Travma Travmayı mı Getiriyor? Birleşik veya Kümülatif Travmalar Sorunu
Bir çok çalışma, kişiler arası travma kurbanlarının ayrıca diğer kişiler arası travmalara da maruz kalma riskinin istatistiki olarak daha yüksek olduğunu göstermektedir.
“Yeniden kurban durumuna düşürülme” olarak tanımlanan durum için bu özellikle geçerlidir. Çocuklukta istismar yaşamış olanların ergenlikte ve yetişkinlikte tekrar travma yaşamaları daha olasıdır. Ayrıca bir çok klinisyen bazı danışanların yetişkin travmalarından normalde paylarına düşenden daha fazlasını aldıklarını fark etmişlerdir.
Çevresel, sosyal ve davranışsal konular kişinin tekrar tekrar kurban durumuna düşürülme olasılığını artırıyor gibi görünmektedir.
Hem çocukluk hem de yetişkinlikteki travmalar psikolojik güçlüklere yol açabildiğinden yetişkin, kişiler arası travma mağdurunun güncel belirtiler dizisi (symptomatology) şunları ifade ediyor olabilir:
1. Çocukluk travmasının yetişkinliğe kadar devam eden etkileri.
2. Daha yakın dönemdeki cinsel veya fiziksel saldırıların etkileri.
3. Çocukluk travmasının ve yetişkinlikteki yaşanan saldırıların kümülatif etkileri. (örneğin hem çocukluk hem de yetişkinlikteki travmatik deneyimlerin flashbackler (geçmişe dönüş) şeklinde tekrar tekrar canlanması)
4. Çocukluk travması ile yetişkinlikte yaşanan saldırının şiddetlendiricisi şekilde birbirini etkilemesi, özellikle örneğin bir yetişkinlik travması a şiddetli, gerilemiş halde (regressed), disosiye veya kendine zarar veren şekilde tepkiler gösterilmesi.
Farklı travmalar arasındaki ilişkiler karmaşık olabilir. Daha sonra yaşanan bu travmalar daha fazla travma (çoklu travma) ve sonuçta potansiyel olarak daha karmaşık ruh sağlığı sorunlarına (çoklu belirtiler) yol açabilir.
Çocuklukta istismar veya ihmal ergenlik ve yetişkinlikte çeşitli belirtilere ve uyum bozukluklarına yol açabilir. Örneğin madde kötüye kullanımı, evden kaçma, rastgele cinsel davranışlar, bağlanma sorunları, disosiyasyon (kendine yabancılaşma) ve inkar sebebiyle tehlikenin farkındalığının azalması ki bunlar daha sonra kişiler arası travma yaşama olasılığını artırır.
Yazan: Gözde ADIYAMAN