

Gümrük ve Ticaret Bakanlýðýndan:
GÜMRÜK GENEL TEBLÝÐÝ
(TAHSÝLAT
ÝÞLEMLERÝ)
(SERÝ NO: 2)
BÝRÝNCÝ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanýmlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Tebliðin amacý; hiç alýnmadýðý veya noksan alýndýðý belirlenen gümrük vergilerinin tahakkuku ile para cezalarýna iliþkin kararlarýn düzenlenmesi, bunlarýn tebliði, tahsili,
tecili, taksitlendirilmesi ile geri verilmesi veya kaldýrýlmasý ve alacaðýn terkinine iliþkin usul ve esaslarý belirlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Teblið, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayýlý Gümrük Kanunu, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayýlý Amme Alacaklarýnýn Tahsil Usulü Hakkýnda Kanun,
29/9/2009 tarihli ve 2009/15481 sayýlý Bakanlar Kurulu Kararý ile yürürlüðe konulan 4458 sayýlý Gümrük Kanununun Bazý Maddelerinin
Uygulanmasý Hakkýnda Karar ile
7/10/2009 tarihli ve mükerrer sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Gümrük Yönetmeliðine dayanýlarak hazýrlanmýþtýr.
Tanýmlar
MADDE 3 – (1) Bu Tebliðde geçen;
a) Alacak: 6183
sayýlý Kanun hükümlerine göre gümrük idarelerince takip ve tahsili gereken gümrük vergileri ile bunlara baðlý fer’i amme alacaklarý ve para cezalarýný,
b) Asýl yükümlü: Doðrudan temsilde adýna ve hesabýna beyanda bulunulan, dolaylý temsilde ise hesabýna beyanda bulunulan kiþiyi,
c) Bakanlýk: Gümrük ve Ticaret Bakanlýðýný,
ç) Genel Müdürlük: Risk Yönetimi ve Kontrol
Genel Müdürlüðünü,
d) Gelir eksiði: Yapýlan kontrol ve denetlemeler sonucunda hiç alýnmadýðý veya noksan alýndýðý belirlenen gümrük vergileri ile bunlarýn fer’ilerini,
e) Geri verme: Ödenmiþ olan gümrük vergilerinin ve para cezalarýnýn tamamen veya kýsmen yükümlüsüne geri ödenmesini,
f) Gümrük vergileri: Ýlgili mevzuat uyarýnca gümrük idarelerince tahakkuk ve tahsil edilen ithalat
vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümünü,
g) Gümrük vergileri alacaðýna baðlý para cezalarý: Tutarýnýn belirlenmesinde bir vergi alacaðýnýn dayanak olarak alýndýðý para cezalarýný,
ð) Kaldýrma: Henüz ödenmemiþ olan gümrük vergilerinin ve para cezalarýnýn tamamen veya kýsmen alýnmamasýna karar verilmesini,
h) Tahsil
dairesi: Gümrük idarelerini,
ý) Para cezalarý: Gümrük idarelerince verilip, takip ve tahsil edilen
idari para cezalarýný,
ifade eder.
ÝKÝNCÝ BÖLÜM
Gümrük Vergilerinin Tahakkuku ile Para Cezalarýna Ýliþkin Kararlarýn
Düzenlenmesi, Bunlarýn Tebliði ve Tahsili
Tahakkukun yapýlmasý
MADDE 4 – (1) Yapýlan kontrol ve
denetlemeler neticesinde hiç alýnmadýðý veya noksan alýndýðý anlaþýlan gümrük vergileri için ek tahakkuk iþlemleri, zamanaþýmý süreleri göz önüne alýnarak yapýlýr.
(2) Ek
tahakkuka esas alacak aslýnýn, 6183 sayýlý Kanunun 106 ncý
maddesinde belirtilen tutarýn altýnda kalmasý halinde ek tahakkuk yapýlmaz ve vergi aslýna baðlý olarak ceza kararý da düzenlenmez.
(3) Þartlý muafiyet rejimlerine giriþte veya nihai kullaným izni kapsamýnda, tahakkuku yapýlan ve teminata baðlanan gümrük vergilerine iliþkin olarak, ilgili rejim hükümlerinin ihlali halinde, alacak aslýna iliþkin ayrýca tahakkuk yapýlmaz.
Tahakkukun tebliði
MADDE 5 – (1) Ek tahakkuku yapýlan gümrük vergileri, zamanaþýmý hükümleri dikkate alýnarak 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayýlý Tebligat Kanunu hükümlerine göre ek-1’de yer alan
kararla asýl yükümlüye teblið edilir.
(2) Ayný gümrük vergilerinin ödenmesinden birden
çok yükümlünün müþtereken ve müteselsilen sorumlu olduðunun tespiti halinde, ek tahakkuk bu kiþilerin her birine ayrý ayrý
teblið edilir. Gelir eksikliðinin oluþmasýnda, 6 ncý
maddede yer alan hükümler doðrultusunda dolaylý temsilcinin sorumluluðunun tespiti
halinde tebligatlar ilgililere ayný anda gönderilir.
(3) Ýkinci fýkra hükmü kapsamýnda dolaylý temsilcinin
sorumluluðunun tespit edildiði durumlarda, gümrük müþavirinin bir tüzel kiþilik bünyesinde faaliyet göstermesi halinde,
gelir eksiði ilgili tüzel kiþiliðe de teblið edilir.
(4) Gelir eksiðinin yükümlülerden biri tarafýndan ödenmesi halinde, diðer yükümlüler açýsýndan da yükümlülük sona erer.
(5) Gümrük Kanununun 244 üncü maddesi uyarýnca uzlaþmanýn vaki olmasý durumunda uzlaþma tutanaðýnýn yükümlü tarafýndan imzalanmasý teblið hükmünde olup ayrýca bir tebligat
yapýlmaz.
Dolaylý temsilde
sorumluluk
MADDE 6 – (1) Gümrük Kanununun 181 inci maddesinin ikinci fýkrasý hükmü doðrultusunda dolaylý temsilcinin,
beyanda kullanýlan verilerin yanlýþ olduðunu bildiði veya mesleði icabý ve mutat olarak bilmesi gerektiði durumlarýn tespitinde;
a) Gümrük beyannamelerinin beyanýn hazýrlanmasýna esas alýnan belge ve bilgilere uygun olmamasý,
b) Gümrük beyannamesi eki belgeler arasýnda çeliþki bulunmasý halinde gümrük müþavirinin elindeki imkânlarla bu hususu
araþtýrmamýþ olmasý,
c) Gümrük beyannamesine eklenen belgelerin sahte, yanlýþ veya hatalý olduðunun ayrýca bir araþtýrmaya gerek duyulmaksýzýn anlaþýlabilecek olmasý,
ç) Gümrük beyannamesine eklenen belgelerin ulusal ve
uluslararasý mevzuatýn ön gördüðü formlara veya þartlara uygun
olmamasý,
d) Beyanname
kapsamý eþyanýn cins, nevi ve niteliðinin herhangi bir tahlil veya detaylý bir incelemeye
gerek kalmaksýzýn yapýlacak fiziki
incelemeyle veya beyanname eki belgelerde yer alan bilgilerden anlaþýlabilmesine karþýn, tarife yönüyle yapýlan beyanýn gümrük vergilerini ödememe veya noksan
ödeme veya vergi dýþý önlemlere tabi olmama sonucunu doðuracak nitelikte
olmasý,
e) Vergi kaybýna neden olan iþleme iliþkin olarak,
sorumluluklarý Gümrük Kanununun 181 inci maddesinin ikinci fýkrasý çerçevesinde ortaya konulmak þartýyla haklarýnda; Gümrük Kanunu, 21/3/2007
tarihli ve 5607 sayýlý Kaçakçýlýkla Mücadele Kanunu ve
ceza koyan ilgili diðer kanunlar kapsamýnda takibatta
bulunulmasý talebiyle fezleke, rapor veya iddianame düzenlenmiþ olmasý,
hallerinin varlýðý araþtýrýlýr. Bu hallerden herhangi biri mevcut ise dolaylý temsile yetkili kiþiler müþtereken ve müteselsilen
sorumludur.
(2) Dolaylý temsile yetkili kiþilerin sorumluluðunun tespit edildiði durumlarda, ek tahakkuka iliþkin olarak alýnan kararlarda yapýlan tespitler ispatlayýcý belgelerle birlikte gerekçeli olarak belirtilir.
(3) Dolaylý temsile yetkili kiþilerin sorumluluðunun tespit edildiði durumlarda;
a) Asýl yükümlünün onaylanmýþ kiþi statü belgesi veya yetkilendirilmiþ yükümlü sertifikasýna sahip olmasý,
b) Asýl yükümlü adýna gümrük idaresi nezdinde, alacaða yetecek miktarda teminatýn bulunmasý,
c) Eþyanýn tesliminden önce ek tahakkukun
asýl yükümlüye teblið edilmiþ olmasý,
hallerinde dolaylý temsile yetkili kiþilere ayrýca tebligat yapýlmaz.
(4) Bu maddenin
uygulanmasýnda, Posta ve Hýzlý Kargo Taþýmacýlýðý yolu ile gelen eþyanýn gümrük iþlemlerine yönelik olarak
yetkilendirilen dolaylý temsilciler için, 10/3/2013 tarihli ve 28583 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Gümrük Genel Tebliði (Posta ve Hýzlý Kargo Taþýmacýlýðý) (Seri No: 4)’nin 10 uncu maddesi hükümleri saklýdýr.
Para cezasý kararlarýnýn düzenlenmesi
ve tebliði
MADDE 7 – (1) Para cezalarý gümrük idare amirleri veya yardýmcýlarý tarafýndan karara baðlanýr. Söz konusu ceza kararý, ek-2’de yer alan örnek esas alýnarak hazýrlanýr.
(2) Ceza
kararlarý, 7201 sayýlý Kanun hükümlerine göre ilgilisine
teblið edilir ve tebligat metninde Gümrük Kanununun 242 nci
