Aritmi (kalp ritim bozukluğu), kalbin normal atış hızını veya ritmini etkileyen bir kalp hastalığıdır. Kalbin kasılmasını sağlayan elektriksel uyarılardaki herhangi bir kesintiden kaynaklanabilir. Kafein, nikotin, alkol gibi maddeler; inhale aerosoller, diyet hapları, öksürük ve soğuk algınlığı ilaçları, kalp krizi, doğum kusurları veya heyecan, korku, stres gibi birçok faktör aritmiye neden olabilir. Aritmilerin belirtileri arasında; çarpıntı, kalp atışlarında düzensizlik, baş dönmesi, bayılma, göğüs ağrısı, nefes darlığı ve terleme vardır. Ancak bu belirtiler her zaman bir ritim bozukluğu olduğu anlamına gelmeyebilir. Örneğin, egzersiz sırasında kalbin hızlanması; uyku veya derin gevşeme anlarında kalbin yavaşlaması normaldir. Tedavi, aritminin tipine ve altta yatan nedene bağlı olarak antiaritmik ilaçlar, kalp pili, ameliyat, egzersiz veya yaşam tarzı değişiklikleri içerebilir.
İçindekiler
Aritmi, kalbin ritmindeki bir anormalliktir. Kalp atışlarını düzenleyen elektriksel impulsların normal sekansındaki herhangi bir değişikliği ifade eder. Elektriksel uyarılardaki bir değişiklik kalbin çok yavaş (bradikardi), çok hızlı (taşikardi), çok erken (erken kasılma) veya düzensiz (fibrilasyon-çarpıntı) bir ritimle atmasına neden olabilir. (1)
Kalp düzgün çalışmadığında, kanı etkili bir şekilde pompalayamaz; vücudun kan akışı engellediğinde beyin, akciğerler ve diğer hayati organlar zarar görebilir.
Kalbin ritmi elektrik sinyalleri ile kontrol edilir. Kalp atışı (kasılma), kalbin doğal pili olarak adlandırılan sinoatriyal düğümden (sinüs düğümü) gelen bir elektrik impulsu ile başlar. Bu elektriksel uyarılar düzgün çalışmadığında kalp ritmi sorunları ortaya çıkar. (2)
İki üst (atriyumlar) ve iki alt (ventriküller) olmak üzere kalp dört odadan oluşur. Aritmiler nereden kaynaklandıklarına ve kalp atış hızına göre sınıflandırılır.
Taşikardi hızlı kalp atışıdır. Dakikada 100 atımdan daha yüksek dinlenme hızı olarak tanımlanır. Atriyumlarda ve ventriküllerde başlayan birkaç çeşit taşikardi vardır:
Atriyumda veya ventriküllerin üstünde AV düğümünde başlayan birçok aritmi formunu içeren geniş bir terimdir. Aniden başlayan ve biten anormal derecede hızlı çarpıntı ataklarına neden olur; birkaç saniye veya saat sürebilir. En yaygın SVT atriyal fibrilasyondur. (3)
Atriyumdaki kaotik elektriksel uyarılardan kaynaklanır. Bu sinyaller atriyumun çok hızlı ve düzensiz kasılmasına neden olur; verimli kasılamadığı için titreşir. Geçici olabilir, ancak tedavi edilmezse inme gibi ciddi komplikasyonlar gelişebilir.
Ventriküllerde anormal elektrik sinyalleri ile başlar. Kalbin çok hızlı atması, ventriküllerin vücuda yeterli kanı pompalamak için verimli şekilde dolmasına izin vermez. Sağlıklı bir kalpte ciddi sorunlara neden olmayabilir, ancak kalp problemleri olanlarda tıbbi tedavi gerektirebilir. (4)
Hızlı, kaotik elektriksel uyarılar, ventriküllerin, kanı pompalamak yerine verimsiz bir şekilde titremesine neden olur. Kalp dakikalar içinde normal ritmine dönmezse, kan basıncı düşer ve hayati organlara kan akışı kesilerek ölümcül olabilir.
Bradikardi yavaş kalp atışıdır. Dakikada 60 atımdan daha düşük nabız olarak tanımlanır. Her zaman bir soruna işaret etmez; fiziksel olarak zinde kişiler, dinlenirken dakikada 60 atımdan daha az yeterli kan pompalayabilen etkili bir kalbe sahip olabilirler.
Normal kalp ritmi çok erken bir vuruşla kesintiye uğrar ve iki normal kalp atışı arasında fazladan bir vuruş yaşanır. Nadiren ciddi bir soruna işaret eder, ancak kalp hastalığı olanlarda uzun süreli bir aritmiyi tetikleyebilir. Stres, yorucu egzersiz, kafein, nikotin gibi uyarıcılardan kaynaklanabilir.
Aritmi teşhisi için hastanın semptomları ve tıbbi geçmişi gözden geçirilerek detaylı bir fizik muayene yapılır. Aile öyküsü, diyet ve yaşam tarzına ilişkin bilgiler sorgulanır. Aritmilere özgü izleme testleri yapılarak olağandışı kalp atışları tanımlanmaya, kaynağı veya tetikleyicisi bulunmaya çalışılır.
Aritmi teşhisi için en etkili yol, kalp ritminin elektrokardiyogram (EKG) adı verilen elektriksel kaydıdır. Aritmilerin teşhisinde kullanılan diğer testler; 1-2 gün boyunca kalbin aktivitesini kaydeden Holter monitörü, zaman zaman ortaya çıkan semptomları kaydeden kardiyak olay kaydedici, kalbin yapısı ve hareketini görüntüleyen ekokardiyogram, egzersiz esnasında kalp aktivitesini izleyen stres testi ve eğimli masa testidir.
Aritminin nasıl tedavi edileceği tipine ve altta yatan diğer nedenlere bağlıdır. Bazı hafif aritmiler tedavi gerektirmeyebilir; ciddi komplikasyon riski olan durumlarda kullanılan tedavi yöntemleri şunlardır: (6)
Kalp atış hızınızı kontrol etmek veya normal kalp ritmini geri yüklemek için kullanılan ilaçlar, genellikle taşikardi ataklarının azaltılmasında etkilidir.
Kalpteki hastalıklı dokuyu yok etmek için anestezi altında uygulanan bir anahtar deliği tedavisidir. Kalbe yerleştirilen kateterlerle aritminin kaynağı olan hasarlı dokuya iletilen yüksek frekanslı elektrik enerjisi, anormal ritmin yolunu kesmek için kullanılır. (8)
Diğer prosedürlerle de birleştirilebilen ablasyon, çoğunlukla PSVT, atriyal fibrilasyon, atriyal ve ventriküler taşikardileri tedavi etmek için kullanılır.
Bazı durumlarda kalbin belirli bir bölgesinde ortaya çıkan aritmilerde ameliyatla o kısmın çıkartılması gerekebilir.
Hastanın bir uzman tarafından yönlendirilmesiyle yapılan belirli fiziksel hareketler ve egzersizler, supraventriküler taşikardi gibi bazı aritmi tiplerinin tedavisinde kullanılmaktadır. Nefesi tutmayı, bazı kasları germeyi, öksürmeyi veya yüzün buzlu suya batırılmasını içeren belirli manevralar, sinir sisteminin kalp atışını düzenleyen vagus sinirlerini uyararak kalp atış hızınızın yavaşlamasını sağlar.
Aritmiyi önlemek ve kalp hastalığı riskini azaltmak için sağlıklı bir yaşam tarzı edinmek oldukça önemlidir.
Kalp dostu bir yaşam şunları içermelidir:
YAZIYI PAYLAŞ