24 Nisan 2023 – Maryland merkezli bir hasta savunucusu olan Tamar L’nin çocukluk döneminde çok uyuyan bir kızı var.
Şu anda 26 yaşında bir avukat yardımcısı olan kızının mahremiyetini korumak için bu makale için adının açıklanmamasını isteyen Tamar, “Her zaman çok derin uyumuştu” diyor. “Ama ‘aralarında’yken daha da kötüleşti ve horlamaya da başladı. Bir fil sürüsünün odasının içinden geçebileceğini ve bunun onu uyandırmayacağı konusunda şaka yapardık. Ve geceleri ne kadar uyursa uyusun gündüzleri yorgundu.”
Tamar’ın kızı, ergenlik dönemini atlattıkça içine daha çok kapandı. Tamar, “‘Utangaç’ olduğunu söyleyemem – kesinlikle arkadaşları vardı – ama çok sosyal değildi veya onlarla okul dışında etkileşime girmekle ilgilenmiyordu” dedi. “Üniversitenin ikinci yılında, kendinden çıkmaya başladığında sosyal olarak çiçek açmaya başlamadı.”
Görünüşe göre Tamar’ın kızı uyku apnesi – nefesinizin tekrar tekrar başlayıp durduğu bir uyku bozukluğu – ve “gece boyunca yeterince uyumasına rağmen muhtemelen beynine yeterince oksijen gitmiyordu.”
A yeni Avustralya çalışması çocukluktan ergenliğe geçiş sırasındaki uyku problemlerini daha sonraki psikiyatrik semptomlarla ilişkilendirmiştir. Araştırmacılar, uyku sorunları ile duygusal veya davranışsal sorunlar arasındaki potansiyel ilişkiyi incelemek için 2 yıl sonra yeniden değerlendirdikleri 9 ila 11 yaşları arasındaki 10.000 çocuğa ilişkin verileri kullandılar.
Araştırmanın ikinci dalgasında uyku sorunu yaşayan çocuklarda “içselleştirme” ve “dışsallaştırma” sorunları da yaşandı.
Avustralya’daki Melbourne Üniversitesi ve Melbourne Health’deki Melbourne Nöropsikiyatri Merkezi’nde doktora adayı olan baş çalışma yazarı Rebecca Cooper, “İçselleştirme” semptomları “içe veya kendine yönelik” olanlardır. Buna depresyon, kaygı ve geri çekilme belirtileri dahildir.
“Dışsallaştırma” semptomları, “tipik olarak saldırganlık veya kuralları çiğneyen davranış gibi dışa, başkalarına doğru yansıtılır” dedi.
Çalışma, daha büyük uyku sorunlarının hem içselleştirme hem de dışsallaştırma davranışlarıyla bağlantılı olduğunu buldu ve “bir dizi farklı duygusal ve davranışsal sorunu önlemek için sağlıklı uykunun önemini vurguluyor” dedi.
Hassas Dönem
Cooper ve meslektaşları “özellikle geç çocukluktan erken ergenliğe önemli geçiş döneminde uyku sorunlarının zaman içinde nasıl değiştiğini incelemekle ilgilendiler.”
Bunu, “birçok genç insan için psikopatoloji ve psikiyatrik semptomlar geliştirmeye karşı artan savunmasızlık zamanı” olarak adlandırıyor. Araştırmacılar “uyku problemlerinin – ve uyku problemlerindeki değişikliklerin – bu psikopatolojik semptomların ortaya çıkmasında rol oynayıp oynamayacağını ve nasıl rol oynayabileceğini belirlemek istediler.”
Soruyu araştırmak için, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki çocuk ve ergen beyin gelişiminin en büyük uzun vadeli çalışması olan Adolesan Beyin Bilişsel Gelişimi (ABCD) Çalışmasından elde edilen verileri kullandılar.
Araştırmacılar, çalışmanın başında ve 2 yıl sonra uyku sorunları test edilen 10.313 çocuğu, Ebeveyn Raporlu Çocuklar İçin Uyku Bozukluğu Ölçeği adı verilen bir anket kullanarak dahil ettiler. İçselleştirme ve dışsallaştırma davranışı, ebeveyn tarafından bildirilen Çocuk Davranışı Kontrol Listesi kullanılarak test edilmiştir.
Uyku problemleri, toplam uyku bozukluklarının yanı sıra uyarılma problemlerini (uyurgezerlik veya kabuslar gibi), aşırı terlemeyi, uykuda solunum bozukluklarını, uyku-uyanıklık geçişlerini (uzuv hareketleri gibi), uykuya dalma güçlüğünü, uykuyu sürdürme güçlüğünü ve gündüz aşırı uykululuğunu içermektedir.