maddesi uyarýnca bu karara karþý baþvurulabilecek kanun yolu, mercii ve süresi açýk bir þekilde belirtilir.
(3) Para cezasýna konu fiilin bir tüzel kiþilik bünyesinde faaliyet gösteren dolaylý temsilci tarafýndan iþlenmesi durumunda, para cezasý ilgili tüzel kiþiliðe de teblið edilir.
Ýþtirak
MADDE 8 – (1) 30/3/2005 tarihli ve
5326 sayýlý Kabahatler Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fýkrasý kapsamýnda iþtirak hükümlerinin uygulanabilmesi için, para cezasýna konu kabahat fiilinin kasýtla yani bilerek ve istenilerek iþlenmiþ olmasý gerekir.
(2) Ýþtirak halinin varlýðý tespit edildiðinde, para cezalarý ilgililere ayrý ayrý
uygulanýr ve teblið edilir.
(3) Dolaylý temsilcilerin vergi aslýna baðlý para cezalarýna konu kabahat
fiillerine iþtirak edip etmediklerine yönelik yapýlacak deðerlendirmede, bu
Tebliðin 6 ncý
maddesinin birinci fýkrasýnda sayýlan hallere kasten
sebep olunup olunmadýðý göz önünde bulundurulur.
(4) Vergi aslýna baðlý olmayan para cezalarýnda kabahatin iþleniþinde iþtirak hallerinin
varlýðý genel hükümlere göre belirlenir.
Tahakkuk zamanaþýmý
MADDE 9 – (1) Gümrük yükümlülüðünün doðduðu tarihten itibaren üç yýl içinde tahakkuk ettirilmeyen gümrük vergileri, bu süre dolduktan sonra
ilgilisinden istenmez. Tahakkuk zamanaþýmý süreleri gümrük idarelerince re’sen
dikkate alýnýr.
(2) Gümrük vergilerinin, ceza gerektiren ve zamanaþýmý daha uzun olan bir fiile iliþkin olmasý ve 5607 sayýlý Kanun ve diðer ceza kanunlarý uyarýnca mahkemeye intikal ettirilmiþ ve bu fiil
nedeniyle ceza davasý açýlmýþ olmasý kaydýyla gelir eksiði, ceza davasýnýn sonuçlanmasý beklenilmeksizin,
ilgili kanunlarda belirlenmiþ olan zamanaþýmý süreleri içerisinde takip ve
tahsil edilir.
(3) Gümrük yükümlülüðünün doðduðu olayla ilgili olarak dava açýlmasý zamanaþýmýný durdurur.
(4) Teblið edilen gümrük vergilerine karþý, ilk derece
mahkemesinde dava açýlmasý tahsilât takibini
durdurur. Ýlk derece mahkemesince yükümlü aleyhine verilen karara karþý itiraz veya temyize gidilmesi, yürütmeyi durdurma kararý verilmediði sürece, tahsilâtý durdurmaz.
Para cezalarýnda
zamanaþýmý
MADDE 10 – (1) Gümrük vergileri alacaðýna baðlý para cezalarýnýn zamanaþýmý, bu para cezalarýna iliþkin gümrük vergilerinin zamanaþýmýna tabidir.
(2) Gümrük vergileri alacaðýna baðlý olmayan maktu ve nispi idari para cezalarýnda zamanaþýmý süreleri 5326 sayýlý Kanunun 20 nci maddesi hükümleri uyarýnca belirlenir.
Ek tahakkuk veya ceza kararlarýnýn birleþtirilmesi
MADDE 11 – (1) Konusu ve yükümlüsünün ayný olmasý, aralarýnda maddi veya hukuki yönden baðlýlýk bulunmasý þartýyla; birden fazla iþleme veya
beyannameye iliþkin gümrük vergileri ve para cezalarýna tek tahakkuk ve
tek ceza kararý düzenlenebilir. Kararlarýn ilgili olduðu iþlem veya beyanname bilgileri, ek yapýlmaksýzýn kararýn içinde belirtilir.
Ýtiraz
MADDE 12 – (1) Teblið edilen gelir eksiði ve para cezalarýna karþý kendisine
tebligat yapýlan yükümlü tarafýndan, teblið tarihinden itibaren on beþ gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa ayný makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edilebilir.
(2) Ayný gümrük vergilerinin ödenmesinden asýl yükümlü ile birlikte dolaylý temsilcinin müþtereken ve müteselsilen
sorumlu olmasý durumunda, taraflardan birinin uzlaþma baþvurusunda bulunmasý, diðerinin ise Kanunun 242 nci maddesine göre itiraz etmesi halinde itiraz, uzlaþma talebi sonuçlandýktan sonra deðerlendirmeye alýnýr.
(3) Alacaða iliþkin olarak idare tarafýndan düzenlenerek ilgililere teblið edilen kararlara karþý ilgililerden birinin idari yargýya baþvurmasý durumunda, ayný alacaða dair diðeri hakkýnda yapýlacak iþlemler, tahsil
zamanaþýmý süreleri dikkate alýnarak, idari dava
süreci sonuçlarýna göre deðerlendirilir.
Vergi aslýna baðlý olmayan para cezalarýna konu kabahat fiilinin iþtirak dahilinde iþlenmesi durumunda bu hüküm uygulanmaz.
(4) Yapýlan itiraz baþvurularýnýn, otuz gün içerisinde sonuçlandýrýlmasý gerekmekle birlikte eðer bu süre zarfýnda karar alýnamayacak ise sürenin dolmasýndan önce, süre aþýmýný gerekli kýlan gerekçeler ve ek süre yükümlüye bildirilir.
Gümrük
vergileri ile para cezalarýnýn kesinleþmesi
MADDE 13 – (1) Gümrük vergileri ve para cezalarýna iliþkin olarak teblið edilen kararlar;
a) Ýtiraz edilmemesi halinde, teblið edildiði tarihten itibaren Gümrük Kanununun 242 nci
maddesinde belirtilen 15 günlük idari itiraz süresinin bitiminde,
b) Gümrük Kanununun 242 nci
maddesi uyarýnca idari itirazda bulunulmasý halinde, itirazýn reddine iliþkin kararýn teblið edildiði tarihten
itibaren bu karara karþý idari yargýya baþvurma için 6/1/1982 tarihli ve
2577 sayýlý Ýdari Yargýlama Usulü Kanununda belirtilen sürenin bitiminde,
c) Ýdari itirazýn reddedilmesi üzerine idari yargýya baþvurulmasý halinde, nihai
yargý kararýnýn teblið edildiði tarihten
itibaren, söz konusu yargý kararýna bir üst mahkeme nezdinde itiraz veya temyiz yoluna
gidilmesi için gerekli olan otuz günlük süre içerisinde üst mahkemeye baþvurulmamasý halinde, söz konusu sürenin bitiminde,
ç) Ýdari yargý kararýna karþý bir üst mahkeme
nezdinde baþvuru yapýlmýþsa baþvuru üzerine verilen
kararýn teblið edildiði tarihten itibaren kararýn düzeltilmesi talebinde bulunulmasý için gerekli olan on beþ günlük süre içerisinde kararýn düzeltilmesi talebinde bulunulmamasý halinde, söz konusu sürenin bitiminde,
d) Süresi içinde idari yargý kararýnýn düzeltilmesi talebinde bulunulmasý halinde, idare lehine verilen kararýn teblið edildiði tarihte,
kesinleþir.
(2) Gümrük Kanununun 244 üncü maddesi uyarýnca baþvuruda bulunulmasý ve uzlaþýlmasý durumunda, gümrük vergileri ile para cezalarý uzlaþýlan tutarlar üzerinden kesinleþir.
Gümrük
vergileri ile para cezalarýnýn takibi
ve tahsili
MADDE 14 – (1) Kesinleþen ve 6183 sayýlý Kanunun 55 ve müteakip maddeleri
gereðince takibi gereken alacaklara iliþkin tebligatlar, mezkur Kanunun 8 inci maddesi uyarýnca 4/1/1961 tarihli ve 213 sayýlý Vergi Usul Kanununun tebligat hükümlerine göre yapýlýr.
(2) Düzenlenen gümrük vergileri ve para cezalarýna iliþkin kararlar, tarih sýrasýna göre numara verilerek ilgili programlara kaydedilir.
(3) 4 üncü maddenin üçüncü fýkrasýnýn uygulanmasýnda gümrük idaresince yükümlüsüne, söz konusu alacaðýn, 6183 sayýlý Kanunun 37 nci maddesinde
belirtilen bir aylýk ödeme süresi içinde ödenmesi gerektiði hususu
bildirilir.
(4) Zamanaþýmýna uðramýþ gümrük vergilerini ve para cezalarýný yükümlünün ödemek istemesi durumunda rýzaen yapýlacak ödemeler kabul olunur.
(5) 5326 sayýlý Kanunun 17 nci maddesinin
üçüncü fýkrasý uyarýnca idarî para cezalarýnýn, ilk taksitinin peþin ödenmesi koþuluyla, bir yýl içinde ve dört eþit taksit halinde ödenmesine ceza
kararýný veren gümrük idaresince, bu konuda ödeme süresi içerisinde yapýlacak yazýlý baþvuru üzerine karar
verilebilir.
Gecikme zammý ve
gecikme zammý oranýnda faiz
uygulanmasý
MADDE 15 – (1) Hiç alýnmayan veya eksik alýnan gümrük vergilerine, gümrük yükümlülüðünün baþladýðý tarihten, vergilerin kesinleþtiði tarihe kadar olan süre için 6183 sayýlý Kanunun 51 inci maddesine göre tespit edilen gecikme zammý oranýnda faiz uygulanýr. Söz konusu faiz, Bakanlar Kurulu Kararý ile belirlenen aylýk gecikme zammý oraný on iki ile çarpýlmak suretiyle yýllýk orana dönüþtürülerek ve formül-1 kullanýlarak hesaplanýr.
FORMÜL-1


Gecikme
Zammý Oranýnda Faiz


=


Tutar X (Aylýk Gecikme Zammý Oraný X 12) X Gün Sayýsý


36.000
(2) Hiç alýnmayan veya eksik alýnan gümrük vergilerine iliþkin olarak ilgili
gümrük idaresince yapýlan tebligata raðmen ödeme süresi içinde ödenmeyen vergiler için, vadenin bitim
tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar geçen süre için gecikme zammý her ay için ayrý ayrý
uygulanýr. Bu hesaplamada ödeme tarihi süreye dahil edilir, vade tarihi ise süreye dahil edilmez.
(3) Gecikme
zammý, aylýk olarak formül-2 kullanýlarak hesaplanýr. Aylýk esasa göre gecikme zammýnýn hesaplanacaðý bir aylýk süre içinde oran deðiþikliði yapýlýrsa söz konusu bir aylýk sürenin tamamýna eski oran tatbik edilir.
FORMÜL-2


Aylýk esasa göre gecikme zammý tutarý


=


Aylýk gecikme zammý oraný


X


Ay sayýsý


X


Gecikme zammý uygulanacak tutar
(4) Ay
kesirleri için gecikme zammý, 25/12/2003 tarihli ve 5035 sayýlý Bazý Kanunlarda Deðiþiklik Yapýlmasý Hakkýnda Kanunun yürürlüðe girdiði 2/1/2004
tarihinden itibaren günlük esasa göre formül-3 kullanýlarak hesaplanýr. (Ek-10’da örnek verilmiþtir).
FORMÜL-3


Günlük esasa göre gecikme zammý tutarý


=


(Aylýk gecikme zammý oraný/30)


