Mum grafikleri, Batı’nın çubuk ve nokta-ve-şekil çizelgelerini geliştirmesinden 100 yıl önce Japonya’da ortaya çıkmıştır. 1700’lerde Homma adında bir Japon, fiyat ile pirincin arz ve talebi arasında bir bağlantı olmasına rağmen, piyasaların yatırımcıların duygularından güçlü bir şekilde etkilendiğini keşfetmiştir.
Mumlar, farklı renklerle fiyat hareketlerinin boyutunu görsel olarak temsil ederek bu duyguyu gösterir. Yatırımcılar, düzenli olarak meydana gelen kalıplara dayalı yatırım kararları vermek için fiyatın kısa vadeli yönünü tahmin etmeye yardımcı olan mumları kullanır.
- Mum grafikleri, yatırımcılar tarafından geçmiş kalıplara dayalı olası fiyat hareketlerini belirlemek için kullanılır.
- Mumlar, yatırımcının belirttiği süre boyunca dört fiyat noktası (açılış, kapanış, yüksek ve düşük) gösterdikleri için ticaret yaparken kullanışlıdır.
- Birçok algoritma, mum grafiklerinde gösterilen fiyat bilgilerini temel alır.
Mum Bileşenleri
Tıpkı bir çubuk grafik gibi, günlük bir mum çubuğu da o gün için piyasanın açılış, en yüksek, en düşük ve kapanış fiyatlarını gösterir. Şamdan, “gövde” olarak adlandırılan geniş bir kısma sahiptir.
Bu gövde, o günkü ticaretin açılış ve kapanışı arasındaki fiyat aralığını temsil eder. Gövde doldurulduğunda veya siyah olduğunda, kapanışın açıktan daha düşük olduğu anlamına gelir. Gövde boşsa, kapanışın açıktan daha yüksek olduğu anlamına gelir.
Yatırımcılar bu renkleri ticaret platformlarında değiştirebilirler. Örneğin, düşüş mumu genellikle siyah yerine kırmızı ile artış mumları ise genellikle beyaz yerine yeşil olarak renklendirilir.
Şamdan ve Çubuk Grafikler
Gövdenin hemen üstünde ve altında “gölgeler” (veya “fitiller”) bulunur. Gölgeler, o günkü ticaretin yüksek ve düşük fiyatlarını gösterir. Aşağı mumun üst gölgesi kısaysa, o günkü açıklığın günün zirvesine yakın olduğunu gösterir.
Yükselen bir günde kısa bir üst gölge, kapanışın zirveye yakın olduğunu belirtir. Açılış, yüksek, düşük ve kapanış seviyeleri arasındaki ilişki günlük mum çubuğunun görünümünü belirler. Gövdeler uzun veya kısa ve siyah veya beyaz olabilir. Gölgeler uzun veya kısa olabilir.
Çubuk grafikler ve mum grafikleri aynı bilgileri farklı bir şekilde gösterir. Mum grafikleri, fiyat çubuklarının renk kodlaması ve açılış ve kapanış arasındaki farkı daha iyi vurgulayan kalın gövdeler nedeniyle daha görseldir.
Temel Şamdan Kalıpları
Mumlar, fiyattaki yukarı ve aşağı hareketlerle oluşturulur. Bu fiyat hareketleri bazen rastgele görünse de, diğer zamanlarda yatırımcıların analiz veya ticaret amacıyla kullandıkları kalıpları oluştururlar. Birçok mum formasyonu vardır.
Formasyonlar yükseliş anlamına gelen boğa formasyonları ve düşüş anlamına gelen ayı formasyonları olarak ikiye ayrılır. Boğa formasyonları, fiyatın muhtemelen artacağını gösterirken, ayı formasyonları, fiyatın düşme olasılığının yüksek olduğunu gösterir. Mum formasyonları garantileri değil, fiyat hareketindeki eğilimleri temsil ettiğinden, hiçbir kalıp her zaman işe yaramaz.
Çeviri: investopedia.com