TRAVMA
Deprem, sel, hortum gibi doğal afetler, trafik kazaları, savaşlar, çatışmalar, işkence, taciz ve tecavüz gibi olaylar yaşayan kişileri etkileyen ve insanların üstesinden gelmekte zorlandıkları olaylardır. Bu gibi travmatik olaylar insanların ölüm gerçeğiyle yüzleşmelerine ve varlıklarını sorgulamalarına sebep olurlar.
Kişiler günlük hayat içerisinde ölümle ilgili düşünce ve fikirleri kendilerinden uzaklaştırma eğilimindedirler. Travmatik olaylar ise kişilerin bu eğilimlerini yok etmekte, kaçtıkları gerçekle yüz yüze kalmalarına sebep olmaktadır. Kişilerin hayatlarında kırılma noktası yaşanır ve travmatik olay öncesi ile sonrası arasında farklar oluşur.
Travmatik olaylar kişiy... »»»
Travma ve Göç
Yunanca da "yara"(https://tr.wikipedia.org/wiki/Travma), Latince de ise bedensel ve ruhsal yara(http://www.etimolojiturkce.com/kelime/travma) anlamına gelen travma 19. Yüzyılın sonlarına doğru, Sadıkoğluna (2010) göre yarattığı etkiyle beden bütünlüğünü bozan, bireye yönelik dışardan gelen fiziksel yaralanmaları belirtmek için kullanılmıştır.
Bu kullanım şekli daha çok 19. yüzyılda kullanılmış, ancak o dönemlerde Freud bu düşünceyi Jean-Martin Charcotyunun histeri hastası kadınlar ile yaptığı çalışmaları izleyerek Josef Breuerla birlikte travmanın sadece fiziksel travma diye adlandırılmasından ruhsal travma kavramını vurgularlar (Herman, 2007).
DSM III-R'de ruhsal ... »»»
Yasa batma, sonu olmayan kedere teslimiyet gibi hissedilir. Danışanlar bu acılı sürecin ne kadar süreceğini sık sık sorarlar. Bu sorunun belli bir cevabı yoktur, yalnızca bu sürecin atlanamayacağından ya da aceleye getirilemeyeceğinden emin olunabilir. Bu süreç neredeyse kesin olarak danışanın istediğinden daha uzun sürecektir fakat sonsuza dek de devam etmeyecektir. Judith Herman
Ne nefret ne de sevgi yoluyla travma şeytanını çıkarmak mümkündür. Judith Herman
Yas Kavramı
Yas, herhangi bir kayıp ya da kayıp tehdidi (ayrılık, boşanma ve ya ölüm gibi) sonrası verilen fiziksel, duygusal, bilişsel ve davranışsal tepkiler sürecine verilen addır. Yas kavramsal olarak akut (normal) yas, kar... »»»
TRAVMA ve DİSSOSİASYON
Travma aniden ortaya çıkan ve benliğimizin zorlantı ile karşı karşıya kaldığı bir olaydır.
Travma özneldir; kişiye özeldir.
bir insanın kaldırabileceği hatta basit bir olay gibi gördüğü bir durum diğer insan için büyük bir travma yaratabilir.
Travmayı alan kişide, her travmanın açılımı ve içeride parçalanması dediğimiz bir durum vardır.
Bu kişinin o ana kadar ki sosyal öğrenmeleri, aile yapısı, kişilik örgütlenmesi, ego düzenekleri, sosyal çevresi gibi özellikler travmayı alma ve devamında yapacak ve yaşayacaklarında büyük önem arz eder.
travma da kişi üç tavır alabilir; 1 Savaşır
2 Kaçar
... »»»
10 Ekim sabahı, toplum olarak büyük bir acıyla uyandık güne. Patlamada yaralananların tedavileri sürmekteyken ölümler ve hemen arkasından gelen ötekileştirme ortamı bizi sevdiklerimizden ve toplumsal güvenimizden uzaklaştırdı.
Yaşadığımız acının tarifi olmaz. Fakat acımıza eşlik eden birçok olumsuz duygu, travmanın etkilerine ilişkin bilgi verir. Bu ay yazımı travma üzerine yazmışken, yaşananların da yazıma eklenmesi adına yeniden düzenledim. Yine de psikolojik travma ve travma sonrasına ilişkin bilgilere yer vereceğim.
Psikolojik travma, doğal afetler ve insan eliyle yapılmış dehşet verici yaşantılar olarak tanımlanabilir. Biraz açarsak; savaşlar, deprem, sel gibi doğal afetler, saldırı... »»»
TRAVMA
Travma dediğimizde ilk akla gelen kaza, kayıp, afet gibi büyük olaylardır, peki yıllarca içimizde barındırdığımız, çocukluk döneminden kalma bir suçlayıcı bakış, dışlandığımızı hissettiğimiz bir an bir hastane olayı, aile içi sözel ya da fiziksel şiddet,bir hayvan korkusunun hayatımıza olan etkisi neyle anlamlandırılır sizce?
Travma canlı üzerinde beden ve ruh acısından önemli ve etkili yaralanma belirtileri bırakan yaşantıdır. Ruhsal travma kapsamına fiziksel ve duygusal tacizler (dövülme,gasp olayları,çocukluk cağından beri süregelen sevgisiz ortam, sağlık,eğitim ,barınma ve beslenme gereksinmelerinin karşılanamaması gibi), cinsel tacizler, doğal afetler (deprem, sel, fı... »»»
EMDR ne zaman ve nasıl ortaya çıktı?
Dr. Francine Shapiro, 1989da ABDde henüz bir doktora öğrencisiyken göz hareketlerinin kendisini bazı sıkıntılı düşüncelerden uzaklaştırdığını fark etti ve bunun üzerine orduda kaygı problemi olan gönüllüler üzerinde bazı çalışmalar yaptı. Çalışmalarında göz hareketlerinin kişilerin beyninin iki tarafında; yani mantık ve duyguları arasında bir bağlantı kurduğunu ve bunun da iyileşme sağladığını ortaya çıkardı. İlerleyen araştırmalarda ortaya çıktı ki bu etken sadece göz hareketleri olmak zorunda değil. Kişiyi hem sağdan hem de soldan uyaran tensel duyular ve sesler de aynı etkiyi sağlayabiliyor. Bu esnada kişinin beyninde tam olarak ne yaşandığı hale... »»»
Yetişkinlerde Psikolojik Travma
Nasıl Tanımlamalıyız?
