Fotoğrafta (soldan sağa): Liliya Litvyak, Ekaterina Budanova, Maria Kuznetsova
Savaşın geçmişine karşı, pek çok kahramanı ile, savaş pilotlarının başarıları birbirinden ayrılıyor. Görünen basitlik ve hatta biyografilerin benzerliğine rağmen, ebedi sorular kaderlerinde yatmaktadır: Yüce prensiplerini besleyen, zayıf olan bu kadınların güçlü yanlarında ne gibi idealler vardı?
Eylül ayının başlarında, Saratov bölgesindeki Engels şehrinin havaalanında yılın 1942'i, savaşın çoğu gibi gizemle kaplanmış erken toplantılar gerçekleştirdi. Stalingrad cephesinde - savaş pilotları olarak eğitilmiş, savaşın kalınlarına uçmaya hazırlanan sekiz cesur kız.
Komisyonun toplandığı binayı yüzlerce gönüllü kuşattı. Kızların her biri ile ayrı bir konuşma yapıldı. O zamanlar ünlü pilot Engels'te Sovyetler Birliği Kahramanı Maria Raskova üç uçuş alayı oluşturdu. Bunlardan biri avcı alayı havacılık. Kayıtlı olanlar arasında Raisa Belyaeva, Ekaterina Budanova, Klavdia Blinova, Antonina Lebedeva, Lilia Litvyak, Maria Kuznetsova, Klavdiya Nechaeva ve 1941 sonbaharında Moskova'da M. Raskova'nın kadın havacılık birimine girmiş olan Olga Shakhova vardı. Sadece pilot okullardan mezun olmakla kalmayıp aynı zamanda uçuş eğitmeni olan kızlar. Bazılarının fotoğrafları gazete ve dergi kapaklarında ortaya çıktı - ünlü hava geçitlerine katıldı.
Onlar büyük bir çağın çocuklarıydı - trajik ve kahramanca. Havacılık tutkusu, o yılların en çarpıcı fenomenlerinden biriydi.
30'te ülkede çok sayıda uçan kulüp ağı kuruldu. İşten sonra gençler hava limanlarına koştu. Pilot ve yazar Antoine de Saint Exupery, hava uçuşunun romantizmi hakkında şunları yazdı: “En önemli şey? Bu, belki de, zanaatın yüksek zevkleri değil, tehlikeler değil, bir insanı yetiştirdikleri bakış açısıdır. ” Pek çok aeroclub öğrencisi için, bugün ne kadar acıklı görünse de, Anavatan'a hizmet etmek için samimi bir ihtiyaçla, havacılığa ilgi bağlandı.
Maria Kuznetsova, Engels'te nasıl çalıştıklarını anlattı: “Yerleştikleri sığınakları kendileri kazdıkları gerçeğiyle başladılar. Savaştan önce, düşük hızlı uçak U-2 uçtu. Şimdi Yak-1 avcısını öğrenmek zorunda kaldık. Günde 12-14 saat yaptık. Yerde, uçağı son vidaya kadar incelediler. Eğitmenlerimiz vardı. Birbiri ardına - savaş uçağı uçmaya başladı. Antrenman havası "savaşları", aşırı aşırı yüklenme ile sonuçlandı. Dalışı terk ederken, vücudun kurşunla dolu olduğu görülüyordu. Ancak akrobasi uzmanlarına ellerinden geldiğince ustalaşmaya çalıştılar, bunun kesin olarak savaş pilotunun becerisi olduğunu açıkça belirttiler. ”
Klavdiya Blinova-Kudlenko, “Çalışmamız için sadece birkaç ay verildi” dedi. - Raporlar Sovinformburo ağır mesajlar getirdi. Birliklerimiz geri çekiliyordu. Önde yeterince pilot bulunmadığını ve savaşmaya istekli olduklarını biliyorduk. İnanmayın - Anavatan'ın kaderi için kaygı bizim için kendi hayatımızdan daha önemliydi. 1942 yazında, çoktan savaş uçuşları yapmaya başladık: Alman uçakları, Saratov üzerindeki göklerde görünmeye başladı. Yerleşim bölgelerinde, savunma fabrikalarında ve Yaks'taki Volga'da bir köprü korumaları taşıdık. ”
Lilia Litvyak (resimde) Muskovit'tir. Annesi ve küçük kardeşi ile birlikte Novoslobodskaya Caddesi'nde yaşadı. Genç yaştan itibaren havacılığa düşkündü. Kursu aeroclub'da geçirdi ve Kherson pilot okulundan mezun oldu. Mayıs ayında 1941, Samolet dergisi Moskova'daki uçan kulüplerin en iyi hocaları arasında. Lilia Litvyak'ı bilen biri, şiir tutkusunu, en sevdiği şiirlerini kalın defterlere nasıl dikkatle kopyaladığını hatırlıyor. Sesler motor gürültüsünün ardında duyulmamasına rağmen, havada şarkı söyledi. Ama yaşama sevinci ve uçmanın sevinci vardı.
