Mukus özellikle hastalıklarda önemli bir role sahiptir, bakterileri yakalayarak onları dışarı atmaya yardımcı olur. İçerisinde mukus olmayan bir vücudu, yağı olmayan bir motora benzetebilirsiniz; sindirim sistemini ve solunum sistemini bir nevi yağlayarak midenin keni kendini sindirmesini önler, bakterilerin dişlere zarar vermesini önler ve yiyeceklerin daha rahat çiğnenmesini sağlar. Ayrıca, mukus burun deliklerini nemli tutar; eğer mikroplar burun deliklerinden girerse, mikropları yakalayarak vücudun içine geçmesini engeller.
Vücuttaki mukus hücreleri 24 saatlik periyot içerisinde 1 ila 1.5 litre mukus üretirler. Bu hücreler, mukus zarı içerisinde bulunurlar. Mukus, mukus zarının bulunduğu akciğerler, burun ve sindirim sisteminden salgılanır.
Mukus birçok bileşenin kombinasyonundan oluşur, fakat mukusun ana bileşenleri su ve musin olarak bilinen proteindir. Musinler oldukça kompleks yapıda proteinlerdir. Bu proteinler, 400 farklı şekerle ya da diğer protein zincirleriyle değiştirilerek vücuda zarar verecek bakteri ve mikropları öldürmekte ve uzaklaştırmakta kullanılabilecek sonsuz çeşitlilikte madde üretilebilir.
Ayrıca, epitel hücreleri ve lökositler de mukusun önemli bileşenlerindendir. Epitel hücreleri vücudun ana boşluklarında ve organlarında bulunur (mide, böbrekler, ince bağırsak). Beyaz kan hücreleri olarak da bilinen lökositler de, vücut savunmasının en önünde bulunan savaşçıları olarak vücut savunmasına yardımcı olurlar. Lökosit hücreleri enfeksiyon ve hastalıklara karşı koruma sağlarlar ve ayrıca alerjenlere ya da hücresel hasara reaksiyon verirlerken sayıca artarlar.
Mukusun içerisinde bir araya getirilmiş bütün bu bileşenler sayesinde vücut tıpkı iyi yağlanmış bir makine gibi çalışır. Belki de artık mukus ‘’sümük’’ ile karşılaştığınızda ondan hemen iğrenmek yerine, insan vücudunun kahraman savaşçısı gibi davranabilirsiniz.