Son dönemecine yaklaşan Osmanlı İmparatorluğu'nda 1908 Devrimi, Ermeniler dahil, Osmanlı'nın Müslüman olmayan nüfusunda büyük bir heyecan yaratmış, İttihatçılar da "artık halklar için zulüm bitti" der olmuştu.
Yedi yıl sonra geniş bir coğrafyayı Ermenisizleştirmeye kalkan aynı İttihat Terakki değil miydi?
Arada ne oldu?
Önce fısıldanıyordu, hatta "aramızda kalsın" uyarısıyla dillendiriliyordu; "darbe olabilir". Filanca siyasetçi yakın çevresiyle kaygısını paylaşıyor ve bazı koşulların gerçekleşmemesi durumunda askerin müdahale edeceğini söylüyordu. Fısıltılar uğultu oldu, uğultudan yazıya döküldü, sonunda AKP'li kalemlerden de yayılmaya başladı:
Darbe olabilir!
HDP'nin yaygın kabul gören sloganı bu. CHP de benimsedi, hatta kullandı.
Ama yaptırdınız!
Cumhurbaşkanlığı ile Başkanlık arasındaki farkı, hele hele söz konusu Tayyip olduğunda neden abartıyoruz ki? Şu anda diktatörün elde ettiği hareket serbestliği ve otorite, dünyada başkanlıkla yönetilen birçok ülkedekinden daha fazla.
Liberalizmle milliyetçiliğin birbirlerini beslediğini, öyle gözükseler de birbirlerine karşıt olmadıklarını yazmıştık. İkisi de sermaye sınıfına aittir, ikisi de asıl tehlikeyi solun, emekçi sınıfların aklına yerleştikçe yaratmaktadır.
Sıra geldi radikalizmle liberalizm arasındaki ilişkiyi çözmeye...
En gelişmiş örneği diktatörün bizzat kendi. Değişik ellerden çıkma çok sayıda video mevcut ortalıkta dolaşan, çarpıtma filan değil. Bir gün öyle, bir gün böyle demiş, kendini sürekli yalanlamış. Tek adamlık böyle bir şey... Çok sesliliği de kendin üstleneceksin. Tabanında soran yok, sorgulayan yok. Zaten dinleyen de yok.
Yeni sayılmaz, bunu söyleyeli epey oldu, çünkü o kadar da yeni değildi Kürt siyasetine Türkiye siyasetinin içinde yer açma girişimleri... Ancak üç-dört ay öncesine kadar imkansız görülüyordu. Türkiye'de sosyal demokrasi ve CHP'nin, dolayısıyla sistemin HDP ile birlikte yeniden yapılandırılmak istendiğini ileri sürdüğümüzde, "eşyanın tabiatına aykırı" diyenler olmuştu.
Öncesine haksızlık biliyorum ama açılışa 1789'u, Fransız Devrimi'ni yazmamız gerekiyor. Olanca heybetiyle... Sonrasında hiç durulmayan Paris üç defasında fena çalkalandı; 1830, 1848 ve 1871 devrimler çağının sürmekte olduğunu kanıtlıyordu açıkça. Devrim bayrağının burjuva sınıfından proletaryaya geçmekte olduğunu da...
Önemli, her şeyin ötesinde önemli, ülkenin kaderini çizecek kadar önemli. Öyle deniyor 7 Haziran seçimleri için.
Demek ki, Türkiye açısından 7 Haziran bir kavşak, bir yol ayrımı olacak!
Olasılıklar ne?
Tamam oy verilecek, oylar sayılacak, başta diktatör olmak üzere, iktidar sahipleri için ortaya yeni bir tablo çıkacak. Ya sonra...
“Sol hükümet olmamalı” dedik geçen yazıda. Muhalif konuma hapsolmak anlamında değildi bu. Düzen değişikliğini kovalamak, mevcut toplumsal sistemin bir uzantısı haline gelmemek gerektiğine işaret ediyorduk.
Peki güncel görevler ne olacak?
Başlık, “olamıyor ki zaten” diye tiye alınabilir. Bir olasılık, “hah bunu da dediler” tepkisinin verilmesidir. Hatta şu son dönemin popüler eleştirisi hemen devreye sokulabilir, “oturun küçük dükkanınızı bekleyin”.
Dükkan küçükse, neden uğraştıklarını bir türlü anlamadık da, neyse…
Ciddiyim, sol hükümet olmamalı. Tek başına olamıyor çoğunlukla, koalisyonlarla da olmamalı.
