

Araplar Gürcüstanda
Arapların Gürcüstana girmeleri
Halifeler işgalci politikalarıyla işe başladılar. 634-644 yıllarında iktidarda bulunan Halife Ömer zamanında Suriye, Filistin ve İranın büyük bölümü Araplarca işgal edildi. Böylece yollarını Güney Kafkasyaya doğru açınış oldular. 640 Yılında ilk Arap Birliği Ermenistan sınırlarına gelip dayandı. Bu birlik işgalci olmaktan çok çapulcu hareketlere girişti.
Kartli-Arap anlaşması
642-643 Yıllarında Araplar Kartli sınırlarına dayandılar. Fakat Kartlililer bu tecavüzü def edip sınır dışına ovdular. Araplar zamanla toparlanıp güçlendikten sonra 654 yılında Ermenistanı işgal ettiler. Aynı yıl Teodosiopolis (Erzurum) da Arap işgaline uğradı. Burada bulunan Bizans güçleri mühimmat ve araçlarıyla birlikte Kartliye doğru çekilmek zorunda kaldılar.
Kartli Patrikiosu (Eristavi) Araplarla savaşa girmeyi göze alamadı. Onlara zengin hediyelerle beraber bir elçiler heyeti göndererek barış, dostluk ve dayanışma önerdi. Arap komutanı bu öneriye memnun olup elçilere bit Koruyuculuk taahhüdü belgesi verdi. Bu belgede Gürcü Arap dayanışmasının kurulduğu yazılıydı.
Bu anlaşma belgesinin maddeleri şöyleydi:
1. Araplar Gürcülerin dini inançlarına dokunmayacaklar. Ancak kendi isteğiyle İslamı kabul edenler Araplarca Kardeş sayılarak bunlardan vergi alınmayacak.
2. Gürcüler kişi başına Cizye (Hıristiyanlık vergisi), aile başına Dinar ya da Drahkan (Bir miskallik altın para) ödeyecekler.
3. Gürcüler vergi kaçırmak maksadıyla aileleri birleştirip tek aileymiş gibi göstermeyecekler. Araplar da buna karşılık bir aileyi parçalayıp birden çok aile haline getirmeyecekler. Gürcüler Araplara ya da Müslüman ordularına her türlü yardımdan kaçınmayacaklar.
5. Buna karşılık Araplar Gürcülerin can güvenliğini, iç ve dış düşmanlara karşı koruyacaklar.
(Gürcüstan Tarihi, Nikoloz Berdzenişvili, Simon Canaşia, İvane Cavahişvili, s.113, Sorun yayınları)