Afganistan'daki ABD güçlerinin komutanı General John Nicholson, Rusya'nın Taliban'ı desteklediğini ve silah verdiğini açıkladı. Nicholson bugün (23 Mart) BBC'ye verdiği özel röportajda, "Rusların istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerini gördüm" dedi.
Amerikalı komutan Rus yapımı silahların Tacikistan sınırından Taliban'a ulaştığını ancak miktarını söyleyemeyeceğini belirtti. Bilindiği gibi, Rusya geçmişte ABD'nin bu yöndeki iddialarını kanıt bulunmadığı gerekçesiyle reddetmişti. Ancak bu yeni iddialar, Rusya'nın NATO güçleriyle ilişkileri açısından hassas bir dönemde ortaya atıldı.
İngiltere ve Rusya, eski bir Rus ajanı ve kızının kimyasal maddeyle İngiltere topraklarında zehirlenmesinin ardında Kremlin yönetiminin bulunduğu iddiaları nedeniyle diplomatik bir gerginlik yaşıyor. Buna ek olarak, ABD Kongresi'nin İstihbarat komitesi de Rus provokatörlerin 2016'daki başkanlık seçimlerine müdahale ettikleri sonucuna varılan bir rapor yayımladı.
General Nicholson,"Buradaki DEAŞ militanlarının sayısını müthiş bir şekilde abartan bir söylemler var. Bu söylem daha sonra, Rusya tarafından Taliban'ın faaliyetlerini ve örgüte bir dereceye kadar destek verilmesini meşrulaştırmak için kullanılıyor." ifadelerinde bulundu.
Nicholson ayrıca "Bu karargaha getirilen ve Afgan liderleri tarafından bize verilen silahlar gördük. Afgan liderler bunların Rusya tarafından Taliban'a verildiğini söyledi. Rusların müdahil olduklarını biliyoruz." diye konuştu.
General, Rusya'nın Taliban'la bu ilişkilerinin yeni olduğuna inanırken, Rusya'nın Tacikistan - Afganistan sınırında geçtiğimiz günlerde tatbikatlar yaptığını söyledi ve "Bunlar terörle mücadele tatbikatlarıydı. Ancak Rusların bu hareket tarzını daha önce de gördük. Büyük miktarlarda silah ve malzeme getiriyorlar ve daha sonra bir kısmını bırakıyorlar" dedi.
General Rusya'nın Taliban'a ne ölçüde destek verdiklerini bilmediklerini itiraf etti ancak BBC'ye konuşan üst düzey Afgan polis ve ordu yetkilileri, bunlar arasında gece görüş malzemeleri, hafif silahlar ve ağır makineli tüfekler bulunduğunu belirtti.
Afgan kaynakları, bu silahların Afgan güçleri ve onlara bazı görevlerde destek veren NATO danışmanlarına karşı kullanıldığı bilgilerini de verdi.
Ancak Ruslar Taliban'ın doğal bir müttefiği olarak görülmüyor. Sovyetler Birliği, 1979'da Afganistan'ı işgal etmesinin ardından ABD destekli mücahitlerle şiddetli bir savaşa girişmişti. Aynı mücahitlerin bir kısmı, Rusya'nın 1989'da çekilmesini izleyen iç savaş sırasında kurulan Taliban'a katıldı.
Afganistan Uzmanları Birliği'nden Kate Clark Taliban'ın Rusya'ya karşı düşmanlığının ezeli olduğunu anlatırken, "Taliban Rusya'yla işbirliği yaptığı için Kuzey İttifakını hep kınadı" değerlendirmesinde bulunmuştu. Ancak Clark yakın zamanda Taliban ve Rusya'nın çıkarlarının daha çok birbirine yakınlaşmış olabileceği düşüncesinde olduğunu bildirdi.
Hatırlanacağı üzere, ABD Başkanı Donald Trump, Taliban ile ilişkilerini kesmesi için Pakistan'a baskı yaptı. Ocak ayında, Twitter'da "Pakistan bize yalan ve hilenin dışında bir şey vermedi" dedikten sonra yüz milyonlarca dolarlık güvenlik yardımını kesmişti.
Öte yandan, Taliban da Pakistan ile arasına mesafe koyup, kendini bağımsız bir güç olarak sunmayı istiyor. Bu durum da yeni para kaynakları ve uluslararası destekçi bulmanın önemini arttırıyor. Bu arada Rusya da Taliban'a silah ve para yardımı yaptığı iddialarını reddetmekle birlikte, örgütle görüşmeler yaptığını kabul ediyor. Bunu da Kuzeydoğu Afganistan'da varlık bulmaya çalışan DEAŞ’a karşı mücadelede ortaklıkla meşru gösteriyor.
Ancak uzmanlar tarafından Rusya’nın, Taliban'ı desteklemesinin daha büyük jeopolitik yararlar sağlayacağına inanması da olasılıklar arasında gösteriliyor.
General Nicholson, kendisine yöneltilen, Rusya'nın Afganistan'da ABD'yle bir vekalet savaşı yürütüp yürütmediği sorusuna ise, "Bu faaliyet son 18 ila 24 ayda gerçekten arttı. Bundan önce Rusya'nın istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerini görmedik. Zamanlamaya baktığınızda, kabaca Suriye'deki çatışmaların artmasıyla örtüşüyor. Dolayısıyla tüm bunların zamanlaması ilginç" yanıtını verdi.
QHA