Gazeteciler.com'da Cenk Aç?k, Anadolu'da de?i?en gazete okuma tercihlerini ve gözlemlerini aktarm??. ?lgi çekici tespitlerin yer ald??? yaz?da yeni zengin ve bürokratik kesimin Habertürk okumaya ba?lad???n? Hürriyet ve Sabah'?n ise açmazda oldu?unu savunmu?...
CENK AÇIK'IN YAZISI
Do?uda bir ilçeden medyan?n manzaras?
Bayram? do?uda, çocuklu?um geçti?i ilçede geçirdim. Hem biraz kafa dinlemek, hem de referanduma mütevaz? bir katk? yapmak üzere birkaç y?ld?r gidemedi?im ?irin ilçeme gittim. Orada ya?ad???m birkaç gün, sanki ba?ka bir dünyadayd?m. ?nsanlar farkl?, kayg?lar farkl?, meraklar farkl?, k?saca gündem farkl?.
Bunu daha önce de tecrübe etmi?tim. Gündemin sahibi görünen medya asl?nda kendisi çal?yor, kendisi oynuyor. Lakin bu kez bunu san?r?m daha derinden hissettim.
Evet, biz hepimiz burada kendimiz çal?yoruz, kendimiz oynuyoruz. Yazd?klar?m?z çizdiklerimiz daha çok mahallenin sakinleri aras?nda kal?yor. Belki bir de küçük bir az?nl?k konuya dahil oluyor.
Dün Ertu?rul Özkök'ün de belirtti?i gibi gazetelerin okundu?u ?ehirler ile gazete okunmayan ?ehirlerin referandum sonuçlar?na bakarsak medyan?n etki alan?n? da az çok görmü? oluyoruz.
Ben de bugün size bu küçük ilçede medyaya dair ilginç gözlemlerimi aktarmak istiyorum.
Bu ilçenin merkez nüfusu 10 bin kadar. Köyleriyle beraber 30 bine yakla??yor nüfus. Gazete okunurlu?u yok denecek kadar az.
?u çarp?c? olgu her ?eyi özetliyor: Tek bir gazete bayii var ve burada da ancak 45-50 gazete sat?l?yor.
Burada ilginç olan sadece okunan gazete say?s?ndaki azl?k de?il. Tercih edilen gazeteler ve bu tercihin zamanla nas?l de?i?ti?i de ilginç.
Gazete almak için bayiye gittim. Tezgahtarla muhabbet esnas?nda hangi gazetenin kaç satt???n? da sordum. Ald???m cevaplar medyadaki sessiz de?i?imin göstergesi belki de.
Tezgahtar arkada? hangi gazetenin kaç satt???n? söylerken bir gözlemini de payla?t? benimle. Önce sat?? rakamlar?n? vereyim sonra gözlemin üzerine birkaç kelam edece?im. Köyleriyle beraber yakla??k 30 bin nufüslu ilçede Habertürk 10, Sabah 9, Hürriyet 7 adet sat?yormu?. Bunlar promosyonsuz rakamlar. Ben bu rakamlar? görünce biraz da i?in iç yüzünü anlamak niyetiyle " Kim niye al?yor Habertürk'ü" diye sordum.
Gelen cevap: "Öyle deme abi, art?k yeni zengin ve bürokratik kesim gazetelerini de?i?tirip Habertürk'e kay?yor". Tezgahtar?n verdi?i bu cevap eminim burada yay?n yönetmenli?i yapan birçok gazeteci arkada?? rahats?z edecek türden.
Görünen o ki Türkiye'nin de?i?en siyasi tablosunun arkas?nda toplumsal bir de?i?im de var. Küçük ilçelerdeki elit kesimin gazete tercihindeki kayman?n anlam? bu.
Biliyorum 10 bin nüfuslu bir ilçe yeterli örnek te?kil etmez. Ama Türkiye genelinde de 'elit' kesimin de?i?imi de gazete tercihlerine yans?yacakt?r.
Burada Habertürk meselesi üzerinde biraz durmak istiyorum.
Bayramdaki gözlemlerim Habertürk'ün yeni dönemin gazetesi olldu?u yönünde. Yaln?z, Habertürk'ün bu alanda bir manisi var ki o da yazar seçimindeki yanl??lar.
Habertürk Bekir Co?kun gibi daha çok Sözcü gazetesine yak??acak fanatiklikte kalemleri transfer ederek yeni Türkiye ile kuraca?? sa?lam ba?? tehir etti, ediyor.
Habertürk'ün de 'yanda?' yazarlarla doldurulmas?n? isteyenlerden de?ilim tabii. Muhalifli?inde de yanda?l???nda da makulü yakalam?? bir çok kalem var. Habertürk yazar seçerken bu inceli?e dikkat edebilseydi, daha çok yolu daha h?zl? katetmi? olabilirdi.
Biliyorsunuz, Bekir Co?kun ile Habertürk'ün yollar? ayr?lmak üzere. San?r?m benim gözlemimin benzerini gazetenin yöneticileri de tecrübe ediyor.
Gazetenin ilk ç?kt??? günlerde yazar bulamaman?n getirdi?i psikolojiyle yap?lm?? bir tercih de olabilir Bekir Co?kun tercihi. Ama art?k Habertürk kendini gazete olarak kabul ettirdi?ine göre, o psikolojiye yenik dü?ecek durumda de?il. Çünkü gazete okurla bulu?may? ba?ard?. Bundan sonra fanatiklerden uzak durup, makulleri tercih edebilir.
Fanatiklik kimseye fayda sa?lam?yor. Sadece muhalefetin fanati?i de?il, yanda?l???n fanatikli?i de kaybettiriyor. Bekir Co?kun'un Habertürk'e verdi?i zarar?n ayn?s?n? ba?ka birçok 'yanda?' yazar da Sabah'a vermiyor mu? Okurun gazete tercihlerinin de?i?mesinde bunun önemli bir etken oldu?unu dü?ünüyorum.
En fanatik Ak Partili bile kendisine söven Bekir Co?kun gibileri okumak istemedi?i gibi, fanatik yanda?lar? da okumak istemiyor.
Habertürk Hürriyet'in temsil etti?i eski okuru de?il, olu?maya ba?layan yeni okuru kendisine hadaf seçmeli. Medyadaki yerini sa?lamla?t?racak rota bu olur.
Hürriyet'e gelince, benim gözlemlerime göre, yeni çizgi aray???ndaki bu gazete büyük bir açmaz içerisinde. Anadoludaki tabirle 'ölmü? ama a?layan? yok'.
Hürriyet okurdaki de?i?imi anlamaya çal??mak bir yana, referandumdan ç?kan sonucu yorumlarken 'halk?n %60'? hâlâ aptal' diyen yazarlar? var.
Yol boyunca birkaç gazete bayiine daha u?rad?m. Buralardan da elde etti?im sat?? rakamlar?n? payla?mak istemiyorum. Çünkü rakamlar ad? yanda?a ç?km?? baz? gazeteler aç?s?ndan gerçekten facia niteli?inde.