Pisagor veya Pythagoras, MÖ 570 – MÖ 495 yılları arasında yaşamıştır. İyonyalı filozof, matematikçi ve Pisagorculuk akımın da kurucusudur.
Kendi adı ile anılan Pisagor teoremi, en iyi bilinen önermesi sayılır ve Pisagor, sayıların babası olarak bilinir. Pisagor ve Pisagorculuk okulu öğrencileri sayıların nihai gerçek olduğuna, her şeyin matematik ile ilgili olduğuna ve matematik ile her şeyin tahmin edilebileceğini savunur.
Pisagor hakkında bilinen her şey, öğrencilerinin anlattıkları ve yazdıkları ile sınırlı kaldı çünkü Pisagor düşüncelerini yazmayan bir filozoftu. Pisagor’un yazdığı düşünülen eserlerin öğrencileri tarafından yazıldığı tahmin ediliyor.
Pisagorculuk ve Pisagorculuk Okulu
Pisagorculuk, Pisagor ve takipçileri tarafından benimsenen metafizik ve ezoterik inançları barındıran bir yolculuktur. Benzeri oluşumlar “Yeni Pisagorculuk” adı altında geçmektedir.
Pisagorculuk, ruh göçüne ve sayıların bir nesnenin gerçek doğasını oluşturduklarını savunurlar. Pisagorcuların belirli kuralları bulunur ve arınma ayinleri gerçekleştirilir. Kuralları arasında fasulye yemekten kaçınmak, tapınaklara ayakkabı ile girmemek, bir yere girerken önce sağ ayağı kullanmak ve beyaz horozlara dokunmamak yer alıyordu. Vejetaryen kişlere 1842 yılına kadar Pisagorcu deniyordu çünkü Pisagorcular et yemekten de kaçınıyorlardı. Dini simgeleri ise, beş köşeli yıldızdı.
Pisagorculuk okulu ise, okul olmasının yanı sıra kardeşlik derneği olarak da işlev görüyordu. Öğrenciler kendilerine Pisagorcular diyorlardı. Katı kurallar Pisagorculuk okulunda da vardı ve sessizlik kuralının çiğnenmesi durumunda ceza ölümdü. Pisagorculara göre, insanlar dikkatsizce konuluyorlardı ve ne söyleyeceği konusunda şüphesi olanlar susmalıydı. Kaygısızlığı destelemek de büyük bir suç sayılıyordu. Biri acı çektiğinde, acıyı unutması konusunda ısrar etmek yasaktı. Ayrıca, Pisagorcular biri evden çıktığında öfkenin takip etmemesi için geri dönememesini söylerlerdi. Bu yaptıkları, evren, tanrı ve matematik hakkında bir şeyler öğrenmemenin, az bilmekten daha iyi olduğuna inanıyorlardı.
Matematikçiler ve Dinleyiciler
Pisagorcular, matematikçiler ve dinleyiciler olarak iki gruba ayrılıyorlardı. Matematikçiler daha detaylı bir eğitime tabi tutulurken, dinleyiciler sadece Pisagor’un yazılarının özetlerini duyabiliyorlardı ve Pisagoru görmeye ve tapımın sırlarını öğrenmeye izinleri bulunmuyordu. Erdem ve davranış kurallarını öğreniyorlardı.
Pisagor, kadınların bir eşya olmadığını ve sadece evlerini yönetme görevlerinin olmadığını savunuyordu. Orfeusçu tapımın üyesi olan Brontinus’un kızı ve Pisagor’un eşi olan Theano da matematikçiler arasında yer alıyordu ve Pisagor, onların toplulukta eşit şekilde çalışmalarına izin veriyordu.
Pisagor’un Adalet Kupası
Pisagor’un en önemli buluşlarından olan Pisagor’un Adelet Kupası ya da Pisagor Kupası, sıradan bir kupa gibidir ama içinde özel bir düzenek barındırır. İçindeki düzenek, kolon ve kanaldan oluşur. İçine soldurulan sıvı kolon seviyesinin altında kalmadığında normal kupa görevi görürken, kolonu geçtiğinde sıvı kanala dolmaya başlar ve sifon etkisi ile tamamı dökülür. Bu özelliği kupayı gizemli hale sokar. Sahip olduğu gizem, Pisagorculuk okulunun inanç felsefesini de desteklerler.
Pisagor’un Adalet Kupası’nda sifon mekanizmasından yararlanılmıştır ve akışkanlar teorisi bu çalışma ilkesi açıklar.