MS’in belirtileri nelerdir ve nasıl teşhis edilir?
MS belirtileri her bir kişiyi farklı şekilde etkiler. Belirtiler zayıflık, hissizlik, bilişsel değişiklikler ve bulanık görmeyi içerebilir. Şu anda multipl skleroz tanısı için kullanılan tek bir test yoktur, bu yüzden çoklu testlerin sıklıkla yapılması gerekir.
Doktorlar genellikle MS’i bir hastanın semptomlarına, fizik muayenesine ve manyetik rezonans görüntüleme testlerinden (MRI) elde edilen sonuçlara göre teşhis eder. (1)
Multipl skleroz hangi yaşta başlar?
MS her yaşta gelişebilir ve kadınları daha çok etkiler. Bozukluk genellikle 20 ve 40 yaşları arasında teşhis edilir, ancak hem genç hem de yaşlı kişilerde görülebilir. (2)
MS’e neyin neden olduğu tam olarak bilinmediğinden, durum için henüz etkili bir “tedavi” yoktur. Fakat, çoğu zaman semptomlarda büyük bir iyileşmeye neden olabilen ve diğer yaklaşımlarla birleştirildiğinde durumun tersine çevrilmesine yardımcı olabilecek multipl skleroz için doğal tedaviler vardır.
Multipl Skleroz (MS) Nedir?
Ulusal Multipl Skleroz Topluluğuna göre:
Multipl skleroz (MS) beynin içinde ve beyin ile vücut arasında bilgi akışını bozan, merkezi sinir sistemini sık sık engelleyen bir hastalıktır. (3)
Multipl skleroz, çoklu doku hasarını ifade eder. MS tarafından hasar gören ana doku türü, sinirler etrafından sarılan ve sinir liflerinin vücut boyunca kimyasal sinyaller göndermesine yardımcı olan miyelin olarak adlandırılır.
Miyelinin hasar görmesine demiyelinizasyon denir. Multipl sklerozun en erken belirtileri ve semptomları arasında his kaybı, tek kolda veya bacakta kuvvet kaybı, karıncalanma, yanma ve kaşıntı gibi değişiklikler yer alır. Miyelin hasar gördüğünde, gözlere ulaşan sinir sinyalleri, beyin ve omurilik yavaşlar veya durur. MS zamanla kötüleştiğinde, beyin, daha fazla miyelin ve aksonu imha ettiğinden, bazen bilişsel işlevlerin azalmasına ve sinir sistemi disfonksiyonu ile ilgili diğer semptomlara neden olarak, küçülebilir.
Multipl skleroz ile doğabilir misiniz? MS geliştiren çoğu insan bunu genç yetişkinken yaşar. MS’in tüm vakalarına neyin neden olduğu tam olarak bilinmemektedir, ancak uzmanlar, yaygın bir nedenin hayatın erken dönemlerinde virüslere maruz kalındığı için yaşandığına inanmaktadır. MS’i tetikleyebilen iki virüsün örnekleri arasında herpesvirüs ve retrovirüs bulunur. MS’in semptomları yaşamın erken dönemlerinde gelişmeye başlayabilir, ancak durum ilerledikçe yıllar geçse de bir tanı konmayabilir.
Multipl Skleroz (MS) Belirtileri
MS semptomları duyusal (duyularla ilgili sorunlara yol açan) ve motor kontrolüyle (kas hareketleri ve koordinasyon) ilgilidir. En yaygın multipl skleroz belirtileri: (4)
- Görmede bulanıklık veya çift görme dahil olmak üzere görme bozuklukları. Bazı insanlarda kısmi körlük, görüşün azalması, tam görememe (merkezi görme kaybı) ve gözlerin koordinatsız hareketleri olabilir. Görme değişiklikleri, gözlerde optik sinirlerin (optik nörit) artmış iltihabına bağlıdır.
- Bilişsel değişiklikler ve zihinsel bozukluk, huzursuz düşünceler, hafıza kaybı, sağduyu eksikliği ve dikkatsizlik gibi.
- Koordinasyon eksikliği, beceriksiz hareketler ve denge kaybı.
