B
ebekler 6-9 ay döneminde ebeveynden veya temel bakım verenden ayrıldıklarında belli korku reaksiyonları göstermeye, yeni gördüğü, tanımadığı kişilerden korkmaya başlar. Bu dönemde korku reaksiyonlarının neden başladığıyla ilgili iki yaklaşım vardır; birincisi korkunun biyolojik bir programlama olduğu ve bireyi tehlikelerden korumak için ortaya çıktığıdır. İkinci yaklaşım ise çocuğun bu dönemde tanıdığı ve tanımadığı yerler ve yüzler arasında ayrım yapabilme becerisine kavuşmuş olmasıdır. Peki ebeveynler çocuğun yabancı korkusuyla baş etmesi için neler yapabilir?
- Yabancı biriyle karşılaşılan ortamda çocuğunuza fiziksel olarak yakın bir mesafede durun. Yanında olduğunuzu bilmek korku reaksiyonunun azalmasına yardımcı olacaktır.
- Çocuk için yabancı olan kişiye karşı pozitif bir yaklaşımınız olduğunu gösterin. Ses tonunuzun yumuşak olması, güler yüzlü ve sakin olmanız onu rahatlatacaktır.
- Yeni insanların arasına veya yeni bir yere gitmeden önce çocuğun kendisini rahat hissetmesini sağlayın. Örneğin sevdiği bir oyuncağını yanında götürmesine izin verebilirsiniz.
- Yeni insanların çocuğunuza yaklaşımına dikkat edin. Mümkün olduğunda yavaş, sakin ve nazik yaklaşımlar onu rahatlatacaktır; yüksek ses, ani tepkiler ve ani dokunmalar korkusunun artmasına sebep olabilir.
- Eğer yeni insanların yanında çok korktuysa, rahat edemiyorsa veya ağlama krizine girdiyse, o gün için bu kadar yakınlık yeterli demektir. Daha sonra tekrar aynı ortama sokmayı deneyebilirsiniz.
Çocuğunuz 10 aylık olduğunda artık sizden ayrılmaya tepki vermeye başlayacaktır. Bu tepkiler 13 ve 18 aylar arasında iyice belirginleşecek, 2 yaştan sonra ise yavaş yavaş azalacaktır. Peki bu dönemde ebeveyn ayrılık kaygısıyla baş etmek için neler yapabilir?
- Öncelikle siz kendinizi çocuğunuzdan ayrılmaya hazırlayın. Ayrılırken rahat olmanız ve kendinizi suçlu hissetmemeniz oldukça önemli. Unutmayın, sizin kaygılarınız da çocuğa geçmekte.
- Ayrılıktan birkaç gün önce durumu çocuğunuza anlatın. Kaç gün ayrı kalacaksınız, neden ve nereye gidiyorsunuz, onu kiminle bırakacaksınız; bunları anlayacağı şekilde anlatın. Yanyana değilken de onu düşüneceğinizi ve özleyeceğinizi bilmesine yardımcı olun. Uzakta olduğunuzda da onu çok sevdiğinizi anlatın.
- Sizin yokluğunuzda ona bakacak kişinin çocuğu çok iyi tanıdığından ve onun günlük rutinini aynı şekilde devam ettireceğinden emin olun. Giderken çocuğunuza size hatırlatacak bir eşya bırakmanız ona yardımcı olabilir; bu, size ait bir fular, kıyafet veya beraber çektirdiğiniz bir fotoğrafınız olabilir.
- Çocuğunuza bakacak kişiye siz yokken ona sizden bahsetmesini rica edin. Özlediği zamanlarda size arayabileceğini veya görüntülü konuşabileceğini hatırlatsın.
- Ayrı kaldığınız günleri telafi etmek için normalden daha abartılı bir şekilde dönmeyin, mümkünse çok fala hediye almayın. Abartılı davranışlar çocuğun ayrılığın anormal bir şey olduğunu düşünmesine sebep olacaktır. İlişkiniz doğal akışında devam etsin ki çocuğunuz da kendini güvende hissetsin.
- Geri döndüğünüzde çocuğunuzda ikilemli davranışlar gözlemleyebilirsiniz. Bunları saldırı olarak algılamayın, onu çok özlediğinizden ve çok sevdiğinizden bahsedin. Neler yaptığınızı anlatın ve onun neler yaptığını dinleyin.
Unutmayın ki tüm bunları yapmış olmanız ayrılık korkusunu tamamen ortadan kaldırmaz, yalnızca daha rahat atlatılmış olmasına yardımcı olur. Mümkün olduğunca uzun süreli ayrılıklardan kaçınmaya çalışın. Tepki göstermiyor olması, çocuğunuzun durumdan etkilenmediği anlamına gelmez.