Ne zaman bir yatırım yapsanız, muhtemelen aradığınız en önemli şey kârlılıktır. Bu noktada yatırımları karşılaştırmanın ve sizinkinin ne kadar iyi performans gösterdiğini belirlemenin bir yolu, ROI olarak bilinen “yatırım getirisini” hesaplamaktır.
Peki ROI tam olarak nedir?
ROI Nedir?
ROI, kârın maliyete oranını hesaplayarak (yüzde olarak ifade edilir) bir yatırımın kârlılığını tahmin etmek için kullanılan yaygın bir finansal araçtır.
ROI, hisse senedi seçiminden belirli bir işe yatırım yapmaya karar vermeye veya bir gayrimenkul işleminin faydalarını değerlendirmeye kadar birçok farklı yatırım türü için kullanılır.
Bir metrik olarak kullanışlıdır, çünkü bir yatırıma duygularınızdan etkilenmeden objektif bir şekilde bakmanızı sağlar.
ROI, getiri oranı ve öz sermaye getirisinden farklıdır çünkü ne kadar iyi performans gösterdiğini belirlemek için yatırımın ilk maliyetini kullanır.
Bir formül olarak ifade etmek gerekirse ROI, net kârın yatırımın maliyetine bölünerek 100 ile çarpılmasıyla hesaplanır.
ROI Neden Önemlidir?
ROI bir yatırımın etkinliğini ölçer. Bir yatırımın başarısı belirlendikten sonra gelecekte kullanılmak üzere optimize edilebilir. ROI’nin bir şirketin başarısının mükemmel bir göstergesi olarak hizmet ettiği birkaç senaryo aşağıdaki şekildedir:
ROI, yeni bir üründen elde edilen gelir ile bu ürünü geliştirme, pazarlama ve satma maliyetini karşılaştırarak bu ürünün geliştirilmesine yapılan yatırımın başarılı olup olmadığını belirleyebilir.
Birçok işletme satış elemanlarını işe alsa da, etkinliklerini izlemek zor olabilir. Ücretlerine kıyasla elde ettikleri gelirle ilişkili olarak yatırım getirilerini bulmak, performansı izlemek için bir tekniktir.
ROI, bir satış veya pazarlama faaliyetinin başarılı olup olmadığını belirlemeyi kolaylaştırabilir. ROI, kampanyanın başarılı mı, başarısız mı ya da başa baş mı olduğunu belirlemek için bir ürünü satmanın maliyetini, bu pazarlamadan elde edilen satışlarla ilişkili olarak ölçer.
ROI Nasıl Hesaplanır?
ROI, yatırım getirisi ile yatırım maliyetleri arasındaki oranı ifade eder. ROI oranı bir yatırımın ne kadar kârlı olduğunu gösterir.
ROI Formülü
ROI hesaplamalarında, bir yatırımın faydası (veya getirisi) yatırımın maliyetine bölünür. Formül ise aşağıdaki şekildedir:
ROI = (Yatırımın Mevcut Değeri - Yatırım Maliyeti) / Yatırım Maliyeti
Formüle göre, yatırımın getirisi yatırımın toplam gelirinden, yatırımın maliyeti ise yatırımın toplam maliyetinden oluşmaktadır. “Yatırımın Mevcut Değeri” belirli bir yatırımın satışından elde edilen geliri temsil eder. Yatırım getirisini hesaplamak için, bir yatırımın getirisi yatırımın maliyetine bölünür. Sonuç yüzde veya oran olarak ifade edilir. Başka bir deyişle, yatırım getirisi, bir yatırımın kâr veya zararının ilk maliyetine bölünmesiyle hesaplanır.
Örneğin, bir şirketin 200.000 TL yatırım yaptığını ve bu yatırımdan 220.000 TL net gelir elde ettiğini varsayalım. Bu durumda ROI aşağıdaki gibi hesaplanır:
ROI = (220.000 - 200.000) / 200.000
=0,1 veya %10
Hesaplamaya göre yatırımın getirisi yatırım maliyetinden %10 daha fazla olduğu için ROI %10 olarak hesaplanır.
