Gözden geçirmek
Eşlik: Bayan Orwell’in Görünmez Hayatı
kaydeden Anna Funder
Knopf: 464 sayfa, 32 dolar
Sitemizde bağlantısı verilen kitapları satın alırsanız, Haberler aşağıdakilerden bir komisyon kazanabilir: kitapçı.orgücretleri bağımsız kitapçıları destekleyen.
Son zamanlarda, sanatçı hakkında “kendi başına” çok tartışıldı. Françoise Gilot’nun ölüm ilanları, “kendi başına” bir sanatçıyı ve Picasso’nun bir sevgilisini anlatıyor. Ressam Gwen John üzerine yeni bir kitap, Rodin’in bir aşığı olarak hatırlanırken yaptığı çalışmalara odaklanıyor. Ressam Ceila Paul’ün “Otoportre” ve “Gwen John’a Mektuplar” adlı iki kitabı, Lucian Freud’un sevgilisi olmanın yanı sıra bir ressam kimliğiyle de boğuşuyor. Gilot, John ve Paul hepsi sanatçı, nokta. Onlar da hayatta kalanlardır; birçok kadın sanatçı çalışmayı bıraktığında veya öldüğünde çalışmaya ve yaşamaya devam ettiler.
Eileen O’Shaughnessy Blair hayatta kalamadı. Yıllarca dayanılmaz pelvik ağrı ve kanamadan sonra 39 yaşında total histerektomi için bıçak altında öldü. Küçük oğlu akrabalarının yanındaydı, kocası Paris’te Ernest Hemingway’i ziyarete gitti. Hayatının “paraya değip değmeyeceğine” bakılmaksızın, ameliyatın maliyeti üzerine kendisine gönderilen mektuplar cevapsız kaldı. Ailesi daha deneyimli bir cerrah beklemesi için yalvarırken, o daha ucuz bir doktorla gitti ve yalnız başına öldü. “Eric Arthur Blair’in Karısı” kitabesinin altına gömüldü. Eric Arthur Blair – daha çok George Orwell olarak bilinir.
Anna Funder’ın “Wifedom” adlı kitabı bunu ve diğer ölümcül silmeleri inceliyor. Bir yazar ve tarihçi olduğu kadar bir eş ve anne olarak da bunu çok iyi biliyor. Belli ki Orwell’in yazılarını seviyor. Ancak Funder araştırmasında, hikayesi Funder için kişisel olarak öğretici olduğu kadar anlatması da gerekli olan görünmez karısı Eileen’i ortaya çıkarır. “Üzerine aldığım annelik yükünün altına bakardım,” diye yazıyor, “ve geriye kimin kaldığına bakardım.”
Funder, bir tarihçi hassasiyetiyle, bir hayatı yeniden inşa etmek için yetersiz ayrıntıları bir araya getiriyor. Ve bir romancının yaratıcı gücüyle, açıkça işaretlenmiş anlarda o hayatın nasıl bir şey olduğuna dair spekülasyonlar yapıyor. Ortaya çıkardığı bazı dehşetler belirsiz bir şekilde biliniyor, ancak Orwell’in biyografi yazarları tarafından birçoğundan kasıtlı olarak kaçınıldı veya kadın düşmanlığı bileşik eylemleriyle açıklandı. Eileen’in arkadaşı Norah Symes Myles’a yazdığı mektuplar 2005 yılında keşfedildi. Bu kitapta ilk kez Eileen’e bir ses verildi – onun sesi.
Eileen eğitim gördü (Oxford’a gitti) ve politik olarak motive oldu. Orwell, İspanya İç Savaşı sırasında cephedeki aksiyonu içinize çekerken İngiliz Bağımsız İşçi Partisi için çalıştı.
Kitabın uzun bir bölümünde Funder, Eileen’in o savaş sırasındaki tehlikeli işini ve Orwell’e yaptığı temel yardımı anlatıyor. Orwell’in savaşla ilgili kitabı “Katalonya’ya Saygı”yı okursanız, taslağı daktilo etmiş ve birçok anekdot sunmuş olmasına rağmen, Eileen’in orada olduğunu zar zor anlarsınız. Orwell bir siperde dururken boynundan vuruldu ve Eileen neredeyse yakalanıp bir casus olarak idam ediliyordu. Funder, “Orwell, Eileen’in orada olduğundan bahsetmeden bize hastanede gördüğü tedaviyi anlatan 2.500’den fazla kelime harcıyor” diye yazıyor. “Daha sonra bunları yazarken ne hissettiğini merak ediyorum.”
