insanı çıldırtan koyun sesini bastırma çabasıyla, avazları çıktığı kadar bağırıyor-lardı. Kum rengi saçlı,1984, George Orwell
ufak tefek kadının yüzü kıpkırmızı kesilmişti, ağzı, karaya vurmuş bir balığınki gibi açılıp kapanıyordu.
O'Brien'ın kocaman yüzü bile kızarmıştı. Sandalyesinde dimdik oturuyor, güçlü göğsü bir dalganın
saldırısına karşı koyuyormuş gibi şişiyor, inip kalkıyordu. Winston'm arkasındaki kız 'Domuz! Domuz!
Domuz!' diye bağırmaya başlamıştı; ansızın ağır bir yenidil sözlüğü alarak ekrana fırlattı. Sözlük
Goldstein'ın burnuna çarptı, geri tepti; ses hâlâ amansızca sürüyordu. Aklının başına geldiği bir an,
Winston kendisinin de öbürleri gibi bağırmakta olduğunu, topuklarını sandalyesine şiddetle vurduğunu
fark etti. Nefretin en ürkünç yanı, katılma zorunluluğu olmamasına karşın, aksini yapmanın, insanın
elinde olmamasıydı. Otuz saniye içinde, herhangi bir zorlayıcı tutuma gerek kalmıyordu. Seyircilerin
tümünü, bir elektrik akımı gibi, korkunç bir nefret ve kin taşkınlığı, öldürme, işkence etme,
yüzleri balyozlarla parçalama arzusu dolduruyor, onları istekleri dışında, yüzleri buruşmuş, bağırıp
çağıran deliler haline dönüştürüyordu. Ama yine de, duydukları kin soyut bir şeydi, hedefsiz bir
duyguydu, bir gaz lambasının alevi gibi, bir nesneden öbürüne kolayca yöneltilebiliyordu. Đşte bu
nedenle, Wins-ton'ın duyduğu nefret, bir anda Goldstein'a yönelik olmaktan çıktı ve tam tersine nefreti,
Büyük Biradere, Partiye, Düşünce Polisine çevrildi; o anda gönlü, ekrandaki yalnız ve alaya alınan, oysa
yalanlarla dolu dünyada, gerçeğin aklı başındaki biricik bekçisinin yanındaydı. Ama yine de, bir süre
sonra, o da çevresindeki insanlarla bütünleşmiş, artık Goldstein hakkında söylenmiş olanlar, onun için
de gerçek olmuştu. Böyle zamanlarda, Büyük Biradere beslediği gizli nefret hayranlığa dönüşüyordu.
Büyük Birader, gözünde yüceliyor, Asya'dan gelecek düşman sellerinin karşısında, bir kaya gibi
yükselen, yenilmez, korkusuz bir koruyucu oluyordu. Goldstein, bütün yalnızlığına, umarsızlığına ve
varlığı hakkındaki tüm kuşkulara karşın, yalnızca sesinin gücüyle bile, uygarlığı yıkabilecek güçte,
uğursuz bir büyücü gibi görünüyordu gözüne.
Bazen bilinçli olarak, duyulan nefreti bir başkasına yöneltmek olasıydı. Winston, kâbustan kurtulmak
üzere sert bir hareketle, başını yastıktan kaldıran bir insanın çabasıyla, ekrandaki yüze olan nefretini
esmer kıza yöneltmeyi başardı. Capcanlı, şahane sanrılar dolaştı kafasında. Onu bir copla döve döve
öldürecekti. Çırılçıplak bir kazığa bağlayacak, Aziz Sebastian gibi, oklarla delik deşik edecekti. Irzına
geçecek, zevkin doruğunda da boğazını kesecekti. Ondan niçin nefret ettiğini, şimdi her zamankinden
daha iyi anlıyordu. Genç, güzel ve cinsiyetsiz olduğu, onunla yatmak istediği ve bunu hiçbir zaman
gerçekleştiremeyeceği, o gel bana sarıl diyen davetkâr incecik belinde, iffetin saldırgan imgesi, o iğrenç
kırmızı kemer olduğu için nefret ediyordu ondan.
