GürcüceGürcüce (Gürcüce: Kartuli ena). Kafkas dilleri ailesinin Güney Kafkas dilleri öbeğine bağlı dil. Yazı ve edebiyat geleneği olan tek Kafkas dili olarak bilinir. Gürcistan’ın resmi dilidir. Batı ve Doğu öbekleri olarak bilinen çok sayıda diyalekti vardır. Resmi dil ve edebiyat dili olan Gürcüce, Doğu diyalekti üzerinde gelişmiştir. Gürcüce, Svanca, Megrelce ve Lazca ile birlikte Güney Kafkas dillerini oluşturur.
TarihçeGürcüce, yazılı geleneği olan eski dilerden biridir. Bu gelenek, ilk edebiyat örneklerinin çıktığı 5. yüzyıla değin uzanır. Bu yüzyıldan 11. yüzyıla değin kullanılan yazılı dil, Eski Gürcüce olarak adlandırılır. Bununla birlikte, bu dönemden kalmış edebi metinler bugünkü kuşaklar tarafından da anlaşılmaktadır. Yeni Gürcüce olarak adlandırılan dil, 12. yüzyılda din dışı yapıtların yazılmaya başlamasıyla ortaya çıkmıştır. Yeni Gürcüce, 19. yüzyılda bugünkü biçimini almıştır. Bunun yanı sıra Eski Gürcüce’nin kullanımı, bu yüzyılın başlarına değin dinsel metinlerde kullanılmıştır. Eski Gürcüce’de beş ünlü ve 30 ünsüz varken, modern Gürcüce’de beş ünlü ve 28 ünsüz vardır.
Sözcükler ve ad durumuGürcüce’de, Hint-Avrupa dillerindeki sözcüklere benzer kelimeler bulunur. Gürcüce’de, eski dönemden başlayarak Farsça’dan ve Arapça’dan sözcükler almıştır. Buna karşın, Gürcüce’nin Batı diyalektlerinde rastlanan Türkçe kelimeler, edebiyat dilinde Arapça ve Farsça sözcüklerle kıyaslanmayacak kadar azdır. Son iki yüz yıllık dönemde Rusça’dan girmiş pek çok kelime vardır. Gürcüce’de ayrıca, pek çok dilde olduğu gibi Latince ve Eski Yunanca kelimeler bulunmaktadır. Günümüzde Gürcüce, yaklaşık 120.000 kelimeden oluşmaktadır.
Gürcüce’de adın yedi durumu vardır. Bunlar yalın durum, eden durumu, yönelme durumu, tamlayan durum, araç durumu, çıkma ve seslenme durumudur. Sıfatlar genellikle niteledikleri addan önce gelir. Sıfatlar adla sayı bakımından değil durum bakımından uygunluk gösterir.
Yazı sistemiGürcüce’nin yazımında iki ayrı alfabe kullanılmıştır. Bunlardan Hutsuri, altısı ünlü 38 harften oluşuyordu. Bu kilise yazı sistemi günümüzde tamamen terk edilmiştir. Mhedruli denilen alfabe ise, bugünkü Gürcü alfabesinin temelini oluşturur. Mhedruli alfabesi başlangıçta altısı ünlü 40 harften oluşuyordu. Bugün ise Gürcü alfabesi beşi ünlü 33 harften oluşmaktadır. Gürcü alfabesinin gelişimiyle ilgili farklı görüşler vardır. Ancak Gürcü kaynakları bu alfabenin İÖ 3. yüzyılda Kral Parnavaz döneminde geliştirilmiş olduğunu kabul eder.
Günümüzde Gürcüce, yuvarlak harflerden oluşan bir alfabeyle soldan sağa doğru yazılır. Bu yazı, 9. yüzyılda kullanılan köşeli yazıdan türemiştir. Köşeli yazı ise, Eski Gürcüce’nin yazıldığı yazı biçimidir.
Konuşulduğu coğrafyaGürcüce, Gürcistan dışında, Rusya’da, İran’ın İsfahan eyaletinde (Fereydanşehr ve çevresi), Azerbaycan’ın Gürcistan’a sınır olan bölgesinde, İsrail’e göç eden Gürcistan Musevileri arasında konuşulur. Türkiye’nin kuzeydoğu kesiminde ve Karadeniz kıyısı boyunca çeşitli yerlerde konuşulan Gürcüce, modern Gürcü dilinden hayli farklıdır ve büyük ölçüde Türkçe’nin etkisinde kalmıştır. Değişik diyalektleriyle birlikte günümüzde yaklaşık 6 milyon kişinin Gürcüce konuştuğu tahmin edilmektedir.
Kaynak
- http://www.konapedia.com/index.php?title=G%C3%BCrc%C3%BCce KonaPedia.Com
gürcücegürcü dili.
gürcüce1 . Gürcü dili.
2 . sıfatBu dille yazılmış olan.
gürcüceTürkçe gürcüce kelimesinin İngilizce karşılığı.
Georgian