Seksenli ve doksanlı yıllarda, evde tek başına kaldığında canı sıkılan çocukların oyalanabileceği alternatif oyunlardan biriydi “Solo Test”. Yıllar geçtikçe, teknolojinin gelişmesi ve sosyal yaşamın değişmeye başlamasıyla birlikte bu oyuna olan ilgi de git gide azaldı.
Solo Test, merkezdeki boş bir deliğin etrafındaki deliklere yerleştirilen piyonları hareket ettirerek oyun alanında en az sayıda piyonun bırakılmaya çalışıldığı bir oyundur. Boş deliğin etrafındaki dört piyondan biri hemen önündeki piyonun üstünden atlatılıp boş deliğe yerleştirilir ve üzerinden atlanan piyon alınır. Bu şekilde oyun alanında en az piyon kalana dek devam edilir. Oyundaki piyonlar öne, arkaya, sağa ve sola hareket edebilir ancak çapraz gidemezler. Eğer bir piyonun etrafında üzerinden atlatılacak bir piyon kalmadıysa o piyon yerinde kalır. En sonunda hiçbir hareket kalmayana dek oyun devam eder.
Oyun alanında en az sayıda piyonu bırakmanın amaçlandığı bu oyun ilk defa 1687 yılında ortaya çıkmış. “Peg Solitaire” ya da “Solo Solitaire” olarak da bilinen oyunun, tarihi olarak, ilk defa 1697 yılında Fransa Kralı 14. Louis mahkemesinde ortaya çıktığı belgelenmiş olsa da, oyun, Soubise prensesi Anne de Rohan-Chabot’un 1687 yılında yapılmış bir gravürü sayesinde öğrenilmiş. Bu gravürde prenses, yanında oyun tahtasıyla oynarken resmedilmiş. Oyun, yazılı basında ise yine 1687 yılında kuralları ve örnekleriyle Mercure de France dergisinde yer almış.
Oyun bir dönem ülkemizde de oldukça popülerdi. Çocukken, arkadaşlarımla oyunun etrafında toplanır, kendi aramızda küçük yarışmalar düzenlerdik. Turlar geçtikçe en fazla piyonu bırakanlar elenir, sona kalan iki kişi de kazanmak için çabalardı. Aynı zamanda tek başına hoş vakit geçirtebilecek bir oyun olması sebebiyle kısa süreliğine can sıkıntımızı gidermemizi sağlardı. Ben genelde oyun alanında üç piyon bırakırdım, dört ya da beş piyon bıraktığım zamanlar da olurdu. Çocukken oynadığımız versiyonda oyun alanında kalan piyon sayısına göre puan ve bu puanlara göre de bazı lakaplar verilirdi. Bu versiyonda, oyun alanında fazla piyon kaldıysa, verilen lakaplar biraz kırıcı olabiliyordu. Ancak günümüzde oyunun farklı versiyonları çıktı ve oyun puan tablosundaki lakaplar da daha yumuşatılmış şekilde değiştirildi.
Seksenli yıllardan doksanlı yıllara uzanan, ikibinli yıllara gelindiğinde ise değişen toplum alışkanlıkları ve teknolojinin hayatımıza daha çok girmesiyle popülaritesini yavaş yavaş yitiren “Solo Test” oyunu, çoğumuzun çocukluğunda oyun alanında fazla piyon bıraktığımızda kafayı yememize neden olan ancak buna rağmen güzel vakit geçirmemizi sağlayan hoş bir oyundu.
Sizler çocukluğunuzda “Solo Test” oynar mıydınız? Oyun alanında en fazla kaç piyon bırakırdınız?
Zaman ve para buldukça, K’NEX setleri alıyorum ama satın aldığım setlerden bazen istediğim parçalar çıkmayabiliyor ya da kafamda oluşturduğum modeli yapmak için elimde gerekli parçalar olmayabiliyor. Bu durumda ne yapabilirim, acaba?
– Çok önemli bir soru sordunuz. Size parça satın alabileceğiniz yasal bir site önermek istiyorum; fakat bu sitenin bulunduğu ülke İngiltere, maalesef. Bu da demek oluyor ki satın aldığınız parçalar elinize geçinceye kadar belli bir süre geçecek. Nerede kalmıştık, evet, parçaları satın alabileceğiniz sitenin ismi knexusergroup’tur. Buradan istediğiniz kadar parça satın alabilirsiniz. Fiyatlandırma parça başına yapılmaktadır.
Hmm, anladım.Şimdi siteye baktım da, sitede K’NEX parçaları dışında, motor, çark, özel ürünler, hatta STEM eğitim modeline özgü setler de mevcut. Çok iyi oldu, bu siteyi öğrendiğim. Teşekkürler.
– Artık hayal ettiğiniz modelleri daha hızlı bir şekilde hayata geçirebileceksiniz.
Bir önceki yazımda IMAGINE serisinden üç seti inşa ettim; ancak bu üç setten oluşan Helikopteri yapmak gerçekten zordu. Bu tür komplex yapıların nasıl yapıldığını anlatan ya da bu yapıları ayrıntısına kadar gösteren herhangi bir site ya da uygulama var mı?
– Çok önemli bir noktaya değindin. Bahsettiğin helikopter gibi yapıların yapımı yeni başlayanlar için zor gelebilir ki bu da çok normal, açıkçası. Bu noktada kullanabileceğin bir uygulama var aslında. Uygulamaya buradan erişebilirsin. Bu uygulamayla inşası zor olan yapılara üç boyutlu olarak bakabilirsin. Mesela bunun gibi.
Süper ya! Tamamdır, bundan sonra inşa sürecinde zorlanırsam, bu uygulamadan faydalanacağım!
– Mutlaka. Uygulamanın tepki süresi, ağır olabiliyor. Ona da dikkat edersin.
Bir önceki yazılarımda soru-cevap konsepti içerisinde K’NEX ile ilgili birçok temel bilgiye ulaştığımızı düşünüyorum. Bu yazımda sizlere K’nex Imagine serisinin en temel üç inşa setini tanıtacağım. Bu setlerin isimleri aşağıdaki gibidir: (Setleri satın almak isteyenler için Türkiye resmi distribütörünün sitesinden linkler de paylaşılmıştır.)
1. Rocket Car Building Set (Satın almak için buraya)
2. Motorcycle Building Set (Satın almak için buraya)
3. Stealth Plane Building Set (Satın almak için buraya)
Setlerin isimlerini öğrendikten sonra, artık setlerin fotoğraflarına da bakabiliriz, herhalde.
Her bir set içerisinden çıkan parçalar ile yukarıda gördüğünüz yapılar inşa edilmektedir. Tabii ki, her set içerisinden fazla parçalar da çıkmakta; ancak bu parçaların kullanılacağı bir yer daha var! O da, bu üç seti aldığınız takdirde, bu üç set içerisindeki parçaları kullanarak büyük bir helikopter inşa etmek. Helikopter de aşağıdaki gibi.
Fakat… Bu helikopteri inşa ederken çok üzücü bir olaya tanık olacaksınız. O da bir (1) parçanın eksik olması. Bu üç set içerisinden çıkan kısa beyaz çubuklar, maalesef, helikopterin yapımında 1 parça eksik kalıyor. Bu durum canınızı sıkabilir; ancak farklı bir parça ile bunu telafi etmeniz de mümkün, tabii ki. Ben de kısa beyaz çubuk yerine, yeşil kısa çubuğu kullandım ve inşayı tamamladım.
BONUS: Motorcycle ve Stealth Plane yapı setlerindeki parçaları kullanarak, kendi yaratıcılığım doğrultusunda aşağıdaki motorsikleti ortaya çıkarttım. Buna benzer modeller çıkartmak istiyorsanız, benim modelimden de yararlanabilirsiniz.
K’NEX’in STEAM ya da STEM eğitim modelinde kullanıldığını geçenlerde konuşmuştuk ama, peki, Türkiye’de K’NEX’in etkin bir şekilde kullanıldığı okullar falan var mı?
– Hemen bakalım. İnternette yaptığım küçük çaplı araştırmalarımda karşıma sadece iki okul çıktı; ancak bu okullar dışında özel kurslar vb. eğitim yerleri de bulunmakta. Somut örnek vermek gerekirse, Özel Bilgili Kültür Okullarında K’NEX Kulübü olduğu görülmekte. (Link için buraya) Hatta, okul öğrencilerinin çalışmalarından oluşan bir “K’NEX Sergisi” de gerçekleştirilmiş. (Link için buraya) Bunun dışında, anaokulu ya da ilkokullarda STEM eğitimi için açılan atölye etkinliklerinde K’NEX’in kullanıldığı da açık bir şekilde görülmekte.
Anladım. Ne yazık ki, daha tam anlamıyla yaygınlaşmamış gibi.
– Evet. Aslında, K’NEX’in Türkiye’de yeni yeni yaygınlaşmaya başladığını da söyleyebiliriz. Gerçi, geçmiş zamanlarda gazeteler tarafından dağıtıldığını da biliyoruz.
Evet, küçükken benim de bayağı bir K’NEX’im vardı. Keşke atmasaydım…