Lirik masumiyet ve eserdeki yorgunluğa sebat - doğal olarak karakteriyle birleşti.
Eski bir mekanik teknisyeni olan Inna Passportnikova-Pleshivtseva bana şöyle dedi: “Lily'ye ilk bakışta, havada cesur bir savaşçı olacağını hayal etmek zordu. Bu güzel kız kırılgan, hassas ve kadınsı görünüyordu. Görünümünü izledim. Sarı saçları her zaman bükülmüş. Lily'nin geceleri üzerlerindeki kasayı kestiklerini ve modaya uygun bir tasma çıkardıklarını uçuş ceketinin üzerine diktiklerini bize kürk botları verdiklerini hatırlıyorum. İnşaat üzerine sabah, Maria Raskova ona sert bir açıklama yaptı. Ama ikisini de biliyordu - bu kızın çok istekli bir karakteri var.
Görmek zorundaydın - ne kadar inatla yeni teknikte ustalaştı! Avcı uçağının bağlandığı yorucu aşırı yüklere ne kadar kolay davrandı!
Ailesine mektubunda - yorgunluk ya da şüphe izi değil. Annesine ve küçük erkek kardeşine şöyle yazıyor: “Beni tebrik edebilirsin - mükemmel bir derece ile Yak'da kendi kendine uçtu. Eski rüyam gerçek oldu. Beni "doğal" bir savaşçı olarak düşünebilirsiniz. Çok mutluyum ... "
Ekaterina Budanova, Smolensk Bölgesi Konoplyanka köyünde doğdu ve büyüdü. Aile babasını erken kaybetti. Küçük yaşlardan itibaren, Katya akrabalarına yardım etmek için her türlü çalışmayı yaptı - bakıcı olarak işe alındı, yabancı bahçelerde çalıştı. Moskova'ya vardığında çilingir mesleğini öğrendi, uçak fabrikasında çalıştı. Uçan kulübe geldi. Dünkü çaylak, havacılık romantizmi anlamıyla ele geçirildi. Katya Budanova, talebi üzerine Kherson pilot okuluna gönderildi. Böylece uçuş işi mesleği haline geldi. V.P. adlı Central Aeroclub'da eğitmen olarak çalıştı. Chkalov. Savaştan kısa bir süre önce annesine şöyle yazdı: “Sabahtan akşama uçuyorum. Bu yaz Kızıl Ordu için 16 pilotları hazırlamayı düşünüyorum. ”
1941 yılında, kadınların havacılık birimini oluştururken, Maria Raskova onun hakkında şunları söyledi: “Zaten Katya Budanova gibi harika pilotlarımız var.”
