BM Genel Sekreteri Ban Ki Moon'un Kıbrıs Özel Danışmanı Alexander Downer, Greentree görüşmeleriyle ilgili olarak, ''Greentree'de ilerleme sağlandı, ama daha çözülmesi gereken zor meseleler var. İlerleme sağlanılmasından memnun olduk, iki taraf da bu yönde çaba sarfetti, ama daha yapılacak işler var'' dedi.
Downer, BM Güvenlik Konseyi'ne 30 - 31 Ekim tarihleri arasında New York'un Long Island bölgesindeki Greentree çiftliğinde Genel Sekreter Ban, Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu ve Rum Yönetimi Başkanı Dimitris Hristofyas arasında düzenlenen üçlü görüşmeye ilişkin bilgi verdi.
Basına kapalı yapılan toplantının ardından Konsey'in dönem başkanı Portekiz'in BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Jose Filipe Moraes Cabral, gazetecilere, Downer'ın Konsey'e kapsamlı bir brifing verdiğini belirterek, Kıbrıs müzakere sürecinin devam ettiğini ve gelecek yıl ocak ayında yine Greentree'de yeni bir görüşme olacağını anımsattı.
Cabral, iki noktaya değinmek istediğini dile getirerek, öncelikle BM Güvenlik Konseyi'nin hem Genel Sekretere hem de özel danışmanı Downer'a çabalarında son derece büyük destek verdiğini, ikinci olarak da Kıbrıs müzakerelerini olumlu şekilde kapsamlı bir çözüme ulaştırmak için iki tarafın da daha fazla çaba sarfetmesi gereğinin açık olduğunu vurguladı.
Cabral, Greentree'de ele alınan 4 başlıkta pek ilerleme olmadığını savunan bir gazetecinin sorusuna ise, ''Bakın bu devam eden bir müzakere süreci, ilerleme sağlamak zaman alır, ama süreç ilerliyor ve ilerleme sağlanıyor'' yanıtını verdi. DOWNER
Alexander Downer da, Greentree'deki görüşmeye ilişkin olarak elde edilen ilerlemeler ve sorunların nerede yattığına yönelik görüşlerini Konsey üyeleriyle paylaştığını ve Greentree'deki yeni üçlü görüşmeye kadar Kıbrıs'taki görüşmelerde neler yapılacağına ilişkin bilgi verdiğini söyledi.
Konsey üyelerinin de bu konuda kendisine sorular sorduklarını ifade eden Downer, ''Biz onlara Greentree'deki görüşmelerle ilgili tarafsız analiz vermeye çalıştık. Greentree'de ilerleme sağlandı, ama daha çözülmesi gereken zor meseleler var. İlerleme sağlanılmasından memnun olduk, iki taraf da bu yönde çaba sarfetti, ama daha yapılacak işler var'' dedi.
Downer, ''İki lider bir anlaşmaya varabileceklerini düşünüyor, Genel Sekreter bunu duymaktan cesaret aldı, tabii bunu duymaktan eminim Güvenlik Konseyi de memnun'' diye konuştu.
Bir Rum gazetecinin, ''görüşmelerin yönteminde değişiklik olduğu söyleniyor, bundan böyle mekik diplomasisinin de kullanıldığı belirtiliyor, mekik diplomasisi daha mı yararlı?'' yönündeki sorusu üzerine Downer, ''Güvenlik Konseyi'ne de dediğim gibi Kıbrıslılardan daha fazla kimse bu anlaşmayı isteyemez, bu onların anlaşması olacak, bizim değil. Biz onlara sadece yardımcı olabiliriz'' dedi.
Downer, Greentree'de hem yüz yüze görüşmelerin hem de dolaylı görüşmelerin yapıldığını belirterek ''Sanırım Greentree'deki bu yapıcı süreci bizi ileriye götürmesi için kullanacağız. Elbette Kıbrıs'ta olduğum zaman iki tarafla ayrı ayrı görüşmelere oldukça fazla zaman ayırıyorum, iki lider geleneksel olarak ikili görüşmelerini de sürdürüyorlar. Bu kapsamda fazla değişiklik yok, BM, hem taraflarla ayrı görüşmenin, hem iki liderin yüz yüze görüşmelerini yararlı buluyor'' dedi.
Bazen medyada yer alan haberlerde sanki BM'nin bir anlaşmayı Kıbrıs'ta iki tarafa dayatmaya çalıştığı gibi bir hava yaratıldığını söyleyen Downer, ''Kesinlikle bunu yapmaya çalışmıyoruz, biz iki tarafa yardımcı olmaya çalışıyoruz, onların anlaşmayı kendilerinin yapmaları gerek, çünkü iki tarafın da yapılacak anlaşmadan memnun olması gerekir'' ifadesini kullandı.
Greentree'de ne gibi ilerlemeler sağlanıldığına yönelik bir soru üzerine, Downer, bu konunun detaylarına giremeyeceğini ifade etti ve ''Greentree'de bazı konularda iyi bir ilerleme olduğunu söyledik, bundan da memnun olduk'' dedi.
İki tarafın bu ilerlemelerin kamuoyuyla paylaşılmaması konusunda da Greentree'de anlaştıklarını bildiren Downer, Kıbrıs görüşmelerinin son derece zor ve hassas müzakereler olduğunu belirtti.
Downer, Greentree'deki görüşmelerle ilgili olarak BM Genel Sekreterinin bir rapor hazırlayıp hazırlamayacağına ilişkin bir soru üzerine ise Kıbrıs'taki BM Barış Gücü UNFICYP'in görev süresinin uzatılmasına yönelik bir raporun hazırlanacağını, ancak ocak ayındaki yeni Greentree görüşmesine kadar BM'nin iyi niyet misyonuna ilişkin ayrıca bir raporu hazırlamayacaklarını bildirdi.
''BM'nin müzakerelerde daha azimli bir rol oynaması gerekmez mi?'' sorusu üzerine Downer, BM'nin rolünü iyi şekilde oynadığını, Kıbrıs'ta müzakerelerin bazen durup bazen yeniden başlayarak yıllardır sürdüğünü, çünkü soruna çözüm bulmanın kolay olmadığını söyledi.
İki tarafın son 3 yılda gerçek ilerlemeler sağladıklarına da işaret eden Downer, ama bunun uzun zaman aldığını dile getirdi. Downer, son 3 yıldır müzakerelerin yöntemini zaman zaman değiştirdiklerini belirterek BM'nin doğru şekilde rolünü oynadığını belirtti.
''Ama BM bu anlaşmayı iki tarafın istediğinden daha fazla isteyemez, sonuçta bu anlaşma iki tarafın anlaşması olacak, BM'nin değil'' diyen Downer, BM'nin dışında arabuluculara ihtiyaç duyulup duyulmadığının sorulması üzerine ise, ''Hayır bunun işe yaracağının düşünmüyorum, bunun BM olması, bunun BM süreci olması lazım'' dedi.
BM'nin müzakerelerde daha fazla müdahaleci olması gerektiğini ve taraflara ''artık yeter, şu zamana kadar aranızda anlaşın, yoksa biz BM olarak aradan çekiliriz'' demesi gerektiğini savunanlara nasıl yanıt vereceğinin sorulması üzerine de Downer, şunları kaydetti:
''Bunun olacağını tahmin etmiyorum ama gelecekte bir an olabilir, yani geriye kalan konularda bunun sonu gelmez bir çıkmaz olduğunun kabul edilmesi gerekebilir. Oldukça fazla konuda anlaşma oldu, bunları bir tarafa atmayı kimse istemez tabii. Bu noktaya (çıkmaz) gelmedik, süreç 3 sene önce tahmin ettiğimizden daha yavaş ilerliyor, ama aradaki kesilmelere rağmen (örneğin Türk Kıbrıs liderliği değişti) düzenli şekilde ilerledi. Ayrıca iki lider de Greentree'de başarıya ulaşabilecekleri konusunda hemfikirler.''
Petrol arama konusunun müzakerelerde gündeme gelip gelmediğinin sorulması üzerine de Downer, bu konunun müzakerelere etkisinin bulunmadığını, ama elbette kamuoyları üzerinde bir etkisinin olduğunu belirtti.