Günlük Yaşama Uygun Meditasyonlar
Osho
Geçmişte yapılan hatalardan biri buydu: yirmi dakika meditasyon yaparsın
ya da günde üç kez meditasyon yaparsın ya da günde beş kez meditasyon
yaparsın. Temel fikir her gün birkaç dakikanın meditasyona ayrılması
gerektiğidir. İyi de kalan yirmi üç saat kırk dakika içinde ne
yapacaksın? Meditasyona zıt bir şey olacağına hiç şüphe yok. Doğal
olarak, yirmi dakika içinde elde ettiğin şey, günün geri kalan zamanında
kaybolup gidecek.
Meditasyona tamamen farklı bir yerden bakmanı
istiyorum. Yirmi dakika ya da kırk dakika meditasyon yapmayı
öğrenebilirsin, öğrenmek işin bir yanıdır ama ondan sonra öğrendiğini
güne ve geceye taşımak zorundasın. Meditasyon aynı kalp atışın gibi
olmalı.
doğal ve kolay
Her fırsat bulduğunda, birkaç dakikalığına nefes
sistemini rahatlat, başka hiçbir şey yapma. Bütün bedeni gevşetmeye
gerek yok. Trende ya da uçakta ya da arabada otururken, kimse bir şey
yaptığını fark etmeyecek. Sadece nefes sistemini gevşet. Doğal haliyle
görevini yapmasına izin ver yeter. Sonra gözlerini kapat ve nefesi izle,
girişini, çıkışını, girişini... Konsantre olma! Konsantre olursan, sorun
yaratırsın, çünkü o zaman her şey bir huzursuzluk nedeni olur. Arabanın
içinde otururken konsantre olmaya çalışırsan, arabanın gürültüsü
huzursuzluğa neden olur, yanında oturan insan huzursuzluğa neden olur.
Meditasyon konsantrasyon değildir. Yalnızca
farkındalıktır. Sadece gevşer ve nefesi izlersin. Bu izleyişte hiçbir
şey dışarıda kalmaz. Araba mı homurdanıyor, hiç problem değil, kabul et.
Trafik akıyor, tamam, hayatın bir parçası. Yanındaki vatandaş horluyor,
kabul et. Hiçbir şeyi reddetme.
Gerçeklerden kaçamazsın. Yüzleşmek daha iyidir,
kabul etmek, gerçeği yaşamak daha iyidir. Gerçek ve içten bir hayat
yaşamaya başladığında, bütün sorunlar yok olmaya başlar, çünkü çatışma
ortadan kalkar ve sen artık bölünmüş değilsindir. Sesinin bir bütünlüğü
vardır, tüm varlığın bir orkestra olur. Şu anda, sen bir şey
söylediğinde, bedenin başka bir şey söylüyor; dilin bir şey
söylediğinde, gözlerin aynı zamanda başka bir şey anlatmaya devam
ediyor.
İnsanlar sık sık bana gelir ve ben de onlara,
'Nasılsın?' diye sorarım. Onlar da, 'Çok, çok mutluyuz,' der. Buna
inanamıyorum, çünkü yüzleri o kadar donuk ki, neşe yok, sevinç yok!
Gözlerinde parıltı yok, ışık yok. 'Mutluyuz,' dediklerinde, zorlanarak
söylüyorlarmış gibi, 'mutlu' kelimesi bile kulağa çok mutlu gelmiyor.
Tavırları, sesleri, yüzleri, oturuşları ya da ayakta duruşları, her şey
mutlu olduklarını yalanlıyor, başka bir şey ifade ediyor.
İnsanları izlemeye başla. Mutlu olduklarını
söylemeye başladıklarında, izle. Bir ipucu ara. Gerçekten mutlular mı?
Bir taraflarının başka bir şey söylediğini hemen fark edeceksin. Ondan
sonra, zaman zaman kendini izle. Mutlu olduğunu söyleyip de mutlu
olmadığında, nefesinde bir düzensizlik olacak. Nefesin doğal olamaz. Bu
imkansız. Çünkü asıl gerçek, mutlu olmadığın. 'Mutsuzum,' demiş
olsaydın, nefesin doğal kalacaktı. Anlaşmazlık olmayacaktı. Oysa sen,
'mutluyum,' dedin. Bir şeyi, su yüzüne çıkmak üzere olan bir şeyi hemen
bastırıyorsun, inmeye zorluyorsun. Bu çaba nefesinin ritmini değiştirir;
nefesin artık ritmik değildir. Yüzün artık çekici değildir, gözlerin
yanıltıcı olur.
Önce başkalarını izle, çünkü bunu yapmak daha kolay
olacaktır. Başkaları hakkında daha tarafsız olabilirsin. Onlarla ilgili
ipuçları bulduğunda, aynı ipuçlarını kendin için de kullan. Sesinin
tonunun gerçeği söylediğinde ahenkli, yalan söylediğinde sinir bozucu
olduğunu gör. Gerçeği söylediğinde teksin, bütünsün; yalan söylediğinde
bütün değilsin, bir anlaşmazlık ortaya çıktı. Bu algılaması güç olayı
izle, çünkü bunlar bütünlüğün ya da bütün olmamanın sonuçlarıdır.
Her ne zaman bütün olur, parçalara ayrılmazsan; her
ne zaman tek, birlik içinde olursan, birden bire mutlu olduğunu
göreceksin. 'Yoga' kelimesinin anlamı budur. Bir yogiyle anlatmak
istediğimiz şey budur: bütün olan, birlik içinde olan kişi; bütün
parçaları birbiriyle bağlantılı, çelişkili değil; parçalar birbiriyle
çatışma halinde değil, dayanışma içinde, birbiriyle barış içindedir. Bir
yoginin varlığında büyük bir dostluk vardır. Yogi bütündür.
Bazen senin de bütün olduğun zamanlar var, nadiren.
Okyanusu izle, heybetli yabaniliğini, birden bire bölünmüşlüğünü,
şizofrenini unutursun; gevşersin. Himalayalarda yürüdüğünde,
Himalayaların doruklarındaki el değmemiş karı gördüğünde, birden bire
bir serinlikle sarmalanırsın ve sahte olmana gerek kalmaz, çünkü orda
sahte davranabileceğin başka kimse yoktur. Bütün olursun. Güzel bir
müzik dinlediğinde bütün olursun.
Kendini herhangi bir zamanda, herhangi bir durumda
bütün olarak bulduğunda, içinde bir huzur, bir mutluluk, bir neşe
yükselir, etrafını sarar. Kendini bütünlenmiş hissedersin.
Bu anları beklemeye gerek yok, bu anlar senin doğal
yaşamın olabilir. Bu olağanüstü anlar, olağan anlar olabilir, Zen fikri
tamamen bunun üzerinedir. Çok sıradan bir yaşamda, olağanüstü bir hayat
yaşayabilirsin: odun keserek, odun parçalayarak, kuyudan su taşıyarak,
kendi kendine çok huzurlu olabilirsin. Yeri temizleyerek, giysileri
yıkayarak tümüyle huzurlu olabilirsin, çünkü asıl mesele faaliyetini
bütünlük içinde, keyif içinde, zevk alarak yapmaktır.
nefes bir anahtardır
Bir çocuğu izle; doğru nefes alma biçimi budur. Bir
çocuk nefes aldığında, göğüs hiç etkilenmez. Karın şişer ve iner. Çocuk
karnından nefes alıp veriyor gibidir. Bütün çocukların küçük bir göbeği
vardır; göbek çocukların nefes alış veriş biçimi ve enerji deposu olarak
kullanılması nedeniyle vardır.
Doğru nefes alma şekli budur. Göğsünü çok fazla
kullanmamaya çalış; göğüs çok nadir olarak, acil zamanlarda kullanılır.
Hayatını kurtarmak için kaçıyorsan, o zaman göğüs kullanılabilir. Göğüs
acil durum aracıdır. O zaman derin olmayan, hızlı bir nefes kullanıp,
kaçabilirsin. Ancak normalde göğüs kullanılmamalıdır. Hatırlanması
gereken bir şey var: göğüs sadece acil durumlar içindir, çünkü acil bir
durumda doğal nefes almak zordur. Doğal nefes aldığında o kadar sakin ve
soğukkanlı olursun ki, koşamazsın, dövüşemezsin; o kadar sakin ve aklı
başındasın ki, Buddha gibisin. Acil bir durumda, örneğin ev yanıyor,
doğal nefes alırsan, hiçbir şey kurtaramazsın. Ormanda bir kaplan üstüne
atlıyor, doğal nefes almaya devam edersen, hiç endişelenmeyeceksin;
'Tamam, bırak kaplan istediğini yapsın,' diyor olacaksın adeta. Kendini
koruyamayacaksın.
Doğa bir acil durum aracı vermiş; göğüs bir acil
durum aracıdır. Bir kaplan sana saldırdığında, doğal nefesi bırakıp,
göğsünden nefes almak zorundasın. O zaman koşma, dövüşme, enerjiyi hızlı
yakma kapasiten artacak. Acil bir durumda sadece iki alternatif vardır,
kaçmak ya da savaşmak. Her ikisi için de sığ ama yoğun, sığ ama çok
huzursuz bir enerji, gergin bir hal gerekir.
