saldırgan durum sergilemeyle kendini gösterebilecek kadar aşırı olabilir. Şurasının anlaşılması önemlidir ki öğretmen bu iletişim sürecinde ve iyi iletişimin bu yüzden oldukça önemli olduğunu öğrenmede yalnız değildir. Diyalog her durum için yaratılmalı ve benimsenmelidir. Diyalog için öncelikle çocuğun ve yetişkinin kimliğinin tanınması ve yardıma duydukları ihtiyacın belirlenmesi gerekir.
45
Genel Önleme Stresli durumda veya intihar riski altında bulunan çocuklar ve yetişkinler genelde diğer insanların kendileri ile iletişim kurma tarzlarına karşı aşırı duyarlıdırlar. Bunun nedeni, yetiştirilme sırasında aileler ve akranlarla ilişkilerde ortaya çıkan güvensizliktir ve bunda ilgi ve saygı görmemiş olma ve hatta sevilmemiş olmanın etkisi vardır. İntihar durumundaki öğrencinin aşırı duyarlılığı sözlü ve sözlü olmayan iletişimde benzerdir. Burada, beden dili sözlü iletişim kadar önemli bir rol oynamaktadır.
46
Genel Önleme karmaşık his durumu, intihar durumunda olan genç insanın davranışlarında gözle görülür geri tepmeler olmasına neden olabilir ki bunlar, yardım istemeden yardımı reddetmeye kadar farklılık gösteren bir aralıkta seyreder ve diğerleri tarafından yanlış anlaşılabilir.
47
Genel Önleme Okul personelinin becerilerinin geliştirilmesi Bu, stres altında ve/veya intihar durumunda bulunan öğrenciler ve öğretmenleri arasındaki iletişimi geliştirme amacına yönelik özel eğitim aracılığıyla yapılabilir. Böylelikle intihar riski hakkında bilinçlendirme ve anlama yetisi kazandırılacaktır. Tüm okul personelinin kendi aralarında ve öğrencileri ile yaşam ve ölüm konuları hakkında konuşma kapasitelerinin artırılması ve stres, depresyon ve intihar davranışı belirleme becerilerinin geliştirilmesi ve mevcut destek konusundaki bilgilerin artırılması intiharı önlemenin önemli bir aracıdır.
48
Genel Önleme Profesyonellere sevk etme İntihar durumundaki genç bir insanı bir pratisyen hekime veya bir çocuk psikiyatrisine veya bir acil durum departmanına götürme gibi hızlı, amirane ve kararlı müdahale yaşam kurtarabilir. Etkili olmak için gençlikte sağlık hizmetlerinin yaklaşılabilir, çekici olduğu ve damgalayıcı olmadığı fikri uyandırılmalıdır. Stres altında ve/veya intihar durumunda bulunan öğrenciler okul personeli tarafından aktif bir şekilde ve kişisel olarak sevk edilmeli ve görevleri çocuğun haklarını korumak olan doktorlardan, hemşirelerden, sosyal çalışmacılardan ve yasal temsilcilerden oluşan bir ekip tarafından vaka ele alınmalıdır.
49
Genel Önleme İntihar araçlarının stres altında veya intihar durumunda bulunan çocuğun veya ergenin yakınından uzaklaştırılması: Tehlikeli ilaçların, silahların, ateşli silahların, böcek ilaçlarının, patlayıcıların, bıçakların okullarda, ailelerin evlerinde ve diğer binalarda çeşitli yollarla gözetim altında bulundurulması, uzağa kaldırılmaları veya kilitlenmeleri yaşam kurtarmada son derece önemli bir tedbirdir. Bu tedbirler uzun dönemde intiharı önlemede yetersiz olduğu için, aynı zamanda psikolojik destek de verilmelidir.
50
Genel Önleme İntihar girişiminde bulunulduğunda veya intihar edildiğinde okul personeline ve okul arkadaşlarına haber verilmesi: Okullar, okulda intihara girişilmesi veya intihar edilmesi durumunda, intiharın yayılmasını önleme amacıyla, özellikle öğretmenler olmak üzere öğrenciler ve ailelerin ne şekilde bilgilendirileceği konusunda acil durum planlarını belirlemelidirler. Bulaşma etkisi, intihar durumunda bulunan çocuğun veya ergenin, intihara girişmiş veya intihar etmiş kişiler tarafından benimsenmiş olan yıkıcı çözümleri kendileriyle özdeşleştirme eğiliminden kaynaklanmaktadır
51
ÖNERİLERİN ÖZETİ İntihar anlaşılması çok zor bir olgu değildir.İntihar eğilimindeki kişiler etrafındakilere yeteri kadar uyarı ve müdahale imkanı verirler. İntiharı önleme işinde, öğretmenler ve diğer okul personeli stratejik öneme sahip bir durumdadırlar ki bu durumda aşağıdakilerin yapılması önemlidir:
52
ÖNERİLERİN ÖZETİ Kişilik bozuklukları olan öğrencilerin belirlenmesi ve bunlara psikolojik destek sağlanması Konuşarak ve onları anlamaya ve onlara yardım etmeye çalışarak gençlerle daha yakın ilişkiler kurmak Ruhsal sıkıntıyı azaltmak Sözlü iletişimle ve/veya davranış değişiklikleriyle intihar eğiliminin erken teşhis konusunda eğitilmesi Daha az başarılı öğrencilere okul çalışmalarında yardımcı olmak Okul asmaların gözlemlenmesi
53
ÖNERİLERİN ÖZETİ Ruhsal hastalıkların damgalanmasının önüne geçilmesi ve alkol ve uyuşturucu kullanımının en aza indirilmesine çalışılması Psikiyatrik bozukluğu ve alkol ve uyuşturucu kullanımı olan öğrencilerin tedavi için sevk edilmesi Öğrencilerin intihar araçlarına erişiminin kısıtlanması - toksik ve öldürücü ilaçlar, böcek ilaçları, ateşli silahlar ve diğer silahlar vs. Öğretmen ve diğer okul personelinin iş streslerini azaltarak onlara yerinde destek ve erişim sağlamak
54
TÜİK 2014 VERİLERİ Ölümle sonuçlanan intihar sayısı revize edilen 2013 yılı verisine göre 3 bin 252 iken 2014 yılında 3 bin 65 oldu. İntihar edenlerin %74,3’ünü erkekler, %25,7’sini kadınlar oluşturdu.
55
TÜİK 2014 VERİLERİ İntihar sayıları yaş grubu ve cinsiyete göre incelendiğinde, 2013 yılında olduğu gibi 2014 yılında da yaş grupları arasındaki cinsiyet farklılığının belirgin olduğu görüldü. Erkek intiharlarının 15 yaş altı intiharlar hariç tüm yaş gruplarında kadın intiharlarından daha fazla olduğu tespit edildi. Cinsiyetler arasındaki farklılığın en yüksek olduğu yaş grubunun 20-24, en az olduğu yaş grubunun ise 15 yaş altı ile 85 yaş ve üzerinde olduğu görüldü.
56
TÜİK 2014 VERİLERİ İntihar eden kişilerin 2013 yılında %21,2’si ilköğretim mezunuyken 2014 yılında bu oran %24,9 oldu. İlköğretim mezunlarını 2014 yılında %22,5 ile ilkokul, %19,9 ile lise ve dengi okul ve %10,6 ile okuryazar olup bir okul bitirmeyenler takip etti.