Funder bize Eileen’in gerçek yazısını veriyor – sıcak iklimin sağlığına iyi geleceği umuduyla bir süre kaldıkları Afrika’daki yaşamlarının bir açıklaması. Orwell, “Marakeş” adlı makalesinde onun tanımını kullandı. Funder, her iki versiyonu da yan yana koyuyor ve kendisininkini “özlü canlı” olarak tanımlıyor. Başka bir deyişle, Eileen’in yazısı daha iyi.
DH Lawrence gibi Orwell’in de kadınlarla şiddetli, sadist bir ilişkisi vardı. Bastırılmış eşcinselliğin imaları hem erkeklerin eserlerinde hem de biyografilerinde görülür. Okuyucular, Orwell’in çok sayıda cinsel saldırı iddiasının yanı sıra Eileen’in iyi arkadaşlarıyla yatmak gibi rahatsız edici ihanetler bulacaklar. Evlendikten çok sonrasına kadar karısına kısır olduğunu söylemedi; ayrıca, evlatlık edindiği küçük oğlu da dahil olmak üzere etrafındaki herkesin sağlığını tehlikeye atan sık kanamalara rağmen, tüberküloz teşhisini bir sır olarak sakladı.
1939’da savaşa katılmaya çalıştı ancak sağlık nedenleriyle reddedildi. Eileen, Gıda Bakanlığı’ndaki tam zamanlı işi sayesinde, sağlığının hızla düşmesine rağmen ikisini de destekledi. Sevgili erkek kardeşi operasyon sırasında öldürüldüğünde, Eileen acımasızca acı çekti. Orwell, Eileen’in bir fikrine dayanarak “Hayvan Çiftliği”ni yazmaya başladı ve birkaç cinsel ilişkiye girişti. Evlat edinme mahkemesi duruşmasının planlanan tarihinde Orwell Fransa’daydı. Funder, “Eileen, kanlar içinde, acı içinde ve tek başına mahkemeye sürüklenerek yargıç huzuruna çıkmak zorunda,” diye yazıyor Funder.
Eileen, Orwell’in not tutanı, ilk okuyucusu, editörü, daktilocusu, temsilcisi ve daha fazlası olarak hareket etmesine rağmen, yazarlık özlemlerine sahip görünmüyordu. Funder’ın amacı, ne kadar büyük bir yazar olduğunu göstermek değil, bir insanın nasıl tamamen yok edilebileceğini ve sonra silinebileceğini göstermektir. Ve sevilen bir yazar nasıl iğrenç bir insan olabilirdi. Funder, “Herhangi bir yazar, bir okuyucunun kendisi hakkında hayal ettiği şey ile kim olduğunu düşündüğü arasındaki boşluğa düşebilir” diye yazıyor. “Ve orada bir kadın yaşayabilir.”
Funder’ın ne kadar az bilgiyle çalışmak zorunda olduğu düşünülürse, “Wifedom” hem bilimin hem de saf duyguların muhteşem bir başarısıdır. Eileen’in hayatının Funder tarafından hayal edilen kesitleri kesinlikle Woolfian bir yeteneğe sahip. Ancak Eileen’in ölümünden sonra bile sürekli olarak siliniyor. Eileen, Orwell’in yazılarında hiçbir yerde yoksa, o zaman Eileen de yoktur.
Orwell’in Eileen’in ölümüyle ilgili soruşturmaya gelmediğini ve hatta adli tabibin raporunu okumadığını öğrenen Funder, ona karşı şu sözleri kullanır: “Totalitarizm, geçmişin sürekli olarak değiştirilmesini talep eder ve uzun vadede muhtemelen geçmişin kendisine inanmamayı gerektirir. nesnel gerçeğin varlığı.”
Devam ediyor: “Soruşturma raporunu okumazsa geçmişi bir hikayeyle değiştirebilir. … Korkusu belki de hatayı cerrahta bulmak değil, kendinde bulmaktı.
“Eşlik”, bir kadının “kendi başına” sanatçı olma hakkına sahip olup olmadığını değil, erkeklerin yarattığı sanatın, eşlerinin sık sık maruz kaldığı boğucu aile içi şiddete ve öldürücü anonimliğe değip değmeyeceğini soruyor. Kadın sanatçının var olma hakkı değil, kadının yaşama hakkı.
Ferri, Womb House Books’un sahibi ve en son “Silent Cities San Francisco” kitabının yazarıdır.