Sağlıklı bir gebelik için demir
Günlük yaşamda önemli bir besin maddesi olan demir, hamilelik döneminde daha da fazla önem kazanır.1 Gebelik sırasında demir eksikliği anemisi olması, bebeğin erken doğmasına (prematüre) ya da küçük olmasına (düşük ağırlıklı gebelik) neden olabilir.1
İlave demir ne için kullanılır?
Plasenta
Plasenta, gebelik esnasında gelişen yeni bir organdır. Kanınızdaki oksijen ve besin maddeleri, plasentadan göbek bağına geçerek bebeğinize ulaşır. Bebeğinizin oluşturduğu atıklar ise tekrar göbek bağından plasentaya geçerek vücudunuzdan atılır.2
İlave kan
Hamileliğiniz esnasında vücudunuzda dolaşan kan miktarı neredeyse iki kat artar.3
Kan; plazma ve alyuvarlardan oluşur. Alyuvarların sayısını artırmanız gerekir, bunun için de vücudunuzun demire ihtiyacı vardır.3 Ayrıca plasentanın büyümesi ve olması gerektiği şekilde işlev gösterebilmesi için de demire ihtiyaç vardır.4
Ne Kadar Demire İhtiyacım Var?
İhtiyaç duyulan demir miktarı, gebeliğin farklı dönemlerine göre değişiklik gösterir. Adetlerin sona ermesi nedeniyle ilk üç aylık dönemde bir miktar demir kazanımı olabilir ancak ikinci ve üçüncü trimesterlerde demir ihtiyacı artar.3
Öyle ki, gebelik esnasındaki demir ihtiyacı gebelik öncesindekine kıyasla 1.5 kat daha fazla olabilir.5
Neyse ki vücudunuz besinlerden mümkün olduğunca fazla demir alacak şekilde tasarlanmıştır ve bebeğinizin ihtiyaçlarına bağlı olarak besinlerden demir emilimi de değişir. Hamileliğinizin 30. haftasına geldiğinizde vücudunuz, tükettiğiniz besinlerdeki demirin neredeyse %90’ını absorbe etmektedir. Bu oran, 8. haftadaki düzeyin 3 katıdır.3
Demir açısından zengin besinler tüketerek vücudunuza yardımcı olabilirsiniz. Gebelik esnasında bazı besinlerden kaçınılması gerektiğinden, hangi besinleri tüketmeniz gerektiğini doktorunuza sormanın önemli olduğunu unutmayın.6,7
Yine de demir açısından zengin bir beslenme tarzına ve vücudunuzun gebeliğe uyum sağlamasına rağmen ihtiyacınız olan tüm demiri almakta zorlanabilirsiniz.3
Demir eksikliği riski taşıyor muyum?
Demir eksikliği ya da demir eksikliğine bağlı anemi riskini artıran bazı faktörler vardır:
- Gebelikten önce demir düzeyleriniz düşükse
- Başka çocuğunuz varsa ve özellikle bu çocukların yaşları birbirine yakınsa
- İkiz ya da daha fazla çocuklu bir hamilelik söz konusuysa8
Doktorunuz, hamileliğiniz esnasında demir eksikliğine bağlı anemi için kan testi yapacaktır. Bununla birlikte, sizde demir eksikliği olduğunu düşünüyorsanız doktorunuzla konuşmanız önemlidir. Semptom Arama Aracını kullanarak semptomlarınızı kontrol edebilirsiniz.
Demir Yetmezliği ve Doğum
Hamileliğiniz sırasında demir eksikliği anemisi yaşamanız, doğum esnasında herhangi bir kan kaybı ile başa çıkmanızı zorlaştırabilir.8 Bu da ‘Postportum hemoraji’ olarak bilinen, doğum sonrasında çok fazla kan kaybı yaşamanızın, daha olası olduğu anlamına gelebilir.
Elektif (planlanarak) ya da acil olmasına bakılmaksızın bebeğinizi sezaryen yoluyla dünyaya getirirseniz, doğum sırasında ağır kan kaybı ve dolayısı ile doğum sonrasında da demir eksikliği açısından yüksek risk altında olabilirsiniz.9 Bununla birlikte, sezaryen doğum yapacaksanız, özellikle de plasentadaki komplikasyonlar nedeniyle, bol miktarda demir alımı yoluyla vücudunuzun bu operasyonu atlatmasına yardımcı olabilirsiniz.
Bebeğinizin doğumundan sonraki demir ihtiyacıyla ilgili ayrıntılı bilgi almak için “Doğum ve erken dönemde demir” bölümünü inceleyebilirsiniz.
Demir hem bebeğiniz için hem de sizin için önemlidir. Kendinize iyi bakmayı unutmayın.
REFERANSLAR
- a.b. Milman N. Prepartum anaemia: prevention and treatment. Ann Hematol. 2008;87(12):949-59. doi:10.1007/s00277-008-0518-4.
- Desforges M, Sibley CP.Placental nutrient supply and fetal growth. Int J Dev Biol. 2010;54(2-3):377-90. doi:10.1387/ijdb.082765md.
- a.b. c. d. e. Bothwell TH. Iron requirements in pregnancy and strategies to meet them. Am J Clin Nutr. 2000;72(Suppl):257S-264S.
- Cetin I, Berti C, Mandò C, Parisi F.Placental iron transport and maternal absorption. Ann Nutr Metab. 2011;59(1):55-8. Available at: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22123640. Accessed February 12, 2014.
- McDermid J, Lönnerdal B.Iron. Adv Nutr. 2012;(1):532-533. doi:10.3945/an.112.002261.Table.
- Hartmann S, Brørs O, Bock J, et al.Exposure to retinoic acids in non-pregnant women following high vitamin A intake with a liver meal. Int J Vitam Nutr Res. 2005;75(3):187-94. Available at: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16028634. Accessed February 7, 2014.
- Evans EC.The FDA recommendations on fish intake during pregnancy. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs. 2002;31(6):715-20. Available at: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12465868. Accessed February 7, 2014.
- a.b. Breymann C. Iron deficiency anemia in pregnancy. Expert Rev Obstet Gynecol. 2013;8(6):587-596. doi:10.1586/17474108.2013.842683.
- a.b. Briley A, Seed PT, Tydeman G, et al. Reporting errors, incidence and risk factors for postpartum haemorrhage and progression to severe PPH: A prospective observational study. BJOG An Int J Obstet Gynaecol. 2014;121(7):876-888. doi:10.1111/1471-0528.12588.