Mucitleri Yanlış Öğrenilen Buluşlar
Araba, uçak, ampul, telefon, radyo gibi yaşamımızı büyük miktarda etkileyen buluşların reel mucitleri, her yarıyıl esrarengiz bir münakaşa mevzusu olmuştur. Hangi buluşun kime ait olduğu mevzusunda farklı iddialar öne sürülmektedir. Telefonun Mucidi–Anotino Meucci Herkes telefonun reel mucidi olarak Graham Bell’i öğrense de bu bilgi doğru değildir. Graham Bell, sadece telefon tesciline sahiptir. Graham Bell’in 1876 […]
Araba, uçak, ampul, telefon, radyo gibi yaşamımızı büyük miktarda etkileyen buluşların reel mucitleri, her yarıyıl esrarengiz bir münakaşa mevzusu olmuştur. Hangi buluşun kime ait olduğu mevzusunda farklı iddialar öne sürülmektedir.
Telefonun Mucidi–Anotino Meucci
Herkes telefonun reel mucidi olarak Graham Bell’i öğrense de bu bilgi doğru değildir. Graham Bell, sadece telefon tesciline sahiptir. Graham Bell’in 1876 yılında telefon tescilini almasından çok çok evvel, 1854 senesinde Antonio Meucci ilk telefonu çoktan üretmişti dahi. Meucci’nin ‘teletrofono’ adını verdiği bu buluş, ses dalgalarının elektrik dalgalarına dönüşmesi temelinde çalışıyordu. Bu sayede, elektrik dalgaları değişik tarafta sese çevriliyordu.
Meucci’nin yaptığı en büyük yanlış, buluşunu o zamanlar ticarete dökmek istemediği için 1871 senesine kadar tescil müracaatı yapmaması. Sonrasında tescil almak istese de 250 dolara gereksinimi olur ve parasal kasvetlerden dolayı bu parayı veremez. Senelik süreçlerle yenilenen 10 dolarlık bir tescil alsa da 1874 senesinde bu fiyatı yine ödeyemediği için tescil elinden alınır. 1874 senesinde Graham Bell, ‘telephone’ adlı makinesiyle Meucci’nin tescilini satın alır. Amerika Birleşik Devletleri Kurultayı, 2002 senesinde telefon mucidi olarak Anotino Meucci’ni kabul etse de tescil hala Graham Bell’e aittir.
Uçağın Mucidi–Richard Pearse
Bir değişik reel mucidi yanlış tanınan buluş, uçaktır. Uçağın tescilinin her ne kadar Wright Kardeşleri’ne ait olduğu bilinse de ilk uçuşu hakikatleştiren insan Richard Pearse’tır. 31 Mart 1903 tarihinde Richard Pearse ilk uçak modelinin imalini bitirmiştir. Ancak çoğu birey, ilk uçak dendiğinde 17 Aralık 1903’te Wirght Kardeşler’inin ikonik uçuşunu hatırlar. Pearse’in uçak modeli, günümüz uçaklarına daha çok benzemektedir. Bu modelde, çift kanat yerine tek kanat bulunmaktaydı. Ayrıca, tek pervaneye sahip olan modelin dengeleyicileri de arka tarafta bulunmaktaydı.
Röntgen’in Mucidi–Wilhelm Conrad Röntgen
Tıpta hastalıkların tanısını yapmak için kullanılan Röntgen, öğrenilenin aksine Thomas Edison tarafından değil, Alman asıllı fizikçi olan Wilhelm Conrad Röntgen tarafından buluş edilmiştir. 1857 yılında katot ışınlarını araştırmak ismine toplanan Wilhelm Röntgen, Johann Hittorf ve Philip Lennard yaptıkları bir gizeme deneyler sırasında bilinmez bir ışık cinsine rastlar ve bunu X-RAY olarak adlandırır.
Radyonun Mucidi–Nikola Tesla
Radyonun reel mucidi, Marconi değil, Nicola Tesla’dır. Radyo mucidi olarak Marconi’nin öğrenilme nedeni, radyonun tescilini almasıdır. Tesla, radyoyu Marconi’den iki sene evvel üretmiştir ancak o gizemeler daha büyük buluşlarla uğraştığı için pantent almamıştır. Aynı zamanda, Marconi, radyoyu buluş ederken Tesla’nın tescillerinden de yararlanmıştır. Marconi, radyoyu 1895 yılında buluş ettiğini duyuru eder fakat bu aygıt, Tesla’nın yazılarındaki aygıtla büyük eşlik gösterir. Ancak Tesla her ne kadar radyoyu kendisinin buluş ettiğini bildirse de reel mucit olarak Marconi kabul edilir.
Çağdaş Arabanın Mucidi–Karl Benz
Mucitler mevzusunda yanlış öğrenilen bir değişik bilgi ise araba ile alakalıdır. İlk çağdaş arabanın mucidi Henry Ford olarak öğrenilir. Ancak Henry Ford, araba ürettiği fabrikalarda bant sistemini geliştiren ilk insandır. Çağdaş arabaların mucidi ise Karl Benz ismine bir mühendistir. Karl Benz, benzinle çalışan ilk arabayı 1885 senesinde Almanya’da üretmiştir. Sonrasında ise kendi firmayı Benz&Cie ismine çağdaş arabanın tescilini almıştır. 1888 senesinde bu arabanın imaline başlamıştır. Henry Ford ise ilk arabasını 1896 senesinde üretmiştir.
Teleskobun Mucidi–Hans Lippershey
Çoğumuz Galileo Galilei’i teleskobun mucidi olarak tanırız. Ancak Galilei, bu seyyarenin en iyi astronomlarından biri olsa da teleskobun mucidi değildir. Bilim dünyasında büyük metamorfozların başlangıcını koyan teleskopun reel mucidi, Hans Lippershey’dir. Bir tüccar olan Lippershey, 1608 senesinde teleskobu buluş etmiştir. İlk teleskop, bir objeyi yalnızca 3 katına kadar geliştirebiliyordu. Buluştan sonra, teleskopların rakamsız imali asıllaştı ve dünyanın dört bir yanına dağıldı. Galiei, teleskobu bütün olarak buluş etmese de ona konveks ve konkav lensleri gibi birkaç yenilikler getirdi.
Ampulün Mucidi–Sir Humphry Davy
1802 senesinde, Sir Humpry Davy, güçlü bir elektrik bataryayı buluş etti. İnce bir platin tel içerisinden elektrik akımını geçirerek ilk ampulü elde eden Davy, çağdaş ampulün atası olarak öğrenilmektedir. Devy, ampul üretiminde platini seçmişti zira erime sıcaklığı azami olan metallerden biri olduğunu öğreniyordu.
Bundan 75 sene sonra, Thomas Edison, ilk ticari olarak zaferli olan ampulü üretmeye başlamıştır. Bununla beraber, Edison’un ezeli rakibi George Westinghouse’un da Edison’dan farklı bir ampul yaptığı bilinmetedir. Hatta Edison Westinghouse’a, ampulün reel mucidi olarak kendisini gördüğü için dava açar ancak davayı kaybeder.
Yazar: Gülhar Memmedli