Bu yıl Avrupa’nın en yeşil başkenti ünvanını alan Stockholm, çevreye tutkun bir Kuzey şehri. Şehir, hava kirliliği, trafik, sera gazı salınımı ile mücadelede aldığı önlemler sebebiyle çevre yönetiminde model seçildi. 1990’dan beri, kişi başına düşen karbon salınımı yüzde 25 oranında azalırken, kent 2050 yılında fosil enerji kaynaklarını tamamen bırakmayı hedefliyor.
Çevre ve Sağlık İdaresi yetkilisi Gunnar Soderholm şöyle konuştu: “Bugün apartmanlarımızın yüzde 80’i bölgenin ısıtma sistemine bağlı. Bölgenin ısınması için gerekli enerji üretiminin yüzde 83’ü fosilsiz yakıtlardan sağlanıyor. En yakın hedefimiz, 2015 yılında karbondioksit salınımını 3 tona düşürmek. Şu anda bu değer 3,4 ton ki bu Avrupa perspektifi için oldukça iyi çünkü Avrupa’da bu değer 6-8 ton arasında değişiyor. Küresel anlamda ise, Amerika Birleşik Devletleri’ne kıyasla çok daha iyi.”
750 kilometreyi aşan bisiklet yolları sayesinde son 10 yılda bisikletçilerin sayısı iki katından daha fazla arttı. Uygulanan tıkanıklık vergisi, şehir merkezinin içindeki ve dışındaki trafiği 4 yılda yüzde 20 oranında azalttı. Yollarda biogazla çalışan arabalar ve otobüslerin olduğu, elektriğinizi kendinizin ürettiği temiz bir şehirde yaşamayı kim istemez ki?
Çevre ve Sağlık İdaresi yetkilisi Gunnar Soderholm şunları aktardı: “Bugün, toplu taşımacılıktaki tüm seyahatlerin yüzde 50’si metro ile yapılıyor. Otobüslerin yüzde 50’si ise fosilsiz yakıtlarla çalışıyor. Söz gelimi, geçtiğimiz yıl, şehir merkezine geliş ve gidişte yüzde 79 oranında toplu taşıma kullanılıyordu.”
Ekolojik döngü kavramı, Hammarby Sjöstad kentinin kalbinde yer almakta. Eko-kent, bu anlayış temelinde inşa edildi. 1990’ların ortalarından beri atığı, suyu ve lağım suyunu, kent sakinlerinin ihtiyaçlarına cevap verebilmek için dikkatlice yönetiyor ve yeniden kullanıyor. Eskiden bakımsız bir sanayi bölgesi olan bu semt, şimdi her şeyiyle ekolojik bir mahalle.
Glashusett’den Malena Karlsson şunları söyledi: “Hammarby Sjöstad hiçbir şekilde kendine yetemiyor, ama bir hedef koydu, insanların kullandığı enerjinin yüzde 50’si kendilerinden gelmeli. Mesela atık sudan. Biz işlenmiş atık suyu alıyoruz ve bu sonunda evlerimizi ısıtıyor.”
Evler, iyi yalıtılmış, az su çeken sifonlu tuvaletlere ve duşlar için su tasarruf mekanizmasına sahip. Yani, ev sahiplerinin daha çevre dostu bir şekilde yaşamak için çok fazla çaba sarfetmesine gerek yok.
Kent sakini Maria Billinger şöyle konuştu: “Bu, insanları bir şeyi kullanırken daha düşünceli olmaya sevk etmek için ve daha önce buna sahip değildik. Yani, bu gerçekten güzel.”
Burada vakumlu yer altı atık taşıma sisteminin içinden geçirilen pek çok şey yeniden kullanılıyor. Herşey evlerde çöpün ayrıştırılması ile başlıyor. Daha sonra evde yaşayanlar, çöp poşetlerini evlerinin hemen önünde yer alan silindir metal kutulardan birine atıyor. Pnömatik sistem denilen bu teknoloji sayesinde, her gün 5 ton çöp bu şekilde işleniyor.
Envac mühendisi Carl Johan Mawe sistemi şöyle açıkladı: “Atık, borular vasıtasıyla emilerek, bu noktadan 2 kilometre uzaklıktaki çöp arıtma merkezine gidiyor. Gazeteler yeniden dönüştürülüyor, yemek atıkları sonunda gübre ya da biogaz oluyor ve yanabilir atık örneğin, bölgesel ısıtma için enerji olarak geri dönüyor.”
Stockholm çöp kokusu olmayan bir şehir, çevre yönetimi konusunda çok başarılı ve tüm dünyaya örnek gösteriliyor. 1990’dan bu yana fosil enerji kaynaklarını bırakıp, adım adım yenilenebilir enerji kaynaklarına geçti.
Bütün bunlar göz önünde bulundurulduğunda, Avrupa Birliği Komisyonu’nun Stockholm’ü Avrupa’nın en yeşil başkenti seçmesine şaşırmamak gerek.