Cevher nedir?
İktisadi açıdan düşünüldüğünde, bir maddenin cevher sayılmasında önemli olan onun iktisatlı olarak işlenebilmesidir. Bu da bazı faktörlere bağlıdır. Mesela elde ediliş şekli, taşıma ve başka masraflar gibi. Çıkarılması ve taşınması zor olan zengin bir maden yatağı cevher sayılmadığı halde, iktisatlı
olarak işlenebilen düşük dereceli bir yatak cevher sayılabilir.
Cevher içerisindeki ana madenden başka ikinci derecede madenlerin bulunması da çok önemlidir. Bunlar iktisatlı olarak işlenebilse iyi; aksine asıl maddenin elde edilişi sırasında zararlı rolleri olursa kötü olurlar.
Cevher içindeki esas maden "cevher minerali" olarak adlandırılır. Umumiyetle kıymetsiz ve ekseriyeti teşkil eden öteki kısım ise gang ismini alır. Cevherlerin taşınmasında ve işlenmesinde bu gang maddeleri fazla masrafa sebep olur. Bu itibarla ekseriya cevher daha taşınmadan fiziki yollarla gangdan kısmen arındırılır.
Cevher, bünyesinde bir tek maden bulundurabildiği gibi çeşitli madenler de bulundurabilir. Böylece basit veya kompleks cevher olarak sınıflandırılırlar. Mesela demir, manganez, alüminyum, civa, kalay cevherleri basit cevherler olup, bunlardan yalnız bu sayılan madenler elde edilir. Gümüş, çinko, kurşun, kobalt, bakır, antimon, nikel cevherleri ise ekseriya iki veya üç maden bulundurur.
Arsenik, bizmut, kadmiyum ve selenyum gibi bazı madenler ise başka maden cevherlerinin ergitilmesi sırasında ikinci derecede ürünler olarak elde edilirler.
Bazı hallerde cevherden metalin çıkarılmasına lüzum olmaz ve cevher olduğu gibi kullanılır. Mesela, krom-manyezit tuğlası, krom metali, kromit cevherinden ayrılmadan, kromit manyezitle karıştırılmak suretiyle yapılır.
Cevherler (saf olanlar haricinde) şu şekilde sınıflandırılır: 1.Alçak tenörlü: Verimi az olan, 2.Yüksek tenörlü: Verimli,
3.Ham cevher: Ocaktan çıktığı halde,
4.Som cevher:Muamele görmeden satılabilen veya ergitilmeye gönderilebilen, 5. Elle ayıklanabilen,
6.Konsantrasyon yolu ile zenginleştirilmeye lüzum gösteren,
7. Konsantre cevher: Mesela manyetik yolla veya flotasyonla (yağla kaplı cevheri çalkalama ile gangdan ayırıp yüzdürme işlemi) tenörü yükseltilmiş,
8. Ergitilecek cevher: Metalin, cevherden ergitilme yoluyla çıkarılması gereken cevherdir.
Sözlükte "cevher" ne demek?
1. Bir şeyin özü, maya, gevher; töz.
2. Değerli süs taşı, mücevher.
3. Büyük yetenek.
Cümle içinde kullanımı
Çocukta cevher var.
Avrupa aristokratı, cevheri tükenmeye yüz tutmuş bir insandır.
- P. Safa
Cevher kelimesinin ingilizcesi
n. ore, jewel; essence, goodness
Köken: Arapça
Cevher nedir? (Felsefe)
Nesnel gerçeğin çok çeşitli biçimlerde ortaya çıkan fenomenlerinin, birlik içinde, değişmez, kalıcı taşıyıcısı olduğu varsayılanın tanımı için Marksçı felsefede kullanılan bir kavram.
Cevher kavramı, her ne kadar maddeyi diyalektiğe aykırı şekilde kavrayan görüşe özgü ise de «insanın doğayı ve maddeyi öğrenme faaliyetinin gelişiminde önemli bir basamaktı. » (Lenin)