Sokaklar ülkenin aynası
29 Ekim 2001 22:00
Sokaklar ülkenin aynasıÖzcan ÖzerSokaklarda, çöp bidonlarında ekmek kavgası verenlere, işini yitiren işsizler, çocuklarını okutmaya çalışan analar, okumaya çalışan çocuklar ve okuyamayan çocuklar ekleniyor her gün. Sokaklar, ekonomik krizin faturasının kime kesildiğinin en açık göstergesi.Adana merkez ve kenar caddelerinde çöplerden kâğıt, plastik gibi maddeleri toplayarak satan çocuk, genç ve yaşlılar, kaynağını IMF politikalarından alan sefalete isyan ediyorlar: "Başımızda devlet olsa..." diye başlayan cümlelerle.
Okul çıkışı sokaklara dökülen çocuklardan biri o; ama 50 yaşındaki annesiyle çöplerde ekmek arıyor. Okula gidemeyen pek çok yaşıtı da aynı durumda. Krizin faturasını ödeyenlerin kim olduğunun göstergesi onlar!
Önce okul, sonra sokaklarŞevkiye Batoh, 50 yaşında. Kızıyla birlikte öğleden akşama kadar Adana sokaklarında çöplerden kâğıt topluyor. Kocası bir buçuk yıldır hastaymış. O öğleye kadar kocasına bakarken, kızı okula gidiyor. Öğleyin o kocasını evde bırakıyor; kızı okulunu bitiriyor ve yollara düşüyorlar. Akşama kadar kazandıkları para ancak iki üç milyon. Evin masrafları ve kızın okul parası karşılanıyor bu parayla. "Devlet olsa ben bu yaşta, bu işi yapar mıyım?" diye soruyor Batoh.
Geçim yükü sırtlarında14 yaşındaki Cengiz Kıpça, çok aradığını, ama iş bulamadığını söylüyor. Geçinmek için bu işi yapmak zorunda olduğunu belirtip, ekliyor: "Sabah saat yediden gecenin onbirine kadar topladığım kâğıtlar karşılığında üç dört milyon para veriyorlar." Babası çalışamadığı için ailesinin geçim yükü onun sırtında. Bu yüzden o da, üç kardeşi de okuyamamış. "Şehirde geçinmek zor, köyden dedemden gelen yardımla ayakta durmaya çalışıyoruz" diyor. Yaşı 18 olan Duran Öz ise, dört yıldır bu işi yapıyor. Öğrenimini ilkokul üçte bırakmak zorunda kalmış. Sabahın altısından akşamın dokuzuna kadar kâğıt topladığını kaydeden Duran, "Yazın sıcaktan kışın ise soğuktan dolayı kâğıt toplamamız iyice zorlaşıyor" diyor.Zabıtalar tarafından caddelere ve sokaklara girmelerine izin verilmediğini belirten Duran, kimi zaman haral denilen çöp toplama çuvallarına elkonulduğunu anlatıyor. Dayak ve hakarete maruz kaldıklarını belirten Duran, bu işte yalnız çocuklar değil, ev geçindirmek zorunda olan büyüklerin de olduğunu söylüyor.
10 yaşından beri...4 yıldır bu işi yapan bir çocuk Osman Akdoğan, Hakkârili ve okuma yazması yok. Aile durumu kötü olduğu için hiç okula gidemediğini söyleyen Akdoğan, "Bu işe başladığımda 10 yaşındaydım şimdi ise 14 yaşındayım" dedi.Sabahın köründe yollara koyulup gecenin geç saatlerine kadar kâğıt topladığını anlatan Akdoğan, "100 kilo kâğıt toplayabilirsem dört milyon para alıyorum, Zabıtalar tarafından arabalar elimizden alınıyor ve biz evimize hiç para götüremiyoruz" diyor.
www.evrensel.net