Tıp araştırmacıları, hücrelerin nasıl çalıştığının inceliklerini öğrenmek ve hastalıkların nedenleri ve tedavisi hakkındaki teorileri test etmek için laboratuvarda yetiştirilen insan hücrelerini kullanır. İhtiyaç duydukları hücre dizileri ölümsüzdür - süresiz olarak büyüyebilir, onlarca yıl dondurulabilir, farklı gruplara bölünebilir ve bilim adamları arasında paylaşılabilirler. 1951'de Maryland, Baltimore'daki Johns Hopkins Hastanesi'nden bir bilim adamı, rahim ağzı kanserli genç bir siyah kadından alınan doku örneğiyle ilk ölümsüz insan hücre dizisini yarattı. HeLa hücreleri olarak adlandırılan bu hücreler, donörleri onlarca yıldır bir sır olarak kalmasına rağmen, tıbbi araştırmalar için hızla paha biçilmez hale geldi. Yeni kitabında, Henrietta Lacks'in Ölümsüz Yaşamı , gazeteci Rebecca Skloot, şaşırtıcı HeLa hücrelerinin kaynağı olan Henrietta Lacks'in hikayesinin izini sürüyor ve hücre hattının hem modern tıp hem de Lacks ailesi üzerindeki etkisini belgeliyor.
İlgili İçerik
Henrietta Lacks kimdi?
Güney Virginia'lı bir siyah tütün çiftçisiydi ve 30 yaşındayken rahim ağzı kanserine yakalandı. Johns Hopkins'teki bir doktor ona söylemeden tümöründen bir parça aldı ve onu oradaki kültürde doku yetiştirmeye çalışan bilim adamlarına koridordan gönderdi. onlarca yıldır başarı olmadan. Kimse nedenini bilmiyor ama hücreleri asla ölmedi.
Hücreleri neden bu kadar önemli?
Henrietta'nın hücreleri, kültürde yetiştirilen ilk ölümsüz insan hücreleriydi. Çocuk felci aşısını geliştirmek için gerekliydiler. Sıfır yerçekiminde hücrelere ne olacağını görmek için ilk uzay görevlerine çıktılar. O zamandan beri klonlama, gen haritalama ve in vitro fertilizasyon dahil olmak üzere birçok bilimsel dönüm noktası hücrelerini kullandı.
HeLa hücrelerinin kaynağı hakkında yıllar boyunca çok fazla kafa karışıklığı yaşandı. Neden?
Hücreler alındığında, Henrietta ve Lacks'deki ilk iki harf için HeLa kod adı verildi. Günümüzde örneklerin anonimleştirilmesi, hücreler üzerinde araştırma yapmanın çok önemli bir parçasıdır. Ancak bu, 1950'lerde doktorların pek endişelendiği bir şey değildi, bu yüzden kimliği konusunda çok dikkatli değillerdi. Bazı basın mensupları Henrietta'nın ailesini bulmaya yaklaştığında, hücreleri yetiştiren araştırmacı, medyayı yoldan çıkarmak için bir takma ad -Helen Lane- uydurdu. Helen Larsen gibi diğer takma adlar da sonunda ortaya çıktı. Gerçek adı 1970'lere kadar dünyaya gerçekten sızmadı.
Bu hikayeye ilk olarak nasıl ilgi duydunuz?
Henrietta'yı ilk kez 1988'de öğrendim. 16 yaşındaydım ve bir toplum kolejinin biyoloji sınıfında öğrenciydim. Temel biyolojide herkes bu hücreleri öğreniyor ama benim durumumda benzersiz olan şey öğretmenimin Henrietta'nın gerçek adını bilmesi ve siyah olmasıydı. Ama tek bildiği buydu. Onu duyduğum an, takıntı haline geldim: Hiç çocuğu var mıydı? Annelerinin ölümünden bunca yıl sonra hayatta olan bir parçası hakkında ne düşünüyorlar? Yıllar sonra yazmaya ilgi duymaya başladığımda, yazdığımı hayal ettiğim ilk öykülerden biri onunkiydi. Ama onun ailesini bulmaya çalışmak, yüksek lisansa gidene kadar olmadı.
