Yağlar, sağlıklı ve dengeli beslenmede; protein, karbonhidrat ile birlikte beslenmede yer alması gereken üç ana besin grubundan biridir. Yağların vücutta pek çok görevi bulunmaktadır. Vücudun temel enerji kaynağı karbonhidratlar olmakla birlikte, yağlar da, önemli bir enerji kaynağıdır. kalori ihtiyacının%20-25 kadarının yağlardan sağlanması tavsiye edilmektedir.
Sağlıklı ve dengeli beslenme için üç ana besin grubu olan karbonhidratlar, proteinler ve yağların tüketilmesi gerekir. Yağlar; insanların büyümesi, gelişmesi ve yaşamını sürdürmesi için gerekli olan besin maddelerinden biridir. Dünya Sağlık Örgütü; enerji vermelerinin yanı sıra, yağda eriyen vitaminlerin kullanımı ve elzem (esansiyel) yağ asitlerinin vücuda temini için günlük enerjinin %25-30’unun yağlardan karşılanması gerektiğini vurgulamaktadır.
Yağlar, vücuda aynı miktarda protein ve karbonhidrattan daha fazla enerji sağlar. Yağlar, sadece yağda eriyen A, D, E ve K vitaminlerinden vücudun yararlanmasını sağlar, hücre zarına ve deriye esneklik sağlar, vücudun ısı kaybını önler, iç organları çevreleyerek onları dış etkenlerden korur, sindirim sisteminin düzenli çalışmasını sağlar. Özellikle balık ve su ürünlerinde bulunan yağlar, retina ve beyin gelişimi için gereklidir. Yağlar aynı zamanda östrojen ve testesteron hormonlarının yapısında yer almaktadır.
Yağ Asitleri Nedir?
Yağ asitleri yağların temelini oluşturan yapı maddeleridir. Genel olarak yağ asitleri; doymuş, tekli doymamış, çoklu doymamış ve hidrojenle doymuş olarak sınıflandırılır.
Tekli doymamış yağ asitleri: Oda sıcaklığında sıvı formundadır. Fındık, zeytinyağı ve kanola yağı bu sınıfa girer. Bu yağlar vücut tarafından sentezlenemediği için mutlaka besinler yoluyla tüketilmelidir.
Çoklu doymamış yağ asitleri: Oda sıcaklığında sıvı veya yumuşak formdadır. Mısır, soya, ayçiçek ve deniz ürünlerinde bulunur. Omega 3 de çoklu doymamış yağ asididir. Kalp ve damar sağlığı açısından önemli bir yere sahip olan Omega 3, özellikle soğuk deniz balıklarından; somon, ton balığı ve uskumruda bulunur.
Doymuş yağ asitleri: Daha çok hayvansal kaynaklı besinlerde bulunur. Et, tavuk, yumurta, süt, petnir ve yoğurtta bulunan doymuş yağ asitleri, bitkisel besinlerden sadece Hindistan cevizi yağında bulunur.
Yağ Tüketimi
Beslenmede yağlar hayvansal ve bitkisel kaynaklı olmak üzere iki şekilde tüketilmektedir. Tereyağı, zeytin yağı gibi bitkisel kaynaklı yağların yanı sıra beslenmemizde et, süt gibi kaynaklardan da yağlardan da yararlanırız. Sağlıklı bir kişinin tüketmesi gereken yağ miktarı, kilosu ve boyu gibi kişisel özellikler göz önüne alınarak belirlenir. Dünya Sağlık Örgütü; enerji vermelerinin yanı sıra, yağda eriyen vitaminlerin kullanımı ve elzem (esansiyel) yağ asitlerinin vücuda temini için günlük enerjinin %25-30’unun yağlardan karşılanması gerektiğini vurgulamaktadır.