Non-Hodgkin lenfoma (NHL), heterojen bir hematolojik maligniteler grubudur. NHL hastalarının % 7-34'ü arasında, hastalığının bir sonucu olarak hiperkalsemi gelişir. B-hücresi NHL'sinde hiperkalseminin etiyolojisi kendisi heterojen olmakla birlikte, çoğunlukla 1,25-dihidroksikoleksisiferol seviyesi (kalsitriol), D vitamininin aktif metaboliti veya daha az sıklıkta paratiroid hormonu ile ilişkili proteine (PTHrP) bağlanır.
Şu ana kadar, ekstrarenal kalsitriolün NHL'de hiperkalseminin ana aracı olduğu iddiasını destekleyen hiçbir araştırma yapılmamıştır. Etkilenen kalsitriolün ekstrarenal kaynağı belirsizliğini korumaktadır ancak sarkoidozda mekanik olarak kalsitriol aracılı hiperkalsemiye benzer bir şekilde infiltratif makrofajlardan kaynaklandığı düşünülmektedir. Malignite fizyolojisindeki PTHrP rolünün anlaşılması halen yetersizdir, kemik rezorpsiyonunda doğrudan bir role sahip ve malignite için uygun bir ortamı ve diğer daha az farklılaşmış hücreleri beslediği düşünülmektedir
Malignite hiperkalsemisinin gelişiminin genel olarak kanser hastaları için kötü prognostik bir faktör olduğu bilinmektedir, ancak günümüze kadar olan literatür solid tümörlü hastalarda bu sonuca destek olmuştur ve diğer hiperkalsemi nedenlerini kesinlikle dışlamamıştır. NHL hastalarında bazı hiperkalsemi etyolojilerinin altta yatan morbidite ya da sağ kalımı işaret edip etmediğine ilişkin doğrudan bir araştırma yapılmamıştır.
Kalsitriol Bir Belirteç Olabilir Mi?
Brown Üniversitesi Warren Alpert Tıp Fakültesi Rhode Island Hastanesi’nden araştırmacılar, yaptıkları tek merkez retrospektif incelemede NHL'de hiperkalsemi ile ilişkili insidans ve sonuçları değerlendirdiler.
Araştırmacılar, histolojik olarak NHL tanısı konmuş ve en az bir hiperkalsemi epizodu olan hastaların tıbbi kayıtlarını, tedaviye yanıt ve genel sağ kalımı içeren demografik ve lenfoma spesifik faktörler açısından incelediler. NHL'li 54 hasta, dahil edilme kriterlerini karşıladı. Hastaların çoğunda (% 57,4) diffüz büyük B hücreli lenfoma tanısı mevcuttu ve bunların % 70'i germinal olmayan merkez alt tipindeydi. Dahil edilen olguların yaklaşık yarısında (% 42,6) hiperkalseminin etiyolojisi üzerine serolojik araştırmalar yapılmıştı, ancak yalnızca 17 (% 31,5) hastada hem serum PTHrP hem de kalsitriol düzeyi uygun şekilde toplanmıştı. Hem serum kalsitriol hem de PTHrP'nin toplandığı 17 olgunun çoğunluğunda (% 61,1) serum kalsitriyol yükselmesi veya PTHrP'de yükselme saptanmadı. Kalsitriol yükselmesinin derecesi, kötü progresyonsuz sağ kalım ile korele bulundu, ancak genel sağ kalım ile ilişkili değildi.
Araştırmacılar, Non-Hodgkin lenfoma hastalarının hiperkalsemi geliştirmesinin ana mekanizmasının kalsitriol veya PTHrP aracılı olmadığı sonucuna vardılar. Kalsitriol aracılı hiperkalsemisi olan hastalarda daha kötü sonuç eğiliminin, kalsitriolün yüksek dereceli lenfoma için belirteç ya da daha ilerlemiş hastalık için bir belirteç olabileceğini düşündürdüğünü belirttiler.
Shallis RM, Rome RS, Reagan JL, Mechanisms of Hypercalcemia in non- Hodgkin Lymphoma and Associated Outcomes: a Retrospective Review, Clinical Lymphoma, Myeloma and Leukemia (2018).+ Tüm Referansları Göster