E-ticaret ROI Hesaplaması
Dijital pazarlamada yatırım getirisini hesaplamak basit bir süreçtir.
ROI hesaplama formülü aşağıdaki şekildedir:
ROI = (Gelir - Maliyet) / Maliyet
Bir dijital pazarlama kampanyasının yatırım getirisini hesaplamak için kampanyadan elde edilen geliri ve kampanyanın maliyetini belirlemeniz gerekir.
Gelir Hesaplama
Bir dijital pazarlama kampanyasından elde edilen gelir, kampanyadan elde edilen satış veya potansiyel müşteri gibi dönüşümlerin sayısı izlenerek belirlenebilir. Elde edilen gelir, dönüşümlerin toplam değerinin her bir dönüşümün ortalama değeriyle çarpılmasıyla bulunur. Örneğin, bir işletme PPC kampanyasından 50 potansiyel müşteri elde ettiyse ve her bir potansiyel müşterinin ortalama değeri 100 TL ise, kampanyadan elde edilen gelir 5.000 TL’dir.
Maliyet Hesaplama
Bir dijital pazarlama kampanyasının maliyeti, reklam maliyetleri, maaşlar ve genel giderler dahil olmak üzere kampanyayla ilgili tüm masrafları içerir. Örneğin, bir işletme reklam maliyetleri ve maaşlar dahil olmak üzere bir PPC kampanyası için 2.000 TL harcadıysa, kampanyanın maliyeti 2.000 TL’dir.
Hepsini Bir Araya Getirin
Gelir ve maliyet rakamlarını kullanarak artık dijital pazarlama kampanyasının yatırım getirisini hesaplayabilirsiniz. Önceki örneklerdeki rakamları kullanırsak;
ROI = (Gelir - Maliyet) / Maliyet
ROI = (5.000 $ - 2.000 $) / 2.000 $
ROI = 1,5 veya %150
PPC kampanyasının yatırım getirisi %150’dir; bu da kampanya için harcanan her bir TL karşılığında işletmenin 1,50 TL gelir elde ettiği anlamına gelmektedir.
İdeal ROI Nedir?
İyi bir yatırım getirisi, belirli bir yatırımın ne kadar kârlı olduğunu gösteren finansal bir ölçüttür ve yatırımcılar için çok önemlidir. Bir yatırımın iyi bir yatırım getirisi olarak kabul edilebilmesi için yatırımcının risk toleransı ve yatırımın getiri sağlaması için gereken süre gibi faktörler dikkate alınır.
Genel olarak, yatırımcılar için iyi bir yatırım getirisi oranı, yatırımın maliyetine göre yüksek getiri sağlayan bir oran olarak kabul edilir. Aynı zamanda, iyi bir yatırım getirisi, yatırımın geri dönüşünün ne kadar sürdüğüne de bağlıdır. Yatırımcılar, yatırımın getirisi ile getiri oranını birlikte değerlendirerek yatırımları hakkında karar verirler.
Sonuç olarak, iyi bir yatırım getirisi yatırımcının hedeflerine ve risk toleransına göre değişir.
ROI’ı Etkileyen Faktörler
Yatırımın büyüklüğü, getiri elde etme süresi ve yatırımın niteliği dahil olmak üzere çeşitli faktörler yatırım getirisini etkileyebilir.
Yatırımın büyüklüğü ROI’nin belirlenmesinde önemli bir faktördür. Genel olarak, yatırım ne kadar büyük olursa potansiyel getiri de o kadar yüksek olur. Ancak, daha büyük yatırımlar aynı zamanda daha önemli riskler taşır ve bu da yatırım getirisini olumsuz yönde etkileyebilir.
Getiri elde etme süresinin uzunluğu, yatırım getirisinin belirlenmesinde bir diğer önemli faktördür. Hızlı bir şekilde getiri sağlayan yatırımlar, getiri sağlaması daha uzun süren yatırımlardan daha yüksek bir yatırım getirisine sahip olma eğilimindedir.
Yatırımın niteliği de ROI’nin belirlenmesinde önemli bir faktördür. Farklı yatırım türleri farklı risk profillerine ve potansiyel getirilere sahiptir. Örneğin, hisse senetleri genellikle tahvillerden daha yüksek bir potansiyel getiriye sahiptir, ancak aynı zamanda daha yüksek risk taşır.
ROI Avantajları ve Dezavantajları
Belirli bir yatırım için yatırım getirisinin hesaplanmasının çeşitli avantajları vardır. Bunlar aşağıdaki şekildedir:
- Net Sonuçlar: Pozitif bir sayı pozitif bir getiriyi, negatif bir sayı ise bir kaybı gösterir.
- Basit Hesaplama: ROI formülü yalnızca birkaç girdi gerektirir ve tek bir çıktı değeri sağlar, bu da onu verimliliği ve kârlılığı izlemenin çok basit bir yolu haline getirir.
- Esneklik: ROI, pazarlama kampanyaları, hisse senedi alımları, araçlar, ev tadilatları ve daha fazlası gibi çeşitli yatırımlar için çalışır.
- Çok Yönlülük: ROI, verimliliği izleme, kârlılığı ölçme, iş kararlarını analiz etme ve daha fazlası gibi bir dizi uygulama için kullanılabilir.
- Takibi Kolay: ROI tek bir yatırımın getirisini ölçtüğünden, şirketler operasyonlarını optimize etmek ve kazançlarını artırmak için her bir iş biriminin kârlılığını takip edebilir.
Dezavantajlar ise aşağıdaki şekildedir:
- ROI hesaplamaları bir işletmeden diğerine farklılık gösterebilir: Yatırım getirisi ile ilgili olarak, işletme sahipleri hesaplamalarını hangi ölçütlere odakladıklarına bağlı olarak farklı yatırım getirisi sonuçları elde edebilir, çünkü bir işletme senaryosunda yatırım getirisini hesaplamanın birçok yolu vardır. Örneğin, bir kahve dükkanı öğrenci kimlik kartı olan müşterilerine %50 indirimli latte sunuyorsa, yatırım getirisi bu indirimlerden ne kadar para kazandığına ve promosyonlar düzenlemek ve öğrenci indirim kartları dağıtmak için ne kadar harcadığına bağlı olacaktır.
- Yöneticiler yalnızca yatırım getirisi daha yüksek olan yatırımları seçebilir: Yöneticiler genellikle yalnızca alternatiflerinden daha yüksek ROI’ye (Yatırım Getirisi) sahip yatırımları seçerler. Örneğin, 20 lakh’lık bir seçenek varsa ve %10 kâr şansı ve %90 sıfır kâr şansı varsa, aynı zamanda %90 kâr şansı ve %10 sıfır kâr şansı olan 30 lakh’lık bir seçenek varsa, yöneticiler daha yüksek ROI’ye sahip olduğu için 1. seçeneği seçecektir.
ROI’ye Alternatifler Nelerdir?
Yatırımlarınızın mevcut değerini ve devam eden değerini anlamak, başarılı bir iş yürütmenin önemli bir parçası olabilir. Ancak ROI’nin sınırlamaları, şirketlerin bunun yerine farklı finansal oran hesaplamalarını incelemeyi tercih ettiği anlamına gelebilir. Yaygın alternatiflerden bazıları aşağıdakileri içerir:
1. ROE ve ROA
Özkaynak kârlılığı ve varlık kârlılığı belirli yatırım maliyeti getirilerine bakar. Örneğin, öz sermaye kârlılığı ile şirketiniz tarafından kullanılan gayrimenkulün mevcut değerine ve devam eden değerine bakarsınız. Varlık getirisi için hisse senedi yatırımı gibi bir yatırımın potansiyel kârlılığını incelersiniz.