Bazıları şuna inanır: Stres yaratan şey zarar verir. Olumsuz sonuçları hemen ya da gelecekte ortaya çıkar. Zorlayıcı ya da travmatik olay yaşayan kişilere faciadan sonra sağ kalmış insanlar olarak bakabiliriz; Robinson Crusoe örneğinde olduğu gibi. İçlerinde her sağlıklı insan gibi; esneklik, adaptasyon kuvveti, iyileşme gücü ve başa çıkma mekanizmaları vardır. Eğer süreç doğru işlerse bu başa çıkma mekanizmaları kişiyi eski normal, sağlıklı haline döndürecektir. Yaşanılan travmatik bir olay sonrasında neredeyse herkes stres tepkileri verir ve bu tepkiler bir süre devam eder. Ama sonuçta bir süre sonra ortam ve yaşam büyük oranda ... »»»
Travma Nedir?
Travma, günlük yaşantımızda sık kullanılan kelimeler arasına girmeye başlarken, sadece stres düzeyini arttıran olaylara verdiğimiz ad olarak bilinmektedir. Buna karşın, günlük rutini bozan, ani ve beklenmedik bir şekilde gelişen, dehşet, kaygı ve panik yaratan, kişinin anlamlandırma süreçlerini bozan olaylar, travmatik yaşantılar olarak tanımlanabilmektedir. Yaşanmış bir trafik kazası, bir doğal afet (deprem, sel, vb.), taciz, daha zorlayıcı bir yaşantı, onbeş yıllık evlilikte atılmış ilk tokatta travmaya bir örnek oluşturabilmektedir.
Travma Zeminleri ve Tepkiler
Kişi gerçek bir tehditle karşılaştığını algılamış, fiziksel zarara maruz kalmış veya buna tanık olmuş, ... »»»
EMDR Yöntemi Nedir?
Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme anlamına gelen güçlü bir psikoterapi yöntemidir.
İnsan beyni hayatı boyunca milyarlarca olumlu, olumsuz ya da nötr anıyı kaydeder. Bu anıların olumlu veya nötr olanları beyinde işlenir ve hafızaya kaydedilir. Fakat kişiye kendini kötü hissettiren olumsuz anılar, olaylar yaşandığında sistem bozulur ve o olumsuz travmatik anı beyinde donakalır. Bununla birlikte görüntüler, duygular, düşünceler, resimler, sesler ve beden duyumları da yaşandığı haliyle işlenmeden beyinde depolanır. Bu durum kişinin yıllar sonra bile bazı tetikleyici durumlarda aynı duyguları, düşünceleri hissetmesine ve şimdi ki hayatında açmazlar yaş... »»»
Ne iyi bir savaş vardır, ne de kötü bir barış...
Benjamin Franklin
Terör olayları toplumsal travma yaratıyor. Bir olay neden travma yaratır ve çokça kişiyi etkisi altına alır?
Toplumda yaşanan bir olayın diğer kişiler üstünde travma yaratması için olması gereken en önemli unsur; kültürel olarak özdeşleşmektir.Yani olayı yaşayan kişiyle empati kurmak, kendini onun yerine koymak ve topluma karşı aidiyet hissetmek aslında iyi birer özellik olsa da terör söz konusu olduğunda kişide travma yaratır.Travma, canlı üzerinde beden ve ruh açısından önemli ve etkili yaralanma belirtileri bırakan yaşantıdır.
Terör olayları hem psikolojik hem de sosyolojik anlamda toplumlara oldukça zarar vermektedir.H... »»»
Travma Etkisi ve Kurtulanların Tepkisi
Savas, terör, doğal afetler, ya da diğer agresif ataklar gibi travmatik olaylar kişilerde beklenenin üstünde etki yaratabiliyor. Bu kişilerin geliştirdiği stres yönetim zorlukları, akut stres bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu, yada diğer psikiyatrik bozukluklar kişilerin yasam kalitesinin düşmesine sebep olabilir. Ornegin Ellis, MacDonald, Lincoln, and Cabral (2008), Somali deki terör saldırısından bir yıl sonra Amerikaya yerleştirilen 12- 19 yas arasındaki mültecilerde, ruh sağlığı, yerleştirilme sonrası stres, ve ayrımcılığın travmatik etkisi araştırmış. Bulgular, yerleştirilmesi sonrası stresin barınak yetersizliği, İngilizce bilinmiyor ... »»»
TRAVMA
A. GİRİŞ
İnsanların başından geçen ileri derecede üzücü ve sarsıcı yaşantılara travma adı verilir. Deprem, sel gibi doğal felaketler, yangınlar, saldırılar, işkenceler, tecavüz ve taciz yaşamdaki travmatik olaylardır. Bir çok insan bu tür olaylarla karşılaştıkları zaman acı hissederler. Kayıp olgusunun yarattığı duygusal yıkım nedeniyle de ağır ruhsal belirtiler gösterebilir. Örneğin; deprem yaşantısını deneyimlemiş bir birey, olay hakkında konuşmak istemeyebilir. Olayla ilişkili bir ses, bir görüntü, bir kokudan rahatsız olabilir. O binaya hatta o şehre bile tekrar girmek istemeyebilir. Olay esnasında yaşadığı korkuyu genelleyebilir, o an hissettiği duygu durumunu tekrar yaşamın ... »»»
Her an, her yerde riskli yaşam olayları ve travmatik yaşantılar ile yüz yüze kalabiliyoruz. Bu travmatik yaşantılar bazı insanların hayatında gelip geçen bir olay olarak kalırken bazılarında nasıl oluyor da belki de ömür boyu sürecek bir engele, bir kabusa dönüşebiliyor?
Günlük dilde travmatik, tam bir travma ya da benzeri tanımlarla kullandığımız bu sözcüğü gelin yaşamımızdan eksilten zorlayıcı bir bozukluk olarak inceleyelim.
