Çocuklarda apandisit belirtileri nelerdir, apandisit nasıl tedavi edilir, ameliyat nasıl yapılır, nelere dikkat etmek gerekir gibi soruları yanıtlamaya çalışacağım.
Çocuklarda Apandisit nedir?
Apandisit, kalın (kolon) ve ince bağırsağın birleştiği yerde yer alan küçük, parmak benzeri bir tüp olan appendiksin (ek) iltihabıdır. Kolonun bir uzantısı olan appendiks, iltihaplı (şişmiş) ve enfekte olduğunda meydana gelir. Birçok durumda, appendiks içindeki bir tıkanıklık enfeksiyona neden olarak bakteri çoğalmasına neden olur. Çocukların yüzde 20 ila 30’unda, apandisit enfeksiyonu karın boşluğuna sarar.
Appendiks, vücutta bilinen bir kullanıma sahip değildir. Appendiksin neden bazı insanlarda iltihaplandığı bilinmemektedir. Bununla birlikte, apandisit oluştuğunda, acil tıbbi yardım gerektirir.
Ne kadar sık görülür?
Apandisit yalnızca ABD’de, yılda 80.000 çocuğu etkilemektedir. Yaşamın ikinci on yılında en yaygın olanıdır. Çocukların yüzde ellisinin ailede apandisit öyküsü olur. Apandisit, çocukluk çağında acil abdominal cerrahinin en sık nedenidir.
Yırtık apandisiti (perfore apandisit) hastaların yüzde 30’unda görülür ve beş yaşın altındaki çocuklarda daha sık görülür.
Çocuklarda Apandisit belirtileri nelerdir?
Appendiks, karın bölgesinin sağ alt kısmında yer aldığından, en önemli semptom alt karın ağrısıdır. Bu genellikle göbek deliği etrafında başlar ve daha sonra sağ alt tarafa geçer.
Apandisitin belirtileri şunları içerir:
a. Mide bulantısı.
b. Kusma.
c. Karnın sağ alt tarafına dokunduğunuzda ağrı.
d. Karın ağrısı veya hassasiyeti, genellikle göbek çevresindeki karın merkezinde başlar, daha sonra karın sağ alt tarafına kayar. Hareket ederken, derin nefes alırken, öksürürken veya hapşırırken ağrı artar.
e. Ateş.
f. İshal (birkaç gün sonra).
g. Kabızlık.
h. Karın şişmesi.
i. İştahsızlık.
j. İdrarda ağrı veya artış
Not : Herkesin tüm semptomları olmayabilir!
Doktorun durumu teşhis etmek için bilmesi gereken belirtileri maskeleyebilecek ağrı kesici ilaçlar almaktan da kaçınmalısınız!
Eğer doktorunuz çocuğunuza apandisit tanısı koyup hastaneye yatırmadıysa ve eve gönderildiyseniz:
a. Ağrı kesici ilaç kullanmayın. Ağrı kesici ilaç kullanmak apandisitin ağrısının iyileşip kötüleşmediğini bilmenizi zorlaştırabilir.
b. Lavman veya müshil kullanmayın – bunlar apandisitin perforasyonu riskini arttırır.
c. Her 2 saatte bir ateşinizi ölçün ve kayıt tutun. Doktora gittiğinizde yanınızda getirin.
d. Doktorunuz tarafından reçete edilmedikçe antibiyotik kullanmayınız.
e. Gelecek 6-12 saat içinde durumunuzda herhangi bir değişiklik olduğunu fark ederseniz doktorunuza başvurun.
f. Kontrol muayenesi için 24 saat içinde döndüğünüzde bir idrar örneği almanız istenebilir.
g. Kontrol muayenesine gidiyorsanız, muayene günü hiçbir şey yemeyin veya içmeyin.
Çocuklarda Apandisit belirtileri nasıl teşhis edilir?
Apandisitin ana belirtileri, karın bölgesinin sağ alt kısmında ağrı ve ardından kusma ve düşük dereceli ateş, aynı bölgede hassasiyet ve sertlik şeklindedir.
Hastaların bir kısmına, karın bölgesine yönelik ultrason ve / veya bilgisayarlı tomografi (BT) taraması yapılır. Kan testleri ve idrarın incelenmesi de yapılabilir.
Hiç bir test veya bulgu apandisit tanısında yüzde 100 doğru ve güvenilir değildir.
Hekim mevcut tüm bilgileri bir araya getirmelidir.
Bazı durumlarda, apandisit teşhisi için tek yol ameliyat yapmaktır.
Çocuklarda Apandisit ameliyat sonrası hastaneden taburcu olduktan sonra ne beklenir?
Çocukların çoğu, okula dönmeden önce evde, ne kadar iltihap olduğuna bağlı olarak spor ve spor salonuna dönmeden önce 2 ila 4 hafta dinlenmeye ihtiyaç duyacaktır.
Çocuk Cerrahına ne zaman başvurmanız gerekir?
Kesi çevresinde küçük bir şişlik olduğunu fark edebilirsiniz; bu normal.
