Ebola Virüsü Nedir?
Ebola virüsü, sıklıkla ateş ve kanamayla birlikte (hemorajik ateş) şiddetli bir enfeksiyondur. Hastalığa dünyanın en tehlikeli patojenlerinden biri olan Ebola virüsü neden olur. Şimdiye kadar buna karşı etkili bir ilaç veya aşı bulunamamıştır. Ebola birçok durumda ölümcüldür.
Ebola’nın Nedenleri Nelerdir?
Ebola, virüslerin neden olduğu en ciddi bulaşıcı hastalıklardan biridir. Ebola virüsü ile enfeksiyon, hemorajik ateşle sonuçlanır (şiddetli kanamaya neden olan ve yüksek ölüm oranına sahip bir ateş)
Virüs adını, yakınında ilk hastalıkların meydana geldiği Zaire’deki Ebola Nehri’ne borçludur. Ebola virüsü, dört farklı alt türü bilinen filovirüs grubuna aittir.
İnsanlar, öncelikle hastalıklı vahşi hayvanlara dokunarak (örneğin avlanma ve yeme yoluyla) veya hasta hastaların kanı veya diğer vücut sıvılarıyla doğrudan temas yoluyla Ebola virüsünü kaparlar. Damlacık yoluyla hava yoluyla bulaşma olasılığı düşüktür.
Ebola virüsünün kuluçka döneminde, yani enfeksiyon zamanından belirtilerin ilk ortaya çıkışına kadar bulaştığı tespit edilemez. Ebola’nın erken evrelerinde virüsler lenf düğümlerine ve dalağa saldırır, burada çoğalırlar ve daha sonra hastalığın ileri evresinde tüm organlarda tespit edilebilirler.
Ebola Belirtileri Nelerdir?
Ebola’nın spesifik olmayan ve aniden başlayan ilk belirtileri, virüs bulaştıktan iki ila yirmi bir gün arasında ortaya çıkar.
Olası belirtiler şunlardır;
- Ateş,
- Baş ağrısı,
- Kas ağrısı,
- Mide bulantısı,
- Kusma,
- İshal
- İltihaplı gözler, göz nezlesi olarakta bilinir. (Konjunktivit)
Beş ila yedi gün sonra, Ebola belirtileri kötüleşir ve ciltte ve mukozada kanamalar meydana gelir. Bu özellikle gastrointestinal sistemi ve genital organları etkiler. İshal sulu ve kanlı hale gelir. Ebola hastalığının sonraki aşamalarında yüksek kan kaybı, şiddetli şoka yol açabilir ve sonunda birden fazla organ yetmezliğinden dolayı ölüme kadar gidebilir.
Ebola Nasıl Teşhis Edilir?
Ebola virüsü enfeksiyonundan şüpheleniliyorsa, virüs hasta kişilerin kanında veya diğer vücut sıvılarında tespit edilebilir. Bu, polimeraz zincir reaksiyonu (viral genomu tespit etme süreci), elektron mikroskobik inceleme, antikor testi veya hücre kültürlerindeki virüslerin kültivasyonu gibi özel laboratuar işlemleriyle yapılır.
Ebola Nasıl Tedavi Edilebilir?
Ebola’dan muzdarip hastalar, yoğun tıbbi tedaviye ihtiyaç duyar ve özel bir tecrit koğuşunda tedavi edilmelidir. Ebola için kesin bir tedavi şu an yoktur, bu nedenle yalnızca semptomlar hafifletilebilir. Örneğin, etkilenen kişi kanama ve ishal nedeniyle kaybedilen sıvıları ve besinleri değiştirmek için infüzyon alır. Ayrıca solunum, nabız ve tansiyon gibi hayati fonksiyonlar da yakından takip edilmektedir. Doktorlar, ek bakteriyel enfeksiyonlara (ikincil enfeksiyonlar) karşı koymak için antibiyotik verir.
Ebola virüsünü doğrudan öldüren ilaçlar (antiviral ilaçlar) şu anda Ebola’yı tedavi etmek için mevcut değildir. Bununla birlikte, hedeflenen Ebola tedavisi için bazı yöntemler deneysel olarak test edilmektedir.
Ebola Nasıl Önlenebilir?
Ebola, ancak Ebola virüsleri ile temastan kaçınarak önlenebilir. Her şeyden önce bu, hasta insanlarla doğrudan temastan kaçınmak anlamına gelir. Ebola hastalarına bakarken, tıbbi personel hijyen kurallarına sıkı sıkıya uymalı, özel koruyucu giysiler ve gerekirse koruyucu gözlükler kullanmalıdır. En bulaşıcı olanlar, vücutta en fazla Ebola virüsünün bulunduğu hastalığın ileri aşamalarında olan hastalardır.
Ebola virüsü vücut dışında birkaç gün hayatta kalabileceğinden, Ebola’lı bir kişinin temas ettiği nesneler uygun dezenfektanlarla iyice dezenfekte edilmelidir. Ebola’dan ölen insanlarla uğraşırken, ölüler de bulaşıcı olduğu için yeterli hijyeni sağlamak önemlidir.
Ebola’ya karşı önleyici bir aşı şu anda mevcut değildir.