7 Haziran 2015 Genel Seçimleri ile ilgili olarak seçimden önce, 28 Ocak 2015 tarihli “İçimizdeki Yunanistanlılar” başlıklı, (http://webunya.com/icimizdeki-yunanistanlilar), 16 Mayıs 2015 tarihli “7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (1)” başlıklı, (http://webunya.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-uzerine) ve 26 Mayıs 2015 tarihli “7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (2)” başlıklı, (http://webunya.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-uzerine-2), 6 Haziran 2015 tarihli “7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (3)” başlıklı, (http://webunya.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-uzerine-3-hdp-baraji-gecer-mi) yazı olmak üzere toplam 4 yazı yazmıştım. Bu yazılarda özetle şu öngörülerde bulunmuştum: 7 Haziran Seçimlerinde;
- Sol bir partinin iktidar olması mümkün değildir. (Kastedilen sol bir partinin tek başına ya da koalisyonun büyük ortağı olarak iktidar olamayacağıdır. Yoksa koalisyonun küçük ortağı olarak hemen her partinin iktidardan pay alma potansiyeli vardır. Üstelik küçük partilerin bu konuda şansı daha yüksektir. Çünkü hükûmeti kurmak için gerekli olan 276 milletvekiline sahip olamayan büyük partiler anılan sayıya ulaşabilmek için ihtiyaç duyacakları milletvekili sayısı azaldıkça daha kolay pazarlık yapabilecekleri küçük partilere yönelirler. Bu durum doğrudan hükûmet sistemi (Parlamenter Hükûmet Sistemi) ile ilgili bir konudur.)
- Demokratik ilkelere uygun olarak yapılacak 7 Haziran seçimlerinde AK Parti son 13 yıldır olduğu gibi tekrar tek başına iktidar olacaktır.
- CHP ve MHP’nin oylarında kayda değer bir artış yoktur. Hatta bir miktar düşmeden bile söz edilebilir.
- Normal şartlarda çok dar ve kısır bir seçmen kitlesine hitap eden HDP’nin barajı geçip geçemeyeceğini tartışmak dünyanın en komik tartışmalarından birisidir. Ne var ki 6 Haziran 2015 tarihli “7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (3)” başlıklı, (http://webunya.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-uzerine-3-hdp-baraji-gecer-mi) yazımda da belirttiğim kimi nedenlerden dolayı, bu seçimlerde anılan yöndeki tartışma en anlamlı tartışma haline gelmiş; HDP de en kilit parti konumuna yükselmiştir. Ancak HDP’nin barajı geçemeyeceğini düşünüyorum.
- Seçime katılma oranının yüzde 85 ve üzeri olacağı tahmin edilmektedir.
Ve son yazımı “…demokratik ilkelere uygun olarak yapılan seçimlerde (serbest oy, genel oy, eşit oy, serbest propaganda, seçmen iradesinin serbestçe oluşması, seçmen iradesine hukuk dışı yollarla müdahale edilmemesi vs.) daha önce başta CHP ve MHP olmak üzere diğer partilere oy veren müzmin AK Parti karşıtlarının ve klasik-kemikleşmiş (kürt-sol-milliyetçi) HDP seçmeninin toplamının HDP’nin yüzde 10’luk seçim barajını geçmesine yetmeyeceği kanaatindeyim. Seçime katılımın yüzde 80 lerde olacağı düşünülürse (ki bu oranın yüzde 85 üzeri olacağı tahmin ediliyor) HDP’nin barajı geçmek için 1.000.000 ek oya ihtiyacı bulunmaktadır. HDP’nin barajı geçmesi için ihtiyaç duyacağı ek oy alacak potansiyeli bulunmamaktadır. Ayrıca seçime katılım oranı yükseldikçe HDP’nin barajı geçme ihtimali imkânsızlaşmaktadır. HDP’nin seçime parti olarak girmesinin kumar oynamak olduğunu ve bu kumarı kaybedeceğini düşünüyorum. Yine de en doğrusunu 7 Haziran 2015 tarihi saat 21:00’e doğru öğreneceğiz. Keyfiyet bundan ibarettir. Bu konuyla ilgili olarak 8 Haziran 2015 tarihindeki yazımda görüşmek üzere…” (6 Haziran 2015 tarihli “7 Haziran 2015 Genel Seçimleri Üzerine (3)” başlıklı, (http://webunya.com/7-haziran-2015-genel-secimleri-uzerine-3-hdp-baraji-gecer-mi) yazı) sözleriyle bitirmiştim.
Bu öngörülerimden bazıları gerçekleşirken bazıları gerçekleşmemiştir.
- Resmi olmayan sonuçlara göre herhangi bir sol parti hükûmeti kurmak için yeterli olacak milletvekili sayısına ulaşamamıştır.