- Uyuşma, karıncalanma, azalmış dokunma hissi.
- Özellikle baş / boyun hareket ederken, boyun ve omurilikte aşağı doğru giden şok hissi.
- Ciltte yanma, kaşıntı veya ağrı.
- Kol ya da bacaklarda kramp, spazmlar ve halsizlik, titreme, zorlanma ve sertlik.
- Ruh hali değişimleri, depresyon veya manik depresyon, duyguları kontrol edememe, ağlama ve uygunsuz gülme gibi ruhsal değişimler.
- Cinsel işlev bozukluğu, cinsel organlarda duyu eksikliği, zevk veya orgazm problemi ve iktidarsızlık gibi.
- Baş dönmesi.
- Kabızlık, ishal / bağırsak hareketleri üzerinde kontrol kaybı ve idrara çıkma kontrolü gibi sindirim semptomları.
- Yavaş, sert ve tereddütlü konuşma.
- Durum kötüleştikçe kısmi felç ve istemsiz hareketler.
- Bazı durumlarda demans (bunama) ve mani (duygu durum bozukluğu) kötüleşebilir.
Multipl Skleroz (MS) Belirtilerinin Nüks Etmesi
MS belirtileri kişiden kişiye büyük ölçüde değişebilir. MS semptomlarının tekrarlamsı yaygındır, çünkü birçok insan değişken periyotlar ve nüksler (veya alevlenmeler) yaşar.
MS’li kişilerin, bir süre boyunca göreceli olarak sağlıklı hissetmeleri ve belirtilerin tekrar kötüleştiği bir dönem geçirmelerinin yaygın olduğu anlamına gelir.
Hastalığın şiddetini ve remisyon(kronik hastalığı olduğu bilinen kişilerde hastalık aktivitesinin bulunmadığı durumlar) ile alevlenme arasındaki dalgalanmaları tanımlayan birkaç farklı multipl skleroz türü vardır.
Remisyon ve alevlenmelerin meydana gelmesinin sebebi, miyelin çevresindeki sinirlerin tamir edilebilmesi, daha sonra tekrar hasar görmesi, daha sonra tekrar tamir edilmesi ve benzeri şeylerdir. MS semptomlarında ki remisyonlar aylar hatta yıllar sürebilir. MS’li insanların çoğunluğunda – yaklaşık yüzde 80-85 – MS nüksetme-remisyon vardır.
Multipl skleroz belirtilerinin nüksleri bazı durumlarda zayıflatıcı veya hafif olabilir. MS hastalığı çoğu zaman daha kötüye gitme eğilimindedir. Bazı hastaların yaşadığı ağır semptomlar, bazı hastalar yıllar geçtikten sonra deneyimleyebilir. Semptomlarda ki alevlenme bazen sadece bir kez olur. Bazı semptomlar Ms tanısı konmuş hastalarda zaman geçtikçe kötüleşebilir. Bu, “birincil ilerleyici model” olarak adlandırılır. MS remisyonları ve alevlenmeler değiştiğinde “ikincil progresif model” veya “ilerleyici nüks modeli” olarak adlandırılır.
Multipl Skleroz (MS) Nedenleri ve Risk Faktörleri
Yukarıda belirtildiği gibi, MS, sinir hücrelerini çevreleyen koruyucu kılıf olan miyelin kılıfının hasar görmesinden kaynaklanır. Sinirler, elektrik tellerini korumak için kullanılan kaplamaya benzer şekilde yalıtım yaparak hareket eden doku (miyelin) ile kaplıdır. Sinir dürtülerini ve dolayısıyla kas koordinasyonu ve duygular üzerinde kontrol gibi birçok bedensel işlevi yürütmek için sinirlerin örtülmesi gerekir.
MS ile ilişkili sinir hasarı, otoimmün yanıtlar, disbiyotik bağırsak mikrobiyota ve artmış iltihaplanma gibi faktörlerden kaynaklanır. (5) Başka bir deyişle, MS’nin, vücudun sinir sistemine saldıran kendi bağışıklık hücrelerine yol açtığına inanılmaktadır. Bu hasar, beyin veya omurilikte herhangi bir yerde olabilir.
