TRichard Nixon yönetiminin topluca Watergate olarak hatırlanan büyük güç suistimallerinin muazzam bir faydası vardı: Amerikan demokrasisini önemli ölçüde güçlendiren bir dizi yasaya ilham verdiler.
Brookings Enstitüsü’nün Etik, Hukukun Üstünlüğü ve Demokrasinin Nasıl Yeniden Kurulacağı başlıklı bu yeni kitabı, işleyen bir sürecin o çok uzak günlerini hatırlatıyor.
Watergate’e verilen yanıt, adaylara ve siyasi eylem komitelerine bireysel katkılarda bize gerçek sınırlar verdi (Federal Seçim Kampanyası Yasası); gerçekten bağımsız bir Özel Hukuk Müşavirliği Ofisi (Devlet Yasasında Etik); her büyük kurumda müfettiş generalleri (Genel Müfettiş Yasası); çok daha etkili bir bilgi edinme süreci; ve hükümetin “halkın hizmetkarı” olması ve “onlara karşı tamamen sorumlu olması” gerektiği şeklindeki yeni fikri benimseyen bir Güneş Yasası.
O zamandan beri, giderek daha muhafazakar bir yüksek mahkeme, en feci şekilde 2010’da Citizens United ile olmak üzere en önemli kampanya finansmanı reformlarının içini boşalttı ve 2013’te Oy Hakları Yasası’nın en etkili kısımlarını yok etti. Kongre, kısmen Ken Starr’ın Bill Clinton’ı soruştururken onu nasıl kötüye kullandığından dolayı, özel hukuk danışmanı yasasının geçerliliğini yitirmesine izin verdi.
Watergate reformlarının çözülmesi, modern zamanların en yozlaşmış ABD hükümeti olan Donald Trump’ın zeminini hazırlayan birçok faktörden biriydi.
Bilinen tüm suistimaller tek bir ciltte listelendiğinde, benim kadar Trump’ın suçlarına alışmış biri bile şaşırabilir. Bu kitabın yazarlarının “Tuzakçılığın Yedi Ölümcül Günahı” olarak tanımladıkları şeyler arasında “Etiği Küçümseme, Hukukun Üstünlüğüne Saldırı, Kesintisiz Yalan ve Yanlış Bilgilendirme, Utanmazlık” ve elbette “Kişisel ve siyasi çıkar peşinde koşma” yer alır.
Kitap, Trump’ın asıl günahını, işlerini kör bir güvene tabi tutmayı reddetmesi olarak tanımlıyor ve bu da en az 3.400 çıkar çatışmasına yol açıyor. Federal çıkar çatışması yasasının özellikle başkanı muaf tutmasına yardımcı olmadı. Modern zamanların “meşruiyeti” veya “başkanlığın meşruiyetinin görünümü” ile hiçbir ilgisi olmayan ilk cumhurbaşkanı altında, bu pratikte hiçbir şeyi sınırsız bırakmadı.
Anayasanın tazminat maddesi, her hükümet yetkilisinin “herhangi bir Kral, Prens veya yabancı Devletten herhangi bir hediye, Maaş, Görev veya Unvan” kabul etmesini yasaklıyor, ancak herhangi bir yaptırım mekanizması yok. Böylece, Çin Merkez Bankası bir Trump şirketine tahminen 5,4 milyon dolar öderken, utanmaz bir başkana Filipinler’den Kuveyt’e kadar herkes otellerinden maaş ödeyebilirdi. (İncir yaprağı olarak Trump, iki yıllık başkanlığı boyunca yabancı hükümetlerden elde ettiği kârlardan hazineye 448.000 dolar verdi, ancak herhangi bir muhasebesi yoktu.)
Trump, gizli servisten Mar-a-Lago’yu ziyareti için misafir odaları için 32.400 dolar ve New Jersey golf kulübündeki bir kulübe için ayda 17.000 dolar talep ederek federal hükümetin kendisine doğrudan ödeme yapmasını bile sağladı.
ABD Özel Hukuk Müşavirliği, federal yetkililerin siyasi faaliyetlerini yasaklayan Hatch Yasası’nın düzinelerce ihlalini katalogladı. Kötüler arasında Peter Navarro, Dan Scavino, Nikki Haley ve en ısrarlı şekilde Kellyanne Conway vardı. OSC bulgularını, elbette hiçbir şey yapmayan Trump’a havale etti. Conway neşeliydi.
Hapis cezası başladığında bana haber ver, dedi.
Ayrıca Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, İsrail’e yaptığı bir görev sırasında Kudüs’e bakan bir blöften Cumhuriyetçi kongreye hitap ediyordu. Farklı bir yolsuzluk kategorisinde, EPA yöneticisi Scott Pruitt’in kurduğu 43.000 dolarlık ses geçirmez telefon kulübesi ve sağlık sekreteri Tom Price’ın lüks seyahat için harcadığı 1 milyon dolar vardı. Bu ikisi aslında istifa etti.
Kitap çoğunlukla dört yıllık Trump suç dalgasına odaklanıyor. Ancak hiçbir suçun kovuşturulmadan bırakılmayacak kadar büyük görünmediği bir iklim yarattığı için suçu Demokratlara atacak kadar iki taraflıdır.
Barack Obama’nın yürütme emirleri tarafından uygulanan katı etik kuralları, neredeyse skandalsız bir yönetim üretti. Ancak Claire O Finkelstein ve Richard W Painter, korkunç bir emsal teşkil eden bir skandalın olduğunu iddia ediyor: George W Bush döneminde yürütülen yasadışı işkence nedeniyle CIA’de kimseyi yargılamama kararı.
Bu “hesap verme sorumluluğundaki başarısızlık” “son derece yıpratıcıydı. İşkence konusunda ‘geriye değil ileriye bakma’ kararı, ülkenin hükümet yetkililerini yasaların kısıtlamalarına tabi tutma kabiliyetine zarar verdi”.
Ancak yazarlar, daha güçlü bir duruşun Trump yönetimini kendi kanunları çiğneyenleri kovuşturma konusunda daha istekli hale getirebileceğini iddia ederken muhtemelen biraz fazla iyimserler.
Yazarlar, federal hükümette, yürütme organı içindeki etik kuralların toptan ihlalinden bile daha kötü olan iki şey olduğuna dikkat çekiyor: Kongre ve yargı organlarında etik kuralların neredeyse tamamen yokluğu.
Meclisin etik el kitabı, “bir üyenin … resmi konumunu kişisel kazanç için kullanamamasının temel olduğunu” söylüyor. Ancak bu “neredeyse anlamsız” hale geldi ve üyeler “şirket hissesine sahip oldukları sektörler” hakkında işlem yapabilecek hale geldi.
Senato, iki parlak sözle kendisini endişelerden muaf tutuyor: hiçbir üye, “temel amacı” “yalnızca kendi maddi çıkarlarını ilerletmek” olan bir yasayı teşvik edemez. Mevzuatın başka amaçları da olduğu müddetçe, şahsi çıkarlar geçişe engel değildir.
Yazarlar, Watergate’in suçlarının Trump’ın yolsuzluğuna kıyasla sönük kaldığından, bunun 1970’lerden bu yana derin reform için en büyük fırsat olması gerektiğini savunuyorlar. Ama elbette böyle bir reformun bu Kongre’den geçme şansı yok, çünkü Cumhuriyetçilerin hükümeti dürüst kılmakla hiçbir ilgisi yok.
Hiçbir şey bize demokrasimizin çöküşü hakkında Meclis ve Senato azınlık liderleri Kevin McCarthy ve Mitch McConnell’in birincil endişesinden daha fazlasını anlatamaz. Tek amaçları, tüm bu suçların failini veya azmettiricisini rencide edecek herhangi bir eylemden kaçınmaktır. Nixon’ın yaptığı gibi onu istifaya zorlamak yerine, bu titreyen adamlar hala Donald Trump’ın kendilerine liderlik edebilecek tek kişi olduğunu iddia ediyor.