2. Annualized ROI
Annualized ROI, bir yatırımın tek bir yılda sağladığı getiriyi ölçer. ROI’nin yatırımın elde tutulduğu yıl sayısına bölünmesiyle hesaplanır.
3. Sosyal yatırım getirisi
Sosyal yatırım getirisi, çevresel, ekonomik ve sosyal değerin bir satın alma üzerindeki daha geniş etkisini dikkate alan bir tür sonuca dayalı yatırım hesaplamasıdır. Bu hesaplama, tüm bu daha soyut kavramları faydaların net bugünkü değerine ve bir yatırımın net bugünkü değerine dönüştürür.
4. Pazarlama istatistikleri ROI
Bu, pazarlama programlarının ve kampanya stratejilerinin etkinliğini ve sonuçlarını belirlemeye yardımcı olan bir tür finansal oran hesaplamasıdır. Temel hesaplama genellikle: Satış büyümesi – pazarlama maliyeti / pazarlama maliyeti şeklindedir.
5. Sosyal medya istatistikleri ROI
Bir sosyal medya kampanyasının etkinliğine bakan bir tür yatırım hesaplamasıdır. Sonuçların elde edilmesi için geçen süre, elde edilen görüntülemeler ve kaynak kullanımı gibi unsurlara bakılabilir.
6. Gerçek Getiri Oranı (RRR)
Enflasyon, vergiler ve diğer dış faktörler ayarlandıktan sonra bir yatırımın getirisini ölçer.
7. Net Bugünkü Değer (NBD) – Net Present Value (NPV)
Okuyucunun, gelecekteki kazançlarının enflasyona göre ayarlanmış projeksiyonlarına dayanarak bir yatırımın bugünkü değerini hesaplamasını sağlar.
8. Varlık Getirisi (ROA)
Bir şirketin sahip olduğu her 1 dolarlık varlık için elde ettiği kârı ölçer.
9. Return on Equity (ROE) – Özkaynak Kârlılığı
Hissedarların sahip olduğu her 1 dolarlık şirket öz sermayesi için bir şirketin ne kadar kâr elde ettiğini ölçer.
ROI’deki Gelişmeler Nelerdir?
Zaman içinde yeni ROI ölçüm türleri ortaya çıkmıştır. Geleneksel ROI, bir yatırımın finansal getirisini ölçer. Ancak işletmler için sosyal ve çevresel etkilere bakmak önemli hale geldikçe, ROI’yi ölçmenin yeni bir yolu ortaya çıkmıştır. Buna ”social return on investment – yatırımın sosyal getirisi” ya da SROI denmektedir.
SROI, sosyal sorumlu yatırımcılıkta (SRI) kullanılan belirli çevresel, sosyal ve kurumsal yönetim (ESG) kriterlerine parasal değer verir. Örneğin, bir şirket ofis aydınlatmasını LED ampullerle değiştirebilir veya fabrikalarında atık su geri dönüşümü uygulayabilir. Bu harcamaların geleneksel yatırım getirisini olumsuz etkileyebilecek anlık bir maliyeti vardır. Ancak, topluma ve çevreye sağlanan net fayda pozitif bir yatırım getirisine yol açabilir.
ROI’nin yeni niş biçimleri ortaya çıkabilirken, bazı sonuçlar ve etkiler kolayca parasal bir değerle ölçülemez. ROI’yi hesaplamak için nakit akışı, varlıkların yarattığı net gelir ve kâr marjı gibi faktörler önemli bir etkiye sahip olacaktır. Yatırılan sermayenin yatırım getirisi nihayetinde gelecekte yaratacağı nakit akışına bağlı olacaktır.
Dijital Pazarlama Çalışmalarının ROI Üzerindeki Etkileri
Dijital pazarlama yatırım getirinizi ölçmek, pazarlama bütçenizi etkili ve verimli bir şekilde tahsis etmenize yardımcı olur ve pozitif bir yatırım getirisi elde etmek “ürün teslimatı” yaptığınızı kanıtlar.
