Çok Eski Zamanlardan Bir Kız
Richard Bach
"Ben de seninle gelmek istiyorum."
"Ama çok soğuk olacak."
"Yine de gelmek istiyorum."
"Ve rüzgarlı, yağlı, çok da gürültülü olacak.
Düşünmekte bile zorluk çekeceksin."
"Biliyorum. Keşke gelmeseydim diyeceğim. Ama yine
de seninle gelmek istiyorum."
"Bütün gece kanadın altında yatmak var. Fırtınalar,
yağmurlar, çamurlar var. Yemekleri hep köylerdeki küçük kalelerde yemek
zorunda kalacaksın."
"Biliyorum.
"Yakınmana da izin yok. Bir tek şikayet bile
istemem."
"Söz veriyorum."
Ve böylece, sayısını bilemeyeceğim günler boyunca
kendi içinden sessizce nice tartışmalar yaptıktan sonra, karım 1929
modeli biplan'ımda, içinde rüzgarın uğuldadığı o açık pilot kabininde,
benimle birlikte batı Amerika'nın sivri dorukları üzerinde üç bin beş
yüz mil uçmak niyetinde olduğunu açıkladı. Doruklardan sonra büyük
ovalar, daha sonra lowa'nın alçak tepeleri, sonra da Kayalık dağları ve
Sierra Nevada yoluyla tekrar California.
Bu uçuşu yapmamın bir nedeni vardı. Bin tane kadar
zangırdayan, hızı düşük, eski ve antika uçaklar yılda bir kere, lowa'nın
çimenden halıları üzerinde biraraya gelirdi. Orası pilotların
aralarında, tutkal ve branda zevklerinden, yağ sıvaşmış hüzünlerden söz
ettikleri yerdi. Her biri uçakları kendisi kadar seven, onlara kendisi
kadar deli olan arkadaşların arasında bulunmaktan sevinç duyardı. Bir
aileydi bu insanlar. Ben de onlardan biriydim. Buluşma bu yıl da
olacaktı. Oraya gitme gereğimin tüm nedeni de buydu.
Bette için durum daha zordu. İki haftalık çocuk
bakımını ayarlarken, gitmek isteyiş nedeninin bu işin eğlenceli
olacağına inandığından, bir de, sonradan yaptım diyebilmenin keyfinden
olduğunu kabulleniyordu. Cesaret isterdi tabii.Başarıp başaramayacağını
merak ediyordum. O uçuşun nasıl bir şey olacağı konusunda zerrece fikri
olmadığından emindim.
Biplan'la bir tek uzun uçuş yapmıştım. Onu Kuzey
Carolinadan Los Angeles'e getirirken. O uçuş esnasında küçük çapta bir
çarpma, bir motor arızası, üç gün süren buz gibi bir soğuk, iki gün
boyunca çölün üzerinden uçarken de sıcaklığın fazla artması nedeniyle
yağ ısısının limite yükselmesi gibi sorunlar olmuştu. Biplan'ı geri geri
iten rüzgarlarla çarpışmıştım. Bir keresinde bulutların altından öyle
alçak uçmuştum ki, tekerleklerim ağaçların üst dallarına değmişti.
Yeterince sorunum olmuştu o uçuşta. Tek başıma olduğum halde.. Karımla
birlikte gideceğim bu seferki yolculuk ise ondan bin mil daha uzundu.
Biplan'ı hangardan çıkarırken, "Bunu yapmak
istediğinden emin misin?" diye sordum. Güneş şafağın ilk ışığını
gökyüzüne yeni yolluyordu. Karım uyku tutumlarımızın altında dikkatle
bir şeyler aramakta, ilk yardım çantamıza son bir iki şey daha
eklemekteydi.
"Eminim," dedi dalgın bir sesle.
Onun bu serüvenle nasıl başa çıkacağı konusunda
vahşi bir merak duyduğumu da kabullenmem gerek. Kamp hayatını, zor
koşulları ikimiz de pek sevmezdik. Okumaktan, ara sıra bir tiyatroya
gitmekten hoşlanan insanlardık. Ben Hava Kuvvetleri pilotluğundan gelme
olduğum için uçmaktan hoşlanırdık. Ben uçağımdan zevk alırdım ve ona
büyük saygım vardı. Motorunun beş ayda yaptığı beşinci arızayı onarmayı
daha dün bitirmiştim. Artık tüm sorunlarını çözmüş olduğumu umuyordum.
