... konulu sunumlar: "1 SUNUŞU HAZIRLAMAK Bir sunuş, sunuşun analizi ile başlayıp fiilen yapılmasıyla sona eren birtakım aşamalardan geçer. Etkili bir sunuş geliştirmek için."— Sunum transkripti:
1
1 SUNUŞU HAZIRLAMAK Bir sunuş, sunuşun analizi ile başlayıp fiilen yapılmasıyla sona eren birtakım aşamalardan geçer. Etkili bir sunuş geliştirmek için tüm aşamalara gerek vardır. Bu aşamalardan bir ya da birkaç tanesini atlamak sunuşunuzun etkinliğini azaltır.
2
2 SUNUŞU HAZIRLAMAK Sunuş Aşamaları: Sunuş analizini yapma Veri toplama Verilerin düzenlemesini yapma Sunuşun planını çıkarma Metni yazma Görsel yardımcıları kararlaştırma Metni konuşmaya dökme Sunuşu prova etme Sunuşu yapma
3
3 1- Sunuş Analizi Yapmak Sunum konusu Kaynaklar Sunumun amaç ve hedefleri Dinleyici analizi Sunumun bağlamı
4
4 2- Veri Toplama Bir sunuş analizi yaptıktan sonra konuşmacı zaman geçirmeden sunuşun konusuyla ilgili araştırma yapmaya başlar. Muhtemel veri kaynakları konuşmacının kendisi, organizasyon dosyaları, görüşmeler, istatistikler, öyküler, alıntılar, örnekler ve yayınları içerir.
5
5 3- Verilerin Düzenlenmesi Sunuşun hedefleri açık ve konuşmacının hitabet becerisi iyi olsa bile, içerik iyi düzenlenmemişse dinleyiciler hayal kırıklığına uğrayacak ve zaman yitirilecektir. Konuşmacı, konuşmasındaki kilit noktaların sırasına ve zamanlamasına dikkat ederse, böyle bir durum ortaya çıkma olasılığı azaltılabilir.
6
6 Kilit Düşünce: Kilit noktalar belirlenmeden önce, konuşmacının kilit düşünceyle ilgili bir ifade geliştirmesi gerekir. Kilit noktalar buradan çıkacaktır. Kilit düşünce, etrafında kilit noktaların geliştirileceği sunuşun özüdür. Yani kilit noktalar kilit düşünceden çıkarılır.
7
7 Kilit Düşünce: Her nokta öteki kilit noktalardan farklı olmalıdır Her nokta kilit düşüncenin bir ürünü olmalıdır Kilit noktalar kilit düşünceyi yeterince tartışmalıdır
8
8 ÖRNEK: “Esnek çalışma saatleri ve yoğun iş haftası geleneksel iş haftası karşısında en yaygın kullanılan iki alternatiftir.” “Esnek çalışma saatleri”nin tanımı “Yoğun iş haftası”nın tanımı Bunların her biri ile ilgili özgül deneyler Her birinin avantajları ve dezavantajları
9
9 Ana Noktaların Sıralanması : Kilit düşünce ve kilit noktalar belirlendikten sonra kilit noktaların sıraya konması gerekir. Verileri art arda düzenlemenin birkaç değişik yolu bulunmaktadır. Konuşmacının seçeceği somut sıralama konuya ve sunuşun hedefine bağlıdır.
10
10 Sıralama-Düzenleme Çeşitleri Kronolojik/Zamansal Uzamsal/Mekânsal Konusal Problem Çözümü Neden-Sonuç, Sonuç-Neden İlişkisi İlişki Ağları Düzenlemesi Tümevarım-Tümdengelim Yöntemi Soru-Cevap-Önem Sıralaması Teori/Uygulama
11
Sunum Düzenleme Çeşitleri Kronolojik/Zamansal düzenleme: Bu teknik; konunun, fikirlerin, olayların vb. zaman içinde gelişimini aktarmak için kullanılır. Zaman olarak birbiri ile ilişkili olayların sıralanması ve zaman süreci içinde aşamalı olarak gerçekleşen durumların açıklanmasını sağlamaktadır.
