İçindekiler
Köpeklerde panosteitis , bir veya daha fazla uzun bacak kemiğinin ağrılı bir iltihabıdır. Bazen bu duruma büyüme ağrıları denir. Panosteitis aynı anda birden fazla kemikte meydana gelebilir veya hareket ederek bir kemikten veya bacaktan diğerine geçen değişen bir topallığa neden olabilir. Topallık çok aniden ortaya çıkar ve genellikle kendiliğinden yani travma veya aşırı egzersiz öyküsü olmadan ortaya çıkar.
Panosteitis, genç, hızla büyüyen köpekleri etkileyen bir durumdur. Herhangi bir köpek türünde ortaya çıkabilmesine rağmen, Alman Çobanları (en yaygın), Büyük Danimarkalılar, Golden Retrieverlar, Labrador Retrieverler, Rottweilers, Doberman Pinschers ve Basset Hounds gibi daha büyük ırklar bu soruna daha yatkındır.
Etkilenen köpekler genellikle 5 ila 14 aylıktır, ancak ilk belirtiler 2 aylıkken veya 18 aylıkken ortaya çıkabilir. Her iki cinsiyette de panosteitis gelişebilmesine rağmen, erkek köpekler dişilere göre daha sık etkilenir. Etkilenen köpekler genellikle 2 yaşına gelene kadar tekrarlayan panosteitis ataklarına sahiptir ve bu süre zarfında kendiliğinden düzelir.
Panosteitis ağrılı bir durumdur ve ağrı muhtemelen kemik içindeki artan basınçtan veya periosteumdaki (kemiğin dış, yumuşak doku astarı) ağrı reseptörlerinin uyarılmasından kaynaklanır. Panosteitin altında yatan neden bilinmemektedir, ancak genetik, stres, enfeksiyon, metabolizma veya otoimmün faktörlerden kaynaklanabilir. Alman Çobanları özellikle panosteite yatkın göründüğü için, en azından bu cinste hastalığın genetik bir bileşeni olabilir. Uygun olmayan beslenme de bazı köpekleri bu duruma yatkın hale getirebilir.
Hastalık, uzun kemiklerin orta şaftını etkiler ve ilik boşluğunun içinde kemik üretimine neden olur. Neyse ki, kemik iliğinin kan hücresi üretme yeteneğini etkilemez ve kemik iliğinde kalıcı bir hasar yoktur.
Yüksek proteinli diyetler, büyük cins köpekleri panosteite yatkın hale getirebilir, bu nedenle köpeğinize bunu önlemeye yardımcı olmak için yüksek kaliteli, büyük cins köpek maması beslemeniz önemlidir.
Tipik semptom, bir veya daha fazla bacağın ani, açıklanamayan, ağrılı bir topallığıdır. Topallık hafif veya şiddetli olabilir. Etkilenen en yaygın kemik humerustur (üst kol), ancak panosteitis ayrıca radius ve ulnada (her iki kemik de ön bacakta), femurda (uyluk) ve/veya tibiada (alt arka bacak) bulunabilir. Etkilenen kemik dokunulduğunda ağrılı olacaktır.
Ağrı aniden ortaya çıkabilir ve daha sonra çok hızlı bir şekilde çözülebilir. Genellikle herhangi bir yaralanma veya travma belirtisi görmezsiniz – köpeğiniz bir gün topallayarak uyanır.
Köpeğinizin ne zaman acı çektiğini bilmek de zor olabilir. Bacaklarının uzun kemiklerini hafifçe sıkarsanız, bazen köpeğiniz ağlar veya acı içinde bacağını çeker. Etkilenen bacağını kullanmak istemeyecek kadar acı verici olabilir.
Topallığın dışında görülen belirtiler;
Panosteiti teşhis etmek için veteriner hekimler, köpeğinizin geçmişi ve fizik muayene ile başlar. Köpeğinizin ani topallama başlangıcı olan genç, büyük cins bir köpek olması gibi sağlık bilgileri genellikle en büyük ipucudur.
Fizik muayene için, veterineriniz ilk olarak hangi bacakların etkilendiğini belirlemek için yürürken köpeğinizi izler. Ardından veteriner ağrı reaksiyonlarını kontrol etmek için bacakların, sırtın ve boynun tüm bölgelerine sıkıca bastırarak ortopedik muayene yapar. Ayrıca köpeğinizin tüm eklemlerini esnetecek ve uzatacaklar.
Veteriner hekiminiz köpeğinizi muayene ettiğinde, etkilenen kemiklere basınç uygulandığında eğer köpeğiniz ağrı gösteriyorsa panosteitten şüphelenilecektir. Teşhis, genellikle etkilenen kemiklerin yoğunluğunda karakteristik bir artış gösteren radyografiler (X-ışınları) ile doğrulanır. Değişim derecesi, topallığın ciddiyeti ile ilişkili olmayabilir. Bazı durumlarda, topallık başladıktan sonra on güne kadar radyografik kanıt bulunmayabilir; bu durumlarda 2 hafta sonra çekilen röntgenlerin tekrarı tanıyı doğrulayacaktır. Durum düzeldikten sonra kemik yoğunluğu normale döner ve kemik radyografilerde normal görünür.
Bununla birlikte, ağrı belirtileri, röntgenlerin değişiklik göstermesinden 10 gün öncesine kadar ortaya çıkabilir, bu nedenle normal bir röntgen, köpeğinizde panosteitis olmadığı anlamına gelmez. Ancak röntgen, köpeklerde enfeksiyonlar, tümörler ve kırık kemikler gibi diğer kemik ağrısı nedenlerini ortadan kaldırmaya yardımcı olur.
