Cushing sendromunda deksametazon baskılama testi nedir?
Endokrin sistemde bir hastalığın tanısını koyarken "eğer bir hormonun fazlalığında şüpheleniliyorsa, baskıla" kuralı vardır. Yetersizliğinden şüphelenildiği durumlarda ise uyarılır.
Cushing sendromunda fazla olan bir hormon söz konusudur. Bu da kortizol hormonudur. Bu nedenle deksametazon baskılama testi ile kortizol hormonunun baskılanıp baskılanamadığına bakılır. Dışarıdan verilen deksametazon, sentetik bir kortizondur. Bu ilaçla vücudun salgıladığı kortizol belli değerler altına indirilebilirse, yani baskılanabilirse, bu durumda hastanın normal durumda olduğu ortaya çıkar. Ancak baskılanamazsa, tümör çok fazla kortizol salgılıyorda, dışarıdan verilen sentetik bir ilaçla, kortizol ile bu baskılanamaz. Mantığı buna dayanır ve asıl zorluk burada başlar. Çünkü kortizolün nereye kadar baskılanması gerekiyor, hangisi normal kabul edilmeli tartışması gündeme gelir. "Az hastalar bile yakalansın, ondan sonra doğrulama testi yapılsın" mı yoksa "sadece çok hastalar bulunsun"? Burada kesme değerleri değişiyor. Eğer her türlü, en ufak bir hastalığı olanları bile bulalım dersek, 1.8 gibi bir kesme değeri alınır, çok hasta bulunması isteniyorsa, bu kesme değeri 5'e çıkar.
Cushing sendromu teşhisi için yapılan deksametazon testi için gece 11.00'de 2 adet 0.5mg'lık deksametazon hapı içilir ve ertesi gün sabah 09.00'dan önce kan verilir. Eğer ertesi sabah kan veremeyecekseniz, ilacın alınması hiç istenmez. Ne zaman ki ertesi sabah kan verebilir durumda olursunuz, o zaman deksametazon hapı içmelisiniz. Çünkü bu test için vakitler çok önemlidir.