Roma, gerçekten çok eski bir kent.
Bugün bile yaşı 2800’ün üzerinde yüzlerce bina var. Bu sebeple gerçekten de Roma sokaklarında yürürken kendinizi 8. yüzyılda hissedebilirsiniz. Yazı dizimiz bu muhteşem kente aynı zamanda bir mimar olan Benito Mussoli’nin bıraktığı izleri incelemeye çalışacak.
Klasik Roma kenti 1. yüzyıl ile 4. yüzyıl arasında inşa edilmiş. 4. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar Hristiyanlığın etkisini yoğun olarak hissettirdiği bir dönem olmuş. Bizans, Rönesans ve Barok dönemi eserleri bu yüzyıllarda yapılmış. Mussoli’ni ise İtalya’nın yeni ve çağdaş zamanlarını temsil edecek üçüncü bir Roma dönemi oluşturmak istemiş ve bu sebeple Roma’nın çehresinde belirgin etkiler bırakmış.
İtalya’da 1922 yılında başbakan olduğunda 39 yaşında olan Mussolini, Antik Roma İmparatorluğu’nun yapılarını restore etmek ve herkesin eşit olduğu sosyalist bir ütopyayı gerçekleştirmek hayali kuruyormuş. Gerçi sonradan bu düşüncesi mutasyona uğrayarak totaliter bir kabusa dönüştü ancak ilk düşünce buymuş.
1934 yılında şehrin önemli yapılarından Via dei Fori İmperial’in yakınlarındaki 4. yüzyıldan kalma Maxentius Bazilikası’na gümüşten ve bronzdan yapılma beş harita koymuş.
Birinci harita, Roma İmparatorluğu’nun doğuşunu,
İkinci harita Roma İmparatorluğu’nun genişleme dönemini,
Üçüncü harita Roma İmparatorluğu’nun Augustus dönemini,
Dördüncü harita Roma İmparatorluğu’nun 3. yüzyılda Trajan yönetiminde ulaştığı en geniş dönemi yansıtmakta.
Beşinci harita ise Mussolini’nin içine Arnavutluk, Hırvatistan, Balkanlar, Fransa’nın bir kısmı, Yunanistan, Doğu Afrika, Tunus, Libya, Mısır, Sudan, Etiopya ve Somaliyi topraklarını da alan devasa hayalini anlatıyor.
Sonunda biliyorsunuz 1934 yılında Libya’yı 1936 yılında Etiopya’yı ve 1936’da Arnavutluğu işgal etti kendisi ama geri kalanını asla başaramadı.
Fotoğraf 1936 yılında çekilmiş. Bu haritaların dördü hala aynı yerde. Beşincisine senelerdir ulaşılamıyordu ancak 2000’li yıllarda onu da bir depoda buldular sanırım.
28 Nisan 1945’te Mussolini ve metresi Clara Petacci kominist partizanlar tarafından yakalanıp ölüdürlüyorlar. Mussolini öldürüldüğünde 61 yaşında ve Roma’nın çehresini sonsuza kadar değiştirecek sayısız iz bırakmış. Yüzlerce binayı yok etmiş, binlerce insanı yerinden etmiş.
Roma’da Mussolini’nin izlerini Roma’ya gitmeden aradığımız yazı dizimizin ikinci yazısında görüşmek üzere kendinize iyi bakın.
NOT: Yazı dizisini hazırlarken özetlemeli bir yaklaşımla şuradaki içerikten yararlanıyoruz sevgili okur.