MS’in nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, bazı olası nedenler:
- Virüsler ve herpesvirüs veya retrovirüs gibi enfeksiyonlar.
- Küf toksisitesi.
- Zehir veya ağır metale maruz kalma.
- Özellikle yaşamın erken dönemlerinde D vitamini eksikliği yaşamış olmak. Ekvatorda / tropikal iklimde yaşayan insanların, daha fazla güneş ışığına maruz kalması nedeniyle D vitamini eksikliğinin daha az yaygın olması nedeniyle, bireyin MS hastalığı riskinin önemli ölçüde azaldığı bulunmuştur. Ilıman ve daha soğuk olan iklimlerde yaşayan insanların D vitamini eksikliği ve MS geliştirme riskinin daha fazla olduğu düşünülmektedir. (6)
- Yiyecek alerjisi.
- Aşılamalar.
- MS’in aile öyküsünde olması. Multipl sklerozlu kişilerin yaklaşık yüzde 5’inin, aynı zamanda bu hastalıktan etkilenen bir kardeşi olduğu veya yaklaşık yüzde 15’inin MS’li yakın akrabası olduğu tahmin edilmektedir. Bazı genetik belirteçlere sahip insanların (insan lökosit antijenleri) MS için artmış risk altında oldukları bulunmuştur.
- Hormonal dengesizlikler.
- Yüksek düzeyde duygusal stres (bu, altta yatan asıl neden olmayabilir, ancak semptom alevlenmelerini tetikleyebilir).
- Enflamasyona, zayıf bağırsak sağlığına ve besin eksikliğine neden olan zayıf bir beslenme. (7)
Multipl skleroz için diğer risk faktörleri:
- 20–40 yaşları arasında olmak. ABD’de yaşayan MS hastası 400.000 insanın çoğunluğunun 40 yaşın altındaki genç yetişkinler olduğuna inanılmaktadır.
- Kadın olmak.
- Sigara içiyor olmak.
- Çocukluk çağı obezitesi. Bazı araştırmalar, 20 yaşından önce yüksek vücut kitle indeksi olanların, normal kilo aralığında olanlara göre iki kat daha fazla MS geliştirme riski olabileceğini göstermektedir. (8)
- Yaşamın ilk 15 yılında D vitamini eksikliği.
MS semptomlarında alevlenmenin en yaygın nedenlerinden bazıları:
- Ateş, grip, virüs veya bağışıklık sistemini zorlayan başka bir hastalığa sahip olmak.
- Uyku eksikliği ve artan stres.
- Aşırı yorulma ve dehidrasyon.
- Çok sıcak havalarda veya sauna, sıcak ortamlarda bulunmak veya çok sıcak banyo yapmak gibi durumlar.
- Hormonal dengesizlikler.
Multipl Skleroz (MS) İle Başa Çıkmanın Doğal Yolları
Multipl skleroz için geleneksel tedaviler tipik olarak bağışıklık sistemini baskılayan ve otoimmün reaksiyonları sınırlayan kortikosteroid ilaçların kullanımını içerir. Steroidler vücudun kendi hücrelerine ve dokusuna saldırmalarını engellemek için kullanılırken, diğer ilaçlar zayıflık, karıncalanma ve bulanık görme gibi belirli semptomları tedavi etmek için kullanılabilir.
Son zamanlarda, MS’li hastalara remisyon dönemlerinin süresini uzatmaya ve alevlenmelerin şiddetini azaltmaya yardımcı olmak için hastalara verilen bir dizi “hastalık değiştirici ilaç” geliştirilmiştir. Bu ilaçlar her kişi ve her tür MS için işe yaramaz, ancak bazıları için çok yararlı olabilir.
Bu arada, Kuzeybatı Üniversitesi’nden Dr. Richard Burt’un, multipl skleroz için kök hücre tedavisinin potansiyel faydalarını araştıran umut verici bir klinik çalışması, Mart 2018’den itibaren devam etmektedir. Katılan 110 hasta ilaç tedavisi ya da hematopoietik kök hücre transplantasyonu (HSCT) almıştır.
