2 KARDĐYOMĐYOSĐT Kardiyomiyositler;miyokardın volüm olarak 3/4 ünü, sayısal olarak 1/3 ünü oluşturur. Işık mikroskopu altında çarpraz çizgilenme ve dallanma gösterir. Her hücre, kompleks hücre membranı olan sarkolemma tarafından sarılan miyofibril paketleri tarafından dolmuştur.
3 Miyositlerin yapısı; atrium, ventrikül ve purkinje hücrelerinde farklılık göstermektedir. VENTRĐKÜLER MĐYOSĐT ATRĐAL MĐYOSĐT PURKĐNJE HÜCRELERĐ ŞEKĐL Uzun ve dar Eliptik Uzun ve geniş UZUNLUK (mikron) ÇAP ( mikron ) T TUBULLERĐ Bol Nadir / yok Yok ĐNTERKALE DĐSK Ucuca geçiş fazla Ucuca ve yanyana geçiş GENEL GÖRÜNÜM Mitokondri ve sarkomer çok, kollajen az Geniş kollajen alanları Çok gap-junction, hızlı ucuca geçiş Çok az sarkomer, daha soluk
4 Purkinje hücreleri;ventriküler fibrillerden daha küçük, kalpte intrinsik aktiviteyi başlatabilen, (pacemaker veya otomatik h.)uyarının iletimi ve yayılımı için özelleşmiş hücrelerdir. Kontraktil fibrillerle karşılaştırılınca daha geniş, daha az miyofibril, daha çok sitoplazma ve intraselüler nonkontraktil filamentleri içerir. Küçük sinirler, zengin kapiler bağlantıya ek olarak, glikojen içeriği fazladır.
6 MĐYOFĐBRĐLLER Miyosit volumünün yaklaşık %50 sini oluşturur. Longitudinal olarak uzanan Z çizgileri ile ayrılmış tekrarlayan sarkomerlerden oluşur. Bir miyofibril, 7 aktin, 2 miyosin, 1 tropomiyosin, 1 troponin den oluşur.kontraktil siklus süresince ince ve kalın filamentlerin etkileşimini sağlar.
7 MĐYOFĐBRĐLER PROTEĐNLER Kontraktil proteinler; Miyosin ( % ) Aktin ( % 20 ) Düzenleyici proteinler; Tropomiyosin Troponin kompleksi ( Tn I,C,T ) Yapısal proteinler; Titin, C protein, α-aktin, β-aktin ve diğer
8 SARKOMERĐN YAPISI Sarkomer; mikroskop ile iki Z çizgisi arsında görülen ince aktin ve kalın miyosin filamentlerinin oluşturduğu miyositlerin temel kontraktil ünitesidir. Z çizgisi;aktin flamentlerinin bağlantı yeri, sarkomer sınırlarını belirler. I bandı;ışık veya elektron mikroskopu altında aydınlık olarak görülen, sadece aktin filmentlerinin olduğu bölge. A bandı; mikroskop altında karanlık olarak görülen miyosin ve aktinin birlikte oluşturduğu bölge. H bandı;sadece miyosin filamentinin ve M çizgisinin olduğu santral bölge.
9 EM da kalın filament olarak gözükür. 230 kd molekül ağırlığında iki polipeptit zinciri ve paralel uzanımlı 400 miyosin molekülünden oluşur. Ca iyonu ile aktive, Mg ile inhibe olan ATP az aktivitesi içerir. Aktin ile birleştiğinde (Aktomiyosin) primer olarak Mg ile stimüle olan daha çok enzimatik aktivite gösterir. MĐYOSĐN
10 Miyosin;proteolitik bir enzim olan tripsinle yıkıldığında ağır ve hafif meromiyozin olarak iki fragmana ayrılır. Ağır kısmı, globüler miyozin başını içerir ve ATP az aktivite gösterir. Ağır zincirin α ve β olarak iki subüniti vardır ve bunlar üç izoenzimi oluşturur. V1 ( αα ); ATPaz aktivite fazla ( hızlı intrinsik kas hızı) V2 ( αβ );heterodimer V3 ( ββ );ATPaz aktivite en az(yavaş intrinsik kas hızı) Hipertrofik kalpte fazla Normalde dominant izoenzim V3 dür.diabet,yaşlanma ve troid bozukluklarında V1/V3 oranı artar.