X


Gün sayýsý


X


Gecikme zammý uygulanacak tutar
(5) 6183 sayýlý Kanunun 51 inci maddesinin üçüncü fýkrasý doðrultusunda, gümrük idarelerince verilen idari para cezalarýna gecikme zammý oranýnda faiz ve
gecikme zammý uygulanmaz.
(6) Gümrük Kanununun 244 üncü maddesinin beþinci fýkrasý gereðince, uzlaþýlan vergilerin alýnmasý gerektiði tarihten
itibaren uzlaþma tutanaðýnýn imzalandýðý tarihe kadar geçen süre için 6183 sayýlý Kanunun 51 inci maddesine göre tespit edilen
gecikme zammý oranýnda faiz uygulanýr.
Mahal tanýmý
MADDE 16 – (1) 6183 sayýlý Kanunun 5 inci maddesi uyarýnca takibat,
alacaklý amme idaresinin mahalli tahsil dairesince yapýlýr. Borçlu veya mallarý baþka mahallerde bulunduðu takdirde tahsil
dairesi, borçlunun veya mallarýnýn bulunduðu mahalde yapýlacak takipleri o
mahaldeki ayný neviden amme idaresinin tahsil dairelerine niyabeten yaptýrýr.
(2) Büyükþehir belediyesi sýnýrlarý içinde bulunan gümrük idareleri için mahal, büyükþehir belediyesi sýnýrý, illerde bulunan gümrük idareleri için mahal, merkez ilçe sýnýrlarý, ilçelerde bulunan gümrük müdürlükleri içinse mahal, ilçe sýnýrlarýdýr.
(3) Büyükþehir ve ilçe belediye sýnýrlarý içinde birden fazla gümrük müdürlüðü olmasý durumunda bu müdürlüklerin yetki mahalleri, gümrük ve ticaret bölge müdürlükleri tarafýndan belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Tecil ve
Taksitlendirme
Gümrük
Kanununa göre ödemenin
ertelenmesi
MADDE 17 – (1) Gümrük Kanununun 198 inci maddesinin birinci fýkrasý uyarýnca, yükümlünün, gümrük vergilerinin tebliðinden itibaren tanýnan on beþ günlük ödeme süresi içinde talep etmesi halinde ödeme, teminat alýnmak þartýyla baþvuru tarihinden
itibaren otuz güne kadar ertelenebilir.
(2) Ödemesi ertelenen gümrük vergileri ile birlikte, 6183 sayýlý Kanunun 48 inci maddesine göre tecil faizi alýnýr. Söz konusu tecil faizinin hesaplanmasýnda 24 üncü maddede yer alan formül-4 kullanýlýr.
6183 sayýlý Kanun çerçevesinde ödemenin
ertelenmesi
MADDE 18 – (1) 6183 sayýlý Kanun çerçevesinde, zamanýnda alýnmadýðý veya noksan alýndýðý için sonradan yükümlüden istenen gümrük vergileri ile bu vergilerden kaynaklanan para cezalarý için yapýlan baþvurunun ilgili gümrük idaresi tarafýndan uygun
bulunmasý halinde tecil ve taksitlendirme iþlemi yapýlýr.
(2) Söz konusu baþvurunun reddi durumunda ise 6183 sayýlý Kanunun 48 inci maddesinin üçüncü fýkrasý uyarýnca mezkûr alacaðýn, ret kararýnýn tebliðinden itibaren azami otuz gün içinde tecil faizi uygulanmak suretiyle ödenmesi mümkündür.
Tecil ve taksitlendirme yetkisi
MADDE 19 – (1) Ýdari para cezalarýnýn taksitlendirilmesine iliþkin 5326 sayýlý Kanunun 17 nci
maddesinin üçüncü fýkrasý hükmü saklý kalmak üzere, 6183 sayýlý Kanunun 48 inci maddesi uyarýnca yapýlan, gümrük vergilerinin ve para cezalarýnýn tecil ve taksitlendirme taleplerinde;
a) 250.000
liraya kadar olan tutarlar için gümrük müdürlükleri,
b) 250.000
liradan - 1.000.000 liraya kadar olan tutarlar için gümrük ve ticaret bölge müdürlükleri,
c) 1.000.000
lira ve üzerindeki tutarlar için Gümrük ve Ticaret Bakanlýðý,
yetkilidir.
Tecil ve taksitlendirme baþvuru süresi, þekli ve yeri
MADDE 20 – (1) Alacaðýn tecil edilmesi
ve taksitlendirilmesine yönelik baþvuru, alacaðýn ilgilisine tebliðinden itibaren, haczedilen mallarýn paraya çevrilmesi aþamasýna kadar yapýlabilir.
(2) Alacaðýn tecil edilmesi ve taksitlendirilmesi talebinde bulunacak yükümlülerin baþvurularýný, ek-3’te yer alan Tecil
ve Taksitlendirme Talep Formu, Taksitlendirilmesi Ýstenilen Borç Bilgileri ve Mali Durum Bildirim Formunu
doldurarak, ilgili gümrük beyannamesi ve ekleri ile birlikte ilgili gümrük müdürlüklerine yapmalarý gerekir.
(3) Ýlgili gümrük müdürlükleri tarafýndan söz konusu talebin ilk incelemesi yapýlýr, varsa eksik bilgi ve belgelerin on beþ gün içinde tamamlanmasý istenilir.
(4) Tecil ve
taksitlendirmeye iliþkin yazýlý talebin ilgili gümrük idaresinin kaydýna girdiði tarih, bu konuda yapýlacak süre ve tecil faizi hesaplamalarýna esas alýnýr.
Çok zor durum halinin tespiti
MADDE 21 – (1) Çok zor durum
halinin tespitinde yetkilendirilmiþ gümrük müþavirlerince hazýrlanan Çok Zor Durum Halinin Tespitine Ýliþkin Rapor dikkate alýnýr.
(2) Çok Zor Durum Halinin Tespitine Ýliþkin Rapor, yetkilendirilmiþ gümrük müþaviri tarafýndan tespit iþlemleri için gerekli inceleme ve araþtýrmanýn tamamlanmasýný müteakiben, 5/5/2011 tarihli
ve 27925 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Gümrük Genel Tebliði (Yetkilendirilmiþ Gümrük Müþavirliði) (Seri No:2)’nin
uygulanmasýna iliþkin
yetkilendirilmiþ gümrük müþavirliði rehberinin
ilgili bölümlerinde belirtilen usul ve esaslara uygun þekilde düzenlenir.
(3) Ýhbar, þikâyet veya bariz bir þüphe olmasý durumunda Genel Müdürlükçe Tecil ve Taksitlendirme Talep Formu veya Çok Zor Durum Halinin Tespitine Ýliþkin Raporda yer alan bilgilerin doðru olup olmadýðý yönünde gerekli inceleme yapýlýr. Yapýlacak olan
inceleme sonucunda oranlarýn hesaplanmasýna esas olan
bilgilerin doðru olmadýðýnýn anlaþýlmasý halinde tecil ve taksitlendirme iþlemi iptal edilir. Yanýltýcý rapor düzenlediðinin tespit edilmesi halinde, ilgili yetkilendirilmiþ gümrük müþaviri hakkýnda Gümrük Kanununun geçici 6 ncý maddesi hükümleri uygulanýr.
(4) Borçlunun çok zor durum halinin tespitinde; “[Kasa+Banka+Kýsa Vadeli Alacaklar]/Kýsa Vadeli Borçlar” formülü sonucu bulunacak oranýn “1” ve altýnda olmasý borçlu açýsýndan “çok zor durum hali” olarak kabul edilir.
(5) Kamu kurum
ve kuruluþlarýnýn çok zor durum hali tespitleri Genel Müdürlükçe yapýlýr.
Teminat
MADDE 22 – (1) Tecil ve taksitlendirme iþlemlerinde gümrük idarelerince kabul edilecek teminatlar þunlardýr:
a) Para,
b) Bankalar ve özel finans kurumlarý tarafýndan verilen süresiz teminat mektuplarý,
c) Hazine
bonosu,
ç) Devlet tahvili,
d) Gümrük idarelerince haczedilmiþ taþýnýr ve taþýnmaz mallar.
(2) Gümrük idaresince haczedilmek suretiyle teminat olarak
alýnmasý mümkün olan taþýnýr ve taþýnmazlarýn teminat olarak gösterilmesi halinde, bu nitelikteki mallarýn durumu, olayýna münhasýr olarak farklýlýk gösterebileceðinden, deðer tespitine iliþkin raporlar da dikkate alýnarak öncelikle satýþ kabiliyeti yüksek olan, muhafazasý kolay, zaman içinde deðer yitirmeyen ve alacaðýn tahsilini kolay
