Mesane kanseri, mesane mukozasında gelişen kötü huylu bir tümördür. Bazı mesane karsinomları sadece yüzeysel olarak büyür. Diğerleri ise mesane duvarının daha derin katmanlarına nüfuz eder. Daha sonra belirli koşullar altında bu organa yayılabilirler.
Bir bakışta
- Mesane kanseri, idrar yollarının en sık görülen kanseridir.
- Erkeklerin yakalanma oranı kadınlardan yaklaşık üç kat daha fazladır.
- Her 10 hastadan yaklaşık 7'sinde tümör mukoza ile sınırlıdır: Bu kansere kasa invaziv olmayan mesane kanseri denir.
- Kalan hastalarda kanser kas tabakasına doğru büyümüştür: Bu ise invaziv mesane kanseridir.
- Mesane kanseri için ana risk faktörü aktif ve pasif sigara tüketimidir: Bu nedenle en önemli koruyucu önlem nikotin kullanmaktan kaçınmaktır.
- Kasa invaziv olmayan mesane kanseri için tedavi olasılığı kasa invaziv mesane kanserinden daha iyidir.
Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kişinin kendi kendine teşhis yapabilmesi veya tedavi etmesi için kullanılmamalıdır.
Mesane kanseri nedir?
Mesane kanseri, ürotelyum olarak adlandırılan mesane mukozasının kötü huylu bir hastalığıdır:
- Kanser hücrelerinin yüzeysel olarak büyümesi kasa invaziv olmayan bir mesane kanserine işaret eder.
- Kanser hücrelerinin mesanenin kas tabakasına doğru büyüdüğü tümörlere kasa invaziv mesane karsinomları denir.
Çoğu mesane karsinomu, ilk teşhiste henüz kas tabakasına nüfuz etmemiş haldedir.
Mesane kanserinde hangi semptomlar ortaya çıkabilir?
Mesane kanserine işaret eden kesin ipuçları yoktur. Bununla birlikte, mesane kanserinde tipik olarak aşağıdaki semptomlar ortaya çıkar:
- İdrarda genellikle ağrıya sebep vermeyen, bazen idrarda kırmızımsı veya kahverengi renk değişikliğine yol açan kan
- İdrar yaparken rahatsızlık, örneğin sadece az miktarda idrarla sık idrara çıkma ihtiyacı
Bazı hastalarda erken dönemde hiçbir rahatsızlık görülmez veya çok genel rahatsızlıklar görülür. Erkekler bu semptomları prostat rahatsızlığı, kadınlar da mesane enfeksiyonları sanabilir.
Olağandışı semptomlar uzun süre devam ederse bir doktora görünmeniz önerilir. Aile hekimleri rahatsızlıkların nedenini kesin olarak belirleyebilir ve gerektiğinde daha ileri teşhis adımları için uzman hekimlere yönlendirebilir.
Mesane kanseri: risk faktörleri nelerdir?
Sigara içmek
Mesane kanseri için en önemli risk faktörü hem aktif hem de pasif sigara kullanımıdır. Sigara içen biri sigarayı bırakırsa mesane kanseri riski de azalır.
Kimyasal maddeler
Ayrıca bazı kimyasal maddeler de mesane kanseri gelişme riskini artırabilir. Mesane kanseri, iş sırasında kanserojen maddelere maruz kalan meslek gruplarından işçiler için bir meslek hastalığı olarak kabul edilmektedir. Bu, örneğin boyacılar ve cilacılar için geçerlidir.
İltihaplanmalar
Mesane kanseri, kronik enflamatuar hastalıkları olan kişilerde daha fazla görülür.
Alman Kanser Araştırma Merkezi, Kanser Bilgilendirme Servisi'nin internet sitesinde mesane kanseri nedenleri ve risk faktörleri hakkında detaylı bilgi edinebilirsiniz.
Almanya'da mesane kanseri için erken teşhis hizmeti sunuluyor mu?
Almanya'da mesane kanseri için yasal bir erken teşhis hizmeti yoktur. Gözle görünmeyen kanın tespiti için yapılan idrar testleri, ağır sigara içenler gibi mesane kanseri riski yüksek olan kişilerde faydalı olabilir.
Ek hizmet olarak sunulan ticari testler vardır: Bireysel Sağlık Hizmeti (IGeL). Ancak uzmanlar, mesane kanserinin erken teşhisi için bu tür testleri önermemektedir çünkü çalışmalar bunların yararlarını yeterince açıklığa kavuşturmamıştır.
Mesane kanseri nasıl teşhis edilir?
Mesane kanserinden şüphesi varsa doktorlar aşağıdaki muayeneleri yapar:
- Tıbbi sorgulama (anamnez): Örneğin doktorlar için hastanın sigara içip içmediğini bilmek önemlidir.
- Fizik muayene
- Kan değerlerinin belirlenmesi
- Ultrason muayenesi (sonografi)
Bulguları güvence altına almak için ek önlemler alınabilir:
- Kan ve kanser hücreleri için idrarın incelenmesi
- İdrar kesesi endoskopisi (sistoskopi): Doktor, lokal anestezi altında üretradan kişinin mesanesine ince bir boru veya hortum iter. Üst kısımdaki küçük bir kamera, görüntüleri mesanenin içinden bir ekrana iletir. Doktorlar, mukoza zarındaki değişiklikleri saptayabilir ve şüpheli kısımlardan doku örnekleri (biyopsi) alabilir. Doku örnekleri daha sonra laboratuvarda mikroskop altında incelenir.
- Mesanenin transüretral rezeksiyonu (TURBT): Genel veya kısmi anestezi altında rijit bir cihazla yapılan sistoskopi sırasında şüpheli doku mümkünse elektrikli bir loop ile tamamen çıkarılır. Ek doku örnekleri alınabilir. Bu doku örnekleri de laboratuvarda mikroskobik olarak incelenir.
Bu işlemin nasıl yapıldığını aşağıdaki videoda izleyebilirsiniz. Mesane tümörü nasıl çıkarılır?
Risk faktörü bulunmayan kasa invaze olmayan mesane kanserinde başka inceleme yapılmaz. Risk faktörleri ve/veya kasa invaze kanser varsa doktor aşağıdaki testlerle mesane kanserinin yayılımını değerlendirecektir:
- Risk faktörleri bulunan kasa invaze olmayan mesane kanseri için görüntüleme testleri yapılır. Bunlara bilgisayarlı tomografi (CT), bazı durumlarda manyetik rezonans tomografisi (MRT) ve kontrastlı idrar yolu röntgeni dahildir. Bunlar tümörün boyutu hakkında bilgi sağlar.
- Kasa invaziv mesane kanseri için uzmanlar kontrast madde ile göğüs, karın ve pelvisin BT'sini önermektedir. Pelvisin BT'si yerine MRT de yapılabilir.
- Kemik metastazı şüphesi varsa uzmanlar iskelet sintigrafisi önerir.
- Beyin metastazlarından şüpheleniliyorsa, beynin BT'si çekilir.
Sistoskopinin nasıl çalıştığını ve başka hangi teşhis testlerinin mevcut olduğunu bilmek ister misiniz? Teşhis koymayla ilgili ayrıntılı bilgiye Kanser Teşhis hizmetleri, Alman Kanser Araştırma Merkezi internet sitesinden erişebilirsiniz.
Mesane kanseri nasıl tedavi edilir?
Kasa invaziv olmayan ve kasa invaziv mesane kanserlerinde mesanenin farklı duvar katmanları kanser hücreleri tarafından saldırıya uğradığından dolayı tedaviler de farklılık gösterir. Ayrıca tümörün ne kadar agresif olduğu ve mesane kanserinin yayılmış olup olmadığı da önemlidir.
Kasa invaziv olmayan mesane kanseri
Kanser yüzeysel olarak büyürse, doktor genellikle tedavi edici bir mesane endoskopisi (sistoskopi) ile kanseri tamamen çıkarabilir. Ürologlar bu işlem sırasında, genel veya kısmi anestezi altında bir boru veya sert bir hortum içinden mesaneye bir elektrik halkası sokar ve bir elektrik akımı yardımıyla kanseri çıkarır. Bu işleme mesanenin transüretral rezeksiyonu (TURBT) denir.
Kasa invazif olmayan mesane kanserinde genellikle hastalığın yeniden ortaya çıkması durumu (nüks) söz konusudur. Bu nedenle uzmanlar ameliyattan sonra doktorun bir kateter aracılığıyla mesaneye akıttığı ek ilaçları önermektedir. Tüm vücutta değil, sadece lokal olarak etki gösteren kemoterapi veya immünoterapi uygulanabilir.
Mesane kas tabakası kanserden etkilenmediği için çoğu hastada mesane korunabilmektedir. Doktorlar, yalnızca nüks riski özellikle yüksekse mesanenin çıkarılmasını önerir.