- AK Parti 13 yıldır sürdürdüğü tek başına iktidarını kaybetmiş; muhtemelen iktidarına koalisyonun büyük ortağı olarak devam etmek zorunda kalacaktır. Anılan partideki kan kaybının en fazla yüzde 10 olacağı düşünülmüş ve en az yüzde 45 oy alacağı hesap edilmişti. Ne var ki düşüş yüzde 20 olmuş ve alınan oy oranı yüzde 41’i bile bulmamıştır.
- CHP’de yaklaşık yüzde 4 düşme söz konusudur. Anılan parti 12 Haziran 2011 Genel Seçimlerinde yüzde 25,98 oranında oy alırken, bu oran 7 Haziran 2015 seçimlerinde yüzde 24,96 olmuştur. MHP ise oy oranını yüzde 13,01’den 16,29 yükseltmiştir. Buna bağlı olarak milletvekili sayısı da 53’ten 80’e çıkmıştır.
- Seçime katılım oranı yüzde 86,63 olmuştur.
- HDP ise barajı geçmekle kalmamış, yüzde 13,12 oy oranıyla rekor kırmıştır. Herhalde seçimin en başarılı ya da tek başarılı (MHP bir yana bırakılırsa. Çünkü kökleri çok eskilere dayanan bir partidir ve sözgelimi 18 Nisan 1999 seçimlerinde yüzde 17,98 oy oranını görmüş bir partidir) partisidir.
Görüldüğü üzere 7 Haziran seçimlerinde en büyük sürprizi HDP yapmıştır. Ben yine de HDP’nin seçimlere parti olarak girerek kumar oynadığını düşünüyorum. Ne var ki, bu kumarı kaybetmemiş; kazanmıştır. Ancak bu kumarı kazanmasında kimi etkenlerin itici rol oynadığını düşünüyorum. Bu etkenlerden en önemlisi, benim seçimlerden önceki öngörülerimde fazla dikkate almadığım, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde seçmen iradesinin hiçbir şekilde serbestçe oluşmadığı ve dolayısıyla da seçmen iradesinin sandığı sağlıklı yansımadığıdır. Üstelik bu hemen bütün seçimlerde böyledir. Anılan bölgede seçmen kitlesi uzun yıllardır terör örgütleriyle başbaşa bırakılmıştır. Ayrıca özgür bırakmak ile başıboş bırakmak arasındaki çizgi de epey aşılmıştır. Zaman zaman kimi kamu görevlilerinden duyduklarımın az bile olduğunu yeni yeni anlıyorum. Anılan bölgede devlet otoritesi oldukça zayıflamıştır. İnsanlar göstere göstere seçimlerde hile yapmakta; ellerinde tomar tomar oy pusulalarıyla fotoğraf çektirip internette paylaşmaktadırlar. Seçmen alenen tehdit edilmekte, buna ilişkin videolar internette yayınlanmaktadır. Kuşkusuz bunun sorumlusu gereken tedbirleri almayanlardadır. İktidar partisi yetkililerinin bazıları Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde müşahitlerinin tehdit edildiğinden ve müşahit bulamamaktan yakınmaktadır. Hal böyle olunca siz iktidar partisi olarak hangi hizmeti götürürseniz götürün anılan bölgedeki seçmenden bunu olumlayan bir yaklaşım görmeniz mümkün değildir.
Diğer taraftan özellikle anılan bölgede seçimlerde seçmen iradesinin sandığa tam ve doğru yansımasını sağlayıcı hiçbir hukuki tedbirde alınmamaktadır. Buna ilişkin bir AK Parti milletvekilinin kanun teklifi mecliste görüşülemediğinden KADÜK kalmıştır. Herhalde genel kurul gündeminin yoğunluğundan anılan hukuki tedbirler alınamamıştır.
İşte Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerindeki seçmen iradesinin sağlıklı olarak sandığa yansımaması, AK Parti’nin son söylemleriyle hem kürt seçmenini hem de milliyetçi seçmenini kaybetmesi, yine AK Parti’nin söylemleriyle kendisine karşı muhalefetin bir blok olarak hareket etmesine neden olması, müzmin AK Parti karşıtlarının çözümü (AK Parti’nin tek başına iktidarından kurtulmanın çözümünü) HDP’nin barajı geçmesinde bulması nedenleriyle bugünkü tablo oluşmuştur. (Ayrıca bir anket şirketinin yetkilisi 5 Haziranda HDP’nin Diyarbakır mitingi öncesi gerçekleşen patlamanın, HDP’nin oylarını 2 puan yukarı çektiği değerlendirmesinde bulunmuştur)
Hükûmet senaryolarıyla ilgili olarak sonraki yazıda görüşmek üzere…