kýlan nitelikteki taþýnýr ve taþýnmazlarýn teminat olarak
alýnmasýna dikkat edilir.
(3) Tecil ve
taksitlendirme iþlemlerinde teminat olarak kara taþýtlarý, deniz taþýtlarý veya gayrimenkuller gösterilmiþ ise deðer tespitlerinde;
a) Sermaye
piyasasý mevzuatý çerçevesinde yetkilendirilmiþ deðerleme uzmanlarý veya deðerleme þirketleri tarafýndan düzenlenen raporlar,
b) Ticaret,
sanayi ve deniz ticaret odalarý ile Türk mühendis ve mimar odalarý veya bunlarýn baðlý olduðu birlik yönetimlerince bilirkiþilik, eksperlik ve
hakemlik yapma yetkisi verilenler tarafýndan düzenlenen raporlar,
c) Kara taþýtlarýnda kasko deðerini gösteren belgeler ile sigortalý diðer taþýtlarda sigortaya esas deðeri gösteren ve sigorta þirketleri tarafýndan hazýrlanmýþ poliçe ve raporlar,
ç) Bankalar tarafýndan yaptýrýlan deðer tespitine iliþkin raporlar,
d) Hukuk
mahkemelerince tayin edilmiþ bilirkiþilerce düzenlenen raporlar,
esas alýnýr.
(4) Hukuk
mahkemelerince tayin edilmiþ bilirkiþiler hariç olmak üzere deðer tespitine iliþkin düzenlenen raporlarda, raporu düzenleyen bilirkiþilere ait yetki veya ruhsat belgelerinin eklenmesi
zorunludur.
(5) Gösterilen teminat, kara taþýtlarý ile menkul hükmünde olan deniz taþýtlarý hariç taþýnýr ise öncelikle deðer tespiti yapýlýr. Taþýnýrýn niteliðine göre gerek görülmesi halinde bilirkiþilere deðer tespit ettirilir ya da ilgili meslek odalarýndan görüþ alýnýr veya emsal mallar için piyasa araþtýrmasýna gidilerek deðer tespiti yapýlýr veya yaptýrýlýr.
(6) Deðer tespitine iliþkin bilirkiþi raporlarýnda önerilen hususlarda tereddüde veya þüpheye düþülmesi halinde,
baþka bir bilirkiþi raporu düzenlenmesi istenmek suretiyle iþlem yapýlýr.
(7) 6183 sayýlý Kanunun 11 inci maddesine göre borçlu, maddi teminat gösteremediði takdirde, muteber bir þahsý müteselsil kefil ve müþterek müteselsil borçlu olarak gösterebilir. Þahsi kefaleti ve gösterilen kefili veya kefilleri kabul edip etmemek
hususu ile kefilin mali durumu ve borç ödemedeki iyi niyeti konusundaki takdir hakký gümrük idaresine aittir. Gerektiðinde gümrük idaresi kefilden, borcu karþýlayacak miktarda mal varlýðý olup olmadýðýný belgelendirmesini isteyebilir ve kefil tarafýndan gösterilen mallar ile ilgili olarak deðer tespitleri yaptýrabilir. Þahsi kefaletin,
30/6/2007 tarihli ve 26568 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Tahsilât Genel Tebliði Seri:A Sýra No:1’in ek-5’inde yer alan noter onaylý Tecil Kefalet
Senedi ile tesis edilmesi gerekir.
(8) Yükümlünün gümrük idaresine verdiði teminat, ödemedeki düzenliliði ve borcunun
azalmasýna baðlý olarak yeni bir teminat ile deðiþtirilebilir.
Tecil ve taksitlendirmeye iliþkin gümrük idarelerince yapýlacak iþlemler
MADDE 23 – (1) Tecil ve taksitlendirme baþvurusunu alan gümrük idaresi ilk incelemeleri yaparak yetkisini aþan tutarlar için ilgili dosyayý kendi görüþüne de yer vererek yetki limitine göre baðlý bulunduðu gümrük ve ticaret bölge müdürlüðüne veya bölge müdürlüðü kanalýyla Bakanlýða gönderir.
(2) Gümrük müdürlüklerince tecil talebinde bulunanlara, ek-4’te gösterilen þekilde bir yazý gönderilir ve teklif ettikleri taksit veya miktarlarý zamanýnda ödeyip ödemedikleri
izlenir. Tecil talebi hakkýnda karar verilirken, yükümlünün taksitleri zamanýnda ödeyip ödemediði hususu deðerlendirme sýrasýnda göz önünde bulundurulur.
(3) Gümrük müdürlükleri tarafýndan, tecil ve
taksitlendirme kapsamýna alýnacak borç tutarý, gümrük yükümlülüðünün doðmasýndan, tecil ve taksitlendirme talep tarihine kadar
(bu tarih hariç) geçen süre için 15 inci maddede belirtilen formüller kullanýlarak belirlenir ve tecil faizinin hesaplanmasýndan önce bu tutara, varsa para cezalarý da eklenir.
(4) Azami tecil
ve taksitlendirme süresi otuz altý aydýr. Ýdarece yapýlacak deðerlendirme neticesinde borcun daha az bir sürede ödenebileceðine kanaat
getirilmesi halinde, daha az süreli tecil ve
taksitlendirme yapýlabilir.
(5) Borcunun
tecilini talep eden, ancak talepleri uygun görülmeyerek reddedilen yükümlülere bu durum bir yazý ile bildirilir.
(6) Tecil ve
taksitlendirme talebinin uygun bulunmasý halinde ek-5’te yer alan örneðe uygun Tecil ve Taksitlendirme Kararý düzenlenir. Yetki limitleri dâhilinde gümrük ve ticaret bölge müdürlüðü veya Bakanlýk tarafýndan düzenlenen Tecil ve Taksitlendirme Kararý, baþvurunun yapýldýðý gümrük müdürlüðüne gönderilir.
(7) Ýlgili gümrük müdürlüðü tarafýndan Tecil ve
Taksitlendirme Kararý, ek-6’daki örneðe uygun bir yazý ile borçluya teblið edilir. Söz konusu yazýya, ek-7’de yer alan Ödeme Planý da eklenir. Alýnan kararlar gümrük idareleri tarafýndan derhal uygulanýr.
(8) Ýdarece belirlenen þartlarýn yükümlü tarafýndan kabul
edilmesi esastýr. Yükümlü tecil ve taksitlendirme þartlarýný kabul ettiðini yazýlý olarak Bakanlýðýn ilgili
birimine bildirebileceði gibi, tecil ve taksitlendirmenin kabul edilmesine
iliþkin kararýn müdürlükte kalan nüshasýný imzalamak suretiyle de beyan edebilir.
Tecil faizi hesaplanmasý
MADDE 24 – (1) Tecil faizi hesaplamalarýnda esas alýnacak tutar, gümrük vergileri, gecikme zammý oranýnda faiz ve/veya gecikme zammý ile para cezalarýnýn toplamýdýr.
(2) Gecikme
zammý hesabýnda dikkate alýnacak süre, vade gününü takip eden tarih ile tecil ve taksitlendirme
talebinin yapýldýðý tarih (talep tarihi hariç) arasýnda kalan süredir.
(3) Tecil ve
taksitlendirme talebi, borcun vadesinden önce veya vadesinde
yapýlmýþ ise vade gününü takip eden tarihten ödeme tarihine;
vade tarihinden sonra yapýlmýþ ise tecil talep tarihinden (bu tarih dâhil), ödeme tarihine kadar (bu tarih dâhil) geçen süre için tecil faizi uygulanýr ve taksitlerle birlikte tahsil edilir. Tecil edilen borcun taksit
sürelerinden önce bir kerede ödenmesi mümkündür. Bu durumda tecil faizi, tecil talep tarihinden ödeme tarihi arasýnda geçen süre için ödeme tutarý üzerinden hesaplanýr.
(4) Tecil
faizi, toplam borç tutarýnýn taksitlendirme yapýlan ay sayýsýna bölünmesi suretiyle bulunan her bir taksit tutarý üzerinden ve tecil edilen süreler dikkate alýnarak aþaðýdaki formül kullanýlarak hesaplanýr (Ek-11’de örneði verilmiþtir.).
FORMÜL-4