Ama yine de, motora bir şey olursa planör iniş yapabileceğim alanların
yakınından uçmayı planlamaktaydım, lovva'ya varıp varamayacağımız
konusunda bahse talan girebilecek durumda değildim. Şansımız aşağı
yukarı elli elli sayılırdı.
Bunların hiçbiri karımın başını döndürmüyordu.
Eski motoru kulakları sağır eden bir gürültüyle
mavi dumanlar püskürtür duruma getirmek için kranklarken aletleri
kontrol ettim, ısınsın diye biraz bekledim. Yedi yıl önce ne tür bir
kadınla evlendiğim yakında belli olacaktı. Üzerinde 1929'lara göre uçuş
kılığı ve kocaman kalın bir kürk ceketle pilot ön kabininde güvenlik
kemerini bağlamakta olan Bette için sınav başlıyordu.
Bir buçuk saat sonra, yirmi sekiz Fahrenheit ısıda
yanımıza iki antika uçak daha katıldı, bize eşlik etmeye başladılar. Her
ikisi de kapalı kabinli monoplan'dı. Kaloriferleri olduğunu biliyordum.
Beş bin fitte saatte doksan mille giderken arkadaşlarımın uçaklarına
biraz daha yaklaştım, el salladım. Onların orada bulunmasına
seviniyordum. Motorumuz arıza çıkarırsa yalnız olmayacaktık.
Monoplan'ların birkaç metre uzağında uçarken
uçaklardaki kadınların etek bluz giymiş olduğunu görebiliyordum. Ben
fularımla deri ceketimin altında titrerken, bir yandan da sabahın o
saatinde, Bette hemen pişman olmaya başladı mı, diye merak ediyordum.
İkimizin oturduğu pilot kabinleri birbirinden
yalnızca bir metre uzaktı ama rüzgarın ve motorun kükremesi öyle
müthişti ki, bağırmak bile sesi birbirimize ulaştıramazdı. Telsizimiz
yoktu, iç iletişim sistemimiz de yoktu. Birbirimizle konuşmamız
gerektiğinde işaret dili kullanıyorduk, ya da birbirimize kargacık
burgacık hadler karalanmış kağıt parçaları uzatıyorduk.
Bir yandan titrerken bir yandan da, acaba karım bu
yaptığının büyük bir hata olduğunu itiraf etmeye hazır mı, diye merak
etmekteydim. Kurşun kaleme uzandığını gördüm. İşte, geliyor, diye
düşündüm. Söylemek istediği şeyi hangi kelimelerle ifade edeceğini
tahmin etmeye çalıştım. Acaba, "Vazgeçelim," mi diyecekti yalnızca?
Yoksa, "Soğuğa dayanamıyorum," mu diyecekti? Soluklarımız ağzımızdan
beyaz dumanlar halinde çıkıyor, sonra rüzgar o dumanı bir anda
dağıtıveriyordu. Yoksa yalnızca, "Üzgünüm!" mü diyecekti. Bütün bunlar
onun ne kadar üşüdüğüne, rüzgardan ne kadar etkilendiğine bağlıydı. Ön
kabinin camında motordan gelen yağların birikmekte olduğunu gördüm.
Bette'in gözlük camları da yağlanıyordu. Notu bana uzatmak için
döndüğünde farkettim. Ufacık, ince eldivenli parmakları ceketin kocaman
kürk kolundan dışarı uzanmıştı. Uçağın kontrol çubuğunu iki dizimin
arasında tutarak katlanmış kağıdı aldım. Evimizden uzaklığımız yalnızca
yüz elli mildi. İki saatte geri götürebilirdim onu.
Bir tek kelime yazılıydı kağıtta : "ZEVK!" Yanına
da gülen bir surat resmi çizilmişti.
Benim okuyuşumu seyrediyordu. Başımı kaldırdığım
zaman gülümsedi.
Böyle bir karısı olursa ne yapar insan? Ben de ona
gülümsedim, eldivenimi deri miğferime dokundurdum, selam verdim.