Sürekli göğüsden nefes alıp verirsen zihninde
gerilimler olacak. Sürekli göğüsden nefes alıp verirsen, hep
korkacaksın. Çünkü akciğer solunumu yalnızca korku durumlarında
kullanılmak içindir. Bunu bir alışkanlık haline getirdiysen, sürekli
korku içinde, gergin ve hep kaçmaya hazır olacaksın. Düşman yok ama sen
orda düşman olduğunu zannedeceksin. Paranoya böyle ortaya çıkar.
Batı'da Alexander Lowen ve bioenerji üzerinde
çalışan bazı insanlar bu olayla karşılaştı. Bu insanlar, korkan
kişilerde göğsün gergin olduğunu ve çok sığ nefes aldıklarını hissetti.
Bu kişilerin nefesleri derinleştirilerek, göbeğe, hara merkezine kadar
indirilirse, korkuları yok olur. Ida Rolf bedenin iç yapısını
değiştirmek için en güzel yöntemlerden birini, Rolfing'i keşfetti.
Yıllardır yanlış nefes alıyorsan, belli bir kas sistemi geliştirmişsin
demektir ve bu kas sistemi yolu tıkayarak, derin nefes almanı engeller.
Birkaç saniye derin nefes almayı hatırlasan bile, işine geri döndüğünde,
tekrar göğüsden, sığ nefes almaya başlayacaksın. Kas sisteminin
değiştirilmesi gerekiyor. Kas sistemi bir kez değişti mi, korku ortadan
kalkar ve gerilim yok olur. Bir çocuğun nefes alışını izle, doğal nefes
alma şekli budur. Bu şekilde nefes al. Göbeğin nefes aldığında şişsin,
nefes verdiğinde insin. Bu öyle bir düzen içinde olsun ki, nerdeyse
senin enerjinin şarkısı, uyumlu dansı olsun. Kendini o kadar gevşemiş, o
kadar canlı, o kadar hayat dolu hissedeceksin ki, böyle bir canlılığın
mümkün olduğunu hayal bile edemezsin.
gevşemiş dikkat
Shiva, Vigyan Bhairav Tantra'sında şu meditasyon
tekniğini veriyor: dikkatin her nereyi aydınlatırsa, tam o noktayı
deneyimle.
Bu teknik için ilk olarak dikkatini
geliştirmelisin. Dikkatli bir tutum geliştirmen gerekiyor. Bu teknik
ancak o zaman işe yarar, o zaman dikkatinin aydınlattığı noktayı
deneyimleyebilirsin, kendini deneyimleyebilirsin. Bir çiçeğe sadece
bakarak kendini deneyimleyebilirsin. O zaman bir çiçeğe bakmak, yalnızca
çiçeğe bakmak değil, çiçeğe bakana da bakmaktır. Bu ancak dikkatin
sırrını biliyorsan mümkündür.
Bir çiçeğe bakabilir, çiçeğe baktığını
düşünebilirsin. Oysa çiçeği düşünmeye başladın ve çiçeği kaçırdın. Artık
orda değilsin, başka bir yere gittin. Uzaklaştın. Dikkat, bir çiçeğe
baktığında, bir çiçeğe bakıyorsun ve adeta zihnin durmuş, artık düşünce
yokmuş ve sadece orda duran çiçek varmış gibi, başka hiçbir şey
yapmıyorsun demektir. Sen buradasın, çiçek orda, ikinizin arasında
hiçbir düşünce yok.
Bunu yapabilirsen, birden bire senin dikkatinin
çiçekten sana döndüğünü, geri yansıdığını göreceksin. Bir çember
oluşacak. Sen çiçeğe bakacaksın ve bakış geri gelecek. Çiçek bakışı
yansıtacak, sana geri gönderecek. Ortada hiç düşünce yoksa, böyle olur.
O zaman sadece çiçeğe bakmıyorsun, çiçeğe bakana da bakıyorsun. O zaman
çiçeğe bakan ve çiçek iki nesne oldu ve sen de her ikisine tanıklık
ettin.
Önce dikkatin eğitilmesi gerekir, çünkü dikkatin
nerdeyse sıfır. Ondan buna, bundan şuna atlayan dikkatin kıpır kıpır.
Bir an için bile dikkatli değilsin. Ben konuşurken bile, asla
söylediklerimin hepsini duymuyorsun. Bir kelimeyi duyuyorsun, sonra
dikkatin başka bir yere kayıyor; sonra geri dönüyorsun, başka bir kelime
duyuyorsun, sonra dikkatin başka bir yere gidiyor. Birkaç kelime duyup,
boşlukları dolduruyorsun, sonra da beni duyduğunu zannediyorsun. Yanında
her ne götürüyorsan, senin sorunun; senin kendi eserin. Benden yalnızca
birkaç kelime duydun ve boşlukları doldurdun. Boşluklara her ne
doldurduysan, her şeyi değiştiriyor! Ben bir laf ediyorum, sen o laf
üzerine düşünmeye başlıyorsun hemen. Sessiz duramıyorsun.
Dinlerken sessiz durabilirsen, dikkatli olursun.
Dikkat, hiçbir düşüncenin bölmediği sessiz bir
uyanıklıktır. Bunu geliştir. Bunu ancak yaparak
geliştirebilirsin; başka yolu yok. Daha fazla yap,
o zaman geliştirirsin. Her ne yapıyorsan, her nerdeysen, dikkatini
geliştirmeye çalış.
Bir arabada yolculuk ediyorsun ya da trende. Orda
ne yapıyorsun? Dikkatini geliştirmeye çalış; boşa vakit geçirme. Yarım
saati trende geçireceksin: dikkatini geliştir. Sadece orda ol. Düşünme.
Birine bak, trene bak ya da dışarı bak ama bakış ol, hiçbir şey düşünme.
Bakışın dosdoğru olacak, delip geçecek, bakışın her yerden sana geri
yansıyacak ve sen bakanın farkında olacaksın.
Kendinin farkında değilsin, çünkü bir duvar var.
Bir çiçeğe baktığında, ilk olarak düşüncelerin bakışını değiştiriyor;
bakışına kendi renklerini veriyor. Sonra bakış çiçeğe gidiyor. Bakış
geri geliyor ama o zaman da yine düşüncelerin ona farklı bir renk
veriyor. Bakış geri geldiğinde, hiçbir zaman seni yerinde bulamıyor. Sen
başka bir yere gittin, orda değilsin.
Her bakış geri gelir; her şey yansır, yanıtlanır
ama sen orda değilsin. Geri döneni almak için orda ol. Gün boyunca bunu
birçok şey üzerinde deneyebilirsin. Zamanla dikkat geliştireceksin. Bu
dikkatle şunu yap:
Dikkatin her nereyi aydınlatırsa, tam o noktayı
deneyimle.
O zaman herhangi bir yere bak ama sadece bak.
Dikkat aydınlattı ve sen kendini deneyimleyeceksin. Ancak ilk koşul
dikkat kapasitesine sahip olmaktır. Bunu uygulayabilirsin. Bunun için
fazladan zaman ayırmaya gerek yok.
Herhangi bir şey yaparken, yemek yerken, banyo
yaparken, duşun altında dururken, sadece dikkatli ol. Sorun nedir? Sorun
her şeyi zihnimizle yapıyor ve sürekli geleceği planlıyor olmamız. Bir
trende yolculuk ediyor olabilirsin, oysa zihnin başka seyahatler
organize ediyor, programlıyor, planlıyordun Bunu durdur.
Bokuju adında bir Zen rahibi, 'Bildiğim tek
meditasyon bu. Yemek yerken, yerim. Yürürken, yürürüm. Uykum geldiğinde,
uyurum. Her ne olursa, olur. Asla müdahale etmem,' demiş.
Yapılacak tek şey bu, müdahale etme. Her ne
oluyorsa, olmasına izin ver; sadece orda ol. Bu sana dikkat
kazandıracak. Sen dikkatli olduğunda, bu teknik avucunun içinde olacak.
Dikkatin her nereyi aydınlatırsa, tam o noktayı
deneyimle.
Deneyimleyeni deneyimleyeceksin; kendine geri
çekileceksin. Her yerden yansıyacaksın. Varoluşun tamamı bir ayna
olacak; her yerden yansıyacaksın. Ancak o zaman kendini bilebilirsin,
daha önce değil.
Varoluşun tamamı sana bir ayna olmadıkça, varoluşun
her parçası seni açığa çıkarmadıkça, her ilişki seni açmadıkça... Sen
öylesine sonsuz bir olaysın ki, sıradan aynalar bunları yapamaz. Sen
içinde öyle büyük bir varoluşsun ki, varoluşun tamamı bir ayna olmadıkça
göremeyeceksin. Bütün evren bir ayna olduğunda, ancak o zaman sen
yansıyacaksın. İlahi olan senin içinde yaşıyor.
Varoluşu bir ayna haline getirmenin tekniği budur:
dikkat yarat, daha uyanık ol ve dikkatin her nereyi aydınlatırsa, her
neresi, hangi nesne olursa olsun, hemen kendini deneyimle. Bu mümkün ama
şu anda imkansız, çünkü temel koşulları yerine getirmiyorsun.
Bir çiçeğe bakabilirsin ama bu dikkat değildir.
Yalnızca çiçeğin yanından geçiyorsun, tekrar tekrar. Çiçeği koşarken
gördün; bir an bile orda durmadın.
Dikkatin her nereyi aydınlatırsa, tam o noktayı
deneyimle.
Yalnızca kendini hatırla.
Bu tekniğin yararlı olabilmesinin derin bir nedeni
var. Bir top atarsan ve top bir duvara çarparsa, top geri gelir. Bir
çiçeğe ya da bir yüze baktığında, belli bir enerji dışarı veriliyor,
bakışın enerjidir. Baktığında enerji sarf ettiğinin, dışarı bir enerji
verdiğinin farkında değilsin. Yaşam enerjinin belli bir miktarı dışarı
atılıyor. Bu yüzden bütün gün sokaklara, gelip geçen insanlara,
ilanlara, kalabalığa, dükkanlara baktıktan sonra kendini yorgun
hissediyorsun. Her şeye bakmak kendini bitkin hissetmene neden oluyor. O
zaman rahatlamak için gözlerini kapatmak istiyorsun. Neden bu kadar
bitkin hissediyorsun? Dışarı enerji verdin.
Buddha da Mahavir de rahiplerinin çok fazla
bakmaması konusunda ısrarcıydı; rahipler yere konsantre olmalıydı.
Buddha ancak bir metre uzağa bakabileceğini söylüyor. Heryere bakma;
yalnızca yürüdüğün yola bak. Bir metre ileri bakmak yeterlidir, çünkü
bir metre ilerlediğinde, yine bir metre ileriye bakıyor olacaksın.
Bundan daha ileri bakma, çünkü enerjini gereksiz yere harcamamalısın.
Baktığında, belli bir miktar enerji dışarı
veriyorsun. Bekle, sessiz ol, bırak bu enerji geri dönsün. Şaşıracaksın.
Enerjinin geri gelmesine olanak verebilirsen, kendini asla bitkin
hissetmeyeceksin. Bunu yap. Yarın sabah, bunu dene. Sessiz ol, bir şeye
bak. Sessiz ol, baktığın şeyi düşünme, bir süre sabret. Enerji geri
gelecek; aslında yeniden canlanacaksın.
Düşünce olmadığında, enerji geri döner; arada bir
engel yoktur. O sırada ordaysan, geri gelen enerjiyi tekrar içine
çekersin. Bu içe çekiş, yenileyicidir. Gözlerin, yorulmak bir tarafa,
daha da rahatlar, canlanır, daha çok enerjiyle dolar.
alan yaratmak
Hepimizin belli bir miktar alana ihtiyacı var. Ne
zaman insanlar bu alana sokulacak olsa, bizim enerjimiz büzülür ve
içerde büyük bir paniğe kapılırız.
Bu alan her gün giderek küçülüyor. Dünya çok
kalabalıklaşıyor. Her yerde, trende, otobüste, tiyatroda, caddede,
dükkanlarda, restoranlarda, kolejlerde, okullarda, korkunç bir insan
kalabalığı var. Bireyin gelişimi için gerekli olan alan yok oldu.
Herkesde derin bir stres ortaya çıktı. Buna 'stres sendromu' diyorlar ve
artık nerdeyse normal hale geldi.
Herkes stresli ama bu normal olduğu için, insanlar
bunun farkında değil. Bu durum bir sürü iç hastalığa neden oluyor;
özellikle de tansiyonla bağlantılı hastalıklara.
Trende yan yana duran insanları izle, nerdeyse
birbirlerini eziyorlar, küçülmüş, sert ve donuklar, kıpırdamıyorlar,
çünkü korkuyorlar. Hareket ederlerse, enerji de hareket edecek, bu
yüzden ölü gibi kıpırdamadan duruyorlar, böylece diğer insanların
varlığını hissetmiyorlar, işte bedenler bu şekilde giderek daha cansız
ve duyarsız bir hale geldi.
Bu konuda bir şey yapmak zorundasın, yoksa
problemler ortaya çıkacak. İnsanlar yaklaştığında ve panik, korku ya da
gerilimin ilk belirtilerini hissettiğinde yapabileceğin bazı şeyler var.
Derin bir nefes ver ve havayı dışarı ver. Sadece bütün stresin havayla
birlikte dışarı atıldığını hisset. Sonra derin bir nefes al. Temiz hava
al ve göğsünün, nefes borunun genişlediğini hisset. Yedi nefes yeterli,
birden bire hiçbir problem kalmadığını göreceksin.
En önemli şey, nefes verirken stresi dışarı attığın
fikridir. Nefes birçok şeyi davet etmek, birçok şeyi de dışarı atmak
için kullanılabilir. Nefes en hayati yanındır. Nefes sensin. Bu demek
oluyor ki, nefesine her ne yapıyorsan, kendine yapıyorsun demektir.
Rahat ve huzurlu olduğunda nefesin değişiktir. Sadece nefesini
izleyerek, zihninde neler olup bittiğini anlayabilirsin.
bilineli tatma
Çok bilinçsiz, düşünmeden, robot gibi yiyoruz.
Lezzet yaşanmaz ve deneyimlenmezse, yalnızca kendini dolduruyorsun
demektir. Yavaş git ve tadın farkında ol. Yiyecekleri sadece yutma.
Telaşsız bir şekilde tatlarına bak, tat ol. Tatlıyı hissettiğinde, o
tatlılık ol. O zaman o tat bütün bedende hissedilebilir. Yalnızca
ağızda, dilde değil, dalgalar halinde bütün bedende hissedilebilir.
Her ne yiyorsan, tadını hisset ve tat ol. Tat
olmadan, duyuların cansızlaşacak. Giderek daha az duyarlı olacak.
Duyarlılık azaldığında bedenini hissedemeyeceksin, duygularını
hissedemeyeceksin. O zaman sadece kafada merkezlenmiş olarak kalacaksın.
Su içerken serinliği hisset. Gözlerini kapat, suyu
yavaş iç, tadını al. Serinliği hisset, o serinlik olduğunu hisset, çünkü
serinlik sudan sana geçiyor, bedeninin bir parçası oluyor. Ağzın suya
değiyor, dilin suya değiyor ve serinlik aktarılıyor. Bunun bedeninin
bütününe olmasına izin ver. Dalgalarının yayılmasına izin ver, bütün
bedeninde bir serinlik hissedeceksin. Bu yolla duyarlılığın gelişebilir,
daha canlı ve daha tamamlanmış olabilirsin.
içsel gülümseme
Yapacak bir işin olmayıp, oturduğun zamanlarda,
yalnızca alt çeneni gevşet ve ağzını hafifçe arala. Ağızdan nefes almaya
başla ama derin değil. Yalnızca bedenin nefes alsın, bu yüzden nefes sığ
olacak ve giderek daha da sığlaşacak. Nefesin çok sığlaştığını
hissettiğinde, ağzın açık ve çenen gevşekken, bütün bedeninde büyük bir
rahatlama olacak.
O anda, bir gülümseme hissetmeye başla ama yüzünde
değil, içsel varlığının her yerinde hisset. Bu gülümseme dudaklarla
ilgili değil, içe yayılan varoluşa ait bir gülümseme.
Yüzdeki dudaklarla gülümsemeye gerek yok. Sanki
karnından gülümsüyorsun, karın gülümsüyor. Bu bir gülümseme, kahkaha
değil, bu yüzden çok çok yumuşak, narin, kırılgan, karnında açan küçük
bir gül gibi, kokusunu vücudun her yerine yayıyor.
Bu gülümsemenin ne olduğunu bir kez öğrendiğinde,
yirmi dört saat mutlu olabilirsin. Ne zaman bu mutluluğu yitirdiğini
hissedecek olsan, sadece gözlerini kapatıp, o gülümsemeyi tekrar
yakaladığında, mutluluk orda olacak. Bu gülümsemeyi gün içinde istediğin
kadar yakalayabilirsin. Gülümseme hep ordadır.
güneşle kalk
Güneş doğmadan sadece on beş dakika önce, gökyüzü
hafifçe aydınlandığında, yalnızca bekle ve sevgiliyi bekler gibi izle:
öyle uyanık, öyle derin bir bekleyiş, öylesine ümitli ve heyecanlı ve
yine de sessiz. Bırak güneş doğsun, izlemeye devam et. Gözünü dikmene
gerek yok; gözlerini kırpıştırabilirsin. Aynı zamanda içinde bir
şeylerin yükseldiği duygusunu yaşa.
Güneş ufukta yükseldiğinde, güneşin göbek deliğinin
çok yakınında olduğunu hissetmeye başla. Güneş orda yükseliyor; ve
burda, karnın içinde bir şey yükseliyor, yükseliyor, yavaşça. Orda
güneş, karnının içinde içsel bir ışık noktası yükseliyor.
On dakika yeter. Sonra gözlerini kapat.
İlk başta güneşi çıplak gözle görmek bir negatif
yaratır, bu nedenle gözlerini kapadığında güneşin içerde göz
kamaştırdığını görebilirsin.
Bu sende çok büyük bir değişime neden olacak.
evet demek
Temel tavrımız Hayır'dır. Neden? Çünkü 'hayır'
dediğinde kendini bir şey zannedersin. Anne kendini bir şey zanneder,
hayır diyebilir. Çocuk reddedilir, çocuğun egosu incinir ve annenin
egosu tatmin edilmiş olur. 'Hayır' ego doyurucudur; egonun gıdasıdır, bu
yüzden hayır deme konusunda kendimizi eğitiyoruz.
Hayatta nereye gidersen git, her yerde hayır
deyicilerle karşılaşacaksın, çünkü 'hayır'la otoriteni hissediyorsun,
bir şeysin, hayır diyebilirsin. 'Evet Efendim' demek kendini aşağı
hissetmene yol açıyor; birinin, önemsiz birinin emrinde olduğunu
hissediyorsun. Ancak öyle olduğunda 'Evet Efendim' diyorsun.
Evet olumludur, hayır olumsuz. Bunu hatırla: hayır
ego doyurucudur; evet kendini keşfetme yöntemidir. Hayır ego
güçlendiricidir; evet ego yok edici.
Önce evet deyip diyemeyeceğini anla. Evet
diyemiyorsan, evet demek imkansızsa, ancak o zaman hayır de.
Normal yöntemimiz daha en başından hayır demektir;
hayır demek imkansızsa, ancak o zaman, bozguna uğramış bir tavırla evet
deriz.
Bunu bir gün dene. Yirmi dön saat boyunca her
duruma evetle başlamayı deneyeceğine yemin et. Bunun sana getireceği
derin rahatlamayı gör. Sıradan şeyler! Çocuk sinemaya gitmek için izin
istiyor. Gidecek; senin 'hayır'ının hiçbir anlamı yok. Tam tersi,
'hayır'ın bir davetiye oluyor, senin 'hayır'ın bir çekime dönüşüyor,
çünkü sen kendi egonu güçlendirirken, çocuk da kendi egosunu
güçlendirmeyi deniyor. Çocuk senin hayırına karşı çıkmayı deneyecek ve
çocuk senin hayırını evet yapmanın yollarını biliyor, onu nasıl
dönüştüreceğini biliyor. Biraz çaba, ısrar gerektirdiğini biliyor,
böylece senin hayırın evet oluyor.
Yirmi dört saat, her şekilde evetle başlamayı dene.
Çok büyük zorluk yaşayacaksın, çünkü farkına varacaksın: ilk başta hemen
hayır geliyor! Her şeyde önce hayır geliyor, bu bir alışkanlık olmuş.
Onu kullanma; eveti kullan ve evetin seni nasıl rahatlattığını gör.
Her gece, bir koltuğa otur, başını gevşek ve
hareketsiz bir halde geriye bırak. Yastık kullanabilirsin, böylece
dinlenme vaziyetinde olursun ve boynunda gerilim olmaz. Sonra alt çeneni
bırak, sadece gevşet, ağız hafifçe aralansın. Burundan değil, ağızdan
nefes almaya başla. Ancak nefes değişmemeli, her zaman olduğu gibi doğal
olmalı. İlk birkaç nefes biraz düzensiz olacak. Zamanla nefesler
oturacak ve nefes alıp verme çok fazla sığlaşacak. Nefes çok hafifçe
içeri girip çıkacak; olması gerektiği gibi. Ağzını açık, gözlerini
kapalı tut ve hareket etme.
Sonra bacaklarının, eklem yerlerinden kopmuş da
senden uzaklaşıyormuş gibi gevşediğini hissetmeye başla. Bacakların
senden alınıyormuş gibi hisset, kesilmişler. O zaman sadece üst bölümden
ibaret olduğunu düşünmeye başla. Bacaklar gitti.
Sonra eller: her iki elinin de gevşediğini ve
senden alındığını hayal et. Ellerin ayrıldığında içerde bir 'klik' sesi
bile duyabilirsin. Artık ellerin yok; ellerin cansız, alındı. O zaman
yalnızca gövde kalır.
Sonra başı düşünmeye başla, başının alındığını;
başın kesiliyor, baş koptu. O zaman bırak serbest kalsın: nereye isterse
oraya dönsün, sağa ya da sola, hiçbir şey yapamazsın. Bırak serbest
kalsın; senden alındı.
O zaman yalnızca gövdeden ibaretsin. Yalnızca bu
kadar olduğunu hisset, göğüs ve karın, hepsi bu kadar.
Bunu en az yirmi dakika yap, sonra uyu. Bunun
uyumadan hemen önce yapılması gerekiyor. En az üç hafta yap.
Huzursuzluğun yatışacak. Bu bölümleri ayırıp,
sadece esas parça kaldığında, bütün enerjin esas parçaya dolacak. Bu
esas parça gevşeyecek ve enerji bu sefer daha orantılı bir biçimde
bacaklarında, ellerinde ve başında yeniden hareket etmeye başlayacak.
Gerçek yaşam hissetmektir. Düşünmek yapmacıktır,
çünkü düşünmek her zaman yaklaşıktır; asla gerçek olan değildir. Seni
sarhoş edecek olan şey, şarabı düşünmek değil, şarabın kendisidir.
Şarabı düşünmeye devam edebilirsin ama sadece şarabı düşünerek asla
sarhoş olmazsın. Şarabı içmek zorundasın ve içmek duygu yoluyla olur.
Düşünmek uydurma bir faaliyettir, geçici bir
faaliyettir. Düşünmek bir şeyin olduğuna ilişkin sana yanıltıcı bir
duygu verir, oysa hiçbir şey olmaz. Bu yüzden düşünmeden, hissetmeye
geç. Bunun için yapılacak en iyi şey kalpten nefes almaya başlamak
olacak.
Gün içinde hatırına geldikçe, derin bir nefes al.
Bu nefesin tam göğsün ortasına çarptığını hisset. Bütün varoluşun adeta
içine, kalp merkezinin olduğu yere aktığını hisset. Bu merkez insandan
insana değişir; genellikle sağa yatıktır. Fiziksel kalple hiçbir ilgisi
yoktur. Tamamen farklı bir şeydir; görünmeyen bedene aittir.
Derin nefes al ve her seferinde, derin nefeslerle
en az beş kez yap. Nefes al ve kalbi hisset. Tam ortada hisset, o
varoluşun kalp yoluyla aktığını hisset. Canlılık, yaşam, tanrısal, doğa,
her şey içine akıyor. Sonra derin bir nefes ver, yine kalpten ve sana
verilenlerin hepsini varoluşa, tanrısala geri akıttığını hisset.
Bunu gün içinde birçok kere yap ama her yapışında
bir seferde beş defa nefes al. Bu senin kafadan kalbe geçmene yardımcı
olacak.
Giderek daha duyarlı olacaksın, daha önce farkında
olmadığın birçok şeyi giderek daha fazla fark edeceksin. Daha çok
koklayacak, daha çok tadacak, daha çok dokunacaksın. Daha çok görecek,
daha çok duyacaksın; her şey yoğunlaşacak. Bu yüzden kafadan kalbe geç,
bütün duyuların birden bire berraklaşacak. İçinde yaşamın içinde,
fırlamaya ve akmaya hazır bir halde gerçekten attığını hissetmeye
başlayacaksın.
dur! alıştırma
Günde en az altı kez çok basit bir alıştırma
yapmaya başla. Her biri sadece yarım dakika alıyor, bu da günde üç
dakika yapar. Dünyanın en kısa meditasyonu! Ancak ani yapmak zorundasın,
bütün incelik burda.
Caddede yürürken, birden hatırlıyorsun. Kendini
durdur, kendini tamamen durdur, hiç kıpırdama.
Yarım dakika sadece orda ol. Durum her ne olursa
olsun, tamamen dur ve her ne oluyorsa sadece orda ol. Duruşun ani
yapılması gerekiyor. Sonra tekrar hareket etmeye başla. Bunu günde altı
kez yap. Daha fazla yapabilirsin ama daha az yapma; bu alıştırma büyük
bir açılmaya neden olacak.
Aniden sadece olduğun yerde bulunduğunda, bütün
enerji değişir. Zihinde devam eden süreklilik durur. Bu o kadar ani olur
ki, zihin bu kadar hızlı yeni bir düşünce yaratamaz. Zaman gerekir,
zihin aptaldır.
