Saraçhane Nedir, (ar. sarrac ve fars. hâne, ev sarrâc-hâne’den). Zantl. Esk. At takımları, araba koşumları ve meşinden eşya yapılan ve satılan yer.
İstanbul’da saraçların toplu olarak çalıştığı çarşı.
Saraçların, Anadolu’da XIII. yüzyıldan beri diğer esnaf zümreleri gibi ahilik ve fütüvvet sistemi içinde kuruluşları vardı.
Zaman zaman hükümdarlardan aldıkları fermanlarla bazı haklar elde ettiler.
Fatih, İstanbul’u aldıktan sonra birçok hayır kurumu ve bunların giderine karşılık han, hamam, dükkân, bezazistan yaptırdı.
Bunlar arasında İstanbul saraçhanesi de vardı.
Saraçlar önce bezazistan civarında toplandılar.
Sonra bugünkü Fatih kaymakamlık binası ve parkı civarında yapılan (1475) Saraçhane’ye yerleştirildiler.
Bu ilk saraçhane 1673’te tamamen yandı.
Esnaf Sultanahmet ve Beyazıt’a dağıldı.
Sonra aynı yerde yapılan binaya taşındı.
Yeni Saraçhane’nin duvarları kâgirdi.
Dükkânlar iç kısımdaydı.
Tam ortada Saraçhane camii ve Saraçlar loncası vardı.
Saraçhane’de dükkânların sulanması, süpürülmesi, derilerin işlenmesi için çeşmeler ve tulumbalar yaptırıldı.
Saraçhane’de, saraçlardan başka, sandıkçılar, kırbacılar, tabak tüccarlarının da dükkânları (XIX. yy.da 290 dükkân) vardı.
Fatih, saraçhaneye nakledilen saraçlara verdiği fermanda saraçlığa ait eşyanın yalnız Saraçhane’de yapılmasını emretti; şehrin başka yerlerinde saraç dükkânlarının açılmasını yasakladı.
1606’ya kadar sürdürülen bu usul Murad III devrinde bozuldu.
Divanyolu, Uzunçarşı, Sipahipazarı ve Tavuk pazarında yeni dükkânlar açıldı.
Saraçhane ikinci yapılışından 1908 yılına kadar canlılığını korudu; fakat bu yıldaki Fatih yangını Saraçhane’yi tamamen harap etti.