7 ila 16 yaş arası çocuk, büyük oranda, benmerkezcilik, animizm, preoperasyonel mantık ve otoriter ahlak niteliklerini yitirir. 2 ila 7 arası dönemlerinde yaşadığı soyut kavramların gerçek olmadığının bilincine varır. Artık; alice harikalar diyarında onun için sadece bir masaldır. Somut nesnelerin, dünyaya ilişkin etkinliklerin yanı sıra, sözcüklerin, düşüncelerin ve kuralların ayrımına varır.
Çocuklarda 7 ila 16 Yaş Arası Dördüncü Dönem
7 yaşından önce daha fazla benmerkezci olan çocuk, her şeyin onun için olduğunu düşünürdü. Bu düşüncesini de kendince psikolojik temellerle açıklardı. Güneş onun için doğar, ay onun için batar, yağmur o istemediği için yağmazdı. Çevresinde sadece kendi düşüncelerinin önemli olduğunu zanneder ve akranları ile ikili iletişimlerinde sadece kendilerini ifade etmek isterlerdi. Oysaki 7 ila 16 yaş arası dönem de sosyal ilişkilerinde demokratik, işbirlikçi bir tavır söz konusudur.
Tartışmaları sırasında gözlemlerini dikkate alır; fiziksel olayları açıklarken, zaman, mekanik güç ve sonraları doğru mantık kavramlarını kullanır. Yedi ile on iki yaşları arasında somut operasyonel mantık kullanır. Sürmekte olan bir çalışmayı izlerken fiziksel işleyiş hakkında doğru yargıya varabilir. İki plastik küre, daha önce eşit hacimde oldukları için, birisi biçim değiştirince gene eşit hacimde olacaklarını bilir. Fakat ortalama on iki yaşına değin ancak plastiğin biçimi önünde değiştirilince bu sonuca varabilir.
On iki yaşından sonra soyut mantık gelişir. Giderek artan bir biçimde çocuk, kafasında mantık işlemleri oluşturur. Problemi çözmek için somut plastik parçalara daha çok gereksinimi yoktur; tek başına düşünceleri ona yeterlidir.