11 Đnce filamentler; daha ağır olan tropomiyosin molekülü tarafından desteklenen helikal bir şekilde sarılı iki aktin flamentinden oluşmuştur. Bu burgulu yapı, üç düzenleyici protein grubundan oluşan troponin kompleksi tarafından sarılmıştır. AKTĐN FĐLAMENTĐ Aktin, troponin, tropomiyosinden oluşan, sarkomerin Z çizgileri arasında uzanan, miyosinle bağlantıları olan major ince filamenttir. G-aktin ;helikal yapılı iki aktin iplikçiği ( f-aktin ) tarafından oluşan polimerize globuler bir proteindir. (MA::42000) f-aktin;α-aktin, β-aktin ve tropomiyosin tarafından çevrelenir. α-aktin, filamenti Z çizgisine doğru örerken β-aktin,filamentin uzunluğunu sınırlar. Đnce aktin filamenti, Ca iyonları TnC ye bağlandığında miyosin başı ile etkileşirek kardiyak siklus başlar.
12 TROPOMĐYOSĐN; aktinin fizyolojik olarak aktf kısmıdır. Ayrılamayan 35 kd MA da iki helikal yapı içerir. Aktinin miyosin bağlayıcı bölgesine bağlanarak aktin miyosin etkileşimini inhibe eder, troponin kompleksine bağlanarak kontraksiyonda düzenleyici rol oynar. TROPONĐN KOMPLEKSĐ Her bir troponin kompleksi 7 aktin monomerinden oluşur. Her monomerde Tn T, I ve C olarak adlandırılan üç tripeptid subünite bulunur. Tn T,tropomiyosinle bağlanır. Tn I, siklus istirahat sırasında Ca iyonu varlığında aktinin miyosine bağlanmasını inhibe eder. Tn C,Ca iyonunu bağlayarak Tn I nın etkisini düzenler.
13 TnT nin miyokardiyal hasarı göstermedeki rolü; TnT düzeyleri monoklonal antikor kitleri kullanılarak tesbit edilir. Testle 0.1 µg/l lik düzeyler bile saptanabilir, 0.08 ng/dl nin üstündeki düzeyler anlamlı kabul edilir.akut infarktüste CK-MB gibi 4-6. saatte TnT artar ve pozitifliği 5-14 gün devam eder. Katus ve ark.nın ( 1991) yaptığı bir çalışmada kardiyak TnT nin infarktüs için pozitif prediktif değeri % 79 ( CK-MB de % 91 ), negatif prediktif değeri % 100 (CK-MB-de % 99) olarak bulunmuş. Hamm ve ark.ın unstable anjinalı hastalarda yaptığı bir çalışmada TnT nin infaktüs açısından pozitif prediktif değeri % 91 (CKMB de % 67), negatif prediktif değeri % 68 (CKMB de % 38) olarak bulunmuş.
14 Titin(Konnektin);Miyosini destekleyen iki segmentli, uzun, fleksibl ve silendirik, elastisiteyi sağlayan en geniş miyofibriler proteindir.uzaltılamayan segmenti miyosinle etkileşir, uzaltılabilen segmenti sarkomerin gerilmesini sağlar.titin;miyosinin Z çizgisini sınırlar, elastisitesi nonmiyofibriler yapıların dışında ekstraselüler konnektif dokular gibi çizgili kasın strese uyumunu sağlar.
15 SARKOLEMMA Sarkomerin Z çizgilerine invajine olarak miyositlerin çevresini sarar.đnce bimoleküler fosfolipid tabakadan oluşmuştur. Plasmalemma; elektriki polarizasyon bölgesidir. Sitoplazma ile ekstraselüler matriks arasındaki yarı geçirgen membrandır.k un hücre içinde,na ve Ca un hücre dışında daha çok tutulmasını sağlar. Bu iyonik gradyent, ikisi ATP gerektiren üç sistem tarafından sağlanır. Bazal membran;plazmalemmanın dış tarafında yer alır.50 nm kalınlıkta, glikokaliks yapıdadır.
16 Đnterkale diskler; Đnterkale diskler, miyofibrillerin ucunda yeralan komşu miyositler arası bağlanma bölgeleridir. Bunlar, gap junction ve hücreler arası adezyon bölgeleri ( adherens junction ve desmozom ) içeren kompleks yapılardır. Diskler, atriumda daha dar ve küçük, sinotrial ve atrioventriküler nod hücrelerinde yoktur. Adherens junction ( intermediate junction) asıl( kıvrıntılı) kısmında, desmozomlar ( macula adherens) ve gap junction longitudinal kısımda bulunur.
