29 Aralık 2010 Çarşamba
AĞAÇ NE DİYOR?
Ağaç (The Tree) filmiyle ilgili kısaca bir yazasım geldi. Öncelikle, Ocak sayımızının Vizyon Ajanda'sında tam sayfa açtığımız yukarıdaki kare müthiş bir fotoğraf... Ağaç, olağanüstü bir film değil, ama 'metafor' mevzusu üzerine bir şeyler söylüyor. Filmde o devasa ağaç, hikaye içinde bir işleve ya da göreve sahip bir metafor olmaktan çıkıyor. Daha doğrusu, yönetmenin ya da hikayenin yazarının "bakın bu ağaç babayı/aileyi sembolize ediyor" dediği bir motif değil o. Bunun yerine hikayenin karakterlerinin anlamlar atfettiği bir şey, ve o anlamlar olmadan, o anlamlardan muaf olarak aslında tek başına bir 'metafor' değil. Herhangi bir yas ya da melankoli deneyiminde yaşanan da budur belki, bir şeyler onlara birileri belli anlamlar atfettiğinde bir sembole dönüşür, onu nasıl düşünüyorlarsa öyle bir şekle bürünür söz konusu motif. Oysa mesela son dönem korku filmlerinde "onların haricinde" metafor olarak işler ağaç gibi motifler. Sanki karakterlerin yarattığı bir anlam yoktur, filmin dayattığı bir anlamdır bu: Agaç doğaüstü güçleri temsil eder vs. Dışarıdan o dünyaya empoze edilmiş gibidir. Ve bu filmlerin inandırıcı olma çabalarıyla hiç uyuşmaz bu tavır. Ağaç'ta bu böyle değil, bu açıdan bana Baumbach'ın pek sevilmeyen ama benim ilginç bulduğum Margot at the Wedding filmindeki ağaç metaforunu hatırlattı. Orada da 'metafor' dışarıdan dayatılan bir şey değil, içeriden 'yaratılan' bir şeydi. Bu tip metafor kullanımlarına pek de sık rastlamıyoruz, bu durum bence Ağaç'a -her ne kadar tematik açıdan fazla düz olarak görülebilecek bir film olsa da- belli bir değer katıyor.
Gönderen: fırat