Lassa virüsü ya da lassa ateşi nedir? Lassa ateşi belirtileri nelerdir? Nijerya'da geçtiğimiz yıl acil durum ilan edilmesine yol açan Lassa virüsünde ölü sayısı yükselişe geçti. Salgında geçen yıl 129 kişi ölürken, bu yıl içerisinde 932 vaka, 176 ölüm tespit edildi. Batı Afrika ülkelerinden Nijerya 'da da Lassa salgını etkisini sürdürüyor. Hayvandan insana geçen ve ölümcül olabilen Lassa ateşi salgınında hayatını kaybedenlerin sayısı 176'ya yükseldi. Peki, Lassa virüsü nedir? Lassa ateşi nasıl ortaya çıkar? İşte merak edilen bilgiler!
LASSA ATEŞİ NEDİR?
Lassa Ateşi hayvan kaynaklı bir hastalıktır. Vektörü çok memeli sıçan "Multimammate rat" olarak bilinen Mastomys natalensis'tir. Bu kemirgen bir kez enfekte olduktan sonra uzun bir sure virüsü idrarıyla çıkarır. Mastomys kemirgenleri Batı, Doğu ve Merkez Afrika'da ki savanalarda ve ormanlarda yaygın olarak bulunurlar. Evlerde ve gıda saklanan bodrumlarda kolayca yerleşirler.
Lassa virüsünün insanlara bulaşması en çok gıdalarla ve solunum yoluyla meydana gelir. Mastomys kemirgenlerinin çıkartılarıyla (idrar, dışkı) doğrudan temas, çıkartılarla kirlenmiş objelere dokunmak, kontamine gıdaları yemek veya açık yara ve kesiklerin maruziyetiyle enfeksiyon gelişebilir. Kemirgenlerin yaşadığı ortamların süpürülmesi esnasında havaya karışan enfekte küçük partiküllerin solunum yoluyla alınmasıyla ve ilave olarak kemirgenler yiyecek olarak tüketilmek amacıyla yakalanırken ve hazırlanırken de bulaşabilmektedir. Kişiden kişiye (hasta kişinin kan, doku, sekresyon ve çıkartılarıyla temasla) bulaş söz konusudur. Özellikle sağlık bakım ünitelerinde, yeterli kişisel koruyucu önlemler alınmamışsa kişiden kişiye geçiş sıktır(nozokomiyal enfeksiyon). Lassa virüsü tekrar tekrar kullanılan iğne ve enjektörler gibi kontamine olmuş tıbbi malzemelerle de yayılabilir.
LASSA ATEŞİ BELİRTİLERİ!
Lassa Ateşi'nin belirti ve bulguları tipik olarak virüsle temastan 1-3 hafta sonra ortaya çıkar. Yaklaşık %80 hastada semptomlar hafif ve tanı konulamaz düzeydedir. Hafif semptomlar hafif ateş, başağrısı, genel kırıklık ve halsizlik şeklindedir. Enfekte kişilerin %20'sinde semptomlar ciddileşebilir. Kanamalar( dişetleri, gözler veya burun kanamaları gibi), solunum sıkıntısı, tekrarlayan kusmalar, yüzde ödem, göğüs, sırt, karın ağrısı ve şok gelişebilir. Ensefalit, tremorlar ve işitme kaybı gibi nörolojik problemler de tariflenmiştir. İlk semptomların ortaya çıkmasından sonra iki hafta içinde çoklu organ yetmezliğine bağlı ölüm görülebilir (hastaneye yatırılan vakaların %15-20'si). Ölüm oranı hastalığa yakalanan, özellikle 3. trimestirde ki hamile kadınlarda daha yüksektir. Spontan düşük; enfekte annelerin fetuslarının %95'nin ölümüyle sonuçlanan ciddi bir komplikasyondur.
Lassa Ateşi'nin en sık komplikasyonu sağırlıktır. Vakaların yaklaşık 1/3'ünde değişik derecelerde sağırlık oluşur ve çoğunda da kalıcıdır. Bilindiği kadarıyla hastalığın şiddeti bu komplikasyonu etkilemez, ciddi vakalar kadar hafif vakalarda da sağırlık gelişebilir.
TANI VE TEDAVİ
Lassa Ateşi'nde semptomlar çok değişiktir ve hastalığa özgü değildir. Bu nedenle klinik teşhis genellikle zordur. Tanı için en sık serolojik testler kullanılır. Tedavide bir antiviral ilaç olan Ribavirin'le başarılı sonuçlar alınmaktadır. İlacın hastalığın erken döneminde verildiği takdirde çok etkili olduğu gösterilmiştir. Hastalar mutlaka semptomlara yönelik destek tedavisi de almalıdır.
LASSA ATEŞİNDEN KORUNMAK İÇİN NELER YAPILMALI?
Endemik bölgelere gidecek yolcular, Mastomys kemirgenleriyle temastan kaçınarak Lassa Virüsü'nün primer bulaşından kendilerini koruyabilirler. Gıdaların uygun şartlarda saklanması ve temizlik kurallarına dikkat edilmesi kemirgenleri yaşam alanlarından nispeten uzak tutacaktır. Bu kemirgenlerin yiyecek olarak tüketilmesi de tavsiye edilmez.