Mağlubiyet serisinden Porto deplasmanında görünen ışıkla çıkan Beşiktaş, kabus gibi geçen iki maçın ardından Ankara'da uyanmayı başardı. Hoca değişikliği sonrası toparlanan Gençlerbirliği ise düşme hattından kurtuluşu tescillemek üzere bolca sakatının olduğu bir günde ekstra puan için sahaya çıkmıştı, gol arayışları sürekli olsa da ağları bulmayı başaramadılar.
Gençlerbirliği'nde geçen haftaya göre iki değişiklik vardı. Sakat olan Zec ve Aykut'un yerine savunma tandeminde Mahmut Boz, en uçta ise Yeni Zelanda'lı santrafor Smeltz tercih edilmişti. Ralf Zumdick'in takımı toplam beşli orta saha ve bir merkez forvet barındırıyordu, fakat kenar adamları Serkan ve Hurşut'un rolleri birbirinden farklıydı. Savunma önünde oynayan Jedinak ile Cem Can sürekli yakın oynuyorlar, Oktay ise özellikle sağa genişletilen ataklarda sol iç bölgesinden ileriyi destekliyordu.
Beşiktaş'ta ise geçen haftaya göre sakat Nihat ve Bobo'nun yokluğunda ileri üçlüye Quaresma ve Tabata ve eklemeleri yapılmıştı. Savunma dörtlüsünde Hilbert ve Üzülmez formalarını geri almışlar, orta üçlü aynen korunmuştu. Schuster'in 4-3-3'ü geçmişte sık sık esnemiş, baklava orta sahalı düzene geçilmiş, fakat sonunda iki şablonun melezleştirildiği bir yapıda karar kılınmıştı. Bugün ise daha da başka bir şey uygulandı.
Ricardo Quaresma: Sahte 9 Numara
Sahte 9 numara terimi, biraz kafa karıştırıcı olabilir. En geniş anlamıyla, ''kenarlara açılan, geri gelip sırtı dönük top alan ve bunu yaparken rakip stoperin yerini boşaltmasını sağlayarak alan açan, eşleşme problemleri yaratan merkez forvet'' diyebiliriz. İdeal bir santrafor zaten bu özelliğe sahiptir ve bu etiket aslen iki farklı oyuncu tipine yapışır. Biri, 4-4-2 ile 4-2-3-1'i melezleştiren çift forvetli takımlarda (Örn: Muller-Olic, Jaja-Umut) rakip kaleye daha uzakta pozisyon alan ikinci forvet oyuncusudur, diğeri ise en uçta oynatılan kanat oyuncuları (Örn: Messi, Ronaldo) ya da 10 numaralar (Örn: Totti, Honda) için kullanılır.
Beşiktaş'ta son iki maç başında ne bir santrafor, ne de bir sahte dokuz numara vardı. Bugün ise esas düzene dönülmüştü, fakat takımın birinci santraforu Bobo sakattı. Elde henüz birkaç idmana çıkabilmiş olan Nobre ve sezon başındaki İBBSpor maçında da bu rolde görevlendirilmiş olan Holosko vardı. Bernd Schuster farklı bir tercih yaptı, Quaresma'yı rakip stoperlerin kucağına koydu; ona Bobo'nun rolünü verdi. Ekstrası hareketlilik ve pres gücü oldu.
Maçın ilk çeyrek saatlik diliminde Beşiktaş bolca pas yaptı. Önde kurduğu savunma hattı düşen topları topladı, Guti'nin sürekli merkeze kaçan Tabata ve hareketli Quaresma'ya pasları atakları şekillendirdi. Quaresma, en uçta kendi meziyetlerine uygun topu oynadı ve sürekli kenarlara kaçtı. Stoperlerin markajından çıktığı her pozisyonda etkili oldu. Onun boşalttığı yere kenar adamları Tabata ve Holosko sürekli dalışlar yaptılar, fakat bunların yalnızca bir-iki tanesi etkili pozisyon oldu. Bu bölümde Quaresma'nın taşıdığı toplarda pek çok duran top kazanıldı, Tabata birinde ağları bulmaya yaklaştı. Kornerler ise duran topa alan savunması uygulayan rakibe göre değerlendirildi, tamamı paslaşılarak kullanıldı.