Aynı Inna Passportnikova-Pleshivtseva da şöyle dedi: “Katya Budanova dışarıya doğru bir çocuk gibi görünmeye çalıştı. Yüksek, güçlü, sert bir yürüme, geniş, geniş hareketlerle. Kapağın altından bir kütük görüldü. Şaka olarak Volodya'yı çağırdılar. Akşamları, dinlenme saatlerinde şöyle dedi: “Kızlar şarkı söyleyin!” Güzel ve güçlü bir sesi vardı. Kate birçok halk şarkısı biliyordu, züppe. - Eğlenceliydi, kumardı.
Engels'ten Katya annesine şöyle yazdı: “Anne, sevgili anne! İzniniz olmadan cepheye uçtuğum için bana kızmayın. Görevim ve vicdanım ana vatanın kaderinin kararlaştırıldığı yer olmak zorunda. Sıkıca öpüş, küçük kardeş Ole'ya merhaba de. Katyuşa".
10 Eylül 1942, Yaki-1'indeki sekiz savaş pilotu Stalingrad'a uçtu. Uzaktan bile olsa, yanan bir şehrin gökyüzüne yükselen duman bulutları gördüler. Volga'nın sol yakasında bulunan bir tarla alanına indiler. Cephe hattına - yaz aylarında sadece birkaç dakika.
Klavdiya Blinova-Kudlenko, havaalanında ne kadar şüpheci olduklarını hatırladı: “Yenilemeyi beklediler ve kızlar bize gönderildi. İşte cephe, kulüp değil. ” “Biz kırılmadık. Kendilerine inandılar. Havada gösterelim: Yakların bize emanet ettiği boşuna değil. ”
Zor bir zamandı. Stalingrad’daki çatışmalar yere ve havada gerçekleşti.
Hava savaşı, deneyimli bir savaşçı için bile ciddi bir zorluktur. Her adaletçi avcı pilotu bile olamaz.
Klava Blinova-Kudlenko, “Savaş kokpitinde - üç yüzde yalnızsınız,” dedi. - Pilot uçağı yönlendirir ve aynı zamanda o, gezgin ve atıcı. Gökyüzündeki savaş hızlı. Pilotun cevabı anında olmalı. Kafanı 360 derecede döndür. Elinden geleni yap, bu saniyelere yatırım yapmalısın "...
İlk günlerde herkes Lilia Litvyak tarafından şaşırdı. Onun hesabına hemen düşmüş Alman uçağı ortaya çıktı. Eylül 1942’e katıldığı savaşı tarif etmeye devam ediyor, eski uçuş rehberi B.A. Gubin hatırladı:
“Çavuş Lilia Litvyak ile bir çiftte uçan alay komutanı Binbaşı Mikhail Khvostikov, diğer avcılarla birlikte Stalingrad Traktör Fabrikası'na giden bir bombardıman uçağı hattına saldırdı. Binbaşı'nın uçağı vuruldu ve gitti. Lilia Litvyak saldırıyı sürdürdü, bombacıya yaklaştı ve 30 metreden bir uçağa çarptı. Ardından pilot Belyaeva ile birlikte, yaklaşan düşman savaşçılarıyla savaşa girdiler. Belyaeva ve Litvyak, bir düşman uçağının kuyruğuna gitti, ateş etti ve yaktı. ”
Gaziler böyle hatırladı tarih. Bir gün Lilia Litvyak, alay komutanı tarafından toplandı. Odada ele geçirilmiş bir Alman pilotu gördü. Göğsünde üç demir haç vardı. Alay komutanı tercüman aracılığıyla mahkermlara uçağının bir kız pilot tarafından vurulduğunu söylediğinde, buna inanmayı reddetti.
Lilia Litvyak ellerini gökyüzünde çarptı ve arabasına çarptı. Alman pilot başını indirdi. Kabul etmek zorunda kaldı - öyleydi.
22 Mart 1943, Lilia Litvyak hava savaşında yaralandı. Zorluk çeken pilot, uçaknel şarapnel içeren bir uçağı getirdi: Acı bacağına girdi. Litvyak hastaneye gönderildi. Tedaviden sonra bir aylığına izin verildi. Annesi ve erkek kardeşi ile bir araya geldi. Fakat bir hafta sonra cepheye gitti ve tekrar gökyüzüne yükseldi.
