Söz konusu sağlıkla ışıldayan bir cilt hayali olduğunda, cilt lekeleri bazılarımız için en büyük dert. Sivilceler, pigmentasyon değişiklikleri, popüller… Tüm bu leke türleri çoğunlukla zararsız olsa da kozmetik nedenlerle onlardan kurtulmak isteyebilirsiniz. Elbette bazı cilt lekeleri, acil tedavi gerektiren cilt kanseri gibi ciddi bir durumu da gösterebilir. Peki cilt lekeleri nasıl geçer? Cilt lekelerine evde çözüm bulmak mümkün mü? Tüm bu soruların yanıtları ve daha fazlası için okumaya devam edin.
Cilt lekesi türleri
Birçok farklı cilt lekesi türü olduğunu söylemiştik. Bazı örnekleri şu şekilde sıralayabiliriz:
Sivilceler: Sivilce veya akne, cildin aşırı yağ üretmesi sonucunda ortaya çıkar. Aşırı aktif yağ bezleri; ergenlik, menopoz gibi nedenlerle yaşanan hormonal değişiklikler; stres, kaygı, depresyon gibi durumlar sivilce oluşumuna katkıda bulunabilir.
Hiperpigmentasyon: Bu, cildin diğer bölümlerinden daha koyu renkte görünen bir leke türüdür. Oldukça yaygın, ancak zararsızdır. Hiperpigmentasyon, genetik faktörlerin, güneş hasarının veya sivilce izlerinin bir sonucu olarak ortaya çıkabilir. Örneğin cildin yoğun güneşe maruz kalan kısımlarında küçük noktalar veya yamalar gelişebilir. Sivilce izleri de sivilce iyileştikten sonra ciltte koyu lekelerin kalmasına neden olabilir.
Melazma: Bu, hamilelik sırasında veya kişi doğum kontrol hapı aldığında gelişebilen bir hiperpigmentasyon türüdür. Yaşanan hormonal değişiklikler melanin artışına yol açar. Melanin cilde rengini veren pigmenttir. Melaninin aşırı üretimi cildin bazı bölgelerini daha koyu hale getirebilir.
Kıl dönmesi: Bazen tüyler kendi üzerlerine kıvrılarak derinin içinde uzayabilir, bu da kırmızı, kaşıntılı yumrulara yol açabilir. Uzmanlar bu cilt lekelerini batık tüy olarak adlandırırlar.
Doğum lekeleri: Bu leke türü doğumda veya kısa bir süre sonra ortaya çıkabilir, bazen geçici ve bazense kalıcı olabilir. Doğum lekeleri, yeni doğmuş bir bebeğin cildinde görülen lekelerdir. Doğumda veya kısa bir süre sonra ortaya çıkabilirler. Bazı doğum lekeleri zamanla kaybolurken bazıları kalıcıdır. Genellikle zararsız olmakla birlikte bazı zararsız doğum lekeleri hızla büyüyebilir. Böyle durumlarda mutlaka bir dermatoloğa başvurmak gerekir.
Uçuklar: Uçuklar, dudaklarda veya ağız çevresinde oluşan ağrılı, kırmızı, sıvı dolu kabarcıklardır. Herpes simpleks virüsü ile enfeksiyonun bir sonucu olarak ortaya çıkarlar. Oldukça bulaşıcıdır ve doğru tedavi edilmezse kalıcı lekelere neden olabilirler.
Cilt kanseri: Bazı leke türleri cilt kanseri belirtisi olabilir. Dikkat edilmesi gereken belirtilerin farkında olmak, cilt kanserinin erken teşhis edilmesini sağlar. Potansiyel cilt kanseri belirtilerini şu şekilde sıralayabiliriz:
Hızla büyüyen yeni bir ben veya işaret
Kanayan veya kaşınan bir ben veya işaret
Şekil, boyut veya rengi değişen bir leke
Asimetrik veya pürüzlü, düzensiz kenarları olan bir ben
6 milimetreden daha büyük bir ben
Eğer yukarıdaki özelliklerden herhangi birine sahip yeni veya sıra dışı bir cilt lekesi fark ederseniz mutlaka bir uzmana başvurmayı unutmayın.
Cilt lekeleri nasıl geçer?
Artık cilt lekesi türlerini biliyorsunuz. Peki zararsız cilt lekeleri nasıl geçer? Muhtemelen bildiğiniz gibi cilt lekelerini makyajla kamufle etmek kalıcı bir çözüm değil. Bu yüzden siz de leke görünümünü hafifletmek, hatta onlardan kalıcı olarak kurtulmak için evde kolayca bulabileceğiniz malzemelerle doğal karışımlar hazırlayabilirsiniz. İşte cilt lekelerine doğal çözüm olabilecek bazı tavsiyeler.
1. Lekeler için karbonat maskesi
İhtiyacınız olacak malzemeler:
1 çay kaşığı karbonat
Su veya zeytinyağı
Yapılışı:
Karbonata birkaç damla su veya zeytinyağı ekleyin ve macun kıvamına gelene kadar iyice karıştırın.
Macunu etkilenen bölgeye uygulayın ve 5-10 dakika bekletin.
Macunu yavaşça ovun ve alanı temiz suyla durulayın.
Bu maskeyi haftada iki kez yapabilirsiniz.
Karbonat cildin pH’ını nötralize eder ve leke bölgesinde birikmiş olan ölü deri hücrelerini temizler (*). Bu da leke görünümünün hafiflemesini sağlar.
2. Lekeler için neem yağı
İhtiyacınız olacak malzemeler:
Bir avuç kuru neem yaprağı
1-2 yemek kaşığı bal
Yapılışı:
Yaprakları ezin ve pürüzsüz bir neem ezmesi elde etmek için balla karıştırın.
Bu macunu etkilenen bölgeye veya tüm yüze uygulayın.
10-15 dakika kurumasını bekleyin.
Normal su ile durulayın.
Bu maskeyi haftada iki kez yapabilirsiniz.
Neem, cilt tarafından üretilen ve gözenekleri tıkayan fazla yağı emer. Ayrıca düzenli kullanımla birlikte lekeleri yok etmeye yardımcı olur (*).
3. Lekeler için yoğurt maskesi
İhtiyacınız olacak malzemeler:
2 yemek kaşığı yoğurt
Bir tutam zerdeçal
1/2 çay kaşığı un
Yapılışı:
Tüm malzemeleri karıştırın ve maskeyi yüzünüze uygulayın.
20 dakika bekletin ve sonra su ile durulayın.
Bu maskeyi haftada 2-3 kez yapabilirsiniz.
Yoğurt, bir eksfoliant ve leke açıcı ajan olarak işlev gören laktik asit içerir. Ayrıca kolayca yara izi ve leke bırakabilecek sivilce oluşumunu da önler (*).
4. Lekeler için zerdeçal maskesi
İhtiyacınız olacak malzemeler:
1/2 çay kaşığı zerdeçal tozu
1 yemek kaşığı bal
1 çay kaşığı limon suyu
Yapılışı:
Malzemelerin tamamını karıştırın.
Karışımı yüzünüze uygulayarak 10-12 dakika bekletin.
Önce ılık suyla, ardından soğuk suyla durulayın.
En iyi sonuçlar bu maskeyi her gün uygulayabilirsiniz.
Zerdeçalda bulunan önemli bir fitokimyasal olan kurkumin, antioksidan ve cilt iyileştirici maddeler vardır. Bu nedenle cilt tonunu eşitler ve yara izlerini, koyu lekeleri soldurur (*).
Sarımsağı ezin ve bir kapta nemlendiriciyle birlikte karıştırın.
Karışımı lekelerin üzerine sürün.
Gece boyunca bekletin.
Bu uygulamayı her gece tekrarlayabilirsiniz.
Sarımsak, antibiyotik ve antioksidan özellikleriyle lekeleri giderebilir ve sivilce izlerini yok ederek cildinize ışıltı katabilir (*).
7. Lekeler için aspirin maskesi
İhtiyacınız olacak malzemeler:
2-3 adet aspirim
Su
Yapılışı:
Aspirinleri ezin ve tozu macun kıvamına gelene kadar su ile karıştırın.
Macunu lekelerin üzerine uygulayın, 10-15 dakika bekletin.
Cildinizi suyla temizleyin.
Bu uygulamayı her gece yapabilirsiniz.
Aspirin genellikle ağrı kesici olarak kullanılsa da “asetilsalisilik asit” içermesi sebebiyle leke tedavisi için kullanılabilir. Tıpkı cilt bakımında önemli bir bileşen olan salisilik asit gibi, aspirin de leke ve kızarıklığı azaltabilen güçlü anti-inflamatuar özelliklere sahiptir.
8. Lekeler için papaya
İhtiyacınız olacak malzemeler:
Birkaç parça yeşil papaya
Yapılışı:
Papayayı ezin ve yüzünüze uygulayarak 15 dakika bekletin.
Cildinizi suyla durulayın.
Bunu haftada 2-3 kez yapabilirsiniz.
Papayada bulunan enzimler cildi temizler ve yağ üretimini kontrol altına alır. Pürüzsüz ve lekesiz bir cilt ortaya çıkarmak için biriken ölü cilt hücrelerinin tümünü giderir (1, 2).
Cilt lekeleri için ne zaman doktora görünmeli?
Daha önce de belirttiğimiz gibi cilt lekeleri çoğunlukla zararsız olsa da kozmetik nedenlerle onları tedavi etmek isteyebilirsiniz. Bununla birlikte eğer aşağıdakilerden birini taşıyan bir cilt lekesine sahipseniz mutlaka bir dermatoloğa başvurun:
Hızla büyüyen
Boyut, şekil veya renk değiştiren
Kanayan veya kaşınan
Tüm bunlar, cilt kanseri veya tedavi edilmesi gereken başka bir cilt sorununun belirtileri olabilir. Eğer cilt kanserinin karakteristik belirtilerini taşıyan bir leke varsa ve hızlıca uzmana başvurulursa, bu cilt kanseri türü yüksek oranda tedavi edilebilir.