Çocuklarda Çilek Hemanjiyom Tedavileri
Cochrane derleme özeti
Güncelleme
Amaç
Bu derlemede bebek ve çocuklardaki deri hemanjiyomlarında kullanılan tedavilerin etkinlik ve güvenliği değerlendirildi. Bu soruyu cevaplamak için 28 araştırma bulduk ve analize aldık.
Anahtar mesajlar
Belirlediğimiz önemli kıyaslamalardan sadece birisi olan propranolol - plasebo kıyaslamasında sonuç ölçütü olarak "hemanjiyomun temizlenmesi" araştırıldı ve sonucu destekleyen orta kalitede kanıt bulundu. İyileşmenin aşağıdaki spesifik ölçütleri için de düşük veya orta kalitede kanıt bulduk: Hacim, kızarıklık ve boyutlarda küçülme. Yan etkiler hakkında da düşük ve çok düşük kalitede kanıt bulunduğundan güvenlikle ilgili kesin sonuç çıkaramadık.
Güncel standart tedavisi ağızdan kullanılan propranolol olan bu hastalıkta, etkinlik ve güvenlik anlamında bu tedaviye karşı kanıt bulunmadı. Ancak derlenen çalışmaların çoğunun tasarımındaki potansiyel kayırma hataları, derleme sonuçlarına güvenimizi etkiledi. Gelecekte, diğer yeni ve eski ilaçların yanı sıra, propranolol ve timolol maleatın hastalar için önemli sonuç ölçütlerine etkilerini değerlendiren yüksek kalitede başka araştırmalar yapılması gerekiyor
Arka plan
Bebeklikte görülen (infantil) hemanjiyomlar ciltte, kan damarlarının aşırı çoğalmasına bağlı, genellikle parlak kırmızı yüzeyli, yumuşak, kabarık şişmelerdir. Lezyonların çoğunluğu komplike olmaz ve 7 yaşına kadar kendiliğinden küçülür; riskli bölgelerde (göz yakını gibi) olursa ya da psikolojik sıkıntı yarattığında bazıları tedavi gerektirebilir.
İnfantil hemanjiyomlar için, tek başına ya da kombine olarak kullanılan tüm tipte tedavileri, birbirine ya da plaseboya ya da tedavisiz gözleme karşı kıyaslayan araştırmaları derlemeye dahil ettik.
Ana sonuçlar
Toplam 1728 katılımcıyla yapılan ve laserler, propranolol gibi beta blokerler, steroidler, radyoterapi ve başka tedavileri inceleyen 28 araştırmayı derledik. Araştırmalarda tedaviler aktif izleme, plaseboya, sahte radyasyona veya diğer müdahalelere karşı kıyaslandı. Araştırmalar değişik ülkelerde yapıldı ve katılımcı yaşları 12 haftayla 13.4 yıl arasındaydı; çoğuna erkeklerden çok kızlar alındı (23/28). Çocuklarda farklı tipte hemanjiyomlar olup 7 günle 72 ay arası izlem yapıldı.
Aşağıda sunulan sonuçlar tedavi başlangıcından 24 hafta sonrasında ölçüldü. Burada sunulan güvenlik dışı tüm sonuç ölçütlerini klinisyenler değerlendirdi.
Ağızdan 3 mg/kg/gün dozunda alınan propranolol plaseboyla kıyaslandığında hemanjiyomun şişliğinde tam ya da tama yakın temizlenme ve hacminde azalma bulundu (orta kalitede kanıt). Uzun veya kısa dönem ciddi ya da başka yan etkilerde ise fark kanıtı olmadığı bulundu (düşük kalitede kanıt). Bu kıyaslama için sağlanan kanıtların çoğu endüstri sponsorluğunda bir çalışmaya dayanıyor.
Günde 2 defa uygulanan %5’lik timolol maleat jel iyileşmenin bir ölçütü olarak kızarıklığı plaseboya kıyasla azaltabiliyor (düşük kalitede kanıt). Gruplardaki kısa ve uzun vadeli ciddi kardiyovasküler olaylar raporlanmadı. Timolol maleatla ilgili plaseboya kıyasla başka güvenlik verisi sağlanamadı (düşük kalitede kanıt). Bu kıyaslamada şişlikte azalma değerlendirilmedi.
Ağız yoluyla günde tek 1 mg/kg doz propranolol ile günde 2 defa sürülen %5 timolol maleat göz damlası arasında, hemanjiom büyüklüğünü %50 ve daha fazla azaltma anlamında bir farka dair kanıt bulunmadı (düşük kalitede kanıt). Propranolol ile genel kısa ve uzun vadeli, şiddetli ishal, yorgunluk ve iştah azalması gibi yan etkiler daha fazlaydı ancak kanıtların çok düşük kalitede olması nedeniyle bu sonuç kesin değil. Bu kıyaslamalarda şişliğin kaybolması raporlanmadı.
