Batı Cephesinin merkezinde de ağır bir kavga vardı. Ekim 13 1941, Batı Cephesi Komutanı Ordusu General GK Zhukov'un komutanı 16, Volokolamsk sektöründeki tüm birimlerin ve birimlerin 5 ordusuna, Mozhaysk 43'e, Maloyaroslavets 49'e ve Kaluga'da yer almalarını emretti. XNUMX orduları. “Güçlendirmenin özellikle önemli olduğunu göz önünde bulundurarak, ayrımdan önce kategoriden ayrılmak üzere kategorik bir yasak içeren tüm komuta personeline bildirin. Cephe ve ordunun askeri konseylerinin yazılı bir emri olmadan ayrılanlar vurulacak ”dedi.
Volokolamsk savunma hattında, 100 yakınlarındaki bölgede, Korgeneral K. K. Rokossovsky komutasındaki yeni oluşturulan 16 Ordusu bölgeyi işgal etti. Volokolamsk'ın kuzeyinde, Volga Rezervuarı'na kadar, Ekim ayında 3 Ordusu'nun operasyonel koordinasyonuna giren 16 Süvari Kolordusu (13 Ordusu), ordunun Volokolamsk bölgesine geldi. Dovator'un kolordu solunda RSFSR Yüksek Sovyeti adını taşıyan bir askeri okul temelinde oluşturulan kombine öğrenci alayı oldu. Alayı komutanı okulun başı Albay S. I. Mladentsev ve komiseri - A. E. Slavkin idi.
Sol kanatta, batıdan ve güneybatıdan Ruza Nehri'ne doğru Volokolamsk'ı kapsayan savunma, General I'in tümüyle kanlı 316-Piyade Tümeni I. V. Panfilov tarafından ele geçirildi. Rokossovsky'nin rezervi, 126 bölümünün ve 18 tüfek milis bölümünün tüfek alaylarıydı; zayıflamış ve yenilenmesi gerekiyordu. Ordunun ayrıca iki tanksavar alayı, iki top alayı, iki Moskova Topçu Okulu bölümü, iki alay ve üç roket topçusu bölümü ("Katyush") vardı.
Sovyetler Birliği Kahramanı Portresi, Başkomutan I.V. Panfilova. 1942, Devlet Tretyakov Galerisi. V.N. Yakovlev
16 Ekim sabahı iki piyade ve iki tank düşman birlikleri Rokossovsky ordusuna karşı bir saldırı başlattı. Düşmanın ana darbesi, Panfilov’un Volokolamsk karayoluna yaklaşımları kapsayan 316. bölümüne düştü. “Ağır savunma savaşları meydana geldi,” diye hatırlıyor K. K. Rokossovsky anılarında. “Hitlerliler, ağır piyade zincirlerinin eşlik ettiği ve topçu ateşi ve hava bombardımanıyla desteklenen 30-50 tanklık güçlü gruplarla savaşa girdiler.” 17 Ekim'de, Volokolamsk'ın kuzeyinde Dovator süvari birlikleri saldırıya uğradı. Savaş, 16. Ordunun savunmasının tüm cephesinde ortaya çıktı.
Rokossovsky'nin askerleri, ustaca ve cesaretle düşmanın saldırısını bastırdı. Rokossovski'nin ordusu ilk defa derinlemesine silahlı bir anti-topçu savunma sistemi uyguladı. Ayrıca savaşlar sırasında, bariyerin mobil birimleri kullanıldı. Sonuç olarak, Sovyet savunmasının dayanıklılığı arttı ve savaşlar özellikle inatçı, uzun süren bir doğaya büründü. Ancak, düşman savaşa yeni güçler getirdi. 18-19 Ekim şiddetli savaş devam etti. Almanlar Panfilov’un bölünmesini bir nebze bastırabildiler, ancak kırılamadılar ve insan gücü ve ekipmandaki ağır kayıplar nedeniyle saldırıları durdurdular. Rokossovsky'nin bu savaşlardaki ordusu da ciddi kayıplar verdi.
