Snerodvinsk ve Komsomolsk-on-Amur'da 629 Ave.'nin (silah sisteminin ikinci bileşeni) iki kafa denizaltının yapımı aynı anda devam etti. 1957 yılında görevlendirildiler ve iki yıl sonra, deniz bayrağı beş teknede daha yükseltildi. Hepsi D-1 füze sistemi ile donatıldı. D-2 kompleksi için sonraki donanımları, tersaneler tarafından gerçekleştirildi. Toplamda, 629B projesinin denizaltıları hesaba katılmadan filo, 22 Ave.'nin 629 denizaltılarını aldı - son ikisi 1962'taki Pasifik Okyanusunda görevlendirildi.
Bir silah sisteminin geliştirilmesi, öğelerin yer temelli deneysel testlerinden (NEO), araç üstü ve entegre otomatik kontrol sistemlerinden (KAFU) ve balistik füze düzeneklerinden ve füze kompleksinin diğer bileşenlerinden oluşuyordu: füzenin test sahasındaki sabit ve sallanma standlarını kullanarak uçuş tasarım testleri; D-1 RC'nin benzer testleriyle yapılan görevler (19 15'in başarılı füzesi fırlatıldı); bir 629 su altı taşıyıcısı ile ortak testler (13 11 roketi başarıyla başlatıldı).
Ağustos-Eylül 1960 boyunca, Kola Körfezi'nde, 629 Projesi denizaltının roket bölümünü yeniden üreten özel bir standda, taşıyıcı teknenin gövdesinden çeşitli mesafelerde bulunan derin bomba patlamaları durumunda roket kompleksinin güvenliğini doğrulamayı mümkün kılan 6 patlayıcı test gerçekleştirildi. Sonuçlarına göre, karada oksitleyici bir madde ile yakıt ikmali yapılmasına karar verildi. Yakıt ikmali hala tanklarından bir denizaltı üzerinde gerçekleştirildi. Sistem '' denizaltı projesi 629 - RKD-2 "Sovyet tarafından kabul edildi filo ve 1960 yılına kadar hizmette kaldı.
Bu sistem, SLBM'lerin en az 1100 km mesafeye kadar suya batmış bir pozisyondan başlatılma imkanı sağladı. Füze kompleksinin ilk yaratılışının M.K. tasarım bürosuna atanması planlandı. Yangel, ağır PCB-20'in Amerikalıları için en şiddetli kaygı dahil olmak üzere bir dizi kıtalararası balistik füzenin (ICBM'ler) gelecekteki akademisyeni ve yaratıcısı Yangel (ABD sınıflaması SS-18, NATO - "Şeytan") Bununla birlikte, karşılıklı anlaşma ile M.K. Görüş ve yaklaşımların birliği ile bağlantılı olan Yangel ve VP Makeyev, füze taşıyıcısının sualtı konumundan P-4 roketi ile başlatılan D-21 kompleksini oluşturmak için deneysel tasarım çalışmasının (Ar-Ge) yapılmasına emanet etmeye karar verdi. Makeeva (bundan sonra - KBM).
1960'in baharında, füze kompleksinin taslak tasarımı tamamlandı, gözden geçirildi ve onaylandı. V.L., D-4 için KBM'de baş tasarımcı olarak atandı. Kleiman, yardımcıları O.E. Lukyanov ve N.A. Karganian, NNI Araştırma Enstitüsü, B.N. 2 rütbesinin kaptanı tarafından denetlendi. Khachaturov ve Yüzbaşı-Teğmen SZ Yeremeyev. Bu çalışma prensibi füze kompleksi oluşumunun sonraki tüm aşamalarında sürdürüldü - filo subayları aslında alınan kararların araştırılması, geliştirilmesi ve uygulanmasında yer alan tasarım ekibinin tam üyeleriydi.
SLBM P-21 ve diğer kompleksin parçalarının, sistemlerinin ve agregalarının toprak bazlı deneysel testlerine (NEO) özel dikkat gösterilmiştir. Her tasarım ve devre çözümü tezgah koşullarında saha testleri ile test edilmiştir. Bu nedenle, yanma odalarının memelerine monte edilmiş özel tasarlanmış tapalar kullanarak, denizaltı madeninde roket motorunun çalıştırılması sırasında geri basıncın simüle edilmesi de dahil olmak üzere roket motorunun onlarca ateşleme tezgahı testi (AID) yapıldı.
Roketin itme sistemini bir bütün olarak test etmek için, uzaktan kumandanın OSI'si yapıldı ve son üç OSI'nın başında, Güney Deniz Kuvvetleri Toprakları'ndaki R-21 SLBM'lerin yüzer bir dalgıç standından (PS) “atma” (aşağılarında) testlerinin sonuçları vardı. . Bu, saha ve tezgah testlerinin sonuçlarını karşılaştırmayı, hesaplama yönteminin doğruluğunu değerlendirmeyi ve gerekli ayarlamaları yapmayı mümkün kılmıştır. Bu çalışmanın sonucu, roketin yerleşik kontrol sistemiyle P-21 tezgah üstü SLBM'nin ateşleme testleri oldu.
Yapısal olarak, P-21 denizaltı balistik füzesi yakıtın sıvı bileşenleri (12,4 ve oksitleyici, 3,8 ve yakıt) üzerinde tek aşamalı bir BR idi. Roket gövdesi bütünüyle kaynaklıdır, tümleşik bir sıralı alet bölmesinde (PD), oksitleyici tankında, yakıt deposunda ve roket kuyruk bölümünde birleştirilmiş çelik EI-811 çelikten imal edilmiştir.
Roket motoru, KB AM'de yaratıldı Isaeva, ayrıca bir açık devre tarafından gerçekleştirilen dört odacıklıydı. Otomatik itme kontrolü ve oksidan yakıt maliyetlerine oranı vardı. LRE yanma odaları ayrıca SLBM'lerin kontrol gövdeleriydi. Salınımlı yapıcılarının eksenleri, kontrol anlarının, yalpa ve yuvarlanmadaki kontrol momentlerinin büyüklükleri arasında en rasyonel ilişkiyi sağlayan stabilizasyon düzlemlerine göre bir 60 ° 'lik bir açı ile kaydırılmıştır.
Motorun zemin seviyesi 40 TC idi, özel itme 241,4 TC idi. Yakıt hatlarının güvenilir bir şekilde kopmasını sağlarken, sıvı yakıtlı roket motorunun (AVD) acil olarak kapatılması sağlandı. Sualtı başlangıcının özgüllüğü SLBM bölmelerinin, pnömatik-hidrolik bağlantı parçalarının, elektrik bağlantılarının, kabloların ve. Bu, tamamen kaynaklı bir gövde yapısı, bölmeleri boşluklu hava ile şişirilmiş özel basınçlı kaplar vasıtasıyla bölmeleri terk eden hermetik kablolar ve şişirilebilir bir lastik lastik yardımı ile roket gövdesiyle savaş başlığının sızdırmaz contaları ile sağlanmıştır.
Teknede füze kontrol sistemi ataletseldir. Roketin alet bölmesinde bulunan jiroskopik aletlere dayanıyordu: jiroskop dikey, jiroskop horizon ve uzunlamasına ivmelenen jiroskop entegratör. Gemideki kontrol sisteminin diğer tüm cihazları ve elemanları, esas olarak N.A.'nın başkanlığındaki bilimsel araştırma enstitüsünde oluşturuldu. Gelecekteki akademisyen ve tüm stratejik deniz füze sistemleri için kontrol sistemleri geliştiricisi olan Semikhatov. Bu araştırma enstitüsünde SÜ'lerin yaratılması üzerindeki askeri kontrol 2 rütbesi V. V. Sinitsyn'in kaptanı tarafından gerçekleştirilmiştir.