Kasa invaziv olmayan mesane kanseri tedavisinin amacı tam iyileşmedir.
Kasa invaziv mesane kanseri
Kasa invaziv mesane kanseri durumunda, kanser daha derin mesane duvarına ve belirli koşullar altında çevreleyen alana doğru büyümüştür.
Doktorlar daha sonra genellikle mesaneyi tamamen çıkarır. Bu operasyona radikal sistektomi denir. Bu operasyon sırasında cerrahlar mesaneyi ve komşu lenf düğümlerini, kadınlarda rahim, fallop tüplerini, yumurtalıkları ve vajina duvarı kısımlarını, erkeklerde prostat ve seminal vezikülleri çıkarır.
Bazı durumlarda kasa invaziv mesane kanseri olan hastalara ameliyattan önce veya sonra kemoterapi de uygulanabilir. Kemoterapi, hastalığın geri gelme riskini azaltabilir.
Bazen mesane, kasa invaziv mesane kanserinde bile korunabilir. Doktorlar bu hastalara transüretral rezeksiyon (TURBT) önermektedir. Tümörün mümkün olduğu kadar tamamen çıkarılması amaçlanır. Ameliyatın ardından radyasyon ve kemoterapi uygulanır. Tedavinin amacı kanseri iyileştirmektir.
Mesanenin çıkarılması gerekiyorsa, hastaya idrar akımını sağlayabilmesi için ameliyatla yapay bir üriner diversiyon yapılır. Doktorla yapılan bir görüşmede hastalar, kendileri için en iyi diversiyon biçiminin hangisi olduğuna karar verebilir.
Yapay üriner diversiyon (idrar drenajı) iki temel biçimde olabilir:
- kuru (kontinan) üriner diversiyon ve
- ıslak (inkontinan) üriner diversiyon.
Kuru üriner diversiyonda idrar yeni oluşturulan bir haznede depolanır ve boşaltılır. Doktorlar çoğunlukla yapay mesaneyi kullanır. İnce veya kalın bağırsağın bir parçasından idrarın toplanacağı ve eski idrar kesesinin yerinde duracak bir hazne oluşturur.
Yapay mesanesi olan bazı kişiler, zamanla neredeyse sağlıklı mesaneleriyle olduğu gibi idrar yapabilecek duruma gelir. Diğerleri bazen idrarı boşaltmak için mesanelerine yerleştirdikleri için katetere ihtiyaç duyar.
Islak bir üriner diversiyonda idrar karın duvarındaki bir açıklıktan sürekli akar. En yaygın olan "conduit" yönteminde (İng. kanal) cerrahlar bir parça bağırsak çıkarır. Bunu açıklığın birinde iki üretere ve diğerinde karın duvarına dikerler. Karın duvarındaki bu açıklığa stoma denir. Oraya stoma torbası adı verilen çıkarılabilir bir torba takılır. İdrar bu torbada toplanır.
Metastatik mesane kanseri
Kanser yayıldıktan sonra artık bir tedavi imkanı yoktur. Bu hastalarda erişilmek istenen amaç:
- Hastalığın ilerlemesini mümkün olduğunca geciktirmek.
- Mümkün olduğunca yaşam kalitesini korumak ve kansere bağlı semptomları hafifletmek.
Çoğu durumda hastalığın bu aşamasında mesane artık çıkarılmaz. Tüm vücutta etki gösteren sistemik tedavinin hastalığın daha fazla ilerlemesini durdurması gerekmektedir. Duruma bağlı olarak aşağıdaki ilaçlar kullanılabilir:
- Kemoterapi: Burada ilaçlar (sitostatikler) hücre büyümesini yavaşlatır veya hücre bölünmesini engeller.
- İmmünoterapi: Burada ilaçlar vücudun kendi bağışıklık hücrelerini kanser hücreleriyle doğrudan savaşması için uyarır.
Bahsi geçen tedavi seçeneklerinin yan etkileri olabilir.
Kanser nasıl tedavi edilir?
Aşağıdaki videodan, kanser hastalıklarının nasıl tedavi edildiğini öğrenebilirsiniz.
Bu ve başka videolar YouTube kanalında da mevcutturŞimdi izleyin
Bu sitede yayınlanan veri koruma bildirimleri geçerlidir.
