Simone de Beauvoir
- Meslek : Feminist düşünür, yazar
- Doğum : 1908
- Ölüm : 1986
20. yüzyılın önde gelen feminist düşünürlerinden yazar Simone de Beauvoir, Fransa’daki Sorbonne Üniversitesi’nin felsefe bölümünden mezun en genç öğrenciydi. Hayatının sonuna kadar birlikte olduğu Sartre ile de burada tanıştı. Sınıf arkadaşı ile olan ilişkisi 1929 yılında başladı. Sartre 1980 yılında ölene dek romantik, politik ve entelektüel bir çift olarak birlikteliğini sürdürdüler. Beauvoir’ın ilk romanı 1943 yılında basıldı. Bunu felsefi makaleleri izledi. En bilinen eseri “İki Cins” 1949 yılında yayınlandı. Bu kitap büyük ilgi gördü.
Kitabın yayınlanmasının ardından Gloria Steinem ve Betty Friedan gibi kadın hareketi liderleri onu feminizmin temel metinlerinden biri olarak görmeye başladı. Beauvoir, hayatı boyunca üretken bir yazar olarak politik aktivist oldu. 1958 ve 1972 yılları arasında dört ciltlik otobiyografisini kaleme aldı. Sol hareketlere destek verdi. Sartre ile olan ilişkisi Fransız toplumunun en meşhur aşk ilişkilerinden biri haline geldi. Hiçbir zaman evlenmediler ve başkalarıyla ilişkileri oldu. Birbirlerine diğer ilişkilerini anlatan mektuplar yazdılar. Buna rağmen birbirlerine olan güvenleri hiç bozulmadı. Beauvoir, yetmiş sekiz yaşında öldüğünde Sartre’ın yanına gömüldü.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, Entelektüelin Kutsal Kitabı, Maya Kitap, 2013
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Şarlman
Batı Avrupa’daki Hristiyanlar’ın yaşadığı toprakları ilk kez birleştirmeyi başaran Frank Kralı Şarlman, Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu’nun ilk hükümdarıydı. Kısa Pippin’in oğlu olan Şarlman, babasının ölümünden sonra ülkeyi kardeşi Carloman ile birlikte yönetti. Carloman’ın ölümünün ardından ülkenin tek egemeni haline geldi. Şarlman’ın miras aldığı Frank Krallığı, Pirinne Dağları’nın kuzeyi boyunda neredeyse Batı Avrupa’nın tümüne yayıldı. Hakimiyetinin ilk yıllarında, krallığın sınırlarını Almanya, İspanya ve İtalya’ya doğru genişletti.
-
On Emir
Tevrat’a göre on emir, Hz. Mûsâ önderliğindeki İsrâiloğulları’nın Mısır’dan çıkışlarından yedi hafta sonra Sînâ Dağı’nın zirvesinde bizzat Tanrı tarafından Mûsâ’ya önce sözlü olarak bildirilen, ardından iki taş levha üzerine yazılıp verilen emirlerdir. İki levhanın iki tarafına oyulmuş yazı Tanrı’nın yazısıdır. Mûsâ dağdan indiğinde kavminin buzağıya taptığını görünce öfkesinden levhaları kırdı. Bunun üzerine ondan öncekiler gibi iki taş levha daha yontması istendi, kırk günlük ikinci buluşma sonunda Mûsâ, bu defa Tanrı’nın yazdırmasıyla bizzat kendisinin yazdığı on emri içeren yeni levhalarla geri döndü. Mûsâ, Tanrı’nın emriyle bu iki taş levhayı ahid sandığına koydu. Ahid sandığı daha sonra Saul zamanında Filistîler’in eline geçti ve ardından geri alındı. Hz. Süleyman ahid sandığını Süleyman Mâbedi’ndeki özel yerine taşıttığında içinde iki taş levha vardı. II. Makkabiler’de, taş levhaların yer aldığı sandığın Yeremya peygamber tarafından Nebo dağında saklandığı, ancak Tanrı İsrâiloğulları’nı topladığında tekrar bulunabileceği belirtilir.
-
Çanakkale Savaşı
Almanya’nın içinde bulunduğu İttifak bloğunun yanında Birinci Dünya Savaşı’na giren Osmanlı Devleti’ni saf dışı bırakmak amacıyla İtilâf devletleri tarafından düzenlenmiş olan Çanakkale harekâtı, I. Dünya Savaşı’nın en önemli askeri faaliyetlerinden biridir. Osmanlı’nın Almanya yanında savaşa katılmasıyla stratejik açıdan zora düşen İtilaf güçlerinden İngiltere ile Fransa, Rusya ile temasa geçip bölgedeki savaş güçlerini arttırmak, Osmanlı Devleti’nin Süveyş Kanalı ve Hint yolu üzerindeki gücünü kırmak gibi nedenlerden ötürü Çanakkale harekatını gerekli gördüler. Boğazlar’a karşı girişilecek bir deniz harekâtı ile İstanbul’un ele geçirilip Osmanlılar’ın savaş dışı bırakılması fikri, özellikle İngiliz Bahriye nazırı ve sonra başbakanı olan Winston Churchill tarafından savunuldu. Bunun üzerine Batı kaynaklarında “Gelibolu Savaşları” adıyla da anılan Boğazlar’a yönelik bu harekâtın ilk deniz hücumu, iki İngiliz harp gemisinin Ertuğrul ve Seddülbahir, iki Fransız gemisinin de Kumkale ve Orhaniye tabyalarını bombardıman etmesiyle başladı. Bu savaş girişimindeki en dikkat çekici husus ise Osmanlı Devleti’ne resmen savaş ilan edilmeden harekatın başlatılmasıydı. Çetin geçen savaş sürecinde var gücüyle Boğaz’ı geçmeyi zorlayan İtilaf kuvvetleri 18 Mart 1915 sabahı ileri sürülen İngiliz ve Fransız filolarının dökülen mayınların etkisiyle, mevcutlarının % 35’ini kaybedip çekilmek zorunda kalması bu sürecin sadece deniz saldırısıyla sonlanmayacağını ortaya çıkarttı ve İtilaf devletleri kara harekatı kararı aldı.
-
Charles James Lyall
İngiltere’de dünyaya gelen ünlü İngiliz şarkiyatçı Charles James Lyall, Cambridge ve Oxford gibi önemli üniversitelerde öğrenim gördükten sonra yirmi iki yaşında İngiliz hükümetinin Bengal Sivil İdrare’sinde memur olarak göreve başladı. Hindistan’da önemli resmi görevlerde bulunan Lyall, valilik statüsündeki merkez vilayetleri baş temsilciliğine kadar yükseldi. Üç yıl boyunca bu görevi icra etmesinin ardından Londra’ya dönen Lyall, burada 1898’den itibaren Hindistan Dairesi Hukuk ve Kamusal İşler Bölümü sekreteri olarak çalıştı ve buradan emekli oldu. Hindistan’da görev yaparken Arap dilini öğrenen ve eski Arap şiirine ilgi duyan Lyall, bir tatil döneminde geldiği Avrupa’da Strasburg Üniversitesi’nde Theodor Nöldeke’te öğrenci olma fırsatını buldu. Bu fırsatı iyi değerlendiren Lyall kendini oldukça geliştirdi. Bu sebeple eski Arap şiirine dair yayımladığı iki divanı Nöldeke’ye ithaf ederek mukaddimesinde, başarısını ona borçlu olduğunu dile getirdi.
-
Nergisi
Arapça ve Farsça’ya hâkimiyeti yanında geniş bilgisiyle de tanınan, zarif, nüktedan, rindmeşrep ve hoşsohbet bir kişiliğe, hassas bir ruha, kırılgan bir mizaca sahip olan Nergisî, Kadı Nergisîzâde olarak bilinen bir aileye mensup olduğundan Nergisî mahlasını aldı. Öğrenimine Saraybosna’da başladı, daha sonra İstanbul’a giderek Kafzâde Feyzullah Efendi’ye intisap etti ve onun derslerine katıldı. Babasının vefatı üzerine geçim sıkıntısı yüzünden tahsilini yarıda bırakmak zorunda kaldıysa da Feyzullah Efendi’den mülâzemet alarak maaşa geçti. Feyzullah Efendi’den sülüs, nesih ve ta‘lik öğrenen Nergisî birçok yerde müderris olarak görev yaptı, ardından İstanbul’a gelerek kadılığa geçti, Rumeli sadâretine bağlı kadılıklarda bulundu. Yenipazar sancağı kadılığını yürütürken Sultan II. Osman’ın katledilmesi, arkasından hâmisi Kafzâde Fâizî’nin vefatı üzerine duyduğu derin üzüntü sebebiyle Yenipazar’dan ayrılarak İstanbul’a döndü. Daha sonra Ordu-yı Hümâyun’a vak‘anüvis sıfatıyla katıldı. Bu görev, bütün ömrü dolaşmakla geçen ve lâyıkıyla takdir edilmediğinden şikâyet eden Nergisî için IV. Murad’ın bir taltifi sayıldı.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun