Toplum Sözleşmesi
Toplum Sözleşmesi (social contract)Fikir olarak Platon’a dayanmasına rağmen, on yedinci ve on sekizinci yüzyıllarda popülerleşmiş bir toplumsal düzen kuramı. Toplum sözleşmesi, devlet ile yurttaşları arasındaki, tarafların hak ve ödevlerinin açıkça ifade edildiği ve yazılı olmayan bir anlaşmadır.Hepsi de gerçek bir iktidar dağılımından ziyade ideal bir iktidar dağılımı durumunu yansıtan en ünlü üç sözleşme Thomas »Hobbes, John »Locke ile Jean-Jacque »Rousseau’nun imzalarını taşımaktadır. Hobbes, güvenliğin ve düzenin ancak tüm yurttaşların bireysel iktidarlarını merkezi bir iktidara (Egemen) teslim edeceği, bunun karşılığında can ve mülk güvenliğinin korunacağı bir sözleşmeyle sağlanabileceği görüşündeydi. Bununla neredeyse tamamen zıt bir stratejiyle, boyutları minimal düzeyde kalan ve geri çağrılabilir nitelikte bir yönetim anlayışını ortaya atan Locke’un sözleşmesi, açgözlülük ile özçıkar şeklinde adlandırılabilecek doğal yasaları temel almaktaydı (Amerikan yönetim sistemine hemen hemen değişmeden aktarılan bir görüş). Rousseau’nun tasavvur ettiği sözleşme ise, “Genel İrade” ifadesine dayalı olarak tam bir özgürlüğü ve demokratik katılımı gerektirmekteydi.Toplum sözleşmesi kuramı, gerçeklikten uzak, hayali niteliğinden dolayı, modern sosyal bilimcilerce benimsenmemiştir.Fakat yönetimin doğası ve amacı ile ideal toplumun karakteristik özellikleri hakkında hâlâ birçok ilginç soruyu gündemde tuttuğu yadsınamaz.