ISIS'a karşıt kovalisyona İsveç'in katılımı ve Kürtler
İsveç, insan ve azınlık hakları konusunda hassas bir ülke. Sorunlu yerlerde, barış ve arabuluculuk konusundaki başarısıyla tanınıyor. İletişim, istihbarat ve modern silah üretimi alanında gelişmiş bir ülke. Burada son iki gündür, Federal Kurdistan Bölgesi'ne gönderilecek askeri güç önerisi konuşuluyor.
Hükümet önerisinin formule edilmesinde, insan haklarını öne çıkaran Sosyal Demokrat ve Çevre Partisi'nin ortak tavrı belirleyici oldu. Sadece hükümetin değil, parlamentodaki birçok Kürt kökenli milletvekili ve dostların, ülkedeki Kürt kökenli vatandaşların ve Kürt siyasi partilerinin emeğini de unutmamak gerek. Özellikle ISIS'in (DAIŞ), Kurdistan'ın 'Başur' ve 'Rojava' bölgelerine yönelik acımasız ve gayri insani terör eylemleriyle, sıklaşan Kürt diplomatik trafiğin etkisi az değildir. ISIS'in, AB ülkelerindeki faaliyetlerindeki artışı, bir diğer sebep.
Hükümet önerisi, iki önemli politikacı tarafından açıklandı: İlki, Kurdistan'daki insan hakları ihlallerini yakından takip eden, bununla ilgili davalarda gözlemci sıfatıyla hazır bulunmuş, Savunma Bakanı Peter Hulqvist. İkinci isim ise, Sosyal Demokratların Avrupa Parlementosu'ndan tanınmış bayan politikacısı, insan hakları konusundaki hassasiyetiyle tanınan Dışişleri Bakanı Margot Wallström. Öneri kısaca şöyle: İsveç, tam tecizatlı 35 kişilik bir askeri gücünü, Irak'ın kuzeyine gönderecektir. Bu güç, ISIS'e karşı olan, 'Uluslararası Kovalisyon' güçlerine katılacaktır. Birlik, askeri eğitim ve danışmanlık konusunda destek verecektir.
İsveç, mülteci kabulünde mert bir siyasete sahip. AB ülkeleri içinde, Suriye'den en çok mülteci alan ülkelerin başında geliyor. Ancak kamuoyu, dışarıya askeri güç gönderme taraftarı değil. Daha önce Afganistan'da görev alan birlik ve yaşanılan benzer olumsuzluklar yüzünden, karşıt sesler hisedilir derecede arttı. Karşıt olanların artması yüzünden, hükümet, bu tür konularda karar almada gecikiyor. Ancak, ISIS'ın terör eylemleriyle oluşan endişe ve örgütün etkinliğini Avrupa'da göstermesi yüzünden, bu tavırlar yumuşuyor.
İsveç hükümet önerisinin temelinde, ISIS'in eylem ve düşünceleriyle ilgili endişeler saklı. ISIS terör eylemleri sonucunda yaşanan felaketler öne çıkıyor. Suriye ve Irak'ta acımasız terör eylemleriyle ölüm ve korku salan ISIS yüzünden, binlerce insan evsiz kaldı, yerinden edindi ve mülteci oldu. Değişik inanç ve kültürler hedeflendi. Terörü, dünyanın öbür yerlerine ve Avrupa'ya kadar taşıdı, deniliyor. İsveç'in, askeri eğitim ve danışmanlık konularında, ISIS karşıtı kovalisyonda yer alan, içlerinde AB üyesi de bulunan 60'a yakın ülkeyle birlikte, bölgenin stabilizayonu için çalışacağı vurgulanıyor.
ISIS, kendisine karşıt kovalisyonda yer alan güçlere karşı tavır alacağı endişesi açıkça tartışılıyor. Esasen bu ve benzer endişeler İsveç'le sınırlı değil. Bundan birçok AB üyesi uzun zamandır rahatsız. Bundan dolayı, ISIS karşıtı çalışmalar çoktan beridir var. AB'nin önleyici tedbirlerin yanında, üye ülkelerin işbirliği de devam ediyor. AB ülkelerinden, ISIS'e katılımı engeleme, ekonomik kaynaklarının tespiti ve kurutulması, hücrelerin, çalışanların ve destek verenlerin açığa çıkartılıp, dinleme, gözetim altına alınma ve pasifize edilmeleri hususunda sistematik bir çalışma mevcut. Bunun yanısıra, örgüte karşı uluslararası işbirliği önem veriliyor.
Peki, Federal Kurdistan Bölgesi'nde, ISIS'e karşı sürdürülen mücadelede yaşanılan eksiklikler neler? Bölgeyi gezip, yetkililerle görüşen uzman açıklama, buradaki eksikliği şöyle formule etmekte: Askeri gücün bir yerden başka bir yere hareketliliğindeki ağırlık. Cephe arkası tedavi merkezlerinde, alet ve personeliyle ihtiyaca cevap verememe. Ayrıca modern silahların kullanımı ve askeri eğitimde karşılaşılan eksiklikler de yok değil.
Sonuç olarak, İsveç hükümetinin askeri yardım önerisi öncesinde, Kuveyt'te gerçekleşen, Suriye'ye uluslarası maddi yardım konferansında, Suriye'ye 1.5 milyar kron maddi yardımda bulunma sözü vermişti. Buna göre İsveç'in bölgeye yönelik desteği iki yönlü olacak; ISIS'e karşı mucadelede askeri destek yanında, ISIS'ın saldırı sonrasında zarar görenlere ciddi miktarda maddi destek verilmesi gerekiyor.
Kurdistan, ISIS saldırılarında en çok zarar gören yer. Kürtler ve Asuri Suryaniler en acı çeken iki halk. İki cephede, 'başur' ve 'rojava'da ISIS'e karşı savaş devam ediyor. Kürt şehirleri bombaların hedefi haline geliyor. Kürdistan Ulusal Güçleri'nin, Asuri gönüllü savaşçılarıyla, bölgeyi ISIS terörü saldırısına karşı koruması devam ediyor. Bu anlamda, askeri eğitim ve destek yanında, Kürt bölgesinin yeniden inşası için maddi desteğe ihtiyacı var. İsveç hükümeti bunu görmeli. Kürtler ve Asuri Suryaniler, birlikte, bu tür insani desteklerden faydalanması için daha aktif çalışmalıdır.