1. gün
Katalonya’nın bölgesel başkenti Barselona’dayız. Eylül ayının son günü ve normal bir Cumartesi gibi değil. Bugün Katalonya’nın bağımsızlığına dair referandumdan önceki gün.
Ayrılıkçılar okullarda sandık odaları kurdu. Aileler, gizli oy sandıklarını polis müdahalesine karşı korumak için nöbete davet edildi.
İki çocuk annesi olan Thais, gece boyunca süren eylemini “okula hoşgeldin partisi” olarak nitelendiriyor. Ve ekibimize açıklıyor: “Buraya geldik çünkü oy hakkımızı kullanmak istiyoruz, buranın yarın açık olması gerektiğine inanıyoruz, bu nedenle burada düzenlediğimiz tüm bu etkinliklerle yarın seçmenlerin oylarını kullanmasını sağlayacağız..”
Birkaç yıl önce, Katalanlardan ufak bir azınlık İspanya’dan ayrılma fikrinden hoşlanıyordu. Ancak bugün durum değişti. Thais gibi ayrılıkçı, yüz binlerce sıradan insanın katılımıyla hız kazandı.Muhabirimiz soruyor: “Bağımsızlık için bu savaşa katılmaya karar vermenin nedeni neydi?”
Ayrılıkçı bir vatandaş cevap veriyor: “Bunun için bir sürü sebep vardı, ama muhtemelen en kararlı olan anı, 2010 yılında, kişisel olarak değil, aynı zamanda birçok diğer insanlar için de Katalonya’nın yasal asayiş polislerinin İspanyol anayasa mahkemesi tarafından kaldırılmasıydı. Birçok kişi bu durumdan rahatsız olmuş ve bıkmıştı, ben dahil birçok arkadaşım da öyleydi, bu yüzden bazı şeyleri gerçekten değiştirmeye başlama anı olduğunu düşündük “dedi.
http://espanolesdeapie.es/
Katalan topluluğu bölünmüş durumda. İspanya’yla birlikte kalma lehine olan Katalanlar genellikle “sessiz çoğunluk” olarak adlandırılıyor. Bunlardan çok var, ancak birçoğu daha az görünür durumda. Ancak bugün, referandum öncesi gün, bu “sessiz çoğunluk” artık sessiz kalmamaya karar verdi.
Llibert, iki yıl önce ‘‘Kökleşmiş İspanyolları “ kurdu. Ayrılıkçılığa karşı tartışmaları gündeme getirdi. Ancak kabul etmek gerekir ki, Llibert ve arkadaşları oldukça gergindiler. Onlarla birlik yürüyüşü için hazırlandıkları Barcelona Pub’da buluştuk.
Muhabirimiz aktivistlerle iletişime geçiyor: ‘‘Merhaba etrafında Avrupa bayrağı olduğunu görüyorum, gösteri için Avrupa bayrağını kullanmanın nedeni nedir?
Aktivist soruya şu şekilde cevap veriyor : ‘‘Katalonya’nın İspanya’dan ayrılması durumunda Katalonya’nın Avrupa’da kalmayacağından eminiz, belki de birkaç yıl sonra tekrar Avrupa Birliği üyesi olabilir, ancak Katalonya için zor bir yıl olacaktır ‘’ diye yanıtlıyor.
Şu ana kadar bağımsızlık yanlısı ya da karşıtı Katalanlar yan yana yaşıyordu; topluluklar arası bağlantılarını kabul ediyor ve birbirlerine hakaret etmek yerine şakalar yapmaktan gurur duyuyorlardı. Fakat bu barışçıl birliktelik büyüyen gerginliklerden sağ çıkacak mı ?
Muhabirimiz az evvel soru sorduğu aktiviste başka bir soru yöneltiyor : Şiddetten korkuyor musunuz?
Aktivistin cevabı ise şöyle : “Şiddete uğruyoruz, hükümet baskısından dolayı fikrimizi özgürce ifade etmek zor, Bize demokrat olmadığımızı söylemeye çalışıyorlar. – Bu bir sorun…. Kendimizi ifade etmeye çalışıyoruz. Onlardan farklı düşündüğümüzü göstermeye çalışıyoruz.”
Biz tekrar akşam karanlığında,Thais ‘in okuluna gidiyoruz. Oylama kutuları nerede? Bu büyük bir sır, kimse bize söylemeyecek … Çocuklar oynarken, yaklaşık 50 ebeveyn uykulu gözlerle içeri giriyor.
