FUTURE SIMPLE (WILL)
(Will’in gelecek zaman kullanımı)
1. Will, gelecekle ilgili düşünce veya varsayıma dayalı tahminde bulunurken kullanılabilir.
Robots will teach English in the future. (Gelecekte robotlar İngilizce öğretecek.)
Açıklama: Cümleyi kuran kişinin düşüncesine ve tahminine göre teknoloji böyle gelişirse robotlar bir gün İngilizce öğretecektir. Kişinin kendi düşünce ve varsayımına dayalı tahminleri içeren ifadelerde will kullanılır.
In the future, people will live in the space. (Gelecekte insanlar uzayda yaşayacaklar.)
Açıklama: Cümleyi kuran kişinin kurgu ve hayal dünyasına dayalı bir tahmindir. Düşünceye dayalı tahminlerde will kullanılır.
2. Will, gelecekle ilgili tahminde bulunurken kullanılabilir. Maybe, perhaps, probably, possibly gibi belki anlamına gelen zarflarla birlikte kullanılır.
Maybe Emma will help us. (Belki Emma bize yardım eder.)
Açıklama: Emma’nın yardım edip etmeyeceği belli değildir. Kesin olmayan gelecekle ilgili ihtimallerde will kullanılır.
3. Gelecekte gerçekleşip gerçekleşmeyeceği kesin olmayan eylemleri dile getirirken I think, I believe, I hope, I’m afraid, I suppose gibi ifadelerle birlikte will cümlesi kullanılabilir.
I think I will have a barbecue on Sunday. (Sanırım Pazar günü ızgara yapacağım.)
Açıklama: Söz konusu eylem kesin olmamakla birlikte, Pazar günü yapılması düşünülmektedir.
4. Gelecekle ilgili söz verirken I promise ifadesi ile birlikte will cümlesi kullanılır.
I promise I will study my lessons and listen to the teacher. (Derslerime çalışacağıma ve öğretmeni dinleyeceğime söz veriyorum.)
Açıklama: Söz verildiği için will kullanılmıştır.
5. Konuşma anında verilen anlık kararlarda will kullanılır.
Child: I’m hungry, mum. (Çocuk: Acıktım, anne.)
Mother: I will make you sandwich. (Anne: Sana ekmek arası yapayım.)
Açıklama: Bu konuşmada, çocuk annesine acıktığını belirtiyor. Anne ise konuşma anında duruma göre hareket edip, çocuğuna ekmek arası yapacağını söylüyor. Önceden planlanmış bir durum söz konusu değil. Konuşma anında anlık verilmiş bir karardır.
Child: I don’t feel well, dad.
Father: I will take you to the doctor.
Açıklama: Bu konuşmada çocuk babasına “iyi hissetmediğini” söylüyor. Babası da onu doktora götüreceğini söylüyor. Konuşma anında duruma göre gelecekle ilgili verilen bir karardır.
6. Birine ricada bulunurken de “Will you …?” soru kalıbı kullanılır.
Will you give this document to the manager, please? (Bu belgeyi yöneticiye verir misiniz lütfen?)
7. Will, şu zarflarla birlikte kullanılabilir:
tomorrow (yarın), the day after tomorrow (yarından sonraki gün), next week (gelecek hafta), next month (gelecek ay), next year (gelecek yıl), tonight (bu gece), soon (yakında), in a week (bir hafta içinde), in a month (bir ay içinde), in a year (bir yıl içinde) gibi…
BE GOING TO
(Be going to’nun gelecek zamanda kullanımı)
1. Be going to, yakın gelecekle ilgili niyet ve planlar için kullanılır. Bu tarz cümlelerde eylemden çok niyet vurgulanmaktadır. İlgili eyleme konuşma anından önce karar verilmiştir.
I‘m going to see Paris on holiday. (Tatilde Paris’e gidiyorum.)
Açıklama: Üstteki örnekte kişi tatilde Paris’e gitme kararını önceden kararlaştırmıştır. Bu niyetini be going to ile ifade etmektedir. Konuşma anında verilmiş bir karar değildir.
Tom won the lottery. He says he is going to buy a Ferrari 430. (Tom piyango kazandı. Ferrari 430 alacağını söylüyor.)
Açıklama: Tom’un piyango ile yüklü miktarda para elde etmiş olması onun Ferrari 430 gibi pahalı bir araba almaya karar vermesine ön ayak olmuştur. Tom, bu arabayı almayı planlamaktadır. Bunu daha önceden dile getirmiştir.
2. Gelecekle ilgili belirtilere veya bir delile dayanan tahminlerde bulunurken be going to kullanılır.
Look at the little boy! He‘s going to fall into the swimming pool. (Şu ufak çocuğa bak! Yüzme havuzuna düşecek.)
