Açık ve seçik görülüyor ki Avrupa 9 Aralık'taki toplantıda, bir kere daha, 'zirveden zırva' çıkardı. Bugün dünyanın en şöhretli iktisatçıları tarafından yazılıp çizilenler, Merkozy kumpanyasının, esas sorunu anlamadan toplantı üzerine toplantı yaptığı ama esas probleme çözüm üretemediğini vurguluyor.
Son yıllarda Almanya, emek piyasasında yaptığı reformlarla prodüktivite artışı ve rekabet gücü kazanmış, ücretleri frenlemiş ve cari denge fazlasını dev boyuta getirirken, tüm diğer ülkeler bütçe ve borç sorunuyla değil, cari denge açıklarıyla boğuşmuşlardı. Üstelik 2007 yılından önceki dönemde, bütçe ve borç konusunda sorunlu ülkelerin başında Fransa ve Almanya geliyordu. Bu iki ülke 2003 yılında Mastricht kurallarını aşan, ama ödenecek cezaları, oylamayı zorlayarak ödemeyen iki 'oyunbozan' ülkeydi.
Gerçi Yunanistan, Portekiz ve İtalya 2008 krizine, bugünkünden çok düşük de olsa, bütçe ve kamu borcu sorunuyla girmişlerdi ama İrlanda ve İspanya bu döneme kadar aşırı bütçe ve kamu borç sorunu yaşamamıştı. İrlanda ve İspanya konut sektöründe, sermaye hareketi sonucu ve paralarının aşırı değerlenmesi nedeniyle rekabet gücü kaybettiler, cari denge açığı verdiler, banka sorunları yaşadılar ve tamirat yapma durumunda kalıp, destek için çabalarken 2008'de bütçe ve borç sorununa girdiler.
Merkozy ekibinin çözüm önerileri ise yanlış. Çünkü şu anda kemer sıkmak, bütçe açığını kapatmak ve borcu azaltmaya uğraşmak için çok ağır önlemler getirmek, bütçeyi ve borç sorununu daha da büyütecek, Avrupa'ya büyüyememe salgını gelecek! Merkozy Kumpanyası hem parasal destek veremiyor, hem Avrupa Merkez Bankası'nın devreye girmesini de istemiyor ama sorunlu ülkelere de mali açıdan kemer sıktırmaya çalışıyor! Bu reçete çok uzun zaman sürecek durgunluk yaşama riskini çok büyütüyor.
Akademik analizlerde ise üzerinde anlaşılamayan iki önemli konu da, Yunanistan ve İtalya ile ilişkili. Örneğin, Martin Feldstein Yunanistan ancak drahmiye dönerek devalüasyonla kurtulabilir derken, Willem Buiter ve Avrupa Merkez Bankası Başkanı M. Draghi, eurodan bir ülke bile ayrılsa sistem çöker diyor. Feldstein, İtalya kendi çabası ile kurtulabilir diyor ama Wells Fargo'nun analizlerinde kurtulması en zor ülke olarak İtalya görülüyor.
Aşağıda Wells Fago'nun anlattıklarımızı içeren raporundan alınan iki grafik veriyoruz. 2007 ve öncesinde Kamu Borcu /GSYİH oranı Euro ortalamasından küçük olan İrlanda ve İspanya'nın, konut balonu patlayınca sistemi kurtarmak için 2008-2011 arası nasıl bir kamu borcu altına girdikleri aşağıdaki ikinci grafikte.
Ülkemiz açısından ise iki nokta önemli. Birincisi, bütçe açığı %1 ve borç oranı %40'ın altına düşmüş Türkiye, yine de dünya yavaşlarken cari denge açığını kontrol etmek için krediyi kısıp, büyümeyi yavaşlatmak, kısa vadede ayağını yorgana göre uzatmak zorunda. İkincisi de, uzun vadede tasarruf etmeliyiz ama rekabet gücü için de reform yapıp dışa karşı verimlilik artışı sağlamak zorundayız.