Rektör Sedat Laçiner, Çanakkale Üniversitesi bünyesinde 53 mescit, 3 cami inşat etttiği için gururluymuş. Üsküdar’da Hilafet konferansına 1000 kişi gelmiş, konuşmacılar “IŞİD’inki olmadı, hilafeti biz kuracağız” demiş. Ateizm Derneği üzerindeki baskılar artmış, buna karşın Şeriat Derneği yasalaşmış, dernek başkanı ilk iş olarak “zorla da olsa şeriatı getireceğiz” açıklaması yapmış.
Sözün hükmü yok memlekette. Herhalde o yüzden çok konuşan bir ülkeyiz, “ağzından çıkanı kulağın duyuyor mu” uyarısının da bir kıymeti kalmadı. Nasılsa bir şey olmuyor, her müşteri için ayrı plak çalan deneyimli satıcılar etrafı sardı, en fazla da siyaset kurumunu…
Geçenlerde Tunç Sipahi yazdı, ittifaklar az-çok eşit güçler arasında hayata geçebilir. Birbirinin kaderini belirleme, birbirine etki edebilme, birbirine mahkum olma ve birbiriyle hegemonya mücadelesine girme…
Marksist anlamıyla ittifak budur ve hegemonik unsur olma şansı bulunmayan bir müttefiklik ilişkisine girmek devrimci hareketlerin siciline ancak trajik sonuçlarla yazılmıştır.
Kendi çapınızda lider olmak istiyorsunuz. Hakkınız var. Siyaset tatmin etmiyor, bu ülkede illa lider olacaksın.
Ama kuralları var.
Şükürler olsun, türbe operasyonunun büyük tepki çeken iç güvenlik yasa tasarısı gündemini örtmek için gerçekleştirildiğini ileri süren pek çıkmadı. Meclis’te iktidar milletvekillerinin “şiddet yalnız kadına yönelik değil” algısı yaratmak için saldırganlaştığı da söylenmedi henüz.
Belki söylendi de, kimsenin umurunda olmadı tımarhaneye dönmüş ülkemizde.
Hatırlayanlar vardır, Haziran Direnişi sırasında diktatör, lobilerden mobilerden söz ettiği sırada, direnişin azmettiricisinin de, liderinin de bizzat kendisi olduğunu ironik bir dille yazmıştık. Şimdilerde kendi adamlarının bile kabullendiği gibi, öyle bir nefret yaratıyordu ki, o ana kadar direniştir, barikattır, mücadeledir pek ilgilenmeyen kesimleri bile sokağa çekiyordu.
Dünkü yazım kara, karla mücadeleye yenik düştü. Düşmeseydi ne yazacaktım? AKP zorbalığına, onun yürek ve akıllara düşürdüğü karanlığa rağmen direnmeyi ve gülmeyi becerebildiği için öldürülen hiç tanımadığım ama bir yandan da bayağı tanıdık Nuh kardeşimizi?
1900’lerin başıydı, kapitalizm adı verilen sömürü sistemi, özellikle Avrupa’da hızla gelişiyordu ama sorun bakalım yeterince gelişiyor muydu? Patronların düzeni biraz daha serpilmeli, demokrasi güçlenmeli, işçiler hem sayıca artmalı hem de bilinçlenmeliydi ki, sosyalizmi düşünecek koşullar olgunlaşsın. Kanaat böyleydi çoklukla. Sosyalizmin zamanı değildi.
Haklı olarak herkes çok öfkeli. Bir cinayet kendi başına yeterlidir kızgınlık için. Özgecan örneğinde üstüne en az onun kadar öfkelendirici bir suçla birleşmiş, tecavüz girişiminin ardından gelmiş. Sonrasını yazmıyorum, adamın yaptıkları da, soğukkanlılığı da dehşet verici.
İlk kez olmadı, ne yazık ki son kez de olmayacak.
Geçmişte laiklik lafını duyduğunda tüyleri diken diken olanlardan “hata yaptık, önemsemedik” noktasına gelenler olduğunu biliyorum. Hayat öğretir, bu herkes için geçerlidir.
Bir de hep öğretenler var. Bir öyle bir böyle yapar, yeri geldiğinde her renkten bayrak sallar ve her durumda haklı çıkarlar.
Bunlar içinse, laiklik şimdinin modasıdır.
Kritik bir bölgede, küçük sayılmayacak bir ekonomi, insan kaynakları ve silahlı güce sahip bir ülkeyi, daha fazla ayarsız birine terk etmektense, başka riskleri göze alabilir ve henüz bir seçenek yeterince olgunlaşmadan diktatöre karşı etkili bir hamle yaparak, şu meşhur kontrollü kaos stratejisini devreye sokabilirler.
Üniversitede bazı siyaset derslerine CIA bağlantılı olduğunu düşündüğümüz Amerikalı bir hoca girerdi. Günün birinde “15 dakikanız var, kim kiminle ittifak yapacak, hanginiz hanginize savaş ilan edecek, karar verin” diyerek elindeki küçük kağıtları dağıtıvermişti.
1942 yılının Avrupası’nda yaşadığınızı varsayın. Ülkeniz Almanlar tarafından işgal edilmiş, milyonlarca kişi gibi yerinden yurdundan edilmiş, daha da fenası Naziler için çalışmaya zorlanmışsınız. “Üstün Alman ırkı” yahudilerin, komünistlerin kökünü kurutmak için savaşırken, siz de onlar için silah, elbise, konserve üretmektesiniz.
Miting, yürüyüş ya da basın açıklaması neden yapılır?
Başka bir şey yapılamadığı için mi?
Türkiye’de çok farklı bir yere oturan 1 Mayısları ve Newroz kutlamalarını saymıyorum, bu ülkede önemli kitle gösterilerinin büyük bölümü çok hızlı örgütlenen, birkaç gün öncesine kadar gerçekleşeceği kimse tarafından tahmin edilemeyen toplumsal olaylardı.
“‘Türk tipi başkanlık’ diye bize örtülü monarşik yapıyı yutturmaya çalışmayın” demiş. Aslı Aydıntaşbaş. Kısa süren bir taramayla başkalarını da bulabilirsiniz. Sertçe eleştirebiliyorlar artık, korkusuz. Yandaşlar çoğaldıkça, karşıtları da artıyor AKP’nin.
Ama AKP karşıtlığının gücü artmıyor.
Söylenmesi gerekenin fazlası söylendi, Syriza’ya dair. Ancak bitmez, çünkü tartışılan aslında Türkiye, tartışanların önemli bölümüyse engelle karşılaştıkça yön değiştiren oyuncaklar gibi hareket edenlerdir. Devrim mücadelesi “iğne deliğinden geçmek” gibidir oysa…
Adam sarayına çağırmış bakanlarını, birinci olması gereken zatı saksı gibi bir kenara koymuş, talimat vermiş. Belli ki, iç dokusu giderek gevşeyen iktidar partisinde “odun çok ama çimento bir tek benim” demeye getirmiş.
AKP bir tasarım mıydı?
E, biraz öyle… Tümden değil de, biraz…
Emperyalizm çağında; gericilik, delirme, ölçüsüzlük yıllarında, “mükemmel tasarım” beklemeyeceksiniz, anca bu kadar. Gene iyi idare etti. Katkısı olanların, ortaya çıkan ürüne bakıp bakıp hayretle söylendiğine eminim; “bunu nasıl becerdik”!
Paris’teki katliam, yaşanan çatışmalar, devasa yürüyüş, yürüyüşün protokolü… Düzmece çok şey olduğu belli, ortaya da çıkıyor. Charlie Hebdo cinayetleri sonrasında medyaya servis edilen “terör” görüntülerinde bir sürü tuhaflık var. “Dünya liderleri” pozu ise evlere şenlik, koskoca tipler, düğün öncesi fotoğraf çektirmeye giden çiftlerden farksızlar.
Paris’te cesur, aydınlık insanlar öldürüldü. Öfkemiz büyük. Gericiliğe karşı bileniyoruz.
Düşünüyoruz da… Düşünmeliyiz.
Bu türden bir katliam için kutsal inanç motivasyonuyla gönüllü olabilecek yüz binlerce kişi var. Dolayısıyla “provokatörler yaptı, İslamcıların üzerine attı” demeyeceğim.
Yeni yıla yalnızca kutlamalarla girilmedi. Dünyanın birçok bölgesinde çatışmalar sürdü. Hava koşullarından dolayı çok sayıda kişi yollarda mahsur kaldı. 2015’i direnerek karşılayan işçilerden de söz etmeliyiz.
Eskiden olay olur, önde gelen Amerikan ya da İngiliz gazetelerinden biri şu ya da bu Türk siyasetçisine yer verdiğinde bayram havası estirilirdi. Çok önemseniyorduk, itibarımız artıyordu, yükselen yıldızdık…
18 Aralık’ta Rusya Federasyonu Başkanı Putin bir basın konferansı düzenledi.
Konferansın tamamını, Putin’in açış konuşmasını ve sonrasında gazetecilerin sorularına verdiği yanıtları okudum. Aslında niyetim sadece göz atmaktı. Öyle başladım, sayfalarca uzunluktaki tutanakları satır satır incelemiş olarak kalktım.
Türkiye’den bazı gazeteci ve yazarlar imza toplamışlar. Türkiye’nin demokrasi yolundan sapmakta olduğundan kaygı duyuyorlarmış. AKP hükümetinin bu yoldan geri dönmesini talep ediyorlar. İmzacılarla ideolojik-siyasi akrabalığımız yok, kendi düşünceleridir, dönülmesini isteyebilirler.
Konu eğlenceli değil ama konuyla ilgili tartışmalarda ortaya çıkan tuhaflıklar için aynısını söyleyemeyeceğim.
Bir tarafta, AKP’yi bütünüyle bir ABD projesi olarak gören, dolayısıyla kaotik bir süreçte güçlü emperyalist ülkelerle Tayyip arasında bir sürtüşme, hatta kavga olamayacağını ileri sürenler var. Bu yaklaşım doğru değil.
“Bunun acısızı yok mu” sorusuna felsefi değil de siyasi yanıt maalesef, “maalesef”tir! İnsanlık, dürtüklenmeden ayağa kalkmıyor. Sömürü düzeni, kuşatmasını iyice daraltıp boğulma hissi verinceye kadar, bir huzur kaynağı bile olabiliyor büyük çoğunluk nezdinde.
Eski bir milletvekilini padişah bozuntusuna hakaretten mahkemeye çıkarmış, duruşma öncesinde ve de sonrasında topladıkları bir grup başıbozuğa yuhalatıp tartaklatmış, en nihayetinde tutuklayıp cezaevine yollamışlar. Henüz eskimeyen bir milletvekilleri ise “ona hakaret edeni, böyle yaparız” türünden bir laf etmiş.
“Türkiye laiktir, laik kalacak” olağanüstü kötü bir slogan olarak, artık daha az çalınıyor kulağımıza… Statükocuydu her şeyden evvel. Son tahlilde, kitlelere belli bir doğrultuda enerji yüklemeyi hedefler slogan. Mevcut duruma güzellemenin ne kadar cazibesi olabilir ki? Bana daha çok şeytan kovuculuk gibi gelirdi, bir tür haç çıkarma…
Günün sorusu, “ne oluyor bu aydınlara, sanatçılara”ydı.
Türkiye, Rusya’yı yalnız bırakmayacak…
Böyle diyordu yazının başlığı… İddialı, çarpıcı… Gazete de Pravda’ydı. Yunanlı patrona satıldıktan sonra Rusya Federasyonu Komünist Partisi tarafından yeniden alınan bildiğimiz Pravda değil de, internet dünyasında dört dilde gerçekleştirdiği yayınıyla, oldukça etkili olan pravda.ru. Putinci Pravda…
Özgürlük, barış, demokrasi, bağımsızlık…
İnsanlığın her zaman özlemi olmuş, geniş yığınları peşinden sürüklemiş kavga konusu kavramlar. Böyle olduğu için, aynı zamanda üzerine kavga verilen, kazanılmaya çalışılan, içlerini öyle ya da böyle doldurmak için derin hesaplaşmaların yaşandığı toplumsal değerler bunlar.
Adamın kafasında mutlak iş bölümü var. Bazı işleri kadınlar yapamaz, yapmamalı. Buna gerçekten inanıyor, rol yapmıyor. Bağnaz, gerici, cahil, zorba.
Lakin, kapitalizm kadını üretim sürecine çekmiş, “bazı işler” kalıbı altüst olmuş. Şimdi gözü dönmüş bir piyasacı diktatörün, bağnaz da olsa bu süreci tersine çevirmesinin bir mantığı, bir ekonomi-politiği var mı?
Olmaz olur mu!
Umarım, liberallerin vaktiyle pek sık tekrarladıkları “nerdee bizde burjuva kültürü” yakınmasına benzetilmez yazacaklarım. En çok Fransız kapitalistlerinden hoşlandıklarını biliyorum; ince, zarif. Son yıllarda onlara da bir hâl gelmiş, büyük bir reformcu olarak gördükleri Tayyip’in büyüsüne kapılıp “halkçı” bir tarza yönelmişlerdi.
Daha fazla kâr için iş güvenliğini ihmal ediyor patronlar. Dedi bakan. AKP’nin bakanı. Sermayenin bakanı. Patronların bakanı.
Oğlunun tabutuna sarılarak ağlayan baba Recep Gökçe'nin ayağındaki yırtık ayakkabı ise adeta yoksulluğunu gözler önüne serdi. Dedi ajans. AKP’nin ajansı. Devletin ajansı.
Böyle adaletsizlik olur mu. Dedi insan. İnsan.
Yine başladık… Anlamak lâzım, deniyor IŞİD’e katılanları… İnsanları bu tür örgütlere iten nedenler üzerinde durmak, bu ilginin sosyo-ekonomik temellerine inmek gerekiyormuş. Öyle “gerici” diye yaftalamak yanlışmış, “ABD işi” diyerek kestirip atmak ise basitlikmiş. Dikkatle bakılınca, ortada yoksulluğa, yolsuzluğa, her tür ahlaki değerin erozyonuna güçlü bir tepki olduğu görülürmüş.
