Rus özel alanı, Amerikalı olarak gelişiminde bugüne kadar gitmedi, ancak yine de aktif olarak gelişiyor. Yerli girişimciler, bireysel alt sistemleri başarılı bir şekilde üretiyorlar ve sadece beş yıl içinde suborbital bir turizm servisi (“Cosmocourse”), özel bir roket (“Lin Industrial”) ve ayrıca tüm gezegene İnternet (Yaliny) sağlamayı vaat ediyorlar.
Rusya, 1992 yılında piyasa ekonomisine geçti. Devlete ait işletmeler özel mülkiyete girdi, ilk bireysel girişimciler ortaya çıktı, ancak bu çalkantılı süreçler neredeyse uzay endüstrisini etkilemedi. Sadece bireysel şirketler (örneğin, RSC Energia), anonim şirket haline taşınmış ve hisselerin çoğunluğu devlet kontrolü altında kalmıştır.
Özel girişim, uzay devleri için küçük siparişleri yerine getirebilecek küçük şirketler grubunun yaratılmasında ortaya çıktı.
İlk Adımlar
Tipik bir örnek NPO Lepton CJSC ve genel müdürü Oleg Kazantsev'dir. Şirket, 90-x'te bir video kamera üreticisi olarak başladı, ancak deneyiminin şu anda başarıyla gerçekleştiği uzay aracı için yıldız sensörleri üretmemize izin verdiğini keşfetti. Mühendislik ve teknoloji merkezinden bahsetmeye değer mi? ScanEx, uzay uydularından fotoğraf toplamak, işlemek ve satmak için 1989'ta kurulmuş bir firmadır.
Bu yıllarda göze çarpan inisiyatif, bir grup Rus uzay mühendisinin uluslararası güneş yelkenli gemiler yarışmasına katılımıydı. 80'e geri döndüklerinde, güneş yelkenine sahip bir uzay aracı için bir proje hazırladılar ve 90'te, Rus gaz çalışanlarına, diğer şeylerin yanı sıra, kuzey bölgelerini “yelken” kullanarak aydınlatmak için teknolojinin ticarileştirilmesi için Space Regatta Konsorsiyumu kurdular. teknolojisi. Gaz işçileri aynaya ilgi duymuyorlardı ama iletişim uydularına ihtiyaçları vardı. Sonuç olarak, Nikolai Sevastyanov başkanlığındaki Space Regatta ekibinin bir kısmı (daha sonra RSC Energia'da sıradan bir uzman olan) iletişim uydularını ele geçirdi ve daha sonra genel tasarımcı Bay Sevastyanov olan Gazprom Space Systems şirketi oldu.
Skolkovo dönemi
2000'lerde, Rus ekonomisinin yeniden canlanması ve özel alanın Batı'da aktif bir şekilde gelişmesiyle birlikte, Batı uzay girişimleri ülkemize gelmeye başladı. İlk başta, MirCorp ilk turist uçuşunu Mir istasyonuna organize etmeye çalıştı. Ancak Uzay Maceraları ilk uzay turistini (zaten ISS'de) göndermeyi başardı. Rus şubesi başkanı Sergei Kostenko, daha sonra Ansari X PRIZE yarışmasına katılan Suborbital Corporation'ı düzenledi. Suborbital Corporation, Deneysel Makine İmalat Fabrikası ile birlikte kullanılır. MV Myasishcheva projeyi yarattı ve yüksek rakımlı uçak M-55 "Jeofiziği" nden başlaması ve turistleri yaklaşık 100 kilometre yüksekliğe götürmesi beklenen turist mekiğini (tam boy) hazırladı. Proje finansman bulamadı ve kapandı. 2010'te aynı Sergey Kostenko, RSC Energia ile birlikte ticari bir orbital istasyon geliştiren Orbital Technologies şirketini kurdu. Bu proje aynı zamanda gelişmedi.
