Görme gerçekleşirken siz bunun farkında değilsinizdir: gözlerimiz 200'den fazla renk tonunu algılar, en ayrıntılı nüanslar arasındaki farkları fark eder ve 20'yi aşkın doygunluk düzeyi ile 500'ü aşkın parlaklık seviyesini algılar. Sonucu görebilirsiniz: her gün milyonlarca renk uyarısı almaktayız - bazen nutkumuzun tutulmasına sebep olan, rüya gibi bir renkler dünyası. Fakat tüm bu olaylar nasıl meydana geliyor? Neden gökyüzü bazen mavi veya kırmızı, başka zamanlarda ise gri gözüküyor? Ve bunun güneş gözlüğü camlarının üretilmesi ile ilgisi ne?
Gözlerinizde iki farklı sensör hücresi bulunmaktadır: çubuk ve koni hücreler. Retinada bulunan bu iki farklı ışık algılayıcı iş bölümü yapar ve farklı görevleri üstlenir: çubuk hücreler belirli bir ışık yoğunluğuna kadar parlaklıktaki değişimleri algılamamıza izin verir. Gözlerinizdeki çubuk hücreler alacakaranlık ve gece vakti görmek için gereklidir. Ortam hem parlak, hem de karanlıkken görmenize yardım ederler. Koni hücreleri renk algılama görevini üstlenmiştir. Farklı çeşitleri vardır, bu çeşitlerin her biri farklı dalga boylarına tepki verir:
- Mavi ışığa yönelik koni hücreleri (S koni hücreleri, S kısa (short) demektir; bunlar daha kısa dalga boylarına tepki verir)
- Yeşil ışığa yönelik koni hücreleri (M koni hücreleri, M orta (medium) demektir; orta dalga boyları için)
- Kırmızı ışığa yönelik koni hücreleri (L koni hücreleri, L uzun (long) demektir; uzun dalga boyları için)
Ve bu durum renkli görmenizi nasıl etkiler? - Bir yüzey örn. yalnızca kısa dalgaları yansıttığı takdirde beyniniz bu yüzeyin mavi olduğunu belirtir. Yalnızca uzun dalgalar yansıdığı takdirde yüzeyi kırmızı görürsünüz. Orta uzunluktaki ışık ışınları yeşil görmenize neden olur. Sarı, mor, turuncu veya menekşe gibi karışık renkleri yüzey yalnızca farklı uzunlukta dalgalar yansıttığında görürsünüz. Bu tür koni hücreleri tüm dalga uzunluklarını aynı anda algıladığı takdirde beyniniz bunları beyaz olarak görür.
Fakat renk algılamamıza etki eden başka önemli bir faktör daha bulunmaktadır: objeler yalnızca renkleri yansıtmaz, aynı zamanda emerler. Örneğin olgun bir vişnenin bu denli hoş bir kırmızı renge sahip olmasının nedeni yüzeyin yeşil ve mavi rengi emmesi ve yalnızca uzun ışık ışınlarını, yani kırmızı gözüken dalgaları yansıtmasıdır. Hangi renkleri algıladığımız mavi, yeşil ve kırmızı renklerin emdiği ışığın oranı ve gücüne bağlıdır.
Gözleriniz genellikle 380 ile 780 nanometre arasındaki bir ışık spektrumunu algılar. Gözleriniz daha kısa (UV) ve daha uzun (kızılötesi) dalga boyuna sahip ışıkları algılamaz, yani görünür ışık spektrumunun aşağısı ve yukarısındaki dalga boylarını.
Güneş ışığı normalde beyazdır, çünkü tüm ışık renklerini eşit ölçüde içerir. Bir ışık ışınını kırmak için bir prizma kullanırsanız ışığın sahip olduğu tüm renk spektrumunu görebilirsiniz.
Güneş gökyüzünde olduğunda ışığın Dünya'nın atmosferine girmesi ve size ulaşması kolaydır. Yalnızca küçük bir mavi kısım emilir, bu nedenle güneş sarı görünür. Gökyüzünde ise bu durum farklıdır: bulut olmayan bir gökyüzü mavi görünür, çünkü ışığın atmosferden geçtiği yol göreceli olarak kısadır. Havadaki oksijen ve nitrojen partikülleri gibi moleküller ışık ışınlarını kırar ve dağıtır. Mavi, kısa dalgalı ışık uzun dalgalı kırmızı ışığa göre daha kolay kırılır. Çoğunlukla mavi ışık yansıtıldığı için gökyüzü mavi görünür. Güneş sabah veya akşam vakti henüz yükselme aşamasındayken ışığın atmosferden geçtiği yol daha uzundur. Yalnızca kırmızı, uzun dalgalı ışık bu uzunluktan geçer. Bu nedenle gökyüzü kırmızı görünür. Gökyüzü bulutlu veya hava tozlu veya nemliyse güneş ışığı bölünmek yerine tamamen yansıtılır. Bu nedenle gökyüzünde uzun dalgalı beyaz ışığı görürsünüz, hava kötüyse bu renk gri olur. Ayda atmosfer bulunmamaktadır. Aydaki gökyüzü siyahtır, çünkü ışık kırılmadan ayın yüzeyine çarpar. Ayın üzerinde durduğunuzda güneş parlak beyaz görünür.