Neresi olursa olsun, hatırladığın anda bütün
varlığını aniden sars ve dur. Yalnız sen fark etmeyeceksin. Kısa sürede
başkalarının senin enerjini fark ettiğini, bir şeyler olduğunu;
bilinmeyenden bir şeylerin içine girdiğini hissedeceksin.
kutudan çıkmak
Üzgün müsün? Dans et ya da git, duşun altına gir ve
beden ısısı kayboldukça üzüntünün bedenini terk ettiğini gör. Başından
aşağı akan suyun etkisiyle, aynı ter ve toz gibi üzüntünün de bedeninden
temizlendiğini hisset. Neler olduğunu gör.
Zihnini öyle bir duruma sokmayı dene ki, önceki
haliyle çalışamasın.
Her şey olabilir. Aslında asırlar boyunca
geliştirilmiş tekniklerin hepsi, zihni eski kalıplardan uzaklaştırma
çabasından başka bir şey değildir.
Örneğin, öfkeliysen, birkaç derin nefes alman
yeterli. Derin bir nefes al ve derin bir nefes ver, iki dakika yeter.
Sonra öfkenin nereye gittiğini gör. Zihni şaşırtıyorsun; ikisi arasında
bağlantı kuramıyor. 'Ne zamandan beri,' diye zihin sormaya başlıyor,
'birileri öfkeyle derin nefes alıp vermeye başladı? Neler oluyor?'
Herhangi bir şey yap ama bunu asla tekrarlama; işin
aslı bu. Yoksa kendini her üzgün hissettiğinde duş alırsan, zihin bunu
alışkanlık haline getirecek. Üç ya da dört kereden sonra zihin öğrenir,
'Bu önemli değil. Üzgünsün; bu yüzden duş alıyorsun.' O zaman duş
üzüntünün bir parçası haline gelir. Hayır, bunu asla tekrarlama. Her
seferinde zihni şaşırtmaya devam et. Yaratıcı ol, hayal gücünü kullan.
Partnerin bir şey söylüyor ve sen kızıyorsun.
Genellikle bu olduğunda, ona vurmak ya da bir şey fırlatmak istersin. Bu
sefer değişiklik yap: git ona sarıl! Onu kocaman öp, partnerini de
şaşırt! Zihnin şaşıracak, sevgilin şaşıracak. Birden hiçbir şey eskisi
gibi değil. O zaman zihnin bir mekanizma olduğunu göreceksin; yeni bir
şey olduğunda tamamen kayboluyor; zihin yeniyle baş edemez.
Pencereyi aç, bırak taze hava içeri dolsun.
yalnızca dinlemek
Dinlemek ruhla beden arasında derin bir
ortaklıktır. Bu nedenle en güçlü meditasyon yöntemlerinden biri olarak
kullanıldı...çünkü iki sonsuz arasında köprü görevi görür: madde ve ruh.
Oturduğun zamanlarda, her ne oluyorsa sadece dinle.
Pazar yerindesin, bir sürü gürültü ve trafik var; tren ya da uçak sesi
duyabilirsin. Zihninde yerin gürültülü olduğunu düşünmeden dinle. Müzik
dinliyormuş gibi ilgiyle dinle, aniden sesin niteliğinin değiştiğini
göreceksin. Gürültü artık çıldırtıcı, rahatsız edici değildir; tam
tersi, yatıştırıcı bir hal alır. Doğru şekilde dinlenirse, pazar bile
bir melodi olabilir.
Demek ki, asıl konu dinlediğin şey değil; asıl konu
dinliyor olmandır, sadece duyuyor olman değil.
Asla dinlemeye değer olduğunu düşünmediğin bir şeyi
dinliyor olsan bile, neşe içinde, Beethoven dinliyormuş gibi dinle,
birden dinlediğin şeyin niteliğini değiştirdiğini göreceksin. Güzel
olacak.
enerji sütunu
Sessizce ayakta durursan, hemen kesin bir dinginlik
hali hissedersin. Bunu odanın köşesinde dene. Tam köşede, hiçbir şey
yapmadan, sessizce dur. Aniden içindeki enerji de ayağa kalkar.
Otururken zihninde bir sürü huzursuzluk hissedeceksin, çünkü oturmak
düşünen birinin duruşudur; ayakta dururken enerji bir sütun gibi akar ve
bütün bedene eşit bir şekilde dağıtılır. Ayakta durmak güzeldir.
Bunu dene, çünkü bazılarınız bunu çok, çok güzel
bulacak. Bir saat boyunca ayakta durabilirsen, tam anlamıyla harika
olur. Hiçbir şey yapmadan, kıpırdamadan, sadece ayakta durarak, içinde
bir şeylerin durulduğunu, sessizleştiğini, merkezlendiğini göreceksin ve
kendini bir enerji sütunu gibi hissedeceksin. Beden yok olur.
sessizliğe gömülmek
Her fırsat bulduğunda sessizliğe gömül. Aynen bunu
kastediyorum, gömül. Annenin karnında bir bebek olduğun zamanlardaki
gibi.
Yerde dizlerinin üstüne otur. Sonra yavaş yavaş
başını yere koymak istediğini hissetmeye başlayacaksın, o zaman başını
yere koy. Anne karnında kıvrılıp yatan bebek gibi rahim duruşunu kullan.
Sessizliğin, anne karnındaki sessizliğin aynısının anında geldiğini
hissedeceksin.
Yatağında otururken bir battaniyenin altına gir ve
kıvrıl. Orda kal...hiçbir şey yapmadan, tümüyle hareketsiz. Zaman zaman
bazı düşünceler gelecek, bu düşüncelerin geçip gitmesine izin ver,
kayıtsız kal, hiç ilgilenme. Düşünceler geliyorsa, iyi, gelmiyorsa, yine
iyi. Savaşma, düşünceleri itme. Savaşırsan, huzursuz olursun.
Düşünceleri itersen, ısrarcı olurlar, onları istemiyorsan, gitmek
konusunda çok inatçı olacaklar.
Sadece kayıtsız kal; bırak düşünceler de trafik
gürültüsü gibi dışarda kalsın.
Bu gerçekten bir trafik gürültüsüdür; birbiriyle
iletişim kuran milyonlarca hücrenin, hareket eden enerjinin ve bir
hücreden diğerine atlayan elektriğin beyin trafiğidir. Aynı büyük bir
makinenin vızıltısı gibidir, bu yüzden bırak orda kalsın. Buna tamamen
kayıtsız ol; seni meşgul etmiyor, senin problemin değil, belki başka
birinin problemi olabilir ama senin değil. Onu ne yapacaksın ki?
Şaşıracaksın: gürültünün ortadan kaybolduğu an
gelecek ve tamamen yalnız bırakılacaksın. Bu mutlak yalnızlık içinde
sessizliği bulacaksın. Bir rahim duruşu, aynı annenin karnında olduğu
gibi, fazla yer yok, o yüzden kıvrılıyorsun. O kadar soğuk ki, bir
battaniyeye sarınıyorsun. Bu mükemmel bir rahim olacak, ılık ve karanlık
ve sen kendini çok, çok küçük hissedeceksin. Bu sana kendi varlığına
ilişkin büyük bir içgörü verecek.
Bütün bu dünyanın tiyatrodan bir farkı yoktur, bu
nedenle dünyayı fazla ciddiye alma. Ciddiyet zorla başını derde sokar;
başına iş açacaksın. Bu konuyu önemseme. Hiçbir şey önemli değildir;
bütün bu dünya sadece bir oyundur. Dünyayı bir oyun olarak görebilirsen,
başlangıç bilincini yeniden ele geçireceksin.
Çok ciddi olduğun için tozlanıyorsun. Bu ciddiyet
problemler yaratır. O kadar ciddiyiz ki, bir oyun izlerken bile toz
tutarız.
Bir sinemaya git ve seyircilere bak. Perdeye bakma,
görüntüyü unut; perdeye bakma, sadece sinemadaki seyirciye bak. Birisi
gözlerinden yaşlar süzülerek ağlıyor olacak, birisi kahkaha atıyor
olacak, birisi cinsel açıdan uyarılmış olacak. Sadece insanlara bak. Ne
yapıyorlar? Onlara ne oluyor? Perdede hiçbir şey yok, sadece görüntüler,
ışık ve gölge görüntüleri var.
Perde boştur. İnsanlar neden heyecanlanıyor?
Gözyaşı döküyor, ağlıyor, gülüyor. Görüntü sadece bir görüntü değil;
film sadece bir film değil. Bunun sadece bir öykü olduğunu unuttular.
Filmi ciddiye aldılar. Film canlandı, film 'gerçek' oldu!
Bu sadece sinemada değil, her yerde oluyor.
Etrafını çevreleyen yaşama bak. Nedir bu yaşam? Bu yeryüzünde birçok
insan yaşadı. Sen nereye oturuyorsun, orda en azından on tane ölü beden
gömülü ve onlar da senin gibi ciddiydi. Artık değiller. Onların yaşamı
nereye gitti? Problemleri nereye gitti? Savaşıyorlardı, birkaç
santimetre toprak için savaşıyorlardı. Toprak hala orda, oysa onlar orda
değil.
