5 YAŞ ÇOCUĞUNUN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ
Motor becerileri daha gelişmekle birlikte harf ve sayıları ters yazabilir. Durmaksızın konuşur ve sorular sorar. Zaman kavramı ile daha fazla ilgilenmeye başlar ve saatin akrep ve yelkovanının temel hareketlerini bilir. İlk, orta ve son gibi pozisyon kavramlarını bilir. Kendi adını yazabilir veya gördüğünde tanıyabilir. Dikkat süreleri artmakla birlikte yetişkine oranla hala çok kısadır. Gerçek ile hayali çok zor ayırt edebilirler.
Zihinsel Gelişim Özellikleri…Yapılabilecek Aktiviteler
(İsmini tanıma)
Çocukların görünmeyen bir yerlerine adlarını yazma .Elbise ve ayakkabı dolabına her bir çocuğun adını yazma (çocuk sizi bunu yaparken izlemeli) .Çalışmalarına isimlerini yazmaları için cesaretlendirme .
(Birden yirmiye kadar ezbere sayma) .Masada çocukları sayma .Peçeteleri sayma .Tabakları sayma .Çocukların karşılaştıkları materyalleri onlarla sayma (Birden beşe kadar sayıları yazma) .Sayıları yazmaları için çocuklara kağıt kalem verme .Tıraş köpüğü vererek çocuğun bunlarla sayıları yazmasını isteme .(İlk, orta ve son pozisyonlarını anlama)
- Hafta içinde ilk, orta ve son kavramını anlamak için temizlik kuyruğunda çocukların yerlerini değiştirme
- Üç araba koyarak ilk, orta ve son hakkında konuşma
Koşma,sekme ve atlamada vücut hareketleri tam bir denge içindedir. Küçük kas gelişimi ileri düzeydedir.Kalemi rahatlıkla kullanabilir. Kesme ve yapıştırma etkinliklerine ilgi duyar. Kare ve üçgen şekilleri rahatlıkla kopye edebilir;ancak,baklava biçiminin meyilli kenarlarını çizmede,hala güçlük çeker. Karşılaştırmalar yapabilir.Kendini eleştirebilir. Çevresini denetlemek ister .İnsan resmini,baş,bacaklar ve ayaklar olarak çizer.Bedenin bu çizimde yer alması,altıncı yaşa doğru gerçekleşebilir. Objeleri on’a kadar sayabilir. Büyüklük küçüklük kavramlarından sonra “orta””yarım” ve “ikisi arası” kavramlarında da gelişme görülür. Olaylarla zamanı birleştirmeye başlamıştır.Sabah ve akşamı bilir.Televizyonda sevdiği dizinin zamanını hatırlamaya başlar. Bilgi toplayıcı sorular sorar.Kelimelerin anlamlarını öğrenmek ister. Basit kelimeleri,özellikle kendi adını kopye etmek iste;deney fırsatı verildiğinde başarılı olur. Para ile alış veriş yapabilir. Düzen duygusu gelişmiştir.Çevresini denetlemek ister.Ayakkabılarının bağlarını bağlayabilir. Eksik insan ve eşya resimlerini tamamlayabilir. Önceleri olduğu gibi korku ile sık sık sarsılmaz.Kendine ve çevresine güvenir.Gerçek ve hayal arası ayrımı yapmaya başlar. Yaptığı işin görülüp beğenilmesini ister. Sosyal uyum için gerekli davranışları,çevresinde gördüğü örnekleri taklit ederek,elde eder. Benlik kavramı iyice gelişmiştir.Özdeşleşmek üzere seçtiği birey gibi hareket etmeye özen gösterir. Boyda 5-6cm.lik;kiloda1,5-2.kgr.lık bir artış gösterir.
6 YAŞ ÇOCUĞUNUN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ
Canlı ve coşkulu olduğundan yeni şeylerle yeteneklerini denemeye heveslidir. Bu nedenle yeni denemelere girmeye çok isteklidir. Okuma yazma ve sayıları kullanma yeteneğinin ilk adımlarını atabilir. Fakat öğrendikleri şeyler hala gözlemlediği ve yaptığı şeylere dayalı olup, soyut düşünemezler. Beş yaşa oranla daha titizlikle üçgen çizebilir, kareyi daha doğru biçimde kopya edebilir. Nesnelerdeki benzerlikleri ve farklılıkları söyleyebilir. Ortalama 3000 kelime hazinesine sahiptir. Geçmiş, şimdi ve gelecek zaman kavramları şekillenmeye başlamıştır.
Ev içi ve dışı etkinliklerde çok canlıdır. El becerisinin ona sağlayabileceği olanakları keşfetmiştir.Bloklarla çeşitli yapılar yapar ve oyunlarında bunları kullanır. El işi çalışmalarını severek yapar.Rahatlıkla keser; yapıştırır;katlar ve şekil verebilir. Top ve ip oyunları yaygındır.Erkek çocukların genellikle top,kız çocuklarının ise ip oyunlarını yeğledikleri görülür. Oyunlarda kız-erkek ayrımı görülmeye başlar.Grup oyunlarına istek artmıştır. Çizgileri daha gerçekçidir.Bir insan resmini,baş,gövde,kollar ve bacaklarını belirterek tan çizebilir. Şekilleri tanır eşleştirebilir.Harfleri kopye edebilir;adını yazabilir. Kitapta resim boyamayı ve resim yapmayı sever. Pasif kelime hazinesi ilköğretim için gerekli görülen zenginliğe ulaşmıştır. Kendi görüş açısından sağ ve sol tarafını ayırt edebilir;ancak,diğer bir kişinin sağ ve sol kolunu göstermekte güçlük çeker. Basit alış verişleri rahatlıkla yapabilir;paraları tanır.
KAYNAKLAR
Haluk Yavuzer (Çocuk Psikolojisi ve Gelişimi) (Çocuğu Tanımak ve Anlamak)