Teknoloji, hayatlarımızı daha on yıldan kısa süre önce mümkün olmayan şekillerde ortaya koymaktadır. Çocuklarım, nostaljik bir şekilde arabayı yolun kenarına çekip kamuya açık bir ödemeli telefon kullandığımız veya yön tarifi almak için birisine telefon açtığımız günlerden bahsettiğimde gülmekten kırılıyor ("Ne? Cep telefonu yok muydu? GPS navigasyonu yok muydu?"). Bugün birçok teknoloji aracılığıyla yan odada olsun veya başka bir ülkede olsun rahat bir şekilde insanlarla sohbet edebiliyoruz. Her şey hızlı ve etkileyici.
Madalyonun diğer yüzü ise aynı teknolojinin insanlara kötü şeyler yapmaları için de bir ortam sunmasıdır.
Siber Tacizin Tanımı
Basit kelimelerle ifade edecek olursak siber taciz, çevrimiçi tacizdir. Teknolojinin ve özellikle de İnternetin birisini rahatsız etmek için kullanılması anlamına gelir. Genel özellikler arasında suç uydurma, izleme, tehdit, kimlik hırsızlığı, veri tahribi ya da manipülasyon yer alır. Siber taciz, çocukların cinsel amaçla veya başka bir şekilde istimar edilmesini de içerir.
Bu rahatsızlık birçok farklı şekilde ortaya çıkabilir, ancak tümünün ortak özelliği istenmemeleri ve çoğu zaman saplantı halinde ve yasa dışı olmalarıdır. Siber takipçiler cinsel taciz, uygunsuz iletişime geçme veya sadece hayatınız ve ailenizin faaliyetleri ile ilgili rahatsız edici tacizde bulunmak için e-posta, anlık iletiler, telefon aramaları ve başka iletişim aygıtları kullanır.
Çocuklar "taciz" terimini, sosyal ağları aracılığıyla birisinin etkinliklerini takip etmeyi açıklamak için kullanır. Benim kendi çocuklarım dijital hayatlarını takip ettiğim için beni bile "takipçi" olarak suçluyorlar. Terimi yanlış kullanarak cinsel taciz suçunun ciddi doğasını olduğundan küçük göstermemek gerekir. Büyük bir cep telefonu sağlayıcısının kısa süre önce televizyonda yayınlanan reklamında, çevrimiçi etkinliklerini cep telefonunda takip ederken yatak odası camından gizlice aşık olduğu erkeği gözetleyen genç bir kadın gösteriliyor. Bu reklam espri amaçlı olsa da gerçek hayatta taciz çok rahatsız edici bir durumdur.
İlginç olan nokta, aynı reklamın siber taciz hakkında önemli bir gerçeğe dikkat çekmesidir: Tacizciniz çoğu zaman yabancı değil, tanıdığınız birisidir. Eski bir sevgili, eski bir arkadaş veya sadece sizi ve ailenizi uygunsuz bir şekilde rahatsız etmek isteyen biri olabilir.
Siber Taciz Nasıl Zarar Verir
Siber taciz çok korkutucu olabilir. Arkadaşlıkları, itibarları, kariyerleri, kişinin imajını ve güvenini yok edebilir. Sonuç olarak da gerçek dünyada meydana gelen tacizlere göre kurbanı çok daha büyük bir fiziksel tehlikeye atabilir. Evet, bu çok ciddi bir konu. Aile içi şiddet kurbanları çoğu zaman siber taciz kurbanlarıdır. Onlar da herkesin olması gerektiği gibi, teknolojinin siber tacizi kolaylaştırdığının bilincinde olmalıdır. Bilgisayar ve cep telefonunuzda olup biten her şeyi takip etmek için casus yazılımlar kullanılabilir ve bu da siber takipçilere inanılmaz bir güç ve bilgi sağlar.
Tacizden Korunma İpuçları
Aşağıda doğrudan size, bilgisayarınıza veya ailenize yapılabilecek siber tacizi önlemek için yardımcı olacak olan birkaç ipucu verilmiştir:
Bilgisayarınıza ve cep telefonları gibi Web'e erişimi olan diğer aygıtlara fiziksel erişim konusunda tetikte olun. Siber takipçiler, kurbanlarını izlemek için yazılım ve donanım aygıtları kullanır (bazen siz farkında bile olmadan bilgisayarınız arkasına takılıdır).
Bilgisayardan uzaklaştığınızda her zaman bilgisayar programlarındaki oturumunuzu kapatın ve parolalı bir ekran koruyucu kullanın. Aynı durum cep telefonları için de geçerlidir. Çocuklarınız ve eşiniz de aynı iyi alışkanlıkları geliştirmelidir.
İyi parola yönetimi ve güvenliği konusunda alıştırma yapın. Parolalarınızı hiçbir zaman başkalarıyla paylaşmayın. Ayrıca parolalarınızı sık sık değiştirmeyi unutmayın! Bu çok önemlidir.
Adınızı ve aile bireylerinizin adını aratarak internette sizinle ve çocuklarınızla ilgili ne tür bilgiler bulunduğuna bakın. Sosyal ağları da aramak konusunda çekingen olmayın (arkadaşlarınızın ve meslektaşlarınızın ağları da dahil olmak üzere) ve özel ya da uygunsuz olan her şeyi kaldırın.
Katılmayı planladığınız etkinlikleri gösteren çevrimiçi takvimleri ve seyahat programlarını sosyal ağınızda olsa bile silin veya özel hale getirin. Bu bilgiler bir takipçinin ne zaman nerede olmayı planladığınızı öğrenmesine neden olabilir.
Güvendiğiniz kişilerin dışındakiler ile çevrimiçi paylaşımınızı sınırlamak için tüm çevrimiçi hesaplarınızda gizlilik ayarlarını kullanın. Bu ayarları kullanarak birisi sizin adınızı aradığında profilinizin görünmemesini sağlayabilirsiniz. İnsanların yayınladıklarınızı ve fotoğraflarınızı görmemesi için onları engelleyebilirsiniz de.
Birisinin günlük etkinliklerinizi takip etmek için casus yazılım kullandığından şüpheleniyorsanız ve tehlikede olduğunuzu düşünüyorsanız, yardım almak için kamuya açık bilgisayarlar veya telefonlar kullanın. Aksi takdirde, siber takipçi yardım almaya çalıştığınızı öğrenir ve bu da sizin için daha da büyük bir tehlike oluşturabilir.
Her zaman olduğu gibi birisinin bir kimlik avı saldırısı veya virüs bulaşmış olan bir Web sitesi aracılığıyla bilgisayarınıza casus yazılım yüklemesini önlemek için iyi, güncellenmiş güvenlik yazılımı kullanın. Hangi güvenlik yazılımlarının mevcut olduğunu görmek için cep telefonunuzun uygulama mağazasına gidin. Ya da aygıtınızın platformu için hangi programların mevcut olduğunu görmek için Norton Mobile sayfasını ziyaret edin. Güvenlik yazılımları, aygıtınızda casus yazılımları tespit etmenizi sağlayabilir ve takip edilme riskini azaltabilir.
Çocuklarınıza Öğretin
Çocuklarınıza ne kadar güvenli olduğunu düşünseler de internette kendileriyle ilgili kişisel bilgiler vermemeleri gerektiğini tekrar tekrar hatırlatın. Hiçbir zaman gerçek adlarını, okullarının adını, adreslerini veya yaşadıkları şehri belirtmemelerini söyleyin. Internette telefon numaralarını kesinlikle vermemeleri gerektiğini ve bir yabancı herhangi bir yöntem aracılığıyla onlarla irtibata geçerse sizi hemen haberdar etmelerini söyleyin. Çocuklar siber tacize uğradığında, bunu size anlatmaları için onları teşvik edin. Ebeveyn olarak siber taciz durumunu öğretmene veya okul müdürüne ve durum ciddiyse polise bildirmelisiniz.
Rapor Edin
Siber tacize uğruyorsanız, kanıt olarak kullanılabilecek olan tüm mesaj veya çevrimiçi görüntülerin bir kopyasını saklayın. Çocuklarınıza "print screen" seçeneğini veya ekran görüntülerini kaydetmek için diğer klavye işlevlerini nasıl kullanacaklarını gösterin.
En önemlisi, siber tacizleri polise bildirmekten korkmayın. Birçok polis karakolunun siber suç birimleri vardır ve siber taciz bir suçtur.