Sir Roger A. Deakins, tüm zamanların en büyük görüntü yönetmenlerinden biri olarak kabul edilir. 70’in üzerinde uzun metrajlı filmin görüntü yönetmenliğiyle iki Akademi Ödülü ve on altı adaylık kazandı.
Deakins (1949 doğumlu) kariyerinin çoğunu film setleriyle çevrili olarak geçirdi. Görüntü yönetmeni olarak filmlerde çalışmayı stresli buluyor. Bu zorlu ortam, yönetmen, oyuncular ve çeşitli ekiplerle işbirliği ve koordinasyonu içeren deneyimle daha iyi hale gelmiyor.
Öte yandan, fotoğraf gerçekten bağımsızdır. İster hafta sonu izinli olun, ister görüntü yönetmeni olarak çekimler arasında olsun, ona işin stresinden bir tür kurtulma ve rahatlama sağlıyor. Bristol’den Berlin’e ve Budapeşte’ye siyah beyaz fotoğraflar çekti.
Deakins, “Benim sürecim oldukça basit” diyor . “Yürümeyi ve yeni ve aynı zamanda tanıdık yerleri keşfetmeyi seviyorum. Bazen bana ilginç gelen bir görüntü görüyorum ama daha sıklıkla tek bir kare çekmeden sadece gözlem yaparak saatler geçirebiliyorum.
“Ne söyleyebilirim? [Fotoğraf] gerçekten analiz ettiğim bir şey değil. Görüntü bulmayı seviyorum.”
Titizlikle planladığı senaryo çalışmasının aksine, siyah beyaz çekimleri gündelik sokak fotoğraflarıdır. Çok fazla olumsuzluğu yok ve dijital ile beğenmediği ne varsa siliyor. Ve ilk olarak, üretken bir şutör değil. Fotoğraf çekmek için dışarı çıktığında bile çoğu zaman tek bir fotoğraf olmadan eve dönüyor.
Deakins, Bath’ta (Londra’nın batısı, İngiltere) bir sanat okulunda fotoğrafçılık eğitimi aldı, ancak fotoğrafçılığın kurallarını film yapımcılığına mutlaka uygulamadı.
“‘Üçte bir kuralına’ aşinayım, ancak 1960’larda sanat okuluna gittiğimden beri bunu yaklaşımımın bilinçli bir parçası olarak görmedim” diyor.
“Gençliğimden beri resim yapmayı her zaman sevmişimdir, ancak Bath Academy’deyken düşüncelerimi ifade etmek için fotoğrafa bakmadım. Nasıl oldu? 1960’larda modası geçmiş olan resimlerimin oldukça natüralist olduğundan şüpheleniyorum.
“Muhtemelen çalışmaları bana fotoğrafçılardan daha fazla ilham veren birkaç ressam vardır. O kadar çok harika fotoğrafçı ve görüntü oluşturucu var ki, yalnızca bir veya iki tanesinden bahsetmek çok basit olur.”
Renk Dikkat Dağıtıcıdır
Deakins, 50 yıllık sokak fotoğrafçılığının bir derlemesi olan Byways‘i yayımlamış olsa da , bu konuda gizli bir bilgisi yok.
Fotoğrafçı, “Sokak fotoğrafçılığı hakkında önemli bir şey söyleyemem” diyor. “Bir kişi için önemli olan bir şey, bir başkası için önemsiz olabilir. Fotoğrafik görüntüyü ilginç kılan da budur. Hepimizin farklı bir ‘göz’ü var.
İzleyiciyi etkileyen tek şey, Deakins’in sinematografisinin canlı renkli olması, ancak kişisel fotoğrafçılığının tamamen B&W olmasıdır.
Deakins, “Eskiden kendi filmimi geliştirirdim ve siyah beyaz görüntünün basitliğini her zaman sevmişimdir” diye açıklıyor.
“Renk hoş ve canlı olabilir ve kendisi dışında hiçbir şeyle ilgili olmayabilir. Bir görüntüyü karmaşıklaştırabilir ve ben her zaman basitlik için çabalıyorum.
“Rengi, bir çerçeve içindeki fikirlerin dikkatini dağıtan bir unsur olarak görüyorum, ancak bununla birlikte, renkli çalışan bazı harika fotoğrafçılar var. Sadece yapamam.
