4. BÖLÜM: BULGULAR
4.2. ÖZEL YAŞAMDA ANNELİK ALGI VE DENEYİMLERİNE İLİŞKİN
4.2.3. Çocuk Bakımı ve Ev Sorumlulukları İçin Alınan Destekler
çıkarken falan akşam gidiyorum akşam gittiğimde zaten hani görebildiğim maksimum üç saat falan, burada bile bazı işleri günün sonunda mesela bitmemiş oluyor. Bir sürü bitirilecek olan iş var yarım bırakmak da istemiyorum ama bakıyorum işte saat beşe gelmiş falan işte gideyim artık gideyim kızımın vaktinden çalmayayım zaten görmüyorum doğru düzgün falan stres oluyorum öyle tabi ki annelik.
K16: Çocuklar küçükken annelik büyüdükçe çalışan kadına gidiyor.
K24: Yani şimdi benim önceliğim aslında annelik ama tabi çalışan kadın olunca da mecburen bazen anneliği ikinci plana da atılabiliyor hani iş yaşamından kaynaklı ama keşke hani annelik işte çocuğun hasta oluyor ama işe gitmen gerekiyor falan aslında orada hemen iş o kadar önemli değil hani benim hasta çocuğumu doktora götürmem lazım diyor olmam lazım demen gerekirken bazen diyemiyorsun işte çocuğu bırakıp işe gitmek zorunda kalıyorsun. Ama bir tercih yapmam gerekirse hani böyle bağımsız şekilde hiçbir sonucu, kötü sonucu olmayacağını bilsen anneliği tabi ki tercih edersin.
Tablo 8. Çocuk Bakımı ve Ev Sorumlulukları İçin Alınan Destekler
Katılımcılar Sıklık
Aile Üyeleri Desteği
K1,K2,K3,K4,K6,K7,K8,K9,K10,K11,K13,K14,K15,K16,K17,K18,K19,K20,K2
1,K22,K23,K24,K25,K26,K27,K28,K29,K30,K31,K32,K33. 31
Kreş veya anaokulu desteği
K1,K2,K5,K6,K7,K8,K10,K11,K12,K13,K14,K16,K17,K18,K19,K20,K22,K23,
K24,K28,K29,K30,K33. 23
Bakıcı desteği K2,K7,K9,K14,K15,K16,K19,K20,K21,K25,K26. 11
Ev işlerinde yardımcı
desteği
K5,K6,K8,K9,K10,K11,K18,K20,K23,K24. 10
Aile Üyeleri Desteği
31 katılımcı anneanne, babaanne, hala, teyze, kız kardeş, eş destekleri aldıklarını ifade etmektedirler.
K1: Anne desteği, annem sadece çocuk bakmak değil aynı zamanda evin işlerini de idare etmeye çalışıyordu yani bizde kaldığı süre içerisinde, yeri geliyor ben gelmeden temizliği bitirmeye çalışıyor hafta sonu dinleneyim diye, yeri geliyor akşam yemeklerini yapıyor, mesela bulaşık yıkıyor, çamaşırı makineye atıyor bunun gibi çocuk bakma haricinde ev işlerinde de desteği çok oldu. Şu an bir haftadır kreşe gidiyor. Kreş olumlu. Ben çok araştırdığım için gelişimi, eğitimi, yemesi açısından. Çocuğu her gün tartıyorum. Şu an beş günde beş yüz gr aldı.
Çok muhteşem bir şey yani memnunum. Öğleden sonra babasının yanında, babasının da yeme konusunda desteği çok, sürekli bir şeyler yediriyor biliyorum. Normalde tüm gün gidecek ama şu an oryantasyon aşamasında olduğu için ilk gün bir saat, ikinci gün bir buçuk-iki saat bu şekilde yavaş yavaş artırdık. Geçtiğimiz Cuma günü öğle yemeği bitimine kadar kreşte kaldı. Ondan sonra zaten çocuklar eve gelip uyuyor. Bir hafta oryantasyon süreci ondan sonra artık tüm güne dönüyor. Sabah yedi buçuk akşam beş buçuk olacak.
K32: Babaannemiz ve anneannemiz dönüşümlü olarak bakmakta çocuğuma diğer türlü diğer bakım işleriyle aile üyelerimiz olduğu için bana da yardımcı olmaya çalışıyor aile üyelerimiz yani şu an için sıkıntı yaşamıyorum.
K3: Daha önce şöyle bilgi amaçlı çok fazla yardım almadım. Tabi ki annem ve kayınvalidem hep yanımdaydı hala öyleler, onların desteğini kesinlikle tabi ki göz ardı edemem çünkü çok fazla destekleri oldu her zaman. Sadece daha cesaretliydim doğduğu andan itibaren mesela ilk bebeğimde, ilk oğlumda doğduğu andan itibaren her şeyinde bu sanırım annesel, içgüdüsel bir şey yani, bu annenin içgüdüsel bir olayı oluyor.
Daha bir güçlü hissediyorsunuz. Daha çok benimsiyorsunuz.
Çocuğunuza sanki yani bilmiyorsunuz bazı şeyleri yaşamamışsınız ama bir güçle her şeyi kendiniz yapabiliyorsunuz yani, tecrübeleniyorsunuz o güç sayesinde, korkusuz oluyorsunuz çocuk eğitiminde ve bakımında.
K27: Ne tür destekler aldım tabi çocuk bakımı deneyimsiz olduğum için kayınvalidem ve annemden destek aldım yani yeterli olamadığım durumlarda onlardan bir yardım, nasıl yapmam gerekiyor beslenme konusunda olsun çocuk bakımı konusunda olsun onlardan destek aldım şu an kreş veya anaokulu düşünemiyorum çünkü daha henüz çocuğum on altı aylık tabi ki memnunum iki taraftan da memnunum hem anneanne hem babaanne tarafından da memnunum.
K4: Sadece haladan çocuk bakım desteği aldım. Ev işlerini kendim hallediyorum. Bu durumdan memnunum.
K33: Ev için hiç kimseden yardım almadım şu ana kadar hala da almıyorum bütün ev işlerimi ev işi sorumluluklarımı kendim yerine getiriyorum yetişebiliyorum yani bir sıkıntı olmuyor çocuğumla alakalı olaraktan on sekiz aylık olduktan sonra işte çocuğum için kreş yardımı aldım sonra da anneanne, memnunum hiçbir sıkıntım yok yani annem de benim isteklerime cevap veriyor yani hiçbir şekilde çocuğuma nasıl davranılmasını istiyorsam annem o şekilde yaklaşıyor mesela ağlayarak hiçbir şey yaptıramayacağını, biz dört kardeşiz bizim yani kardeşlerim baktığında hiçbir şekilde böyle bir konuda diretme bizde şey falan yoktur yani annem de aslında bu tip konularda kendini çok iyi eğitmiş bir kadın olduğu için dört tane çocuk yetiştirmiş olduğu için yani çocukların da eğitim seviyelerine falan baktığınızda başarılı bir iş çıkarmış diye düşünüyorum dört kardeşiz dördümüz de üniversite okudu ve okumaya devam ediyor şu an.
K19: Çok büyük destek alıyorum bayağı destek alıyorum ikisi de zaten okuldalar hem bakıcı var okul desteği hem akrabalar var ondan sonra kayınvalidem var annem var bunların hepsi var ve bence bunlar çok önemli yani bir şekilde annelere bence geniş bir support/destek kurmaları lazım yani bu insanın hayatının kalitesini çok etkiliyor dolayısıyla hani belki aileye yakınlaşmak yakın olmak falan lazım belki de yani bunu araştırmalar da çok söylüyor yani illa bakıcı değil de hani hakikaten belki eski tarz hayat daha güzel bir hayat yani maaile yaşama işte falan o hayat bence insanın ruhuna daha uygun bir hayat diye düşünüyorum böyle çekirdek aile tek başına bir yerde olacağına, o yüzden benim ben gerçekten çok büyük bir destek alıyorum dışardan yani çok memnunum
herkese de böyle bir şey tavsiye edilmez de bu tabi imkanı olan için iyi bir şey diye düşünüyorum.
