Yaşamımızdaki Elektrik
Destek çubukları üçayaklara takın ve bağlama parçaları ile bünzen kıskaçlarını destek çubuklara tutturun. Su dolu kabın içine birkaç damla asit damlatın. Deney tüplerini asitli suyla doldurun ve elinizle ağızlarını kapatarak suyun içinde ters çevirin. Böylece deney tüplerinin içi tamamen çözelti ile dolu ve ters durumda suyun içinde kalmalıdır.
Destek çubukları üçayaklara takın ve bağlama parçaları ile bünzen kıskaçları destek çubuklara tutturun. Termometreleri kıskaçlara tutturun. Termometrelerle suların ilk sıcaklıklarını ölçün ve aşağıdaki tabloya yazın. Krom-nikel telleri sırayla çivinin çevresine sarın ve yaklaşık 20 sarım sonra çividen telleri çıkarın. Krom-nikel tellerin sarımlı kısımlarını suların içine sokun.
Yalıtkan kaplı telin uçlarındaki yalıtkanları makasla kesin. Teli çivinin etrafına düzgün bir şekilde sarın. Pillerin uçlarını çivinin etrafına sardığınız telin uçlarına bağlayın ve ataşları çekip çekmediğini kontrol edin.
Elektrik jeneratörü, mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren bir cihazdır. Buradaki işlem elektrik ve manyetizma arasındaki ilişkiye dayanır. Bir manyetik alan içinde bir tel ya da elektrik ileten herhangi bir iletken hareket ettiği zaman telde elektrik akımı oluşur. Elektrik kullanım endüstrisinde kullanılan büyük jeneratörler, durgun bir iletkene sahiptir. Dönen bir şaftın ucuna eklenmiş olan bir mıknatıs, durgun bir iletken halka içine yerleştirilir.
Elektrikli aletlerin yapısında bulunan elektromıknatısı oluşturan bobin, bu aletlerin yapısındaki diğer mıknatıslarla etkileşir. Bu mıknatıslardan biri elektromıknatısa itme kuvveti uygularken diğeri çekme kuvveti uygular. Birbirine zıt kuvvetlerin etkisi altında kalan bobin dönme hareketi yapar. Bu araç da elektik motoru adını alır.
Bir cismin yüklü olup olmadığını, yüklü ise yükünün işaretini anlamaya yarayan alete elektroskop denir. Elektroskop, metal bir topuz, metal bir tel, iletken çok hafif iki yaprak ve cam fanustan oluşmaktadır.
Cisimleri elektrik yükleri ile yüklemenin üç farklı yöntemi vardır. Bunlar, sürtünme ile, dokunma ile ve etki ile olan yöntemlerdir. Dokunma ile elektriklenme, yüklü cisimler arasında elektron akışı ile gerçekleşir. Yüklü cisimler dokunma sonunda elektrik yüklerini paylaşır.
3. şemada anahtar açık olduğu için devreden akım geçmemektedir. Ayrıca yine aynı şemada güç kaynaklarının aynı kutupları birbirine bağlanmıştır. Bu bağlama güç kaynaklarının ters yönlerde elektrik akımları üretmelerine neden olur. Güç kaynakları bu şekilde ters bağlandığında şayet gerilimleri aynı ise anahtar kapatılsa dahi ampul ışık vermez. Anahtar kapatıldığında ampulün ışık vermesi Jrifek için bir güç kaynağının geriliminin diğerinden fazla olması gerekir. Bu durumda devredeki gerilim, güç kaynaklarının gerilim farkı kadar olur.
Devredeki herhangi bir elemanın uçaları arasındaki gerilimi (potansiyel farkı) bulmak için kullanılan araçlara voltmetre denir. Voltmetreler devreye paralel bağlanır.
Devredeki ampul sayısı kaç olursa olsun ampulün uçları arasındaki potansiyel farkı arttığında akım şiddeti de artar. Potansiyel farkının akım şiddetine oranı devredeki direncin (ampul direncinin) değerini verir.
Ampuller devreye seri bağlandığında ampul sayısı arttıkça akım şiddeti azalır. Fakat iki ampulün de akımları aynı olur. Ampul sayısı arttıkça ampullerin uçları arasındaki gerilim değeride azalır. Seri bağlı ampullerin uçları arasındaki gerilim değerlerinin toplamı güç kayna oluşturduğu gerilim değerine eşittir.
Ampulleri duylara takın. Güç kaynağının pozitif kutbunu anahtara bağlayın. İkinci kablo ile anahtarın diğer ucunu duylardan birine bağlayın. Duyun diğer ucunu ampermetrenin pozitif kutbuna, ampermetrenin negatif ucunu da güç kaynağının negatif kutbuna bağlayın. Güç kaynağını 3 volta çıkarın ve açın.
Güç kaynağının pozitif kutbunu duya bağlayın, ikinci kablo ile duyun diğer ucunu elektrotlardan birine bağlayın. Güç kaynağın negatif kutbunu ise diğer elektrota bağlayın. Güç kaynağını 3 volta çıkarın ve açın.