Peloponnesos Savaşı (Peloponez Savaşı) nedir, ne zaman ve kimler arasında meydana gelmiştir? Peloponnesos Savaşı (Peloponez Savaşı) nedenleri ve sonuçları hakkında bilgi.
Peloponnesos Savaşı (Peloponez Savaşı)
Peloponnesos Savaşı, Eski Yunan kent devletlerinin önde gelen ikisi olan Atina ile Sparta’nın arasındaki savaştır (İÖ 431-404). Thukydides tarafından, o güne değin yapılan en büyük savaş sayılmıştır.
Atina ile Sparta, Yunan kent devletlerinin hemen tamamını kendi önderliklerindeki iki ittifakta toplamışlardı. Atina’nın başında olduğu ittifak, Ege Denizinin kuzeyiyle doğusundaki ada ve kıyı devletlerinin büyük çoğunluğunu kapsıyordu. Sparta ise bir deniz devleti olan Korinthos’un yanı sıra, Peloponnesos’taki ve Yunanistan’ın orta kesimindeki önemli kara devletlerinin çoğuna önderlik ediyordu. Dolayısıyla denizde Atinalılar, karada ise Spartalılar üstündü. Savaş İÖ 431’in ilkbaharında, Sparta’nın müttefiki Thebaililerin, Atina’nın müttefiki Plataia’ya saldırmasıyla başladı.
Savaş, aradaki altı yıllık ateşkesle bölünen ve birincisi 10, ikincisi 11 yıl süren iki döneme ayrılır. Birinci dönemde, önce Arkhidamos komutasındaki Sparta ordusu Atina’yı çevreleyen bölgeye yürüdü. Bunun üzerine savunmaya çekilen Perikles, birkaç ay sonra halkın büyük bölümünü yok edep veba salgını sırasında öldü. Spartalılar Yunanistan’ın batısındaki Atina üslerine saldırdıysa da sonuçta çekilmek zorunda kaldı (İÖ 430-429). Aynca denizde de yenilgiye uğrayan Spartalılar veba salgım sırasında yalnızca, stratejik bir konuma sahip olan Plataia kentini ele geçirebildi (İÖ 427).
Sonraki birkaç yıl üstünlüğü ele geçiren Atina önce Sicilya kenti Syrakusa’ya saldırdı. Ardından Yunanistan’ın batısında ve Peloponnesos’ta askeri harekâtlara girişti. İÖ 425’te oldukça zor duruma düşen Spartalılar barış girişiminde bulundu. Ama Delion Savaşı kahramanı Brasidas komutasındaki bir Sparta kuvvetinin İÖ 424’te Khalkidikia’da elde ettiği önemli başarı Atina’ya bağlı devletleri ayaklanmaya yöneltti. IÖ 422’de Amphipolis’te yapılan önemli savaşta hem Brasidas, hem de Atinalı önder Kleon öldü. Bunun üzerine Kleon’un rakibi Nikias, Atina’yı Sparta’nın barış önerisini kabul etmeye ikna etti.
İÖ 421’de başlayan ve altı yıl süren barış döneminde her iki taraf da küçük devletleri kendi safına çekmeye çalıştı. Zamanla diplomatik manevraların yerini küçük çaplı askeri harekâtlar aldı. İÖ 415’te Atinalıların Sicilya’ya karşı giriştiği büyük saldırıyla savaş yeniden başladı. Çarpışmalar Perslerin desteğini sağlayan Lysandros komutasındaki Sparta deniz filosunun Aigos-Potamoi’de Atina donanmasını yenilgiye uğratmasıyla (İÖ 405) son buldu. Yoğun kuşatma altında açlık tehlikesiyle karşılaşan Atina ertesi yıl teslim olmak zorunda kaldı.