Klinik çalışma, bir yıllık tedaviden sonra, kök hücre grubundaki hastalar arasında, ilaç tedavisindeki 39 relaps ile karşılaştırıldığında, sadece bir relapsın meydana gelmesi durumunda umut verici görünmektedir. Ve yaklaşık üç yıl sonra, kök hücre nakilleri, kontrol (ilaç tedavisi) grubunda yüzde 60’lık bir başarısızlık oranına kıyasla yüzde 6’lık bir başarısızlık oranına sahipti.
Araştırmacılar kök hücre tedavisinin tüm MS vakaları için işe yaramadığını ve kolay bir süreç olmadığını belirtiyorlar. İlk hastalar “hatalı” bağışıklık sistemini yok etmek için kemoterapi yaptırmalıdır. Daha sonra, hematopoez adı verilen bir süreçte kan oluşumuna yardımcı olan kök hücreler, hastanın kemik iliğinden çıkarılır ve hastanın kan dolaşımına tekrar karıştırılır.
MS tarafından etkilenmeyen bu yeni kök hücreler, hastanın bağışıklık sistemini yeniden inşa eder. Bu zorlu sürece rağmen, ön sonuçlar bunun gelecekte etkili bir tedavi olabileceğini göstermektedir. (9, 10)
Ne yazık ki günümüzde tedavi bile, MS’li hastaların zamanla kötüleşmesini, sakat kalmalarını ve kendi başlarına yaşayamamalarını engelleyememektedir. İyi haber ise, rahatsızlık çok şiddetli olmadıkça, multipl skleroz ile yaşayan insanların yaşam süresinin genellikle etkilenmemesidir.
Aşağıda semptomları yönetmeye ve yaşam kalitesini iyileştirmeye yardımcı olabilecek multipl skleroz doğal tedavi örnekleri verilmiştir:
Bolca Sağlıklı Yağlardan Beslenme
ASN Neuro dergisinde yayınlanan bir 2015 raporu:
Beslenme faktörleri ve yaşam tarzı, hem nüksetme-remisyon MS’da, hem de primer progresif MS’da, hastalığın enflamatuar durumunu modüle ederek MS semptomlarını şiddetlendirebilir veya hafifletebilir. Bu, insan hücresindeki metabolik ve enflamatuar yolların ve komensal bağırsak mikrobiyotasının kompozisyonunun kontrol edilmesiyle elde edilir. (11)
Multipl sklerozu önlemek veya tedavi etmek için spesifik bir beslenme şekli kanıtlanmamıştır. Antioksidanlar ve sağlıklı yağların yüksek olduğu bir beslenmenin ardından, semptom yönetimine yardımcı olabilecek birkaç basit multipl skleroz doğal tedavisinden biri olabileceğine dair bazı kanıtlar vardır. Uzmanlar, yüksek kalorili, yüksek oranda işlenmiş “Batı diyetlerinin” MS ve diğer nörolojik bozukluklar için bir tetikleyici olabileceğine inanıyor. MS, en yüksek gelire sahip Batı ülkelerinde daha yaygındır.
Batı diyetleri yüksek miktarlarda tuz, hayvansal yağ, fabrika da yetiştirilen kırmızı et, şekerle tatlandırılmış içecekler, kızartılmış yiyecekler ve düşük lifli gıdalar içerir. Batı beslenmesine sahip çoğu insan, yeterli fiziksel egzersiz yapmamakta ve potansiyel olarak uyku ve dinlenme için zamandan yoksun kalmaktadır.
2018’de yayınlanan bir çalışmada, beslenme kalitesi ve belirli gıdaların alımı ile multipl skleroz hastalarında semptomların şiddeti arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılanlar, kırmızı işlenmiş et, tam tahıl, ilave şeker, meyve, sebze ve baklagillerin alımını rapor eden gıda gruplarına göre bir diyet kalite puanı oluşturmak için beslenme diyet anketi yaptılar. Gıda gruplarına ek olarak, anket, genel bir sağlıklı yaşam tarzının (sağlıklı kilo, diyet, fiziksel aktivite ve sigara içmeme) MS’in semptom şiddeti ile ilişkili olup olmadığını da değerlendirdi.
Araştırmaya katılanların, beslenme kalitesi puanlarının en yüksek yüzdede olduğu MS’li bireylerde daha düşük düzeyde sakatlık ve depresyon vardı. Genel olarak sağlıklı bir yaşam tarzına sahip olanlar, ciddi yorgunluk, ağrı, depresyon veya kognitif bozukluk yaşama şansı daha düşüktü. Çalışma, diyet ve yaşam tarzındaki daha sağlıklı seçimlerin, MS ile ilişkili daha hafif bir engellilik ve semptom yüküne katkıda bulunduğu sonucuna varmıştır. (12)
Antioksidanlar oksidatif hasarı azaltmaya yardımcı olurken, yağlar sinirlerin miyelin kılıfını oluşturmak ve korumak için gerekli besinlerdir. Akdeniz diyetine benzeyen bir beslenmeyi hedefleyin; bu araştırmalar, enflamasyonu azaltmaya, bilişsel sağlığı korumaya, kardiyovasküler mortalite riskini azaltmaya ve endotel fonksiyonları iyileştirmeye yardımcı olur. (13)
Multipl Skleroz (MS) Diyetine Dahil edilmesi Gereken Besinler:
İşlenmemiş gıdalar
Bütün, organik, işlenmemiş gıdaları mümkün olduğunca tercih etmeye çalışın.
Hindistan Cevizi Yağı
Hindistan cevizi yağı, beyin ve sinir sistemini destekleyen büyük miktarda orta zincirli yağ asidi (MCT) içerir. Zeytinyağı, bilişsel sağlıkla ilişkili başka bir sağlıklı yağ kaynağıdır.
Hindistan Cevizi Yağı konulu yazılarımız
- Hindistan Cevizi Yağı Faydaları Nelerdir? Beyin, Kalp ve Eklem Sağlığı
- Ketozis için MCT Yağı (Orta Zincirli Yağ Asitleri) Kullanmanın 5 Faydası
Taze meyve ve sebzeler
Serbest radikallerin zarar görmesini ve iltihaplanmayı önlemeye yardımcı olabilecek antioksidanları sağlamak için çeşitli renklerde meyveler tüketin.
Güçlü anti-oksidan ve anti-enflamatuar aktiviteye sahip olan bir organosülfür bileşiği olan sülforafan (SFN) sağlayan bitki besinleri, enfeksiyonu, oksidatif stresi, demiyelinizasyonu ve otoimmün tepkileri azalttıkları için MS’u yönetmek için en iyi gıdalardan bazılarıdır. (14) Sülforafanın en iyi kaynakları Brüksel lahanası, brokoli, lahana, karnabahar, Çin lahanası(bok choy), kale ve kara lahana gibi turpgillerdir.
Polifenollerden yüksek yiyecekler
Sebzeler, tam tahıllar, baklagiller, baharatlar, bitkiler, meyveler, şaraplar, meyve suları, çay ve kahve.
Likopen ve karotenoidlerden yüksek gıdalar
Domates, havuç, karpuz, tatlı patates, kış kabağı ve greyfurt gibi gıdalar.
Omega-3 yağları
Yabani yakalanmış balıklarda (ve balık yağı takviyelerinde) bulunan EPA / DHA yağları enflamasyonun azaltılmasına yardımcı olabilir. En iyi omega-3 gıdaları arasında yabani somon, sardalye, uskumru, alabalık ve ringa balığı bulunur.
Prebiyotikler ve probiyotikler
Bunlar, sağlıklı simbiyotik bağırsak mikrobiyotalarının korunmasına veya korunmasına yardımcı olan “faydalı bakteriler” dir. Probiyotik gıdalar, yoğurt veya kefir, kültürlü sebzeler ve kombucha gibi fermente gıdaları içerir. Prebiyotik gıdalar arasında ham kara hindiba yeşillikleri, çiğ sarımsak, çiğ pırasa veya soğan, çiğ jicama, çiğ kuşkonmaz ve olgunlaşmamış muzlar bulunur.
