Kitap, Hunlara ait bilgilerin geldiği birincil (Roma) kaynakların kısa bir tanıtımının ardından, Hunların kökenine dair iddiaları tartışarak ele alıp,Kitap, Hunlara ait bilgilerin geldiği birincil (Roma) kaynakların kısa bir tanıtımının ardından, Hunların kökenine dair iddiaları tartışarak ele alıp, sonunda onları -bugün bu soruya hala kesin bir cevap veremeyecek durumda olsak da- yazarın Hunları Xiung-nu isimli Asya halkına bağlamasıyla başlangıç yapıyor. Ardından ise kısaca Çin ile olan münasebetlerin ardından, Alanların ve hemen ertesinde Ostrogotların yurtlarından edilip Kavimler Göçü denen dönemi başlatan Hunların asıl hikayesine giriş yapılıyor; ağırlıkla Attila dönemi ve Batı-Doğu Roma ile olan ilişkilere değinildikten sonra Attila'nın ölümü sonrasındaki dağılma süreci de ele alınıp, Hunların sosyal ve idari teşkilatlarının nasıl olduğuna dair aydınlatıcı bilgiler verilerek kitap sonlandırılıyor.
Kitabın kanaatimce en güzel yanı, yazarın bir dönemi böylesine etkilemiş göçebe bir topluluk üzerine birincil kaynaklardan sık sık yaptığı alıntılarla, özellikle İ.S. V. yüzyıla ve Roma-Hun ilişkilerine ilgi duyan ve/veya yeni başlayan okuyucuyu dipnotlarla beraber birincil ve ikincil pek çok diğer kaynağa yönlendirmesidir.
Benim için neden bir hayalkırıklığı olduğunun sebeplerine gelecek olursam herşey 76. sayfada başladı diyebilirim. Yazar burada Batı Roma imparatoru (395-423) Honorius'un, Vizigot kralı Alarik tarafından tahta çıkarıldığını iddia etmekte. Halbuki Honorius zaten o sıralar (379-395) imparator olan I. Theodosius'un çocuklarından biri olup, daha 393 yılında babası tarafından co-Augustus ilan edilmiştir [Williams, Stephen and Gerard Friell, Theodosius: The Empire at Bay, Yale University Press, 1994, s. 129]. Vizigot kralı Alarik 391 yılında, Batı Roma magister militum'u Stilicho tarafından durduruluncaya kadar Balkanlarda yağma ile meşgul idi. Hemen ardından Gainas adındaki Doğu Roma sarayındaki yüksek mertebede görevli bir Got askerinin altında hizmete girmiş, 394 yılında taht gaspçısı Eugenius'a karşı I. Theodosius'a Frigidus Savaşı'nda yardım etmiştir, ancak beklediğinin tersine mevkisinde yükselemediği için 395 yılında isyan edip Atina limanını, Sparta ve Corinthos gibi şehirleri yağmalamıştır. Bunu ancak 395 yılında I. Theodosius'un ölümü sonrası Doğu Roma imparatoru olarak atadığı oğlu Arcadius'un onu magister militum mevkisine getirmesi sonlandırmıştır. Kısacası, Alarik keyfince impartor atama gücüne (henüz) hakim değildi.
Honorius'la ilgili başka bir hata ise, 77. sayfada Honorius'un "tahttan indirildiği" iddiasıdır. Honorius 423 yılında kadar hüküm sürmüş, Alarik tarafından Roma'lı bir senatör olan Priscus Attalus 409 ve sonra 414-415 tarihlerinde olmak üzere iki defa kukla imparator olarak ilan edilmiştir. Alarik'in bunu yapmasının sebebi Honorius'un ona ve halkına bir yerleşim yeri sunma konusundaki başarısızlığından kaynaklanmıştır. Attalus'u sadece Roma şehri imparator olarak tanımış, Honorius ise zaten uzun zamandan beri başkent gücünü kaybetmiş bu şehirden uzakta, Ravenna'da hükmünü sürdürmüştür.
Bu iki hata ufak görünebilir, ancak yüzlerce tarihçinin uzlaştığı ve kayıtlarla destekelenen konularda bu denli basit hatalar, kitap her ne kadar Hunlar ile ilgili olsa da (ki bu bir sebep değildir, Hun araştırmacısı Roma tarihini de aynı titizlikle ele almalıdır) okuyucunun canını sıkabilir.
Bunların yanında anakronik isim kullanımları da ("Hunların Bizans'ın başkenti İstanbul'u kuşatmaları" gibi) bu gibi küçük detaylara ciddiyetle yaklaşan okuyucuya can sıkıcı gelebilir. Bahsettiğim sebeplerden dolayı Ali Ahmetbeyoğlu'nun "Avrupa Hunları" isimli kitabı benim için bir bakıma hayalkırıklığı oldu: ele alınan konu heyecan ve merak uyandırıcı, hatalar ve işleniş can sıkıcı....more
Türkçe çevirisi o kadar kötü olmuş ki, Livius'un AB VRBE CONDITASI'nı okumayı dileyenlere tavsiyem ya Loeb serisinin veya Penguin/Oxford klasiklerininTürkçe çevirisi o kadar kötü olmuş ki, Livius'un AB VRBE CONDITASI'nı okumayı dileyenlere tavsiyem ya Loeb serisinin veya Penguin/Oxford klasiklerinin İngilizce çevirilerini okumaları ya da Latince öğrenip üstadın kendi kaleminden okumalarıdır. Çeviri bir sanattır; eğer okurken kendimize defalarca "Bu nasıl bir cümle?" diye soruyorsak bir sorun vardır....more