“Birleşik Almanya olarak büyümek”
Thüringen Başbakanı Bodo Ramelow, Federal Konsey Başkanı sıfatıyla Alman Birliği Günü'nün ulusal kutlamalarına ev sahipliği yapıyor.
Alman Birliği Günü için 3 Ekim'de yapılacak resmi kutlamalar bu yıl Thüringen'de gerçekleştirilecek. Kutlamalara ev sahipliği yapan Başbakan Bodo Ramelow şu anda eyaletler meclisi Federal Konsey’in de (Bundesrat) başkanı. Başbakan Ramelow Almanya'daki federalizmi, Batı ve Doğu Almanya'daki deneyimleri ve yaşadığı dayanışmayı anlatıyor.
Sayın Başbakan, birlik kutlamalarının her zaman başkent Berlin'de değil de her yıl farklı bir eyalette yapılması sizce de uluslararası bir işaret değil mi?
Bu yıl Federal Konsey Başkanı olmamın bir güzel yanı da, Almanya‘daki eyaletleri yurtdışında temsil edebilecek olmam. İnsanlar Almanya'da federalizmin ne anlama geldiğini görünce çok şaşırıyorlar. Federal yönetim ve eyaletler arasındaki güçler ayrılığının iki meclis aracılığıyla uygulanması dünyada pek bir benzeri olmayan bir şey. Federal Konsey 16 federal eyaletin tamamını temsil ediyor. Eyaletler arasındaki tüm farklılıklara rağmen aynı temelde bir federalizm, sorumluluk ortaklaşa üstlenildiği için diğer eyaletlerdeki anlaşmazlıkları çözmek için de iyi fırsatlar sunabilir.
Peki Thüringen'in bu yılki birlik kutlamaları için verdiği asıl mesaj nedir?
Başından beri şuna inandım: Birlikte büyümek için kaynaşarak büyüyelim. Birleşik Almanya'nın birlikte büyümeye devam etmesinde Thüringen'in ne gibi katkılarda bulunabileceğini göstermek istiyoruz. Ben de 32 yıl önce Batı Almanya'dan Doğu Almanya'nın Thüringen eyaletine geldim. Baba tarafımın bir kısmı orada yaşadığı için, eski Doğu Almanya'ya özel olarak gitmiştim ama oradaki yaşam hakkında hiçbir şey bilmediğimi 1990 yılına kadar fark etmemiştim. Aynı dili konuşuyorduk ama tamamen farklı bir sosyalizasyonumuz vardı.
Duvarın 9 Kasım 1989'da yıkılmasından 3 Ekim 1990'da gerçekleşen yeniden birleşmeye kadar geçen zaman zarfını şahsen siz nasıl algıladınız?
Fazla düşünecek zamanım olmadı. Şubat 1990'da Batı Alman sendika sekreteri olarak Erfurt'a geldikten sonra ilk birkaç ay gece gündüz çalıştım. O dönemde insanların pek çok endişesi vardı: Aileme, işletmeme ne olacak? Şimdi ne olacak? Bunları dinledim ve çözümler geliştirmeye çalıştım.
İnsanlar Almanya'nın birleşmesini merakla ve geleceğe duydukları güvenle karşıladılar, ancak bu dönem aynı zamanda önceki tüm yaşamlarını da sorgulamalarına neden oldu. Değişiklikler şahsi belgelerden sağlık sigortasına, çalışılan işlerden emeklilik maaşlarına kadar uzanıyordu. Batı Almanyalılar bunu hayal bile edemez. Bu, Doğu Almanya'dan nefret eden ya da onu seven fark etmeksizin, Doğu Almanya'daki insanlar için ortak bir deneyimdir.
Batı ve Doğu Almanya arasında hala farklılıklar var mı?
Benim geldiğim zamanki Batı Almanya Federal Cumhuriyeti artık yok. Tabii orası için bu daha ziyade kademeli bir süreçti. Duvarın yıkıldığı 9 Kasım 1989 veya Almanya'nın birlik günü olan 3 Ekim 1990 gibi özel günlerle alakası yoktur. Doğu ile Batı arasındaki önemli fark budur.
Doğu Almanya'nın bu kolektif hafızası halen varlığını sürdürmekte ve nesilden nesile de aktarılmaktadır. Buna bir örnek de gençlik adanma törenidir. Doğu'da, halkın yüzde 75'inin herhangi bir kiliseye mensup olmadığı yerlerde, bu tören hala yapılmaktadır. Batı'da ise komünyon ve konfirmasyon törenleri kilisede yapılıyor. Ya da eski Doğu Almanya'daki halk hemşireleri. Bunlar köylerde dahi tıbbi bakımla ilgilenen hemşirelerdi. Şimdi bu halk hemşirelerini yeniden göreve teşvik ediyoruz. Doğu Almanya döneminden kalan ve Almanya'nın her yerinde işimize yarayacak birçok şey var. Tabii bunu Doğu Almanya'yı yüceltmek için söylemiyorum.
Almanya'nın yeniden birleşmesinin üzerinden 32 yıl geçti. Doğu Almanya eyaletleri bugün ne durumda ve Almanya'nın birleşme sürecini nasıl değerlendiriyorsunuz?
Şu anda Doğu Almanya'da ekonomik olarak iyi bir konumdayız. Örneğin, üç federal eyalet olan Thüringen, Saksonya ve Saksonya-Anhalt'ın ekonomik çıktılarını toplayacak olursanız, bu orta Almanya bölgesi, Avrupa ülkeleriyle kıyaslandığında on birinci sırada yer alır. Thüringen, süpürgelik üreticilerinden X-ray cihazlarında kullanılan tüplerin üreticilerine kadar 60 farklı dünya pazar liderine ev sahipliği yapmaktadır. Almanya'daki toplam cam şişelerin yarısı Thüringen'de üretilmektedir. Sorun şu ki, Thüringen şirketlerinin birçok alanda dünya pazar lideri olduğunu ve Thüringen menşeili ürünlerin tüm dünyada kullanıldığını kimse bilmiyor. Ancak biz bundan hayıflanmak niyetinde değiliz, aksine geçtiğimiz on yıllar boyunca Thüringen’deki yükselen potansiyelin farkına varılmasını istiyoruz.
Öte yandan da dayanışmanın ne anlama geldiğini göstermek istiyoruz. Yeniden birleşme zamanından bir örnek olarak, hepimiz bugün Thüringen'in başkenti Erfurt'taki tarihi kente hayrınızdır. Oysa bundan 32 yıl önce çöküşün eşiğindeydi. O dönemde kentteki 1.000 çatı, Batı Almanya'nın Hessen eyaletinin yürüttüğü bir program dahilinde kaplanmıştı. Birbirimize saygılı davranmak için şükretmemiz ve birbirimizin başarılarını takdir etmemiz gerekir.