Küresel finans sistemi, ekonomik krizler ve politik gerilimlerle sık sık tehdit altında kalmaktadır. Bu durum, insanların gelecekte meydana gelebilecek potansiyel bir finansal krizden korunma yollarını düşünmeye itmiştir. Bu yazıda, Ice-9 Projesi adlı kavramı ve küresel finans sisteminin kapanması hakkındaki senaryoları inceleyeceğiz.
Görsel: Pixabay
Ice-9, aslen Kurt Vonnegut’un 1963’te yayınlanan romanı "Kedi Beşiği"nden türetilen kurgusal bir maddeydi. Günümüzde ise, küresel finans sistemine uygulanacak ani ve kapsamlı bir kapatma eylemini tanımlamak için kullanılmaktadır. Bu kavram, ekonomist ve yazar James Rickards tarafından popülerleştirilmiştir. Rickards, Ice-9’un küresel finansal krizle bağlantılı olarak devreye sokulabilecek bir mekanizma olduğunu savunmaktadır.
ICE NINE/BUZ DOKUZ:ABDli yazar Kurt Vonnegut’un kurgusu.”Lockdown-Küresel finans sisteminin dondurulması.2017 de G-7ler tarafından Japonya’da kararı alındı .Daha önce Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesiminde test edildi.2018 de de Peru-Lima’de Ulusüstü kurumlar ve elitlerce onaylandı.— Ramazan Kurtoğlu (@KurtogluKagan) January 2, 2023
Ice-9 Projesi, finansal sistemde yaşanabilecek büyük çaplı bir krizi önlemek veya yönetmek amacıyla oluşturulmuştur. Bu süreçte, finansal kurumlar ve hükümetler, belirli bir süre için tüm banka hesaplarını, finansal işlemleri ve hatta dijital varlıkları dondurarak finansal sistemi stabilize etmeye çalışırlar.
Yasal zemin oluşturan yapılar genellikle uluslararası düzeyde veya ulusal hükümetlerin düzenleyici otoriteleri tarafından belirlenir. İşte bazı önemli yapılar:
1. Uluslararası düzeyde:
- Uluslararası Para Fonu (IMF): IMF, üye ülkelerin finansal istikrarını sağlamaya yardımcı olmak için kısa vadeli finansal destek sağlar. IMF ile yapılan anlaşmalar genellikle üye ülkenin ekonomik ve finansal politikalarında değişiklik yapmasını gerektirir ve bu da bankaların ve diğer finansal kurumların işleyişini etkileyebilir.
- Avrupa Birliği (AB) ve Avrupa Merkez Bankası (ECB): AB ve ECB, Euro Bölgesi ülkelerinin mali ve ekonomik politikalarını denetler ve yönlendirir. AB ve ECB ile yapılan yardım paketleri ve anlaşmalar, üye ülkelerin bankacılık sektörüne müdahale etmesini gerektirebilir, bu da Ice-9 benzeri önlemlere yol açabilir.
2. Ulusal düzeyde:
- Merkez bankaları: Ulusal merkez bankaları, para politikası ve finansal istikrarı yönetmekle görevlidir. Merkez bankaları, finansal kriz durumlarında bankaları desteklemek, düzenlemek veya kurtarmak için müdahalede bulunabilir. Bu süreç, Ice-9 protokolüne benzer önlemleri içerebilir.
- Finansal düzenleyici otoriteler: Ülkelerin finansal düzenleyici otoriteleri, bankacılık, sermaye piyasaları ve sigorta sektörlerini denetler ve düzenler. Bu otoriteler, finansal sistemin istikrarını sağlamak için Ice-9 benzeri önlemler alabilir.
Bu yapılar ve otoriteler, finansal krizler ve istikrarsızlık dönemlerinde, bankaların ve finansal kurumların faaliyetlerini düzenlemek ve kontrol etmek için yasal zemin sağlar. Bu, Ice-9 protokolünün gerçek hayatta uygulanmasına benzer önlemleri içerebilir. Ancak, Ice-9’un tam anlamıyla uygulandığı bir örnek olmamış olsa da, Kıbrıs Rum Yönetimi ve Yunanistan gibi durumlar, benzer önlemlerin alındığı örnekler olarak görülebilir.
Ice-9 mekanizmasının uygulanması durumunda, yatırımcılar ve vatandaşlar kendi banka hesaplarına, hisse senetlerine ve diğer finansal varlıklarına erişemeyecektir. Bu, hem küresel ekonomiyi hem de bireysel ekonomik durumları etkileyebilir.
Pixabay
Ice-9 protokolünün tam anlamıyla uygulandığı bir ülke örneği yoktur; ancak, geçmişte yaşanan bazı finansal krizlerde benzer önlemler alınmıştır. Kıbrıs Rum Yönetimi ve Yunanistan, bu tür önlemlerin uygulandığı iki örnek olarak gösterilebilir.
1. Kıbrıs Rum Yönetimi - 2013
2013 yılında Kıbrıs Rum Yönetimi, ciddi bir finansal krizle karşı karşıya kalmıştır. Bu kriz, ülkenin bankacılık sektörünün çökmesine ve Avrupa Birliği ile Uluslararası Para Fonu’ndan (IMF) finansal yardım talep etmesine yol açmıştır. Yardım paketinin bir şartı olarak, Kıbrıs’ın bankalarında önemli miktarda mevduatı bulunan müşterilerin hesaplarına el konulması ve bu paraların bankaların sermayesini artırmak için kullanılması öngörülmüştür.
Bu süreçte, Kıbrıs’taki bankalar bir süreliğine kapatılmış ve ardından tekrar açıldığında, sınırlı miktarda para çekme işlemine izin verilmiştir. Bu kısmi banka kısıtlamaları ve hesapların dondurulması, Ice-9’a benzer bir süreci andırmaktadır.
2. Yunanistan - 2015
2015 yılında Yunanistan, borç krizi nedeniyle finansal bir çıkmaz yaşamıştır. Ülke, Avrupa Birliği ve IMF ile borç anlaşmaları konusunda müzakerelere girmiştir. Bu süre zarfında, Yunan hükümeti bankaları geçici olarak kapatmış ve sermaye kontrolleri uygulamıştır.
Yunanistan’daki bankalar yaklaşık üç hafta kapalı kalmış ve bu süre boyunca vatandaşlar günlük sınırlı miktarda para çekebilmiştir. Bankaların kapatılması ve sermaye kontrollerinin uygulanması, yine Ice-9 kavramına benzer bir süreci temsil etmektedir.
Kıbrıs Rum Yönetimi ve Yunanistan’daki bu olaylar, Ice-9 protokolünün uygulanmasına benzeyen durumları yansıtmaktadır. Her iki ülke de finansal krizlerle başa çıkmak için bankaları kapatmış ve sermaye kontrolleri uygulamıştır. Bu önlemler, Ice-9’un gerçek hayattaki uygulamalarına yakın bir şekilde finansal sistemler üzerinde etkili olmuştur.
Ice-9’un uygulanması durumunda, küresel finansal sistem üzerinde ciddi etkileri olabilir. İlk olarak, insanlar nakit paraya ve diğer finansal varlıklarına erişemeyeceği için büyük bir panik yaşanabilir. Bu durum, piyasalarda ve ekonomide büyük dalgalanmalara yol açabilir.
İkinci olarak, bu tür bir mekanizma, uluslararası ticareti ve yatırımları olumsuz etkileyebilir. Ülkeler ve şirketler arasındaki ticari ilişkiler sekteye uğrayabilir ve küresel ekonomik büyüme yavaşlayabilir.
Son olarak, Ice-9 Projesi’nin uygulanması, hükümetlerin ve finansal kurumların güvenilirliğini sorgulamaya açabilir. Bu durum, halkın finansal sistem ve hükümetlerine olan güvenini zayıflatabilir ve uzun vadede ekonomik ve politik istikrarsızlıklara yol açabilir.
Küresel finans sisteminin Ice-9 gibi bir mekanizmayla karşı karşıya kalması durumunda, bireyler ve şirketler kendilerini korumak için bazı önlemler alabilirler:
- Dijital varlıkların ve nakit paranın belli bir kısmını fiziksel olarak saklamak, finansal erişimin kısıtlanması durumunda likidite sorununu hafifletebilir.
- Yatırımcılar, portföylerini çeşitlendirerek, finansal varlıklarını farklı ülkelerde ve farklı türde yatırım araçlarında tutarak riski azaltabilirler.
- Şirketler, uluslararası ticaret ve işbirliği ilişkilerini güçlendirerek, böyle bir kriz sırasında destek alabilecekleri partnerlerle bağlantılarını sürdürebilirler.
Bu konuda akademisyen Ramazan Kağan Kurtoğlu’nun kendi YouTube kanalında hazırladığı videoyu da izlemenizi tavsiye ediyorum;
Ice-9 Projesi, küresel finans sisteminde yaşanabilecek büyük çaplı bir krize karşı atılacak adımları tanımlayan ilginç bir kavramdır. Bu tür bir durumla karşılaşmamak için, hem hükümetlerin hem de bireylerin ve şirketlerin ekonomik riskleri yönetmek, finansal sistemlerini güçlendirmek ve güvende tutmak için proaktif adımlar atması önemlidir. Ice-9 senaryosu, tüm paydaşların finansal istikrara ve sürdürülebilirliğe önem vermesi gerektiğini hatırlatmaktadır.