Adam Küba’ya da cami yapacağım diye tutturdu. Üstüne, Amerika kıtasının keşfine dair bildik ama temelsiz iddiayı tekrarladı. “Gündem saptırıyor” en kolay açıklama.
Diktatörün, zalimin, hırsızın, Amerikancının tekiydi… Bugünkü molla rejimine bakıp, aklamaya da kalkmayın; İran’ın dinsel fanatizme teslim olmasının nedenlerindendi Şah Rıza Pehlevi… Halkı yoksulluk içindeyken, İngiliz terbiyesiyle inceltilmiş bir görgüsüzlük içinde yaşardı.
Adam “dağ taş zeytin oldu, enerjiyi nerede üreteceğiz” demiş. Kavga konusu. Çevre duyarlılığından kavga edebilirsiniz, adama kıl olduğunuz için kavga edebilirsiniz, kavga etmek için kavga edebilirsiniz, “memleket sayenizde öküz doldu, insanı nerede yaşatacağız” isyanıyla kavga edebilirsiniz.
Devrimci mücadelede yayının önemini kim yadsıyabilir ki?
Erdoğan’ın saraykondusunda bugün resepsiyon var.(*) Cumhuriyet’in yıkılışını kutlayacaklar. Yıkımdan madencinin payına düşense boğulmak…
O ucube bina için harcanan parayla neler yapılabileceğini yazmayacağım yazan yazdı.
Liberal ve milliyetçi kuşatmanın toplumsal etkisi üzerine çok şey söylendi, yazıldı. Solun kadrolarının, bir biçimde yönetici pozisyonda bulunanlar dahil, aynı ideolojiler karşısında nasıl korunaksız olduğu da sıklıkla vurgulandı.
Peki ya aydınlar?
IŞİD’in Kobanê kuşatmasının Suriye’deki ABD yanlısı ittifakı yeniden yapılandırmak gibi bir amacı olduğunu daha önce yazmıştık. “Ama IŞİD öbür tarafta” diye itiraz edilmesin. Olup biteni anlamak için şu sıralar bölgede en son başvurulması gereken sözcüklerden biri “taraf”.
IŞİD’in kritik hamlelerine kimin nerede karar verdiğini bilemiyoruz. Bir yanda ABD’nin her şeye muktedir olduğu inancıyla uğraşıp, diğer yanda emperyalist merkezlerin kirli ve kanlı dünyasının boyutlarını göstermeye çalışmak gibi birbirini zaman zaman çelen iki yükümlülüğümüz var. IŞİD örneğinde, başından beri bu örgütün hemen her tarafından tuhaflık fışkırdığını söylüyoruz.
Son Bakanlar Kurulu toplantısına omzu kalabalıklar da katılmış. Sivilleşildi ya, hükümetin memuru olarak! Yok öyle masaya dosya fırlatıp, seçilmişleri tehdit etmek. Profesyonelliğin gereğini yapıyorlar. Yanlarında yine çanta dolusu rapor var, amirlerini bilgilendiriyor, her tür göreve hazır olduklarını hissettiriyorlar. Sadakat önemli tâbi!
Askeri vesayetten kurtulduk. Ne güzel!
Emek-sermaye çelişkisi var işçinin yanındasın. Mezhep ayrımcılığı var Alevinin yanındasın. Ulusal-etnik baskı ve inkarcılık var Kürdün yanındasın. Cinsiyetçilik var kadının yanındasın. Farklı cinsel yönelimlere tahammülsüzlük var LGBT bireylerin yanındasın. Çevre sorunlarına duyarlısın, kültürel-tarihsel değerlerin korunmasını savunuyorsun, yaşam alanlarına sahip çıkıyorsun.
Türkiye ve Ürdün yalnız değilmiş… IŞİD’in el koyduğu, işlettiği petrolleri bazı Avrupa Birliği ülkeleri de alıyormuş. Erdoğan’ın uluslararası platformlarda atarlanması boşuna değil.
Kısa olan demiş ki, uyuşturucuyla mücadelede narkotimler, gençlik timleri kuracağız! Vay canına… Uyuşturucu ticareti derindir, devlet bağlantısı vardır, hem silahlıdır hem de silah kaçakçılığı ile paraleldir. “Mahallelerde narkotimler oluşturacağız” demek, “uyuşturucu ile mücadele” bahanesiyle faşist milis örgütlenmesine geçeceğiz demektir.
Sürecin kontrolden çıktığı, belli başlı aktörlerin davranışlarının rasyonallikten uzaklaştığı, her an en olmadık taraflaşmaların, karşı karşıya gelişlerin yaşanabileceği söyleniyor bize. En başa da IŞİD yazılıyor. Deniyor ki, bu kanlı örgüt hesapsızlığın, plansızlığın, dar görüşlülüğün, fanatizmin ürünü.
