İyot, deniz ürünlerinde yaygın olarak bulunan önemli bir mineraldir. Tiroid beziniz iyotu tiroid hormonu üretmek için kullanır. Tiroid hormonu, hücre gelişimini ve onarımını kontrol ederek sağlıklı bir metabolizmaya sahip olmanızı sağlar. Ama maalesef, dünya genelinde insanların yaklaşık üçte birinde iyot eksikliği riski vardır. En yüksek risk altındakiler hamileler, vegan-vejetaryen diyet yapanlar, iyotlu tuz kullanmayanlar ve toprakta az iyot bulunan ülkelerde yaşayanlardır (Güney Asya, Güneydoğu Asya, Yeni Zelanda ve Avrupa ülkeleri).
İyot eksikliği, şiddetli ve rahatsızlık verici semptomlara yol açabilir. Boyunda şişlik, gebelikle ilgili sorunlar, kilo alımı ve öğrenme güçlükleri bu semptomların bazılarıdır. İyot eksikliği semptomları hipotiroidizm (az çalışan tiroid) ile çok benzerdir. İyot, tiroid hormonu yapmak için kullanıldığından, eksikliği vücudunuzun tiroid hormonundan yeterince yararlanamadığına işaret eder.
İyot Eksikliğinin 10 Belirtisi
1. Boyunda Şişme
Boynun önündeki şişlik, iyot eksikliğinin en sık görülen belirtisidir. Buna guatr denir ve tiroid bezi çok büyüdüğünde ortaya çıkar. Tiroid bezi boynunuzun önündeki küçük, kelebek şeklinde bir bezdir. Tiroid, uyarıcı hormonundan (TSH) bir sinyal aldıktan sonra tiroid hormonu üretmeye başlar. Ama vücudunuzda az iyot olduğunda, yeterince hormon üretemez. Bunu telafi etmek için tiroid bezi daha çok hormon üretmeye çalışır ve bu durum hücrelerin büyüyüp çoğalmasına neden olur. Guatr bu şekilde meydana gelir. Neyse ki çoğu guatr vakası iyot alımını artırarak tedavi edilebilir.
2. Beklenmeyen Kilo Alımı
Beklenmeyen kilo alımı, iyot eksikliğinin bir başka belirtisidir. Tiroid hormonları metabolizma hızını kontrol ederek yiyecekleri enerji ve ısıya dönüştürür. Tiroid hormonlarınız düşük olduğunda, vücudunuz dinlenirken daha az kalori yakmaya başlar ve ne yazık ki bu, yediğiniz yiyeceklerden daha fazla yağ depolayacağınız anlamına gelir. Diyetinize daha fazla iyot eklenmek, vücudunuzun daha fazla tiroid hormonu üretmesine yardımcı olarak, yavaş metabolizmanın etkilerini tersine çevirmenizi sağlayabilir.
3. Yorgunluk ve Güçsüzlük
Yorgunluk ve güçsüzlük iyot eksikliğinin sık görülen semptomlarındandır. Bazı çalışmalar, iyot eksikliğine bağlı düşük tiroid hormon düzeyine sahip kişilerin yaklaşık% 80’inin yorgun, halsiz ve güçsüz hissettiklerini göstermektedir. Tiroid hormon seviyeleri düşük olduğunda, vücut normalde ürettiği kadar enerji üretemez. Bu da, enerji seviyenizin düşmesine ve kendinizi halsiz hissetmenize neden olur.
4. Saç dökülmesi
Tiroid hormonları saç foliküllerinin büyümesini kontrol etmeye de yardımcı olur. Bu nedenle tiroid hormon seviyeleriniz düşük olduğunda, saç kökleriniz yenilenemeyebilir. Bu da zamanla saç dökülmelerine neden olur. 700 kişi ile yapılan bir çalışma, düşük tiroid hormon düzeyine sahip olanların %30’unun saç dökülmesi yaşadığını göstermiştir.
5. Kuru ve Soyulan Cilt
Ciltte kuruluk ve pullanma, iyot eksikliği olan pek çok kişide ortaya çıkan belirtilerdendir. Tiroid hormonları, cilt hücrelerinizin yenilenmesine yardımcı olduğu için, hormon düzeyiniz düşük olduğunda ciltte kuruma ve soyulma meydana gelir.