5 Ordusu Ordusu Komutanı, General General Ruof, Mareşal von Bock’a Volokolamsk bölgesindeki çatışmaları bildirdiğini söyledi: “316-I Rus bölümünün çok iyi eğitimli askerleri var” ... Zayıf noktası, konumun geniş cephesi. ”
Binbaşı General L. M. Dovator, 2 Muhafızları Birliği'nin süvarileri, Moskova bölgesindeki bir köyden geçiyor
Ordu Grubu "Merkez" emri, Volokolamsk savunma merkezine özel bir önem vermiştir, bu yüzden Almanlar kısa sürede taarruza devam etti. Grev grubuna (ordu ve motorlu kolordu) yardım etmek için bir başka motorlu kolordu kuruldu. İnsan gücü ve ekipmandaki üstünlüğün avantajlarından yararlanan Almanlar, yavaş yavaş Rokossovski’nin ordusunu kalabalıklaştırıp Volokolamsk karayolunu kırdı. Ekim ayında 25, Alman birlikleri bir dizi yerleşim aldı, Ruza'yı zorladı ve Volokolamsk istasyonunu ele geçirdi. Rokossovski, "Düşmanın Volokolamsk üzerindeki baskısı güçleniyordu" dedi. - 316 bölünmesine karşı, piyadelere ek olarak en az iki tank bölümü görev yaptı. Ordunun sol tarafını güçlendirmek için bazı düzenlemeler yapmak zorunda kaldım. General Dovator'un kuvvet kuvvetleri zorunlu bir yürüyüşle buraya geldi (Volga rezervuarında hafifçe doldurulan 126-I bölümü yerini aldı ve 18-I bölümü de oraya çekti).
Düşman, 16 ordusunun yanlarına sarktı ve komşu 30 ve 5 ordularının yerini aldı, Volokolamsk'ı kuzeyden ve güneyden atladı. Ekim 27 Almanlar Volokolamsk aldı. Bununla birlikte, düşmanın kentin doğusundaki karayolu ile kesişme girişimi, Istra'ya gidiyor, 16 Süvari Tümeni, 50 Ordusu'na bağlı toplarla geldi. Sovyet birlikleri Volokolamsk'ın doğusunda savunmayı işgal etti. Böylece, düşman Volokolamsk'ı ele geçirdi, ancak Volokolamsk karayolu boyunca bir taarruz geliştiremedi ve Ekim ayında 30 1941 cephesi burada dengelendi.
Mozhaisk yönü
Mozhaisk yönünde 5-I ordusu vardı (Mozhaisk savaş sektörünün rezerv birlikleri ve batı cephesinin bölümleri temelinde oluşturulan), Binbaşı General D. D. Lelyushenko. İnşaat Mozhaiskaya hattı henüz tamamlanmadı. Moskova fabrikalarının işçileri "Serp ve Molot", "Bilyalı Rulman" ve diğerleri, ayrıca gündüz ve gece kolektif çiftçiler, tank karşıtı hendekler kazdılar, sığınaklar kurdular, bariyerler inşa ettiler. O zamanlar, dört günlüğüne Mozhaysky Müstahkem Alanına yaklaşırken, Albay A. Druzhinin, S.A. Kalihovich ve T. S. Orlenko ve diğer birliklerin savaş ekipleri ile 18, 19 ve 20-I tank teçhizatları. Bu süre zarfında, Albay V.I.’nın 32-Piyade Tümeni Polosukhin, ordunun askeri oluşumlarının merkezinde Borodino sahasında savunma pozisyonları alan pozisyonlarında geri dönmeyi başardı. Daha önce Uzak Doğu'da görev yapan ve Japon Gölü'nün Oz Gölü'ndeki yenilgisi sırasında savaş tecrübesi alan 32 Bölümü. Hassan, şimdi Moskova'ya yırtılan düşmanın yolunda durdu.
Polosukhin'in bölünmesi Mozhaisk yönünde direnişin çekirdeğini oluşturdu. Savunma emirleri ayrıca üç topçu tanksavar alayını (121, 367 ve 421), 230 eğitim rezervi alayını, Lenin Politik Okulunun bir harekat taburunu ve diğer birimlerin taburlarını da içeriyordu. Ordu, takviyeler için birkaç gün bekledi - 50'in tüfeği bölümü, 82'inci motorlu tüfeği bölümü ve 22'inci tank tugayı.