Tecil
Faizi =


Taksit Tutarý X Yýllýk Tecil Faizi Oraný X Gün
Sayýsý


36.000
Tecil ve taksitlendirme talebinin reddedilmesi
MADDE 25 – (1) Tecile yetkili makamlarca; borç tutarýna, borçlunun zor
durumuna, gösterdiði teminatýn miktar ve niteliðine, daha önce yapýlan tecil ve taksitlendirmelerde borcunu düzenli ödeyip ödemediði gibi hususlara bakýlýr. Yapýlan deðerlendirme neticesinde uygun bulunmayan talepler kabul edilmez.
Taksitlerin süresinde ödenmemesi
MADDE 26 – (1) Aylýk taksitlerin ve
diðer þartlarýn, yükümlülerce yerine getirilmemesi durumunda muaccel hale
gelen alacaðýn tahsili için 6183 sayýlý Kanunun 56 ncý maddesi uyarýnca, borcun yedi gün içinde ödenmesi gerektiði, aksi halde teminatýn paraya çevrileceði veya diðer þekillerle cebren tahsile devam olunacaðý borçluya bildirilir. Söz konusu süre içerisinde borç ödenmediði takdirde teminat, söz konusu Kanun hükümlerine göre paraya çevrilerek cebren tahsile devam edilir.
(2) Tecil þartlarýna uyulmamasý hallerinde tecil
edilmiþ borçlarýn normal vade tarihinden ödeme tarihine kadar gecikme zammý hesaplanýr. Bu borçlar için daha önce ödenmiþ olan tecil
faizleri, hesaplanan borçtan veya borçlardan mahsup
edilir. Ancak tecil edilen alacaðýn gecikme zammý uygulanamayan bir alacak olmasý halinde, bu
alacaklar için ödenmiþ olan tecil faizi
iade veya mahsup edilmez, hazineye irat olarak kaydedilir.
Tecilin geçerli sayýlmasý
MADDE 27 – (1) Ödenmesi gereken taksit
tutarlarýnýn süresinde ödenmemesi tecil
ihlaline neden olmakla birlikte, yükümlülerin taksitlendirme süresi içerisinde tecilin geçerli sayýlmasý yönünde talepte bulunmalarý halinde, bu talep tecili yapan idarece deðerlendirilerek sonuçlandýrýlýr.
(2) Tecilin geçerli sayýlmasý, daha evvel tecil edilen bir borca karþýlýk yapýlan ödemelerin geçerli sayýlmasý ve kalan tutarýn da belirlenen bir plan dahilinde
ödenmesine izin verilmesidir.
(3) Tecilin geçerli sayýlmasý durumunda, tecil faizi hesaplanmasýnda ve taksitlendirme süresinin belirlenmesinde
ilk müracaat tarihi esas alýnýr.
(4) Tecilin ihlaline neden olan taksitin son taksit olmasý halinde yükümlülerin tecilin geçerli sayýlmasýna iliþkin taleplerini en
geç son taksit ödeme süresini izleyen ayýn sonuna kadar yapmalarý ve ihlal edilen taksit tutarý ile hesaplanan
tecil faizini tecilin geçerli sayýldýðýna iliþkin yazýnýn teblið edildiði tarihten
itibaren beþ iþ günü içinde ödemeleri gerekir. Bu tarihten sonra yapýlacak baþvurular üzerine tecil geçerli sayýlmaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Terkin
Terkin iþlemleri
MADDE 28 – (1) 6183 sayýlý Kanunun 102 nci maddesine göre zamanaþýmýna uðramýþ alacaklarýn terkin izninin
alýnmasý için, 10/12/2003 tarihli ve
5018 sayýlý Kanuna dayanýlarak hazýrlanan ve 30/12/2006 tarihli ve 26392 üçüncü mükerrer sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliði ekinde yer alan “Bütçe Gelirleri Tahakkuk Artýklarýndan Zamanaþýmýna Uðramýþ Olanlara Ýliþkin Ayrýntý Cetveli” kullanýlýr (Ek-8).
(2) Zamanaþýmýnýn 6183 sayýlý Kanunun 103 üncü maddesine göre kesilmesi
halinde, amme alacaðýnýn zamanaþýmý süresinin hesabýna daima zamanaþýmýnýn kesildiði tarihin rastladýðý takvim yýlýný takip eden takvim yýlý baþý esas alýnarak devam
edilir. Zamanaþýmýnýn Kanunun 103 üncü maddesinde sayýlan durumlardan herhangi birisinin tatbiki
suretiyle kesilmesi halinde, cetvelin, “Zamanaþýmýný Tayine Esas Olan Tarih” sütununa amme alacaðýnýn zamanaþýmý baþlangýç tarihi yazýlmakla beraber,
ayrýca cetvelin “Zamanaþýmýnýn En Son Kesildiði Tarih” sütununda da zamanaþýmýnýn en son kesildiði tarih gösterilir.
(3) Zamanaþýmýnýn 6183 sayýlý Kanunun 104 üncü maddesi gereðince borçlunun yabancý memlekette bulunmasý, hileli iflas
etmesi veya terekenin tasfiyesi dolayýsýyla durmasý halinde, cetvelin “Zamanaþýmý Süresinin Baþlangýç Tarihi” sütununda, yukarýda birinci maddede
açýklandýðý þekilde amme alacaðýnýn normal zamanaþýmý baþlangýç tarihi gösterilmekle
beraber, cetvelin açýklama sütununda ayrýca zamanaþýmýný durduran sebep ile süresi belirtilir. Bu durumdaki alacaklarda zamanaþýmýnýn durmasýndan önce veya sonra zamanaþýmý kesilmiþse, cetvelin
"Zamanaþýmýnýn En Son Kesildiði Tarih" sütununda ayný zamanda zamanaþýmýnýn kesildiði tarih gösterilir.
(4) 6183 sayýlý Kanunun 102, 103 ve 104 üncü maddeleri kapsamýnda deðerlendirilerek terkin edilmesi gereken amme alacaklarýna iliþkin olarak, gümrük idareleri tarafýndan gerçekleþtirilecek incelemeler sonucunda tespit edilecek terkine tabi amme
alacaklarýna dair bilgiler, ek-8’de yer alan Bütçe Gelirleri Tahakkuk Artýklarýndan Zamanaþýmýna Uðramýþ Olanlara Ýliþkin Ayrýntý Cetveline, söz konusu cetvelin
ilgili tüm sütunlarý eksiksiz, doðru ve okunaklý bir þekilde
doldurularak kaydedildikten sonra, gerekli terkin izninin alýnmasýný teminen Gelir Ýdaresi Baþkanlýðýna iletilmek üzere Genel Müdürlüðe gönderilir. Terkin izninin alýnmasýný müteakip ilgili gümrük idaresi iþlemleri sonuçlandýrýr.
Tahsil imkansýzlýðý
sebebiyle terkin
MADDE 29 – (1) 18/2/2009 tarihli ve 5838 sayýlý Bazý Kanunlarda Deðiþiklik Yapýlmasý Hakkýnda Kanunun 32 nci maddesinin on birinci fýkrasý ile 6183 sayýlý Kanunun 106 ncý
maddesinde yapýlan deðiþiklik uyarýnca; amme idarelerince tahsil zamanaþýmý beklenilmeksizin terkin olunabilecek amme alacaðý 20 lira (bu tutar dahil) olarak belirlenmiþ olup, 6183 sayýlý Kanunun 106 ncý maddesinin Bakanlýðýmýza verdiði yetkiye
istinaden, tahsili imkansýz veya tahsili için yapýlacak giderlerin alacaktan fazla bulunduðu anlaþýlan 20 liraya kadar olan amme alacaðýnýn terkin yetkisi gümrük müdürleri veya vekillerine aittir. Bu kapsamda yapýlacak terkin iþleminde terkin cetveli düzenlenmez ve terkin izni alýnmaz. Gümrük müdürleri veya vekilleri tarafýndan verilecek “takipten vazgeçme onayý” takibat dosyasýnda muhafaza edilir.
BEÞÝNCÝ BÖLÜM
Gümrük Vergilerinin Geri Verilmesi veya Kaldýrýlmasý
Geri verme veya kaldýrmanýn kapsamý
MADDE 30 – (1) Kanunen ödenmemeleri veya
tahakkuk ettirilmemeleri gereken gümrük vergileri, söz konusu vergilerin yükümlüye tebliði ve ilgilinin bu
tebliði izleyen üç yýl içinde gümrük idaresine Gümrük Yönetmeliðinin ek-78’inde yer alan form ile müracaatý üzerine geri verilir veya kaldýrýlýr.
(2) Geri verme
veya kaldýrma talebi, Gümrük Yönetmeliðinin 500 üncü maddesindeki limitlere göre ilgili gümrük idaresi tarafýndan incelenir ve
yetkili idare amirince imzalanarak karara baðlanýr.
(3) Kontrol ve
denetleme sonucunda, geri verme veya kaldýrma hallerinden
birinin tespiti durumunda, gümrük vergilerinin yükümlüye tebliðinden itibaren üç yýl içinde geri verme veya kaldýrma iþlemi doðrudan yapýlýr.
(4) Bir gümrük beyannamesine dayanýlarak ödenmiþ olan gümrük vergileri, bu beyannamenin iptal edilmesi üzerine ilgilinin, Gümrük Kanununun 46 ve 70 inci maddelerinin ikinci fýkralarýnda belirtilen süreler içerisinde geri verme talebinde bulunmasý halinde verilir.
(5) Beyannamenin tescil tarihi itibariyle, kusurlu veya ithallerine
esas teþkil eden sözleþme hükümlerine aykýrý olduklarýndan bahisle, ithalatçý tarafýndan kabul edilmeyen eþyaya ait ithalat
vergilerinin geri verilebilmesi; buna iliþkin baþvurunun bir yýllýk baþvuru süresi içinde yapýlmasý, söz konusu eþyanýn ilk kullaným dýþýnda kullanýlmamýþ olmasý (bir kere kullanýlarak tüketilen eþya hariç) ve eþyanýn Türkiye Gümrük Bölgesi dýþýna ihraç edilmesi koþullarýna baðlýdýr.
(6) Gümrük vergileri Türkiye'nin taraf
olduðu uluslararasý anlaþma hükümleri çerçevesinde, Bakanlar Kurulu tarafýndan belirlenecek
