Soru İşareti (?) Nedir, Görevleri Nelerdir? Tarihte İlk Ne Zaman Kullanıldı?
Soru İşareti (?) Nedir?
Soru anlamı taşıyan, merak uyandıran cümlelerin sonuna eklenen noktalama işaretine soru işareti (?) adı verilmektedir. Soru işareti bazı durumlarda bilinmeyen tarihleri, rakamları ve durumları bildirmek için de kullanılabilir. Bu durumlarda genellikle parantez içinde verilmektedir. Soru işareti kendinden önceki sözcüğe bitişik yazılmaktadır. Ayrıca kendinden sonra gelen sözcükle arasında boşluk bulunmaktadır. Soru işaretinden sonra cümleye büyük harfle başlanır.
Soru işareti her ne kadar tek görevi var gibi dursa da birçok görevi içinde barındırmaktadır:
1. Soru bildiren karşılığında bir yanıt beklenen çekimli cümlelerin sonuna soru işareti eklenmektedir.
Soru eki olan “-mi” edatının bulunduğu cümlelerin bir kısmında da bu işaret kullanılır. Ancak “-mi” edatının bulunduğu her cümle sorun anlamı vermez. Bu cümlelerde soru işareti kullanılmaz.
2. Bazı karşılıklı konuşma bildiren cümlelerde kullanılır. Bu cümlelerde herhangi bir çekimleme yapılmaz. Ancak soru sorulmaktadır. Bu sebeple soru işareti (?) eklenir.
3. Şüpheli yerler, tarihler ve durumlar için soru işareti kullanılmaktadır.
4. İnanılmayan, itimat edilmeyen ve kesin olmayan sözlerden sonra soru işareti parantez içinde kullanılmaktadır.
5. Cevap beklemeden kurulan cümlelerde, yani sözde soru cümlelerinde, soru işareti kullanılmaktadır. Bu cümlelerin cevabı aslında içindedir. Cevap söyleyen kişi tarafından bilinmektedir. Ancak soru şeklinde ifade edildiği için yine soru işareti kullanılmalıdır.
Tarihte İlk Ne Zaman Kullanıldı?
Soru işareti, Antik Yunan’dan bu yana kullanılagelmiştir. Ara ara kullanılmadığı görülse de ilk zamanlar, retorik için kullanılmıştır. İlk hali, ters şekildedir. Osmanlı Türkçesi döneminde, Tanzimat döneminden bu yana kullanılagelmiştir. Osmanlı Türkçesinde istifhâmiyye olarak geçer.