Daha sonra, Sovyetler Birliği Kahramanı B.N. Eremin onun hakkında yazacak: “Lilia Litvyak doğmuş bir pilottu. Cesur ve kararlı, yaratıcı ve ihtiyatlı biriydi. Havayı görebiliyordu. ”
Aynı zamanda, Ekaterina Budanova, düşürülen uçağın bir hesabını açtı. Not defterinde bir yazı belirdi: “Ekim ayında 6 1942 in. Bir grup 8 uçağına saldırdı. 1 ateşe verildi, Vladimirovka'nın sağına düştü. ”
O gün, Alman bombardıman uçakları, Volga'nın sol yakasında, üzerinde asker ve mühimmatın Stalingrad'a teslim edildiği kalan tek demiryolu yakınında göründü. Yükseklikten atılan Yaklar, Alman uçaklarının yapısını ihlal etti. Bazıları vuruldu, diğerleri bozkırda bomba attı, hedefe ulaşmadı.
Ekim 7 Yılın 1942'i - başka bir zafer: Ekisa Budanova, Raisa Belyaeva ile birlikte bir grup Alman bombacıya saldırdı, bunlardan birini vurdu.
O günlerde Ekaterina Budanova önünden kız kardeşine şöyle yazdı:
“Olya, canım! Şimdi bütün hayatım nefret edilen düşmana karşı savaşa verildi. Size ölümden korkmadığımı söylemek istiyorum, ama istemiyorum ve ölmek zorunda kalırsam hayatımı vermeyeceğim. Kanatlı Yak güzel bir araba ve sadece kahramanlar onunla ölecek. Sağlıklı ol canım. Tüm. Katya. "
Ölümcül risk ve yorucu yorgunluk, savaşın gerginliği ve hayatta kalmak için doğal jelleşme - bunlar, diğer pilotlar gibi sessiz bir şekilde sabırla karşılanan Katya Budanova'nın günlük yaşamıydı.
Eski filo komutanı I. Domnin hatırladı:
“Katya ile birlikte bir grupta uçmak zorunda kaldım. Yerde görevde kalması gerektiğinden acı çekiyordu. Savaşmaya çalıştı. Bir çiftle onunla uçtuğumda, beni güvenli bir şekilde koruduğundan ve zor bir durumda herhangi bir manevrada geride kalmayacağından emindim. Hayatımı kurtardığı çeşitlerden iki kere. ”
Ön uç biyografisi kısa savaş raporlarında yakalandı; savaşların açıklamaları, düşürülen uçağın skoru: “Kasım ayında, budanov'un bir üyesi olarak Budanov'un 1942'i iki Messerschmitt-109'i imha etti ve kişisel olarak“ Junkers-88 ”i vurdu. Ocak ayında 8 Budanov, alay komutanı Baranov ile birlikte dört Fokker ile savaştı. Düşman uçaklarından biri vuruldu. Yakın bir patlamadan sonra, Budanov tarafından yönetilen Yak-1 havaya fırlattı ... Bir hava savaşında Lavrinenkov uçağı şarapnel ile birleştirildi. Budanov, hava alanına geri dönmeden önce uçağını kapladı. ”
Maria Kuznetsova, “Katya'yı hatırladığımda, sesini duyuyormuşum gibi geliyor. Bu sözleri içeren şarkıyı çok severdi:
Pervane, daha yüksek bir şarkı söyle
Yayılmış kanatların taşınması.
Sonsuz barış için, son savaş
Çelik filosu uçuyor!
Catherine Budanov, “serbest av” la uçan as pilotları grubuna atandı. Gökyüzündeki el yazısına “Chkalovsky” deniyordu, bu yüzden riskli ve kendinden emin, havada aradığı akrobasi zaferiydi.