K6: Kreşe gidiyor zaten, iki buçuk yaşından beri, o inanılmaz bir destek.
Bir de burada yakında kurum anaokulunda, o benim için çok iyi bir şans.
Onun dışında ev için tabi ki ev temizliğine yardımcı olacak bir yardımcı, sürekli olmasa da iki haftada bir yardımcı alıyorum. Çok nadiren de olsa yemek için mesela destek alıyorum annelerden ama onun dışında genellikle işlerimi kendim hallediyorum. Ama iki buçuk yaşına kadar iki anne de bizim evdeydi. Bir gün biri bir gün biri şeklinde çok ciddi desteklerini aldım. Hatta zaman zaman halamız bile gelip ilgilendi yani.
Ona sahip olmayanlar da var. Kesinlikle yani hiç gözüm arkada kalarak gelmedim okula. Anneme kayınvalideme bırakarak geldim dolayısıyla çoğu annenin yaşadığı o şeyi ben yaşamadım aslında, küçük yaşta tanımadıkları birine emanet eden pek çok anne var. O travma diyorum ben ona gerçekten zor bir dönem çünkü, ben onu yaşamadım. O yönden şanslıyım. Annelerin tabi yakın olması çok büyük bir şans bize, birinin sağlığı çok iyi değil şu anda ama yine de ellerinden geleni yapıyorlar hala.
K31: Tabi ki çocuk bakım konusunda yardım aldım ama şöyle hani çalıştığım zaman mesai saatleri içinde annem bakıyor memnuniyetim memnunum yani kendi annem olduğu için memnunum.
K18: Kayınvalide, annem de işte İstanbul’da dönem dönem gelir buraya kalır bazen bir ay kalır bazen iki ay falan kalır geldiğinde o da çok yardımcı oluyor, hani her şeyin başında bir kere kayınvalidem çok yardımcı oluyor kendi evimizde kaldığımız dönemlerde ev temizliği vesaire bunlar için tabi ki yardım aldığım oluyor öyle kendi yaptığım iş de çok fazla var hani yardım aldığım kişiler de muhakkak var yani kreşe de gidiyor yarım gün gidiyor işte sabah dokuzdan bire kadar gidiyor.
K26: Evet aldım. Öncelikle bir bakıcı desteği aldım daha sonra kreşten bir destek aldım ama bütün bu süreçler boyunca annem her zaman yanımdaydı yani doğumdan bu noktaya kadar annem geceleri de dahil olmak üzere bizimle sık sık kaldı ve bana çok fazla destek oldu eğer o olmasaydı herhalde ben şu noktaya getiremezdim ne anneliği ne işimi ikisinin sorumlulukları da ağır. En çok annemden memnunum.
Kreş veya Anaokulu Desteği
Çalışan annelerden 23 katılımcı kreş veya anaokulu desteği aldıklarını belirtmektedirler.
K28: Büyük kızımda anaokulundan çok destek aldım, kardeşi olduktan sonra davranışları çok değişti ne yapabilirim ne edebilirim diye kreşinden psikoloğundan destek aldım sonra benden önce doğum yapan kız
arkadaşlarım var iki tane çocukları olanlar vardı sen bu durumda ne yapıyorsun bana da biraz yardımcı ol tecrübelerinden yararlanıyorum tabi bazı arkadaşlarımın babaanne kayınvalide bakıyor ama onlardan pek şey yapmıyorum hani onlar hep aman ağlatmayın dedikleri için çocuklar ağlamadan büyür mü büyümez yani ağlatacaksın ki sorumluluğunu bilecek her zaman onların istediği olmaz yani babaanneyi çok güzel sevgi ortamında büyüyor ama eğitim açısından babaanne çok fazla bir şey öğretemez yani hani gezeyim dizi izleyeyim olduğu için yani ne kadar çocukla ilgilenebilir ki onunla oturup hamur yapamaz resim yapamaz oynayacağı belli başlı oyunlar var ama hani televizyonu kapatayım da bire bir çocuğumla ilgileneyim yok yani ne yapsın o da yorgun olduğu için hani çocuğu hoplayıp zıplatamaz bizim gibi ondan dolayı babaanne biraz şımarık büyütüyordur. Kreş anaokulu kesinlikle destekliyorum çünkü orada daha fazla sosyalleşiyorlar benim mesela büyük kızım çok şey değildi sokağa çıkarken çok çekingen davranıyordu ama anaokuluna gitti daha da sosyalleşmeye başladı her şeyin farkında dil becerisi el becerisi daha çabuk gelişti yani kreşe gidenle gitmeyen arasında çok fark var ben de o farkı yaşamak istemiyorum çocuklarımda ben de çünkü öğretemiyorum ki ben çalışsam da öğretemiyorum çok fazla yani.
K22: Şöyle annelerden işte on altı aya kadar kayınvalidemden destek aldım ondan sonra kreşe başladı kreşten destek alıyorum onun dışında geri kalan zamanlarda kendim idare ediyorum memnunum yani hiçbir sıkıntımız yok yani kreşe de gayet güzel uyum sağladı gözüm arkada kalmıyor yani en azından eğlenceli vakit geçirdiğini düşünüyorum orada kesinlikle ben bakıcıyı çok önermiyorum çünkü şöyle dört duvar arasında bakıcıyla çocuğun ne yaşadığını ben bilmiyorum ne kadar kamera da olsa birebir kalıyorlar ama kreşte birden fazla öğrenci var çok sayıda öğretmen var kontrol altındalar yani en ufak bir velinin şikayeti böyle bir şey gibi hepsine birden yayılabiliyor öyle olunca o riske atamıyorlar zaten şuradan takip ediyorum ben çocuğumu huzursuz gidiyorsa kreşe sorgularım ama eğer benden ayrılırken oraya keyifli gidiyorsa demek ki çocuğum mutlu orda diye düşünüyorum.
K30: Annemden aldım gayet memnunum kayınvalidem uzakta şehir farklı annemin bir rahatsızlığı bir şeyi varsa akrabalarımdan teyzem kız kardeşim zaten üç-dört yaşında kreşe başladılar hepsinden şimdiye kadar memnun oldum sadece büyük oğlumu izin dönemindeydim ve ikinci hamileliğimdi özel kreşe verdim çok büyük pişmanlıklar içerisindeyim özel kreşte kar, karın önde olduğunu gördüm gerekli özeni gösterilmediğini gördüm yani öyle devlet kreşlerinden kesinlikle hem eşimin işyeri kreşine gönderdim büyük oğlumu ikinci oğlum da burada kampüste başlayınca direk bu kreşi kullandık memnunum.
Bakıcı Desteği
11 katılımcı çalışan anne aile üyeleri desteğinin yanında bakıcı desteği almaktadır.
K7: Hepsinden destek aldım. Anneanne ilk çocuğumda artı bakıcı sonrasında sonra zaten o da kreşe başladı şimdikinde yine bakıcıyla başladık ve kreş. Yine ev işleri için de tabi ki yardımcı oluyorlar bakıcımız.
