Sistatin C testi başlıca olarak bilinen veya şüphelenilen Böbrek hastalığı olanlarda Böbrek fonksiyon bozukluğunun izlenmesi, GFR hızının hesaplanması için kullanılır.
Sistatin C, çekirdek içeren ve kan da dahil olmak üzere çeşitli vücut sıvılarında bulunan tüm hücreler tarafından sentezlenebilen nispeten küçük bir protein’dir.
Böbrekler tarafından kandan süzülür ve sabit bir hızda parçalanır. Böbreklerden zararlı sıvının süzülme hızı, Glomerüler Filtrasyon Hızı (GFR) olarak adlandırılır.
Böbrek fonksiyonlarında bir düşüş, GFR’de azalmalara, Sistatin C’de artışa ve kanda Kreatinin gibi atık ürünlere yol açar.
Böbrekler normal şekilde çalıştığında, kandaki Sistatin C konsantrasyonları dengelidir, ancak Böbrek fonksiyonları bozulduğunda konsantrasyonlar yükselmeye başlar. Bu artış, genellikle GFR’de ölçülebilir bir azalma olmadan saptanabilir olarak gerçekleşir.
Sistatin C düzeyleri GFR’deki değişikliklerle dalgalandığından, Böbrek fonksiyonunu değerlendirmenin bir yöntemi olarak Sistatin C testine ilgi duyulmaktadır.
Şu an kullanılan testler kandaki metabolizmanın yan ürünü olan Kreatinin, Kan Üre Azotu (BUN) ve eGFR’yi (genellikle kan kreatinin seviyesinden hesaplanan GFR’nin bir tahmini) ölçmektedir.
Kreatinin’in aksine, Sistatin C, Kas kütlesi (dolayısıyla cinsiyet veya yaş), ırk veya diyetten önemli ölçüde etkilenmez ve böylelikle Böbrek fonksiyonunu değerlendirmede daha güvenilir bir göstergedir.
Değerlendirme :
Karaciğer Sirozu olan, çok Obez olan, Beslenme yetersiz olan veya Kas kütlesi azalmış kişilerde, Kreatinin ölçümünün uygun olmadığı durumlarda özellikle yararlı olabilir.
Sistatin C’yi ölçmek, diğer test sonuçları hala normal ve etkilenen bir kişide semptomlar az olsa da, Böbrek hastalığının erken tespitinde faydalı olabilir.
Böbrek disfonksiyonuna ek olarak, yaşlı erişkinlerde artmış Kardiyovasküler hastalık ve Kalp yetmezliği riski ile ilişkilendirilmiştir.
Kanda sistatin C’nin yüksek seviyede olması GFR azalmasına ve dolayısıyla Böbrek fonksiyon bozukluğuna tekabül eder.
Siklosporin azaltırken, Kortikosteroidler sistatin C düzeylerini artırabilir.
Böbrek hastalığının yokluğunda Romatizmal hastalıklarda ve bazı Malign hastalıklarda sistatin C seviyeleri yükselebilir.
Sistatin C İdrarda Ölçülebilir mi ?
Kreatinin’in aksine, Sistatin C Glomerüler filtrattan emilir ve daha sonra Böbreklerde metabolize olur. Normal şartlar altında sistatin C idrarda saptanabilir seviyelerde bulunmaz.
Numune:
Kan (Serum).
Referans Değerler :
Erkek : 0.57-0.96 mg/L
Kadın : 0.5-0.96 mg/L