Güneş gözlükleri camları bir moda aksesuarından daha fazlasını sunar. Gözlerinizi aynı zamanda insan gözü için tamamen görünmez olan zararlı, kısa dalgalı UV radyasyonuna karşı korur. Güneş gözlükleri aynı zamanda bize görme rahatlığı sunar ve güçlü güneş ışığının yarattığı hoş olmayan parlamayı en aza indirdiğinden kullanımı keyif verir. Güneş ışığı ve yansımaların yoğunluğu arttığında, örneğin suyun üstünde veya kar kaplı dağlarda iken, gözlerinizi korumanın önemi artar. Bu aynı zamanda camların renginin daha da koyu olması gerektiği anlamına gelir. Çok zorlu koşullarda ek kaplamalar fayda sağlayabilir.
Pratik bir yöntem: güneş gözlüğü camlarının rengi ne kadar nötrse görmenizi o kadar az etkiler. Güneş gözlüğü camlarını üretirken hedef ışığı optimum biçimde azaltma ve tüm ışık spektrumunu doğal biçimde görmenizi sağlamaktır. Bu özellikle araç kullanmak veya motosiklet sürmek için tasarlanmış güneş gözlükleri için geçerlidir. Güneş gözlüğü satın alırken, satın aldığınız güneş gözlüğü camlarının araç kullanmaya uygun olması hayati önem taşımaktadır. Çok fazla emme gücüne sahip çok koyu bir cam seçmeyin. Aksi takdirde cam rengi trafikteki ışıklı sinyalleri birbirinden ayırt etme becerinizi olumsuz yönde etkileyebilir. Bazı cam renkleri, örn. koyu mavi veya kırmızı araç kullanmak için uygun değildir. Işık emme oranı %25'ten daha fazla olan tüm güneş gözlüğü camları gece veya alacakaranlıkta araç kullanmak için uygun değildir. Güvenli bir sürücü olun - bu hususlara dikkat ettiğinizden emin olun! Gözlükçünüz size daha fazla bilgi vermekten memnuniyet duyacaktır.
Standart füme, kahverengi ve koyu yeşil camların - hem moda bakımından, hem de pratik nedenlerden - yetersiz kaldığı bazı durumlar bulunmaktadır. ZEISS güneş gözlüğü camlarını istediğiniz her renkte satın alabilirsiniz. Camın rengi doğal renkte görmenize etki eder. Fakat bir süre sonra gözleriniz filtreye uyum sağlayacak ve beyniniz doğal renkleri göstermeye başlayacaktır.
Belirli bir cam renginin görmenizi veya ruh halinizi nasıl etkileyeceği konusunda çok sayıda efsane bulunmaktadır. Fakat renkli bir camın birini olumlu ya da olumsuz olarak ne kadar etkilediği kişiden kişiye değişmektedir. Bu nedenle gözlükçünüzde farklı cam renklerini denemelisiniz.
Güneş gözlüğü camları birçok iş başarır: gözlerinizi UV ışınlarından korur, parlamayı azaltır, göz bozukluklarını düzeltir ve aynı zamanda bir moda aksesuarıdır. Fakat bazı güneş gözlükleri diğerlerinden daha iyidir. Kontrastı artıran güneş gözlüğü camları size daha iyi bir görme deneyimi sunar. ZEISS üç farklı çeşit sunmaktadır:
- Skylet Fun (%70 ışık azaltma)
- Skylet Road (%80 ışık azaltma)
- Skylet Sport (%90 ışık azaltma)
Adların kastettiği gibi, bu güneş gözlüğü camları farklı alanlarda kullanım için tasarlanmıştır. Üçü de renk kontrastını artırır. Işık dağıldığında veya parlama çok yüksek olduğunda bile daha net ve daha rahat görürsünüz. Gözlükçünüzde test edin.
Doğrudan gelen güneş ışığının dağıldığını öğrenmiştik. Işığın mavi kısmı en çok güneş ışığı güçlü olduğunda gökyüzünün mavi gözükmesine neden olan partiküller nedeniyle dağılır. Skylet güneş gözlüğü camları, kontrastlı görmenizi önemli ölçüde iyileştiren özel bir filtre kullanarak ışığın mavi kısmının etkisini azaltır. İşin sırrı renkleri doğal olarak algılamanız için ışığın mavi kısmını hafifletmektir. Skylet renkli camlarında mavi ışığı filtreleyerek tamamen ortadan kaldıran "mavi ışık bloklayıcılar" bulunmaz.
Kayak gözlüklerine yönelik ZEISS SONAR Teknolojisi bunu bir adam daha ileri taşımaktadır. Karda görülen parlama gözleriniz için gerçek bir zorluk oluşturmaktadır. Yüksek hızlarda kayak yaparken eğim derecelerini okuyabilmeniz özellikle önemlidir. Bu kayak gözlükleri, 380 ile 420 nm arasındaki daha yüksek oranda mavi ışığın girmesine izin verirken, 420 ile 520 nm arasındaki dalga boyunu filtreleyerek ortadan kaldırır. Bu, bu filtrelerin kırmızı/turuncu görünmesinin nedenidir. Bu kırmızı/turuncu renk kar koşullarını ve eğimleri görmenizi çok daha kolay hale getirir.
İlginç bir gerçek: Kırmızı-yeşil renkleri görme zayıflığından muzdaripseniz (renk körlüğü değil), Skylet güneş gözlüğü camları görmenizi iyileştirebilir. Renk körlüğü ve belirli renkleri sınırlı biçimde algılama konusunda daha fazla bilgi edinin.