Gazeteci yazar Hayati Tek, 1. Dünya Savaşı'nda Ermeni çetelerin Mersin'de çok sayıda insanı katlettiğini belirterek, "1915 tehciri, Batı Türklüğünü bugünlere getiren ve yarınlara taşıyacak olan kanatlarımızdır." dedi.
Tek, Toroslar Belediyesince Mersin'in düşman işgalinden kurtuluşunun 98. yıl dönümü etkinlikleri kapsamında Yunus Emre Kültür Merkezi'nde düzenlenen "Milli Mücadele Döneminde Mersin" başlıklı konferansa konuşmacı olarak katıldı.
Kentin kurtuluş mücadelesinin önemli anlarını ve bilinmeyenlerine ilişkin yaptığı sunumda Hayati Tek, Mersin'in kahramanlar bakımından şanslı bir şehir olduğunu söyledi.
Tek, İngilizlerin ardından Fransızların da kenti işgal ettiğini hatırlatarak, ilçeler ve köylerde Ermeni çetelerin sivillere yönelik katliamlar yaptığını anlattı.
İşgalcilere direnen Arslanköylüler ve Yörüklerin, milli mücadeledeki başarılarının yanı sıra diplomatik zaferleriyle de öne çıktığına dikkati çeken Tek, "18 Ocak 1919'da başlayan Paris Konferansı'nda Kilikya bölgesinde ABD mandası bir Ermenistan kurulmasını King-Crane Komisyonu araştırıyordu. Bazen, 'Dağdaki çoban ile benim oyum bir mi' diyenler çıkıyor. Aslında bu komisyonun başarısızlığının arkasında o küçümsenen Yörüklerin büyük bir diplomatik başarısı vardır. Çok iyi çalışarak, iyi yönlendirmeler yaparak; bu bölgenin Türk yurdu olduğunu vurgulayarak, burada Ermenistan'ın kurulmaması gerektiğini Amerika heyetine anlatmayı başarmışlardır. Bu heyet, Paris'e eli boş dönmüştür." diye konuştu.
Tek, 1915 olaylarına ilişkin de şunları kaydetti:
"Yıllarca Amerika, Avrupa'daki birçok ülke, Ermenilere yönelik soykırım yaptığımızı iddia edip ayağımıza pranga takmaya çalıştı. Oysa biz tehcir uygulamasını boşuna yapmadık, çok da doğru yaptık. 1915 tehciri, Batı Türklüğünü bugünlere getiren ve yarınlara taşıyacak olan kanatlarımızdır. Bu uygulamayla Ruslarla bir olup bizi arkamızdan vuran Doğu Anadolu'daki Ermenileri Suriye'ye götürdük. Çukurova'da bize sıkıntılar yaşatan Ermenileri Suriye'ye götürdük. İşgalci generaller, Doğu Anadolu'da 'Burası Ermenistan olsun' diyecek Ermeni bulamadı. O yüzden kararda imzası bulunan ve bu uğurda şehit edilen Talat Paşa, Cemal Paşa ve Enver Paşa'yı hayırla yad ediyorum."
Mersin'in birçok stratejik noktasında düşmanla mücadele edildiğini ifade eden Tek, 9 ayda 20 savaşın yaşandığına dikkati çekti.
Tek, Mersinlilerin, işgalcilerle mücadelesinin ardından yurttaki diğer savaşlara da katıldığını vurgulayarak, buralı 1218 kişinin Çanakkale'de şehit olduğunu kaydetti.
Konuşmasının ardından Tek'e plaket veren Toroslar Belediye Başkanı Atsız Afşın Yılmaz da "Hayati Tek, gazeteci, araştırmacı ve yazardır. Hepsinden önemlisi, güzel insandır, gönlü güzeldir. Mersin'le ilgili, kentin kurtuluşuyla ilgili anlatacak daha çok şeyleri vardır. Zevkle dinlediğimiz bir sohbet oldu. Kendisine teşekkür ediyorum." ifadelerini kullandı.
Tek, programın ardından okuyucularıyla sohbet etti.