Panik atak nedir?
Panik atak, aniden ortaya çıkan ve çok ciddi ve korkunç bir fiziksel veya duygusal tepki olarak tanımlanabilir. Bu tepkiler genellikle kısa süreli olur ve panik atağı yaşayan kişinin vücudunda fiziksel belirtiler ortaya çıkabilir, ancak bu belirtiler genellikle geçicidir ve zamanla yok olurlar.
Panik atak belirtileri arasında hızlı nefes alma, kalp atış hızının hızlanması, terleme, titreme, bulantı ve kusma gibi fiziksel belirtiler bulunur. Ayrıca panik atak sırasında kişinin duygusal olarak da çok stresli ve kaygılı olması sıklıkla görülür.
Panik ataklar genellikle tek başlarına ortaya çıkarlar, ancak bir kişinin geçmişte yaşadığı stresli olaylar veya kaygı bozuklukları gibi psikolojik problemler de panik atakların ortaya çıkmasına neden olabilir. Panik ataklar genellikle tedavi edilebilir ve panik atakları yaşayan kişilerin yaşam kalitelerini olumlu yönde etkileyebilecek birçok çözüm yolu vardır.
Panik atak neden olur?
Panik atağın nedenleri tam olarak bilinmemektedir ve birçok faktörün panik atakların ortaya çıkışına katkıda bulunabileceği düşünülmektedir. Bununla birlikte, bazı potansiyel nedenler şunlar olabilir:
- Genetik yatkınlık: Panik atakların kalıtsal olduğu düşünülmektedir ve bu nedenle bazı insanların diğerlerine göre daha yüksek bir riski olabilir.
- Psikolojik problemler: Örneğin, geçmişte yaşadığınız stresli olaylar veya kaygı bozukluğu gibi psikolojik problemler.
- Fiziksel sağlık sorunları: Bazı fiziksel sağlık sorunları, örneğin tiroit bezi problemleri veya kalp rahatsızlıkları gibi etmenler.
- İlaç kullanımı: Bazı ilaçlar panik atakların ortaya çıkışına neden olabilir.
- Stres: Yaşamınızda meydana gelen stresli olaylar panik atağı tetikleyebilir.
- Alkol ve sigara kullanımı
- Dengesiz beslenme ve yetersiz uyku
Panik atak belirtileri nelerdir?
Panik atak belirtileri arasında şu belirtiler bulunur:
- Hızlı nefes alma veya solunum güçlüğü
- Kalp atış hızının artması veya kalp çarpıntısı
- Terleme
- Titreme veya sarsıntı
- Bulantı veya kusma
- Kas gerginliği veya sertleşme
- Baş dönmesi veya denge bozukluğu
- Karın ağrısı veya rahatsızlık
- Kontrolü kaybetme korkusu
- Karanlık bir ortamda olma korkusu veya boğulma korkusu
- Kusma korkusu korkusu
- Düşme korkusu
- Gerçek dünyayla bağlantının kaybı veya çevrenin gerçek olmadığına inanma (depersonalizasyon veya derealizasyon)
Bu belirtiler panik atak sırasında ortaya çıkabilir ve genellikle kısa süreli olur. Ancak panik atak belirtileri zaman zaman çok şiddetli olabilir ve kişinin yaşamını olumsuz yönde etkileyebilir.
Panik atak en çok kimlerde görülür?
Panik ataklar her yaşta ve her cinsiyette görülebilir. Ancak panik atakların daha sık görüldüğü bazı gruplar şunlar olabilir:
- 20-30 yaş arasındaki genç yetişkinler: Panik atakların en sık görüldüğü yaş grubu bu gruptur.
- Kadınlar: Kadınların erkeklerden daha sık panik atak geçirdiği düşünülmektedir.
- Geçmişte stresli olaylar yaşamış olanlar: Örneğin, doğal afetler, aile içi şiddet, iş kaybı gibi geçmişte yaşadığınız stresli olaylar panik atakların ortaya çıkışına neden olabilir.
- Geçmişte kaygı bozukluğu veya depresyon gibi psikolojik problemleri olanlar: Panik atakların ortaya çıkışında genetik yatkınlık ve psikolojik problemlerin etkisi olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle geçmişte kaygı bozukluğu veya depresyon gibi psikolojik problemleri olanların panik atak riski daha yüksektir. Ayrıca, sigara içenlerin veya alkol kullananların panik atak riski daha yüksektir.
Panik atak geçiren kişi ne yapmalı?
Panik atak geçiren bir kişi aşağıdaki adımları izleyebilir:
- Kendinize zaman ayırın ve panik atak sırasında nefes almaya ve rahatlamaya çalışın. Panik atak sırasında nefes alma tekniklerini öğrenin ve bunları kullanmayı deneyin.
- Panik atak sırasında pozitif düşünceleri hatırlatın ve kendinize “Bu geçecek, ben bu durumu atlatacağım” gibi cümleler söyleyin.
