Birçok kuş familyası, insanların birbirinden zor ayırt ettiği, tamamen donuk renkli kuş türlerinden oluşmuştur. Fakat arı kuşları ile ibibikler, donuk renkli kuşlar olarak değerlendirilemez. Neredeyse hepsi, şaşırtıcı biçimde renkli, hatta onlarla karşılaşan herkesin dikkatini çeken, göz kamaştırıcı yaratıklardır.
Arı Kuşları
Meropidae familyasının arı kuşları, küçük veya orta büyüklükte, oldukça uzun gövdeli kuşlardır. Uzun, dar, keskin üçgen biçimli kanatları, ince başları ve sivri uçlu, aşağıya doğru hafifçe kıvrılan, konik biçimli gagaları vardır. Kısa, güçlü bacakları ve kendi uzunlukları boyunca uzamış iki dış ayak parmağı ile yalıçapkını kuşlarının ayak yapısı olan sindaktil ayak biçimlerini paylaşırlar. Güçlü ayakları, yumuşak kumtaşı kayalıkları ve yerdeki yuvaları için tünel kazmalarına ve dallara kolayca tünemelerine olanak verir fakat toprakta düzgün yürüyemezler ve ayaklarını sürüyerek hareket ederler. Avlarına aniden saldırarak, hava avcılığı tekniği ile avlanırlar ve daha hareketi bir tünekten sinekkapanların böceklere hızla saldırı yöntemlerini birleştirirler. Çok iyi uçan kuşlardır. Kendilerini böcek yemeye adamış arı-kuşlarıdır. Daha büyük türleri özellikle, yaban arıları, arılar, kınkanatlı böcekler ile helikopter böcekleri gibi uçan büyük böceklere odaklanırlar.
Arı-kuşları, Kuzey Kutbu’nun batısında üreyen üç türüyle Afrika ve Güney Asya’da yaygındır. Fakat Avrupa’da yalnız bir türü bulunur. Amerika kıtalarında bilinmezler. Çoğu Afrika içinde göç etmesine rağmen, göçmen kuşlardır. Avrupa türler, Avrupa’da ılık aylar esnasındaki böceklerin bolluğundan yararlanmak amacıyla kuzeyde ürerler fakat Avrupa kuşlarının soğuklarında hayatta kalamadıkları için her sonbaharda Afrika’ya göç ederler. Orada diğer arı kuşu türlerinin oluşturduğu gruplara karışarak, çimlerden ürkütüp kendilerine çektikleri böceklerden faydalanmak amacıyla çayırlarda otlayan büyük hayvan sürülerine yakın alanlarda yiyecek ararlar. Arı kuşları, aynı zamanda, büyük hayvanları rahatsız eden, böceklerin üzerlerine konduğu, evcil sığır sürülerini takip eder.
Meropidae Familyası
6 cins, aşağıdakiler dahil 23 tür. Merops 20 tür, beyaz boğazlı arı kuşu (M. albicollis); kırlangıç kuyruklu arı kuşu (M. hirundineus): Avrupa arı kuşu (M. apiaster); kızıl arı kuşu (M. nubicus); küçük arı kuşu (M. pusillus) beyaz önlüarı kuşu (M. bullockoides) dahil Nyctyornis 2 tür, mavi sakallı arı kuşu (N. atherton) dahil
Meropogon 1 tür, Sulawesi arı kuşu (M. forsteni) Upupidae Familyası: 1 tür Upupa ibibik (U. epops)
İbibik
Upipidae familyası üyesi ibibik, uzun ve hafif olmasına rağmen, kendisini düşük belli ve düz sırtlı gösteren, toprak üzerinde sallanarak ördekler gibi yürüme alışkanlığı ile kısa bacaklı bir kuştur. İnce bir boynu, yuvarlak kafası ve yumuşak toprağın içine bir sondaj borusu gibi sokarak yiyecek aradığı uzun, ince ve hafif kıvrık bir gagası vardır. Fakat ibibiğin en önemli özelliği; yelpaze şeklindeki gösterişli sorgucudur. Yumuşak, hatta hızla tekrarladığı “pu pu pu” sesi bu kuşa hem bilimsel hem de bilinen adını verir.
İbibikler, Orta ve Güney Avrupa’nın her yerinde, doğuya doğru Hindistan’dan Güneydoğu Asya ve Afrika’ya kadar 10 türü bulunur. Az bir kısmı İspanya’da özellikle Balearic Adaları’nda kalmasına rağmen, üreyen Avrupa popülasyonun çoğu Afrika’ya göç eder. Her yıl bir kaç aylığına Avrupalı kuşlarla bir araya toplanırlar.
Kaynakça:
BBC Earth
Yazar: Tuncay Bayraktar