Yatırım Getiriniz (ROI) ister pozitif ister negatif olsun, size nerede değişiklik yapmanız gerektiğini gösterir. Bir kampanyanın maliyeti kazandığından fazlaysa platform, hedef kitle veya mesajlaşma gibi bir şeyin ayarlanması gerektiğini bilirsiniz. Örneğin, TikTok’ta ürününüzü çalışırken gösteren ve dönüşümlerle sonuçlanan videolarla sürekli başarı elde ettiyseniz, bu kanala yatırım yapmaya devam etmeniz gerekir.
Dijital pazarlama yatırım getirisi, ekibiniz ve genel olarak markanız için başarının nasıl göründüğünü belirlemenize de yardımcı olur. Dijital pazarlamanın en önemli avantajlarından biri, bir şey işe yaramazsa takılıp kalmamanızdır. Başka bir platformun veya içerik formatının yatırım getirisini artırıp artırmayacağını görmek için dönebilir ve denemeler yapabilirsiniz.
Okumanızı öneririz: 10 Adımda Dijital Pazarlama Nasıl Yapılır?
Kullanıcı Deneyiminin ROI Üzerindeki Etkileri
Bir kullanıcının benzersiz ihtiyaçları ve dijital bir ürünle etkileşime girme yaklaşımı söz konusu olduğunda, deneyimlerinin genel kalitesini ortamla kurdukları bağlantı, kullanım kolaylığı, erişilebilirlik ve ürünün sağladığı duygusal etki belirler.
Erişilebilir bir kullanıcı arayüzünün (UI) ve kaliteli bir kullanıcı deneyiminin (UX) önemini anlamak, paradan tasarruf etmenize, gelirinizi artırmanıza, markanızı tanıtmanıza ve en önemlisi hem mevcut hem de gelecekte çekeceğiniz müşterileriniz için tatmin edici bir deneyim yaratmanıza yardımcı olabilecek başarılı bir dijital ürün oluşturmak için çok önemlidir.
İster bir web sitesi isterse bir uygulama olsun, iyi bir kullanıcı deneyimi her zaman kullanıcılara istedikleri bilgilere veya özelliklere erişmeleri için daha kolay bir yol sunmalı ve gezinmek için tutarlı bir yöntem sağlamalıdır.
UX ve UI karmaşık kavramlar gibi görünse de, her biri uygulamanızın nasıl kullanılacağına dair en doğal ve temel işlevleri sağlar. Teknoloji ve tasarımın evrimi sayesinde, insanların dijital ürünlerle etkileşim kurma biçimleri değişmekte ve uygulamaların nasıl performans göstermesi gerektiğinin yanı sıra hangi özelliklerin kolayca ve kolayca erişilebilir olması gerektiğine dair önyargılı fikirlere sahip olmaktadırlar.
Halihazırda bir uygulama tasarlama sürecindeyseniz, gelecekte ihtiyaç duyulabilecek maliyetli değişiklikleri önlemek için UI ve UX en erken tasarım aşamalarında dikkate alınmalıdır. Mevcut UI ve UX’lerini elden geçirmenin önemini düşünenler, müşteriler için modern ve daha erişilebilir bir deneyim yaratmanın faydalarını göz önünde bulundurmalıdır.
Daha erişilebilir bir UX oluşturmak yalnızca tasarruf etmenize yardımcı olmaz. Aynı zamanda yeni kullanıcıları çekmenize, güvenliği artırmanıza, yeni işlevler ve özellikler oluşturmanıza ve dijital ürününüzü daha uyumlu ve duyarlı hale getirmenize de yardımcı olur. UX’e yatırım yapıp yapmama konusunda kararsız olsanız da, bunu yaparak yatırımınızdan önemli ve hızlı bir geri dönüş veya ROI yaratabileceğinizi düşünmeniz gerekir.
İlgili İçerikler: