Büyümekte olan bir çocuk için iyi uyku alışkanlıkları, iyi yeme alışkanlıkları kadar önemlidir. İyi bir gece uykusu beyni besler ve bedenin büyümesini sağlar. Birçok anne baba çocuklarının gerekli uykuyu alıp alamadığı konusunda kaygılıdır. Bebekleri ya da çocukları uykusunu alamazsa, onun ertesi gün hırçın ya da halsiz olacağını bilirler.
Bu yorgunluk kendini farklı biçimlerde gösterecektir: Uykularını alamayan bebekler daha duygusal, daha mızmız olur; akşa müstünün, akşamın büyük bölümünü ağlayarak geçirirler. Kronik uykusuzluk çeken okul çağı çocuklarıysa, derslerine konsantre olamaz, bu da okuldaki başarılarını olumsuz etkiler.
Aslına bakarsanız, bunun düşündüğünüzden daha da büyük bir sorun olduğunu gösteren kanıtların sayısı giderek artmaktadır. Ciddi biçimde uykusuzluk çeken çok sayıda çocuk vardır. Uykunun hem kalitesiz olması hem de yeterince alınamaması, çocuğun gelişiminde birçok yönden etkisini gösterir.
Davranışlar
ABD’de son dönemde yapılan bir araştırma, günde 10 saatten az uyuyan iki ve üç yaşındaki çocukların, ters ya da uyumsuz davranışlarda bulunma, “yaramazlık” yapma ve saldırganca davranışlar sergileme konusunda en büyük risk grubu olduğunu ortaya koymuştur. Yaşlarının gerektirdiği ortalamadan üç saat daha az uyuyan bebekler, akranları daha uslu ve sakinken, daha huysuz, yatıştırması daha zor ve ağlamaya daha yatkındır.
Öğrenme ve bilişsel gelişim
iyi bir uyku, bebeklerin huysuzlaşmasını önlemekle kalmaz, çeşitli beceriler edinmelerini, bazı bilgileri hazmetmelerini de sağlayabilir. Yeni bir araştırma, gündüz uykularının çocuğun uyanıkken karşı karşıya kaldığı bilgiyi işlemesini ve korumasını mümkün kılarak, bu beceride önemli bir rol oynadığını ortaya koymuştur.
Beş aylık bebeklerle ilgili başka bir araştırma, gündüz uykularının bebeklerin hevesinin ve dikkat aralıklarının bunlar, bir bebeğin öğrenme becerisinin kilit unsurlarıdır gelişimi açısından önemli olduğunu göstermiştir. Bu araştırma, kesintisiz bir biçimde yeterince uyuyan bir bebeğin dünyayla aktif bir ilişki kurmaya hazır bir şekilde uyanması gerektiği sonucuna varmıştır.
Bu yüzden de anne babaların hem çocuklarının hem kendilerinin iyiliği için iyi bir gece uykusunun ne demek olduğu, çocuklarının ihtiyacı olan uykuyu alıp alamadığını nasıl anlayacakları konusunda olabildiğince fazla bilgi edinmesi gerekir. Farklı yaşlardaki çocuklardan neler bekleneceği, çocukların her gece anne babalarının yatağına taşınıp aileyi huzursuz etmesine nasıl tepki gösterileceği de araştırılmalıdır.
Anne babalar açısından
Çoğu anne baba, bebekleri çok küçükken ve geceleri beslenmeye devam ederken uykusuz geceler yaşayacağını bilir. Çocukları hasta olduğunda ya da diş çık arıyorken rahatsız olmayı beklerler. Evdeki dönemsel ciddi değişimlerin çocuğu huzursuz edebileceğini, dönemsel uyku sorunlarına yol açabileceğini bilirler. Bunların hepsi beklenir; gel gelelim çoğu anne babanın ayak uydurmakta zorlandığı şey de her gece uykularının bölünmesi, üstelik de bunun sonu gelmeyecekmiş gibi görünmesidir!
Uykuları sürekli bölünen anne babalar yine de sabah kalkmak, işe gitmek ya da ailelerinin ve evlerinin işleriyle uğraşmak zorundadırlar. Çalışan anne babaların aldıkları sınırlı uykuyla enerji dolu ve her şeyin üstesinden gelmeye hazır olmaları beklenir, fakat uykuları gereken düzeyin altında kalırsa işleri bundan kuşkusuz olumsuz etkilenecektir. Ayrıca uzun çalışma günü boyunca iş arkadaşlarına, personele ve müşterilerine karşı daha tahammülsüz olacaklardır. Yapılması gereken işlerin yoğun olduğu bir evi çekip çevirmenin yanı sıra diğer çocuklarıyla da ilgilenmek zorunda olan anne babaların günlük rutinleri, uykularının bölünmesinin sebep olduğu rahatsızlıktan ciddi biçimde etkilenir. Evde kalan anne babalara bebekleri gündüz uykusunu uyurken, mahrum kaldıkları uykularını telafi etmeleri tavsiye edilir. Bu teoride kulağa mantıklı bir fikir gibi geliyor, fakat gerçek hayatta her zaman mümkün değildir; hele ki diğer çocuklar da bütün gün evdeyse. Fakat bebek evin tek çocuğuysa, öngörülebilir bir uyku düzenine girdiğinde örneğin gündüzleri bir ya da iki kez uyuyorsa bu uyku saatleri anne babaların başka işlerle uğraşması ya da aile üyelerinin taleplerinden beş dakikalığına olsun uzaklaşabilmesi için altın değerinde fırsatlardır. ister işyerinde, ister evde çocuklarla beraber olsunlar, gergin ve uykusuz anne babalar uykuyla ilgili bu sıkıntılarını bilmeden çocuklarına da aktarırlar. Anne babanın uykusuz kalması, çocuklarının uyku sorunlarıyla başa çıkmalarını zorlaştırır. Ve böylece kısırdöngü başlar…
Bir önceki yazımız olan Yeni doğan bebek evde bakımında dikkat edilmesi gerekenler. başlıklı makalemizde yeni doğan bebek bakımı nasıl olur ve yeni doğan bebek dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgiler verilmektedir.