Cezayir’in Savaşı
- Comments:
- 0
Neredeyse altı yıllık bir isyanın ardından Cezayir, artık savaştan usanmış halde. Her gün görülen terör eylemleri, Fransa’nın dört katından daha büyük olan bu ülkede yaşayan, yüzde 90’ı Müslüman, geri kalanı Avrupalı yerleşimci 10.600.000 insanın hayatını gölgeliyor. Bir kafeye atılan sis bombası, pusuya düşürülen bir otobüs ve her sabah gazetelerde çıkan ölüm ilanları Cezayir’deki hayatın gerçekleri. Şafaktan önce bir şüphelinin kapısının polis tarafından uğursuzca çalınması da.
Cezayirlilerin les &venements —olaylar— dediği şey, I Kasım 1954’te, Front de Libgration Nationale (Ulusal Kurtuluş Cephesi) ya da kısaca FLN adlı Müslüman örgütün amansız bir bağımsızlık mücadelesine girişmesiyle başladı. Yerleşimciler de kurulu düzeni aynı acımasızlıkla savundu. Bu iki amansız düşmanın arasında kalan Fransız ordusu, iki tarafa da yaranamadan, kanayan ülkeye barış getirmek için savaşını sürdürüyor. Tahminen 50.000 ELN gerillasına karşılık 450.000 Fransız askeri var; bu askerlerin 150.000’ini, şaşırtıcı şekilde Müslüman gönüllüler oluşturuyor.
Ülkede başka açmazlar da var. Sömürgecilik karşıtı FLN’nin katlettiği Müslüman sayısı bugüne dek katlettiği Avrupalıların dokuz katı. Cezayir’in Fransa’yla birleşmesini destekleyen yerleşimcilerse, Fransa’ya karşı iki kez silaha sarıldı. Mayıs 1958’de Dördüncü Cumhuriyet’i devirip Ocak 1960’ta Beşinci Cumhuriyet’i temelinden sarstılar. Dahası bu yerleşimcilerin yarısın- dan azı Fransız kökenli; kalanların çoğu İspanyol, İtalyan ya da Malta asıllı.