Franklin D. Roosevelt
- Meslek : ABD Eski Başkanı
- Doğum : 1882
- Ölüm : 1945
ABD’de dört dönem başkanlık yapan ve Büyük Buhran döneminde ABD’yi yöneten Franklin D. Roosevelt, II. Dünya Savaşı’nda ve ülkenin yaşadığı büyük sosyal ve ekonomik değişimlerde halkına liderlik etti. Aynı zamanda ABD Eski Başkanı Theodore Roosevelt’in uzak bir akrabasıydı. New York’un zengin bölgelerinden biri olan Hyde Park’ta doğdu. Harvard’a gitti. Wall Street’te çalıştı. Roosevelt, ailesinin bir başka üyesi olan Eleanor Roosevelt ile evlendi. Ünlü kuzeni Cumhuriyetçi olmasına rağmen Franklin politikaya Demokrat Parti saflarında katıldı. 1920 yılında başkan yardımcılığı için mücadele etti. İlk seçimi kaybetse de 1928 yılında New York valisi oldu. Bu dönemde ülkenin en büyük vilayetine vali olmak başkanlık için önemli bir adım olarak görülüyordu.
Borsanın çöküşü ABD ekonomisini derin bir krize sürükleyince Roosevelt, Cumhuriyetçi rakibi Herbert Hoover’ı 1932 yılında kolaylıkla yendi. Göreve başlayınca bir dizi yeni ekonomik politikayı uygulamaya soktu. New Deal( Yeni Düzen) adı verilen program krizle mücadele etmeyi amaçlıyordu. Yol, köprü, baraj gibi kamu yatırımlarına milyarlarca dolar harcadı. İnsanların yeniden istihdam edilmesi için uğraştı. İşçiler ve yaşlılar için sosyal refah programı geliştirdi. II. Dünya Savaşı yıllarında ABD ekonomisini savaş koşullarına göre yapılandırdı. İngiltere Başbakanı Churchill ile birlikte 1941 Atlantik Bildirisi’ni imzalayarak ve 1945 yılında Yalta Konferansı’na katılarak savaş sonrası dünyanın temellerini attı. Roosevelt beyin kanamasından öldü.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, Entelektüelin Kutsal Kitabı, Maya Kitap, 2013
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Zâtî
Yazmış olduğu eserler ile övgü almadığı kimse olmayan Zati’nin gerçek adı Satılmış’tır. Ailesi hakkında fazla bilgi yoktur ancak baba mesleği olan çizmecilik işini yaptığı sıralarda şiirler yazdığı bilinmektedir. Kulağı çok iyi duymuyordu ve bu yüzden şiir bilgisi geniş değildi. Geçimini sağlamak için kumla fala bakma (Remilcilik) mesleğini öğrendi. Bursa, Manisa, Edirne ve İznik’te bulunduktan sonra kırk yaşlarına gelince İstanbul’a yerleşti. Hadım Ali Paşa’nın divan yazarı olan Mesîhî ile tanıştı ve ardından paşanın himayesine girdi. II. Bayezid’e nevruz ve bayramlarda sunmuş olduğu eserleri ile dikkatleri üstüne çekmeyi başardı. Bunun sonrasında ise II. Selim’in tahta çıkışını tebrik eden iki kaside yazdı ve bunlar beğenildi. Bu beğenilmenin ardından Bursa ve Balıkesir’de iki köyün geliri bağlandı. Buna rağmen Kanûnî Sultan Süleyman zamanına kadar sıkıntı içinde yaşadı. Kanûnî’ye sunduğu şiirler beğenildi, burada elde ettikleri ile rahata kavuştu. Ancak son yıllarını Fatih Sarıgüzel Hamamı’na yakın evinde zorluk içinde geçirdi.
-
I. Mesud
Sultan I. Kılıçarslan’ın en büyük oğlu Melikşah, babasının ölmesi üzerine tahta oturmak için Konya’ya gelirken beraberinde getirdiği üvey kardeşi Mesud’u ve diğer kardeşi Arab’ı hapse koydu. Süryani Mikhail, Melikşah’ın bir emirinin ona isyan ederek Mesud’u hapisten çıkarıp Danişmendli Emir Gazi’nin yanına götürdüğünü ve Mesud’un burada sultan ilan edildiğini kaydeder. Melikşah, Konya istikametinde ihtiyat tedbiri almadan yola çıkmakla beraber yağmacı toplulukların olup olmadığını anlamak için keşif müfrezeleri gönderdi. Yolda Mesud’la karşılaşıp onun saflarına katılan müfrezeler geri dönerek sultana yolun tehlikesiz olduğunu bildirdiler. Bunun üzerine yoluna devam eden Melikşah, Mesud’un askerleriyle karşılaşınca geri dönüp kaçmaya başladı. Akşehir’e çok yakın olan Tyragion kasabasında Rumlar Melikşah’ı Mesud’a teslim ettiler ve Mesud ağabeyinin gözlerine mil çektirerek Konya’da onu hapsetti.Ancak gözlerinin tam kör olmadığı anlaşılınca öldürüldü. Danişmendli Emir Gazi, Mesud’un sultan olmasında oynadığı mühim rolden sonra onu kendine bağlamıştı. Mesud kayınpederi Gazi’nin ölümüne kadar ona olan bağlılığını sürdürdü.
-
-
Margaret Fuller
Amerikalı fikir insanı ve kadın hakları savunucusu olan Margaret Fuller, Massachusetts’teki Cambridge’de dünyaya geldi. Kongre üyesi olan babası Timotyh Fuller tarafından eğitildi. Babası onu edebiyat, müzik ve Yunanca alanında yetiştirdi. Kızını nefessiz bırakan katı bir ders çizelgesi uyguladı. Yirmi altı yaşındayken, filozof Ralph Waldo Emerson ile tanıştı. Emerson ondan Transandantalist dergi The Dial’a katkıda bulunmasını istedi. Boston merkezli bir 19. yüzyıl felsefe hareketi olan Transandantal Kulübü üyesi olan Fuller, 1839 yılında bu derginin editörü oldu.
-
Tadeusz Kosciuszko
Andrzej Tadeusz Bonawentura Kosciuszko, Polonya, Litvanya ve Beyaz Rusya ulusal kahramanı Kościuszko Ayaklanması'nın lideridir. İki kıtada ulusal bir kahraman olarak görülen Kosciuszko Amerikan Devrimi’nde de general olarak hizmet verdi. Daha sonra ise memleketi Polonya’da Rusya’ya karşı bir ayaklanma başlattı. Koyu bir idealist olan Kosciuszko, her iki ülkede de devrimci hareketi yönlendiren, Aydınlanma Çağı’nın demokrasi ve bağımsızlık ideallerini benimsetti. Günümüz Belarus’unda küçük bir köyde dünyaya gelen Kosciuszko, askeri akademiye yazıldı. Buradaki derslerinde üstün başarı gösterdi ve resim çalışıp askeri taktikler üzerinde ders alacağı Paris’e gitmek için burs kazandı. Amerikan Devrimi başladığı sıralarda Amerika’nın Fransa elçisi Benjamin Franklin Kosciuszko’yu Anayurt Ordusu’na katılmaya davet etti.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun