M.H. Çikatuyev 1961 y. yazında Ebediyat Enstitüsü’nü tamamlarken, aynı eğitim kurumuna M.S-G. Tlyabiçeva girmişti. Şöyle bir sembolik çağrışım oluşmuştu: Mokova prestijli yüksek eğitim kurumunu Abazalardan biri terkederken, aynı halkın diğer temsilcisi ise daha yeni avlusundan içeri adımını atıyordu.
Genel olarak Mira Sahat-Geriyevna’nın birçok yönden Çikatuyev’in Gorkov adlı enstitüyü kazanma öncesinde geçirdiği evreyi tekrarlamış olması dikkati çekiyor: onun gibi yedi yıllık köy okulunu tamamladıktan sonra Çerkessk şehrinde yatılı liseye (1957) geçiş yapmış, orta genel eğitim diplomasını aldıktan sonra Karaçay-Çerkes Eğitim Enstitüsü’nü (1960) kazanmış, ilk sınıftan sonra ise (1961) Edebiyat Enstitüsüne girmiş ve eğitime devam etmiş...
Ve aynen Mikayel Haciyeviç ile olduğu gibi, bu süreç o kadar kolay ilerlememiş: meselenin olumlu yönde çözülmesi için birkaç tane objektif değerlendirme ve tavsiye mektubuna ihtiyaç duyularak, elde etmesi gerekmişti. İlki, güzel hat ile yazılmış, okul karakteristiği Mira-öğrenciyi tanımlıyordu: “4” ve “5’e” okumuş ve başarısından dolayı öğretmenlerinden teşekkür belgeleri ve değerli hediyeler almıştır; kimya ile ilgilenmiş, tarih ve edebiyat grubunun çalışmalarına aktif olarak katılmış, mutevazi ve çalışkan mizaca sahip olup, güvenilir arkadaş olarak kendisini tanıtmıştır.
İkincisi, çalışma karakteristiği, kolhoz yönetimince verilmiş olup, Mira’nin öğrenci çalışma grubundaki çalışmalarını açıklamaya yönelik olup, orada onun köy işlerinde çalışmaya duyduğu sevgisi, işine karşı dürüst ve ihtimamlı davranması belirtilerek, bunun sonucu olarak da çalışmasında yüksek üretim değerlerini elde ettiği belirtiliyordu: bir hektarlık yerden 100 kental mısırı toplamış. Ayrıca, Mira’nın kendisi ve arkadaşlarına karşı disiplini ve titizliği belirtiliyor ve de okul hayatına aktif şekilde katılımının altı çizilerek, bunu sayesinde okul çalışma grubunun kendisine karşı saygı gösterdiği gibi, tüm öğrencilerin saygısını da kazanmıştır.
Karaçay-Çerkes Eğitim Enstitüsü’nün “komsomol” karakteristiği ise Mira’yı aktif komsomolcu, VLKSM komitesinin organize ettiği tüm faaliyetlerin katılımcısı olarak değerlendirmişti. “Enstitümüzün komsomol öğrencilerinin arasında yoldaş TLYABİÇEVA özel bir tevazu ile ve nadir görülen kibarlık ile farklılık gösteriyor. Yoldaş TLYABİÇEVA sürekli olarak politik yönden kendini geliştiriyor, iyi okuyor, arkadaşları ona hak ettiği üzere otorite ve saygıyı gösteriyor, komsomol (ceza) tahsilleri yoktur”.
Dördüncü değerlendirme içeriği bakımından en fazla zengini olup, şairin sanat yönünden kişiliğini açıklıyordu:
“ Tlyabiçeva Mira genç edebiyatın en kabiliyetli bireylerinden olup, şiir ve edebiyat alanında denemelerde bulunan ilk Abaza kızıdır.
