Doğum Sonrası (Postpartum) Depresyon
Postpartum depresyon, doğum yapan her 10 kadından birinde görülür. Genellikle doğumdan sonraki 2–8. haftalar içinde başlar ve en az iki hafta en çok bir yıl kadar sürer. Tedavi görmeyen kadınlarda 3 ay ile 1 yıl arasında kendiliğinden düzelir. 2 sene zarfında gelişirse gecikmeli tip denir.
Belirtileri genellikle Lohusalık Hüznüne benzer fakat daha şiddetlidir ve daha uzun sürer.
Doğum sonrası depresyonun sebepleri kesin olarak bilinmemektedir. Hızlı fizyolojik değişikliklerin rolü olabileceği düşünülmektedir, ancak hangi faktörlerin daha fazla sebep olduğu açık değildir.
Bununla birlikte bazı risk faktörlerini taşıyan kadınlarda doğum sonrası depresyonun daha sık görüldüğü bilinmektedir:
- Kadının veya eşinin işsizliği,
- Sosyal desteğin yetersiz olması, evlilikle ilgili sorunlar, beklenmedik hayat olayları (ölüm, ayrılık vs.),
- Planlanmamış gebelikler,
- Çok doğum yapmış olma,
- Daha önceki gebeliklerde depresyon geçiriliş olması,
- Anne sütü ile besle(ye)meme,
- Kayıpla sonlanan gebelik ve doğum tecrübeleri,
- Zor doğum
- Erken anne-bebek ayrılığı
- Bebeğin bakımı ile ilgili duyulan kaygılar
- Annede zaten bulunan psikiyatrik hastalık (bipolar bozukluk, şizofreni)
Ayrıca çocuğun özürlü doğması, bazı geleneksel-kapalı toplumlarda çocuğun cinsiyetine yönelik beklenti ve değer yargılarının da depresyon gelişimi açısından önemli bir stres kaynağı olabileceğine ilişkin birçok klinik gözlem vardır.
Ayrıca, bebeğin düşük doğum ağırlıklı olmasının, sezaryenle doğumun, zor doğumun ve biberonla beslenmesinin yüksek depresyon oranları ile önemli ölçüde ilişkilidir. Evlilik dışı doğum, ölü doğum, ailede psikiyatrik hastalık öyküsü diğer risk etkenleridir.
Doğum sonrası depresyon sık görülmesine karşın çoğu kez teşhis edilememektedir. Bu durumun başlıca sebepleri kadının olumsuz duyguları nedeniyle kendini yalnız hissetmesi veya utanması, rutin kontrol için çağrıldığı 6. doğum sonrası haftaya kadar doktorla görüşme imkanı bulamamış yahut hangi doktora başvuracağını kestirememiş olması, yeni doğan bebeğin verdiği heyecanla yakınmalarını dile getirememesi olabilir.
Çoğu kadın sorunlarını depresyon olarak idrak etmez, yine çoğu bu konuda destek arayışı içinde değildir. Bu konuda yardım arayışında olan bir kadın da çoğu kez bebeğinin doktorundan bu konuda bir yardım alabileceğini düşünmez. Ağır doğum sonrası depresyonu olan kadınların yalnızca %50’den azı belirtilerini depresyon olarak değerlendirmektedir.
Tedavi
Antidepresan ilaç tedavisi şarttır.
Bununla sonuç alınamazsa Elektrokonvülsif Terapi (EKT) (Şok Tedavisi) kullanılır.