Mesane kanseri tedavisinden sonra: rehabilitasyon
Kanser tedavisinden sonra tıbbi rehabilitasyon, hastaların güçlerini yeniden kazanmalarına yardımcı olmayı amaçlar. Ayrıca hastalığın sonuçlarını ve tedavisini en iyi şekilde atlatabilmeleri için onları destekler. Bu nedenle, tedavi programı kişisel tıbbi geçmişe ve mevcut kısıtlamalara göre düzenlenir.
Mesane kanseri tedavisinden sonra tıbbi rehabilitasyonun olası içerikleri şunlardır:
- Yapay mesaneyi kullanımı
- Stoma gibi diğer diversiyon biçimlerinin kullanımı
- Sindirim bozuklukları ve beslenmede yardım
- Kemoterapinin yorgunluk veya sinir ağrısı gibi etkileriyle başa çıkma
Süreç nasıl işler? Mesane kanserinde tedavi sonrası bakımı
Tedaviyi yapan hekimler, tedaviden sonra daha kısa ve daha sonra daha uzun aralıklarla kontrol muayeneleri yapar. Muayeneler arasındaki zaman aralıklarını bireysel nüks riskine bağlı olarak siz belirlersiniz.
Kasa invaziv olmayan mesane karsinomları yüksek nüks riskine sahiptir: Genellikle tedaviden sonraki beş yıl içinde nüks eder. Bu nedenle kontroller çok önemlidir.
Tedavi sonrası bakım muayeneleri ile doktorlar tedavinin olası sonuçlarını erken bir aşamada fark eder. Ayrıca nüksü erkenden tespit edebilir ve daha ileri tedaviye hızla başlayabilirler. En önemli tedavi sonrası bakım muayenesi sistoskopidir. Tedavi sonrası bakım ayrıca idrar ve kan testlerini de içerir.
Mesane kanseri günlük yaşamı nasıl etkiler?
Mesane kanserinden sonra günlük yaşamın ne ölçüde değişeceği, kanserin ne kadar şiddetli olduğuna ve hangi tedavilerin gerekli olduğuna bağlıdır.
Hasta, mesane tamamen çıkarılmışsa cinsel işlevin ve idrar çıkışının zarar göreceğini hesaba katmalıdır.
Yapay üriner diversiyonlu hastalar, mesane kanserinin sonuçlarıyla başa çıkma konusunda uzmanlaşmış çeşitli profesyonel gruplara başvurabilir. Bunlar örneğin özel olarak eğitilmiş hemşireler, stomaterapist olarak adlandırılan doktorlar, beslenme uzmanları ve sosyal hizmet uzmanlarıdır. Psikososyal destek hastalıkla birlikte yaşamayı kolaylaştırabilir.
Mesane kanseri ile ilgili irtibat kişileri kimlerdir?
Mesane kanserli hastaların tedavisinde büyük deneyime sahip hastanelere "Sertifikalı Mesane Kanseri Merkezleri" denir.
Sertifikalı merkezlerin adreslerini OncoMAP web sitesinde bulabilirsiniz.
Almanya'daki üroloji üniversite kliniklerini, Alman Üroloji Derneği (tescilli dernek) ve üroloji meslek birliğinin ortak web sitesinde bulabilirsiniz.
Günlük yaşamda hastalıkla başa çıkma ve diğer destek olanakları hakkında başka sorularınız mı var? Bu konu ile ilgili bilgileri Deutsches Krebsforschungszentrum, Krebsinformationsdienst (Alman Kanser Araştırma Merkezi, Kanser Bilgi Hizmeti) web sitesinde bulabilirsiniz.
Mesane kanseri ile ilgili tüm sorularınızda, Kanser Bilgi Servisine 0800 - 420 30 40 numaralı ücretsiz telefondan veya email@example.com e-posta adresinden kişisel olarak da başvurabilirsiniz.
- Deutsche Krebsgesellschaft, Deutsche Krebshilfe, AWMF: Früherkennung, Diagnose, Therapie und Nachsorge des Harnblasenkarzinoms. Langversion 2.0. S3-Leitlinie. AWMF-Registrierungsnummer 032/038OL. 03.2020. Aufgerufen am 20.05.2020.
- Zentrum für Krebsregisterdaten (ZfKD) des Robert Koch-Instituts (RKI): Harnblasenkrebs. Aufgerufen am 20.05.2020.
Deutsches Krebsforschungszentrum, Krebsinformationsdienst (Alman Kanser Araştırma Merkezi, Kanser Bilgi Hizmeti) ile birlikte hazırlanmıştır. Tarih: