Oyun tahtası:
Xiangqi tahtasında beyaz veya siyah kareler yoktur. Yatay 10 çizgi ve dikey 9 çizgi vardır. Taşlar karelere değil, çizgilerin kesiştikleri noktalara konur (Go oynunda olduğu gibi). Ortada bir ırmak ( sarı ırmak) vardır. Bazı taşlar bu ırmağı geçemez.
Şahlar kendi sahalarında 3x3lük bir saray içinde durmak zorundadır.
Geleneksel olarak taşlar çin yazısıyla gösterilir.
Xiangqi oyunu normal satranca göre daha yavaş ve stratejiktir. Özellikle oyun sonlarında çok incelikler vardır.
Oyun tahtasında 5. ve 6. sıra aralarında "sarı ırmak“ var (soldan sağa çizgisiz şekilde) ve oyun alanında iki imparatorluk vardır. Bunlar: Kuzey imparatorluğu (kırmızı) ve Güney imparatorluğu (siyah).
Şahın kendisi (Komutan/General) ve birlikte giden iki koruması az hareket edebilir. Saray veya kalesini terk edemezler.
Oyuna kırmızı taşlar başlar.
Taşlar:
Komutan (Kırmızı, 帥) ve General (Kara, 將) – batılı oyuncu tarafından ikisi de “Kral” adlandırılır – daima tek bir adım yatay veya dikey (köşegen değil) yanındakı bir çizgilerin kesiştikleri nokta üstünde atabilir. Onlar, sarayını (kale) hiç terk edemez ve yalnız 9 nokta üstüne gidebilir. Rok("Roşade") da yok.
Kralın bulunduğu bir saray vardır. Sarayın içinde çapraz çizgiler de vardır. Sarayda 3 taş bulunur, kral ve 2 tane koruması. Kral saray içinde sadece ileri geri ve yanlara gidebilir ve sarayı terkedemezler. En son olarak da iki kral aralarında hiçbir taş olmaksızın karşı karşıya gelemezler (mat nazarı). Karşı karşıya geldikleri hamleler kullanılamaz. Mat etmenin yöntemlerinden birisi de bu kuralı uygulamaktır oyun sonunda.
Efsaneye göre bu taşın adı Çin’de de „Kıral“mış ama, Çin’in en yüksek hükümdar, halk tarafından oyun alanından itindiğini sevmediği için, bu adı yasaklamıştı.
Korumalar (kırmızı, 仕 ve kara, 士) satrancın eşlik vezir ama, vezirden daha zayif: Kral saray içinde sadece bir adim çapraz gidebilir. Bu taşlar sarayı terkedemezler. Yalnız sarayın köşelerinde ve merkezinde hareket edebilir.
Bakanlar (Kırmızı, 相) ve Filler (Kara, 象) (bundan oyun adı; xiàng = ‚fil‘) Shatranjın eşliği fillerdir; onlar modern fil benzer ama, hamle kuvveti daha zayif. Batılı oyuncular sık sık iki tarafların bu taşlarını „fil“ adlandırır. Filler daima tam iki adım çapraz çekir eğer birinci adımdakı nokta boş. Fil ırmağı (yani iki imparatorlukların sınırı) hiç geçemezler. Onların beraber 7 nokta var. Onların en kuvvetli merkezî pozisyonu sarayın ön tarafında olduğu için öbür pozisyonlarda yalnız iki hamle var. Filler, saf savunma figürler ve kendi tarafta hızlı hareket etme kabiliyetinden dolayı sanmadığından rağmen çok önemli bir taştır. Ministerlar ırmağı geçmeden iki kare çapraz atlayarak giderler.
Atlıların (Kırmızı, 傌) ve Atların (kara, 馬) satranç eşliği attır ama, taşların üstünden atlayamaz. Xiang qi’nin at(lı)lar önce düz sonra çapraz gitti varsayılır o yüzden önünde taş varsa bir yere gidemez.
(Kavga-)Arabalar (Kırmızı, 俥 ve kara, 車), satrancın kalesi gibi hareket eder – istediği kadar düz hareket edebilirler. Arabalar en kuvvetli talar olmaktadır.
Toplar (Kırmızı, 炮 ) ve katapultlar (kara, 砲) saf bir çin bulma ve satrançta eşi yok. Farklı bir taş olarak toplar ve katapultlar vardır, bunlar düz hareket ederler, ama bir taşı yemeleri için başka tek bir taşın („atlama seddi taş“) üzerinden atlamaları gerekir. Tek bir taşın üstünden atlayamadıkları sürece taş alamazlar. Atlama seddi taş olarak keni veya karşıt taşlar kulanabilir mümkün.
Bu (havan) topunun/katapultların ilk bakışta tuhaf hareket imkânı çeşitli ilginç durumlar gerçekleyebilir. Ilk önce çift topu/katapultları (bir oyuncunun topu başka bir topu atlama seddi taş olarak kulandığı zaman) oyunda Generala karşı kuvvetli bir silahtır.
öylüler (Kırmızı, 兵 ve kara, 卒) (veya Askerler), ırmağı geçmeden önce satrancın piyonı gibi sadece düz giderler (ama taş almaları da düzdür), ırmağı geçtikten sonra ileri ya da yanlara da gidebilirler (geriye veya çapraz değil) .;– zumindest so lange, bis sie den Fluss überschritten haben. Sind sie auf der gegnerischen Flussseite angelangt, werden sie befördert und können von nun an außer nach vorne auch ein Feld nach links oder rechts zur Seite gehen, jedoch nicht diagonal oder rückwärts. Satrancına karşı köylüler düşman taşları gidebildiği yöne göre yiyor (yani çapraz yenemez). Piyon gibi birinci hamle ile çift adım yapmak ve en passant yenmesi da mümkün değil. Bu dezavantaj daha köylülerin daha ileri pozisyonu denkleştirilir.
Bir piyon karşı tarafın en dipteki satırına geldiğindeki dönüştürülme çin xiang qi’de de olmaz. Oraya vardığı zaman köylüler yalnız sola veya sağa çekebilir. Köylülerin savunma rolu zayif ama, saldırgan rolu ise kuvvetli cünkü her şeyden önce köylüyü bir taş önüne çekmesi yardım ile durdurmak mümkün değil. Köylüler de atlama seddi taş olarak da önemli bir sılahtır.
|Asker/Köylü:||1 puan|
|Asker/Köylü ırmağı geçmekten sonra:||2 puan|
|Koruma:||2 puan|
|Fil/Bakan:||2 puan|
|at(lı):||4 puan|
|Top/katapult:||4,5 puan|
|Araba:||9 puan


Bütün satranç oynunun aynı cet – Hintten kökenli Chaturanga –olduğunu ünlü ama henüz tartışılan teorisina göre satranç Xiang qi’ye çok görünüş benzer. Başka bir teoriye göre Chaturanga daha eski Xiang qi’nin versiyonundan kökenli. Fillerin uzatıp kulanması ve oynunun başlangiçtaki düzenlemesi ise bu teorisine karşıdır.
Xiang qi’yi bağımsız bir oyun olduğunu da önemli farklar var:
Xiang qi’de de identik taş takımıyle iki oyuncu karşı karşıya oynuyorlar: kısmen ayrı taşların markalaması kara taşlar (bazen de yeşil) Güney Çinler, kırmızılar ise Kuzey Çinler canlandırımış. Bunun için olanaksel ama delil göstermeyen bir açıklama, iki ülke parçlarıda çeşitli lehçeler vardı ve kuzeyde harb filler olmadığı için markalama kısmen ayri. Taşlar üstünde sık sık yalnız renksiz oymacılık yazı ettiği eski oyun takımlarda bütün taş eşleri biraz ayrımlı kelimeler var. Neyise taşlara göre aynı hemle olanakları var.
Oyun hedefi düsmanı mat etmek veya terfidir.
Bu sayfa 895 kere okundu.
YAKLAŞAN ETKİNLİKLER
1) FLL Junior Türkiye Fuarı 22 Nisan 2017 tarihinde İzmir Fuar'da düzenlenecektir. Detaylı bilgi...
2) 4. LegoRobot ve Kodlama Öğretmen Eğitimi: 13 - 14 Mayıs 2017 tarihlerinde Balçova Eğitim Merkezi'nde. Detaylı bilgi...
BETÜL CEMRE YILDIZ BLOG
Blog yazıları için tıklayınız.
Formlar
Youtube Kanalımız
Facebook Gruplarımız
Instagram Sayfamız
Foursquare Sayfamız
Faydalı Linkler
ABDULLAH İLHAN