Almanya’da bazı sivil toplum kuruluşları ve göç uzmanları göçmenlerin konuları ile ilgilenen özel bir bakanlık kurulmasını istiyor. Birkaç hafta önce yapılan genel seçimler bu yönde umutları artırdı.
Hrıstiyan Birlik Partileri (CDU/CSU) ile Hür Demokrat Parti'den (FDP) oluşan koalisyon hükümeti bakanlık kurulması önerisini reddetmişti. Ancak genel seçimlerde Hür Demokratların barajı geçememesi sonucu Hrıstiyan Demokratlar yeni koalisyon ortağı arayışında. Olası partiler Sosyal Demokrat Parti (SPD) ve Birlik 90 Yeşiller Partisi de bir uyum bakanlığının kurulması önerisini destekliyorlar. Şimdi sivil toplum örgütleri muhalefet partilerinden bu konuyu koalisyon görüşmelerinde gündeme getirmelerini talep ediyor.
Almanya göçmen ülkesi
1950'li yıllarda İtalya, Türkiye ve İspanya'dan işçilerin gelip, yerleşmesiyle Almanya bir göç ülkesi oldu. Her beş Almandan biri göçmen kökenli… Bununla birlikte ‘Uyum' kelimesi içinde bir olumsuzluk barındırıyor, sorun çağrıştırıyor. Berlinli göç uzmanı Klaus Bade Almanya'da yaşayan üçüncü kuşak göçmene 'kendini uydur' demenin bir hareket olduğunu söylüyor.
Muhtemelen, uyum politikalarının Federal İçişleri Bakanlığı'nın konusu olması nedeniyle uyum kelimesi böyle kötü bir üne sahip. Aslında bu mercii radikal sol, sağ ve İslamcı kesimlerden gelebilecek tehlikelere karşı güvenliğin ve düzenin sağlanması ile ilgileniyor. Göçmenlerin iyi eğitim almasını sağlamak, iyi iş olanakları sunmak, sosyal ve kültürel alanda toplumda yer almalarını sağlamak İçişleri Bakanlığı’nın öncelikli konusu değil. Göç üzerine araştırmalar yapan Klaus Bade bu durumun biran önce değişmesi gerektiğini söylüyor:
“Uyum politikası demek artık günümüzde ‘göçmenlere sosyal terapi' anlamına gelmiyor. Göçmenlerin toplumun önemli alanlarında yer edinebilmeleri için şans eşitliğine kavuşturulmalarına çaba göstermek anlamına geliyor. Federal İçişleri Bakanlığı bunu hâlâ kavrayamadı.”
Yeni bir uyum politikası
Klaus Bade ve Alman Göç Konseyi'nden (RfM) bilim adamları bir açık mektup yazarak, kurulacak Federal Hükümeti uyum politikasında yeni bir başlangıç yapmaya çağırdı. Bilim adamlarından oluşan konsey, uyum ile ilgili mercilerde reforma gidilmesini ve kültür, ekonomi, toplumsal alanlarda göçmenlere ilişkin konularda yetkili tek ve ayrı bir bakanlık kurulmasını istiyor.
Bonn merkezli Göçmen Dernekleri Federal Çalışma Grubu (BAGIV) adlı derneğin Genel Başkanı Mehmet Tanrıverdi de bu görüşü paylaşıyor. Tanrıverdi, bugüne kadar gösterilen çabaların, modern bir göç ülkesindeki toplum politikasının ihtiyaçlarını karşılamaya ve nüfus yapısının değişmesine çare olmaya yetmediğini belirtiyor.
'Göçmen konuları tek elde toplanmalı'
Şimdiki halde uyum kurslarından Federal Göç ve Mülteciler Dairesi, göçmenlerin istihdamından Çalışma Bakanlığı, vize işlerinden Dışişleri Bakanlığı sorumlu. Ve birde başbakanlığa bağlı daha çok sembolik bir konuma sahip göç ve uyumdan sorumlu devlet bakanı var. Almanya Türk Toplumu (TGD) adlı derneğin Genel Başkanı Kenan Kolat da tüm bu mercilerin tek bir bakanlıkta toplanmasını istiyor. Kolat gelecekte federal uyum bakanı makamı olması halinde bu göreve bir göçmenin getirilmesi gerekmediğini belirtiyor:
"Kimin görevi üstleneceğinden çok toplumda özellikle de çoğunluğu oluşturan halkın içinde bu konunun daha yoğun tartışılması önemli. Hatta bu göreve göçmen olmayan birinin gelmesi bile düşünülebilir.”
TGD Genel Başkanı Kolat ‘uyum' yerine 'katılım' kelimesini tercih ediyor. Kurulacak olası bir bakanlığın adının ‘Katılım ve Göç Bakanlığı' olmasını öneriyor.
©Deutsche Welle Türkçe
Vera Kern / Deniz Eğilmez
Editör: Ahmet Günaltay