Bugünün Okuyucu Sorusu: “Ne denerseniz deneyin asla anlaşamayan kardeşlerinizle nasıl başa çıkıyorsunuz? Bu bir endişe olmalı mı, yoksa bu durum değişecek mi?”
- “Sıra bana gelince izin vermiyorlar!”
- “Haksızlık bu!”
- “Neden beni bırakmıyorsun?”
- “Sen çok sinir bozucusun!”
Kardeş rekabeti normal ama tabii ki hoş değil. Özellikle evin esenliğini korumak adına kardeşlerin ortasında bulunan ebeveynler için hoş değil. Ebeveynler ne yapmalılar? Aşağıda bunun için bir iki tavsiye var:
Yararlı Sınırlar Koyun
Evimizde koyduğumuz yararlı sınırlardan biri bu ilke: “Birbirimize en iyi dosta davrandığımızdan daha iyi davranıyoruz.” (Bunu Dostum Greg Gunn’dan öğrendim, Family-Id.com.)
Neden aile dışındakilere evdekilerden daha saygı ve daha iyilik gösterelim ki? Evde birbirlerimize daha yakın olduğumuz için öfkelenmek ve kaba davranmak kesinlikle daha kolaydır. Bu yüzden evimiz ilişki becerilerini öğrenmek ve bunları uygulamak için en iyi yerdir.
Sınırlar şarttır. Kardeş muamelesi söz konusu olduğunda aileniz için hangi sınırların doğru olduğuna karar verin, bu sınırların net bir şekilde açıklandığından ve tutarlı bir şekilde uygulandığından emin olun. Aşağıda aileniz için düşünebileceğiniz bazı sınırlar var:
- Anlaşmazlıklarımız dostça olur – bağırmak, darbeler ya da küfretmek yasak.
- Suçlama oyunu izin verilmez. Çatışma iki kişi gerektirir. (Çocuklarımıza “ne olduğunu” açıklamalarını söylerken “ben…” diyerek başlamalarını ve önce ne yaptıklarını anlatmalarını istiyoruz.) Soğukkanlılığınızı kaybetmek asla kabul edilemez (başkalarnıı incitmek, kapıyı çarparak kapatmak, vs.)
Her zaman kurtarmaya gelmeyin
Bu konuda birkaç ebeveyn yanlış yapar. Kardeşlerin arasındaki sorunu çözmek için hemen gelirler. Ama bu gerçek hayat değil. Çocuğunuz kendi kendine sorunları çözmeyi öğrenmeli. Bu, hakemden çok koç olmanızı gerektirir.
Ailede kardeşler arasında bir çatışma, bir tartışma varsa, anne ve baba kısa bir zaman için araya girerler, durumu değerlendirirler, öğüt veririler ve sonra kardeşler arasındaki durumun kötüleşmesine izin vermeden kendileri çözüm bulsunlar diye bırakılırlar.
Fiziksel incitme yoksa ve koçluk yapılamıyorsa mümkün olduğunca müdahale edilmemelidir.
Çocukların en büyük ihtiyacı sorunlarını çözmeniz değil, kendi sorunlarını nasıl çözeceklerini öğrenmeleridir.
Kardeş rekabetiyle uğraşmak çocuklarınıza yıllar sürecek temel ilişki becerileri verebilir. Çünkü Tanrı aile hayatında öğrendikleri becerilerin hayat boyu öteki ilişkilere taşınacaklarını tasarladı. İşte evde atılan temele göre bazı çocukların hayat ilişkilerde iyi, bazılarının ise zorluk içinde geçiyor.
Bunun için bir kaç yararlı önerim var:
- Çocuklara öğretmemiz gereken; çatışmada kimin doğru veya yanlış olduğunu kanıtlamak değil, birlikte çözüme doğru ilerlemektir.
- Bunu unutmayalım: kardeş rekabeti, çocuklara bir durumu başkasının bakış açısıyla görmelerini, bilgece müzakere etmelerini, alttan almalarını, özdenetimi uygulamalarını ve barış sağlayan olmalarını öğretebilir. Bu hayat becerileri onlara gelecekte her hangi bir ilişkide avantaj sağlar.
Gerçekçi Cezalar Uygulayın
Hem eylemlerinin hem de sonuçlarının kontrolleri altında olmasına izin verin. Yukarıda belirtildiği gibi açık ve pratik sınırlar koyarak onları sürücü koltuğuna oturtun ve bu çizgiler aşıldığında izlenecek net ve pratik sonuçları izleyin. Seçimlerinin acısını hissetmelerine izin verin.
Çocuklarımız anlaşamadıklarında, onlara pratik talimatlar verdikten ve çözülmezse ortaya çıkacak sonuçları anlattıktan sonra, durumu kendi başlarına çözmelerine bırakıyorum. Ben de onlara her zaman şunu söylüyorum: “Birilerinin pes etmesi ve durumu teslim etmesi gerekiyor” Daha sonra odadan çıkıyorum ama dengeli bir çözüm olduğundan emin olmak için uzaktan dinliyorum.
Nadiren sesimi yükseltmek zorunda kalıyorum ve nadiren de olsa onlar adına çözmem gerekiyor. Aslında bunu onlar adına çözmemi istemiyorlar çünkü benim sürecime her zaman rahatsız edici sonuçlar eşlik ediyor.
Bu konuda bazı fikirler:
- Eğer Kendi adına konuşarak sözlerinizin ağırlık taşımasına izin verirseniz, hiçbir zaman sesinizi yükseltmek zorunda kalmayacaksınız.
- Çocuğunuz, kışkırttıldığında nasıl davranılırsa davranılsın, kendi eylemlerinden sorumlu olduğunu anladığında, bu herkes için bir kazan-kazan olur.
- Yaşlar, pratik sonuçlar ve yoğunluk seviyeleri ebeveynliğinizin farklı dönemlerinde değişecektir.
Kasıtlı ve Özel Eğitim Zamanlarına Sahip Olun
Kutsal Kitap, ilişkilerimizin iyi olması konusunda bize ÇOK şeyi öğretir (Matt. 5:9, Yu 15:12, Rom. 12:14-19, Ef. 4:32, Flp. 2:3-5, vs.). Öyleyse bunu, evinizdeki kardeş rekabeti ve Kutsal Kitabın gerçek hayattaki durumlara nasıl uygulanacağı hakkında devam eden bir tartışmayı sürdürmek için kullanın. Aile yaşamımızda, aile ibadetlerimizde ve tartışmalarımızda zorunluluktan dolayı “anlaşmanın” devam eden bir tema olduğu zamanlar olmuştur. (Burada vaaz vermeye değil, pratik olmaya çalışın.)
Amaç, çocuklarınıza ne düşüneceklerini değil, nasıl düşüneceklerini öğretmektir. Sorunları onlarla birlikte çözmektir, onlar adına değil.
Bu hem o anda doğaçlama olarak hem de evde kasıtlı olarak gerçekleşebilir ve gerçekleşmelidir.
Yararlı fikirler:
- Sınırları ve sonuçları açıkça tanımladığınız/açıkladığınız ve ayrıca ailenin geçinme ve çatışmalardan kaçınma konusunda ne durumda olduğunu tartıştığınız aile toplantıları yapın.
- Başarıları gördüğünüzde övün, kutlayın ve ödüllendirin. Çocuklarınızın yanlış yaptığını gördüğünüzde sürekli üzerine atlamayın. Kasıtlı olarak onları doğru yaparken yakalamanın yollarını arayın.
- Son olarak ama en önemlisi dua edin. Onlar için dua et. Onlarla birlikte dua edin. Onlar için dua edin. Çocuklarınızı birbirleriyle ve nihayetinde O’nunla sevgi dolu bir ilişkiye yönlendirecek bilgeliği size vermesi için Tanrı’ya sık sık dua edin.
“Zamanla her şey düzelir mi, çocuklarım bundan kurtulur mu?” sorusunun son kısmına cevap vermek gerekirse, Evet derim! Bu ilkeleri çocuklarınızla tutarlı bir şekilde uygularsanız, diğer tarafta ışık olur. 😉 Kardeş rekabeti yoğun ve önemli dönemlerden geçer.
Unutmayın, Tanrı aileyi, çocukları gerçek dünyadaki yaşam ve ilişkilerle nasıl başa çıkacaklarına hazırlayacak şekilde tasarladı (Düşün, Tanrı’yı Sevin. İnsanları sevin). Kardeş rekabeti, doğru şekilde ele alınırsa, tam da bunu yapmak için harika bir fırsat sağlar. Dolayısıyla siz, şu anda bu yoğunluğun ortasında bulunan ebeveyn olarak, bunun bir amacı olduğunu ve bu amacın gerçekleşmesinde sizin büyük bir payınızın olduğunu kabul edin.
4/2/2023’de erişilmiştir