Sovyet askeri uzay istasyonu Almaz'ın insanlı modda faaliyete geçmesinden bu yana neredeyse kırk yıl geçti. Doğru, hemen uzaya fırlatılan istasyonun “Almaz” olduğu ve aslında daha sonra öğrenilen halk olduğu söylenmelidir. Sonra, 1974'te, Sovyet kozmonotlarının yalnızca barışçıl amaçlarla araştırma ve deneyler yürütmekle meşgul oldukları Salyut-3 adlı bir yörüngesel istasyonun başlatılmasıyla ilgili resmi bir açıklama yapıldı.
Bilim adamları uzun zamandır gezegenin etrafındaki yörüngede tüm uzay yerleşimlerini düzenlemenin mümkün olabileceğini hayal ediyorlardı. Uzay istasyonunu bu istasyondaki yaşam koşulları kadar ayrıntılı olarak tanımlayan ilk bilim insanlarından biri K. Tsiolkovsky idi.
1923’te Alman bilim adamı Obert Herman “Gezegensel Uzaydaki Roket” başlıklı makalesini yayınladı. Bu çalışmada, ilk kez, Dünya ve meteorolojik değişimlerin gözlemlerini yapmak, haberleşme uydusu olarak kullanmak, uzay aracı için bir benzin istasyonu kullanmak için insanlı bir uzay istasyonunun oluşturulması ile ilgili önerilerde bulunulmuştur. Bilim adamı, mürettebatın normal şekilde çalışması için istasyonda yapay yerçekimi yaratmanın gerekli olduğuna ikna edildi.
Hermann’ın çalışmalarının ortaya çıkmasından beş yıl sonra, 1928’te, Alman basımlarından birinde, yörünge istasyonlarına ayrılmış çok sayıda makale yayınlandı. Bütün bu eserlerin yazarı Guido von Pirke idi. Herman'ın çalışmasından farklı olarak. Bu makalelerde, istasyonun kendisinin tasarımına ilişkin tek bir öneri bulunmamakla birlikte, gezegenlere ve Dünya'ya yakın bir yörüngeye başarılı bir uçuş yapmak için bir uzay aracının sahip olması gereken özelliklerin ciddi bir analizini sunmuşlardır.
1928'te yörünge istasyonlarına tamamen ayrılmış bir kitap bile çıktı. Yazarı, Herman Nordung takma adını alan Avusturya ordusunun kaptanı Potochnik'ti. Yazar, istasyonun yapısında hava hortumları ve elektrik kabloları ile birbirine bağlı üç bölmeye (konut bölmesi, gözlemevi ve elektrik santrali) sahip olması gerektiğine inanıyordu. Kitap ayrıca, bir uzay laboratuvarının 24 saatine eşit bir yörünge periyodunda yörüngeye fırlatılmasını önerdi.
Bu arada, uzay uçuşuyla ilgili kitapların çoğunda 30-s'de çıkan uzay istasyonlarından söz edildi. Ancak aynı zamanda, yazarların çoğu istasyonların görünümünün ancak kişi atmosferin ötesine geçebilirse mümkün olacağından emindi. Bu nedenle çok az dikkat ettiler, ancak asıl sorun yerçekiminin nasıl üstesinden gelineceği idi.
Ardından bilim adamlarını altı yıl boyunca yörünge istasyonlarını terk etmeye zorlayan İkinci Dünya Savaşı başladı. Ve bu süre zarfında bunlara atıflar yalnızca bilim kurgu kitaplarında bulunabilir. Bu sayede savaştan sonra uzmanlar bir yörünge istasyonu oluşturma fikrine geri döndüler. Ve bu fikirlerin gerçek özellikleri, uzay çağının gelişiyle birlikte kazanılmaya başlandı.
Sovyetler Birliği'nde, bu alandaki ilk gelişmelerden biri, işletme yönetimi OKB-1964 Tasarımcısı Vladimir Chelomey tarafından toplantı sırasında 52 Ekim başında oluşturulan Almaz adında insanlı bir yörünge istasyonu oluşturma programıydı. İstasyonun savunma, bilimsel ve ulusal ekonomik sorunları çözeceği varsayılmıştır. Ancak, her şeyden önce tasarımcı, içinde operasyonel alan keşiflerini yürütmek için yeterince güçlü bir araç gördü.
Ekim 27 1965, yılın Sovyetler Birliği Genel Mühendislik Bakanı'nın emriyle ortaya çıktı. Aynı zamanda, sistemin yaratılması ile ilgili çalışmalar başladı. Taslak versiyonunda istasyon tasarımı 1966 yılında tamamlandı. Aynı zamanda, Savunma Bakanlığı, istihbarat sistemi olarak uygulanması için Almaz'ı seçti. Ve Bakanlar Kurulu Kararı ile Ağustos Sovyetler Birliği CPSU Merkez Komitesi Kararı, yılın 14 1967'unun gelişim zamanını ve taktiksel ve teknik hesaplamasını belirledi.
Başlangıçta, mürettebat için geri dönüş aracıyla birlikte istasyonun başlatılması planlandı. Bu çözümün büyük bir avantajı vardı, çünkü gemideki çalışmalar hemen başlayabilirdi. Ancak bu seçeneğin çok önemli bir dezavantajı olduğu da belli oldu - istasyonun bir parçası olarak ağır bir aracın varlığı araştırma için gerekli olan keşif ekipmanının ağırlığını önemli ölçüde azalttı.
Bu nedenle, sonuçta, "Almaz" ın nihai taslak tasarımı, iade edilebilir bir aracı olmayan bir ana birimden ve bu cihazla donatılmış bir nakliye tedarik gemisinden oluşuyordu. Proje, Kurumlar Arası Komisyon tarafından 1967'te onaylandı.
Kompleks için geliştirilen tüm ekipmanın o zamanlar en karmaşık ve en gelişmiş olduğu belirtilmelidir. Bu nedenle, örneğin, temel gözlem aracı olarak, 2 metre düzeninde ayna çapına ve yaklaşık 10 metre odak uzunluğuna sahip benzersiz bir kamera yapılması planlandı.
“Almaz” ın insanlı modda faaliyet göstereceği varsayılmıştır. Ve mürettebat üç ayda bir değişecek. Üç kozmonot aşamada çalıştı. İlk aşamada, astronotlardan biri bir kamerayla çalıştı, diğeri simülatörler konusunda eğitim aldı ve üçüncüsü dinlendi. Her 8 saatte bir değişim meydana geldi. Ek olarak, nakliye tedarik gemisinin istasyona, özellikle yiyecek, su, fotografik filme gerekli malzemeleri sağlaması gerekiyordu. Gemi hala üretim sürecinde iken, bu işlevlerin Soyuz gemisine atanması planlandı.
İstasyonlarını geliştirirken, Sovyet uzmanları Amerika Birleşik Devletleri'nde aynı zamanda önleyici uydular ve müfettiş uyduları oluşturduklarını çok iyi biliyorlardı. Bu nedenle, "Elmas" geliştiricileri düşman saldırılarına karşı koruma yaratma ihtiyacı hakkında düşünmeye başladı. İstasyon donatıldı havacılık Nudelman-Richter PR-23 topu, atış menzili yaklaşık 3 kilometre ve atış hızı - dakikada yaklaşık 950 mermi. Aynı zamanda, uzayda, çekim sırasında geri tepme, sert yönlendirme motorları veya yürüyüş motorları dahil edilerek telafi edildi. Bu silah sadece bir savunma aracıydı ve оружия kimse uzay istasyonlarına ve düşmanın gemilerine saldırmayı planlamamıştı. Ayrıca bunu yapmak çok zordu. Bu nedenle, belgelerde silahın gerçek testinden sadece bir söz vardır. Bu, tüm programların Almaz-1975 (Salyut-2) istasyonunda tamamlandığı Ocak 3'un sonunda oldu. Sonra tek salvo verildi.
Fakat bu daha sonra, çünkü 60'in sonunda Salyut-3'in uçuşu bile hayal edilmedi. Sonra asıl başka birkaç soru vardı. Yılın 1970'unun başında, iki uçuş ve sekiz stand istasyonu bloğu üretildi ve ayrıca, yerleşik sistemler aktif olarak test edildi. Kozmonot Eğitim Merkezinde düzenlenen Almaz için kozmonot eğitimi başlamıştır.
İstasyon için ilk astronot grubu 1966 yılında kuruldu. Yapısı L. Demin, L. Vorobyev, V. Lazarev ve A. Matinchenko'dur. Grup, o zamana kadar “Rise-2” konusunda uzayda bulunmakta olan Sovyet pilot kozmonotu P. Belyaev tarafından yönetildi. Ancak, o zamanlar Almaz sadece kağıt üzerinde bulunduğundan, hazırlık teorik olarak yapılmıştı.
1968'te, V.Rozhdestvensky, V.Preobrazhensky, A.Fyodorov, V.Scheglov, E.Hludeev ve O.Yakovlev ayrıca Almaz için kozmonotlar grubuna ve aynı yılın sonunda G.Dobrovolsky ve V. Zholobov. Ertesi yıl, V. Isakov, S. Gaidukov, V. Kozelsky gruba katıldı. P. Popovich kozmonot eğitim merkezinin başı oldu. 1970'te yerini G. Shonin ve V. Alekseev, Y. Glazkov, M. Burdaev, V. Zudov, A. Petrushenko, M. Lisun, G. Sarafanov, N. Porvatkin aldı. , Estepanov.
Böylece, 1971'un başlangıcında, "elmas" grubu, varlığının tüm süresi boyunca askeri astronotların merkezinde en çok sayıda kişi oldu. Bu, bu çok gizli askeri programa verilen büyük önemin bir kanıtı. Gelecekte, mürettebat sürekli değişiyordu, bu yüzden hepsi hakkında konuşmak mümkün değil.
Kompleksin oluşumu gelince, zor şartlarda gerçekleştirildi. Bu nedenle orduyu endişelendiren ana konular arasında keşif verilerinin Dünya'ya derhal iletilmesi sorunu vardı. Bu amaçlar için, bir nakliye gemisinin kullanımı pek uygun değildi, çünkü inişlerinin zamanlaması genellikle askeri ihtiyaçlarla çakışmıyordu.
Bu sorunu çözmek için, çoğu uzmanın inandığı gibi, tüm istasyonun yapıldığı nesne haline gelebilecek olan “bilgi iniş kapsülleri” nin geliştirilmesine başlandı. Mürettebat, kapsülü bir film ile donatmak ve doğru zamanda fırlatma odasına çekmek zorunda kaldı. Filmin işlenmesi zaten karasal koşullarda gerçekleştirildi.
İlk bakışta, her şey Almaz projesinde her şey için sağlanmış gibi görünüyordu: kabul edilebilir çalışma koşulları, güçlü istihbarat ekipmanı ve hızlı bilgi sunumu için bir araç. Dahası, istasyonu uzaya getirmesi beklenen roket uzun süredir hazırdı ve başarıyla uçtu.
Ancak 1970’te, Almaz’ın neredeyse hazır olduğu zamanlarda, kompleks üzerindeki bazı çalışmalar RSC Energia’ya devredildi (o zaman - TsKBEM). Bu işletme aceleyle, Salyut adı altında, orbital istasyonların çağını açan, uzun vadeli bir yörünge istasyonunun oluşturulmasıyla meşguldü. Ve "Almaz" çalışması durdu. Bu nedenle, kompleksin ilerideki kaderi pek elverişli değildi. Ancak, 1973'te ilk yörünge istasyonu "Almaz" hazırdı. Baikonur'a alındı. Böylece muhtemel rakipler (Amerikalılar okunuyor) cihazın asıl amacının ne olduğunu tahmin edemedi, “Salyut-2” adını vermeye karar verdi.
Başlangıçta mürettebatın istasyonun uçuşundan on gün sonra uzaya gönderilmesi planlandı. Bununla birlikte, lansman başlamadan hemen önce Energia, teknik nedenlerle başlatmanın ertelendiğine dair acil bir mesaj aldı. Bu nedenlerin tam olarak ne olduğu, şu ana kadar bilinmemektedir. Fırlatma aracı zaten yakıt kullandığından, yönetim fırlatma gecikmesini değil, istasyonun özerk uçuş süresini uzatmaya karar verdi. Böylece, Nisan 3 üzerindeki 1973, "Salute-2" adı verilen yörünge istasyonu "Almaz" yörüngeye kondu. İki hafta boyunca başarılı bir şekilde uzayda kaldı, ancak 15 nisan gecesi, kompartmanların basınçsızlaştırılması vardı ve yakında telemetri verileri durdu. Birimin kendisi hızla yükseklik kaybetmeye başladı. Basınç azaltmanın, istasyonun, istasyonun yörüngeye getirildiği Proton-K fırlatma aracının üçüncü aşamasında bulunan yakıt kalıntılarının patlaması nedeniyle ortaya çıkan uzay enkazı kalıntılarıyla çarpışması sonucu meydana geldiğine dair öneriler var. Anlaşılır şekilde, mevcut durumda, mürettebatın başlangıcı iptal edildi. Nisan sonunda, istasyon genellikle atmosferin yoğun katmanlarında yandı. Bu nedenle, Salyut-2'e uçmaya hazırlanan mürettebat Salyut-3'a uçmaya hazırlandı.
