Otuz yıl boyunca Kuzey İrlanda karanlık bir şiddet çağı ve çelişkili milliyetçi ideolojiler tarafından kuşatıldı. Çatışma dönemi şimdi, ülkenin mezhepsel sınırlar boyunca bölünmesine ve şiddetin sürdürülmesine yol açan 'Sorunlar' olarak adlandırılıyor.
Tarihsel arka plan
1968’den sonra her zamankinden daha kötüye giden Kuzey İrlanda’nın sorunları, daha önceki yıllarda ortaya çıkmaya başlamıştı. Çoğunlukla Protestan olan sendikacılar parlamentoda baskın güç olmuş ve Birleşik Krallık'ta kalmaya destek vermişti. Öte yandan milliyetçiler ve cumhuriyetçiler başta Katolikler olmak üzere, İrlanda Cumhuriyeti'ni oluşturmak için güney İrlanda ile birleşme istedi. 1920'lerde Kuzey İrlanda kuruldu ve Sendikalar bölgedeki siyasi ve sosyal baskınlıklarını güçlendirmek için çaba harcadılar. Sorunlardan önce, iki grup arasındaki gerilimler Kuzey İrlanda'da çok fazla yaşanıyordu. Gerilimler dini bir boyut kazanmış olsalar da öncelikle topraktaydılar. Milliyetçiler ve Cumhuriyetçiler, Sendikacılar altındaki ayrımcılığa ve baskıya maruz kaldılar ve bu da memnuniyetsizliklerini artırdı.
1960'larda ve 1970'lerde Gerginliklerin Yükselişi
Şiddet, Londonderry’de 5 Ekim 1968’de başladı, Milliyetçiler sokaklara çıkıp on yıllarca süren ayrımcılık ve baskı uygulamalarına son vermek istediler. İsyanlar patlak verdikten sonra hızla kanlı hale geldiler. Bir dizi şiddet ve çatışma, arka arkaya İngiltere hükümetlerinin müdahalesine rağmen Kuzey İrlanda'yı sarstı. 1969'da Geçici İrlanda Cumhuriyet Ordusu (PIRA), Yetkiliden (IRA) kuruldu. PIRA, İrlanda'nın birleşmesi ve ardından İngiltere'nin bölgeden çekilmesi görevini agresif bir şekilde sürdürdü. PIRA, özellikle İngiltere ile yapılan görüşmelerde başarısız olduklarında, hedeflerine ulaşmak için şiddet kullanmaya kararlıydı.
Ulster Gönüllü Gücü ve Ulster Savunma Derneği de dahil olmak üzere, en büyük savaşçı fraksiyonları, İngiliz Kuvvetlerine ve sadık paramiliter gruplara karşı PIRA ve İrlanda Ulusal Kurtuluş Ordusu (INLA) idi. Sendikacılar ve Milliyetçiler'in takipçileri, bombalama, ateş etme, isyan etme ve evlerin yanması gibi terör eylemleriyle birbirlerine karşı savaş açtılar. Savaşan gruplar arasındaki şiddet, özellikle 1972'de, İngiliz kuvvetlerinin 'Kanlı Pazar' olarak adlandırılan bir günde yürüyüş protestocularına ateş açmasıyla meydana geldi.
Zayiat ve Bölümler
Onlarca yıl süren savaş, çoğu sivil olan 3.500'den fazla insanın ölümüne neden oldu ve yaklaşık bin kişi fiziksel olarak sakatlandı. Çatışma sırasında, Kuzey İrlanda sadık ve milliyetçi çizgileri boyunca ayrıldı. Mahalleler, çoğunlukla bölgeleri işaretlemek için dikenli tel ve duvarlar kullanılarak bölünmüştür. Sadıkların ve milliyetçilerin silahlı kuvvetleri, bireysel topluluklarını korudu. Kuzey İrlanda vatandaşları için hareket özgürlüğü büyük ölçüde azaltıldı.
Barışa Giden Yol
Savaşlar sürerken, İngilizler Parlamento’yu ve mevcut Sendikaların kontrolündeki hükümeti askıya alarak Kuzey İrlanda’ya barış getirmeye çalıştı. İngiltere'nin amacı, hem Sendikaların hem de Milliyetçilerin çıkarlarını temsil eden üniter bir hükümetin kurulmasını kolaylaştırmaktı. 1973'te imzalanan Sunningdale Anlaşması ile barış anlaşmaları başladı. 1974'te Kuzey İrlanda'yı Katoliklerin ve Protestan'ın yürütme yetkilerini paylaştığı yeni bir idare devraldı. Ancak hükümet, iktidarı paylaşmaya karşı çıkan Protestanların direnişiyle zayıfladı. Bu iktidar karşıtı paylaşım bağlılıkları daha sonra bir işçi grevi yoluyla yeni çatışmalara yol açacak ve İngiltere’den doğrudan bir yönetim gerektirecekti.
İngiltere, çatışmaları çeşitli barış inisiyatifleriyle sonlandırmaya çalışacak, ancak hiçbiri başarılı olamadı. İrlanda Cumhuriyet Ordusu'na (IRA) verilen destek, Cumhuriyetçi mahkumların 1981'de Bobby Sands tarafından öncülük ettiği açlık grevlerinde ortaya çıktı. Grevler, 1980'lerde devam eden savaşlara yol açan Milliyetçilerin protestolarını ateşledi. IRA, İngilizlerin geri çekilmesi ve saldırması zor olan küçük silahlı gruplara yeniden yapılanma konusundaki agresif arayışlarıyla devam etti. IRA 1984 yılında Brighton’daki Margaret Thatcher’a suikast girişiminde bulundu. Grup, Libya’dan silah ithal etti ve bombalama ve vurma gibi terörist saldırılar düzenledi.
Yeni bir şafak
Savaşan fraksiyonlar arasındaki bazı ateşkesler ve görüşmeler 1998'de İyi Cuma (Belfast) Anlaşmasına yol açtı. Anlaşma Kuzey İrlanda'da kendi kendini yönetmeye devam etti. Anlaşma, Kuzey İrlanda’nın anayasal statüsünün, Kuzey İrlanda’nın hem İrlanda hem de İngiliz vatandaşlığı kazanacak olanları tarafından belirleneceğini öngördü. Kuzey İrlanda'nın güney ile birleşmesine, her iki bölgedeki referandumlarla aynı anda karar verilecek. Yeni hükümetteki güç, Sendikalarla Milliyetçiler arasında eşit olarak dağıtılacaktı. Kuzey İrlanda halkı referandumu geçmek için oy kullandı ve bir koalisyon hükümeti kuruldu. Anlaşmadan sonra yapılan bazı çatışmalar üniter hükümeti zayıflattı. 2002 ve 2007 arasında, Birleşik Krallık tarafından doğrudan kurallar geri alındı.
Huzurlu bir dönem
2007 yılında, IRA’nın siyasi bir parçası olan Sinn Fein Partisi’nin Martin Guinness’i ile Demokratik Sendika Partisi’nin (DUP) lideri Rahip Ian Paisley arasında bir koalisyon hükümeti kuruldu. Hükümet, on yılın uzun savaşları ile bölünmüş bir bölgede barışı sağlama konusunda önemli bir adım olarak görülüyordu. Ancak Kuzey İrlanda'daki gerilimler ortadan kalkmadı. Katolikler ve Protestanlar, mevcut rife şiddetli bir tezahür olmamasına rağmen, zarifçe bölünmeye devam ediyor.