1990 öncesi İsrail-İran ilişkileri denince, İran asıllı akademisyen Sohrab Sobhani'nin "The Pragmatic Entente" adlı çalışması önemlidir. Sobhani'ye göre İran-İsrail ilişkilerinde mevcut husumetin, Humeyni döneminde esaslı olmadığı, görünürde kaldığı anlaşılıyor.
Ve unutulmamalı ki 1979'dan itibaren İran'da, İsrail'i, ABD'yi ve hatta onlarla irtibatta olan tüm ülkeleri şeytanlıkla itham eden Mollalık rejimi var.
1980'de İran ve İsrail'in pragmatik ilişkileri çerçevesinde yapılan anlaşmaya göre, İsrail 1980-1987 yılları arasındaİran'a 500 milyon dolarlık silah sattı. Hatırlayacağınız üzere İran-Kontra olarak bilinen bu skandalda, silah sevkiyatları Suriye ve Türkiye üzerinden yapılmıştı.
ABD-İran ilişkilerinde pragmatik unsurların ağır bastığı bir vaka.
Bugünkü yakınlaşma da bu pragmatizmin nişanesi.
Bu noktada İran asıllı akademisyen Ruhullah Ramazani'nin söyledikleri dikkat çekicidir.
Ona göre İran-Irak savaşı esnasında İran, Lübnan'daki ABD'li esirlerin serbest bırakılmasına yardım etti.
İran'ın bu yardımının karşılığını ise, ABD'den ve İsrail'den yaptığı silah alımları oluşturuyordu.
İran kamuoyu bunu öğrendikten sonra, Danışma Meclisi'nde konunun araştırılması gündeme getirildi.
Lakin Humeyni'nin bizzat müdahalesiyle bu talep bastırıldı.
Tuhaf bir suikasta kurban giden İsrail başbakanlarından İzak Rabin, Ekim 1987'de yaptığı basın açıklamasında İran'ın İsrail'in en iyi dostu olduğunu söylemişti.
Hal böyleyken İran Cumhurbaşkanı Rafsancani, suikast sonucu hayatını kaybeden İsrail Başbakanı İzak Rabin'in ölümünden memnuniyet duyduğunu açıklamıştı.
1989'da Humeyni'nin ölümünden sonra da İran'ın şeytanlar dediği Batı ve İsrail'le ilişkilerinin devam ettiği görülüyor.
İsrail ile İran arasındaki yoğun silah ticareti, Humeyni döneminde İran-Irak savaşının ardından başlamıştı.
ABD'deki Executive Intelligence Review dergisinin Eylül 1985 sayısında İsrail-İran ilişkileri üzerine diplomatik kaynaklara dayanarak yayınladığı bilgilere göre: İsrail, Humeyni yönetimindeki İran'ın en büyük silah tedarikçisiydi.
20 Haziran 1986 tarihli Daily Register Journal gazetesi, ABD Dışişleri Bakanı George Shultz'un İsrail'i İran'a silah satmaması konusunda ikaz eden açıklamalarını yayınlamıştı.
Bu haber 15 Kasım 1987 tarihli Hürriyet gazetesinde de vardı.
1997'de Jerusalem Post gazetesinde Steve Rodan imzalı haber-analiz çok şey anlatıyordu.
İsrail şirketleri İsrail Savunma Bakanlığı'nın resmi onayıyla İran'a, çok uzak mesafelerden"kimyasal silahları gözleyebilen" yüksek teknolojiye sahip askeri cihazlarla, yine milyonlarca dolar değerinde gelişmiş "lazer radar sistemleri" satmak için anlaşmaya varmıştı.
Dahası İran Ulusal Savunma Sanayi Kurumu'ndan bir yetkili, İsrail-İran arasındaki silah ticaretiyle ilgili bilgileri doğrulamıştı. Ve 2 sene önce yani 2011'de, İran-İsrail ilişkileri yine vitrindeydi.
Jerusalem Post'a göre, Sammy Ofer İsrail'in en zengin ikinci işadamıydı.
Ofer şirketinin 2002'den beri İran'a milyonlarca dolarlık gemi ve tanker sattığı, İran'ın nükleer programına katkı sağladığı belirtiliyordu.
Isabel Kershner'in "Sammy Ofer" isimli kitabında verdiği bilgiler de aynı çizgideydi.
24 Mayıs 2010'da ABD Dışişleri Bakanlığı İran ambargosunu delen ve yaptırım uygulayacağı şirketlerin isimleri arasında Ofer grubunu da göstermişti.
Deşifrasyondan 1 ay sonra Sammy Ofer Tel Aviv'deki evinde ölü bulundu.
İran ile İsrail ticari ilişkilerinin sorgulandığı bir dönemde Ofer'in evinde ölü bulunması ve kesin ölüm sebebinin ortaya koyulamaması çok kuşkuludur.
İran ve İsrail ticari bağları, Ofer'le sınırlı değildi kuşkusuz.
İsrail'deki Haaretz gazetesi yazarı Yossi Melman'ın 2011'de yazdıkları çok dikkat çekiciydi.
En az 200 İsrail şirketi, İsrail Hükümeti'nin bilgisi dâhilinde İran'ın şahdamarı olan enerji sektöründe oldukça aktif durumda.
Üstelik Knesset'in 2008'de kabul ettiği yasaklayıcı kanuna rağmen bu faaliyetler sürüyor.
İsrail Savunma Bakanı Ehud Barak 2010'da, "İran'ın hâlihazırda İsrail için bir tehdit oluşturmadığını" söylemişti.
Görünen o ki İran İsrail için hiçbir zaman düşman değil.
Bugün