1941 yılında Moskova yakınlarına kadar ilerleyen, 1942’de duraklamaya başlayan Alman orduları, bu yılın ilk günlerinden itibaren ağır kayıplar vererek çekilmeye başlamışlardır. Bu yılın başından beri Almanlar aleyhine olan gelişmenin özeti şöyledir:
02 OCAK – Harabeye dönen Stalingrad’da kuşatılmış bulunan VI. Alman Ordusu ve iki Rumen tümeni, sekiz hafta süren direnişten sonra Ruslara teslim olmuştur. 200 bin kadar askeriyle teslim olan Mareşal Paulus’un ordusunda ölenlerin sayısı da 100 bin civarındadır.
22 OCAK – 1941 yazından beri kuşatma altında bulunan Leningrad’da sivil halk çetin bir direniş göstermiş, sonunda Rus birlikleri Alman çemberini yarmışlardır.
05 ŞUBAT – Rus kuvvetleri Almanların elinde bulunan Don nehri üzerindeki Rostov’a girmek üzeredir.
18 MART – Harkof şehrinde ve dolaylarında çok kanlı çarpışmalar olmaktadır. Almanlar şehri tahliye etmeye başlamıştır.
05 TEMMUZ – Ruslar Kursk dolaylarında Alman hücumunu püskürtmüş ve karşı hücuma geçmişlerdir.
TEMMUZ/AĞUSTOS – General De Gaulle’ün emriyle Fransız havacılarından oluşan bir filo Rus kumandanlarının emrinde Almanlara karşı savaşa katılmış ve bu havacıların üçte ikisi ölmüştür.
10 AĞUSTOS – Harkof’un kuzeyinde saldırıya geçen Sovyet orduları batıya doğru ilerleyerek Bielograd ve Orel şehirlerini geri almışlardı. Şimdi Dinyeper havzasına doğru ilerlemektedirler.
23 ARALIK – Rus orduları bütün cephelerde ilerlemeye başlamış, Almanlar Smolensk, Kiev, Kafkasya ve Kırım’ı tahliye etmişlerdir.
Almanlarınkine göre yedekleri çok fazla olan ve Amerika’dan akıl almaz ölçüde yardım gören Ruslar bu imkânlarını en çok ve en iyi şekilde Stalingrad’da kullanmışlar ve böylece, savaşın gidişini kendi lehlerine çevirmişlerdir. Stalingrad’ın düşmesi halinde Rusların bir daha toparlanamayacakları biliniyordu.