Almaz askeri istasyonunun ilk operasyonel modeli, üçüncü Salyut adı altında başlatıldı. Bu, yılın 25 Haziran 1974'inde oldu. Temmuz'da 4, Yu.Artyukhin ve P.Popovich'in ilk ekibi gemiye geldi. İki hafta boyunca Almaz gemisinde çalıştılar ve sonra Dünya'ya geri döndü. Uçuş nispeten iyi geçti. G.Sarafanov ve L.Demin'in ikinci ekibi, Soyuz-15'te 15 Temmuz ayını başlattı. Ayrıca askeri istasyona yerleştirmek ve 25 gün boyunca yönetim kurulunda çalışmak zorunda kaldılar. Ancak bu sefer her şey ters gitti. İkinci gün uzun mesafe yaklaşımı başladığında, astronotlar itiş sisteminin büyük aksamalarla çalıştığını fark etti: hızlanma, frenleme ve tersi. Motoru tamir denemesi başarısız oldu. Ek olarak, yakıt beslemesi tükeniyordu. Bu nedenle, astronotlar Dünya ile müzakerelere başlamaya karar verdiler, sonunda inişe hazırlık emri aldılar. Ancak başka olaylar da olumsuz yönde gelişti. Fren motoru zaten açılmaya hazır olduğunda, jiroskoplar dönmeye başladı. Kozmonotlar aniden ampermetrenin ölçüsünü kaybetmeye başladığı andaki kronometreyi ve ampermetreyi izliyordu. İnsanlar inişin işe yaramayacağının farkındaydı, ancak risk almaya karar verdi. Şanslıydılar: motor gemiyi yörüngeden dışarı çıkarabildi. Ve iniş sırasında fırtına bile kozmonotlara gerçek bir önemsiz gibi geldi. Sonuç olarak, iniş yapıldıktan sonra bilgilendirme yapıldı. Mürettebat üyelerinin suçlu olduğu açık, gerçekte kendileri şartların mağduru olsalar bile. Başarısızlıktan sonra Salyut-3 uzay aracının insanlı modda çalışması durduruldu ve Soyuz-16'teki uçuş V. Zholobov ve B. Volynov tarafından iptal edildi.
Yeni “Almaz” lansmanı yılın Haziran 22 1976’inde gerçekleştirildi. Bu sefer Salut-5 olarak adlandırıldı. Gemide iki mürettebat çalıştı: Soyuz-21, V. Zholobov ve B. Volynov ve Soyuz-24, Yu, Glazkov ve V. Gorbatko. Ancak, önceki zamanlardaki gibi, gemideki çalışmalar gemide sorunsuz değildi.
Soyuz-21 gemisi, Temmuz 6 1976’in açılışında piyasaya sürüldü. 60 gün uzayda olması gerekiyordu. Dahası, ordu uçuş süresini 90 güne çıkarmak istedi, ancak bunun nesnel nedenlerle yapılması mümkün değildi. Geminin uçuşu keşifti, bu yüzden astronotların görevleri kameradaki filmin düzenli olarak değiştirilmesini ve geliştirilmesini içeriyordu. Çalışmanın ilk ayında, istasyonun dallarındaki hoş olmayan kokuyu dikkate almazsanız her şey yolunda gider. Astronotlar bunun sebebinin atmosfere ve geminin iç cildinin malzemesinde toksik dumanların serbest bırakılmasından kaynaklandığından emindi. Ayrıca günlük işleri etkilemedi. Ancak, sıkıntılar yakında başladı. 42. Günde, aniden bir alarm sesi duyuldu, ışıklar ve araç üstü cihazların çoğu kapandı. Astronotlar ne olduğunu ve ne kadar ciddi olabileceğini anlamadılar. Durum dakikada kötüleşti. Hava rejenerasyon sistemi çalışmaya son verdi ve oksijen rezervleri daha az kaldı. Buna rağmen, mürettebat üyeleri gemiyi normale döndürmeyi başardı.