Yerleşik kontrol sisteminin geminin test ekipmanıyla ve fırlatma ekipmanıyla bağlantısı, üreticiden roketle birlikte verilen değiştirilebilir kablolar vasıtasıyla iki özel sızdırmaz bağlantı aracılığıyla gerçekleştirildi. Hazırlık öncesi hazırlık sırasında, sızdırmazlığı sağlamak için, kablolar nominal basınç 6 kg / sq olan hava ile şişirildi. cm'dir.
Su altında kalmış su altı mayınlarından SLBM başlattı. Fırlatma öncesi hazırlık sırasında, jiroskop aletleri yönlendirildi, ateş menzilinin ayarı yapıldı, kablolar ve lastikler basınçlandırıldı ve art arda aşamalarda tanklar basınçlandırıldı. Tanklarda gerekli basınca ulaştıktan sonra, denizaltı şaftı otomatik olarak dolduruldu, daha sonra şaftın içindeki su basıncı, denize düştü ve şaft kapağı açıldı.
Roket fırlatmadan hemen önce, yerleşik bir güç kaynağına (bir ampulla pilinden) aktarıldı ve belirli bir roket alanında basınçlı hava sağlayarak bir “çan” oluşturuldu. “Zil”, ilgili sensörler tarafından kontrol edilen otomatik modda basınçlandırıldı. Özel gaz delikleriyle donatılmayan "sağır" bir madenin fırlatılmasından kaynaklanan, roket üzerindeki güç ve termal yüklerin izin verilen limitlere indirgenmesini mümkün kılan fırlatma ile ilişkili gaz-dinamik işlemlerin azaltılması gerekliydi.
SLBM'nin deniz kabukları ve denizaltının neden olduğu rahatsızlıkların varlığında hareket halinde olan bir denizaltı madeninden baskısız çıkması, madenin duvarlarına ve roket gövdesinin üzerine monte edilmiş yaylar olan sert kılavuzlar olan bir sürükleme çizgisi hareket yönü kullanılarak sağlandı. Fırlatma rampası başlangıçta özel pimler ile durduruldu. Aerodinamik sürüklenmeyi azaltmak için, yaylar, uçuş yolunun hava kısmının başlangıcına düşürüldü (SLBM'nin fırlatma pedinden ayrılmasından sonraki 15 saniye boyunca). Statik stabiliteyi arttırmak için uçuş sırasında rokete kuyruk bölümünde kutupsal olarak yerleştirilmiş dört stabilizatör verildi.
Roketin 1179 kg ağırlığındaki savaş kısmı özel mühimmat ile donatıldı. Savaş başlığının ayrılması, roketin alet bölmesinde aşırı hava basıncı ile gerçekleştirildi. Bundan önce, savaş başlığı, yerleşik kontrol sistemindeki komutlara göre tetiklenen dört kilitli pimler yardımı ile roket gövdesine sağlam bir şekilde takılmadan kurtarıldı.
Roketin maksimum menzilde bulunan hedefe uçuş süresi 11,5 dakikayı aşmadı, balistik yörüngenin maksimum yüksekliği 370 km'ye ulaştı. 400 km'ye eşit asgari aralıkta ateşleme durumunda, uçuş süresi 7,2 dakikaya düşürüldü ve maksimum yükseklik 130 km'den biraz daha fazlaydı. Bir sualtı taşıyıcısına bir SLBM vermeden önce, filonun bir teknik füze üssünde (TRB), sistemlerin pnömatik testleri, ayarlanması, yerleşik kontrol sisteminin yatay testleri, yakıt bileşenleriyle yakıt doldurma ve roketin savaş başlığı ile kenetlenmesi. Amerika Birleşik Devletleri'nde kabul edilen sınıflandırmaya göre, SLBM P-21, NATO sınıflamasına göre - "Sırp" adı verilen alfanümerik indeks SS-N-5'i aldı.
D-4 roket kompleksinin en önemli bileşenleri KASU entegre otomatik kontrol sistemi, fırlatıcı (PU), yer ekipmanları kompleksi (CCW) ve PP-114 hedefleme sistemidir.
KAFU’nun temeli, Stavropol-1, Adli Endüstri Bakanlığı’nın bilimsel araştırma enstitülerinden biri tarafından oluşturulan rulman ve menzili (ADF) ve gemideki jiroskop cihazlarının rehberliğini gerçekleştiren Zümrüt sisteminin sayma ekipmanını oluşturan otomatik makine tarafından yapıldı. "bilgi.
CM-87-1 adını alan fırlatıcı, aşağıdakileri sağladı: SLBM'lerin bir denizaltı madeninde yükleme parametreleriyle depolanması, su dolu bir madenden füze fırlatılması ve ayrıca hedef yarıçapta denizaltı fırtınası koşullarına ve patlamalarına maruz kaldıktan sonra balistik bir füzenin performansı; kritik bir yarıçapta patlak verdikten sonra yangın ve patlama güvenliği. Başlatıcı sistemlerinin korozyon direnci, mayınların deniz suyuyla tamamen dolmasıyla, altı kez fırlatma öncesi füze hazırlığı sağladı.
Yer ekipmanı kompleksi yardımıyla, SLBM'lerin yer tabanlı çalışması için gerekli işlemler gerçekleştirildi (nakliye, denizaltıya yükleme, günlük depolama, teknik bir füze üssünün koşulları altında denizaltı gemisine teslimat için hazırlık çalışmaları, yakıt ikmali).
Hacimdeki yer temelli deneysel test aşamasından sonra, su altı lansmanından çalışmaya (füzelerin köklü jargonunda “atma” testleri) başlamaya izin verdikten sonra, P-21 roket modellerinin testleri önce yüzer dalgıç standdan (PS) başlandı ve sonra dönüştürüldü. Ave 613 D-4 (bir füze şaftı, denizaltı C-229'un çitinin arkasına monte edildi). Paftalar P-21 SLBM ile ağırlık ve boyutlar, dış konturlar ve gemi sistemleri ile kenetlenme noktaları açısından tamamen uyumluydu. Belirli bir süre boyunca motor çalışma oranında yakıt bileşenleriyle yakıt doldurdular.
613 D-4 projesinin yüzen dalgıç stand ve denizaltı şefi tasarımcı, 629 denizaltı Ya.E.'nin denizaltı Tasarım Bürosu'nun çalışanıydı. Evgrafov. Stand ve denizaltı imalatına ilişkin çalışmalar Karadeniz Gemi İnşa Tesisi tarafından yapılmıştır.
“Atma” testleri, Mayıs 1960 - Ekim 1961 arasında Güney Donanması aralığında (16 modeli başlatıldı; standdan, 10, bir denizaltısından), Albay M.F. tarafından yönetilen bir komisyonun denetiminde yapıldı. Vasilyeva. Testler onaylandı: SLBM P-21, derinliklerden 50 metrelere kadar sualtı hareketleri için uygundur.
P-21 füzelerine yönelik bu testlerin son döneminde, bir denizaltı için fırlatılan füzenin güvenliğini belirlemek için iki deney yapıldı. İlk deney sırasında, SLBM boyunduruğunun roketin maden içindeki hareketinin başlangıcındaki kılavuzlara sıkışması, ikincisinde roketin kuyruk kısmındaki oksitleyici hattının sızıntısı simüle edildi ve bu da yakıt bileşenlerinin karışmasına neden oldu. Deneylerin sonuçları başarılı oldu. Füze modelleri, madenin elementlerine önemli bir zarar vermeden mayından çıktı. Toplamda, 28 modelleri "atma" testleri için kullanıldı; bu, geliştiricilerin ve deniz uzmanlarının, sualtı SLBM lansmanının yeni, temel olarak önemli bir görev garantili geliştirilmesinde büyük sorumluluk taşıdığını gösteriyor. D-4 roket kompleksini ortak test aşamasına sunmanın yolu açıldı.
