Dün, trading sektörü ve yatırımcıların SEC Başkanı Gary Gensler’in en tartışmalı tekliflerinden biri olan ABD trading sisteminin kısmi reformuna ilişkin yorumlarını sunmaları için son gündü. Wall Street, SEC’nin bu kural teklifinden rahatsız.
SEC tarafından önerilen kuralların her biri, broker-bayiler, yatırım danışmanları, yatırım şirketleri ve kurumun regüle ettiği diğer kuruluşlar da dahil olmak üzere finans sektöründeki kuruluşlara odaklanıyor.
CNBC’nin haberine göre paket o kadar karmaşık ve potansiyel olarak geniş kapsamlı ki Gensler bunu dört farklı teklife ayırdı. İkisinin sektörden destek aldığı ve muhtemelen kabul edileceği düşünülüyor. Ancak diğer ikisi önemli bir muhalefetle karşı karşıya… Bunlardan biri, hisse senetlerinde emir akışı için ödemeyi bir açık artırma prosedürüyle değiştirme girişimi.
Bir açık artırma piyasasında alıcılar ve satıcılar aynı anda rekabetçi teklifler sunarlar. Bir hisse senedinin işlem fiyatı, bir alıcının ödemeye hazır olduğu maksimum tutarı ve bir satıcının almaya hazır olduğu minimum tutarı temsil eder.
Teklifte yer alanlar küçük yatırımcı için ne ifade ediyor?
Schwab, ETrade ve Robinhood gibi bireysel yatırımcıların ağırlıklı olarak kullandığı aracı kurumların emirleri elektronik piyasa yapıcılara (Citadel ve Virtu gibi) yönlendirilirken, piyasa yapıcılar bu emir akışına erişim için broker’lara ödeme yapıyor. Bu, Gensler’in “emir akışı için ödeme” (PFOF) olarak eleştirdiği bir uygulama olarak biliniyor. Bu piyasa yapıcılar genellikle emirleri borsalara iletiyor ancak emirleri göndermeden önce doğruluğunu teyit etmek için kendi emir akışlarını da kullanıyorlar.
Ancak Gensler, emeklilik fonlarının ve diğer kurumsal yatırımcıların bu bireysel emir akışıyla etkileşime giremediğini ileri sürüyor. Gensler ayrıca, brokerler’ın müşterilerine en iyi fırsatları sunma yükümlülükleri yerine mali kazançlarına öncelik verdiklerini iddia ediyor.
Açık artırma teklifi, SEC’ye çok sayıda yorum mektubu gönderilmesine yol açtı. Birçok bireysel yatırımcı bu fikre destek veren mektuplar gönderdi. Gamestop, AMC ve diğer “meme hisse senetlerini” 2021’in başlarında çevreleyen olaylar önemli sayıda yatırımcıya ilham vermişti. Birçoğu emir akışı için ödeme yapılmasının bu sorunun bir parçası olduğunu düşünüyor.
Finansal reform konusunda kamu yararını gözeten ve kâr amacı gütmeyen bağımsız bir kuruluş olan Better Markets, web sitesinde kısa süre önce yayınladığı bir yazıda, “Bu teklifler, Ocak 2021’de gördüğümüz sorunları ele alma ve piyasaları küçük yatırımcılar için daha adil hale getirme yolunda potansiyel olarak çok önemli adımlardır” ifadelerini kullandı.
“SEC yardım etmeye çalışırken piyasayı yıkacak”
Teklifin fazla karmaşık olması ve maliyetlerin değerlendirilmesinin zorluğu piyasada endişeyle karşılanıyor. Wall Street’in büyük bir kısmı da bu görüşe bu yüzden şiddetle karşı çıkıyor.
Menkul Kıymetler Endüstrisi ve Finansal Piyasalar Birliği (SIFMA) Başkanı ve CEO’su Kenneth Bentsen CNBC’ye yaptığı açıklamada, “SIFMA üyeleri emir rekabeti kuralının geri çekilmesi gerektiğine inanıyor” dedi.
Bentsen, “SEC bunu yapmak için geçerli bir gerekçe ortaya koyamadı ve bu sadece piyasa için yıkıcı olmakla kalmayacak, SEC’nin yardım etmeyi amaçladığı paydaşlara da zarar verecek” dedi.
Piyasada hem yukarı hem de aşağı yönde, özellikle de bireysel yatırımcılar açısından yoğun bir rekabet söz konusu olduğunu söyleyen Bentsen, “Bu hatalı teklif yarardan çok zarar getirecektir ve günümüz piyasasını yansıtmayan verilere dayanmaktadır.” dedi.
Wall Street Gensler’ın teklifinden huzursuz: Geri çekin
NYSE, Citadel ve Charles Schwab tarafından ortaklaşa sunulan bir mektupta da Cboe, State Street Global Advisors, T. Rowe Price, UBS ve Virtu Financial tarafından sunulan bir başka ortak mektup gibi teklifin tamamen geri çekilmesi tavsiye edildi.
Her ikisi de Cumhuriyetçi olan SEC Komisyon Üyeleri Hester Peirce ve Mark Uyeda da teklife karşı çıkan açıklamalarda bulundu.
Peirce yaptığı açıklamada, “Rekabeti düzenlemeye yönelik bu son çaba, işleyişi ekonomimizin geri kalanı için çok önemli olan sermaye piyasalarında düzensizlik yaratma tehdidinde bulunuyor” dedi.
“SEC teklifte ısrar ederse dava gelebilir”
Bazıları şimdiden teklifin kabul edilmesi halinde dava açılacağı tehdidinde bulunuyor.
Piyasa yapıcısı olarak faaliyet gösteren Virtu Financial CEO’su Doug Cifu, 27 Mart’ta NYSE’de verdiği bir röportajda, “Gensler bu yolda ilerlemeye karar verirse bu durum maalesef, üzücü bir şekilde muhtemelen dava ile sonuçlanacak.” dedi.
Cifu, özellikle devlet kurumlarının yönetmelik önerme ve oluşturma yöntemlerini düzenleyen İdari Usuller Yasası’na (APA) atıfta bulundu. SEC’nin APA’da özetlenen prosedürleri takip etmesi gerektiği aksi takdirde dava edilebileceği söyleniyor.
Yapılan başvurular hakkında bilgi sahibi olan ve adının açıklanmasını istemeyen bir avukat, “Bu başvurulardan bazıları bir dava sürecinin açılış turu gibi görünüyor” dedi.
Peki ne olacak?
Yorum süresi sona erdiğine göre, Komisyon dört teklife ilişkin yorumları gözden geçirecek. Bu sürecin muhtemelen birkaç ay ya da daha uzun süreceği söyleniyor.
Sonrasında SEC’nin önünde birçok seçenek bulunuyor:
- Yorum dönemini yeniden açmak
- Tekliflerde ince ayar yapmak ve önemli olmaları halinde ek yorumlar için göndermek
- Tekliflerden birini veya birkaçını düşürmek
- Düzenlemenin son aşamasına geçmek.
Teorik olarak SEC’nin, dört tekliften herhangi birini ya da tamamını daha kısa bir süre içinde oylayabileceği de söyleniyor. Ancak, Gensler ve Demokratlar, komisyonda üçe iki çoğunluğa sahip olsalar da özellikle açık artırma teklifinin karmaşıklığı sebebiyle bu pek olası görülmüyor.
SEC için bu sadece başlangıç
Söz konusu teklifin, SEC’in önündeki birçok teklifin sadece başlangıcı olduğu biliniyor. İklim değişikliğinin açıklanması, insan sermayesi yönetimi, yönetim kurulu çeşitliliği, siber güvenlik risk yönetişimi, veri gizliliği, hisse geri alımları ve diğerleri de dahil olmak üzere hâlâ bekleyen 35 kural önerisi bulunuyor.
Kripto sektörü de rahatsız
SEC’nin kriptoya dair yaptırım adımları ve çalışmaları da tepki çekiyor. Gary Gensler, kripto sektörü için “Vahşi Batı” nitelemesini yaparken aynı zamanda diğer ülke yetkilileriyle lobi çalışmaları yürütüyor. Gensler’ın yakın zaman önce İngiltere ve Kanada’nın regülasyon kurumlarıyla görüştüğü ve endüstriye karşı ABD’deki gibi sıkı önlem alınması için çaba harcadığı ortaya çıkmıştı. Ripple’dan Coinbase ve Binance’e kadar birçok şirket Gensler’ın başkanlığını yaptığı SEC’nin sektörü baskı altına alma girişimlerinden rahatsızlık duyuyor.