Hydnum reginae – Royal Sığır Dili Mantarı
Taksonomi – Sınıflandırma
Alem: Mantarlar – Fungi
Bölüm: Basidiomycota
Sınıf: Agaricomycetes
Takım: Cantharellales
Aile: Hydnaceae
Cins: Hydnum
Tür: Hydnum reginae
Hydnum reginae (Kibby, Liimat. & Niskanen), dünyada ilk kez İngiltere’de Surrey bölgesindeki çok eski kayın ormanlarında bulunarak, 2022 yılında Geoffrey Kibby ve arkadaşlarınca kayıt altına alınmış, yeni bir Hydnum türüdür.
“Reginae” Latince Kraliçe anlamına gelir, Mantara Hydnum reginae ismi, Kraliçe 2. Elizabeth’in platinyum yıldönümüne (70. Yıldönümüne) atıfta bulunmak ve Kraliçe 2. Elizabeth’i onurlandırmak için Geoffrey Kibby ve arkadaşlarınca verilmiştir. İngilizce ismi de “Queen’s Hedgehog Mushroom” yani Kraliçe’nin Kirpi Mantarıdır. Mantarlı yaşam olarak bizde bu mantarı “Royal Sığır Dili Mantarı” olarak sizlere anlatacağız.
Şapka: H.reginae, şapkası 50–150 mm çapında, dış hatları çok düzensiz, yuvarlak ila uzunlamasına elipsoid, etli, başlangıçta dışbükey sonra düz ila çökük ve sıklıkla çok düzensiz topaklar ve tümsekler mevcut, tüysüz ila hafif velutinli bir Hydnum tür- mantardır. Şapkasının rengi önce saf beyaz olup, sonra olgunlaşma ile yavaş yavaş soluk kremden sarımsı kremaya dönüşür. Kenarlar kıvrımlı ve öyle kalır. Şapka üstü yaşla birlikte loblu olur.
Dikenler: Diğer Hydnum türlerinde olduğu gibi, Royal Sığır Dili Mantarında da lamel bulunmaz. Lamellerin yerini dikenler vardır. Dikenler kesik, şapka kenarına yakın konik ve sapın yanında giderek düzleşmektedir. İlk başta rengi soluk sarımsı, daha sonra soluk somon pembesidir.
Gövde-Sap: Sap silindirik ilâ hafif klavatlı, 20–40 X 30–40 mm boyutlarında, şapkası ile aynı renk, bazal miselyum beyaz. Sapın tabanında ise beyazdan grimsi kremaya kadar olabilir.
Koku: Koku belirsiz ama hoş, biraz tatlı. Tadı hafif, sabunlu, sonra yavaş yavaş biraz acılık olur.
Spor Baskısı: Sporlar oval ila geniş elipsoid, ince duvarlı ve hiyalindir. KOH çözeltisinde tepkime vermez ve amiloid değildir. Sporlar(4.5-)4.9–5.4 x 3.8– 4.3μm boyutlarındadır.,av=5.1x 3.9μm. Basidia 35–40 x 5–6 μm, 4 ila 6 sporlu, sterigmata 3–4 μm. Dikenlerin tepesindeki hifler silindirik, ince cidarlı, silindirik ila klavat uçlu, hiyalin ve 3–4 μm çapındadır. Kelepçe bağlantıları mevcuttur.
Habitat: Orta veya büyük boyutlarda olan mantar tek başlarına veya küçük gruplar halinde bulunurlar. Yaprak döken ağaçların (özellikle Kayın ağaçları) olduğu ormanlardaki kireçli topraklarda büyürler. İlk kaydının yapıldığı Birleşik Krallık’tan sonra Estonya, Almanya, Slovenya, İspanya ve İsveç’ten de bildirilmiştir. Son zamanlarda Galler’de bulunan açık kalkerli otlaklardan aynı tür gibi görünen, ancak dizilemeyi (İncelenmeyi) bekleyen türlerden oluşan bir koleksiyon da bulunmuştur.
Mevsim: Sonbahar. İlk kayıt altına alınan örnekler Ekim ayında toplanmıştır.
Yenilebilirlik ve Toksisite: Genel olarak Sığır Dili Mantarları, her mantar avcısının bildiği, kolay ayırt edilebilir lezzetli yenilebilir mantarlardır. Ancak, Hydum reginae – Queen’s Hedgehog mantarı, yeni keşfedilmiş (2022) bir tür olduğu için yenilebilirliği konusunda henüz yeterli veri yoktur. Lakin, bilindiği üzere Hydnum türleri iyi yenilebilir mantarlar sınıfındadır.
Ek bilgiler: H. reginae, 130 yılı aşkın bir süre Hydnum albidum (Peck, 1887) olarak yanlış tanımlanmış bir mantardır. Halbuki, H.albidum Kuzey Amerika’ya özgü bir Hydnum türüdür. Kew Gardens (Royal Botanical Gardens) araştırmacıları ve mikologların, 2022 yılında Surrey bölgesindeki çok eski kayın ormanlarında buldukları bir mantarın DNA’sının incelenmesi ile yeni tür olarak dünya mikotasındaki yerini almıştır.
Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.
GALERİ
Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz.
En başta makalenin yazılmasında ve fotoların temininde bizlerden yardımlarını esirgemeyen, Hydnum reginae mantarının kaşifi, dünyaya ilk tanıtanı, İngiliz araştırmacı yazar Geoffrey Kibby ‘ye ve web sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.