12
Zamansal Düzenleme
13
Sunum düzenleme çeşitleri Uzamsal/Mekânsal düzenleme: Olayın ya da konunun geçtiği mekanın görsel olarak zihinde canlandırılmasının sağlanması, konunun betimlenmesi açısından önemlidir. Yeni bir durumun aktarılmasında bilinen göstergelerle bilinmeyen durumun açıklanmasını sağlamış olmaktadır.
14
Uzamsal/Mekânsal Düzenleme
15
Neden-Sonuç ve Sonuç-Neden İlişkisi: Bir konu ya da olayın meydana gelmesine neden olan durumun incelenmesi ve bu nedenlere ilişkin ortaya çıkan sonuçların, çözümlerin önerilmesi biçiminde gelişir. İlişki Ağları Düzenlemesi: Konu ile ilgili belirli başlıkların ele alınarak aralarındaki ilişkilerin ortaya konulması yoluyla iki durum, olay ya da konu arasındaki bağlantılar açıklanır.
16
Neden-Sonuç İlişkisi
17
Problem Çözümü düzenlemesi: Konuşma, ilgili konuya ya da durumun ortaya çıkmasına neden olan problemin ne olduğunu ortaya koymakla başlar. Daha sonra çözüm yolları sıralanır. (İkna edici sunumlarda) Konusal düzenleme: Konuşmacı, dinleyicilere aktaracağı konuyu sosyal, politik, ekonomik bir yapı içinde değerlendirerek açıklamaktadır.
18
Problem-Çözüm
19
Tümevarım yöntemi: Konuşmacı konu ile ilgili gerçekleri, olayları, durumları ve sonuçları detaylı bir biçimde aktararak tutarlı bir bütüne ulaşmayı amaçlar. Tümdengelim yöntemi: Konuşmacının genel bir konudan özele-detaylara inmesidir. Konuşmacı dinleyicilerin kafasında bir büyük resmi parçalayarak küçük parçalarına ulaşmakta, büyük resmi yaklaştırarak detayların görülmesini sağlamaktadır.
20
Soru-Cevap-Önem sıralaması ile düzenleme: Konuşmacının dinleyicilere konu ile ilgili sorular yöneltmesi ve dinleyicilerin verdiği cevaplar üzerinden sunumun şekillenmesidir. Önemli gördüğü konulara dikkat çekilir ve açıklamalarda bulunulur.
21
21 4- Plan Çıkarma Bir plan iki temel amaca hizmet eder. Seçilen düzenlemeye dayalı olarak kilit noktaları sıraya koyar ve İçeriğin sadece esas enformasyonu kapsayacağı bir şekilde toplanan verileri azaltır.
22
22 Ayrıca; ikinci dereceden birkaç amaca da hizmet eder. Ek ya da daha az destekleyici veriye ihtiyaç duyan kilit noktalar çıkarır, Konuşmacının sunulacak noktaları hatırlamasına yardımcı olur. Konuşmacının konuyu sunmak için gerekli zamanı kestirmesine etkili olur.
23
23 Plan Çıkarma Fikirleri planda hiyerarşik bir sıraya koymak için semboller kullanılır. Ana bölümler Romen rakamlarıyla, kilit noktalar büyük harflerle ve her bir noktanın destekleyici verileri normal rakamlarla gösterilir. Ortaya çıkan plan şuna benzer: I. Ana nokta A. Kilit nokta a) Destekleyici veri b) Destekleyici veri B. Kilit nokta II. Ana nokta
24
24
25
25
26
26
27
27
28
28
29
29 5- Metin Yazma Sunuşun yapılacağı doküman; yazılı metnin gerekli içeriğini kapsayacak kadar ayrıntılı bir plan veya plandan ve son metinden yararlanılarak çıkartılan kartlar ya da metnin bizzat kendisi olabilir. Yazı planı ya da not kartları 15 dakikayı geçmeyen kısa sunuşlarda gayet iyi iş görür.
30
30 Yazılı metin sözlü sunuştan farklıdır. Hem mesajı, hem de sunulacak görsel materyalleri tanımlar. Yazılı metin kendi kendine yeterlidir; sözlü sunuş olmadan da anlaşılabilir.
