CSIRO’nun Avustralya Kilometre Kare Dizisini (ASKAP) kullanan gökbilimciler, yaklaşık 93 milyon ışıkyılı uzaklıktaki NGC2663 galaksisini gözlemlediler; Gökyüzündeki en büyük kara delik jetlerinden birini keşfettiler.
gökbilimciler Batı Sidney Üniversitesi Galaksinin merkezindeki kara delikten gelen bir madde jeti ortaya çıkaran radyo dalgalarını tespit etti. Baştan sona bir milyon ışıkyılı boyunca uzanan uçak, galaksiden yaklaşık 50 kat daha büyük. Bu güçlü malzeme akışı A’dan geliyor. Kara delik Neredeyse muazzam bir güçle ışığın hızı.
Gökbilimciler bu tür jetleri daha önce bulmuş olsa da, NGC2663’ün büyüklüğü (bir milyon ışıkyılından fazla) ve göreceli yakınlığı, bunları gökyüzünde bilinen en büyük jetler arasında yapıyor.
ASKAP’ın doğruluğu ve gücü “yakın çekim” bir görünüm elde ettiğinde gökbilimciler ne gördü? ekstragalaktik düzlem?
Batı Sidney Üniversitesi’nden Filipbor Viloviç açıkladı, “Evrenin Evrim Haritası (EMU) araştırmamız, galaksiler arası maddenin uçağın her iki tarafında da gerilediğine dair kanıtlar buluyor.”
“Bu süreç jet motorlarında gözlemlediğimiz bir etkiye benziyor. Egzoz dumanı atmosferde patladığında çevre basıncıyla yanlardan itiliyor. Bu da hareket ettikçe uçağın genleşmesine ve büzülmesine neden oluyor.”
“Düzlemde, şekilleri nedeniyle ‘şok elmasları’ olarak bilinen düzenli parlak noktalar görüyoruz. Akış sıkıştırıldığında, daha parlak bir şekilde parlıyor.”
Jet motorlarının yanı sıra, daha küçük, galaktik boyutlu jetlerde şok elmasları görülür. Gökbilimciler, yoğun gaz bulutlarında çarpışan jetleri gördüler ve onları aydınlattı.
Filoviç dediVe “Ancak, NGC2663’e kadar bu etkiyi bu kadar büyük ölçekte görmemiştik.”
“Bu bize, NGC2663’ün etrafındaki galaksiler arası uzayda jetin kenarlarına baskı yapmaya yetecek kadar madde olduğunu söylüyor. Buna karşılık jet ısınır ve maddeyi sıkıştırır.”
“Bu bir geri besleme döngüsüdür: galaksiler arası madde galaksiyi besler, galaksi bir kara delik yapar, kara delik bir jet fırlatır, jet galaksilerin galaksiler arası madde arzını yavaşlatır.”
Bu jetler, galaksilerde gazın nasıl oluştuğunu etkiler. Evren gelişiyor. Bu etkileşimin bu kadar doğrudan bir örneğini görmek heyecan verici.”
Bu makale, Journal of the Monthly Notices of the Royal Astronomical Society’de yayınlanmak üzere kabul edilmiştir (ön sürüme buradan ulaşabilirsiniz).
Not: Aşağıdaki görüş yazısı Profesör Ray Norris, Profesör Miroslav Filipowicz, Dr. Luke Barnes ve Ph.D. Tamamı Fen Fakültesi’nden olan Aday Velibor Velović ilk olarak tam linklerle yayınlandı. Konuşma.