Ritim Bozukluğu Nedir?
Sağlıklı bir kalp düzenli bir ritimle atar. Böylece kendisine, akciğerlere ve vücudun diğer doku ve organlarına istikrarlı bir biçimde kan (besin ve oksijen) taşır. Aritmi (ya da disritmi) kalbin düzenli ritminin bozulması durumudur. Bu yazımızda “Ritim bozukluğu neden olur?” sorusunu sizler için cevaplayacağız.
Birçok insan hayatında en az bir defa aritmiyi tecrübe eder. Kimileri bu durumu fark etmez bile, çünkü aritmi bazen hiçbir belirti göstermez. Aslında herkes aritmi geliştirebilir ama bazı grupların aritmi geliştirme riskleri daha yüksektir veya aritmi geliştirme riskini yükselten bazı faktörler vardır.
Ritim Bozukluğu Tipleri
Aritminin çeşitli türleri vardır:
- Bradikardi: kalp atışının normalden yavaş olmasıdır.
- Taşikardi: kalp atışının normalden hızlı olmasıdır.
- Atriyal fibrilasyon: kalp atışını düzenleyen elektrik sinyallerinin bozulmasıyla meydana gelir. Atriyal fibrilasyonda kulakçıklar karıncıklara göre daha sık ve hızlı kasılır.
- Ventriküler fibrilasyon: kulakçıkların hızlı ve düzensiz kasılmasıdır.
- Prematüre kalp atışları: kalp kaslarının normalden erken kasılmasıdır. Böylece normal kalp atımları arasında fazladan kalp atışları girer ve kalp ritmi bozulur.
- Atriyal flater: kulakçıkların hızlı atmasıdır.
Ritim Bozukluğu Risk Faktörleri
Hangi grupların aritmi geliştirme riski daha yüksektir, aritmide risk faktörleri
Kalp hastalarının aritmi geliştirme riskleri yüksektir. Bazı kalp hastalıkları kalbin çalışma biçimini bozar ve zamanla ritmini ya da hızını değiştirir. Aşağıda bazı risk faktörleri sıralanmaktadır:
Koroner kalp hastalığı
Koroner kalp hastalığı, kalpte ya da kalp kaslarını besleyen kan damarlarında plak birikimi ya da skar dokuları olumuyla meydana gelir. Plak, kalbin kan pompalamasını zorlaştırır. Bu, kalp atışlarının yavaşlamasına ve aritmiye neden olabilir.
Kalp krizi ya da kalp yetmezliği
Kalp krizi ya da kalp yetmezliği kalp atışlarını düzenleyen elektrik sinyallerini değiştirebilir; bu, aritmi riskini yükseltir.
Endokardit
Endokardit kalp kasının iltihabi hastalığıdır. Bu hastalık atriyal fibrilasyon riskini arttırır.
Kalp kapağı hastalıkları
Zayıf kalp kapakçıkları kalp atışını etkileyebilir, aritmiye yol açabilir.
Konjenital kalp hastalıkları
Bazı kalp hastalıkları doğuştan gelir. Bu hastalıklar kalbin çalışmasını bozabilir. Bu hastalıklara sahip olan insanların kalpleri normal biçimde atmayabilir. Ayrıca kal ameliyatı geçirmiş kişilerin aritmi geliştirme riskleri daha yüksektir.
Yaş, cinsiyet ve yaşam biçimi
Yaş, cinsiyet ve yaşam biçimi de aritminin gelişiminde rol oynar. Araştırmalara göre 60 yaşın üstündeki insanların daha ciddi aritmiler geliştirme riskleri yüksektir. Yaşlılar kalp hastalığı açısından riskli bir gruptur ve genellikle kalp ritmini etkileyen ilaçlar kullanırlar.
Bazı aritmi tiplerinin riski cinsiyete göre de değişir. Örneğin erkeklerin atriyal fibrilasyon geliştirme riskleri kadınlara göre biraz daha yüksektir.
Beslenme ve yaşam biçimi de kalp ritmini etkileyebilir. Alkol ve kafein gibi maddeleri kullanan insanların aritmi geliştirme riskleri daha yüksektir. Uyuşturucular ve bazı kalp hastalıklarının tedavisinde kullanılan ilaçlar da dahil olmak üzere bazı ilaçlar aritmiye yol açabilmektedir. Sigara kullanımı da aritmi riskini yükselten bir faktördür.
Diğer hastalıklar
Başaka hastalıklar da aritmi riskini yükseltebilmektedir. Bunlar arasında aşağıdaki hastalık ve durumları sayabiliriz:
- Diyabet
- Kronik akciğer hastalığı
- Pulmoner emboli (akciğerde emboli)
- Amfizem
- Astım
- Uyku apnesi
- Tiroit hastalıkları
- Yüksek tansiyon
- Potasyum, magnezyum, kalsiyum ya da kalp ritminin korunmasında işlev gören diğer minerallerin eksikliği.
Ne Yapmalı?
Aritmisi olan bazı insanlar hayatlarına aktif bir biçimde devam etmektedir. Kimileriyse aritmileri olduğunu fark etmez bile. Ne var ki tedavi edilmeyen aritmiler, kardiyak arest ve inme gibi hayati tehlike yaratabilecek başka hastalıkların gelişimine önayak olabilir.
Neyse ki aritmi riskini azaltmanın bazı yolları vardır:
- Düzenli olarak tansiyonunuzu ölçtürün
- Düzenli olarak egzersiz yapın
- Kilonuzu koruyun
- Sağlıklı beslenin, fazla kolesterol tüketmeyin
- Sigara içiyorsanız sigarayı bırakın. Sigara kullanımı aritminin başlıca risk faktörlerinden biridir.
Kaynakça
- Aritmi nedir? (23 Ekim2015)
org/HEARTORG/Conditions/Arrhythmia/AboutArrhythmia/About-Arrhythmia_UCM_002010_Article.jsp
- Aritmi geliştirme riski (6 Nisan 2016)
org/HEARTORG/Conditions/Arrhythmia/UnderstandYourRiskforArrhythmia/Understand-Your-Risk-for-Arrhythmia_UCM_002024_Article.jsp
- Aritmi nedir? (1 Temmuz 2011)
nih.gov/health/health-topics/topics/arr/
- Atriyal flater
org/Patient-Resources/Heart-Diseases-Disorders/Atrial-Flutter