Bugünkü Suriye toprakları, M.Ö. 1400 civarında Amorilerin hakimiyet alanındaydı. Amorilerin bir liman kenti olan ve günümüzdeki Lazkiye‘ye yakın bir bölgede bulunan antik Ugarit şehri, bugün arkeolojik kazıların yapıldığı bir alandır.
Hurrian şarkıları çivi yazısı sisteminde yazılı müzikli bir grup taş tablettir. Bunlar antik Amorite şehri Ugarit’ten ortaya çıkarıldı ve yaklaşık MÖ 1400’e tarihlendi.
Bu tabletlerden biri (h.6), Nikkal’a giden Hurrian ilahisini içeriyor ve bu da onu dünyanın en eski beste müzik parçası haline getiriyor. Bazı kırık parçalarda, bestecilerin isimleri yazılıdır, ancak h.6 anonim bir çalışmadır.
California Üniversitesi profesörü ve Berkeley Antropoloji Müzesi’nin küratörü Anne Draffkorn Kilmer, M.Ö. 14 yüzyıla dayanan tabletleri 15 yıl boyunca çözmeye çalıştı. Çivi yazısı 36 tablet gün ışığına çıkartıldıktan sonra literatüre ‘Hurri İlahisi’ ismiyle kaydedildi. Asuroloji profesörü Kilmer’a göre, yazıtlardaki melodi tam 3 bin 400 yaşında.
H.6, antik Sümer yazısında bu tür 36 ilahiden biridir ve esasen eksiksiz bir biçimde kalan tek ilahidir. Diğer ilahiler, 1950’lerde, bugünkü Ras Shamra, Suriye’den, Ugarit’teki eski Kraliyet Sarayı’nın bulunduğu yerde bulunan taş tablet parçaları üzerinde bulundu. MÖ 14. yüzyıldan kalma bir toprak tabakasında keşfedildi. Ugarit şehrinin sarayında 1950‘lerde yapılan kazılarda toplam 36 adet çivi yazılı tablet bulundu.
‘Hurri Şarkıları‘ olarak bilinen ve bütünüyle bir müzik koleksiyonunu oluşturan bu tabletler ilk olarak Emmanuel Laroche tarafından 1955 ve 1968 yıllarında yayınlanmış. Tabletler üzerindeki yazıların yorumlanması ise Dr. Richard Dumbrill tarafından yapılmış. Dumbrill’in bu çalışması, kendisinin ‘The Archaeomusicology of the Ancient Near East‘ (Eski Yakın Doğu’nun Arkeomüzikolojisi) isimli kitabında incelenebilir.
H.6 tabletinin sözleri, meyve bahçelerinin Semitik tanrıçası Nikkal’a bir ilahidir. Nikkal, o dönem Ugarit’te yaşayan insanların inancına göre ‘meyve tanrıçası‘ ve aynı zamanda Ay Tanrısı Yarikh‘in de eşi. Ayrıca dokuz telli bir sammûm, bir tür arp veya daha büyük olasılıkla bir lir çalan bir şarkıcı için yazılı talimatlar içerir. Arpayı nasıl ayarlayacağınıza dair talimatlar bazı tabletlerde de bulunur.
Seikilos kitabesi ve Delphic Hymns gibi hayatta kalan diğer birkaç müzik eseri, Hurrian ilahileri tarafından yaklaşık bin yıl önce tarihlendirilmiştir, ancak Hurrian transkripsiyonu tartışmalıdır. Urkesh web sayfasında Marcelle Duchesne-Guillemin’in sözlerinin yeniden yapılandırılması duyulabilir, ancak bu, ifadenin en az beş farklı yorumundan sadece biridir ve her biri tamamen dikkat çekici bir sonuç taşır.
H.6 tabletinin bileşimi, tabletin üstündeki ilahinin Hurrian kelimelerini, altında eşleştirilmiş bir bölme çizgisi olan atar. İlahi metni, tabletin ön ve arka tarafları arasında değişen sürekli bir spiralle yazılır – Babil metinlerinde bulunmayan bir düzen. Bu metnin altında, ayrı isimler ve sayı işaretlerinden oluşan Akkadian müzik talimatları bulunmaktadır. Transkripsiyonlardaki farklılıklar, bu çiftli sayı işaretlerinin anlamının yorumlanmasına ve ilahi metniyle ilişkisine odaklanır.
Müzikal talimatların altında, Akkadian’da
“bu nitkibli şarkısı, tanrılara bir zaluzi… Ammurabi tarafından yazılmış” bir baskı bulunan başka bir bölme çizgisi, tek bir çizgi var.
Bu isim, diğer tabletlerin adında, diğer tabletlerden birinde bulunan Ipsali ile birlikte Semitiktir. İşte bizden başka bir hikaye: Mükemmel dairesel tasarımı ile dikkat çeken Restormel Kalesi, Cornwall’daki en eski ve en iyi korunmuş Norman motte-bailey kalelerinden biridir
Tamamı okunabilen ilahi için bir şarkı yazarı yoktur, ancak diğer Hurrian olan dört besteci adı, diğer parça parçaların beşinde bulunur.
Tablet şimdi Şam Ulusal Müzesi’nde bir koleksiyonun parçası. Müzikoloji dünyasını sarsan keşif devrim yarattı ve müziğin orijini tartışmalarında ekseni Ortadoğu’ya kaydırdı. Ugarit’te keşfedilen 36 müzikal yazıtın sadece bir tanesi (Hymn 6) bugün çalınabilecek kadar korunmuş konumda.
Tanrı’yı sevdiğimde, beni kalbinde sevecek,
getirdiğim teklif günahımı tamamen kaplayabilir,
susam yağı getirerek benim adımıza huşu içinde çalışabilir miyim?
Sana teklif edenler için(?) önlerinde bir fedakârlık yaparken kaselerinde iki tane somun hazırla.
Refah ve servet (?) İçin cennete kadar kurbanları kaldırdılar.
(Tahtınızın) sağındaki gümüş kılıç sembolünde onlara teklif ettim.
Onları (günahları) geçersiz kılacağım.
Onları (günahları) örtmeden ya da inkar etmeden, (size) karşılayabilmek için (size) getireceğim.
Kapsanmak (uzlaşmak) için gelenleri seviyorsunuz.
Onları önünüze koymaya ve bir uzlaşma ritüeli aracılığıyla götürmeye geldim.
Seni onurlandıracağım ve tahtını değil …
Onları güçlendirecek olan Nikkal.
Evli çiftlerin çocuk sahibi olmasına izin verdi.
Onların babalarına taşınmasına izin verdi.
Ama acemi çığlık atacak: “Hiç çocuk doğmadı!”
Neden senin için (gerçek) bir eş olarak çocuk doğurmadım? “