Kanı Anlamak
Kan plazma adı verilen bir sıvıdan oluşur. Plazma 4 kısma ayrılır:
Kırmızı Kan Hücreleri
Vücuda oksijen taşır.
Beyaz Kan Hücreleri
Bağışıklık sistemi içinde yer alır, vücudu enfeksiyonlardan korur.
Platalet
Kanın pıhtılaşmasını sağlayan yapıdır.
Protein ve Diğer Kimyasallar
Çeşitli fonksiyonları vardır.
Kırmızı kan hücreleri kemik iliğinde üretilir ve kan dolaşımına günde milyonlarcası salınır. Kırmızı kan hücresinin ortalama ömrü 120 gündür. Bu yüzden eski olanların yerine geçmesi için sürekli üretimine ihtiyaç vardır. Kırmızı kan hücreleri hemoglobin adı verilen bir kimyasal içerir. Hemoglobin oksijene bağlanır ve akciğerden aldığı oksijeni vücudun bütün bölgelerine taşır.
Kırmızı kan hücreleri ve hemoglobinin sürekli üretilmesi için sağlıklı bir kemik iliğine, demire ve folik asit gibi vitaminlere ihtiyaç vardır.
Asit Eksikliği Anemisi
Anemi:
-Vücudun normalden daha az kırmızı kan hücresine sahip olması, ya da
-Kırmızı kan hücrelerinin normalden az hemoglobin içermesidir.
İki durumda da, kan dolaşımıyla taşınan oksijen miktarında düşüş olur. Aneminin farklı sebepleri vardır (demir ve bazı vitamin eksiklikleri gibi).
Folik asit bir vitamindir ve vücutta hücre yapımı (kırmızı kan hücreleri) için gereklidir. Vücut fazla kolik asit depolayamaz. Sürekli olarak folik asit almak gerekir. Birçok yiyecek folik asit içerir: ıspanak, brokoli, yeşil fasulye, karaciğer, patates vs. Normal, dengeli bir diyet yeteri miktarda folik asit içerir. Bununla birlikte folik asit eksikliği anemiye ve diğer belirtilere sebep olabilir.
Bir kan testi ile anemi anlaşılabilir.
Folik Asit Eksikliği Belirtileri
Anemiye bağlı semptomlar vücutta oksijen miktarının azalması sonucu oluşur. Folik asit eksikliğini anlamak için aşağıdaki belirtilere bakmak gerekir.
Yaygın belirtiler şunlardır:
- Yorgunluk
- Enerjisizlik(letarji)
- Baş dönmesi, Bayılma hissi
- Kolayca nefessiz Kalma
Daha az yaygın belirtiler ise şunlardır:
- Baş ağrıları
- Kalp atışının kolayca hızlanması (çarpıntı)
- Tat duyusunun değişmesi ve azalması
- Kulaklarda çınlama
- Solgun görünüm
- Ellerde Uyuşma
- Ayaklarda Uyuşma
- Depresyon
Folik Asit Eksikliğinin Sebepleri
Folik asit içeren yiyeceklerin yetersiz alımı
Bu en yaygın sebeptir. Genelde yetersiz beslenen yaşlı insanlarda görülür. Çok alkol tüketenler de yine bu grupta yer alırlar.
Hamilelik
Gebelikte folik asitin bir kısmı büyümekte olan bebeğe aktarılır. Özellikle hamileliğin ilerleyen zamanlarında hem anne hem de çocuk folik asit eksikliği riski ile karşı karşıya kalabilir.
İnce bağırsakta Sorunları
Çölyak hastalığı ve Crohn Hastalığı gibi ince bağırsakta emilimi azaltan durumlar sebebiyle folik asit eksikliği oluşabilir.
Bazı Kan Bozuklukları
Orak hücre hastalığı ve talasemi gibi bazı hastalıklar kırmızı kan hücrelerinde kayba yol açarlar. Bu durumda normal miktarlarda alınan folik asit yeterli olmayabilir.
Bazı İlaçlar
Özellikle bazı mide ilaçları folik asitle etkileşime girerek, bağırsaklarda emilimi zorlaştırır. Bu yüzden kullanmakta olduğunuz ilaçların prospektüsünü okumaya özen gösterin.
Folik Asit Eksikliği Nasıl Giderilir?
Tedavi kolaydır ve her gün folik asit hapı kullanarak yapılır. Anemi geçene kadar ve folik asit vücutta depolanana kadar bu kullanıma devam etmelisiniz. Genelde 4 ay kadar sürer. Diyetinizle ilgili bir tavsiyeye ihtiyacınız olabilir, diyetinizi iyileştirdiğinizde hap almayı durdurabilirsiniz. Eğer beslenme düzeni folik asit eksikliğinin sebebi değilse tedaviye devam etmek zorunda kalabilirsiniz. Bu durumda hayatınız boyunca bu haplardan almak zorundasınız.
Folik Asit Eksikliği Hamilelikte
Ayrıca folik asit almak hamileliğin ilk 12 haftasında bütün kadınlara tavsiye edilir. Sağlıklı ve iyi bir diyetiniz olsa bile. Böylece bebekte sipina bifida hastalığının oluşması riski ortadan kalkar. Hamile olmadan önce ekstra folik asit almaya başlamanız en iyisidir. Eğer hamilelik planlı değilse de, öğrendiğiniz andan itibaren almaya başlayın.
Folik asit eksikliği bebek:
Çoğu kadın için dozaj günde 0.4 mg’dır. Eğer bebekte omurilik problemleri oluşması riski varsa bu dozaj günde 5 mg’a kadar çıkabilir. Riskler şu sebeplerle ortaya çıkabilir:
- Önceki bebeğinizde omurilik problemleri varsa
- Kocanız ya da birinci derece bir akrabanızda omurilik problemleri varsa
- Çölyak hastalığına, diyabete, orak hücre hastalığına veya talasemiye sahipseniz
- Aşırı kiloluysanız, özellikle vücut-kitle indeksiniz 30’un üzerindeyse
- Epilepsi için ilaç alıyorsanız.