Davranışsal problemler içselleştirme semptomlarını (çekilmiş ve depresif hissetme, ağrı veya yorgunluğun fiziksel semptomlarına sahip olma ve endişeli hissetme gibi) içerirken, dışsallaştırma problemleri kural çiğneme ve saldırganlığı içermektedir.
Araştırmacılar, çocukların uyku profillerini dört kategoriye ayırdı:
- Düşük rahatsızlık
- Uykuya başlama-sürdürme sorunları
- Karma rahatsızlık (orta şiddette ve spesifik olmayan)
- Yüksek rahatsızlık
Erken Müdahale ve Tedavi Önemli
Daha şiddetli üç uyku problemi profilindeki çocuklar, içselleştirme ve dışsallaştırma semptomlarına sahip olma riskinin daha yüksek olduğunu gösterdi. Örneğin, uyku bozukluğu yüksek olan çocukların içselleştirme sorunları yaşama olasılığı %44 ve dışsallaştırma semptomları yaşama olasılığı %24 daha yüksekti.
Zamanla bir uyku problemi geliştirmek, bu davranış problemlerini geliştirmekle bağlantılıydı, ancak zaman içinde bir davranış problemi geliştirmek, bir çocuğun da bir uyku problemi geliştirip geliştirmeyeceğini mutlaka öngörmedi.
Cooper, “Bu semptomları birbirine bağlayan çok sayıda altta yatan mekanizma var” dedi. “Yetersiz uyku, duygularımızı düzenlemede zorluklara yol açar – daha çabuk öfkeleniriz veya daha küçük stresler yüzünden üzülme olasılığımız daha yüksektir.”
İnsanlar ayrıca “uykusuz kaldıklarında başkalarını daha olumsuz veya düşmanca algılama olasılıkları daha yüksektir, bu da içselleştirme semptomlarında artışa yol açabilir” dedi. “Aynı şekilde, duygu düzenlemedeki zorluklar, daha küçük sıkıntılar karşısında daha büyük saldırganlığa yol açabilir.”
Yetersiz uykunun daha dürtüsel olmaya ve daha fazla risk almaya da yol açabileceğini söyledi. “Düzgün uyumadan eylemlerimizin sonuçları hakkında daha az düşünmeye eğilimliyiz, bu da ergenlerde daha fazla kural çiğneyen davranışlara yol açabilir.”
Cooper, “Bulgular, uyku sorunlarının genç ergenlerde oldukça yaygın olduğunu ve ciddiyetinin hem içselleştirme hem de dışsallaştırma semptomları için daha büyük bir riskle ilişkili olduğunu gösteriyor” dedi.
“Ebeveynlerin, öğretmenlerin ve sağlık çalışanlarının genç ergenlerin uyku ve uyku sorunları hakkında düzenli olarak soru sormaları ve uyku davranışları hakkında sağlıklı seçimler yapmalarında onları desteklemeleri çok önemlidir” dedi. “
Ruh Sağlığında Uyku Sağlığının Önemi
Carol Rosen, MD, Case Western Reserve School of Medicine’de pediatri fahri profesörü ve Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi yönetim kurulu üyesiçocuklar “uyku ile mücadele ettiğinde, birçok ebeveynin uyku sorunlarının çocuklarının duygusal veya davranışsal sorunları olabileceğinin veya gelecekte geliştireceklerinin bir işareti olup olmadığı konusunda endişelendiğini” söyledi.
Pek çok çalışma “uyku sorunları ile duygusal ve davranışsal sorunlar arasındaki bu iki yönlü ilişkiyi doğruladı” dedi.
“Şaşırtıcı değil,” mevcut çalışma bu ilişkiyi doğruladı. “Yeni bulgu, geç çocukluk döneminde kötüleşen uyku sorunlarının erken ergenlik döneminde duygusal ve/veya davranışsal sorunların ortaya çıkmasına ve kötüleşmesine katkıda bulunduğu, ancak tersinin olmadığıydı” dedi. “Bu bulgular, genç ergenlerde zihinsel refahı desteklemede uyku sağlığının öneminin altını çiziyor.”
Tamar, kızının uyku problemini daha erken yaşta daha iyi halletmiş olmayı diliyor.
“Uyku apnesi teşhis edilip uygun şekilde tedavi edilmiş olsaydı, bence çok farklı bir lise deneyimi yaşayabilirdi” dedi.
“Geriye dönüp baktığımda, lisede uyku sorunuyla birlikte nihayet üniversitenin sonunda teşhis edilen bir depresyon geçiriyor olabileceğini düşünüyorum.”
Bugün Tamar’ın kızı gelişiyor, kariyerinin ve geniş arkadaş çevresinin tadını çıkarıyor. Tamar, “Her iki sorunun da ele alınması gerektiğini nihayet anlamasına ve onlar için yardım almasına sevindim,” diyor. “Onunla gurur duyuyorum.”