Serkan Yorgancılar
Amerika'da Demokrasi
Tocqueville Demokrasi “kendisinin yaratmadığı her şeyi değiştirmektedir”. Süreç içerisinde herkesin ve her düşüncenin demokrasinin zaferi için çalışacağına inanır.
Alexis de Tocqueville 1805’te Paris’te dünyaya gelen hukukçu, tarihçi ve siyaset düşünürüdür. Aristokrat bir aileden gelir. Yargıç olan Tocqueville 1830’ların Fransasında yaşanan kargaşadan bir nevi uzaklaşmak amacıyla 1831 yılının Nisanında başlayıp 1832 yılı Şubatında sona erecek bir Amerika seyahati yapar. Bu seyahatin asıl amacı aslında Amerikan demokrasisi hakkında bilgi edinmek olmasına rağmen resmi makamlardan izin alabilmek için Amerikan cezaevlerini ziyaret olarak gösterir. Bu yolculukta ona arkadaşı Beaumont’ta eşlik edecektir.
9 ay gibi kısa süre sayılabilecek bir zaman diliminde imkanları dahilinde Amerika’yı gezmekle birlikte ileri gelen Amerikalılarla da yüz yüze görüşmeler yapar. Tuttuğu notları ve yaptığı görüşmeleri on dört defterde toplar.
Ona göre Amerikan demokrasisi hem fırsat eşitliği hem de halkın egemenliği ilkesine dayanır. Onun sorunu aslında “varlığı ve eylemi kendi tekeline alan, kendisi durduğu zaman etrafındaki her şeyi durduran, uyuduğu zaman her şeyi uyutan, öldüğü zaman her şeyi öldüren bir otoritenin önemi nedir” sorunudur.
Erken dönem Amerikan demokrasisinin temelini oluşturan siyasal partileri eş-dost ortaklığından öteye gitmeyen yapılar olarak görür. Amerika’da yasaların değer yargılarının bir ürünü olduğunu buna rağmen Fransa yasalarının ise değer yargılarının kolayca var olabilmesi için oluştuğunun altını çizer. Aslında burada hukuk felsefesinin kadim sorunlarından biri üzerinde bizi düşünmeye çağırır.
“Yerliler yok olmaya mahkumdur” ve “köleleri özgürleştirmek hiçbir sorun çözmez” demiştir. Bunları hem de kendi hayran kaldığı Amerikan sistemini meşrulaştırmak için söylemiştir.
“Eşitliğin kademeli bir şekilde ilerlemesi ilahi bir vakıadır. Buna özgü temel nitelikleri barındırmaktadır; Evrenseldir, kalıcıdır, her an insanlığın hükmünden azadedir, olup biten her şey ve her insan eşitliğin gelişmesine hizmet etmiştir…feodaliteyi yıktıktan ve kralları devirdikten sonra, demokrasinin burjuvazi ve zenginler karşısında geri adım atacağını düşünebilirmisiniz. Böylesine güçlüyken ve hasımları böylesine güçsüzken bir yerlere takılıp duracak mıdır” diye sorar. Ona göre, daha 1830’da demokrasinin diğer düşünceler üzerinde mutlak bir galibiyetinin olacağının ilanıdır bu.
Tocqueville Demokrasi “kendisinin yaratmadığı her şeyi değiştirmektedir”. Süreç içerisinde herkesin ve her düşüncenin demokrasinin zaferi için çalışacağına inanır.
“peki nereye gidiyoruz” diye sorar Tocqueville, ama cevabını bildiği bir sorudur bu. Bir kehanet göstermenin imkansızlığını dile getirerek “halihazırda gerçekleşen şeylerin büyüklüğü, bundan sonra gerçekleşecek şeyleri tahmin etmememizi zorlaştırıyor” der.
“özgürlüğü kutsal ve yüce kılan şeyleri hissediyorlarmış gibi özgürlükten bahseden ve asla bilmedikleri hakları insanlık adına haykırarak talep eden insanlar görüyoruz” diyerek inançlı insanların özgürlüğe saldırdığını, soylu ve cömert insanların köleliği övdüklerini, köle ruhlu aşağılık insanların bağımsızlığı övdüklerini bir kargaşa olarak anlatır.” O halde bütün yüzyıllar bizim yüzyılımıza mı benziyordu” diyerek şaşkınlığını belirterek eleştirir. ”
Kaynak:http://www.mahsusat.com/makale/amerika-da-demokrasi/17065
Araştırmacı&Yazar Serkan Yorgancılar'ın izni ile yayınlanmıştır.