Thais gergin, polisin yakınlardaki bir gençlik merkezine müdahale ettiği konusunda bilgi var. Çocukları neden riske atıyorlar diye sorduğumuzda , bayan çocuklarla oynamanın yasadışı olmadığı iddiasıyla kendini savundu.
Sayıları artan Katalanlar, artık İspanyol anayasasının temel çerçevesini kabul etmiyor; görünüyor ki, onlara göre bölgesel yasalar ulusal mevzuatın üstünde.
Muhabirimiz Thais’e soru soruyor.
“Birçok kişi bu referandumun yasadışı olduğunu söylüyor, buna ceavbınız nedir?”
Ayrılıkçı aktivist Thais muhabirimizin yönlendirdiği soruya şu şekilde cevap veriyor: “Bu yasadışı değil, yasadışı değil, çünkü bir referandum düzenlemek için Katalonya Parlamentosu tarafından bir kanun kabul edildi ve bu nedenle referandum yapılmasını sağlıyoruz. Bu yüzden oy kullanmalıyız. Bu, Katalonya Parlamentosu’na bağlı ve halkı temsil eden parlamento.”
Euronews’in referandum izlenimlerinin birinci günü bitti.
2. gün
Pazar sabahı bugün referandum, gün doğumundan önce kalkıyoruz. Biz okula vardığımızda yüzlerce kişi zaten Thais’in okulunda toplanmış bulunuyor..
Muhabirimiz aktivistlerle sohbet ediyor ve soruyor: Ne zamandan beri buradasınız ve ne yapıyorsunuz ?
“Oy kutusunu korumak için bu sabah beşte buradaydık … İnsanlar burada Franco’dan sonra demokrasi olduğunu düşünüyor, ancak yanlış bir demokrasi.”
“Buna neden yanlış bir demokrasi diyorsunuz ?”
“Peki, buna demokrasi mi diyorsunuz ? Web siteleri kapanıyor ve kullanamıyoruz, toplanamıyoruz, oy kullanamıyoruz… Bunun demokrasi olduğunu mu düşünüyorsunuz ?
Katalonya savcılığı, yasadışı olarak oy kullanılmasını bölgesel polisten önlemesini istedi. Saat 7.40’da iki Katalan polisi geldi. Oy kullanmak isteyenlere müdahale etti. Sandıklara, kağıtlara el koyacaklarını ve ellerinde olanları alacağını söyledi.
Karayolu üzerinde, İspanyol Ulusal Polis araçları geçiyor. Katalan Parlamentosu Başkanı Carme Forcadell’in Barselona’nın kuzeyinde, Sabadell’de oy kullanacağına dair içeriden bazı bilgiler aldık.
“Polis, daha sonra bağımsızlık oylamasının yapıldığı okula girdi ve halkı sürükleyerek dışarı çıkardı. Ardından oy kullanma işlemi burada bu okulda yapılamaz.’‘ dedi.
Aktivistlerden biri “Ben öğrenciyken, Franco rejimi altında, aynı, aynı, aynıydı.” diye bağırıyordu.
Sert müdahalede bulunan polis geri çekilirken, Katalan Parlamentosu başkanının B planına geçeceğine ve başka bir okulda oy kullanacağına dair içeriden bilgiler aldık.
Ayaklanma karşıtı birliklerin bu büyük kalabalığın önünden geçmesi, orada büyük ölçekli çatışmaların kontrol altına alınmasına engel olabilecek mi?
Ve bu büyük günde sol eğilimli bir ayrılıkçı parti üyesi olan Katalan Parlamentosu Başkanı Carme Forcadell oyunu kullandı.
https://twitter.com/ForcadellCarme
Carme Forcadell oyunu kullandıktan sonra ekibimizle şunları paylaştı: “Oy hakkımı kullandım. Bu ülkenin vatandaşlarıyla, sivil sorumluluğunu bütün dünyaya nasıl gösterdikleriyle, barışseverliğiyle ve demokrasiye olan sevgileriyle gurur duyuyorum.”
