Ödemeler Bilançosu
Ödemeler Bilançosu
Ödemeler bilançosunun iki ana hesap cari işlemler hesabı ve finans hesabıdır.
Ayrıca istatistiki farklar (net hata ve noksan) ile rezerv varlıklar hesabı bulunmaktadır.
Cari işlemler hesabında mal ve hizmet ticaretine ek olarak karşılıksız transferlerle ilgili kayıtlar yer alır.
Finans hesabında ise ülkeye giren ve ülkeden çıkan kısa ve uzun vadeli sermaye hareketleri izlenir.
Net hata ve noksan hesabı, ödemeler bilançosu ile ilgili hesapların eksik veya fazla yapılmasından ve/veya kaynağı belirsiz işlemlerden doğan kayıtların yer aldığı hesaptır.
Resmî rezervler hesabında ise ülkenin yurt içinde ve yurt dışındaki altın, döviz IMF nezdindeki Özel Çekme Hakları (SDR) gibi uluslararası rezervleri takip edilir.
Cari işlemler hesabında bir açık gerçekleşirse, bu açığı giderecek şekilde finans hesabının fazla vermesi veya cari işlemler hesabı fazla veriyorsa, bu fazlalığı giderecek şekilde finans hesabının açık vermesi beklenir.
Fakat, ödemeler bilançosunda denge her zaman gerçekleşmeyebilir.
Bu durumda denkleştirici özelliği olan resmî rezervler hesabı aracılığıyla ödemeler bilançosunda denge sağlanır.
Mesela, cari işlemler hesabında açık oluşuyorsa ve sermaye girişleri ile bu açık giderilemiyorsa, merkez bankasının resmî rezervleri kullanılarak ödemeler bilançosu denkleştirilecektir.
Bu durumda da merkez bankası rezervlerinde bir azalma meydana gelecektir.
Cari hesap, finans hesabı ve resmi rezervler hesabı ödemeler bilançosunda karşılıklı çalıştıkları için, ülkeye giren ve çıkan döviz miktarı çift kayıtlı muhasebe
mantığı nedeniyle eşit olur.