Bunun için arsaya bahçeye araziye ihtiyacınız yok. En azından şimdilik. Pet şişe, meyve, toprak temel malzemeler. Saksıyı sonradan alırsınız.
Malzemeleri ve yöntemi birazdan ayrıntılı anlatacağım.
Daha önce buraya mandalina ağacı ile ilgili bir post yazmıştım. Yöntemi Yumurcak sormuş zamanında ama yanıtladığımı hatırlamıyorum. 2005 yılında elma, mandalina, limon, mango ve hurma çekirdeklerini filizlendirmiştim. Ayrıca marketten alınan nane fesleğen ve kekik dallarını da. Tavşan eve gelince onlar ihmalkarlıktan kurudular. Çok üzüldüm tabii ki. Şimdi dört yaşında olacaklardı. Aşılı ve belki meyve veriyor olacaklardı. Mango ağacına bir daha girişmem. Bizim iklimde yaşamazmış. Kiraz da mevsimi geçmeden denenmeli. Galiba geçti mevsimi. :((( Onun yöntemi farklı.
Limon ve/veya elma ağacı için
Gerekli malzemeler:
1,5-2 L boyutunda pet şişe
keskin bıçak
gazete kağıdı /selpak kağıdı/ dosya kağıdı (ne varsa, küçük bir parça)
limon veya elma
saksı toprağı (çiçekçilerde bir kg'luk torbası
su
evde güneş alan bir yer
Yöntem:
Şişenin hazırlanışı: pet şişeyi gerekiyorsa yıkadıktan sonra (şekerli bir içecek ihtiva ediyorduysa mesela), keseceksiniz. Üstten 2/3 bir kısım bıraktıktan sonra keskin bıçakla ikiye böleceksiniz.
Çekirdeklerin hazırlanışı: çekirdekleri meyvenin içinden çıkartın. Dikkatlice suda yıkayıp kurutun. Bunu yapmazsanız limon çekirdekleri mesela üzerindeki limonun asidinden küflenebilir.
Şimdi işin en zor kısmı: çekirdekleri keskin bıçak yardımıyla-sadece kabuğunu yaracak şekilde- boyuna bir çentik atın. Burdan su alacak ve daha kolay filizlenecek. Fazla derin keserseniz çekirdeğe zarar verirsiniz ve filizlenmez. Fazla yüzeysel keserseniz kabuk delinmez ve içeri su girmez. Gene filizlenmez. Eliniz alışana kadar bir kaç çekirdek feda olacak. Ben elimden kaymaması için altına nemli kağıt havlu koyuyorum ve tırnağımın ucuyla çekirdeği sabitlemeye çalışıyorum. Ve hiç bir zaman bilemiyorum yeterince dozunda kestim mi diye.
Bundan sonrası çocuk oyuncağı: çentikli çekirdekleri önceden hazırladığınız şişenin toprak kısmına bırakıyorsunuz. İsterseniz bir kaç tanesini toprağın içine itin bir kaç tanesi dışarda kalsın. Sonra üzerine bolca su döküyorsunuz. Ve güneşli bir yere bırakıyorsunuz. Alttaki su haznesinin hep dolu olmasına dikkat edersiniz çekidekler gerektiği kadar suyu kendilerine çeker. Ağıza tıkılan kağıt bu işlemi kolaylaştırıyor. Hepsi bu. Önemli bir nokta: çekirdekler meyveden çıktıktan hemen sonra bu işlem yapılıp toprağa değmeli. Çekirdekleri bugün çıkarttım yarın ekerim diye bekletmeyin, kuruyabilir.
İsterseniz elma çekirdekleri için ayrı pet şişe limon çekirdekleri için ayrı pet şişe hazırlar ve diktiğiniz günün tarihini atarsınız üzerine.
Çekirdekler filizlenip ilk yapraklarını verdiklerinde saksıya dikebilirsiniz.
Meyve verecekler mi?
Limon, portakal veya mandalina çekirdeklerinden hangisini ekerseniz ekin turunç ağacı olacaktır. Limon, portakal veya mandalina ağacı olması için 2 veya 3. senesinde aşılatmak gerekir. Benimkiler 4. yıllarını doldurdu ve hala aşılatmadım. Henüz turunç da vermiş değiller.
Elma ağacı birinci senesinde meyve veriyor diye okudum, kurutmadan yaşatabildiğim bir elma ağacım var birinci senesini doldurmak üzere fakat henüz bir çiçeklenme faaliyeti göstermedi ve limona göre çok daha nazik. Belki 2. sene. Bakalım.
Hurma çekirdeğini ekmek daha da kolay. Ramazan dolayısıyla bir çok eve hurma giriyordur. Aynı yöntemi uygulayın sadece çentik atmaya gerek yok. Toprağın dört parmak içine dikine yerleştirin ve sıcak bir yere bırakın. Benimki kırkıncı gün tek ve kalın bir kök salmıştı. Ama kışındı bu ve kaloriferin üzerine koymuştum. Yazın daha uzun da sürebilir. Daha kısa da. Bir tecrübem yok. Sonra da ilk dikine yeşil yaprağını veriyor. Limon ve elma çekirdekleri daha kısa sürede kök salıyorlar. Net hatırlamıyorum ama 10 gün iki hafta arası. İyimser bir tahminle bir haftada.