H2O formülü ile gösterilen su hayatımızın vazgeçilmez içeceğidir. Sağlıklı yetişkin bir bireyin günde en 1,5 L tüketmesi gereken su Dünya’da malesef az bulunmaktadır. Su döngüsü sayesinde suyumuz sürekli temizlenmekte ve Dünya’nın değişik yerlerine taşınmaktadır. Buna rağmen Dünya’da su dağılımının eşit olduğu söylenemez.
SU KAYNAKLARI
Dünya’da su değişik fiziksel hallerde bulunur. Atmosferde buhar halinde, kutuplarda ve yüksek dağlarda buzullar halinde ve deniz, göl, nehir, yeraltı sularında ise sıvı haldedir. Dünya’da bulunan suların hepsi içilebilir nitelikte değildir. Bu nedenle sular ve kaynakları tatlı su ve tuzlu su olarak iki ana gruba ayrılır.
Tatlı sular: Dünya’daki toplam suyun % 3 ü dür.
Tuzlu sular: Dünya’daki toplam suyun % 97 sidir.
İçinde kütlece % 0,05 den az tuz içeren sular tatlı su, kütlece % 0,05 den fazla tuz içeren sular tuzlu su olarak adlandırılır.
Tuzlu Sular: İçme suyu olarak kullanılamayan tuzlu su Dünya’da bulunan suların % 97 sini oluşturur. Dünya’daki tuzlu su kaynakları:
- Okyanuslar
- Denizler
- Tuz gölleridir.
Tatlı Sular: Dünya’daki su kaynaklarının ancak % 3 ü tatlı sudur. Tatlı su kaynakları ve tatlı su içindeki oranları şöyledir:
- Buzullar (% 68,3)
- Yeraltı suları (% 31,4)
- Yerüstü sularıdır (% 0,3)
Buzullar: Yaz kış erimeyen kar ve buz kütleleridir. Buzullar kutup bölgelerinde ve yüksek dağ tepelerinde bulunur. Tatlı su kaynaklarının % 68,3 ünü oluştururlar.
Yeraltı suları: Yüzeyin altında sabit veya hareket halinde olan sulardır. Tatlı su kaynaklarının % 31,4 ünü oluştururlar.
Yerüstü suları: Göller, akarsular ve bataklıklardır. Tatlı su kaynaklarının % 0,3 ünü oluştururlar.
Çözüm: Okyanus suları tuzlu sudur. Tuzlu suyun büyük kısmı okyanuslardadır. Buzullar ve yer üstü suları tatlı sudur. Tuzlu suyun oranı tatlı suyun oranından bir hayli fazladır. I en büyük olmalıdır.
Tatlı suların yaklaşık % 68 ini de buzullar oluşturur. Yer üstü tatlı suları ise buzullardan daha azdır.
Verilen su miktarları arasında l > ll > III ilişkisi vardır.
Su Kaynaklarının Korunması
Dünya’da tatlı su kaynakları hem az hem de dağılımları da farklıdır. Dünya’nın bazı bölgelerinde su israfı çok yüksek iken bazı bölgelerinde ise kıtlık çekilmektedir. Sanayinin gelişmesi ve bilinçsiz atıklarla tatlı su kaynakları hızla kirlenmekte ve kullanılabilir tatlı su kaynağı olma özelliğini kaybetmektedir. Bu nedenle her yıl yaklaşık yüzbinlerce insan ishalli hastalıklar yüzünden ölmektedir. Su değerli ve az olduğundan tatlı su kaynakları korunmalı ve su kullanımında israftan kaçınılmalıdır.
Su israfını önlemek için aşağıdakiler uygulanabilir.
- Musluklar su sızdırmayacak veya damlatmayacak şekilde olmalıdır.
- Banyoda küveti su ile doldurma yerine duşla yıkanma tercih edilmelidir.
- Traş olurken, elleri yıkarken, dişleri fırçalarken musluk açık bırakılmamalıdır.
- Otomobil ve balkon gibi yerler hortumla değil silerek veya kova ve sünger kullanarak temizlenmelidir.
- Bahçe sulaması buharlaşmanın az olduğu sabah ya da akşam saatlerinde yapılmaldır.
- Çamaşır ve bulaşıkları elde yıkama yerine makinede yıkama tercih edilmelidir.