HeLa kanser hücresi bölünmesi.(© Dr. Thomas Deerinck / Visuals Unlimited / Corbis)
Bir insan HeLa hücre bölünmesinin metafaz aşaması.(© Dr. Richard Kessel / Dr. Gene Shih / Visuals Unlimited / Corbis)
HeLa hücrelerinin alt türleri laboratuvarlarda evrimleşmiştir ve bazıları hücre hattının artık insan olmadığını, yeni bir mikrobiyal yaşam formu olduğunu düşünmektedir. Bu hücreler yeşil renkte gösterilir, sitoplazma kırmızıdır ve sitoplazma içindeki yapılar mavidir.(© Nancy Kedersha / Bilim Grubu / Corbis)
Bu insan HeLa hücrelerinin bölünmesinde mitozun profaz aşaması.(© Dr. Richard Kessel / Dr. Gene Shih / Visuals Unlimited / Corbis)
Bir HeLa hücresinin bu floresan mikrografı, kırmızı renkte hücre iskeleti mikrofilamentlerini ve mavi Hoechst ile çekirdek boyasını gösterir.(© Visuals Unlimited / Corbis)
Henrietta'nın ailesinin güvenini nasıl kazandınız?
Bunun bir kısmı, gitmeyecek olmam ve hikayeyi anlatmaya kararlı olmamdı. Henrietta'nın kızı Deborah'ı benimle konuşmaya ikna etmek bile neredeyse bir yıl sürdü. Annesi hakkında bir şeyler öğrenmek için çaresiz olduğunu biliyordum. Bu yüzden kendi araştırmamı yapmaya başladığımda ona bulduğum her şeyi anlatırdım. Henrietta'nın büyüdüğü Virginia, Clover'a gittim ve kuzenlerinin izini sürdüm, sonra Deborah'ı aradım ve Henrietta ile ilgili bu hikayeleri sesli mesajına bıraktım. Çünkü ona anlatmaya çalıştığım şeyin bir kısmı, annesi hakkında birlikte öğrenebileceğimiz hiçbir şey saklamadığımdı. Bir yıl sonra nihayet, tamam, hadi bu şeyi yapalım dedi.
Ailesi Henrietta'nın hücrelerini ne zaman öğrendi?
Henrietta'nın ölümünden yirmi beş yıl sonra bir bilim adamı, meme ve prostat hücreleri de dahil olmak üzere diğer doku türlerinden geldiği düşünülen birçok hücre kültürünün aslında HeLa hücreleri olduğunu keşfetti. HeLa hücrelerinin havadaki toz parçacıkları üzerinde yüzebileceği ve yıkanmamış ellerde seyahat edip diğer kültürleri kirletebileceği ortaya çıktı. Çok büyük bir tartışma haline geldi. Bunun ortasında, bir grup bilim insanı, Henrietta'nın genlerinin bir haritasını çıkarmak için ailenin DNA'sını kullanabileceklerini umarak Henrietta'nın akrabalarının izini sürdü, böylece hangi hücre kültürlerinin HeLa olduğunu ve hangilerinin HeLa olmadığını söyleyebildiler. kontaminasyon sorununu düzeltmeye başlayın.
Bir gün Henrietta'nın kocasını bir postdoc aradı. Ama üçüncü sınıf eğitimi vardı ve hücrenin ne olduğunu bile bilmiyordu. Telefon görüşmesini anlama şekli şuydu: Karın elimizde. Bir laboratuvarda yaşıyor. Son 25 yıldır onun hakkında araştırma yapıyoruz. Ve şimdi kanser olup olmadıklarını görmek için çocuklarınızı test etmemiz gerekiyor. Bu, araştırmacının söylediği şey değildi. Bilim adamları ailenin anlamadığını bilmiyorlardı. Ancak o andan itibaren aile anlamadıkları bu araştırma dünyasının içine çekildiler ve hücreler bir anlamda hayatlarını ele geçirdiler.
Bunu nasıl yaptılar?
Bu en çok Henrietta'nın kızı için geçerliydi. Deborah annesini hiç tanımadı; Henrietta öldüğünde o bir bebekti. Hep annesinin kim olduğunu bilmek istemişti ama hiç kimse Henrietta hakkında konuşmamıştı. Deborah, annesinin bu parçasının hala hayatta olduğunu öğrendiğinde, bunun ne anlama geldiğini anlamak için umutsuzluğa kapıldı: Bilim adamlarının hücrelerine virüs ve toksinler enjekte etmesi annesine zarar verdi mi? Bilim adamları annesini klonlamış mıydı? Ve bu hücreler, bilim adamlarının ona en sevdiği rengin ne olduğu ve dans etmeyi sevip sevmediği gibi annesini anlatmasına yardımcı olabilir mi?
Ancak Deborah'ın erkek kardeşleri işin içinde para olduğunu öğrenene kadar hücreler hakkında fazla düşünmediler. HeLa hücreleri, şimdiye kadar satın alınan ve satılan ilk insan biyolojik materyalleriydi ve bu, milyarlarca dolarlık bir endüstrinin kurulmasına yardımcı oldu. Deborah'ın erkek kardeşleri, insanların annelerinin hücrelerinin şişelerini sattığını ve ailenin elde edilen paranın hiçbirini almadığını öğrendiğinde çok sinirlendiler. Henrietta'nın ailesi hayatlarının çoğunda yoksulluk içinde yaşadı ve birçoğunun sağlık sigortasına gücü yetmiyor. Oğullarından biri evsizdi ve Baltimore sokaklarında yaşıyordu. Bu nedenle aile, finansal olarak borçlu olduklarını hissettiklerinin bir kısmını almak için bir kampanya başlattı. Hayatlarını bu şekilde tüketti.
Bu HeLa hücreleri, her hücrenin belirli kısımlarını vurgulayan özel boyalarla boyandı. Çekirdekteki DNA sarı, aktin filamentleri açık mavi ve mitokondri (hücrenin güç jeneratörleri) pembedir.(© Omar Quintero)
Henrietta Lacks'in hücreleri, çocuk felci aşısının geliştirilmesinde önemliydi ve klonlama, gen haritalama ve laboratuvar ortamında gübreleme.(Eksikler ailesinin izniyle)
Margaret Gey ve Minnie, bir laboratuvar teknisyeni, 1951 dolaylarında Johns Hopkins'deki Gey laboratuvarında.(Mary Kubicek'in izniyle)
İçinde Henrietta Lacks'in Ölümsüz Yaşamı , gazeteci Rebecca Skloot, şaşırtıcı HeLa hücrelerinin kaynağının hikayesini takip ediyor.(Random House, Inc.'in izniyle)
Skloot, Henrietta'yı ilk olarak 1988'de bir toplum koleji biyoloji öğretmeninden öğrendi.(Random House, Inc.'in izniyle)
Bu kitaptan çıkarılan dersler nelerdir?
Bilim adamları için derslerden biri, laboratuvarda kullanılan her biyolojik örneğin arkasında insan olduğudur. Bugün bilimin çoğu, bir tür insan biyolojik dokusunun kullanılması etrafında dönüyor. Bilim adamları için hücreler genellikle tüpler veya meyve sinekleri gibidir - onlar sadece laboratuarda her zaman orada bulunan cansız araçlardır. Bu örneklerin arkasındaki insanlar genellikle dokularına ne olması gerektiği konusunda kendi düşüncelerine ve hislerine sahiptir, ancak genellikle denklemin dışında bırakılırlar.
Ve geri kalanımız için?
HeLa hücrelerinin hikayesi ve Henrietta'nın başına gelenler, sıklıkla ırkçı beyaz bir bilim insanının siyah bir kadına kötü niyetli bir şey yapmasına örnek olarak gösterildi. Ama bu doğru değil. Gerçek hikaye çok daha incelikli ve karmaşıktır. Bilim hakkında çok doğru olan şey, arkasında insanların olduğu ve bazen en iyi niyetle bile işlerin ters gittiğidir.
İnsanların hikayeden almasını istemediğim şeylerden biri de doku kültürünün kötü olduğu fikri. Günümüzde tıbbın çoğu doku kültürüne bağlıdır. HIV testleri, birçok temel ilaç, tüm aşılarımız - insanlardan hücre toplayan ve onları yetiştiren bilim adamları olmasaydı bunların hiçbiri olmazdı. Ve bu hücrelere olan ihtiyaç daha da artacak, daha az değil. Bunun olmasını istemediğimizi söylemek yerine, herkesin kabul edeceği bir şekilde nasıl olabileceğine bakmamız gerekiyor.