ÇERNOBİLDE NE OLDU?
Bu yazımızda size Çernobil' de gerçekleşen büyük kaza hakkında bilgi verip kaza sonrasından ortaya çıkan kötü sonuçlardan bahsedeceğiz.
Çernobil Nükleer Santrali 1970'lerde ve 1980'lerde tasarlanan ve inşa edilen dört reaktörden oluşmaktadır. 26 Nisan 1986 sabahın erken saatlerinde, Ukrayna'daki Çernobil Nükleer Santrali'nde büyük bir patlama meydana geldi ve birçok kişinin dünyanın gördüğü en kötü nükleer felaket olarak kabul ettiği olay olarak kayıtlara geçti. Yıllarca süren bilimsel araştırmalardan ve hükümet soruşturmalarından sonra bile, Çernobil kazası hakkında, özellikle de büyük radyasyon sızıntısının maruz kalanlar üzerinde yaratacağı uzun vadeli sağlık etkileri ile ilgili hala birçok cevaplanmamış soru vardır diyebiliriz.
NE OLDU?
Yapılan araştırmalara göre patlama 26 Nisan 1986'da rutin bir bakım kontrolü sırasında meydana geldi. Operatörler, hayati kontrol sistemlerini kapattıklarında, güvenlik yönetmeliklerine aykırı olarak elektrik sistemlerini test etmeyi planlıyorlardı. Bu, reaktörün tehlikeli derecede dengesiz ve düşük güç seviyelerine ulaşmasına neden oldu. Patlamanın gerçek nedeni konusunda hala bazı anlaşmazlıklar olsa da, genellikle ilkinin aşırı buhardan kaynaklandığına ve ikincinin de hidrojenden etkilendiğine inanılmaktadır. Fazla buhar, soğutma borularında buhar birikmesine neden olan soğutma suyunun azalmasıyla oluştu - pozitif boşluk katsayısı - bu da operatörlerin kapatamayacağı kadar büyük bir güç dalgalanmasına neden oldu. Patlama yaşandıktan sonra 4 numaralı reaktörü yok oldu ve bir yangını başladı. Yangın, 4 numaralı reaktörün bulunduğu binadan komşu binalara yayılırken, bölgeye radyoaktif yakıt ve reaktör parçaları yağmuru yağdı.
Patlamalarda iki fabrika işçisi hayatını kaybetti - birkaç işçiden ilki kazadan birkaç saat sonra hayatını kaybetti. Sonraki birkaç gün için, acil durum ekipleri çaresizce yangınları ve radyasyon sızıntılarını kontrol altına almaya çalışırken, fabrika işçileri akut radyasyon hastalığına yenik düşerken, ölü sayısı arttı. Yangın 10 günde anca söndürüldü. Bununla birlikte, toksik emisyonlar 10 gün daha atmosfere pompalanmaya devam etti. Buda insan sağlığını çok tehlikeli bir yönde etkiledi.
ÇERNOBİL PATLAMASININ VE İNSAN SAĞLIĞI Ukrayna hükümeti 1995 yılında 125.000 kişinin Çernobil radyasyonunun etkilerinden öldüğünü ilan etti. Birleşmiş Milletler Chornobyl Forumu'nun 2005 tarihli bir raporu, kazayı takip eden aylarda 50'den az kişi ölürken, 9.000 kadar insanın Çernobil'den radyasyona maruz kalmaya bağlı aşırı kanser ölümlerinden sonunda ölebileceğini tahmin ediyor. 2005 yılı itibariyle, Endişeli Bilim Adamları Birliği'ne göre, yaklaşık 6.000 tiroid kanseri ve 15 tiroid kanseri ölümü Çernobil'e atfedildi. Çernobil felaketinin sağlık etkileri, Sovyet hükümetinin patlamalar ve akut radyasyona maruz kalma nedeniyle öldüğünü doğruladığı ilk 30 kişi dışında belirsizliğini koruyor. Patlamanın ardından işçiler, tasfiye memurları ve civardaki nüfus üzerindeki etkilerini değerlendirmek için resmi hükümet araştırması yapılmadı. ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri tarafından 2011 yılında yapılan bir araştırma, Çernobil serpintisinden radyoaktif iyot-131'e maruz kalmanın, kaza sırasında çocuk veya ergen olan insanlar arasında hala rapor edilmekte olan tiroid kanserlerinden muhtemelen sorumlu olduğu sonucuna vardı.