Savaş pilotlarının savaştığı uçak, teknoloji kızları tarafından kullanılıyordu. Ayrıca, eğitim aldığı Engels'ten geldiler.
Inna Passportnikova-Pleshitseva, “Pilotun hayatı işimize bağlıydı” dedi. - Çoğunlukla geceleri uçaklar yaptık. Hepsi elle. Havaalanının önünde uyarlamalar yoktu. Her havada çalıştı - yağmurda, rüzgar piercing. Ne de olsa uçağın altında bir su birikintisinin kurumasını beklemeyeceksiniz. Kışın, parmaklar soğuk metale yapışmış. Bize sıcak eldivenler verildi. Ama biz onları giymedik - ellerimiz püflerini kaybetti, işler yavaşladı. Bir keresinde çamurluyken bile yere dondu. Ancak cesaretimiz kırılmadı - birbirimizi teşvik ediyorduk. ”
Savaş uçuşlarından sonra pilotun ruhu bir tahliye talep etti. Maria Kuznetsova, “Buna inanmak imkansız görünüyor, ancak böyle rahatsız edici bir durumda bile hayattan nasıl zevk alacağımızı biliyorduk” dedi. - Gençlik parasını aldı. Pilotlar sıklıkla en sevdikleri şarkıları söylemek için toplandılar, bir fonograf başlattılar ve bozkır ve tango sesleri bozkırda çaldı, şampanya sıçraması ve Rio-Rita sesleri geldi. Birisi düğme akordeon aldı ve "çingene" dans etti. Ama her zaman ağır bir kalp olmuştur: Birisi yarın uçuştan dönmeyecek mi? Bu akşam biri hayatında son olacak mı? "
Yine de, savaş uçuşlarının ilişkilendirildiği sürekli riske rağmen, gençler sevmek ve sevilmek istedi. Lilia Litvyak annesine ve erkek kardeşine yaşadıklarını anlatan bir mektupta yazdı:
“Yeni yılı ne bekliyor? Önümüzdeki çok ilginç şeyler, pek çok sürpriz, kaza. Ya da çok büyük, harika ya da her şey çökebilir ... "
Övgüleri aldatılmadı. Lilia Litvyak, trajedi ile sonuçlanacak büyük bir aşk bekliyordu. Savaş raporlarında, iki isim daha sonra görünmeye başladı: Lilia Litvyak ve Alexey Solomatin. Genellikle bir çift uçtu. Alexey havada bir emir verdi: “Kapak! Saldırı! ”Pilotlar indiğinde, Alexey, bir sürü bozkır çiçeği kopardı, Litvyak uçağına koştu:“ Lily! Sen bir mucizesin! ”
Alexey Solomatin, yılın 1941'iyle savaştı. Stalingrad gökyüzündeki en iyi pilotlardan biriydi. Uçan ortamda, adı yaşayan bir efsaneyle ilişkilendirildi. Stalingrad'da, Kaptan Boris Eremin komutasındaki yedi pilot savaşçıların gözaltına aldığı yirmi beş Alman bombardıman grubuna saldırdı. Bu eşitsiz savaşta, pilotlarımız tek bir uçak kaybetmeden galip geldi! Bazı düşman araçları vuruldu, diğerleri dağıldı. Alexey Solomatin'in katıldığı bu savaşın detayları, o günlerde havacılık alaylarında çalışıldı.
“İkisi de Alexey ve Lilya, inanılmaz derecede güzeldi” diye hatırladı I. Passportnikova-Pleshivtseva. - Yakınlarda yürüdüklerinde insanlar onlara bakarak gülümsedi. Böyle bir hassasiyet gözlerinde parlıyordu. Birbirlerini sevdiklerini gizlemiyorlardı. "
Ancak, gazilere göre, onları ayırmaya karar veren uyanık komutanlar vardı - onları farklı alaylarda ayırmak. Birisi aşk ilişkisinin savaşa müdahale edebileceğini düşünüyordu. Yaklaşan ayrılıktan haberdar olan Lilya ve Alexey, havacılık biriminin komutanına gittiler. Lily'nin gözyaşlarına boğulduğunu ve onları birlikte bırakmaya çağırdığını söylüyorlar. Ve bu sipariş iptal edildi.
Ancak nazik tarihler yerine, her ikinci hayatın sona erebileceği korkunç savaş gökyüzünü bekliyorlardı. Birbirleri için endişeyle savaştılar.
Mayıs 1943'ta gerçekleşti, Stalingrad'daki zaferden sonra Donbass'ın kurtuluşu için savaşlar başladı. Gazetelerde, Sovyetler Birliği Kahramanı unvanı Alexey Solomatin hakkında görüşmek üzere bir kararname çıkarıldı: 17'in Alman uçaklarını vurmasına neden oldu. Alay, cesur bir pilotu yüksek bir ödülle kutladı. O sırada, Alexey ve Lily karı koca oldular. Ancak kısa mutluluklar salıverildi. 21 Mayıs Alexey Solomatin, Lily'nin önüne düştü.
Inna Pasportnikova-Pleshivtseva, “O gün, Lilia Litvyak ile birlikte havaalanındaydık” dedi. - Uçağın düzleminde yan yana oturduk. Alexey Solomatin'in cihaza yeni gelen genç bir pilotun önderlik ettiği eğitim havası "savaşını" izledik. Başımızın üstünde karmaşık şekiller yapıldı. Aniden uçaklardan biri dik bir zirveye girdi ve her saniye zemine yaklaşmaya başladı. Patlama! Hepsi kaza bölgesine koştu. Lily ve ben hemen o yöne koşuyorlardı. Genç pilotun kaza yaptığından emindik. Fakat Alexey Solomatin'in öldürüldüğü ortaya çıktı. Lily'nin ne kadar çaresiz olduğunu iletmek zor ... Emir emrini verdi, ama reddetti. “Savaşacağım!” - Lily tekrarladı ... Alexei'nin ölümünden sonra, daha da acılıkla, savaş misyonlarıyla uçmaya başladı. ”
Lily başka bir şoktan kurtuldu. 19 Temmuz 1943, yakın arkadaşı Katya Budanova öldü. Bir grup bombacıyı kapsayan Alman, "Messerschmitt" ile savaşa katıldı. Düşman uçaklarından birini düşürdü, ancak uçağı da makineli tüfek ateşi ile delindi. Kötü bir şekilde yaralandı. Onun Yak-1'i, Novo-Krasnovka köyü yakınlarında bir tarlaya indi. Kırık zeminde koşarken, uçak geri döndü. Ölen pilotların tulumlarında köylüler kanla kaplı belgeleri buldular ve komuta ettiler.
Kısacası, romantizmden korkunç bir realiteye giden yoldu. Birbiri ardına, Stalingrad gökyüzünde savaşmaya uçan “ilk taslak” grubundaki savaş pilotları öldü.
Raisa Belyaeva, Voronezh'e karşı düzenlenen bir hava savaşında, yılın Temmuz 19 1943'inde ölümcül şekilde yaralandı. Kursk Bulge'da savaşan Antonina Lebedeva, Temmuz 17 1943'te öldü (kalıntıları Oryol izleyicileri tarafından yalnızca 1982 yılında bulundu). Pilotların kaderi Claudia Blinova çarpıcıydı: düşman bölgesi yüzünden vuruldu. Pilot yakalanan paraşütle indi. Diğer savaş esirleriyle birlikte hareket halindeyken tren arabadan atlamayı başardı. İki hafta boyunca ön çizgiyi geçmeden önce ormanda dolaştı. Havacılık birimime ulaştım.