Nefret şimdi doruk noktasındaydı. Goldstein'ın sesi tam bir koyun melemesine, yüzü bir an için bir
koyun yüzüne dönüştü. Sonra koyuna benzer yüzü, durmadan büyüyen, korkunç bir Avrasya askeri
oldu; elindeki makinelisi homûrdanıp duruyordu, sanki ekrandan fırlayıverecekmiş gibiydi, öyle ki,
öndeki birkaç sırada oturanlar, irkilerek geriye doğru çekildiler. Ama aynı anda, düşman yüz, herkese
derin bir nefes aldırarak, Büyük Biraderinkine dönüştü. Esmer, siyah bıyıklı, güçlü, gizemli, sakin yüz,
tüm ekranı doldurmuştu. Kimse, Büyük Biraderin söylediklerini işitmiyordu. Zaten bunlar, savaş
anlarında söylenenler gibi, tek tek anlaşılmayan, ancak söylenmiş oldukları için, güven ve cesaret veren
sözlerdi. Sonra, Büyük Biraderin yüzü de ortadan kayboldu ve yerine Partinin üç sloganı iri, süssüz
harflerle ekranda belirdi.
SAVAŞ BARIŞTIR ÖZGÜRLÜK KÖLELİKTİR BİLGİSİZLİK KUVVETDİR
Birkaç saniye için, Büyük Biraderin yüzü hâlâ ekranda duruyormuş gibi geldi. Đzleyicilerin
gözbebeklerinde bıraktığı etki, o denli canlıydı ki, bir anda silinip gidemezdi. Ufak tefek, kum rengi saçlı
kadın, kendisini önündeki sandalyenin üzerine bırakıverdi. Titrek bir sesle, 'Kurtarıcım' gibi birtakım
sözler mırıldanarak, kollarını ekrana doğru uzattı. Sonra, elleriyle yüzünü örttü. Belli ki, içinden bir dua
okuyordu.
Bu sırada, orada bulunanların tümü, derin, ağır, ritmik bir Şarkıya başladılar: 'B-B!.. B-B!.. B-B!.. tekrar
tekrar, çok yavaş, iki B arasında uzun soluklar alarak, söyleniyordu, şarkı ilkelce bir şeyler taşıyordu
içinde, ezginin gerisinde, çıplak ayakların yeri dövdüğünü, tamtamların çalındığını duyar gibi oluyordu
Diyor ki: Bana sımsıkı sarıl, yaptığın büyünün etkisi geçmeden; Toz pembe bir hayat bu; Beni öptüğünde cennet iç çeker; Ve gözlerim kapalı olsa bile, toz pembe görürüm hayatı; Beni bağrına bastığında, bambaşka bir dünyaya giderim, güllerin çiçek açtığı; Ve sen konuştuğunda, melekler şarkı söyler.Yağmur Sonrası, Sarah Jio
Bir Yudum Kitap
Karo Ekiz - Sanırım Öldüm Ben
Ayarsız Dergi, Şubat 2018
Hani "Boyunun ölçüsünü almak" tabiri vardır ya, işte babam o işi hakkıyla ve mecburiyetten yapan ender insanlardandı. Torba burnu sigara dumanı ile sürekli halvet hâlinde olduğundan, tüttürmediği zamanlarda bile burun deliklerinin ve pos bıyıklarının arasından sıklıkla dumanlar çıkıyordu; körüklü bir kara treni andırıyordu, yılların yorgunluğu turuncu sakallarının hoşgörüsüne emanet suratı.
Ne zaman sala duysam, "Çıktı ulan bisikletin parası," diye çılgınlar gibi seviniyordum, hiç farkında değildim, Allah'ın rahmetini bile esirgiyordum. Benimkisi garip bir çocukluktu. Yoklukları tabuta koyup gömemediğimden olsa gerek, hep yokluğu iltica edenlerle avundum, gizli ve korkak. Her daim bir sala okunma mesafesindeydi, kirayı zamanında ödeme ihtimalimiz. Babamın para kazanması birilerinin ölümüne bağlı olması ne kadar acı, ne kadar keyifsiz bir durumdu. İnsanlar eksiliyorlardı çevremden, kuşlar bile konmuyordu penceremin kenarlarına; onlar eksildikçe benden de bir şeyler kopup gidiyordu. Her aynaya baktığımda, kendimi her okuduğumda eksilen bir metin gibi hissediyordum. Bir gün sıra arkadaşımın babası vefat ediyordu, ertesi gün haytalıklarımızı bile veresiye defterine not eden Bakkal Rüstem Efendi. Ya ben! Her çakılan tabutta, insanların acılarına bencil düşlerimi iliştiren ben... Ölüm sel gibi aksın, annem iyileşirdi belki, fena mı? İlk defa yamasız bir pantolonum olur muydu? Ya sürekli boyamak zorunda kalmadığım yeni ayakkabılarım... Bu semti terk etseler olmaz mı, olmayan çorabın söküğüne bile hasret yalın ayak hikâyelerim?
Kim bilir kimin hüznü çöktü yine mahalleye? Kapalıydı çoğu dükkân, kimisinin kapısı kapalıydı kimisinin ise eşikte refakatçi bir tabure bekliyordu, bu hastalık kokan sessizliği. Yoklar, yine hangi acıya müşahit yazdırıyorlardı, okyanus döksen boğulmaz vefalarını?
Yorgo Amca, Faik Dayı, Bakkal Rüstem Efendi, Karahisarlı Nuri, Dilli Melek Teyze, Doktor Tarık, Çarkacı Ahmet Abi, Gerzeli Muazzez Annemiz hepsi sözleşmişler gibi sırayla koptular aramızdan. Yorgo Amca gittikten sonra, bir daha. hiç güzel olmadı kafası mahallemin, kim sahip çıkabilirdi ki Karahisarlı Nuri gibi mahallenin belleğine? Ya da üçün yanına beş koyup kim ballandıra ballandıra anlatabilirdi hakikati Çarkacı Ahmet Abi'den başka? Kavgada şişlediği adama tampon yapacak kadar kaç delikanlı adam var Doktor Tarık gibi, üstelik polis apar topar yolda iken? Melek Teyze'nin diline düşmemek için ne yapmak gerek, kim çözmüş ki... Ah Muazzez Anne, ah! Keşke senin yerine ben ölebilseydim.
Devlet gibi kadındı Muazzez Anne. Kocasından kalma bir emekli maaşı vardı, bakkaldan da kira alıyordu. Onun kira gelirinden nasiplenmeyen bırakın çocuk, martı bile bulamazdınız efendi bu semtte. Her Cuma çıkışı bir bozukluk atardı camdan, koşarak simit fırınına giderdim. Ben bir simit yerdim, yüzlerce güvercin doyardı benimle beraber, serçelere de bir iki akşamlık iftariye çıkardı. Bilirdim, onlar hep oruç tutardı.
Anladım ki... Çocukluk her şeyi anlamazlıktan gelerek, her şeyin üstesinden gelebilme çabası idi. Aslında acımasız değildim, çâresizdim. Benim de gözyaşlarım var, nasırlaşmadı henüz vicdanım. Daha ben çocuğum efendi! Yoksa çocukluğumu çâresizliğe mi satıyordum? Bu basit bir adilik olsa gerek, kötülüğün en saf hali? Kendimi çok hırpalıyordum, bütün bunlar çok anlamsızdı. Dükkâna gitmeden, bakkala mı bir uğrasaydım? Eyvah, rahmet de nasıl yağıyor. Potinlerim, çorak topraklar gibi suya hasret sanki öyle bir emiyor ki yağmuru mübarek, üşüyordu hep ayaklarım. Eve gidene kadar buruş buruş oluyordu.
Bakkal hâlâ gelmemişti., tuhaf. İnsanlar neredeydi kaç saattir? Babamın çalıştığı dükkânın kapısı açıktı, rüzgâr ileri geri ittiriyordu kapıyı, garç gurç ses çıkarıyordu. Kimse var mı? Baba orada mısın? Nereye gitti ki acaba? Eve niye gitsin bu saatte? Endişelenmeye başladım. Korkuyordum, deli gibi yağıyordu yağmur. Gitmeliydim ama. İçimi kemiren bir sıkıntı emekliyordu boğazıma doğru. Deli gibi koşmaya başladım, potinlerimin içine sızan sular bana zorluk çıkarsalar da, hiç niyetim yoktu vazgeçmeye. Bir ara gözüm daldı, tökezleyip düştüm, gözlerim karardı; hep su mu sızacaktı potinlerime, kan gidiyordu benden, akşam mı oldu, nedir bu karanlık?
...
