GÖZLEM
Bireyi tanıma tekniği olarak gözlem, bir kimsenin, diğer bir kimse hakkında, duyu organları ile bilgi edinme yoludur. “gelişigüzel (doğal)” ve “sistemli (yapılandırılmış)” olarak iki çeşit gözlemden söz edebiliriz. Gözlem verileri, geçerlik ve güvenirliği oldukça zayıf verilerdir. Gözlemcinin tutumları, değer yargıları, inançları, bilincinde olduğu yada olmadığı ihtiyaçları, beklentileri gözlem sonuçlarını etkiler. Örneğin, otoriter bir öğretmen, açık sözlü ve bağımsız bir öğrenciyi saygısız olarak niteleyebilir.
Aşağıdaki hususları dikkate almakla gözlem verileri geçerlik ve güvenirliği artırabilir.
- Gözlem yapmadan önce neyin gözleneceği çok açık bir şekilde saptanmalıdır.
- Belli bir zaman süreci içinde sadece bir öğrenci gözlenmelidir.
- İnceleme konusu olan özellik için “kritik” sayılabilecek davranışlar gözlenmelidir. Örneğin, öğrencinin işbirliğine yatkınlığı veya kendisine verilen işin sorumluluğunu taşıması inceleme konusu ise, kritik sayılabilecek davranışlar gözlenmelidir.
- Öğrenci bir gün boyunca, farklı zamanlarda ve farklı durumlarda kısa süreli gözlenmelidir. Gözlem sonuçlarını gözlenenin gözü önünde kaydetmeden gözlem yapmaya çalışmalıdır. Gözlem biter bitmez, izlenimler ayrıntılı olarak kaydedilmelidir.
- Gözlemci gözlem verilerini kaydederken, yalnız gözlenen davranışları zaman ve yer belirterek mümkün olduğu kadar ayrıntılı bir biçimde yazmalıdır. Gözlem sonucunda erişilen öznel yargılar ve genellemeler, olayların betimlenmesinden sonra ve onlardan ayrı olarak kaydedilebilir.
Gözlem Formu indirmek için tıklayınız!