Ancak kaza iz bırakmadan geçemedi. Zholobova baş ağrısı ve uykusuzluğa eziyet etmeye başladı. İlk yardım çantasında bulunan hiçbir ilaç yardımcı olmadı. Her gün astronot kötüye gidiyordu. Belli bir süre boyunca, Zholobov'un hastalığı hakkında hiçbir şey rapor edilmedi, ancak kısa bir süre sonra astronotun kendisinin tartışmadan şikayetçi olmasından kısa bir süre sonra. 49 gününde geri dönüş emriyle sonuçlanan müzakereler başladı.
Uçağı analiz ederken, gemide gerçekte olanlar hakkında birçok öneride bulunuldu. Çoğu, mürettebatın psikolojik olarak uyumsuz olduğunu ve uzayda ikinci ayın sonunda mürettebatın birbirleriyle o kadar fazla kavga ettiğini ve bazılarının silah kullanmayı düşünmeye başladığını düşünmeye meyilliydi. Bununla birlikte, her şeyi insan faktörü üzerine suçlamak, çaba sarf etmekten ve uçuşları güvenli kılmaktan her zaman daha kolaydır.
Bir sonraki "Almaz" uçuşu, yılın aynı 1976'unun ekim ayında gerçekleşti. V.Zudov ve V.Rozhdestvensky'den oluşan mürettebatın atmosferik bir araştırma yapması ve ayrıca istasyonun yaşam destek sistemlerinin hizmet verilebilirliğini kontrol etmesi gerekiyordu. Ve bundan sonra gemide iki aylık keşif çalışmalarına başlamak mümkün oldu. Lansmandan sonraki ertesi gün, istasyon ve gemi birleşmeye başladı. Her şey programa göre gitti, ekipman hatasız çalıştı. Ancak, nesneler arasında yaklaşık iki yüz metre olduğunda, olan şey mürettebat ve Dünya'daki liderlik için büyük bir sürprizdi: geminin programa dahil olan istasyona göre hareketinin parametreleri gerçek değerlerle çakışmadı. Bütün bunlar, acil müdahale gerektiren yönetim süreçlerinin hızlandırılmasının nedeni idi. Enstrümantasyon düzgün çalışmadığından, yerleştirmeyi iptal etme ve geri dönmeye hazırlanma emri verildi. İki gün sonra, yörüngeden aşağı inen gemi, Tengiz Gölü'ne iniş yaptı (bu arada, tek şey). tarih Sovyet kozmonotiği). Dokuz saat boyunca astronotlar karaya oturmuş iniş araçtan kurtarılıncaya kadar beklediler.
İstasyonun ardından Yu Glazkov ve V. Gorbatko ziyaret edildi. Daha sonra A. Berezoviy ve M. Lisun'dan oluşan başka bir seferin istasyona gitmesi planlandı. Başlangıç, yılın Mart 1977'i için planlandı. Bununla birlikte, belirli koşullar nedeniyle, insanlı mod "Salyut-5" modundaki operasyon kesildi ve Ağustos ayı başlarında 1977, istasyon Pasifik Okyanusu'na battı.
Böylece "Diamond" denilen orbital istasyonun tarihi sona erdi. Elbette, Bakanlar Kurulu kararı ve Sovyetler Birliği CPSU Merkez Komitesi kararıyla öngörülen ikinci nesil istasyonun projeleri de vardı, ancak bu tamamen farklı bir hikaye.
Kullanılan malzemeler:
http://epizodsspace.airbase.ru/bibl/molodtsov/01/07.html
http://www.cosmoworld.ru/spaceencyclopedia/publications/index.shtml?zhelez_56.html
http://epizodsspace.airbase.ru/bibl/k-r/1992/1-almaz.html
http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BE%D1%8E%D0%B7_(%D0%BA%D0%BE%D1%81%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D1%8C)
http://alternathistory.org.ua/kosmicheskaya-pushka-pod-bryukhom-almaza