Penaltı pozisyonunda da Quaresma geri gelmiş, gol bölgesine Tabata ve Holosko koşu yapmıştı. Hakem Abdullah Yılmaz hafif sayılabilecek itmede penaltı noktasını gösterdi ve Guti'nin golüyle devrenin son dakikasında skor 0-1 oldu.
Orta Sahalar Savaşı
Beşiktaş'ın maç başındaki baskısını kıran Gençlerbirliği, rakibinin üçüncü bölgeye geçiremediği ya da ön alanda kaybettiği toplarda sürekli savunma arkasındaki atıl alanı hedefledi. Beşiktaş'ın yarı saha ortalarında kurduğu çizgi savunmayı sık sık yokladılar, fakat hiçbirinde ofsayttan kaçamadılar. Oyundaki görüntü, özellikle ilk yarım saat sonrasında orta sahadaki savaşın galibinin Gençlerbirliği olduğunu işaret ediyordu. Özellikle Oktay Delibalta pek çok top kazandı, bu topları ön alana taşıyarak atakları olgunlaştırdı. Hurşut'u kullanmak adına sağa genişletilen ataklarda ise Üzülmez'in Ersan yardımlı savunması iyi iş çıkardı.
İkinci yarı ise başka bir şey oldu. Schuster'in bu sezon ilk kez yaptığı bir başka şey daha görüldü. Bunun teyidini maç sonunda bizzat hoca şu şekilde yaptı: ''İkinci yarıda rakibi oynatıp kontra ataklarla çıkmak istedik, bunu da başardık. Uzaktan çekilen 1–2 şut haricinde pozisyon vermedik.''
Beşiktaş savunma hattı kendi ceza sahasına yaklaştı, merkezde Ernst-Aurelio birlikteliği kuruldu. Holosko ve Tabata orta ikiliye yaklaşarak Beşiktaş'ın bu sezon ilk kez defansif 4-4-1-1 gibi görünmesini sağladılar. Her ikisi pek çok pozisyonda kale çizgisine yakın noktalarda rakip bekleri kovaladılar, hatta Tabata bir gol önledi. Gençlerbirliği skor dezavantajının etkisiyle Beşiktaş'ın üstüne geldi, aynı zamanda tuzağa düşmemeye çalıştı. Schuster'in umudu pasör Guti - sprinter Quaresma birlikteliğine kenardan katılacak olan Holosko'ydu, ama bildiğimiz Holosko aynen devam edince bu katkı için epey beklemek gerekti.
Aşırı Derin Aurelio?
Bu konuyu daha önce çok kez gündeme getirmiştim. Hakkında olumlu fikirlerim olan Aurelio'nun rolü, Beşiktaş'ın oyununa esneklik katıyordu ve aynı zamanda Ernst'in daha önde kullanılmasını sağlayarak takımın hücum çeşitliliğine ve dengesine hizmet ediyordu. Fakat dün akşam başka bir şey oldu. Takım ilk kez rakibe göre, tuzaklı çift dörtlü hat kurdu ve Aurelio'nun oyun tarzı sorun yarattı. Jedinak ve Serkan'ın şutlarını en öne koyarak, Aurelio takım baskı yerken çok kez savunma içine girdi. Bu da rakibe şut imkanları verdi, alan yarattı.
Necip hamlesi geç kaldı, zira Beşiktaş orta sahası Guti'nin önde pozisyon aldığı ikinci devrede önü ile arkası arası mesafesi çok açık, rakip orta sahanın bu ölümcük alana hakim olduğu, zorda oynayan bir yapıya bürünmüştü. Necip sol öne, Hurşut-Orhan ikilisine önlem olarak sahaya konuldu; ardından Quaresma'nın arkasına Nobre yerleşti. Gol öncesi Quaresma'ya pası da dahil üç-dört önemli hamle yapan, top çalan, iki hat arası bağlantıyı kuran Nobre son bölümde takıma önemli katkı yaptı. Gençlerbirliği'nin son bölümdeki baskısından ve kazandığı bolca duran toptan sonuç çıkmadı.
