Temmuz ayının başlarında, Ron Paul, 1975'te Saygon'un düşüşünün, ABD askeri helikopterlerinin ABD büyükelçiliğinin çatısından personeli tahliye etmek için çabaladığı zaman görüntülerini çağrıştıran “Afganistan'da Saygon” başlıklı bir köşe yazısı kaleme aldı. Ancak Paul, Afganistan'daki durumun belki de kırk altı yıl önce Saygon'daki durum kadar "dramatik" olmadığını öne sürdü.
Ama bu altı hafta önceydi.
Şimdi, ABD'nin Afganistan'daki savaşının sonu, birçok yönden ABD rejiminin Vietnam'daki son yenilgisi kadar kaotik olabilir gibi görünüyor.
Paul, Temmuz ayı başlarında makalesini yazarken, işlerin gidişatına dair ipuçları almaya başlamıştık bile. ABD güçleri gece yarısı Bagram Havaalanını terk etti ve ABD, müttefiklerine neler olduğunu bile anlatmadı. Afgan yetkililer ABD'nin gittiğini saatler sonra keşfetti. Kısa bir süre sonra, yağmacılar üssü aradı.
Ama bu, öyle görünüyor ki, sadece başlangıçtı. Sadece on günlük bir süre içinde Afganistan'daki eyalet başkentleri birbiri ardına düştü. Pazar günü, Taliban stratejik olarak kilit başkent Kabil'e girdi. Taliban'ın ülkeyi yeniden ele geçirmesi o kadar hızlı oldu ki ABD rejiminin sözcüsü bile "militanların ilerlemesinin ABD'nin beklediğinden çok daha hızlı geldiğini" itiraf etti.
Şimdi, Afganistan'da “rejim değişikliğini” uygulamak için yirmi yıl harcadıktan ve 800 milyar dolardan fazla -muhtemelen gerçek parasal maliyetten çok daha küçük olan resmi bir rakam- harcadıktan sonra ABD'nin Afganistan'daki stratejisi tamamen çöktü.
Gerçekten de ABD'nin yerel müttefikleri için durum 2001'dekinden çok daha kötü. Son yirmi yılda Amerikalılarla ittifak kuracak kadar akılsız olanlar şimdi Taliban'dan misillemelerle karşı karşıya. Ölüm muhtemelen birçokları için sonuç olacaktır.
Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, son günlerde Afganlılar, Taliban yaklaşırken ülkeden çıkmanın bir yolunu bulmak için çaresizce Kabil Uluslararası Havalimanı'na akın etti.
Tweet'e ulaşmak için: https://twitter.com/nytimes/status/1427260324500148227
Saigon'daki ABD büyükelçiliğinden kaçmak için çaresiz kalanların görüntülerini hatırlamak çok büyük bir hayal gücü gerektirmez.
Generalleri ve Pentagon'u Suçlayın
Şimdi Afganistan'daki bu toplam stratejik başarısızlık için kimin suçlanacağını bulma aşamasına geldik.
Bazı politikacılar, ABD rejiminin Afganistan'daki başarısızlığını Biden yönetimine karşı puan kazanmak için deneyecek ve kullanacak. Bunu, Amerikan halkının uzun zaman önce savaşı umursamayı bıraktığını hala anlamayan bazı Cumhuriyetçilerde görüyoruz.
Bunun partizanca nedenlerini görmek kolay, ancak Afganistan'daki savaştan kaynaklanan tamamen zaman ve kaynak israfından kimin sorumlu olduğuna dürüstçe odaklanmak istiyorsak, bir avuç sivil politikacının çok ötesine bakmalıyız.
Evet, suçun büyük kısmı sivil bürokratlara gitmeli, çünkü bu stratejik gafın ortaya çıkmasında çok büyük bir suçu paylaşıyorlar. George W. Bush, Donald Rumsfeld, Condoleezza Rice, Paul Wolfowitz, Hillary Clinton, Barack Obama ve Madeleine Albright, bu kaybedilen savaşın devamını teşvik eden politikacılardan sadece birkaçı.
Ama gerçek şu ki, iç savaş mimarları, bütçelerini doldurmak ve Capitol Hill'deki ilgilerini artırmak için bir bahaneleri olduğu için çok mutlu olan Pentagon bürokratları (yani generaller) tarafından yolun her adımında teşvik edildi ve etkinleştirildi. Ron Paul'un bu hafta söylediği gibi:
Generaller ve diğer yüksek rütbeli subaylar, Afganistan'daki ilerleme hakkında yıllarca başkomutanlarına ve Amerikan halkına yalan söylediler. Aynı şey ABD istihbarat teşkilatları için de geçerlidir. Yalan söyleyenler ve yanıltanlar büyük bir tasfiye olmadıkça, bu felaketlerin son ABD doları dumana dönene kadar devam edeceğine güvenebiliriz. Ve elbette Pentagon, malzemeyi sağlayan “özel” sektör endüstrileriyle ittifak kurdu.
Devamında:
Askeri sanayi kompleksi, Afganistan savaşıyla birlikte 20 yılını bolluk içerisinde geçirdi. Füzeler yaptılar, tanklar yaptılar, uçaklar ve helikopterler yaptılar. Kendilerini zengin eden yalana devam etmeleri için lobiciler ve düşünce kuruluşu yazarlarından oluşan ordular tuttular.
Veya Timothy Kudo'nun tanımladığı gibi,
Yirmi yıl boyunca, askeri liderlerimiz, bu değerlendirmelerin geçerliliği ve Taliban'a karşı günlük savaşı kaybedenlerden gelen gerçek zamanlı çelişkili bilgiler hakkındaki açık iç tartışmalara rağmen, Afganistan Savaşı'nın ve beklentilerinin pembe resimlerini başkana, Kongre'ye ve Amerikan halkına sundular. Veya Afganistan Belgeleri olarak bilinen bir dizi rapor yayınlayan genel müfettiş John Sopko'nun sözleriyle ifade etmek gerekirse: “Amerikan halkına sürekli yalan söylendi.''
Askeri görevliler de ihtiyat veya barış tavsiyesinde bulunmadı. American Conservative'den Douglas MacGregor doğru bir şekilde hatırlıyor:
Kesin olarak söylenebilecek tek şey, 2001 ve 2021 yılları arasında üst düzey subayların hiçbirinin müdahale ve işgal politikalarına, görevden alınmalarını gerektirecek kadar güçlü bir şekilde karşı çıkmadığıdır. Hiçbiri hizmetten ayrılmaya ve karşıt görüşlerini halka açık foruma taşımaya mecbur hissetmedi. Afganistan ve Irak'taki ortak strateji ve taktiklerin başarısız olduğu netleştiğinde, yalnızca General David Petraeus değil, Amerika'nın üst düzey askeri liderlerinin çoğu, ortada hiçbir ilerleme yokken ilerlemeyi göstermek için gerçekleri yalanlamayı ve çarpıtmayı seçti. Birisi sadece gerçeği söyleseydi, kaç Amerikan hayatı kurtulabilirdi, asla bilinmeyecek.
Dahası, Petraeus ve sayısız askeri teknokrat, suçu başkalarına yüklemeye çalışırken daha fazla askeri eylem çağrısında bulunmaya devam etti. Doug Bandow bunu şöyle özetliyor:
Bir zamanlar Afganistan'daki ABD güçlerinden yetkideyken sorumlu olanların çoğu, görevi sürdürmeye çalışmakta başı çekti. Örneğin, David Petraeus, Afgan projesi çökerken itibarını korumaya ve suçu Biden'a kaydırmaya çalışmakla meşgul. Genelkurmay Başkanlığı'nın eski başkanı Joseph Dunford, geçtiğimiz günlerde, Kongre tarafından yetkilendirilen ve tahmin edilebileceği gibi ABD'nin ülkede kalması gerektiğinde ısrar eden Afganistan Çalışma Grubu'na eş başkanlık etti. Başka hangi sonuç düşünülebilirdi? Tüm jeopolitik girişim çökerken, onun destekçileri, Amerikan kuvvetlerinin iyi bir amaç ve gerçekçi bir eylem planı olmadan etrafta dolaşması gerektiği konusunda ısrar ediyor.
Gerçekten de, ABD tarafından eğitilen ve ABD tarafından silahlandırılan askeri personel, Taliban'ın ilerleyişi karşısında aciz kaldığı için, ABD'nin askeri liderliğinin yetersizliği son haftalarda açıkça ortaya çıktı. ABD'nin askeri hiyerarşisi özellikle bu Afgan güçlerini eğitmekle görevlendirildi, ancak şimdi bu talimatın ne kadar iyi uygulandığı açık.
Orduya Sağlam Bir Temele Dayanmayan Güven
Ordu komutanlarının suç ortaklığı her zaman özellikle zarar verici olmuştur, çünkü generaller uzun zamandır halk nezdinde sahip oldukları yersiz inandırıcılığa bel bağlamıştır. Kudo'nun belirttiği gibi:
Zaferin hemen köşede olduğu vaadi, apoletlerinde dört yıldız olan herkese körü körüne güvenen sıradan Amerikalılardan bahsetmiyorum bile, başkanlar ve politikacılar için sarhoş edici oldu. Son yirmi yılın partizanlığına ve kurumsal güvensizliğine rağmen, ordu sürekli olarak ülkedeki en güvenilir kurum oldu ve Amerikalıların kabaca yüzde 70'i tarafından yüksek puan aldı. Neredeyse evrensel bir güven içinde gizlenen bu subaylar, tekrar tekrar kazanılamaz bir savaşın kazanılabileceğini savundular.
Ne yazık ki, bu nedenle, askeri personelin hak ettikleri eleştirilerden korunmaya devam etmesi muhtemeldir.
Ne de olsa, birçok Amerikalı arasında, yalnızca politikacıların generalleri dinlemesi ve “generallerin işini yapmasına izin vermesi” durumunda tüm savaşların kazanılacağı anlatısını tekrarlama konusunda ısrarlı bir alışkanlık var. Bugün hala Vietnam Savaşı hakkında hüsnükuruntularla meşgul olan ve sadece askeri “uzmanlar” görevde olsaydı savaşın kazanılabileceği fikrine tutunanlardan bunu hala duyuyoruz. Ancak fiili deneyimde, Afganistan'daki kaybedilen savaş, generalleri dinlediğimizde elde ettiğimiz şeydir.
Ancak anlamlı bir reform beklemeyin. Amerika Birleşik Devletleri'nde bürokratlar başarısız olduklarında, genellikle daha büyük bütçelerle ödüllendirilirler, örneğin ABD'nin "istihbarat topluluğu" 11 Eylül'ün ortak burnunun dibinde gerçekleşmesine izin verdiğinde olduğu gibi. Aynısı, en azından kısa vadede Pentagon için de geçerli. Generaller, Çin, İran, Rusya ve diğer algılanan düşmanlarla savaşmak adına daha büyük askeri bütçeler için tartışmak için basitçe "dönecek".
Başka bir deyişle, generaller ve sivil politikacılar bir sonraki Afganistan'ı planlamak için çok çalışıyorlar. Umalım ki, hepsini ödeyen vergi mükellefleri bir dahaki sefere biraz daha az saf olsunlar.
Yazar - Ryan McMaken
Bu yazı mises.org sitesinin ''The Pentagon and the Generals Wanted This Disastrous War'' adlı yazının çevirisidir.