Jorge Martin 30 Mayıs 2018
(Ç.N.: Portekiz, İspanya, İtalya, Yunanistan ve Türkiye! Bu beş ülkenin Akdeniz ülkeleri[Portekiz'in Akdeniz'e kıyısı olmamasına rağmen] olmasının dışında ortak tek bir özelliği var: Yolsuzluk. 2008 krizi sonrasında küresel kolay ve ucuz krediye(ABD ve AB Merkez Bankalarının gece gündüz, üç vardiya dolar ve euro basıp piyasalara pompalaması sonucunda) boğulan bu ülkeler borçlandıkları paraları kimi zaman çarçur ederek çoğu zaman yolsuzluğa gömerek heba etmişlerdir. Artık faturanın bedelini ödeme vakti geldi. Bu beş ülke çok büyük ekonomik krizlere gebe. Daha önce Yunanistan ile ilgili kapsamlı bir yazı yayınladığımız için bir sonraki çeviri yazımız aşırı sağın pençesine düşmekte olan İtalya olacaktır.)
24 Mayıs'ta, İspanya Ulusal Mahkemesi nihayet Gürtel yolsuzluk skandalıyla ilgili kararını verdi. Mahkeme kararı, iktidardaki Halkçı Parti'nin eski saymanını ve diğer üst düzey üyelerini "yasadışı komisyon karşılığında ihalelere fesat karıştırma" suçundan mahkum etti ve ayrıca tüm partinin yolsuzluktan bir bütün olarak yararlandığına hükmetti. Sosyalist Parti, 31 Mayıs ve 1 Haziran'da görüşülecek ve yedi yıllık iktidardan sonra hükümeti devirebilecek bir güvensizlik oylaması teklif ederek karşılık verdi.
Gürtel davasıyla ilgili mahkeme kararı yaygın olarak bekleniyordu ve Halk Partisi'ni etkileyen yolsuzluk skandallarından sadece bir tanesiydi. Yine de mahkeme kararı, İspanya'nın şu anda yolsuzluktan mahkum edilmiş ve polisin yolsuzlukla mücadele birimi (UDEF) tarafından bir “suç örgütü” olarak nitelenen bir parti tarafından yönetildiği anlamına geliyor. Partinin her kademesinden 800'ün üzerinde üst düzey yetkili yolsuzlukla suçlanıyor.
PARLAMENTO ARİTMATİĞİ
Sosyalist Parti'nin lideri Pedro Sanchez, Rajoy hükümetini devirmek için çoğunluğun desteğini(176 Milletvekili) gerektiren güvensizlik oyu teklifini parlamentoya sundu. Sanchez, bir yıl önce Halk Partisi'ne karşı bir güvensizlik oyu verme sözüyle yola çıkarak Sosyalist Parti'de yönetime geldi. Seçilir seçilmez, parlamento gündemine hakim olan sorun, Katalan politik haklarının baskısı üzerine Halk Partisi'ni sadakatla desteklediğinden beri sürekli olarak sözünü unuttu.
Halk Partisi hükümeti 2016 seçimlerinden ciddi şekilde zayıflayarak çıktı ve "aşırı liberal" Ciudadanos partisinden gelen destek üzerine hükümet etti. Geçen hafta, bu Ciudadanos'a Bask Milliyetçi Partisi'nin oylarını ekleyerek anca bütçesini meclisten geçirebildi. Güvensizlik oyunun başlangıçtaki etkisi, hem Bask milliyetçi Partisi'ni hem de Ciudadanos'u zor duruma soktu. Yozlaşmış bir partinin bütçesini öylece desteklediler, gel gör ki, güvensizlik oyuna karşı oylamayı savunma zor olacaktı.
Ciudadanos açısından bakıldığında, bu daha kötü bir zamanda olamazdı. Geçtiğimiz birkaç ay içerisinde, artık Halk Partisi'ni terk eden ve İspanyol kapitalizminin ihtiyacı olan politikaları yerin getirmek için en uygun parti olarak Ciudadanos'a var gücüyle arka çıkan egemen sınıfın önemli kesimleri arasında belirgin bir değişim oldu. Ciudadanos, Katalan krizden ortaya çıkan İspanyol şovenizmi dalgasından fayda sağladı ve devlet dairesi tarafından şimdiye dek lekelenmemiş olmanın avantajına sahip oldu. Ciudadanos, Katalan krizden ortaya çıkan İspanyol şovenizmi dalgasından fayda sağladı ve devlet dairesi tarafından şimdiye dek lekelenmemiş olmanın avantajına sahip oldu. Birçok yakın tarihli kamuoyu yoklamasında Ciudadanos, Halk Partisi'ni aştı ve gelecek yıl bölge ve belediye seçimlerinde avantajını artırmaya hazırlanıyordu.
Güvensizlik oylaması yoluyla iktidara gelen Sosyalist Parti ihtiyaç duyacağı son şeydir. Yolsuzluktan arındırılmış bir hükümeti savunan olarak görünmemek için Ciudadanos Rajoy'dan buna karşılık erken seçim çağrısında bulunmasını istedi. Eğer reddederse, Ciudadanos kendi güvensizlik oyunu sunacaktı, ama kendi hükümetini oluşturmak yerine, erken seçimlere doğru hızla ilerlemek için bunu kullanacaktı. Bu hileye başvurmanın parlamenter prosedürde herhangi bir temeli bile yoktur. Rajoy, güvensizlik oyu kayda geçirilmeden ve Ciudadanos kendi güvensizlik oyu teklifi sunacak yeterli milletvekili sayısına sahip olmadan önce erken seçim çağrısı yapamaz.
PEDRO SANCHEZ İÇİN TEHLİKELİ SULAR
Diğer yandan Sanchez tehlikeli sularda geziniyor. Onun güvensizlik oyunun meclisten geçebilmesi için, desteğini çoktan taahhüt eden Podemos'un oyuna ihtiyacı var. Ek olarak, Katalan ve Bask milliyetçilerinin (ERC, PDECAT ve PNV, EH Bildu) desteğini almak zorunda kalacaktır. Bu ise, Halk Partisi tarafından, Sanchez'i “İspanya'nın dağılmasını isteyen ayrılıkçılar ile anlaşma yapmak”la suçlayan kendini kaybetmiş bir kampanyada çoktan kullanıldı.
Yine de, böyle bir dizi kuvvetin çoğunluğu elde etmesi için Bask Milliyetçi Partisi'nin oyları gereklidir. Geçen hafta Bask Milliyetçi Partisi bütçeyi oylama karşılığında Halk Partisi ile anlaşmaya vardı. Bu Bask Milliyetçi Partisi için yutulması zor bir lokma oldu çünkü Halk Partisi'nin, sürgünde ya da hapiste olan bazı üyelerini veto ederek Katalanya'da yeni bir hükümetin kurulmasını engellediği bir dönemde meydana geldi. Karşılığında Bask Milliyetçi Partisi Bask ülkesinde yatırımlar aldı. Bu arada Bask Milliyetçi Partisi, anlaşma yaptığı Halkçı Parti'ye anketlerde zarar verebileceği için erken seçimlerle ilgilenmedi. Sosyalist Parti'den mevcut Halkçı Parti bütçesine dayanarak idare etmesini talep etti.
Bu arada, Katalan ERC ve PDECAT milliyetçileri Halk Partisi'nden kurtulmak amacıyla Sosyalist Parti'nin güvensizlik hareketine oy vermeye eğilimli görünüyorlar. Bask Milliyetçi Partisi eğer Katalanlar yaparsa güvensizlik oyuna oy vereceğini belirtti. Solcu bağımsızlıkçı Bask Partisi EH Bildu, "Sanchez çözümün bir parçası değildir," derken, hiçbir zaman koşul altında Halk Partisi'ni desteklemeyeceğini söyledi.
Unidos Podemos (Podemos ve IU arasındaki koalisyon) hareketi destekleyeceğini ve "toplumsal bir gündem" ile birlikte bir Sosyalist Parti hükümetine destek vermeyi teklif ettiğini söyledi. Dahası Pablo Iglesias, eğer Sosyalist Parti'nin başlattığı hareket başarısız olursa, “tarafsız” bir aday ile kendi başına bir şey sunacağını belirtmiştir. Bu durumda erken seçim çağrısı doğrultusunda hareket etmek için(Ciudadanos'un bile reddetmesi zor bir şey olacaktır).
Önümüzdeki iki gün boyunca kulislerde her türlü müzakereyi ve at pazarlığını göreceğiz. Halk Partisi, erken bir seçimde ağır bir darbe alacağı için, ne pahasına olursa olsun iktidarda kalmaya çalışacak. Hatta Rajoy'un, buna mukabil Sosyalist Parti'nin güvensizlik oyu hareketine taş koyan yardımcısının lehinde emekliye ayrılma konuşması bile var. Sosyalist Parti, Ciudadanos'u imkansız bir duruma sokmayı denemeyi, Bask Milliyetçi Partisi'ne bütçeden aldıkları anlaşmayı sürdürmesini ve benzer şeyleri teklif ederek herkesi memnun etmeye çalışacak. Bask Milliyetçi Partisi oyuna karşılık bir fiyat belirlemeye çalışacak. Parlamenter guid pro quo(taviz) bağlamında Unidos Podemos'un Sosyalist Parti'den herhangi bir gerçek imtiyaz kazanma şansı çok az. Egemen sınıfın istediği şey, programını uygulamaya hevesli bir hükümetin normal işleyişinin en az zarar görmesidir. Şimdiye kadar Halk Partisi bu rolü oynadı, ancak eski gücünü kaybettiğinde açıktır ki, egemen sınıf ikame kullanma konusunda hiç vicdan rahatsızlığı duymayacaktır, ister Ciudadanos ya da Sosyalist Parti isterse ikisinin karışımı şeklinde olsun.
SOSYALİST PARTİ'DE YANILGI YOK
Bir Sosyalist Parti'nin iktidara gelmesi, ister erken seçimlere yol açan bir ara düzenleme olarak isterse mevcut hükümetin tükenmesine neden olan uzunca bir süre(2020) olsun, kendi içinde politikalarda temel bir değişiklik anlamına gelmez. Sosyalist Parti liderliği, 1978 rejiminin bir parçasıdır ve son 40 yılda bütün önemli durumlarda bunu göstermiştir. Yakın geçmişte, 135 nolu maddedeki parasal kemer sıkmalarını(troyka'nın talep ettiği gibi) destekleyerek ve Katalan demokratik hakları üzerindeki saldırıyı tamamen destekleyerek Halk Partisi'nin anayasa reformuyla hem fikirdi.
Bir Sosyalist Parti hükümeti, duruma göre Halk Parti ve Ciudadanos'un desteğiyle sağcı politikaları sadece uygulayarak, solun ve Katalan ve Bask milliyetçilerinin desteğiyle bu güvensizlik oyu yoluyla iktidara gelebilir.
Halk Partisi'nin görevden alınma olasılığı bununla birlikte, İspanya'daki milyonlarca çalışan insanın aklına çok ağır sorular getirecektir. Bu sağcı, yozlaşmış partinin uzun yıllardır kesinti politikaları uyguladığı ve çok sayıda skandala karıştığı ve hala iktidarda kaldığı düşüncesi çoğalan karamsarlık etkisine sahiptir.
Bir Sosyalist Parti hükümeti, her şeyden önce son aylarda sokaklara dökülen emekliler hareketine, birkaç cephede imtiyaz vermek için baskı altında olacaktır. Bu nedenle, meclis dışında kitlesel bir seferberlik gerekli olacaktı. Her şeyin kapalı kapılar ardında kararlaştırılmasına izin vermek yerine, Podemos ve United Sol, bina dışından kitle gösterileri çağrısında bulunmalı, böylece Halk Partisi'nin kaldırılması sadece parlamento aritmetiğiyle değil, aynı zamanda kitlelerin baskısıyla da kazanılacaktır.
PARLAMENTO VE SOKAKLARDAN HALK PARTİSİ'Nİ DEFEDİN
Lucha de Clases'in İspanyol yoldaşlarının dediği gibi:
"Bu partiyi parlamento ve sokaklardan def etmeliyiz."
Böyle bir hareket için tüm koşullar var. Demokratik haklara ve ifade özgürlüğüne yönelik artan bir saldırı karşısında artan bir hoşnutsuzluk var. Emeklilerin hareketine ve 8 Mart feminist grevinde ve gerici şovenist erkek adalet sistemine karşı kadınların devasa seferberliğine şahit olduk. 2018'in ilk ayları, tüm dikkatin seçim düzleminde yoğunlaştığı bir dönemin ardından, kitlesel protesto hareketinin yeniden canlanmasının başlangıcına işaret etti. Ne yazık ki, Podemos ve Birleşik Sol liderleri, bütün bu ayrı hareketleri ortak bir ifade kanalıyla bir araya toplamanın üstesinden gelemediler.
*www.marxist.com sitesindeki yazıdan Türkçe'ye amatörce çevrilmiştir.
ÖZGÜRLÜK