Bebeğiniz Kolik Mi?
Bebeğiniz özellikle öğleden sonraları ve akşamları uzun süren ağlama krizleri mi yaşıyor? Aşırı ağlaması hem sizi hem de bebeğinizi uykusuz bırakıyor, ne yapacağınızı bilemiyor musunuz?
Bebeğinizin ağlamalarını gerçekten doğru tanımlamak, ne için ağladığını anlamak ve sorunu tespit edip ona göre yöntemler geliştirmek özellikle ilk 4-5 ay boyunca hayati önem taşıyor. Aksi halde, yorgun, uyumayan ve huzursuz bir bebekle birlikte yorgun ve uykusuz ebeveynler çok sık görülen bir tablo olarak karşımıza çıkıyor. Aşırı ve uzun süre ağlayan bebeğinizi mutlaka bir çocuk doktoruna muayene ettirin ve fiziksel bir sorunu olmadığından emin olun.
Kolik Nedir?
Her bebek dünyaya geldiği ilk günden itibaren ağlar. Fakat bazı yenidoğanlar diğerlerinden çok daha fazla ağlar. Herhangi bir fiziksel sıkıntısı olmayan sağlıklı bir bebek – karnı toksa, hasta değilse, altı temizse, yorgun değilse, ortamın ısısı çok sıcak ve çok soğuk değilse – aşırı ve kontrol edilemeyecek şekilde ağlıyorsa pediatristler bu durumu kolik olarak adlandırıyorlar. “Bu gerçek anlama bir tanı değil, davranışsal bir gözlemdir.” Der Dr. Harvey Karp – Mahallenin En Mutlu Bebeği kitabında.
Kolik ebeveynler için sübjektif değerlendirmeye dayansa da pediatristler koliği saptarken genellikle “3’ler Kuralı” nı kullanırlar: Bebek 3 haftalıkken başlayan ağlama nöbetleri (genellikle öğleden sonraları ve akşamları), en az 3 hafta boyunca haftada 3 günden ve günde 3 saatten fazla sürüyorsa kolik varlığından söz edilir. Kolik tipik olarak 6 ila 8. haftalarda en yoğun dönemine ulaşır, 3 ila 4. aylarda azalmaya başlar.
Kolik Bir Hastalık Değildir!
Reflü, gıda alerjisi veya sigara dumanına maruz kalma gibi durumlar da bebeğin kontrolsüz ağlamasına sebep olsa da kolik, bebeğinizin hasta olduğunu işaret eden bir belirti değildir. Ayrıca bebeğin sırtını kavis yapıp bacaklarını yukarı çekerek ağlaması karın ağrısı olduğu anlamına da gelmez. Kolik bebekler gazlı olabilir. Ancak pediatristler bebekler ağlarken çok fazla hava yuttukları için aşırı ağlamanın gaza sebep olabileceğini belirtiyorlar.
Bebeğin kolik mi yoksa gerçekten ağrısı mı olduğunu şu şekilde anlayabilirsiniz: Bebeğinizi sakinleştirmeye çalıştığınızda, onu kucağınıza aldığınızda, sakinleştirici ses açtığınızda veya arabayla gezintiye çıktığınızda rahatlıyorsa ağrısı veya gazı yok demektir.
Kolik Neden Olur?
Koliğe neyin sebep olduğu ve neden bazı bebekleri daha fazla etkilediği tam olarak bilinmemektedir. Bazı doktorlar bu süreci bebeğin anne rahminden çıkarak dış dünyadaki farklı uyaranlara adapte olduğu doğal gelişim süreci olarak değerlendirirken (Dr.Harvey Karp bu dönemi 4.trimester olarak adlandırır.) bazıları sindirim sistemindeki bakteri dengesizliğine bağlıyor. Diğer bir teori ise beyindeki melatonin ve serotonin kimyasallarının dengesizliği. (Marc Weissbluth, profesör ve “Your Fussy Baby” kitabının yazarı)
Bebeğimi Nasıl Sakinleştirebilirim?
Kolik, yenidoğan bebeklerin yaklaşık %40 oranında görülen bir durumdur. Eğer bebeğiniz kolikse, öncelikle bu sürecin geçici olduğunu aklınızdan çıkarmayın. Koliğin ilacı yok ancak bebeğinizi sakinleştirmek ve bu dönemi daha rahat geçirmek için uygulayabileceğiniz yöntemler var.
Dr.Harvey Karp bebeklerin dış dünyaya hazır olmadan 3 ay erken doğduğunu ifade ediyor. 4. trimester olarak adlandırılan bu dönemde bebekler kendilerini hala anne rahminde hissederler ve benzer ortamı ararlar. Anne rahminde bebekler sürekli olarak elektrik süpürgesinden daha gürültülü olan kan akışı sesine, salınıma, dokunuşa 7/24 maruz kalırlar ve bu ortama alışkındırlar. Dolayısıyla, doğdukları günden itibaren onlara benzer ortamı yaratmak sakinleşmelerini sağlar.
Dr. Karp’ın 5S yöntemi olarak bahsettiği yöntemde şu öneriler bulunuyor;
- Bebeğinizi kundak yapın ki anne rahmindeki sıkışıklık hissini yaşasın. (Vücudun üst kısmı yeterince sıkı ama kalça ve bacak kısmı rahat olmak kaydıyla – eski tip kundaklamadan farklıdır ve bebeğin kalça gelişimine zarar vermez.)
- Bebeğinizi uyurken sırt üstü yatırmanız gerekir ama sakinleştirmek istediğinizde kollarınıza alıp yan veya karın üzeri pozisyonda tutun.
- Shushing – Anne karnı sesi dediğimiz beyaz gürültü sesi (white noise) ile anne rahmindeki kan akışına benzer sesleri hissederek sakinleşsin. (İlk aşamada sesi bebeğinizin ağlaması kadar yüksek açıp sakinleşince biraz daha düşük bir seviyeye – duş sesi seviyesine- alın.)
- Ufak salınımlarla sakinleşsin. Kucağınızda hafif salınım hareketleriyle, ileri geri kısa adımlarla dans edebilir, bebek arabasında veya sling içerisinde gezintiye çıkarabilirsiniz. Anne rahmindeki salınımları hatırlamasını sağlayın ki kendini güvende hissetsin. (Asla salıncakta sallar gibi güçlü bir şekilde sallamayın!)
- Emme refleksi çoğu bebeği sakinleştirir. Yukarıdaki 4 aşamayı uyguladıktan sonra emzirmek bebekleri daha da rahatlatacaktır.
Dr. Harvey Karp’ın bebekleri sakinleştiren 5 S yöntemi için tıklayın.
Yukarıdaki 5 maddenin sırayla ve doğru şekilde uygulanması koşuluyla bebeklerin %98’inde etkili sonuçlar alındığını belirtir Dr. Harvey Karp. Diğer %2’sinin ise farklı fiziksel sorunları olabileceğini ve bir çocuk doktoruna danışılmasında fayda olduğunu söyler.
Her bebek farklıdır. Dolayısıyla sizin bebeğiniz belki sadece kundak ve anne karnı sesi ile rahatlayabilirken diğer bebeklerde tüm 5 S’leri denemek gerekebilir. Bebeğinizi en iyi tanıyan sizsiniz ve hangi yöntemin daha fazla işe yaradığını da bebeğinizde deneyerek yine siz bulacaksınız.
Şu unutulmamalıdır ki, sakinleştirme yöntemleri bazı bebeklerde hemen işe yaramayabilir. Bunun için sabırlı ve kararlı olmalı, farklı zamanlarda tekrar denemeye devam etmelisiniz. Yalnızca bir kez deneyip ”işe yaramıyor” diye kestirip atmak işin en kolay kısmıdır.
Uykusuz anne ve bebek kalmaması dileğiyle, 😉
Diğer Blog Yazıları:
Referanslar: