Ortodonti’de pekiştirme tedavisi (Retansiyon)
Ortodontik tedavi sonucunda elde edilen durumun tekrar bozulmaması için uygulanan önlemler pekiştirme tedavisini oluşturur.
- Retansiyon 3 temel nedenden dolayı gereklidir:
- Diş destek dokuları ortodontik tedaviden etkilenir ve yeniden organize olmaları için zaman gereklidir
- Tedaviden sonra dişler stabil olmayan bir pozisyondadır ve yumuşak doku basınçları nüks eğilimi oluşturur
- Büyüme değişiklikleri ortodontik sonucu değiştirebilir.
Diş destek dokularının reorganizasyonu 3-4 ay sürer. Dişler normalde destek dokuların şok absorbe edici siteminden dolayı okluzal kuvvetlere dayanıklıdır. Ortodontik diş hareketi ile destek dokuların etkilenmesi aktif stabilizasyonu azaltır veya elimine eder. Bu da demektir ki ortodontik tedaviden hemen sonra dişler okluzal ve yumuşak doku basınçlarına karşı stabil olmayacaklardır. Bu da neden bütün hastaların en az birkaç ay retansiyon gerektirdiğini açıklamaktadır. 4-6 ay arasında diş etindeki kollojen lifler reorganizasyonlarını tamamlarken elastik suprakrestal lifler son derece yavaş remodele olurlar ve ortodontik apareylerin çıkarılmasından 1 yıl sonra bile diş pozisyonunu değiştirebilecek kuvvetler uygulayabilirler. Bu yüzden retansiyon prensipleri:
- Potansiyel nüksün yönü tedavi sonundaki diş pozisyonunu orijinal pozisyonla kıyaslayarak belirlenebilir. Dişler orijinal pozisyonlarına dönme eğilimindedir. Bunun nedeni diş eti liflerin elastik geri çekmesi ve dengesi bozulmuş olan dil-ghdudak kuvvetleridir.
- Sabit tedaviden 3-4 ay sonrasına kadar dişler tüm gün retansiyon gerektirir. Ancak destek dokuların reorganizasyonunu arttırmak için dişler çiğneme sırasında serbestçe esnemelidir. Bu ihtiyaçta retansiyon apareyinin yemekler haricinde takılması ile sağlanabilir.
- Diş eti liflerinin yavaş cevapları yüzünden dişler tedavi başında oldukça düzensizse retansiyon en az 1 yıl sürmelidir (3-4 aydan sonra yarım güne azaltılabilir). Büyümesi biten hastalarda 12 aydan sonra retansiyon bırakılabilir. Ancak büyümesi devam eden hastalarda pekiştirme erişkin döneme kadar sürdürülmelidir. Eğer büyüme devam ediyorsa uzayın üç yönündeki iskeletsel bozukluklar tekrar oluşma eğilimindedir. Bunun nedeni çoğu hastanın orijinal büyüme paternlerinin devam etmesidir. Erişkinlerdeki uzun dönem çalışmalar çok yavaş büyümenin orijinal paternde erişkin dönemde de devam ettiğini ve bunun da ortodontik tedaviden yıllar sonra nükse katkıda bulunabileceği bildirilmiştir.