Üç saat sonra, yakıt için kısa bir duraklamadan
sonra, kendimizi Arizona çölünün ortasında bulduk. Vakit hemen hemen
öğlene yaklaşıyordu. Rüzgar beş bin fitte bile sıcaktı. Bett'in ceketi
katlanmış, oturduğu yerin yanına konmuştu. Üste gelen kısmı pervaneden
gelen rüzgarla kalkıp kalkıp iniyordu. Bir mil aşağıda, "çöl"
kelimesinin ne anlama geldiği göz alabildiğince gözükmekteydi. Yığınlar
halinde kel kayalar, kilometrelerce kum, salt ve katıksız bir boşluk.
Yanıbaşımızda uçan dostlar için bir kere daha
sevindim. Eğer motor stop etmek için şu anı seçerse, kumlara iniş yapmak
kolay olur, uçak hasar bile görmezdi. Ama aşağısı cehennem gibi sıcaktı.
İlk yardım çantamıza koyduğumuz su şişesini hatırlamak beni
rahatlatıyordu.
Derken birdenbire gerçeğin suratımda şakladığını
hissettim. Karımın o ön kabine binmesine ne hakla izin vermiştim ben?
Motor durursa kendini evinden ve çocuklarından beş yüz mil uzakta,
Amerika'nın en büyük çölünde, nokta kadar bir biplan'ın yanında durur
bulacaktı. Çevresinde kumlar, yılanlar, tepesinde kavuran bir güneş, göz
görebildiğince ne bir ot, ne de bir ağaç. Ben ne kadar kör, düşüncesiz,
sorumsuz bir koca olmalıydım ki kendi karım olan bu kızı böyle bir şeye
maruz bırakmayı göze alayım! Kendi kendimi azarlayıp dururken Bette yine
bana baktı, eliyle dağ işareti yaptı. Parmaklarımın hepsini bitiştirmiş,
yukarıya çevirmişti. Kaşlarım çattı, dağın bize çok fazla yakın olduğunu
anlatmaya çalıştı, sonra parmağıyla aşağıyı gösterdi.
Hakkı vardı. Ama dağ çevremizdeki tüm öldürücü
topraklardan ancak bir nebze daha yakındı bize.
Bu olay bana onu buraya getirmeye hakkım olduğunu
anlatmaya yetti. Dağ işaretiyle, benim korumaya çalıştığım bu kadın,
ülkeyi gerçekten olduğu haliyle keşfetmekte olduğunu göstermişti. Böyle
görebildiği sürece, korkacağı yerde sevindiği, kaygılanacağı yerde
minnet duyduğu sürece, demek onu buraya getirmeye hakkım vardı. Onun da
yanımda olduğuna ilk o an sevindim.
Arizona altımızdan geriye doğru kayıyordu. Çöl
yavaş yavaş, santim santim geride kalmaya başladı, yerini daha yüksek
araziye, bodur çamlara ve çalılara bıraktı. Derken birdenbire altımızda
sık çam ormanları belirdi. Ufacık dereler akıyordu. Issız çayırlar
vardı. Çiftlik evleri çok seyrekti.
Biplan gökyüzünde sarsılmadan ilerliyordu ama ben
yine de kaygılıydım. Motorun yağ basıncı pek umduğum gibi gitmiyordu.
Altmış libreden ağır ağır kırk yediye düştü. Bu da sınırlar içinde
sayılırdı ama iyi bir şey değildi, çünkü uçak motorlarında yağ
basıncının çok dengeli ve sabit olması gerekirdi.
Bette ön kabinde uyuyordu. Başını kürk ceketine
dayamış, saçlarında rüzgar oynaşmaktaydı. Uyuduğuna memnun oldum,
kafamdan eski motorun iç çizimlerini geçirmeye başladım. Acaba sorun ne
olabilirdi? Derken yerden iki bin fit yüksekte motor birdenbire durdu.
Sessizlik doğallıktan öylesine uzaktı ki Bette uyandı, inmek üzere
olduğumuz alanı görebilmek için aşağıya baktı.
Alan falan yoktu. En yakın alandan elli mil
uzaktaydık. Ben motorla uğraştıkça, yakıt seleksiyonlarını kurcaladıkça,
kontağı açıp kapadıkça, öyle bir alana asla varamayacağımızı da anlamaya
başlamıştım.
Biplan gökyüzünde hızla alçaldı, ben arkadaşlara
kanatları salladım, biraz sorunumuz olduğunu anlatmaya çalıştım. Hemen
bize doğru döndüler... ama inişimizi seyretmekten başka ne gelirdi
ellerinden?
Arkamızdaki ve önümüzdeki dağların üzeri ormanlarla
kaplıydı. Biz dar bir vadiye doğru inmekteydik. Vadinin kenarında bir
çiftlik, çevresi çitle çevrilmiş bir otlak. Görebildiğim kadarıyla tek
düz yer orasıydı.
Bette yine bana baktı, kaşlarını kaldırdı. Korkmuş
gibi gözükmüyordu. Başımı sallayıp ona her şeyin yolunda olduğunu
anlatmaya çalıştım. Otlağa inecektik. Aslında korkmasına izin vermeye de
hazırdım, çünkü onun yerinde ben olsam korkardım. Bett'in ilk zorunlu
inişiydi bu. Oysa benim, altıncı. Benliğimin bir yanı onu eleştirici
bakışlarla seyrediyor, motor arızasını nasıl karşıladığını anlamaya
çalışıyordu. Gazetelerden bildiği kadarıyla böyle bir olayın sonucu
mutlaka ölümcül bir düşme ve on santim boyunda harflerle atılmış
manşetler getirirdi.
Yanyana iki alan vardı. Daha düzgün görünenini
seçtim, planör inişinden önce üzerinde son bir tur daha attım. Bette
öteki çayırın yakın tarafını işaret etti, kaşlarını soru sorar gibi
kaldırdı. Ben başımı iki yana salladım. Her ne soruyorsan, cevabım
hayır, Bette. Şimdi şu uçağı indirmeme izin ver, sonra konuşuruz.
Biplan hızla yükselti kaybederek aşağıya doğru
kaydı, yere oldukça hızlı çarptı. Bir kere sıçradı, sonra tekrar indi,
sert, tabanlı çayırda sarsılarak, kükreyerek ilerlemeye koyuldu. Oraya
yatmış bir inek falan olmasın diye dua ediyordum. Tepenin yamacında
birkaç tane vardı. Bir süre öyle ilerledikten sonra, ineklerle ilgili
düşüncelerim akademik bir nitelik kazandı, çünkü durmak üzereydik ... ve
durduk. Ortalık son derece sessizdi. Karımın İlk zorunlu inişinden
sonraki ilk sözünü bekliyordum. Ne diyeceğini tahmin etmeye çalıştım.
"Elveda lowa!"mı? "En yakın demiryolu nerede," mi? "Şimdi ne yapacağız,"
mı? Bekledim.
Bette gözlüklerini alnına kaldırıp gülümsedi.
"Havaalanını görmedin mi?"
"NE!"
"Havaalanı, hayatım. Şuradaki küçük bir alan.
Görmedin mi onu? Rüzgar tulumu falan her şeyi var." Pilot kabininden
aşağıya atlayıp eliyle gösterdi. "Bak!"
Rüzgar tulumu gerçekten de vardı. Benim orayı
beğenmeyişimin nedeni, tek pistinin bizim indiğimiz çayırdan daha kısa
gözükmesiydi.
Karımı izleyen, kontrol eden, değerlendiren yanım
(o sıra
tüm benliğim o yanımdı zaten) birden dayanamayıp
yüksek sesle gülmeye başladı. Karşımda hiç tanımadığım, daha önce hiç
görmediğim bir kız vardı. Güzel bir kız. Saçları uçmuş, karışmış,
gözlüklerine motor yağı oturmuş, bana şeytan şeytan gülümsüyordu. Bu
genç kadını hiçbir zaman o günkü kadar etkili ve çekici bulmamıştım.
Sınavı ne kadar yüksek notla geçtiğini ona asla
anlatamazdım. Bitmişti artık sınav. Bitmiş, ders kitabı da kaldırılıp
atılmıştı.
Arkadaşlarımız başımızın hemen üzerinden geçerken
tir Sn yer sarsılır gibi oldu. El sallayıp iyi öldüğümüzü belirttik,
uçağı işaret edip hasar görmediğini anlattık. Aşağıya bir mesaj attılar.
İşaret ederseniz inip yardım ederiz, diyorlardı. Elimle gitmelerini
işaret ettim. Durumumuz iyiydi. Phoenix'de oturan antik uçak sahibi
dostlarım vardı. Motor konusunda onlar yardımcı olurlardı. Monoplan'lar
bir kere daha üzerimizden alçak geçiş yaptılar, sonra doğudaki dağlara
doğru gözden kayboldular.
O gece, motor onarıldıktan sonra, uçağımın ön
kabininde yolculuk yapmış olan genç ve güzel kadını selamladım. Uyku
tulumlarımızı karanlıkta serdik, başlarımızı birbirine yaklaştırarak
yattık, galaksimizin dönüp duran ışıltılı merkezine doğru baktık, bunca
güneşin kenarında yaşayan bir yaratık olmanın verdiği duyguları
tartıştık.
Biplanım beni kendi yıllarına geri götürmüştü.
1929'a. Çevremizdeki bu tepeler 1929 tepeleriydi. Güneşler de öyle.
Zaman yolcularının neler hissettiğini biliyordum. Kendi doğumundan
önceki yıllara giderken, orada incecik, kara gözlü bir kadına aşık
olurken neler hissettiklerini. Başında uçuş miğferi, gözünde pilot
gözlükleri olan bir kadına. Bir daha asla kendi çağıma geri
dönmeyeceğimin de farkındaydım. O gece o güzel yabancı kadınla birlikte,
galaksimizin kenarında uyuduk.
Biplan bu sefer Arizona ve New Mexico üzerinden,
yanında monoplanlar olmadan uçuyordu. Upuzun, zor uçuşlar yapmaktaydı.
Bir an duruyor, bir sandviç yiyor, benzinimizi alıyor, yağımızı
dolduruyor, sonra tekrar rüzgara dönüyorduk. Karımın bana uzatıp durduğu
notlar, zihninin de vücudu Kadar keskin ve parlak olduğunu ortaya
koymaktaydı. Yepyeni bir dünyaya, görmeye hevesli gözlerle bakan bir
kızın ruhunu yansıtıyordu.
"Kırmızı balon güneş, çocuğun biri ipini elinden
kaçırmış gibi ufuktan yükseliverdi.
"Otlağın yağmurlama fıskiyeleri sabahleyin beyaz
tüyler gibi görünüyor."
Ben bu manzaraları on yıllık uçuşlarımda hep
görüyordum, ama bir başkası görüp bana bir kağıt üzerinde sunmadıkça
gördüğümün farkında değildim.
"New Mexiconun serbest stil çiftlikleri yerlerini
Kansas'ın dama gibi çiftliklerine yeni bırakıyor. Teksas'ın tepesi kanat
altından kendini belli etmeden kayıyor. Onu işaretleyecek bir petrol
kulesi bile yok."
"Bir ufuktan bir ufka kadar hep mısır. Bunca mısırı
dünya nasıl yiyip bitirebiliyor? Mısır gevreği, mısır ekmeği, mısır
peksimeti, koçanda mısır, tanelenmiş mısır, ezme mısır, mısır unu
muhallebisi, mısır püresi, mısırmısırmısır."
Uçarken ara sıra bir takım lojistik sorular da
geliyordu. "Neden gökyüzündeki tek buluta doğru gidiyoruz, bunun
cevabını ver bakalım." Soruya omuzlarımı kaldırarak cevap verdim, o
tekrar seyretmek ve düşünmek üzere döndü.
"Trenin hem başını, hem sorunu görebildiğin zaman
onu geçebilmenin pek zevki kalmıyor."
Ufuk okyanusundan bir kent görkemli biçimde bize
doğru yaklaşmaktaydı. "Hangi kent?" diye yazıp uzattı. Kentin adını
dudak hareketlerimle söylemeye çalıştım.
"HOMINY mi?" diye yazdı.
Ben tekrar söylemeye çalıştım, ama rüzgar aldı
götürdü.Başımı iki yana sallayıp tekrarladım.
"HOMLICK mi?"
Ben habire tekrarlamaya koyuldum ama ses kayboldu
gitti.
"ALMANDY mi?"
"ALMONDIC mi?"
ALBANY mi?"