Aynı yıllarda şirket “Havacılık ve Uzay Sistemleri” (AKS). 2004'taki kurucusu Oleg Alexandrov, Mars'a bir uçuş organize etme ve mürettebatın hayatını yayınlama haklarını satma sözü verdi. Ancak zaten 2005'te, şirket daha gerçekçi bir projeye odaklandı - reklam tabelaları olan uydular. CJSC AKS Roscosmos'tan lisans aldı, iki uydu üretti - AKS-1 ve AKS-2, ancak daha sonra bunları başlatmadan kapattı.
2000-x'in sonunda - 2010-x'in başlangıcı, Rus uzay girişimlerinin işleri daha başarılı oldu. 2009'te, Nikolay Dzis-Voynarovsky'nin öncülüğünde Selenohod şirketi, özel bir ay gezgini oluşturmak için Google Lunar X PRIZE uluslararası yarışmasında yer almaya karar verdi. “Selenokhod” un kurucuları projeye kendi fonlarını yatırdılar ve gelişmeye başladılar. 2011'te Skolkovo yenilik fonunda bir uzay kümesi ortaya çıktı. Küme yerleşik statüsü şirketlere vergi indirimi ve fondan hibe alma ihtimalini verdi. “Selenohod” ilk konut sakinlerinden biri oldu, ancak ay projesi için fon bulamadı, yarışmadan çekildi ve daha sonra Sensepace adı altında buluşma sistemleri oluşturma ve küçük uzay gemileri yerleştirme işleriyle uğraştı. Selenohod'un bir yan kuruluşu olan RoboCV, depolara kargo taşıyan robotlar inşa etmek için önerilen bilgisayarlı görüntü teknolojisini uyguladı. RoboCV şimdi başarılı bir girişim sermayesi firması ve Samsung müşterileri arasında.
Aynı zamanda, Rus alanının özel sektörüne gerçekten çok büyük para geldi. Sputnix, 2014 yılında ilk Rus bütün özel uydusu olan Tabletsat-Aurora (Gazprom Space Systems ve RSC Energia tarafından üretilen cihazlar) olarak adlandırılamayan, toplanabildiği ve piyasaya sürebildiği birkaç milyon ruble aldı. hissedarlar devlettir). Technosila'nın eski sahibi olan perakende mağazasında servet kazanan Mikhail Kokorich, 2012 yılında Dauria uydu üretim şirketini kurdu ve yatırımları 30 milyon doları aştı. 2014'te Dauria, denize devam eden AIS gemilerinin hareketlerini izleyen sistemin kurulu olduğu iki Perseus-M serisi nano-uydu ve bir DX-1 mikro uydu başlattı.
Skolkovo uzay kümesinin yaratılmasından sonra, Rusya'da bir düzineden fazla alan başlangıcı olduğu ortaya çıktı. Bireysel alt sistemler geliştiren (örneğin, bir roket motoru için lazer ateşlemesi geliştiren SpectraLaser gibi) sayısız şirketin yanı sıra, gerçekten iddialı projeler var. Örneğin, Khrunichev Center ve Angara roket geliştiricisi Pavel Pushkin'in eski bir çalışanı olan Kosmokurs şirketi, büyük bir Rus sanayi yatırımcısının parasıyla, turizm dışı turizm için bir gemi inşa ediyor.
Rus SpaceX gerçekleşecek mi?
Bir başka büyük ölçekli Skolkovo projesi girişimci Alexei Kaltushkin ve Alexander Ilyin (daha önce Khrunichev Center ve Selenohod'da çalışan ortak tasarımcı ve ortak tasarımcı) tarafından kurulan özel şirket Lin Industrial tarafından yürütülüyor. Şirket, 180 kilograma kadar olan uyduları yörüngeye sokabilecek ultra hafif roketler tasarlar. Lin Industrial, büyük işletmelerden yatırım çekmeyi başardı: World of Tanks bilgisayar oyununun yaratıcıları buna yatırım yaptı.
Özel alan dünyasının amiral gemisi SpaceX'in de küçük bir roket yaratılmasıyla başladığını hatırlayın. Falcon 1 taşıyıcısının düşük bir dünyaya yakın yörüngeye taşıma kapasitesi teorik olarak 670 kilogramdı, ancak gerçek uçuşlarda yük kütlesi 180 kilogramı geçmedi.
Ultralight roketinin geliştirilmesinin önemi aşağıdakiler tarafından belirlenir. Şu anda, küçük küçük uydular, karşılık gelen uyduyla birlikte veya aynı sayıda "çocuk" için yeterli sayıda büyük bir roket ile fırlatılabilir. Yani, müşteriler büyük bir uydu hazır olduğunda ya da bütün bir roket için küçük uydular biriktirilecek şekilde beklemek zorundadır. Ayrıca, müşterinin belirli bir yörüngeye ihtiyacı varsa, uygun bir “sürüş” beklemesi daha da ertelenir. Sonuç olarak, yörüngeye girmek bir veya iki yıl sürebilir.
Bu tür lansmanlar otobüs ya da minibüsle yapılan bir yolculukla karşılaştırılabilir. Bu durumda Taimyr'a uydu yollamak bir taksi. Nano- (kütle 1 - 10 kg) veya mikrosatellit (10 - 100 kg) istenen yörüngeye ayrı ayrı ve yüksek verimlilik garantisi ile - başlangıçtan en fazla üç ay önce verilir.
Zaten 2015’ta bulunan şirket, sıvı yakıtlı roket motorunu test etmeyi planlıyor. Temmuz ayında, Taimyr'ın gelecekteki kontrol sistemini test etmek için metre uzunluğunda deneyimli bir 1,6 roketi başarıyla başlattı.
"Taimyr" ın ilk uçuşu 2020 yılı için planlanıyor.
Gelecekte, küçük uzay aracı üreticilerinin tüm taleplerini yerine getirmeye yardımcı olacak, çeşitli taşıma yüklerine sahip bir roket ailesinin atası olacak:
- "Taimyr-1A" - 2600 kilograma kadar olan bir kütle yükünü (PN) düşük bir toprağa yakın yörüngeye çıkaracak bir yük (PN) çıkarabilecek tek parçalı, üç aşamalı bir fırlatma aracı;
- “Taimyr-1B” - tasarım ve özelliklerde benzer, ancak 13 kilograma kadar görüntüler ve ilk aşamada, 400 kilograma göre, itişli dokuz motor yerine, ilk ticari aşamasında, 3,5 ton ile ticari operasyonun etkinliğini sağlayacak bir büyük ton vardır;
- “Taimyr-5” - Mon'ten 100 kilograma kadar uzaya fırlatılan paket planının üç aşamalı bir roketi (dört yan blok);
- “Taimyr-7” - Mon'ten 180 kilograma kadar uzaya fırlatılan paket planının (altı yan blok) üç aşamalı bir roketi.
Asıl soru - tüm bu füzeler için bir iş olacak mı?
"Lin Endüstri" de pazarın sadece orada değil, büyüyor olduğuna inanıyoruz. Dünyada mini (100 - 500 kg), mikro- (10 - 100 kg) ve nanosatellit (1 - 10 kg) platformlarının gelişimi göze çarpmaktadır. Aynı zamanda, hem özel hem de devlete ait şirketler ve eğitim kurumları bu tür sınıfların aparatlarının oluşturulmasında yer almaktadır.
O2Consulting'in tahminine göre, uzaya fırlatılan 500 kilograma kadar olan uzay aracı sayısı, 154'taki 2014'ten 195'taki 2020'a yükselecek. Analitik bir şirket olan Spaceworks, 543'te 1 50 - 2020 kilogramlarının piyasaya sürülmesini öngörerek daha da iyimser sonuçlar çıkarır.
