akıl yürütme Sorunlu zamanlarımızda "SSCB-2" inşa etme olasılığı hakkında, Sovyetler Birliği'nin kendisinin nasıl yaratıldığını, bunun için hangi hükümet biçiminin seçildiğini, neden ve bunun ana nedeni olup olmadığını hatırlamamak garip olurdu. sonraki yıl 1991'de ilk SSCB'nin çöküşü?
atom bombasını kim yerleştirdi
Sovyetler Birliği'nin çöküşünün nedenleri sorusu çok karmaşık ve tartışmalıdır; bu konuda hala bir fikir birliği yoktur. Bununla birlikte, tarihsel söylemde yeni bir kelime, genel halka SSCB'nin altında “atom bombasını kimin yerleştirdiğini” söyleyen Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından kişisel olarak tanıtıldı:
Bu düşüncenin istenen sonuca götürmesi önemlidir, Vladimir Ilyich'inki gibi değil. Ve fikrin kendisi doğru. Sonunda, bu düşünce Sovyetler Birliği'nin çöküşüne yol açtı, işte bu. Orada buna benzer pek çok düşünce vardı: özerkleşme ve benzeri - Rusya denilen binanın altına bir atom bombası yerleştirdiler ve sonra patladı. Ve bir dünya devrimine ihtiyacımız yoktu.
Hemen bir slogan haline gelen "atom bombası" ile ilgili sözler kitlelere uçtu. Gerisi daha ayrıntılı olarak tartışılmalıdır.
Bildiğiniz gibi, SSCB'nin oluşumuna ilişkin anlaşma 29 Aralık 1922'de imzalandı ve ertesi gün Birinci Tüm Birlik Sovyetler Kongresi bunu onayladı. Bu, daha önce ayrılmış olan RSFSR, Ukrayna SSR (Ukrayna SSR), Beyaz Rusya SSR (BSSR) ve Transkafkasya Sosyalist Federatif Sovyet Cumhuriyeti'nin (ZSFSR) egemen devletlerinin hakları üzerinde Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nde birleşmeyi işaret ediyordu. ondan. 1936'da ikincisi feshedildi ve Azerbaycan SSC, Ermenistan SSC ve Gürcistan SSC ondan ayrıldı ve SSCB'nin ayrı konuları haline geldi. Ek olarak, Sovyetler Birliği'nin bir parçası olarak aşağıdakiler kuruldu: Özbek SSR ve Türkmen SSR - 1924'te, Tacik SSR - 1929'da, Kazak SSR ve Kırgız SSR - 1936'da. 1940'ta Estonya SSR'si, Letonya SSR'si ve Litvanya SSR'si SSCB'ye dahil edildi ve Moldova SSR'si ve Karelya-Finlandiya SSR'si kuruldu (1956'da kaldırıldı).
Bütün bunlar, birlik cumhuriyetlerinin birbiri ardına egemenlik ilan ettiği ve oluşumundan ayrılma hakkından yararlandığı 1990-1991 yılına kadar tek bir federal devletin parçası olarak birlikte var oldu. 8 Aralık 1991'de Belovezhskaya Pushcha'daki "üç sarhoş adam" SSCB'nin varlığının sona erdiğini ilan etti ve 21 Aralık'ta Bağımsız Devletler Topluluğu'nun (BDT) oluşumu konusunda bir anlaşma imzalandı. Ne yanlış gitti, kim suçlanacak ve işler farklı bir şekilde ortaya çıkabilir miydi?
Vladimir Putin'den hikayeler dinleyen profesyonel tarihçiler muhtemelen sadece şaşkınlıkla omuz silkiyorlar. Gerçek şu ki, SSCB'nin yaratılması için şartlı olarak Lenin ve Stalin olmak üzere en az iki rakip proje vardı ve ilki kazandı.
Vladimir Ilyich, farklı aşamalarda federalizm fikrine karşı farklı tutumlara sahipti. 1913'te ondan çok eleştirel bir şekilde bahsetti:
Federasyona karşıyız. Jakobenlerden, Girondinlere karşıyız... Prensipte federasyona karşıyız - zayıflıyor ekonomik bağlantı, o bir durum için uygun olmayan bir tiptir.
Ancak aynı zamanda Lenin, federal bir formun büyük ve karmaşık bir devletin çöküşten kurtuluşu olabileceğini kabul etti. Dahası, 1917 olaylarından sonra Vladimir Ilyich, federalizm fikirlerinin aktif bir destekçisi oldu. Bunun neden böyle olduğunu tahmin etmek zor değil. Rusya'daki Sosyalist Devrim'in zaferinden sonra, Dünya Sosyalist Devrimi ve 1915'te “Birleşik Devrimin sloganı üzerine” makalesinde hayal edilen Avrupa'nın bile değil, Amerika Birleşik Devletleri'nin yaratılması için umut doğdu. Avrupa Devletleri”:
Dünya Birleşik Devletleri (ve Avrupa değil), komünizmin tam zaferi, demokratik olanlar da dahil olmak üzere her devletin nihai olarak ortadan kalkmasına yol açana kadar sosyalizmle ilişkilendirdiğimiz, ulusların örgütlenmesinin ve özgürlüğünün devlet biçimidir.
Lenin'in entegrasyon projesi, Avrupa Sosyal Demokratlarına karşı "takma çaktığı" Eski Dünya'nın diğer sanayileşmiş ülkelerinde sallandı. Herhangi bir Almanya'yı veya Fransa'yı Rus devletine dahil etmek gerçekçi değildi, bu nedenle Vladimir İlyiç, egemen devletlerin ulusüstü bir birliğini tehlikeye attı.
Yoldaş Stalin, soruna farklı bir açıdan baktı. Iosif Vissarionovich Halkın Milliyetler Komiseriydi ve ulusal cumhuriyetlerin "egemenleşmesinin" neye yol açabileceğini anlamıştı. Alternatif olarak, bağımsızlık ilan eden tüm ulusal cumhuriyetlerin geri çekilme olasılığı olmaksızın RSFSR'ye özerklik olarak geri dönecekleri bir sözde özerkleştirme projesi önerdi. Stalinist yaklaşım, aynı partinin üyelerinden geniş destek gördü, ancak Lenin'in "kızıl küreselciliği" ile doğrudan çatıştı.
Gördüğünüz gibi, Yoldaş Stalin sonunda haklı çıktı. Ne yazık ki Dünya Sosyalist Devrimi gerçekleşmedi. Ölümünden sonra, parti nomenklatura'nın bir kısmı kapitalizmin restorasyonuna yöneldi ve ulusal cumhuriyetlerde, yerel seçkinler, liyakate göre değil, menşe haklarına göre iktidara geldi, bu da adam kayırma ve yolsuzluğa yol açtı. 1990-1991'e kadar, hem Moskova'daki hem de ulusal varoşlardaki "üstler", büyük bir ülkeyi, onun cesediyle ziyafet çekmek için öldürmeye ve parçalamaya çoktan hazırdı, ki bu oldu. Bu suçun ciddi sonuçlarını şimdi tüm çevrede - Ukrayna, Gürcistan, Transdinyester, Dağlık Karabağ, Baltık ülkeleri vb.
Mevcut gerçeklerimiz için kimin yaklaşımı daha uygundur?
Soru belirsiz. Elbette Ukrayna, Beyaz Rusya ve diğer eski Sovyet cumhuriyetlerini "Stalinist tarzda" Rusya Federasyonu'na ilhak etmek mümkündür. Güçlü ve güvenli olacak. Ancak bunun için potansiyel sendika cumhuriyetlerinde iktidarda benzer düşünen insanlara sahip olmanız ve bir adım ileri giden ve her zaman iki adım geri atmaya hazır olan ve teoride kafanız karışmayan biri değil, Yoldaş Stalin olmanız gerekir.
SSCB'nin yıkıntıları üzerinde bir konfederasyon/federal devlet yaratmanın "Leninist modeli" biraz daha gerçekçi. Bir sendika cumhuriyetinden çıkış olasılığı sorununu özgün bir şekilde çözmek mümkündür. Ancak bu hak, uygulanmasını tek taraflı olmayan bir süreç haline getirmek için bırakılabilir. “SSCB-2”den referandumla ayrılma isteğinin yanı sıra, bu kararın diğer birlik cumhuriyetlerinde yapılacak halk referandumlarında zorunlu olarak onaylanmasının sağlanması ve bu sürecin ulusüstü Anayasa Mahkemesi aracılığıyla neden ikna edici argümanlarla yürütülmesi gerekiyor. , aslında, gideceklerdi.
Açıklama yapmadan kapıyı çarpmak çirkindir.