Tahtta 70 yıl: Kraliçe 2. Elizabeth kimdir?
Dün Buckingham Sarayı’ndan gelen açıklamada, Kraliçe II. Elizabeth’in hayatını kaybettiği duyuruldu. 96 yaşında hayatını kaybeden Kraliçe Elizabeth kimdir? Kraliçe Elizabeth’in yerine kim geçecek? İşte detaylar…
İngiltere, Kraliçe II. Elizabeth’in ölümünün ardından adeta yasa boğuldu.
İngiltere yasa boğuldu
II. Elizabeth, 21 Nisan 1926 tarihinde doğdu. Çocukluğu boyunca evde özel eğitim aldı. Babası, ağabeyi VIII. Edward'ın tahttan çekilmesiyle birlikte 1936'da kral oldu ve o tarihten sonra olası vâris konumuna geldi. II. Dünya Savaşı esnasında orduda görev almaya başladı. 1947'de Edinburgh Dükü Philip ile evlendi ve Charles, Andrew, Edward ve Anne adlarını verdikleri 4 çocukları oldu. 6 Şubat 1952'de tahta çıktı. 1953’te resmî olarak taç giydi ve gerçekleştirilen törenle birlikte tarihte ilk defa televizyonda yayınlandı. Aynı şekilde babasının yerine İngiliz Milletler Topluluğu'nun başkanı oldu.
Eşi Prens Philip, 9 Nisan 2021 tarihinde 99 yaşında iken Windsor kalesinde yaşamını yitirdi.
Kraliçe Elizabeth’in çocukları
Kraliyet Prensesi, Prenses Anne
Galler Prensi, Prens Charles
Wessex Kontu, Prens Edward
York Dükü, Prens Andrew
Buckingham Sarayı’ndan dün yapılan açıklamada “Kraliçe bu öğleden sonra Balmoral'da 96 yaşında hayatını kaybetti. Kral ve Kraliçe Eşi bu akşam Balmoral'da kalacak ve yarın Londra'ya geri dönecek. Açıklamada Prens Charles için “Kral”, eşi Camilla için ise “Kraliçe Eşi” unvanlarının kullanılması dikkat çekti.
Kraliçe II. Elizabeth’in yerine kim geçecek?
Kraliçe II. Elizabeth'in varisi olarak bilinen en büyük oğlu Galler Prensi Charles'tır. İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth, tahttaki 70'inci yıl dönümüne yönelik paylaştığı açıklamasında, veliaht Prens Charles kral olduğu zaman eşi Camilla'nın "kraliçe" olmasını istediğini aktarmıştı.
Prens Charles kral olduğunda, toplumun kendisine verdiği desteğin aynısını Charles'a ve eşi Camilla'ya vereceklerine inandığını söyleyen Kraliçe, tahttaki 70 yılı boyunca verdikleri destek için halka teşekkür etmişti.
Kraliçe Elizabeth’in yaşamı
96 yaşında İskoçya'daki Balmoral Kalesi'nde yaşamını yitiren ve İngiltere tarihinin "en uzun süre tahtta kalan monarkı" olarak tarihe geçen Kraliçe 2. Elizabeth, 70 yıllık görevi boyunca 15 İngiltere başbakanı gördü.
Londra'nın Mayfair semtinde 21 Nisan 1926'da Bruton Sokağı'ndaki 17 numaralı dairede doğan ve 6 Şubat 1952'de babasının ölümü sonrasında kraliçe olan Elizabeth'in tam ismi ‘Elizabeth Alexandra Mary Windsor’ olarak bilinir. Küçükken ailesinin "Lilibet" diye seslendiği ve evde eğitim verdiği Elizabeth'in, hayvanları çok sevdiği, özellikle köpeklere ve atlara özel ilgisinin olduğu biliniyor.
1952'de babası Kral 6. George'un ölümünü takiben 26 yaşında tahta çıkan Kraliçe Elizabeth, 2 Haziran 1953'te resmi törenle taç giydi.