hallerde geri verilir veya kaldýrýlýr.
Geri verme veya kaldýrma iþlemlerine iliþkin gümrük idaresince yapýlacak iþlemler
MADDE 31 – (1) Geri verme baþvurusunun þeklen incelenmesi, gerekli bilgi ve belgelerin veya noksanlýklarýnýn tamamlattýrýlmasý sonucunda baþvurunun kabul
edilmesi, alýnan kararlarýn talep sahibine
ve adýna talepte bulunulana tebliði, tutulacak kayýtlar ve benzeri tamamlayýcý iþlemler, baþvurunun yapýldýðý gümrük idaresince yerine getirilir.
(2) Geri verme veya kaldýrma iþleminin bölge müdürlükleri veya Bakanlýkça sonuçlandýrýlacak olmasý halinde, ilgili gümrük idaresince baþvuru formu ekine
beyanname, dolaþým belgeleri ve ekleri, menþe belgeleri ve ekleri ile geri verilmesi istenilen vergilerin
tahsiline iliþkin vezne alýndýsý eklenir ve geri verilmesi veya kaldýrýlmasý talep edilen tutarýn doðruluðu kontrol edilerek ve görüþ belirtilerek ilgili gümrük ve ticaret bölge müdürlüðüne veya Bakanlýða gönderilir.
(3) Beyanýn baðlayýcýlýðý, idareye karþý beyannamede yer
alan eþyadan kaynaklanan vergiler ve para cezalarý açýsýndan yükümlünün yaptýðý beyanla sorumlu
olduðunu ifade eder. Bu durumun tersine söz konusu hükümler, yükümlüye karþý vergilerin ve para
cezalarýnýn geri verilmesi konusunda idarenin sorumluluðunu ortadan kaldýrmamaktadýr. Bu nedenle,
beyanname ekinde yer alan belgelere aykýrý olarak, beyanname üzerinde aðýrlýk, adet, ölçü, kýymet veya döviz cinsinin yanlýþ yazýlmasý gibi nedenlerden ötürü fazla ödenen veya gümrük idaresince fazla tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin, ayný Kanunun 211 inci
maddesi kapsamýnda geri verilmesi veya kaldýrýlmasý yönündeki talepler kabul edilerek deðerlendirilir.
(4) Geri verme
baþvurularýnýn, otuz günlük süre içerisinde sonuçlandýrýlmasý, eðer bu süreye uyulamýyorsa, sürenin dolmasýndan önce, süre aþýmýný gerekli kýlan gerekçeler ile talep hakkýnda karar vermek için gerekli görülen ek süreyi de belirterek
yükümlüye bildirimde bulunulmasý gerekir.
(5) Gümrük vergileri kapsamýndaki Katma Deðer Vergisinin geri verme baþvurusu, Gümrük Yönetmeliðinin ek-78’indeki Geri Verme veya Kaldýrma Baþvurusu Formu ile yapýlýr. Gerekli deðerlendirme
sonucunda Katma Deðer Vergisinin geri verilmesine veya mahsuben geri
verilmesine karar verilir.
a) Ýndirim hakkýna sahip olmayanlarla ilgili olarak, geri vermenin
yapýlabilmesi için yükümlülerin baðlý olduðu vergi dairesinden alýnacak belgeye istinaden Gümrük Yönetmeliðinin 506 ncý maddesine göre iþlem yapýlýr.
b) Ýndirim hakkýna sahip olanlarla ilgili olarak, gümrük idaresi fazla veya yersiz tahsil ettiði vergi tutarýný, indirim hakkýna sahip yükümlünün vergi dairesine doðrudan göndereceði, ekinde geri verme veya kaldýrma baþvurusu formu ile geri verme kararýnýn onaylý birer örneði yer alan bir yazý ile bildirir.
(6) Gümrük Yönetmeliðinin 180 inci
maddesi uyarýnca mavi ve yeþil hat kontrol türleri kapsamýnda iþlem görmüþ gümrük beyannamelerine iliþkin geri verme
veya kaldýrma baþvurularýnýn deðerlendirilmesinde, yükümlü nezdinde ayrýca bir inceleme
veya tespit yapýlmasýna gerek bulunmasý durumunda, buna
iliþkin tespit iþlemleri yetkilendirilmiþ gümrük müþavirlerine yaptýrýlabilir.
Geri verme veya kaldýrma iþlemlerinde süreler
MADDE 32 – (1) Geri verme veya kaldýrma taleplerine iliþkin baþvurunun Gümrük Kanununun 211, 212, 213 ve 214 üncü maddeleri ile Gümrük Yönetmeliðinin ilgili
maddelerinde belirlenen süreler içinde yapýlmasý gerekir.
(2) Gümrük Kanununun 197 nci
maddesi uyarýnca, yapýlan kontrol ve
denetlemeler sonucunda hiç alýnmadýðý veya noksan alýndýðý belirlenerek tahsil edilen gümrük vergilerine iliþkin bir geri verme talebi olmasý durumunda, buna iliþkin baþvurunun ek
tahakkukun tebliði tarihinden itibaren üç yýl içinde yapýlmasý gerekir.
Telafi edici verginin geri verilmesi
MADDE 33 – (1) Gümrük Kanununun 212 nci maddesine göre, dahilde iþleme rejimi kapsamýnda iþlem gören ihracat
beyannamesinin iptali üzerine, bu beyannameyle ilgili tahakkuk veya tahsil
edilen telafi edici verginin geri verilmesi veya kaldýrýlmasý için, Gümrük Yönetmeliðinin 417 nci maddesindeki beyanname iptali için belirlenen süre içerisinde talepte bulunulmasý gerekir.
(2) Dahilde iþleme izin belgesi ile irtibatlandýrýlarak
ihraç edilen eþyaya ait ihracat
beyannamesinin daha sonra ihracatçý birliklerince belge
taahhüt hesabýnýn kapatýlmasýnda kullanýlmamasý halinde, bu ihracat beyannamesiyle ilgili olarak ödenen telafi edici verginin geri verilmesinin veya kaldýrýlmasýnýn istenilmesi durumunda;
a) A.TR dolaþým belgesi kapsamý eþyanýn serbest dolaþýmda bulunduðunun,
1) Belge kapsamý eþyanýn üretiminde kullanýlan girdilerin
temin ediliþ belgeleri,
2) Üçüncü ülke menþeli girdi kullanýldý ise giriþ beyannameleri,
3) Üretici firmanýn kapasite raporu,
4) Belge kapsamý eþyanýn çýkýþ beyannamesi;
b) EUR.1 dolaþým sertifikasý kapsamý eþyanýn tercihli menþe statüsüne sahip olduðunun,
1) Ýhracatçý tarafýndan düzenlenen "ihracatçý beyaný" eki tüm belgelerin,
2) Eðer belge kapsamý ürün tamamýyla Türkiye'de elde edilmiþ ise temin ediliþ faturalarý veya müstahsil makbuzlarý,
3) Ürün tamamýyla Türkiye'de elde edilmemiþ ise ürünün bünyesine giren üçüncü ülke menþeli girdinin nereden
temin edildiði ve üzerinde ne gibi
bir iþlem ve iþçilik yapýldýðýna iliþkin imalatçý beyanýnýn,
4) Belge kapsamý eþyanýn üretiminde kullanýlan girdilerin
Avrupa Birliði, Avrupa Serbest Ticaret Birliði üyesi ülkeler ve Serbest
Ticaret Anlaþmasý imzalanan ülkeler menþeli olmasý halinde bu durumlarý ispat eder
belgeler (EUR.1, fatura beyaný ve tedarikçi beyaný) esas alýnmak ve gerekmesi
halinde ek bilgi ve belge istemek suretiyle,
tespit edilmesini müteakip geri verilir veya kaldýrýlýr.
(3) Dahilde iþleme rejimi kapsamýnda yapýlan ihracat sýrasýnda yanlýþlýkla (kur, vergi oranýnýn yanlýþ hesaplanmasý ve benzeri nedenlerle) fazla alýndýðý anlaþýlan telafi edici vergi, Gümrük Kanununun 211 inci maddesi ikinci fýkrasýnda belirtilen süre içerisinde talepte bulunulmasý halinde geri
verilir.
(4) Dahilde Ýþleme Rejimi kapsamýnda yapýlan ihracat sýrasýnda tahsil edilmiþ telafi edici
verginin konusu olan üçüncü ülke menþeli eþya girdisinin gerçekte beyan edilenden daha az miktarda kullanýlmýþ olmasý nedeniyle, ödenmesi gerekenden daha fazla ödenmiþ olan telafi edici verginin Gümrük Kanununun 211 inci maddesi uyarýnca yapýlacak geri verme veya kaldýrma baþvurularýnýn, telafi edici vergisi ödenmiþ ihracat beyannamesi bünyesindeki eþyada üçüncü ülke menþeli girdinin daha
az miktarda kullanýldýðý ve iþlenmiþ ürünün bir kýsmýnýn serbest dolaþýmda bulunan eþyadan üretildiðinin ispatlanmasýna baðlý olarak geri verilir veya kaldýrýlýr.
(5) AB ile ticarette kullanýlan A.TR Dolaþým Belgesi ve serbest ticaret anlaþmalarý çerçevesinde kullanýlan menþe ispat belgelerinin (EUR.1, EUR.MED, fatura beyaný, menþe beyaný ve benzeri) usulüne uygun bir þekilde düzenlenmemesi ya da
düzenlenmemesi gerektiði halde düzenlenmesi nedeniyle telafi edici verginin geri verilmesi veya kaldýrýlmasý için, Gümrük Kanununun 211 inci maddesinin ikinci fýkrasýnda belirtilen süre içerisinde talep edilmesinin yanýnda, bahse konu
dolaþým belgelerinin asýllarýnýn ilgili gümrük idaresine iade edilmiþ olmasý veya ithalat sýrasýnda kullanýlmadýðýný belirten ithalatçý ülke gümrük idaresinden temin edilecek resmi bir yazýnýn ibrazý gerekir.
Para cezalarýnýn geri verilmesi ve kaldýrýlmasý
MADDE 34 – (1) Gümrük vergilerinin geri verilmesi veya kaldýrýlmasýna iliþkin hükümler, Gümrük Kanunu kapsamýnda tatbik edilen para cezalarý için de uygulanýr.