Mira daha bölge milli yatılı lisesinin sekizinci sınıf öğrencisiyken “Kommunizm Alaşara” gazetesinin redaksiyonuna kısa şiirlerini getirmişti. Onlar vatana, okuluna, öğrenci çalışma grubunun çalışmalarına adanmışlardı. Kendine özgü çocuk esprileri, çocukça samimiyeti, basitlik – hepsi bu kısa şiirlerde birleşmiş bulunuyorlardı. Fakat bunlarda bulunmayan birşey vardı ki, o da profesiyonellik. Edebiyatçılar şiirlerindeki eksikliklere işaret ederek, hatalarını düzeltme yönünden yardımcı olmuşlardı. Çocuk büyüklerin dediklerini anında kavrıyordu. Redaksiyona her yeni gelişinde biraz daha fazla işlenmiş şiirleri getiriyordu. Onlardan en güzelleri gazetede yayınlanmışlardı. Okuyucularla ilk tanışması bu şekilde başlamıştı.
Şiitleri “Tsveteniye Vesnı (İlkbaharın Çiçek Açması)” (1958y.), “Plamya Gor (Dağların Ateşi)” 1959 ve “Abazaşta” edebi sanat mecmualarına dahil edilmişlerdi.
Mira Tlyabiçeva’nın şiirleri kendine özgüdür. O, eşsiz stile sahip olup, doğanın inceliklerini, olayların tazeliğini yakalayabiliyor, her zaman insanın güzelliğinin, çalışkanlığının ve aklının altını çiziyor ve yüceltiyor. Son zamanlarda yazar nesir gücünü keşfetmeye çalışıyor. “Tabak”, “Hindi”, “Tahta Önündeki Arkadaşım” ve diğer kısa öyküleri çocuk psikolojisini, onların dünyasını derince inceliyor. Yazar sürekli olarak yeni timsalleri, karşılaştırmaları arıyor ve buluyor, eselerinde halk hikmetini başarılı olarak kullanıyor.
Mira Tlyabiçeva yaş ve hayat tecrübesi açısından çok gençtir; fakat eserlerini okurken, Abaza edebiyatı için çok güzel vaadlerde bulunan kabiliyet hissediliyor.”
Değerlendirme yazısının o zamanlarda genç olan Bölgesel Yazarlar Birliği Abaza Bölümün başkanı yazar B.Thaytsuhov tarafından yazıldığnı da belirtelim.
Bu tür belgelerin arasında en fazla öneme sahip olanı Partinin Bölgesel Komitesinin SSCB Yazarlar Birliğini Yönetimi Sekreteri K.İ. Fedin’e ve Edebiyat Enstitüsü müdürü Y.G. Laptev’e muracaatıdır ve onda şöyle söyleniyor:
“Karaçay-Çerkes KPSS Obkom’u A.M. Gorkiy adlı Edebiyat Enstitüsü adayımız, dağ kızımız TLYABİÇEVA Mira’yı desteklemeyi tavsiye ediyorum. Genel orta okulu bitirdikten sonra bölge gazetelerin sayfalarında kendi lirik şiirleri, çocuk öyküleri (1957y.) ile çıkmaya başlayan tek Abaza dağ kızıdır.
Şu an Mira Tlyabiçeva Karaçay-Çerkes Eğtim Fakültesi’nde okuyor. Hayatını edebiyat sanatına adamak istiyor olup, Gorkiy adlı Edebiyat Enstitüsünü kazanmak istiyor.
Çok halklı Karaçay-Çerkes Bölgesi Edebiyat Enstitüsü’nde dağlı kızlardan hiçbir öğrenci bulunmadığını göz önünde bulundurarak, onu 1961 yılı öğrencileri alırken genel değerlendirme dışı okula kabul etmenizi arzu ediyoruz.”.
Mektubu Karaçay-Çerkes KPSS Obkom’u ikinci sekreteri Ş. Goşokov imzalamış.
Yukardaki karakteristik ve tavsiye mektuplarını incelerken, bir yüksek öğrenim kurumundan diğer kuruma birtek öğrencinin geçişinin sağlanması için ne kadar çok kurumun devreye sokulmuş olduğu hakkında ister istemez düşünüyorsun! Çeşitli profildeki insanların milli edebiyat için profesyonel kadroların hazırlanması yönünden çeşitli meslek grubundan insanların alakadar olma, destekleme, ellerinden geldiği kadar yardımcı olmaya hazırlıkları şaşırtıyor. Bu gerçek sovyet toplumunun bölgesel edebiyarların desteklenmesine ne kadar çok dikkat ettiğini net şekilde belirtiyor. Şu anki şartlarda böyle ilgiyi ancak hayal edebiliriz.