Onların problemlerinin önemli olmadığını
söylemiyorum. Senin problemlerin gibi, onlarınki de problemdi. Bunlar
yaşamın ve ölümün 'ciddi' meseleleriydi. Onların problemleri nerde? Bir
gün bütün insanlık ortadan kalksa bile, yeryüzü yine orda olacaktı,
ağaçlar büyüyecekti, nehirler akacaktı, güneş doğacaktı ve yeryüzü
insanlığın ne yokluğunu hissedecek ne de nereye gittiğini merak
edecekti.
Şu enginliğe bak: arkaya bak, ileri bak, olduğun
şeye, yaşamına bütün boyutlarıyla bak. Yaşam uzun bir rüya gibi
görünüyor ve şu anda bu kadar ciddiye aldığın her şey bir sonraki
dakikada önemini yitiriyor. Konunun ne olduğunu hatırlamayabilirsin
bile. İlk aşkını hatırla, ne kadar önemliydi. Hayatın ona bağlıydı.
Şimdi hatırlamıyorsun bile, unutuldu. Bugün yaşamının ona bağlı olduğunu
düşündüğün her ne varsa, er ya da geç unutulacak.
Yaşam bir akıştır, hiçbir şey durmaz. Yaşam hareket
eden bir imgeye benzer, her şey başka bir şeye dönüşür. Sen o şeyin çok
önemli olduğunu düşündüğünde huzursuz oluyorsun.
Biz Hindistan'da bu dünyayı Tanrı'nın yaratımı
olarak değil, bir tiyatro, bir oyun, bir leela olarak görürüz. 'Leela'
kavramı güzeldir, çünkü yaratım ciddi bir şey olarak görünür.
Hıristiyan, Yahudi Tanrı'sı çok ciddidir. Adem tek bir itaatsiz
davranışı yüzünden cennetten kovuldu ve kovulan yalnızca kendisi olmadı,
onun yüzünden bütün insanlık kovuldu. O bizim babamızdı ve biz onun
yüzünden sıkıntı çekiyoruz. Tanrı çok ciddi görünüyor: ona itaatsizlik
edilmemeli, yoksa intikamını alır.
Bu intikam çok uzadı! İşlenen günah bu kadar ciddi
bir şey gibi görünmüyor. Aslında Adem bu hatayı Tanrı'nın kendi
aptallığı yüzünden yaptı. Tanrı Adem'e 'Ağaca, Bilgi Ağacına, yaklaşma
ve onun meyvesini yeme' dedi.
Bu yasak bir davete dönüştü, bu psikolojik bir
olay. Koca bahçede bir tek Bilgi Ağacı cazip oldu. Yasaklanmıştı.
Tanrı'nın hata yaptığını sana herhangi bir psikolog söyleyebilir. Ağacın
meyvesinin yenmemesi gerekiyorsa, bundan hiç bahsedilmemesi daha iyi
olurdu. Adem'in o ağaca uzanma olasılığı yoktu ve bütün insanlık hala
bahçede olacaktı.
Bütün sorunu yaratan şu 'Yeme' emri; bu 'yapma'
bütün sorunun nedeni.
Adem itaatsizlik ettiği için cennetten kovuldu ve
görünüşe bakılırsa intikamı bunca zamandır devam ediyor. Hıristiyanlar
İsa'nın bizim kefaretimizi, Adem'in işlediği günahın borcunu ödemek için
çarmıha gerildiğini söylüyor. Demek ki bütün Hıristiyanlık tarihi iki
kişiye bağlı, Adem ve İsa. Adem günah işledi, İsa da bizi bu günahtan
kurtarmak için acı çekti ve kendisini çarmıha germelerine izin verdi.
İsa, Adem'in günahı affedilsin diye kendini acı çekti.
Ancak Tanrı yine de bizi henüz affetmiş gibi
görünmüyor. İsa çarmıha gerildi ama insanlık hala benzer biçimde acı
çekiyor.
Bir baba olarak Tanrı kavramı çirkin, ciddi.
Hint görüşü bir yaratıcıyla ilişkili değil. Tanrı
yalnızca bir oyuncudur; ciddi değildir. Bu yalnızca bir oyundur.
Kurallar bellidir ama bunlar bir oyunun kurallarıdır. Kurallar konusunda
ciddi olman gerekmez. Hiçbir şey günah değildir, sadece hatadır ve hatan
yüzünden acı çekersin, Tanrı seni cezalandırdığı için değil. Kurallara
uymazsan acı çekersin. Tanrı seni cezalandırmıyor.
Leela kavramının bütünü yaşama çarpıcı bir renk
verir; yaşam uzun bir oyun olur. Teknik şu kavram üzerine oturur:
mutsuzsan, yaşamı çok fazla ciddiye almışsındır.
Mutlu olmanın yollarını bulmaya çalışma. Yalnızca
bakış açını değiştir. Ciddi bir zihinle mutlu olamazsın. Neşeli bir
zihinle mutlu olabilirsin. Bu hayatın tamamını bir masal, bir hikaye
gibi gör. Öyledir ve bunu bir kez böyle gördün mü mutsuz olmayacaksın.
Mutsuzluk çok fazla ciddiyetten kaynaklanır.
Yedi gün dene; yedi gün boyunca yalnızca tek bir
şeyi, bütün dünyanın yalnızca bir oyun olduğunu hatırla. Bunu yaptıktan
sonra aynı kalmayacaksın. Sadece yedi gün! Fazla bir şey
kaybetmeyeceksin, çünkü kaybedecek hiçbir şeyin yok. Deneyebilirsin.
Yedi gün boyunca her şeyi oyun gibi, bir gösteri gibi al.
Bu yedi gün sana buddha doğana, içsel saflığına bir
çok kez göz atma olanağı verecek. Bunu bir kez gördüğünde, artık aynı
sen olmayacaksın.
Mutlu olacaksın ve başına ne tür bir mutluluğun
geleceğini tasavvur edemezsin, çünkü mutluluğun ne olduğunu bilmiyorsun.
Sen sadece mutsuzluğun derecelerini gördün: bazen daha çok mutsuzdun,
bazen daha az mutsuz ve daha az mutsuz olduğunda, bunu mutluluk olarak
adlandırdın. Mutluluğun ne olduğunu bilmiyorsun, çünkü bilemezsin.
Dünyayı çok fazla ciddiye aldığında, mutluluğun ne
olduğunu bilemezsin.
Mutluluk ancak dünyanın yalnızca bir oyun olduğu
görüşünü sağlamlaştırdığında ortaya çıkar. Bu nedenle bunu dene, her
şeyi büyük bir neşe içinde, bayram havası içinde, gerçek gibi değil,
'rol' gibi yap. Bir kocaysan, bir oyun kocası ol; bir eşsen, bir oyun
eşi ol. Sadece oyunlaştır.
Tabi ki kurallar vardır; her oyun için kural
gerekir. Evliliğin kendi kuralları vardır, boşanmanın kendi kuralları
vardır ama bu kurallar konusunda ciddi olma. Bunlar sadece kural, bir
kural diğerini doğurur. Boşanmak kötüdür, çünkü evlilik kötüdür: bir
kural diğerini doğurur! Kuralları ciddiye alma, hayatının kalitesinin
nasıl hemen değiştiğini gör.
Bu akşam eve git, kocanla ya da çocuklarınla bir
oyundan bir bölüm oynuyormuş gibi davranın ve bunun güzelliğini görün.
Bir sahneyi oynuyorsan verimli olmaya çalışacaksın ama rahatsızlık
duymayacaksın. Gerek yok. Sahneyi bitireceksin ve uyumaya gideceksin.
Hatırla, bu bir sahne ve yedi gün boyunca bu tavrı devam ettir. O zaman
mutluluk sana gelebilir ve mutluluğun ne olduğunu bir kez öğrendiğinde,
mutsuzluğa geçmene gerek kalmaz, çünkü bu senin seçimindir.
Mutsuzsun, çünkü yaşama ilişkin hatalı bir
yaklaşımı seçtin. Doğru bir görüş seçersen mutlu olabilirsin. Buddha
bunu bir temel, bir dayanak noktası olarak alır, 'doğru tavır'. Doğru
tavır nedir? Ölçü nedir? Bana göre kriter şudur: seni mutlu eden tavır
doğru tavırdır ve tarafsız bir kriter yoktur. Seni mutsuz ve perişan
eden tavır yanlış tavırdır. Kriter özneldir; kriter senin mutluluğundur.
Bilincin dışarı doğru akıyor, bu bir gerçek, bir
inanç sorunu değil. Bir nesneye baktığında, bilincin nesneye doğru akar.
Örneğin, bana bakıyorsun. Bunu yaptığında kendini
unutursun, bana odaklanırsın. O zaman enerjin bana doğru akar, gözlerin
bana doğru yönelir. Bu ilginin içten dışa dönmesidir. Bir çiçek görürsün
ve büyülenirsin, çiçeğe odaklanırsın. Kendini unutursun, sadece çiçeğin
güzelliğiyle ilgilenirsin.
