

Oğuzlar Müslüman olmadan önce Hıristiyandı!
...İslâmla muhatap olmaya başladıkları dönemde, Türkler
arasında çok sayıda Hıristiyan din mensubu kimseler vardı. Oğuz Türkleri
de, Harezm kanalıyla önce Hıristiyanlığı sonra İslâmı tanımışlardır.
Harezm Bölgesi, Oğuz Türkleri ile sıkı ticari ilişkileri olan gelişmiş
bir bölgedir.
On birinci asırda Herzm âlimlerinden olan Birunî, Harezm
ahalisi arasında Hıristiyan dinine mensup kimselerin olduğunu nakletmektedir.
İşin garip tarafı, bu Hıristiyanların, İran ve Türkistan diyarında yaşayan
din kardeşleri gibi Nasturî (Süryani) değil de Ortodoks olmalarıydı ki
bundan, bu erken dönemde Hıristiyanlığı benimseyen Oğuz Türklerinin
mezhebinin Ortodoks olduğu anlaşılmaktadır.
Ancak şu da var ki, bu bölgelerde, Hıristiyanlığın
derin ve köklü bir şekilde değil de, yüzeysel olarak yayıldığını görüyoruz.
Bu da İslâmın buralarda kabul görmesi konusunda yeni bir engel teşkil
etmemiştir.
Zaten çok geçmeden İslâm Batı Asyadaki bu bölgelerde
hakim din konumuna gelmiştir. Muhtemelen Türk diyarında Hıristiyanlığın
mumunun çok çabuk sönmesi, Türk toplumunun Akdeniz havzasında bulunan Hıristiyan
merkezleriyle bir irtibat halinde olmamasından kaynaklanmalıdır.
(Saîd Abdülfettâh Âşûr, Araplar ve Türkler Arasında İlk Tanışma, Türk-Arap Münasebetleri, s.295)