Sirk nedir?
İnsanlar tarafından eğitilmiş hayvanlara yaptırılan çeşitli akrobasi numaralarının yapıldığı özel hazırlanmış yerlere sirk denir. Sirkin tarihi M.Ö. yaşamış eski Roma krallıklarına kadar varmaktadır. Romalılar devrinin sirkiyle bugünün sirkleri arasında pek büyük farklar vardır. Romalılar’ın sirkinde araba yarışları, çeşitli komiklikler, hayvan dövüşleri yapılırdı. Gösteriler çoğunlukla açık havada olurdu. Tarihin en eski, en büyük sirki Roma’daki Circus Maximus’tu. Dar, uzun bir vadinin ucunda kurulmuştu.
Tepenin vadiye doğru inen eğimli kısmına oturulacak sıralar yerleştirilmişti. Caesar tahta sıraları kaldırıp taş kanepeler yaptırttı, sirki de daha genişletti. Yüz elli bin seyirci gösterileri rahatça seyredebiliyordu. Ondan sonra gelen imparatorlar da sirki büyütüp geliştirdiler. Roma İmparatorluğu’nun son devirlerinde sirkin 335 bin kişi aldığı sanılıyor. Bu muazzam bir rakamdır ve günümüzde böyle bir sirk yoktur. Roma İmparatorluğu çöktükten sonra, kısa bir süre için, sirk eğlenceleri geçmişe karıştı.
Bunun yerine gezici tiyatrolar, açık hava gösterileri, cambazlıklar, gülünçlü temsillerle seyircilerin ilgisini çekiyorlardı. Bunlar, geldikleri şehirlerin büyük meydanlarında seyyar tiyatro kuruyorlardı. Seyyar tiyatrolarda maharetli ayıların, köpeklerin, maymunların daha çok ilgi topladığı görülünce temsillere hayvanlı gösteriler de eklendi. XVIII. yüzyılın, sonlarında, Philip Astley adında bir İngiliz süvari subayının gayretiyle Londra’da bugünkü modern sirkin temelleri atılmış oldu.
Astley, sirk gösterilerine cambazlık numaraları, palyaço temsilleri de eklemişti. Bu tarz sirkler kısa zamanda İngiltere’nin birçok bölgelerine yayıldı, hatta başka ülkelerde de buna benzer sirkler türemeye başladı. John Bili Ricketts adında bir Philadelphia’lı da Amerika’da ilk sirki kurdu. Amerikan sirklerinde 1797’ye kadar fil yoktu. O yıl Amerika’nın en eski sirk sahibi Barnum, büyük bir fil satın alıp Amerika’ya getirdi. Jumbo adını verdiği bu hayvan sirk aleminin en tanınmış fili olarak kaldı.
O devirlerde, sirkler bir şehirde temsil verecekleri zaman şehrin caddelerinde geçit yapmayı adet edinmişlerdi. Bu müzikli gösteri, çok ilgi çekici oluyor, halkın merakını artırıyordu. Sirklerde çalışanların çoğu oraya küçük yaşta gelip hüner öğrenmeye başlarlar. Küçük yaşta, hayvanlara su vermekle işe başlayanların daha sonraları dünyaca tanınmış cambaz, aslan terbiyecisi, dansöz oldukları görülmüştür. Büyük bir sirkte çalışanların sayısı 1.500’e yaklaşır. Sirkte sadece gösteri, yapanlar değil, aynı zamanda sirki hazırlayanların sayıları da bir hayli kabarıktır.