ABD’de 6 Ocak’taki Kongre baskınında halkı “isyana teşvik” etmekle suçlanan Donald Trump’ın Senato’daki azil yargılaması bugün başlıyor…
ABD’de 6 Ocak’taki Kongre baskınında halkı “isyana teşvik” etmekle suçlanan ve ülke tarihinde 2. defa azil istemiyle yargılanan birincil başkan olan Donald Trump’ın Senato’daki azil yargılaması bugün başlıyor.
Kongre baskınının siyasi yansımaları devam ederken, baskınla ilgili olarak suçlanan Trump, bir defa daha azil istemiyle Senato’nun karşısına çıkıyor.
AA’nın aktardığına kadar, 2019’un sonunda Ukrayna soruşturması zarfında Temsilciler Meclisinde azil istemiyle suçlanan Trump, Şubat 2020’de Senatoda Cumhuriyetçi senatörlerin oylarıyla aklanmıştı.
5 kişinin hayatını kaybettiği kanlı Kongre baskınının ardındaki 14 Ocak’ta Temsilciler Meclisindeki oylamada, “halkı isyana özendirme etmekle” suçlanan Trump’ın suçlu olup olmadığına Senato Genel Kurulu karar verecek.
Bu Nedenle Trump, ABD tarihinde keza azil istemiyle 2. kere yargılanan ilk başkan hem de görevi sona erdikten daha sonra azil istemiyle yargılanan tek başkan olarak kayıtlara geçmiş oldu.
AZİL SÜRECİ NASIL İLERLEDİ?
ABD Anayasası’na göre, başkanın azledilmesi istemiyle başlatılan bir süreçte, Temsilciler Meclisi suçlamayı yapan (savcılık), Senato ise suçlanan başkanı yargılayan makam (jüri) olarak görev yapıyor.
6 Ocak’taki Kongre baskının derhal ardından toplanan Demokratların kontrolündeki Temsilciler Meclisi, Trump’a karşısında “isyana özendirme” suçlamasını taşıyan bir tasarı hazırladı.
Tek suçlamayı içeren azil maddesi, 14 Ocak’ta Temsilciler Meclisi Genel Kurulu’nda yapılan oylamada 197 “hayır” oyuna karşılık, 232 “evet” oyuyla kabul edildi. Oylamada 10 Cumhuriyetçi vekil de Trump aleyhinde oy kullandı.
Temsilciler Meclisi, Trump’a karşın azil maddesini 26 Ocak’ta Senato’ya gönderirken, yargılamada jüri görevi yapacak senatörler, aynı gün bu görevleri için ant etti.
Açıklanan takvimde, Trump’a kendisine karşın azil maddesine cevap vermesi için 2 Şubat’a kadar, Temsilciler Meclisi’nden gelen savcı vekillere de ön duruşma dosyasını sunması için benzer tarihe kadar süre verildi.
Trump’ın ön mahkeme dosyasına yanıt vermesi için son gün 8 Şubat olarak belirlendi.
SENATO’DAKİ IŞLEM NASIL İŞLEYECEK?
ABD Anayasası, azil yargılamasına ilişkin usulleri Senato’ya bıraktığı için bu süreçteki prosedür ve kuralları Senato’daki siyasi dengeler belirliyor.
Senatoda 50-50 şeklinde koltukları paylaşan Demokratlar ile Cumhuriyetçiler, dün, yargılama usulleri konusunda anlaştı. Senato Yetişkinlik Lideri Demokrat Chuck Schumer ile Senato Azınlık Lideri Cumhuriyetçi Mitch McConnell aralarında varılan anlaşmanın ana hatları, yargılamanın bir hafta içinde bitebileceğini öngörüyor.
Buna göre, bugün açılışı yapılacak oturumların ilkinde, Cumhuriyetçi Senatör Rand Paul’ün “görevi sona ermiş bir başkanın azil istemiyle yargılanmasının anayasal olmadığına” karşın tasarısının tartışılıp oylanması bekleniyor.
Trump’a karşısında bahis makamı olarak görev yapacak Demokrat savcı vekiller ile Trump’ın avukatlarının başlangıç sunumlarına çarşamba günü başlamaları bekleniyor.
Schumer ile McConnell arasındaki anlaşmaya göre, her iki tarafa da iddia ve delillerini ortaya koymaları için 16’şar saat verilecek.
Bu sürecin gerisinde tarafların varsa tanıklarını çağırmaları ve laf konusu tanıkların dinlenmelerine geçilecek. Trump’ın ifade vermeyeceği daha önce açıklanan davada, az önce dinlenecek tanık olmadığı kaydediliyor.
Cumhuriyetçiler kadar Demokratların da yargılamanın uzamaması için şahit çağırmamayı tercih edebilecekleri belirtiliyor.
Laf konusu sunumların peşinde senatörlere her iki tarafa da sorularını yöneltebilmeleri için süre verilecek. Schumer ile McConnell, bu sürenin ne kadar olduğunu net olarak açıklamasalar da önceki azil duruşmalarında, bu sürenin 2 güne kadar uzayabildiği ifade ediliyor.
Senatörlerin soru-yanıt bölümünün gerisinde son kavga bölümü ve ardındaki Trump’ın suçlu olup olmadığına karar verilecek oylamanın yapılması bekleniyor.
OYLAMADAN NE NETICE BEKLENİYOR?
Her iki partinin de 50’şer sandalyeye sahip olduğu Senatoda, Trump’ın suçlu bulunabilmesi için en düşük 3’te 2 çoğunluğun (67 senatör) Trump karşı oy kullanması gerekiyor.
Geçen hafta Senatoda yapılan ve “azil yargılamasının reddedilmesini” öngören tasarının oylamasında yalnızca 5 Cumhuriyetçi senatör, Trump karşısında oy kullanmıştı.
Amerikan kamuoyunda, tekrar aynı isimlerin Trump karşısında oy kullanması ve böylece 50 Demokrat senatöre, 5 Cumhuriyetçi ismin eklenmesi öngörüsü başat.
Cumhuriyetçilerden birkaç “fire” daha olduğu takdirde bile Trump’ın suçlu bulunması için gereken 67 sayısına ulaşılmasına neredeyse imkansız gözüyle bakılıyor.
Asıl eğilim Amerikan medyasındaki yorumlarda dahi, sonucun doğrusu şimdiden emin olduğu fakat Demokratların “Trump’ın görevde olmasa bile suçlu olduğunu” tüm dünyaya uygulamak amacıyla bu yargılamayı gerçekleştirdikleri belirtiliyor.
Bu senaryonun gerçekleşmesi durumunda Trump, Şubat 2020’deki ilk azil yargılamasında olduğu gibi, 2’nci azil yargılamasından da aklanarak çıkmış olacak.
Son açıklamalarında siyasi hayatına devam edebileceğine yönelik mesajlar veren Trump’ın, Senato’daki azil sürecinin arkasında ne yapacağı ve daha da önemlisi 2024 başkanlık seçimleri için ne karar vereceği ise bütün Amerikan kamuoyunun cevabını merakla beklediği soru olarak besbelli duruyor.