Topçudan sonra 14 Ekim sabahı ve havacılık eğitim, düşman Lelyushenko ordusunun birliklerinin savunduğu pozisyonlara saldırdı. "SS bölümü ve Mozhaisk yakınlarındaki tank bölümü, arkalarında en zorlu savaşların dört ayına değil, uzun bir dinlenme süresine sahiplermiş gibi böyle bir artışla ilerliyor ..." - 4. tank grubunun savaşlarının açıklamasında not edildi.
40'in ilk motorlu saldırısı düşmanın silahlı kolordu, diğer birimler ve tankerler tarafından desteklenen 32 bölümünün pozisyonuna düştü. 32 Tümeni Polosukhin'in savaşçıları düşmanın darbesini kahramanca karşıladı. Yine, 1812'te olduğu gibi, Borodino alanı şiddetli bir savaşın yeri oldu. Kanlı bir savaş birkaç gün sürüyordu. Almanlar birliklerimizin yerlerini bombaladı, tanklara ve piyadelere saldırdı. Ve güçler eşit olmamasına rağmen, birliklerimiz ölümüne durdu ve düşmanı Mozhaisk'in batısındaki beş gün boyunca alıkoydu.
Düşmanın saldırısını engelleyen kahramanlar arasında, 133 hafif topçu alayının (32-I bölümü) silahlarının silahı olan Özel F. Ya Chikhman vardı. Savaşçı, Borodino alanına yapılan saldırıyı engellerken, hayatta kalan tek silahtan ateş ederken, savaşçı 6 düşman tanklarını imha etti. Sadece ağır şekilde yaralanmak, savaş alanını terk etmek zorunda kaldı. Bu başarı için Kızıl Ordu Chikhman'a Lenin Nişanı verildi.
Ekim ayının 16 saldırısı özellikle güçlüydü. “Her yerleşim için karlı bir dönüm noktası olan şiddetli bir mücadele devam ediyordu. Bazı köyler birkaç kez el değiştirdi. Bununla birlikte, tanklardaki sayısal üstünlüğün bir sonucu olarak elde edilen avantaj, düşman tarafındaydı ”diye hatırlattı komutan D. D. Lelyushenko. 32 Bölümünün savunması kırıldı. Savaşlarla bölünme Mozhaysk'e çekildi. Bazı kısımlar etrafı sarıldı ama uzanmadı silâh ve savaştım. Akşamları, havacılığın desteğiyle, Almanlar ordunun gözlem noktasına girdiler. “Bu kritik anlarda,” diye yazıyor D. D. Lelushenko, “Alman tankları ordunun NB'inden geçtiğinde, savaşçılar ateş ettiler ve yanıcı bir karışımla düşman tanklarına şişeler attılar. Personel memurları, düşman piyadelerine makineli tüfekler ile karalandılar. Siperimizde faşist bir tank ilerliyordu, ardından piyade. Ve burada yaralandım ... "(D.D. Lelushenko. Zaferin şafağı). Yaralı Lelyushenko yerine 5 Ordusu, Korgeneral L.A. Govorov tarafından yönetildi.
Ekim 17 akşamında Almanlar Mozhaisk ve Sovyet birliklerinin savaş oluşumlarını şehri savunan kuvvetli bir hava saldırısı düzenlediler. Sonra Alman birlikleri saldırıya gitti. Birliklerimiz yanan şehirden ayrılmak zorunda kaldı. Ekim 18 Almanlar Mozhaisk'e girdi.
32 Piyade Tümeni Komutanı Viktor Ivanovich Polosukhin
Maloyaroslavets yönü
Kalıcı savaşlar Maloyaroslavets ve Naro-Fominsk bölgelerinde yapıldı. Maloyaroslavets'e yaklaşırken, düşman 12 Ordusu ve 57 Motorlu Kolordu, sürekli hava saldırıları, tanklardan ve piyadelerden gelen saldırılarla gelişti ve Sovyet birliklerinin direnişini kırmaya çalıştı. Bu doğrultuda, 43-I Ordusu Genel Sekreteri S. D. Akimov savunmaya devam etti. Bu savaşlarda, iki Podolsk okulunun öğrencileri olan Albay A.F. Naumov'un 312-Piyade Tümeni, Albay I.I.'in 17-I Tank Tugayı Troitskiy (özellikle Medyn bölgesinde savaşan) kendilerini ayırmıştır. Maloyaroslavetsky savaş alanının birlikleri, Alman motorlu ordusunun saldırısını engelledi.
