Bağışıklık sistemi bir yiyeceğe aşırı tepki verdiğinde bir gıda alerjisi oluşur. En yaygın tip, bağışıklık sisteminin belirli bir gıdadaki proteinlere karşı IgE adı verilen bir tür antikor oluşturmasıdır. Bu bir IgE aracılı gıda alerjisidir. Gıdaya maruz kaldığında, semptomlar hızla başlar. Semptomlar aşağıdakilerden herhangi birini veya birkaçını içerir: deride kaşıntı, kurdeşen, cildin şişmesi, bulantı, kusma, ishal, solunum zorluğu (hırıltı, tekrarlanan boğaz temizleme, öksürük, boğazda sıkışma) veya anafilaksi. Anafilaksi, başlangıçta ve ilerlemede hızlı olan ciddi bir alerjik reaksiyondur. Anafilaksi belirtileri, yukarıdaki listeden birden fazla organ sistemini içerir. Ayrıca baş dönmesi veya bilinç kaybı (kan basıncındaki düşüş) ve diğer ciddi, potansiyel olarak yaşamı tehdit eden komplikasyonları da içerebilirler. Anafilaksi herhangi bir IgE aracılı gıda alerjisi ile ortaya çıkabilir.
En yaygın gıda alerjenleri süt, yumurta, buğday, soya, yer fıstığı, fındık ağacı, balık ve kabuklu deniz ürünleridir.
Çapraz reaksiyon, bir maddede bulunan proteinler, bir diğerindeki proteinler gibi olduğunda ortaya çıkar. Sonuç olarak, bağışıklık sistemi onları aynı görüyor. Gıda alerjileri durumunda, bir gıda ile diğeri arasında çapraz reaksiyon oluşabilir. Çapraz reaksiyon ayrıca polen ve gıdalar veya lateks ve gıdalar arasında gerçekleşebilir.
Çapraz reaksiyon nedeniyle, gıda alerjilerinin testi ve tanısı zor olabilir. Bağışıklık sistemi benzer proteinleri aynı şekilde gördüğü için, pozitif bir cilt testi veya kan testi (serum IgE) bir gıdayla sonuçlanabilir, ancak hasta bu gıdaya karşı çapraz reaktif bir maddeye gerçekten alerjik olabilir. Bununla birlikte, birey o yiyeceği tükettikten sonra ortaya çıkan alerjik semptomlara sahip olabilir veya olmayabilir. Kişinin bir gıdadan alerjik belirtileri olmayabilir lakin kişinin alerjik olduğu diğer gıda veya polen ile çapraz reaksiyon gösterebilir. Bu da o gıdaya karşı pozitif deri testi veya kan testi sonuçları ile ortaya çıkabilir. Bu nokta yeterince vurgulanamaz. Pek çok insan pozitif bir testten dolayı yiyeceklerden uzak durur ve bazı durumlarda bu gıdaları herhangi bir sorun olmadan önce tüketiyor olabilirler.