Bunu biliyoruz, her an olur. Güzel bir kadın geçer
ve birden enerjin onu izlemeye başlar. Işığın böyle dışarı doğru akışını
biliriz. Bu hikayenin sadece yarısıdır. Işığın dışarı doğru her
akışında, sen arka plana düşersin, kendine ilgisizleşirsin.
Aynı anda hem özne hem de nesne olabilmen ve bunun
yanında kendini de görebilmen için ışığın geri dönmesi gerekir. O zaman
kişisel farkındalık ortaya çıkar. Genelde, yalnızca bu yolun ortasında,
yarı canlı, yarı ölü yaşarız, durum budur. Işık yavaş yavaş dışarı
akmaya devam eder ve asla geri gelmez. Şunu görüyorsun, bunu görüyorsun,
enerjiyi hiçbir şekilde gören kişiye döndürmeden sürekli görüyorsun.
Gündüz dünyayı görüyorsun, gece rüyalar görüyorsun, sürekli nesnelere
bağımlı kalmaya devam ediyorsun. Bu enerji israfıdır.
Taocu inanışa göre, enerjiyi geri döndürmenin gizli
ilmini öğrenirsen, ilgin dışa döndüğünde kullandığın bu enerjiyi
kaybetmek yerine çok daha belirgin bir hale getirebilirsin. Bu mümkün;
konsantrasyon yöntemlerinin hepsinin bütün hüneri budur.
Bir gün, sadece bir aynanın önünde durarak küçük
bir deney yap. Aynaya bakıyorsun, aynada kendi yüzün, aynada kendi
gözlerin. Sonra bir an için bütün işlemi tersine çevir. Aynadaki
yansımanın sana baktığını hissetmeye başla, sen yansımaya bakmıyorsun,
yansıma sana bakıyor. Çok tuhaf bir boşlukta olacaksın. Taocu kitaplarda
sözü edilmese de, bu bana herkesin kolaylıkla yapabileceği en basit
deney gibi görünüyor. Sadece banyondaki aynanın önünde durarak, önce
yansımaya bak: sen bakıyorsun ve yansıma senin nesnen. Bu ilginin dışa
dönmesidir: aksettirilmiş yüze bakıyorsun, kendi yüzüne tabi ki ama bu
yansıma senin dışında bir nesne. Sonra konumu tamamen değiştir, işlemi
tersine çevir. Yansıma olduğunu hissetmeye başla ve yansıma sana
bakıyor. Anında bir değişim olduğunu, büyük bir enerjinin sana doğru
aktığını göreceksin. Bunu yalnızca birkaç dakikalığına dene,
canlanacaksın ve çok büyük bir güç içine girmeye başlayacak.
Korkabilirsin bile, çünkü bu hiç tanımadığın bir şey; tam bir enerji
çemberini daha önce hiç görmedin.
Başlangıçta ürkütücü olabilir, çünkü bunu daha önce
hiç yapmadın ve hiç bilmediğin bir şey; çılgınca gelecek.
Sarsılabilirsin, içinde bir titreme yükselebilir ya da kafa karışıklığı
hissedebilirsin, çünkü şimdiye kadar yönün hep dışarı doğru oldu. İçe
yönelişin yavaş yavaş öğrenilmesi gerekir. Ancak çember tamamlanmıştır.
Bunu birkaç gün yaptığın takdirde, gün boyunca kendini çok daha canlı
hissettiğini görerek şaşıracaksın. Sadece birkaç dakika aynanın önünde
durarak enerjinin geri dönmesini sağlıyorsun ve çember kapanıyor. Çember
tamamlandığında büyük bir sessizlik vardır. Tamamlanmamış çember
huzursuzluk yaratır. Çember kapandığında, huzur yaratır, seni merkeze
getirir. Merkezde olmak, güçlü olmaktır, güç senin gücündür. Bu yalnızca
bir deney; o zaman bunu birçok şekilde deneyebilirsin.
Bir güle bakarken, önce bir süre güle bak, birkaç
dakika, sonra işlemi tersine çevirmeye başla; gül sana bakıyor. Gülün
sana ne kadar çok enerji verebildiğini gördüğünde şaşıracaksın.
Aynı şey ağaçlarla, yıldızlarla ve insanlarla da
yapılabilir. En iyisi bunu sevdiğin kadın ya da adamla yapmandır.
Yalnızca birbirinizin gözlerine bakın. Önce diğer kişiye bakarak başla,
sonra diğer kişinin enerjiyi sana geri gönderdiğini hissetmeye başla;
armağan geri geliyor. Kendini yeniden dolmuş hissedeceksin, yıkanmış,
banyo yapmış, yeni bir enerji çeşidinin tadını çıkardığını
hissedeceksin. Bu alıştırmadan yenilenmiş, canlanmış olarak çıkacaksın.
baştan kalbe git
Başsız olmayı dene. Kendini başsız olarak hayal et;
başın olmadan hareket et. Kulağa saçma geliyor ama en önemli
alıştırmalardan biridir. Bunu dene, o zaman anlayacaksın. Yürü ve başın
yokmuş gibi hisset. Başlangıçta sadece 'muş gibi' olacak. Çok acayip
gelecek. Sonra başın olmadığı duygusunu yaşadığında, çok acayip ve tuhaf
olacak. Ancak zamanla kalbe yerleşeceksin.
Bir yasa vardır.. Gözleri görmeyen birinin
kulaklarının daha hassas, daha uyumlu olduğunu görmüşsündür. Körler
müziğe daha yatkındır; müziğe ilişkin duyguları daha derindir. Neden?
Genellikle gözlerden geçen enerji, artık gözleri kullanamaz, bu nedenle
başka bir yol seçer. Kulaklar aracılığıyla hareket eder.
Körlerin dokunma duyusu daha gelişmiştir. Kör bir
insan sana dokunduğunda farkı anlarsın, çünkü biz genellikle dokunma
işinin büyük bölümünü gözlerimizle yaparız; birbirimize gözlerimizle
dokunuyoruz. Kör bir insan gözleriyle dokunamaz, bu nedenle enerji
ellerden hareket eder. Kör bir insan, gözleri gören herhangi bir
insandan çok daha duyarlıdır. Her zaman böyle olmayabilir ama genellikle
böyledir. Enerji bir merkez yoksa başka bir merkezden hareket etmeye
başlar.
Bu nedenle başsızlık alıştırmasını dene, birden
garip bir şey hissedeceksin: sanki ilk defa kalpte olduğunu
hissedeceksin. Başsız yürü. Meditasyon yapmak için otur, gözlerini kapa
ve sadece başının olmadığını hisset. 'Başım yok oldu,' diye hisset.
Başlangıçta 'mış gibi' olacak ama zamanla başının gerçekten yok olduğunu
hissedeceksin. Başının yok olduğunu hissettiğinde, merkezin anında kalbe
düşecek. Dünyaya baştan değil, kalpten bakıyor olacaksın.
Batılılar Japonya'ya ilk geldiğinde, Japonların
yüzyıllardan beri geleneksel olarak taşıdığı, insanların karnından
düşündüğüne ilişkin inancı kabul edemedi. Japon bir çocuğa, 'Nerden
düşünüyorsun?' diye soracak olursanız, Batılı bir eğitim almamışsa,
göbeğini gösterecektir.
Japonlar yüzlerce yıldır başsız yaşıyor. Bu sadece
bir kavram. Ben sana, 'Düşüncen nerden geliyor?' diye soracak olursam,
sen başını göstereceksin ama bir Japon karnını gösterecek, başını değil.
Japon zihninin daha sakin, sessiz ve bütün olmasının nedenlerinden biri
budur.
Şimdi bu kavram bozuldu, çünkü Batı her şeye el
attı. Artık Doğu yok. Doğu sadece orda burda, adalara benzeyen birkaç
kişide yaşıyor. Yoksa Doğu yok oldu; artık bütün dünya Batılı.
Başsızlığı dene. Banyodaki aynanın önünde durup
meditasyon yap. Gözlerinin içine bak ve kalpten baktığını hisset. Kalp
merkezi zamanla çalışmaya başlayacak. Kalp işlediğinde, bütün kişiliğini
değiştirir, bütün yapını, bütün kalıbını değiştirir, çünkü kalbin
kendine özgü bir yolu vardır.
O zaman yapılacak ilk şey: başsız olmayı dene.
İkinci olarak, daha sevecen ol! Bu yüzden bir insan aşık olduğunda
aklını yitirir. İnsanlar onun çıldırdığını söyler. Deli değilsen ve
aşıksan, gerçekten aşık değilsindir. Aklın yitirilmesi gerekir. Akıl hiç
etkilenmeden yerinde duruyor, düzgün işliyorsa, aşk mümkün değildir,
çünkü aşk için kalbin işlemesi gerekir, aklın değil. Aşk kalbe ait bir
fonksiyondur.
Çok mantıklı bir insan aşık olduğunda aptallaşır.
Nasıl bir aptallığa boyun eğdiğini kendisi de hisseder, ne salaklık. Bu
kişi ne yapıyor? Sonra yaşamını iki bölüme ayırır. Bir bölünme yaratır.
Kalp, söylenmeyen, mahrem bir ilişki olur. Kişi evinden dışarı
çıktığında, kalbinden de çıkar. Başıyla dünyada yaşar, yalnızca severken
kalbine iner. Bu çok zordur ve genellikle hiçbir zaman yürümez.
Bombay'da bir arkadaşın evinde kalıyordum. Arkadaş
kıdemli bir polis memuruydu. Karısı bana, 'Sana anlatmak istediğim tek
bir problemim var. Bana yardım edebilir misin?' dedi.
'Problem nedir?' dedim.
'Kocam senin arkadaşın. Seni seviyor ve saygı
duyuyor, bu yüzden ona bir şey söylersen faydası dokunabilir,' dedi
kadın.
'Ona söylenmesi gereken ne? Söyle bana,' diye
sordum ona. 'Yatağa bile kıdemli polis memuru olarak giriyor. Bir
sevgili, bir arkadaş ya da bir koca tanımadım. Kocam günün yirmi dört
saati kıdemli polis memuru,' dedi kadın.
Zordur, yukardan aşağı inmek zordur. Bu artık sabit
bir tavır olur. Bir işadamıysan, yatakta da bir işadamı olarak
kalacaksın. İçerde iki kişiyi barındırmak zordur ve kalıbını tamamen,
anında, istediğin anda değiştirmen kolay değildir. Zordur ama aşıksan
baştan aşağı inmek zorunda kalacaksın.
Bu yüzden bu meditasyon için çok daha fazla sevecen
olmaya çalış. Daha sevecen olmak dediğimde, ilişkinin niteliğini
değiştirmekten söz ediyorum: ilişkin sevgiye dayansın. Sadece karına,
çocuklarına ya da arkadaşına değil, yaşama karşı da daha sevecen ol.
Mahavir ve Buddha bu yüzden zararsızlıktan söz etti. Bu sadece yaşama
karşı sevgi dolu bir tutum yaratmak içindi.
Mahavir hareket ettiğinde, yürüdüğünde, bir
karıncayı bile incitmemeye dikkat ederdi. Neden? Aslında kaygısı
karıncayla ilgili değil. Mahavir baştan kalbe iniyor. Bu yolla yaşama
karşı sevgi dolu bir tavır gösteriyor. İlişkilerin, bütün ilişkilerin
daha fazla sevgi üzerine kuruldukça, kalp merkezin daha fazla iş
görecek. Çalışmaya başlayacak; dünyaya değişik gözlerle bakacaksın,
çünkü kalbin dünyaya bakışı kendine özgüdür. Zihin bu şekilde asla
bakamaz, bu zihin için imkansızdır. Zihin ancak analiz edebilir! Kalp
sentez yaparak birleştirir; zihin sadece parçalara ayırabilir,
bölebilir, zihin bir bölücüdür. Sadece kalp bütünlük verir.
Kalp yoluyla bakabildiğinde, bütün evren bir birlik
olarak görünür. Zihin yoluyla yaklaştığında, bütün evren atomik olur.
Birlik yoktur, sadece atom ve daha fazla atom. Kalp birliğe yönelik bir
deneyim verir, bir araya getirir ve nihai sentez Tanrı'dır. Kalp yoluyla
bakabilirsen, bütün evren bir olarak görünür. Bu birlik Tanrı'dır.
Bu yüzden bilim Tanrı'yı asla bulamaz. Bu
imkansızdır, çünkü uygulanan metod nihai birliğe asla ulaşamaz. Bilimin
metodu mantık, analiz ve bölmedir. Bilim bu yolla moleküllere, atomlara,
elektronlara ulaşır. Bilim adamları bölmeye devam edecek ama onlar
bütünün organik birliğine asla erişemezler. Bütüne kafa yoluyla bakmak
imkansızdır.
Bu yüzden daha sevgi dolu ol. Hatırla, her ne
yaparsan yap, sevgi niteliği orda olmalı. Bu sürekli bir hatırlayış
olmak zorunda. Çimenlerde yürüyorsun, çimenin canlı olduğunu hisset. Her
yaprak senin kadar canlı.
Sevecen ol. Nesnelere karşı bile sevecen ol. Bir
sandalyede oturuyorsan, sevecen ol. Sandalyeyi hisset; bir şükran
duygusu taşı. Sandalye sana rahatlık veriyor. Dokunuşu hisset,
sandalyeyi sev, sevecen bir duygu taşı. Sandalyenin kendisi önemli
değildir. Yemek yiyorsan, sevgiyle ye.
Hintliler yiyeceğin kutsal olduğunu söyler. Bu,
yemek yerken, yiyecek sana yaşam, enerji, canlılık veriyor demektir.
Müteşekkir ol, yiyeceğe karşı sevgi dolu ol.
Genellikle yiyeceğimizi bir şeyi öldürüyormuşuz
gibi büyük bir öfkeyle yeriz. Sanki yutmuyoruz da öldürüyoruz. Hiçbir
şey hissetmeden, kayıtsız bir şekilde yiyecekleri midene tıkıştırmaya
devam edersin. Yiyeceğine sevgiyle, şükranla dokun: o senin yaşamın.
Ağzına al, tadına bak, keyfini çıkar. İlgisiz olma, şiddet gösterme.
Hayvan mirasımızdan dolayı dişlerimiz çok vahşidir.
Hayvanların başka silahı yoktur; tırnaklar ve dişler onların tek
silahıdır. Dişlerin temelde bir silah, böylece insanlar dişleriyle
öldürmeye devam ediyor, yiyeceğini öldürüyor. Bu nedenle, ne kadar vahşi
olursan, o kadar çok yiyeceğe ihtiyaç duyarsın.
Ancak yiyeceğin bir sınırı vardır, bu nedenle kişi
sigara içer ya da çiklet çiğner. Bu şiddettir. Bundan hoşlanırsın, çünkü
dişlerinle bir şey öldürüyorsun, dişlerinle bir şey eziyorsun, bu yüzden
kişi çiklet çiğnemeye devam eder. Bu şiddetin bir parçasıdır. Her ne
yapıyorsan yap ama sevgiyle yap. Kayıtsız olma. O zaman kalp merkezin
çalışmaya başlayacak ve kalbinin derinliklerine ineceksin.
yol savaşçıları için hava boşluğu
Meditasyon yapmak için yüksek irtifada uçmaktan
daha iyi bir konum bulamazsın. Yükseklik arttıkça, meditasyon
kolaylaşır. Bu nedenle yüzyıllardan beri, meditasyon yapanlar yüksek bir
rakıma ulaşmak için Himalayalara çıkıyor. Yer çekimi zayıflayıp, yeryüzü
uzaklaştığında, yeryüzünün birçok etkisi uzakta kalır. İnsanlığın
kurduğu bozuk toplumdan uzaktasın. Bulutlarla ve yıldızlarla, ayla ve
güneşle ve uzayın enginliğiyle çevrilisin.
Bir tek şey yap: kendini bu enginlikle bir
hissetmeye başla ve bunu üç adımda yap.
Birinci adım: birkaç dakika sadece giderek
büyüdüğünü düşün. Kısa bir süre içinde daha büyük olduğunu
hissedebileceksin... pilot kabininin tamamını kaplıyorsun.
Sonra ikinci adım: bütün uzaya yayıldığını hisset.
Radar ekranında hareket eden bu bulutlar, ay ve yıldızlar şimdi senin
içinde hareket ediyor: kocamansın, sınırsızsın. Bu duygu senin
meditasyonun olacak ve kendini tamamen rahatlamış hissedeceksin,
gerginliğin kalmayacak. İşin çocuk oyuncağına dönecek ve sende strese
neden olmayacak, kendi düzeni içinde yürüyecek. Gideceğin yere
ulaştığında kendini uçuş öncesinde olduğundan çok daha zinde
hissedeceksin. Sessiz kal. İnsanlara gerekmedikçe seninle çok fazla
konuşmamalarını söyle. Kendi üzerine 'Meditasyon yapıyorum' diye bir not
iliştirebilirsin, o zaman insanlar rahatsız etmeyecek. Harikadır... eşi
yok!
Uçağın yeni keşfedildiği zamanlarda, uçak korkusu
aslında gökyüzü korkusuydu. Çok alışıldık bir hal aldığı için,
duyarlılığımız sürekli zayıflıyor. Şimdi insanlar nerdeyse her gün
uçuyor, gökyüzüne bakan kim, bulutların üzerinde güzel baş döndürücü
renkler oluşturan güneşe bakan kim, kim bakar ki?
Bu yüzden seni çevreleyen gökyüzüne bakmaya başla
ve bırak iç gökyüzüyle dış gökyüzü yavaş yavaş buluşsun.