Çok tartışılır. Her yerde çok tartışılır ama sorunun kangrenleştiği düşünülen Türkiye’de daha çok tartışılır. Solun kadrolaşması ile kitleselleşmesi arasındaki ilişki yeniden ve yeniden kurulur. Bunlar birbirini ne kadar besler, ne kadar öteler hangisi ne zaman öne geçer hangisi ihmal edildiğinde işler büsbütün ters gider de, hangisindeki aksama idare eder…
AKP hükümeti, Obama’nın 10 Eylül’de açıkladığı “IŞİD’le mücadele eylem planı”na katılımda ikircikli tutum alıyor. Belli ki heyetler gelecek-gidecek, sıkı pazarlık yapılacak.
Medya, Ankara’nın en çok IŞİD’in Musul Başkonsolosluğu’nda aldığı rehineleri öldürmesinden kaygı duyduğunu, ABD’nin oluşturacağı koalisyonda aktif rol üstlenmeyi bu nedenle tercih etmediğini yazıyor.
Bugün 10 Eylül 2014. Mustafa Suphi ve arkadaşlarının Türkiye Komünist Partisi’ni kurmalarının üzerinden 94 yıl geçmiş.
Yarın 11 Eylül 2014. CIA destekli faşist general Pinochet’nin Şili’de sosyalist Allende hükümetini devirmek için harekete geçtiği uğursuz günün 41. yıldönümü.
Kapitalizm, İslam coğrafyasında laisizm defterini kapattı. “Avrupa’da farklı mı” sorusunu, “laiklik buralarda hiç olmadı ki” itirazını bir kenara koyuyorum. Bunlar tartışılır. Ancak, Türkiye ile birlikte, İslam ülkelerinde kapitalizmin yoluna bundan böyle laiklikle devam etmeyeceği, edemeyeceği gerçeğinin bana göre pek tartışılacak tarafı bulunmuyor.
Muharrem İnce’nin CHP’deki Genel Başkanlık oylamasından önce yaptığı konuşmada “siz önümüzdeki seçimde Kılıçdaroğlu’nun başbakan olacağına inanıyor musunuz” sorusunu yönelttiği Kurultay delegelerinin önemli bölümünün zaten CHP’yi bir iktidar partisi olarak hayal etmeyi bile bıraktığını herkes biliyor.
Yüzde 52 diye kodladık, öyle gidiyor. Erdoğan’a oy veren seçmen. Oysa bu tamamen sandık belirlenimli bir oran. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ilgisizlikten değil, politik bir tutumla sandığa gitmeyen, bilerek geçersiz oy kullanan geniş bir kesim var. Bunlar da hesaba katıldığında, yüzde 52 oranı aşağı çekiliyor doğal olarak.
Demirtaş, “alkış” vakasına derinlik katmış oldu. “Ben Erdoğan’ı değil, ona oy veren yüzde 52’yi alkışladım” açıklaması gerçekten tartışmaya değer. Selahattin Demirtaş’ı değil de, bu yaklaşımı…
1 Eylül 1939… İkinci Dünya Savaşı’nın başladığı gün.
Bu bir pazar yazısıdır.
Daha iki gün önce simgelere gereğinden fazla önem verilmemesini yazan birisine gelen “ama…” başlangıçlı ileti ve mektuplardan ilham alınarak hazırlanmıştır. Benden pazar yazısı ancak bu kadar çıkar, idare edeceksiniz artık.
Kuralsızlıktan ölçüsüzlüğe… soL Dergisi’nin bugün alanlara yarın bayilere çıkan sayısındaki yazımın başlığı bu. Dönemin ruhunu özetleyen bir sözcük: Ölçüsüzlük. AKP iktidarının bütün bölgeye egemen olan ölçüsüzlükten yararlanarak, iç politikada da kuralsızlıktan ölçüsüzlüğe geçmeyi deneyeceğini düşünüyorum. Sonuçlarını göze alarak…
On yılı aşkın bir süre oldu AKP’yi, Erdoğan’ı tartışıyoruz. Bu partiyi, zihniyeti, liderini, kadrolarını nereye koyacağız, nereye yerleştireceğiz? Dost kuvvet mi, yardımcı kuvvet mi, karşıt mı, düşman mı?
Liberali, milliyetçisi, örgüt düşmanı, snobu, çok bilmişi yine başladı: “Öyle sosyalizm diyerek olmaz bu işler.” Hay aksi, tam da “merak etme sen, yeter ki sosyalizme güven” şarkısını piyasaya salacak, Cumhurbaşkanlığı konutunun önüne “seninle sosyalizmde hesaplaşacağız” notunu bırakacak, 10 Eylül’den itibaren “bi de sosyalizmi dene” kampanyasına başlayacaktık. Hevesimiz kaçtı. Of, of…
Cumhuriyet Halk Partisi kurultayı yaklaşırken iki aday, Kılıçdaroğlu ve İnce mesaj vermeye devam ediyor. Mevcut Genel Başkan, dindarları kapsamalıyız demekte bir kez daha… Kim itiraz edebilir ki? Bir siyasi parti insanları inananlar ve inanmayanlar diye tasnif edemez. Ama bir siyasi partinin lideri neden böyle bir laf eder ki?
Önce sosyalizmin bittiğini söylemişlerdi. Yıllar oluyor elbette. Sovyetler Birliği’nin yıkılmasından sonra “o defter kapandı” diyorlardı. Ellerindeki argüman gerçekten güçlüydü, 1917’de yola çıkan ilk sosyalist ülke, yapılan yanlışlardan çok, bırakılan boşlukların ve ihmallerin sonucunda neredeyse tek kurşun atılmadan tarih olmuştu.
Düzen partileri asla katılımcı ve kolektif karakter kazanamaz. “Demokratik” demek istemiyorum, bir sözcük olarak kendi başına bir anlam ifade etmiyor, hatta kötü şeyler çağrıştırıyor. Yine de şimdilik bu kavramı çok sevenlerin dediği olsun, bir düzen partisi “demokratik” bir işleyişe sahip olamaz. Hiçbir yerde. “Asla” vurgusu ise Türkiye’den hareketle, yerindedir, münasiptir!
Bir görüşe göre, Tayyip Erdoğan’ın hukuk tanımazlığı, tek adamlığı, makam düşkünlüğü bir kez daha ortaya çıktı Cumhurbaşkanlığı seçiminden sonra. Kim itiraz edebilir ki böyle bir görüşe, düpedüz açık gerçek. Halk onu koltuğundan düşürmeye çalışıyordu, o iki koltuğu birden işgal ediverdi, sonra bir savaş suçlusunu koltuklardan birinde kendi yanına iliştiriverdi.
IŞİD ya da İslam Devleti, kontrolden çıkmış bir ABD projesi midir?
Tayyip, sandıktan çıkmaya devam ediyor hâlâ. Bir nefret objesi olarak… Karanlığın, cehaletin, adaletsizliğin, zorbalığın simgesi olarak… Putlaştırılan bir siyasi figür olarak…
Aşağı yukarı yüzde 50, yüzde 50. Yüzde 50’lerin içi alabildiğine heterojen, alabildiğine karışık. Ancak açık bir gerçek var, seçmenin demeyelim de, toplumun yarısının öfkesi tarif edilemeyecek boyutlarda.
CHP ile MHP anlaştı, sonradan hatırlamadığım sayıda parti eklendi, adına Çatı Adayı dediler ve Ekmeleddin İhsanoğlu’nu Erdoğan’ın karşısına çıkarmış oldular. Bir danışman ve katalizör olarak Gülen Cemaati’ni de unutmamak gerek.
Peki hedef neydi?
Baraj, dilerseniz savunma hattı deyin, ileride kurulmalı, hırsızlığı tescilli biri aday bile olamamalı düşüncesini ortaya atıyorsunuz, “orası öyle ama”dan fazlası çıkmıyor ağzından.
Diktatörü yalnız bırakın, oturacağı koltuğun hiçbir hükmü kalmasın diyorsunuz, “yüzde 100’le seçilir, başa bela olur” gerekçesiyle rahatlatıyor kendini.
Gerçekçi siyaset hiç bu kadar dibe doğru çekmedi insanı. Umudun zerresi kalmasın istiyorlar.
İstiyorlar… Kim?
Bir noktadan sonra önemi yok.
Sistemin tıkandığı nereden belli?
Muhalefetin Erdoğan’ın karşısına aday çıkaramamasından belli.
Devrim genellikle hissedilen bir zaman ama umulmadık bir noktada yüzünü gösterir. Bir devrim olmasa da, Haziran Direnişi tam da bunu kanıtladı. Büyük sarsıntılar fay hattında yoğun bir gerilimin, enerji birikiminin ardından gelir. Gelir de, her gerilim noktası, her fay hattı büyük bir sarsıntı üretmez. İşin gerçeği, kapitalizm her durum ve zamanda çatlaklara gerilim yükler, enerji üretir.
Tamamen siyaset tekniği açısından konuşalım. Bir taraf, en etkili silahını ortaya koymuş: Recep Tayyip Erdoğan! Önümüzdeki günlerde Tayyip’i “ben bu işten ufak ufak kaçayım” noktasına getirecek gelişmeler yaşanmazsa, belli ki AKP elindeki en değerli kozu sahaya sürecek
Peki diğer taraf?