Travma sonrası stres bozukluğu olarak tanımladığımız bu kavramı açıklamadan öncelikle travmanın ne olduğundan bahsedelim. Psikolojik travma doğal afetler ve insan eliyle yapılmış dehşet verici yaşantılar olarak tanımlanabilir. Biraz açarsak; savaşlar, deprem, sel gib... »»»
Travma sonrası stres bozuklukları çoğunlukla travma etkisi yaratacak kadar önemli bir olay sonrasında,o olayı yaşayan insanlarda görülen bir psikolojik baskılanma halidir.Örneğin ölüm,kaza,doğal afet,yangın,deprem,boşanma gibi travmatik sonuçları ve etkileri olan yaşanmışlıklar "travma sonrası stres bozukluğu"nun başlıca tetikleyicileridir.Travma sonrası stres bozukluğu yaşayanlarda unutkanlık,iştahsızlık,kabızlık,mide bulantısı,uykusuzluk,duygusal hassasiyet,alınganlık ve tepkisellik genellikle görülen durumlardır.Travma sonrası stres bozukluğu sorun halinden hastalık haline geçiş aşamasıdır.Bu nedenle daha henüz sorun iken yani hastalığa dönüşmeden müdahele edilmesi,psikolojik destek alınm... »»»
Doğumdan itibaren bebeğin ilk işi ilişki ve bağ kurmaktır. Bebek bu ilk ilişkisel görevde, ihtiyaçlarının karşılanması için bağın ardındaki kişiye bağımlıdır. Bu ilk bağlanma, bebeğin bilişsel, sosyal ve duygusal gelişimi; gelecekteki ruh sağlığı ve ilişkileri üzerinde çok büyük bir etkiye sahiptir. Bağlanma süreci, bebeğin ihtiyaçları ve ilk bakım veren(ler)in bu ihtiyaçları ne şekilde karşıladığı ile ilgilidir. İhtiyaçlara verilen tepkiler, bu tepkilerin tutarlılığı ve niteliği, ilk ilişkideki güven veya güvensizlik duygularının oluşmasına neden olur. Eğer bebek fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarının gerekli anlarda, tutarlı ve uyumlu bir şekilde karşılanacağını; kendisine sıcak, yakın, samim... »»»
Ruhsal Travma Nedir?
Kişiyi aşırı korkutan, dehşet içinde bırakan, çaresizlik yaratan, çoğu kez olağandışı ve beklenmedik olayların yolaçtığı etkilere ruhsal travma diyoruz. İnsan hayatında sıkıntı ve üzüntü yaratan pek çok olay olur, ancak bunların tümü ruhsal travma yaratmaz.
Olay: korku, dehşet veya çaresizlik hissi yaratmışsa,
Olayda: kişinin kendisinin veya yakınının ölüm veya yaralanma tehlikesi varsa
ruhsal travma olarak adlandırılır.
Bu tanımlamaya göre ileri yaşta bir yakınımızın yıllarca süren bir hastalık sonrasında ölümünün ruhsal travmaya yol açma ihtimali daha düşük iken, insanın bir yakınını beklenmedik biçimde örneğin trafik kazasında- kaybetmesi daha fazla... »»»
EMDR TERAPİSİYLE TRAVMA VE KORKULARDAN KURTULMAK
Travma, en basit tanımıyla kişinin fiziksel ve psikolojik bütünlüğünü tehdit eden olaylara denir.
Psikolojik anlamda travma; bireyin gerektiği gibi bir tepki gösteremediği, üzerinde durduğu halde çözüme kavuşturamadığı, dolayısıyla bilincin dışına ittiği yaşantıdır. Bilinçdışından bireyin ruhsal yapısı üzerindeki etkisini sürekli hissettirir, birey sanki hep söz konusu yaşantıyla yüz yüze geliyormuş gibi bir duygunun içinde bulunur.
Deprem, sel gibi doğal felaketler, savaşlar, cinsel ya da fiziksel saldırıya uğrama, işkence, cinsel taciz, çocuklukta yaşanan istismar, trafik kazaları, iş kazaları, yaşamı tehdit eden bir hastalığın t... »»»
Travmalar ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Travma; bireyin kişiliği ve ruhsal yapısı üzerinde kalıcı etki bırakabilen, alışılmışın dışında olan kişinin kendisinin ya da yakınlarının fiziksel bütünlüğüne tehdit oluşturabilecek; ölüm, yaralanma riski taşıyan olayları deneyimleme ya da bu olaylara tanık olmadır.
Travmatik olaylar doğal nedenli olabileceği gibi insan eliyle de gerçekleşebilmektedir. Yine travmatik özellikteki olaylar deprem gibi ani, beklenilmeyen bir şekilde olabileceği gibi taciz, istismar gibi uzun süreli , beklenilen ve tekrarlayan biçimde de olabilmektedir.
Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Travma yaratan bir olayın ardından kişide ortaya çıkan... »»»
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Nedir?
Özellikle doğal afetler göz önüne alındığında, yaşanan bir afet sonrası mağdurlar yaklaşık % 10-15 olaydan çok kısa bir süre sonra toparlanır; olayın etkileriyle başa çıkabilir ve hatta lider rolü üstlenebilir. Yaklaşık %70 gibi bir bölümü ise olaydan etkilenir ve stres tepkileri gösterir. Bu gruba giren kişilere yapılacak her tür destek ve özellikle psikososyal destek çalışmaları çok önemlidir. Kişilerin vermiş oldukları stres tepkilerinin uzun ya da kısa süreli olması kendilerine verilebilen destekle doğru orantılıdır. Geriye kalan %10-15 gibi bir bölüm ise travmatik olaylardan uzun süreli olarak etkilenir. Yaklaşık rakamlarla verilen ... »»»
Genel olarak travma, günlük rutin işleyişi bozan, beklenmedik bir şekilde gelişen, dehşet, kaygı ve panik yaratan, kişinin anlamlandırma süreçlerini bozan olaylar ve yaşantılar olarak tanımlanabilir. Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) ya da Post Travmatik Stres Bozukluğu (PTSB) olarakda adlandırılmaktadır.
