Bütün çocuklar altını ıslatabilir, 5 yaş üstü çocuklarda sık görülen gece alt ıslatma sorunu çoğunlukla genetik nedenlidir. Lakin 3 ayda haftada 2 kezden fazla alt ıslatma varsa, bir günde 7’den fazla sayıda idrara çıkıyorsa, tuvalete koşarak ya da son dakika gidiyorsa çocuğun tedavi olması gerekebilir. Liv Hospital Çocuk Ürolojisi ve Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Selami Sözübir alt ıslatma nedenleri ve tedavisini anlattı.
İçindekiler
Gece Alt Islatma Nasıl Bir Hastalıktır?
Ne Kadar Sıklıkla Görülür?
Gece Altını Islatmanın Nedenleri Nelerdir?
Belirtilere Dikkat Edin
Aile, Çocuk Ve Tabip İşbirliği İçinde Olmalı
Gece Alt Islatma Nasıl Bir Hastalıktır?
5 yaşın üzerindeki çocukların haftada en az iki kere olmak üzere gece uykusu sırasında farkında olmadan idrar yapmasına gece alt ıslatması denir. Sağlıklı çocuklar da uyku öncesi çok sıvı aldıklarında gece idrar kaçırabilirler. Lakin, bu olayın bir rahatsızlık olarak düşünülüp tedavi etme kararının verilebilmesi için 3 ayda haftada 2 seferden fazla olması gerekir. Gece altını ıslatma iki çeşittir. Baştan beri varsa birincil (primer) altını ıslatma, rahatsızlık sonradan ortaya çıkmışsa buna da ikincil (sekonder) altını ıslatma denir.
Ne Kadar Sıklıkla Görülür?
Gece altını ıslatma birden fazla vakit mesane (idrar torbası) gelişimindeki gecikmenin bir sonucudur. Bu nedenle de yaş ilerledikçe sıklığı azalır ve erkek çocuklarda kız çocuklara oranla daha sık görülür. 3 yaşındaki çocukların yüzde 40’ı altını ıslatırken bu oran 5 yaşında yüzde 20’ye ve 6 yaşında yüzde 10’a düşer.
Gece Altını Islatmanın Nedenleri Nelerdir?
Gece altını ıslatma büyük oranda genetik yatkınlığa dayanır. Anne ve babadan birisinde altını ıslatma hikayesi varsa çocukta yüzde 44, ikisinde birden varsa yüzde 77 oranında altını ıslatma sorunu yaşanır. Genel olarak ruhsal olayların sık görülen birincil gece altını ıslatma problemine yol açmadığı gerçeği bu çocukların büyük çoğunluğunda bir ruhsal sorun aramaya gerek olmadığını ortaya koymuştur. Gece altını ıslatan çocukların yüzde 3’ü civarındakilerde böbrek ve idrar yollarına ilişkin doğuştan bozukluklar, böbrek hastalıkları, kapalı bel kemikleri açıklıkları (spina bifida), şeker hastalığı, sara hastalığı, parazitler, besin alerjileri üzere bu duruma neden olan diğer hastalıklar saptanmır.
Belirtilere Dikkat Edin
Gece altını ıslatma hiç altını ıslatmamış bir periyottan sonra ani olarak başladıysa,
Gündüz de altını ıslatıyorsa,
Kabızlık ya altının kirlenmesi de mevcutsa,
İdrar yaparken ağrı duyuyorsa,
Bir günde 7’den fazla sayıda idrara çıkıyorsa
Tuvalete koşarak ya da son dakikada gidiyorsa,
İşeme sayıları haftada 2 den fazla ve gecede 1 den fazla ise,
Gece içinde işemesi az ölçüde lakin fazla sayıda ise
Alt Islatan Çocuğa Bez Bağlamak Gerçek Mudur?
Altını ıslatan çocuğa bez bağlamak çocuğun bu durumdan rahatsız olma durumunu ortadan kaldırır ve hiçbir vakit alt ıslatma bez bağlayarak ortadan kalkmaz.
Tedavisi Nasıl Yapılıyor?
Gece altını ıslatan çocukların bir kısmı tabiatıyla düzelecektir lakin çocuğa ve aileye dert vermesi, çocuğun kendine inancını azaltabilmesi, birlikte öteki davranış ve duygulanım sıkıntılarının olabilmesi nedeniyle tedavi önerilir. Tedaviye başlamadan evvel uzman ve gece altını ıslatma konusunda deneyimli bir doktor tarafından çocuğun ayrıntılı fizikî muayenesi yapılmalı, idrar kaçırmaya yol açabilecek öteki tüm nedenler gözden geçirilmelidir.
Aile, Çocuk Ve Doktor İşbirliği İçinde Olmalı
Tedavinin başarılı olmasının birinci kuralı aile, çocuk ve doktor ortasında tam bir iş birliğinin olmasıdır. Ana prensip çocuğa inanç vererek suçluluk hissini ortadan kaldırma ve mümkünse olayı çocuğun sahiplenmesini sağlamaktır. Öncelikle denenmesi gereken çocuğun kendisinin yahut ailesinin gece uyanmasına dönük programlardır. Evvel çocukların zaten uyanması denenir, bu mümkün olmuyorsa ailenin çocuğu gece uyandırıp tuvalete gitmesini sağlayan program uygulanır. Ailenin takviyesi ile bir arada motivasyon tedavisi ve ilaç tedavisi birlikte uygulanırsa bu çocuklarda tedavide muvaffakiyet oranı yüzde 70–80’leri bulur. İlaç tedavisinin en değerli dezavantajı ise tedavi kesildikten sonra rahatsızlığın yüksek oranda tekrar riski bulunmasıdır. Bu nedenle son yıllarda alarm ve ilaç tedavisinin birlikte kullanılması önerilir. Alarm aygıtları çocuk idrar kaçırmaya başlar başlamaz çocuğu uyandırarak, mesanesini denetim etmesine yardımcı olan araçlardır. Alarm tedavisine de en az 3 ay devam etmek gerekir ve bu tedavi ile çocuklarda yüzde 85’lere varan güzelleşme sağlanır. Alarm tedavisi sonunda tekrarlama riski ise hayli düşüktür.