31
31 Yazılı Metnin Bölümleri: Yazılı metinde, plandaki dört bölüme denk düşen bölümler bulunur. Bölümler sırasıyla; giriş, kilit düşünce (hedef), gelişme sonuç
32
32 Giriş: Bir sunuşun giriş bölümü dinleyicilerin konuşmacıyla ilgili ilk izlenimlerine katkıda bulunur. Giriş birkaç amaca hizmet eder: Konuşmacıyla dinleyiciler arasında uyum ve güven oluşturur. Sunuşun amacını bildirir. Dinleyicilerin dikkatini yakalar. Dinleyicileri sunuşun özüne doğru yöneltir. Dinleyicilerin konuya alışması için zaman tanır.
33
33 Kilit Düşünce: Daha önce belirtildiği gibi, kilit düşünce sunuşun hedefidir. Bu özel olarak dinleyiciye sunuşun neyi gerçekleştireceğini söyler.
34
34 Gelişme: Bu bölüm konuşmacının mesajını aktarır. Sözcüklerin kolay anlaşılması, cümlelerin kısa olması ve sadece bir fikri içermesi, uzun ifadelerin gereksiz sözcükler taşımaması ve fiil çatısının pasif değil aktif olması durumunda etkili iletişim olanağı artar.
35
35 Sonuç ya da Kapanış: Etkili olması için sonuç bölümü dinleyicilerin dikkatini iletilen mesaja yöneltmeli ve dinleyicilere bir tamamlanmışlık duygusu vermelidir. Dinleyiciler her zaman konuşmanın başında ve sonunda daha dikkatlidir; bu yüzden de bundan yararlanmalı ve olumlu bir mesajla sözlerinizi noktalamalısınız.
36
36 Sürpriz niteliği taşımamalı Kapanışı kısa tutmaya ve yeni unsurlarla süslememeye özen gösterilmeli Kapanış cümleleri öngörülebilir olmalı Özetleme, eylemde bulunda talebi, soru sorma, alıntı kullanma, anekdot anlatma gibi yöntemler kullanılabilinir.
37
37 6- Görsel Yardımcıları Kararlaştırma Sunuşlar görsel yardımcılar çerçevesinde yazılmamalıdır. Bazı konuşmacılar önce yaratıcı ve ilginç görsel araçları seçip, daha sonra sunuşu bunları kapsayacak şekilde yazma yanlışına düşer. Bu süreci tersine çevirir. Doğru sıra; sunuşu yazmak, sonra hangi görsel araçların kullanılacağına karar vermektir.
38
38 7- Metni Konuşmaya Dönüştürme: Son taslağı bitirdiğinizde işin yazma kısmının sona erdiğini düşünebilirsiniz; ancak yazılı metnin dili ve stili sözlü bir sunuşta kullanılan dilin ve stilin aynısı olamaz. Bu yüzden, sözlü sunuşu yapmadan önce yazılı metni konuşma stiline dönüştürmeniz gerekir.
39
39 Şahıs zamirleri kullanın “-biz, -bize…” - “-siz, -sizin…” Günlük sözcükler kullanın (kolay ve net anlaşılan sözcükler tercih edin) Kısa ama çok fazla olmayan bağlaçlar kullanın Argo, jargon ve akrostişlerden kaçının Olumlu sözcükler kullanın Cümleleriniz kısa olsun (en fazla 20 kelime – bir nefeste söylenebilecek kadar)
40
40 8- Sunuşu Prova Etmek Önünüzdeki bir sunuşun birkaç defa provasını yapmak, özgüveninizin güçlenmesine, içeriği ve kurgusunu iyice tanımanıza, potansiyel problemleri ve yanlış anlamaları saptamaya yardımcı olacaktır.
41
41 Prova, basit olarak, sunuşu kullanmayı planladığınız malzeme ve görsel araçlarla birlikte salonda yapmak demektir. Dinleyici olmadan prova tamam olmayacaktır. En azından iki, üç prova yapılmalıdır.