(2) Para
cezalarýnýn geri verme veya kaldýrma talepleri, Gümrük Kanununda gümrük vergilerinin geri verilmesi veya kaldýrýlmasýna iliþkin süreler içerisinde, Gümrük Yönetmeliðinin ek-78’inde yer alan Geri Verme veya Kaldýrma Baþvurusu Formu ile para cezasýný veren gümrük müdürlüðüne yapýlýr. Geri verme veya kaldýrma talebi ile re’sen geri verme
durumlarýna iliþkin gerekli deðerlendirmeler, Gümrük Yönetmeliðinin 500 üncü maddesindeki limitlere göre yetkili gümrük müdürlüðü, gümrük ve ticaret bölge müdürlüðü veya Bakanlýk tarafýndan yapýlýr. Ýdari para cezalarýnýn geri verilmesine veya kaldýrýlmasýna karar verilmesi durumunda düzenlenecek bir geri verme veya kaldýrma kararý ile iþlemler sonuçlandýrýlýr.
Re’sen geri
verme veya kaldýrma iþlemleri
MADDE 35 – (1) Kontrol ve denetlemeler sonucunda fazla alýndýðý tespit edilen gümrük vergileri veya para cezalarýna iliþkin olarak yapýlacak re’sen
geri verme veya kaldýrma iþlemleri Gümrük Yönetmeliðinin 502 nci maddesi doðrultusunda gerçekleþtirilir.
Dolaþým belgelerinin yanlýþ düzenlenmesi durumunda yapýlacak kaldýrma iþlemi
MADDE 36 – (1) Gümrük Kanununun 198 inci maddesinin dördüncü fýkrasý hükmü uyarýnca, Türkiye ile idari iþ birliði anlaþmasý bulunan bir ülkeden tercihli
tarife kapsamýnda ithal edilen eþyaya ait dolaþým belgesinin karþý ülke idaresince yanlýþlýkla onaylandýðýnýn tespit edilmesi durumunda, yükümlünün, herhangi bir ihmalinin bulunmadýðýný ve gümrük mevzuatýnýn gerektirdiði yükümlülüklerin yerine getirilmesinde tüm özeni gösterdiðini ispat edebilmesi þartýyla, tercihli tarife uygulanmasý nedeniyle alýnmayan veya tahakkuk ettirilmeyen vergiler sonradan
istenmez.
(2) Bu durumda yapýlacak tespitlerde, karþý gümrük idaresince yapýlacak yazýþmalar ile dolaþým belgesinin sehven onaylanmasýnýn, ihracatçýnýn verdiði yanlýþ bilgilendirmeler
hariç, karþý ülke gümrük idaresinin bir hatasýndan kaynakladýðýnýn belirlenmesi ve yükümlünün gümrük iþlemlerinin yürütülmesinde gerekli özeni gösterdiðinin ve herhangi bir ihmal veya kusurunun bulunmadýðýna ilgili gümrük idaresi tarafýndan karar
verilmesi gerekir.
Menþe veya dolaþým belgelerinin sonradan verilmesi durumunda yapýlacak iþlemler
MADDE 37 – (1) Menþe ve dolaþým belgelerinin sonradan ibraz edilmesi sebebiyle geri verme talep
edilmesi halinde ilgili gümrük idaresi tarafýndan;
a) Geri verme
veya kaldýrma baþvurusu formu
ekinde yer alan dolaþým veya menþe belgelerinin,
geri vermeye konu eþyaya ait serbest dolaþýma giriþ beyannamesinin tescil edildiði tarihte söz konusu eþyanýn tercihli tarife uygulamasýndan yararlanabilir durumda olduðunu ispatlar
nitelikte olup olmadýðý,
b) Dolaþým veya menþe belgelerinin özellikle geri
vermeye konu eþya için düzenlenip düzenlenmediði,
c) Geri vermeye
konu eþyanýn tercihli tarifeden yararlanabilmesi için gerekli tüm þartlarýn saðlanýp saðlanmadýðý,
hususlarý kontrol edilir.
(2) Birinci fýkranýn uygulanmasýnda, yükümlüden dolaþým veya menþe belgelerinde yer alan eþyanýn geri vermeye konu eþya ile ayný eþya olup olmadýðýnýn ispatý amacýyla ilave bilgi ve belgeler istenebilir.
Geri verme veya kaldýrmaya
konu edilemeyecek talepler
MADDE 38 – (1) Geri verme veya kaldýrma talepleri;
a) Menþe ve dolaþým belgelerinin mahreç ülkeler nezdinde sonradan kontrole tabi tutulmasýna karþýn ilgili mevzuatýnda öngörülen süreler içinde sonuç alýnamamasý,
b) Menþe ve dolaþým belgelerinin sonradan ibrazýnýn öngörüldüðü haller hariç, vergilendirmeyi
doðrudan etkileyen diðer belgelerin
sonradan ibrazý,
c) Kýymet kriterli gözetim uygulamalarýnda, yükümlünün kendi isteðiyle ilgili gözetim tebliðinde belirlenen eþik kýymet üzerinden beyan yapýlmasý,
hallerinde reddedilir.
Geri verilecek verginin muaccel hale gelen borçtan mahsup edilmesi
MADDE 39 – (1) 6183 sayýlý Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fýkrasý doðrultusunda yapýlacak iþleme esas olmak üzere, geri verilmesi gereken amme alacaklarý ile ilgili olarak gümrük idaresine yapýlacak baþvurular, geri verme talepli veya geri verilmesi gereken amme alacaðýnýn Bakanlýðýmýza muaccel hale gelmiþ borçlarýna mahsup edilmesi talepli olmasý gerekir. Bu nedenle, geri verme baþvurusu
yapanlardan, Bakanlýðýmýza kesinleþmiþ borcu olup olmadýðý hususunda ek-9’da yer alan örneðe uygun bir yazý ile bildirimde
bulunmalarý istenir.
(2) Gümrük idaresince geri verme yapýlabilmesi için, yükümlünün 6183 sayýlý Kanun kapsamýnda gümrük idarelerine muaccel hale gelmiþ borcunun
bulunmamasý gerekir.
Geri verilecek tutarýn yükümlüye ödenmesi
MADDE 40 – (1) Alýnacak geri verme
kararlarý ile ilgili olarak gümrük idarelerince saymanlýk müdürlüklerine yapýlacak bildirim üzerine ödenecek tutarlar, 39 uncu maddedeki mahsup halleri
hariç, asýl yükümlüye ait olan banka hesap numarasýna aktarýlýr.
Ýndirimli vergi oranýnýn uygulanmasýnýn talep edilmemesi
MADDE 41 – (1) Tarýmsal mali yükler dýþýnda kalan
ithalat vergileri oranlarýnýn serbest dolaþýma giriþ beyannamesinin tescil tarihinden sonra, fakat eþyaya iliþkin gümrük vergilerinin ödenmesinden veya teminata baðlanmasýndan önce indirilmesi ve
indirimli oranýn uygulanmasýnýn beyan sahibi tarafýndan talep edilmemesi halinde, indirimin talebe baðlý olmasý ve zorunlu
olmamasý nedeniyle Gümrük Kanununun 211 inci maddesinin uygulanmasý mümkün deðildir.
Yargý kararlarýnýn uygulanmasý
MADDE 42 – (1) 2577 sayýlý Kanunun 28 inci maddesine göre, idari yargý merci kararlarýnýn idareye tebliðinden itibaren
otuz gün içinde idarece yerine getirilmesi gerekmektedir. Buna göre, gümrük
idarelerince tahsil edilen vergilerin veya para cezalarýnýn
geri verilmesi veya kaldýrýlmasýna
iliþkin olarak idare aleyhine açýlan davalarda mahkemelerce
verilen kararlarda geri vermeyi gerektiren hüküm bulunmasý halinde, Gümrük
Yönetmeliðinin ek-78’indeki form ile müracaat edilmesi
beklenilmeksizin ve Gümrük Yönetmeliðinin 500 üncü
maddesinde belirtilen limitler dikkate alýnmaksýzýn,
ilgili mahkeme kararý gerekçe gösterilerek
düzenlenecek bir karar ile
otuz gün içerisinde
geri verme veya kaldýrma iþlemleri sonuçlandýrýlýr.
Kanun veya BKK ile getirilen muafiyet hükümlerinin uygulanmasý
MADDE 43 – (1) Kanun
veya Bakanlar Kurulu Kararý ile getirilen muafiyetlerin kanun veya kararýn yürürlük tarihinden önceki iþlemleri kapsamasý halinde, Gümrük Yönetmeliðinin ek-78’indeki form ile müracaat edilmesi beklenilmeksizin ve Gümrük Yönetmeliðinin 500 üncü maddesinde belirtilen limitler dikkate alýnmaksýzýn, ilgili yasal hükümler gerekçe gösterilerek düzenlenecek bir
karar ile geri verme veya kaldýrma iþlemleri sonuçlandýrýlýr.
Fer’i alacaklarýn geri verilmesi
MADDE 44 – (1) Tahsil edilen asli amme alacaðýnýn geri verilmesine karar verilirken buna baðlý olarak tahsil edilmiþ olan fer’ilerinin de geri
verilmesi gerekmektedir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeþitli ve Son Hükümler
Yetki
MADDE 45 – (1) Bu Tebliðin uygulanmasýný temin etmek amacýyla gerekli göreceði her türlü tedbiri almaya, özel, istisnai ve zorunlu durumlar ile bu Tebliðde yer almayan hususlarý inceleyip sonuçlandýrmaya Bakanlýk yetkilidir.
Yürürlükten kaldýrýlan hükümler
MADDE 46 – (1) 22/4/2011 tarihli ve
27913 sayýlý Resmî Gazete’de yayýmlanan Tahsilat Ýþlemleri Gümrük Genel Tebliði (Seri No:1) yürürlükten kaldýrýlmýþtýr.
Yürürlük
MADDE 47 – (1) Bu Teblið yayýmý tarihinde yürürlüðe girer.
Yürütme
MADDE 48 – (1) Bu Teblið hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakaný yürütür.
Tebliðin ekleri için týklayýnýz