Açıklama: Cümleyi kuran kişi, ufak çocuğun havuzun kenarına yaklaştığını görür ve çocuğa dikkat çekerek onun düşme tehlikesinde olduğunu veya düşmek üzere olduğunu belirtir. Küçük çocuğun havuza düşeceğini be going to ile ifade etmesi, görülene dayalı tahmindir.
John didn’t study hard for the exam. He‘s not going to pass it. (John, sınava sıkı çalışmadı. Sınavı geçemeyecek.)
Açıklama: John’un sınava çalışmadığı dile getiriliyor. Buna dayanarak onun sınavı geçemeyeceği tahmin ediliyor.
PRESENT CONTINUOUS
(Present continuous tense’in gelecek zamanda kullanımı)
Fiillerde kip (anlam) kayması İngilizcede de mevcuttur. Örneğin present continuous tense, şuan gerçekleşen eylemleri ifade etmek için kullanıldığı halde, gelecekle ilgili eylemleri ifade etmek için de kullanılabilir.
Present continuous tense, gelecekle ilgili önceden ayarlanmış faaliyetler hakkında konuşurken kullanılır. Böyle bir durumda bir faaliyetin gelecekte belirli bir tarihte düzenlenmesine önceden karar verilmiştir. Hatta ilgili faaliyetin gerçekleşmesi için birden fazla kişinin önerisi veya katılımıyla karar verilmiş ve ön hazırlık dahi yapılmış olabilir. Faaliyetin günü önceden belirlenmiştir. Aşağıdaki örnek cümleleri inceleyiniz.
Tom and Laura are leaving for London tomorrow. (Tom ve Laura, yarın Londra’ya gitmek üzere şehirden ayrılıyorlar.)
Açıklama: Tom ve Laura, Londra’ya gitmek için önceden hazırlık yapmışlar ve yarın gitmeye karar vermişlerdir. Ne zaman gidecekleri önceden kararlaştırılmış ve biletler dahi alınmıştır. Yani her ikisi de Londra’ya seyahat etme eylemini önceden ayarlamışlardır.
Hakan is playing football with his friends on Sunday. (Hakan, Pazar günü arkadaşlarıyla futbol oynuyor.)
Açıklama: Hakan ve arkadaşları futbol oynamaya çoktan karar vermiş ve günü bile belirlemişlerdir. Hakan’ın Pazar günü geldiğinde arkadaşlarıyla futbol oynayacağı önceden kararlaştırılmış bir faaliyettir. Pazar günü oynanacak maç, önceden ayarlanmış bir etkinliktir.
I‘m meeting my uncle at the airport tomorrow. (Yarın dayımı hava alanında karşılayacağım.)
Açıklama: Dayımın hava alanına geleceği tarih ve onu orada karşılayacağıma önceden dayımla yaptığım görüşmede karar verdim. Dayım ile daha önce yaptığım telefon görüşmesinde onu hava alanında karşılayacağımı önceden görüştüm ve birlikte görüşeceğimiz zamanı ayarladık. O yüzden “Dayımı hava alanında karşılıyorum” şeklinde bir cümle kurmaktayım. Her şey önceden ayarlanmış.
Henry and Emily are celebrating their wedding anniversary on Saturday. (Henry ve Emily, Cumartesi günü evlilik yıldönümünü kutluyorlar.)
Açıklama: Henry ve Emily’nin yıldönümü bu sene Cumartesi gününe denk geliyor ve evlilik yıldönümünü kutlamak için birlikte önceden hazırlık yaptılar.
BE GOING TO & PRESENT CONTINUOUS
Yukarıda be going to’nun niyet ve planlarda kullanıldığını, present continuous’un ise gelecekle ilgili önceden ayarlanmış etkinlikleri ifade etmek için kullanıldığını belirtmiştik. Şimdi bu ikisini birer örnekle kıyaslayalım:
1. I am going to play football with my friends. (niyet veya plan)
2. I am playing football with my friends on Sunday. (önceden ayarlanmış)
Açıklama: Birinci cümlede be going to kullanma sebebi, kişinin arkadaşlarıyla futbol oynamayı planlamasıdır. Yani ne zaman ve nerede futbol oynayacağına henüz karar vermemiş olabilir. İkinci cümlede present continuous kullanılması ise daha güçlü bir niyet veya planı ifade eder. Cümleyi kuran kişi ne zaman ve nerede futbol oynayacağını arkadaşlarıyla birlikte önceden kararlaştırmış olabilir. Birinci cümle sadece niyetten ibaret olup, henüz hazırlık aşamasındadır. İkinci cümle ise önceden ayarlanmış, günü belirlenmiş bir etkinliğe dayalı daha güçlü bir niyettir.