Kanatlılarda Pullorum hastalığı
Salmonella Pullorum etkenidir. Bir haftalığa kadar olan civcivlerde iç organlarda gri-beyaz nekrotik odaklar, beyaz ishal ve yüksek oranda ölümlerle seyreden çok bulaşıcı bakteriyel bir hastalıktır. Hastalığa tüm kanatlılar duyarlıdır. Yaşla artan bir direnç gelişmekle birlikte hastalığı atlatanlar portör kalırlar. Soğuk, açlık ve diğer stres faktörleri hastalığa duyarlılığı artırır.
Bulaşma:
* Enfekte yumurtalar enfekte civcivler ve portör yetişkinler bulaşmada önemlidir.
* Damızlıkta kullanılan yumurtacı civcivlerde kuluçka oranı düşer. Kuluçkadan çıkanlarda kuluçkahaneyi bulaştırdıkları gibi enfeksiyonun çok çabuk yayılmasına neden olurlar.
* Tavukların enfekte yumurta ile beslenmesi
* Kontamine ekipmanlar, misafirler, seks ayırımında çalışanlar, kümesteki fareler.
* Kontamine yemler.
* Enfekte sürülerde kanibalismus (gagalama, tüy yolma) hastalığının bulunması hastalığın yayılmasını artırır.
Klinik bulgular: Enfekte yumurtadan çıkan civcivler, kısa bir süre sonra septisemiden ölürler. Kuluçka makinalarından solunum sisteminden mikrop alanlarda solunum güçlükleri görülür. Hasta civcivlerin kanatları düşer, tüyleri kabarır ve anüs çevresinde toplanmış beyaz dışkı dikkat çeker. Tavuklarda ise kronik seyreder. Belirgin bir bulguya rastlanmaz. Yumurta veriminde düşme ovaryumda yangı sonucu yumurtalar karın boşluğuna düşer. Peritonitis şekillenir. Enfekte horozlarda ise testiste atrofi görülür. Pullorumdan ölen tavuk ve horozda kaşeksi, kalpte büyüme, karaciğerde fibrinli eksudat görülür.
Tedavi: Etkenin izalasyonu ve antibiyogram sonucuna göre Furozolidone, Kloromfenikol, Klortetrasiklin kullanılabilir.
Korunma: 1- Damızlık sürüleri 3-4 ay aralıklarla portör muayenesinden geçirilmeli damızlık sertifikası olmayan işletmelerin civcivleri kümese sokulmamalı 2- Kuluçkahane makinaları formal gazı ile düzenli dezenfekte edilmeli ( 1m saha için 35 ml. formol+ 25 ml. su +17,5 gr. potasyum permanganat ile 70C de 24 saat beklet ) 3- Tüm hijyen kurallarına uyulur.
Bağışıklık: Etkenin tam bir bağışıklık verdiği bildirilmemiştir.