İklim Kriziyle Mücadele Etmek İçin İneklere Tuvalet Eğitimi Verebiliriz!
Çocuklarınıza ve biraz çaba sarf ederek kedilerinize tuvalet eğitimi verebilirsiniz. Anlaşılan o ki, tuvaleti kedilerden bile iyi kullanan bir ahır hayvanı olabilir.
Cell dergisinde yayınlanan bir çalışma, genç buzağılara da belirlenen alanlara dışkılama ve idrar yapma eğitiminin başarılı bir şekilde verilebileceğini ortaya koydu.[1] Araştırmacılar, daha geniş bir ölçekte genişletilirse, bu uygulamanın, tarımın en kirli sera gazı ve kirlilik sorunlarından biri olan amonyak atığının kontrolünde büyük bir etkisinin olabileceğini düşünüyor. Araştırmanın yazarlarından, hayvan psikoloğu ve Çiftlik Hayvanı Biyolojisi Enstitüsü’nde Araştırmacı olan Jan Langbein şöyle diyor:
Dışkılama ve idrarlarını kontrol etme yetilerinin olmadığı kabul edilmekte olan sığırlar da diğer pek çok hayvan kadar zeki ve öğrenebilen canlılardır. Öyleyse neden tuvalet kullanmayı öğrenemesinler?
Araştırma için bilim insanları, 16 sığırı gözlem altına alarak, onlara "tuvalet" -daha doğrusu suni çimle oluşturdukları, çitle çevrili alanı tuvalet olarak- kullanmayı öğrettiler. Tuvaleti düzgün bir şekilde kullanmanın ödülü ise arpa veya elektrolit tozu atıştırması ve gürültü ve rahatsız edici su sıçramalarından uzak kalmalarıydı.
10 günlük eğitimin sonunda araştırmacılar, 11 ineğin, yazarların "MooLoo" ("loo" İngilizcede "tuvalet" demektir) eğitimi olarak adlandırdığı eğitimi başarılı bir şekilde geçerek, çocukların lazımlık kullanmayı öğrenme performansından hiç de düşük olmayan bir seviyede dışarıdaki çimlik alan yerine suni çimle oluşturulmuş bölümü tuvalet olarak kullandıklarını tespit ettiler.
Çalışmanın yazarlarından ve Auckland Üniversitesi psikoloji araştırmacısı Lindsay Matthews’un, Yeni Zelanda radyosunda yaptığı açıklamada, ortalama 15 ila 20 çiş gibi hızlı bir sürede, inekler tuvalete kendi istekleriyle girdiklerini ve sonuç olarak hayvanların dörtte üçünün, çişlerinin dörtte üçünü tuvalete yaptıklarını belirtiyor.
Bu şirin çiftlik hayvanlarına tuvalet eğitimi vermek, kulağa hoş gelmesinin yanı sıra, oldukça önemli çevresel amaçlara da hizmet etmektedir. Sığırların çevresel etkileri üzerinde durulurken daha çok osuruk ve geğirtilerinin açığa çıkardığı metan gazı araştırılırken, idrar ve dışkılamalarının açığa çıkardığı amonyak göz ardı edilmektedir. İdrar içeriğindeki amonyak (ya da tek başına amonyak) aslında çevresel bir problem değildir; ancak bu madde, ineklerin her gün ayak bastığı toprakla karıştığında, kirdeki mikroplar amonyağı, insan faaliyetlerinden kaynaklanan tüm ABD sera gazı (GHG) emisyonlarının %7'sini oluşturan ve sera gazının baş aktörü olan karbondioksitten yaklaşık 300 kat daha güçlü bir bileşik olan azot oksite dönüştürür. Amonyak emisyonlarının çoğunun etkileri, tarımsal faaliyetlerde bile izlenebilmektedir.
Amonyağın toprağı asidik hale getirmesi ve sızdığı su yolarını kirletebilmesinin yanında hava kirliliğine de katkıda bulunabileceğini söylemeliyiz. CNN’e göre bir çiftlik ineği her gün 30-40 kg kadar dışkı ve 30 litre kadar idrar üretebilmektedir - ki bu atığın kontrol altına alınmasının büyük etkileri olacağı ortadadır. Çalışmanın yazarları, MooLoo gibi bir sistemle, sığır dışkılarının %80’inin kontrol altına alınmasıyla, amonyak emisyonlarının %56 azaltılabileceğini tahmin etmektedirler.
Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.
Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.
Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.
İneklere tuvalet eğitimi vermekle, büyük ölçekte uygulanabilirliği konusunda ve çevreye etkileri konusunda daha öğrenecek pek fazla şey olduğu açıktır. O zamana kadar, sığırların neden olduğu sera gazı emisyonları konusunda endişeleriniz varsa, inek sütü, peynir ve et gibi gıda ürünlerini, bitki bazlı alternatiflerle değiştirmek iyi bir başlangıç olacaktır.
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
İçerikle İlgili Sorular
- Sanayi devriminden önce büyük baş hayvanların varlığı doğa tarafından absorbe ediliyordu.İklim krizinin sorumlusu insanlar mı,yoksa hayvanlar mı?
İlginizi Çekebilecek Sorular
- Mavi ışık "filtreli" numarasız gözlük sağlığa zararlı olabilir mi?
- Böyle bir yöntem ile arasına pervane konulup neden elektrik üretilemez yada bu sistem sonzuza kadar devam edebilir mi?
- Evrenimizdeki kurallar değişebilir mi?
- 12
- 8
- 5
- 3
- 3
- 1
- 1
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/06/2022 10:31:07 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11007
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
- Bilim Ağacı> Uygulamalı Bilimler> Çevre Bilimleri> Çevresel Kimya
- Bilim Ağacı> Uygulamalı Bilimler> Agronomi> Hayvancılık
- Bilim Ağacı> Doğa Bilimleri> Biyoloji> Evrimsel Biyoloji> Makroevrim> Türleşme> Yapay Türleşme> Besi Hayvancılığı
- İdrar Tuvalet İklim Değişikliği Sera Gazı Kontrol
This work is an exact translation of the article originally published in Popular Science. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.