Ekim 15'ta Almanlar, 110'in tüfek bölümünün, 151'in motorlu tüfek tugayının ve 127'in üçüncü tank taburunun savaştığı, Borovsk bölgesindeki Maloyaroslavets savaş alanının kuzeyine girmeyi başardı. Birliklerimiz eşitsiz bir savaşa girdi. Böylece, 30 Taburu'nun 127 tankları, düşman tanklarının 80'ini aldı. Son rauntta savaştılar ve daha fazla 20 Alman tankını imha ettiler. Bununla birlikte, Alman birlikleri, 110 Bölümü ve 151 Tugayı birlikleri olan Borovsk'a girdiler ve Borovsk bölgesinde Ekim 16'a kadar savaştılar, ardından Naro-Fominsk'e çekildiler.
Ekim ayındaki 16 düşmanın gelişmiş birimleri Maloyaroslavets'e geldi ve kentin eteklerinde savaşmaya başladı. Ertesi gün Almanlar şehre küçük gruplar halinde sızmaya ve kenarlardan atlamaya çalıştı. Alman birlikleri, batıdan ve güneyden Maloyaroslavets şehrini kaplayan Ilinskoe ve Detchino köylerinin yakınında Sovyet konumlarını işgal etti. Burada, sekiz gün boyunca, Podolsk askeri okullarının öğrencileri, topçu ve havacılık ateşi ile desteklenen piyade ve düşman tanklarının sürekli saldırılarıyla savaştılar. Sonuç olarak, Almanlar öğrenci bölümlerini ve 312'in tüfek bölümünün bir bölümünü kuşatmayı başardılar. Ekim 18 Naziler Maloyaroslavets'i ele geçirdi. Fakat öğrenciler, Ilyinsky ve Detchinsky sektörlerini iki gün daha savaştılar, emir almadıklarından emir almadıklarından emir aldılar. Nara. Aynı zamanda, 13 Ordu Birliği'nin birlikleri Maloyaroslavets'i güneyden dolaştırdı ve kentin doğusundaki Protva Nehri'ne doğru yola çıktı. 43 Ordusunun birlikleri Protva Nehri'nde pozisyon bırakmak zorunda kaldılar ve Naru Nehri'ne çekildiler.
Batı Cephesi'nin merkezinde, yeni bir atılım tehdidi ve cephenin çöküşü ortaya çıktı. Naro-Fominsk yönündeki Yüksek Komutanın emriyle yeni kurulan 33 Ordusu, Korgeneral M. G. Efremov görevlendirildi. Ulusal milislerin Moskova bölümleri Verey yönündeki 43-ordusunun birliklerinden oluşuyordu. Podolsk yönü, 43 tankı ve 9 motorlu tüfek tugaylarının desteklediği 152 ordusunu savunmaya devam etti.
Moskova aceleyle savunmaya hazırlandı. Moskova garnizonunun komutanı Korgeneral P.A. Artemyev, üç savunma hattından oluşan bir şehir savunma hattının derhal kurulmasını emretti: birincisi Okruzhnaya Demiryolu boyunca kentin eteklerinde; ikincisi - Bahçe Halkası ve üçüncü - Bulevard Ring ve Moskova Nehri boyunca - güneyden. 1 Hava Savunma Birliği, Moskova’nın tank karşıtı savunması için 211 uçaksavar silahları tanımladı. "Krasnaya Zvezda" gazetesi, Korgeneral Artemyev'in "Moskova'yı savunmak için" adlı bir makalesini yayınladı: “Moskova sokaklarının sıcak bir savaş yeri haline gelebileceği, süngü saldırıları, yakın dövüşçünün düşmanla savaştığı için hazırlıklı olmalıyız. Bu, her sokağın artık askeri bir görünüm kazanması, her evin bir tahkimat haline gelmesi, her pencerenin bir ateşlenme noktası ve her bir askerin asker olması gerektiği anlamına geliyor. ”
Batı Cephesi'nin komutanı Zhukov emretti: her tüfek bölümünde, alay başına bir şirket başına baraj ayrılması. "Askerlikle takıntılı, silah kullanmayı bırakmadan takıntılı" savaş alanından uçmaları durdurmaları gerekiyordu.
