Rusya'nın Kırım'ı önce işgal edip, sonra da sözde referandum yapıp, acilen de el koyması herkesin gözlerini birden açıverdi. Üstelik Rusya'nın en büyük silahı da doğal gaz ve petrol bağımlılığı nedeniyle Avrupa'da doğacak olan enerji sorunu! Şu anda en çok konuşulan şeylerden biri alternatif gaz sağlama kaynakları ve yatırımları bulmak, bir diğeri ise Rusya'nın olası agresif tutumuna karşı NATO çerçevesinde askeri gücü artırmak gereği. Kısa vadede de acilen Ukrayna'ya parasal yardım!
BU YAZIYI SPİKERDEN DİNLEMEK İÇİN TIKLAYIN
Rusya bazı ülkeler için yeni askeri masraf yarattı. Örnek verilirse Letonya, Litvanya ve Estonya gibi küçük ve Rusya'nın hedefi olabilecek Baltık ülkeleri derhal savunma bütçelerini NATO tarafından arzu edilen milli gelirin yüzde ikisi düzeyine çıkartma çabasına girmek zorunda kaldılar. Estonya şu anda yüzde 2 hedefine çok yakın ama Letonya ve Litvanya ise NATO standardı olan yıllık yüzde 2 askeri harcama düzeyine ancak şu andaki yıllık yüzde 0.8-0.9 civarında olan askeri harcama bütçesinin düzeyini yavaşça artırarak ancak 2020 yılında arzu edilen savunma yatırımı durumuna gelebilecekler.
En büyük zararı Ukrayna görecek
Diğer taraftan Rusya'nın yeni tutumu bazı ülkeler için de fırsat yarattı. İspanya tüm doğalgazını Rusya dışındaki kaynaklardan sağlamakta ve son yıllarda likit doğalgaz LNG ithalat kapasitesini artırmak için harcamaları önemli boyutta çoğaltmıştı. SEDİGAS adlı İspanyol sektör kuruluşuna göre İspanya şu anda Rusya'nın tüm Avrupa'ya gaz ihracatının yüzde 10'u kadarını sağlayabilecek bir sevkiyat altyapısı sahibi. Veya İspanya Maliye Bakanı Jose Manuel Soria'ya göre, başka bir bakış açısı ile İspanya Rusya'dan Ukrayna kanalı ile aktarılan doğalgazın yarısı kadarını sağlayabilecek altyapıya sahip. LNG Avrupa'nın herhangi bir yerinden Avrupa'ya taşınabilir ama, likit gaz pipe line'a aktarılmadan önce doğalgaza çevirilmek zorunda . İspanya ise Avrupada şu anda mevcut 21 yeniden doğalgaza çevirme terminalinin altı tanesine sahip ve yedinciyi de inşa etmekte. İspanya'nın terminalleri Avrupa'nın şu andaki toplam dönüştürme terminali kapasitesinin yüzde 38 kadarını oluşturuyor.
Tabii ne olursa olsun en çok ekonomik tahribatı görecek olan Ukrayna ve Ukraynalılar. Çünkü döviz rezervleri bitmek üzere. Şu anda yapılan tespitlere göre Ukrayna'nın acil yardım ihtiyacı hızla arttı ve önümüzdeki iki yıl için 35 milyar dolara kadar çıktığı tahmin ediliyor. IMF Ukrayna için 14-18 milyar dolarlık bir yardım paketi hazırlamış bulunuyor, Avrupa ve ABD'nin ilave yardımlarıyla toplam yardım 27 milyar dolara çıkacak gibi. IMF her zaman olduğu gibi bazı şartlar da talep ediyor. Ukraynayıllık bütçesini şu andaki GSYİH oranı olarak yüzde 4.8 açık düzeyinden 2016 yılında yüzde 2.5 açık düzeyine azaltmaya söz vermiş olacak. Diğer taraftan aşırı değerli olan parasının değerini düşük tutacak ki ihracat yapabilsin. Şu anda Hryvania adlı ülke parası zaten yüzde 30 kadar devalüe olmuş bulunduğundan bu şimdilik bir sorun değil. Ancak bundan evvel Ukrayna'nın kullandığı doğalgazın yüzde 60 kadarı Rusya'dan gelmekte idi ve hane halkına doğalgaz piyasa değerinden çok düşük sübvansiyonlu fiyatlardan satılmakta idi. Şimdi Rusya gaz satışını piyasa fiyatına artıracağından Ukrayna gaz şirketi NAFTOGAZ da GSYİH'nın oranı olarak yüzde 5.6 boyutunda bir zam yapmak zorunda kalacak. ABD ve Avrupa'nın ise acilen birkaç milyar dolar kadar hızlı nakit yardım sağlayacakları ve ek yardım vermek için ise mayıs ayındaki seçimi bekleyecek olmaları Ukrayna vatandaşlarının özgür ve demokratik bir yaşam için uzun süre pahalı bir bedel ödeyecekleri anlamına geliyor.