Genel bir ifadeyle bireyin kişiliği ve ruhsal yapısı üzerinde şu veya bu ölçüde kalıcı bir etki bırakan olağandışı, felaket niteliğinde bir yaşantının anılarından kaynaklanan bir rahatsızlık ve bunaltı durumu olarak tanımlanabilen ruhsal travmalar arasında ise sel, yangın, deprem vb. afetler, savaş, ırk veya din ayrımcılığı, boşanma, reddedilme, çocuk istismarı, tecavüz, işkence vb.... »»»
Çocuğunuz travmatik bir deneyime şahit olmuş, yaşamış ya da izlemiş olabilir. Travmatik bir olayı çoğu zaman önleyemeyiz ancak sonrasında neler yapabileceğimiz bilirsek kalıcı etkisini azaltabiliriz. Hayatımızda önleyemeyeceğimiz birçok şey yetişkinleri etkilediği kadar çocukları da etkilemektedir. Yetişkinlerin yanında yaşananlara seyirci olan çocuklar da bu tür durumlarda Dünya tehlikeli bir yerdir veya kimseye güvenemem gibi düşüncelerin geliştirmekte ve bu inançlarda olmaktadırlar. Kısacası çocukların dünya hakkındaki temel şemaları bozulmaktadır. Bu yazıda anne-babaların bilmesi gereken en temel bilgileri bulacaksınız.
Olay hakkında konuşmayı ertelemeyin
Hiçbir çocuk bir olayı ko... »»»
BUGÜNÜ BOZAN GEÇMİŞ! TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞU
Bu yazımızda Travma Sonrası Stres Bozukluğunun belirtileri ve bulguları, toplum içerisindeki sıklığı ve oluş nedenleri hakkında bilgi bulabilirsiniz. Özellikle böylesi bir problem yaşayan kişiler için bu yazının (biraz uzun oldu) sabırla sonuna kadar okunmasını öneririm. Posttravmatik Stres bozukluğu olarak da bilinen ve kökeninde bunaltı bulunan bu kaygı bozukluğu DSM 5 tanı ölçütlerinde Örselenme Sonrası Gerginlik Bozukluğu adıyla geçmektedir. DSM 5 tanı ölçütleri bu rahatsızlığın belirtilerini sıralarken Travma kavramı yerine Örseleyici olay(lar) kavramını tercih etmiştir. Toplum tarafından Travma kavramının ise daha çok tercih ed... »»»
Çocuğunuzun Anaokuluna Travma Yaşamadan, Okul Fobisi Geliştirmeden Alışabilmesi İçin Desteğe İhtiyacı Var!
Çocuğunuzun anaokuluna bir travma yaşamadan, okul fobisi geliştirmeden, problemsiz anaokuluna alışmasını, ilkokulda Başarılı ve Mutlu olmasını istiyorsanız, çocuğunuzun Anaokuluna Alışma Sürecinde profesyonel bir destek almalısınız.
Okula ilk adım anaokulunda atılır. Çocuğunuzun anaokuluna sorunsuz, yumuşak bir geçiş yapabilmesi, çocuğunuzun ruh sağlığı ve ilerdeki akademik başarısı için çok önemlidir.
2,5-6 yaş arasındaki çocuklar bir yetişkinin (anne, bakıcı) birebir ilgisinden sonra ilk defa sosyal bir çevreye girdiklerinde bir şok yaşayabiliyorlar. Bu kritik dönemde çocu... »»»
ZİHNİMDEKİ HAZIMSIZLIK: RUHSAL TRAVMA, ÇOCUK, ERGEN VE YETİŞKİNLERDE KAYIP VE YAS ÜZERİNE
Ruhsal ya da psikolojik travma dediğimizde tanım olarak şöyle bir tanımla karşılaşırız; kişi, gerçek bir ölüm ya da ölüm tehdidi, ağır bir yaralanma ya da kendisinin veya başkalarının fiziksel bütünlüğüne bir tehdit olayını yaşamış, böyle bir olaya tanık olmuş ya da böyle bir olayla karşı karşıya gelmiştir. Kişinin tepkileri arasında aşırı korku, çaresizlik ya da dehşete düşme vardır. (Not: Çocuklar bunların yerine dağınık (dezorganize) ya da ajite davranışla tepkilerini dışa vurabilirler.)
Tahir Özakkaş hocamız ise travmanın daha pratik ve kısa bir tanımını vermiş. Sanırım bu tanım hem yetişkin ... »»»
ÖZET
Travma, günlük yaşantımızda sık kullanılan kelimeler arasına girmeye başlamıştır. Travma sadece stres düzeyini arttıran olaylara verdiğimiz ad olabilirken; bununla birlikte, günlük rutin işleyişi bozan, beklenmedik bir şekilde gelişen, dehşet, kaygı ve panik yaratan, kişinin anlamlandırma süreçlerini bozan olaylar da travmatik yaşantılar olarak tanımlanabilir(1).
Yaşanan bir trafik kazası, bir doğal afet ( yangın, deprem, sel, vb.), sosyal ve fiziksel tacizler, caddeden karşıya geçmeye çalışırken adımımızı attığımızda çok süratli bir arabanın birdenbire önümüzden geçmesi bile bir travmaya örnek olabilir.
Farklı bir bakış açısıyla da yaşanan bir olayda; yaşama, vücudun fiziksel ... »»»
KAYGI BOZUKLUKLARI
Kaygı
Kaygı; sıkıntı, huzursuzluk, kötü birşey olacakmış endişesi ve fiziksel belirtilerin de eşlik ettiği yoğun korku hali olarak tanımlanabilir. Kaygı; insanın hayatını tehdit eden olaylar karşısında doğal olarak hissedilen ve tehlikelerden korunmak için önlem alınmasını sağlayan, insanın hayatta kalması için oldukça önemli, doğal bir duygu durumudur. Rahatsızlık verici olmakla birlikte kaygı bedenimizde bulunan alarm sisteminin aktive olmasına bağlıdır. Bu durum kişinin kendini korumasında oldukça değerlidir.
