İçindekiler
Kulak; dış kulak, orta kulak ve iç kulak olmak üzere üç ana kısımdan oluşur. Dış kulak; kulak kepçesi ve dış kulak yolundan oluşur. Dış kulak yolu kulağın açılışından başlayıp kulak zarına kadar uzanır. Kulak zarı dış kulak ile orta kulağı birbirinden ayıran bir zardır. Orta kulak enfeksiyonlarının görüldüğü yer olan orta kulak ise kulak zarı ile iç kulak arasında bulunur. Orta kulakta ses titreşimlerini kulak zarından iç kulağa ileten çekiç, örs ve üzengi adı verilen üç küçük kemik bulunur.
Orta kulak bir kanal (östaki kanalı) ile geniz boşluğuna bağlanır. Esneme ve yutkunma ile kulakta duyulan çıtırtı orta kulağa havanın östaki kanalı aracılığıyla girişiyle oluşur. Bu kanal aracılığıyla dış kulak ve orta kulak yani kulak zarının iki tarafındaki basınçlar eşitlenir.
Otitis media, orta kulak iltihabının diğer adıdır. Kulak zarı arkasındaki orta kulak bölgesinde sıvı birikmesi nedeniyle oluşan enfeksiyonu tanımlamak için kullanılır.
Östaki borusu, her bir orta kulaktan burun pasajlarının arkasındaki boğaz bölümüne kadar uzanan bir çift dar tüptür. Tüplerin boğazdaki ucu açılıp kapanarak:
Östaki borusunun üst solunum yolu enfeksiyonundan veya alerjiden dolayı tıkanması orta kulakta şişlik, iltihap, mukus oluşumu ve sıvı birikmesine neden olabilir. Biriken sıvının bakteriyel veya viral bir ajanla enfekte olması sonucu belirtiler ortaya çıkar. Kulak enfeksiyonları çocuklarda daha sık görülür, çünkü çocuklarda östaki tüpleri daha dar ve daha yataydır. Bu faktörler nedeniyle orta kulaktaki sıvıların tahliye edilmesi zorlaşır ve östaki borusunun tıkanması daha olası hale gelir.
Geniz eti (adenoid), bağışıklık sistemi aktivitesinde rol alan, burun arkasında bulunan iki küçük lenfoid doku parçasıdır. Adenoidler, bağışıklıkta rol alması nedeniyle özellikle enfeksiyon, iltihaplanma ve şişmeye karşı hassastır. Östaki tüplerine ait açıklığın yakınında olduğu için geniz etinin iltihaplanması veya genişlemesi tüpleri tıkayarak orta kulak iltihabına katkıda bulunabilir. Geniz eti iltihaplanmasının, çocuklarda kulak enfeksiyonlarında rol oynama olasılığı daha yüksektir, çünkü çocuklar nispeten daha büyük adenoidlere sahiptir.
Çocuklarda orta kulak enfeksiyonları virüslerden veya bakterilerden kaynaklanabilir. Çocuklarda sıklıkla boğaz enfeksiyonu, grip, nezle veya başka bir üst solunum yolu enfeksiyonundan sonra başlar. Üst solunum yolu enfeksiyonu bakteriyel kaynaklı ise, aynı bakteriler orta kulağa yayılabilir. Enfeksiyon virüs nedeniyle ortaya çıkmışsa bakterilerin üremesine elverişli bir ortam oluşur. Virüsler ya da ikincil bakteriyel enfeksiyon daha sonra orta kulağa geçebilir.
Otitis media, kendisi ya da kardeşi kreş ya da anaokuluna devam eden çocuklarda daha yaygındır, çünkü bu çocuklar mikroorganizmalara daha çok maruz kalır. Tekrarlayan orta kulak enfeksiyonu riski çocuklarda, aşağıdaki durumlarda artar:
Orta kulak enfeksiyonu temel olarak akut otitis media (AOM) ve efüzyonlu otitis media (EOM) olmak üzere iki grupta ele alınır.