Böylece, Rusya küresel trendlere paralel hareket ediyor.
Özel firmalar Dauria ve Sputnix, mikro ve nano uyduları yaratır. Sputnix, ilk Rus özel uydusu Tabletsat-Aurora (26 kg), Dauria - iki Perseus-M (5 kg) ve bir DX-1 (15 kg), Rus Uzay Sistemleri OJSC'yi piyasaya sürdü. Teknoloji TNS-0 No. 1 (5 kg) boyutuna gönderilen teknoloji testi.
Üniversiteler çok geride değil. Mozhaisk Akademisi'nin birkaç uydusu yörüngede çalışıyor. Son - "Mozhaets-5" 73 kilo ağırlığındaydı. Moskova Devlet Üniversitesi, Ufa Eyaleti Tatyana-1 (32 kg) ve Tatyana-2'yi (90 kg) piyasaya sürdü havacılık Teknik Üniversite - USATU-SAT (40 kg), MAI - MAK-1 ve MAK-2 (her biri 20 kg) ve ayrıca Güney Batı Devlet Üniversitesi ile birlikte Radioskaf serisi cihazların (100 kg'a kadar) oluşturulmasına katıldı.
Büyük olasılıkla, Rusya'da oluşturulan nano ve mikrosatellitlerin sayısı artmaya devam edecek ve bu da hızlanmaya devam edecektir. Özel şirketlerin gelecek vaat eden projeleri arasında (bir sonraki “Radioskafs”, “Baumanets-2”, vb. Yükseköğretim kurumlarında devam eden çalışmalarına ek olarak), aşağıdakilere dikkat çekilebilir:
kozmik ve karasal kökenli gama ışını patlamalarının ("Dauria" + IKI RAS) - 3 - 4 mikro uydu;
acil durumların izlenmesi için mikro uydu grubu (Rusya'nın EMERCOM'u için Sputnix ve ScanEx) - 18 mikrosatellitler;
Yaliny - 135 mikrosatellitler + 9 yedekleme tüm gezegen ucuz İnternet.
Ay çekme
Amerikan SpaceX, Mars'ı uzak bir gelecekte kolonileştirmeyi planlıyorsa, o zaman Rus “Lin Endüstri” de Ay'dan geniş çaplı uzay araştırmalarına başlamanın gerekli olduğundan eminler.
Lin Industrial, iki mürettebat üyesi için ilk etapta ve dört kişi için ikincinin ay üssü oluşturma planını geliştirdi. Ön tahminlere göre, “Moon Seven” adlı projenin maliyeti 550 milyar rubleyken, Roskosmos ve Rus Bilimler Akademisi, doğal uydumuzun araştırılması ve geliştirilmesi için 2025'tan önce bütçeden iki trilyon rubley istiyor.
Projenin öne çıkan özelliği, önümüzdeki beş yıl içinde oluşturulması mümkün olan mevcut roket ve uzay teknolojisi ve tesislerinin kullanılmasıdır. Yükseltilmiş bir ağır Angara-A5, taşıyıcı olarak sunulur. Bu, süper ağır ortamların uzun ve maliyetli gelişimini ve yapımını ortadan kaldıracaktır.
Pilot geminin şu anda Soyuz uzay aracıyla Uluslararası Uzay İstasyonuna kozmonotlar ulaştırmak için kullanılan iniş kapsül binaları ve iç bölme bazında yapılması planlanmaktadır. Açılış ay modülü, Fregat üst kademesine dayanarak yapılabilir.
Ay'a fırlatmak ve yüzeyine bir taban oluşturmak için, 13 ağır roket fırlatmalarının başlatılması gerekiyor. Toplamda, bazın hayati aktivitesini korumak için beş yıl boyunca 37 start-up gereklidir.