Günlük yaşantı içinde her insan zaman zaman kendini kaygılı hissedebilir. Kısıtlı zamanda yetiştirilmesi gereken acil işlerin olması, yetişilmesi gereken ... »»»
Yazının başlığını ilk gördüğünüzde eminim ki birçok duyguyu aynı anda yaşadınız. Birbirinden bağımsız üç farklı kelimenin bir araya gelerek oluşturduğu cümlenin genel anlamı, nasıl bir duruma başlık oluşturabilir diye merak ettiniz. Anlatılacak durumun oluşturduğu dramatik yaşantıları var eden kişileri başka türlü tanımlayamadım açıkçası. Onlar bir ilişki yaşanabilecek kadar sempatik dış görünüşlerine rağmen, ilişkinin en güzel gittiği anda çekip gidecek kadar, duygusuz katillere dönüşebiliyorlardı çünkü. En yoğun duyguların ateşini, en saçma bahaneleri bıçak yapıp, kalbinizin tam ortasına saplayarak söndürebilirdi onlar. Her katil kadar esrarengiz ve ürkütücüydüler, bir o kadar da çekiciydi... »»»
Travmatik yaşantılar hayatın hangi döneminde olursa olsun benzer psikolojik sonuçlarını yaratırlar. Çocukluk ve ergenlik döneminde maruz kalınan travmaların derin etkiler yaratmasının temel sebebi, çocukluğun ve ergenliğin yetişkinlik döneminden farklı olarak sorun çözme, zorluklara göğüs germek için gerekli olgun kişilik özelliklerine sahip olmadıkları bir dönemde oldukları için kolay yıkımları beraberinde getiriyor. Yıkımlara sebep olan travmaların etkisine bağlı öğrenmeleri hala kayıt halinde aktif tutan ve doğrudan içe alım yapan çocuk ve ergen psikolojisi için zamanla, olumsuz bu etkilerin sonucu oluşan duygulanımlar içselleştirilerek benimseniyor. İçselleştirilen olumsuz duygulanımlar ... »»»
Hızla ilerleyen zamanın önündeki en önemli engellerden bir tanesi de yaşamış olduğumuz travmaların yıkıcı etkileridir. Travmalar insan yaşamının en derinlerinde o kadar derin izler bırakır ki adeta yaşam o anda durur. İnsanın dışında akan zaman takvimlere sığarak bir bir geçse de, ruhun içerlerinde bir yerler de o takvimin yaprakları tek bir güne sabitlenmiş olarak kalır. Travmanın en büyük etkisi işte bu sabitlenerek takılmadır. Kişinin bilinçaltı süreçleri bu travmanın etkisini gizil şekilde devam ettirir. Bilince farklı isimler altında çıksa da acı aynıdır, ortaya çıktığı zaman farklıdır. Psikolojik anlamda tanımlanan travma sonrası stres bozukluğu belirtilerinin, gündelik yaşantıda insan... »»»
Stres; biyokimyasal, fizyolojik, bilişsel ve davranış değişiklikleri meydana getirebilen negatif duygusal deneyimdir. Bu etkiler olaylar ve değişen bu olaylara uyum sağlamaya göre değişiklik gösterir. Stres etkenleri çeşitli olmakla birlikte bazı insanları strese sokan faktörler bazı insanları etkilemeyebilir. Burada belirtmemiz gereken bir husus ise az stresin de zorluk yaratabildiğidir.
Strese karşı verilen tepkiler stresle başa çıkmak için oluşan bilinçli çabalardır. Strese karşı verilen tepkilere ne sebep olur, kontrolü mümkün müdür, ne derece tehdit edici olduğu üzerinde durulması gereken hususlardır. Aynı zamanda stresin fizyolojisi(SAM) şu şekilde açıklanmıştır; sempatik-adrenomedüll... »»»
Travma kelimesi ilk olarak Antik Yunanda zırhları delinmiş ve yara almış askerler için kullanılmıştır. Fiziksel savunmanın tahrip edilmesine karşılık gelen ilk travma tanımı ile bugün ki psikolojik tanım arasında bir benzerlik vardır (Tummey & Turner, 2008).
Travmatik olay mevcut psikolojik alt yapımız ile anlamlandıramadığımız, bu anlamda yeterince iyi korunamadığımız, mevcut baş etme yöntemlerimiz ile baş edemediğimiz bir duruma karşılık gelir. Ve bir şeyler yara alır, kendimiz ve hayat hakkında sahip olduğumuz varsayımlar tahrip olur. Bunlar neden başıma geldi?, ne yapacağım şimdi şimdi sorular bir süre cevapsız kalır. Bu anlamda travma olumsuz bir yaşam olayı yaşamak ya da kötü bi... »»»
Hayatta yaşanan üzücü olaylar yetişkinler kadar çocukları da olumsuz yönde etkiliyor. Ayrıca, ebeveynlerinin yaşadığı olaylardan da çocuklar etkileniyor. Bir çocuğun travma yaşaması için illa ki olumsuz olaya maruz kalması gerekmiyor. Yaşanan olumsuz olayı duyması, tanık olması da travmatik olabiliyor.
Yaşanan korku ya da şiddet içerikli oyunlar, izlenen filmler, bu filmleri izlemese bile arkadaşlarından duyması, bombalı saldırıya tanık olmasa anne-babasından duyan bir çocuk kendini güvende hissetmiyor ve travmatik etkisi oluyor.
EMDR Terapiyi tanıyalım
Çocuklar doğal afetlerden ya da insan eliyle yaratılan travmatik olaylardan olumsuz etkileniyor. Örneğin deprem yaşanan bir bölgede bazı ... »»»
Travmatik yaşantılar, gündelik yaşam içinde çoğunlukla beklenmedik şekilde gelişen, kişiyi tehdit eden ya da kişide zarara yol açan durumlardır. Bu zarar duygusal veya fiziksel, kişiyi ya da kişinin yakınını tehdit eden şekilde olabilir. Travmatik olay tek bir olaydan ya da belli bir zaman diliminde gerçekleşen birden çok olaydan oluşabilir. Doğal afetler, kazalar, kayıplar, cinsel istismar, aile içi şiddet olayları travmatik olaylara örnek olarak verilebilir.
