Bebeklerde Moro refleksi, diğer adıyla ‘sıçrama refleksi’; ânî uyaranlara karşı istemsizce gösterilen refleks tepkiler anlamını taşır. Bu, bebeklerin gelişim evresinde kendiliğinden meydana gelen bir durumdur. Normal kabul edilir. Belirli bir müddet sonra yok olur.
Refleksler, bebeğin sağlıklı büyüdüğüne işaret eder. Moro refleksinin dışında en sık gözlemlenen refleksler şunlardır:
- Hıçkırık
- Esneme
- Emekleme
- Emme
- Arama vs.
Refflekslerin olmayışı, erken ya da geç sona ermesi bebeklerin sinir sisteminde bazı problemler ortaya çıktığına delâlet edebilir.
Moro Refleksi Nedir?
Yenidoğanlarda ilk görülen reflekslerin başında moro refleksi gelir. Bilinçsiz bir şekilde gerçekleşir. Bebeğin âniden oluşan seslere veya hareketlere sıçrayarak reaksiyon göstermesi demektir.
Anne-babaların endişelenmesini gerektirmez. Çünkü bu olay tamamen fizyolojiktir.
Moro Refleksinin ismi; Ernst Moro adını taşıyan Avustralyalı bir doktordan gelir. Trimester kavramının literatüre girmesini de o sağlamıştır.
Moro Refleksinin varlığı veya yokluğu, bebeklerde spastik serebral palsi hastalığının bulunup bulunmadığını erken aşamada anlamaya olanak tanır.
Bu içgüdüsel reaksiyon, sinir sisteminde herhangi bir aksaklık olmadığını, her şeyin yolunda gittiğini haber verir. Bebek bu refleksten yoksun ise, spastik serebral palsi ihtimâlinden şüphelenilir.
Bebeklerde Moro Refleksi Ne Zaman Görülür?
Dünyaya geldikten itibaren bebeklerde mevcut olan bu refleks, çeşitli tetikleyici unsurlara maruz kalma durumunda gelişir. Bilhassa ilk 4 ay boyunca bu refleksin daha sık gözlemlendiği söylenebilir. Ancak beşinci veya altıncı aydan sonra bu refleksin yavaş yavaş azalıp yok olması beklenir.
Bebeklerde Moro Refleksi Nedenleri
Bebeklerde Moro Refleksi sebepleri yukarıda da bildirdiğimiz gibi âniden beliren uyarıcılardır. Örneğin; bir cismin hızlı bir biçimde yere düşerek çıkardığı ses, dışarıdan gelen kamyon gürültüsü, kapının hızla kapanması bunlardandır.
Fotoğraf makinesinin flaşı, aşırı derecede ışık, düşme hissi gibi faktörler bebekte Moro Refleksi neden olur? Sorusunun diğer cevaplarındandır.
Bebeğin pozisyonunu âniden değiştirmek (meselâ yatıyorken birden kaldırmak) da sıçrama refleksine yol açabilir.
Şâyet hiçbir tetikleyici olmadığı halde Moro Refleksi ile karşılaşıyorsanız bu durum bir uzmana başvurmanızı gerektirir.
Bebeklerde Moro Refleksi yokluğu santral sinir sisteminin hasara uğradığını akla getirir. Ya da bebeğin ağır bir hastalığı olabilir. Söz konusu rahatsızlık Moro Refleksini engellediği için görülmüyordur.
Tetikleyici unsur olmamasına rağmen bebeğiniz sık aralıklarla sıçrıyorsa hekiminiz beyinde lezyon riskine karşı gerekli tetkikleri isteyecektir.
Bebeklerde Moro (Sıçrama) Refleksi Belirtileri
- Bu refleks esnasında bebekler oldukları yerde sıçrar, kollarını hızla kendine doğru çeker. Başını geriye doğru atar ve bacaklarını açar.
- Dördüncü aydan itibaren, boynunu herhangi bir desteğe gerek duymadan kaldırabileceğinden dolayı, Moro Refleksi giderek azalmaya başlayacaktır.
- Ayrıca bebekte Moro Refleksi ağlama krizine sebep olabilir. Fakat bu, her bebekte görülmez.
Bebeklerde Sıçrama (Moro) Refleksi Nasıl Anlaşılır?
- Doktor, bebeğinizi yatay pozisyona getirir.
- Başını nazikçe tutar ve hafifçe aşağı indirir.
- Bu sayede bebeğe, sanki düşüyormuş gibi bir his yaşatılmış olur.
- Böylece Moro Refleksinin oluşması sağlanır.
- Refleks görülmediyse doktorunuz ilâve testler talep edecektir.
- Kimi zaman, erken doğmuş bebeklerde Moro Refleksi doğumdan 3-4 gün sonra ortaya çıkar. Prematüre bebeklerde bu gecikme doğal karşılanır.
Bebeklerde Moro Refleksi Görülünce Ne Yapılmalı?
- Bebek çevresel bir faktörden dolayı irkilerek tepki verince hâliyle korkar ve ağlar. Bu durumda yapacağınız şey, tetikleyici unsuru bularak onu ortamdan uzaklaştırmanızdır.
- Ayrıca bebeğinize sarılıp yumuşak bir ses tonu ile konuşarak kendini iyi hissettirebilirsiniz.
- Ninni söyleyip kucağınızda hafif hafif sallayabilir, böylece bebeğinizi sakinleştirebilirsiniz. Bebeğiniz yüksek bir ses veya yoğun bir ışık sebebiyle irkildiyse, onu sessiz ve karanlık bir ortama götürmelisiniz.
- Diğer taraftan, bebeğiniz uyuduğu sırada hareket ettirmekten mümkün mertebe uzak durun. Birdenbire uyandırılmak Moro Refleksi oluşumunu tetikleyebilir.
- Yerini değiştirmeniz gerekliyse, bunu çok yavaş bir şekilde yapın. Başını fazla eğmeyin. Vücudu ile kafasının aynı hizada olmasına özen gösterin. Aksi takdirde bebeğiniz düşme hissi yaşayacak ve irkilerek uyanacaktır.
Özetleyecek olursak; bebeklerde Moro Refleksi olağan bir durumdur ve zararı yoktur. Bu, kalıcı olmayan (ilkel) bir refleks türüdür.