17 Đki komşu hücre arasındaki küçük molekül ve iyon değişimini sağlayan, çok sayıda konnekson olarak adlandırılan transmembran subünitlerinden oluşan membran kanallarıdır. Bu kanallar düşük Ca ve normal ph varlığında açılırken, Ca iyonu artışı ve düşük ph da kapanır. Sinoatrial nodda oluşan aksiyon potansiyeli gap junction aracılığıyla kardiyak dokulara hızlı bir şekilde yayılır. T tubulleri bu uyarının yaylımını kolaylaştırır. Gap junctions;
18 T Tubulleri; Sarkolemmanın Z çizgilere yakın bölgelerde sarkomer merkezine penetre olan derin invajinasyon bölgeleridir. Transvers ve longitudinal olarak miyofibrillerin etrafını saran kompleks anastomozlar oluşturur. Ca iyonunun ve de aksiyon potansiyelinin hücre içine yayılımını kolaylaştırarak kasın eksitasyonunda kritik rol oynar.
19 Desmozomlar ve fascia adherensin yapısal fonksiyonu vadır.komşu miyositlerin birarada tutulmasını sağlarlar. Adherens junctions; aktin filamentlerinin bağlantı bölgeleridir. Bunlar, hücrelerarası veya ekstraselüler matriksle bağlantıyı sağlar.atletiklerde oldukça fazladır. Đntraselüler bağlantıyı sağlayan iki tip proteini vardır. α - aktinin ve cadherin olarak bilinen Ca bağımlı protein topluluğu olan transmembran bağlayıcı protein. Ca iyonu bu proteinin üç boyutlu yapısını sağlar, Ca iyonu yokluğunda bu protein proteolitik enzimlerle parçalanır. Desmozomlar; hücreye gelen basınca karşı tampon görevi görür,basıncın hücre içine yayılımını önler.
20
21 Sarkoplazma; sarkolemma içinde mitokondri, ER gibi organellerin dışındaki intraselüler sıvı ve proteinlerden oluşur. Sıvı komponenti sitozol olarak adlandırılır ve özel moleküller ve enerji üretimi için gerekli kimyasal olayları hızlandıran enzimlerin oluşturduğu proteinleri içerir. Lizozimler; 0.7 µ çapında, nükleusa yakın bir polde lokalize, membranla sarılmış veziküllerdir. Membranların lizisine yolaçan latent hidrolitik enzimler içerir. Nükleus; miyositlerin merkezinde yeralan protein sentez bölgesi.
22 MĐTOKONDRĐ Mitokondri, miyofibriller ile kontraktil aparatus (sarkomer) arasında serpiştirilmiştir. Temel fonksiyonu, oksidatif fosforilasyon süreci ile kalbin kontraktil fonksiyonu, özellikle de iyon gradyenti için gerekli ATP sentezidir. Sarkomer volümünün %35ini (iskelet kasında % 2) oluşturur.
23 SARKOPLAZMĐK RETĐKULUM Hücrede Ca depolanmasında görev alan, sarkolemma ile bağlantı göstermeyen kapalı bir kompartmandır.đki kısımdan oluşur. Junctional SR( sarkolemmal sisterna ); sarkolemma iç yüzünde uzanarak T tubullerinin çevresini saran genişlemelerdir. Ca un dışarı salımını sağlayarak kontraktil işlevi başlatan ryanodine duyarlı Ca kanalları nı içerir. Longitudinal ( şebeke) SR; tubullerin dallanan kısmını oluşturur. β-adrenerjik uyarıyla aktivitesi artan sarkoendoplazmik retikulum Ca-ATP az adı verilen (SERCA) ATP gerektiren Ca pompası ile Ca uptake ini sağlayarak relaksasyonu başlatır. Ca uptake.i ile yüksek konsantrasyona ulaşan Ca,tekrar salınmak üzere calsequestrine i içeren bir grup depolayıcı proteinlerde depo edilir.
24 Đstirahatte, sarkoplazmik retikulum membranındaki Ca iyon kanalı kapalıdır. Depolarizasyonla birlikte ekstraselüler matriksten hücre içine giren Ca, kanalı aktive edici bölgeye bağlanarak Ca kanalının açılmasına yol açar ve lümenden hücre içine Ca doluşu olur. Artmış hücre içi Ca, Tn C başta olmak üzere regülatör proteinlere bağlanarak kontraksiyonu başlatır
25 Yeterli Ca varlığında miyosin başları aktin filamentleri ile etkileşirek siklusu başlatır.mitokondriden gelen ATP nin yıkılmasıyla sağlanan enerjiyle sarkomer dahilindeki aktin filamentleri merkeze kayarak Z çizgilerini yaklaştırır ve sarkomer kısalır.