K9: Bakıcı desteği alıyorum. Annem şehir dışında oturduğu için ilk günlerde doğumdan sonraki günlerde yardımcı olabildi ondan sonra anneannem olduğu için yardımcı olamadı yaşlı bir onun da bakması gereken insanlar var onun da bir hayatı var kayınvalidemden destek almıyorum tamamen bakıcı kaynaklı destek alıyorum. Bana yardım edebilecek bir yakınım var ama onun da kendi çocuğu var küçük o yüzden hani ben kendim yapıyorum her şeyi öyle söyleyeyim ama ev ve çocuk bakımı için bakıcı yardımı alıyorum ev sorumlulukları için de eve temizliğe gelen temizlik işini halleden bir yardımcımız var tabi geliyor gidiyor arada sırada iki haftada bir temizliyor evi o anlamda yardım alıyorum çünkü öbür türlü yardım almasam halledemem.
K15: Alıyorum. Bakıcı var zaten hani temizlikle de o ilgileniyor. Onun dışında yemek gibi konularda işte bazen aileden destek alıyorum.
Almazsam zor.
K26: Evet aldım. Öncelikle bir bakıcı desteği aldım daha sonra kreşten bir destek aldım ama bütün bu süreçler boyunca annem her zaman yanımdaydı yani doğumdan bu noktaya kadar annem geceleri de dahil olmak üzere bizimle sık sık kaldı ve bana çok fazla destek oldu eğer o olmasaydı herhalde ben şu noktaya getiremezdim ne anneliği ne işimi ikisinin sorumlulukları da ağır. En çok annemden memnunum.
K8: Aynen alıyorum, bir bakıcımız artı annem destek oluyor bu konularda, çok memnunum hani bakıcımdan da memnunum annem de sağ olsun anne yarısı iyi ki varlar sağ olsun.
Ev İşlerinde Yardımcı Desteği
33 katılımcı arasından 10 çalışan anne ev işlerinde bir yardımcı aldıklarını ifade etmektedir.
K23: Ev temizliğinde ayda bir bayan geliyor temizliğe öyle bir desteğimiz var çocuklar hastalandığında anneanne geliyor öyle bir desteğimiz var onlar olmadığı zaman ben izin alıp kendim bakıyorum çocuklar
hastalandığında onun dışında genelde kreşteler. Şöyle memnunum yani bir sıkıntı yaşamıyorum şu anda iyiyim yani.
K5: Şöyle çocuk bakımıyla ilgili şu anda zaten kreşe gidiyor. Ama ben evde olduğum süre içerisinde bir buçuk yaşına kadar ben sadece oğlumla ilgilendim. Hani ev sorumlulukları için zaten baştan beri yardımcım var. Şu anda da oğlum kreşe gidiyor.
K11: Evet şimdi biz ev sorumlulukları için bir abladan yardım alıyoruz.
Onun dışında eğer gece dersim gibi ev geç kalmam gibi bir durum olursa anneanne ve babaanneden de yardım alıyoruz zaten anaokuluna gidiyor dolayısıyla bir okul desteğimiz var, bu kadar daha ne olsun bir çocuk için bayağı desteği var. Bizde şöyle bir avantaj var kızım üç ailenin tek çocuğu ve torunu yani babaannelerde başka torun yok anneannelerde de başka torun yok bizim evde de başka çocuk yok dolayısıyla biz o anlamda şu anda şanslıyız kızım bunun şanssızlığını bilmem ilerde yaşayabilir tek çocuk hani bu kadar ilginin onda muhakkak dezavantajlı yansımaları da olacaktır ama şu anda hakikaten bu anlamda bir desteğim var.
K10: Şu anda kreşte zaten. Üç yaşına kadar ama annem ve kayınvalidem nöbetleşe baktılar yani üç gün biri geliyordu, iki gün biri geliyordu ve kendi ortamında evde baktılar yani bizim evimizde o yüzden çok zorluk çekmedim açıkçası ev sorumluluklarıyla ilgili de işte haftada bir yardımcımız geliyor böyle bir yardım alıyoruz.