Son kertede ikinci devre boyunca beklenen pas ve beklenen koşu Quaresma - Hilbert ikilisinden geldi. Pas maçtaki en güzel hareketti, Hilbert de harika koşusunu çok iyi bitirdi ve skoru tayin etti.
Sonuç: Yaş Ortalaması 30'ün Üzerinde Olan Takım: Kazanmalı
Bugün iç açıcı olmayan bir oyunla 2-0'lık bir galibiyet alındı. Geçmiş birçok maçtan fark belli, takım bu kez kazanmayı başardı. Buna oynadı, hocası bu yönde gerçek bir çaba sarfetti. Gerçi katil oyun planında çok başarılı olunduğu söylenemez. Skor gelmeyebilirdi, takım maçı kazanamayabilirdi ama benim Schuster'den öncelikli beklentilerimden biri budur. Biraz özveri isterken, hem rakibi hem de koşulları biraz olsun oyuna dair fikirlerine dahil etmesini istiyordum. Bugün bütün kornerlerin paslaşılarak kullanılması rakipler konusunda bir ışık yaktı, ikinci yarının planı da koşullara yönelik yapılmıştı. Öyle bir koşuldu ki bugünkü, belki de takım için sezonun finaliydi.
Her maç böyle geçecek, bu tip planlar mutlaka uygulanacak diye bir şey yok elbette; ama takımın hem dizilişinin, hem oyun merkezinin, hem anlayışının, hem gol planının, hem de savunma tarzının esneyebildiğini TSL'de de görmek beni memnun etti. Bunun takımın oyun planıyla daha da bütünleşerek devam etmesini umuyorum. Sakatların büyük kısmı düzeldi, takım A planıyla kendini taşıyabilecek duruma yaklaştı. Fakat maç-maç yapılacak küçük rötuşlar, önem verilen ayrıntılar işleri kolaylaştıracaktır. Aksi halde bundan önce ne konuşuyorsak, aynılarını tekrar etmek zorunda kalacağız. Umarım tekrar etmek zorunda kalmayız.
Takım perşembe akşamı, sorunu belirsizliğe götüren bir oyunla sahaya zayıf kadrosuyla çıkan bir alt lig takımına mağlup olmuştu. Herkesin kredi kazanması ve hocaya yeni bir hareket alanı açılması (medya baskısı değil mevzu, daha çok psikolojik) için dün akşam ne olursa olsun kazanmak gerekiyordu. Takım bunu başardı ve kafayı bir kez daha aydınlığa uzattı. Mikro boyuttaki galibiyet iyimserliği budur, fakat ben geniş çerçevedeki görüntüyü de fazlasıyla önemsiyorum. Bugün sahaya çıkan takımın yaş ortalaması 30'un üzerindeydi. Kaç tanesini devre arası ve sezon sonu yenileyebilirsiniz? Beşiktaş'ın 3-4 yıl içinde yepyeni bir iskelete ihtiyacı olacak, bunu ideale yakın şekilde gerçekleştirebilecek para ve vizyon var mı? Bence yok ve bu takım, yani eldeki mevcut kadro bu yıl başarılı olmalı. Zira bu yıl hiçbir şey kazanmayan bir takım, önümüzdeki sezona neredeyse hiçbir şey taşıyamayacak.
Tabata'nın oyunu özellikle ikinci yarı çok nadir olduğu şekilde olumluydu. Holosko'nun takıma faydalı olacağı maç ne zaman bilmiyorum ama, ben iyiden iyiye Quaresma - Bobo - Hilbert hücum üçlüsünde ısrar etmeye başladım. Erhan'ın sağ beke geçişi sonrası kısa sürede Hilbert'in yaptığı muhteşem uzak forvet koşusu, bana sezon başındaki 2-0 'lık Helsinki maçını hatırlattı. Holosko, Nihat ve Tabata'nun kabızlığında takıma hücumcu değil, sağ bek aramak daha mantıklı görünüyor.
Noat Samisa
15.11.2010