Genel bakış
Parkinson hastalığı, beyindeki kas hareketini kontrol eden sinir hücrelerini (nöronlar) etkileyen bir bozukluktur.
Parkinsonlu hastalar sıklıkla titreme, kas sertliği, yürümede zorluk ve denge ve yavaşlamış hareketler ile ilgili sorunlar yaşarlar. Hastalık, 50 yaşından genç insanlarda da oluşabilirken, semptomlar genellikle 60 yaşından sonra ortaya çıkmaktadır.
Parkinson hastalığı, belirti ve semptomların zaman içerisinde daha da kötüleştiği anlamında ilerleyen bir hastalıktır. Parkinson’un sonuç olarak engelleyici olma olasılığına rağmen, hastalık sıklıkla yavaş yavaş ilerler ve birçok insan teşhisten sonra uzun yıllar üretken bir hayat sürerler.
Üstelik Parkinson hastalığı diğer ciddi nörolojik hastalıkların tersine tedavi edilebilir bir hastalıktır.Tedaviyle ilgili yaklaşımlardan biri ilaç tedavisidir. Başka bir yaklaşım beyni uyaran bir cihazın takılmasını içerir. Diğer yaklaşımlar da cerrahi müdahaleyi içerir. Aynı zamanda, başka tedavilere yönelik araştırmalar devam etmektedir
Belirtiler ve Semptomlar
Parkinson hastalığının ilk belirtiler, yürürken kolunuzun sallanmaması, bir elin parmaklarında hafif bir titreme ya da anlaşılması güç yumuşak, mırıltı halinde konuşma gibi oldukça zor fark edilebilen belirtiler olabilir. Güçsüzlük çekebilir, kendinizi keyifsiz hissedebilir ya da uyumada sorun yaşayabilirsiniz. Veya duş almanın, traş olmanın, yemek yemenin ya da diğer rutin görevlerinizin daha uzun sürdüğünü fark edebilirsiniz.
Parkinson hastalığının diğer belirti ve semptomları şunları içerebilmektedir:
• Titremeler. Bunlar sıklıkla elde,bir parmakta hafif bir titreme ile başlayıp ardından tüm kolunuza yayılabilmektedir. Bazen el titremeleri yuvarlama ya da bozuk para sayma hareketi olarak bilinen baş parmak ile işaret parmağının ileri geri birbirine sürtünmesine neden olabilir. Ayrıca bacaklarınıza titremeler de meydana gelebilir.Bu belirtiler, vücudunuzun bir ya da her iki yanında da meydana gelebilir ve stres altında olduğunuz zaman daha fazla göze çarpabilir. Titreme çok sıkıntı verici olabilse de, genellikle elden ayaktan düşürmez ve çoğu zaman uykuda ortadan kaybolur. Parkinson hastalığının bulunduğu birçok kişi ciddi anlamda titreme yaşamaz.
• Hareketlerin yavaşlaması (bradikinezi). Parkinson hastalığı zaman içerisinde titrek yürüyüş ve kambur duruş ile ayaklarını sürüyerek yavaş bir şekilde yürümeye neden olabilir. Bacak kasları da donabilir, bu durum normal hareketin devam ettirilmesini güçleştirir. Bu özellikle sıkıntı verici bir durumdur; çünkü en basit işlerin zor ve zaman alıcı bir biçimde gerçekleştirilmesine neden olur.
• Sert kaslar. Kas sertliği, çoğunlukla kol ya da bacaklar ile boyunda meydana gelir. Bazen bu sertlik o kadar şiddetli olur ki hareketlerinizi sınırlar ve ağrıya sebep olur.
• Dengenin bozulması. Duruşunuz Parkinson hastalığı sonucunda dengesiz hale gelebilir. Bu sorun çoğu zaman yıllar boyunca küçük ölçüde kalabilir.
• Otomatik hareketlerin kaybı. Göz kırpma, gülümseme ve yürürken kollarınızın sallanması insanın normal bir parçası olan bilinç dışı davranışlarıdır. Parkinson hastalığında bu davranışlar azalma hatta tamamen ortadan kalkma eğilimindedir. Bazı kişilerde dik dik sabit bakma ifadesi ya da gözlerin kırpılmaması durumu ortaya çıkabilir. Diğerleri hiç el kol hareketi yapmayabilir veya konuşurken hareketsiz görünebilirler.
• Bozuk konuşma. Parkinson hastalığı olan birçok insanın konuşmada sorunları vardır ve sesleri çoğunlukla monoton ve çok alçak bir hal alır. Bu yaşlılarda daha da özel bir sorun halini alabilir. Zira Parkinson hastalığı olan bir kişinin alçak sesi, duyması zayıf olan eşi tarafından duyulamayabilir.
• Yutmada zorluk. Bu durum, hastalığın ileri aşamalarında gelişebilir, ancak nadir vakalar haricinde, yutma sorunu olan birçok kişi kendi başlarına yemek yemeye devam edebilmektedir.
• Bunama. Parkinson hastalığı olan kişilerin küçük bir yüzdesinde, düşünme, sonuç çıkarma ve hatırlama kabiliyetini etkileyen bu zihinsel bozukluk hastalığın ileri dönemlerinde gelişmektedir. Genellikle Alzheimer hastalığı ile ilişkili olmasına rağmen, bunama diğer koşullarla da meydana gelebilir. Parkinson’da bunamanın başlaması genellikle düşünme süreçlerinin yavaşlaması ve konsantrasyonda sorunlar ile göze çarpmaktadır.