Kalsiyum Okzalat Taşları ve Beslenme
Üriner sistemin herhangi bir yerinde biriken mineral tuzları böbrek taşları olarak tanımlanır ve böbrek taşları üriner sistemin en sık görülen rahatsızlıkları arasındadır.
Bu taşların %80-85’ini kalsiyum okzalat veya kalsiyum-okzalat fosfat karışık taşları oluşturuyor. Genellikle 20-50 yaşları arasında görülürken, erkeklerde görülme sıklığı kadınlara oranla 2-3 kat daha fazladır.
Çok sık oluşan kalsiyum okzalat taşlarının en önemli oluşum nedeni idrarla fazla kalsiyum atılmasıdır. Fazla D vitamini alımı (bağırsaklardan kalsiyum emilimi artarken kemiklerden kalsiyum çekilmesine de neden olur ve idrar kalsiyum konsantrasyonu artar), uzun süre hareketsiz kalmak (ortopedik ve nörolojik hastalar uzun süre hareket etmezse kemiklerden kalsiyum çekilir ve idrarın kalsiyum konsantrasyonu artar), paratiroid hormonun aşırı çalışması, böbrekten kalsiyum kaçağı olması ve diyetle fazla kalsiyum ve protein alınması idrarla fazla kalsiyum atılmasının en önemli nedenleridir.
Kalsiyum Okzalat Taş Riskini Azaltmak İçin Ne Yapmalıyız?
Kalsiyum okzalat taşlarında idrarın alkali yapıda olması gerekir. Beslenme bu yönde yapılmalıdır.
-Kalsiyum okzalat taşlarında günde en az iki litre idrar çıkarılacak şekilde bol sıvı alınmalıdır.
-İdrarda okzalat atılımını artırarak taş oluşumuna neden olabildikleri için okzalat içeren besinlerden uzak durmak gerekir.
-Aliminyum içeren anti asitler diyetle alınan fosfat emilimini azaltacağından kullanılmamaları gerekir.
-Askorbik asit (C vitamini) fazla alındığında üriner okzalat atımı artabilir. Günlük bir gramı geçmemesi gerekir.
-Tuzun az alınması idrarda kalsiyum atılımını azalttığı için günlük tuz alımı azaltılmalıdır.
-Lifli gıdalar tüketilmelidir.
Okzalattan Zengin Besinler
Badem, yer fıstığı, fındık, çikolata, çay, kahve, kakao, mısır, kuş üzümü, taze fasulye, pancar, bamya, patates, domates, ıspanak, pazı, hindiba, roka, tere, ebegümeci, maydanoz, dereotu, kırmızı erik, incir, ahududu
Kaynakça
Baysal A.,2014, ‘Diyet El Kitabı’, Hatiboğlu Yayınları, Ankara, ss: 249-251