1917'deki bolşevik devrimi ile rusya'da doğan hukuk sistemidir. rusya'da ve bazı doğu avrupa'daki devletlerde uygulanmıştır. şimdilerde ise küba'yı ve kuzey kore'yi saymazsak tarih olmuştur.
günümüzde dünya çapında en bilinen iki hukuk sistemi olan anglosakson hukuk sistemi ve kıta avrupası hukuk sisteminden son derece değişiktir. marksist temellidir.
hukuk bu sistemde bilinen amacından çok uzaklaşmış, farklılaşmıştır. bu sistemde hukuk toplumu değiştirme, komünist sisteme yöneltme amacı taşır. bu komünist sisteme yöneltme sürecinin sonunda hukukun da, devletin de yok olacağı öngürüldüğü için böyledir bu. dolayısı ile bu sistemde hukukun, dini, ahlaki, veya örfi kurallardan hiçbir farkı yoktur. hepsi toplumsal üstyapıyı oluşturmaktadırlar. toplumsal altyapı ise ekonomi olarak gösterilir.
kolayca tahmin edilebileceği gibi bu sistemde üretim araçları özel mülkiyet altına giremez. kişilerin sahip olabilecekleri tek şey kendi oturdukları ev, bindikleri araba vs. idi. elbette bunun doğal sonucu olarak özel hukukun yeri çok çok önemli ölçüde azalmış, özel hukuk yerini neredeyse tamamen kamu hukukuna bırakmıştır.
yazılanların özetini çıkarmam gerekirse, hukukun tamamen komünist devlete geçiş yolunda bir araç olduğu bir sistemdir. kötü anlamda söylemiyorum bunu, belki rezil bir devlet yapısına, belki de en mükemmel bir ütopyaya geçiş sağlayacak bir araçtır burada hukuk. bu kişinin komünizme bakış açısına göre değişir.
ayrıca bakınız: hukuka giriş (kemal gözler, 2003)