Eğitim Hizmetleri
GRİP AŞISI
Grip aşılaması sırasında dikkat edilmesi gerekenler
· Yumurta allerjisi olanlar,
· Yüksek ateş,
· Şiddetli ve uzun süren öksürük,
· Gripal bulguları bulunanlar (burun akıntısı, kırıklık, öksürük-aksırık, eklem ve kas ağrıları),
· Bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullananlar ya da bağışıklık sistemi hastalığı olanlar
· 6 aydan küçük çocuklar,
· Gebeliğin ilk üç ayı içinde bulunan anne adayları aşı yaptırmamalıdır
Kullanım dozu
Erişkinler ve 36 aylıktan itibaren çocuklar: 0 5 mL’lik bir tek doz
6 aylıktan 35 aylığa kadar olan çocuklar: 0 25 mL’lik bir tekdoz
Daha önce hiç grip aşısı yapılmamış olan, 8 yaşından küçük çocuklarda; aradan en az 4 hafta geçtikten sonra ikinci bir doz aşı daha yapılmalıdır
Aksi halde, korunma yetersiz kalabilir
Ürün, + 2°C ile + 8°C arasında (buzdolabında) saklanmalı ve ışıktan korunmalıdır
Dondurulmamalıdır
Aşının koruyuculuğu
Aşı sonrası korunma genellikle 2-3 hafta sonra başlar Aşı içeriğindeki suşlara yada benzeri suşlara karşı aşı sonrası korunma değişken olmakla birlikte genellikle 6-12 ay sürer
Karşılaşılabilen yan etkiler
Sık görülenler:
Lokal reaksiyonlar: eritem (kızarıklık), ödem (şişme), ağrı, ekimoz, sertleşme
Sistemik reaksiyonlar: ateş, kırıklık, titreme, yorgunluk, baş ağrısı terleme, miyalji (kas ağrıları), artralji (eklem ağrıları)
Bu reaksiyonlar hiçbir tedavi uygulanmadan, genellikle 1-2 gün içerisinde ortadan kaybolur
Seyrek görülenler:
Kaşıntı, ürtiker ve nonspesifik deri döküntüsü (deri erüpsiyonu) dahil generalize deri reaksiyonları
Ender görülenler:
Nevralji (bir sinirin yolu üzerinde hissedilen ağrı), parestezi (aslında mevcut olmayan bir dokunmanın ağrının, sıcaklığın veya hareketin sanki varmış gibi hissedilmesi), konvülsiyonlar (sara benzeri nöbetler), geçici trombositopeni (kanın pıhtılaşmasında rol oynayan trombosit adlı kan hücrelerinin sayısında azalma)
Ender vakalarda şok tablosuna yol açan allerjik reaksiyonlar bildirilmiştir
Çok ender görülenler:
Vaskülit (kan damarlarının iltihaplanması), böbreklerin geçici olarak tutulmasıyla birlikte; ensefalomiyelit, nevrit ve Guillain-Barré sendromu gibi nörolojik rahatsızlıklar
KUŞ GRİBİ
Vücut sıcaklığının >38°C olması ve Öksürük, boğaz ağrısı, nefes darlığı yakınmalarından bir ya da birkaçının olması ve
Belirtilerin başlamasından önceki 10 gün içinde kuş gribinden etkilenmiş bir ülkede kümes hayvanları (örneğin bir kümes hayvanı çiftliğini, evdeki bir kümesi ya da bir kuş pazarını ziyaret etme) ya da bilinen veya kuşkulu bir kuş gribi (H5N1) hastası ile temas öyküsü
BU BELİRTİLERDE İŞYERİ HEKİMİNİZE BAŞVURUN
HER GRİPAL ENFEKSİYON BELİRTİSİ KUŞ GRİBİ DEĞİLDİR
En önemli belirti yüksek ateştir (38 derecenin üzerinde)
GRİP AŞISI KUŞ GRİBİNE DE ETKİLİ Mİ ?
İnsana özgü influenzavirus viruslarına karşı koruyucu olan grip aşısı (VAXIGRİP) kuş gribi virusuna karşı korunma sağlamaz
Bununla birlikte, kümes hayvanları arasında patojenitesi yüksek kuş gribi salgını yaşanan ülkelerde temas riski yüksek olan kişilere, bu aşının yine de kullanılması önerilmektedir
Bu aşı ile insana özgü influenzavirus ve kuşa özgü influenzavirus ile oluşabilecek birlikte enfeksiyon sırasında herhangi bir gen değiş tokuşu olması, dolayısıyla pandemik- dünya çapında yayılma potansiyeli olan bir virusun ortaya çıkması olasılığı azaltılabilir
YURTDIŞI SEYAHAT YAPAN ÇALIŞANLARIMIZ
Hastalığın görüldüğü ülkelere seyahat edenler enfekte tavuk çiftliklerinden uzak durmalı
iyi piştiğinden emin olmadıkları kanatlı etleri ile yumurtaları tüketmemelidirler
Kişisel hijyene de gerekli önem verilmeli, eller sık sık sabun ve bol su ile iyice yıkanmalıdır
Türkiyeye dönüşlerinde 7-10 gün içinde ateş ve solunum sistemine ait belirtilerin görülmesi halinde İşyeri hekimine başvurmalıdırlar
KUŞ GRİBİ GÖRÜLEN ÜLKELER YURTDIŞI SEYAHAT EDEN ÇALIŞANLARIMIZIN DİKKATİNE
Çin, Endonezya, Güney Kore, Hong Kong, Japonya, Kamboçya, Laos, Tayland ve Vietnam’da saptanmıştır Güney Kore ve Japonya'daki H5N1 salgınları kontrol altına alınmakla birlikte, Vietnam, Tayland, Endonezya, Kamboçya, Laos ve Çin'deki salgınların ne ölçüde kontrol altına alındıkları belli değildir
2005'te ise salgının görüldüğü ülkelere Malezya, Kazakistan ve Rusya da eklenmiştir Avrupa’da en son Romanya’da tespit edildi
GÖÇMEN KUŞLAR İZMİRE GELDİ Mİ ?
Kuzey ülkelerden Balkanlara gelen göçmen kuşlar, şu an ağırlıklı olarak Romanya'dalar Bu kuşlar aslında nokta nokta, belli bir güzergahı izleyerek ilerlemiyor Yüzyıllardır soğuk havadan kaçarak göç ediyor Anadolu'daki yüzlerce sulak alan göçmen kuşların barınma ve üreme yeri
Hali hazırda göçmen kuşlar Ulubat Gölü, Kocaçay Deltası, Gediz Deltası, Meriç Deltası ve Mogan Gölü'ne de gelmiş durumdalar Hava soğudukça hareketsizleşen bu kuşların bazıları kolay kolay sulak alanları bırakıp yeni bir yere gitmeyi de seçmiyorlar Ancak havanın iyice soğumasıyla birlikte buralardan Göller Bölgesi'ne doğru ilerlemeleri İzmir ve Adana gibi daha sıcak illere doğru hareket etmeleri bekleniyor
KUŞ CENNETİNDE
ŞU ANDA TEHLİKE YOK
Ege Üniversitesi Tabiat Tarihi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdür Yardımcısı Prof Dr Mehmet Sıkı, İzmir Kuş Cenneti'nde hasta kuşa rastlamadıklarını ve herhangi bir tehlike görmediklerini ifade etti
GENEL GRİPTEN KORUNMA ÖNERİLERİ-1
Henüz grip aşısı olmadıysanız işyeri hekiminize başvurup aşı yaptırınız
Meyve ve sebze tüketiminizi arttırın
Ek C vitamini desteği alabilirsiniz
Dengeli beslenin
Bol sıvı tüketin
Ani hava değişiminden sakının, terledikten sonra üşütmeyin
GENEL GRİPTEN KORUNMA ÖNERİLERİ-2
Virüs durdurucu önlemleri alın:
El, ağız ve burun temizliğine dikkat edin
Mendil kullanın
Elinizi çok sık yıkayın
Öpüşmeyin, gereğinden çok yakın temas içinde olmayın
KUŞ GRİBİ HAKKINDA AYRINTILI BİLGİLENDİRME
Bundan sonraki bölümde kuş gribi hakkında ayrıntılı bilgiler yer almaktadır
KUŞ GRİBİ NEDİR ?
AVİEN İNFLUENZA- TAVUK VEBASI- KUŞ GRİBİ
İnfluenza A grubu virüslerin neden olduğu, kanatlı hayvanlarda solunum ve sinir sistemine ait belirtilerle birlikte yüksek bulaşma ve ölümle sonuçlanan akut bir hastalıktır
HANGİ KUŞLAR TAŞIYICI ?HANGİ KUŞLAR HASTA ?
Hastalığın doğal saklayıcısı göçmen su kuşları -özellikle yaban ördekleri
Virüsün saklayıcıları enfeksiyona dirençlidir; Vahşi kuşlar genellikle hastalanmadan bu virüsleri barsaklarında taşırlar
Evcil kanatlı hayvanlardan tavuklar ve hindiler hastalığa oldukça duyarlı olup, bu hayvanlarda hızlı ölüm ile seyreden salgınlar şeklinde ortaya çıkmaktadır
YEŞİLBAŞ ÖRDEKLER
Kuş gribi virusunun doğal rezervuarı, yeşilbaş ördeklerdir ve infeksiyona en dayanıklı olan kuşlar da bunlardır
Virusları çok uzaklara taşıyabilmelerine ve dışkılarıyla çıkarmalarına karşılık, yalnızca hafif ve kısa süren bir hastalık geçirirler (Evcil ördeklerdeki infeksiyon ise tıpkı tavuklar, hindiler, kazlar ve benzeri kümes hayvanlarındaki gibi öldürücüdür )
KÜMES HAYVANLARINA GEÇİŞ
Virus, infekte yabanıl kuşların dışkılarıyla kümes hayvanlarının arasına girebilir
Evcil kuşların serbestçe gezindikleri, yabanıl kuşlarla aynı kaynaktan su içtikleri ya da taşıyıcı durumdaki infekte yabanıl kuşların dışkılarıyla bulaşacak su kaynaklarını kullandıkları yerlerde, infeksiyonun yabanıl kuşlardan evcil kümes hayvanlarına bulaşma riski daha yüksektir
Canlı kuşların sıkışık ve sağlıklı olmayan koşullarda satıldığı pazarlar da bir başka yayılma kaynağı olabilir
KUŞ DIŞKISI İLE BULAŞMA
Kontamine kuş dışkısının 1 gramı 1 milyon kuşu infekte etmeye yetecek miktarda virus partikülü içermektedir
Patojenitesi yüksek kuş gribi virusları, çevrede özellikle düşük sıcaklıkta uzun süre etkinliğini koruyabilir Virus, kuş dışkısında C’de 30 günden fazla etkinliğini°soğukta en az üç ay, suda 22C’de 4 gün ve 0 koruyabilir
BİR ÇİFTLİKTEN DİĞERİNE TAŞIMA
Virus, kuş dışkısının bulaştığı toz ve toprak aracılığıyla, örneğin bulaşık donanım, araçlar, yem, kafesler ve giyecekler, özellikle ayakkabılarla bir çiftlikten diğerine yayılabilir
Virusu, ayakları ve vücutlarında taşıyarak “mekanik vektör”- taşıyıcı rolünü oynayan kimi hayvanlar, örneğin kemiriciler de yayabilir
Bilgiler sınırlı olmakla birlikte, sineklerin de mekanik vektör olabileceği düşünülmektedir
İNSANLARA BULAŞMA
Kuş gribi virüsünün insanlara hasta kuşlardan (özellikle kümes hayvanları) ve hasta kuşların salgılarının bulaştığı yüzeylerden bulaşır
hastalık, özellikle ölmüş hayvan ile direkt temas, solunum ve tüyler aracılığıyla bulaşıyor Bu nedenle, kümes hayvanları olan insanlar yüksek risk altında
Virüs, kümes hayvanlarının dışkılarına yerleşiyor ve orada toz haline geliyor Kümes hayvanlarıyla içli dışlı olan kişiler virüsü 'soluyarak' kapıyor
İNSANDAN İNSANA BULAŞMA
İnsandan insana bulaşma olmuyor
Ancak virüsün şekil değiştirebileceği ve insandan insana yayılma kapasitesi kazanabileceği belirtiliyor Vietnam ve Tayland'da dört kişinin bu şekilde bulaşıp öldüğü sanılıyor
İSPANYOL GRİBİ- KUŞ GRİBİ BENZERLİKLERİ
1918 yılında 20 ile 50 milyon kadar insanın ölümüne yol açan İspanyol gribi günümüzdeki kuş gribine benziyor
Güneydoğu Asya'daki kuş gribi virüsü, 1918 yılındaki virüs gibi, doğal olarak kuşlardan kaynaklanıyor
1918 yılında değişime uğrayan virüs, insanlara bulaşmış ve daha sonra insanlar arasında yayılmıştı
İspanyol gribi salgınından sonra bu ölümcül virüse karşı dünya çapında insanlar bağışıklık kazandı Bu nedenle yayılması durdu
KUŞ GRİBİ VİRÜSÜ
İnfluenzavirusların 15 hemaglütinin alt tipinin hepsi, kuşları infekte edebilir
Kuşlara özgü bu denli çok sayıda influenzavirus olması, bunlar arasında gerçekleşen gen transferi ve yeniden eşleşme sonucunda ortaya çıkan yeni alt tiplerin, insan influenzaviruslarındakinden çok daha sık olduğunu düşündürmektedir
Tedavisi nasıl yapılıyor? İlacı var mı?
Tam tedavisi yok Hastalık başladıktan sonra % 50 ölüm oranı mevcut Antiviral ilaçlar deneniyor Bu ilaçlar korunma amacıyla da veriliyor
ANTİVİRAL İLAÇLAR
Piyasadaki dört insan gribi ilacı A tipi virüslerde etkili Ancak bazı virüsler ilaca karşı dirençli hale gelebilir Şu ana dek en fazla problem yaratan H5N1 virusu , zaten Amantadine ve Rimantadine’e karşı direnç geliştirdi
Türkiye’de satılan Oseltamivir ve Zanamivir, enfekte hayvanlarla teması olanlara korunma amacıyla veriliyor
SİGARANIN ZARARLARI
Sigaranın, vücudun çeşitli organlarında yaptığı tahribat ve kanserin yanında cilt sağlığı ve güzelliğinize de zararları vardır. İşte sigaranın zararları:
- Ağız kokusu yapar, diş ve diş eti hastalıklarına yol açar.
- Dudak, yanak ve gırtlak kanserine neden olur. Hatta sigarayı yakmadan dudağında taşıyan yada tütün çiğneyenlerde de ağız için kanserleri görülür.
- Dilde, tat alma duyusunda bozulmalar olur.
- Beyin hücrelerinin ölümüne yol açar. Öğrenme bozuklukları, hafıza zayıflığı ve erken bunama görülür.
- Göz merceğinin saydamlığının azalmasına yani katarakta sebep olur.
- Cildin yapısının bozulmasına neden olur. Leke ve kırışıklık oluşur. Selülitlere sebep olur.
- Burunda koku alma duyusu azalır.
- Sinüzit, farenjit, bademcik ve orta kulak iltihabı gibi üst solunum yolu hastalıklarına yol açar.
- Damar sertliğini hızlandırır. Beyin ve kalpte damar tıkanıklığına neden olur. Kalp krizi ve tansiyon yükselmesi görülür.
- Erkeklerde iktidarsızlığın başlıca sebeplerindendir. Ayrıca mesane kanserinin önemli nedenlerindendir.
- Akciğerlerde çeşitli hasarlara, astım ve kronik bronşit gibi hastalıklara neden olur. Bronşlarda ve akciğerlerde birçok çeşit kanserin oluşmasına neden olur.
- Gastrit, ülser ve reflü hastalığına sebep olur. Mide ve yemek borusu kanserine yol açar.
- Gebelikte tüketilen sigara düşük doğumlara ve bebekte gelişme geriliğine neden olur.
- Erken menopoz ve rahim kanserinin sebebidir.
- Parmaklarda sararmaya ve tırnaklarda zayıflamaya yol açar.
- Kemik erimesine neden olur.
- Burger hastalığına sebep olur. Bu haslatık, el ve ayaklardan başlayarak tıkanıklığa yol açar ve uzuvların kesilmesi gerekir.
- Vücutta yorgunluk, uykusuzluk hali, stres, gerilim, performansta düşme ve reflekslerde azalma görülür.
- Pankreas kanseri riski artar.
- Hastalık, yara ve ameliyat tedavileri uzun sürer.
- Kullanılan ilaçları etkisizleştirebilir.
- Bütçenize yük olur, çevre kirliliğine yol açar, yangınların en önemli sebeplerindendir.
- Çocuklarınız kanseri önleyen genlerden yoksun hayata gelir.
- Hamilelerde %10-15 eksik kiloda doğuma ve bebek zeka eksikliğiyle doğar.
- Çevrenizdekileri de bu zararları verirsiniz. Çocuğunuzun sigaraya başlama oranı daha fazladır.