Hesperian Health Guides
Çevre sağlığı sorunlarının nedenleri
Çevre sağlığı sorunlarının nedenlerini şöyle özetleyebiliriz:
- Sağlıklı bir hayat için ihtiyacımız olan temiz hava ve su, verimli toprak ve ormanlar, güvenli ve rahat barınak, güvenli çalışma şartları gibi şeylerde azlık.
- Atık, zehirli kimyasallar, kirlilik ve abur cubur gıda gibi zararlı şeylerde çokluk.
Ekvador’da geçen olayı hatırlayın, oradaki sağlık sorunları temiz su, tuvalet ve ağaçlar gibi gerekli şeylerin azlığına bağlıydı. Hindistan’ın Bhopal şehrinde olanlar ise, zehirli kimyasalların çokluğuna bağlıdır.
Her durumda, çevre sağlığını iyileştirme hem hayat için gerekli kaynakların azlığına hem de kirliliğin çokluğuna yol açan şartların düzeltilmesine bağlıdır. Yaşadığımız yerleri ve doğal kaynaklarımızı koruyarak çocuklarımızın ve torunlarımızın geleceğini koruruz
Çok nüfus, az kaynak?
Dünya’daki su, ağaç, maden ve diğer doğal kaynaklar sınırlı iken bu kaynakları kullanan insan sayısı sürekli artıyor. Ancak asıl sorunun nüfus artışı olduğunu sanmayın. Asıl sorun bu doğal kaynakların dağıtımında ve kullanımındadır. Bir kişi ya da grup kaynakları adil bir dağıtımda düşecek paydan daha fazla kullanırsa ya da kirliliğe yol açarsa oluşan dengesizlik diğerleri için çevre sağlığı sorunlarına yol açar.
|Zenginlerin yoksulluk ve çevresel tahribatı açıklamaları: Çok fazla nüfus, az bir arazi ve kıt kaynaklar.|
|Yoksulların yoksulluk ve çevresel tahribatı açıklamaları: arazi ve kaynakların adaletsiz dağıtımı, çok az insana çok fazla şey.|
Bazıları çevreye verilen zararı önlemenin en iyi yolunun nüfusu azaltmak olduğuna inanır. Bu düşünme tarzıyla ‘nüfus kontrol’ programları geliştirilmiştir. Bu programlar çevresel tahribatın, yoksulluğun ve bozuk sağlığın kök nedenlerine değinmediği için dünyanın hiçbir yerinde insanların hayatında iyileşmeye neden olmamıştır. Aileler sağlıklı ve onurlu biçimde yaşamak için gerekli kaynaklara sahip olduklarında, birçoğu daha az çocuk sahibi olmayı seçerler. “Nüfus sorun”u ancak topluluklar, yönetimler ve kalkınma programları çocukların hayatta kalmaları ve kadınların sosyal, politik ve ekonomik durumunun iyileştirilmesi için planlama yaptıklarında çözülebilir.
Ancak dünyadaki insanların sayısını azaltmak kaynakların eşitsiz kullanılması sorunu çözmez. İnsanların çevre üzerindeki zararlı etkilerini azaltmanın en iyi yolu zenginlerin kaynakları daha az, geleceği de düşünerek ve kirlilik oluşturmayacak biçimde kullanmasıdır. Önce en çok kullananların davranışlarını değiştirerek, insanları herkesin sağlıklı hayat sürmesine yetecek kadar kaynak olduğuna inandırmaya başlayabiliriz.
Şirket kontrolü sağlığımız için zararlıdır
Ekvador sahilindeki sağlık krizine büyük bir şirketin yerel halka ormanı kesmeleri için ücret vermesi neden olmuştu. Halk sadece toprağı sağlıklı tutan ve insanları fırtınalara karşı koruyan ağaçları değil gıda, odun, ilaç, lif gibi gündelik hayat için önemli kaynakları da kaybetti. Büyük bir orman gibi bir kaynak yerine konulamadığı zaman doğadan, ona ihtiyacı olan toplumdan ve gelecek nesillerden çalınmış olur.
Şirketler— ister kereste, yağ, su, tohum olsun isterse halkın iş gücü olsun — kaynakları kontrol altına aldıklarında kendilerine kar sağlarlar, hayatta kalabilmek için o kaynaklara ihtiyaç duyan insanların hayatlarını koruma ya da iyileştirme gereği de duymazlar. Şirketler kısa süreli iş ya da gelir sağlayabilirler, ancak unutulmamalıdır ki onların ilgisi yerel kaynakları ithal etmeyedir, o kaynaklar tükenince onlar da çekip giderler. Ve halk eskisinden de daha beter bir yoksulluk içinde kalıverir.