Ünlü görüntü yönetmeni dijital fotoğraf makinelerinde renkli fotoğraflar çekiyor ama onları B&W’ye çevirdiğinde daha güçlü olduklarını görüyor.
Sinematografi ve fotoğrafçılık tamamen bağımsızdır ve Deakins için ikisi arasında hiçbir bağlantı yoktur.
“Onlar çok farklı görme biçimleri,” diye açıklıyor. “Durağan fotoğraflarım, kendi başlarına duran ya da düşen kişisel eskizlerimdir. Bir görüntü yönetmeni olarak yaptığım şey çok farklı.”
S&B Fotoğraflar
Deakins ilk fotoğrafını 1969’da İngiltere’nin Bournemouth şehrinde çektiğini hatırlıyor. Bir erkek ve bir kadın, bayanlar tuvaletinin dışındaki bir bankta öğle yemeğini yiyorlar ve üzerinde “Kendine sakla” yazan bir tabela var.
Yirmi üçüncü Bond filmi Skyfall’ın görüntü yönetmeni, “Çeşitli yerlere otostop çeker ve günü kameramla geçirirdim” diyor. “Bazen, erken ışığı yakalamak için kumsalda bile uyudum.
“[Atıfta bulunulan] fotoğraf, bir gün Bournemouth’a giderken ve yürüyüş yolunda yürürken çekildi. Beni resme çeken şey, çerçevedeki öğelerin yan yana gelmesi, yaşlı çiftin öğle yemeği, tuvalet ve ‘Kendine Sakla’ tabelasıydı.
Deakins , The Guardian’a şunları söylüyor : “Gün boyunca [2004’te deniz kenarındaki sahneye] geri döndüm ve bu çekimin varyasyonlarını yaptım, ancak hiçbiri o kadar güçlü değildi. Buradaki kadınla konuşmadım – fotoğraf çekerken nadiren sohbet ederim – ama bana bakıp ne yaptığımı merak ettikten sonra bana bir tür sözsüz başını salladı.
“Tam fotoğraf çekmeye gittiğimde, postere baktı. Mükemmel bir andı. Britanya yazının doruğunda şemsiyesini tutan bu yaşlı hanımın, tahta kaldırımda güneş altında yatan yarı çıplak genç kadınla tezat oluşturmasına bayıldım. İkisi arasındaki yaş farkını sevdim.”
Byways kitabının önsözünde Deakins, “Bir resmin nasıl ve neden ortaya çıktığına dair ayrıntılı bir açıklama yapılmadan, izleyici için fotoğrafçı için ne anlama geliyorsa aynı şeyi ifade edebilir mi?
“Kartal resminin Romanya’da çekildiğini ve bir Alman savaş mezarının başında nöbet tutan bir heykele ait olduğunu bilmek, ancak fotoğraf ile izleyici arasındaki ilişkiyi değiştirebilir.”
Bu çekim Salisbury Ovası’nda (İngiltere’nin orta kesiminde), mekanlar için bir keşif gününün sonunda alacakaranlıkta çekildi ve ağaç, 1917 filminin sonunda gösteriliyor. Deakins’e Sinematografi dalında ikinci Oscar’ını kazandıran film, görüntü yönetmeni Deakins ve yönetmen Sam Mendes’in sanatı sayesinde, filmin tamamı tek bir kesintisiz çekim veya herhangi bir kesinti olmaksızın çekilmiş gibi görünecek şekilde yaratıldı.
Deakins’in bir fotoğraf için aylarca bekleme sabrı var. Bu uçurumdan birkaç mil uzakta yaşadı ve patikada koştu. Ağacın çıplak kalacağı kışı bekledi.
Eğreltiotu kestiklerini ve ağacın açıldığını fark edince, şansını gördü ve farklı göklerde farklı görüntüler yakaladı. Ama sevdiği kişi, ağacın hemen arkasında düz parlak gökyüzü olan ve sudan parlayan ışıktı.
Fotoğraf yapıtındaki birçok görüntünün sert bir aydınlatması var ve Deakins bunu sinematografisinde de kullanıyor, ancak ince bir şekilde kontrol ediliyor. En son filmi Empire of Light’ta, bir karakterin öfkeli paranoyasını göstermek için sert aydınlatmanın gerekli olduğu bir sahne vardır.