Yukarıda bahsedilenler dâhil olmak üzere, değerlendirilen kıyaslamaların çoğunda aşağıdaki sonuç ölçütleri raporlanmadı: Ebeveyn ya da çocuğun iyileşme hakkındaki görüşü, hala sorun olduğunu düşünen ebeveyn ve çocuk oranı ve kozmetik görünüm.
Güncellik
Literatür taraması 2017 Şubatında yapıldı.
Kaynak
Novoa M, Baselga E, Beltran S, Giraldo L, Shahbaz A, Pardo-Hernandez H, Arevalo-Rodriguez I. Interventions for infantile haemangiomas of the skin. Cochrane Database of Systematic Reviews 2018, Issue 4. Art. No.: CD006545. DOI: 10.1002/14651858.CD006545.pub3
Orijinal özet için: Çocuklarda Çilek Hemanjiyom Tedavisi
Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin
2011 versiyonu Leonardi-Bee J ve ark. / Güncellik: Mart 2011
Cochrane derleme özeti
Çocuklarda hemanjiyomlar ciltte yumuşak, kabarık, genellikle parlak kırmızı renkli lekeler olup ciltteki kan damarlarının kanserli olmayan aşırı büyümesidir. Kapiller hemanjiyom olarak da adlandırılır. Bebeklerin %5’inde görülür, çoğunluğu yaşamın ilk birkaç haftasında çıkar ve 3 – 6 ay içinde tam büyüklüğüne ulaşır. Büyük çoğunluğu komplike olmaz ve 5 – 7 yaşlara kadar kendiliğinden küçülerek tedavi gerektirmez. Ancak bazıları göz ve burun çevresi gibi yüksek riskli bölgelerde yer alarak görmede bozulma yapabilir ya da hava yolunu engelleyebilir. Bazıları da çirkin görünümlüdür, çocuklar ve ebeveyne sıkıntı verir. Bazılarında komplikasyon da gelişebildiğinden erken tedavi gerekebilir. Güncel standart tedavi kortikosteroidlerdir; ancak mevcut çeşitli tedavilerden hangisinin en iyi olduğu bilinmiyor.
21 – 121 arası katılımcıyla yapılan 4 araştırma derlendi. İkisinde artık kullanılmayan bleomisin ve radyasyon tedavileri kullanıldı ve ikisinde de kinik olarak önemli iyileşme bulunmadı. Kalan iki araştırmada klinik olarak önemli iyileşme görüldüğüne dair sınırlı kanıt sağlandı.
Bir araştırmada fotodinamik laser tedavisi (PDL) araştırıldı. PDL ile hemanjiyomlarda bir yılın sonunda tamamen iyileşme ihtimali bekle ve gör yaklaşımına kıyasla daha fazlaydı. Ancak önemli yan etkiler vardı ve PDL ile iyileşen hemanjiyomların çoğunun zamanla iyileşeceği görüldü.
Bir araştırmalarda oral kortikosteroid damar içi kortikosteroidle kıyaslandı. Hemanjiyomların büyüklüğünde üç ayda ve bir yılda azalma oral tedaviyle damar içi yola kıyasla daha fazlaydı. Her iki grupta da benzer sayıda yan etki görüldü.
Sürmekte olan 8 araştırma belirledik. Dördü oral propranololün etkisini plasebo ya da oral steroide karşı kıyaslamak üzere tasarlandı. Propranolol 2007 yılında bu derlemenin protokolünün yayınlanmasından sonra ikinci seçenek tedavi olduğundan derlememizin gelecek üç yıl içinde güncellenmesi önemli. Böylece bu çalışmaların da değerlendirmeye alınması ve klinik uygulamayı aydınlatmak için kanıt temeline eklenmesi mümkün olacak.
Veriler küçük araştırmalardan sağlandığı için tedavi gerektiren hemanjiyomlarda tedavilerin etkinliğine dair kanıtlar sınırlı. Hemanjiyomlar için kullanılan tedavilerin büyük ve iyi tasarımlı araştırmalarda test edilmesi gerekiyor.
Kaynak
Leonardi-Bee J, Batta K, O'Brien C, Bath-Hextall FJ. Interventions for infantile haemangiomas (strawberry birthmarks) of the skin. Cochrane Database of Systematic Reviews 2011, Issue 5. Art. No.: CD006545. DOI: 10.1002/14651858.CD006545.pub2
Orijinal özet için: Hemanjiyom Tedavileri
Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin