-
İPF’nin nedenleri nelerdir?
İPF teşhisinin konması, interstisyel akciğer hastalığının diğer formlarından farklı olarak, akciğerlerdeki skarlaşmanın nedeninin tespit edilemediği anlamına gelir. Tıp camiası İPF’nin bazı kişilerde gelişirken neden benzer faktörlerin bulunduğu başka kişilerde gelişmediğini henüz tespit edememiştir. Bu hastalıktaki genetik faktörler iyi anlaşılamamış olsa da, bilim uzmanları bazı vakalarda İPF’nin çevre ile kişinin hastalıkla ilgili genetik (kalıtımsal) potansiyeli arasındaki etkileşimden kaynaklanıyor olabileceğini düşünmektedir.
-
İPF teşhisinin konması neden bu kadar uzun sürebiliyor?
-İPF’nin teşhisi güçtür; çünkü belirti ve bulgular sıklıkla kalp ya da akciğer hastalığı gibi başka rahatsızlıkları taklit eder. Örneğin, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ve astım hastalarında da nefes darlığı görülür. Özel olarak İPF belirtilerini araştırmak üzere spesifik testler (örneğin HRCT) yapılmadığı takdirde, hafif fibrozis muhtemelen belirtiler gelişinceye kadar saptanmaz.
-
Solunum fonksiyon testlerinin amacı nedir?
Solunum fonksiyon testleri, doktorunuzun fibrozisin akciğerlerinizi nasıl etkilediğini değerlendirmesine yardımcı olur. Düzenli testler, akciğerlerinizin sağlığının önemli bir kaydını oluşturur.
İzleme sayesinde, siz ve doktorunuz tedavilere ne derecede yanıt verdiğinizi, durumunuzun hangi hızda ilerlediğini ve sonraki muhtemel adımları tespit edebilirsiniz. Doktorunuzla düzenli olarak görüşmeniz, en güncel ve mümkün olan en iyi tedavileri aldığınızdan emin olmanıza da yardımcı olacaktır.
-
İPF ilerledikçe neler olur?
Şiddetli İPF bulguları olan hastalar artan düzeyde nefessizlik yaşar. Bu hastalara artan öksürüğün ve nefessizliğin yönetilebilmesi için oksijen takviye tedavisi uygulanması ve ek ilaçlar verilmesi gerekebilir.
-
İPF hastalarının beklenen yaşam süresi nedir?
İPF teşhisi konduktan sonra ortalama beklenen yaşam süresi 2 ila 5 yıldır; ama hastalığın seyri her hastada farklıdır. Bunun büyük bir popülasyonda hesaplanan ortalama bir rakam olduğu ve sizin deneyiminizi ya da ömür beklentinizi yansıtmayabileceği unutulmamalıdır. Ayrıca, yeni çalışmalar yayınlandığında bu rakamlar değişebilir.
-
İPF tedavisinde uzmanlaşmış merkezler ya da klinikler var mı?
İPF’li hastaları teşhis ve tedavi etme konusunda uzmanlaşmış bir doktora tedavi olmak önemlidir. Böylece doğru teşhis edilme ve en güncel klinik bakımı alma olasılığınız artar.
-
İPF belirti ve bulgularının tedavisi için hangi ilaçları almam gerekiyor?
Doktorunuz İPF bulgularının tedavisi için ve bu bulguların yönetimine yardımcı olmak için reçeteli ilaçlar, takviyeler ya da reçetesiz ilaçlar yazabilir. İPF hastalarının gastroözofageal reflü hastalığı, pulmoner hipertansiyon ya da uyku bozuklukları gibi ek sağlık problemleri olabilir. Bu tıbbi durumlar ek ilaçlar ya da tedaviler gerektirebilir.
-
Beslenme tarzımı değiştirmeli miyim?
İPF hastalarına özel olarak yarar sağladığı kanıtlanmış bir beslenme tarzı yoktur; ancak dengeli ve besleyici bir beslenme tarzı, mümkün olduğu kadar sağlıklı kalınmasında esastır. Doktorunuz ya da diyetisyeniniz sağlıklı beslenme için size ek yönlendirmelerde bulunabilir. Yemek yerken nefessiz kalıyorsanız, çiğnemesi kolay yiyecekler hazırlayın. Çiğnerken nefesinizi tutmanız daha da nefessiz kalmanıza neden olur.
