1967 yılında Yunanistan’da CİA’nın “Prometheus Planı”nın yol göstericiliğinde bir darbe gerçekleştirildi. Albay Papadopoulos liderliğindeki Albaylar Cuntası iktidara geldi.
Cuntaya karşı ilk direnişler 1973 Şubat’ında baş gösterdi. Hukuk öğrencileri Atina Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni işgal ettiler ve cuntaya karşı barikatı yükselttiler. Öğrenciler, polisin acımasız saldırılarına karşı sonuna kadar direndiler. Bu isyan bir yıl sonraki Politeknik Ayaklanması’nın habercisi oldu.
Politeknik Direnişi’nin kıvılcımları 14 Kasım 1974’te çakıldı. Politeknik Üniversitesi öğrencileri cuntaya karşı boykota başladılar ve okulu işgal ettiler. İşgalcilerin sloganları net bir şekilde rejimi hedef alıyordu: “Ekmek, Eğitim, Özgürlük”, “İnsanlar Sizin Zincirlerinizi Kıracak”, “Kahrolsun Cunta”, “ABD Dışarı”, “Özgürlük”, “Bugün Faşizm Gidecek”, “Burası Yeni Tayland Olacak”( 1973 Ekim ayında 4 yıllık bir askeri diktatörlüğün düşüşüne katkısı olan Tayland’daki Temmuz 1973’teki bir öğrenci ayaklanmasına atıfla). Direnişin başlamasında illegal faaliyet yürüten Yunanistan Üniversiteli Öğrenciler Birliği etkin rol oynadı. Politeknik Üniversitesi’ni işgal eden öğrenciler aynı gün aralarından bir işgal komitesi oluşturdular ve komitenin çıkardığı ilk manifesto, işgalin ilk günü kitleler tarafından işgal edilen Patision caddesinde dağıtıldı.
ÖZGÜR SAVAŞÇILAR
Politeknik Direnişi’ni başlatan üniversite öğrencileri “Özgür Savaşçılar” ismiyle kurdukları radyo istasyonundan Maria Damanaki’nin ağzından işçilere, emekçilere ve tüm Atina halkına şu çağrıyı yapıyorlardı:
“Burası Politeknik… size, Özgür Savaşçılar konuşmakta… size, çocuklarınız konuşmakta… Kahrolsun cunta. ABD dışarı. Kahrolsun faşizm. Yunanistan halkı, sokağa çıkın ve bizim yanımızda olun. Bu mücadele diktatörlüğe ve cuntaya karşı evrensel bir mücadele! Sadece siz bu kavgayı verebilirsiniz.”
Öğrencilerin üniversite işgaliyle birlikte Atina sokakları insan akınına uğradı. İşçiler, emekçiler ve cuntaya karşı nefret besleyen herkes üniversite öğrencilerinin çaktığı kıvılcımı tutuşturmak için sokaklara döküldüler. Kitleler, Politeknik işgalcilerine desteklerini göstermek için 15 Kasım gecesi boyunca orada kaldılar.
İşgalin etkisi şehrin sınırlarını aşmış, ülke çapında cunta düşmanlarının desteğini kazanmıştı. Topraklarına el konulmasını protesto eden Megara’dan bir köylü komitesi, Politeknik işgalini desteklerini bildirmek için ziyarete geliyorlardı. Radyo şu sözlerle duyuruyordu bu desteği: “Megara halkı öğrenciler ve işçiler yanında ayağa kalkıp savaşacaklarına söz veriyorlar… Bu ortak bir kavga… Kendi yaşamlarını belirlemek isteyen Yunanistan halkı için. İlerleme yolunda yürümek için. Temel gereksinim diktatörlüğü devirip demokrasiyi kurmak.”
Cunta 16 Kasım’da, Genelkurmay binasının önünde eylem yapan on binlerce insanın üzerine tanklarını sürdü ve 20 kişiyi katletti. 17 Kasım’da Politeknik Üniversitesi’ne ilk müdahale başladı ve tanklar üniversitenin duvarlarını yıkarak içeri girdiler. Radyodan erlere yönelik şu çağrı yapılıyordu: “Askerler, biz sizin kardeşleriniziz. Katillere dönüşmeyin!” Onlarca üniversite öğrencisi tank paletleri arasında ölümsüzleşti. Cuntanın müdahalelerinde toplam 75 kişi katledildi.
Yunanistan’da Albaylar Cuntası’nın çözülüşü, Avrupa’da süregiden benzer süreçlerin bir parçasıydı. Nitekim aynı dönemde Avrupa’nın yaşayan son faşist diktatörlükleri Portekiz’de ve İspanya’da çözülüş sürecine girmişti. Ayrıca, Portekiz ve Yunanistan’da benzer bir şekilde diktatörlükler tabandan gelen basınçla yıkılıyorlardı. Portekiz’de Karanfil Devrimi olarak anılan bir hareketle ordu içerisindeki alt rütbeli subayların ve muhaliflerin başlattığı isyanla Salazar devrildi. Yunanistan’da ise bu sürecin öznesi direnişi başlatan üniversite öğrencileri ve onlara eşlik eden emekçi kitleler oldu