1 Ağustos 1943, Lily Litvyak savaşından geri dönmedi. Bu, Luhansk bölgesindeki Antrasit kenti yakınlarında meydana geldi. Sovyetler Birliği Kahramanı I.I. Borisenko hatırladı:
“Sekiz Yak-1 bileşiminde uçtuk. Düşmanın topraklarının üstünde, cepheyi takip eden bir grup bombardıman uçağı gördüler. Bir dönüş ile onlara saldırdı. Ancak savaş sırasında, Messerschmitts bir çift dövüşçümüze koştu. Savaş bulutların arkasına geçti. Şişlik yapan Yaklardan biri yere girdi. Havaalanına indikten sonra Litvyak'ın görevden dönmediğini öğrendik. Hepsi bu kayıp için özellikle zordu. Harika biri ve pilottu! Bu alanın serbest bırakılmasından sonra, ölümünün yerini bulmaya çalıştık, ancak onu asla bulamadık. ”
Pilot Lilia Litvyak uzun zamandır kayıp olarak kabul edildi. Yıllar geçti, Luhansk bölgesi Krasny Luch kasabasında iken, öğretmen VI. Vashchenko, okul çocukları ile birlikte, ölü pilotlar da dahil olmak üzere bu yerleri özgürleştiren askerler hakkında materyal toplamaya başlamamıştı. Kozhevnya çiftliğinde sakinler korucuları derin bir yüzeye çıkardı ve aşağıdaki hikayeyi anlattı. Burada Ağustos ayının başlarında, Sovyet uçakları 1943 düştü. Ölen pilot ilk önce kirişin yamacına gömüldü. Kalıntıları komşu bir köyün toplu mezarına aktarılmaya başladığında, protokollerden birinde bir giriş ortaya çıktı: görünüşe göre, kadın düşürülen uçağı sürdü. Bu, pilotun kalıntılarının yanı sıra kadın tuvaleti için yarı çürümüş nesnelerle kanıtlandı. Öğretmen V.I. Vashchenko belgeleri kaldırdı. Gaziler bulundu. İzleyicilere I.V. Pasportnikova-Pleshivtseva. Kazılarda izleyicilerin bulduğu uçak parçalarının kömürleşmiş parçalarında, şöyle belirledi: Yak-1 buraya düştü. Ağustos başında 1943 başında ölen başka bir kadın pilot yoktu. Özel komisyon bir sonuç çıkardı: Lilia Litvyak buraya gömüldü.
Krasny Luch kasabasında, 1 okul binasının önünde, cesur bir pilotun anısına bir anıt yapıldı.
Lilia Litvyak, 168 türlerini yaptı. Üç kez yaralandı. Kazanılan zafer sayısına göre, savaşçılarda savaşan kadın pilotlar arasında en üretken olanı denir.
Lilia Litvyak, gruptaki Alman uçakları 12 ve 4'i vurdu. 1990’da Sovyetler Birliği Kahramanı’nı övgüyle kazandı.
Catherine Budanova 266 muharebe misyonları yüzünden. Bir Alman uçağı 11'e çarptı. 1993'te kendisine Rusya Kahramanı unvanı verildi.
Bununla birlikte, zamanımızda, savaş pilotlarının attığı hava zaferlerinin daha mütevazı sonuçlarının çağrıldığı makaleler ortaya çıktı. Bununla birlikte, bu tür hesaplamalar için yapılan hiçbir hata, bu cesur kızların ölümcül sonuçlarından kurtulmaz.
Zaferden yıllar sonra, savaş istatistiklerinden daha fazlasına ihtiyacımız var. Torunları, cephe kuşağı neslinin ahlaki dünyasının özelliklerini yakalayan tarih sayfalarıyla kaldı. Ve bu, birçok açıdan yılların reçetelenmesinden sonra - bilinmeyen - gerçek manevi Evrendir.
Savaş sırasında, Normandie-Niemen alayının Fransız pilotları, öndeki kız pilotları görerek şunları yazdılar:
“Eğer dünyanın her yerinden çiçek toplarsanız ve onları ayağınıza koyarsanız, buna rağmen Sovyet pilotlarına olan hayranlığımızı ifade edemeyiz.”