Bu hastalık kendi kendini sınırlamasına ve kendiliğinden geçmesine rağmen, topallık atakları sırasında durum köpeğiniz için çok acı vericidir. Bu zamanlarda, gerektiğinde analjezikler (ağrı kesici ilaçlar) ve anti-inflamatuar ilaçlar (örn., meloksikam) kullanılarak süreç yönetilebilir.
Evcil hayvanınızın daha rahat hissetmesine yardımcı olmak için her zaman ağrı kontrolü verilmelidir; köpeğinizin ağrı kontrolünü reddetmek insanlık dışıdır. Topallık atakları sırasında egzersiz kısıtlanmalıdır. Bölümler arasında, hafif ila orta derecede egzersiz teşvik edilmelidir, ancak çok uzun yürüyüşler gibi sert veya kuvvetli egzersiz önerilmemektedir.
Panosteitisli bazı köpeklerin iştahı zayıftır; bu durumlarda, onlara uygun şekilde dengeli ve lezzetli bir diyet verildiğinden emin olmak önemlidir. Bazı durumlarda nutrasötikler, omega-3 yağ asitleri veya antioksidanlar gibi takviyeler yardımcı olabilir.
Panosteitis kendi kendini sınırlayan bir hastalıktır, yani sonunda ortadan kalkacaktır. Köpek 18-24 aylık olana kadar hastalık tamamen çözülmelidir. Her topallık dönemi 3 haftadan fazla sürmemelidir; evcil hayvanınızın topallığı 4-5 haftadan daha uzun bir süre rahatlamadan devam ederse, köpeğin başka bir kemik bozukluğundan etkilenmiş olması muhtemeldir.
Büyük ırk köpeklerde aşırı düzeyde protein ve kalsiyum içeren diyetler arasında potansiyel bağlantılar olmasına rağmen, büyük ırk köpek yavrularını daha düşük seviyelerde protein ve kalsiyum içeren yetişkin köpek maması ile beslememek gerekir. Bunun nedeni, yetişkin köpek mamalarının da köpek mamalarına göre daha düşük kalori veya enerji seviyelerine sahip olmasıdır. Hızla büyüyen köpek yavruları, büyüme ihtiyaçlarını karşılamak için daha yüksek düzeyde diyet enerjisine ihtiyaç duyar ve bu gereksinimleri karşılamak için daha düşük enerjili yiyecekler yemeleri gerekir. Daha fazla düşük enerjili bir diyet yemek, genel olarak daha yüksek protein ve kalsiyum alımına neden olur.
Daha iyi bir seçenek, etkilenmiş bir köpeği, özellikle büyük ırk yavru köpeklerde veya ergenlerde kullanılmak üzere formüle edilmiş yüksek kaliteli bir diyetle beslemek ve köpeği zayıf, sağlıklı bir vücut ağırlığında tutmak için verilen miktarı sınırlamaktır. Yavru köpeğinizin fazla kilolu olmasına izin vermeyin. Köpeğiniz için en uygun beslenme konusunda daha fazla tavsiye için veteriner hekiminize danışın.
Panosteitis genç ve hızlı büyüyen köpeklerde meydana gelmektedir. Her ne kadar tüm ırklarda görülebilecek bir rahatsızlık olsa da özellikle Alman çoban köpeği, Danua, Golden Retriever, Labrador Retriever, Rottweiler, Doberman ve Basset tazısı gibi büyük ırk köpeklerde panosteitis görülme riski çok daha yüksektir.
Panosteitis, 5 – 14 aylık köpeklerde sık görülür. İlk belirtiler 2 ay gibi oldukça erken ya da 18 ay gibi oldukça geç bir dönemde ortaya çıkabilir. Panosteitis, erkek köpeklerde, dişi köpeklere göre daha sık görülür. Panosteitis olan köpeklerde tekrarlayan ataklar yaklaşık 2 yaşına kadar sürer, 2 yaşından sonra ise rahatsızlık kendiliğinden ortadan kalkar.
Panosteitis ciddi bir hastalık olmamasına ve topallığın yaygın bir nedeni olmasına rağmen, diğer daha ciddi kemik hastalıkları genç köpeklerde topallığa neden olabilir. Bu daha ciddi kemik hastalıklarından birinin ani bir topallığa yol açmadığından emin olmak için radyografiler çekilmelidir. Eğer radyografiler tipik panosteitis lezyonlarını gösteriyorsa, köpeğinizin sonunda sorunu aşacağından emin olabilirsiniz.
Panosteitisli köpeklerde tipik olarak, büyüme ağrıları 2-4 hafta sürer. Köpeğiniz 2 yaşına geldiğinde, büyüme ağrıları genellikle durur.
Yavru köpeğinizin aktivitesini azaltmak, büyüme ağrılarını hafifletmeye yardımcı olacaktır. Veteriner hekiminiz ayrıca ağrıyı hafifletmek için nonsteroidal, antienflamatuar bir ağrı kesici ilaç da reçete edebilir.
Büyüyen ağrıları olan yavru köpekler veya genç yetişkin köpekler genellikle bilinen bir yaralanma olmaksızın aniden topallamaya başlar. Eğer böyle bir şüpheniz varsa mutlaka veteriner hekiminize gitmelisiniz.