Deakins bir masa lambasının gölgesini çıkardı ve çıplak bir ampul kullandı. Sert ışık, oyuncunun yüzünü neredeyse ağartır, ancak yine de iyi kontrol edilir. DP, ampulün kameraya bakan tarafına bir parça bant yapıştırdı, böylece nefret ettiği lensi parlamasın.
Deakins, Coen kardeşlerin filmi Ey Kardeş, Neredesin? (2000) Mississippi’de yemyeşildi. Ama arzulanan görünüm bir sonbahar sarısıydı. DP, görünüme ince ayar yapmak ve tüm görüntünün doygunluğunu gidermek için birkaç ay harcadı. Bu, bütünüyle dijital olarak renk düzeltmesi yapılan ilk uzun metrajlı film olmasıyla sonuçlandı ve ona bir adaylık için dördüncü Akademi Ödülü adaylığını kazandı.
Bir kişi gezinti yolundan bir sopa fırlatıyordu ve köpek arkasından atladı. Deakins bir pozisyon aldı ve tekrar atmasını bekledi. Düşük bir açıdan çekim yaptı ve tam deklanşör tıklandığında şans eseri köpek kamerasına baktı.
“Uçuş Sevinci çok basit bir fotoğraf,” diyor İngiliz. “Kolayca okunuyor ve bence küçük bir resim olarak çalışıyor.” [ Son baskı satışlarında kullanan Magnum Photos‘a gönderme yapıyor.]
Denis Villeneuve’ün Sicario’su New Mexico’da vuruldu. Çekim gününün sonunda Deakins, güvendiği sabit kamerasıyla son ışık izlerini aramak için havalanırdı. Bazen aynı yere arabayla gider ve şimşek gibi gözünde canlandırdığı çekimi yapmak için günün geç saatlerindeki gök gürültülü fırtınaları beklerdi.
Binayı ikiye bölen yıldırım çarpması için, Deakins deklanşörün kapanmasına izin verdi ve neyse ki mükemmel çerçeveyi elde etti.
Fotoğraf Makineleri ve Film (Video) Kameraları
Deakins’in ilk kamerası bir Praktica film SLR idi. En çok kullandığı dijital fotoğraf makinesi Leica M8. Son beş yılda en çok güvendiği film/video kamera Arri Alexa LF‘dir (sensör tam çerçeveden biraz daha büyük).
Görüntü yönetmeni, “Bir Alexa LF… Ürettiği görüntüyü ve bir operatör olarak bana uymasını seviyorum” diyor.
2013 yılında filme yaptığı hizmetlerden dolayı şövalye ilan edilen Deakins, kameralarında en yeni ve en harika özellikleri arzulayan bir teçhizat kafası değil.
“[Kamera özellikleri] eldeki projeye bağlı olacaktır” diyor. “Daha yeni kamera sistemlerinde yerleşik olarak bulunan ek özelliklerin çoğuna ihtiyacım yok. Bu yüzden Leica M8 veya M9 kameraları seviyorum . Bunlar gerçekten basit manuel kameralar.”
Görüntü yönetmeni, profesyonel işinde en pahalı ve gelişmiş kameralardan bazılarını kullansa da, mütevazı cep telefonu kamerasını da küçümsemiyor.
“İstediğiniz şekilde bir görüntü oluşturabilirsiniz” diyor. “Konu ve kadraj, yakalama araçlarından daha önemlidir.”
Deakins, çevreyi kaydetmek için genellikle film setlerinde sabit bir kamera kullanır.
“Ben sadece bir yerin veya bir setin görüntüsünü kaydetmek için sabit bir kamera kullanıyorum, böylece onu referans olarak kullanabilirim” diyor. “Bu fotoğraflar… yalnızca mekansal referanslardır [ışıklandırmayı incelemek için değil]..”
Günümüzün küçük aynasız kameraları yüksek kaliteli video üretebilir, ancak Deakins bunun hareketsiz fotoğrafçılar tarafından film yapımcılığına/sinematografiye olan ilginin artmasına yol açabileceğine inanmıyor.
Usta, “Bir film çekmek, tek bir hareketsiz kareyi yakalamaktan çok farklı,” diye açıklıyor. “Teknoloji ve özellikle kamera boyutundaki bir değişiklik yoluyla neden daha fazla veya daha az geçiş olacağını anlamıyorum. Ansel Adams’ın fotoğraf makinesi oldukça büyüktü!”
“Film yapımcılığını bulmanın ve keşfetmenin birçok yolu olduğunu düşünüyorum” diyor. “Belki fotoğrafçılık bir giriş yolu sunar, ancak aynı zamanda film yapımcısı olarak başlayan ünlü fotoğraf fotoğrafçılarını da tanıyorum.”
Filmle film yapımının eski günlerinde, yönetmen ve diğerleri, görüntü yönetmeninin ne çektiğini göremiyorlardı, bu yüzden “günlük gazeteler” yaratılıyordu. Bunlar, önceki gün fotoğraflanan ve yönetmen, oyuncular ve ekip tarafından görüntülenen negatifin ilk pozitif baskılarıydı.
Deakins, “Avantajların yanı sıra dezavantajları da var” diyor. “Teknolojinin kendisi hatalı değil, nasıl kullanıldığı önemli.
“Şahsen, bir yönetmene ertesi gün günlük gösterim odasında yapabilecekleri yorumları beklemektense, ne düşündüğümü ve görüntünün neye benzediğini göstermeyi seviyorum.” [Buradaki referans, yönetmenin görüntü yönetmeninin ne yakaladığını gerçek zamanlı olarak görebildiği monitörlerdir.]
İngiltere’de Başlangıçlar
Deakins hiçbir zaman görüntü yönetmeni olmayı planlamadı. İlk tutkusu fotoğrafçılıktı. Bath’ta sanat okulunu bitirdi ve ardından Kuzey Devon’da küçük bir sanat merkezinde çalıştı. İşi, yerel sahneleri fotoğraflamaktı. O zaman Ulusal Film Okulu açıldı.
Deakins, “Fotoğraf görüntüsüne olan sevgimi keşfettikten sonra, belgesel film yapımının başka bir keşif yolu olup olmadığını araştırmak doğal geldi” diye hatırlıyor. “Yalnızca Ulusal Film ve Televizyon Okulu açıldığında bu yönde bir fırsat gördüm.”
Deakins, hayatını ve kariyerini sinematografiye kaydıran ikinci denemede yer aldı.
DP, başlangıçta belgesel fotoğrafçılığıyla ilgilenmişti, bu nedenle, tomurcuklanan bir görüntü yönetmeni olarak aynı türden belgeseller üzerinde çalıştı. Bazı yönetmenler ondan kurmaca filmler üzerinde çalışmasını istedi ve o da memnuniyetle kabul etti. Londra’da daha fazla iş bulunmayınca ABD’de bir film indirdi. Daha sonra, Coen Kardeşler ona yaklaştı ( Fargo, The Big Lebowski, O Brother, Art Thou?, No Country for Old Men ) ve geri kalanı, dedikleri gibi, tarih oldu.
Deakins, uzun yıllar Santa Monica, California’da yaşamasına rağmen İngiliz sahiline olan ilgisini hâlâ unutamamıştır. İngiltere’nin güney ucundaki bir sahil kasabası olan Torquay’de büyüdü. Viktorya dönemi ve Gregoryen yapılarının tarihi ve nostaljisi hâlâ zihninde yer ediyor.
Deakins, onun için sadece kişisel bir hobi olan fotoğraflarını sergilemeyi asla düşünmedi. COVID ve kilitlenme sırasında, eşi James ile bir kayıt derlemek için oturdu ve bu da bir kitaba yol açtı. Byways, ilk fotoğraf kitabı dünya çapında sergi talepleriyle başarılı oldu. O yüzden belki de usta görüntü yönetmeninden ikinci bir teklif görürüz.
Roger Deakins’in daha fazla fotoğrafını web sitesinde görebilirsiniz.
Yazar hakkında : Phil Mistry, Atlanta, GA’da yaşayan bir fotoğrafçı ve öğretmendir. 90’larda New York City’deki The International Center of Photography‘de ilk dijital kamera derslerinden birine başladı. Sony/Popular Photography dergisinin Dijital Günler Atölyeleri’nin yönetmeni ve öğretmeniydi. Kendisine buradan ulaşabilirsiniz .
Görüntü kredisi: Tüm fotoğraflar © Roger Deakins. Başlık fotoğrafı: Sir Roger Deakins’in portresi © Misan Harriman; Uçuş Sevinci – Teignmouth, 2000 © Sir Roger Deakins. Bu resim, Magnum Photos tarafından yakın zamanda tamamlanan Magnum and Friends baskı satışının bir parçası olarak seçildi.