Bu testler denizaltı pr. 629B "K-142" den yapılmıştır. SLBM'nin ilk lansmanı, 24 yılının Şubat ayında 1962'te gerçekleştirildi (bundan önce "fırlatma" mock-up'ının deneme lansmanı yapıldı). Toplamda, 28'in başarılı olduğu testler sırasında 27 çalışmaları başlatıldı.
Operasyon sırasındaki zemin ve uçuş testlerinin eksiksizliği ve kapsamlılığı, R-21 SLBM'nin kullanım ömrü 18 yıllarına ulaştığında bile, bu roketin başarısız lansmanları çok nadir görülmüş olsa bile, ciddi bir şekilde karşılandı. D-4 kompleksi, 1963 baharının sonunda hizmete girdi. 629 projesinin denizaltılarını (629 Ave.'e yükseltilmiş) ve 658 projesinin denizaltılarını yeniden donatmayı planladılar. Bu zamana kadar Donanmamızın D-22 füze sistemine sahip olan 629 projesinin 2 denizaltıları vardı. Toplamda 629A projesi için, 1965'ten 1972'e kadar, 14 (629A projesine göre yeniden donatılan 629B projesinin denizaltı dahil) yeniden donatıldı. Kuzey Filosundaki ana denizaltı olan K-88, Donanmalarımıza Aralık 1966'ta katıldı. Olumlu sonuçları olan durum testleri sırasında, P-2 SLBM'nin X-NUMX lansmanı yapıldı. Bu denizaltıların, 21A projesi kapsamında dönüştürülmesi sırasında, füze kompleksinin kendisinin gemi sistemlerinin değiştirilmesiyle birlikte, Pluton navigasyon sisteminin daha gelişmiş bir Sigma ile değiştirildiği belirtilmelidir.
658M projesinin denizaltılarına gelince, 8 projesinin Kasım ayından itibaren 658'tan itibaren hizmete giren tüm 1960 tekneleri dönüştürüldü. Değişiklikler 1970'te tamamlandı.
1977-1979 yıllarında, bu silah sistemi savaş başlığının yerini alacak şekilde geliştirildi. Yeni savaş başlığı ile roket alfanümerik atama P-21M ve tüm kompleksi - D-4M aldı. 658M (629А) projesinin denizaltı silahlanma sistemi - RK D-4 (M), seksenlerin sonuna kadar Donanma hizmetindeydi. Ve öncesinde yeni başarılar bekleniyor. İkinci nesil “667A projesinin denizaltısı - RK D-5” in ilk deniz füzesi sisteminin geliştirilmesi çoktan ayarlandı, SLBM'nin ateşleme menzili olan bir tasarım çalışması ve sadece yakın zamanda harika görünen tasarım çalışmaları yapıldı.
Kaynaklar:
Shirokorad A. Rus Donanması'nın roket teknolojisi // Ekipman ve silahlar. 1997. No. 11-12. S.3-8.
Apanasenko V., Rukhadze R. Deniz nükleer füze silah sistemleri (geçmiş, şimdiki zaman, gelecek). M.: PIK VINITI Matbaa, 2003. C. 4-21.
Kachur P. Complex D-4: Sualtı fırlatmanın uzun bir yolu // Teknik ve silahlanma. 2007. No.7 C.2-6.
Apanasenko V., Rukhadze R. Birinci nesil deniz füzesi stratejik sistemleri. // Deniz koleksiyonu. 1998. №8. C. 38-46.
Zharkov V. Balistik füzelerle ilk denizaltıların yaratılması // Gangut. 1998. №14. C. 104-119.