-
Egzersiz yapmalı mıyım?
Kronik solunum problemleri olanlar kimi durumlarda nefes darlığı yaşamamak için fiziksel aktivitelerini kısıtlarlar. Düzenli egzersiz kaslarınızı güçlendirir ve yorgunluğa karşı daha dirençli olmalarını sağlar. Egzersiz ve antrenman yaparak, aktivitelerinizi sürdürmenize ve normal işlerinizi yapmanıza yardımcı olacak yöntemleri öğrenebilirsiniz. Doktorunuz, aşırı efor sarf etmeden fit kalmanızı sağlayan bir egzersiz programı geliştirmenize yardımcı olabilir.
-
Pulmoner rehabilitasyonun yararları nelerdir?
Pulmoner rehabilitasyonun hedefi, günlük aktivitelerinizi aşırı derecede nefessiz kalmadan yapabilmenin yollarını öğrenmenize yardımcı olmaktır. Çalışmalar, pulmoner rehabilitasyonun akciğer hastalıkları olan hastaların egzersiz yapabilme yetilerini artırarak ve günlük aktivitelerini gerçekleştirebilme yetilerini sürdürerek onlara yardımcı olabildiğini göstermiştir.
Genellikle birkaç hafta boyunca bir dizi seans olarak uygulanan pulmoner rehabilitasyon, size izlemeli egzersiz, nefes teknikleri, beslenme danışmanlığı ve duygusal deste sağlayarak İPF ile yaşamınızı daha iyi yönetmenin yollarını öğretir.
-
Oksijen takviye tedavisi nedir?
Oksijen takviye tedavisi, nefessizlik durumunun yönetilmesine ve günlük aktivitelerinizi gerçekleştirmenize yardımcı olabilir. Doktorunuz, oksijen takviyesine ihtiyaç duyup duymadığınızı tespit etmek için kanınızdaki oksijen doygunluk düzeyini test edecektir. Bazı hastalar her zaman oksijen takviyesine ihtiyaç duyabilir. Bazıları ise yalnızca uyku ve egzersiz sırasında oksijen takviyesine ihtiyaç duyabilir. Oksijen takviyesinin size yarar sağlayıp sağlayamayacağını yalnızca bir doktor tespit edebilir. Oksijen takviye tedavisinin sizin için doğru olup olmadığını öğrenmek için doktorunuzla konuşun.
-
Oksijen takviye tedavisi bağımlılık yapar mı?
Bazı hastalar oksijen takviyesine “bağımlı” hale gelmekten korkar. Oksijen takviyesinin bağımlılık yapmadığını bilmeniz önemlidir.
-
Oksijen takviyesini nereden alacağım?
Doktorunuz oksijen takviyesi yazdıysa bunu reçetede belirtildiği şekilde kullanmayı unutmayınız. Vücudun normal fonksiyonlarını sürdürebilmesi için, kan dolaşımında doğru miktarda oksijen bulunmalıdır. Kandaki oksijen
-
Ben akciğer nakli için aday mıyım?
Fiziksel durumunuz iyiyse (akciğer fibrozisi haricinde) akciğer nakli için aday olabilirsiniz. Bu konuyu doktorunuzla konuşmanız gerekecektir.
-
Akciğer naklinin yararları ve riskleri nelerdir?
Akciğer nakli ömrü uzatabilir. Son yıllarda, tek ve çift akciğer naklinden sonraki sağkalım oranları artmıştır Ancak, bu prosedür, enfeksiyonlardan ve akciğerin reddinden kaynaklanan komplikasyonlar dahil olmak üzere bazı riskler içermektedir. Akciğer nakli için aday olup olmadığınızı doktorunuzla konuşarak öğrenebilirsiniz.
Referanslar :
1. Ganesh Raghu et al, Am J Respir Crit Care Med Vol 183. pp 788–824, 2011