ABANY mi?"
Ben aynı adı defalarca, giderek daha hızlı söyleyip
duruyordum.
"ABILENE!"
Başımı evet anlamında salladım, Bette kabinin
yanından aşağıya baktı. Ancak şimdi doğru dürüst inceleyebilecekti
orayı.
Biplan üç gün boyunca doğuya doğru uçarken, beni
kendi çağına götürüp bu zeki genç insanla tanıştırdığına memnun
görünüyordu. Motor bir daha stop etmedi, teklemedi, lowa'ya birkaç mil
kala üzerine buz gibi yağmurlar boşaldığı zaman bile hiç kapris yapmadı.
"Bu fırtınaya Ottumwa'ya kadar eşlik mi edeceğiz?"
Yalnızca başımı sallayabildim, gözlüklerime
püsküren yağı silebildim.
Buluşma yerinde ülkenin her yanından arkadaşlarla
biraraya geldik. Karım yanımda sessiz ve mutluydu. Az şey söylüyor, ama
dikkatle dinliyor, pırıl pırıl gözleri hiçbir şeyi kaçırmıyordu.
Geceyarısı saçlarını rüzgarın uçurmasından memnun gibiydi.
Beş gün sonra yin eve dönüş yoluna koyulduk. Ben
artık hiç tanıyamadığım karıma dönmekten biraz korkar gibiydim. Ülkeyi
metresimle dolaşıyor olmayı öyle cok yeğlerdim ki!
lowa'dan kalktıktan birkaç saat sonra, Nebraska
ovaları üzerinde bana uzattığı ilk notta şöyle diyordu. "Uçak buluşması
birey kişiler demek. Nerelere gittikleri, neler yaptıkları, neler
öğrendikleri, gelecek için planları."
Sonra uzun süre sessiz kaldı, batıya birlikte
dönmekte olduğumuz iki başka biplan'a doğru baktı. Üçümüz her akşam alev
alev bir guruba doğru birlikte uçuyorduk.
Sonunda zaten tahmin ettiğim gibi ovalar da, dağlar
da, çöl
de bir kere daha geride kaldı. Onları tehditlerini
sessizce gökyüzüne sunmak üzere yalnız bıraktık. Bette'in son notu da
şöyle diyordu : "Bence her vatandaş on sekiz yaşına geldiğinde uçakla
tüm ülke üzerinde bir dolaştırılsa, Amerika çok daha mutlu bir ülke
olurdu."
Öteki biplan'lar kanatlarını sallayarak veda
ettiler, tek kanatlarını eğerek bizden uzağa doğru döndüler, kendi
havaalanlarına yöneldiler. Evimize gelmiştik.
Biplan yine hangarına girdi, biz arabaya binip
sessizce evimize yollandık. Hüzün vardı içimde. Bir kitabı kapayıp çok
sevdiğim roman kahramanına veda ediyormuşum gibi bir hüzün. İster gerçek
olsun isler hayal, onunla biraz daha uzun zaman geçirmeyi isterdim.
Ben arabayı kullanırken yanımda oturuyordu ama
birkaç dakika sonra hepsi sona erecekti. Geceyarısı saçlarını düzgün
biçimde tarayacak, artık onları uçuracak rüzgar da, pervane etkisi de
kalmayacaktı. Bette bir kere daha çocuklarının isteklerinin odak noktası
haline gelecekti. Korunmalı dünyaya yeniden gömülecek, o dünyada hiçbir
şey onun o pırıl pırıl gözleriyle bakıp görmesini beklemeyecek, orada
asla aşağıya bakıp çöl dağlarını, yukarıya bakıp görkemli fırtınaları
görmeyecekti. Çifte gökkuşağını, hatta tam daire gökkuşağını asla
görmemiş bir rutin.
Ama kitap tam anlamıyla kapanmadı. 1929'da
keşfettiğim ve kendim doğmadan önce sevdiğim genç kadın, arasıra
parıldayarak, hiç beklenmedik zamanda ışıklar saçarak bana şeytan şeytan
bakıyor, sanki sözlerinin çevresinde motor yağı varmış gibi görünüyordu.
Ama daha ben ağzımı açamadan yok oluyordu o yine. Elini tutup "gitme"
diyemeden.