Bununla birlikte, çocuğunuz aşağıdakilerden herhangi birini geliştirirse cerrahınıza başvurun:
a. Ateş
b. Kusma
c. Yara yerinde aşırı şişlik, kızarıklık veya insizyondan drenaj
d. Kanama
e. Artan ağrı
Kontrol muayenesi:
Çocuğunuzun ameliyatından bir ila iki hafta sonra bir poliklinik ziyareti yapılacaktır. Çocuğunuzun doktoru (çocuk cerrahisi uzmanı) yarayı inceler ve iyileşmesini değerlendirir.
Çocuklarda Apandisit nasıl tedavi edilir?
Hastaneye yatmışsanız:
Cerrahinin gerekli olup olmadığını belirlemek için 12 ila 24 saat ve bazı durumlarda daha uzun süre yakından izleneceksiniz. Belirtileriniz çok şiddetli ise, apandisitiniz (iltihaplı appendiks) hemen bir apendektomi ameliyatı ile çıkarılabilir.
Enfekte bir appendiksi yırtılmadan (perforasyon) önce çıkarmak çok önemlidir. Enfekte bir apandisit parçalanırsa, enfeksiyon karın bölgesine taşarak peritonite (karın zarının iltihabı) neden olabilir.
Yırtılma ayrıca, appendiksin yırtıldığı yerin yakınında bir apseye (enfekte olmuş bölgeye) neden olabilir. Appendiks yırtılırsa, doktor ameliyattan sonra sıvıyı almak için birkaç gün karın bölgesinde bir drenaj tüpü bırakacaktır.
Ameliyattan sonra doktorunuz antibiyotik yazacaktır. Apandisitinizin parçalanma durumuna ve hangi alanların etkilendiğine bağlı olarak, bunları 24 saat veya daha uzun bir süre boyunca alman gerekebilir.
Genellikle ameliyattan sonraki ilk gün için, size yiyecek veya içecek için hiçbir şey verilmez. O zaman doktorunuz az miktarda su almanıza, sonra sıvıları tolere ederseniz, ardından bazı yiyecekleri normal şekilde sindirene kadar katı yiyecekler almanıza izin verecektir.
Tedavi, enfekte olmuş appendiksin ameliyatla çıkarılmasıdır (apendektomi ameliyatı). Bazı durumlarda, apandisit zaten yırtılmışsa (perfore apandisit), antibiyotiklerle kısa bir tedaviden bir süre sonra ameliyat yapılır.
Ameliyat sırasında ne olur?
a. Anestezi uzmanı (çocuklarda ağrı kesici ve sedasyon konusunda uzmanlaşmış bir doktor) çocuğunuzun anestezisini verir.
b. Bir laparoskopik (minimal invaziv kamera tekniği) prosedürü kullanılırsa, cerrah karın içine küçük aletler ve birkaç küçük insizyondan (kesilmiş) yapılan bir kamerayla girer. Bazen, apandisiti çıkarmak için biraz daha büyük bir kesi gerekir ki buna açık ameliyat (apendektomi) denilir. Daha yaygın olarak kullanılan yöntem budur.
Apandisit çıkarılır ve enfekte olmuş sıvı karın boşluğundan çıkarılır. Bazı durumlarda, enfekte sıvının uzaklaştırılmasını sağlamak için drenler yerleştirilir.
Ameliyat genellikle bir saat civarında sürer. Ancak yine de kesin bir süre verilemez, verilmemelidir!
Ameliyattan sonra ne olur?
Hastanede normal kalış süresi basit apandisitte 24-48 saat, rüptüre apandisitte 5-7 gündür. Çocuk hastanede kaldığı süre içinde intravenöz (damar içinde) ağrı kesici ilaç ve antibiyotik alacak.
Ağızdan beslenmeler yavaşça başlar, genellikle berrak sıvılarla başlar. Çocuğunuz kademeli olarak düzenli bir diyete ilerleyecektir. Kesi üzerinde bir pansuman olabilir.
Çocuğunuz düzenli bir diyet yiyebildiği, ateş ve kesiden akıntı (drenaj) olmadığı ve normal bağırsak fonksiyonuna sahip olduğu zaman (normal gaz ve kaka çıkarmaya başlayınca) hastaneden taburcu olmaya hazır olacaktır.
Apandisit açısından kimler risk altındadır?
Apandisit, çocuklarda karın cerrahisinin en sık nedenidir. 14 yaşın altındaki her 1000 çocuktan yaklaşık 4’ü appendiksini çıkarttırmak için apendektomi adı verilen bir ameliyat geçirecektir. Nadiren 2 yaşın altındaki çocuklarda görülür ve çoğunlukla 15 ila 30 yaş arasındaki insanlarda görülür. Erkeklerde kadınlardan daha sık görülür.
Çocuklarda Apandisiti nasıl önleyebilirim?
Apandisiti önlemenin yolu yoktur. Bununla birlikte, apandisit, taze sebzeler ve meyveler gibi lifli yiyecekleri yiyen kişilerde daha az görülür. Apandisitiniz olduğunu düşünüyorsanız, derhal doktorunuza başvurun, böylece hastalığınızı kontrol edip uygun tedaviye başlayabilir.
Referanslar: