Uçak yolculukları sindirim sistemimizin iç işleyişini bozabilir; bu da gaza, şişkinliğe ve oluşan baskıyı bir miktar hafifletme ihtiyacının doğmasına neden olabilir. Uçuş sırasında belinizde hissettiğiniz bu baskı hakkında konuşan gastroenterolog Dr. Melissa Hershman bunun gerçekten var olan ve sık rastlanan bir durum olduğunu söylüyor. Bir başka gastroenterolog Dr. Baha Moshiree ise örneğin huzursuz bağırsak sendromundan muzdarip kişilerin bu “uçak gazı” durumundan daha yoğun etkilenebileceğini ifade ediyor.
Uzmanlar semptomların nedenlerini anlamanın, onlardan nasıl kaçınacağınıza dair strateji belirlemenize yardımcı olabileceğini belirtmekte.
Uçak yolculuğu neden gaz yapıyor?
Sindirim sistemimizde her zaman bir miktar gaz bulunur. Dr. Hershman, yemek yerken ve içerken havayı yuttuğumuzu ve bağırsak mikroplarımızın da gaz ürettiğini söylüyor ve uçak yükselişe geçip kabin basıncı düştüğünde normal miktardaki gazın genişleyerek mide ve bağırsakta daha fazla yer kapladığını anlatıyor.
Dr. Moshiree bunun cips paketleri ve plastik su şişelerinde dahi görülebileceğini belirtiyor.
Konuyla ilgili çok fazla araştırma yok ancak 1969'da yapılan bir araştırma oldukça çarpıcı. Buna göre 18 asker, simüle edilmiş bir uçuş sırasında gaz çıkarmama konusunda anlaştı. Simüle edilen irtifa yaklaşık 30 bin fite çıktığında askerlerin karınlarındaki gazın dört kattan fazla arttığı görüldü.
Dr. Moshiree, yüksek rakımda olmanın sindirim sisteminizin içeriğini hareket ettiren kas kasılmalarını da yavaşlattığını aktarıyor. Uzmanlar bunun neden olduğunu ise henüz bilmiyor. Ancak uçak seyahati günlerinde kendinizi kabız hissetmenizin bir nedeni de budur ve tembel bir bağırsak da daha fazla gaz birikmesine neden olabilir.
Dr. Hershman, uzun bir uçuş sırasında saatlerce oturmanın işe yaramadığını, yürüme ve diğer fiziksel aktivitelerin normalde mide-bağırsak sisteminin çalışmasına yardımcı olduğunu söyledi. Psikolog Megan Riehl da seyahat stresinin ve kaygının gaz ve şişkinliği kötüleştirebileceğini ifade ediyor.
Seyahat ederken gaz nasıl önlenir ve bununla nasıl baş edilir?
Uçağın irtifasını veya hava basıncını değiştiremeyeceğiniz malum ancak uçmak sizi gazlandırıyor ve şişkinleştiriyorsa uzmanların bir sonraki seyahatiniz için önerileri var. İşte onlardan bazıları:
Ne yediğinize dikkat edin: Sindirim sorunları konusunda uzmanlaşmış diyetisyen Tamara Duker Freuman, “Yola çıkmadan bir gün önceden başlayarak gaz yaptığını bildiğiniz yiyeceklerden kaçının” diyor. Bu konuda sabıkası olan yiyecekler fasulye, soğan, sarımsak, buğday, bazı kuruyemişler, süt ürünleri ve meyveler gibi yiyecekler...
Seyahat gününde de bu yiyeceklerden uzak durmaya devam edin. Dr. Riehl, yanınızda buna göre yiyecek veya atıştırmalık bulundurarak havaalanındaki yiyeceklere bağlı kalmayacağınızı ifade ediyor.
Su için: Dr. Moshiree, gazı ve şişkinliği daha da kötüleştirebilen kabızlığı önlemek için su içmeye dikkat etmek gerektiğinin altını çiziyor. Aynı zamanda Dr. Moshiree, seyahatten önceki gün ve seyahat gününde dehidrasyona neden olacağı için alkolden kesinlikle kaçınmak gerektiğini de sözlerine ekliyor.
Freuman ise kahvenin susuzluk yapma konusunda kötü bir üne sahip olduğunu ancak kahvenin böyle bir şeye neden olduğuna ya da şişkinliği artırdığına dair hiçbir kanıt bulunmadığını aktarıyor.
Bazı kişilerde gazlı içeceklerin gaz semptomlarını artırabildiğini söyleyen Freuman bu gibi içeceklerin bazı kişilerde gaz oluşumunu azalttığı ve gaz çıkarmaya yardımcı olabildiğini vurguluyor. Freuman'a göre kişinin kendini tanıması da bu noktada çok önemli.
Gerektiğinde ilaç ve takviye kullanın: Dr. Hershman, uçuştan önce reçetesiz satılan takviyeleri denemeyi düşünebileceğinizi ifade ediyor. Yemekten önce sindirimden kaynaklanan gazı azaltmaya yardımcı olabilecek bir enzim takviyesi denemek yardımcı olabilir.
Sakızdan kaçının: Dr. Hershman, sakız çiğnemenin uçarken kulak rahatsızlığını hafifletebileceğini ancak aynı zamanda daha fazla hava yutmanıza da neden olabileceğini söylüyor. “Şişkinlikten endişeleniyorsanız sakızı bir kenara koyun” diyen Dr. Hershman çiğnemeyi sınırlandırmak gerektiğini sözlerine ekliyor.
Hareket edin: Freuman, “Eğer yapabiliyorsanız her saat başı koltuğunuzdan kalkın” şeklinde konuşuyor. Ayak parmaklarınıza ulaşmak için biraz alan bulmaya çalışın veya gövdenizi bir yandan diğer yana çevirin. Bu hareketler, gazın tek bir noktada birikmesi yerine bağırsaklarınızda yayılmasına yardımcı olabilir.
Derin nefes alıp verin: Dr. Riehl, koltuğunuzda sıkışıp kaldığınızda diyafram nefesinin stresi azaltmaya ve bağırsaklarınızı rahatlatmaya yardımcı olabileceğini vurguluyor. Öncelikle burnunuzdan dört saniyelik bir nefes alın ve karnınızın yükseldiğini hissedin. Daha sonra altı saniye boyunca ağzınızdan nefes verin ve karnınızın boşaldığını hissedin.
Salın gitsin: Dr. Riehl, ağrıya veya rahatsızlığa neden olan gazı içeride tutmanın kendinizi daha kötü hissetmenize neden olacağını belirtiyor. “Sağlıklı olan bırakmak” diyen Dr. Riehl elbette mümkünse uçağın tuvaletinde bu işi halletmek gerektiğini belirtirken bu seçenek dahilinde değilse bir şekilde gürültüyü gizleyerek gazı çıkarmak gerektiğini ifade ediyor ve “İnanın bana uçakta gaz çıkaran tek kişi siz değilsiniz” diyor.
Kaynak: The New York Times / Metin Aktaşoğlu tarafından yerelleştirildi