Bazen büyük laflar edilir. "Tarih büyük bir yargıçtır." "Tarihe havale ediyorum." Ya da "Tarih ortaya çıkaracaktır" gibi. Ama bazen böyle olmayabiliyor. Yani zamanla biz gerçekleri öğrenemeyebiliyoruz. Tam tersine zaman gerçekleri daha fazla örtbas edebiliyor. Örnek vermek gerekirse, ben bu darbe girişiminin görünümünü, 1909'daki 31 Mart Olayı'na benzetiyorum. 31 Mart Olayı'nı aradan 100 seneden fazla zaman geçmesine rağmen, kimin düzenlediğini halen bilmiyoruz. Birçok çalışma da yapıldı bu konuda.
Acaba Abdülhamit'in kendisi mi düzenledi? Yani bir kontrollü darbe ve ayaklanma mıydı? İttihatçılar mı düzenledi? Yoksa İngiliz desteğiyle yapılan bir ayaklanma mıydı? Gericiler mi, yani siyasi İslamcılar mı düzenledi? Ya da Prens Sabahaddin'ciler mi düzenledi? Bu konuda 4-5 tane görüş var. Ama aradan 100 yıl geçti, 31 Mart'ı kimin düzenlediğini bilmiyoruz. Dolayısıyla tarih bunu ortaya çıkaramadı. Bilgiler, belgeler ortaya çıkmadı.
Ama bir tarihçi olarak şunu söyleyebilirim. 31 Mart, İttihat Terakki'nin işine yaradı. Yani İttihat Terakki mi düzenledi, Abdülhamit mi düzenledi, onu bilemem. Ama şunu bilebiliyorum: 31 Mart sonrası döneme baktığımda, İttihat Terakki yaşanan olayları kendi çıkarına çok iyi kullandı. FETÖ'nün yaptığı belli olan 15 Temmuz darbe girişiminin tam olarak aydınlanması için iktidarıyla muhalefetiyle bütün demokratik kesimlerin gayret sarfetmesi çok çok önemli. Ancak Bu darbe girişiminden sonra da iktidar partisinin olağanüstü hâli kullanarak, kendi iktidarını pekiştirdiğini ve otoriterleşme eğilimi içinde olduğunu görüyorum. Bunu hepimiz gözlemliyoruz.
https://www.dw.com/tr/15-temmuzu-31-mart-olay%C4%B1na-benzetiyorum/a-39702403