Birleşmiş Milletler (BM) tarafından yapılan araştırmaya göre Türkiye'de yaşayan Suriyeli kadınların büyük bölümü Türkçe bilmiyor. Barınma en büyük sorun. Sadece yüzde 15'i gelir getiren işlerde çalışıyor. Kızların yaşı büyüdükçe okullaşma oranı düşüyor. 15 yaş üstü kızların yüzde 23'ü okula gidiyor.
BM Kadın Birimi, Sığınmacılar ve Göçmenlerle Dayanışma Derneği işbirliğiyle, mülteci kadın ve kız çocuklarının mevcut ihtiyaçlarını, hizmetlere erişimde yaşadıkları sıkıntıları ve geliştirilmesi gereken alanları belirlemek amacıyla yaptığı araştırma Suriyeli kadınların sıkıntılarının görünmeyen yüzünü ortaya koyuyor. İzlanda hükümeti tarafından finanse edilen araştırma için yedi farklı şehirde toplam 1291 Suriyeli kadın ve kız çocuğuyla görüşmeler yapıldı. Araştırmaya göre yüzde 70'i Türkçe konuşamazken, barınma koşulları en önemli sorunların başında geliyor.
Görüşülen Suriyeli kadınların yüzde 36'sı yaşadıkları evleri kötü ya da çok kötü, yüzde 62'si yaşanılabilir (kabul edilebilir) ve yalnızca yüzde 2.2'si çok iyi durumda olarak nitelendiriyor.
KALABALIK EVLERDE TACİZ RİSKİ
Barınma koşullarındaki sorunlara rağmen Suriyeli kadınların yüzde 87'si evlerinde ve yüzde 73'ü mahallelerinde kendilerini güvende hissettiklerini ifade ediyor.
Suriyeli kadınların yalnızca yüzde 15'i gelir getiren işlerde çalışıyor. Katılımcıların yüzde 52'sinin aylık geliri 1000 TL'nin altında, yüzde 30'unun 1000 ile 1600 TL arasında ve yüzde 18'inin 1601 TL'nin üzerinde.
Suriyeli kız çocuklarının yaşları büyüdükçe okula gitme oranı azalıyor. 12 ile 14 yaş arasındaki kız çocuklarının yüzde 60'ı okula giderken, 15 ile 17 yaş arası kız çocukları için bu rakam yalnızca yüzde 23.
Katılımcıların neredeyse yarısı (yüzde 48.7) yedi ve üzeri insanla birlikte aynı evlerde kalıyor. Erkek akrabalarıyla aynı evde yaşamak durumunda olan genç kız ve dul kadınlar bu kalabalık koşullar altında tacize karşı en savunmasız olanlar.
GÜVENDE AMA YOKSULLARBM
Kadın Birimi Türkiye Ofisi Direktör Vekili Sabine Freizer, bu araştırmanın, Suriyeli kadınların genel olarak kendilerini Türkiye'de güvende hissettiğini ancak yoksullukla mücadele ettiklerini, barınma ve iş imkânlarına erişimde güçlük yaşadıklarını gösterdiğini söyledi. Hürriyet'e konuşan Freizer, "Bu güçlüklerle baş edebilmek için Suriyeli kadınların Türkçe dil kurslarına, hizmetlere ve iş olanaklarına erişim konusundaki haklarını öğrenmeye ve daha iyi barınma imkanlarına ihtiyacı vardır" dedi.
Freizer, Suriyeli kadınların Türkiye'deki sosyal ve ekonomik hayata kademeli entegrasyonu için kadınları hedefleyen, ihtiyaçlarını karşılayan hizmetleri veren, onların güçlenmesini ve içinde yaşadıkları toplumla güçlü ilişkiler kurmalarını sağlayan programlara ihtiyaç olduğunu vurguladı.
HASTANEDE YANLIŞ TEŞHİS
Araştırma, Suriyelilerin yaşadığı dil sorununa ilişkin de çarpıcı sonuçlar verdi. "Türkçe bilmediğim için sorunlar yaşıyorum. Mesela ben doktora 'bağırsaklar' diyorum ama o 'karın' dediğimi sanıyor. O yüzden de bana yanlış ilaç veriyor. Bazen o ilaçları atıyoruz çünkü onlar yanlış ilaçlar. Dil bariyeri yüzünden iki taraf da birbiriyle iletişim kuramıyor" sözleri Gaziantep'te yaşayan, 30 yaşında, evli ve dört çocuklu H.'ye ait.
Suriye krizine yönelik Avrupa Birliği Bölgesel Güven Fonu'nun bir parçası olarak Avrupa Birliği ile Japonya hükümetinin mali olarak desteklediği 'Suriyeli Kadın ve Kız Çocukların Dayanıklılıklarının Arttırılması' programı 2018 Ocak itibarıyla uygulanmaya başlandı. Bu programın Türkiye ayağında en az 5 bin kadın ve kız çocuğun, koruma ve geçim kaynakları olanaklarından yararlanması, katılımcı kadınların kendine güvenlerini arttırmaları ve ekonomik olarak güçlenmeleri hedefleniyor.