KPSS Tarih: Eski Çağlarda İmparatorlukların Oluşumu ve Gelişimi!!!
Mısır iklim tipi, jeopolitik konumu ile farklı bir alanda korunurken Sümerliler bu kadar şanslı değillerdi. Fırat ve Dicle de Nil’in sağladığı kolay taşıma yolunu sunmuyordu. İletişim zordu, insanlar arasındaki ortak çıkarlar azdı. Tekerlekli arabaları ve bronz silahlarıyla Sümer şehir devletleri Mısır şehir devletlerinden daha fazla birbirleriyle savaştılar.
Mısır, Nil’in her iki kıyısında yer alan çölle korunmuşken, Sümer istilaya daha açıktı. Sonuçta Sümerli olmayan insanlar Fırat ve Dicle’nin yukarı kesimlerine yerleştiler. Sümer’in tam kuzeyin Fırat ve Dicle’nin birbirlerine en çok yaklaştığı yerde, Sümerli olmayan bir dili konuşan Akadlar tarafından şehirler kuruldu. Akad dili sonradan Sami denilen bir dildendi. En önemli sami dili Arapçadır. Sümer dili de kendine has bir dildi. Sümerli şehir devletleri ile Akadların komşuları arasında, Sümerli şehir devletlerinin kendi aralarında olduğundan daha az ortak çıkarlar vardır.
Böylece Mısır’ın bir ulus oluşturmasından yedi yüzyıl sonra bile Fırat ve Dicle’deki şehir devletleri barış içinde birleşmeyi başaramadılar. Bölgenin en iyi birleşik idare altında kalkınabileceği açıktı; fakat hangi şehrin ve hükümdarın lider olacağına dair hiçbir anlaşma yoktu ve mesele kaba kuvvetle halledilmek zorunda kalındı.
MÖ 2350 yıllarında Sargon adında biri Akad şehirlerinden biri olan Agade’nin hükümdarlığını ele geçirdi. Savaşta başarılı oldu ve hem Akad hem de Sümer’de hükümdarlığını ilan etti. Ayrıca kuzeye ve doğuya doğru da ordularını gönderdi ve sonradan Asur olarak bilinen Fırat-Dicle Vadisi’nin yukarı kesimlerinde ve Elam olarak bilinen Fırat’ın doğusundaki bölgede kontrolü ele alındı.
Mısır’ın birleşmesinde aynı dilden ve kültürden şehir devletlerinin bir araya gelmesi söz konusuyken, Sargon kendi halkı Akadlar egemen olmak kaydıyla farklı dil ve kültürden halklara hükümdar oldu.
Eğer bir kültür grup politik ve askeri açıdan diğerlerinden baskın olursa, ortaya çıkan şeye genelude imparatorluk denilir. Sargon bilinen ilk imparatorluğu kurdu ve tabii bu da sonuncu olmadı.