Bal hasadı korkutucu bir süreç gibi görünebilir ancak doğru tedbirleri alırsanız ve aşağıdaki adımları takip ederseniz, harcadığınız çabaya değecektir.
Peteği Çıkarma
-
Hasat için doğru zamanı seçin.
Güneşli bir günde, arılar saat 9:00 ila 16:00 arasında yemek aramak için dışarıda olurlar. Böylece hasat için daha az arıyla başa çıkmanız gerekir.
- Hasat sezonunun zamanı, balınızın verimi ve kalitesinde büyük fark yaratabilir. Yazın sonu ve Sonbahar başında, arılar kraliçelerini beslemek için bal üretmeyi bırakır, dolayısıyla peteklerde daha fazla boş küme kalacaktır. Bu nedenle, genellikle hasat zamanı için daha erken bir sezon seçmelisiniz.
- Hasat, birincil nektarın akmasından 1-2 hafta sonra olacaktır. Bunu çevrenizdeki profesyonel arıcılara sorarak ya da yaz ortalarında her gece kovanınızı tartarak saptayabilirsiniz. Kovanın ağır olması nektarın akacağına delalettir.
-
Koruyucu kıyafetlerinizi giyin.
Kovandaki peteği sökerken arıların saldırısından tamamen korunmanın hiç bir yolu yoktur. Bu yüzden hasada niyetlendiğinizde tam bir arıcı kıyafeti giymeniz önerilir.
- Minimum olarak, en azından dirseklerinize kadar ulaşan kalın eldivenler, örtülü bir şapka ve arı geçirmez bir tulum bulunduğundan emin olun. Ayrıca uzun kollu bir gömlek ve uzun bir pantolon giymelisiniz.
- Eğer arıcılık konusunda ciddiyseniz, profesyonel bir arıcı kıyafeti alabilirsiniz.
-
Körük dumanını, nazikçe arılara verin.
Körüğü yakın ve kovanın arkasına doğru ilerleyin. Dumanı kovanın girişine üfleyin, kovanın üst kısmını dikkatlice kaldırıp dumanı açılan deliğe de üfleyin.
- İşlem sırasında arılar kovanın aşağılarına doğru hareketlenip üst kısımdaki peteklerden uzaklaşacaktır.
- Körük aslında içi gazete kağıdı dolu bir tenekedir. Gazete kağıdını yakarak duman üretir ve ürettiği dumanı ağzından dışarı pompalar.
- Duman kovanı kapladığı zaman, arılar kovan yanıyormuş gibi davranır. Kendilerine bal depolayıp uyuklayacaklardır. Bu durum onların kovanın dibine çökmesini ve siz hasatla uğraşırken daha az mücadele vermelerini sağlar.
- Dumanı olabildiğince az kullanın. Duman, balın tadını kötüleştirebilir, hatta arıların çoğu yerleşmişken kovanı dumanla boğarsanız, son hasadınızın tadını mahvedebilir.
-
Kovanı açın.
- Kovan aracı kullanarak kovanın üst kısmındaki iç köşeleri sökün. Bu araç küçük bir levyeye benzer. Onu kapağın altına kaydırın ve aşağı doğru çekerek iç kapakları kaldırın.
- Arılar, “propolis” adı verilen metaryelle kovanlarının kenarlarını mühürlerler. Bu mühür son derece kuvvetlidir. Yukarıdaki şekilde ekstra bir alete ihtiyaç duymadan bu mührü sökebilirsiniz.
-
Arıları çıkarın.
- Hala bir kaç arı planınızı bozmak için çerçevede geziniyor olabilir. Bu arıları çıkarmak için kullanabileceğiniz en güvenli metodlardan biri biraz gazdır bir diğeri de elektrikli üfleyici.
- Eğer elektrikli üfleyiciniz yoksa, özel “arı fırçası” kullanarak arıları tam anlamıyla çerçeveden süpürmelisiniz. Arı fırçası riskli olabilir, fırçalar arıları tahrik ederek herhangi birine saldırma eğilimi verebilirler.
- Eğer herhangi bir arı siz onları çıkarmadan bala düşürse, düşen arıları elinizle baldan kurtarmalısınız.
-
Petek şapkasını kaldırın.
- Petek çerçevesi balmumuyla kaplanmış olacaktır. Şapka sökücü bıçak, çatal ya da yağ bıçağı kullanarak balmumu ve şapkayı peteğin çerçevesinin her iki tarafından da kurtarın.
- Eğer yedek çerçeveniz varsa bütün çerçeveyi sökerek peteği balmumundan kurtarma işlemini kovanın dışında yapabilirsiniz. Eski peteği söktükten sonra yedek peteği kovanın içerisine koyun. Bu kızgın arılara maruz kalmamanız için tavsiye edilen yöntemdir.
-
Peteği kapalı bir odaya alın.
Eğer peteği hava alan bir yere bırakırsanız, çevredeki diğer arılar kokusunu alacak ve peteğin çevresine toplanmaya başlayacaktır. Balınızı çalar ya da güzel bir ziyafet çekerler, böylece hasat daha zor olur ve daha az başarıya ulaşır.
- Peteği kovandan çıkardıktan sonra kısa süre içerisinde işlemelisiniz. Çıkardığınızda ba kısmen sıvı olacaktır. Eğer öylece durmasına müsade ederseniz sertleşmeye başlar.
- Siz işlemeden önce bal sertleşmeye başlarsa, sıcak bir yere alın, güneşli bir yerde bir kaç dakika ısınsın ve sıvı durumuna dönsün.
Ekstraktör ile Balı Ayırma
-
Çerçeveyi ekstraktör içerisine yerleştirin.
- Elektrikli ve manuel modelleri mevcuttur. Hangi modeli kullandığınız farketmeksizin, petek çerçevesini ya da çerçevelerini direk makine varilinin içerisine yerleştirmelisiniz. Çekerek ya da iterek çerçeveleri içeri sokun.
- Makine içerisindeki çerçeveleri korumak için takip etmeniz gereken method modelden modele değişmektedir. Kullandığınız modelin talimatlarını takip ettiğinizden emin olun ya da nasıl çalıştığını anlamaya çalışın.
-
Çerçeveleri çevirin.
Elinizle manivelayı çevirin ya da makineyi açarak motorun çalışmasını sağlayın. Ekstraktör çerçeveleri çevirirken, bal makine varilinin duvarlarını hücum edecektir. Böylece bal yavaşça dibe süzülür.
-
Balı tülbentten geçirerek süzün.
Toplama kavanozunun üzerine bir kaç tülbent yerleştirin. Kavanozu ekstraktörün altındaki musluğun altına yerleştirin. Musluğu açın ve bırakın bal tülbentten süzülsün.
- Bu süzme işlemi ekstraktördeki işlem sırasında balın içerisine düşen petek parçacıklarını, balmumlarını ve başka çöpleri süzecektir.
- Çıkarma ve süzme işlemleri bir kaç saat alacaktır, sabırlı olmaya çalışın.
Ekstraktör Kullanmadan Balı Ayırma
-
Peteği büyük bir kaba alın.
- Çerçeveyi şimdiye kadar çıkarmadıysanız, şimdi çıkarın. Peteği kabın içerisine sığabileceği kadar parçaya ayırın.
- İşlemin bu aşamasında genellikle peteği elinizle kolayca kırabilirsiniz.
-
Petek pelte olana kadar ezin.
Büyük bir ezici kullanarak kalın bir pelte halini alıncaya kadar peteği ezin. Petek elle ayrılamayacak kadar parçalanmış olmalı.
-
Petekteki balı süzün.
Toplama kavanozunun üzerine, germe naylon torba ya da bir kaç kat tülbent yerleştirin. Süzme mekanizmasının içine peteği dökün ve balın yavaş yavaş ayrılarak kovanın içerisine süzülmesine müsaade edin.
- Bu işlemin tamamlanması saatler alabilir.
- Eğer bu işlemi hızlandırmak istiyorsanız, çoktan pelte haline gelmiş peteği süzgeç içerisinde ellinizle ezin. Bu işlem son derece karışık olabilir ve süzme süreci hala epey uzun olacaktır.
- Ezilen bazı petekler hazırlanma kovasından çıkmayabilir. Eğer bu olursa kovanın dibindeki peteği sökmek için bir kazıyıcı kullanmanız gerekir.
Balı Paketleme
-
Kabınızı sterilize edin.
- Kullanmayı planladığınız kavanoz ya da şişeleri sıcak, sabunlu suyla yıkayın. İyice duruladıktan sonra tamamen kurutun.
- Cam ya da plastik kap kullanın.
- Kaplar daha önce kullanılmamış olsa bile balın kirlenmemesi için iyice temizleyin.
-
Balı şişeleyin.
- Balınızı kaşık ya da bir huni ile hazırladığınız kabın içerisine dökün. Kavonoz ya da şişenizi hava geçirmeyecek şekilde kapatın.
- İlk paketleme sonrasında kavanozdaki balınızı bir iki gün izleyin. Eğer herhangi bir çöp kalmışsa iki üç gün içerisinde kabın yüzeyine çıkacaktır. Çöpleri temizleyin, ardından uzun süreli depolama için kavanozu mühürleyin.
-
Depolayın ve keyfini çıkarın.
- Doğal, organik bal genellikle düzgün mühürleme ve oda sıcaklığıyla aylarca saklanabilir.
- Topladığınız bal miktarı petek büyüklüğüne, arıların sağlığına, hasat sezonunun zamanına ve sezonun genel başarısına göre değişecektir. İdeal şartlarda bir petekten, 3-1/2 libre (1.6 kg) civarında bal alabilirsiniz.