Gündönümü, yılda iki kez tekrarlanmaktadır. Güneşin dünyaya (ekvator çizgisine) en uzak mesafede olduğu ana verilen ad’dır. Bir başka deyişle günlerin ve gecelerin kısalmaya veya uzamaya başladığı andır.
Yılda iki kez tekrarlanan gündönümü, ilki 21 Haziran gecesi yaşanır, ikincisi ise 21 Aralık gecesi yaşanmaktadır.
21 Haziran – Yaz Gündönümü
21 Haziran gündönümünde, güneş ışıkları Yengeç Dönencesi’ne dik gelir. 21 Haziran’da oluşan gün dönümünde, Kuzey yarıkürede günler kısalmaya, güney yarıkürede uzamaya başlar.
Bu tarih bazı ülkelerde kuzey yarıkürede yazın, güney yarıkürede kışın başlangıcı sayılmaktadır. Ayrıca bazı ülkelerde de yazın veya kışın tam ortası kabul edilmektedir.
Güney yarıkürede en kısa gün, Kuzey yarıkürede en kısa gece yaşanır. Kuzey yarıkürede gölgelerin en kısa olduğu gündür.
21 Aralık – Kış Gündönümü
21 Aralık gündönümünde, güneş ışıkları Oğlak Dönencesi’ne dik gelir. Kuzey yarıkürede günler uzamaya, güney yarıkürede kısalmaya başlar.
21 Aralık bazı ülkelerde, Kuzey Yarıkürede kışın, Güney Yarıkürede yazın başlangıcı sayılmaktadır. Ayrıca bazı ülkelerde de yazın veya kışın tam ortası kabul edilmektedir.
Güney Yarıkürede en uzun gün, Kuzey Yarıkürede en uzun gece yaşanır. Kuzey Yarıkürede gölgelerin en uzun olduğu gündür.