Kanser nadiren çenede başlar. Bazen çene bölgesinde kistler veya büyümeler oluşur. odontojenik tümörlerdir, ancak çoğu zaman bu tümörler iyi huyludur (kanserli değildir).
Genel olarak, gerçek çene kanseri olarak kabul edilen çene kemiği kanseri oldukça nadirdir. Ancak ağız tabanından (ön ve arka), tükürük bezlerinden, dil kökünden, bademciklerden ve damaktan kaynaklanan kanserler hızla alt çeneyi (mandibula) ve üst çeneyi (maksilla) tutabilir.
Bu yazıda çene kanserinin çeşitlerine, semptomlarına, nedenlerine, hastalığın nasıl teşhis edildiğine ve mevcut tedavi seçeneklerine bakacağız.
Çene Kanseri Türleri
Skuamöz hücreli karsinom (SCC), ağız boşluğunda (ağız) en sık görülen kötü huylu tümördür ve tüm ağız kanserlerinin yaklaşık %90’ını oluşturur. Ancak çene SCC’si nadirdir ve baş ve boyundaki kanserlerin sadece %6’sını oluşturur.
Diğer kanser türleri de çeneyi etkileyebilir:
-
Osteosarkom (tipik olarak kol ve bacaklardaki uzun kemikleri etkileyen nadir bir kemik kanseri türü)
-
Multipl miyelom (nadir görülen tedavi edilemez bir kan kanseri)
-
Metastatik tümörler (vücudun başka bir bölgesinden yayılan kanser)
Çene Kanseri Belirtileri
Çene kanserinin erken evrelerinde sadece ağrı hissedebilir veya hiç semptom yaşamayabilirsiniz.
Kanser büyüdükçe, aşağıdakiler de dahil olmak üzere ek belirti ve semptomlar yaşayabilirsiniz:
- Ağzınızda ağrılı yaralar veya ülserler
- Ağzınızda kırmızı veya beyaz bir yama
- Gevşek dişler veya dişlerinizin çevresinde ağrı
- Artık uymayan protezler
- Ağzınızın içinde çenenizin yakınında veya yüzünüzün yanında şişme
- Ağzınızı açmada zorluk
- Alt dişlerde veya alt dudak ve çene bölgesinde uyuşma
- konuşma zorluğu
- Boynunda bir yumru
Bu semptomlara neden olması çene kanserinden daha olası olan birçok kanserli olmayan diş durumu vardır. Yukarıdaki semptomları iki haftadan uzun süredir yaşıyorsanız, diş hekiminize veya birinci basamak sağlık hizmeti sağlayıcınıza söyleyin.
nedenler
Çene kanserinin kesin nedeni bilinmemekle birlikte, hastalığın gelişmesine katkıda bulunabilecek risk faktörleri vardır.
Bunlar şunları içerir:
- Ağız, çene veya boğazın herhangi bir yerinde kanser riskinizi artıran sigara, puro ve pipo içmek
- Yanak, diş etleri ve dudakların iç yüzeyindeki kanserlerle bağlantılı enfiye, daldırma, tükürme, çiğneme veya çözünen tütün gibi ağızdan tütün ürünleri kullanmak (Kullanım süresi ne kadar uzun olursa, risk o kadar yüksek olur.)
- Ağız boşluğu kanseri geliştirme riskinizi artıran alkol içmek (Orta ila ağır alkol tüketimi, belirli baş ve boyun kanserlerinin daha yüksek riskleri ile ilişkilidir. Orta düzeyde içenler, içmeyenlere göre 1.8 kat daha yüksek ağız boşluğu ve boğaz kanseri riskine sahiptir. )
- Meyve ve sebzelerde eksik bir diyet yemek
- Zayıflamış bir bağışıklık sistemine sahip olmak
- Çiğneme tembul sterlini, çiğneme tütünü gibi yutulan ve genellikle tütünle karıştırılan uyarıcı bir ilaç
- Kötü diş yapısı
- frengi tarihi
Orofarenks kanseri (boğazın ağzın hemen arkasındaki kısmında oluşur), genellikle insan papilloma virüsü (HPV) ile ilişkili kanser türüdür. HPV nadiren çene kanseri ile ilişkilidir.
Teşhis
Çene kanseri belirtileriniz varsa, birinci basamak doktorunuzu veya diş hekiminizi görmelisiniz. Belirtilerinizin kanserden kaynaklanabileceğini düşünürlerse, sizi baş ve boyun cerrahı gibi bir uzmana yönlendirebilirler (kulak burun boğaz uzmanı).
Doktor, herhangi bir anormal alan veya genişlemiş lenf düğümleri arayarak kapsamlı bir muayene yapacaktır. Muayene sırasında şüpheli alanlar görülürse, laboratuarda (biyopsi) daha fazla inceleme için bir doku örneği alınır. Kanser hücreleri bulunursa, hastalığın evresi (kanserin boyutu ve yeri ve ne kadar yayıldığı) belirlenir.
Çene kanseri için kanser evrelemesi şunları içerebilir:
- Yüzünüzdeki ve boynunuzdaki kemikleri ve dişlerinizin sağlığını kontrol etmek için bir röntgen filmi
- Kanserin diğer organlara yayılıp yayılmadığını görmek için bir BT (bilgisayarlı tomografi) taraması veya MRI (manyetik rezonans görüntüleme) taraması
Kanserin evresi, kanserin boyutunu, konumunu ve yayılıp yayılmadığını (metastaz yapıp yapmadığını) tanımlar. Bu, doktorların en iyi tedavi yöntemini belirlemesine yardımcı olur.
Tedavi
Tümörün evresine ve konumuna bağlı olarak farklı tedaviler tek başına veya kombinasyon halinde kullanılabilir. Genel olarak, ağız boşluğu kanserlerinin ilk tedavisi cerrahidir ve bunu radyasyon tedavisi veya kombine kemoterapi ve radyasyon izleyebilir.
Ameliyat
Çene kanseri için, bir doktor ameliyatın mümkün olmadığına veya ameliyat için çok iyi olmadığınıza karar vermedikçe, tümörün cerrahi olarak çıkarılması neredeyse her zaman tedavi planının bir parçasıdır.
Çoğu ameliyat, bitişik kemikle birlikte etkilenen yumuşak doku bölgesini (dil, ağız tabanı, bademcikler, farenksin bir kısmı) çıkarmayı içerir. Genellikle, boynun aynı tarafında bir lenf düğümü de çıkarılır.
Nadir durumlarda, sıklıkla ileri evre kanser hastalarında daha yoğun ameliyatlara ihtiyaç duyulabilir. Bu ameliyatlar şunları içerir:
-
Maksillektomi (kısmi veya tam): Ağzın çatısını oluşturan kemiğin çıkarılması
-
Mandibulektomi (kısmi veya toplam): Çene kemiğinin bir kısmının veya tamamının çıkarılması
Evre 3 ve evre 4 kanser geçiren hastaların çoğunda, iyileşirken geçici bir trakeotomi de (nefes almayı kolaylaştırmak için boyunda küçük bir kesi yoluyla nefes borusuna yerleştirilen bir tüp) olacaktır.
Orijinal ameliyatın yerine ve kapsamına bağlı olarak, daha ileri rekonstrüktif ameliyatlara ihtiyaç duyulabilir. Bunlar kemik, kas veya deri greftlerini veya flep prosedürlerini içerebilir.
Radyasyon tedavisi
Kanser hücrelerini yok etmek veya büyümelerini yavaşlatmak için yüksek enerjili X ışınları veya parçacıkları kullanan radyasyon tedavisi, çene kanseri tedavisinde gerekli olabilir.
Radyasyonun çene kanseri tedavisinde en yaygın kullanımına adjuvan radyasyon adı verilir, bu da ameliyattan sonra tümörün geri gelme olasılığını azaltmak için verilen radyasyondur.
Kemoterapi
Kanseri öldürmek için kullanılan ilaç olan kemoterapi, çene kanseri için yaygın bir tedavi değildir. Bazı durumlarda ameliyattan sonra ek tedavi olarak radyasyonla birlikte kullanılır. Kemoterapi genellikle adjuvan radyasyon tedavisine yalnızca kanser lenf düğümlerinin dışında büyümüşse veya ameliyat sırasında geride kalan kanser varsa eklenir.
prognoz
Ulusal Kanser Enstitüsü (NCI), durum oldukça nadir olduğu için özellikle çene kanseri için veri tutmamaktadır. Ancak diş etleri ve ağzın diğer kısımlarındaki kanserler için göreceli hayatta kalma oranı %60’tır.
Çene kanseri ne kadar erken yakalanırsa, bir kişinin teşhis edildikten sonra beş yıl hayatta kalma şansı o kadar artar.
Özet
Kanserin çenede başlaması nadirdir. Ancak ağzınızın alt kısmında şişlik, ağrı, ağzınızı açmada zorluk ve uyuşma hissediyorsanız diş hekiminizle konuşun. Bu kanser türü ne kadar erken yakalanırsa tedavi o kadar etkili olacaktır.
Ağız kanserleri (çene kanseri dahil) için en büyük önlenebilir risk faktörü tütündür. Sigarayı bırakmak ve dumansız tütün ürünleri kullanmak istiyorsanız, sağlık uzmanınızla sigarayı bırakma programları hakkında konuşun.
Çene kanseri semptomlarının çoğu kanserli olmayan koşullardan kaynaklanabilir, ancak özellikle sigara içiyorsanız veya orta ila ağır miktarda alkol kullanıyorsanız, yine de diş hekiminiz tarafından kontrol edilmelidir.