Hala birden çok görevi aynı anda yapmaya devam mı ediyorsun?
Bu metni okurken aynı zaman ne yapıyorsun? Maillerini mi kontrol ediyorsun veya twitleri okumaya mı daldın? Daha önce hiç cep telefonunun, ev telefonunun, tabletinin ve bilgisayarının bildirimlerini aynı anda cevapladın mı?
Tabi ki. Hepimiz bu tip durumlarla sıkça karşılaşıyoruz. Ne de olsa, çok görevlilik (multitasking) etkili ve verimli bir zihne sahip olduğunu gösteriyor değil mi?
Maalesef ki değil.
Şimdi size, aynı anda yalnızca bir görevle uğraşmanın neden daha iyi olduğunu hatırlatma vakti.
İşi yapan siz değilsiniz, beyniniz.
Birden fazla işi aynı anda yapmak kendinizi meşgul hissettirebilir. Fakat vücudunuz ve beyniniz bu şekilde tasarlanmadı. Aslında bakarsanız, aynı anda birden fazla iş yapmanız, veriminizi ve profesyonelliğinizi oldukça düşürüyor. Bunun nedeni, kanın beyinden akma şekliyle açıklanabilir. Problem çözerken veya bir şeyin üzerine düşündüğümüzde beynimiz oksijeni, glikozu ve diğer yapı malzemelerini hazır olarak tüketmek ister fakat sinir liflerinde depolanan enerji oldukça az miktardadır ve gerekli ihtiyacı karşılamakta zorlanabilirler.
Problemi daha detaylı şöyle açıklayabiliriz: Eğer beyninizin birden fazla kısmını aynı anda aktifleştirmeye zorlarsanız, gelen temiz kan aktifleşen tüm parçalara dağılır. Böylece, tek bir konu üzerine yoğunlaştığınız duruma kıyasla beyninizin gerekli kısmına giden kan miktarı azalmış olur. Bu durum aynı bir itfaiyenin yangın esnasında hortumu bir ileri bir geri yaparak tüm alevi söndürmeye çalışması gibidir. Bu yöntemle yangını bitirmek ne yazık ki imkânsızdır.
Çok görevlilik IQ seviyenizi geçici olarak düşürebilir.
Bu alandaki en eski çalışmalardan birisi, Londra Üniversitesi’nden Dr. Glenn Wilson isimli bir psikiyatriste aittir. Wilson’ın araştırmalarına göre sürekli telefon cevaplamak, mesajlara cevap vermekle görevli çalışanların IQ seviyesinde görülen düşüş, uyuşturucu kullanan birisindeki gözlemlenen düşüşten bile daha fazla. 80 kere tekrarlanan bu denemelerin sonucunda çalışanların IQ seviyelerinde gün geçtikçe düşüş gözlemleniyor. Bu çalışmaların sonucunda ortaya çıkan bilgiye göre aynı anda birden fazla iş üstüne yoğunlaşmak(multitasking) kadınların IQ seviyesinde 5 puanlık bir düşüşe yol açarken erkeklerde bu durum 15 puanlık bir düşüşe neden oluyor ve bütün bir gün uykusuz kalmakla aynı etkiye sebep oluyor.
Çözüm çok basit: Çalışma periyotlarınızı basitleştirin. Unutmayın ki; beynimiz her kısmına yeterli besini aynı anda sağlayamadığından yalnızca belirli işe yoğunlaşmalı ve beynimizin bu işle meşgul olduğu kısmı kullandırmalıyız.
Önem sırasına göre karar verin.
İşinize ayırdığınız zamanı koruyun. Böylece dikkatiniz diğer işlerle dağılmaz ve tam performansınızı gösterebilirsiniz. En önemli işinizle çalışmaya başlamanız, tek görev üzerine odaklanma tekniğinde en kritik olan şeydir. İşinizde başarıya ulaşmanız için “önemli iş” ile “acil iş” kavramlarındaki ayrımı çok iyi anlamalısınız. Üzerinde uğraştığınız iş, belki o an acil işleriniz (basit bir telefon konuşması veya cevaplanması gereken bir mail) kadar dikkatinizi çekmiyor olabilir fakat önemli işlerinizi de o an konsantrasyonunuzdan ödün vermeden gerçekleştirmeniz gerekli.
Yapılacaklar listenizde hangi işin daha en önemli olduğuna karar verdiğinizde, işi tamamlayana kadar tam odaklanmış bir biçimde ona yoğunlaşın. Diğer işlerinizi daha sonraya bırakın.
Bunu uyguladığınız zaman, ne zaman maillerinize döneceğinizden, ne zaman telefona cevap vereceğinize kadar tüm zamanınızı planlamış olursunuz. Sabahları ilk işinizin maillerinizin kontrolü olmasını kişisel olarak tavsiye etmiyorum çünkü acil fakat pek de önemli olmayan bir iş, asıl yapmanız gereken önemli işler üzerine düşünmenizi zorlaştıracaktır.
Kendinize böyle işler (mail kontrolü ve cevaplanması, aramalara geri dönüş v.b.) için bir zaman aralığı belirleyin ve bu işlerinizi bu aralıkta gerçekleştirin.
Hemen bugün başlayın.
Her günün 1-1,5 saatlik bir zaman dilimini en öncelikli işlerinize adamayı deneyerek başlayın. Bu periyot boyunca kendinizi tam konsantre şekilde çalışmaya disipline edin. Cevaplanmayı bekleyen bir mesajı cevaplamamak için direnin. Unutmayın ki; alışkanlıklarınızdan vazgeçmeniz oldukça zordur ve bunu günlük rutinleriniz esnasında hemen fark edemeyebilirsiniz.
Gün geçtikçe daha fazla “tek görev üzerine yoğunlaştığınız” zaman dilimleri yaratın kendinize. Mental performansınız arttıkça bu zaman dilimleriniz çok daha konsantre ve verimli geçecektir. Emin olun ki küçük gibi gözüken değişiklikler arttıkça çok daha büyük gelişimleri başlatacaktır.
Bilime kulak verin. Bilimsel olarak tek görev üzerine yoğunlaşmanız zihninizi geliştirecek ve işinizin kalitesini yükseltecektir.