70.000 Yıl Önce Yaşamış, Yüzünde Tümör Olan Bir Neandertal Yeniden Yapılandırıldı
Bilim insanları, 70.000 yıl öncesinde yaşamış ve yüzünde tuhaf bir şekil bozukluğu olan Krijn adında bir erkek Neandertal’in yüzünü yeniden oluşturdular.
Ölüm anında ‘oldukça sağlam bir yapıya’ sahip genç bir adam olan Krijn’in sağ kaşının üzerinde küçük bir tümörün sonucu olarak göze çarpan bir yumru vardı.
Bilim insanları, bu özel tümörün Neandertal kalıntıları arasında daha önce hiç görülmediğini ve muhtemelen ağrı yaşamasına, şişmesine, baş ağrısına ve hatta nöbetlere neden olabileceğini iddia ediyor.
Ancak tümörün acı verici bir şekilde büyümesine rağmen, Krijn neşeli bir gülümsemeyle yeniden yapılandırıldı.
Krijn, yaşamı boyunca, İngiltere’yi 50.000 yıldan daha uzun bir süre önce Avrupa’nın geri kalanına bağlayan eski bir kara köprüsü olan Doggerland’da yaşadı.
Neandertaller, on binlerce yıl önce insanlarla birlikte yaşayan ve görünüş ve boyut olarak birbirine çok benzeyen ancak genellikle daha tıknaz ve daha kaslı bir türdü.
İnsanların bu ilkel akrabası, yaklaşık 40,00 yıl önce soyu tükenmeden önce, yaklaşık 100.000 yıl boyunca o zamanın çoğunda insanlarla birlikte ve onlarla üreyerek var oldu.
Krijn’in yeniden yapılandırılması, 2001 yılında amatör paleontolog Luc Anthonisin tarafından Zeeland’da bulunan kaşa ait tek bir kemik parçasına dayanıyordu.
Fosil, Hollanda kıyılarında Kuzey Denizi tabanından bir tarama gemisiyle çıkarıldı.
Daha sonra 2009 yılında Hollanda Ulusal Eski Eserler Müzesi olan Rijksmuseum van Oudheden’e (RMO) sunuldu.
RMO’da tarih öncesi koleksiyonların küratörü Luc Amkreutz, “Kaş kemiği üzerinde ilginç bir girinti var” dedi.
Araştırmalar buna deri altı tümörün neden olduğunu gösterdi. Bir Neandertal’de bulunan ilk vaka.
“Yani bu adamın alnında bir yumru vardı: iyi huylu bir büyümeydi.”
2009 yılındaki çalışma, kemiğin o ‘an intradiploik epidermoid kist’ ile yaşayan sağlam yapılı bir gencin kafatası olduğunu ortaya çıkardı.
Kararlı izotopların (azot ve karbon atomlarının çeşitleri) analizi de onun çoğunlukla et yediğini ve deniz ürünleri tükettiğine dair kanıtlar gösterdiğini ortaya koydu.
İki Hollandalı ikiz kardeş – ‘paleo-antropolojik sanatçılar’ olarak tanımlanan Adrie ve Alfons Kennis – şimdi yeniden yapılanmayı oluşturmak için parçayı kullandılar.
Bu kaş kemikleri sadece Neandertallerde vardı. Neandertallerin çok belirgin kaşları ve çıkıntılı yüz özellikleri vardı. Günümüz insanı, karşılaştırıldığında, çok daha geniş alına sahiptir.
Krijn’in yüzünü yeniden oluşturmak için fosilleşmiş kemiğin özelliklerini, karşılaştırılabilir Neandertal kafataslarıyla dijital eşleşmeleri ve Neandertaller ve göz, saç ve ten rengi gibi özellikleriyle ilgili en son bulguları kullandılar.
Tamamlanan büst, fosil parçasıyla birlikte, 31 Ekim 2021’e kadar RMO’nun ‘Doggerland’ sergisinde birlikte sergileniyor.
Doggerland, deniz seviyesi o zamanlar bugünkünden 50 metre daha aşağıdayken vardı. Şimdi Kuzey Denizi’nin altında kalmış durumdadır.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
/70.000 Yıl Önce Yaşamış, Yüzünde Tümör Olan Bir Neandertal Yeniden Yapılandırıldı/