Kalp nakli ciddi kalp hastalıkları olan kişilerin yaşam kalitesini ve ömrünü büyük ölçüde artırabilir:
- Gelişmiş kalp yetmezliği
- Aritmi
- Kardiyomiyopati
- Konjenital kalp hastalığı
- Koroner arter hastalığı
- Kalp kapakçık hastalıkları
Kalp yetmezliği kalp kaslarını zorlayan ve zayıflamasına neden olan koşullar nedeniyle ortaya çıkar. Kalp bir zamanlar yaptığı gibi kanı pompalayamaz ya da dolduramaz. Kalp yetmezliğinin en yaygın nedenleri şunlardır:
- Yüksek tansiyon
- Koroner arter hastalığı
- Şeker hastalığı
Kalp naklinin sizin için uygun olup olmadığına nasıl karar veririz Kalp nakli ekibimiz , programımıza yönlendirilen her bir kişiyi değerlendirir. Nakil kardiyologlarımız, cerrahlarımız ve diğer ekip üyelerimiz, kalp naklinden fayda sağlama durumunuza karar vermek için birlikte çalışırlar. Kalp naklinin sizin için uygun olup olmadığına karar veren faktörler şunları içerir:
- Kalp hastalığının şiddeti.
- Kalp hastalıklarını yönetmek için tıbbi seçenekler.
- Nakil ameliyatının başarısını etkileyebilecek veya cerrahi risklerini artırabilecek diğer hastalıklar.
- Yaş.
- Bekleme süresini ve nakil alma olasılığını etkileyebilecek kilo ve boy.
- Nakilden önce ve sonra tedavi planına uyum sağlama durumunuz.
Kalp naklinden sonra, bağışıklık sisteminizi bastıran ilaçlar almanız gerekmektedir. Nakil sonrası riskinizi artırabilecek sağlık sorunları şunlardır:
- Damar hastalığı
- Hepatit
- Akciğer hastalığı
- Kanser
- Böbrek yetmezliği
- Şeker hastalığı
KALP NAKİL SÜRECİ Nakil ekibi sizin kalp nakli için uygun olabileceğinize karar verirse, nakil süreciniz başlayacaktır. Kalp nakil sürecinin dört aşaması:
- Kalp nakli öncesi muayeneleri ve testleri: Kalp nakli için uygun olup olmadığınızı görmek için bazı testler yaptırmanız gerekmektedir. Tamamlanması bir hafta kadar sürer.
- Bekleme Listesi: Ardından sizi kalp nakli bekleme listesine ekleyeceğiz. Yeni bir kalp beklerken kardiyoloğunuz takibinde olacaksınız.
- Kalp nakli ameliyatı: Bir donör kalbi hazır olduğunda, nakil koordinatörünüz sizi nakil değerlendirilmesi için hastaneye gelmek üzere arayacaktır.
- Takip: Hastaneden ayrıldıktan sonra, ekibinizin size öğrettiği takip kurallarını dikkatli bir şekilde izlemeniz gerekir. Diyet, egzersiz, ilaçlar ve takip randevuları hakkında bilgi alacaksınız.
- KALP NAKLİ HAZIRLIK
Nakil ekibi, yeni kalbinize hazırlanmak için sizi kapsamlı olarak değerlendirir:
- Fiziksel
- Zihinsel
- Sosyal
Kalp nakli ekibi üyeleri aşağıda belirtilmiştir.
- Nakil cerrahları
- Kardiyologlar
- Organ nakil koordinatörü
- Anestezistler
- İmmünolog
- Psikolog
- Diyetisyen
- Eczacı
Kalp öncesi nakil testleri İhtiyacınız olabilecek testler şunları içerir:
- Ekokardiyogram
- Elektrokardiyogram
- Kalp kateterizasyonu
- MVO2 (egzersiz stres testi)
- Göğüs röntgeni
- Solunum fonksiyon testleri
- Bilateral alt ekstremite Doppler ve karotid Doppler
- Karın ultrasonu
- Kan tahlili
Bu testler kalbin, akciğerlerin ve diğer vücut sistemlerinin işlevlerini değerlendirir. Kalp nakli ekibi, naklin sizin için uygun olup olmadığına karar vermek için tüm test sonuçlarınıza bakacaktır. Ekibiniz nakil kararını vermeden önce diğer kalp yetmezliği tedavilerini değerlendirecektir.
- BEKLEME LİSTESİNE KAYDOLMAK
Kalp nakil ameliyatı için uygunluğunuz nakil ekibi tarafından onaylandığında, sizi T.C. Sağlık Bakanlığı Kalp Nakli Bekleme Listesi’ne kaydedeceğiz. Bunun için mutlaka kalp nakli ameliyatı olmayı kabul ettiğinize ve sisteme kaydolmayı istediğinize dair onam formu imzalayarak onay vermeniz gerekmektedir. Donör kalbinin tıbbi olarak sağlıklı çalışabilmesi için belli bir süre içinde takılması gerekmektedir. Kalp nakli bekleme listesindeyken her zaman hastaneye dört saati içinde gelebilecek mesafede olmanız gerekmektedir. Kalp Nakli İçin Ne Kadar Beklemem Gerekiyor? Tüm hastalar için bekleme süreleri değişir. Ancak bekleme sürenizi etkileyebilecek temel faktörler şunlardır:
- Yetersiz organ bağışı
- Kan grubu.
- Boy ve kilo
- Coğrafi alan.
Ülkemizde 11.12.2018 tarihi itibariyle Sağlık Bakanlığı Kalp Bekleme Listesi’nde 1080 kalp yetmezliği olan hasta kadavradan nakil olmayı beklemektedir. Maalesef ki ülkemizde kadavra organ bağış sayısı yetersizdir. Sağlık Bakanlığının en son verilerine göre 2017 yılında kadavra organ bağış seviyesi milyon nüfus başına 7,1 dir. Merkezler tarafından nakil kararı alınan kalp yetmezliği olan Kadavra organ bekleme listesine hastaların kayıt kuralları, çıkan kadavra organların uygun alıcıyla eşleştirilmesi tamamen sağlık bakanlığı kontrolünde ve denetiminde yapılmaktadır. İleri kalp yetmezliğiniz varsa ve uzun süre beklemek durumunda kalacaksanız nakli için bir köprü olarak bir ventriküler destek cihazına (VAD) ihtiyacınız olabilir. Bu durumda doktorunuz bu cihazı implante edebilir. VAD: VENTRİKÜLER DESTEK CİHAZI
- Zayıflamış bir kalp kasınız olduğunda sizin için kan pompalar.
- Nakli beklerken daha sağlıklı ve aktif bir yaşam sürmenize izin verir.
- Ayrıca bekleme listesindeki zamanınızı da uzatabilir.
VAD'lar çoğu zaman kalbin başlıca pompalama odası olan sol ventriküle destek sağlar. Fakat aynı zamanda kalbin hem sağ hem de sol odalarını da destekleyebilirler.
- KALP NAKLİ AMELİYAT ORGANİZASYONU;
Size uygun bir donör kalbi olduğunda, nakil koordinatörünüz sizi arayacaktır. Hastaneye hemen gelmeniz çok önemlidir. Kalp bekleme listemize aldığımız hastalarımıza 4 saat içinde merkezimize gelebilme durumlarını soruyoruz. Kalp nakli için hastaneye gelmeden önce:
- Bir şey yemeyin ya da içmeyin.
- Telefonunuzu ve şarj cihazınızı paketleyin.
- İlaçlarınızı getirin.
- Bir ventriküler destek cihazınız (VAD) varsa , cihazınızı getirin.
Kalp Nakli Ameliyatı için Hazırlık Merkezimize geldiğinizde, kalp nakli ameliyatlarınız için sizi hazırlayacağız. Nakil ekibi, sizin için ve nakil için iyi bir eşleşme olduğundan emin olmak için verici (donör) kalbini inceler. Bu arada aktif hastalığınız olmadığından emin olmak için sizin son tıbbi durumunuz değerlendirilir. Kalp Nakli Ameliyatı Ne Kadar Sürüyor? Bir kalp nakli için gereken süre, hastalığınızın durumuna ve başka tedavi prosedürlerine ihtiyacınıza bağlıdır.
- Eğer VAD cihazınız varsa, ameliyat 3 veya 4 saat sürmektedir. .
- Eğer bir VAD cerrahınız varsa ya da önce göğüs ameliyatı geçirmeniz gerekiyorsa, 6-8 saat sürmektedir. .
Doktorlar Kalp Naklini Nasıl Yapar? Kalp nakli sırasında, cerrahınız ve bakım ekibiniz:
- Sizi bir kalp-akciğer makinesine bağlar. Bu makine kalbin görevini yapar ve ciğerlerinizi güçlü tutar. Filtrelenmiş, oksijen açısından zengin kanı vücudunuza pompalar, böylece operasyon sırasında kalbiniz hala yerinde durmaya devam eder.
- Hastalıklı kalbi çıkar.
- Sağlıklı donör kalbini takar.
- KALP NAKLİ AMELİYATINDAN SONRA TAKİP
Kalp naklinden sonra şunları yapacaksınız:
- Yeni takılan kalbi reddetme (rejeksiyon) ilaçlarınızı hemen almaya başlayacaksınız. Bağışıklık sisteminiz yeni takılan kalbi, yabancı bir cisim gibi algılayacak ve bir tehdit olarak görecektir. Bunun için vücudunuz yeni kalbinizle savaşmaya başlayacak ve vücuttan reddetmeye çalışacaktır. Anti-ret ilaçları (immünosüprasan ilaçlar) bağışıklık sisteminizin bu doğal tepkisini bastırarak vücudunuz yeni organı kabul etmesini sağlar.
- 2 veya 3 gün süreyle yoğun bakım ünitesinde kaldıktan sonra tıbbi durumunuz toparlarsa kalp nakil servisinde bir odaya alınacaksınız.
- Ortalama 7 ila 10 gün hastanede yatacaksınız..
Bu süre zarfında kalp nakli ekibi şunları yapacak:
- Reddetme, enfeksiyon veya diğer sorunlar izlenecek.
- Sıklıkla yapmanız gereken öksürük ve nefes egzersizlerini öğrenip uygulayacaksınız. Bu egzersiz akciğerlerinizin temiz kalmasına ve akciğer enfeksiyonlarının önlenmesine yardımcı olur.
- İlaçlarınızın size uygun doğru dozda ayarlanması yapılır ve ilaç kullanım eğitimi alacaksınız.
- Evde günlük yaşama adapte olmak için size ve destek olacak yakınınız taburculuğa hazırlanacak ve eğitimi verilecek.
- Evde izlemeniz için size uygun bir beslenme planınız oluşturulacak.
Siz ve yakınınız hastaneden ayrılmadan önce,
- İlaç programınızı
- Yemek planı ve beslenme kurallarını
- Evde bakım için diğer talimatları
- Takip programınız açıkça anladığınızdan emin olun.
Kalp nakli ekibinin üyelerinden, emin olmadığınız herhangi bir konuyu açıklamalarını ve sorularınızı cevaplamalarınızı istemekten lütfen çekinmeyin. Nakil yolculuğunun her aşaması süresince sizin için buradayız. Prof. Dr. Korhan Erkanlı Kalp ve Damar Cerrahisi