Şatıbi’de Makasıd ve Fıkıh Usulü
Makasıdi Düşünce ve Delil Teorisine Katkıları
Abdurrahman Haçkalı
Kitap Açıklaması
Fıkıh Usûlü ilmine dair okuma ya da araştırma yapacak olanların Müstağni kalamayacakları eserlerden biri de Şâtıbî'nin el-Muvafâkat adlı çalışmasıdır. Bu eser dikkate alınmadan Fıkıh Ûsulü'ne dair kapsamlı bir değerlendirmede bulunmak zordur.
Şatıbi'nin bu çalışması Fıkıh Usulü tarihinin en özgün çalışmalarından biri olup, o'na bu özelliği kazandıran başlıca sebep, kuşkusuz, ‘‘makâsıdu'ş-şerîa'' ya verdiği yer ve önemdir. Şâtıbî hakkında son zamanlarda artan sayıda çalışma yapılmaktadır. Ancak bu çalışmalar,ya konunun tarihsel seyrini yeterince dikkate almamakta, ya da Şâtıbî'nin içersinde yaşadığı sosyal şartları görmezden gelmektedir.
Elinizdeki eser, Şâtıbî'yi Fıkıh Usulü geleneği içerisinde ve kendisinden önceki ‘‘makâsıdî düşünceyi dikkate alarak anlamaya çalışmaktadır. Aynı zamanda O'nun yaşadığı sosyal ve siyasal şartlar da ihmal edilmemiştir.
Bu çalışma Şâtıbî'yi ve makâsıdi geleneği anlamaya çalışanların çabasına olumlu katkıda bulunacak, onlar açısından Şâtıbî'nin düşüncesine de bir giriş mahiyetinde olacaktır.