Bu tip orta kulak enfeksiyonu aniden ve hızlı bir şekilde ortaya çıkar. Enfeksiyona bağlı olarak kulak zarının arkasında ve çevresinde şişlik ve kızarıklık görülür. Sonraki dönemde orta kulakta sıvı ve mukus birikimi ortaya çıkar ve ateş, kulak ağrısı ve işitme bozukluğu oluşur.
Akut enfeksiyona bağlı herhangi bir belirti görülmeden kulak zarı arkasında sıvı birikimi ile karakterizedir. Efüzyonlu otitis mediada, enfeksiyon iyileştikten sonra veya herhangi bir enfeksiyon belirtisi yokken orta kulakta sürekli sıvı birikmesi söz konusudur. Çocuklarda görülen işitme kaybının en sık nedenidir. Kulakta dolgunluk hissine neden olur ve net bir şekilde duymayı engeller.
Yiyecekleri çiğnemek, su içerken yutkunmak ve uzanmak orta kulakta ağrılı basınç değişikliklerine neden olabilir. Küçük çocuklar kulak ağrısına ağlayarak ya da kulaklarını çekerek tepki verirken daha büyük çocuklar kulağının ağrıdığını söyleyebilir.
Çocuklarda orta kulak iltihabı tanısı koymak için öncelikle belirti ve şikâyetler sorgulanır. Bu amaçla sorulan sorular şunları içerebilir:
Doktorunuz orta kulak enfeksiyonundan şüphelenirse otoskop adı verilen ışıklı bir aletle kulak zarına bakar. Kırmızı, şişkin bir kulak zarı enfeksiyonu gösterir. Tanıda kullanılan diğer testler şunları içerir:
Çocuklarda orta kulak iltihabında tedavi yöntemi, çocuğun yaşı, enfeksiyonun ve belirtilerin ciddiyeti, otitis media türü gibi çeşitli faktöre bağlıdır. Hastalık bazen kendi kendine de iyileşebilir. Orta kulak enfeksiyonlarını tedavi etmenin birkaç yolu vardır. Tedaviye karar verilirken ayrıca çocuğunuzun antibiyotiğe karşı toleransı da değerlendirilir. Tedavi seçenekleri:
Kulak enfeksiyonlarının belirtileri genellikle ilk birkaç gün içinde iyileşir ve çoğu enfeksiyon, herhangi bir tedavi olmadan bir ila iki hafta içerisinde kendiliğinden geçer. Bu yüzden hafif olgularda sadece ağrı ve ateşe yönelik ilaç başlanarak belirtilerin geçip geçmediğini görmek için bekle gör yaklaşımı önerilebilir. Ağrı ve ateş için ibuprofen veya başka bir ateş düşürücü kullanılabilir.
Üç gün kadar bekledikten sonra şikâyetler geçmemişse genellikle antibiyotik tedavisi başlanır. Bununla birlikte, antibiyotikleri viral kaynaklı enfeksiyonları tedavi etmediği unutulmamalıdır.
Çocuğunuzda tekrarlayan otitis media veya efüzyonlu otitis media varsa, doktorunuz sıvıyı orta kulaktan boşaltmak için kulak zarına tüp takılmasını önerebilir.
Çocuklarda orta kulak enfeksiyonu riskini azaltmak için şunlara dikkat edilebilir:
Sık veya inatçı enfeksiyon veya orta kulakta sürekli sıvı birikimi sorunu yaşayan çocukların yakından takip edilmesi gerekir. Takip randevularını ne sıklıkta planlamanız gerektiği konusunda doktorunuzla konuşun. Doktorunuz olası bir sorunu erkenden saptayabilmek için düzenli işitme ve dil testleri önerebilir.
Kulak enfeksiyonlarının neden olduğu sorun ve komplikasyonlar nadirdir. Oluşabilen orta kulak enfeksiyonları ile ilişkili bazı komplikasyonlar şunlardır:
Çocuğunuzda aşağıdakilerin görülmesi durumunda bir doktora başvurun:
Referanslar: 1- Ear Infections in Children, 2- What is acute otitis media?, 3- What is an ear infection?
YAZIYI PAYLAŞ