Bretton Woods Anlaşması nedir? Bretton Woods Sistemi nedir?
Dünya ekonomisinde büyük bir yere sahip olan Bretton Woods Anlaşması nedir? Bretton Woods Sistemi'nin amacı nedir?
Bretton Woods Anlaşması nedir? Bretton Woods Sistemi nedir?
1944'te ABD'nin New Hampshire eyaletinin Bretton Woods beldesi Mount Washington Oteli'nde Birleşmiş Milletler para ve finans konferansında imzalanan 'Uluslararası Para Anlaşması'nın bir diğer adıdır.
II. Dünya Savaşı sonrasında yeni yöntemler aranmış ve bu çalışmalar sonucunda Bretton Woods Anlaşması ile uluslararası ödemelerde kullanılacak yeni bir sistem geliştirildi. 44 ülkeden 730 delegenin katıldığı anlaşmayla, ülke paraları için sabit kur esası benimsenmiş ve anlaşmaya katılan her ülkenin parasının değerinin, dolar esas alınarak saptanması kabul edildi. Anlaşmaya Rusya merkezli Komünist Bloğu ülkeleri katılmamıştır.
Bretton Woods Anlaşması'yla birlikte Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu (IMF) kuruldu.
Bretton Woods anlaşmasıyla ortaya konan yeni uluslararası para sisteminin özellikleri:
1- Anlaşmaya katılan ve parasını altına dönüştürülebilir yapmayı kabul eden her ülkenin parasının değeri dolar kuru üzerinden tespit edilmiştir. Dolar altın ile dönüştürülebilirliğini koruyan tek ulusal para olarak kaldı. Anlaşma ile 1 ons altın = 35 dolar ya da 1 dolar 0,88867 gram altın olarak belirlendi. ABD dış talep olduğunda doları bu parite üzerinden altına çevirmeyi kabul etti.
2- Anlaşma, herhangi bir ülkeye, parasının dolara karşısındaki değerini değiştirme olanağı tanımaktadır. Bu tür düzeltmeler için öngörülmüş olan devalüasyon ve revalüasyon oranı en fazla yüzde 10'dur. Ancak söz konusu ekonominin yapısından doğan dengesizlikler nedeni ile ayarlama ile yapılacak değişiklik %10'u aşarsa IMF'nin izni gerekecekti.
Bretton Woods Anlaşması 1971 yılına kadar sürdü ve daha sonra geçerliliğini yitirdi. 1963 yılından beri çalışmaların sürdürüldüğü Özel Çekme Hakları (Special Drawing Rights-SDR) sistemi, Bretton Woods Anlaşması'nın yerini almıştır.