Onlara “vahşi” demeyin. Neanderthaller sebze yiyordu.
Araştırmacılara göre İspanya’da mağara insanlarına ait bir kamp yerinde bulunan 50,000 yıllık dışkı kalıntıları, modern insanın tarihöncesi kuzenlerinin diyetlerinde sağlıklı miktarda bitkilere yer verdiğini gösteriyor olabilir. 25 Haziran 2014’te PLOS ONE dergisinde yayınlanan bulgulara göre bulunan dışkının, fosilleşmiş kimyasal kalıntılara dayanılarak bilinen en eski insan dışkısı olduğu söylenebilir.
Kayıp Kuzenler
Neanderthaller, Homo sapiens’in soyu tükenmiş en yakın akrabaları (modern insanlarla melezlenecek kadar yakın). 230,000 yıldan 40,000 yıl öncesine kadar Avrupa’da dolaştılar. Neanderthaller modern insan gibi görünüyorlardı fakat daha tıknaz bir yapı, daha çıkık bir kaş kemeri ve daha geniş bir buruna sahiplerdi.
Son yapılan araştırmalar, Neanderthallerle ilgili çizilen “beyinsiz kaba insan” resimini altüst etti. Soyu tükenmiş kuzenlerimiz belki de ateşi kontrol ediyor, alet yapıyor, ölülerini gömüyor, kuş tüyleriyle kendilerini süslüyor ve mağaralarını düzenliyordu.
Son birkaç yılda yapılan çalışmalar Neanderthallerin sadece kırmızı et kemiren karnivorlar olmadığını; hatta çok yönlü ve geniş kapsamlı bir beslenme şekline sahip olduğunu da ortaya koyuyor. Arkeologlar Fransa’nın Rhone Valley bölgesindeki bir Neanderthal mağarasında balık pulu kalıntıları, kuş tüyleri ve karbonhidratlı bitkiler buldu. Başka bir grup arkeolog ise, İber Yarımadası’ndaki Cebelitarık Dağı’nda bulunan bir Neanderthal ocağı yakınlarında fok, yunus ve balık kemikleri keşfetti. Proceedings of the National Academy of Sciences dergisindeki 2010 yılına ait bir çalışma, Neanderthal dişlerinin arasına sıkışmış mikrofosilleri bitki (hurma ağacı gibi), baklagil ve çim tohumu olarak tanımladı.
Araştırmacılar bu çalışma için 60,000’den 40,000 yıl öncesine kadar çeşitli süreçlerde Neanderthaller tarafından işgal edilmiş İspanya’daki arkeolojik kazı alanı olan El Salt bölgesindeki toprakta bulunan fosilleşmiş dışkı (genellikle koprolit olarak anılır) parçacıklarında gerçeği açığa çıkaracak biyoişaretçiler aradı.
Kolesterol (tüm hayvanlar tarafından üretilen bir molekül) metabolizması esnasında ortaya çıkan bir lipid olan koprostanol formuna dayanarak tüm dışkı numuneleri Neanderthallerin hayvanları yediğini gösteriyor. Fakat iki numune aynı zamanda az bir miktarda 5B stigmastanol (bağırsağın bitkisel kaynaklardan gelen bir bileşen olan fitositerolü sindirimi esnasında ürettiği kimyasal) içeriyor. Araştırmacılar bu çalışmayı Neanderthallerin omnivor bir diyete sahip olduklarını gösteren ilk direkt kanıtı olarak tanımlıyor.
Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’ndeki araştırmaya misafir öğrenci olarak ışık tutan ve İspanya’daki La Laguna Üniversitesi’nde yüksek lisans öğrencisi olan Ainara Sistiaga bu sonucun şaşırtıcı olmadığını, Neanderthallerin de primat olduğunu ve birçok primatın omnivor olduğunu söyledi.
Sistiga, Live Science’a gönderdiği e-postada şunları söyledi; “Onların gerçekte ne çeşit bitkileri yediğini söyleyemeyiz, fakat bazı bilim insanları bu bölgede muhtemelen meyvelere, yemişlere ve yumru köklere erişim olanağı bulunduğunu ileri sürüyor.”
Şüpheli Sonuçlar
Başka uzmanlar bulunan dışkının Neanderthallere ait olup olmadığı konusunda şüpheciydi. Belki de makalenin editörü ayıları, yaban domuzlarını ve bu bölgede dolaşabilen ve bir kanıt bırakmış olabilecek diğer omnivorları hariç bırakmakta çok aceleci davrandı.
Almanya’daki Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü’nde araştırmacı olan ve bu çalışmanın içinde yer almayan Michael Richards şunları söylüyor; “Bu fosilleşmiş dışkı türlerini tanımlamak herkesin bildiği gibi zordur, bu yüzden üzerinde çalıştıkları dışkıların insanlara ait olduğu güvenilirlikten uzaktır.”
Bir başka araştırmacı da ateşin hemen yanında bulunduğu için dışkı fosillerinin yerinin sorgulanabilirliğine dikkat çekti.
“İnsan dışkısı yemek pişirme yerine nasıl bu kadar yakın olabilir?” diye soran Almanya’daki Tübingen Üniversitesi’nden Hervé Bocherens, Live Science’a yolladığı bir e-posta ile şunları söyledi; “Terk edilmiş ocakların modern ayıların ilgisini çektiğini biliyoruz, muhtemelen herhangi bir düşünceleri olmadan arkalarında dışkı bıraktılar.”
Bocherens bilim insanlarının kimyasal profili için çok daha iyi dayanak verilerine ihtiyacı olduğunu ve bunu ayılar ve insanlar gibi farklı hayvan türlerinin fosilleşmiş dışkılarında görmeyi beklemeleri gerektiğini ekledi. Araştırmacıların fosilleşmiş dışkıdaki kimyasalların bunca zaman içinde nasıl ayrıştığını da daha iyi anlamaları gerektiğini söyledi.
Kaynak: www.livescience.com/46529-poop-fossils-reveal-neanderthals-ate-plants.html