Almanya'da köylerden kentlere göçün artması, kentlerde büyük alışveriş merkezlerinin açılmasıyla birlikte, eski mahalle bakkallarının kapısına kilit vuruldu. Ancak geleneksel bakkallarını yeniden açan mahalleler de var.
Almanya’nın Jülich şehrindeki 1400 nüfuslu Barmen mahallesinin bakkalından, bir ev için gereken hemen her türlü küçük ürünü satın almak mümkün. Girişte dergi ve gazeteler göze çarparken, yandaki raflarda meyve ve sebzeler, onun karşısındaki dolapta ise et ve peynirler, diğer taraftaki buzdolabında da süt ve süt ürünleri yer alıyor. Üstelik mahalle bakkalı, etraftaki tek dükkân değil. Bakkalın yanında bir seyahat acentesi ve bir kuru temizlemeci de bulunuyor.
Mahalle sakinleri bu dükkânlar açılmadan önce ihtiyaçlarını karşılamak için 20 km. uzaktaki kente gitmek zorunda kalıyormuş. Uzun süredir burada yaşayanlar, eskiden çok sayıda dükkânın olduğunu, ancak kentlere göçle birlikte mahalle dükkânların birer birer kapandığını dile getiriyor. Mahalle bakkalını işleten Heinz Frey, kendilerini terk edilmiş hissettiklerini belirtiyor: “Tabii ki dükkan sahipleri üzerindeki maliyet baskısını da anlayabiliyorum. Ancak, belli, ihtiyaçların karşılanması şart. Örneğin posta hizmetleri, demiryolları acentası… Bu gibi temel hizmetlerin sağlanmasında, özel şirketlerin değil ama devletin sorumluluğu olduğunu düşünüyorum.”
Çocuklar bakkala gönderiliyor
Temel ihtiyaçlarını karşılamada zorluklar çeken mahalle sakinleri, “hizmetler ve bölgenin ihtiyaçlarının karşılanması” merkezini kurmuş ve bu merkeze bağlı olarak bakkal dükkânını açmış. Mahalle sakinlerinden Angela Hachenburg şöyle konuşuyor: “Ben bu mahalleden biriyim ve burada bir sürü dükkânın olduğu zamanları da biliyorum. Onların yok oluşuna da şahit odum. Jülich’te süpermarketler açıldıktan sonra, giderek daha fazla insan göç etti. Burada yeniden bir bakkal açılmış olmasına çok seviniyorum. Her tür küçük ihtiyaç için otomobile binmek gerekmiyor, ayrıca bu çocuklar için de güzel. Evde bir şey olmadığında hemen çocuklar bakkala gönderiliyor.”
İnsan sıcaklığı
Peki bir mahalle bakkalı büyük marketlerle rekabet edebilir mi? Bölge sakinlerinden Maria Rombach, bakkaldaki sıcak ortamı marketlerde bulamadığını, marketlerdeki iletişimin müşteri-satıcı ilişkisi ile sınırlı kaldığını anlatıyor. Bu nedenle şehirde yaşamasına rağmen bakkaldan alışveriş etmeyi tercih ettiğini belirten Rombach, böylece mahalledeki merkeze de destek verebildiğini söylüyor: “Büyük marketlerde insan sıcaklığını göremiyorsunuz. Buradaysa biraz olsun sohbet edebiliyorsunuz. Burada bir hizmet veriliyor, bu da özel bir şey. Fiyatlar uygun, üstelik ürünler de taze… Her gün bu küçük ihtiyaçlar için yol kat etmek zorunda kalanları düşünüyorum da, böyle bir olanak onlar için muhteşem bir şey…”
© Deutsche Welle Türkçe
Murat Koyuncu / Çeviri: Başak Özay
Editör: Ayhan Şimşek