İllüzyona Dayalı Beden Değiştirme Deneyi Tamamlandı: Bir Arkadaşımızla Bedenimizi Değiştirmek, Bilinç Algımızı Nasıl Değiştirir?
Bu haber 6 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.
Kim olduğumuzun algısının, çocukluk tecrübelerimiz ve başkalarıyla olan etkileşimlerimiz gibi şeylerden etkilendiği düşünülüyor; fakat araştırmacılara göre vücudumuz da benlik algımızı etkiliyor.
26 Ağustos 2020'de iScience dergisinde yayımlanan bir çalışmada, bir çift arkadaşın bedenlerini algısal bir illüzyon kullanılarak değiştirildiğinde, kendi kişilikleri hakkında inandıkları şeylerin, arkadaşının kişiliği hakkında inandığı şeylere daha çok benzemeye başladığı gösterildi.[1] Bulgular, psikolojik ve fiziksel benlik algılarımız arasındaki bu güçlü bağın hafıza gibi fonksiyonlarla ilgili olduğunu da gösteriyor: Zihinsel benlik kavramımız, fiziksel benlik algımızla eşleşmediğinde, hafızamız zedelenebilir. İsveç'teki Karolinska Enstitüsü'nde doktora sonrası araştırmacısı olan ilk yazar Pawel Tacikowski şöyle diyor:
Çocukluğumda, bir gün bir başkasını bedeninde uyanmanın nasıl bir şey olacağını düşünmeyi çok severdim. Birçok çocuk muhtemelen bunu düşünmüştür ve sanırım ben düşünmeye devam ettim ve bunu mesleğim haline getirdim.
Henrik Ehrsson tarafından yönetilen Beyin, Beden ve Benlik Laboratuvarından bir takım; bir çift arkadaşa, birinci şahıs açısıyla diğer kişinin vücudunun canlı yayınlarını gösteren gözlükler taktı. İllüzyonu ilerletmek adına, gözlüklerde gördüklerini hissedebilmeleri için iki katılımcının da birbirine karşılık gelen vücut parçalarına eş zamanlı olarak dokundular. İllüzyon, birkaç saniye içinde genel olarak işe yaramaya başladı: İşe yaradığını göstermek için araştırmacılar, bir arkadaşın vücudunu sahte bıçakla tehdit ettiler ve diğer arkadaşın tehdit edilen kendisiymiş gibi ter döktüğünü fark ettiler. Tacikowski şöyle diyor:
Beden değiştirmek artık sadece bilim kurgu filmlerine özel değil.
Katılımcıların kısa bir süreliğine "bir başkasının bedeninde uyanmış gibi" hissetmeleri sağlandı ve bu süre bile onların öz algılamalarını önemli ölçüde değiştirmeye yetti. Beden değiştirmeden önce katılımcılar, arkadaşlarını konuşkanlık, neşe, bağımsızlık ve kendine güven gibi kişisel özelliklere göre değerlendirdiler. Bu temel değerlendirmeyle karşılaştırıldığında, "beden değişimi" esnasında katılımcıların, kendilerini bedeninin içinde bulundukları arkadaşlarına daha benzer bir şekilde değerlendirme eğiliminde oldukları görüldü.
Beden değiştirme illüzyonu, hafızayı da etkiledi. Tacikowski şöyle diyor:
İnsanların kendileriyle ilişkili şeyleri hatırlamakta daha iyi olduklarını gösteren, oldukça sağlam bir şekilde temellendirilmiş bulgular var. Bu yüzden, illüzyon sırasında kişinin öz algılamalarına müdahale etmek genel olarak o kişinin hafıza performansını azaltacaktır diye düşündük.
Ve öyle de oldu. İllüzyondaki katılımcılar, genel olarak hafıza testlerinde daha kötü performans gösterdi. Daha önemlisi, arkadaşlarının bedenlerini kendi bedenleri gibi daha çok kabul eden ve kişilik özellikleri değerlendirmelerini arkadaşlarınınkiyle önemli ölçüde uydurabilen katılımcılar, testlerde vücutlarından kopuk hissettiğini belirtenlerden daha iyi performans gösterdiler. Araştırmacılar bunun, onların daha az "öz tutarsızlığa" sahip olmaları, yani zihinsel ve fiziksel benlik tasarımlarının hala aynı hizada olması nedeniyle olabileceğini söylüyor.
İnsanların bedenleri ve zihinsel durumları arasında bir tutarsızlık hissettikleri kişiliksizleşme rahatsızlığına ve depresyon gibi diğer psikiyatrik hastalıklara bakarken bu bulgular bizim için önemli olabilir. Tacikowski şöyle diyor:
Benlik algısının hızlıca değişebilecek bir potansiyele sahip olduğunu gösteriyoruz ve bu, bize potansiyel olarak bazı ilginç pratik çıkarımlar kazandırıyor. Depresyondan mustarip olan insanların, kendileri hakkında günlük fonksiyonlarını mahvedebilecek katı ve negatif inanışları vardır. Eğer bu illüzyonu birazcık değiştirirsek, o inanışları daha az katı ve daha az negatif yapabilme potansiyelimiz var.
Tacikowski şimdilik, benlik algısının bedensel ve psikolojik seviyelerde nasıl kurulduğu üzerine daha genel bir çerçeve oluşturmak istiyor. Sözlerini şöyle bitiriyor:
Şu anda aklım, bu davranışsal etkilerin nasıl çalıştığı ve beynin mekanizmasının ne olduğu hakkında sorularla meşgul. İlerleyen zamanlarda bu modeli, muhtemelen daha iyi tedaviler geliştirmek için daha spesifik klinik uygulamalar için kullanabiliriz.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Neden memeli erkek bireylerde hala meme uçları var?
- Hacettepe biyoloji bölümünde isteğe bağlı hazırlık okumalı mıyım?
- Işığın haraket enerjisini kullanarak sınırsız enerji üretmek mümkün mü?
- 6
- 3
- 3
- 2
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 02/08/2021 10:18:05 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9936
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Doğal Bilimler> Biyoloji> Sinirbilim (Nörobiyoloji)
- Bilim Ağacı> Sosyal Bilimler> Psikoloji> Uygulamalı Psikoloji> Kişilik Psikolojisi
- Bilim Ağacı> Beşeri Bilimler> İletişim> Gazetecilik (Habercilik)> Bilim Haberciliği
- Sinir Hücresi Bilim Sinir Haber Sinirbilim Nöron Habercilik Sinir Sistemi Nörobilim İllüzyon Beden Nörobiyoloji Nöron Hücresi
This work is an exact translation of the article originally published in Sciteht Daily. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.