İlk ay yerleşimini konuşlandırılacak yer, ayın güney kutbuna yakın bir yerde bulunan Malapert Dağı'dır. Bu, iletişim için iyi koşullar yaratan ve iniş için elverişli olan, Dünya'yı doğrudan gören, oldukça düz bir platodur. Dağ neredeyse sürekli olarak güneş tarafından aydınlatılmaktadır ve yılda sadece birkaç kez meydana gelen gecenin süresi üç ila altı günü geçmemektedir. Ek olarak, yakınlarda su buzu birikintilerinin bir ay toprağı tabakası altında olması muhtemel gölgeli kraterler bulunmaktadır.
Proje uygulama süresi kararın başlamasından on yıl sonra, bunlardan beşi üssün dağıtılması ve ekiplerin çalışmalarına harcanacak.
"Ay yedi" - sadece özel sahiplerin hayali değil. Bu projeyle ilgili bazı teklifler, ilkbaharda onaylanan 2016 - 2025 yılı için Federal Uzay Programına (PCF) dahil edildi. Özellikle, FKP yakın gelecekte süper ağır bir roket inşa etmeyi reddettiğini açıkladı, ancak Ay'ın keşfedilme yönü korunmuş ve Angara-A5'in modernizasyonu eklenmiştir.
Skolkovo veya devlete ait işletmelerle ilgili olmayan umut vaat eden uzay teşebbüslerine gelince, dördü vurgulanmaya değer.
İlk olarak, amatör grup Çok Amaçlı Roket Platformları, 2012'te yaklaşık 20 kilogram ve bununla birlikte bir roket motoru (SRD) geliştirdi ve test etti. Aynı yıl, "hibrit" 500 kilogram test edildi. Bu, dünyanın ilk hibrid motorunun Sovyetler Birliği'nde inşa edildiğini hatırlatırsak, ülkemizdeki GRD roketlerinin son kez 1934'ta uçtuğunu hatırlatırsak, bu harika bir başarı. Rusya'daki tek işleyen GRD (“Çok Amaçlı Jet Platformları” hariç) Devlet Merkezi Keldysh'e aittir. Aynı zamanda, ABD'de, GRD birçok özel projenin temelidir. Öyleyse, ünlü Amerikan özel suborbital mekik SpaceShip One, tam olarak GRD'ye uçtu. Ne yazık ki, ürünleri için yetersiz bir talep öngören ve Skolkovo ve yatırımcılardan destek almadan “Çok Amaçlı Jet Platformları” nihayetinde kompozit yapıların imalatına tayin edildi.
İkincisi, tanınmış bir Rus girişimci ve girişimci yatırımcısı olan Alexander Galitsky, iç mekan projelerine yatırım yapmamayı seçti, ancak dünyadaki asteroitlerden korunmakla meşgul olan ABD'deki merkezi ticari olmayan özel kuruluş B612'e sponsorluk yapmayı seçti.
Üçüncüsü, MAMI öğretmeni Alexander Shaenko'nun (“Dauria” nın eski öncü mühendisi) doktora yaptığı “Kozmosun Sektörünüz” adlı bir grup meraklı, “Maur” uydusunu yaratıyor. 2016 sonbaharında yörüngeye şişirilebilir metalize bir yansıtıcı yerleştirmeli ve birkaç ay boyunca gece gökyüzünün en parlak nesnesi haline gelmelidir. "Uzay sektörünüz", Dnepr roketinin fırlatılması için ödenecek bağışları toplar.
Dördüncü olarak, girişimciler Vadim Teplyakov ve Nikita Sherman ekibi çoğunlukla Rus uzmanlardan oluşan Hong Kong'ta Yaliny'i açtı. İlk yatırım yaklaşık iki milyon dolar olarak gerçekleşti. Yaliny, Dünya'ya uydu tabanlı bir İnternet sunacak, yani Richard Branson ve Google / Fidelity / SpaceX'ten gelen dünya çapındaki İnternet gibi benzer OneWeb projesiyle rekabet edebilecek.