Eve geldim, fakat herkes niye burada? Yoksa bir şey mi oldu anneme? Oh, çok şükür yatıyor yatağında, neden ağlıyordu peki? Soğuk giriyordu kırık eski ahşap beyaz pencereden, annem üşümesin diye kâğıt buruşturup sokmaya çalışıyordum. Yine beceremedim, olmadı. Anne, niçin ağlıyorsun? Niye bana boş boş bakıyordu annem? Anne, niçin ağlıyorsun? Niye bana boş boş bakıyordu annem? Anne cevap verir misin? Üstüm başım ıslak, değiştir demeyecek misin? Bak anne! N'oldu? Baba, annem neden böyle ağlıyor, sen niye buradasın, bu kalabalık neyin peşinde? Benim bilmediğim ne oldu? Kimse neden benimle konuşmuyor? Ne saklıyorsunuz benden efendi!
Camın kenarındaki sandalyeye ilişti gözlerim, bir iki ıslak kıyafetti sanırım, hâlâ su damlıyordu tahta zemine. Her gece karanlıkta böcekler tahtaların arasından çıkmasınlar diye, sabahlara kadar gazete kâğıdı sıkıştırdığım tahta zemine. Ben oraya ne uykular gömdüm be. Yaklaştım yavaşça, ürküyordum. İnsanlar benim yatağımın üzerinde oturuyorlardı, boş boş birbirine bakıyordu herkes. Kıyafetlere dokunmak istedim, benimdi bunlar? Nasıl olur? Ya üzerimdekiler? Belki kâbustu bu? Hemen uyanmalıydım. Neden kendime çimdik atamıyordum? Biri bana burada ne olduğunu söylesin efendi!
Nazmi Amca'nın sol tarafındaki o karanlık nedir? Işık düşmüyordu pencereden içeri ondan belki de, olsun, salona düşmeyen ışığı kiradan düşüyorduk biz de. Ev her daim loştu. Sokaktaki gün ışığı neyimize yetmiyor değil mi efendi! Annemin gözleri mi görmüyordu yoksa? Hastalık gözlerine mi vurdu? Babam kızgın mı bana, hiç bakmıyordu? Çok kinci bir adamdı babam, dedem hiç böyle değildi. Sabah, ekmeği iki dakika geç getirdim diye hâlâ bana tavırlıydı sanki? Deve kini vardı adamda.
Evde, hayatta sigara içmezdi babam, oysa şimdi fosur fosur tüttürüyor, n'oluyor efendi! Niye kimse ben yokmuşum gibi davranıyor? İsmet Amca, sana ne yaptığımı öğrenebilir miyim? Melahat Teyze, dün maaşını çekmeye giderken çağırdın da gelmedim mi? Hayır, merak ettim, endişelendim, geldik suç oldu. Gidiyorum o zaman. O da ne be! Tabut mu o? Kim için? Ne için? Belki de öylesine... Biz çocuklar hep meraklıydık, hep...
Millet ayaklanmaya başladı, yalnız neden herkes sarılıyordu babama? Dağ gibi adamdır benim babam, istediğin kadar sarıl, kavuşamazsın efendi! "Allah sabır versin" derken? Kaç senedir sabretmişiz yokluğa, n'olacak? Bir yerimiz eskimez. Onun bunun eskisini giysek de bir yerimiz eskimez efendi, yüreğimiz eskimesin yeter bize. Çok beylik laf, dedemden yadigâr.
"Yusuf iyi çocuktu," diyor babama kadının biri, uydurma teyze, ilk kez görüyorum ben seni. Hayır, ben insanların ölümünden kendime umut devşiren kötü bir çocuğum aslında. İlk kez babam -acımasızca ceviz tahtaları birbirine mıhlayan adam- kendisinin omuzlarına gelen birine çocuk gibi sarılıp ağlıyordu. Niye ağlıyorsun babacığım? Benden habersiz nasıl ağlarsın? Beraber ağlasak olmaz mı? Gözyaşların benim omuzlarıma dökülse, heybetinden sual mi olunur be baba?
Ben biliyordum niye ağlamadığını? Sanırım, ben öldüm. Nasıl öldüğümü bilmiyorum. Tahtaları çıkarken hıçkıra hıçkıra ağladığını gördüm baba, ilk kez seni ağlarken gördüm. Ne potin, ne kemer, ne yamalı bir kadife pantolon, ne bir çorap... Hiçbiri yok artık, hepsi çok anlamsız. İlk kez ölüm, bir şey kazandırmadı be baba. İlk kez ölüm hiçbir şey kazandırmadı.