Küresel servette büyük uçurum
Dünya malının yarısından fazlasına dünya nüfusunun yüzde ikisi sahip. BM bünyesindeki Dünya Kalkınma Ekonomileri Araştırma Enstitüsü'nce 2000 yılı verilerine dayanılarak yapılan bir araştırma, insanlığın yüzde ikisinin dünya servetinin yarısından fazlasına sahip olmasına karşılık, insanlığın yarısının dünya zenginliğinden düşen payın yüzde 1'de kaldığını ortaya koydu.
Araştırmada, yaklaşık 6.5 milyar nüfusa sahip olan dünyada en zengin yüzde 1'lik kesimin küresel servetin yüzde 40'ına sahip olduğuna dikkat çekildi. En zengin yüzde 10'luk kesim de söz konusu servetin yüzde 85'ini elinde bulunduruyor. Yapılan araştırmada, dünyada 499 dolar milyarderi ve 13 milyon da dolar milyoneri olduğunun da altı çizildi.
Zenginlik dağılımı konusunda yapılan ilk küresel araştırma olan çalışmayı sunan Enstitü Müdürü Anthony Shorrocks, servet eşitsizliğinin gelir eşitsizliğinden daha bile büyük olduğunu vurguladı. Bir ülkenin 'zengin kulubü'ne girebilmesi için üç temel nokta bulunduğu belirten Shorrocks, bunları, "Nüfus, ortalama servet miktarı, servet dağılımındaki eşitsizlik" olarak sıraladı.
Dünya zenginliğinin dağılımını "Eğer dünya nüfusunu on kişiden ibaret sayarsak, bunlardan biri ortadaki zenginliğin yüzde 99'unu alırken, geri kalan 9 kişi geriye kalan yüzde 1'i paylaşıyor" benzetmesiyle anlatan Enstitü Müdürü Anthony Shorrocks, ülkeler ve bölgeler arasındaki servet dağılımının da son derece dengesiz olduğuna dikkat çekti.
Toplam 37 milyon zengin var
Shorrocks, dünyanın toplam zenginliğinin yüzde 90'ının Kuzey Amerika, Avrupa ve yüksek gelirli bazı Asya-Pasifik ülkelerinin elinde toplandığını söyledi. Araştırmaya göre, 2000 yılı itibarıyla dünya zenginliğinin yüzde yarısından fazlasını elinde bulunduran en tepedeki yüzde 2'lik grup, en az 1 milyon dolar sermayeye sahip olan kişilerden oluşuyor.
Araştırmaya göre, dünyada sayıları 37 milyonu bulan bu en zengin kişilerin yarısı da ABD ya da Japonya'da yaşıyor. Dünya Kalkınma Ekonomileri Araştırma Enstitüsü'nün 2000 yılı verilerini baz alarak yaptığı değerlendirmede dünyadaki en zengin yüzde 50 içinde kişibaşına düşen servet 2200 dolar olarak belirlendi. Bu oran en zengin yüzde 10 için 61 bin dolar en zengin yüzde 1 için ise 500 bin dolar oldu. Araştırmada, dünya hanehalkı toplam gelirin 125 trilyon dolar olduğu kaydedildi. Araştırmada, ABD'de kişi başına servet 144 bin dolar, Japonya'da 181 bin dolar olarak ifade edildi. Hindistan'da bu rakamın 1100 dolar, Endonezya'da 1400 dolar, Yeni Zelanda da 37 bin dolar Britanya'da da 127 bin dolar olduğu kaydedildi. Buna karşın listenin en sonunda bulunan Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Etiyopya'da bu rakamın sadece 200 dolar olduğu belirtildi.
Gelir dağılımındaki durum
Dünyadaki servetin hane halkına göre dağılımını değerlendiren araştırma, bu konudaki dağılım adaletsizliğine dikkat çekerek şu örnekleri verdi: Kuzey Amerika dünya nüfusunun yüzde 6'sına sahip olduğu halde hane halkı dünyadaki toplam servetin yüzde 34'ünü alıyor. Buna karşın, Afrika, Çin, Hindistan gibi Asya'da bulunan diğer yoksul ülkeler nüfuslarına oranla dünyadaki servetten çok daha düşük pay alıyor. Zaman zaman bu fark 10 kata kadar çıkabiliyor. Öte yandan, Kuzey Avrupa ve Çek Cumhuriyeti Polonya gibi geçiş dönemindeki ülkelerde servet dağılımı görece olarak daha dengeli.
Bu arada BM Dünya Kalkınma Ekonomileri Araştırma Enstitüsü tarafından yapılan araştırmada, yoksul ülkelerdeki hane halkı borç durumunun gelişmiş ülkelere göre daha düşük olduğuna dikkat çekildi. Araştırmada, bunun nedenini ise bu ülkelerde finansal kurumların yetirince gelişmemesi olarak ifade edildi. Söz konusu araştırmada, ABD gibi ülkelerde ise bu borç tutarının çok daha yüksek olduğuna vurgu yapıldı