Travmatik yaşam olayına maruz kalan yetişkinlerde travma sonrası görülen etkilerden bazıları şunlardır:
Travmayı tekrar deneyimleme (olaydan sonra görülen kabuslar, anılar ve flashbacklerle kendini gösterir), hatırlatıcılardan kaçınm... »»»
BAĞLANMANIN ÇOCUK ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ VE EMDRNİN BAĞLANMA BOZUKLUĞUNA ETKİSİ
Bowlby (1980)e göre bağlanma davranışı, bir bireyin korktuğunda bir figürle ilişki kurmak ya da yakınlık aramak için duyduğu istek şeklinde tanımlamıştır. Temeli bebeklik döneminde oluşan bağlanma davranışı, yetişkinlik dönemindeki bağlanma davranışı üzerinde de etkili olmaktadır.
Çocuklukta ve yetişkinlikte sergilenen yakın ilişki biçimlerini anlamaya yönelik araştırmalardan biri Bowlby tarafından geliştirilen bağlanma (attachment) kuramıdır. Bowlby, (1969)e göre bağlanma davranışı başka bir bireye karşı yakınlık arama ve sürdürme olarak tanımlanmıştır. Bowlby, bağlanan nesne olarak bebeğe ilk bakım veren kişi... »»»
Toplumsal olaylarda travmaya maruz kalanlar, yaşadıkları somut gerçekliği iç dünyalarının süzgecinden geçirip öznel gerçekliğe dönüştürürler. Bu nedenle büyük kitlelerin yaşadığı ortak acıların anlamları, herkesin bireysel dünyasında farklılaşarak şekillenir. Yakın zamanda yaşanan darbenin kaotik ortamının, insanların bir şekilde yatıştırmaya çalıştığı ya da yok saydığı kişisel sorun alanlarının tetiklenmesine sebep olduğunu görmekteyim.
Toplum olarak geçtiğimiz bu zor dönemlerde danışanlarımın nasıl etkilendiklerini gözlemlemeye çalışırken karşılaştığım durumlara dair birkaç örnek vermek istiyorum. Bir danışanım seansta darbe akşamı yaşadıklarını anlatırken o akşam çok kaygılandığını, uç... »»»
Eyvah! Annemle babam boşanıyor. Şimdi bana ne olacak?
Evet, boşanan çiftlerin çocukları hep aynı soruyu sorarlar: Bana ne olacak?
Boşanmaların çocuk üzerinde travmatik etkisi büyüktür, ancak evlilik tükenmiş, sorunlar çözülemez hale gelmiş ve ortamda huzur kalmamışsa izlenecek en iyi yol boşanmadır. Belirsiz ve huzursuz bir ortamın ve bunun yıllarca sürmesinin çocuğa vereceği zarar, boşanmanın vereceği zarardan çok daha fazla olacaktır.
Boşanma bir krizdir ve her kriz gibi iyi yönetilemediğinde sorunlar büyür. Eğer bu süreç ve sonrası iyi yönetilirse çocuklar üzerindeki travmatik etki minimuma inebilir. Böylece çocuklar boşanmanın yarattığı travmayı çok daha kolay ve daha kısa süre... »»»
Travmatik beyin hasarı en başta trafik kazaları olmak üzere yüksekten düşme, iş kazaları, darp gibi nedenlerle meydana gelmektedir. Artık ülkemizin günlük yaşantısına girmiş olan deprem gibi doğal, bina çökmesi gibi doğal olmayan felaketler de travmatik beyin hasarına yol açmaktadır. Travmatik beyin hasarı, kafanın ani ve şiddetli bir şekilde bir nesneye çarpması (araba camı, kalorifer, beton gibi) ya da bir nesnenin kafatasını delerek beyin dokusuna zarar vermesi (kurşun, çivi gibi) sonucu ortaya çıkan beyin yaralanmalarıdır.
Rehabilitasyonu çok zor, pahalı ve uzun süre alan travmatik beyin hasarının oluşmaması, en aza indirilmesi birincil amaç olmalıdır.
Toplumun, sürücülerin eğitilmesi... »»»
Evli çiftlerin müşterek yaşamlarını sürdüremedikleri takdirde tek yanlı veya birlikte karar alarak gerçekleştirdikleri evliliklerini noktalama işlemine "boşanma" diyoruz.Boşanma erkekler için de kadınlar için de içerisinde travmalar barındıran sıkıntılı bir süreçtir.Çünkü insanoğlu alışan bir varlıktır,alışkanlıklarından da vazgeçmede zorluklar yaşarlar.Evliliklerin bazıları pek mutlu yürümese de o evliliği yaşayan insanlarda evlilik tip yaşama karşı bir alışkanlık oluşturur.Boşanma bu alışkanlıkların tasfiye edilmesi ve yerine yeni bir yaşam biçiminin oturtulmasını gerektiren zorlukları beraberinde getirmektedir.Ayrıca boşanmaların yaşattığı psikolojik travmanın boşanan çiftin çocuklu veya ... »»»
Olumsuz, rahatsızlık veren, travmatik anılar çalışılmamışsa geçmiş geçmişte kaldı demek biyolojik olarak mümkün değildir, zihnimiz için hiçbir şey kolayca geçip gitmez. Acı veren an lar unutulmaz, farkında olmasak da bir yerde hazmedilmemiş ilk haliyle bekler öylece.
Anı ağları dediğimiz karmaşık bir yapıya sahiptir zihin. Olumsuz hatıralarımız beden duyumlarımız, duygularımız, düşüncelerimiz ve görüntülerle kodlanır. Bebeklik ya da erken çocukluk dönemlerinde olumsuz olan anılar hatırlanmadığı için bellek ağında olmadığı düşünülmemelidir. Yaşımız, durumumuz ne olursa olsun rahatsızlık veren anlar ses, koku, beden algımız ve imge şeklinde bellekte kodlanabilmektedir.
Örnek olarak, 2... »»»
Göz hareketleri ile duyarsızlaştırma ve yeniden işleme EMDR, güçlü bir psikoterapi yaklaşımıdır. Bugüne kadar her yaştan yaklaşık 2 milyon kişinin farklı tiplerde psikolojik rahatsızlıklarının başarıyla tedavi edilmesini sağlamıştır.
Bipolar bozukluk hipomanik, manik, depresif veya karma ataklarla giden, ataklar arasında iyilik dönemlerinin olduğu ve sıklıkla mevsimsel özellik gösteren bir duygudurum bozukluğudur. Duygularımızın fiziksel ve toplumsal çevre etkenleri ile ne denli etkilendiği herkesçe bilinir. Duygudurum bozukluklarında ruhsal-toplumsal etkenlerin yeri küçümsenemez. Önemli ekonomik sorunlar, aile bunalımları, iş yaşamındaki çatışmalar ve doyumsuzluklar, emeklilik, i... »»»
Kurban Bayramına sayılı günler kaldı. Kurban bayramı programınızı yaparken çocuğunuzun Kurban Bayramında travma yaşamaması için nasıl önlemler almalısınız ve nelere dikkat etmelisiniz bilmeniz çok önemlidir.
Çocuğa Kurban Bayramı nasıl açıklanmalı?
Öncelikle Kurban Bayramının anlamını çocuğunuza açıklamalısınız. Ne kadar bilinçli anne babalarda olsanız da bir toplum içinde yaşadığınız için Kurban Bayramında hayvanların kesildiğini görecektir. Tabi ki bu sahneleri çocuğunuza izletmek istemeseniz bile bir anlık görüntü olarak aracınızda bir yerden bir yerden giderken bile görecektir. Bu nedenle Kurban Bayramının anlamını çocuğun anlayacağı bir şekilde hikaye anlatır gibi anlatmak ... »»»
CİNSEL İSTİSMARIN PSİKOLOJİSİ VE İSTİSMARCININ PSİKOLOJİK DURUMU
Çocuk cinsel istismarı, erişkinlik yaşının altında bulunan bir çocuğu bir erişkinin cinsel doyumu için kullanması veya kullanılmasına göz yummasıdır. Cinsel istismar; sözel istismar, açık-saçık telefon konuşmaları, teşhircilik, röntgencilik, cinsel ilişkiye tanık edilme ya da cinsel ilişkiye zorlama, bedene cinsel anlamda dokunulması, müstehcen yayınlara konu etme, fuhşa itme, ırza geçme, ensest gibi farklı durumlarda ortaya çıkabilmektedir (Çeçen, 2007).
Cinsel istismar, %77 oranında aile bireyleri, %11 oranında akrabalar, %5 oranında çocuğun bakımından sorumlu olmayan kişiler, ve %2 oranında çocuğun bakımından sorumlu... »»»
POST TRAVMATİK STRES BOZUKLUĞU
Trafik ve uçak kazaları, deprem, sel gibi doğal afetler, ağır dayak, işkence altında kalmak, zorla ırzına geçilmek, terörist elinde rehin tutulmak, çok olumsuz koşullarda toplama kampında kalmak, savaşta uzun süre siperde ya da bombardıman altında kalmak gibi herkes için ağır stres sayılacak durumlarda ortaya çıkan bir bozukluktur. Çoğu kez travmatik olaydan birkaç saat, birkaç gün, daha seyrek olarak da birkaç hafta, birkaç ay sonra ortaya çıkar. II. Dünya Savaşı ve 1941 yılındaki ünlü Coconut Grove gece kulübü yangınından sonra görülen ve psişik bir travmaya bağlanan bu semptomlar önemli ruhsal bozukluk olarak kabul edilmiş ve 1952de yayımlanan DSM-I... »»»
RUHSAL TRAVMALAR VE TRAVMAYA YATKINLIK
Kişinin doğrudan ya da tanık olarak yaşadığı; korku, dehşet, çaresizlik yaşamasına neden olan ve yaşamsal bütünlüğüne yönelik bir tehdit olarak algıladığı olay ya da yaşantılara ruhsal travma denir.
Her travmatik olay ruhsal travmatik olay değildir; kişinin korku, dehşet ve çaresizlik hissetmesi o olayı ruhsal travmatik olay haline getirir.
Ruhsal travmatik olayları 3 kategoride ele alabiliriz;
1-kazalar: motorlu araç kazaları, trafik kazaları, uçak kazaları vs..
2-doğal olaylar: deprem, sel, tsunami, fırtına, kayıp (ölüm)
3-insan eliyle (kasıtlı) olan olaylar: savaş, taciz, tecavüz, işkence, darp, cinayet vs..
Bu 3 kategorideki travmalardan i... »»»
Çocukluk çağında yaşanan bir takım örseleyici yaşam deneyimlerinin izleri, kişilerde uzun sürebilen bir takım duygu, düşünce ve davranışlara yol açabilmektedir. Kişiler, kendilerine zarar vereceğini düşündükleri olay, durum ve kişilere yönelik önlem alma, kendini koruma gibi tutumlar geliştirirler. Çocukluk ve ilk gençlik döneminde yaşanan ihmal, istismar, kötüye kullanım, taciz gibi yaşantıların ileriye dönük yıkıcı etkileri olduğu bilinmektedir. Pek çok psikiyatrik bozukluğun altında, geçirilmiş travmatik deneyimlerin kalıntıları bulunmaktadır. Kaygı bozuklukları, depresyonlar, panik atak, OKB vb diye bilinen bozuklukların ortaya çıkmasına zemin hazırladığı gibi, alkol, madde bağımlılığı g... »»»
Travmalar günlük işleyişimizi bozan,genel kaygı belirtileri eşlik eden,bilişsel çarpıtmalara neden olabilen ve anlamlandırma süreçlerimizi bozan yaşantılardır.Kişinin fiziksel,duygusal,ruhsal bütünlüğünü tehdit eden her türlü olay olarak da tanımlanabilir.Bu demek değildir ki her olay ve durum herkeste aynı etkiyi yaratsın.Olayları algılayış biçimi ve etkilenme düzeyi kişisel özelliklerden geçmiş yaşantılara kadar birçok faktörden etkilenir.
DSM-IV-TRye göre TSSB tanım ve belirtilerine göz atacak olursak;
Kişi,gerçek bir ölüm y ada ölüm tehdidi,ağır bir yaralanma ya da kendisinin ya da başkalarının fizik bütünlüğüne bir tehdit olayını yaşamış,böyle bir olaya tanık olmuş ya da böyle bir ... »»»
BOŞANMA
Aile her toplumda çağlar boyunca doğal olarak oluşmuş sosyal bir kurum olarak kendini göstermektedir. Eşler, aile birlikteliğini uyum, mutluluk, huzur ve hoşgörü amaçlayarak kurmaktadırlar. Ancak bazen eşler birtakım nedenlerle beraberliklerini sürdürmelerinin imkansız olduğunu anladıklarında boşanma yolunu seçmektedirler.
Eşlerin, birlikteliklerinden psikolojik olarak doyum sağlamadıkları, beklenti ve gereksinmelerini karşılayamadıkları evlilik yaşantılarına yasal olarak son vermelerine boşanma denmektedir. Eşlerin, yasal olarak boşanmayıp aynı çatı altında otursalar bile, duygusal olarak birbirlerinden koptukları, sağlıklı uyum ve birliktelik gerçekleştiremedik... »»»
EMDR NEDİR? (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme)
EMDR Nedir?
EMDR- Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme- savaş stresi, taciz, doğal afetler veya çocukluk döneminde yaşanan üzücü olaylar gibi rahatsız edici yaşam deneyimlerinin neden olduğu duygusal sorunların yanı sıra, fobi, performans kaygısı, panik bozukluk, beden algısının bozukluğu, çocuklarda travma belirtileri, yas, kronik ağrı ve başka sorunların tedavisinde kullanılan psikolojik bir yöntemdir. EMDR, psikodinamik, bilişsel, davranışsal ve danışan merkezli yaklaşımlar gibi çok iyi bilinen farklı yaklaşımların öğelerini bir araya getiren bir yöntemdir (Shapiro, 2001).
EMDR, patolojinin, ... »»»
EMDR Nedir?
EMDR- Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme anlamına gelen bir psikoterapi uygulamasıdır. İlk kez ünlü Psikolog Francine Shapiro tarafından 1987 senesinde keşfedilen ve geliştirilen bir tekniktir. EMDR yaklaşımına göre problem, ugun olmayan bir şekilde yerleşmiş algılardan ortaya çıkar ve algılamanın yeniden işlenmesi gerekmektedir. Bu işlemleme sürecinde beynin sağ ve sol yarım küreleri arasındaki iki yönlü uyarım esas alınmaktadır. Göz hareketleri bu çift yönlü uyarımı gerçekleştirmektedir.
EMDR Nasıl Uygulanır?
EMDR uygulamasına geçilmeden önce terapist ve danışan müdahalenin odak noktası olacak spesifik problemi belirlemek için birlikte çalışır. ... »»»
Doğal afetler çocuk ve gençler üzerinde travmatik etkilere neden olurlar. Tufan, fırtına, deprem gibi doğa olayları insanların yaşadıkları ortamın yıkımına yol açtıkları için yetişkinler açısından da korkutucudur. Toplumu tümüyle etkileyen afetler çocuklarda güvenlik ve normallik-olağanlık- duyularının sarsılmasına neden olur.
Kasırga, bora, hortum, şiddetli fırtına, deprem, tsunami ve seller sık rastlanan doğa olaylarıdır. Genellikle kasırgaların oluşumu gün ya da haftalar önce tahmin edildiğinden, fırtına öncesi ailelerin ihtiyaçlarını sağlamaları ve hazırlanmaları için zamanları olur. Ancak bu durum özellikle çocuklarda korku ve endişenin duyulmasına yol açar. Kasırga sonrası şidde... »»»
Fobi, korkunun, kişinin günlük yaşamını olumsuz yönde etkileyen, bu anlamda kontrolden çıkmış halidir. Fobi kelimesinin, Yunanca Phobos kelimesinden geldiği düşünülürse, fobinin anlamı daha bir netlik kazanır. Phobos, Yunan mitolojisinde dehşet tanrısıdır.
Gerçekte korku yaratmayacak bir objeye, aktiviteye veya duruma karşı aşırı korku duyma ve kaçınma davranışında bulunmaya fobi denir. Fobik kişiler belli bir durum, nesne veya aktivite ile karşılaştığında aşırı anksiyete duyar.
Kişiler korkularının saçma olduğunun farkındadır, ancak korkularını mantıksal düşünerek engelleyemezler. Bu korkular fobik kişilerin günlük işlevlerinde bozulmaya neden olur.
Fobiler toplumda sık görülür. Ar... »»»
Sünnet İçin Uygun Yaş Nedir, Sünnet Travmatik midir ? Sünnet ve Çocuk Psikolojisi
Aileler Sünnet Öncesi ve Sonrası Nelere Dikkat Etmelidir
Psikoanalitik Kuram'ın kurucusu Sigmund Frued kişiliğin 5 farklı dönemde şekillendiğini, bu dönemlerden biri olan ve 3-6 yaş arasını kapsayan fallik (phallic) dönemde çocukların ilgilerinin genital bölge olduğu ve bu dönemde çocukların hem cinsini rakip olarak gördüğünü ve hem olumlu hem olumsuz duygular hissettiğini öne sürüyor. Frued'e göre bu dönemde erkek çocuklar Oedipus kompleksi (veya karmaşası), kız çocukları ise Electra Kompleksi yaşıyor. Bu dönemin sünnet açıcından önemi ise erkek çocuklarının kastrasyon kaygısı yaşamasıdır. Kastrasyon ka... »»»
EMDR; endişe, suçluluk duygusu, öfke, travma sonrası reaksiyonları, bazı depresyon çeşitleri, fobi ve yas gibi rahatsızlık veren semptomların azaltılmasında kullanılır. Bunun yanı sıra; performans geliştirme (ör: spor ve buna benzer diğer başarı gerektiren konularda), kendilik değeri ve özgüven gibi yapılandırılması gereken duygusal kaynakların kazanımında her geçen gün daha fazla kullanılmaktadır. EMDR özellikle Travma Sonrası Stres Bozukluğunun iyileştirilme sürecindeki başarısıyla bilinmektedir ve bu konuda yapılan bir çok araştırmayla belgelenmiştir.
EMDR'nin Kullanıldığı Alanlar:
EMDR Kimlere Uygulanır?
Travmatik yaşam deneyimlerine bağlı ruhsal bozukluklarda endikedir.... »»»