NEVZAT SAYIN
VitrA'dan Haberler 23.10.2017
Denizli kent merkezine yeniden yeni bir gözle bakma şansınız oldu diyelim. Kentsel canlılığın artırılabilmesi için bir mimar olarak kurgulamaya "ne"lerden ve "nereler"den başlardınız?
İyi bir şey yapmak için iyi bir fikrinizin olması gerekir. Öncelikle "Bu şehirde ne yok?" diye sorardım. Denizli'de; para var, endüstri var, okullar var, trafik var, alışveriş var… Olmayan bir tek şey var: Haz. Antikiteyi bu kadar iyi yaşamış bir şehirden Dionysoscu anlayışı çıkardığınız zaman geriye sadece Apolloncu akıl kalır. Bu da çok fazla bir işe yaramaz. Ben bir müzenin bahçesindeki kafede bir kadeh içki içemiyorsam, burada bir sorun vardır. Her yer böyle olsun demiyorum ama hiçbir yerde olmaması da büyük bir sorun. Bu tür detaylar şehrin dışına atılıyor. Ama ben turist olarak şehrin merkezinden uzaklaşmak istemiyorum. Bu çok önemsiz bir ayrıntı gibi gelebilir ama o kadar önemli ki… O nedenle Apolloncu ve Dionysoscu aklın mutlaka birleşmesi gerekiyor. Ancak o zaman şehir merkezi bir "şehir merkezi" olabilir.
Kamusal alanın tanımını "halkın karşılaştığı alan" olarak yaparsak, sizce Denizli kent merkezindeki en önemli kamusal alan neresi? Kent merkezinde gerçekten işleyen yeni bir kamusal mekan yaratmak istesek, bu mekan merkezin neresinde ya da hangi yapıların çeperinde olurdu?
Bu kamusal alan meselesi biraz yanlış anlaşılmış bir konu. Bence şehrin birçok alanı kamusal alan değil, kolektif özel alan. Yani birbirine benzeyen türdeş insanların ya da grupların bulunduğu yerler. Benim kamusal alandan anladığım şey; mülkiyetten değil, haktan çıkan bir şey. Yani Peynirciler Çarşısı’na elimi kolumu sallayarak girebiliyor, çıkabiliyorsam ve bu sırada elimde ya da çantamda ne var diye durdurulmuyorsam, orası bal gibi de kamusal alandır -mülkiyeti başka insanların olsa bile. Şehre böyle baktığınız zaman, özel kolektif alanların birbirlerine geçirgenliği, kamusal alanların da çokluğu ve akışkanlığı en önemli konu. Dolayısıyla Denizli'nin şansı şu; yayalaştırılmaya çalışılan Enver Paşa Caddesi bence hala bir potansiyel taşıyor ama bir yandan da kinetik hale geçememiş durumda...