Anayasa değişikliği nasıl olmalı? Yasama Yönünden İnceleme
Bu yazı kısa olarak meclisde şuanda görüşülen ve oylanan maddelerin, aslında nasıl olması gerektiğine dair maddeleri inceleyecek.
Partisinin lideri ve vekil listesini belirleyen Cumhurbaşkanı eliyle oluşmuş bir Meclis’in fren-denge ve denetim vazifesi yapması mümkün mü?
Cumhurbaşkanı “parti başkanı” olur ve partisi çoğunluk olursa Meclis kimi ve nasıl denetleyecek? Kişi hem denetçi hem denetlenen mi olacak?
İlk ve en büyük temel sorun Partili CB değil Meclis’in bağımsız olamayacak olması.
- Siyasi Partiler Yasası ve Seçim Sistemi değişmeden gelecek Partili Cumhurbaşkanlığı Sistemi bugünkü sistemden daha çok arızalar çıkaracaktır.
- Parti Genel Başkanlığı ile Cumhurbaşkanlığı’nın aynı kişide birleşmesi sistemi ister istemez otokrasiye götürür. CB, Genel Başkan olamamalı.
- Cumhurbaşkanı Seçimiyle, Milletvekili Seçiminin aynı gün yapılmasına dair teklifin de değiştirilmesi gerekmektedir. Bu hatadan da dönülmeli.
Çözüm ;
- 1. Partili ama genel başkan olmayan Cumhurbaşkanı
Cumhurbaşkanı, denetleme açısından kendi yaptığı liste milletvekillerini seçerse, kendi kendilerini denetlemiş olacaklar.
. 2. Parti üyelerinin tümüyle katıldığı önseçimle, vekil listesi.
Bu sistem Atatürk’ün milletvekili ataması sistemine dönebilmeye çok müsait. Çözümü; parti üyelerinin katılımıyla önseçimin anayasal kural haline getirilmesi.
- 3. Dar bölge seçim sistemi
Temsil oranı zaten çok düşükken, seçim barajının düşmemesi ve seçim sistemiminin değişmemesi temsil oranına fayda sağlamayacak.