Kraliçe Elizabeth, İngiliz Monarşisinde 70 yıllık hükümdarlığıyla, "İngiltere’nin en uzun süre tahtta kalan hükümdarı" unvanını elde etti. Kraliçe, 1952'de tahta çıktığı zaman, ABD Başkanı ise Harry Truman, Joseph Stalin hâlâ Sovyetler Birliği'nin lideriydi.
Kraliçe'nin 1953 yılındaki taç giyme töreni, "televizyondan canlı bir şekilde yayınlanan ilk kraliyet taç giyme töreni" olarak tarihe geçti.
Kraliçe’nin evliliği
Elizabeth, 10 Haziran 1921'de Korfu Adası'nda doğan ve doğumunda "Yunanistan ve Danimarka Prensi" unvanı verilen Philip ile 1934 yılında tanıştı. 2. Dünya Savaşı esnasında Pasifik ve Akdeniz filolarında görevli olan Philip'in, savaştan sonra o dönem prenses olan Elizabeth ile evlenmesine izin verildi.
1947'de yapılan nişan töreni öncesi "Yunanistan ve Danimarka Prensi" unvanından feragat eden Philip, İngiliz vatandaşı oldu, daha sonra anne ve büyükbabasının soyadı olan Mountbatten'i aldı. Philip ve Elizabeth, Londra'nın en büyük kiliselerinden Westminster Abbey'de 20 Kasım 1947'de evlendi.
Çift, dünyanın dört bir tarafından 2 bin 500'ü aşkın düğün hediyesi ve 10 bini aşkın tebrik telgrafı aldı.
Düğünden önce Kral 6. George tarafından kendisine "Edinburgh Dükü, Greenwich Baronu ve Merioneth Kontu" unvanları verildi. 1952'de Elizabeth, Kraliçe olurken, Philip de "komutan" rütbesine çıktığı ordudan ayrılarak 1957 yılında "İngiliz Prensi" unvanını aldı.
Çiftin Charles, Andrew, Edward ve Anne adları verilen biri kız olmak üzere 4 çocuğu oldu. Elizabeth'i tahttaki 69 yıllık görevi esnasında yalnız bırakmayan Prens Philip, nereye giderse kraliçeye eşlik etti.
9 Nisan 2021'de Kraliçe Elizabeth, eşi Prens Philip'in 99 yaşında yaşamını yitirmesiyle 95 yaşında dul kaldı.
15 İngiliz başbakanı gördü
İngiltere Kraliçesi, hükümdarlığı boyunca Winston Churchill'den Liz Truss'a kadar 15 İngiliz başbakanı gördü.
Kraliçenin tahtta kaldığı dönemde Soğuk Savaş başlayıp biterken, Berlin Duvarı inşa edildi ve daha sonra yıkıldı.
İngiltere Kraliçesi 2. Elizabeth, Yeni Zelanda, Avustralya, İngiltere, Kanada, Karayipler ve Pasifik Okyanusu'ndaki diğer ülkeler de aralarında yer almak üzere 16 ülkenin devlet başkanı konumunda bulunuyordu.
İngiltere haricindeki bu ülkelerde genel valiler, devlet başkanı yerine Kraliçe'yi temsilen görev alıyor.
Kraliçe Elizabeth, büyükannesi Kraliçe Victoria'nın rekorunu kırdı
Elizabeth, 2015’te 89 yaşındayken büyükannesi Kraliçe Victoria'nın en uzun tahtta kalma süresi rekorunu kırdı. 1901 yılında 81 yaşındayken yaşamını yitiren Kraliçe Victoria, 63 yıl 7 ay boyunca tahtta kalmıştı.
Kraliçe Victoria 1837’de tahta çıktığında 16 milyon nüfusa sahip Birleşik Krallık'ta, Kraliçe Elizabeth 1952 yılında tahta çıktığı zaman 50 milyon kişi yaşıyordu. Kraliçe Elizabeth'in tahtta kalma rekoru, Galler Prensi Charles'ın da "İngiltere'de en uzun süredir tahtı bekleyen varis" olmasına sebep oldu.
İngiltere Kraliçesinin tahtta bulunduğu 25. yılı "Gümüş Yıl Dönümü" ismiyle 1977 yılında, 50. yılı "Altın Yıl Dönümü" ismiyle 2002 yılında, 60. yılı "Pırlanta Yıl Dönümü" ismiyle 2012 yılında ve 65. yılı "Safir Yıl Dönümü" ismi altında 2017 yılında kutlandı.
Görev süresince, 110'u aşkın ülkeyi ziyaret eden Kraliçe Elizabeth, "dünyanın en fazla seyahat eden devlet başkanı" unvanına sahip fakat İngiltere’de pasaportlar Kraliçe adına düzenlendiği için, Elizabeth’in pasaportu bulunmuyor.
Aynı şekilde İngiltere'de ehliyetsiz araç kullanmasına müsaade edilen tek kişi de Kraliçe Elizabeth.
Kraliçe Elizabeth Türkiye’ye ne zaman geldi?
Tahtta bulunduğu süre boyunca Kraliçe Elizabeth, 1971 ve 2008'de Türkiye'ye resmi ziyaretler düzenledi. İstanbul, Bursa, İzmir, Kuşadası ve Ankara gibi yerleri gezdi.
Kraliçe 2. Elizabeth için dünyadan taziye mesajları
İngiltere Kraliçesi 2. Elizabeth'in vefatı sebebiyle birçok ülkeden taziye mesajları yayınlandı.
Beyaz Saray Sözcüsü Karine Jean-Pierre, günlük basın toplantısı sırasında, Kraliçe 2. Elizabeth'in 96 yaşında hayatını kaybettiğinin açıklanması üzerine taziyelerini aktardı. Jean-Pierre, "Kalplerimiz ve dualarımız Kraliçe'nin ailesi ve İngiltere halkıyla. Başkan Biden'ın söyleyeceklerinin önüne geçmeyeyim. İlk başta ondan bir şeyler duyun." sözlerini kullandı. Her geçen gün İngiltere ve ABD arasındaki bağların güçlendiğini aktaran Jean-Pierre, "İngiltere en yakın müttefiklerimizden biri. Yeniden söylüyorum kalbimiz İngiltere ile beraber." şeklinde konuştu. Öte yandan Beyaz Saray, Biden'ın, Kovid-19 konusunda gerçekleştireceği konuşmasının iptal edildiğini açıkladı.
ABD Başkanı Joe Biden, eşi Jill Biden ile yayımladığı taziye açıklamasında "Kraliçe bir hükümdardan fazlasıydı. Bir çağı belirledi." yorumunu yaptı. 70 yıl tahtta kalan 2. Elizabeth'in bir tarihe tanıklık ettiğini anımsatan Biden, Kraliçe'nin, bütün hayatını hizmete adadığına dikkat çekti. Biden, eşi Prens Philip'in de desteğiyle birlikte Kraliçe 2. Elizabeth'in birçok zorluğa göğüs gerdiğini belirterek "Kraliçe 2. Elizabeth, eşsiz sebatı ve şerefiyle İngiltere ve ABD arasındaki bağları güçlendiren bir isimdi. İlişkimizi özelleştirmede yardımcı oldu." açıklamasını yaptı. 1982'deki İngiltere ziyaretinde Kraliçe 2. Elizabeth ile tanıştığını söyleyen Biden, son olarak 2021 yılının Haziran ayındaki İngiltere ziyaretinde Kraliçe 2. Elizabeth'in kendisi ve eşini ağırladığını aktardı. Biden, Kraliçe 2. Elizabeth'in 14 ABD başkanı gördüğünü ve 11 Eylül saldırılarından sonra ülkenin acısını paylaştığını söyledi.
Kraliçe'nin vefatından sonra tahta oturan Kral 3. Charles ve eşiyle çalışacaklarını ifade eden Biden, şunları aktardı:
"Bugün kalplerimiz ve dualarımız İngiltere ve Commonwealth halkının yanında. Kraliyet Ailesi'ne en içten taziyelerimizi gönderiyoruz. Yalnızca Kraliçe için değil, ailenin sevgili annesi ve büyükannesi için de yastayız. Kraliçe'nin mirası İngiltere ve insanlık tarihinin sayfalarında yaşayacak."
ABD eski Başkanları Jimmy Carter, George W. Bush, Bill Clinton, Barack Obama ve Donald Trump da sosyal medyadan Kraliçe 2. Elizabeth için taziye mesajı paylaştı.
Avrupa Birliği
Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Charles Michel, tüm kalbiyle Kraliçe 2. Elizabeth'in ailesi ve sevenleriyle olduğunu ifade ederek Kraliçe'nin modern dünyanın değişmeyecek değerlerini gösterdiğini söyledi.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise Kraliçe Elizabeth'in dünyanın en uzun süre görev alan devlet başkanı olduğunu, Avrupa'da derin dönüşümlere, barışlara ve savaşlara tanıklık ettiğini söyledi.
Bu değişimlerde Kraliçe'nin yol gösterici olduğunu aktaran von der Leyen, aynı zamanda İngiltere Kraliçesi'nin sükunetini ve adanmışlığını asla bırakmadığını dile getirdi.
Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola, Kraliçe Elizabeth gibi çok az kişinin dünya tarihini şekillendirdiğini söyledi. Metsola, "Dünya, İngiltere'de ve onun ötesinde Kraliçe'nin halkı ile beraber yas tutuyor. O Büyük Kraliçe Elizabeth'ti. Huzur içinde uyusun." sözlerini kullandı.
NATO
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Kraliçe Elizabeth’in ölümü dolayısıyla derin üzüntü duyduğunu aktardı.
Kraliçe Elizabeth'in 70 yılı aşkın süre içinde özverili liderlik ve kamu hizmetinin örneği olduğunu söyleyen Stoltenberg, Kraliyet Ailesi, NATO müttefikleri Kanada ve İngiltere ile İngiliz Milletler Topluluğu’na başsağlığı diledi.
Fransa
Twitter’dan bir paylaşım yapan Fransa Cumhurbaşkanı E. Macron, Kraliçe 2. Elizabeth'in 70 yılı aşkındır İngiliz halkının birliğini ve devamlılığını temsil ettiğini söyledi.
Macron, “Onu, Fransa'nın dostu, İngiltere’ye ve asrına iz bırakan bir kraliçe olarak hatırlıyorum." açıklamasını yaptı.
Paris Belediye Başkanı Anne Hidalgo ise, Eyfel Kulesi'nin ışıklarının Kraliçe 2. Elizabeth'in anısına bu gece söndürüleceğini duyurdu.
İspanya
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, 2. Elizabeth'in vefatı sebebiyle bir başsağlığı mesajı yayımladı. Twitter hesabından bir paylaşım yapan Sanchez, "İngiliz Milletler Topluluğu ve Birleşik Krallığın bütün kraliyet ailesine, devletine ve vatandaşlarına başsağlığı diliyorum. Dünya genelinde önemli bir figür, Avrupa ve İngiliz tarihinin tanığı ve yazarı." sözlerini kullandı.
İtalya
İtalya Cumhurbaşkanı Sergio Mattarella, mesajında şunları söyledi:
"Sıra dışı öneme sahip bir figür tarihe adını yazdı. İngiliz vatandaşlarının hizmetine ve İngiliz Milletler Topluluğu ailesine adadığı uzun hükümdarlık yaşamında her şeyden önce yetkili bilgeliği ve yüksek bir sorumluluk duygusuyla hatırlanacaktır."
İsviçre
İsviçre Konfederasyonu Başkanı Ignazio Cassis, Kraliçe Elizabeth’in vefatı sebebiyle taziye mesajı yayınladı. Cassis, “Kraliçe II. Elizabeth’in yaşamını yitirmesinden dolayı derin üzüntü duydum. İsviçre ve Federal Konsey adına Kraliyet Ailesine en içten taziye dileklerimi gönderiyorum. İstikrarlı ve güçlü liderliğe sahip bir kadın olarak hatırlanacak.” değerlendirmesinde bulundu.
Finlandiya
Twitter hesabından açıklama yapan Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinistö, Kraliçe II. Elizabeth'in vefatı sebebiyle derin üzüntü duyduğunu söyleyerek onun 70 yıllık saltanatında tarihe şahitlik edip şekillendirdiğini aktardı.Niinistö, "(Kraliçe 2. Elizabeth'in) Göreve bağlılığı ve görev bilinci hepimize örnek. Kraliyet ailesi ve Birleşik Krallık toplumuna en derin başsağlığı dileklerimi iletirim." sözlerini kullandı.
Almanya
Almanya Cumhurbaşkanı Frank W. Steinmeier, II. Elizabeth için taziye mesajı paylaştı.
Instagram'dan mesaj yayınlayan Steinmeier, Kraliçe'nin vefatı sebebiyle İngiliz Kraliyet Ailesi'ne en derin taziyelerini iletti.
Almanya Cumhurbaşkanı, "Yalnızca Birleşik Krallık'ta değil, bütün dünyada büyük itibar ve saygı görüyordu. Almanya da Majesteleri'nin yasını tuttu. Milyonlarca Alman, bugün Birleşik Krallık halkıyla yas ve yürekten sempatiyle birbirine bağlı hissediyor. Onun engin görevini ve deneyimi örnek bir biçimde yerine getirmesi yaşayan hafızamızda kalacaktır. Onun ölümü bir dönemin sonu ve derin bir yaradır." şeklinde konuştu.
Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock, Almanya’nın, İngiltere Kraliçesi 2. Elizabeth'e minnettar kalacağını söyledi.
Twitter'dan paylaşım yapan Baerbock, "Adeta 100 yıl boyunca ülkesi için bir güven ve güç kaynağı olan Kraliçe 2. Elizabeth'in yasını İngiliz dostlarımızla tutuyoruz. Almanya, İkinci Dünya Savaşı'nın dehşetinin ardından bize el uzattığı için sonsuza kadar ona minnettar kalacaktır." ifadelerini kullandı.
Almanya Başbakanı Olaf Scholz, taziye mesajında İngiliz halkına ve Kraliçe'nin ailesine başsağlığı diledi.
Scholz, paylaşımında şunları söyledi:
"Almanya'da da milyonlarca kişi için bir ilham kaynağı ve rol model olan Kraliçe 2. Elizabeth'in vefatının yasını tutuyoruz. İkinci Dünya Savaşı'nın dehşetinin ardından Alman-İngiliz uzlaşmasına yönelik desteği unutulmayacaktır. Onu özleyeceğiz, bilhassa harika mizah anlayışını."
Norveç
Twitter hesabından paylaşım yapan Norveç Dışişleri Bakanı Anniken Huitfeldt, Kraliçe Elizabeth'in başarılarının üç farklı kuşağa yayıldığı ve dünyada hatırlanacağını aktardı.
Huitfeldt, "Kraliyet Ailesi'ne, İngiliz Milletler Topluluğu'na ve Birleşik Krallık halkına en içten taziyelerimi iletiyorum.” dedi.
Hindistan
Twitter hesabından açıklama yapan Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Kraliçe II. Elizabeth'in gözü pek biri olarak hatırlanacağını söyleyerek "Halkına ve milletine ilham veren bir liderlik yaptı. Sosyal hayatta dürüstlük ve haysiyetin simgesi oldu." değerlendirmesini yaptı.
Modi, İngiltere halkına ve Kraliyet ailesine taziye dileklerini sunduğunu söyledi.
Rusya
İngiltere Kraliçesi 2. Elizabeth’in hayatını kaybetmesi sebebiyle Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, tahta geçen İngiltere Kralı 3. Charles’a taziye mesajı yolladı.
Kremlin’den gelen açıklamada, Putin gönderdiği taziye açıklamasında 2. Elizabeth için en derin taziyelerini ileterek Birleşik Krallık’ın yakın dönemindeki en önemli olayların Kraliçe’nin adıyla ayrılmaz bir biçimde bağlantılı olduğuna dikkat çekti.
2. Elizabeth’in dünya sahnesinde yıllarca otorite sahibi olduğunu, bunun dışında tebaasının saygısını ve sevgisini haklı olarak yaşadığını söyleyen Putin, “Size bu telafisi imkansız, ağır kayıp karşısında güç ve sebat diliyorum. Kraliyet üyelerine ve Büyük Britanya toplumuna destek ve içten taziyelerimi iletmenizi rica ederim.” sözlerini kullandı.
KKTC
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, İngiltere Kraliçesi 2. Elizabeth için başsağlığı mesajı paylaştı.
Cumhurbaşkanı Tatar, "İngiltere Kraliçesi 2. Elizabeth'in vefatını üzüntü ile öğrendim. Birleşik Krallık halkına, İngiliz Milletler Topluluğu'na ve Kraliyet Ailesi'ne en derin taziyelerimi iletirim." sözlerini kullandı.
Yunanistan
Yunanistan Cumhurbaşkanı Katerina Sakelaropulu, Kraliçe'nin ailesine ve İngiliz toplumuna başsağlığı diledi.
Kraliçe Elizabeth'in döneminin, İngiltere'nin modern tarihine damgasını vurduğunu söyleyen Sakelaropulu "Ülkesinin direklerinden biri oldu, saygı ve sevgiyle ödüllendirildi." sözlerini kullandı.
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ise Twitter’dan bir paylaşım yaparak Kraliçesi Elizabeth'in ölümü için, "Tahtta bulunduğu sürede sergilediği görev, özveri ve hizmet yalnızca örnek alınası değil, aynı şekilde olağanüstüydü." sözlerini kullandı. yer verdi.
İsrail
Kraliçe 2. Elizabeth'in vefatı sebebiyle İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, İngiliz Kraliyet Ailesine, İngiliz Milletler Topluluğuna ve İngiliz halkına en derin taziyelerini iletti.
Taziye mesajında İsrail Cumhurbaşkanı, "Majesteleri Kraliçe II. Elizabeth, basitçe ‘Kraliçe’ olarak tanınıyordu. Onun gidişi bir devrin sonudur. Kraliçe tarihi bir şahsiyetti; tarihi yaşadı, tarih yazdı ve ölümüyle beraber ilham verici, muhteşem bir miras bıraktı.” değerlendirmesini yaptı.
Herzog, mesajında şunları söyledi:
"Önemli ve uzun saltanatı süresince dünya dramatik bir biçimde değişirken Kraliçe, sorumlu ve istikrarlı liderliğin bir simgesi ve ahlak, vatanseverlik ve insanlığın bir alameti olarak kaldı. Kraliçe, halkına hizmet ve hayatı boyunca bütünlük, kadim gelenek ve görev ruhunun vücut bulmuş haliydi."
Brezilya
Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, 2. Elizabeth için 3 gün boyunca ülkesinde yas ilan edildiğini açıkladı.
Twitter hesabından açıklama yapan Bolsonaro, "Dünya için bu üzücü günde, üç günlük resmi yas ilan ediyoruz ve Brezilya toplumunu Kraliçe 2. Elizabeth'i anmaya davet ediyoruz." sözlerine yer verdi.
Güney Afrika
Güney Afrika Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa, İngiliz halkına ve Kraliçe'nin ailesine başsağlığı diledi.
Ramaphosa, "Majesteleri, olağanüstü bir hayat yaşamış, sıra dışı ve dünyaca ünlü bir figürdü. Mirası ve hayatı, dünyanın dört bir tarafından birçok kişi tarafından sevgiyle hatırlanacak." yorumunu yaptı.