Kompleks karbohidratlar
Darı ve sorgum gibi liften yüksek olan gıdalar. Karmaşık karbonhidratlar bağırsaktaki faydalı bakterilerin büyümesine yardımcı olarak enflamasyonu kontrol etmeye yardımcı olabilir.
Lahana ve soya filizi
Lesitinden yüksek besinler sinirleri güçlendirmeye yardımcı olabilir.
Multipl Skleroz Diyetinde Kaçınılması Gereken Besinler:
İşlenmiş gıdalar
İşlenen yiyeceklerden kaçınarak kimyasallara ve toksinlere maruz kalma oranınızı azaltın. Katkı maddeleri ve kimyasalları önlemek için ambalajlı gıdalar üzerindeki bileşen etiketlerini kontrol etmeyi deneyin. Hayvansal kökenli doymuş yağ asitleri, hidrojenlenmiş yağ asitleri, ilave edilmiş tatlandırıcılar / yapay tatlandırıcılar, rafine edilmiş karbonhidratlar, bir çok ilave tuz, MSG(Monosodyum glutamat) ve inek sütü içeren gıdalardan kaçının.
Glüten
Bazı gıda alerjileri ve duyarlılıklarının MS belirtilerini daha da kötüleştirdiği bilinmektedir. MS’li kişiler, glüten intoleransına daha eğilimli olabilirler. Gluten, MS’li bazı kişilerde semptomları daha da kötüleştirebilir, bu yüzden glütensiz bir diyet tavsiye edilir.
Süt
Glüten de olduğu gibi, MS’li insanlar inet sütünü sindiremeyebilirler. Süt ürünü içermeyen bir diyet, kişiye bağlı olmasına rağmen, belirtileri yönetmeye ve bağırsak sağlığını iyileştirmeye yardımcı olabilir.
Potansiyel gıda alerjenleri
Alerjenler, otoimmün reaksiyonları tetikleyerek MS semptomlarını kötüleştirebilir, bu nedenle alerjiniz olabileceği yiyeceklerden kesinlikle kaçının.
Şeker
Diyette çok fazla şeker bağışıklık yanıtlarını bozabilir ve sistemik iltihap ve erken yaşlanmaya katkıda bulunabilir.
Alkol
Fazla alkol tüketimi, alkol iltihaplanmayı artırabilir ve toksik bir vücut ortamı oluşturabilir.
Virüslere ve Enfeksiyonlara Maruz Kalma
İyi bir hijyen uygulamak ve alevlenmeleri önleyebilmeniz için atabileceğiniz adımlar:
- Ellerinizi düzenli olarak yıkayın.
- Vücut sıvılarını taşıyabilecek havlu veya traş makinesi gibi kişisel eşyaları başkalarıyla paylaşmayın.
- Tüm kıyafetleri ve çarşafları doğal antibakteriyel deterjan kullanarak düzenli olarak yıkayın. Vücut sıvıları, havlular ve yatak örtüleri tüm kirli çamaşırları, özellikle de enfeksiyonu olan biriyle temas ettikten sonra yıkayınız.
- Tüm çalışma yüzeylerini iyice ve düzenli olarak temizleyin ve dezenfekte edin. Evinizde veya işyerinizde ki paylaşılan öğeleri, doğal temizlik ürünlerini kullanarak sıklıkla dezenfekte edin.
- Gıda işçileri, gıda kaynaklı hastalıkların yayılmasını önlemek için daima ellerini iyice yıkamalıdır.
- Bir spor salonuna ya da egzersiz tesisine giderseniz, kullanıldıktan sonra tüm ekipmanı temizlediğinizden emin olun.
Egzersiz ve Stresi Kontrolü
Multipl skleroz doğal tedavileri göz önüne alındığında, fiziksel egzersizin kronik yorgunluk belirtilerini azalttığı, stres yönetimine yardımcı olduğu, koordinasyonu geliştirdiği ve engelliliğin başlamasının önlendiği veya yavaşlattığı için MS hastaları için çok yaygın bir yaklaşımdır. MS hastaları, tempolu yürüyüş, yüzme, hafif dans, yoga, tai chi veya hafif bisiklet gibi hafif fiziksel egzersizler yapmalıdır.