Carme Forcadell, Katalan bağımsızlığının önde gelen seslerinden biri .Kendisi ayrılıkçı hareketin iç yönetimine yaklaşmak için değerli bir isim.
https://www.facebook.com/junqueras/
https://twitter.com/junqueras?ref_src=twsrc^google|twcamp^serp|twgr^author
Ayrılık yanlılarının genel merkezinde yapılan acil durum toplantısına katılan, Katalan hükümetinin iki önemli ismi Oriol Junqueras ve ayrılıkçı hareketin beyni Jordi Sanchez’i yakalamak bizim için hiç kolay olmadı.
https://twitter.com/assemblea
https://twitter.com/omnium
ANC, “Katalan Milli Meclisi” nin kısaltması olup, Jordi Cuixart başkanlığında Katalan kültürünü ve dilini savunan bir organizasyon olan “Omnium” ile birlikte bağımsızlık için ana itici güçlerden biri olarak görülüyor.
Jordi ve Jordi, sınırsız sayıda sivil toplum örgütünün bağımsızlığı için, onların yüzünü ve sesini oluşturuyor. J ve J, Katalan milliyetçiliğinin vücut bulması diyebiliriz.
Katalan Ulusal Meclis Başkanı Jordi Sanchez’in açıklaması şöyle oldu:
“Bu muhteşem bir gündür, inanılmaz bir yurttaş gücü olan Katalan vatandaşlığı demokrasisinin fantastik bir sergisidir.İspanyol Devleti’nin baskısı ortadan kaldırıldı. İspanya hükümeti Avrupa’nın ayıbıdır. Katalan vatandaşlığı bu dünyada özgür bir ulus olarak tanınma hakkı kazandı.”
https://twitter.com/jordisanchezp?lang=en
Omnium Kültür Başkanı Jordi Cuixart şunları söyledi:
“Herkes, bu çatışmanın şiddetten ziyade politik bir çözüme ihtiyaç duyduğunu söylüyor. Avrupa anayasasının 7. maddesi bir hükümet Avrupa vatandaşlarına karşı şiddet uygularsa o devletin Avrupa Birliği dışına çıkacağını söyler. Bu (şiddetin kullanımı) tam olarak bugün Katalan halkıyla İspanya’nın yaptığı şey, Başbakan Rajoy’dan büyük bir telafiye ihtiyacım var “dedi.
https://twitter.com/jcuixart
Muhabirimiz Jordi Sanchez’e “Bu günden sonra ne hissediyorsunuz? Mutlu musunuz veya öfkeli misiniz? diye bir soru yöneltiyor.
Sanchez’in cevabı ise şöyle oldu: “Bu, büyük bir mutluluk ve büyük sorumluluk anı … Bu baskıya karşı demokrasi hakkını kullanmak için direnebilecek bir ülkeye ait olma hissi..Bu, Avrupa’nın her yerinde halk tarafından tanınmalıdır.”
3. gün
Referandumdan bir gün sonra Euronews ekibi yine Jordi Sanchez ile Katalan hükümet binasının önünde buluştu.
Seçmenlerin sadece yüzde 43’ü referanduma katıldı. İspanya yanlısı görüşlere sahip vatandaşlar evlerinde kaldılar. Jordi Sanchez’e direk sorduk yüzde 43’lük katılımla olan referandumu nasıl değerlendiriyorsunuz?
Sanchez sorumuza şöyle yanıt verdi: İspanya’da yapılan herhangi bir referandumun neden ilk kez en düşük katılım seviyesinde de olduğunu sormaya gerek yok. Ayrıca Avrupa anayasası yüzde 50’den az katılımla İspanya’da kabul edilmişti.
Referandumdan bir gün sonra yine İspanya yanlısı bir aktivist Llibert ile tekrar görüştük.
Llibert çalışmaları sırasında Şikago’da biraz zaman geçirdi. O dönemde ki oda arkadaşı, Obama’nın (seçim) kampanya ekibinin bir parçasıydı. Bundan dolayı sosyal medya gücünün ve taban hareketlerinin potansiyel etkisinin farkında olan Llibert İspanya’nın birliği için savaşan bir sivil toplum kuruluşu yaratmaya karar verdi.
Euronews ekibi olarak Lliberte Senderos’a sorduk : Nerelisiniz, hangi bölge veya hangi kökendensiniz ? Bize açıklar mısınız?
Espanoles de A Pie’ nin kurucusu Senderos: “Ben Barselona’dan, Katalonya’dan ve İspanya’dan geliyorum ve ben Avrupalıyım. Bu bir kimliğin diğerine karşıt oluşu değil. Burada Katalonya’da insanlar diyor ki: Siz Katalansanız, İspanyol olamazsınız, aslında İspanya Kastilyalı ve Katalonyalı insanların karışımıdır ve işte bu benim hayal ettiğim İspanya.’‘
http://espanolesdeapie.es/blog/
4.Gün Genel grev
Referandum sürecinde dördüncü gündeyiz. Euronews ekibi olarak Carme Forcadell’le ve eşiyle memleketi Sabadell’de buluştuk. Bağımsızlık yanlısı gruplar genel grev çağrısında bulundular. Katalan parlamentosu başkanı kamerayla onu yakından takip edebileceğimizi söyledi.
Forcadell hayatını öğretmenlik yaparak kazanıyor. Kendisi önce yerel politikaya atıldı sonra sivil aktivist oldu. Katalonya Ulusal Meclisi’ne katıldıktan sonra, Jordi Sanchez’e teslim edilmeden önce bağımsızlık taraftarı topluluğun başkanı seçilmişti. Forcadell’in büyük kitle hareketlerini düzenleme yeteneği olmadan, Katalan bağımsızlığı fikri, sahip olduğu kadarıyla güçlü olamazdı. Forcadell bizlerle şunları paylaştı.
“Bu acı-tatlı bir duygu. Dün olanlar için çok üzgünüm ve bu ülkenin vatandaşlarının tepkisinden çok mutluyum.”
Euronews muhabiri : “İspanyol anayasasına hâlâ saygı duyuyor musunuz?”
“Özellikle insan haklarına, kendi kaderini tayin hakkına ve tüm insanların kendi geleceğine karar verme hakkına saygı duyuyorum. Temel hakların ve demokratik özgürlüğün herhangi bir anayasanın ve ayrıca uluslararası hukukun üstünde olduğuna inanıyorum” dedi.
Euronews muhabiri : “Buradaki tüm insanlar birleştikleri hissine kapılıyorlar, ancak diğer insanlar dışlanmış hissediyor, ve burada çok fazla insan var. Sizce toplumun bölünme riski yok mu?”
“Hayır, hayır, hayır risk yok, Katalonya çok çoğulcu bir devlettir ve bu çoğulculukla gurur duyuyorum. Bağımsızlık isteyen insanlar var bağımsızlık istemeyenler de var. Ve ben de buna saygı duyuyorum. Konu Katalan olmak veya Katalan olmamak değil, Katalan olmayan, İspanyol hissediyor ve İspanyolca konuşuyor bunda bir problem yok. Böyle hisseden birçok vatandaşta Katalonya’nın bağımsızlığını istiyor. Bu, kişilerin kökeni ile ilgili değil. ‘’
5. Gün Parlamento
Referandumu yerinde izlemek için gelen Euronews ekibi için bugün Katalonya’da son gün.
Referandum sürecinde parlamentoda ilk çatlaklar ortaya çıkıyor. Üç iktidar yanlısı bağımsızlık partisi arasındaki ittifak çökmeye başlıyor.
Bugün Carme Forcadell için zor bir gün. Meclis başkanı ortak bir tavır sergilemeye çalışıyor. İmzalanan bağımsızlık ilanından sonra tek soru şu “evet” ya da “hayır”.
Bağımsızlık yanlısı isimler diyalog için açık kapı bırakma taraftarıyken ılımlı aşırı solcular doğrudan bağımsızlık istiyorlar.
Carme Forcadell’in asistanın bana söylediğine göre, Forcadell’in de dahil olduğu, önde gelen birçok Katalan siyasetçi hakkında dava açılma riski taşıyor.
İspanyol ulusal birliğinin en ateşli savunucularından biri, muhafazakar Halk Partisi’nin Katalan şubesi başkanı Xavier Garcia Albiol’la bir araya geldik.
“Avrupa için temel mesajınız nedir, bu çıkmaz nasıl çözülebilir?”
Katalan Halk Partisi Başkanı Xavier Garcia Albiol sorumuza şöyle yanıt verdi: “İspanya demokratik kurumları, Katalonya bölgesel hükümetinin yapmaya çalıştığı bu darbe girişimine izin vermeyecek, onlar da başarısız olacaklar. Dolayısıyla, İspanyol Anayasası’nın yer aldığı tüm kaynak ve araçları kullanacağız. İspanyol Anayasası demokratik devletin yani İspanya’nın emrinde yer alıyor ve sonuç olarak onları kullanacağız.”
Çıkış yolu nerde? Karar verecek kişiler yasal prosedürlere saygı duyarak barışçıl çözüm yolunu seçecek mi? Yoksa ayrılıkçılar daha fazla çatışma mı yapacak?
Baskın seçim çağrısı krizden cıkış yolunu açabilir.
https://twitter.com/albiol_xg?lang=en