Dayanıklılık bu işler için gizli bileşen gibidir.
Julia Child, Mastering the Art of French Cooking adlı yemek kitabını yayınladıktan bir yıl sonra, The French Chef televizyon programını 50 yaşında başlattı.
Ray Kroc, 52 yaşında McDonald’s’ı franchise vermeye başladı.
Estelle Getty, 58 yaşında ilk çıkışını Broadway’de yaptı, ardından 60’larında The Golden Girls için arka arkaya yedi Emmy adaylığı elde etti.
Bunların hepsi açıkça istisnai 50 yaş üstü başarılardır, ancak daha mütevazı bir şey hedefleseniz bile, başarı için psikolojik formülün yaşlandıkça nasıl değiştiğini anlarsanız, başarma olasılığınız daha yüksek olacaktır.
Psikologlar, başarı olgusunun cesaret, tutku ve gelişen bir zihinle beslendiğini uzun zamandır söylüyorlar. Norveçli psikolog Hermundur Sigmundsson, tutkunun açık arayla en önemli psikolojik faktör olduğunu söylüyor ancak bu erken yaşlarda zirveye çıkıp daha sonra düşebiliyor. Bunu çocukların erken yaşlarda takıntılı oldukları şeylere bakarak da anlayabiliriz:
İlk başta dinozorlarla oynarlar
Daha sonra kamyonlara geçerler
Ve daha sonra ise Minecraft gibi oyunlar ile zaman geçirirler.
Bu aşama aşama giden şey çocukluk döngümüzde olduğu gibi, hayat döngümüzde de geçerli. Bu yüzden bir “şirket kurma” aşamasına yaklaştığımızda başarı tarifindeki “tutku” bileşeni azalıyor. Sigmundsson bunu, “Belki başarabileceğinizi düşünmeyi azaltıyorsunuzdur” diye yorumluyor.
Ancak dayanıklılık, orta yaşlarda yükselir ve diğer bazı yararlı entelektüel özellikler gibi 70’li yaşlarda zirveye ulaşır. Belirli bir zaman içinde 48.000 kişinin bilişsel becerilerini izleyen Harvard ve MIT araştırmacıları, üniversiteden ayrıldığınızda zihinsel işlem hızının zaten düşüşte olduğunu, diğer insanların duygusal durumunu ve kelime bilginizi, kavrayışınızı ve yeteneğinizi algılama yeteneğinizin geliştiğini keşfetti. Kısa süreli hafızanın 35 yaşından sonra azalmasına rağmen, zihnin gerçek ve bilgi birikimi emeklilik yaşı civarında zirve yapar. Pek çok yönden, işte bu zaman harekete geçmek için en uygun zamandır.
Yine de bu durumda azalan tutkunuzun ve hevesinizin üstesinden gelmeniz gerekecektir. Tüketici odaklı bir çevrimiçi finans şirketi olan Starling Bank’ın kurucusu ve icra kurulu başkanı olan 60 yaşındaki Anne Boden, bu esnada bir miktar cesaretin yardımcı olabileceğini söylüyor. Bir şirket kurarken, “zamanınızın çoğunu insanları size inanmaya ve size para vermeye ikna etmek için harcıyorsunuz” diyor. “Bu deneyimin yanında cesaret de getiren bir şey.”
Boden hiçbir zaman hırsını kaybetmemiş, çeşitli finans şirketlerinde görev almış ve nihayetinde İrlanda’nın en büyük kredi kuruluşu olan Allied Irish Banks Plc’nin baş işletme sorumlusu olarak hizmet vermişti. Bu arada, bankaların müşterileri gerçekten öne ve merkeze koymadığını sık sık hissetmişti. Bu yüzden, elli yaşı geçerken, bunu kendisi yapması gerektiğine karar verdi. “‘Bir banka kuracağım’ sözünü ilk kez söylediğimde, ağzımdan çıktıklarına inanamadım,” dedi. Ama bunu defalarca söyleyerek bu fikirle daha rahat hissettim. Kısa süre sonra, “Banka kuracak bir kadın gibi hissettim kendimi” diyor.
Böylesine bir kararlılık olağandışı olabilir, ancak cesur bir adımla girişilen tüm bu kariyerlerin başarısı aynı şekilde olağan değildir. Örneğin, Joy Behar lise öğrencilerine İngilizce öğreten ve 1997’de ABC resepsiyonisti ve yapımcısı olarak çalışan biriydi. Sürat Pateni sporuna 67 yaşında başladı ve şu anda 85 yaşında usta bir dünya şampiyonu. Yaşamın ateşini yanık tutmak için bu başarıların hepsi “mümkün” diyor Sigmundsson.
Belli bir Yaştan Sonra Yaşam Ateşini Nasıl Harlayabiliriz?
- Yaptığınız şeye bir mana sunun
Yarım asırı geçtikten sonra, zorlayıcı bulmadığınız işlerden kaçının. Pandemi, bu tarz şeyler için mükemmel bir fırsat sunar. Boden, “Bir işi kaybettiğinizde, büyük bir risk alma fırsatına sahip olursunuz” diyor. “Geçmişteki girişimlerinizden tüm deneyimlerinizi alın ve onları gelecekte kullanın.”
- Hareket edin
Sigmundsson, “Beyninizi daha işlevsel tutmak için fiziksel aktivite çok önemlidir” diyor. Çalışmaları, bu makalede adı geçen herkes de dahil olmak üzere, başarılı yaşlı insanların fiziksel olarak aktif olduğunu gösteriyor. Yürümek, yüzmek, yoga yapmak, bisiklete binmek veya ağırlıklar gibi çoğu şey işe yarayacaktır.
- Zayıflıklarınızla yüzleşin
Hangisi sizde en az: cesaretiniz, tutkunuz veya büyüme zihniyetiniz? Kendinizi, onu destekleyen insanlarla çevreleyerek en zayıf özelliğinizi geliştirmeye yardımcı olun. Girişimcilik tutkunuz azalırsa, hevesli bir iş ortağı bulun ve bir kuluçka programına katılın. Rüyalarınızda görmeye devam ettiğiniz romanı yazamayacağınızdan korkuyorsanız, haftalık bir yazma grubuna katılın ve bir kitap koçu tutun.
- İşin ötesinde
Bilişsel işlevinizi geliştirebilecek tamamen yeni beceriler öğrenmek işin gerçekten ötesinde. Çünkü zihniniz ne kadar genç olursa sizin için o kadar iyi. Bir ömür perküsyon çaldıktan sonra, Sigmundsson 50 yaşında bas gitarı aldı. “Müzik grubumun bir basçıya ihtiyacı vardı,” diyor. “Şimdi 55 yaşındayım ve bu değişiklikten de oldukça memnunum.”
Çeviren: Zilan Demir