MS’nin fayda sağladığı bazı yollar arasında oksidatif metabolizmayı düzenlediği ve biyosentetik yolları ve enflamasyonu azaltması bulunmaktadır. (15) Enerji dengesini desteklemeye yardımcı olur, yaşam kalitesini etkiler ve anti-enflamatuar sitokinlerin üretimini teşvik edebilir. Hayvan çalışmalarında, egzersizin de beyin mitokondriyal aktivitesini uyardığı, nöroplastisiteyi iyileştirdiği, ruh halini iyileştirdiği ve kaygıyı azalttığı gösterilmiştir. (16)
Egzersiz, diyet, terapi, stres yönetimi ve sosyal desteği içeren “bütüncül tedavi planı” nın bir parçası olarak kabul edilir. (17) Hatalığın nüks etmesini azaltmak ve remisyonu uzatmak için duygusal ve fiziksel stresi kontrol etmek önemlidir. Stres yönetiminde yardımcı olabilecek bazı aktiviteler arasında yoga, derin nefes alma, meditasyon, masaj, egzersiz, günlük tutma, okuma, destek grupları ve dua sayılabilir.
D Vitamini Eksikliğini Önleme veya Tedavi Etme
D vitamininin multipl sklerozun önlenmesine nasıl yardımcı olduğu tam olarak net değildir, ancak D vitamini eksikliğinin bağışıklık fonksiyonlarını azalttığı ve nörolojik gelişim üzerinde bir etkiye sahip olabileceği bilinmektedir.
Çalışmalar, çocukluk çağında D vitamini eksikliğinin en sorunlu olabileceğini gösteren kanıtları ortaya çıkarmıştır. Hayvan çalışmalarında, çocukluk ve ergenlik döneminde düşük D vitamini düzeylerinin önlenmesi gerektiğine işaret eden “nöroenflamasyonun iyileştirilmesi için D vitamininin gelişimsel aşamasına bağlı bir etkinliği” olduğu bulunmuştur. (18)
Yeterince D vitamini almanın en iyi yolu, vücudunuzu mümkünse, yaklaşık 15 dakika boyunca gün ışığına maruz bırakmaktır. Çok karanlık ve soğuk bir yerde yaşıyorsanız veya kış aylarındaysanız, bağışıklık sistemini modüle etmeye ve beyin ve sinir sisteminizi desteklemeye yardımcı olmak için D3 vitamini (günlük 5000 IU) ile destekleyebilirsiniz.
D vitamini konulu yazılarımız
- D Vitamini Nelerde Bulunur? D Vitamini Eksikliği ve Faydaları
- D Vitamini Eksikliği, Belirtileri ve Nasıl Giderilir? D Vitamini Kaynakları
Multipl Skleroz için Faydalı Takviyeler
Bağışıklık sistemini desteklemek, yorgunluk ve halsizlik gibi MS belirtilerini önlemeye yardımcı olmak için multipl skleroz doğal tedavileri olarak kullanılabilen bazı takviyeler bulunmaktadır:
Balık yağı
Günde 2,000 miligram balık yağı enflamasyonu azaltmaya ve sinir fonksiyonlarını artırmaya yardımcı olabilir.
Probiyotikler
Enflamasyonu azaltan sağlıklı bir simbiyotik bağırsak mikrobiyotasını korumaya veya sürdürmeye yardımcı olur.
Yüksek potensli multi vitamin
Bağışıklık fonksiyonu için gerekli temel besinleri sağlar.
Sindirim enzimleri (yemeklerle 1-2 kapsül) – sindirimle yardımcı olabilir ve gıdalara karşı otoimmün reaksiyonları azaltabilir.
B12 vitamini
Günlük 1000 mikrogram B12 vitamini sinirlerin oluşumuna yardımcı olur.
Astaksantin
Günde bir ila iki kez 2 miligram beyin ve sinir sistemini destekleyebilen vahşi yakalanmış somonda güçlü bir karotenoid antioksidan bulunur. Bazı balık yağı takviyeleri, etkileri iyileştirmeye yardımcı olur.
