Pop Art nedir?
Pop Art akımı nedir, kaçıncı yüzyılda ortaya çıkmıştır? İlk Pop Art eseri hangisidir? Pop Art hakkında kısaca bilgiler…
Pop Art, 1950’lerde özellikle ABD ve İngiltere’de soyut dışavurumculuğa tepki gösteren genç sanatçıların 1960’larda bir akım haline getirdikleri sanat türüdür. İngiltere ve ABD’de değişik koşullarda ve birbirinden bağımsız olarak ortaya çıkmıştır.
Pop Art, popüler sanatın kısaltılmış adıdır. Bir terim olarak ilk kez İngiltereli eleştirmen Lawrence Alloway’ın Şubat 1958’de Architectural Design dergisinde yayınlanan “The Arts and The Mass Media” adlı makalesinde görülmüştür. Bu akım sanatçıları, endüstri ürünü artıklarından gazete parçalarına kadar her şeyi kullanmış ve hazır doğa nesnelerini de sanat eseri olarak sunmuşlardır.
Pop Art, gerçek ile görüntünün farkını çarpıcı bir biçimde ortaya koyar ve makineleşmiş hazırcı insanı eleştirir. Pop Art teknikleri içinde şablonlar, boya tabancası, baskı resimler, ipek baskının tuval resminde kullanılması vardır. Bu akımın temsilcilerinin birleştikleri tek ilke, resim yapma işinin yaratıcı yönünü yüceltmek, resmin ne yöne gideceğini ve neyi anlatacağını resme başlamadan önce bilmeyi reddetmektir.
Çizgi romanları sanatsal çalışmalar haline getiren bir akım olarak doğan Pop Art’ın 1950’lerde İngiltere’de doğduğu düşünüldüğü halde asıl Amerika’da geliştiği söylenmektedir. 1950’lerde bir reaksiyon göstererek gelişmiştir ve daha sonra soyut ifadelerle altmışlı ve yetmişli yıllarda da gelişme göstermiştir.
Pop Art Sanatının ortaya çıkışı ile ilgili ilk örnek olarak 1956’da Richard Hamilton’ın “Günümüz Evleri…” başlıklı kolajı kabul edilmiştir. Böylece İngiliz Pop Art sanatı, Richard Hamilton’ın etkili olduğu 1953-1957 yılları arasında başlar, 1957-1961 yıllarında Peter Blake, Roger Coleman gibi geç resimsel soyutlama tarzına yakın eser veren sanatçılarla devam eder. 1960’lardan sonra figüre geri dönülür ve Pop Art sanatı ortaya çıkmış olur. (Resim: Richard Hamilton’ın “Günümüz Evleri…” eseri)
Marcel Duchamp 20. yüzyılın başında hazır yapım nesneleri sanat eseri olarak sunmuştur. Pop Artçılar resim, heykel, sinema ve çevresel düzenlemelerle kendilerini ifade ederken konu olarak gündelik yaşam nesnelerini, kitlesel medyayı, reklamları, çizgi roman karelerini, billboardları, paketleri, televizyon ve sinema kişilerini-figürlerini, kamusal mekan nesnelerini kullanmışlardır. Pop Art, canlı ve parlak renkleri kullanan bir sanat akımıdır. Kırmızı, sarı, mavi, yeşil, pembe gibi renkler bir arada kullanılmıştır.
1960’ların başında ABD’de güçlü ve yerleşik bir akım haline gelmiştir. Bir yönüyle soyut ekspresyonizme tepki niteliği de taşıyan Amerikan Pop Art’ın önde gelen isimleri Andy Warhol, Tom Wesselmann, James Rosenquist, Claes Oldenburg, Roy Lichtenstein, Jim Dine, Edward Ruscha, Wayne Thiebaud, Mel Ramos ve David Hockney’dir.
Türkiye’de Pop Art akımının gelişmediğini söyleyenler vardır. Fakat bu tam anlamıyla doğru değildir. Türkiye’de Pop Art akımının temsilcileri vardır. Burhan Doğançay, Altan Gurman, Özdemir Altan, Timur Kerim İncedayı, Nur Koçak, Nigar Gülsün Karamustafa, Sedef Gali, Ergin İnan, Zekai Ormancı gibi sanatçılar Türkiye’de Pop Art’ı geliştiren isimler arasındadır.