Psikolojik travma ani ve beklenmedik olan durumlara karşı verilen kaygı ve panik halinin kişide bıraktığı izler olarak tanımlanabilir. Trafik kazası, doğa olayları, tecavüz, taciz gibi zorlayıcı yaşantılar travmatik yaşantılardır. Bunlara EMDR çalışmalarında ‘T’ adı verilir. Doğrudan hayati tehlike vardır.
Travma Sonrası Stres Bozukluğu Nedir ?
Travma konusunda bir de ‘t’ ile ifade edilen travmalar vardır. Bunlar daha küçük olaylar gibi gözükse de bireyler üzerinde önemli psikolojik etkiler bırakırlar. Doğrudan hayati tehlike olmasa da izleri derindir. Mesela iş yerinde yaşanan bir tartışma birey için travmatik bir anı oluşturabilir.
Travma sonrası stres bozukluğunun ortaya çıkmasına;
- Doğrudan travmatik olaylar yaşamak
- Başkasının başına gelen olaylara tanıklık etme
- Bir aile yakınının ya da yakın bir arkadaşın başına travmatik olay geldiğini öğrenme (gerçek ölüm ya da ölüm olasılığı içeren durumlar)
- Travmatik olaylara ayrıntıları ile yineleyici bir biçimde maruz kalma (polis memurları, doktorlar vb.) gibi durumlar etkili olur.
Bu durumda olan kişilerde ;
- Kabus görme
- Olayın sık sık ve aniden hatırlanması
- Olayın tekrarlanacağı korkusu
- Kolay irkilme ve çabuk sinirlenme
- Uykusuzluk
- Yabancılaşma hissi
- Olayı hatırlatan durumlardan ve yerlerden kaçınma gibi semptomlar görülebilir.
- Bunların yanında bilişsel düzeyde ve duygudurumda da önemli değişiklikler görülür
- Travmatik anının önemli bir kısmını hatırlayamama
- Kendisine, başkalarına ve dünyaya karşı olumsuz inançlar (kimseye güvenemem, ben kötüyüm. Vb.)
- Travmatik olay ile ilgili kişinin kendisini ya da başkalarını suçlamaya yol açan düşünceler
- Süreklilik gösteren korku, dehşet, suçluluk, utanç gibi duygular.
- Gündelik etkinliklere karşı azalan ilgi gibi belirtiler görülebilir.