Ciddi kayıplara rağmen, Almanlar saldırganlığı geliştirmeye devam etti. Ekim 21 Düşmanın 258 Piyade Tümeni Naro-Fominsk'e girdi, şehrin bir bölümünü ele geçirdi ve onu bölen Nara Nehri'ne doğru ilerledi. Ormanlar arasında sızan ve hava birlikleri bırakan Almanlar şehri kuşattı. Askeri kamp, Zosimov Pustyn ve Bekasovo platformları, İvanovka köyü ele geçirildi, Moskova'ya giden demiryolu, Küba ve Kievskoe otoyolları kesildi. 33 Ordusunun neredeyse tüm savunma bölgesinde şiddetli çatışmalar yaşandı. Bütün gün sürdüler ve gece ölmediler. Ancak, Almanlar bundan daha fazla kıramazlardı. İlerlemiş kuvvetleri, nehirden, 1-I Moskova Motorlu Tüfek Bölümü Albay A. tarafından atıldı. Yedeklerden gelen Lizyukov.
Kaluga yönü
12 Ekim ayında, Alman 13 Ordusu Birliği, Kaluga'ya ulaştı. 20 km'deki öndeki Kaluga bölgesi, Stake tarafından geliştirilen ve küçük bir topçu kazancı olan 5-I Muhafız Tüfek Bölümü tarafından kaplandı. Sovyet muhafızları, düşman saldırılarına karşı bencilce savaştılar. Bununla birlikte, düşman insan gücü ve ekipmanlarında tam üstünlüğe sahipti ve hızlı bir şekilde Kaluga'yı aldı. Sovyet savunmasının bu yönde atılmış olması, Almanların Tarusa ve Protva Nehri'ne saldırıp Güneyden Maloyaroslavets'i geçmesini sağladı. Serpukhov bölgesini kaplayan ağır kayıplara maruz kalan 49-I ordusu, düşman saldırısını engelleyemedi. Küçük 49 Ordusu I.G. Zakharkina Serpukhov'a çekildi. Almanlar Tarusa'yı ele geçirdi ve kuzeyden Tula'nın derin bir şekilde atlanması tehdidini yarattı.
Tula savunmasının başlangıcı
Moskova'nın güneybatı yaklaşımlarında, Guderian'ın 2-I tank ordusu, Ekim'in 29'i Tula'ya ulaştı. Ancak Almanlar şehri hemen ele geçiremedi. Bryansk Cephesi'nin 50 Ordusu, Binbaşı General A. N. Ermakova, kuşatmadan ayrıldıktan sonra çok zayıfladı. Ancak Tula askeri biriminin birimlerinin (askeri okul, çalışan bir alay ve 14-I yedek piyade tugayının) desteğiyle şehre yaklaşımlarını kapsayabiliyordu.
Ekim ayında 22 tarafından oluşturulan Tula Şehri Savunma Komitesi, Tula'nın korunmasında önemli bir rol oynadı ve bölgesel parti komitesi sekreteri V. G. Zhavoronkov, N. I. Chmutov - Oblast yürütme komitesi başkanı ve V. A. Sukhodolsky - bölgesel NKVD idare başkanı ve Albay A. K. Melnikov - şehrin komutanı. Komite halkı Almanlarla savaşmak için yetiştirdi. Siperler, siperler, tank karşıtı hendekler ve diğer engellerin inşaatına başlandı. Sokaklarda, sokak savaşları için hazırlıklar yapıldı: barikatlar kuruldu, tank karşıtı kirpi ve küreler kuruldu. Otoyolun en tehlikeli kısımları mayınlı. Oluşan partizan müfrezeleri düşmanın arka ve iletişiminde saldırmaya başladı. Böylece, Ekim ayında, Tula bölgesinin arka tarafında, 31 gerilla birimleri ve 73 sabotaj grupları işletildi. Tula askeri sahası, arkadan veya diğer cephelerden aktarılan birimleri ve oluşumları içeriyordu. Sonuç olarak, yeni güçler tarafından sürekli doldurulan 50 Ordusu, Guder ordusuna inatçı bir direniş sunabildi.