Öldür, tekmele, tokatla, “fıtrat” de, çal, soy, yalan söyle, üste çık, tehdit et, hakaret yağdır…
Adamımız bu.
Ya peşine takılanlar?
Aldatılıp çaresiz bırakılanlar!
Öyle mi?
Bu konuyu çok yazdık, sanırım daha açık konuşmak gerekiyor artık.
Milletvekilleri istifaya çağrılıyor. Farklı kesimlerden gelmeye başladı bu talep. “İstifa edelim” diyen milletvekilleri de var. Hatta etttiğini söyleyen...
Belli ki yakında çok etkili olacak bu çağrı.
İtirazlar yükseliyor hemen, en fazla da “ama o zaman meydan AKP’ye kalır” deniyor.
Nasıl oluyor da hâlâ orada? Nasıl oluyor da hâlâ orada olduğu gibi, gözünü daha yukarılara dikebiliyor, Cumhurbaşkanlığı’nı da fethedip kendisi için yeni bir enstrümana dönüştürmeyi düşünebiliyor?
Ekran ikiye bölünmüş, bir tarafta kararmış yüzler, sedyenin üzerinde cansız bedenler. Öbür tarafta kararlı yüzler, o yüzleri gazla, plastik mermiyle caydırmaya çalışan karanlık tipler.
Ekran ikiye bölünmüş, bir tarafta Soma, öbür tarafta TOMA!
İkiye bölünen ekranı birleştiren kahrolası bir düzen, o düzeni temsil eden bir diktatör.
Elim gitmiyor, başka bir konuda yazmaya... Çoğunuz tanımıyor biliyorum, özel dostlukların köşe yazılarına konu olmasından da pek haz ettiğimi söyleyemem. Ama başka türlüsünü yapamayacağım, Babis’ten söz edeceğim. Babis Charalampos Angourakis’ten.
Önceki gün kaybettiğimiz Giritli komünistten...
İyi insandan...
Niye öldü ki! Anevrizma deniyor.
Araya Rusya yazıları girdi, oysa niyetim 5 Mayıs’ta gazetemizde yer alan “Sosyalizmin Toplumsal Ajanları” başlıklı yazıda ele aldığım konuyla devam etmekti. Üzerinden bir hafta geçtikten sonra, bana hâlâ bu konuyla ilgili yazma cesareti veren, okurlardan gelen sorular.
9 Mayıs 1945 Zafer Günü…
Neyin zaferi? Kazanan kim, kaybeden kim?
69 yıl sonra, sorduğumuza bakın!
Ama sormak durumundayız.
Rusya, ABD’nin üzerine üzerine gidiyor…
Diplomasi cephesini biliyorduk. Silah endüstrisi, savaşma yeteneği açısından iki ülke arasındaki mücadeleyi de… Ekonomik çıkarların nasıl karşı karşıya gelip, nasıl sürtünmeye başladığı ise herkesin malumu…
Neydi mesele?
Sosyalist hareket nerede tıkanıyor?
Bu soruya değişik yanıtlar verilebilir. Biri doğru olacak diye bir kural yok. Sorunlar birbirinden kolay kolay ayrıştırılamayacak ölçüde iç içe geçmiş durumda.
Önce elde ne olduğundan, kazanımlardan, geleceğe umutla bakmamızı sağlayandan başlamalı.
1 Mayıs miting ve eylemleri ve de polis saldırıları sürerken yazmak zor. Riski göze alarak, soruyu formüle edip yanıtını arayabiliriz: 1 Mayıs’ta kitleleri Taksim’den uzak tutmayı beceren AKP siyasi bir başarı elde etmiş midir?
“Haziran gitti gidiyor” paniğinden uzak durmanın yolu, Haziran’da milyonları neyin sokağa döktüğüne odaklanmaktan geçiyor. “Erdoğan öfkesi” açıklayıcı ama bir noktadan sonra yetmeyebilir, hatta o öfkenin nedenlerinin ötesine geçmek gerekebilir.
Korkacak bir şey yoktu… Türkiye Cumhuriyeti sahipsiz kalmazdı… “Hükümet olabilir ama iktidar olamaz” yalnızca AKP yolcularının ve solcularının değil, onun hasımlarında da ezberiydi. Erdoğan liderliğindeki karşı devrim cephesi geçmiş muktedirlerin bir bölümüne zindan yolu açarak iktidarını kanıtlarken, Kılıçdaroğlu CHP’si toplumda “normalleşme” algısının yerleşmesi için devreye girmişti.
“Halka yalan söylemek suçtur” diyerek yola koyulmuştu soL. Bir süre sonra halk “bana yalan söylemek suçtur” diye sokağa döküldü. “Bana yalan söylemek suçtur…”, “bana dayatmada bulunmak suçtur…”, “bana saldırmak suçtur…”