Komünizm'den vazgeçen Küba'nın yeni anayasasında neler var?
Küba’da yeni hazırlanan anayasanın taslak metninde, "komünist bir toplum inşa etme" amacı kaldırıldı. Anayasada Komünist Parti’nin ülkede önde gelen siyasi güç olduğu belirtilse de komünizm yerine sosyalizm vurgusu yapılıyor. Piyasa ekonomisinin açılmasını ve medeni hakların modernize edilmesi hedefiyle yola çıkan Küba'nın yeni anayasası, halk oylamasına gidecek.
224 maddeden oluşan ve Komünist Parti de dahil tüm partilerin oy birliğiyle kabul edilen yeni anayasa önce Küba'nın devrim lideri Fidel Castro'nun doğum günü olan 13 Ağustos'tan başlamak üzere 15 Kasım'a kadar kamuoyunda tartışılacak. Kamuoyu tartışmalarının ardında da anayasa değişikliği için referanduma gidilecek.
Komünizm'den Sosyalizm'e evrilme
1959'da Batista diktatörlüğünün yıkılmasının ardından yapılan ilk köklü anayasal değişikliğinde komünizm hedefi yasallaşmıştı. Parlamentoya sunulan yeni anayasa taslağında ise "komünist toplum yaratma hedefi" ile ilgili bölümü çıkarırken temelde sosyalizme odaklanılıyor.
2002'de bazı değişikliklere gidilen Küba'nın 1976 tarihli son Anayasasının 62. maddesinde şu ifadeler yer alıyordu:
- "Vatandaşlar için tanınan özgürlüklerin hiçbiri, Anayasa ve yasada kurulmuş olanın ya da sosyalist devletin varoluş ve amaçlarının tersine ya da Küba halkının sosyalizm ve komünizmi inşa etme kararının aksine uygulanamaz."
- "Bu ilkelerin ihlalleri yasalarla cezalandırılabilir."
Yeni Anayasadaki başlıca değişiklikler
-Devlet Konseyi Genel Sekreteri Homero Acosta, anayasanın onaylanmasının ardından özel mülkiyet hakkı tanınacağını vurgularken ekonomik reformlarla canlanan küçük işletmelerin hukuki statüsünün güçlendirileceğini de söyledi.
-Yeni Anayasada ayrıca Küba için 'de facto' konulardan biri olan yabancı yatırımla ilgili de değişikliğe gidiliyor. Yeni anayasa kısıtlı yabancı yatırıma olanak tanıyor.
-Yeni anayasa halkın onayını da alırsa ülkede artık devlet başkanının yanında bir de hükümet başkanı olacak ve bu sebeple bir başbakanlık makamı kurulacak. Devlet başkanı tek merkezci olmayacak, devlet konseyi ve bakanlar kuruluna başkanlık etmeyecek. En yüksek yürütme organı olan devlet konseyinin başkanlığını parlamento başkanı üstlenecek.
- Yeni Anayasayla birlikte LGBTİ bireylerin evlilikleri de resmen tanınacak.
Guardian gazetesinin haberine göre Küba devlet televizyonuna konuşan Küba Komünist Partisi milletvekili Esteban Lazo, "Bu fikirlerimizin değiştiği anlamına gelmiyor" dedi ve "Biz, sosyalist, egemen, bağımsız, başarılı ve sürdürülebilir bir ülkeye inanıyoruz" ifadesini kullandı.
19 Nisan'da Raul Castro'nun yerine devlet başkanlığına seçilen Miguel Mario Diaz-Canel Bermudez, şu ana kadar ekonomik hedeflerine ulaşmış görünmüyor.
Dün Anayasa değişikliğinin ülkesini güçlendireceğini söyleyen Canel, haziran ayında ülkeyi ekonomik bakımdan iyileştirmek ve "mali itibarını yavaş yavaş yeniden tesis etmek" için daha çok çalışmaya çağırmıştı.