Karadeniz'de çalışan bazı araştırmacılar, Thames Nehri'nden 350 kat daha büyük su akıntılarının deniz yatağı boyunca aktığını ve karada bir nehir gibi kanallar açtığını keşfettiler. Yer yer yaklaşık 35 metre derinliğe kadar ulaşan denizaltı nehri, karadaki muadillerine çok benzeyen akarsulara ve şelalelere bile sahiptir. Bilim adamları, karada bulunanlara göre, içinden akan su miktarı açısından dünyanın altıncı en büyük nehri olabileceğini tahmin etmektedirler.
Leeds Üniversitesi'ndeki bilim adamları, deniz yatağında bulunan bu derin kanalı ilk kez incelemek için robotik denizaltı araçları kullandılar. Karadeniz'in dibindeki derin kanal boyunca akan, karada bulunan bir nehir gibi nehir kıyıları ve taşkın ovaları oluşturan çok tuzlu bir su nehir sistemi keşfettiler.
Üniversitenin toprak ve çevre bölümünden, Dr Dan Parsons şunları söyledi: "Kanallardaki su, çevresindeki deniz suyundan daha yoğun çünkü tuzluluğu daha yüksek ve çok fazla tortu taşımakta. Deniz sahanlığından aşağı ve en derine doğru akmaya devam etmektedir. Bu nehirler karadakiler gibi hareket etmektedir . Okyanuslarımızın uzun ve geniş ovaları, deniz dünyasının çölleri gibidir, ancak bu kanallar, yaşam için gerekli besinleri ve malzemeleri bu çöller üzerinde taşımaktadır."
Dr Parsons ve meslektaşları tarafından keşfedilen ve henüz ismi açıklanmayan denizaltı nehri, Akdeniz'den İstanbul Boğazı'ndan geçerek, suyun daha düşük tuz içeriğine sahip olduğu Karadeniz'e dökülen tuzlu sudan kaynaklanıyor olduğunu belirtmiştir.
Bu, Akdeniz'den gelen yoğun suyun deniz yatağı boyunca bir nehir gibi akmasına ve yaklaşık 35 metre derinliğinde ve 0,6 mil genişliğinde kıyıları olan bir kanal oluşturmasına neden olmuştur. Karadeniz sualtı nehri şimdiye kadar bulunan tek aktif denizaltı nehridir.
Bilim adamları, deniz yatağının sonar taramaları, dünya okyanuslarının çoğunda kıvrımlı kanallar olduğunu ortaya çıkardıktan sonra, aslında uzun süredir bunların oluşabileceğinden şüpheleniyorlardı, ancak daha önce içlerinden su akıntılarına sahip olan hiçbir şey bulunmamıştı.
Bu kanalların en büyüğü, Amazon'un Atlantik Okyanusu'na girdiği Brezilya kıyılarındadır. ost'un deniz seviyelerinin çok daha düşük olduğu ve kanalların 2.500 mil uzunluğa ve birkaç mil genişliğe sahip olduğu tespit edildiğinde oluştuğuna inanılıyorlardı. Karadeniz'deki kanal çok daha küçük olmasına rağmen hala akar hale bulunan tek kanaldı.
Tektonik plakaların hareketleriyle okyanusun en derin kısımlarında oluşan jeolojik oluşumlar olan okyanus hendeklerinden farklı olarak, denizaltı nehir kanalları karadaki nehirler gibi kıvrılır ve aynı şekilde siltleri dipten aşındırarak kıyılar oluşturur.
Dr Parsons, Karadeniz nehrinin saatte yaklaşık dört mil hızla aktığını ve kanaldan her saniyede 22.000 metreküp su geçtiğini tespit edip açıklamıştır - Thames Nehri'nin akışından 350 kat ve Avrupa'nın en büyük nehri olan Ren'den 10 kat daha fazla hızlı hareket etti anlamına gelmektedir.
Dr Parsons, araştırmadan elde edilen verilerin, bu nehirlerin bulunduğu alanlarda sondaj yapmak isteyen petrol şirketleri için de önemli olacağını söyledi.
Ahmet TAŞÇI
KAYNAK:https://www.hydro-international.com/content/news/undersea-river-discovery
Fotoğraflar:https://www.marineinsight.com/