Ek olarak, tiroid hormonları vücudun terlemeyi düzenlemesine de yardımcı olur. Düşük tiroid hormon düzeyi olan kişiler, normal tiroid hormon düzeyine sahip olanlara göre daha az terleme eğilimindedir. Terin cildinizi nemli tutmaya yardımcı olduğu düşünülürse, ter eksikliğinin kuru bir cilde yol açması anlaşılabilir.
6. Normalden Fazla Üşümek
Kolayca üşümek, iyot eksikliğinin yaygın belirtilerinden biridir. İyot vücut ısısını arttırmaya yardımcı olur, bu nedenle düşük seviyelerde, normalden daha soğuk hissetmenize yol açabilir.
7. Kalp Atım Hızında Değişim
Kalp atım hızınız, kalbinizin dakikada kaç kez attığının bir ölçüsüdür ve bu sayı, iyot seviyenize bağlı olarak değişebilir. İyot eksikliği kalbin normalden daha yavaş atmasına neden olabileceği gibi, her zamankinden daha hızlı atmasına da neden olabilir. Ama ağır bir iyot eksikliğiniz varsa, bu sizin güçsüz ve yorgun olup baş dönmesi yaşamanıza; hatta bayılmanıza neden olabilir.
8. Öğrenme ve Hafıza Sorunları
İyot eksikliği, öğrenme ve hatırlama yeteneğinizi etkileyebilir. 1000’in üzerinde yetişkinin yer aldığı bir çalışma, düşük tiroid hormon düzeyine sahip olanların, yüksek tiroid hormon düzeyine sahip olanlara kıyasla, öğrenme ve hafıza testlerinde daha kötü performans gösterdiğini ortaya koymuştur.
9. Hamilelikte Sorunlar
Hamile kadınlar iyot eksikliği riski altındadır. Bunun nedeni, kendi günlük ihtiyaçlarının yanı sıra büyüyen bebeklerinin ihtiyaçlarını karşılamak için de iyot tüketmeleri gerekmesidir. İyot eksikliği riski, bebekler anne sütüyle iyot aldıkça, yani emzirme boyunca devam etmektedir.
Hamilelik ve emzirme döneminde yeterli iyot tüketilmemesi hem anne hem de bebek için yan etkilere neden olabilir. Annelerde güçsüzlük, yorgunluk ve üşüme görülürken; bebeklerde, fiziksel büyüme ve beyin gelişimi ile ilgili sorunlar görülebilir.
10. Adet Düzensizliği
Ağır veya düzensiz adet kanamaları da iyot eksikliğinin belirtilerindendir. Bir çalışmada, düşük tiroid hormon düzeyine sahip kadınların %68’inin düzensiz adet döngüsü yaşadığı görülmüştür. Araştırmalar ayrıca, düşük tiroid hormon düzeyine sahip kadınların daha ağır ve sık menstrual kanamalar yaşadığını göstermektedir. Bunun nedeni, düşük tiroid hormon düzeylerinin, adet döngüsünde yer alan hormonların sinyallerini bozmasıdır.
İyot İçeren Besinler
Sağlıklı bir yetişkin için önerilen iyot alım miktarı günde 150 mcg‘dir. Bununla birlikte, gebe kadınların günde 220 mcg, emziren kadınların ise günde 290 mcg iyot alımına ihtiyacı vardır.
1/4 (1.5 gram) çay kaşığı iyotlu tuz günlük iyot miktarının %47’sini karşılar. Ayrıca her türlü deniz ürünü (kabuklular, deniz yosunu ya da balıklar), kuru erik, yoğurt, süt, et, tavuk ve fasulye gibi çeşitli gıdalarda iyot bulunmaktadır.
İyot eksikliğiniz olduğunu düşünüyorsanız, bunu test etmek için ve kontrollü iyot alımı için doktorunuza danışmanız en iyisidir. Fazla iyot alımının da zararlı olduğunu unutmayın.
Kaynak: link
Şunlara da bir göz atın: