PAS
, dış etkilere karşı korunmamış haldeki demir ve çelik üzerinde oluşan kırmızımsı kahverengi bir katmandır.
Pas oluşumuna yol açan neden, metalin havadaki oksijen ve nemle temas halindeyken çok yavaş ilerleyen bir yanma tepkimesine girmesidir (bak. YANMA). Paslanma için hem havanın, hem de nemin birlikte bulunması gerekir.
Antartika'nın çok kuru havasında paslanma çok yavaş olur. Havadaki kimyasal katışkılar ya da dumanlar paslanmayı çabuklaştırır. Havadaki kükürt dioksil oranının daha yüksek olduğu kentlerde demir ve çelik gereçler kırsal kesimdekine oranla daha çabuk paslanır. Oluşan pas katmanı pul pul dökülür ve böylece hava ve nemin etkisine açık yeni bit yüzey ortaya çıkar.
Paslanmayı önlemek için bazı önlemler alınmazsa, demir ve çelik yapılar giderek zayıflar ve sonunda kırılır ya da kopar. Kromlu paslanmaz çelikler çok pahalı olduğundan her yerde kullanılamaz. Bu nedenle normal çelikler çeşitli koruyucularla kaplanarak havanın ve nemin etkisinden korunur. Kaplama maddesi olarak katı makineyağı,boya, plastik, vernik ya da bir başka metal olabilir. Motorlu taşıtların parlak parçaları üstündeki ince krom kaplama; çatı kaplamada ve kova yapımında kullanılan "galvanizli sac"ın üzerindeki çinko katmanı; konservecilikte kullanılan teneke kutuların yapıldığı çelik levhaların üzerindeki ince kalay kaplama bu tür metal kaplamalardır.
Bitkiler dünyasında "pas", ürünlerde ciddi hastalıklara yol açan belirli bir mantar türünün adıdır. Bu pasların en kötüsü buğday pasıdır; ama dağ laleleri, böğürtlenler ve güllere zarar veren başka pas türleri de vardır (bak. MANTARLAR).
Kaynak: Temel Britannica