"...dinlenip de uykusunu alamamış yorgun insanlar..."
'Ana'yı okurken Rusya'nın keskin ve acı soğuğunu; o soğuktan sonra titreyen bacaklar ile tek odalı köy evindeki semaver çayı ile ısınmayı; gri kirli havası, boğuk makine gürültüsü; tütün dumanı ve kokusuyla birlikte fabrika işçilerinin ayaklanma için verdiği mücadeleyi ve yorgunluğunu hissettim; İstanbul'da şehrin ortasında, yazın en sıcak günlerinden birinde.
'Ana'yı okurken bir ananın evladı için vazgeçebildiklerini; mücadele edebileceklerini; katlanabildiklerini; hüzün,gurur ve korkuyu aynı anda hissedebildiğini gördüm; odamda, saat bilmem kaçta, günün birinde.
'Ana'yı okurken soğuk kış gecelerinde uzun yollar yürüdüm; fabrika makinelerinin keskin düdüğü ile sonu yokmuşçasına, karın tokluğuna sömürüldüm, çamurlu meydanlarda öfkeli ve cahil toplumun kavgalarını izledim.
”Ne bite ne de pireye benzer düşünce dediğin. Sıçradığı zaman tutamaz, yürüdüğü zaman alıp ezemezsin parmaklarının arasında."
Dikkat: Bu incelemede dönemin Rusya politikası ve sosyalizmin yükselişi değerlendirmeye alınmamış, yalnızca toplumun sosyolojik yapısı incelenmiştir. Ana Maksim Gorki