“Şehri hareket halindeyken yakalama girişimi” hatırladı Guderian, “Çok güçlü bir tank karşıtı ve hava savunmasına karşı geldi ve başarısızlıkla sonuçlandı ve tanklarda ve subaylarda önemli kayıplar yaşadık” dedi.
sonuçlar
Düşmanlar, 20-75 km'de ilerledi, Almanlar Mozhaisk, Maloyaroslavets, Kaluga, Tarusa, Aleksin'i ele geçirdi ve Sovyet savunmasını birkaç yönde vurdu. Ancak Mozhaisk hattında yaratılan savunmanın cephesi tam olarak nüfuz edemedi. Alman birlikleri, Volokolamsk, Nara ve Aleksin nehirlerinin doğusundaki Volga rezervuarının başında durmayı başardı.
Ordu Grubu Merkezinin Ekim saldırısı hedeflerine ulaşamadı. Alman birlikleri Sovyet Rusya'nın merkez bölgelerine derinden nüfuz edebilir, binlerce yerleşimciyi işgal etti, ele geçirilen şehirleri, büyük sanayi merkezlerini ve ulaşım merkezlerini işgal etti: Bryansk, Vyazma, Orel, Rzhev, Kalinin, Sukhinichi, Kaluga, vb. Ancak, Almanlar Moskova’yı ele geçiremedi. Böylelikle, Kızıl Ordu, bölümlerinin üçte ikisinin düşman kazanlarında olmasına rağmen, hala düşman planlarını stratejik olarak önlemeyi başardı. Zorlu Ekim savaşları döneminde, Stake yeni savunma hatları hazırlayabildi, rezervler oluşturabildi, ek güçler transfer edebildi.
Doğrudan Moskova'ya yeni bir saldırı hazırlığı için, 3 tank grubu komutanı G. Reinhardt'ın belirttiği gibi Almanların ihtiyacı vardı: “nispeten uzun, iki-üç haftalık bir mola ... Bu, mühimmat ve yiyecek tedarikini sağlayacak ve gecikmiş birimlerin, özellikle topçuların sıkışıp kalmasını sağlayacak yolda, ”ve en önemlisi, Batı Cephesi'nin yanlarında grev grupları oluşturma çıkarlarına yönelik tank ve motorlu askerleri bir araya getirmek. Tayfun Operasyonu Ekim ayı sonuna kadar ana görevi çözmediğinden, Ordu Grup Merkezi tarafından yeni bir taarruz operasyonu hazırlanıyordu. Genel olarak Mareşal Bok tarafından tayin edilme görevi şahsen (kara kuvvetleri komutanı ve OKH Genelkurmay Başkanlığı, operasyonları başka amaçlar için planladı - Moskova'nın kuzeyindeki rotalarını kesmek için, Yaroslavl, Rybinsk yönünde). Operasyonun planı, Batı Cephesi'nin yan taraflarına iki hareketli grupla saldırmak ve Moskova'yı kuzeyden ve güneyden atlamak suretiyle doğusundaki kuşatma halkasını kapatmak için Orekhov-Zuev, Kolomna bölgesinde.
Mareşal A. M. Vasilevski, “Ekim olaylarının sonuçları bizim için çok zordu” dedi. - Ordu ciddi kayıplar verdi. Düşman neredeyse 250 km ilerlemiştir. Ancak, Tayfun Planı tarafından belirlenen hedeflere ulaşmada başarılı olamadı. Sovyet başkentinin savunucularının yetenekleri ve cesaretleri, ev önü işçilerinin yardımı faşist ordularınca durduruldu. Ordu Grubu "Merkez", taarruzu geçici olarak durdurmak zorunda kaldı. Bu, Moskova savaşının asıl sonucudur ve Moskova savaşının tamamında çok önemli ve sorumludur. ... bu süreçte Parti Merkez Komitesi tarafındaki liderliğin ve J. Stalin'in başkanlığındaki T-bonoların sıkılığı oynadı.