Suriye'de, başta İran, Irak ve Lübnan olmak üzere değişik ülkelerden gelerek rejimin saflarında savaşa katılan Şii savaşçıların sayısı Sünni selefi gruplardan daha az değil.
Kendisine bağlı ordunun giderek zayıflaması, rejimi yabancı savaşçılara daha çok bağımlı hale getirdi. Bu noktada İran devreye girip Şii nüfusun yaşadığı ülkelerden Şii milisleri örgütleyip Suriye sahasına taşımaya başladı. Rejimin ayakta kalmasında en önemli faktörün, Hizbullah'ın 2013 yılında iç savaşa katılımı olduğu konusunda neredeyse görüş birliği var. Aynı şekilde, Iraklı Şii milis güçler kritik bölgelerdeki savunma savaşlarında önemli rol oynuyor. Ancak sahada sadece İran, Irak ve Lübnan'dan getirilen Şii gruplar yok.
Tüm Şii coğrafyalarından Suriye'ye taşınıyorlar
Suriye'de yabancı Şii savaşçıların çoğunluğunu Irak ve Lübnanlılar oluşturmakla birlikte IŞİD örneğinde olduğu gibi, dünyanın birçok bölge ve ülkesinden Suriye'de rejim saflarında savaşmak üzere giden gönüllü Şiiler mevcut. Arap olmayanlar arasından en büyük katılımı, Şii Afganlar oluşturuyor. Bunun dışında, Suudi Arabistan Şiileri'nin kurduğu Hicaz Hizbullahı'na bağlı savaşçılar, Yemen'den Şii Husilerle bağlantılı Zeydiler, Pakistanlı Şiiler, Hindistan'daki Şiiler, Somali ve Fildişi Sahili gibi Afrika ülkelerinde yaşayan Şii nüfus içinden gönüllüler de Suriye'de savaşıyor. Suriye'deki Şii milisler arasında ABD ve Kanada vatandaşı olan Arap kökenli Şiiler de var.
Kasım Süleymani yine baş rolde
Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi ORSAM'a göre, milis güçlerin neredeyse tamamının İran tarafından destekleniyor ve yönlendiriliyor olması, Suriye'de Tahran'ın etkisini artırdı.
İki etken: Para ve ideoloji
Suriye İnsan Hakları Ağı'na göre, Şii savaşçıların Suriye'ye gelmelerinde maddi çıkar elde etme, yani para kazanmanın yanısıra ideolojik, yani mezhepsel nedenler öne çıkıyor.
İdeolojik nedenle gelen Şii savaşçılar, yürütülen mezhepçi propagandaların etkisiyle hareket ediyor. Şii gençleri etkileyen propagandalar çeşitli şekillerde yapılıyor. Bunlardan biri sanatsal çizimler ve savaş videosu içerikli şarkılar. Hz. Muhammed'in torunu, aynı zamanda da Hz. Ali'nin ve Hz Fatma'nın kızı Hz. Zeynep bu propagandanın ana unsuru. Hz. Zeynep'in içinde yattığı söylenen Şam'ın 10 kilometre güneyindeki Seyyide Zeynep türbesi, Şii milislerin asker tedariki için yürüttüğü propagandanın bel kemiği. Posterlerde, türbenin üstünde, Şii inancına göre “Hz. Zeynep'in intikamının alınamadığını”simgeleyen kırmızı bayrak kullanılıyor. Türbe çiziminin altında ise, Hz. Zeynep'in Kerbelâ'da ve sonrasında yaşadığı acılara atfen, “Zeynep ikinci defa esir alınamayacak” veya “Zeynep rejimle beraber gidecek” şeklinde ibareler yazılı.
İran kabul etmese de...
Tahran yönetimi, Suriye'deki çatışmalarda fiilen yer aldığını resmi olarak hiç kabul etmedi. Ancak, 2013 yılının ilk yarısından itibaren Suriye'de ölen Devrim Muhafızları komutanları için resmi cenaze törenleri düzenlemeye başladı.
Savaşçı Şii gruplar
Suriye İnsan Hakları Ağı'nın araştırmasına göre, İran Devrim Muhafızları'yla birlikte Suriye'de farklı ülkelerden gelenlerin oluşturduğu 14'ten fazla milis grubu savaşıyor.
1- İran Devrim Muhafızları
2- Hizbullah
3- Ebul Fadıl el-Abbas Tugayı
4- Zülfikâr Tugayı
5- Irak Hizbullahı
6- Seyyidu'ş Şüheda Tugayları
7- Bedir Örgütü (Şehid Muhammed Bakır Sadr Güçleri)
8- Kefil Zeynep Tugayı – Asaib Ehlul Hak
9- Hizbullah Nuceba Hareketi
10- El-Vaat Es-Sadık Birliği
11- Esedullah Galip Tugayı
12- İmam Hüseyin Tugayı
13- Mehdi Ordusu (Muemmel Tugayı)
14- Fatimiyyun Tugayı ve Doğu Asya ve diğer ülkelerden gelen Şii savaşçılar
Suriye'de savaşan Şii grupların ölen milislerle ilgili internet sitelerinde yayınladıkları isim listelerinde, Yemen'den gelmiş Şii Husiler ve bazı Afrikalıların adlarına da rastlanıyor.