- Panik atak sırasında ortamı değiştirin veya ortamı rahatlatıcı hale getirin. Örneğin, pencereyi açın veya müzik dinleyin.
- Panik atak sırasında vücudunuzdaki gerginliği azaltmaya çalışın. Örneğin, kaslarınızı rahatlatmaya çalışın veya vücudunuzu masaj yaptırın.
- Panik atak sırasında destek almaya çalışın. Arkadaşlarınızdan veya aile üyelerinden destek almayı deneyin veya panik ataklarınızla ilgili bir sağlık profesyoneline danışın.
- Panik ataklarınızın nedenlerini keşfetmeye çalışın ve bu nedenlerle başa çıkmaya çalışın. Bu konuda bir psikolojik terapinin yardımcı olacağını düşünüyorsanız, bir psikolog veya psikiyatristle görüşün.
- Panik ataklarınızın kontrol altına alınması için sağlıklı bir yaşam tarzı benimleyin. Düzenli egzersiz yapın, dengeli bir diyet takip edin ve yeterli uyku almaya çalışın.
- Panik ataklarınızı tetikleyebilecek olası stres kaynaklarını azaltmaya çalışın ve panik ataklarınız sırasında ortaya çıkabilecek belirtileri azaltmaya yardımcı olabilecek teknikleri öğrenin.
- Eğer panik ataklarınız sıklıkla veya aşırı şiddette ortaya çıkıyorsa veya bu durum yaşam kalitenizi olumsuz yönde etkiliyorsa, bir sağlık profesyoneline danışmanız önerilir.
Panik atak nasıl tedavi edilir?
Panik atakların tedavisi genellikle psikolojik terapi ve ilaçlar kullanılarak yapılır. Hangi tedavinin en uygun olduğu, kişinin panik ataklarının şiddetine, sıklığına ve diğer faktörlere göre değişebilir. Aşağıdaki tedavi yöntemlerinden bazıları panik atakların tedavisinde kullanılabilir:
- Psikolojik terapi: Panik ataklarınızın nedenlerini keşfetmek ve bu nedenlerle başa çıkmak için psikolojik terapilerden bazıları şunlar olabilir:
- Kognitif davranışçı terapi (KDT): Bu terapi panik ataklarınızın nedenlerini keşfetmeyi ve bu nedenlerle başa çıkmayı amaçlar. KDT panik ataklarınızla ilgili olumsuz düşüncelerinizi değiştirmeyi hedefler.
- Öğrenme terapisi: Bu terapi panik ataklarınızın ortaya çıkışına neden olabilecek olası nedenleri keşfetmeyi ve bunlarla başa çıkmayı amaçlar. Öğrenme terapisi panik ataklarınızla ilgili olumsuz düşüncelerinizi değiştirmeyi hedefler.
- İlaçlar: Panik ataklarınızı kontrol altına almak için bazı ilaçlar kullanılabilir. Bu ilaçlar arasında şunlar bulunur:
- Antidepresanlar
- Beta blokerler
- Benzodiazepinler
Not: Bu ilaçların yan etkileri olabilir ve uzun süreli kullanımı tavsiye edilmez.
Eğer panik ataklarınız varsa veya bu belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız, bir sağlık profesyoneline danışmanız önerilir. Tedavi seçenekleri hakkında daha fazla bilgi almak ve en uygun tedavi yöntemini belirlemek için bir doktor veya psikiyatrist görüşmelisiniz. Tedavi seçeneklerini değerlendirirken, sağlık durumunuz, geçmişteki tedavi yöntemleriniz ve kişisel tercihleriniz gibi faktörler de dikkate alınacaktır.
Panik atakların tedavisinde başarılı olmak için, tedavi sürecine tam olarak katılmanız ve doktorunuz veya psikiyatristinizin tavsiyelerine uymamanız önemlidir. Panik ataklarınızla ilgili olumsuz düşüncelerinizi değiştirmeyi hedefleyen psikolojik terapileri tamamlamaya çalışmanız da yardımcı olabilir.
Panik ataklarınızın kontrol altına alınması için, stresi azaltmaya çalışın ve sağlıklı bir yaşam tarzını benimseyin. Düzenli egzersiz yapın, dengeli bir diyet takip edin ve yeterli uyku almaya çalışın.
Ayrıca, panik ataklarınızı tetikleyebilecek olası stres kaynaklarını azaltmaya çalışın ve panik ataklarınız sırasında ortaya çıkabilecek belirtileri azaltmaya yardımcı olabilecek teknikleri öğrenin. Panik ataklarınızın tedavisinde başarılı olmak için, doktorunuz veya psikiyatristinizle işbirliği içinde çalışmanız ve tavsiyelerine uymaya çalışmanız önemlidir.
İlginizi çekebilir: