#diktatöryaÖzgürlükten Kaçış, Erich Fromm (Sayfa 13 - Say Yayınları)
Çağdaş insan hala kaygılı, özgürlüğünü çeşit çeşit diktatöre teslim etmeye doğru gidiyor ya da kendisini makinenin küçücük bir çarkına dönüştürmüş, karnı tok, sırtı pek, ama özgür bir insan değil de bir robot haline gelerek bu özgürlüğü yitirmek yönünde ilerletiyor.
G. Orwell'ın okuduğum (okumakta geç kaldığımı hissettiğim) muhteşem bir yergi kitabı. Kitap açıkça belli kişiler ve yönetimleri yeriyormuş gibi görünse de aslında tüm totaliter, diktatörya rejimlerini ve kişilerini yermektedir. Orwell belki de kendisi de sol görüşlü, muhalif bir kişilik olduğu için ve dolayısıyla sol görüşü (aşırı uçlarına kadar) diğer görüş ve sistemlerden daha iyi bildiği için kitapta baskıcı sol'u eleştirmektedir. Ancak kitabı okuyanlar asla böyle bir sınırlandırmaya gitmemeliler diye düşünüyorum. Nitekim kitaptaki baskıcı, yalaka ve gücünün farkında olmayan bireyler ile hayatımızın her alanında, dünyanın her zamanında ve her yerinde karşılaşabiliriz. Bu nedenle kitap yalnızca 'şunu yeriyor' demekten kaçınıyorum. Hayvan Çiftliği'ni bir şirket, bir ülke ya da bir evde geçen olayları anlatıyormuş gibi düşünmek gerekiyor. Çünkü batmış bir ideolojiyi eleştiriyorsa yalnızca, o eleştirdiği ideolojiyle beraber kendisi de batıp gider. Oysa bu öyle bir kitap değil. Bu nedenle, kanaatimce son yüzyılın en unutulmazları arasına girmeyi fazlasıyla hak eden bir kitap. Mutlaka okuyun derim.