26 Repolarizasyonla birlikte iyon pompası aracılığıyla Ca bağlayıcı bölgelerden Ca iyonu ayrılarak hücre dışına pompalanır. Hücre depolarizasyon için hazır hale gelir.
Kas Doku Histolojisi Dr.Sevda Söker Amaç Kas doku hakkında genel bilgi, İskelet Kası Miyofibriller ve miyofilamanlar Kontraksiyon siklusu Kas iğleri Kalp Kası Düz Kas Kas Dokusu Morfolojik ve fonksiyonel
KISIM 1 TEMEL KALP YETERSİZLİĞİ BÖLÜM 1.1 BÖLÜM 1.2 BÖLÜM 1.3 BÖLÜM 1.4 BÖLÜM 1.5 Kalp Pompası: Mekanikleri, Anatomi ve Sitoskleton Yapısı Prof. Dr. Rasim Enar KALP YETERSİZLİĞİ SENDROMU Genel Bilgiler
KAS DOKUSU Doç.Dr. E.Elif Güzel KAS DOKUSU GÖREVLERİ Vücut bölümlerinin hareketi İç organların şekil ve büyüklüklerinin değişimi KAS HÜCRESİ Kas hücreleri kasılabilme özelliğine sahiptir Paralel düzende
KAS FİZYOLOJİSİ-1 Doç.Dr. Mitat KOZ Kas dokusunun genel özellikleri Hareket Postürün sağlanması Isı üretimi Kasların ortak özellikleri... Kontraktilite-kasılabilme Eksitabilite-uyarılabilme Estensibilite-uzayabilme-gerilebilme
508 ĐÇĐNDEKĐLER 1. Kalın Flamentler 2. Đnce Flamentler 3. Sinirsel Uyarının Kas Liflerine Đletimi 3-1. Sinir-Kas kavşağı yapısı ve işlevi 4. Uyarılma-Kasılma Bağlantısı 4.1. Uyarılma ile Hücre Đçi Kalsiyumun
1 2 Hücre Zarı 7.5-8 nm kalınlığındadır. Işık mikroskobu ile görülemez. 3 4 Görevleri: Hücrenin sınırlarının belirlenmesi Hücrenin çevresi ile ilişkilerini düzenler Çeşitli maddelerin hücre içine giriş
DOKULAR Bağ doku Bağ doku, nispeten az sayıda canlı hücrenin ekstrasellüler matriks denen bir ortam içine dağılmasıyla oluşmuş dokudur. Bağ doku, deri, tendonlar, ligamentler, kıkırdak ve kemikte yaygın
Hücre İskeleti Hücreler Arası Bağlantılar Yrd.Doç.Dr.Sevda Söker Hücre yüzey özelleşmeleri Hücre membranında hücrenin fonksiyonuna göre bazı özel farklılaşmalar görülür. 1-Madde alışverişini gerçekleştirmek,
Dönem 1 Hücre Bilimleri 2 Hücre İskeleti ve Hücreler arası Bağlantılar Hücrenin apikal (üst) ve bazal (alt) yüzeylerinde, bazı yapısal değişiklikler meydana gelmiştir. Hücre zarı ve bunun altında yer alan
HÜCRE VE METABOLİZMAYA GİRİŞ Organizmanın temel bileşimi Canlı sistemi organlar, organları dokular ve dokuları hücreler meydana getirir: Hücre Canlıların en küçük yapısal ve fonksiyonel ünitesi hücredir;
HÜCRE BİYOLOJİSİ DERS NOTLARI Doç. Dr. Nurettin YÖREK 1 Hücrenin Temel Yapı Taşları ve Kimyasal Bileşimi Bir hücre içindeki bileşiklerin % 99 undan fazlası başlıca altı elementten meydana gelmiştir. Bu
İSKELET SİSTEMİ VE DOKULARI Hayvanlarda iskelet; koruma, destek ve hareket işini görür. İskeletin üç tipi vardır; 1. Hidrostatik İskelet: Kapalı bir vücut boşluğunda basınç altında tutulan sıvıdan oluşan
skelet sistemi tek ba ına vücudu hareket ettiremez. Herhangi bir hareket için gerekli kuvvet kaslar tarafından sa lanır. Kas dokusu vücutta oldukça fazla bulunur. Sadece iskelet kasları toplam a ırlı ın
HÜCRE ZARI (PLAZMA ZARI, HÜCRE MEMBRANI, PLAZMA MEMBRANI, PLAZMALEMMA) Bütün hücrelerin dış taraftan bir zar ile çevrili olduğu, elektron mikroskobu kullanılmadan önce de tahmin ediliyordu. Ancak bu zar
Nerede???? İçi boş organların duvarı, Kan damarlarının duvarı, Göz, Kıl follikülleri. Düz Kas Mesane Uterus İnce bağırsak Düz Kas İşlevleri İstemsiz kasılma Bazı düz kas hücreleri kollajen, elastin, glikozaminoglikan,
9 BÖLÜM I TEMEL BİLGİLER Giriş Terminoloji Rabdomiyoliz Kompartman sendromu Fasyotomi Kasların yapısı ve fonksiyonu Kasların yapısı Miyosit veya kas lifi Miyofibriller, aktin ve miyozin filamanları Sarkoplazma
T.C. ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI ALEGEBRİUM (ALT-711) UN İZOLE KAROTİS ARTER PREPARATLARINDA FONKSİYONEL ETKİSİ YÜKSEK LİSANS TEZİ ÇİĞDEM TOPRAK
HÜCRE ORGANELLERİ VE MEMBRAN YAPILARI Doç.Dr. Remisa GELİŞGEN PLAZMA MEMBRAN YAPISI Hücre Membranlarının Özellikleri Hücre içini dış ortamdan ve hücre içi organelleri sitoplazmadan membranlar ayırmaktadır.
NÖROTRANSMİTTERLER Uyarılma ve uyarının iletimi Bir hücre veya organelin bir uyarıya yanıt verebilme yeteneği uyarılabilme olarak tanımlanmaktadır. Uyarı, membranda geriye dönebilen bir değişiklik meydana
T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON ANABİLİM DALI NÖROMUSKÜLER BLOK DERLENME DÖNEMİ MONİTÖRİZASYONUNDA AKSELEROMİYOGRAFİ VE KİNEMİYOGRAFİ YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
BAZI ÖNEMLİ BİLGİLER 21 BOS değeri plazma değerinden düşük olanlar à K+, Ca ++, Glukoz, Kolesterol (Çok düşük), Protein (Çok düşük) BOS değeri plazmadan yüksek olanlar à Mg++, kreatinin 112. EKG: P dalgası
KAS SİSTEMLERİ Kaslar, canlı organizmada hareket sistemini meydana getiren yapılardandır. Kasların en önemli özellikleri uzayıp kısalma yeteneğine sahip olmalarıdır. Kas Dokusunun Karakteristikleri: 1.
OKÜLER RESEPTÖR FİZYOLOJİSİ Temel Reseptör Kavramı Endojen madde ve onlara yapıca benzerliği olan ilaç moleküllerini seçici bir şekilde yüksek affinite göstererek bağlayan ve etkinin başlamasına aracılık
KAN Kan, organizmada gerçekte kapalı bir kanallar sistemi içinde dolaşan bir dokudur. Dolaşım kanı, plazma adı verilen sıvı bir ortam içinde süspansiyon halinde bulunan şekilli elemanlardan meydana gelmiştir.
Lipitler 1 Lipitler; Yapı ve Fonksiyonları Biyolojik lipitler kimyasal olarak farklı özelliklere sahip bileşiklerden oluşmuş bir gruptur. Lipitlerin ortak ve tanımlayıcı özellikleri suda çözünmemeleridir.
HÜCRE ZARI Hücre zarının yapısı ile ilgili ilk çalışmalar Charles Ernest Overton (1865-1933, Ġngiliz botanikçi) tarafından 1890 larda yapılmıştır. Yrd.Doç.Dr. Nadim Yılmazer Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji
İmmün Sistemin Tanıtımı Nurşen DÜZGÜN 97 İmmünite, yabancı ve zararlı olan her türlü maddeye (mikroorganizma, protein ve polisakkarid gibi) karşı organizmanın verdiği reaksiyonu tanımlayan bir kavramdır.
T.C. GAZĠOSMANPAġA ÜNĠVERSĠTESĠ SAĞLIK BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ KORONER KALP HASTALARINDA NĠEMANN-PĠCK TYPEC1 (NPC1) GEN POLĠMORFĠZMĠ ANALĠZĠ Hazırlayan Sibel DEMĠR ÖZTÜRK Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı Yüksek