!áH ellspacing="0" ceÿD
-ABD KONGRES? ve H.RES.106 NOLU KARAR TASARISI
ABD’de Temsilciler Meclisi ve Senato’ya daha önce bir çok kez “Ermeni soyk?r?m?”n?n tan?nmas? için çe?itli tasar?lar sunulmu?, bunun yan? s?ra dönemin ABD Ba?kanlar?ndan, özellikle 24 Nisan mesajlar?nda, “soyk?r?m” sözcü?ünü kullanmalar? talep edilmi?ti.
ø uuml;?ünü kullanmalar? talep edilmi?ti.
2007’de, ABD’de Ermeni iddialar?n?n kabul edilmesi yönündeki çal??malar, Türk-Amerikan ili?kilerindeki dalgalanmalar, Hrant Dink suikasti, Ermenistan hükümetinin Türkiye aleyhindeki tutumu ve ABD’deki Ermeni lobisinin aktif rolü nedeniyle h?z kazanm??t?r. Özellikle di?er y?llara oranla, Ermeni soyk?r?m? iddialar?n? içeren ve aralar?nda 30 Ocak 2007 tarihinde Temsilciler Meclisi’ne sunulan H.RES.106 Nolu tasar?n?n da yer ald??? bir çok karar tasar?s? Senato ve Temsilciler Meclisi’ne sunulmu?tur.
ABD’deki bu geli?meler Türk kamuoyunda bir hassasiyet olu?turmu? ve ABD’deki geli?melerden duyulan endi?eyi ve Türk taraf?n?n konuyla ilgili görü?ünü anlatmak üzere dönemin D??i?leri Bakan? Abdullah Gül ve daha sonra da Genel Kurmay Ba?kan? Orgeneral Ya?ar Büyükan?t, k?sa bir süre sonra da, TBMM’den de üç heyet Va?ington’a gitmi? ve ba?ta ABD D??i?leri Bakanl??? ilgilileri, baz? bas?n kurulu?lar? ve ABD Temsilciler Meclisi'ndeki üyeleriyle bir dizi görü?me gerçekle?tirmi?lerdi. TÜS?AD’dan da bir heyet Va?ington’u ziyaret etmi? ve söz konusu tasar?lar?n sak?ncalar?n? görü?mü?tü.
Bu görü?melerin ard?ndan ABD D??i?leri Bakan? Condoleezza Rice ve ABD Savunma Bakan? Robert Gates taraf?ndan, ayr? ayr? fakat benzer içerikli 7 Mart 2007 tarihli birer mektup Temsilciler Meclisi Ba?kan? Nancy Pelosi, ile Temsilciler Meclisi D??i?leri Komitesi Ba?kan? Tom Lantos’a gönderilmi? ve söz konusu mektupta, “Bu tasar?lar?n kabul edilmesi halinde Türk-Amerikan ili?kilerinin ve ABD'nin ulusal ç?karlar?n?n zarar görece?i” belirtilmi?ti. Nisan ay?nda ise bu kez tasar?lara kar?? Türk-Musevi Cemaati ve ABD'deki 4 büyük Yahudi kurulu?u Kongre'ye Ermeni tasar?s? için bir mektup göndermi?ti.
Ayr?ca Türkiye’nin söz konusu geli?meleri nas?l de?erlendirdi?inin ABD kamuoyuna anlat?lmas? amac?yla dönemin D??i?leri Bakan? Abdullah Gül taraf?ndan 28 Mart 2007 tarihinde The Washington Times gazetesine “Ermeni Trajedisinin Siyasalla?t?r?lmas?" ba?l?kl? bir makale yaz?larak Türkiye ile ABD’nin stratejik i?birli?i, tasar?lar ve Türk-Ermeni ili?kileri de?erlendirilmi? ve Ermeni lobisinin bu tür faaliyetlerinin, ba?ta ABD olmak üzere, hem Türk-Ermeni ili?kilerine hem de bölge ülkelerine verece?i zararlar üzerinde durulmu?tur.
Ba?bakan Erdo?an da ilk f?rsatta ve özellikle ABD’ye yapt??? ziyaretler s?ras?nda 106 say?l? karar tasar?s?n?n kabulünün iki ülke ili?kilerini olumsuz etkileyece?ini dile getirmi?tir. An?lan tüm bu ziyaretler ve mektuplar?n ard?ndan k?sa zamanl? da olsa olumlu bir hava olu?mu? ve bir süreli?ine de olsa Ermeni lobisinin faaliyetlerine ara vermesi sa?lanm??t?r. Ancak Haziran ay? itibariyle Amerika Ermeni Ulusal Komitesi (ANCA) taraf?ndan yap?lan bir aç?klamada, 435 milletvekilinden olu?an ABD Kongresi’nde, H.RES. 106 Nolu tasar?ya destek veren milletvekillerinin say?s?n?n 220’yi buldu?u belirtilmi? ve Ermeni lobisinin çal??malar? yeniden h?z kazanm??t?r. Bir süre sonra ise, genellikle Türkiye’yi destekleyen ADL (Karalamac?l??a Kar?? Lig-Anti-Defamation League) Ba?kan? Abraham Foxman 22 A?ustos'ta bir aç?klama yaparak 1915 y?l?nda Do?u Anadolu'da meydana gelen olaylar? yeniden de?erlendirdiklerini ve bu olaylar? soyk?r?m olarak kabul ettiklerini buna kar??n ABD Kongresindeki Ermeni ‘soyk?r?m’ iddialar?n?n tan?nmas?n? desteklemediklerini de belirtmi?tir. Bu geli?menin ard?ndan ABD’de Yahudi lobisinin önemli kurulu?lar?ndan olan Amerika Yahudi Komitesi (American Jewish Committee) de 1915 olaylar?n? soyk?r?m olarak kabul ettiklerini aç?klam??t?r.
106 say?l? karar tasar?s?n?n 10 Ekim 2007 tarihinde Temsilciler Meclisi D?? ?li?kiler Komisyonu’nda görü?ülece?inin aç?klanmas? üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden aralar?nda Egemen Ba???, Mevlüt Çavu?o?lu, Suat K?n?ko?lu, Nursuna Memecan, ?ükrü Elekda? ve Gündüz Suphi Aktan’?n da oldu?u bir heyet ABD’ye gitmi?tir.
Ayr?ca TBMM Ba?kan? Köksal Toptan da 1915 olaylar?yla ilgili olarak ABD Temsilciler Meclisi Ba?kan? Nancy Pelosi'ye bir mektup göndererek, söz konusu tasar?n?n kabul edilmesi halinde bunun "Türk ve Amerikan halklar?n?n ç?karlar?na hizmet etmeyece?i gibi Türk-ABD ili?kilerini istenmeyen bir ipotek alt?na almas? ve Türkiye ile Ermenistan ili?kilerinin normalle?tirilmesi çabalar?na da zarar vermesinin kaç?n?lmaz oldu?unu" belirtmi?tir.
Görüldü?ü gibi Türkiye 106 say?l? tasar?n?n sunulmas?ndan bu yana, her f?rsat ve düzeyde tasar?ya kar?? oldu?unu dile getirmi? bulunmaktad?r. Ancak tasar?n?n D?? ?li?kiler Komisyonu’nda ve daha sonra da Temsilciler Meclisi’nde kabul olas?l??? yüksektir.
Bu konuda üzerinde özellikle durulmas? gereken husus, kabul edildi?i taktirde tasar?n?n ba?lay?c? olmayaca??d?r. Tasar?n?n ba?lay?c? bir özelli?inin olabilmesi için kanun hükmünde olmas? gerekmektedir. Bu konuda bir kanunun ise Temsilciler Meclisi ile Senato’da kabul edildikten sonra Ba?kan taraf?ndan imzalanmas? gerekmektedir. Ba?kan?n böyle bir tasar?y? onaylamas? olas?l??? fazla de?ildir. O nedenle ba?lay?c? niteli?i olmayan bir tasar?n?n kabulü üzerinde çal???lmaktad?r.
Söz konusu tasar?n?n kabul edilmesi halinde Türkiye-ABD ili?kilerinin yan? s?ra Türkiye-Ermenistan ili?kilerinin de bu durumdan olumsuz etkilenece?ini, Ermenistan yönetiminin Türkiye ile uzla?maz tutumunu daha da güçlendirece?ini söylemek mümkündür.