Periton, karın içindeki organları ve karın duvarını incecik bir zar tarzında örten dokudur. Bu dokuda oluşan hasarlar (operasyon sonrası, travma vs..vs..), geçirilen iç organ enfeksiyonları ve endometriyozis, yapışıklıklara (adezyonlara) sebep ve neden olabilir. Yapışıklıklar da yumurtaların kanallara ulaşmasını veya kanal içinden rahime doğru ilerlemesini engelleyebilir. Bu konunun değerlendirilmesi ve tedavisinde laparoskopik girişimler kullanılır.
Üreme çağındaki kadınlarda oldukça sık karşılaşılan endometriyozis rahim içini döşeyen dokunun (endometriyum) başka bir bölgede (örnek; yumurtalıklar, karın içi vs..) bulunması halidir. Adet kanaması sırasında bu dokudan da kanama olduğundan kesin olarak şiddetli ağrı oluşabilir. Ayrıca bu kanamanın verdiği hasara bağlı olarak cinsel temas sırasında ve değişik zamanlarda mutlaka kasık ağrısı gelişebilir. Bu hastalık yumurtalıklarda koyu kahverengi renkli ve çikolata kisti olarak bilinen kist oluşumlarına da yol açmaktadır.
Bu kistler laparoskopik cerrahi ile çıkarılabildikleri gibi hasarlı dokuları ve endometriyozis odaklarını yakmak (koter, lazer) mümkün olabilmektedir. Çok Daha hafif durumlarda ilaç tedavisiyle de sonuç alınabilmektedir. Bu tedavi yöntemleriyle hastalığın gelişimi durdurulabilmekte ya da geriletilebilmekte ise de kesin olarak gebelik oluşmayabilir. Bu durumda çocuk sahibi olabilme şansı kesin olarak tüp bebek yöntemi ile yakalanabilir.
Doç. Dr. Kubilay VİCDAN
Kadın Hastalıkları ve Doğum