Almanya’daki Goethe Üniversitesi’nde bulunan TRIP-Graduate School’un MS Study Group tarafından yayınlanan araştırmasına göre, bazı “hastalık düzenleyici nutrikaller” in de multipl skleroz yönetiminde yardımcı olduğu gösterilmiştir.
Bu besinler: (19)
- Yeşil çay flavonoid özü (özellikle EGCG veya epigallocatechin-3-gallate), oksidatif hasara karşı savaşır ve metabolik sağlığı destekler.
- Curcumin, zerdeçalda bulunan ve anti-enflamatuar ve daha bir çok faydası bulunan bir bileşiktir.
- Serbest radikal mücadele glikozitleri içeren hardal yağı.
- Analjezik ve anti-spastik etkileri olan Cannabis (kenevir).
Uçucu Yağların Kullanın
Frankincense(günlük) yağı ve ölmez çiçek yağı gibi uçucu yağlar doğal olarak nörolojik sistemi destekler. Hayvan çalışmalarında, frankincense yağının birçok anti-enflamatuar özelliğe sahip olduğu ve hasarlı sinirlerin rejenerasyonunu ve fonksiyonel iyileşmeyi desteklemeye yardımcı olduğu gösterilmiştir. (20, 21)
Frankincense yağını, multipl skleroz doğal tedavilerinden biri olarak deneyebilirsiniz. Üç hafta boyunca günde üç kez, frankincense yağı kullanın, sonra bir hafta kadar kullanmayı bırakın ve bu döngüyü tekrarlayın. Ayrıca günde iki kez şakaklarınıza ve boynunuza 2 damla ölmez çiçek yağı sürün. Ayrıca, fesleğen yağı ve selvi yağı dolaşım ve kas fonksiyonlarını iyileştirebilir ve bu nedenle MS semptomlarını azaltmaya da yardımcı olabilir.
Multipl Skleroz Tedavileri İle İlgili Önlemler
Multipl skleroz belirtileri diğer hastalıkların neden olduğu belirtilere çok benzer olabilir, bu nedenle bir uzmana danışmanız çok önemlidir. Açıklanamayan duyu kaybı, yanma, ağrı ve güçsüzlük gibi değişiklikler fark ederseniz bir doktora başvurmalısınız.
MS’e duyarlı olan çocuklara mümkünse hemen tıbbi bakım yapılmalıdır. MS’in beslenmenizi veya egzersiz ihtiyaçlarınızı nasıl değiştireceği konusunda endişeleriniz varsa, doktorunuza danışın.
Multipl Skleroz Doğal Tedavileri Hakkında Önemli Noktalar
Multipl skleroz (MS), sinir sinyallemesi akışını bozan merkezi sinir sisteminin bir hastalığıdır. MS, miyelin kılıfına, sinirlerin koruyucu kaplamasına zarar verir.
Multipl sklerozun semptomları hem motor ile ilişkili semptomları hem de zayıflık, yorgunluk, bulanık görme, sindirim sorunları, duygudurum değişiklikleri, kararsızlık, karıncalanma ve uyuşukluk gibi duyusal semptomları içerir.
Şu anda MS için mevcut bir tedavi yoktur. Ancak semptomları yönetmek için multipl skleroz doğal tedavileri vardır.
Belirtileri Yönetmeye Yardımcı Olmak İçin Multipl Skleroz Doğal Tedavi Yöntemleri
- Sağlıklı – yağlardan yüksek beslenme
- Egzersiz yapın ve stresi azaltın.
- Hijyene dikkat ederek bağışıklık sisteminizi destekleyin ve koruyun.
- D vitamini eksikliğini önleyin veya tedavi edin.
- Bağışıklık sistemine yardımcı olmak için takviyeler alın ve balık yağı, probiyotikler, B12 vitamini ve diğerleri de dahil olmak üzere yorgunluğu önlemeye yardımcı olun.
- Frankincense ve ölmez çiçek yağı gibi uçucu yağları deneyin.